¶ Liber de laudibꝰ gl̓oſiſſime dei genitricis marie ſemper virginis famoſiſſimi ſacre pagine interp̄tis dn̄i alb̓ti mag in de ſaugingen radiſpanen̄. ep̄i necnō p̄dicatoꝝ ordīs ꝓ feſſoris celeberrimi incipit feliciter Lara eſt/ et q̄ nūqͣ marceſcet ſapīa. Sic̄ ſcri ptū eſt ſap̄. vj. et facile videt̉ ab hijs qͥ dili gūt eā. ⁊ inueīet̉ ab hijs qui quer̄t eā. Pre occupat eos qui ſe ꝯcupiſcūt vt illis ſe pͥor on̄dat qui de luce vigilaui̓t ad eā nō laborabit/ aſſidēteꝫ em̄ illā foribꝰ ſuis inueīet. cogitare ergo de illa eſt ſēſus con ſūmatꝰ et qui vigilauerit ꝓpter illā cito ſecurꝰ erit. qm̄ di gnos ſeip̄a circuit querēs et in vijs ſuis oſtēdet ſe ill̓ hy lariter et in omī ꝓuidēcia occurret illis Iteꝫ ſcriptum eſt ecc̄i. xxiiij. Qui edūt me adhuc eſuriēt. et qui bibūt me adhuc ſiciēt qui audit me nō ꝯfūdet̉. et qui oꝑant̉ in me nō peccabūt. qͥ elucidāt me vitā eternā hēbūt. Huiuſmōi ergo largiflue ſpōſiōis ſubnixus fiducia fiducialit̓ mitto manꝰ in opꝰ/ alias certe ſuꝑ meū ingeniolū ⁊ ſciolam meā me nimiū eleuareꝫ. Scio aūt ꝙ nō eſt abbreuiata manus dn̄i. ſed adhuc oīa poſſibilia ſūt credēti. Eſt aūt opus qd̓ attēptamꝰ dn̄ice incarnatōis exordiū deſcribētes nr̄e redē ptōis miſteriū/ qd̓ in laudē ⁊ gl̓iaꝫ ⁊ honoreꝫ gl̓oſiſſime et ſolius vere honorate ſuꝑ omēꝫ creaturā virgīs mr̄is dei ip ſius auxilij ſpecialiſſima ꝯfidēcia ſuſcipimꝰ in laborem et in eiuſdeꝫ mīa tanꝙͣ infirmiſſima ſpei nr̄e anchora expectātes finē ꝯſūmatōis ⁊ p̄miuꝫ laboris que eſt motrix volūtatis et cauſa oꝑatōis ⁊ inſpectrix intentōis. Obſecro ergo in pͥmis mīaꝫ dei omīpotēteꝫ pr̄eꝫ miſericordiaꝝ qui luceꝫ in habitat inacceſſibilē vt effugatis lumīe ſue claritatis erroris fallacia. fl̓itatis zizania. vanitatis gl̓a. det mihi veꝝ intelligere ⁊ dicere de mr̄e ip̄ius mīe ⁊ vei̓tatis. Obſecro et eos qui pn̄s opuſculū forſan dignabūtur aſpicere vt ſi

qͥd ip̄o ex ſui forſitā vt ꝯtingit nouitate. aut ip̄os aliqd̓ dubiū pulſauerit nō facile aſcribāt temeritati. ſꝫ parcāt pocius ſimplici deuotōi. Nō em̄ intēdimꝰ gl̓oſā virginē nr̄is mēdacijs adornare/ vel cū ſtilo altiloqͦ capatōribus intelli gecijs aliqͥd noui aut magni cudere/ ⁊ nō gl̓oſaꝫ virginem laudare ⁊ noſmetip̄os eſtiare. ſꝫ rudibꝫ ⁊ ſimplicibꝫ deuotōis munꝰ ꝑ verba ſimplicia miniſtrare Mecū em̄ bn̄ agitur quāuis nihil dignū reputatōe de bn̄dictiſſima dn̄a taꝙͣ indignꝰ vita ⁊ minimꝰ ſcīa mei pectoris ore ꝓtulero ſi tm̄ occaſiōeꝫ de ip̄a ſcribēdi ⁊ loq̄ndi ſapiētibꝰ ſubmīſtro Vt aūt lc̄or in hmōi oꝑis matia minus laboris habeat et cōtinēciā ip̄ius pleniꝰ ſūmatim p̄cognoſcat quedā quaſi pnͥcipia p̄mitta que lucē ſequētibꝰ mīſtrabūt Et titulos ſupponā ꝑ qͦs ⁊ matia cōp̄hēdat̉ diuiſa Et lc̄ori illud qd̓ de matia inſpicere ꝓ tꝑe voluerit expediciꝰ demonſtretur Quicqͥd tibi occurrit vt rōe faciēdū ſcias feciſſe deū tāꝙͣ bonoꝝ oīm ꝯditorē. Augꝰ de li. ar. Cū ſūmū vt nimiū bonū cōmūicauit omē ꝯn̄icabile alicui Dioniſ. ꝙ oēs ꝓp̓eta tes infl̓oꝝ hn̄t ſuꝑiores cū excellēcia Idē lex qͥdeꝫ hec eſt diuītatis ſacͣtiſſima ꝑ pͥma ſcd̓a ad ſuā diuiſſima reducere lucē Idē ꝙ ad omē incōueīens in deo ſeqͥtur īpoſſibile Et ad omē ꝯueīens cui maior rō nō repugͣt ſeqͥtur neceſſariū Anſelmꝰ auctoritas fidē flagitat/ ⁊ rōi hoīem p̄parat. rō ad intellectum cogitatōnēqꝫ ꝑducit quāqͣ neqꝫ auctorita tem ratō penitus deſerat cum cōſiderat̉ cui credēduꝫ ſit ⁊ certitudinis ſūma eſt ip̄ius iam cognite et ꝑſpicue verita tis auctoritas Augꝰ de vera religiōe Querēdū eſt rōe qͥd cōſēciat vitati fiatqꝫ ip̄a veritas auctoritas ſine qͣ nec eſt nec valꝫ auctoritas Bnh. Ibi ſecure quiſqꝫ ſēſu ſuo abundet vbi vl̓ certe rōi vel maīfeſte auctoritati nō obuiat qd̓ ſētit̉ Idē cū quiſqꝫ in ſcripturis ſcis conat̉ ſcire id qd̓ in eis ſēſerit qui ſcripſit qͥd mali eſt ſi ſēciat hoc qd̓ tu lux oī um veridicaꝝ mētiū on̄dis Augꝰ. in li. cōfeſ. xiij. Cū ali qͥs dicit hic ſēſit qd̓ ego religioſius arbitror dice̓ cur non

vtrūqꝫ pociꝰ ſi vtrūqꝫ v̓m ē etſi qͥd terciū ⁊ ſi qͥd quartuꝫ et ſi qͥd aliud oīno veꝝ quiſpiā in hijs verbis videt Cur nō oīa illa vidiſſe credat̉ ꝑ que deus viuis ſacras lr̄as vera ⁊ diuerſa viſuris multoꝝ ſēſibꝫ tꝑauit. Augꝰ in eodē Ego certe intrepidus de corde meo ꝓnūcio ſi ad culmē aucto ritatis aliqͥd ſcriberē ſic malleꝫ ſcribere vt qd̓ veri quiſqꝫ dehijs rebꝰ cernere poſſet id mea verba reſonarēt ꝙͣ vt meam verā ſnīam ad hͦ apliꝰ ponere vt excluderē alias qͣꝝ fl̓i tas me nō poſſꝫ offēdere Augꝰ in eodē Senſit moyſes in hijs v̓bis In priº ⁊cͣ. ⁊ cogitauit cū ea ſcriberet qͥcqͣ h̓ v̓i potuiꝰ īueīre. a̓ n̄dū potuīꝰ ⁊ cū ī eis īueniri pt̄ Auꝰ ſuꝑ gn̄ ꝙ nec in corꝑalibꝫ nec in ſpūalibꝫ aliqͥd ē vacuū Btīſſima v̓go a nullo illuſtriū vincit̉ in aliqͦ. Dam. Cū de pct̄is agit̉ nll̓a de ea fit qtīo. Augꝰ de natura et gr̄a Btīſſima v̓go ea puritate nitebat qͣ ſub deo maior neqͥt intelligi Anſꝫ Ego puto ꝙ copioſior ſcificatōis bn̄dictō in eaꝫ diſcedit que ip̄iꝰ nō ſolū ſcificauit ortū ſꝫ etiā vitā ab omī deinceps peccato cuſtodiret īmuneꝫ qd̓ alteri nemi in natis ml̓ieruꝫ credit̉ eſſe donatū Decuit mini reginā virginū ſingulai̓ pͥuilegio abſqꝫ omī peccato ducere vitā que dū pcc̄i mortiſqꝫ pareret redēptorē munꝰ vite ⁊ iuſticie oībꝰ obtineret ꝙ ei nullū bonū defuit cuiꝰ pura creatura in ſtatu vie capax fuit.

Incipit tabula capl̓o. rū pn̄tis oꝑis ⁊cͣ neceſſe fuit miſſiōꝫ fieri C. j. Queꝫ ꝯueniebat mitti. pͥmo ſi hoīeꝫ. C. ij. Si angelū. ca. iij. Si archangelū ca. iiij. Si pnͥcipatꝰ ca. v. Si poteſtates ca. vj. Si virtutes ca. vij. Si dn̄atōes ca. viij. Si thronos ca. ix. Si cherubin ca. x. Si ſeraphi ca. xj. Si tis pͥmos ordīes C. xij. Si oēs āgelos ca. xiij. Si ſpūm ſcm ca. xiiij di filiū ca. xv. bi pr̄em ca. xvj. Si tota trinitatē ca. xvij. In qͣ ſpē āgelꝰ miſſus fu it. pͥmo ſi ī ẜpētia ca. xviij. Si in colūbina ca. xix. Si in humana ca. xj. Cuiꝰ etatis ſpē. pº ſi m. In quo ſexu ca. xxj. puerili ca. xxxij. Si in virili ca. xxiij. Si in iuuenili ca. xxiiij. In qua veſte Primo ſi in Candida ca. xxv. Si in ſordida ca. xxvj. Si ī bicolorata ca. xxvij. Qua hora. Primo ſi in or tu diei ca. xxviij. Si in meridie ca. xxix. Si in veſꝑe ca. xxx. Si ī media noc. ca. xxxj. Quo loco. Primo ſi inci uitate ca. xxxij. Si in tēplo ca. xxxiij. Quare ī galilea ca. xxxiiij. Q. ī nazareth. ca. xxxv Quare ad virgine nō ad muliereꝫ ca. xxxvj. Q. nō ad ioſeph ca. xxxvij. In quo actu fuerit dn̄a. pͥº ſi ī ꝯtēplatōe cxxxviij Si in actōe. ca. xxxix Si deſpōſa potuit ⁊ cui deſpōſata fuit. ca. xl. Qua etate deſpō. f. ca. xli. De eiꝰ pulch̓tudīe pͥº ſi fuit pulchra corꝑal̓r ⁊ in qͥbꝫ ꝯſiſtat. pul. ca. xlij. De corꝑis ꝙͣtitate c. xliij De m̄b. ꝓportōe cxliiij. De colore cutis ca. xlv. De colore capill. ca. xlvj. De colore ocl̓oꝝ c. xlvij. Q. addit̉ viro ca. xlviij. Q. cui nomē erat c. xlix. Q. non ſpō. ioſeph ca.ſ. Q. de domo dauid ca. li. Q. dauid ī genealog̓. dn̄i p̄poīt̉ ⁊ qͣre poīt̉ cū pecca tor fuit ca. lij.

Q. tm̄ vnꝰ pcc̄or noīat̉ ⁊ nulla peccatricū. ca. liij. Q. in genealogia eiꝰ boet mali. ponūt̉. ca. liiij. V. mr̄eꝫ dn̄i ꝯuerebat no bilē eē ſcd̓ꝫ carne ca. lv. Quid. ſit nobilitas carnis. ca. lvj. Quare ꝑ ioſeph genealo giſetur ca. lvij. Quare ml̓ieres nō genea logiſantur ca. lviij. Quare nomē virginis et nō virgini ca. lix. Quare nom̄ maria ca. lx. Qual̓r īgreſſus age. c. lxj. Quare repetit āgelus et non gabrie ca. lxij. Si oſtio clauſo veīt et ſi ad ſolā ⁊ in qͣ poſitōe fuit ſcꝫ ⁊ ſi ſedebat ⁊ ſi ꝓſtrata iacebat ⁊ ſi ſtabat ⁊ ſi ge nu flectebat ⁊ qͥd orabat ⁊ ſi āgl̓o aſſurrexit clxiij De ſalutatōe et qͣre ab a ue incipit non a ſalue vel gaude vel pax. ca. lxiij. Qual̓r fui ſine ve ca. lxv Quare eccl̓ia apponit ma ria ca. lxvj. Quare angelus non poſu it. ca. lxvij. Quar nō gl̓a plēa clxvij De dra pleītudinis greeiꝰ ac pleītudīeꝫ t̓ clx. Ad pleītudīeꝫ mr̄. c. lxx. Ad pleītudīꝫ ſc̄oꝝ clxx. De ſpāli gr̄e pleītudine btīſſime v̓gīs. ca. lxx. De ꝯtētis in hac pleītudine Et pͥmo de grijs ſacͣ mētalibus vtrum baptiſata ca. lxxiiij Quo baptiſāte ca. lxxiiij. Quare n̄ ſcriptū. c. lxxxv De ꝯfirmatōe ca. lxxvj. De conuione. ca. lxxvij. De pnīa. pͥmo ſi cōtrita et ſi ꝯfeſſa ca. lxxviij. Quis ꝯfeſſor ca. lxxix. Si ordīes habuerit ⁊ qͣ re ml̓ieres ad ſacros ordi nes nō ꝓmoueat̉ ca. lxxx De extrema vnctōe ⁊ de ſolatōe p̄deoꝝ Et ad qͥd illud ſacr̄m ſuſcepit ⁊ qͣr ſcriptū nō ſit Et de t̓plici bono mr̄imonij ca. lxxxj. De v̓tutibꝫ theo. pͥmo ſi fidē habuerit. ca. lxxxij. Si ſpem ca. lxxxiij Si caritate ca. lxxxiiij. De ꝙͣtitate cari. ca. lxxxv Si eqͣlē āgel̓. ca. lxxxvj. De caritate ip̄iꝰ ad ꝓxi mum ca. lxxxvij. De v̓tutibꝫ cardinalibus pͥmo de iuſticia. c. lxxxviij

De ſpēbus iuſticie. pͥmo de latria. ca. lxxxix. De dulia ca. xc. De obediēcia. ca. xci. De penitēcia ca. xcij. De prudēcia ca. xciij De fortitudīe et ſpēbus eiꝰ. pͥmo de magnitate et de magͥficēcia. et de fidu cia. et de ſecuritate. et de pacia ⁊ de ꝯſtācia cxciiij De ꝑſeuerācia. ca. xcv. De tꝑancia. ca. xcvj. De ſpēbꝰ tꝑancie. pͥmo de caſtitate. ca. xcvij. De ſobrietate. ca. xcviij. De modeſtia. ca. xcix. De do. ſeptif. gre. ca. c. De ſapīa. ca. ci. De intellectu ca. cij. De cōſilio ca. ciij. De fortitudīe ca. ciiij. De ſciencia ca. cv. De pietate ca. cvj. De tio. ⁊ ſpē. ti. ca. cvij. De btītudinibꝫ ca. cviij. De pauꝑtate ⁊ gradibꝰ pauꝑtatis ca. cix. De māſuetudīe. ca. cx De luctu ca. cxj. De eſu. ⁊ ſi. iuſt. ca. cxij. De mia ca. cxiij De mūdicia cor. ca. cxiiij ca. cxv. De pace De ꝑſecutōe pͥmo q̄rit̉ v trum habuerit aureolam martiꝝ ca. cxvj. Vtꝝ aureolam predicatorum ca. cxvij V. aureola vir. ca. cxviij. De fructū t̓ceſimo ſexa geſimo cēteſimo. ca. cxix. De fructibꝫ ſpūs ad galathas ca. cxx De caritate ca. cxxj. De gaudio ca. cxxij. De pace ca. cxxiij. De pacia ca. cxxiiij De lōganitate ca. cxxv De bonitate ca. cxxvj. De māſuetudīe c. cxxvij De benigͥtate. ca. cxxviij De fide ca. cxxix De modeſtia ca. cxxx. De cōtinēcia ca. cxxxj. De caſtitate ca. cxxxij. De ſufficiēcia ſacramentorum ca. cxxxiij. De ſufficiē v̓tu c. cxxxiiij De ſufficiē. dōꝝ c. cxxxv De ſufficiēcia beatitudinum ca. cxxxvj. De ꝑfectōe v̓. c. cxxxvij. De gr̄ijs gͣt. datis. pͥmo de ſapiencia ca. cxxxviij. De ſciencia ca. cxxxix De mechanie. ar. ca. cxl. De liberalibꝰ ca. cxli.

De gramatica ca. cxl De rethorica. ca. cxliij De loyca ca. cxliiij De ph̓ica ca. cxlv. De qͣdrualibꝫ ca. cxlvj. De muſica ca. cxlvij De aſtronomia c. cxlviij De ariſmetrica. ca. cxlix De geomet̓a ca. cl. De theologia ca. cli. De ſētencijs ca. clij. V. ſciuerit oīa ca. cliij. Vtrum habuit cognitō nem veſpertinam vel matutinam ca. cliiij. De fidei ꝯſtācia ca. clv. De gra ſanitatū. ca. clvj. De oꝑatōe v̓tutū c. clviij. De ꝓphecia ca. clviij. De diſcretōne ſpirituuꝫ capituluꝫ clix. De gn̓ibꝫ līguaꝝ ca. clx. De interpretatione ſermonum ca. clxj. De apl̓is ca. clxij. De ꝓph̓is ca. clxiij. De euāgeliſtis. ca. clxiiij De paſtoribꝰ. ca. clxv. De grijs quo ad gn̓atōꝫ ⁊ ꝙ fuit p̄figurata ē clxvj. Qual̓r p̄fi. fuit ca. clxvij. Qual̓r ꝓph̓ata. c. clxviij. Qual̓r ānūciata. c. clxix. Qual̓r miracl̓oſe ꝯ. cclxx Qualit̓ in vtero ſanctificata ca. clxxj. De gr̄ijs qͦ ad ꝯuerſatōꝫ ſcꝫ ꝙ a deo dilecta et dei a mica fuit ca. clxxij. De grijs c̓ca morte ſcꝫ v tꝝ mortē p̄ſciuit. c. clxxiij V. iuitata erit cclxxiiij Vtrum ſine dolore obierit ca. clxxv. V. ſtatī euolauit cclxxvj. V in aīa et corꝑe ſtatim ſurrexit ca. clxxvij De p̄uilegijs eiꝰ ⁊ pͥmo de pcc̄i īmūitate c. clxxviij De peccādi impoſſibilita te capituluꝫ. clxxix. V quolibet motu merebatur ca. clxxx. V qualibet paſſionē merebatur ca. clxxxj. De puritate ī ſū. cclxxxij. V hac gr̄aꝫ ſil̓ an ſucceſ ſiue accepit ca. clxxxiij. Qd̓ eſt mr̄ dei ca. clxxxiiij Qd̓ ē nr̄ v̓go ca. clxxxv. Qd̓ eſt virgo virginum capituluꝫ. clxxxvj. Qd̓ nō mr̄ mr̄m. clxxxvij. Qd̓ ē nr̄ oīm cclxxxviij. Qd̓ ē ſtella ma. cclxxxix Qd̓ ē porta celi ca. cxc. Quo differat porta celi ⁊ feneſtra celi. ca. cxcj.

De ꝯmūicatione paſſionis xp̄i ca. cxcij. Vtꝝ in paſſione ſiml̓ ha buerit ſūmuꝫ gaudiuꝫ et ſūmū dolore ca. cxciij. De gaudijs eiꝰ in paſſio ne ca. cxciiij. In filij dei ꝯcep. c. excv In natītate ca. cxcvj. In paſſione ca. excvij. In reſurrect. ca. cxcviij. In aſcēſione. ca. cxcix. In ſui aſſūptōne. ca. ec. Det̓atōes p̄dc̄oꝝ c. cc. Qd̓ ē ſuꝑ omēm creaturā in quartaꝫ ierarchiam exaltata ca. cij. Qualit̓ habuerit omēs ꝓ prietates āgeloꝝ. c. eciij. De ꝓprietatibꝰ pͥme iera rchie ca. cxiiij. De ſcd̓a ierar. ca. cv. De ſup̄ma ierar. ca. ec vi Qd̓ ē regia mīe. ca. cvij Recapitulatō pͥuilegioꝝ et additō triū. ca. cviij De ſufficiēcia pͥuil. c. ccix. Qual̓r gr̄a plena epylogus et quid nobis ex illa plenitudīe venit. ca. cx. De dn̄s tecū. ca. cxxj. De būd̓ tu in mu. c. ccxij Qual̓r eiꝰ bn̄dictō oīm be nedictōes ꝯp̄hendat capitulum cxiij. De benedictōne diei ſep ti me ca. cxxiiij De benedictōne. Ade et Eue ca. cxv. De bn̄d̓. iacob. ca. cxxvj De bn̄d̓. iude. ca. cxvij. De b. zabulo. ca. cxxviij. De b. yſachar. ca. cxix. De bnd̓ dan. ca. cxx. De bn̄d̓. Gad ca. cxxxj. De b. neptali. ca. cxxij. De bn̄d̓. Aſer. c. cxxiiij De bn̄. ioſeph c. cxxiiij De b. beniami. ca. cxxxv. De b. balaā. i. c. cxxvj. De b. eiꝰ. ij. ca. cxxvij. De b. eiꝰ. iij. ca. cxxxviij. De b. eiꝰ. iiij. ca. cxxix. De bn̄dictōibꝰ datis po pulo a moyſe. ca. cxxx. De bn̄. Ruben. c. cxxxj. De bn̄. iude ca. cxxxij. De bn̄. leui ca. cxxxiij. De b. beniami cccxxxiiij De b. ioſeph. ca. cxxxv De bnd̓. Gad cccxxxvj. De bn̄d̓. danc. ccxxxvij. De b. neptali cccxxxviij. De bn̄. Aſer. ca. cxxxix De bn̄d̓. oīm ſil̓ ⁊ ſuffici encia eius. ca. cxl. Benedictꝰ fructꝰ ventris tui. ca. cxli.

Quid hͦ br̄dictō fructꝰ importet. ca. cxlij. Vtꝝ omēs bn̄dictōnes predictas includat Et de ſufficiencia et dra eoꝝ q̄ ponūt̉ in iſta ſalutatōne capituluꝫ cxliiij De ip̄iꝰ turbac̓. cccxliiij De cogitatōe. ca. cxlv. De timore. ca. cxlvj. De verecūdia. ca. cxlvij Si xp̄us eam habuerit. capituluꝫ ccxlviij. De inueniſti gr̄aꝫ et ſi me ruit mr̄ dei fieri. c. cxlix. De apd̓ dn̄m. ca. cel. De ꝯceptōne. pͥmo de qͦ tāꝙͣ efficiēte ca. celi. De quo tāꝙͣ de ma ecclij De mō ꝯcipiēdi eccliij. Quāto tꝑe fuerit in vte ro ca. cxliiij. Qual̓r egreſſus. ca. cclv Vtꝝ in cōceptōe habue rit delectatōeꝫ. ca. cclvj. Vtꝝ in portādo grauita tem ca. clvij Vtꝝ in ꝑiendo dolorem vel delectatōeꝫ. ca. cclviij. De hoc quod dicit in vtero ca. cxlix. De hͦ noīe ih̓s. ca. cclx. Quis īpoſuit. ca. cclxi. Qn̄ īſtitutū fuit ecclxij. Cui conueniat illud nomen ca. cclxiij. De hoc hic erit magnus capituluꝫ clxiiij De hoc ⁊ filius altiſſimꝰ vocabitur ca. cclxv. De hͦ dabit illi dn̄s deus ſedeꝫ dauid patris eius. capituluꝫ cclxvj. De hͦ regnabit in domo. iacob met̓nuꝫ. ca. cclxvij Vtꝝ dn̄s moͣtum homo ſit rex angeloꝝ et eccl̓ie militantis ca. cclxviij De hoc qmodo fiet iſtud capituluꝫ clxix. De hoc quoniaꝫ viꝝ non cognoſco ca. cclxx De hoc ſpirituſſanctus ſuꝑueīet in te ca. cclxxj. De hoc ⁊ virtus altiſſimi ob umbrabit tibi ccclxxij. De hoc qd̓ ei naſcitur ex te ſanctum vocabit̉ filiꝰ dei ca. cclxxiij. De hoc Ecce elizabeth. capituluꝫ cclxxiiij De hoc non erit impoſſi bile apud deuꝫ omne ver bum ca. cclxxv. Explicit tabl̓a capituloꝝ pn̄tis operis

Rimo q̄ritur an necc̄e fuerit hanc miſſio neꝫ eē et videt̉ ꝙ nō Inter quecūqꝫ diſtā cia nulla eſt. nulla necaria eſt miſſio Int̓ deuꝫ ⁊ btīſſimaꝫ v̓ginem nulla eſt diſtācia ergo nll̓a debuit int̓uere miſſio Media ptꝫ qꝛ deꝰ fuit cū bt̄a v̓gine ꝑ eenciaꝫ p̄ ſenciaꝫ ⁊ potēciaꝫ ſic̄ in creaturis general̓r et ꝑ inhītanteꝫ gr̄am ſic̄ eſt in ſanctis ſpēaliter ergo omīmo affuit gra et nullomō defuit gr̄a. gͦ nll̓a miſſio poſſibilis fuit. Iteꝫ oīs miſſio eſt ꝑ mediū Sꝫ inter ip̄aꝫ ⁊ deū nulluꝫ eſt medium ergo nll̓a miſſio Minor ptꝫ qꝛ ip̄a fuit digniſſima creatu raꝝ vtpote regia āgeloꝝ abeterno elc̄a ⁊ ꝯfirmata Iux ta illud ab inicio ⁊ an ſcl̓a ⁊cͣ Iteꝫ miſſio eſt ꝓpter indigēciam hic nulla fuit indigēcia miſſiōis. gͦ nll̓a miſſio. deus eniꝫ non indiget nūcio qui eſt vbiqꝫ totus pn̄s Btīſſima etiaꝫ v̓go nō indiguit nūcio qꝛ immediate poterat acciꝑe a dn̄o gͦ ⁊cͣ Iteꝫ nūciꝰ pͥus accipit nūciatū ꝙͣ ille cui mittit̉. gͦ ſi fuit nutiatō h̓ pͥus deſcēdit illūiatō ad āgeluꝫ ꝙͣ ad v̓gineꝫ gͦ deſcēdit mordīate qd̓ eſt ꝯtra btm̄ dyo. dice tem Lex quideꝫ deitatis ſacratiſſima hec per pͥma ſcd̓a ad diuiniſſimam ſuam reducere lucem. vult eniꝫ ꝑ vtrūqꝫ librum vtriuſqꝫ ierarchie ꝙ quicꝙͣ defluit ad inferiores in fluit per ſuꝑiores et non ecōuerſo Item beacius eſt dare quaꝫ acciꝑe. gͦ beacior eſt dans inquātūdans ꝙͣ accipiens inꝙͣtuꝫ accipiēs. gͦ nūciꝰ beacior fuiſſꝫ btīſſiā virgīe Itē ſicut ſe habet finis ad finem Ita id quod eſt ad finem ad id quod eſt ad finem. ergo ſi hic nunciatuꝫ eſt ſuper nun ciatum per alios improportōnabiliter et alie nuntiatōnes fiebant per angelos. ergo iſta debebat fieri per ſuperiorem omīum angelorum. ergo deus debebat illam reuelatōnem facere per ſeipſum. Item magis eſt dare eſſe matrem doquaꝫ dare fidem vel ſpem vel caritatem quia illud includit iſtud in ſe Sed illud operatur criſtus ſine miniſterio cre ature per ſe et minus. eſt ergo et illud quod mauis eſt.

Iteꝫ ꝓphecia p̄deſtinatōnis impletur ſine nr̄o lib̓o arbit̓o vt dicit glo. ſuꝑ math̓. Sꝫ hec nuntiatō de ꝯceptōne filij dei eſt ꝓphecia p̄deſtinatōis ergo illa nō depēdet a lib̓o ar. ergo nutiatō non fuit neceſſaria ꝓpter ꝯſenſum btīſſime virgis Ex hijs gͦ videt̉ ꝙ nō fuit neceſſaria nūtiatō Con tra alij ſci fuerūt nūtiati gͦ et xp̄us debuit nūciari Itē nō eſt laudabile niſi ꝯſtitutū aliqͦ mō in libero arbitrio. E fieri mr̄eꝫ dei eſt laudabiliſſimū ergo fuit neceſſaria nunciatō ꝓpter ꝯſenſuꝫ liberi arbitrij Iteꝫ in cōtractu mr̄imonij requirit̉ libeꝝ arbitriū in ꝑſona copulāda ergo in iſto ſū mo mr̄imoīo debuit ꝯſēſus btīſſime virginis requiri ergo ad hͦ neceſſaria fuit nūciatō. Iteꝫ clādeſtinuꝫ minuit iura et pͥuilegia mr̄imonij. Sꝫ illud mr̄imoniū in nullo debuit eſſe diminutū ergo nō debuit eſſe clādeſtinū ergo neceſſa ria fuit nūtiatō Cōcluſio ꝙ ꝯgrua ⁊ ncc̄aria fuit nūtiatōOncedimꝰ ꝙ cōgrua ⁊ ncc̄aria fuit iſta nūtiatio pt̓ qͣtuor ꝓpt̓ dei horatōeꝫ āgelice digͥtatis on̄ſi oēꝫ. btīſſime v̓gīs ꝯmēdatōꝫ ⁊ nr̄aꝫ vtilitatē/ deus horabat̉ in iſta ānūciatōe t̓pl̓r ꝙͣtū ad pomͣ in eo ꝙ āgelos miſtros hūit ꝙͣtū ad ſapīaꝫ in eo ꝙ mōꝰ liberatōis nr̄e mō ꝑditōis dirc̄e obuiauit ſcꝫ in eo ꝙ v̓gīeꝫ ꝑ āgelū docuit ſic̄ āgelꝰ v̓ginē d̓cepit ꝙͣtū ad boītatē ī eo ꝙ de ꝯtīgētibꝰ nil omiſit in oī eo qd̓ ad hōreꝫ mr̄is ſue ncc̄e fuit ꝯgrua gͦ fuit ad dei hōratōꝫ Ncc̄aria etiā fuit ad āgelice digͥtatis on̄ſio neꝫ qͥ ſil̓r on̄dit̉ in t̓bꝰ Prīo qꝛ āgelꝰ h̓ ſuū officiū nūciādi excuit Scd̓o qꝛ ſūmi ſecreti ꝯſciꝰ fuit Tertō qꝛ ſūmā btī tudīeꝫ hoī nūcia Fuit ec̄ ad btīſſiē v̓gīs ꝯmēdatōꝫ ncc̄a ria q̄ etiā fit ī t̓bꝰ. v̓tꝰ ei v̓gīs maīfeſtat̉. mitū eiꝰ augm̄ tat̉. itꝰ ⁊ extͣ illūiat̉ ⁊ vnūqd̓qꝫ illoꝝ t̓plicat̉ maīfeſtat̉ ei v̓tꝰ eiꝰ hūilitatis ī turbādo. v̓tꝰ diſcretōis ī q̄rēdo v̓tꝰ fidei ī ꝯſēciēdo. mitū eiꝰ augm̄tabat̉ in t̓bꝰ In credēdo nū tō In ꝯſeciēdo nūtiato In hūiliādo ſe d̓o Intꝰ ⁊ extͣ illuī nat̉ t̓pl̓r In potēcijs pͥmis medijs ⁊ vltīs In pͥmis.i. ſſu alitatis ꝑ allocutōꝫ ⁊ rn̄ſiōꝫ ī medijs ꝑ ym̄gīatōꝫ ⁊ ꝯg̓tōꝫ

In vltīs ꝑ internaꝫ inſpiratōem et ſic fuit vtilis ānūciatō ad v̓ginis ꝯmēdatōeꝫ Fuit etiā nec̄aria ad nr̄aꝫ vtilitateꝫ Ad hāc quoqꝫ t̓plicit̓ Ad fidei ꝯfirmatōeꝫ Ad deuotōis accēſiōeꝫ Ad actuū informatōeꝫ Fides nr̄a ꝯfirmat̉ in eo ꝙ origo ⁊ exordiū ꝓceſſus nr̄e redēptōis ſeriatī ⁊ ordīa te deſcribit̉ et ſci euāgelij teſtimoīo roborat̉ Deuotō accēdit̉ cū toti hūano gn̄ mediāte btīſſima v̓gine ꝑfecta pax et recōciliatō nūciat̉ et hūana natura deo abiecta et agelis inimica a deo etiaꝫ pͥor ꝑ āgelū ſalutat̉ Actus nr̄i īformātur cū ꝑ id qd̓ btīſſima v̓go geſſit qn̄ ad ip̄aꝫ angelus venit et ꝑ id qd̓ rn̄dit/ et ꝑ id qd̓ receptōem pleītudinis gr̄e fecit elegātiſſime inſtruim qualit̓ nos debeamꝰ ad re cuꝑandaꝫ gr̄am p̄parare/ qualit̓ recuꝑatā augmētare qua liter augmētatā cōſeruare et ſic patꝫ ad q̄ et ad qͥd neceſ ſaria fuit iſta nūciatō ¶ Rn̄ſio ad obiecta Vnc ergo rn̄dēdum eſt ad obiecta Primo ad id qd̓ dicit̉ ꝙ miſſio ē diſtāciū dicēduꝫ ꝙ diſtare ſecūduꝫ qd̓ dicit̉ ꝑ oppoſituꝫ ad inhabitādū ꝑ graciaꝫ ꝯtingit̉ ſil̓ in eē cū inhītatōe reſpectu diuerſaꝝ graꝝ ita ꝙ deus inhītat ꝑ hāc gr̄am. diſtat tn̄ ꝙͣtuꝫ ad illaꝫ. vn̄ licꝫ deus inhītaret v̓ginē ꝑ gr̄am diſtabat tn̄ ꝑ corꝑalem pn̄ciaꝫ Ad id aūt qd̓ dr̄ ꝙ miſſio eſt ꝑ mediū dd̓m ꝙ mediuꝫ accipit̉ duplicit̓ in oꝑatōe Vno mō ſcd̓m ꝙ mediuꝫ accipit a pͥmo et influit vltimo et hēt ratōem motiui reſpectu vltimi vt in qd̓ pͥmū mutat mutās et tale mediuꝫ nobilius eſt vltimo Alio mō eſt mediuꝫ vt ꝑ qd̓ tanꝙͣ ꝑ inſtrumētuꝫ eſt oꝑatō et hoc medium eſt qn̄doqꝫ agentis ad agenduꝫ. qn̄doqꝫ recipiētis ad recipienduꝫ et hoc me dium non eſt dignius vltimo. Primo modo angelus fuit medium quo ad illuminatōem ſenſitiuaꝫ ſcd̓m quam ange lus fuit ſuperior beatiſſima virgine et nūtiato xp̄o homine ſicut intellectiuuꝫ ſuper ſenſitiuum. Secūdo mō angelus fuit medium quo ad illuminationeꝫ intellectiuaꝫ inꝙͣ tuꝫ mouebat et mediabat btīſſimā virginē illūiatōe ſſitia

Sꝫ ip̄am illūiatōem intellectiuā deus ꝑ ſe infudit̉ mediāte intelligēcia Et ex hijs patꝫ ſolutō vſqꝫ ad vltimā obiec tōneꝫ qua obicit̉ ꝙ ꝓphecia p̄deſtinatōis ſine nr̄o lib̓o arimplet̉ qd̓ veꝝ eſt ſine nr̄o libero arbitrio oꝑante. ſꝫ non ſine libero arbitrio ꝯſenciēte Qd̓ obicit̉ de indigēcia ſolu tum eſt in diſtinctōe ¶ Cap̄ oſt hec querit̉ ꝑ quē nūciuꝫ ꝯueniat fieri ānūtiatōnem hanc Et videt̉ ꝙ per hoīem Tribꝰ eniꝫ moīs notificat̉ incarnatō Primo ꝑ ꝓpheciam realem vel. verbaleꝫ Scd̓o ꝑ ānunciatōeꝫ Tertō ꝑ digiti demōſtratōnem Extrema fiebant per hoīem ergo et media. qꝛ et me dia cōmūicāt naturā extremoꝝ Item angelus non ordinatur medius inter hoīem et hoīeꝫ cum ſit ſuꝑ hoīeꝫ ergo ſi extrema fiebāt ꝑ hoīeꝫ ergo ⁊ media Iteꝫ lex et ꝓphecie vſqꝫ ad iohāneꝫ qui fuit ꝓpheta ꝓphetādo et pluſqͣꝫ ꝓpheta demōſtrando ergo qͥcquid eſt citra demōſtratōnem erat ꝓphetatō Sꝫ ānūtiato erat citra ergo dēbat fieri ꝑ ꝓph̓aꝫ ergo ꝑ hoīem Contra nullꝰ hoīm fuit btīſſima virgine ſuꝑior Sꝫ inferioꝝ eſt reciꝑe a ſuꝑioribꝰ ergo ip̄a nō debuit illumīatōeꝫ reciꝑe ab aliquo hoīe Iteꝫ iſta btītudo que ānunciat̉ in mediate btīſſime virgini in ip̄a et ꝑ ip̄aꝫ ānunciatur toti humāo generi ergo homo fuit loco recipiētis gͦ nō debuit eē nūciꝰ Itē officiū hoīm ē reciꝑe ⁊ angeloꝝ nūciare gͦ ⁊cͣ Ex hijs patꝫ ꝙ hō nō debuit eē nūciꝰ ¶ C. iij Idet̉ aūt ꝙ āgelꝰ debuit eſſe nūciꝰ Ordīarie em̄ et regl̓arit̓ illiatōes deſcēdūt a ſuꝑioribꝰ ad in feriora Sꝫ hūana natura ꝯſtituta eſt ſub āgelica gͦ hͨ illūiari debuit ab illa Itē dic̄ ph̓s ꝙ aīa ē ſub̓a ītellē al̓ illūiatōm a pͥma cā deſcēdētiū vltīa d̓latōe ꝑceptīa ergo illūiatō deſcēdit a deo ad āgl̓os ab āgel̓ ad hoīes ergo illūiatō iſta fiebat ꝑ āgelū Itē āgeli ſūt qͥ ſingulis hoībus p̄ficiūt̉ et ſic ſūt īmediate p̄lati hoīm Sꝫ denūciatōes et illūiatōnes deſcēdūt a prelatis in ſubditos ergo videtur ꝙ per angeluꝫ virgini deputatū debuit fieri iſta ānūtiatō

Iteꝫ ecc̄iaſtica ierarchia in mediate ordinatur ad celeſteꝫ ſuꝑ ſe gͦ ſupͥmū in ecc̄iaſtica erit ad infimū in celeſti ordīatuꝫ īmediate Sꝫ btīſſima virgo eſt ſup̄mū in ecc̄iaſtica. gͦ debuit illūiatōeꝫ reciꝑe ab infimo in celeſti errar. Itē per totū euāgeliū appll̓at āgelꝰ et ita videt̉ ꝙ fuit āgelꝰ. Sꝫ cōtra illumīatores ſunt ſuꝑiores eis qͦs illūiant. ſic̄ vult dyo. ꝑ totū Sꝫ angeli nō fuerūt ſuꝑiores btīſſima v̓gine ergo āgelꝰ nō debuit ip̄aꝫ illūiare tē qͥs eſt iſte qui venit de edom ⁊cͣ. dic̄ ieroꝰ ꝙ hͨ qtīo eſt in ꝑſona minoꝝ angeloꝝ ignorāciuꝫ miſteriū incarnatōis ſꝫ ſi ignorauerūt gͦ nō nūciauerūt Itē volauit ad me vnꝰ de ſeraphin. Si er zo de maioribꝫ fuit vnꝰ qͥ ꝓph̓aꝫ ad ꝓph̓anduꝫ īcarnatōeꝫ purgabat Neqͣꝙͣ de minoribꝰ eſſe debuit qui ip̄am incarnatōem nunciabat ¶ Cap̄. iiij. X hͦ videt̉ ꝙ fuit archagelꝰ/ qꝛ nūciꝰ ille fuit gabriel qui fuit archāgelꝰ vt ſuppoīt ecc̄ia ergo nū cius nō fuit āgelꝰ ſꝫ admīꝰ archāgelꝰ Iteꝫ ioh̓s nūciatus fuit ꝑ archāgelū ergo ⁊ dn̄s admīꝰ Itē archā geli ſūt qui ingiora nūciant vt dicit btūs Bern̄. Sꝫ illud fuit maximū nūciatū ergo debebat fieri ꝑ arhāgelū Item bern̄. putemꝰ hijs p̄eſſe archāgelos qui ſūt cōſcij diuinoruꝫ miſterioꝝ qͥ nō niſi ob p̄cipuas ⁊ maximas cās mittūtur ex quibꝫ ille magnꝰ archāgelꝰ gabel miſſus legit̉ ad mariā ob cām que vtiqꝫ maior eſſe nō pōt Iteꝫ cuiuſcūqꝫ eſt officiū aliqd̓ ꝓp̓e illius eſt in illo officio pͥmū mediū et vltimū Sꝫ archāgeloꝝ officiū ē reualatō ſecretoꝝ/ ergo iſta reuelaº ſūme ſecretoꝝ ꝑtīebat ad illoꝝ officiū. C. v. Idet̉ aūt ꝙ nūcius ille dēbat eſſe de pnͥcipatibus dicit em̄ bern̄. ꝙ pnͥcipatꝰ ſūt qͦruꝫ virtute moderamīe ⁊ ſapīa omīs terre cōſtituit̉ pnͥcipatus et regit̉ limitat̉ ⁊ trāſfert̉ mutat̉ et nūciat̉ Sꝫ hic ānūciabatur mutato regni et ſacerdocij et eiectio principis tenebraruꝫ ergo debuit fieri per principatus Item ſcd̓m be atuꝫ dyoni. angeli ſunt qui ſingulis hominibus p̄ficiūtur

Archangeli qui gētibꝰ. Pncipatꝰ qui principibꝰ ergo cū btīſſima virgo nobiliſſima fuerit pnͥceps ei debuit fiei̓ reuelatō ꝑ pnͥcipatꝰ Itē videt̉ ꝑ ꝓpͥetates pnͥcipatuū qͣs potuit bt̄us dyo. dicēs Manifeſtat aūt ip̄a celeſtiū pnͥcipatuū illud deiformit̓ pnͥcipale ⁊ ductiuū cū ordine ſacro et pnͥcipalibꝫ decētiſſimis virtutibꝰ ⁊ ad ſuꝑ pnͥcipa le pnͥcipium eas vniuerſalit̓ ꝯuerti et alias ierarchice du cere ad ip̄m pͥmū ꝙͣtuꝫ poſſibile eſt formare pnͥcificū pnͥci piū Sꝫ in hac ānūciatōe ducebat̉ btīſſima virgo ierarchi ce ad ſuꝑpnͥcipale pnͥcificū pnͥcipiū ꝙͣtuꝫ poſſibile fuit. ¶ Cap̄. v. debebat fieri ꝑ pnͥcipatus Idet̉ ꝙ adhuc ſuꝑior debeat eſſe nūcius ſcꝫ de poteſtatibus. Poteſtates ſūt. vt dicit Bernh̓. qͣruꝫ virtute poteſtas tenebraꝝ cōprimit̉. hic aūt poteſtas pnͥcipis tēbraꝝ maxīe ꝯpͥmebat̉ ergo debebat fieri glo. dicit ſuꝑ miſſus eſt gabriel ange per poteſtates Iteꝫ lus ꝙ ideo Gabriel fortitudo dei dicit̉. quia illū nūciabat qui ad debellāduꝫ dyabolū veniebat. hoc aūt poteſtatuum eſt ergo fieri debuit ꝑ ptātes. ¶ Ca. vij. det̉ etiaꝫ ꝙ debuit eſſe de virtutibꝰ. Dicit eniꝫ beatus Bernh̓. virtutes ſunt quoꝝ nutu vel oꝑe ſigna et ꝓdigia fiunt Iſtud aūt fuit oīm miraculoꝝ. miracl̓oſiſſimū ergo debuit fieri ꝑ virtutes Iteꝫ vna ꝓpͥetas v̓tutū eſt ſcd̓m btm̄ dyo. largitas ad inferiores Hic at̄ ānūciabat̉ maxīa largitas qꝛ pleītudo gr̄e. ¶ C. viij. Idet̉ ꝙ debuit fieri ꝑ dn̄atōes ⁊ hͦ ꝑ ꝓpͥetates ip ſis aſſigͣtas a btō dyo. q̄ ſūt liberal̓ ſeueritas mi nutīe ẜuitutis ſuꝑioritas nll̓iꝰ ſubiectōis egeſtas diſſil̓itudīs īmūitas dn̄andi ordīata ptās Omīa iſta exer cebant̉ in oꝑe īcarnatōis vbi nos deꝰ ſue gr̄e liberalitate et ſue paſſiōis ſeueritate liberauit ab indigēcia ſeruitute dyabl̓i ⁊ pcc̄i ⁊ in lib̓tatē filioꝝ dei adoptauit ⁊ ab oī ꝯta gio diſſil̓itudīs culpe ⁊ pene emūdauit ⁊ nos ſibi ī regnū et ſac̓dotiū ordīa gͦ iſta ānūciatō debat fici ꝑ dn̄atōs Cix

Idetur etiaꝫ ꝙ ꝑ thronos debuit fieri ⁊ ꝑ ꝓprie tates thronoꝝ a btō dyoniſio poſitas q̄ ſut celſi tudo regni c̓cūdatō ſtabil̓ collatō regni ſuſceptō regni delatō familiaris aꝑtio. vn̄ btūs dyo. dicit Ip̄a aūt altiſſimaꝝ ꝯpactaꝝ ſediliū oīm diliget̉ exaltari ignomiā ſubiectōis ⁊ ad ſūmū ſuꝑmūdane ſurſuꝫ feres et omī ex tremitate ineffabl̓r in ſublimiſſimū ⁊ vere excelſuꝫ totis vi ribꝰ īmutabl̓r ⁊ ſtabilit̓ collocatū ⁊ dim ſuꝑaduētꝰ in oī impoſſibilitate ⁊ īmortalitate acceptiuū deiformit̓ ⁊ fallia rit in dīnas ſuſceptōes aꝑtū Hec aūt omīa ꝯpleta ſūt in btīſſima v̓gine q̄ celſior oībꝫ creaturis ip̄ꝫ deū vtei ſui gremio circūdedit. ꝑ qd̓ ſe ⁊ nos in et̓m regni ſolio collocauit et rege gl̓ie que in ſe ſuſcepit ꝑ totū md̓m ꝯn̄icauit ⁊ tā quaꝫ failiariſſima mediat totū md̓m ſibi recōciliauit et ꝑ quā tāꝙͣ ꝑ ꝯiūctiſſimū ſibi mediū omē bonū effluxit ⁊ oe genꝰ hoīm ꝑ ſe tāꝙͣ ꝑ portā celi ad ſūmā faliaritatem dei pr̄is introduxit et ꝑ hͦ ꝙ ip̄m deū cū homīe falliariſſime in vnā ꝑſonā ꝯiūxit Hec aūt oīa ānūciant̉ in iſta ānūciatōne ergo ꝓpijſſime det fieri ꝑ thronos ¶ Cap. x. Idetur etiaꝫ ꝙ debebat fieri ꝑ cherubi ꝑ ꝓpͥetates poſitas a btō Bernh̓. Qui dicit puteꝰ cherubin ex ip̄o ſapīe fonte ex ore altiſſimi hauriētes et re fluētes fluēta ſcīe vniuerẜ ciuibꝰ ſuis Cū ergo hic ānūci etur prīa repletō fontis qui creuit in fluuiū magnum et maximū cuiꝰ impetꝰ letificat ciuitateꝫ dei vtpote plenus gre et veritate de cuiꝰ plenitudine omēs accepimꝰ/ ȳmo ip̄e filiꝰ dei qui eſt v̓tꝰ ⁊ ſapīa dei in quo ſūt oēs theſauri ſapīe et ſcīe recōditi Manifeſtū eſt ergo ꝙ hec ānūciatō ꝑtinet ad cherubin Itē videt̉ ꝑ ꝓpͥetates a btō dyo. poſi tas que ſūt in circuitu eſſe reductiua actiua et exēplati ua In circuitu qꝛ ad totū qd̓ eſt intrāt Reductīa vt ad dn̄m tēdāt Actīa vt ad eū incedāt Exēplatīa vt ſcd̓ꝫ ſuū exēplū hͦ faciāt In hac aūt ānūciatōe btīſſima v̓go ita in circuitu fuit ꝙ magis ꝯiūgi deo niſi deꝰ fieret nō poterat

Reductiua etiaꝫ fuit que omēꝫ creaturā que ꝑ pctm̄ ceci dit in pͥſtinū ſtatū ducit et ſuꝑducit ⁊ in hoc actina fuit qꝛ illū genuit qui oīa regnauit ⁊ reduxit Iteꝫ actiua fuit qꝛ ex ip̄a ⁊ ꝑ ip̄aꝫ ⁊ in ip̄a quicqͥd deus creauit recreauit qm̄ oīm bonoꝝ eſt mr̄. Eſt et exēplatiua que oīs pulchri tudinis et innocēcie ſpeculū ad pͥmā pulchritudineꝫ dixi git et omēs ab errātes vt ſtella maris ad portum reducit Hec aūt omīa hic ānūciabātur ergo videt̉ ꝙ ad cherubin ¶ Cap̄. xj. ꝑtinebat. Idetur etiaꝫ ꝙ ſeraphin ꝑ ꝓpͥetates poſitas a bea to Bern̄. qui dicit puteꝰ ſeraphin ſpē totos igne dīne ſuccēſos ſuccēdere vniu̓ſa tā aūt v̓go igne ſci ſpūs ita totalit̓ fuit ſuccēſa vt flāma ignis oēꝫ etiā fo miteꝫ libidinis extingueret et ip̄m ſolē iuſticie intra ſe cō tinēs totū mūduꝫ illumīaret et ad dei amoreꝫ accēderet. Cū ergo iſte ſint ꝓpͥetates ſeraphin videt̉ ꝙ iſta ānūciatō ꝓpͥetates ip̄is aſſigna ꝑtineat ad ſeraphm Itē hͦ videt̉ tas a btō dyoni. qui dicit Prima igit̉ celeſtiū ierarchiaꝝ ex ip̄is excellētiſſimis eſſēcijs ſcificat̉ ordinē hn̄s omībꝰ alcioreꝫ hoc eſt circa deū īmediate collocatū et pͥmo oꝑan tes theophanie ꝑfectōes in eaꝫ tāꝙͣ in ꝓximā pnͥcipal̓r de ferūt̉ et ita immobile eaꝝ ſꝑ circa d̓ina ⁊ inceſſabile et acutū et calidū et ſuꝑferuidū nitēte. ⁊ forſā intime inflexi bilis ſꝑ motōis ⁊ ſuppoītoꝝ reductiue et actiue Exēpla tiue tāꝙͣ recalificās illa ⁊ reſuſcitās illa in ſil̓itudīeꝫ calidi tatē ⁊ igneitatē celitꝰ etiā holocauſtū purgatiuū et circū uelatū ⁊ in extinguibilē hn̄teꝫ ⁊ ſic ſꝑ luciformē ⁊ illumīa tiuā ꝓpͥetatē oīs tenebroſe obſcurificatōis ꝑſecutricē ⁊ ma nifeſtatricē Illa aūt ſūma ꝑfectō caritatis q̄ hic deſcribi tur ad deū aſcēdēdo ⁊ ad ꝓximū deſcēdēdo cōpleta fuit in btīſſima v̓gine in hac ānūciatōe ergo maīfeſtū eſt ꝙ debuit ¶ Cap̄. xij. fieri per ſeraphin tē vr̄ ꝙ oēs tres pͥmi ordīes dēbāt mitti. pͥmꝰ em̄ brdo nomē hēt a caritate rꝰ a cognitōe. 3ꝰ a pt̄ate

Sꝫ hec oīa hic in ſūmo mōſtrāt̉ ergo dēbāt fieri ꝑ oēs tres Mīor patꝫ ꝑ ioh̓eꝫ dam. qui dicit. magnū circa ip̄aꝫ antropie ideſt amore hoīm clemēcie pelagꝰ demōſtrat̉ Ip̄e eniꝫ cōditor et dn̄s eā quā ꝓp̓o vel ꝓ pͥmo plaſmate fecit reiteratōe et oꝑe mgr̄ fuit et hoīeꝫ que inimicꝰ bonitatis ſpē decepit carnis ꝓbleuiate decipit̉ et mōſtrat̉ ſil̓r boītas et iuſticia ⁊ ſapīa ⁊ potēcia dei Nā boītas quidē qꝛ nō deſpexit ꝓp̓ij plaſmatis infirmitatē Sed in ip̄o cadēte viſe era eius cōmota ſūt ⁊ manū porrexit iuſticia qꝛ hoīe victo nō aliā vincere fecit naturā neqꝫ vi eripuit hoīeꝫ ex morte ſed quē quōdaꝫ ꝑ pctm̄ in ẜuitutē redegit mors. hūc bonꝰ et iuſtꝰ victore fecit rurſus ⁊ ſil̓em ſil̓i reſaluauit et qd̓ ad ꝓportōeꝫ erat difficile ſapīa fecit ſolutiōeꝫ valde de cētiſſima Ergo cū hic ānūciet̉ in qͦ oīm iſtoꝝ triū ordinū demonſtrat̉ ꝓpͥetas videt̉ ꝙ omēs tres ordines debebant mitti. ¶ Cap̄. xiij. Idet̉ aūt ꝙ oēs āgeli dēbant mitti. qꝛ ſic̄ ſe habꝫ nūciās ad nūciāteꝫ et recipiēs ad recipiēteꝫ ⁊ ne gociū ad negociatōꝫ ita ſe dēt hr̄e nūciꝰ ad nūciū ſed oīa alia hic fuerūt in ſūmo ergo ⁊ rō nūcij hic eſſe debuit in ſūmo Mīor pꝫ. nō enim maior potuit eſſe nūcians deo nūciāte. nec maior recipiēs illa recipiēte q̄ fuit ſup̄ma in ecc̄ia militāte et negociū nō potuit maius ⁊ magis arduū eē nec vtilitate nec digͥtate nec nouitate ergo ſi omīa alia fuerūt hic in ſūmo ⁊ rō nūcij hic debuit eſſe in ſūmo. rōeꝫ nūcij augmētat pl̓alitas Solēniꝰ eſt eniꝫ multos mittere ⁊ magnos ꝙͣ vnūquēlibꝫ ꝙͣto ergo pl̓es nūcij ſūt magni et ſolēnes tāto plus ſolēniſat̉ ānūciatō ergo ſi totum hic debet eſſe in ſūmo oꝑtebat ꝙ omēs mitterentur ¶ Cap̄. xiiij. Idet̉ aūt ꝙ adhuc ſuꝑior nūciꝰ eſſe debuit ſcilicꝫ ſpūs ſcūs increatus. Hic eniꝫ ānūciatur effectꝰ ſūme boītatis Bonitas aūt appropriat̉ ſpūiſco ergo debuit fiei̓ ꝑ ſpm̄ ſcꝫ Itē iſta ꝯcepto q̄ h̓ ānūciat̉ at t̓buit̉ ſpūiſco

dicit̉ em̄ cōceptus de ſpū ſācto licet tota trinitas ſit ope rata iſtā cōceptōeꝫ ergo mitti debuit ſpūs ſcūs Itē ad re pletōeꝫ apl̓oꝝ mittebat̉ ſpūs ſcūs ergo multo digniꝰ ad plenitudineꝫ beatiſſime virginis ¶ Cap̄. xv. Idetur etiaꝫ ꝙ debuit mitti filius. Filius eniꝫ vt dicit Augꝰ. qui eſt ſapīa mittitur cuꝫ ꝯgnitō de ſpūalibꝰ datur Hic autem ip̄a ſapīa ꝑ ſeip̄am to talit̓ infūdit̉ ergo filius mittebat̉ ¶ Cap̄. xvj. Idetur aūt ꝙ pr̄. Pr̄i eniꝫ appropriat̉ ſūma potencia que hic manifeſtat̉ in ſūmo ergo pr̄ debuit mitti Minor patꝫ Magis eniꝫ maīfeſtat potēciā recreato ꝙͣ creatō licꝫ vtrūqꝫ ſit ex nihilo qꝛ in ſuꝑioreꝫ et imꝑfectoreꝫ ſtatū ordinatur recreatō ꝙͣ creatō Iteꝫ in figura huiꝰ incarnatōis legit̉ qd̓ dixit ſāpſon pr̄i ſuo vide mulierē de filiabꝰ philiſtim hanc q̄ſo accipe mihi in vxorē et infra deſcēdit inꝙͣ pr̄ eiꝰ ad ml̓ierē ⁊ fecit filio ſuo gran de cōuiuiū. ſi ergo pr̄ deſcēdit ad accipiēdū filio ſuo vxorē videt̉ ꝙ pr̄ miſſus ſit ad ānūciandū incarnatōꝫ ¶ C. xvij. voc aūt tota trinitas mitti debeat videt̉ ꝑ auctoritatē dam. ſuꝑpoſitā ꝙ incarnatōe mōſtrabat̉ po tēcia ſapīa ⁊ ptas ſil̓ ⁊ illa appropriāt̉ t̓bꝰ ꝑſoīs ergo tres ꝑſone ſil̓ debebāt mitti Itē videt̉ ꝑ ip̄m euāge liū. vbi dr̄. Sſpūs ſcūs ſuꝑueniet in te et virtꝰ altiſſimi ⁊cͣ Vbi omēs tres ꝑſone tāgūtur ꝑ virtutē filiꝰ. ꝑ altiſſimi pr̄. Spūs ſcūs ponit̉ intra Itē in ānunctiatōe yſaac que fuit figura iſtius ānūciatōis dicit̉ ꝙ apparuerūt tres viri ideſt tres angeli in ſpē viroꝝ ꝑ quos dicit̉ trinitas intelli gi qꝛ dicit̉ tres vidit ⁊ vnū adorauit ⁊ ibi ꝯmiſcuit. Sa ra tria ſata ideſt deitatē aīam ⁊ corpus ergo trinitas fuit miſſa ad ānūciādū incarnatōeꝫ ¶ Rn̄ſio ad qͣtiōeꝫ d hoc ſoluētes dicimꝰ ꝙ in hac ānūciatōne triplex fuit miſſio. ⁊ triplicis miſſiōis rō Vna filij Scd̓a ſpūs ſci Tercia angeli Filij duplex. vna que mittebat̉ in carne ⁊ illa et incarnatō Alia que in ittebatur in

mēteꝫ que ideꝫ eſt ꝙ interior illumīatō mētis beatiſſime vir gnis ad intelligēduꝫ ⁊ ꝯſenciēduꝫ v̓bis āgelicis Miſſio īpus ſci fuit ibi pleītudinis gr̄e infuſio ideſt ſumma v̓tutū gratuitaꝝ ꝓut in pura creatura eē potuit in via ꝑfectō Miſſio āgeli fuit ibi intimatōnis quia ip̄a deberet eſſe mr̄ dei mīſterialis ⁊ extior ad ſēſum delatio. vn̄ āgelꝰ nō fuit illūiator ſed illūiatōnis interioris extior delator ⁊ reuelator Illius aūt intelligēcie cuiꝰ opꝰ eſt in viſione deꝰ tri nitas ꝑ ſe fuit inſpiratrix et interp̄tat. ſicut ⁊ nūciati in uentrix. ¶ Soluto rōnuꝫ Is habitis rn̄demꝰ ad obiecta cōcedētes ꝙ filiꝰ dimittebat̉ ſcd̓m ꝙ dictuꝫ eſt/ et ſpūs ſc̄s mittebat̉ ſcd̓m ꝙ dictuꝫ eſt Pater aūt non mittebat̉ ꝙͣuis in incarnatōne aliqͥd appropriabile ſit pr̄i in ꝯditōe/ neqꝫ ad miſſiōeꝫ alicuiꝰ ꝑſone tria exigūtur Primū eſt ꝙ aliqͥs effectꝰ ſit a creaturā a tota trinitate Scd̓m eſt ꝙ ille effe ctus ſit appropriabil̓ illi ꝑſone Terciū eſt ꝙ manifeſtet̉ ꝓceſſio illiꝰ ꝑſone ab altera Et ſic patꝫ ꝙ pr̄ nōmittit̉ qꝛ mitti vt dicit augꝰ eſt cognoſci ab alio eſſe Pater aūt nō eſt ab alio Eadeꝫ rōne tota trinitas mitti nō debuit. qꝛ ſeqͥtur ſi trinitas mittit̉. gͦ et pr̄ mittit̉ Iteꝫ ꝯcedimꝰ rōes que ꝓbant ꝙ homo nō debuit eſſe nūcius nec obſtat ꝙ lex et ꝓphete vſqꝫ ad iohāneꝫ. iſta eniꝫ annūciato nō fuit ad de mōſtratōem iohānis ordinata tanꝙͣ ad mediū. hec eniꝫ fu it ordīabl̓ior illi tanꝙͣ finis et cōplemētuꝫ oīm reuelatōnū et apparitōnū p̄cedēciuꝫ ꝓpter pn̄tialeꝫ exhibitōem lumīs qd̓ illūiat oēꝫ hoīeꝫ veniēte in hūc md̓m Et fuit ꝯpletōr in rōe illūiandi. qꝛ eam intꝰ ⁊ extra illūiauit mediāte luce qua ſue deitatis deꝰ teſtā nr̄e immortalitatis accēdit ⁊ omēs tenebras ꝓfugauit. ioh̓is aūt demōſtrato lumen nō accēdit. ſed ſemimortis lippiētibꝰ oculis ſolē digito oſte dit nec iam quaſi ſecretuꝫ reuelauit ſed manifeſtuꝫ incredulis inculcauit. plꝰ ergo ꝙͣ ꝓpheta dicit̉ nō ꝓpt̓ nobili tateꝫ reuelatōis. ſꝫ ꝓpt̓ pn̄ciaꝫ lucis quā nō futuraꝫ p̄dixit

Sed pn̄tem demōſtrauit Iteꝫ cōcedimꝰ ꝙ ml̓ti angeli nō debebat mitti. qꝛ ml̓titudo repugͣt miſterij archano. Non eniꝫ eſt archanuꝫ qd̓ multis eſt cognitū nec eſt familiarit̓ et amicabl̓r intimatū qd̓ pͥus eſt ml̓titudini reuelatū Itē cōcedimꝰ ꝙ iſte angelꝰ nō fuit de maioribꝰ. ſed fuit archāgelꝰ et hoc in beatiſſime virginis honoratōnem. quia ſi quis de ſuꝑioribꝰ mitteret̉ ab ip̄o illuminari crederet̉. de minoribus ergo mittit̉ vt oſtēdat̉ ꝙ angelꝰ tm̄ eſt negocij miniſterialis intimator ⁊ exterior delator. deꝰ eniꝫ ē ꝑ ſe negocij inuentor ſalutatōis dictator. intelligēcie inſpi rator/ et mētis ad cōſenſuꝫ inclinator modi executōis expoſitor. vn̄ angelus requiſitꝰ de mō trāſmittit ad ſpūm ſanctū dicēs. Spūs ſc̄s ſuꝑueniet in te ⁊cͣ Nam ſic̄ beatiſſima virgo licet in alijs hoc nō ſit impoſſibile nihil hic il lumīatōnis accepit ab āgelo/ et vt hoc euāgeliſta ſignant̉ expͥmeret et omēꝫ cōtra hoc opīoneꝫ remoueret ip̄m qui reuera fuit archāgelꝰ ꝑ totū euāgelū nō archāgeluꝫ ſed ¶ Cap̄. xviij. angelum nominat. Oſt hec querit̉ in qua ſpecie angelꝰ apparuit Et videt̉ ꝙ in ſerpētina ſpecie. dicit eniꝫ Beda. ꝙ intrauit mors ꝑ femīaꝫ aꝑte redit et vita ꝑ femīaꝫ Si gͦ ꝯgruebat ſil̓itudinē alijs ineſſe ſcꝫ vt femīa eſſꝫ pnͥcipiū ſaluatōis et pnͥcipiū ꝑditōis Angelꝰ pnͥcipium deceptōis Angelꝰ pnͥcipiū illiuatōis. gͦ ſi ẜpens fuit inſtrumētuꝫ deceptōis debuit eſſe inſtrumētuꝫ ⁊ illūiatōnis. gͦ āgelꝰ apparere debuit in ſpē ſerpentina. ¶ Cap̄. xix. Idetur autem ꝙ apparere debuit in ſpecie colum bina cōtraria cōtrarijs curātur. ergo ſi deceptiofiebat per calliditateꝫ ſerpentinam illumīatio fleri debuit ꝑ ſimplicitateꝫ columbinam. ¶ Capituluꝫ. xx. Idet̉ etiaꝫ ꝙ debuit fieri in hūana ſpē Alie enim apparitōes fiebāt in ſpē hūana. gͦ et iſta cū ſit cō plemētū ⁊ digͣſſiā oīm aliaꝝ Ite int̓ aīalia euāg̓.

Matheus habet faciem homīs et plura ſcripſit de incarna tōne dei homīs. gͦ ſpecies humana cōuenit ad annūciatōeꝫ incarnatōnis xp̄i homīs qd̓ concedimꝰ ¶ Rn̄ſio ad queſtionem D obiecta auteꝫ ſoluētes dicimꝰ ꝙ in ſpecie ſerpentina non debuit eſſe illuminato. quia cum illa non ordinetur ad illumīatōem ſed plus ad deceptōem cum in deceptōne ſpecies ſerpentina congruerit ꝑ ſe cōgruiſſima eſſꝫ ꝑſuaſioni. quia vt dicit mgr̄ in ſetencijs. diſt. xxj. venit in ſpecie ſerpentina. quia ſi ꝑmitteret̉ veniſſet in ſpecie colūbina. Et infra Non ergo niſi per ſerpentem temptare ꝑmiſſus fuit dyabolus vt ꝑ illud qd̓ foris erat/ aſtuciam temptātis non aduerteret et ſic feminaꝫ cō ueniret. vn̄ augꝰ. Non eſt putādum vt per quem tempta ret eligeret. ſed cum deciꝑe cuperet non potuit niſi ꝑ qd̓ poſſe animal ꝑmiſſus fuit. Vnde accidit ꝙ ſerpens fuit inſtrumētuꝫ deceptōnis. non ergo debuit eſſe inſtrumen tum illumīatōis Item in ſpecie colūbe venire non debuit. Beatiſſima eniꝫ virgo ſenſibilit̓ ab angelo illumīari debuit Illumīatō auteꝫ ſenſitiua ad cognitōem ſit mediāte locutōne ergo mediū illumīatōis debuit eſſe locutiuū. ſed nl̓ lum ſenſitiuū eſt locutiuū niſi ſolus homo ergo debuit fieri in ſpē hūana vt ſic̄ nobiliſſimuꝫ intellectiuuꝫ erat ꝙ illūia bat eam interius vtpote deꝰ Sic etiaꝫ nobiliſſimū eſſꝫ ſen ſitiuuꝫ qd̓ illūiabat eam exteriꝰ ſic̄ homo ¶ Cap̄. xxi. Oſt hec querit̉ in qͦ ſexu ⁊ videt̉ ꝙ in femeo Aſſūptō eniꝫ forme humane hic nō erat niſi ꝓpt̓ eaꝫ que illumīabat̉. gͦ quicūqꝫ ſexꝰ magis ꝯgruebat et que recepit illūiatōeꝫ ꝑ illuꝫ debat fieri. Hic aūt ſexus eſt femīeꝰ. cōgruēcius enī loquit̉ femīe femīa virgo vir gini Et ſine ꝑ turbatōne minori audit v̓go virginem quaꝫ virgo viꝝ. gͦ in ſexu femineo debuit fieri apparitō. Sed cōtra ſuꝑ illud Que cū audiſſꝫ turbata eſt ⁊cͣ. dicit gloſa ꝓpͥuꝫ ē v̓ginū ad oēs viri ingreſſus pauere ⁊cͣ. gͦ fuit vir

Preterea in omībꝰ apparitōnibꝰ alijs que fuerūt figure iſtius annūciatōnis angeli apparuerūt in forma virilis ſex us ergo et hic Qd̓ cōcedimꝰ dicētes ad obiecta ꝙ ſexꝰ femineꝰ nō eſt illumīatiuꝰ ſꝫ magis illumīabilis ſcd̓ꝫ apo. qui dicit Ml̓ieres in eccl̓ia taceat. ſed domi interrogēt vi ros ſuos Caput eniꝫ ml̓ieris eſt vir vn̄ cū illumīans ꝙͣtum talis dignior ſit illumīato pocius illumīatō beatiſſime virginis debuit fieri in ſexu digniori. ¶ Capitulum. xxij. Oſt hoc querit̉ in cuiꝰ etatis ſpecie Et videtur Actus ꝙ in etate puerili quia de eodeꝫ eſt nūciatō de quo ꝓceſſit ꝓphetatō Sed ꝓphecia de puero. gͦ et annūciato de puero Sꝫ ꝓpͥetates nūcij debēt eſſe ſcd̓ꝫ ꝓpͥeta tes nūciati vt dictuꝫ eſt ꝙ gabriel ideo appellatꝰ eſt fortitudo dei ⁊cͣ. gͦ in ſpecie puerili apparere debuit quia pu erum nunciauit. ¶ Capituluꝫ. xxiij. Ed contra augꝰ dicit Nunciare venit id quod e rat ſupra naturam et qd̓ erat gr̄e non nature. ſed ꝙ femina concipit hoc eſt ſcd̓m naturaꝫ ꝙ autē fe mina circumdat viꝝ in vtero erat ſupra naturam ergo an gelꝰ ānūciabat viꝝ ergo in ſpecie virili gͦ ⁊cͣ. Item annūciatō yſaac fiebat in ſpecie virili ergo et hic. ¶ Capituluꝫ. xxiiij. Idetur autem ꝙ fieri debuit in ſpecie iuuenili Se nex enim inquātuꝫ huiuſmodi dicit defectum Si militer et puer. iuuenis auteꝫ dicit nouitatem cū ꝑfectione. hic auteꝫ nūciatur ille qui fuit nouus ſcd̓m hu manitateꝫ ꝑfectus qͦꝫ ſcd̓m diuinitateꝫ. ergo in ſpecie iuue nili debuit nunciari Item ad id dicit dyoniſiꝰ ꝙ iuuenile ſignat innouātis et ſemꝑ vitalis virtutis perfectōeꝫ. inno uantis ecce nouitas hic humanitatis. ſꝑ vitalis virtutis ecce h̓ et̓nitas viuacitas deitas gͦ iuuelle nouū cōplectit̉ hūanitatis ⁊ et̓nū diuītatis. gͦ informa iuueīli qd̓ ꝯcedīꝰ

Ad contrariū aūt reſpōdentes dicimꝰ ꝙ forma iuuenilis cōgruebat illumīatōi ⁊ non puerilis vel ſenilis Pueri eniꝫ nōdum ꝑfecte vtūtur diſcretōne ſenſum Senes autem deficiūt ſcd̓m ſenſum. neutra ergo cōueniebat illumīatōi vbi neceſſaria eſt diſcrecio ſenſuuꝫ et vigor organoꝝ. Nec ob ſtat eum pueꝝ appellatum fuiſſe ab yſaia cum eum etiam patrem appellat futuri ſeculi Capituluꝫ. xxv. Oſt hoc querit̉ in qua veſte apparuerit cū alibi an geli deſcribantur veſtiti. Et videt̉ ꝙ in veſte candida. quia idem cōcipit̉ et nūciatur qui poſtmod̓ ſurrexit ergo in conſil̓i veſte et habitu nūciari debuit Sꝫ in reſurrectōe apparuerūt angeli in veſtibꝰ albis. gͦ et mō Item dicit g̓g̓. Candor veſtis ſignat iocūditatem future ſolēnitatis. ſꝫ hic fuit maximū feſtuꝫ qn̄do diuinitas humanitati in vnam ꝑſonam copulata fuit. gͦ illud angelus in candore veſtis nunciare debuit. Item in trāſfiguratōne apparuerūt veſtimēta eius candida ſicut nix qualia nō po teſt follo facere ſuper terram et dicit gloſa ꝙ tunc oſtēdit ſpēm qualem habuit per naturam ergo albam veſtem habuit per naturam. ¶ Capitulum. xxvij. Idetur auteꝫ ꝙ ſordidam ⁊ moraꝫ habere debuit veſtem Facharias eniꝫ vidit ih̓m ſacerdoteꝫ mag num indutum veſtibus ſordidis. Et exponit hoc gloſa de induitōne que facta fuit in incarnatōne. gͦ et angelus hoc nūcians debet indutus apparere in veſtibꝰ ſor didis Item pͣs. Concidiſti ſaccum meum ⁊cͣ. gͦ dn̄s in incarnatōne induit ſaccum noſtre immortalitatis in quo tu lit theſauꝝ nr̄e redēptōis. gͦ angelus hoc nūcians debuit indutus eſſe ſacco Iteꝫ ſi in reſurrectōne apparuerūt angeli in veſtibꝰ albis quia annūciauerūt xp̄m a paſſione ab ſolutum. ergo in veſte mgra annūciare debuerūt incarnari paſſurum. o. xxvij. ¶ C

Idet̉ auteꝫ ꝙ in veſte bicolorata In cant̓. dilectꝰ meus cādidus ⁊ rubicūdus ⁊cͣ Candor ſignat in nocēciaꝫ Rubedo paciēciaꝫ. hec aūt ꝓpͥe eſt veſtis dn̄ica. ita ꝙ nec āgelica nec hūana Angeli eniꝫ innocēciaꝫ ſed nō paciēciaꝫ habēt. homīes aūt paciēciam ſed nō inno cenciaꝫ Omēs eniꝫ peccauerūt. ip̄e auteꝫ ſolus innocēciaꝫ habuit qui pctm̄ non fecit ⁊cͣ Et paciēciam qui peccata nr̄a ꝑtulit in corꝑe ſuo ſuꝑ lignuꝫ. gͦ illa veſtis ſibi ſoli eſt ꝓpͥa ergo angelus hunc nūcians debuit eſſe indutꝰ veſte alba et rubicūda Iteꝫ homo quē vidit ezechiel qui figu rabat xp̄m hoīem erat quaſi ſpēs electri Electruꝫ aūt habet argentuꝫ qd̓ eſt album. et auꝝ qd̓ eſt rubeuꝫ. gͦ ange lus hoc nūcians debuit eſſe indutꝰ veſte alba ⁊ rubicūda Iteꝫ querētibꝰ āgelis. quis eſt iſte qui venit de edon ⁊cͣ Reſpōdit dn̄s Ego qui loquor iuſticiam ⁊cͣ quaſi diceret ego ſum ſolꝰ qui habeo innocēciaꝫ Et ip̄i replicabāt. qͣre ergo rubrum eſt indumētuꝫ tuū ⁊cͣ quaſi mirātes ſuꝑ decore albi et rubei ideſt innocēcie et paciēcie. gͦ illa eſt. ꝓpͥe veſtis dn̄i. gͦ et āgeli ⁊cͣ. videt̉ aūt adhuc ꝙ veſtis alba eē debuit. qꝛ legit̉ in ezechiele ꝙ vidit viꝝ indutū lineis et ꝙ vnus ſolus indutꝰ fuit alios ſex ſecuꝫ. et exponit g̓g̓. lineis ꝙ vnꝰ ſolus ſine pctō ꝯceptꝰ fuit ¶ ℟º ad qtīoēꝫ D ſolutōem hoꝝ et ſil̓ium notādum eſt qd̓ dicit dyo. de hac materia loquēs Eſt an̄t qn̄do et in nos diuinoꝝ iuditōꝝ ſint ſimbola illa q̄ acta ſūt a no bis a ſanctis āgelis organa Alijs quideꝫ declarātibꝰ corrigēteꝫ diſciplinā Alijs aūt puniētem iuſticiaꝫ Alijs vero ab āguſtia lib̓tateꝫ aut diſcipline fidē aut pͥoris bn̄ficēcie p̄ſūptōeꝫ aut appoſitōeꝫ alioꝝ duoꝝ puoꝝ aut magnoꝝ ſēſibiliū aut inuiſibiliū nec omīo nō dubitꝫ ꝑſpicax aīmus inuiſibilibꝫ viſibilia adiuuare Ex hac aucͣte colligit̉ ꝙ oīa q̄ fiūt circa forme aſſūptōeꝫ in qͣ ſit apparitō dēnt viſibl̓r d̓clarare illꝰ īuiſibl̓e qd̓ pͥmo ⁊ pnͥcipal̓r veīt āgel̓ nūciare Dico ergo ꝙ angelus iſte venire debuit in veſte clara et

ꝓpter ſeip̄m nūcianteꝫ et ꝓpter recipienteꝫ et ꝓpter nūciatuꝫ. ꝓpter ſe quia cādor veſtis innocēciaꝫ deſignat angeli et ꝓpter hͦ non cōgruit angelo veſtis alba et rubea qꝛ non eſt aptꝰ natus hr̄e innocēciaꝫ cū paſſiōe Iteꝫ ꝙͣtuꝫ ad re cipiētē ꝯgruebat veſtis clara qꝛ illa q̄ ꝯcepit ſine pcc̄o fu it ⁊ ſin̄ pcc̄o ꝯcepit eū qͥ peccare nō potuit inde totū albū ⁊ nihil ibi de mgro fuit Itē ſine libidīe ꝯcepit et ſine do lore peꝑit. gͦ ſine rubeo libidinoſe ⁊ doloroſe paſſionis iſta cōcepto et natiuitas ꝯſūmata fuit ergo cū angelꝰ iſte pͥ mo et pnͥcipal̓r et ꝑ ſe non intēderet nūciare niſi incarnatōem non debuit habere veſteꝫ rubricataꝫ vl̓ bicoloratam ſed tm̄ albam. Iteꝫ ꝙͣtuꝫ ad nūciatuꝫ. hic eniꝫ annūciatur ille qui pͥmicias maſſe nr̄e accepit cuꝫ ſolutōe pene et im muitate culpe et ſic in pͥma puritate et claritate Iteꝫ mo dus ſumēdi ſiue ꝓcedēdi in hac incarnatōe fuit ſine corruptōe. ſine diminutōe. ſine cōmixtione ſic̄ lux ꝓcedit de luce. gͦ quo ad omīa que fuerūt in hac annūciatōe ꝯgrue bat angelū venire in clara veſte Omēs aūt ratōes et aucto ritates que ꝓbant dn̄m facco veſtiri vel tunica polimita vl̓ cādido vel rubeo vel veſtimēto ſordidato loquūtur de corpore dn̄ico ſcd̓m ſtatū paſſiōis et ſcd̓m ꝓpͥetateꝫ incarnatō nis ¶ Cap̄. xxviij. Oſt hoc querit̉ qua hora tꝑis facta fuit annūcia tio. Et videt̉ pͥmo ꝙ in ortu diei Opus eniꝫ crea tōnis cepit a luce. gn Fiat lux ⁊cͣ. gͦ multo for tius opus recreatōnis qd̓ eſt multo nobiliꝰ Iteꝫ in incarnatōe īcepit dies gr̄e Oīs aūt dies incipit a luce gͦ recre atō incipit a luce Iteꝫ ponit̉ in ſētencijs ꝙ ſol factꝰ fuit ex luce ſine nubecula Sꝫ creato ſolis de nubecula eſt figu ra creatōnis corꝑis domici de beatiſſima virgine ergo illa debuit fieri exiſtēte luce. gͦ in die ⁊cͣ ¶ Cap. xxix Vod autem in meridie videtur per figuram. quia dicit̉ in Gen̄. ꝙ Abrahaꝫ ſedit in oſtio tab̓nacl̓i in ip̄o feruore diei qn̄do annūciatus fuit yſaac

Hec autem annunciatō fuit figura iſtius annūciatōnis. gͦ ita debuit fieri in meridie Tem eodem die paſſus fuit et incarnatus. ergo eadem ratōe et eadeꝫ hora Sed paſſus fuit in me ridie ergo et incarnatus Sed ſtatim ad annūciatōnem ſequebatur incarnatō Sed incarnatō facta fuit in meridie ergo et annūciatō teꝫ in meridie ſol eſt in altiſſimo. Sed ſol in altiſſimo ſignificat caritateꝫ in ſummo Hic autem monſtrabat̉ caritas in ſummo ergo in meridie Iteꝫ ioh̓es annūciatus fuit in meridie qui geſſit officium Luci feri ergo multo forcius xp̄us qui fuit verus ſol Iteꝫ ma ria venit ad monumētum cum adhuc tenebre eſſēt Gloſa maria dicit̉ venire in tenebris quia adhuc in īfidelitate fuit cum ad angelos venit ergo ꝑ oppoſituꝫ angelus venire ad illam in luce debuit que fide et dilectōne plena eſt Capitulum. xj. Idetur autē ꝙ in veſꝑe fieri debuit iſta annūciatō quia poſtꝙͣ venit plenitudo temꝑis miſit deus fillium ſuuꝫ in terras. ergo iſta annūciatō fiebat inveſꝑe qn̄do eſt plenitudo diei ¶ Capitulum. xxxj. ed contra videt̉ ꝙ in media nocte. quia dum medium ſilencium tenerēt omīa omīpotens ſermo tuus a regalibus ſedibꝰ venit Iteꝫ populꝰ qui ambulabat in tenebris ⁊cͣ. ergo nox fuit qn̄ lux iſta orta fuit quia in die non ambulabatur in tenebris Rn̄ſio ad queſtioneꝫ. D hͦ dicīꝰ ſcd̓ꝫ auct̄eꝫ dyo. ſupͣ poſitā ꝙ circūſtancie ānūciatōis dent expͥmere ꝓpͥetates annūciati

vnde cum angelus iſte non annūciauit tꝑꝰ incarnandi nec ſtatuꝫ vel ꝓpͥetates eoꝝ ꝓpter quos fiebat ſed tm̄ ip̄am incarnatōem cum ſuis ꝓpͥetatibus. Illa autem incarnatō cum ſit ortus veri ſolis ſuꝑ terram qd̓ eſt inicium diei ſin̄ preſumptōnis ſuꝑcilio credimus ꝙ hec ānuntiatō fuit in ortu diei/ et non in veſꝑa. quia non anunciat tempꝰ incarnandi. nec in nocte quia non ānunciabat ſtatum eoꝝ ꝓpt̓ quos fiebat incarnatō ergo anctoritas illa dum medium ſilencium ⁊cͣ. tangit ſtatum homīs qui fuit in incarnatōe verbi Ad hoc aūt qd̓ dicitur de abraham ꝙ ſedit in oſtio ⁊cͣ. dicimꝰ ꝙ per abraham et ꝑ feruorem diei ibi ſignatur feruor deſiderij queꝫ habebāt ſancti pr̄es ad incarnatōeꝫ Qd̓ auteꝫ obicit̉ de hora paſſionis plus eſt ad ꝓpoſitū. qꝛ ſicut ſole mūdi ad occaſum vergēte cōgruebat veꝝ ſolem relinquere mūdum Ita decebat ut ſole materiali oriēte oriretur ſiml̓ et ſol iuſticie Ad id qd̓ obicitur ꝙ hic caritas monſtrabat̉ in ſūmo et ideo debebat in meridie concipi. di cimꝰ ꝙ in oꝑe redemptōnis ideſt in paſſione mōſtrabat̉ caritas in ſūmo ſed incarnatō ſine paſſione non fuit opꝰ re demptōnis. vnde licꝫ in ſe maior eſſꝫ incarnatō ꝙͣ paſſio tn̄ ſūma caritas mōſtrabatur in paſſione ip̄o dn̄o dicēte Ma iorem hac dilectōeꝫ nemo habꝫ ⁊c. vn̄ non fuit ſūmū aug mētuꝫ qd̓ reciꝑe pōt caritas in incarnatōe. quia augmētū vt dicit ph̓us eſt p̄exiſtentis magnitudinis additamētū vnde magnitudini caritatis que oſtendit̉ in incarnatōne facta eſt additō caritatis que eſt in paſſione ꝑ quā caritas eſt vltīata in ſue ꝑfectōnis oſtēſione hoc aūt cōgru ebat fieri in meridie et ſic ptꝫ ꝙ aliud tempꝰ congruebat paſſion aliud ānuntiatōi ¶ Capituluꝫ. xxxij. Oſt hoc queritur de loco et dicit euāgelium ꝙ fuit in ciuitate Contra hoc ſic obicitur. Dn̄s extra ciuitatem paſſus fuit natus et ſepultus et reſurrexit ergo et concipi debuit. xiij. ap̄ ¶ Tr.

Teꝫ dignior annūtiatō fieri debuit in digniori loco vel adminꝰ in eque digno. Sꝫ ānunciatō dn̄i dignior fuit anunciatōne ioh̓is. illa aūt facta fuit in templo. gͦ et iſta Iteꝫ inter oꝑatōnes locales et loca in quibꝰ fiūt attendit̉ ꝓportō ſic̄ dignuꝫ eſt. oratō dignior eſt quaꝫ negociatō. ſic fit etiam in digniori loco. qꝛ or̄o in choro negociatō in foro. vn̄ Augꝰ et btūs Bn̄dictꝰ In oratorio nemo aliqͥd ⁊cͣ Oratoriū ſit qd̓ dicit̉ nec qd̓ ibi aliud qͥd agat̉ vel cōdat̉ ⁊cͣ Et dn̄s in euāgelio. Domꝰ mea domꝰ or̄onis vocabit̉ Sꝫ in iſta ānuntiatōne cōpleta fuit digniſſima oꝑatō qꝛ dn̄ica incarnatō. ergo indigniſſi mo loco fieri debuit ergo in templo. ¶ Solutō D hoc dicimꝰ rn̄dēdo ꝙ dn̄s in omībꝰ factis ſuis pnͥcipalibꝰ que in mūdo geſſit quare in md̓m veuerit on̄dit. Int̓ hoīes pctōres natꝰ fuit Natꝰ an̄ bouem et aſinū iacuit Inter peccatores cōuerſatꝰ fuit ⁊ cū ip̄is comedit Inter latrones crucifixꝰ fuit. peccatrici reſurgēs pͥmo apparuit in omībꝰ oꝑbꝰ ſuis oſtēdens ꝙ xp̄us ih̓s venit in hunc md̓m peccatores ſaluos facere ⁊cͣ Non ergo in mari qui locus eſt piſciū. nec in aere qui eſt locus auiū. nec in campo qui eſt locꝰ agreſtiū aīaliuꝫ Sꝫ in ciuitate que eſt ꝓp̓us locus hoīm cōcipi debuit qui ꝓpt̓ nos et ꝓpter nr̄am ſaluteꝫ deſcēdit de celo. ¶ Qd̓ aūt obicit̉ ꝙ extra ciuitateꝫ natꝰ fuit et paſſus et ſepultꝰ et reſurrexit. Dicimꝰ ꝙ duplex fuit xp̄i natītas. In vtero et ex vtero Prima in ſecreto. ſcd̓a in manifeſto Prima cōgruit in miſteriū. ſcd̓a in exēpluꝫ In ciuitate nāqꝫ ꝯcipi voluit vt oſtēderet ꝙ ꝓ omībꝰ venit In via aūt natꝰ fuit vt oſtē deret ꝙ ſua vita nobis ad celoꝝ regnū via fuit. Extͣ por tam paſſus fuit ad oſtēdēduꝫ ꝙ ꝑ ip̄iꝰ paſſiōꝫ nō liberat̉ niſi qui ꝑ cōuerſiōem a peccato ad ip̄m extra portā fuerit egreſſus. Qd̓ aūt obicit̉ de tēplo dicimꝰ ꝙ locus non ſanctificat hoīem ſed homo locum. digniꝰ eſt ergo tēplum in quo dignior eſt oꝑatō et in qͦ eſt dignioris habitatō. Sꝫ

in oratorio beatiſſime virginis fuit digniſſima hītatō in qͥ digniſſima et ſciſſima oīm creaturaꝝ habitauit quam ip̄e ſanctꝰ ſāctoꝝ nūqͣ reliqͥt quā angeloꝝ ml̓titudo frequē tauit exercebat̉ aūt ibi nobiliſſima oꝑatō videlicꝫ ſciſſime or̄onis et ꝯtemplatōis deuotiſſima et hūilima oblatō. dig nius ergo fuit hoc oratoriū illo tēplo iudaico in quo fiebat thauroꝝ et vituloꝝ mactatō. thuris materialis fumoſa accēſio. fiebat ergo iſta ānunciatō in loco digniſſimo Sil̓r et incarnatō fiebat in tēplo ſacratiſſimo. qꝛ ſic̄ dicit btūs bernh̓. Non fuit in terris locus dignior btīſſime vir ginis vtero qui vt dicit btūs augꝰ. fuit thronus dei tha lamꝰ regis celi. tabernaculū xp̄i. tabernaculuꝫ vtiqꝫ illud quo xp̄us exiſtes pōtifex futuroꝝ bonoꝝ ꝑamplius et ꝑfectius introiuit ſemel in ſancta eterna redēptōne inuēta Eſt et alia ratō ꝙ dn̄s voluit in ciuitate cōcipi. dn̄s enim qn̄ de celo deſcēdit non ſine celis nec ſine regno celoꝝ fu it. q. ⁊ celos celoꝝ ymo et regnū celoꝝ ſecū tulit hoc em̄ lucifer non fecit qui ſic̄ fulgur de celo cecidit non deſcēdit et celū totuꝫ ibi reliqͥt igneꝫ ſuuꝫ tn̄ modo ſecuꝫ deferens quocūqꝫ vadit. dn̄s autē id qd̓ fuit ꝑmanſit et ad mr̄em veniēs de pr̄nis bonis expulſus non fuit vnd̓ nunꝙͣ celoꝝ regnū deſeruit Sꝫ qn̄ in vtero mr̄is fuit ip̄a virgo ſibi celoꝝ regnū fuit De hac ergo ciuitate gl̓ioſa dicta ſūt. qꝛ omīa que ad ꝑfectōem ciuitatis ordinātur in btīſſima virgine excellent̓ inueniri et de ea p̄dicari pn̄t. fuit eniꝫ fundata ſuꝑ hūilitateꝫ murata ꝑ caſtitatē/ turrita ꝑ caritateꝫ ditata ꝑ pauꝑtateꝫ cuſtodita ꝑ diſcretōem libera immūita te peccatoꝝ pacificata victoria tēptatōnū ornata diuino munere ꝑ elegāciaꝫ moꝝ edificata in refugiū peccatoꝝ v̓ tutuꝫ vniuerſitate ppl̓oſa et oīm aquaꝝ ideſt gr̄aꝝ flumī bus irrigata habūdans in multitudine miſeratōnū in alto ſita ꝑ excellēciam pͥuilegioꝝ ¶ Cap̄. xxxiiij. oſt hoc querit̉ de regione in qua ānunciatꝰ fuit ⁊ dicit euāgeliū qd̓ in galilea. Sꝫ cōtra iudeis xp̄s

promiſſus fuit et exhibitus. ergo in terra eoruꝫ concipi debuit Iteꝫ in iudeanatꝰ paſſus et ſepultꝰ fuit. gͦ in iu dea nūciari debuit Iteꝫ ip̄e dicit non ſum miſſus niſi ad o ues que ꝑierūt domus yſrahel Si ergo eis tm̄ miſſus fuit inter eos concipi debuit. Item ſalus ex iudeis et non ex gentilibꝰ gͦ ⁊cͣ. Si dicit̉ ꝙ ꝓpter hoc dn̄s in galilea natꝰ fuit. quia ꝓph̓a hoc p̄dixit populus gentiuꝫ ⁊cͣ. hoc nihil videt̉ dictuꝫ eſſe cuꝫ nō ꝓpter hoc impleta ſit ꝓphecia qm̄ ſic p̄dixit. ſed ideo ꝓphecia p̄dixit quia ſic futuꝝ fuit. vn̄ vbicūqꝫ ſic dicitur vt ſcriptura impleret̉ ſenſus eſt et ſic ſcriptura impleta eſt. ¶ Rn̄ſio ad q̄ſtioneꝫ Icimꝰ ꝙ annūtiatio et concepto domīca fieri debuit in galilea et ꝓpter factuꝫ qd̓ fiebat et ꝓpter finem ꝓpter queꝫ fiebat. Dn̄s eī incarnatꝰ fuit vt iudeos et gētiles ſaluaret et ꝓpterea in regione que ab v triſqꝫ inhabitabat̉ concepto et ānuntiatō fieri debuit. qͥ ꝑ ꝓphetam dicētem Trās aūt in vtriſqꝫ inhabitabat̉ p̄t ta iordaneꝫ galilee gētiuꝫ et per euāgeliſtaꝫ dicētem Aſcēd et ioſeph a galilea a ciuitate nazareth in iudeam ⁊c̓. et ſic in regione commūi concipi voluit qui ꝓ omībus naſci voluit. Non eniꝫ iudeoꝝ deus eſt tantū. ſed etiaꝫ gentium. Iteꝫ regio illa ſuo nomīe ꝓpͥetateꝫ incarnatōis manifeſtiſſiGaliles quo hu me exp̄ſſit. Galilea enī interp̄tat̉ reuelatō ſiue trāſmigratō In hac aūt annūtiatōne fiebat ſūmi ſecretoꝝ reuelatō qn̄ verbum qd̓ erat in pnͥcipio apud deuꝫ et lucem inhabi tat inacceſſibileꝫ quā nemo vnꝙͣ vidit Verbuꝫ hoc inquā caro factuꝫ eſt et vidit omīs caro ſalutare dei qd̓ libꝝ le gis et ꝓphetaꝝ apperuit et omīa eius ſignacula ſoluit et omīa quecūqꝫ a pr̄e audiuit nobis nota fecit Sil̓i mō fie bat trāſmigratō maxima De ignorācia in ſcienciā De cul pa in gr̄am De vmbra in veritateꝫ De ſeruitute in liberta tem De timore in amoreꝫ De grauitate in leuitatem De auſteritate in benignitateꝫ De humanitate in diuinitateꝫ Que trāſmigratō maxima fuit quia in ea pͥmū ad vltimū

in vnam ꝑſonā trāſmigrauit. Qd̓ aūt obicit̉ ꝙ iudeis ſolis ꝓmiſſus fuit dicimꝰ ꝙ hoc falſum eſt quoniaꝫ et gētibus Sic̄ ptꝫ per omēs ꝓph̓as ſcribētes de vocatōne gentiuꝫ. Concedimꝰ tn̄ ꝙ ſolis iudeis ꝓmiſſuꝫ fuerit vt xp̄us de eo ruꝫ ſemine naſceret̉ et ꝙ eis ſolis ſolutum ſit Et ſic originalit̓ ſalus ex iudeis venit. ſed non ꝓpter eos ſolos veīt. ¶ Capituluꝫ. xxxv. Oſt hoc queritur in qua ciuitate xp̄us ānunciari debuit Et videt̉ ꝙ non debuit eſſe nazareth Da uid eniꝫ dictum eſt. de fructu ventris tui ponam ſuper ſedem tuaꝫ ergo videt̉ ꝙ potius in ciuitate dauid cō cipi debuerit ꝙͣ in nazareth Iteꝫ et hoc videt̉ per micheaꝫ qui dicit Et tu bethleem effeta ⁊cͣ. Iteꝫ videt̉ per aliuꝫ o iuda et iheruſaleꝫ ⁊cͣ. ergo videt̉ ꝙ iſta annūciatō debuit fieri in iheruſaleꝫ. Iteꝫ ioh̓is. i. A nazareth pōt aliqͥd bo ni eſſe quaſi diceret Bonuꝫ qd̓ expectamꝰ non venit a na zareth ſed de bethleꝫ gͦ ⁊cͣ. Iteꝫ nulla ꝓphecia videt̉ habere ꝙ dn̄s cōcipiatur in nazareth ſi cōcedat̉ Contra egredietur virga de radice yeſſe ⁊cͣ. ergo videt̉ ꝓpheticuꝫ eſſe ꝙ dn̄s in nazareth cōcipi debuerit Iteꝫ poſtꝙͣ dixerat nathanahel a nazareth pōt ⁊cͣ. dn̄s quaſi approbādo ⁊ cōmē dando dictuꝫ ſuuꝫ. ait Ecce vere yſrahelita ⁊cͣ. ergo videt̉ intellexiſſe ꝙ eſſꝫ ꝓphecia de dn̄o incarnādo in nazareth ¶ Rn̄ſio ad queſtionem vper id qd̓ dictuꝫ eſt quare in galilea ⁊ quare in ciuitate concipi voluerit dn̄s ꝙ etiaꝫ hoc nomē na zareth cōgruebat et ꝙ in galilea eſſe debebat Si cut eniꝫ diuine generatōni ita et humane generatō floris de flore aſſil̓atur. flos ci pullulat de vno germīe in decore et odore cum ſpe vtilitatis in fructu. Sil̓r filius ſcd̓ꝫ di uinam generatōem ꝓcedit de vno qui eſt in celis ſine mr̄e et ſcd̓m humanā generatōem de vna in terris ſine pr̄e Bn̄ ergo in nazareth cōceptꝰ fuit qui ſic̄ flos de flore ſine virili cōmixtione de vna mr̄e ſaluo v̓ginitatis decore ⁊ mr̄is

vtilitate ꝓceſſit. vn̄ bern̄. Semīa diuine generatōis eſſe vidētur allocutōes et ꝓmiſſiones facte ad pr̄es floruit at̄ hoc ſemen in mirabilibꝫ que ſunt on̄ſa in exitu de egipto. Cōceptō aūt iſta huiꝰ ſemīs et hoꝝ floꝝ fructꝰ eſt Ih̓s incarnatꝰ in nazareth ergo annūciat̉ xp̄us naſciturus. qꝛ in flore ſperat̉ fructꝰ ꝓceſſurꝰ Nomē ergo ciuitatis in qͣ cōcipit̉ expͥmit et ſtatuꝫ tꝑis et fineꝫ oꝑis ad queꝫ venit Cū eniꝫ xp̄us in nazareth cōcipitur venis trāſijt tēpus innouatōnis aduenit fructꝰ appropinqͣuit omībus ſemē ex hibuit medicinaꝫ ꝯfecit ſēſum refecit coronādꝰ pauꝑibꝰ venit Hec ergo ſūt ꝓpͥetates floris ꝓpter quas ꝯgruebat xp̄m in nazareth cōcipi Qd̓ aūt obicit̉ de bethleꝫ dicimꝰ ꝙ eſt intelligēduꝫ de natiuitate xp̄i ex vtero ⁊ nō in vtero Qd̓ obicit̉ ꝙ ſedere debuit ſuꝑ ſedeꝫ dauid. dicimꝰ ꝙ ille auctoritates loquūt̉ de mō obtinēdi regnū dauid ſpūale ſcd̓m ius et actuꝫ et vtrūqꝫ actū fuit in iudea et iheruſā lem. qꝛ ibi paſſus eſt dn̄s et ſic ꝑ ius redēptōis regnū ob tinuit et accepit ſuꝑ eos ꝓ quibus paſſus fuit poteſtatē ibideꝫ et reſurrexit et tunc actualit̓ in throno gl̓ie ſedit ¶ Capituluꝫ. xxxvj. Oſt hoc querit̉ de hoc qd̓ dicit ad virgineꝫ Et vi detur ꝙ pociꝰ debuit dicere ad ml̓iereꝫ hac ratōne Per ideꝫ genꝰ debuit eſſe liberatō ꝑ qd̓ intrauit āpnatō vt ſicut ꝑ hoīem mors. ita per hoīem vita Et ſic̄ ꝑ femīaꝫ ꝑditō ſic ꝑ femīaꝫ ſaluatō Sꝫ eua licꝫ virgo fue rit ꝑ totuꝫ appellat̉ ml̓r vbi agit̉ de ꝑditōe nr̄a ergo bea tiſſima virgo debuit appellari ml̓r vbi agitur de liberatōe nr̄a Iteꝫ vbicūqꝫ figurat̉ iſta conceptō que hic annūciabatur figurat̉ ſub rōe ml̓ieris et non virginis ergo cū figura debeat rn̄dere figurato et ecōuerſo Hic vbi annūcia tur illa conceptō deberet deſcribi ſub noīe ml̓ieris Minor et maior patēt diuerſimode in multis locis. ꝓu̓. Mulierē forteꝫ quis inueīt ⁊cͣ. Illa fortis ml̓r eſt beatiſſima virgo que vltimos fines deitateꝫ ſcꝫ et hūanitateꝫ in vnā ꝑſonaꝫ

coniūxit gignendo ſapienciam que attingit a finē deitatis vſqꝫ ad fineꝫ hūanitatis fortit̉. Item luce. Intrauit ih̓s in quoddaꝫ caſtelluꝫ et ml̓r quedaꝫ ⁊cͣ Conſtat ꝙ illa ml̓r que ſuſcepit dn̄m fuit beatiſſima virgo Item bn̄dictatu inter ml̓ieres Iohel dicit̉ in figura dn̄e nr̄e Itē heſter Et dilexit eam rex ſuꝑ omēs ml̓irres Item in euāgelio. Ml̓r miſcuit tria ſata. illa ml̓r fuit beatiſſima v̓go que miſcuit tria ſata ideſt deitateꝫ aīam et corpꝰ et fermētuꝫ fuit fides virgīs vt dicit btūs bern̄. Et ſic manifeſtū eſt in omībꝫ figuris iſtius ꝯceptōis ꝙ dn̄a nr̄a deſcribit̉ ſub noīe ml̓ieris ergo et hic debꝫ ml̓r noīari. Iteꝫ dn̄s in euāgelio frequēt̉ appellat eam ml̓iereꝫ et omīs ſua actio eſt nr̄a inſtructio. ergo et euāgeliſta debuit eam appellare ml̓ierem Item in hac annūciatōe implet̉ ꝓphecia de incarnatōe filij dei. ſed illa ꝓphetat̉ exp̄ſſiſſime ꝑ ieremiā Mulier inqͥ circūdabit viꝝ Si ergo ibi ꝓphetat̉ ſub noīe ml̓ieris ergo et hic debuit ml̓r noīari Iteꝫ omēs alie natiuitatū annūciatōes fiebāt. vel ad viros tm̄ vt zacharie. vel ad ml̓ieres et viros vt in yſaac et ſapſone. ergo cuꝫ tota rota ſit in medio ro te ideſt nouū teſtamētuꝫ. in veteri nulla annūciatō debuit fi eri ad virginem. ¶ C ꝯͣ. xxxj. Tem videt̉ ꝙ annūtiatō hec fieri debuit ad virum Appꝰ. caput ml̓ieris eſt vir. a capite aūt deſcēd ſenſus et illūiatō ad corpꝰ et nō ecōuerſo. gͦ videt̉ ꝙ a viro qui eſt caput dēat deſcēdere reuelatō ad mu lierem Iteꝫ dicit ml̓ieres in eccleſiis taceāt. ſed domi int̓ rogent viros ſuos. gͦ reuelato debet innoteſci a ml̓ieribꝰ viros Iteꝫ poſt natiuitateꝫ filij dei ſic factū fuit ꝙqꝫ angelus apparuit in ſōpnis Ioſeph dicēs. tolle pueruꝫ et mr̄em eiꝰ ⁊cͣ. vbi reuelatō fuge videt̉ a ioſeph ad dn̄aꝫ ꝑ ueīre Si hͦ poſt ntitateꝫ filij dei qn̄ ip̄a digniſſima fuit. gͦ pocius an̄ Itē querit̉ cū iſta ſit virgo ſingl̓aris inter oēs et ml̓tis pͥuilegijs pͥuilegiata quare nō addat̉ nota ſingl̓a ritatis vt dicat̉ ad virgineꝫ quādaꝫ ¶ Rn̄ſio ad qͣtiōeꝫ

D hoc notāduꝫ ꝙ iniciuꝫ peccati eſt a ml̓iere ratōe ml̓ieris Eua eniꝫ inquātuꝫ virgo nos non ꝑdidit ſed inquātuꝫ cōuicta viro cū quo copularit̓ generauit. quia ſicut dicit Augꝰ pctm̄ originale naſcit̉ ex cōcupiſcēcie vulnere que anexa eſt ꝯmixtioni ſeminū cui vulneri ſubiacere nō debuit qui vt vulnꝰ curaret venit p̄terea generatō temꝑalis ymago eſt gn̓atōnis eterne. vn̄ ſic̄ eterna eſt de vno manēte incorrupto ⁊ indiuiſo ita gn̓atō temꝑalis debuit eſſe de vna incorrupta hoc eſt de virgīe Et ſic patꝫ ꝙ origini ꝑditōis cōgruebat ratō ml̓ieris ⁊ origini ſaluatōnis ratō virginis Qd̓ aūt obicit̉ ꝙ omēs figure fiebāt ſub rōne et noīe ml̓ieris ⁊ omēs annūciatōes ad viros et ml̓ieres factas et nō ad virgineꝫ. dicēduꝫ eſt ꝙ figure et ꝓph̓ie ſemiplenā luceꝫ cōtinētes omēs deficiūt ab ip̄a luce. vnd̓ nulla figura in facto plene potuit expͥmere iſtam annūciatōem ad virgineꝫ. quia nulla alia virgo vnꝙͣ cōceptura fuit et vſqꝫ ad virgineꝫ hanc maledicta et obꝓbrioſa virginitas fuit. hec aūt virgo obprobriū virginitatis abſtulit et virginitateꝫ ꝯſecrauit. vn̄ ip̄a iniciū beatitudinis virginitatis fuit et ſic eſt virgo virginū que ſine p̄cepto ſine cōſilio ſine exēplo gl̓oſum munꝰ virginitatis deo obtulit ꝑ qd̓ ꝑ imitatōeꝫ omēs virgines virgo ge nerauit. gͦ quicꝙͣ ante eam vtilitatis vel dignitatis femīs attribui potuit hoc ſub ratōne ml̓ieris et non virginis fieri debuit vt bn̄dictō virginitatis bn̄dictiſſime virgini tanꝙͣ virginitatis mr̄i ꝓ pͥuilegio ſibi ꝓp̓o ſeruaret̉ Pro phecie aūt que de ip̄a ꝑſona btīſſime virginis loquūtur in excellētiſſimis ꝓphecijs ip̄am appellāt mō virgineꝫ modo ml̓iereꝫ. virgineꝫ Yſaias Ecce virgo cōcipiet. ml̓iereꝫ Ie remias Mulier circūdabit viꝝ ad ſignādū videlicꝫ ꝙ mr̄ dei habitura fuerit et virginitatis integritateꝫ/ et ml̓ieruꝫ fecūditateꝫ Item virgo futura fuit que ml̓ieris pctm̄ aboleuit. et ſic quia iſta virgo inter omēs virgines ſingularis fuit vtpote nec p̄uiam hn̄s ſil̓eꝫ nec ſequēteꝫ ideo ſub

nota ſingularitatis qn̄qꝫ figurat̉ vt quoddaꝫ caſtelluꝫ ⁊cͣ et quedaꝫ ml̓r ⁊cͣ. Sꝫquia ip̄a vere ſola virginitateꝫ hūit in ſūmo vt infra patebit. ideo virgo ſine additōe anthono matice nomīatur Fuit enim hec virgo cauſa et pnͥcipium omīuꝫ alioꝝ ſanctoꝝ ſūma virginitatis puritate. peccati immuitate. peccādi impoſſibilitate virginitateꝫ habēs cū fecūditate mr̄ ſanctiſſimi homīs mr̄ creatoris mr̄ dei ⁊ ho mīs corꝑalis. mater omīum ſpiritalis mr̄ machine md̓ialis mr̄ angelice reſtitutōnis Qd̓ aūt obicit̉ ꝙ iſta annūciatō debebat fieri mediāte viro Rn̄demꝰ ꝙ ad cundeꝫ ꝑtinet an nūciatō ad quem ⁊ generatō. vn̄ illi qͦrum generatō fuit ex conmixtione viri ⁊ ml̓ieris illoꝝ annūciato fieri debuit ad viros et ad ml̓ieres Illius aūt annūciatō debuit eſſe ad ſolam virgineꝫ qui ſolus natus eſt de ſola virgine. nec ioſeph caput fuit btīſſime virginis marie ꝙͣtuꝫ ad iſtam conceptōem que nō ab ip̄o in ip̄am. ſed tota a ſpūſācto ve nit in ip̄am Qd̓ auteꝫ poſt natiuitateꝫ filij angelꝰ ioſeph fugam nūciauit miſteriū eſt ꝙ an̄ natiuitateꝫ et cōceptōꝫ nihil ad ioſeph de illo filio ꝑtinebat Sꝫ poſt natiuitatem btīſſime v̓gini et pauꝑi filio dei vniꝰ ſalteꝫ ſerui oꝑa operat Mittit̉ ergo angelus ioſeph iniūcturꝰ ei ſeruiciuꝫ qd̓ facturꝰ erat. et qꝛ facilis erat fidei ⁊ ꝓmpte obediēcie leui illumīatōne vtpote in ſomnis indiguit quā ab angelo accepit vt ſciret quid faceret nō vt faciēduꝫ btīſſime virgini intimaret que pͥuſqͣꝫ ip̄e ſciebat quicqͥt ad eius be atitudineꝫ vel oꝑandi neceſſitateꝫ ꝑtinebat nec ad hoc a liqͦ indigebat internūcio vel homīe vel angelo qui illuꝫ ha bebat in gremio qui eſt doctor et mgr̄ in celo. ¶ Capituluꝫ. xxxviij Oſt hoc querit̉ in quo actu beatiſſima virgo fue̓rit qn̄ angelꝰ ei annūciauit hoc eſt vtꝝ fuerit in actu cōtemplatōnis vel oꝑatōnis Et videtur ꝙ in actu cōtemplatōnis dicit yſaias in ſilēcio et ſpe erit fortitudo vr̄a. ſed dn̄a nr̄a maxime indigebat fidei fortitudine

ergo debuit eſſe in ſilencio et ſpe et hoc eſt eſſe in cōtemplatōne ergo fuit in contēplatōne Item ducaꝫ te in ſolitudīeꝫ ⁊ ibi loquar tecū ꝑ hoc tāgitur ſtatus contēplatō nis. gͦ illi ad qͦs fit locuto dn̄i dn̄t eē in ſtatu cōtēplatōis Iteꝫ ſedebit ſolitariꝰ et tacebit ⁊ leuabit ſe ſuꝑ ſe. Ex hͦ ſic arguimꝰ mouens nō quocūqꝫ modo ſe habēs mouet/ ne qꝫ mobile qͦcūqꝫ modo ſe habēs mouet̉ ſed approximatōeꝫ oꝑtet eſſe ſed dn̄s appropinquauit beatiſſime virgini deſcē dendo ergo ip̄a obuiare debuit. aſcēdendo ergo debebat ſe leuare ſupra ſe et hoc ꝑ cōtemplatōeꝫ. gͦ debuit eſſe in cō templatōne Item ph̓s aīa ſedēdo et quieſcēdo fit prudens Sed beatiſſima virgo debebat hic fieri virgo prudētiſſima vtpote mr̄ ip̄ius ſapiēcie. gͦ ꝯgruebat ei ſedere ⁊ quieſce̓ et hoc eſt eſſe in cōtemplatōne Iteꝫ nobiliſſima oꝑatō cō ruit nobiliſſimo ſtatui Sꝫ hic fuit nobiliſſima oꝑatō cō ceptō filij dei. gͦ debuit fieri in nobiliſſimo ſtatu gͦ in cōtē platōne Item ſi ſubſtācia ſuꝑ ſubſtāciam ⁊ potēcia ſuꝑ po tēciam et actus ſuꝑ actum. ſed in hac annūciatōne beatiſ ſima virgo in ſubſtācia eleuabat̉ ad ſūmam ꝓpinquitatem cū deo mū eniꝫ deus fieret non poterat alcius eleuari ꝙͣ ꝙ eſſꝫ mater dei ergo ſi ſubſtācia eleuabat̉ ad ſūmum/ tunc ⁊ potēcia et oꝑato debuit eleuari in ſūmum ergo debuit eſſe in altiſſimo ſtatu cōtemplatōnis Iteꝫ dātis et recipiētis debet eſſe adinuiceꝫ cōuerſio. aīa aūt duas habet facies ſe cūduꝫ rōem Portōem ſuꝑiorem et inferiorem Inferioreꝫ que temꝑalibus ꝑtractādis intendit Suꝑioreꝫ vero que eternis cōſulendis inhereſcit. gͦ ſi dei et beatiſſime virginis tanꝙͣ dantis et recipiētis debet eſſe adinuiceꝫ cōuerſione ceſſe eſt vt ſcd̓m illam ꝑtem oꝑetur ſcd̓m quā ad deum cō uertitur. gͦ fuit in contemplatōne ¶ Cap̄. xxxix. Ontra Cant̓. Cuꝫ eſſꝫ rex in accubitū nardꝰ mea dedit odoreꝫ ſuum Nardus ſignat humilitateꝫ. gͦ Adet̉ ꝙ hūilitas fuerit diſpoſito p̄paratoria btīſſiē

virgini ad dn̄m concipienduꝫ Hoc etiaꝫ dicit augꝰ ꝙ humilitas nobis genuit dn̄m Humilitas aūt ſemꝑ eſt in de ſcendēdo ſemꝑ eniꝫ recūbit in nouiſſimo loco. deſcēſus au tem eſt in actōne et aſcēſus in cōtemplatōne. gͦ beatiſſima virgo eſſe debuit in actōe Item qui ſe humiliat exaltabit̉. hec ꝓportō eſt ꝑ ſe. gͦ et qn̄ maxima eſt in actu exaltatō tūc et maxima debet eſſe humiliatō in actu. ſꝫ in hac annūciatōne beatiſſima virgo maxime exaltata fuit in acū ergo et maxime tūc humiliari debuit actu Humiliato at̄ in deſcēdendo eſt et cōtemplatō in aſcēdendo. gͦ non fuit in cōtemplatōne ſed in actōe Iteꝫ gen̄. Loquar ad dn̄m me um cum ſim cinis ⁊ puluis ergo pulueriſatō ⁊ incineratō qua ſe annihilat et humiliat homo deo eſt preꝑatō vt homo loquat̉ cum deo et deus cum ip̄o Sꝫ hic deus familiariſſime locutꝰ fuit beatiſſime virgini. ergo hic maxime de buit incinerari et humiliari Iteꝫ abſcōdiſti hec a ſapiētibꝰ et prudētibus ⁊ reuelaſti ea ꝑuulis. ergo qui deſiderat re uelatōem oꝑtet ꝙ ſe ꝑuulum reputet ꝑ humiliatōem. Itē humilibꝰ dat gr̄am hoc ꝑ ſe. ergo magis humili dat̉ maior gr̄a. ergo ſūma gr̄a actu dat̉ ſūme humili actu. ſꝫ hic dabat̉ beatiſſime virgini ſumma gr̄a actu ergo ſūme fuit humilis actu Humilitas aūt eſt in deſcēdendo ſꝫ cōtempla tō in aſcēdendo. ergo nō debuit eſſe in actu cōtemplatōis qui eſt in ſurſum ſed in actu humiliatōnis qui eſt in deor ſum. Si cōcedat̉ contra vidit iacob ſcalam ⁊cͣ. glo. dicit Illi diuina cōſpiciūt qui ab appetitu tꝑalium oculos clau dūt ſed beatiſſima virgo hic dei formiſſimū aſpectum habuit. ergo maxime oculos a tꝑalibus clauſit ergo cōtem platōni et non actōni vacabat. ¶ Rn̄ſio ad queſtioneꝫ. Oncedimꝰ ꝙ beatiſſima virgo in actu cōtemplatō nis fuit qn̄ ei iſta annūciato venit Qd̓ aūt querit̉ per quē actuꝫ ad iſtam gr̄am maxime preꝑet̉ dici mꝰ ꝙ btā virgo in hac annūciatōe in ſūmo pure creature

eleuabat̉ cauſaliter In ſummaꝫ poteſtatem quia dn̄m genuit in ſummaꝫ dignitateꝫ per hoc ꝙ tocius creature ꝑ re creatōem mr̄ effecta fuit in ſummaꝫ caritateꝫ qꝛ deo per hͦ ſumme oīm ꝓpinquitate ꝓpinquiſſima fuit vtpote que ip ſius filia nr̄ et ſponſa fuit Ad poteſtateꝫ fides eleuabat eam iuxta illud. omīa poſſibilia ſūt credēti Ad dignitate eleuabat humilitas iuxta illud. omīs qui ſe humiliat exaltabit̉ Ad caritateꝫ eleuabit caritas. iuxta illud ego dili gētes me diligo Iteꝫ eleuabat̉ ad ſummaꝫ familiaritatem et illaꝫ faciebat caſtitas. iuxta illud. incorruptō facit ꝓ imum deo. ¶ Rn̄ſio ad rationem. D obiecta rn̄demꝰ ꝙ aſcēſio per cōtemplatōnem non cōtrariat̉ deſcēſus ꝑ humiliatōem Deſcēdere eniꝫ ad oꝑa actōnis ꝓpter deum eſt aſcēdere per hu militateꝫ ad deum Et hec mutuo ſe cōſequūt̉. quia ꝙͣtoma gis anima eleuat̉ in cognitōne dei tātomagis deſcēdit ad humiliatōem ſui. vn̄ frequēter legit̉ in ꝓphetis ꝙ qn̄ diui na cōſpiciūt in terram cadūt. et ecōuerſo quātomagis qͥs deſcēdit ad humiliatōem ſui tāto plus aſcēdit ad cognitōꝫ dei. vn̄ in liº nu̓i. dr̄ Homo cuiꝰ obſcuratꝰ eſt oculus qui cadit ſcꝫ ꝑ humiliatōem ſui et ſic apperiūtur ocl̓i eius per dei cognitōem Et in euāgelio. reuelaſti ea ꝑuulis ideſt hu milibus. quia vbi eſt humilitas ibi eſt ſapīa Et appꝰ. qui vult ſapiēs eſſe ſtultꝰ fiat vt ſit ſapiens Et dyo. tenebre occultātur a lumine. et ſic patꝫ ꝙ deſcēſus ꝑ humiliatōem nō impedit aſcēſuꝫ per cōtemplatōem. vn̄ inter v̓tutes ele uātes beatiſſimā virgineꝫ ad iſtam cōceptōem Fides p̄parabat rōnalem potēciaꝫ. humilitas iraſcitiuaꝫ ſiue ardui ap petitiuā. caritas affectatiuā. virginitas aūt ex ꝑte corꝑis preparabat virtuteꝫ generatiuaꝫ et ſic tota eleuabat̉ que tota replebat̉. tota gratificabat̉ et tota glorificabat̉ Si aūt querit̉ vtꝝ iſtis motibꝰ ſiml̓ mouebat̉. dicimꝰ ꝙ nō Sꝫ alie virtutes preꝑabāt ſuas potēcias eleuādo hītual̓r

caritas auteꝫ tanꝙͣ forma aliaꝝ et vinculuꝫ ꝑfectionis ex ꝑte beatiſſime virginis fecit ꝯuictōem actual̓r. vn̄ caritas fuit ꝯplemētuꝫ ex ꝑte ſuſcipiētis ſic̄ et cōplemētuꝫ vltimū ex ꝑte dantis ⁊ mouētis ad danduꝫ et mouēduꝫ Ip̄a eniꝫ vt dicit hugo de ſco vict. deum captiuatuꝫ et ligatuꝫ de celo duxit in hūc md̓m. ¶ Cap̄. iiij. Oſt hoc querit̉ de hoc ꝙͣ dicit deſpōſata videt̉ em̄ ꝙ btā virgo nō potuit legittime deſpōſari Ipſa eniꝫ habuit cōtinencie votum qd̓ obligabat eam ad cōtinēduꝫ Spōſalia aūt obligāt ad mr̄io. et mr̄imoni um tꝑe debito ad ſoluenduꝫ debituꝫ. gͦ ſi obligabat ſe ad ſpōſalia venit cōtra votuꝫ ſuū Iteꝫ ſic obligata fuiſſꝫ ⁊ ad oppoſita Iteꝫ aut ꝯſenſit in carnaleꝫ cōpl̓am aut nō. ſi ſic ergo pͥmā fideꝫ irritā fecit qꝛ tl̓ibꝰ nō tm̄ nubere ſꝫ etiā vel le dāpnabile eſt ſi nō cōſenſit. gͦ nullū fuit mr̄imōiuꝫ Iteꝫ cōditō adiecta q̄ eſt cōtra ſub̓am mr̄ionij impedit mr̄imoniuꝫ. v̓bi gͣ. Cōtraho tecū vt ꝓcures mihi venenū ſterilitatis hoc nō eſſꝫ mr̄ioᵐ qꝛ ꝓcuratō ſterilitatis eſt cōtra ſub̓aꝫ mr̄imonij qꝛ interimit bonū ꝓlis ergo eſt cōtra ſub̓am mr̄imonij. gͦ impedit mr̄imoniū A ſil̓i ſi dicā Cōtraho tecū vt me nullo mō ꝯgnoſcas nō videt̉ eſſe mr̄io. ita nec videt̉ eſſe mr̄io cui ꝯditō cōtinēcie eſt adiecta. gͦ videt̉ ꝙ iſta nulla fuit deſpōſatō qꝛ nō potuit ſequi mr̄ioꝰ ſi cōcedat̉ Cōtra ſūt iura ꝯtinēcie Et augꝰ qui dicit ꝙ mr̄ioᵐ nō fa cit cōpl̓aꝫ carnalis ſꝫ pactō ꝯiugalis. et ꝙ ſanctio aut ſūt cōiugia pari voto cōtinēcie ⁊ ml̓ta ſil̓ia Iteꝫ videtur ꝙ ſi etiaꝫ eſſe potuerit nō tn̄ ꝯgruerit btīſſimā virgīeꝫ deſponſari Sp̄s ſc̄s diſcipline effugiet fictū. gͦ in iſta ſūma ſci ſp̄s oꝑatōe nll̓a debuit eē fictō. gͦ btā v̓go ꝓ nupta ſe gerere nō debuit q̄ virgo innupta fuit Itē mr̄io inſtitutū fuit pͥmo in officiū cauſa ꝓlis. ſcd̓o in remediū cauſa fornicatō nis vitāde vt dic appꝰ. vnuſqͥſqꝫ ſuā vxorē hēat ꝓpt̓ forni catōeꝫ ſꝫ ꝓpt̓ neutrā iſtaꝝ ꝯgruebat eē in btā v̓gine. gͦ vi det̉ ꝙ inutilis fuerit illa deſpōſatō. ¶ Rn̄ſio ad qͦtīeꝫ

D hoc dicimꝰ ꝙ iſta deſponſatō ⁊ vtilis fuit ⁊ po ſſibilis Poſſibl̓is quia licꝫ beatiſſima virgo hret votum cōtinēcie firmū poterat tn̄ cōſentire in ma ritalem ſocietateꝫ facta tn̄ diuinitꝰ inſpiratōne vterqꝫ de altero ꝙ vellet virgo ꝑmanere et ſic cōſenti ſocietateꝫ ma ritalem ⁊ nō in cōpl̓am carnaleꝫ abſolute. Qd̓ videt̉ tn̄ di cere Augꝰ. ꝙ cōſenſit in copulā maritaleꝫ nō eſt intellige duꝫ abſolute ſꝫ ſic ſi deus vellꝫ Qd̓ aūt obicit̉ ꝙ dicūt iura de ꝯditōe adiecta cōtra ſub̓am mr̄imonij. intelligēduꝫ eſt de ꝯditōne inutili illicita ⁊ inhoneſta Cōditō aūt vtilis li cita ⁊ honeſta nō impedit mr̄imoniuꝫ vn̄ non eſt ſil̓is voto cōtinēcie ꝓcuratō ſterilitatis ⁊ ſil̓ia. cū etiaꝫ cōiuges poſt carnalem cōpl̓aꝫ poſſint votuꝫ ꝯtinēcie emittere et ſi emiſerint tenēt̉ obſeruare. et ſic iſta deſpōſatō ⁊ poſſibl̓is et vtil̓ fuit Fuit aūt vtil̓ ad ml̓ta Primo vt mr̄ioᵐ bonum eē on̄datur Scd̓a vt dn̄a omīm bonoꝝ ⁊ mr̄ nullo mō pri uaret̉ Tertō vt hoſtis fallat̉ Quarto vt teſtis caſtitatis eiꝰ hēat̉ Qn̓to vt origo dn̄e deſcribat̉ qꝛ nō ꝯſueuit ſcriptura feīas genealogiſare Sexto vt ab īfamia ẜuet̉ Sep tīo vt pēa caueat̉ Octauo vt ꝑſecutō a xp̄o tollat̉ Nono vt filiꝰ ꝓcuret̉ Decīo vt dn̄e ẜuiat̉ Vndecimo vt ſpūale mr̄ioᵐ ſigͥficet̉ Duode vt pn̄tes ſpūales on̄dāt̉ Tredevt hūilitas v̓gītati ꝯiūgeret̉ Decīoqͣr vt occaſio īturie fa me v̓gībꝰ tollat̉ Decīoqn̄to vt filij ſui hūilitas et caritas on̄dat̉ qͥ pociꝰ voluit fabri filiꝰ reputari ꝙͣ mr̄eꝫ infamari Decīoſexto vt mr̄is digͥtas hūilitati ſociet̉ vt ꝙͣto maior ſit in oībꝰ tāto fiat hūilior vt ſit mr̄ dei ⁊ vxor fabri Qd̓ at̄ obicit̉ de ſil̓atōe dicīꝰ ꝙ duplex ē ſil̓atō d̓ceptōis vt in ypoc̓tis ⁊ ſil̓atō hūiliatōis qͣ qͥs nō ſolū nō vl̓t magnꝰ vel etiā hūil̓ reputari ſꝫ etiā vil̓ p̄dicari. pͥmā ſil̓atōꝫ effugit̉ ſp̄s ſc̄s. ſcd̓a inhītat. vn̄ yſa. ſuꝑ quē reqͥeſcit ſp̄s meꝰ niſi ſr̄ hūilē ⁊ māſuetū corde Qd̓ ec obiicit̉ ꝙ mr̄io dꝫ eē cā ꝓl vl̓ cā vitāde fonicatōis dicīꝰ ꝙ hͦ ītelligēd̓ ē de mr̄ioº ꝑ car nalē cōpl̓aꝫ ꝯſūatō. iſtiꝰ at̄ mr̄ionij fuer̄t cāe q̄ iā dee ſūt

¶ Cap̄. xli. Oſt hoc querit̉ de etate in qua fuit qn̄do cōtraxit cum ioſeph et qn̄do concepit dn̄m Et videt̉ pͥmo ꝙ ad minꝰ fuerit duodecim annoꝝ. Hec eſt enim Legittima etas ad mr̄imoniuꝫ contrahēdum. Omīa autem facta ſunt rite circa illud matrimoniū a ſpū ſancto ordina tum. gͦ etas legittima eſt ſeruata Item cum mirabilia ſint que deo immediate oꝑante fiunt quāto aliqͥd mirabilius tāto laudabilius Sꝫ vite ꝑfectio et virtutuꝫ ꝯſumato mirabilior eſt in iuuene ꝙͣ in ſene Et quāto mirabilior tāto laudabilior. ergo vbi erit laudabiliſſima erit mirabiliſſiā Sꝫ ꝑfectō eſt mirabilior in iuuene ꝙͣto ꝑſona eſt iunior ergo beatiſſima virgo infima etate qua huiꝰ gr̄e capax fuit deū ſuſcepit Item quāto minꝰ eſt debituꝫ aliqͥd tāto plus eſt gratum Sed minꝰ debita eſt ꝑfectio in iuuene ꝙͣ in ſene Sed in beatiſſima virgine fuit gratiſſima. gͦ fuit in etate minima qua eſſe potuit. ſed ſtatim potuit cum cōſentire potuit Conſentire auteꝫ potuit cum vſum ratōis habuit ergo ſtatim cum vſum ratōnis habuit iſtam gr̄aꝫ ſuſcepit Item eiuſdeꝫ eſt potēcie et miſericordie gr̄am dare et da tam cōſeruare. ergo quāto pͥus datur tāto plus dat̉ Iux ta illud qui cito dat bis dat Sꝫ deꝰ beatiſſime virgine tā tuꝫ dedit quātuꝫ pure creature dare potuit. gͦ ⁊cͣ. Iteꝫ Ambro. neſcit tarda molimina ſanctiſpūs gr̄a. ergo ex ꝑ te dantis nulla fuit mora dandi ymo videtur affectare da tōeꝫ. quia ip̄e exultauit vt gigas ad currendaꝫ viaꝫ ſuā ergo ſtatim dedit quādo ſuſceptiuū capax fuit Cōtra bea tiſſiā v̓go illūiabat̉ actualit̓ ſūma illūiatōe cuiꝰ pura cre atura ſcd̓ꝫ ſtatuꝫ vie capax fuit. gͦ hec debuit fieri qū illu mīabl̓is maxime ſcd̓ꝫ intellectuꝫ fuit hoc auteꝫ eſt in ſenio Iuuenes em̄ v̓igēt ſēſu. ſenes aūt intellectu. gͦ btīſſima v̓ go debuit iſtam illuminatōnem recipe in ſenectute. Item figura conceptōnis huius ſuꝑnaturalis in virgine fuit ꝯceptꝰ Sare ſteril̓ in ſenectute qn̄ ſcꝫ nonagenaria fuit

ergo ſi figuratuꝫ debꝫ rn̄dere figure ⁊ iſta ꝯceptō debuit fieri in ſenectute. gͦ et deſpōſatō q̄ p̄ceſſit iſtaꝫ conceptōeꝫ Item non eſt congruuꝫ mr̄imoniuꝫ inter ſeneꝫ et iuuenculam ſed inter iuueneꝫ ⁊ iuuenē ſeneꝫ ⁊ ſenē. vn̄ Ouidius ſiqua velis aꝑte nubere nube pari Illud aūt mr̄imoniū fu it cōgruētiſſimuꝫ. et ioſeph fuit ſenex. gͦ et beata virgo. Iteꝫ cōtra grauitateꝫ bonoꝝ moꝝ et honeſtateꝫ eſt acceleratō mr̄imonioꝝ. hic aūt nihil fuit cōtra honeſtatē moꝝ ergo expectatuꝫ fuit tēpus matuꝝ Item a corꝑe beatiſſi me virginis formabat̉ corpꝰ ꝑfectiſſimū ſcd̓m naturā. qꝛ ex tali tale et ex magis tali magis tale Corpꝰ aūt ꝑfecti 9. ſſimū non eſt ſcd̓m naturaꝫ ante ſtatuꝫ. xxv. ānoꝝ. gͦ corpꝰ beatiſſime virginis debuit eſſe ad minꝰ..xxv. ānoꝝ qn̄do xp̄m concepit Iteꝫ conſiliū iuris eſt ſi dubitet̉ de quātitate numeri equalit̓ ⁊ ius ⁊ iudex debꝫ mediuꝫ numeꝝ de termīare. verbigr̄a ſi dubitet̉ vtꝝ aliqͥs teneat̉ alteri. xx vel tm̄. x. iudex faciat ſolui. xv. gͦ a ſil̓i in ꝓpoſito. ſi dubi tetur qn̄ facta fuerit iſta cōceptō et deſpōſatō determinā dum eſt tempꝰ mediū inter pͥmū ⁊ vltimū tēpus quo tl̓ia cōſueuerūt celebrari Primū aūt tempꝰ eſt. xij. ānoꝝ. vl timū aūt vt in pluribꝰ qnͥquagīta ānoꝝ Hoꝝ aūt mediū xxxj. et ergo videt̉ ꝙ circa illam etateꝫ beatiſſima virgo eē debuit qn̄ iſta in ea fiebant ¶ Rn̄ſio ad q̄ſtionem Vpponendo ꝙ in beatiſſima v̓gine fuit omnis con gruēciaꝫ tam ex parte nature quaꝫ ex ꝑte gracie ad hoc vt mater dei fieret credimus concedendo ꝙ deum concepit tali etate qua perfecta fuit ſtatu corꝑis et quātitate et ꝙ circa eandem quātitatem etatis deſponſata fuit tantuꝫ quātum ſpōſalia ſolent mr̄imoniū p̄cedere videlicꝫ circa duos mēſes Qd̓ aūt obicitur ꝙ laudabilior ⁊ mirabilior eſſet in iuuentute iſta perfectio. dicimus ꝙ cū nihil ſit laudabile niſi aliqͦ mō depēdeat ab arbitrij lib̓tate nō ſtatim illud fieri debuit cū btīſſiā v̓go li. ar. vti potuit

Sed interuenire debuit tꝑis ꝓtractio in quo ꝓueniret ⁊ meritoꝝ accuml̓atō ⁊ emūdatō quā acceꝑat in vtero ſuccederet maior depurato et virtutuꝫ exercitato vt in oīm virtutuꝫ apicem ſublimata de cōgruo et ſingulari ſuo merito mūdo ſubueniret ꝑdito ſaluatoreꝫ gignēdo Et ſic ptꝫ ꝙ non ſtatim deus hoc donuꝫ dedit cum eiꝰ beatiſſima v̓go capax fuit Sꝫ qꝛ nō tm̄ dedit ſed etiaꝫ cōgruētiſſimo mō dedit tūc deinde ſtatim dedit cū ſuſceptiuū cōgruētiſſimo mō capax fuit vt nō eſſꝫ tm̄ datuꝫ optimū et donū ꝑfectū ſed etiaꝫ mō ꝑfectiſſimo datuꝫ. nec illa velocitas donuꝫ du plicat que tꝑis ꝯgruitateꝫ anticipat. ſed a datore modū dandi deformat et a recipiēte gl̓iam minuit et digne reci piendi ab ip̄o excludit ¶ Cap̄. xlij. Oſt hoc querit̉ de pulchritudine beatiſſime virginis. vtꝝ pulchritudineꝫ corꝑaleꝫ habuerit Et videt̉ ꝙ ſic. figura eniꝫ ſiue ſignuꝫ hr̄e debet ſil̓itudineꝫ cum ſignato ſed omēs ml̓ieres beatiſſimā virgineꝫ ſignificātes teſte ſcriptura pulcherrime fuerūt. gͦ et btā v̓go Minor ptꝫ qꝛ qͣtuor ml̓ieres inueniūt̉ btīſſimā v̓giēꝫ exp̄ſſiſſime figurātes Heſter ꝯiugata Iudith vidua Ra chel ⁊ Rebecca v̓gines. De heſter ſcribit̉ Erat aūt heſter pulchra valde incredibili pulchritudine oīm ocl̓is gr̄oſa et amabilis videbat̉ Sil̓r de iudith legit̉ Erat aūt elegā ti aſpectu minis. ⁊ iteꝫ ꝯſiderabāt facieꝫ eiꝰ et erat ſtupor in ocl̓is eoꝝ qm̄ eiꝰ pulchritudineꝫ mirabāt̉ nimis Et iteꝫ nō eſt talis ml̓r ſuꝑ terraꝫ in aſpectu et pulchritudinē et ſēſu v̓boꝝ Sil̓i mō de Rebecca legit̉ ꝙ erat puella decora minis virgoqꝫ pulcherrima et in cognita viro Item de ra chel ꝙ erat venuſta facie ⁊ decora aſpectu nimis ⁊ vniuer ſaliter ſcriptura laudat omnes mulieres de pulchritudine btāꝫ v̓gine ſigͥficātes. gͦ ⁊ btā v̓go pulchra fuit Itē corpꝰ ordīat̉ ad aīaꝫ vt sͣ d. e. qꝛ nobiliori aīe dēt̉ nobiliꝰ corpꝰ ergo pulchritudo corꝑis depēdet ad pulchritudinem aīe

ergo vbi ꝑfectiſſima pulch̓tudo anime ibi et ꝑfectiſſima corꝑis eſſe debuit Item in ecͣ. Sūma pulchritudo ſpūalis et hoc ꝑ ſimbola corꝑalia Illa auteꝫ ſcriptura ſpēaliter et anthonomatice exponit̉ de beata virgine. gͦ illa que ibi di cunt̉ ſpēalit̓ et anthonomatice ꝯueniūt beatiſſime virgini Ibi auteꝫ ꝑ pulchritudineꝫ exteriorem ducit̉ intellectus ad interiora. gͦ in beatiſſima virgine debuit eſſe pulchritu do intior et exterior Item pulchꝝ et bonuꝫ addituꝫ pul chro et bono facit magis pulchꝝ ⁊ bonum. ſed beatiſſima virgo omībus puris creaturis optima et pulcherria fuit huit pulch̓tudineꝫ extioreꝫ ⁊ intioreꝫ Iteꝫ ecc̄ia in ꝓſa caſtiſſiā corꝑe ſāctiſſima moribꝰ oīmqꝫ pulcherrima v̓go virginum. Item corpus humanum nobilius eſt omnibꝰ corporibus brutorum ꝓpter vnionem ad animaꝫ ratōnalem. gͦ nobilitas corꝑis intēditur ad nobilitatē aīe ad quā ordinat̉. forma eniꝫ et matia dn̄t eſſe ꝓportōnabilia. ſed aīa btīſſime v̓ginis fuit nobiliſſima poſt aīam filij dei. gͦ et corpus eius erit nobiliſſimū ⁊ pulcherrimū poſt corpꝰ fi lij dei Iteꝫ corpꝰ vnituꝫ diuinitati ꝑfectiſſimū eſt in pulc̓ hritudine ita etiaꝫ ꝙ āgeli deſiderāt in ip̄m ꝓſpice̓. gͦ corpus immediate ordinatuꝫ ad ip̄m erit ſcd̓o loco pulcherrimū hoc aūt eſt corpꝰ mr̄is vn̄ formabat̉ illud qd̓ diuini tati vniebat̉. gͦ erit illud ſcd̓o loco pulcherrimū Itē ph̓s Quid ſit natura eſt vis inſita rebꝰ ſil̓ia ex ſil̓ibꝰ ꝓcreās niſi ergo natura impediat̉ vel erret filiꝰ erit ſil̓ pr̄i vl̓ ma tri. gͦ qui naſcit̉ de mr̄e ⁊ nō de pr̄e ⁊ tali oꝑāte qui nō pōt impediri vel errare ibi nec̄e eſt filiū ſil̓eꝫ eē mr̄i ⁊ ecōuerſo ſed ip̄e pulcherrimꝰ. gͦ et ip̄a pulcherrima Item qui viderunt veronicam dicūt ꝙ pulcherrimaꝫ et gl̓oſiſſimaꝫ fa ciem repreſentat Item ordo eſt in rebus naturalibus ⁊ in corporibus humanis Natura enim facit aliquid pulchꝝ et aliquid pulchrius. gͦ ⁊ aliquid debet pulcherrimū ſcd̓ꝫ naturam Natura enim habet aliquem terminum ad quem poteſt et non vltra illum. gͦ aut alicubi cōtingit aut nuſqͣꝫ

Si nuſqͣꝫ gͦ deficit reſpectu ſuaꝝ oꝑatōnuꝫ hoc eſt falſuꝫ quia dicit ph̓s ꝙ natura nō habūdat ſuꝑfluis nec deficit neceſſarijs ergo natura alicubi habet ſuuꝫ ſummuꝫ Corpꝰ aūt naturale qn̄qꝫ format̉ a corꝑe naturali ip̄a natura cre ata immediate ꝑ ſe et ſimpl̓r oꝑante natural̓r. aliqn̄ oꝑāte deo ſuꝑnatural̓r. gͦ alicubi ſummuꝫ eſt in corꝑe hūano deo oꝑante et alicubi ſūmum natura oꝑante. Et ſic natura ope rans eſt immediate ſub deo oꝑante Ita ſūmuꝫ nature ope rātis eſt immediate ſub deo oꝑante Sic̄ ergo corpus xp̄i qd̓ deus ꝑ ſeip̄m formauit eſt ꝑfectiſſimū ⁊ pucherrimuꝫ in natura qd̓ deus potuit facere ſcd̓m ſtatuꝫ vie Ita cor pus beatiſſime virginis ad hoc immediate ordinatuꝫ erit pulcherrimū ſcd̓m ſtatum vie qd̓ natura facere pōt ſe ope rante Iteꝫ dama. ꝙ ip̄a a nullo illuſtriū ſuꝑat̉ Sꝫ alie vir gines et ſancti laudant̉ de pulchritudine corꝑali qn̄do eſt cōiūcta cū ſpūali vt eſt illud pulchra facie ſed pulchrior fide ⁊cͣ Et ſil̓r in p̄dictis ml̓ieribus vetis teſtamēti. gͦ bea tiſſima virgo omī laude digna ymmo digniſſima debuit de de vtraqꝫ pulchritudine laudari Item caſtitas eſt laudabilior in pulchris ſicut ecōuerſo deformitas et incōtinen cia vituꝑabilior in deformibꝰ Sꝫ beatiſſime virginis caſti tas fuit laudabiliſſima. ergo ip̄a pulcherrima Contra ꝓu̓. dicit Fallax gr̄a et vana eſt pulchritudo. ſed in beata vir gine minimum ymo nihil fuit de vanitate. ergo nec pulch̓ tudo Iteꝫ pulchritudo multū occaſio eſt magna mali. vn̄ Ecc̄i. virgineꝫ ne cōſpicias ne ſcandaliſeris in pulch̓tudīe eius Item ꝓpter ſpem mulieris multi ꝑierūt. vn̄ iob. pepi gi fedus cum oculis meis vt nec quideꝫ cogitareꝫ de virgine Sed beatiſſima virgo omībus debuit eſſe cauſa ſaluādi ⁊ nulli cauſa ꝑeūdi. ergo nō debuit eſſe pulchra cor poral̓r Iteꝫ ꝙͣto plures ſunt cauſe humilitatis tāto fortōr et maior huilitas. gͦ que ſūmaꝫ habuit hūilitateꝫ oēs cās hr̄e debuit hūilitatis Sꝫ faſtꝰ ineſt pulchris ⁊cͣ. deformitas aūt ē cā hūilitatis. gͦ btīſſiā v̓go debuit eē d̓formis

Item dominꝰ in incarnatōne maximaꝫ oſtendit hūmilitatem. quia exinaniuit ſeip̄m Sꝫ maior eſt hūilitas carneꝫ acciꝑe de deformi ꝙͣ de pulchra. gͦ dn̄s naſci debuit de de¶ Rn̄ſio ad queſtioneꝫ. formi. Eſpondēdo dicimꝰ ꝙ ſicut dn̄s nr̄ ih̓us xp̄us fuit ſpecioſus forma p̄ filijs hoīm Ita beatiſſima virgo pulcherrima et ſpēoſiſſima fuit inter filias ho minū et ꝙ ip̄a habuit ſūmuꝫ ⁊ ꝑfectiſſimū in pulchritudi ne qd̓ potuit eſſe in mortali corꝑe ſcd̓m ſtatuꝫ vie oꝑāte natura Qd̓ aūt euāgeliuꝫ nihil ſcribit ſuꝑ eo plures pn̄t eſſe cauſe. vna ꝙ cū dn̄a nr̄a poſita ſit nobis in ſpeculuꝫ ⁊ exemplū ſaluos fiendi nō vult eam a talibus laudari qͦruꝫ appetitꝰ inordīatꝰ vel abuſus ml̓tis eſt cauſa ꝑeūdi Alia cauſa eſt ꝙ ſcripture ſufficit hoc ſub ſilencio quaſi ꝑ locū a mīori inferre ꝙ ꝙͣꝙͣ vnꝙͣ bonitatis vl̓ pulchritudīs in ali quo ſcōꝝ fuerit in ip̄a credamꝰ mīme defuiſſe. vn̄ ſcriptura magis laudat eam hoc tacite ſupponēdo ꝙͣ verbotenꝰ explicādo Tacendo eniꝫ ꝓ reuerēcia regl̓a nobis tradit̉ in fallibl̓is ꝙ quicqͥd boni vel laudis in alijs fuerit hoc de ip̄a mīme opteat dubitari nec in queſtioneꝫ venire dēat qd̓ ne phas eſt dubitare Itē ſic̄ angeli ſup̄mi a donis nobilioribꝰ laudant̉ et denomīant̉ et non ab inferioribꝰ que tamen in ip̄is eſſe nullatenꝰ dubitant̉ Ita et btīſſima virgo donis ſpūalibus pleniſſima donis gratuitis et nobiliſſimis Ita occupat et implet animas laudanciū euāgeliſtaꝝ ꝙ eoꝝ admiratōne quaſi obliuiſcūtur bonoꝝ corꝑalium Iteꝫ cū rota ſit in medio rote euāgeliū magis reſpicit ⁊ tractat ſpūalia. vetus lex corꝑalia ꝓpͥuꝫ gͦ eſt euangelij de gratui tis et ſpiritualibus laudare ꝓprium veteris teſtamenti cor poralia cōmendare Ideo domina noſtra in veteri teſtamen to de pulchritudine corporali commēdat̉ per figuras In nouo teſtamento de ſpirituali perfectōe per angelos Apo ſtolos ⁊ euāgeliſtas Raro enim vel nunꝙͣ in nouo teſtamē to inuenitur ꝙ aliquis a pulchritudine corꝑali cōmēdat̉

Qd̓ auteꝫ obicit̉ de mali occaſione Rn̄demꝰ ꝙ pulchritudo corꝑalis ſimpl̓r in ſuo genere bona eſt Nihil aūt adeo bonum eſt in quo nō cōtingat malos ſcādaliſari qui non tātū in xp̄o homīe ſcādaliſabant̉ ſicut ſcriptuꝫ eſt Et ſcādaliſabant̉ in eo. ſed etiaꝫ in ip̄o deo ſcādaliſabant̉. vn̄ ſuꝑ iſt quā bonus iſrahel deus ⁊cͣ. glo. dicit ꝑuerſis aūt ꝑuerſus eſſe videt̉ Talis ergo occaſio mali ſiue ſcādali paſſiui non eſt viciū bonam naturam hn̄tis ſed culpa paciētis Sicut etiaꝫ ip̄i demones in pulchritudīe dei iuſticie ſcādaliſaban tur ſic̄ ſcriptuꝫ eſt Suꝑbia eoꝝ qui te oderūt aſcēdit ſꝑ nec ꝓpter hoc debet nō eſſe iuſticia ſi demones vel mali ſca daliſetur in ip̄a inxime cū boni edificetur inde vn̄ mali ſcā daliſant̉ Cōgrua ergo fuit pulch̓tudo beatiſſime virginis et ad ſuip̄ius ꝯmēdatōem vt naturam ꝑficeret et gr̄am augmētaret. quia forma pudicicie rara ſed apta comes ⁊ ad nr̄am edificatōem ⁊ deuotōeꝫ pulchra eniꝫ eſt caſta ge neratō cū claritate et ad corꝑis dn̄ici cōmendatōeꝫ. Non eniꝫ pōt arbor bona et nobilis fructuꝫ maluꝫ et ignobilem facere nec eſſꝫ ꝑfectior hūilitas q̄ ex pluribꝫ cauſis cauſaret̉ quaꝝ alique naturales alique gratuite ꝙͣ illa que eſt ex ſolis gratuitis ymo ſicut gr̄a nobilior eſt natura et ꝑfectior Ita ⁊ humilitas que eſt ſimpl̓r a gr̄a uobilior eſt ꝙͣ illa que eſt ꝑtim ex gr̄a ꝑtim ex natura Nec etiaꝫ eſſꝫ ma ior humilitas ꝙ deus incarnaret̉ et de deformi pociꝰ ꝙͣ de pulchra Humilitas eniꝫ debet eſſe collatiuagre et augmētatiua et nūqͣ diminutiua Nō eſſet vero filij humiliato maior que humilitatem mr̄is in ſua nobilitate diminueret et laudem caſtitatis auferret. vnde nimiꝝ neqꝫ laude dignuꝫ opinio iudicaret ſi virgo deformis humilis eſſet et quaſi deſpecta viris virgo ꝑmaneret Et ecōuerſo autē qͣnto vir go beatiſſima ꝓfundior eſt humilitate et ꝙͣto ab altori infra ſeip̄am deſcēdit tāto maior eſt filij dei humiliato qui ſe a ſummo celo poſt ip̄am inclinauit. ¶ Capitulum. xliij.

Icto de pulchritudine ꝯn̄i conſequēter inquirē dum eſt de pulch̓tudine eius in ſpāli que in tribꝰ cōſiſtit in debita corꝑis quātitate In elegāti mēbroꝝ diſpoſitōe et ꝓportōe In coloꝝ venuſtate. Primo igit̉ querit̉ de quātitate q̄ ꝯuemēcior ei ſit Et ꝓbari pōt a quātitate corꝑis ſui filij qd̓ tanꝙͣ ꝑfectiſſimū in omībus naturalibꝰ debitiſſimā habuit quātitatem Corpꝰ eniꝫ filij format̉ a corꝑe generātis. ita ꝙ de tali tale et de tāto tan tum niſi error aut impotēcia impediat aut ꝑ viam accidētis generat. aliqͦ mō alit̓ fiat Sꝫ natural̓r ⁊ regularit̓ magni magnū et ꝑuus ꝑuum et tātus tātuꝫ. gͦ ſi corpꝰ dn̄icum in ſūmo habuit debitam quātitatem viro cōgruētem. gͦ et mr̄ ſua habuit in ſummo debitaꝫ quātitateꝫ femīe cōgruē tem qd̓ concedimꝰ et credimꝰ eſſe veꝝ Ideo de qualita te dicētes Modi eniꝫ corꝑis qualitatis ſunt qnͥqꝫ Craſſici es. nimia carnoſitas. extenuata macies. ſintheẜ et equali tas Pinguedo cauſat̉ ex frigiditate et hūiditate Carnoſi tas ex caliditate et humiditate Extenuata macies ex cali ditate ⁊ ſiccitate Sintheẜ ex frigiditate et ſiccitate Eqͣli tas ex oīm humoꝝ equali ꝯplexione Cuiꝰ qualitatis cre dimꝰ corpus beatiſſime virginis extitiſſe. ¶ Capituluꝫ. xliiij Oſt hoc querit̉ de mēbroꝝ diſpoſitōe ⁊ ꝓportōe Et iſta ſil̓r ꝓbant̉ ex ꝑte generati In formatōne emēbꝝ eniꝫ corꝑis a generāte ſic format̉ totum de toto ꝙ a qualibꝫ ꝑte corꝑis ſit deſciſio et in quālibꝫ ꝑteꝫ generati formatō. vn̄ inter gn̓anteꝫ et generatuꝫ regl̓arit̓ et natural̓r ſinguloꝝ mēbroꝝ adinuiceꝫ eſt ſil̓ato In forma ⁊ in figura niſi ꝑ viam accipiētis impediat̉. gͦ cū in corꝑe dn̄ico nullū potuerit int̓cidere impedimētuꝫ et mēbra iſtius corꝑis fuerūt elegātiſſime diſpoſitōnis/ et ꝯgruētiſſime ꝓ portōnis eadem diſpoſitō et ꝓportō erit in mēbris matris quod concedimꝰ eſſe verum. ¶ Capituluꝫ. xlv.

Oſt hoc querit̉ de colore cūtis et venuſtāte Triplex eſt diuerſitas coloris in corꝑe hūano ſcꝫ In cute In capill̓ In oculis Primo gͦ de colore cu tis querit̉ et videt̉ ꝙ debuit eſſe nigra in cute Color eniꝫ eſt ꝓp̓um obiectum viſus. gͦ iſte color qui magis eſt viſui congruus plus atteſtat̉ cōplexionis bonitati et ꝑfectōi Nigredo aūt magis eſt cōgrua viſui Eſt eniꝫ color cōgregatiuus viſus. gͦ nigredo eſt color ꝑfectiſſimꝰ ad vidēdū ergo debuit eſſe color ꝑfectiſſimi corꝑis ſcd̓m ꝙ videri debet Itē ſimplex eſt nobilius ꝯpoſito. gͦ nigredo vel albedo qui ſunt colores ſimplices nobl̓iores ſunt ꝙͣ alij colores qui ſunt ꝯpoſiti. gͦ alter eoꝝ erit in corꝑe ꝑfectiſſimo ſed non albedo ergo ingredo Qd̓ nō albedo ptꝫ Albedo eniꝫ eſt color corꝑis in quo eſt habūdancia frigiditatis ⁊ etiaꝫ viſui diſcōgruꝰ. quia diſgregatō viſus. Sꝫ contra color eſt immutato viſus ſcd̓ꝫ actuꝫ lucidi. gͦ iſti colores qui ſunt magis motiui ſcd̓ꝫ actuꝫ lucidi ⁊ rōne coloris ſunt magis ꝑfecti. Sꝫ dicit ph̓s ꝙ extrema ſunt magis ſēſitiua ⁊ motiua. gͦ albedo et nigredo qui ſunt extrem colores magis ꝑfecti ſunt in ratōne coloris ergo alter eoꝝ erit in corꝑe ꝑfectiſſimo Sꝫ dicit ph̓s ꝙ in corꝑibus ſunt lux ⁊ tenebre ideſt albedo ⁊ nigredo. ſꝫ ꝑfectior eſt lux tenebris. gͦ in ꝑfecto corꝑe erit effectꝰ lucis magis ꝙͣ tenebraꝝ. hoc at̄ eſt albedo. gͦ corpus ꝑfectiſſimū pocius erit albū ꝙͣ nigrū Videt̉ aūt ꝙ pocius debuit eſſe rubeuꝫ Corpus enim eucraticuꝫ eſt maxime ſanguinee cōplexionis Sanguini aūt atteſtat̉ rubedo. gͦ corpus optime cōplexionatum debuit eſſe rubeuꝫ Videt̉ aūt ꝙ debuit eſſe mixtuꝫ ex albo ⁊ rubeo. quia ſic̄ auctores medicine dicūt color in cute ab inte rioribus accidit duobꝰ modis Aut ex habūdancia Aut ex equalitate humoꝝ Ille aūt qui ex equalitate eſt albꝰ ⁊ rubeus mixtim. ceteri omēs ab in equalitate ꝓcedūt. ſꝫ nobilior eſt color qui ab equalitate procedit. gͦ debet eſſe in corpore eucratico. Videt̉ aūt ꝙ in tali corꝑe debeat eſſe

color glaucus Ille eniꝫ color ſignificat frigiditateꝫ in corpore dominātem Sꝫ videt̉ ꝙ corpꝰ beatiſſime virginis de buit eſſe frigide cōplexionis hac ratōe qd̓ natura tale magis tale. ergo qd̓ natura caſtuꝫ magis caſtuꝫ. ſꝫ qd̓ natura frigiduꝫ magis eſt ordinatuꝫ ad caſtitateꝫ. gͦ corpus caſtiſ ſimū debuit eſſe frigide ꝯplexionis ergo ⁊ Item omīs in clinatō que cauſat̉ ex duobus ceteris ꝑibus fortōr eſt ea que eſt ab vno tm̄. gͦ inclinatō ad caſtitateꝫ ſi cauſet̉ a gr̄a et natura fortōr eſt ea que a gr̄a tm̄. ergo corpꝰ caſtiſſimū debuit cauſari a gr̄a et naturā. ergo debuit eſſe frigide cō plexionis. gͦ ⁊cͣ. Item ad ideꝫ bonū addituꝫ bono facit ma gis bonuꝫ. gͦ bonū gr̄e additū bono nature facit magis bo num. gͦ plena ſcd̓m gr̄am debuit eſſe ꝑfectiſſima ſcd̓m naturaꝫ. gͦ debuit eſſe frigide ꝯplexionis ⁊cͣ. Sꝫ contra mag̓ manifeſtat̉ potēcia a cōtrario ſcd̓m naturaꝫ et cōtra natu ralem inclinatōeꝫ elicere cōtrariū ꝙͣ de tali tale. ſꝫ ꝑfectiꝰ et nobilius eſt in quo magis manifeſtat̉ potēcia. gͦ ꝑfectior eſt ⁊ nobilior caſtitas in calidis ꝙͣ in frigidis. ſꝫ caſtitas beatiſſime virginis fuit ꝑfectiſſima. gͦ fuit calide ꝯplexiōis Item vbi maior contrarietas ibi maior pugna. vbi maior pugna difficilior victoria. vbi difficilior victoia maior glo ria. gͦ a pͥmo. vbi maior cōtrarietas ibi maior gl̓ia. gͦ glori oſior eſt caſtitas in calidis ꝙͣ in frigidis Iteꝫ ph̓s incotinens eſt qui patit̉ ⁊ deducit̉ Continēs aūt qui patit̉ nec deducit̉ In ſenſibilis qui nec patit̉ nec deducit̉ Sꝫ medi um virtutis eſt pati nec deduci. gͦ virtuoſior eſt caſtitas vbi maior paſſio a cōtrario hoc aūt eſt in calidis igit̉ ⁊cͣ. ¶ Capituluꝫ. xlvj. Oſt hoc querit̉ de colore capilloꝝ qui ſcd̓ꝫ aucto res medicine ſunt quatuor Niger Rubeꝰ GlauLelos. cus Canicies Cum aūt glautus cōſtet ex humore habūdante melancolico Canicies auteꝫ ex nimia defectōne naturalis caloris et ex effectu putridi flegmatis qd̓ plu rimū fit in ſenibus. de iſtis duobus non ſit queſtio Sꝫ tm̄

de nigro et rubeo. Videt̉ ꝙ capilli eius debeant eſſe rubeRubedo eniꝫ atteſtat̉ habūdanciam caloris non aduſti Ni gredo aūt ex habūdancia colerici incenſi vel aduſtiōe ml̓ta ſanguinis. quia vt dicit Balienꝰ rubedo atteſtat̉ ſāguini Nigredo aūt colerice vel melancolice cōplexioni. gͦ cuꝫ no bilior ſit ꝯplexio ſāguinea ꝙͣ colerica vel melancolica color atteſtans ſāguini nobl̓ior erit ꝙͣ atteſtans colere. gͦ nobi lior rubedo ꝙͣ nigredo. gͦ erit in corꝑe nobl̓iori Itē galiēꝰ vbi deſcribit corpꝰ Eucraticū in tegni dicit Cōpetētes cra ſeos ꝯgnitōnes ſcd̓m totaꝫ aīalis hītudineꝫ hec ſūt ſcꝫ Co lor ex albo ⁊ rubeo mixtꝰ Capilli vero rubei ⁊ mediocriter criſpi in pluribꝰ ⁊cͣ. gͦ in corꝑe eucratico capilli dent eſſe rube Item in eodeꝫ. nam ſi eucraticū cerebrū exiſtat ſcd̓ꝫ qͣtuor qualitates omīa que dicta ſunt habebit cū modo ⁊ ſuꝑfluitates quecūqꝫ ꝑ palatuꝫ aut aures aut nares pur gant̉ Hec habebit moderate ⁊ minine ledet̉ ab omībꝫ que extn̓ſecus calefaciūt ⁊ infrigidant ⁊ deſiccāt ⁊ humectāt Infantibus exiſtētibꝰ talibꝰ capilli ſunt ſubrufi. gͦ in op time cōplexiorato cerebro capilli debent eſſe rubei hoc at fuit cerebꝝ dn̄e noſtre. gͦ ⁊cͣ. Videt̉ aūt ꝙ debeant eſſe ni gri. Conſtātinꝰ aūt in pentegni tres poſuit cauſas piloꝝ dicēs Capilli caput cuſtodiūt honeſtant ⁊ defendūt qui bus ſi careat homo maxima eſt inhoneſtas ⁊ p̄cipue in ml̓i eribus Et iuxta hoc natura fecit corpori iuuamēta atqꝫ or namēta ⁊cͣ Et item. eſt auteꝫ cauſa cur maſculi et non femine barbeſcūt quia fumus qui eſt piloꝝ cauſa ex natura magis augmentatur que qꝛ natura non ſufficit expellere ideſt conſumere expellit per duo loca ideſt ꝑ caput ⁊ barbam. vnde fit ꝙ femine calidiſſime barbeſcere videant̉ Et ecōuerſo in maſculis frigidis vn̄ non barbeſcūt eunuchi qͥ ꝑdiderūt mēbra calidiora Pili ergo iſti facti ſunt a natu ra vt eſſent ornamēta et iuuamēta. et ex hoc patꝫ ꝙ tres ſunt cauſe piloꝝ Expulſio fumoſe ſuꝑfluitatis Iuuatia et defenſio a calore et frigore exteriori et ornatus capitis

Quantum ad primaꝫ vtilitatem magis vident̉ conuenire eueratico corꝑi nigri capilli Si eniꝫ expulſio ſuꝑfluitatis nociue eſt iuuatīa quecūqꝫ ſuꝑfluitas magis eſt nociua il lius expulſio magis eſt iuuatiua Sed colericuꝫ incenſum et ſanguine aduſtuꝫ magis eſt nociuuꝫ ꝙͣ ſanguis nō adu ſtus. gͦ magis eſt iuuatiua expulſio illius ꝙͣ iſtius. Sꝫ ad illius expulſionem ſequit̉ generatō nigroꝝ capilloꝝ et non rubeoꝝ. ergo quātuꝫ ad illam cauſaꝫ eucraticū corpꝰ magis debet hr̄e nigros capillos quā rubeos Sil̓r quātuꝫ ad defēſiōꝫ Nigri enī capilli fortōres ſūt ꝙͣ rubei Sil̓r ꝙͣtū ad ornamētuꝫ pulch̓or eſt enī ⁊ aptōr ꝓportō extrem ad extremū Oppoſita eniꝫ iuxta ſe poīta magis eluceſcūt. gͦ ſuppoſito colore cutis albo ⁊ rubeo magis venuſtat in capillis nigredo ꝙͣ albedo vel rubedo Iteꝫ ꝙͣtuꝫ ad ſenſum vi ſus nigredo eſt ꝯueniēcior. qꝛ cōgregatiuū viſus Rubedo auteꝫ vel albedo digregatiuū Iteꝫ quātuꝫ ad ſignificatum Rubēdo aūt atteſtat̉ mobilitati ⁊ infidelitati. nigredo au teꝫ ſtabilitati et firmitati. quia reſpondet elemēto qd̓ eſt terra Item cōſtantinꝰ in pantegni vbi deſcribit̉ corpꝰ eū craticuꝫ ſic dicit in ſuꝑioribꝰ ꝑtibus libri meminimꝰ nos dixiſſe de intemꝑata cōplexione corꝑis ꝙͣtuꝫ ad cōplexiōꝫ eqͣlis Optꝫ gͦ nūc dicere de eqͣli cōplexiōe ⁊ eiꝰ ſigͥficatōe Corpus eniꝫ equale neqꝫ multuꝫ maciduꝫ eſt neqꝫ pingue Color eius inter albuꝫ et rubeuꝫ medius pili eius in infan cia rufi in puericia et in iuuētute nigri. ergo ad eucraticū corpus ꝑtinet nigredo in capillis ſcd̓m Conſtātinū et ſic eſſe videt̉ cōtrauerſia inter Conſtātinū et Galienuꝫ Cum hic nigꝝ capilloꝝ colorem ponat in equali corꝑe Iſte at̄ rubeum Iteꝫ eadeꝫ cōtrarietas inuenit̉ inter iſtos qui loquūtur de corꝑis pulchritudine quoꝝ vnꝰ ſic dicit femi neum plurale ſi vis formare decorem. Preformet capiti nature circuimꝰ orbem Crinibus irrutilet nitor auꝝ ergo vult ꝙ capilli debeāt eſſe aurei coloris Alter autem dicit ſic Spectāduꝫ nigris ocl̓is ⁊cͣ Itē in Cant̓. vbi deſcribit̉

pulchritudo ſpiritualis per exteriorem pulchritudineꝫ ſic dicit Come eius ſicut elate palmaruꝫ mgre quaſi coruus ergo videtur ꝙ ad exteriorem pulchritudinem per quam interior deſcribit̉ ꝑtinet ingredo in capillis. quia vt dicit mgr̄ Richar. de ſco vict. ſuꝑ ideꝫ v̓buꝫ et cōſil̓ia Nepta li dr̄ ceruꝰ emiſſariꝰ dās eloqͥa pulch̓tudīs. qꝛ pulchre hoīem interioreꝫ eiſdem verbis reficit et exterioreꝫ dum ꝑ extiora viſibilia ad inuiſibilem pulh̓tudīem intellectuꝫ tͣ ducit. gͦ ad exterioreꝫ pulchritudīem ꝑ quā hmōi intellectus ad intioreꝫ traducit̉ ꝑtinet nigredo in capillis Itē ſcd̓m ꝯplexioneꝫ innatam. ſoboles ſolent aſſil̓ari ꝑntibꝰ et ecōuerſo. Sꝫ videmꝰ ꝙ genꝰ iudeoꝝ vt in pluribꝫ habent nigros capillos. gͦ et dn̄a nr̄a cū fuerit de ꝓgenie iudeoꝝ Iteꝫ veronica p̄tendit nigraꝫ barbam et mgros fuiſſe cri nes in dn̄o. gͦ et in dn̄a nr̄a cum maxima fuerit ſiml̓ato in ter eos ⁊cͣ. ¶ Capitulum. xlvij. Oſt hoc querit̉ de colore ocl̓oꝝ qui quadruplex eſt Niger. ſubalbidꝰ. varius. et glaucus Et vide tur pͥmo ꝙ debeat eſſe niger. iſte eniꝫ vt in pluribꝰ cōcomitat̉ nigruꝫ coloreꝫ in capillis ꝙ habētes mgros capillos habent etiaꝫ nigros oculos et etiaꝫ videt̉ maxīe congruere venuſtati. vn̄ uerſus Spectāduꝫ nigris oculis ⁊c̓. Iucōtrariuꝫ videt̉ ꝙ alius deſcribēs pulchritudīem qͦ ad oculos dicit Radient vtrimqꝫ gemelli luce ſmaragdina vel ſideris inſtar ocelli. iſti auteꝫ colores non ſunt mgri⁊cͣ Item nigredo oculoꝝ vt dicit. iohāniciꝰ ꝓuenit ex de fectu viſibilis ſpūs vel ꝑturbatōne eiuſdeꝫ aut ex penuria criſtallini humoris. aut qꝛ pl̓imuꝫ recedet interiꝰ criſt allinꝰ humor aut ex humore habūdanti qui eſt ſil̓is albuin oui aut ex ꝑturbatōne ip̄ius. aut ex habūdancia qͣli tatis vuei humoris. gͦ cum ille color in oculis tenet̉ maxīe ex defectu eoꝝ in quibꝰ cōſiſtit oculi ꝑfectō ad vidēduꝫ nec ſpūs viſibilis et humor criſtallinus nullo mō erit iſte

color eucratici corꝑis. de glauco et alijs nō fit queſtio. ¶ Rn̄ſio ad queſtioneꝫ D primuꝫ reſpondenduꝫ eſt ꝙ cū ſex ſint colores cutis Ex albedine ⁊ rubore cōpoſitꝰ. niger. citri nꝰ. glaucꝰ. albus. et rubeꝰ Et ſolꝰ ille qui eſt ex rubore et albedine ꝯpoſitus. vt dicit Iohānicius ſit ab e qualitate ꝓcedēs. Alij vero omēs ab inequalitate Primus eſt nobiliſſimꝰ et corꝑi eucratico determīatꝰ. et ſupͣ a Sa lieno in tꝑata ꝯplexione poſitꝰ Et ſil̓i mō a Cōſtātino pā tegni Hunc gͦ cōcedimꝰ in corꝑe beatiſſime virginis exti tiſſe Ad obiecta incōtrariuꝫ reſpondemꝰ ꝙ licꝫ color niger magis ſit viſui cōgruꝰ ad videndum. nō tamē magis eſt corꝑi eueratico determīatꝰ ad hn̄duꝫ Color eniꝫ corꝑis pnͥcipalius ordinat̉ ad corpus ſubiectuꝫ et ꝓpͥū venuſtādum et eiꝰ ꝯplexioneꝫ oſtendēdaꝫ ꝙͣ ꝓpter corpꝰ alienum ad vidēduꝫ Item cū viſus delectet̉ in pulchro et in luce ꝓportōnabili delectabilior et delitōſior eſt ad vidēduꝫ co lor albus mixtus cum rubore ꝙͣ nigredo Nec eſt cōtrariū ꝙ extremi colores magis ſūt ſenſitiui ⁊ motiui Illa enim p̄eminēcia ſumit̉ reſpectu alteriꝰ vidētis Iſta aūt reſpu hn̄tis Natura eniꝫ vt dicit ph̓s ſꝑ intēdit ſibi niſi ſit ebria ergo color corꝑis debꝫ determīari pocius ſcd̓m cōgruēciaꝫ ſui ſubiecti ꝙͣ reſpectu alieni Nec etiaꝫ obſtat ꝙ ſimplex nobilius eſt cōpoſito Hoc enim veꝝ eſt inter res genere differētes. vt aīa dignior eſt corꝑe Et non eſt in hijs in qͥbus eſt ſimplex ꝑs ꝯpoſiti eadeꝫ cum altero ſcd̓m ſpēꝫ cū in hijs ſꝑ digniꝰ ſit totuꝫ ſua ꝑte Qd̓ aūt obicit̉ ꝙ debuit eſſe frigide ꝯplexiōis et hr̄e coloreꝫ illi atteſtāteꝫ dicimꝰ ꝙ non Cum em̄ gr̄a nobilior ſit ꝙͣ natura Caſtitas que eſt totalit̓ a gr̄a nobilior eſt ea q̄ eſt ꝑtim a gr̄a et ꝑtim a natura Et tāto maior eſt gr̄a et maioreꝫ manifeſtat potēciaꝫ ꝙͣto fortōrem vincit naturam. ꝙͣuis in beata virgine nulla fuerit pugna. quia etiaꝫ fomes fuit extinctꝰ in ea. vnde tāto forcior et nobilior fuit eiꝰ caſtitas quanto nec hoſti

aliqua fuit tēptandi poſſibilitas Et nihilomīꝰ tāto de ho ſte triūphus gl̓ioſior quāto etiaꝫ ita caput eiꝰ contriuit ſub pedibꝫ vt nec ad pͥmuꝫ motuꝫ cōcupiſcēcie cui generaliter ſubiacēt omēs viatores ſe cōtra ip̄am auſus fuerit erigere non eniꝫ diminuit rōem victorie nō poſſe impug nari ſed nolle impugnari et nō poſſe reſiſtere Iſta etiā ſi mul gl̓oſiſſima et laudabiliſſiā caſtitas fuit que in ſe nūqͣ aliqueꝫ ſalteꝫ motum concupīe ſenſit et ſe in aliqua ſubiec ta diſſeminas exēplarit̓ concupīam a ml̓tis cordibꝰ ⁊ corporibꝰ ꝓfugauit Ad illud qd̓ obiicit̉ de colore capilloꝝ dicimꝰ ꝙ color in capillis immediate ſignat ſuꝑ diſpoſitōꝫ cerebri Optima aūt ꝯplexio cerebri det̓minat̉ ſcd̓m duos modos. vno mō eſt cerebꝝ optime ꝯplexionatū qn̄ eſt op time ordinatuꝫ ad actōes virtutis naturalis. ita ꝙ oꝑatō nes cerebri maxime ordinātur ſcd̓m equalitateꝫ ad oꝑatōnes cordis ⁊ epatis ⁊ ſtomachi ⁊ alioꝝ mēbroꝝ pnͥcipalium et ſcd̓ꝫ hoc cerebꝝ debet eſſe caliduꝫ et humiduꝫ ⁊ ſcd̓m hoc capilli talis cerebri in infātibꝰ ſūt ſubrufi in pu ris v̓o rufi vel ſb̓ruffi vel ſb̓ rubei ī ꝑfc̄is v̓o rubei ſic̄ dic̄ Da liēꝰ in tegni in aucͣte sͣ poſita Nā ſi euerāticū. ⁊ ſcd̓ꝫ hūc moduꝫ loquebat̉ qui dixit Crinibꝰ irritibꝫ ⁊cͣ Et ſcd̓ꝫ hāc legem ꝓcedūt rōes ꝓ illa ꝑte Alio mō dr̄ eucraticū cerebruꝫ ſcd̓ꝫ ꝙ eſt optime diſpoſituꝫ ⁊ ordinatuꝫ ad actōes virtutis aīalis que ꝓpͥe fuit in cerebro mediante ſpū aīali qui naſcit̉ in cerebro. et ſcd̓m hoc caliduꝫ ⁊ ſiccū debꝫ eē cerebꝝ. quia ille due qualitates maxime ſubſeruiūt cog nitōni. a caliditate eniꝫ eſt velocitas apprehēdendi. a ſicci tate firmitas retinēdi. a calore eſt motus ⁊ mobilitas. A frigore quies et immobilitas. Iteꝫ a ſiccitate firmitas re tinēdi Siccitas eniꝫ eſt bene termīabilis ꝓp̓o termīo male alieno humiditas male termīabilis ꝓp̓o termīo bn̄ alieno et ſic ptꝫ ꝙ magis cōgruit ꝑfectōi cerebri calliditas ꝙͣ fri giditas. vt eniꝫ galienꝰ in tegni dicit frigidiores ꝙͣ oꝑtet cerebri cognitōes ſuꝑflua plura ſcd̓ꝫ ꝓp̓as effluxiones et

capilli recti et ſubrufi manētes et poſt multuꝫ tempus na ſcētes ſubtiles et exiles plurimuꝫ ⁊ facile a frigidis cau ledunt̉ et ſcd̓m tēpus ⁊ ſpēs leſionis catarri cōſumūtur ⁊ ſomnolentōres quodāmō ſunt In calido aūt cerebro con traria ſunt. et ſic ptꝫ ꝙ nobiliꝰ eſt caliduꝫ cerebꝝ ꝙͣ cere brum frigiduꝫ Sil̓i mō ptꝫ ꝙ ſiccum nobilius ꝙͣ humidū Galienꝰ eniꝫ in tegni dicit Sictiores cerebri cognitōnes non ſuꝑfluūt in effluxionibus et ſēſuuꝫ ꝑfectōe vigilantis uature ſunt ⁊cͣ. Humidiores vero capilli plani et non oī no calui fiūt et ſenſu ebetes ſunt et ſuꝑfluxiones multe et ſomni muti et ꝓfundi et ſic ptꝫ ꝙ eſt nobilius cerebruꝫ ꝙͣtuꝫ ad virtutes aīales ſi fuerit caliduꝫ et ſiccuꝫ ꝙͣ ſi fue rit calidum et humiduꝫ Nam vt dicit Galienus in tegni Optula eſt cōplexio calida et ſicca Primū quideꝫ ꝙ non ſunt habūdantes hmōi et ſenſibus ꝑfecti et vigilātiſſimi Prima generatō capilloꝝ citiſſima eſt eis et pleniſſima nigri capilli Si vero humiditas caliditati accedat paꝝ quideꝫ ſuꝑgrediētibus vtriſqꝫ mediocritateꝫ. bonꝰ eſt eis calor et in oculis bene magne et ſuꝑfluitates pl̓ime medi ocriter digeſte et capilli recti et ſubrubei et repletur et grauatur caput a calefaciētibꝰ Et infra Hijs vero nochꝰ ſemꝑ cōtrarius in borca vero optime digerūt neqꝫ excita ri poſſūt ad ſomnuꝫ ſe multuꝫ cōuertētes et grauiter dormientes ſunt et vane vigilātes fantaſias vident et ſēſibꝰ imꝑfecti ſunt. et ſic ptꝫ ꝙ optima cōplexio cerebri ꝙͣtum ad virtutes aīales eſt caliduꝫ et ſiccū. et cerebro ſic ſe ha benti debētur capilli nigri Et hoc eſt qd̓ dicit Cōſtātinus in pantegni ibi in ſuꝑioribus ⁊cͣ Cum ergo cerebꝝ euera ticum vno mō ſit optime ordinatuꝫ ad actōnes virtutis a nimalis Alio mō reſpectu oꝑatōnū virtutis naturalis et tamen nobilior ſit oꝑatō virtutis aīalis ꝙͣ virtutis natu ralis. nobilius erit cerebꝝ qd̓ eſt eucraticū ad oꝑatōes animales ꝙͣ ad oꝑatōes naturales. ergo ꝑfectiſſimi ⁊ no biliſſimi corꝑis cerebꝝ debꝫ eſſe caliduꝫ et ſiccum Cuꝫ gͦ

corpꝰ domine noſtre fuerit ꝑfectiſſimuꝫ ſcd̓m omnia men bra ip̄a habuit cerebꝝ caliduꝫ ⁊ ſiccū et capillos nigros et ſic ꝓcedūt rōes et auctoritates ad hoc inducte Ad hͦ qd̓ obicitur de colore ocl̓oꝝ rn̄demꝰ ꝙ cum color oculorū ij ſubiecti ꝓculdubio cerebro cali ſignificet ꝯplexioneꝫ do ⁊ ſicco determīabitur color ocl̓oꝝ niger Qd̓ aūt obici tur ꝙ nigredo oculoꝝ cauſat̉ ex defectu viſibl̓is ſpūs et penuria criſtallini humoris ⁊ eoꝝ in quibꝫ maxime ꝯſiſtit ꝑfectō oculoꝝ. dicimꝰ ꝙ hoc veꝝ eſt. ſed paucitas ſpūs viſibilis ⁊ humoris criſtallini cauſat̉ ex caliditate et ſiccitate cerebri. ſpūs eniꝫ naturalis ꝑueniēs vſqꝫ ad cerebꝝ ſi cerebꝝ fuerit caliduꝫ maioreꝫ ibi recipit depuratōeꝫ et ſubtilioreꝫ ſub̓am Quāto aūt ſubſtācia eſt ſubtilior tanto plus habꝫ de forma ⁊ minꝰ de materia Et quāto plus ſub ſtācia eſt ſubtilis et formalis tātomagis eſt actiua ⁊ fortō ris oꝑatōis et ſic a tali cerebro tranſmittit̉ viſibilis ſpūs ad oculuꝫ paucior ſubtilior ⁊ fortōr Sil̓i mō nutrimētuꝫ pauciꝰ ⁊ ſubtilius et nobiliꝰ Paucitas ergo ſpūs et nu trimēti quātuꝫ ſcꝫ ad miſericordiam cauſat nigredineꝫ vt dicit auctor. ſed ip̄a ſubtilitas ⁊ paucitas materie cauſa eſt nobilioris ⁊ fortōris oꝑatōis et ſic tales oculi erūt ni gri ꝓpter p̄dictoꝝ paucitateꝫ ſed clariores ad vidēduꝫ ⁊ nobiliores ꝓpter ſenſuuꝫ ſubtilitateꝫ et nutrimēti puritatem Et beatiſſima virgo in colore cutis alba ⁊ rubea mixtī In capillis aūt ⁊ ocl̓is nigra temꝑate fuit Sic̄ ⁊ eiꝰ filiū dilectum ſpēoſiſſima forma p̄ filijs hoīm fuiſſe credimus coloratum. ¶ Capituluꝫ. xlviij. Oſt hoc querit̉ de hoc qd̓ dicit viro Qd̓ fruſtra videt̉ addi Omīs eniꝫ deſpōſatō virginis fit viro Qd̓ autem nihil fruſtra debeat poni videt̉ ꝙ dicit btūs Bern̄. Si eniꝫ nec foliū de arbore ſine cauſa nec paſ ſer vnꝰ ſuper terram cadit ſine pr̄e celeſti Putem gͦ de ore euāgeliſte ſuꝑfluū defluere vebrum p̄ſtim in ſacri hiſtoria

vbi non puto plena quippe ſunt omnia ſuꝑnis miſterijs et celeſti ſingula dulcedine redūdācia ſi tamē diligēteꝫ habeāt inſpectoreꝫ qui nouerit ſugere mel de petra oleūqꝫ de ſaxo duriſſimo. gͦ ſine cauſa non debet hic pon. ¶ Rn̄ſio ad q̄ſtionem vod hic addit̉ viro non fit ad denotandum ſexus diſcretōeꝫ ſꝫ ad tāgenduꝫ ſpōſi btīſſime virginis cōmēdatōem ⁊ ſpōſe et ſpōſi hōratōem. vir ergo nō notat hic ſexū vel etateꝫ ſꝫ virtuteꝫ. fuit gͦ iſte ioſeph vir ꝑ cōſtāciam fidelitatis ꝙͣtuꝫ ad iuſticiā ꝑtinet. per vir tuteꝫ caſtitatis ꝙͣtuꝫ ad tꝑanciaꝫ ꝑ excellēciaꝫ diſcretōnis ꝙͣtuꝫ ad prudēciaꝫ ꝑ ſtrēnuitatē oꝑatōis ꝙͣtuꝫ ad fortitu dineꝫ et ſic notat̉ in viro excellēcia quatuor virtutum car dinalium. ¶ Capituluꝫ. xlix. Oſt hoc querit̉ de hoc ꝙ dicit Cui nomē erat. vi det̉ eniꝫ ꝙ in hoc nimis diffuſe loquat̉ et ſuꝑflue cum hoc potuiſſꝫ breuiꝰ exp̄ſſiſſe dicēdo viro ioſeph vel nomīe ioſeph Natura eniꝫ vt dicit ph̓s nihil fac̓ fruſtra. gͦ ml̓toforciꝰ in verbis a ſpū ſco dictis nihil debet poni fruſtra Itē idē. natura nec deficit in neceſſarijs nec habūdat in ſuꝑfluis Iteꝫ natura inquātuꝫ pōt pautōribꝰ ſe expedit Iteꝫ qui moderat̉ ſermones ſuos prudētiſſimus eſt Item de omī verbo ocioſo reddent hoīes rōem Ex hijs omībus videt̉ ꝙ hic nihil poni debeat ſuꝑfluū Qd̓ cōcedi mus dicētes ꝙ dicēdo Cui nomē erat ioſeph. nō tm̄ voluit nomē expͥme̓ qd̓ feciſſꝫ dn̄do ioſeph tm̄ Sꝫ inſuꝑ ꝙ eſſꝫ no tabile ip̄m nomen deſignaſſe. vide ⁊ hic et ſupͣ vbi duplex Cui nomē nazareth. numerꝰ cāꝝ eſt ſcd̓ꝫ numeꝝ lr̄aꝝ ſcꝫ vt nihil poni fruſtra ſciat̉ vt pleniꝰ et ordinacius deſcribat̉ vt ꝓbabilius credat̉ vt totuꝫ p̄electuꝫ mōſtret̉ locꝰ vel ꝑſona etiaꝫ nomīe honoret̉ vt doctrina innuat̉ vt eccle ſia exercitet̉ vt euāgeliſta familiaris et fidelis cōprobet̉ vt humilitas ſponſe declaret̉ cum ita nominatim exp̄ſſe

humilis ſponſus deſcribit̉ vt iuſtus apud deuꝫ ⁊ homīes monſtretur cuius nomen tanquaꝫ in libro vite ſcriptum In euangelio tam ſignanter exprimit̉ vt notus deo et ho minibus intelligatur qui teſtis beatiſſime virgini adhibet̉ vt nomen eius digne in memoriam hominuꝫ vertat̉ qui in patrem dei putatiuuꝫ aſſumitur. ¶ Capi. l. Oſt hoc queritur de hoc ꝙ dicit Ioſeph videtur enim ꝙ ſponſus beatiſſime virginis non debuiſſet appellari. Ioſeph. Si enim ſicut tota rota eſt in rota. ita vetus lex in noua. videt̉ ꝙ illud coniugium beatiſſime virginis debuit in lege alicubi figurari Hoc auteꝫ interp̄tatur factum fuiſſe In heſter et Aſſuero Si ergo illud coniugium repreſentet iſtud figuraliter et coniuges illi coniuges iſtos ergo et nomina debent reſpōdere nomi nibus Sed conuex heſter fuit aſſuerus ergo ⁊ coniūx domine noſtre debuit vocari aſſuerus Iteꝫ Sara in ſenectu te et ſterilis gignens filium p̄ter naturaꝫ in monte immo landum tenet figuram domine noſtre que genuit filiuꝫ cō tra naturam In cruce immolanduꝫ Si ergo Sara ſignifi cat dominaꝫ noſtram ergo et ſponſus ſare ſponſuꝫ domine noſtre ergo debuit appellari Abraham Item ſi domina no ſtra fuit figurata per Rebeccam ergo ſpōſus eius debuit appellari yſaac Item ſi dominꝰ figurat̉ per ſamꝑſoneꝫ et mater eius per mr̄em ſampſonis ergo ſpōſus eius debuit̉ vocari Māne Item ſi ioſeph appellat̉ augmentuꝫ In iſto auteꝫ cōiugio nullum fuit augmētuꝫ per Ioſeph ergo nō appellatur ioſeph. Querit̉ ergo quis fuerit figura huiꝰ Ioſeph in veteri teſtamēto Non eniꝫ videt̉ ꝙ iſte filiꝰ Ia cob cum ille geſſerit figura domini nr̄i vtpote filius Rac hel natus in ſenectute patris et in venditōne et fratrum liberatōne et terre ſaluatōne et in multis alijs vt patꝫ per libꝝ Geneſis. ¶ Rn̄ſio ad queſtioneꝫ

D hoc dicimus ꝙ vna perſonā in veteri teſtamēto pt̓ pl̓es ꝓpͥetates pl̓a ſignificauit vn̄ Abrahā vbi dicitur ei Tolle filium turm ⁊cͣ. figurat deuꝫ pr̄eꝫ qui ꝓp̓o filio ſuo non peꝑcit ⁊cͣ Et vbi dicit̉ ei Egre dere de terra et de cognatōe ſua figurat filiuꝫ qui egreſſus de terra et cognatōne ſua ideſt de ſinu pr̄is venit in hunc mūdum Cum aūt dicitur de eo ꝙ ſedit in oſtio tabernacl̓i in ip̄o feruore diei figurat antiquos pr̄es qui ſub vmbra legis ſederūt ⁊ incarnatōem verbi cum feruore deſiderij expectabāt Sil̓i mō dicimꝰ ꝙ iſte ioſeph in venditōe in libe ratōne/ et incarceratōe et egipti ſaluatōne deuꝫ figurauit Sꝫ in fidelitate et caſtitate et miſterioꝝ reuelatōe ꝓcuraIo tōnis cōmiſſione cibi cōſeruatōne et terre p̄latōe iſtiſeph figura fuit. vn̄ bern̄. Non vir mr̄is nec filij pat̓ extitit ꝙͣuis certa et neceſſaria deſpōſatōne vtrūqꝫ ad tēpꝰ appellatus ſit et putatus Conice tamē ex hac appellatōe qua licꝫ deſpōſatōe meruit honorari a deo vt pat̓ dn̄i et di ctus et creditus fuit Conice ex ꝓp̓o vocabulo qd̓ augmē tum non dubites interp̄tari quis et qualis fuerit iſte Io ſeph Memēto ſiml̓ et iſtius magni pr̄iarche venditi in e pto et ſcito ip̄m iſtud vocabulū non ſolum ſortitum fuiſſe. ſed et caſtimoīū adeptum innocēciam et gr̄am conſecu tum Siquideꝫ iſte ioſeph ex fraterna inuidia venditus et ductꝰ in egiptuꝫ xp̄i vēditōem figurauit Iſte herodianā fugiēs inuidiam xp̄m in egiptum portauit Ille dn̄o ſuo fidem ſeruās dn̄e ſue noluit cōmiſceri Iſte dn̄aꝫ ſuam dn̄i ſui mr̄em virginem agnoſcēs et ip̄e continēs fidelit̓ cuſtodiuit Illi data eſt ītelligēcia miſterij ſomnioꝝ Iſti datū eſt ꝯciuiū fieri et ꝑticipe celeſtiū ſacr̄oꝝ Ille frumēta ſer uauit nō ſibi ſoli ſꝫ et omī populo Iſte paneꝫ viuū de celo ſuāduꝫ accepit ſibi ⁊ toti md̓o. Nō gͦ eſt dubiū qn̄ fidelis ⁊ bonꝰ hō fuit Iſte ioſeph cui nr̄ deſpōſata ſaluatoris fidel̓ ẜuꝰ ⁊ prudēs quē ꝯſtituit dn̄s ſue mr̄is ſolaciū ſue caris nut̓ciū ſolūqꝫ deniqꝫ ī terris mag̓ ꝯſilij coadiutorē fid̓liſſiᵐ

Et ſic ptꝫ ꝙ cōgrue p̄figuratꝰ eſt iſte ioſeph Nec cōgruebat eum p̄figurari ꝑ aliqueꝫ. qui maritꝰ ꝑ carnalem copulam extiterit cum ip̄e ſine carnali copula ſanctiꝰ coniugiū ꝑ pactōem cōiugalem ꝯtraxerit Et cōiūxit virgo cōiugē v̓gineꝫ cuſtodiuit et debitū mīſteriū reddēdo ⁊ mr̄i ⁊ filio prio affectu inſeꝑabilit̓ conuictꝰ fuit ꝓpͥetas etiaꝫ noīs et ſignificatō que incremētuꝫ ſonat ip̄i ihilominꝰ optime congruit qui per hanc deſpōſatōem quātum ad ſeip̄m et quātuꝫ ad ꝓximuꝫ et ꝙͣtum ad deum ꝙͣpl̓imuꝫ ſublimatꝰ fuerit virtutū videlicꝫ augmētatōne fame celebritate hominū reuerēcia et dilectōne mr̄is dei familiaritate diuina vt putabatur paternitate. ¶ Capitulum. li. Oſt hoc querit̉ de domo Non eium videtur ꝙ iſte fuerit de domo dauid. vbicūqꝫ eniꝫ in biblia numeratur populus reſoluēdo a multitudine in vnitatē Primo fit diuiſio in tribus Poſt hoc tribus in cognatō nes Cognatō in familias. familia in domos ſicut in Ioſue vbi ꝑ inquiſitōem hmōi furtuꝫ inuenitur apud Achor. ſꝫ hoc modo Ioſeph non fuit de domo dauid. Iteꝫ vt patet genealogiaꝫ ſcriptaꝫ in euāgelio liber gn̓atōnis Ioſeph diſtabat a dauid.xxviij. gn̓atōe ergo nō erat de domo da uid Sil̓r querit̉ de hoc ꝙ dr̄ dauid Cum eniꝫ melior ⁊ nobilior cognitō ſit ꝑ cauſaꝫ immediataꝫ ⁊ ꝓpinquā ꝙͣ ꝑ cau ſam remotā meliꝰ notificaſſꝫ ioſeph ꝑ pr̄eꝫ immediatū ꝙͣ ꝑ dauid Si aūt dr̄ ꝙ hic deſcribatur a dauid eo ꝙ dauid ꝓmiſſiōeꝫ acceꝑat eiꝰ qui hic ānuntiat̉ incarnatꝰ ſcd̓m hͦ deberet dici de domo Abrahe qui pͥmo accepit ꝓmiſſiōem ꝙ in eiꝰ ſemīe bn̄dicerēt̉ gētes non dico in ſemībꝰ. ſꝫ ſemi tuo qui eſt xp̄us ¶ Capiti Vxta hoc querit̉ quare in hac annūtiatōe in qua mundiſſima filij dei conceptō deſcribit̉. dauid qui niqꝫ notoriꝰ pctōr extitit ponat̉ ꝙͣuis remotus innuatur ¶ Capituluꝫ. liij.

Tem cum in genealogia domini peccatores ⁊ pec catrices recitētur quare hic vnꝰ pctōr ⁊ nulla tā gitur peccatricum ¶ Rn̄ſio O primum dicimꝰ ꝙ dicitur de domo dauid non tātuꝫ ꝓpter generis ſucceſſioneꝫ. ſed pnͥcipaluis ꝓpter virtutuꝫ imitatōem et tales dicūtur ꝓpͥe eſſe de vna domo Iuxta iſtud Qui hītare facit vnius mo pulet ſacri ris in domo Ex cōuictu em̄ formātur mores. vn̄ bern̄. huc accedit ꝙ dr̄ fuiſſe de domo dauid vere em̄ de domo dauid vere de regia ſtirpe deſcēdit vir iſte ioſeph nobilis genere mente nobilior. plane filius dauid non tātuꝫ carne ſed ſanctitate et deuotōne queꝫ tanꝙͣ alteꝝ. dauid dn̄s inuenit ẜm cor ſuum cui cito cōmitteret ſecretiſſimū atqꝫ ſacratiſ ſimum ſui cordis archanuꝫ Cui tanꝙͣ alteri dauid incerta et occulta ſapiēcie ſue manifeſtauit et dedit illi non igna rum eſſe miſterij qd̓ nemo pnͥcipiuꝫ huiꝰ ſeculi cōgnouit cui deniqꝫ datum eſt qd̓ cum ml̓ti reges et ꝓphete vellent videre non viderūt ⁊cͣ Non ſolū videre ſed audire ſed etiā portare deducere amplecti deoſculari et nutrire ⁊ cuſtodire Non tantuꝫ ioſeph ſed et mariam credēduꝫ eſt de domo dauid deſcēdiſſe Alioqn̄ non fuiſſꝫ deſponſata viro de domo dauid ſi non ipſa eſſet de domo dauid. Ambo ergo erant de domo dauid ſed in altera cōcepta eſt veritas quaꝫ ꝓmiſit et iurauit dn̄s dauid Altero tautū conſcio ⁊ teſte adimplete ꝓmiſſionis Recte ergo dicit̉ ſponſus virginis fuiſſe de domo dauid vt ſcandaluꝫ euitetur. vt eadem tri bus eſſe ꝓbetur vt amor legis in vtroqꝫ oſtēdatur vt hu militas nobilitate regia exaltetur vt paupertas nobilita ti non repugnare doceatur vt dauidis humilitas euangeliſet̉ vt imitatō humilitatis in Ioſeph inſinuetur vt ve ritatis promiſſio adimpleretur vt genealogia domine de ſcriberetur vt paupertas mirabilior demonſtretur vt nobilius exemplum paupertatis et humilitatis detur

Qd̓ auteꝫ querit̉ quare dauid hic ponatur cum pctōr fu erit Rn̄detur ꝙ non ideo ponitur ꝙ pctōr fuerit. ſed ꝙ io ſeph ab ip̄o carnaliter deſcēdit et ꝑ imitatōem in virtutibus ſil̓is ip̄i fuit nec ꝓpter peccati maculam quā penitēcia deleuit minꝰ in genealogia dn̄i nomīari debuit ſꝫ audacter p̄dicari cum ꝓpter hoc quia peccatoribꝰ ꝯfidēciā generet et miſericordiam dei augmētet qui dicit Qua hora peccator a via ſua cōuerſus fuerit omīm iniquitatuꝫ ſuaꝝ non recordabor Qd̓ aūt hic nulla peccat tāgit̉ cauſa eſſe pōt ꝙ omīs peccati imitato vel etiaꝫ ſuſpitō a beata virgine ex cludat̉ cum ſic̄ a pr̄e in filios ſic a mr̄ibus in filias ſoleat imitatō deriuari. ¶ Capitulum. liiij Vod autem in genealogia dn̄e noſtre vbi plene deſcribit̉ et boni et mali In ſerie narrātur non ca ret ratōe Qd̓ eniꝫ a bonis orta fuit triplex eſt rō vna vt antiquitas nobilitatis ip̄am nobilitateꝫ extolleret alia vt ſanctitas ip̄am vndiqꝫ circūdaret. tercia vt humili tas laudabilior appareret. Qd̓ aūt antiquitas nobilitateꝫ extollat Patꝫ quia nō pōt arbor bona fructꝰ malos facere Et iteꝫ vnaqueqꝫ arbor ex fructu cognoſcit̉ ⁊ qd̓ natura tale magis tale et magis ad virtuteꝫ ꝑficit̉ quia ad ip ſam ex nature origine inclinatur. virtutes eniꝫ ꝑtim in nate ſunt in nobis ꝑfecte aūt per cōſuetudineꝫ. vn̄ Iob Ab infantia mecuꝫ creuit miſeratō et ab vtero egreſſa eſt mecum Sicut eniꝫ diuturnitas nō minuit pctm̄ ſed auget et tāto ergo maiora ſunt pctā quāto diuciꝰ infeliceꝫ aīam de tinent alligataꝫ et ſicut adulterine plātatōes non dabūt radices altas ſapīe Ita ecōu̓ſo pulchra ē caſta gn̓atō cū clai̓tate īmortalis. eſt em̄ meōria illiꝰ qꝛ ⁊ ap deū nota ē ⁊ apud hoīes Et ſic̄ ex iniqͥs oēs filij qui naſcūt̉ teſtes ſūt neqͥcie adu̓ſus ꝑntes in int̓rogatōe ſua. ita gn̓atō rectoꝝ bn̄dicet̉ ⁊ iuſt. e. ma. in ſe ſe. et gl̓ie ⁊ diuicie in domo eiꝰ Et btīſſima virgo orta eſt ex boīs ⁊ magnis vt ātiquitas

nobilitatem extolleret. Secūda cauſa fuit vt ſanctitas vndiqꝫ eum circūdaret Retro per nobilitateꝫ Ante ꝑ vti litatem Suꝑ per dignitatē Infra ꝑ poteſtateꝫ A dextris per virtutum ſūmitatem A ſiniſtris ꝑ peccati immūitatem Intra per caritatem Tercia cauſa fuit vt humilitas laudabilior apparet. quia vt dicit bern̄. In alto poſitos non altum ſapere. ſed humilibus cōſentire nihil deo carius. ſꝫ nihil apud homīes rarius inuenitur Hijs tribꝰ cauẜ nata eſt de bonis Triplici rōne orta fuit a malis. pͥma vt ꝯꝑatō alteꝝ extremoꝝ extolleret Iuxta illud. ſicut lilium int̓ ſpinas ⁊cͣ Et illud ſicut ſpina roſam genuit. iudea mariaꝫ Scd̓ cauſa vt ſapīa dei miſericordior appareret Eſt enim exitus quo de bono bonū. et exitus eſt quo de malo maluꝫ De pͥmo vidit deus cuncta que fecerat ⁊ erāt valde bona De ſcd̓o omīs peccati inicium ſuꝑbia Terciꝰ exitus vt de bono malum vt de ml̓iere iniciuꝫ peccati Quartꝰ exitꝰ vt de malo bonuꝫ et hoc ſolius eſt dei ꝓpͥuꝫ cuiꝰ ſapīa vincit ma laciam attingēs a fine vſqꝫ ad fineꝫ fortit̉ ⁊cͣ Tercia cau ſa vt cōfidenciaꝫ pctōribus augmētaret ꝑ hoc ꝙ mediat. eoꝝ eadeꝫ ꝓpinquitate vtrāqꝫ extremitateꝫ ꝯiungeret vt ſicut eſſꝫ mr̄ et filia dei ſic eſſet mater et ſoror et filia reet ſic etiaꝫ a natura inclinaret̉ ad miſerēduꝫ pctōri ꝓpter hoc figurat̉ ꝑ arcum poſituꝫ in nubibus celi in ſignuꝫ fede ris inter celū ⁊ terraꝫ Non eniꝫ potuit deꝰ cum pctōribꝰ efficaciꝰ ſtabilire pacem ꝙͣ ꝙ filiā pctōꝝ ſuo filio accepit vxorem et ſpōſam ⁊ mr̄eꝫ nec aliqͥs fidelius inter deum et hoīes paceꝫ facere ꝙͣ que mater vtriuſqꝫ fuit Ex p̄dictis igit̉ relinquit̉ ꝙ ⁊ ioſeph et beatiſſima virgo de domo dauid intimātur eſſe ¶ Capituluꝫ. lv. X hoc queritur de nobilitate virginis. Querit̉ gͦ vtꝝ mr̄eꝫ dn̄i nobilē cōgruit eſſe ẜm carnē ⁊ vide t̉ ꝙ nō. i. co. j. Nō ml̓ti ſapiētes ẜm carnē nō ml̓ti potentes non multi nobiles ⁊cͣ. Sed beatiſſimaꝫ virginem

maxime elegit̉ ēt p̄elegit. gͦ debuit eſſe ignobilis. Iteꝫ lo. ſuꝑ illud venit eniꝫ huilis deꝰ queres huiles nō altos Iteꝫ ibideꝫ non elegit reges vel ſenatores vel ph̓os vel oratores ſed plebeos pauꝑes indoctos piſcatores. ergo cuꝫ beatiſſima virgo p̄ omībus iſtis ſit electa ip̄a p̄ omībꝰ iſtis debuit eſſe plebea et pauꝑcula Iteꝫ magis videt̉ humilia tio ex parte dei de ignobili ꝙͣ de nobili incarnari Qd̓ ſi concedatur Contra quāto plus eſt aliquid eleuatuꝫ in ſurſuꝫ tāto plus poteſt depͥmi in deorſum quato eniꝫ mons alcior tāto vallis ꝓfundior. ergo quāto aliquid magis eleuatuꝫ eſt in ſurſum per nobilitateꝫ et dignitatem tato plus pōt deſcēdere per humilitateꝫ Sed btīſſima virgo fuit ꝓfun diſſime humilitatis. ergo debuit eſſe altiſſime dignitatis et nobilitatis. vn̄ augꝰ Quenūꝙͣ fuiſſꝫ ſuꝑ omēs choros angeloꝝ exaltata niſi fuiſſet ſuꝑ omēs homīes humiliata Item bern. in alto poſitos non altuꝫ ſapere vt ſupͣ Sed be atiſſima virgo fuit deo cariſſima. ergo non debuit eſſe al ta ſed humilibus conſentire Item bern. Quis non feret tollerabilius ſuꝑbiam in diuite ꝙͣ in pauꝑe Sꝫ humilitas eſt nobilius in diuite quam in paupere. Sed humiltas in beata virgine fuit laudabiliſſima. ergo fuit in nobili et in diuite Iteꝫ iero. dicit ꝙ ſeruicia minꝰ ſūt grata quāto magis ſunt debita. ſꝫ ſeruicia magis ſunt debita inſeruis ꝙͣ in ingenuis. ergo minꝰ ſunt grata in hijs ꝙͣ in iſtis et pluſqͣꝫ ingenuis Sꝫ ſeruicia beatiſſime virginis que erāt maxime ẜuitutis vt cenſus ſoluto et ꝓfeſſio et ſil̓ia erāt deo gratiſſima Ex hijs videt̉ ꝙ congruit ꝙ beatiſſima vir go fuerit nobiliſſima ꝙ auteꝫ ſic fuerit manifeſtuꝫ eſt No bilitas rei in tribus conſiſtit et conſiderat̉ in cauſa Sub̓a et in Efficiēcia Efferēcia. in cauſa. Si a nobili origine pnͥ cipium ducat. In ſubſtancia Si nobilem ſubſtanciam et nobilitateꝫ in ſe poſſideat In efficiēcia Si nobiles effectꝰ de ſe ꝓducat/ btīſſima v̓go fuit nobiliſſiā vtpote filia pnͥci pis in qͦ ſibi deꝰ populū peculiare elegit ⁊ diſtixit ab alijs

Abraham videlicꝫ a quo ipſa.xl. et vna generatōe deſcen dit In ſubſtācia qua ad nature ꝑfectōem et gr̄e plenitu dineꝫ in ſe hereditauit In efferēcia qua ip̄m deum de ſe ge nerauit. gͦ btīſſima virgo in omībus in quibꝫ nobilitas eo ſiderat̉ in ſummo nobilis inuenitur ¶ Capituluꝫ. lvj. Vxta hoc querit̉ in quibꝰ conſiſtat iſta nobilitas ẜm carneꝫ. qꝛ dr̄ ꝙ nobilitas nihil aliud ſit ni ſi inueterate diuicie. gͦ videt̉ ꝙ in diuicijs ẜm hoc aūt btīſſima v̓go nō fuiſſꝫ nobilis q̄ fuit pauꝑcula ⁊ a pau pibus generata Videt̉ ergo ꝙ iſta nobilitas nō ſit in rebꝰ Sil̓r Ambroſi. ait ꝙ neqꝫ a corꝑe nobilitas neqꝫ a nobili tate ꝯplexionis corꝑis eſt Inueniūtur aūt reges et pnͥci pes qui nobiles dicūtur et ſūt ſcd̓m carneꝫ cōplexione exiſ tētes melācolici et flegmatici ⁊ ecōuerſo ruſtici ſāguinei ⁊ colerici ergo nobilitas iſta nō trahitur a corꝑe Iteꝫ vide tur ꝙ nec ab anima Anime eniꝫ non ſunt ex traduce. gͦ aīa filij nihil nobilitatis ab anima pr̄is habꝫ Iteꝫ ſeneca dicit ꝙ non facit nobilitateꝫ atriuꝫ plenū fumor ymaginibꝰ qꝛ ꝙ ante nos eſt nr̄m non eſt Non eniꝫ vixerūt ad nr̄am gloriam Et vult ꝓbare ſic̄ omēs qui loquūtur de hac materia ꝙ tm̄ nobilis eſt quē nobilitat ſua virtꝰ Et nobilitas eſt ſola que moribꝰ aīm ornat et ſic videt̉ ꝙ nobilitas ẜm car nem nihil ſit. ¶ Rn̄ſio ad queſtōneꝫ D hͦ dicimꝰ ꝙ beatiſſima virgo ẜm omēm nobilita tis et dignitatis modum eſſe debuit ⁊ fuit nobi liſſima ⁊ digniſſima in ſūmo Notādum ergo ſic̄ in oppoīto tactū eſt. nobilitas genealogie ꝯpleta in tribꝫ cō ſiſtit In ꝯditōis lib̓tate In officij dignitate In vite ſcita te Lib̓tas ꝯditōis in tribꝰ ꝯſiderat̉ In cauſa In ſub̓a In efferēcia Lib̓tate q̄ eſt in cauſa ſiue origine btīſſima virgo fuit lib̓rima vtpote pnͥcipis filia cui dixit ī yſaac vocabit̉ tibi ſemē Iſaac aūt nō eſt filiꝰ ancille ſꝫ libere Itē ad pr̄eꝫ

Princeps dei es inter nos Iteꝫ ad filiaꝫ. ꝙͣ pulchri ſunt greſſus tui in calciamētis filia pnͥcipis ideſt oꝑa tua in ſa ctoꝝ exemplū quos imitaris et omēs excellis et ſic fuit liberrima in cauſa Fuit etiaꝫ liberrima in ſubſtācia quaꝫ fa cit liberaꝫ immutas a peccato ⁊ gr̄e plenitudo. vn̄ Aue ra plena qui eniꝫ facit pctm̄ ſeruus eſt peccati Ita ecō uerſo vbi ſpūs dn̄i ibi libertas. Ipſa ergo btīſſima virgo ſemen abrahe eſt. pctō non fuiuit vnꝙͣ implens iſtud apo ſtolicū Sic incipite ſic loquimī ſic facite tanꝙͣ incipiētes iudicari ꝑ legem ꝑfecte libertatis. et ſic liberrima fuit in ſubſtācia que nūꝙͣ fecit pctm̄ et gre plena fuit Fuit etiā liberrima in efferēcia paſſiua ⁊ actiua Paſſiua ſeruis em̄ dicit̉ ſi filius vos liberauit vere liberi eritis et ſcd̓m. glo. liberauit ponit̉ ꝓ libertauit Si ergo ſeruus qui eſt ſeruꝰ filij libertat̉ ml̓toforciꝰ nr̄. qꝛ mr̄ filij liberrima fuit Iteꝫ ſi veritas iſtos liberat quos illūiat pociꝰ iſtam liberauit q̄ eam generauit Iteꝫ in efferēcia actiua liberrima fuit. ip̄a eſt em̄ ꝑ quā omīs creatura a ẜuitute corruptōis liberata eſt in lib̓tate gr̄e filioꝝ dei. vbi ceſſat omīs p̄lato. vbi ſer uus liber eſt a dn̄o ſuo Sic̄ aūt orta eſt in nobiliſſimis ſic a digniſſimis tͣducta fuit. gͦ btīſſima v̓go nobiliſſiā fuit In cauſa Sub̓a ⁊ Efferēcia In cā t̓plex eſt dignitas a qͥ bus eſt originata Regalis. Sacerdotalis Prophetalis. pͥ ma corꝑalis. ſcd̓a ſpūalis. tercia celeſtis qꝛ futura p̄dice̓ donū dei eſt Orta ergo eſt ex ſtirpe regali vt in dauid et alijs. pr̄iarchali vt in Abrahā. et alijs ꝓph̓ali vt in Nathan. et ſic fuit digniſſiā in cā Sil̓r in ſub̓a Ip̄a em̄ iſtaꝫ t̓plicem dignitateꝫ habuit in ſub̓a ſua et ꝑſona. fuit enim regīa que aſtitit a dextris eiꝰ in veſtitu de aurato Fit et ſacerdos iuſticie qui ꝓp̓o filio ſuo non peꝑcit Sed ſtabat iuxta crucem ih̓u vt dicit Ambro. Non vt filij mortem aſpiceret. non vt doloreꝫ filij conſideraret Sed vt ſaluteꝫ humani generis expectaret. Fuit prophetiſſa ſapiencie. Acceſſit inqͥt ad ꝓphetiſſā ⁊cͣ. et ſic digniſſiā in ſubſtācia

Fuit etiaꝫ digniſſima in efficiencia Ip̄a eniꝫ triplicem dignitateꝫ original̓r trāſmiſit in filiū pnͥcipal̓r Spēal̓r in nos poſt hoc general̓r filūi genuit qui rex ⁊ ſacerdos et ꝓph̓a fuit Rex quia in veſtimēto et femore ſuo ſcriptum habet Rex regū ⁊ dn̄s dn̄anciū de quo ſolo ſapiētes ſapiēter qͣſi erūt dicētes. vbi eſt qui natus eſt rex iudeoꝝ Sacerdos qui eſt ſacerdos iuſticie qui eſt ſcd̓ꝫ ordine melchiſedech qui ꝑ ꝓp̓um ſanguineꝫ introiuit ſemel in ſancta ſāctoꝝ e terna redemptōe. heb̓. ix. ꝓph̓a. ip̄e eniꝫ ꝓph̓a fuit potēs in oꝑe et ẜmone luc̓.xxiiij Iſtaꝫ triplicē dignitatē in nos btīſſima virgo trāſmiſit que nos deo fecit regnū ⁊ ſacer dotiū ymo regale ſacerdotiū ⁊ ſacerdotale regnuꝫ de qͦ dr̄ luc̓. j. Regnabit in domo iacob ⁊cͣ Sic gͦ ptꝫ quo nobiliſ ſime genealogie btīſſima virgo fuit Qd̓ aūt querit̉ quid fuit iſta nobilitas ſcd̓ꝫ carneꝫ Rn̄demꝰ ꝙ nobilitas ſcd̓m carneꝫ eſt traductio carnalis originis a ꝑntibꝰ ſcd̓ꝫ ſeculuꝫ in diuicijs vel potēcia vel dn̄io ꝯſtitutꝰ Ex quibꝫ ꝙͣtuꝫ ex ꝑte nature eſt cātur in filijs ſil̓itudo ꝯplexionis ⁊ ꝯformi tas moꝝ ⁊ imitatō oꝑatōis Homo em̄ pauꝑ et ignobilis ſi diuicijs ceꝑit affluere. incipiet delicijs magis vacare. Cibis delicatoribꝰ ſe nutrire ⁊ ſic ꝯplexione nobilitata in cipiet exercicijs honeſtioribꝰ occupari. ꝑua damna minus curare. ꝑuis lucris minus inhiare. alienū dn̄ium mīꝰ time re. dona minus curare. libertateꝫ magis appetere. maioruꝫ conſorcia cōtrahere. cum ip̄is mr̄imoniū iugere et oꝑa eo rum et mores imitari Et ſic natura pͥmo ſeruilis et igno bl̓is victa ꝑ cōſuetudīeꝫ in cōtͣriū trāſmutat̉ Et ꝙͣto hͦ a re motōri ⁊ diuturniori radice ad ramos trāſmittit̉ tātomag̓ nature inclīatō īdurat̉ et inſeꝑabilior efficitur vt in filijs ꝙͣtuꝫ ex ꝑte nature eſt ad cōſil̓ia pr̄ibꝰ inueniat̉ inclinatō naturalis. et hoc apponit̉ nobilitati carnis que quātū eſt de ſui natura ſemper ad honeſta et decencia pluſqͣꝫ ad vilia inclinatur. Et hoc totum verum eſt niſi libertas arbitrij vel conſuetudo. vel cauſa alia extrinſeca contrarium oꝑet̉

Et ſic ptꝫ ꝙ nobl̓itas nō eſt tm̄ ex qͣlitate ꝯplexiōis cū rex vel alia digͣ ꝑſona melācolice ꝯplexiōis mgis ſit audax vl̓ largꝰ ruſtico ꝓpt̓ ꝯſuetudīeꝫ ſāguinee ꝯplexiōis licꝫ etiā aīa nō ſit ex tͣduce tn̄ exn̄s in carne oꝑat̉ plꝰ vel forciꝰ vel frequēciꝰ ẜm ꝙ a carne āpliꝰ ad aliꝙͣ īclīat̉ Qd̓ at̄ nobili tas mētis videt̉ laudāda Rn̄demꝰ ꝙ ſi qualitas oꝑatōnis cōtraria agit nobilitati originis tāto vicioſior ⁊ deteſtabi lior eſt deformitas oꝑatōis quātomagis eſt cōtra natura lem inclinatōeꝫ originis Et magis culpabl̓is vitōſus nobi lis ꝙͣ ignobilis. vbi aūt nobilitas originis ꝑficit̉ ⁊ ornat̉ nobilitate moꝝ ⁊ oꝑatōis vtraqꝫ p̄ſtat alteri incremētum landis. deinde virtꝰ originis on̄dit̉ ꝑ oꝑatōeꝫ nō quaſi ad uēticiaꝫ ⁊ cito mutabileꝫ. ſꝫ quaſi ꝓpaꝫ ⁊ innatam ⁊ debitam nobilitatē ꝯtraxerūt a pn̄te. et dum virtꝰ mētis fun damētuꝫ ⁊ radiceꝫ habꝫ nobilitatē carnis difficiliꝰ a virtu te mouet̉ dignitatibꝫ nō mutabilibꝰ. ſꝫ quaſi innatis mīꝰ eleuat̉ et huiliatōibꝫ quaſi magis indigni alcius exaltat̉ Et ſi virtꝰ mētis forſan tepuerit ip̄a carnal̓ nobilitas ipſam ad nobilia excitat. Inde eſt ꝙ qn̄ hec due nobilitates coniūgunt̉ ambe merito collaudant̉. Vn̄ fulgebat in vene rādo duplex decus Greg̓. ſenatoria dignitas. voluntaria pauꝑtas ⁊c Si aūt ſeꝑatur nobilitas carnis nō laudat̉ ſꝫ vituꝑat̉ Nobilitas aūt mētis ſine nobilitate carnis tāto ampliꝰ laudat̉ quāto etiaꝫ ꝓpͥaꝫ vincēs naturaꝫ laudabl̓r oꝑat̉. vn̄ v̓ſus. Malo pat̓ tibi ſi ſit tibi ſytes dū tu ſis. Eacite ſil̓ vulcania ꝙ arma capeſces Quā de terſyte ſil̓em ꝓducat achilles Iteꝫ aliꝰ Cōſultor ꝓcor ſeruos cōtemne bilingues Qd̓ aūt obiicit̉ ꝙ nō ml̓ti potētes ſcd̓m carnem et nō ml̓ti ſapiētes ⁊cͣ. dicimꝰ ꝙ hoc intelligēdum eſt de p̄di catoribꝰ ꝑ quos mūdus erat ad fideꝫ ꝯuertēdus quos cō gruebat eſſe plebeos ⁊ indoctos ne eoꝝ potēcie vel ſapīe vel dignitati aſcriberet̉ illud qd̓ deus ꝑ ſuam gr̄am ⁊ eoꝝ mīſteriuꝫ oꝑabat̉ ⁊ ſic crux xp̄i euacuaret̉. vn̄ congruebat ꝙ non indoctis humane ſapiēcie verbis nec in potēcia

dignitatis homines ad fideꝫ deciꝑentur vel cogerent̉ ſed ſimplicibꝰ ſimpliciū verbis extius cooꝑātibꝰ diuina vir tute intius oꝑante humiles ad hūilem hūiliter vocarent̉ et ſic deus humilis exaltaret̉ Et dyabolꝰ qui ꝑ ſuꝑbiam. vicerat. ꝑ humilitateꝫ vinceret̉. vn̄ glo. ibideꝫ Niſi fideli ter p̄cederet piſcator nō humiliter ſequeret̉ orator Aliud aūt reformabat ꝑ actuꝫ in mr̄e quā decebat modis omībꝫ quibꝫ potuit exaltare et ſibi nr̄aꝫ naturā vniēdam in ip̄a de qua eam aſſūpſit ꝑ omīa honorare vt ſua erga nos gr̄a tāto maior appareret quāto nr̄am naturā ſibi inſeꝑabiliꝰ vniret Et quāto mediū illius vnionis ml̓tipliciꝰ decoraret eis qͦꝫ humilitas tāto ꝓfūdior et maioris gr̄e capacior fieret quāto etiaꝫ et gr̄e plenitudo ⁊ nobilitas eleuaret. ¶ Capituluꝫ. lvij. Oſt hoc querit Cum de nobiliſſima genealogia de ſcendiſſꝫ virgo btīſſima quare ꝑ ſe non ſit ſed per ioſeph genealogiſata Ad hͦ ſic rn̄det dam. Oꝑtet ſcire ꝙ non fuit conſuetudo hebreis neqꝫ diuine ſcripture genealogiſare ml̓ieres Lex aūt erat nō deſpōſare tribū ex alia tribu Ioſeph aūt ex dauitica deſcēdens ſtirpe ⁊ iuſtꝰ exn̄s ſic̄ teſtat̉ euāgeliū diuinū. nō vtiqꝫ inqͥt virginē ſan ctam ad deſpōſatōem deduxiſſꝫ niſi ex eiꝰ ſtirpe deſcēderet mōſtrans ergo viri ioſeph deſcēſioneꝫ cōtentꝰ eſt. ¶ Capitulum. lviij. X hoc aūt orit̉ queſtio Quare ſacra ſcriptura nō genealogiſet mulieres et maxime btīſſimaꝫ virginem Eteniꝫ ſi hoc eſſꝫ ꝓpter ſexus indignitateꝫ tūc cum maior ſit indignitas culpe ꝙͣ nature pociꝰ mali ꝙͣ ml̓ie res debent non genealogiſari Hoc aūt patꝫ eſſe falſuꝫ vt in Cam ⁊ Eſau Si auteꝫ diceret̉ ꝙ hoc ſit ꝓpter generādi pnͥcipalitatem. quia maſculus generat in altera. femīa ab altero. per hoc adhuc non ſoluitur quia genealogiſandi a maribus et feminis generātur Si aūt diceret̉ ꝙ hoc ſit ꝓpter peccati pnͥcipium qd̓ fuit a muliere ſcd̓m hoc viri

non deberent genealogiſari qꝛ ꝑ viruꝫ trāſmiſſuꝫ eſt pctm̄ originale. et in Adam omēs peccauerūt non eniꝫ pctm̄ ori ginale ꝯtraxiſſemꝰ ſi Adam nō peccaſſꝫ et ꝑ aliam genera ſſet Iteꝫ ſi dr̄ ꝙ hoc eſt ꝓpter miſteriū. qꝛ filij ſignificant oꝑa virtutuꝫ. filie oꝑa infirmitatis hoc etiā ſufficere non videt̉ cū mali filij directius et exp̄ſſius oꝑa infirmitatis ſignificēt ꝙͣ filie et ſic nulla videt̉ cauſa quare ml̓ieres nō genealogiſētur in ſacra ſcriptura Item ꝯſtat ꝙ hocip̄m ꝙ non genealogiātur ſit in aliꝙͣ pena ml̓ieꝝ gͦ quicꝙͣ fiet de alijs Illa benedicta inter ml̓ieres que exempta eſt ab omī pctō ml̓iebri ceſſāte cauſa maledicti debuit genealogiſari ¶ Rn̄ſio D qd̓ reſpondemꝰ ꝙ non eſt ſacre ſcripture ml̓ieres genealogiſare ꝓpter cauſas in opponēdo tac tas ſiml̓ iuctas. qꝛ ſexus indignior natura poſtelior culpa pͥor ad oꝑa infirmitatis ꝯgruēcior ſignificāda vn̄ appꝰ. ad thyō. Ml̓ier in ſilēcio diſcat cū omī ſubiecti one. docere aūt ml̓ieri nō ꝑmitto neqꝫ dn̄ari in viꝝ. ſꝫ eſſe in ſilēcio Adam pͥmo formatꝰ eſt deinde Eua. ſꝫ adam non eſt ſeductꝰ. ml̓r ſeducta in p̄uaricatōem fuit Qd̓ aūt obi cit̉ ꝙ mali genealogiātur hoc nō eſt ꝙͣtuꝫ mali vel quia mali nec eſt de pnͥcipali intētōe. ſcripture inquātuꝫ hmōi genealogiſare. ſꝫ accidit ꝙ mali licꝫ non inquātuꝫ mali generētur a bonis Et etiaꝫ boni licꝫ inquātuꝫ hmōi nō deſcē dunt ab ip̄is. vn̄ cuꝫ alicꝰ boni actiua generatō deſcribit̉ et qn̄qꝫ mali qn̄qꝫ boni ponūtur qui omēs inquātuꝫ boni bonitate nature a bono naturalit̓ oriūtur Sil̓r qn̄ alicꝰ boni generatō paſſiua deſcribit̉ ⁊ boni pr̄es ⁊ mali numerātur quia bonꝰ et a bonis ⁊ a malis ꝓpagat̉ Item trāſgreſſio peccati mulieri pnͥcipaliꝰ imputat̉. qꝛ origo peccati Ade et ꝑ ꝯſequēs oīm p̄dictoꝝ ip̄a fuit Iteꝫ filie ſignificant cōgruēciꝰ mala oꝑa ꝙͣ filij mali. mali eniꝫ nō ſunt inquātū mali. ſed inquātuꝫ boni ⁊ ſic minꝰ cōgrue ſignificat̉ exitꝰ malia bono filie aūt ſūt filie a ratōne ſexus infirmioris ⁊

ſic oꝑa infirmitatis ſignificātur ꝯgruēcius. Hijs ergo ra tōnibus ml̓ieres in penam eaꝝ non genealogiātur. a qua maledictōne penitꝰ exempta eſt btīſſima virgo cuiꝰ genealogia exp̄ſſiſſime declarat̉ et potētiſſime euāgeliſat̉ et in hoc qͦꝫ ꝯmēdatur eiꝰ pͥuilegiuꝫ dignitatis ꝙ p̄ omībus ml̓ieribus genealogiſatur et euāgeliſat̉ qd̓ notat excellēciam dignitatis Qd̓ aūt hoc fit per viꝝ ſibi deſpōſatum declarat eminēciam humilitatis vt manifeſtetur mirabilis pulchritudo dignitatis et hūilitatis cum et dignitas ex tollat hūilitateꝫ et humilitas ſuꝑ omīa p̄cipue ornat dig nitateꝫ. vn̄ bern̄. Que eſt virtutū eque potēs omīm demo nū debellare ſuꝑbiaꝫ ⁊ tirānideꝫ hoīm Ceteꝝ cum omī indi fferēter ꝑſone hec ſit quedam turris fortitudinis a facie inimici Neſcio quo pacto cum cuiuſuis maior eſt in maio ribus et in clarioribus clarior cōprobat̉ nulla ſplendidior gema in omī p̄cipuo ornatu ſūmi pontificis quo eniꝫ excel ſior ceteris eo humilitate paret illuſtrior et ſeip̄o Sic er o priuilegiat dn̄s mr̄eꝫ ſuaꝫ ſuꝑ omēs ml̓ieres in eo ꝙͣ nealogiſatur et humilitate ordinauit ꝙ hec genealogia ad ip̄am ꝑ viꝝ deſcendere demōſtratur. ¶ Capitulum. lix. Oſt hoc querit̉ de hoc ꝙ dicit̉ Et nomen virginis in gtīo et ſuꝑius de ioſeph cui nomē per datiuuꝫ Ad qd̓ rn̄demꝰ ꝙ datiuꝰ cōſtruitur acquiſitiue Btus vero poſſeſſiue. et nomē ioſeph ſcribit̉ ꝑ datm̄. qꝛ ſignificatō nomīs ſui ꝑſonet augmētuꝫ qd̓ ꝑ ſpōſalia ei de btīſſima virgine eſt accidētal̓r acquiſituꝫ Bta autē virgo ſignificatōem ſui nomīs non quaſi de nouo acquiſiuit. ſed in hoc etiaꝫ nata fuit Semper eniꝫ ſtella maris fuit ⁊ tam p̄cedētes ſe ꝙͣ ſequētes illuminauit. quia niſi ꝑ fideꝫ verbi incarnati vel incarnādi de virgine nūꝙͣ alicui ſalꝰ fuit. vn̄ ip̄a in fide et hoīm et dei electōne et confirmatōne dn̄a et regina creaturaꝝ omī ſemꝑ fuit. ¶ Capituluꝫ. lꝫ.

Oſt hoc querit̉ quomō matreꝫ dei ꝯgruat appellataꝫ fuiſſe mariam et videt̉ ꝙ pocius appellari de buit Eua. qꝛ in gen̄. dicit̉ Et vocauit nomē eius Euam eo ꝙ eſſꝫ mater omni viuētium Si ergo illa eſt eua appellata que erat mater oīm viuēciuꝫ vita nature ml̓toforcius illa beatiſſima virgo debuit vocari eua que eſt mr̄ oīm viuēciuꝫ vita gr̄e Eua eniꝫ interp̄tat̉ vita Iteꝫ nuſqͣꝫ inuenitur in veteri teſtamēto ꝑ aliquaꝫ ml̓iereꝫ hmōi noīs ſignificata. gͦ videt̉ ꝙ debeat pocius vocari Rachel vel Re becca vel Iudith vel Heſter ꝑ quas fuit beatiſſima virgo figurata Iteꝫ cum iſta virgo fuerit ſingularis inter omēs que nec pͥmam ſil̓em viſa eſt nec hr̄e ſequētem in re. gͦ nec ſil̓em hr̄e debuit in nomīe ergo cum ml̓te poſt et ante fuerint marie Domina nr̄a non debuit illud nomen hr̄e Item ſicut ſe habet res ad rem ita nomen ad nomen. ſed beatiſ ſima virgo filio ſuo dn̄o nr̄o ih̓u xp̄o ſimilima fuit in re. gͦ et in nomīe ergo videt̉ ꝙ a xp̄o debuit xp̄iana vocari vel a recreatōne recreatrix appellari vel aliud digniſſimum no men cogitari Item cantat eccl̓ia Sumens illud aue ⁊cͣ. mutans nomen eue. ergo videt̉ ꝙ beatiſſima virgo debuit aue appellari. ¶ Rn̄ſio ad queſtioneꝫ d hec reſpondemꝰ ꝙ hoc nomen maria beatiſſime virgini in hoc loco congruentiſſime adaptat̉ Et ꝓpter rei perfectōem que in nomīe denotatur et ad expͥmēdum ꝓpͥetatem conceptōnis que hic annūciat̉ et ad ſtatum deſignādum mediatōnis beatiſſime virginis qua mediāte genus humanuꝫ ꝑ mare huiꝰ ſeculi ad portū celi exemplo ſuffragio et merito reuocat̉ Vnde bern̄. loqͣ mur pauca de hoc qd̓ interp̄tatur ſtella maris et mr̄i virgini valde congruenter adaptatur Ip̄a nāqꝫ aptiſſime ſideri cōꝑatur quia ſicut ſine ſui corruptōne ſidus emittit radium ſic abſqꝫ ſui leſione virgo ꝑturiuit filiuꝫ. nec ſideri radius minuit ſuā claritatē nec virgini filiꝰ ſuaꝫ integͥtatē

Ipſa nāqꝫ eſt ſtella nobiliſſima ex iacob orta cuiꝰ radius vniuerſuꝫ orbem illūiat cuiꝰ ſplendor etiaꝫ p̄fulget in ſuꝑ nis et inferos penetrat terras etiaꝫ pluſtrās et calefaciēs magis mētes quaꝫ corꝑa fouet virtutes et excoquit vicia Ip̄a inꝙͣ p̄clara et eximia ſtella ſuꝑ hoc mare magnuꝫ et ſpatōſum neceſſario ſubleuata micat meritis. illuſtrat ex emplis O qui te intelligis in huiꝰ ſcl̓i ꝓfluuio magis int̓ ꝓcellas et tempeſtates fluctuare ꝙͣ per terram ambulare ne auertas oculos a fulgore huiꝰ ſideris ſi nō vis obrui ꝓ cellis Si inſurgāt venti temptatōnū Si incurras ſcopulos tribulatōnum reſpice ſtellam inuoca mariā. ſi iracūdia ſi auaricia aut carnis illecebra nauiculam cōcuſſerit men21 F tis reſpice ad mariam. ſi terminū immanitate turbatus cō ſciencie feditate cōfuſus. iudicij terrore ꝑterritꝰ baratro incipias turbari vel abſorberi triſticia et deſꝑatōis abyſſo In ꝑiculis. in anguſtijs. in rebus dubijs mariam cogita mariaꝫ inuoca Non recedat ab ore nō a corde ⁊ vt īpetres eius or̄onis auxilium. non differas cōuerſatōis exempluꝫ Ip̄am ſequens non deuias Ip̄am cogitās non erras. ip̄a tenēte non corruis. ip̄a ꝓtegente non metuis. ip̄a duce nō fatigaris. ipſa propicia peruenis Et ſic in temetip̄o exꝑi ris ꝙͣ merito dictum eſt nomen virginis maria Maria em̄ in terp̄tatur dn̄a. ſtella maris. illūiata illuminatrix. amaꝝ mare. ip̄a eniꝫ omīum quoꝝ deꝰ dn̄s eſt. ipſa dn̄a. in qua notātur ſigna excellencia veri ſolis ſine corruptōne vel diminutōne vel ſui generatiua in quo expͥmitur ꝓp̓etas ſui conceptōnis. ip̄a diuinaꝝ illuminatōnum potēcia ⁊ imme diata ſuſceptiua. ipſa oīm bonitatuꝫ vniuerſal̓r diſtributīa Inde dicitur ſtella maris. quia ip̄a omībꝰ pn̄tis vite gracijs ſemꝑ pleniſſima. vnde dicit̉ maria qꝛ ſicut in mari eſt cōgregatō omīm aquaꝝ. ita in ip̄a eſt congregatō omni graꝝ. vn̄ gen̄. congregatōes aquaꝝ vocauit maria Locꝰ auteꝫ omīuꝫ gr̄aꝝ vocatur maria. ip̄a eniꝫ in ſui ip̄ius conuerſatōne per totuꝫ amara in filij paſſione amariſſiācibꝫ

de amaritudine exeuntibus exemplum fuit et cauſa Hijs auteꝫ rōnibus beatiſſima virgo maria hic appellatur maria non aūt debꝫ Eua appellari eo ꝙ ſit inater cūctoꝝ viuēci um ꝑ generatōꝫ ſpūaleꝫ cum de illa non ꝑ ſe hic agat̉ ſed de carnali eiꝰ generatōe qua ex caſtiſſimis carnibꝰ ⁊ ſangui nibꝰ genuit deum eiꝰ vnigenituꝫ et oīm redēptoreꝫ Hec ergo in filij cōceptōne ſine dolore an̄quaꝫ ꝑturiret peꝑit et anteꝙͣ veniret ꝑtus eiꝰ peꝑit maſculū filiū ſuuꝫ pͥmoge nituꝫ ih̓m xp̄m Poſtea vero temꝑe paſſionis ꝑturiuit ter ra in die vna et ꝑturiebat̉ gens ſiml̓ qꝛ ꝑturiuit ⁊ filios ſuos peꝑit. hec aūt qꝛ non parit niſi filiuꝫ ſuū pͥmogenituꝫ ſine dolore. ſine corruptōne. ſine diminutōne ꝯgruent̓ de ſignatur noīe ſtelle Et ſic̄ ſydus radiuuꝫ parit virgo filiuꝫ pari forma Neqꝫ ſydus radio neqꝫ mr̄ filio fit corrupta. Temꝑe vero paſſionis vbi mr̄ miſericordie pr̄i miſericordiaꝝ in oꝑe ſūme miſericordie affuit et dolorem paſſioīs ſecum ſuſtinuit Nam ip̄ius aīam ꝑtrāſiuit gladius ⁊ con ſors paſſionis Ad iutrix facta eſt redēptōnis Et mr̄ rege neratōnis. vn̄ ibi ꝓpter fecūditateꝫ ſpūalem quā tociꝰ generis humani mr̄ ſpūalis effecta eſt Et non ſine ꝑturitōe doloris omēs nos in vitam eternam in filio et ꝑ filium vocauit et regenerauit ml̓ier merito dicta fuit Nomīe aūt eue vocari non debuit cum in re ⁊ in effectu cōtraria fuit ei ꝑ omīa Illa eniꝫ dānauit. Iſta ſaluauit. vn̄ ⁊ ip̄a nomē Eue mutauit nō voce quideꝫ ſꝫ re Illa quideꝫ omēs hoīes generauit in md̓m. iſta in celum. illa mr̄ carnalis. iſta mr̄ miſericordie. illa pnͥcipium mortalitatis. iſta pnͥcipiū regeneratōis. illa gr̄am ꝑdidit. iſta gr̄am inuenit. illa trāſiuit et nos tranſire fecit de gr̄a in culpam. iſta ſurrexit et nos ſurgere ſecum fecit de culpam gr̄am. illa facta eſt de latere viri dormiētis. iſta de corde dei vigilātis. illa viro ſuo occaſio ꝑditōnis. Hec viro adiutoriū redēptōnis Illa de ſpōſatur mat̓ ⁊ origo corruptaꝝ Hec deſpōſatur māſura virgo mr̄ virginū Hec pͥma virginitatē ꝑdidit Iſta pͥma

virginitatem deo conſecrauit Hec dyabolo decepta Hec ab angelo edocta. illam dyabolꝰ vicit ꝑ ſuꝑbiam. iſta dya bolū vicit ꝑ humilitateꝫ Et ſic ptꝫ qualit̓ mutauit nomen Eue Qd̓ aūt obicit̉ ꝙ ꝑ nulluꝫ homīs nomen ſil̓e figurat̉ dicimꝰ ꝙ hoc cōgrua diſpenſatōe agitur vt dum nulla ipſam figurās ſil̓e hēat nomen ip̄am ſignātiuꝫ omīuꝫ debꝫ trāſcendere rōneꝫ vtpote que nec pͥmaꝫ ſil̓em viſa eſt nec hr̄e ſequētem Qd̓ aūt hmōi nomīs ante et poſt femīe inueniūtur intelligi datur nobis ꝙ licꝫ nulla femīaꝝ ei ſit ſiml̓ ꝑ equipanciam nulla tamē ab eiꝰ ꝑticipatōne excludit̉ In ſignuꝫ igitur ꝙ rem ſui nomīs omnibꝰ cōmūicare deſiderat ꝑ effectuꝫ et nihil ſibi retinere cupiēs pͥuate ꝓpͥum cōmunicat etiaꝫ alijs ſuum nomen Iteꝫ non debuit ei eſſe aliqd̓ nomen a creatore vel a xp̄o. ſed qualit̓ xp̄s ab ip̄a ꝓceſſit xp̄iani nomen etiaꝫ non fuit ei ſpēaliter imponēdum qd̓ erat ad omēs general̓r deriuāduꝫ et ſi aliqd̓ nomen ei apta ri potuerit excellēciori dignitate tamen vnuꝫ a maiori ne gocij de quo agitur ꝓpͥetate vt patꝫ ꝑ ſupͣdicta verba btī bern̄. Ex quibꝫ colligit̉ ꝙ tribꝰ de cauẜ ꝑ hoc nomen in hͦ loco btīſſima virgo cōgruētiſſime nomīatur ſcꝫ ꝓpter ꝑſo ne ſue dignitateꝫ. actōnis ſue vtilitateꝫ. cōceptōis diuīe ꝓpͥetateꝫ dignitas ꝑſone expͥmit̉ ꝑ naturā lucis que intel ligitur in ſtella maris. Nihil eniꝫ dignius vel nobiliꝰ luce eſt cuiꝰ ratō pͥmo et pnͥcipal̓r diuine nature Poſteriꝰ na ture angelice. vltimo corporee creature comꝑatur. Et nihil eſt nobiliꝰ in corꝑalibus luce corꝑali. nihil in ſpūali bus luce ſpūali In ſūmo aūt nobilis lux diuine nature de us eniꝫ lux eſt et tenebre in eo non ſunt vlle. vn̄ lux ad illā lucem immediatiſſima ſecūdo loco erit nobiliſſima. hoc aūt erat btīſſima virgo que non ſoluꝫ ab hac luce ſic̄ luna a ſo le illuminata fuit. ſed ſicut aurora de ſeſe ſolem ꝓduxit qͥ omīa illumīabilia illuminauit ⁊ ſic ꝑ naturā lucis expͥmit̉ dignitatis excellēcia btīſſime virginis Per hoc aūt ꝙ ad ditur maris dicēdo ꝙ ꝑ hoc ꝙ dicit̉ Stella maris tāgitur

vtilitas oꝑatōnis in hoc ꝙ oēs naufragos deducit ꝯducit et ꝑducit ad portuꝫ ſalutis eterne Tāgitur nihilomīꝰ ꝑ hoc ꝙ dicit̉ ſtella maris ꝓpͥetas cōceptōnis. qꝛ ſicut ſydꝰ radiuꝫ ⁊cͣ. ſic videlicꝫ ſine corruptōe ſine diminutōe ſine pollutōne concepit filium. ¶ Capitulti. l. Onſequenter querit̉ de hoc ꝙ dicit̉ Ingreſſus vi delicꝫ Vtꝝ ianuis clauẜ vel apertis ſit ingreſſus Et videt̉ ꝙ ianuis apertis. qꝛ beatiſſima virgo vi dit eum oculis non gl̓ificatis ſine miracl̓o. ergo angelus habuit corpꝰ aſſūptum non gl̓ificatū ergo non potuit in trare ianuis clauſis Item ſcriptura hoc non dicit Sed ſi factuꝫ eſſꝫ diceret ſic̄ de dn̄o dicit qui ad diſcipulos ianu is clauẜ intrauit Contra dicit augꝰ. ꝙ āgeli aſſumūt ſibi corꝑa in quibꝫ apparent de puriſſimo ethere ergo potuit ianuis clauſis intrare ¶ Capi. lxij. Tem queritur quare hic dicit repetēdo hoc nomē angelꝰ et non gabriel cum in ꝓp̓o nomīe intelliga tur cōmune nomen et non econuerſo. ¶ Capitulum. lxiij. Item queritur de hoc ꝙ dicit ad eam qualiter adeam ſcꝫ qual̓r ẜm ſitum ſe hn̄tem ſiue poſitōem. diuerſa eſt em̄ poſitō corꝑis in vacātibus or̄oni. ſeꝫ Proſtratō Senicl̓atō Seſſio Statō Inclinatō In qua iſtaꝝ fuerit qn̄ eo āgelus iſtam plenitudinem nūciauit. vi detur ꝙ debuit ſedere hoc eniꝫ ꝓpͥum ꝯtemplātium Iuxta illud. maria ſedebat ſecus pedes dn̄i ⁊cͣ Et iſtud ph̓i. Aīa ſedēdo et quieſcēdo fit prudens Qd̓ aūt ꝓſtrata debuerit eſſe videtur qꝛ illa maxime ꝑtinet ad humiliatōem. vn̄ in apoc̓. Cecidi ad pedes angeli Iteꝫ ꝙ ſtare debuerit videt̉ quia exterior homīs ſtatus eſt ſignuꝫ ſtatus interioris. ſꝫ ſcd̓m hoīem interioreꝫ maxime tunc fuit erecta ergo ſcd̓m exterioreꝫ hoīem ſtare debuit erecta Item ſi ſedit vtrum

angelo veniēte ſurrexit Et videtur ꝙ ſic. quia hoc ad honeſtateꝫ ꝑtinebat. vn̄ rachel ſe excuſauit qꝛ pr̄i aſſurgere nō potuit. Iteꝫ maltari dn̄m ſuſcipimꝰ ſtādo ergo ille eſt 4º. ad qͣti reuerēdiſſimꝰ mōꝰ dn̄m ſuſcipiēdi. ¶ D pͥmuꝫ rn̄demꝰ ꝑ btm̄ bern. qui dicit. ingreſſus ad eam puto in ſecretariū pudici cubiculi vbi illa forſa clauſo ſuꝑ ſe oſtio orabat pr̄eꝫ ſuuꝫ in abſcōdito ſolēt āgeli aſtare orātibꝰ ⁊ delc̄ari in hijs qͥs vidēt puras manꝰ in or̄one leuare holocauſtuꝫ ſce deuotōis gau dēt ſe offerre deo in odoreꝫ ſuauitatis. marie aūt or̄os ꝙͣ tuꝫ placuerit in ꝯſpcū altiſſimi āgelꝰ indicauit qui ingreſſus ad eam tam reuerēter ſalutauit nec difficile fuit per clauſuꝫ hoſtiū āgelo ponetͣre ad abdita virginis qui vtiqꝫ ex ſubtilitate ſue ſub̓e hoc hēt in natura ꝙ nec ferreis ſeris eiꝰ arceat̉ ingreſſus qͦcūqꝫ eū ferat ſuꝰ impetꝰ Angelicis em̄ ſpiritibꝫ ꝑites non obſiſtūt Sꝫ cūcta illis viſibilia cedūt cūcta eq̄ corꝑa ꝙͣlibꝫ ſolicida ⁊ ſpiſſa penetrabilia ſūt et ꝑuia. ſuſpicādū igit̉ nō eſt ꝙ aꝑtuꝫ āgelꝰ inuenerit virginis hoſtiū cui nimiꝝ in ꝓpoīto erat fuge̓ hoīm frequēci as vitare colloqͥa ne vel orātis ſilēciū ꝑturbaret̉ vel cōtinētis caſtitas tēptaret̉. clauſerat etiaꝫ illa hora ſuꝑ ſe habitaculū ſuū prudētiſſima v̓go. ſꝫ hoībꝫ non āgelis. ꝓinde et ſic potuit ad ip̄am intͣre angelꝰ. ſꝫ nll̓i hoīm facile patebat acceſſus Ex hijs colligēdo crediꝰ angeluꝫ clauẜ ianu is intͣſſe ⁊ hͦ potuiſſe ꝓpt̓ nature ſue ſubtilitate ⁊ aſſūp ti etherei corꝑis qͣlitatē Btīſſiāꝫ aūt v̓gineꝫ in aduētu eiꝰ inclīatis genibꝫ ⁊ eleuatis puris manibꝰ erectis in celum ocl̓is ad pr̄eꝫ mīaꝝ ꝓ incarnatōe filij ſui deuotiſſiās p̄ces cū lac̓mis fudiſſe ⁊ āgelo veniēti reuerēter aſſurrexiſſe ⁊ ꝑcepta eiꝰ nūtiatōe credēdo in eaꝫ ꝯſēſiſſe ⁊ ꝙͣtociꝰ imple ri flexis genibꝫ rurſuꝫ in terrā ⁊ eleuatis in celuꝫ ocl̓is ac maībꝰ ex intimo corde erūpentibꝫ p̄ gaudio lac̓mis deuotiſſime flagitaſſe Et ſic deuꝫ ꝑiter ⁊ hoīem ꝯcepiſſe Et iſte quideꝫ eſt mō poſitōis ⁊ ſitꝰ eoꝝ qui de maū angeli ideſt

ſacerdotis ſuſcipiūt dn̄icuꝫ corpꝰ de altari Qd̓ aūt hic re petit̉ nomē ꝯmū angeli cū d̓r ingreſſus Ingreſſus ange lus ꝑ hͦ dat̉ intelligi ꝙ oīo in rōe nūcij veīt ſcꝫ ꝙ ſua auctoritate nō venit Qd̓ negociū nō inuenit nō niſi miſſus intͣuit nō ſua verba. ſꝫ diuina ꝓtulit ſalutacōeꝫ nō dictauit ſꝫ detulit Qd̓ oīm nouoꝝ nouiſſimū nūciauit. ¶ Capitulum. lxiiii. Am nūc queramꝰ de ſalutacōe q̄ nō ꝯgrue videt̉ incipi ab aue cū in ſalutacōibus ſoleat ꝓpria noīa et dignitatū p̄mitti/ et poſt hoc ꝑſone recipiēti ſa lus optari vel gr̄a vel ſeruiciū vel dilectio demādari q̄ oīa in hac ſalutacōe nō vident̉ obſeruari. Iteꝫ iſte modꝰ ſalutandi ꝑ ſcd̓am ꝑſonā eſt modꝰ ſalutandi a ſeip̄o ꝑſonaliter et non ab alio. Ergo videtur ꝙ angelus ſalutauit ipſā ab ipſo et nō a deo. Iteꝫ Aue dicit remocionē pene. Salue p̄ ſentiam boni ⁊ ꝑmanentiam ſalutis. ergo maior ꝑfectio ſi gnificat̉ per ſalue ꝙͣ per Aue. ergo iſta ꝑfectiſſima ſaluta cio debuit inciꝑe potiꝰ a ſalue ꝙͣ ab aue. Item aue ꝑtinet ad incipientes. Salue ad ꝓficientes/ gaude ad ꝑfectos. ergo cū btīſſima virgo eſſꝫ ꝑfectiſſima per gaude fuit ſalu tata qd̓ etiā videt̉ per locū a mīori. Angelus em̄ ſalutauit Thobiā. Gaudiū tibi ſit ⁊cͣ. Iteꝫ ꝯſuetudo et modꝰ ſalutādi quē ip̄e dn̄s tenuit ⁊ docuit fuit pax vob̓ hūc etiā tenuit pax huic domui ⁊cͣ. Hūc docuit gͦ ille ē modꝰ ſalutā di nobiliſſimꝰ gͦ d̓buit ī ſalutacōe nobiliſſima obẜuari Itē nō bn̄ neqꝫ vere videt̉ angelꝰ dice̓ aue aut eī hͦ dixit ei op tādo aut p̄dicādo de futuro a̓ narrādo d̓ pn̄ti Si narrādo d̓ pn̄ti falſū dixit qꝛ adhuc ſine ve n̄ fuit Si optauit gͦ volū tatē ſuā volūtati d̓ine nō ꝯformauit qꝛ ea ml̓ta pati voluit Si eī futura p̄dixit nō ſalutauit ſꝫ ꝓphetauit. Primū ē ꝯn̄e oīm ſaluādoꝝ ꝙ qn̄qꝫ erūt ſine ve. ¶ Capi. lxv. N ꝯtͣriū at ꝓbat̉ ꝙ btīſſima v̓go fuit ſine ve Sen̄. ad ſerenū ꝓbat ꝙ ſapiēs nō turbat̉ hͦ mō validiꝰ ē qd̓ ledit eo qd̓ ledit̉ forcior nō ē neqͥcia v̓tute ſꝫ

infirmior. nō ledit̉ aūt qͥs niſi a malis ergo nō ledit̉ Ite dicit quicqͥd in ſapiēteꝫ fit peculant̓ ꝓterue ſuꝑbe fruſtra tēptat̉ Iteꝫ idē in eodē diuītati nō nocet̉ ſꝫ oīs ſapiēs ꝑti cipatōe deꝰ eſt. gͦ ſapiēti nō nocet̉ Itē oīs iniuria eſt alicꝰ rei q̄ ꝑdi pōt. Sapiēs nihil ꝑdere pōt oīa em̄ in ſe repoſu it nihil credidit fortune bona ſua hūit in ſolido nil eripuit fortūa niſi qd̓ dedit v̓tuteꝫ aūt nō eripuit qꝛ nō dedit Ex hijs aūt cōcludit ꝙ nll̓a ꝑturbatō cadit in ſapiēteꝫ Sed omē ve ē ꝑturbato. gͦ nullū ve cadit in ſapiēteꝫ ſꝫ citra deū in ſtatu vie. btīſſiā v̓go fuit oī ſapiēte ſapiētōe. gͦ debuit eē ſine omī ve qd̓ ſi ꝯcedat̉ ꝯtrariū videt̉ eē cū adhuc ſit ſub ve ſubiectōis qd̓ ē ex pctō ſecutū. iuxta illd̓ ſub ptāte viri eiꝰ Itē ſub ve afflictōis. iuxta illd̓ Et tuā ip̄iꝰ aīaꝫ ꝑ trāſibit gladiꝰ. Iteꝫ ſub ve dāni ideſt ſub maledicto legis quia ſterilis adhuc fuit ¶ Rn̄ſio D p̄dicta rn̄demꝰ ꝙ cum duplex ſit modus ſalu tādi ꝑ ſeip̄m ⁊ ꝑ aliū Amicabilior ⁊ nobilior eſt Tille qui eſt ꝑ ſeip̄m ꝙͣ ꝑ aliū Hec ergo ſalutatō ꝑ fectiſſiā ⁊ amicabiliſſima nō fit tāꝙͣ ad abſēteꝫ ⁊ ꝑ aliū ſed tāꝙͣ pn̄tis ad pn̄teꝫ ⁊ ſeip̄m Recte gͦ mō pn̄ti alit̓ ſalutatōem ab Aue inchoauit. ſalutatō illa in qͣ deꝰ t̓nitas pn̄s pn̄teꝫ v̓gineꝫ in āgelo ſalutauit v̓buꝫ et dep̄catiuū et ſalu tatiuū ⁊ nūciatiuū fuit qꝛ btītudineꝫ quaꝫ āgelꝰ btīſſime v̓gini nūciauit illam ei exhiberi et impleri ardētiſſime cōcupiuit ⁊ deuotiſſime optauit Aliud etiaꝫ verbum ſalutādi poni nō debebat in quo ſalutis ſtatꝰ vel ꝑfectꝰ vel ꝑfectō notaret̉. qꝛ cum iſta ſalutatō ſit tociꝰ ſalutis inchoatō q̄ pͥmo et pnͥcipal̓r et ꝑ ſe beatiſſime nūciat̉ virgini et in ca et per eam toti generi humano deſtinatur recte incipit ab Aue Inicium eniꝫ beatitudinis eſt remotō miſerie. Alia auteꝫ beatitudineꝫ perficiēcia expͥmūtur per alia verba in ſalutatōe ſequēcia vt patebit infra Cōcedimꝰ etiā ꝙ beatiſſima v̓go fuit diu̓ſiōde ſine diu̓ſis ve. Fuit em̄ ſine ve cō mūe oībꝫ hoībꝫ Sine ve ſpāli ml̓ieribꝫ. ſine ve ꝓp̓o mr̄ibus

Ex ꝑte eniꝫ corꝑis ꝑ pctm̄ omīs homo incurrit triplex ve Ip̄ius corꝑis diſcraſiā ſiue diſtēꝑatōeꝫ ⁊ naturalū appetituū inordinatōem Itē ip̄iꝰ an̄ morteꝫ corꝑis ad aīam re pugnatōem ẜm ꝙ caro cōcupiſcit aduerſus ſpm̄ Itē poſt morteꝫ corꝑis incineratōeꝫ. de pͥmo t̓plici ve dr̄ in gen. iiij. Maledicta terra in oꝑe In laboribꝫ ꝯmedes ex ea cūctis diebꝰ vite tue Spinas ⁊ tribulos germīabit tibi ⁊ ꝯme des herbas t̓re In ſudore vultꝰ tui veſceris pane tuo do nec ī terrā reu̓taris de qͣ ſūptꝰ es qꝛ puluis es ⁊ ī puluerē reu̓teris In maledictōe oꝑm notat̉ mordīatō appetituū naturaliū In ſpinis ⁊ tribulis cōcupiſcēcia cōtra ſpm̄ In labore ⁊ ſudore corꝑis diſtꝑatō. ꝑ reu̓ſiōem in puluere in cineratō Sine iſto triplici ve fuit btīſſima v̓go in corꝑe q̄ et corpꝰ hūit eucraticū cū ſpū ꝑ omīa pacificatū et nūqͣ in cineres reſoluēduꝫ. ſil̓r ex ꝑte aīe oīs homo incidit triplex ve errorē dolorē pudorē Errorē in rōali. dolorē ī cōcu piſcibl̓i. pudoreꝫ in iraſcibl̓i Error t̓plex ē In eligēdo In diſcernēdo. in exequēdo. dolor t̓plex. in pn̄ti. in p̄tito. in futuro hoc eſt. meror. dolor. timor. pudor triplex. de eſ ſēdo. de agēdo. de paciēdo. hoc eſt ꝙ turpis eſt. turpia fe cit ꝙ turpia ſuſtinuit. de ve erroris dicit aug̓. Error nō eſt hoīs inſtituti natura. ſꝫ pēa dānati. de ve doloris Gen̄. qua cūqꝫ hora peccaueritis moriem. de ve pudoris ante pctm̄ gen. dr̄ Erat vt̓qꝫ nūdꝰ Adā ſcꝫ et vxor eiꝰ nec erubeſce bāt Poſt pctm̄ dr̄ Quis em̄ iudicauit tibi ꝙ nūdꝰ eſſes niſi ꝙ de ligno de quo p̄ceꝑam tibi ne ꝯmederes comediſti et ſic ve pudoris ex pctō ſecutū eſt Ab iſto triplici ve im muis fuit btīſſima virgo que nec in diſcretōe nec in electione nec in executōe vnꝙͣ errauit. vtpote que virgo prudentiſſima fuit ꝓpter qd̓ eccleſia libros ſapiencie de ipſa exponit que ſine conſilio ſanctiſpūs nihil fecit Et ſic fuit ſine ve erroris. dolorem qͦꝫ ſue ratōni dominātem vt ꝓbant aucͣtes Senece nūquaꝫ habuit que in omībꝫ ⁊ ẜm oēs potēcias ordīatiſſiā fuit in qͣ rō ſꝑ ſuꝑior et imꝑans ſꝑ fuit

Unde quicꝙͣ doloris ſuſtinuit ei in materiaꝫ amoris ⁊ gau dij ſꝑ totū ceſſit et ſic in eo dolor gaudio rōnis nūqͣ cōtrarius fuit Et ſic fuit ſine ve doloris Iteꝫ nihil turpitudīs fecit vnꝙͣ nec hūit nec etiaꝫ ſuſtinuit et ſic ab omī vepu doris immūis fuit Iteꝫ ex pctō ſecutuꝫ fuit triplex ve in cōiūcto. ve culpe. ve pene. ve ignorācie. ve culpe triplex. originalis actualis et veīalis Culpa actualis mortalis tri plex habꝫ ve Ve auaricie in oꝑe. ve luxurie in corꝑe. ve ſu ꝑbie in corde. de iſto triplici ve dr̄ in Apoc̓. ve ve ve hītāti bus in terra Itē ve pene t̓plex eſt. ve pene iehēne. ve pene purgatorij. ve pene pnīe Itē ve ignorācie t̓plex eſt. igno rācia credēdi. ignorācia ꝯꝑādi. ignorācia ſaluādi hͦ eſt ꝙ hō igͦrat ī ſtatu vie qͥd c̓dēduꝫ qͥd oꝑandū vtꝝ amore an odio dignꝰ ſit ad ſaluādū Sine omī iſto t̓plici ve fuit btīſſima virgo maria. ſꝫ t̓pl̓r ſine ve enſpe actual̓r. ſine ve pene cālit̓ ſine ve ignorācie pene hītualit̓ Ignorācie aūt eoꝝ que ꝑ tinēt ad ſaluteꝫ vel miſterij incarnatōis reuelatōe. de hijs eniꝫ omībus plene edocta fuit ꝑ eum cuiꝰ vnctio docet de omībꝰ Iteꝫ t̓plex eſt ve in ml̓ieribꝰ ſpēaliter In virginibꝫ ve ſterilitatis In cōiugatis ve ſubiectōnis In viduis ve deſolatōis. quibꝫ vltimis duobꝰ ānexū eſt ve corruptōis Ab iſto triplici ve immūis fuit beatiſſima virgo. fuit eniꝫ virgo ſine ſterilitate. cōiugata ſine corruptōe et ſeruitu te. vidua cum virginitate et ſine deſolatōe vt infra maīfeſ tius explicabit̉ ſuꝑ Bn̄dicta tu in mulieribus Item tria ſunt ve in mr̄ibus. ve dāni. ve indigēcie. ve culpe ⁊ pene ſil̓ Et qd̓libꝫ iſtoꝝ triplex Ve dām triplex Omnis eniꝫ alia mater in cōceptu ꝑdit virginitateꝫ et poſt conceptuꝫ corporis venuſtateꝫ vel ſanitatem In ꝑtu hoīm ſocietatē Ab iſto t̓plici ve īmūis fuit btīſſima v̓go q̄ in cōceptū nō ꝑdi dit v̓ginitateꝫ. ſꝫ acqͥſiuit eam qua ſub deo maior neqͥt intelligi puritatē nec poſt ꝯceptū ꝑdidit pulch̓tudīeꝫ ymo tā ta pulch̓tudīe radiauit ꝙ eā ioſeph inſpice̓ nō potuit. vn̄ ſuꝑ ill̓ Et nō ꝯgnouit eā donec peꝑit. filiū ſuū pͥmogetū

Glo. dicit Ioſeph mariam nō ꝯgnouit facie ad fatieꝫ id eſt videre nō poterat quā ſpūſſāctus a cōceptōe penitꝰ impleuerat et ideo nō cognoſcebat facie ad facieꝫ quā deſpō ſauerat donec vterꝰ euacuaret̉ Et ſic cōſtat ꝙ poſt cōcep tum nō ꝑdit pulchritudineꝫ Iteꝫ nec in partu ꝑdidit ho minū ſocietateꝫ ymo tūc mediatrix dei et hoīm conſtituit̉ Vn̄ in puerperio a paſtoribꝰ et regibꝰ viſitat̉ Iteꝫ ve in digēcie triplex eſt. r̄es eniꝫ future in cōceptū indiget cōpare poſt cōceptuꝫ quiete In ꝑtu obſtetricatōe Hec aūt btīſſima virgo cōceptū nō habuit cōpareꝫ. qꝛ con cepit ſpūſco cooꝑante Et neqꝫ poſt cōceptuꝫ indiguit quiete ymo ſurrexit ⁊ abijt ī mōtana iudee ſalutare Eliſabeth et ei mīſtrare Iteꝫ in ꝑtu nō indiguit obſtetricatōe. ſed gaudebat dei genitrix quā circūſtabāt obſtetricū vice cō cinētes angeli gl̓iam deo Iteꝫ ve culpe ⁊ pene ſiml̓ in mr̄ibus eſt triplex Eſt em̄ eis libido in cōcipiēdo grauitas in portādo dolor in pariēdo a quibꝫ omībꝫ immuis fuit beatiſſima virgo que cōcepit ſine libidine/ grauida ſine grauamīe peꝑit ſine dolore Vn̄ yſaias Anteꝙͣ ꝑturiet peꝑit et an̄qͣ veniret ꝑtus eiꝰ peꝑit filiuꝫ Et ſic cōcedimꝰ vni uerſaliter ꝙ btiſſima virgo fuit ſine omī ve vel actualiter vel cauſaliter vel habitualiter Capitulum. lxvj. Oſt hec queritur quare eccl̓ia in generali cōſuetu dine apponi maria in ſalutatōne dicēdo Aue ma ria cum nihil liceat apponi ad euangelium Iuxta Illud Apoc̓. vltimo Siquis appoſuerit ad hec apponat de us plagas ſcriptas in libro iſto. Et ſiquis diminuerit de verbis ꝓphecie huiꝰ Auferat deus ꝑtem eiꝰ de libro vite Et ſiml̓e habetur in deutro. Item dam. Omnia que tradi ta ſunt per legem et ꝓphetas apoſtolos et auāgeliſtas ſu ſcipimꝰ veneram et cognoſcimꝰ nihil vltra hec inquirētes ergo cum euāgeliſta non appoſuerit maria non debemꝰ ap ponere. ¶ Cap̄. lxvij.

Tem angelus vel ſine cauſa omiſit vel ꝓpter cām Si ſine cauſa ergo male fecit dimittēdo Si auteꝫ ꝓpter cām omiſit ergo nos male facimꝰ apponēdo Videt̉ aūt ꝙ angelus male omiſit quia ꝓp̓a nomīa in ſalu tatōnibꝰ apponere eſt cōſuetudo Iteꝫ in collatōne digni tatuꝫ magnaꝝ ſolet fieri mutatō nomīm vt patꝫ in papa Vn̄ dn̄s ad petrū. Symon ioh̓is tu vocaberis cephas ⁊cͣ Videt̉ ergo ꝙ in iſta collatōne ſūme dignitatis collate bea tiſſimi virgini nomē eiꝰ digne debuit cōmutari. ¶ Rn̄ſio D hoc dicimꝰ ꝙ ad euāgelium apponere eſt falſa veris cōmiſcere vel cōtraria hijs q̄ in euāgelio ſūt p̄dicare. vn̄ appꝰ. Si āgelꝰ de celo venit ⁊ aliud euāgeli ſauerit vobis ꝙ accepiſtis Anathema ſit et ſic intelligūtur alie aucͣtes cōſil̓es cōcedimꝰ ergo ꝙ āgelus nō errauit nō apponēdo nec errat eccl̓ia apponēdo maria Angelus eniꝫ digniſſime ſalutādam nouo noue dignitatis no mīe ſalutauit vt ꝑ imitatōem nomīs ꝑmutatō ſtatꝰ ſigni ficaret̉ ⁊ eminēcia dignitatis. vn̄ ei ꝓ ꝓp̓o nomīe ſcꝫ maria nomen nouū poſuit ſcꝫ gr̄a plena Iuxta illud vocabit̉ tibi nomē nouū qd̓ os dn̄i nomīauit Hoc aūt qd̓ dico gr̄a ple na ita circūlocutiuū eſt ꝓp̓e noīs btīſſime v̓ginis et ꝑſone ip̄iꝰ ꝙ nll̓i alij ꝓp̓e conuenit neqꝫ deo neqꝫ creaturis ẜm ꝙ plenitudo gr̄e intelligit̉ ſuſceptiue. deꝰ em̄ nihil gr̄e ſuſcep tiue habet Nulla alia creatura plena eſt gr̄e ſuſceptiue p̄ ter btīſſima virgineꝫ que ſolatātuꝫ recepit ꝙ pura creatu ra plꝰ reciꝑe nō potuit. vn̄ ei hec ita ꝓp̓um fuit ꝙ ei āge lus illud ꝓ ꝓp̓o noīe hoc eſt plena gr̄a impoſuit Eccl̓ia no men marie apponit in ſalutatōne ad gr̄a plena. vt per gr̄a plena recolat btīſſime virginis dignitateꝫ/ ꝑ maria inclinet eam ad nr̄aꝫ ncc̄itatem Ip̄a em̄ gr̄a plēa ꝑ influēciaꝫ diui ne benigͥtatis/ data eſt nobis ſtella maris maria vt eiꝰ ple nitudo gracie ſuppleat in nobis defectuꝫ culpe. Et ip̄a ſtel la infirmamento glorie fixa nos naufragos de ſtatu miſerie traducat ad portuꝫ ſalutis eterne. Hac ergo de cauſa

in ſalutatōe iſta hoc felix nomen apponit̉ maria. ¶ Capitulum. lxviij. Onſequenter querit̉ de gre plenitudine que fuit in beatiſſima virgine Et pͥmo querit̉ de rōne noīm ¶ Poſtea de diu̓ſitate ⁊ ſignificatōe reꝝ ſignificatarum videt̉ ergo ꝙ meliꝰ gl̓ia plena ꝙͣ gr̄a plena dicat̉ cuꝫ gl̓ia ſit ꝑfector gr̄a et ꝑfectōne gr̄e ẜm ꝙ dr̄ yſa. Igniculus in ſyon eſt cammꝰ in iheruſaleꝫ Et iſtud. qui mor eſt in regno celoꝝ maior Iohāne baptiſta ergo in ꝑfectiſſiā ſalutatōe debuit poni qd̓ ꝑfectōem maxīe imꝑtaret Itē gr̄a ꝯmū ad gr̄am gratuꝫ faciēteꝫ ⁊ gr̄am gratis data et neutꝝ quātū eſt de ſe det̓mīat Sꝫ hoc qd̓ dico ſpūſſāctꝰ ſemꝑ dicit gr̄am gratuꝫ faciēteꝫ ⁊ illam in nobiliſſimo eſſe ſcꝫ ſcd̓m ꝙ eſt in ſpūſco. ergo pocius debebat dicere Aue plena ſpirituſācto ꝓ gr̄a plena. ¶ Rn̄ſio D hoc dicimꝰ ꝙ hic annūciat̉ btīſſime v̓gini plenitudo gr̄e que eſt origo ⁊ mediū et cauſa oīs grein humanū genꝰ trāſfūdēde ⁊ ẜm ſtatuꝫ vie ⁊ ẜm ſtatuꝫ prie. vt ecc̄. xxiiij. Ego mr̄ pulchre dilectōis et ti moris et agnitōis ⁊ ſce ſpei In me gr̄a omīs vite et veritatis. in me omīs ſpes vite ⁊ virtutis. Trāſite ad me oēs qui cōcupiſcitis me Iteꝫ qm̄ oīm bonoꝝ nr̄ eſt Iniciū er go btitudinis ſignat̉ ꝑ gr̄am. cōſumato ꝑ gl̓iam ergo cuꝫ hic annūciat̉ iniciū beatitudinis pocius ponit̉ gra ꝙͣ gl̓ia Iteꝫ ſpūs ſc̄s tm̄ ꝓp̓e nomīauit gr̄am ſpūalem. gr̄a comū eſt ad gr̄am corꝑalem ⁊ ſpūalem. vn̄ cum iſta plenitudo ſicut patebit inferiꝰ ꝯtineat gr̄as ſpūales et corꝑales plꝰ dr̄ ꝑ gr̄a plenaqͣ ꝑ ſpūſco plena ¶ Cap̄. lxix. Oſt hec querit̉ de differēcia plenitudinis iſtius ad alias plenitudīes in ſcriptura inuētas vbi ab omībꝰ alijs plenitudinibꝫ ꝓpam iſtam plenitudinem ſeꝑauit Querit̉ ergo in quo differat a pleītudīe xp̄i de qͣ legit̉ ioh̓. i. Plenū gr̄e ⁊ veritatis ⁊cͣ Si em̄ gr̄a reſpicit ꝑfcōeꝫ affcꝰ ⁊ vitas ꝑfc̄oeꝫ ītellcꝰ Iſte due ꝑfcōes

equaliter currunt in ſtatu vie et in ſtatu patrie Quanto eniꝫ plꝰ credit tāto plus diligit et ecōuerſo in ſtatu vie et ꝙͣtuꝫ cognoſcit tantuꝫ diligit in patria. qꝛ vt dicit̉ in Apoc̓. latera ciuitatis ſūt equalia ergo quicūqꝫ eſt plenꝰ gra ⁊ vitate gͦ ⁊cͣ. ergo cū btīſſima v̓go ſit plena gr̄a veri tate erit plena. ergo plenitudo btīſſime v̓ginis eadē erit cū plenitudīe redēptoris Qd̓ ſi ꝯcedat̉ Cōtra hͦ eſt ꝙ xp̄us accepit ſpm̄ ſcm nō ad mēſurā Ioh̓. iij. Nō em̄ ad mēſurā dat deꝰ ſpm̄ ſcm pr̄ eniꝫ diligit filiū ⁊ oīa in manꝰ eiꝰ dedit Btīſſime aūt v̓ginis eſt gr̄a mēſurata cū ſit creata deꝰ em̄ oīa creauit in nu̓o pōdere ⁊ mēſura ſapīe ¶ Cap̄. lxx. Oſt hec querit̉ de plenitudine de qua legit̉ in acti bus apl̓oꝝ Stephanꝰ plenꝰ gr̄a ⁊ fortitudīe ⁊cͣ Iteꝫ repleti ſūt omēs ſpūſco Obicit̉ ergo in hūc modū Quicqͥd eſt duobꝫ plenū ſic ſe hn̄tibꝫ ꝙ ꝙͣtitas vni us nō expellit pn̄ciaꝫ altiꝰ nobiliori mō ⁊ ꝑfectōri eſt ple nū ꝙͣ id qd̓ eſt plenū altero tm̄ bonoꝝ illoꝝ Sꝫ gr̄a ⁊ for titudo eſt duplex bonuꝫ vel duo bona ſic ſe hn̄cia ꝙ pn̄cia vniꝰ nō expellit pn̄ciaꝫ alteriꝰ. ⁊ ꝙͣtitas vniꝰ nō diminuit ꝙͣtitatē altiꝰ ergo nobiliori ⁊ ꝑfectōri mō eſt plenū qd̓ ē plenū gr̄a ⁊ fortitudīe ꝙͣ qd̓ eſt plenū gr̄a tm̄ ⁊ ita nobilior. ſtephani pleītudo videt̉ ꝙͣ illa q̄ btīſſime v̓gini appropriat̉ Cōtra qd̓ obicit̉ in hūc mod̓ nihil meliꝰ vel nobiliꝰ gr̄a poti̓t excogitari. gͦ quicꝙͣ eſt a gr̄a diu̓ſum minus eſt nobile ꝙͣ illa Aut ergo fortitudo aūt ſil̓ia obiecta gr̄e di cūt aliqͥd diu̓ſuꝫ a gr̄a vel nō. ſi nō ergo ſuꝑflue adiciūtur Si ſic. ſꝫ omē diu̓ſuꝫ a gr̄a eſt nō gr̄a et omīs nō gr̄a minꝰ nobilis eſt ꝙͣ gr̄a. gͦ omē plenū illud eſt plenū gr̄a et non gr̄a Sꝫ inquātuꝫ eſt plenū nō gr̄a intātuꝫ eſt vacuuꝫ gr̄a ergo ꝑfectiꝰ plenū eſt plenū gr̄a ꝙͣ plenū gr̄a ⁊ non graExemplū huiꝰ ptꝫ in vaſe qd̓ meliori repletō plenū eſt ſi plenū fuerit auro vel argēto et ſic ptꝫ ꝙ nobilior eſt pleī tudo q̄ hic ſigͥficat̉ cum dr̄ Aue gr̄a plena ꝙͣ illa de quadr̄ plenꝰ gr̄a ⁊ fortitudine ⁊ ſil̓ia. ¶ Rnſio

D hoc dicimꝰ ꝙ plenitudo dupl̓r dicit̉ Eſt enim plenitudo gr̄e datīa tm̄ ⁊ effluxiua et nō recepti Qua Alia aūt pͥmo receptiua ⁊ poſt effluxiua. pͥma eſt plenitudo eterna et ſoli deo cōuenit ⁊ illa ſub figura de ſcribit̉ Heſter. xj. vidi te dn̄e quaſi āgeluꝫ dei et cōturbatuꝫ eſt cor meū p̄ timore gl̓ie tue valde eniꝫ mirabil̓ es do mine ⁊ facies tua plena eſt gr̄aꝝ. ſcd̓a plenitudo ꝯuenit creaturis ⁊ ꝑticipat̉ ex tꝑe Poſtꝙͣ venit plenitudo tꝑis venit ⁊ tempꝰ pleītudinis. et tripliceꝫ nob̓ plenitudineꝫ adduxit Quaꝝ pͥma eſt ꝓpͥe btīſſime v̓gīs Luce. jo. Aue gr̄a plena. ſcd̓a ioh̓.i. plenū gr̄a ⁊ veritate ⁊c que ꝓpͥe ē xp̄i homīs. tercia ꝯn̄is omībus ſanctis ⁊ de illa legit̉ in di uerẜ locis Actuū. Stephanꝰ plenus gr̄a et fortitudine Iteꝫ Thabita plena oꝑibꝫ bonis ⁊ eleoſinis ⁊ ſil̓ia. pͥma iſtaꝝ pleītudinū eſt plena gr̄e. ſcd̓a plena gr̄e ⁊ veritate Tercia fidei plena ⁊ dilectōis oꝑantis. pͥma gr̄a replet vē trem ⁊ mētem. ſcd̓a affectuꝫ ⁊ intellectuꝫ. tercia replet in terius mētem ⁊ effluit extius ꝑ oꝑatōem Btīſſima virgo plena fuit vētre ⁊ mēte qꝛ plenitudine gr̄e huit in mēte ſed certe ip̄m dn̄m oīm virtutuꝫ huit in ventre. Vn̄ plena fuit gr̄a ꝙͣtuꝫ ad affectuꝫ ſꝫ nō veritate ꝙͣtuꝫ ad intellectū qꝛ in via non hūit cognitōem oīm nec plenaꝫ diuinitatis cognitōem ꝑ ſpēm Xp̄us aūt plenus fuit gr̄a ⁊ veritate qꝛ ille homo huit omīa per gr̄am que deꝰ habuit ꝑ naturā Sꝫ p̄terea nulla gr̄a in ip̄a fuit diminuta vel ocioſa vel aliquid habuit cōtrariū ſꝫ hec fuit gr̄a vnioīs vel plenꝰ fuit veritate ꝙͣtuꝫ ad cognitōem. vn̄ yſidorꝰ Trinitas ſibi ſoli nota eſt et homī aſſūpto. plenꝰ ergo gr̄a ẜm hūanitateꝫ q̄ pͥus nihil habuit meriti. plenꝰ veritate ẜm diuinitatem in qua nihil fuit vani vel falſi. in ip̄o eniꝫ erāt omēs theſauri ſapīe et ſciēcie abſcōditi ⁊ hec eſt plenitudo veritatis ⁊ in illa inhītat plenitudo diuinitatis corꝑaliter ⁊ hec eſt gr̄e plenitudo ꝓp̓a xp̄i hominis. ¶ Capitulum. lxxi.

Lenitudo ſanctoꝝ eſt fidei et oꝑm Sic eniꝫ expo nit glo. illud Stephanꝰ plenꝰ gr̄a ⁊cͣ ideſt fide et oꝑbꝰ Alias eniꝫ mala eſſꝫ cōpl̓atō int̓ fortitu dineꝫ ⁊ gr̄am ⁊ int̓ bona oꝑa ⁊ elemoſinaꝫ niſi hͦ qd̓ eſt oꝑi bus bonis ſupponeret ꝓ omībꝫ bonis intioribꝫ ꝑ caritateꝫ Elemoſina ꝓ extioribꝰ bonis ꝑ fideꝫ oꝑanteꝫ ꝑ dilectōem Sic ergo differūt iſte plenitudīes ſub̓aliter ⁊ originalit̓ Eſt eniꝫ pͥma iſtaꝝ pleitudinū quaſi fōtis pleītudo. ſcd̓a quaſi pleītudo flumīs. tercia quaſi plenitudo riui a flumi ne deſcēdētis. de pͥma heſter. xij. fons ꝑuꝰ creuit in fluuiū maximū Btīſſima virgo dr̄ fons ꝓpter gr̄aꝝ habūdanciā ꝑuꝰ ꝓpter hūilitatis excellēciaꝫ ⁊ ꝓpt̓ hoc creuit in fluui um maximuꝫ qn̄do genuit dn̄m nr̄m ih̓m xp̄m qui dicit in Ecc̄i. Ego quaſi adductꝰ egreſſus ſum de ꝑadiſo dei ⁊ ab iſto flumīe deſcēdit pleītudo ſcoꝝ quaſi quidaꝫ riuꝰ qꝛ de plenitudine eiꝰ om̄s accepiꝰ Prima iſtaꝝ plenitudinuꝫ pͥuat vacuitatē Scd̓a negat ꝑticl̓aritateꝫ Tercia imꝑtat redūdanciaꝫ Plenitudo btīſſime v̓ginis pͥuat vacuitatem ꝙͣdi eniꝫ vas pōt reciꝑe aliqͥd tamdiu hēt aliqͥd de vacui tate Vnde oīs creatura alia hēt aliqͥd vacuitatis qꝛ maiorem gr̄am reciꝑe potuit intelligi ꝙͣ ꝙ de ip̄a acciꝑetur qd̓ vniret̉ hoc eſt niſi ip̄a eſſꝫ deꝰ non poſſꝫ maior gr̄a intelligi ꝙͣ ꝙ ip̄a eſſꝫ mr̄ dei. vn̄ bern̄. legimꝰ in actibꝫ apo. Steph anum plenuꝫ gr̄a ⁊ fortitudine Et apl̓os repletos fuiſſe ſpūſācto. ſꝫ longe diſſil̓iter a maria Alioqͥn nec in illo pleī tudo diuītatis total̓r quēadmoduꝫ in maria. nec illi ꝯcepe rūt de ſpūſco qͦmodo maria. et ſic plenitudo btīſſime virginis pͥuat vacuitateꝫ. plenitudo xp̄i pͥuat ꝑticl̓aritatē non eniꝫ ad mēſuraꝫ dat deꝰ ſpm̄ ſcm Glo. non ꝑticl̓arit̓ neqꝫ ꝑ ſubdiuiſiōes ſꝫ vl̓iter et gn̓aliter Plenitudo ſc̄oꝝ que eſt cōmūis imꝑtat redūdanciā Replet eniꝫ aīam intius ⁊ effluit ꝑ oꝑatōem extiꝰ et hec effluēcia eſt duplex. quidaꝫ eniꝫ de interiori ꝑfectōe effluūt ad extioreꝫ oꝑatōem. ad ſup̄iꝰ ſaluatōeꝫ et alioꝝ ꝑ exēpla edificatōem Et hec eſt

commius omnibꝫ ſanctis hn̄tibꝫ tempꝰ oꝑandi Et hec ple nitudo ſufficiēcie appellat̉ ad quā tenet̉ omēs Alij aūt ef fluūt non tm̄ ꝑ bona oꝑatōem in ſui ⁊ alioꝝ ſaluatōeꝫ ſed etiaꝫ doctrinā ſalutareꝫ et in eccl̓ie tociꝰ edificatōeꝫ. de pͥma iſtaꝝ effluxionū. thabita plena oꝑibꝫ bonis et elemo ſinis ⁊cͣ. de ſcd̓a apl̓i repleti ſūt ſpūſco ⁊cͣ Et hec vltima eſt duplex. quidaꝫ eniꝫ effluūt ꝑ bonā oꝑatōem ⁊ īſtructi oneꝫ. quidaꝫ ſuꝑ hoc ⁊ ſui effuſiōeꝫ ꝑ aīe ꝓ fidē poſitōem. Prima eſt ꝯn̄is omībꝫ doctoribꝫ. ſcd̓a doctoribꝫ ⁊ martiri bus Et ad iſtam duplicem ex officio tm̄ p̄lati tenētur Et pōt hec appellari pleitudo excellēcie in qua p̄lati ſubditos ſuos excellere dēnt Et de vltima iſtaꝝ dr̄ Stephanꝰ aūt plenꝰ ⁊cͣ. plenꝰ inꝙͣ gr̄a ad pctōres ꝯuertēdos fortitudīe ad paſſiones ſuſtinedas. de omībꝫ plenitudinibus iſtis in Ecc. xj. ad locuꝫ vn̄ exeūt omīa flumīa ꝑ gr̄aꝝ effuſiōem et redeūt ꝑ gr̄aꝝ actōem vt iteꝝ fluāt ꝑ gr̄aꝝ ml̓tiplica tōem Ex hijs patꝫ ſolutō ad obiecta ¶ ¶ Cap̄. lxxij. Oſt hec querit̉ ſpecial̓r de gracie plenitudīe que fuit in btīſſima virgine quid intelligat̉ ꝑ hāc ple nitudīeꝫ Aut eniꝫ ideo dr̄ gr̄a plena vel qꝛ maior gr̄a non fuit. vel qꝛ maioris gr̄e capax nō fuit. vel qꝛ ſummam gr̄am hūit ⁊ cōſtat ꝙ nec ſūmaꝫ nec omēꝫ gr̄aꝫ hūit qꝛ gr̄am vniōis non hūit que in nu̓o gr̄aꝝ ſūma fuit Per ideꝫ ptꝫ ꝙ naior gr̄a fuit. videt̉ aūt ꝙ plena gr̄a dr̄ qꝛ ma ioris gr̄e capax nō fuit Sꝫ hoc qͦꝫ videt̉ falſuꝫ. quia in ſua gl̓ificatōne maioreꝫ gr̄am recepit Querit̉ aūt vtꝝ ꝓ hoc tm̄ ſupponat gr̄a plena ꝓ omīcuius pura creatura capax fuit. et videt̉ ꝙ nō qꝛ cum terminꝰ indefinite ſumit̉ exinde infinitas vniu̓ſalis nō infert̉ Qd̓ ſi cōcedat̉ cōtͣ Ecc̄. xxiiij In me omīs gr̄a vite et veritatis ⁊cͣ. hoc interp̄tat̉ eccl̓ia de btā virgine ergo fuit omī gr̄a plena Preterea indefini ta eſt in arte loca vl̓iter intelligēda Iteꝫ bn̄ficia pnͥcipū largiſſime ſūt interp̄tanda ergo cum dn̄s in pͥuilegio ſuo ꝑ angelum trāſmiſſum appellat eam gr̄a plena nullam gr̄am

ſpecificādo erit ꝓ omnibꝫ vl̓iter interpellanduꝫ. Preterea influit ſuā bonitateꝫ vnicuiqꝫ ẜm ſuaꝫ bonitateꝫ ⁊ v̓tutem et capacitatem vt patꝫ in euāgelio Et tradidit illis bona ſua ⁊cͣ. gͦ quecūqꝫ creatura eſt capax omīs gr̄e cuiꝰ pura creatura eſt capax illa erit plena omni gr̄a cuiꝰ capax eſt pura creatura Talis aūt creatura fuit btīſſima v̓go. ergo ip̄a erit plena omī gr̄a cuiꝰ ꝑticeps eē pōt pura creatura ¶ Capitulum. lxxxiij Veramꝰ ergo ꝑ ordīeꝫ de vniu̓ſitate gr̄aꝝ in hac plenitudine ꝯtenta Primo eniꝫ querit̉ de gr̄ijs ſa cramētalibꝫ vtꝝ in hac plenitudine cōtineant̉ tm̄ Et pͥmo de pͥma ſcꝫ de gr̄a baptiſmali Primo querit̉ vtꝝ btīſſima v̓go fuerit baptiſata. et videt̉ ꝙ ſic. quicqͥd hēt omē aliꝙͣ ꝯferes gr̄am plenius eſt gr̄a ꝙͣ id qd̓ hēt aliqͥd cōferēs gr̄am ⁊ aliꝙͣ nō Sꝫ btīſſima virgo fuit plena graergo hūit omē aliqͥd ꝯferēs gr̄am Iteꝫ p̄ceptuꝫ de bapti ſmo poſt ſui ꝓmulgatōeꝫ obligabat omēs ad ſui ſuſceptōꝫ ergo ⁊ btīſſimā v̓gineꝫ Iteꝫ dn̄s baptiſatꝰ fuit ꝙͣuis nō indigeret ergo btīſſima v̓go debuit baptiſari Iteꝫ ioh̓is iij. Amen Amē dico vob̓ niſi qͥs renatꝰ fuerit ⁊cͣ. Sꝫ be atiſſiā virgo regnū dei intͣuit ergo baptiſata fuit Item ſi nō baptiſaret̉ ignaꝝ ſue ſcificatōis ſcādaliſaret. ſꝫ nō ſcāda liſauit ergo baptiſata fuit. Iteꝫ legalia ẜuauit ſic̄ purifi catōes inueꝝ ergo ⁊ euāgelia ẜuauit Iteꝫ dn̄s dixit ioh̓. Sic em̄ decꝫ nos adimplere omēꝫ iuſticiaꝫ glo. ideſt ꝑfc̄a hūilitateꝫ ergo ꝓpter eādem cām debuit btā virgo bapti ſari Item de apl̓is ſuppoīt̉ ꝙ fuerūt baptiſati ꝑ illud ioſ Qui lotꝰ eſt nō indiget niſi vt pedes lauet ergo ml̓tofor cius debꝫ illud ſupponi de btā virgine que ꝑfectiſſima obſeruat cōſilioꝝ ⁊ p̄ceptoꝝ Item ſi non eſſꝫ baptiſata nō haberet caractereꝫ ꝑ quē diſtingueret̉ a gētibꝫ ⁊ iudeis. ¶ Capituluꝫ. lxxiiij. Vxta hoc querit̉ vtꝝ fuerit baptiſata baptiſmo Ioh̓is Et videt̉ ꝙ ſic cum enim humilima fuerit

nulluꝫ graduꝫ humilitatis p̄termiſit Si concedat̉ obicit̉ in hūc moduꝫ ꝑ cōtrariū. ſapiētis eſt nihil fruſtra facere. ſed fruſtra acciꝑet medicina qui nō indiget. ſꝫ baptiſmus eſt medicina cōtra origīale inſtituta a qͦ fuit btīſſima vir go in vt̓o ſcificata ergo baptiſari nō indiguit ergo bapti ſata nō fuit Iteꝫ ficti ſūt qui ſacr̄m ⁊ non rem ſacramēti ſuſcipiūt. ſꝫ ſi btīſſima v̓go baptiſaret̉ nō ſuſciꝑet rem ſacͣ mēti ideſt gr̄am qua pͥus eſſꝫ plena ergo eſſꝫ ficta. hoc aūt eſt falſuꝫ Sāctꝰ eniꝫ ſpūs diſcipline effugiet fictū. Item de dn̄o ꝙ fuerit baptiſatꝰ legit̉ ergo de btā v̓gine ſi fuiſſꝫ baptiſata legeret̉ Iteꝫ qꝛ fuit purificata agit̉ feſtū eius purificatōis Sil̓r ſi baptiſata fuiſſꝫ ageret̉ eiꝰ feſtuꝫ bap tiſmatis Iteꝫ diuīa oꝑa nō ꝓcedūt in imꝑfectū de ꝑfecto ſed ecōuerſo. ſꝫ maior eſt ꝑfectō ſcificatoꝝ in vt̓o ꝙͣ bapti ſatoꝝ ergo in vtero ſcificati non dent baptiſari Iteꝫ ſi ni hil accepit dn̄s de baptiſmo ꝯtulit tn̄ vim regnatiua aqͥs cōtactu ſue carnis Sꝫ btīſſima v̓go ſi nihil reciꝑet a bap tiſmo nec aliqͥd ꝯferret baptiſmo fruſtra ſuſcipet baptiſ¶ Capitulū. lxxxv. Verit̉ ergo ſi fuit baptiſata quare non ſit ſcrip tuꝫ cū tn̄ ta ſolēne feſtū vel factū ml̓ti ordīaret̉ ad edificatōem fidelium. ¶ Cap̄. lxxvi. Oſt hoc querit̉ de confirmatōne vtꝝ beatiſſima virgo fuerit cōfirmata. videt̉ aūt ꝙ pociꝰ debeat cōfirmari ꝙͣ baptiſari. qꝛ cōfirmatō eſt ſacr̄m ma iori reuerēcia tenēduꝫ. vn̄ Rabāꝰ. ſcitote vtrūqꝫ eſſe mag num ſacr̄m ſed tn̄ maiori reuerēcia tenēdum ſic̄ a maioribꝰ datur Iteꝫ btīſſima v̓go fuit plene xp̄iana ſꝫ hoc fuit ꝑ ſā cramētuꝫ ꝯfirmatōis ergo fuit ꝯfirmata Media ptꝫ per Rabanū qui dicit omēs fideles ꝑ manꝰ impoſitōem ep̄oꝝ poſt baptiſmū dēnt acciꝑe ſpm̄ ſcm vt plene inueniāt̉ xp̄ia niſi cōcedat̉ Cōtra dn̄s nō legit̉ ꝯfirmatꝰ ergo btīſſima virgo nō debuit ꝯfirmari vt in omībꝫ eſſꝫ ſui imitatrix Itē dn̄s qui ſolꝰ potuiſſꝫ ei legem dediſſe nō legit̉ hoc ſacr̄m

inſtituiſſe. ergo nec ip̄a tenebat̉ hoc ſacr̄m reciꝑe Item Rabanꝰ a ſūmo ſacerdote ꝑ manꝰ impoſitōeꝫ ꝑaclitꝰ traditur baptiſato vt roboret̉ ꝑ ſpm̄ ſcm ad p̄dicādū ſi neceſ ſe fuerit alijs ꝙ ip̄e ꝯſecutꝰ in baptiſmo Sꝫ btīſſima v̓go ad nulliꝰ manꝰ impoſitōeꝫ ꝑaclituꝫ recepit nec robore ſpiritus indiguit que plenitudineꝫ hūit et etiaꝫ p̄dicare nō debuit ergo cōfirmāda non fuit. Capitulum. lxxvij. Il̓iter de ſacramento altaris vtꝝ btīſſima virgo ſub ſacramēto illo dn̄i cū corpꝰ acceꝑit ſil̓ ⁊ gr̄am que ꝑ illud ꝯfert̉ ſacramētuꝫ Et videt̉ ꝙ ſic dn̄s in ioh̓e Niſi māducaueritis carnē filij homīs ⁊cͣ ergo omēs fideles in eccl̓ia tꝑe determīato ab eccl̓ia tenentur ꝯn̄icare Ergo ſi btīſſima virgo nō ꝯn̄icaret ſcādaliſaret ſed nō ſcā daliſauit ergo ꝯn̄icauit Item hoc eſt ſacramētuꝫ amoris ergo ip̄m maxime debuit ſuſciꝑe que fuit ſumma in amore Qd̓ ſi cōcedat̉ Cōtra hoc ſacramētuꝫ ꝓpter tria inſtitutū eſt ꝓpter caritatis augmētū In remiſſiōeꝫ venialiū pctōꝝ et in cautelam mortaliū et vt ſignuꝫ paſſiōis rememoret̉ Sꝫ ꝓpter nullū iſtoꝝ debuit btīſſima virgo ꝯn̄icare Aug mēto em̄ caritatis nō indiguit. qꝛ caritate plena fuit Re miſſione nō indiguit vel cautela. qꝛ nūqͣ peccauit nec pec care potuit Simbolo ſēſibili rememorabo nō indiguit que xp̄iformis ẜm ſenſuꝫ ⁊ deiformis ſcd̓m intellectum fuit. Iteꝫ dici nō poterit ꝙ ꝓpter humiliatōem illud ſacr̄m ſuſceperit cū nō ſit hūiliato dn̄m in cibum reciꝑe ſed magis ſua dignatō īmenſa ꝙ ip̄e dignet̉ nos ſeip̄o cibare Et ita vide tur ꝙ btīſſima virgo neqꝫ rōne humilitatis nec vtilitatis debuit acciꝑe euchariſtiaꝫ ¶ Cap̄. lxxviij. Onſequenter querit̉ de ſacramēto penitēcie. vtꝝ ꝑ illud aliquā gr̄am recepit btīſſima virgo. Et vi det̉ ꝙ nō qꝛ penitēcia eſt ſcd̓a tabula poſt naufrag um qꝛ ſi qͥs veſteꝫ īnocēcie in baptiſmo p̄ceptaꝫ peccando corrupit ꝑ pnīam reꝑare potit Sed btīſſima virgo nunꝙͣ

naufragauit ꝑ peccatuꝫ actuale ergo nunꝙͣ fuit contrita l ſine cōtritōe non eſt gr̄a per ſacr̄m penitēcie ergo btīſſima virgo non recepit gr̄am per ſacr̄m penitēcie Iteꝫ ꝯfeſſio eſt ficta cōtritōe hic nō fuit cōtritō ergo non cōfeſſio Iteꝫ vtrūqꝫ eſt de pctō hic aūt nullum pctm̄ ergo nec confeſſio nec cōtritō nec penitēcia Contra cōfeſſio fuit in lege noua et veteri ergo omēs tenētur ꝯfiteri Iteꝫ btīſſina virgo fecit ꝯfeſſionem oꝑis ẜuando ꝯfeſſiōem et offerēdo oblatōem ſtatutā pro purificādis ergo debuit facere ꝯfeſſioneꝫ oris Item peni tenciam agite glo. Prima virtꝰ eſt per pnīam veterem ho mīem ꝑimere Iteꝫ alia gloſa. penitēcia eſt pͥma virtus. ſed beata virgo habuit omēm virtuteꝫ ergo ⁊ pnīam Iteꝫ nō obſtat ꝙ non habuit pctm̄. qꝛ dicit g̓g̓. Bonaꝝ mētiū eſt ibi culpaꝫ agnoſcere vbi culpa non eſt ergo poterat cōfiti ¶ Capitulū. lxxix. Verit̉ quis fuerit confeſſor Et videt̉ ꝙ beatꝰ pe trus quia ordo eſt inter confitētes et cōfitētes et cōfeſſores et cōfeſſores ergo cum btīſſima virgo fuerit ſup̄ma cōfitēs ergo debuit cōfiteri ſup̄mo cōfeſſori et digniſſimo hic aūt eſt papa ergo debuit confiteri beato petro qui fuit papa Sꝫ cōtra ſuꝑior p̄latus non debet ſe intromittere de āminiſtratōne ſui inferioris vtpote Metropolitanꝰ ſui ſuffraganei niſi in determīatis canonibꝰ er go cū btīſſima v̓go eſſꝫ ſpēaliter beato Iohāni cōmiſſa ab ip̄o debuit recipere ſacramenta ¶ Capitulum. lxxx. Oſt hoc querit̉ de ſacramēto ordinum Vtꝝ iſta beatiſſime virginis plenitudo cōprehendat ⁊ illā gr̄am que cōfert̉ ſub ordinuꝫ ſacramēto Et videt̉ ꝙ ſic Ordo eniꝫ eſt ad ml̓tiplicatōem fideliuꝫ ſpūaliuꝫ Sꝫ multiplicatō ſpūalis ꝑtinet ad mr̄em ſpūaleꝫ Beatiſſima aūt virgo eſt mater ſpūalis oīm fideliū ergo ip̄a debuit ha bere ordinis ſacramētuꝫ Iteꝫ penes ordines diſtingūtur

in eccl̓ia dignitates vt ptꝫ in papa. archiep̄is Ep̄is ergo ⁊cͣ Sꝫ beatiſſima virgo in eccl̓ia cōtinet ſup̄maꝫ dignitateꝫ ergo et ſup̄muꝫ habuit ordineꝫ Iteꝫ eccl̓iaſtica ierarchia eſt ad ſil̓itudinem celeſtis ierarchie formata Sꝫ in celeſti ierarchia vt dicit dyo. omēs ſuꝑiores habēt ꝓpͥetates infe rioꝝ et excellēcius ergo et in eccl̓iaſtica ierarchia ſic erit Sed beatiſſima virgo in eccl̓iaſtica ierarchia fuit ſup̄ma ⁊ digniſſima ꝑſona ergo habuit dignitates et ꝓpͥetates in ferioꝝ et ſic habebit omēs ordines Iteꝫ caracter ordinuꝫ eſt caracter excellēcie ergo potiſſime in erit ei que omnes creaturas excellit Item appꝰ omīs aīa poteſtatibꝰ ſublimioribus ſubdita ſit Sꝫ btīſſima virgo nulli poteſtati hu mane tenebat̉ ſubdita eſſe ergo ſup̄ma ordine et dignita te Item cui ineſt maius et minꝰ poterit ineſſe. ſꝫ maius ē ꝙ ꝑ alicuiꝰ cōſenſuꝫ et verbuꝫ de carne ꝓp̓a formet̉ corpꝰ dn̄icum ꝙͣ ꝑ eius miniſteriuꝫ panis trāſformet̉ in ip̄m cor pus Primū eniꝫ facit eſſe mr̄em dei. ſcd̓m aūt miniſtrum xp̄i Sed pͥmū in btīſſima virgine factuꝫ fuit ergo ⁊ ſcd̓ꝫ fieri potuit Iteꝫ ſi ml̓ieribus ꝓ maledicto impoſituꝫ fuit ꝙ non ſūt ſuſceptiue ſacroꝝ ordinū ab hoc maledc̄o immū nis eſſe debuit que ab alijs ml̓ieribꝰ excepta fuit eo ꝙ ſo la bn̄dicta inter ml̓ieres fuit ergo ſi ml̓ieres non debēt ordinari. qꝛ mulier iniciuꝫ peccati fuit ergo per oppoſitū illa ordinari debuit que omībus pnͥcipium vite fuit Item que cūqꝫ cauſa in alijs ml̓ieribꝰ generalis extitit beatiſſima vir gineꝫ non includit que non de numero oīm fuit. ſed ſuper oēs fuit Iuxta illud heſter. xv. Quid habes heſter Ego ſum frater tuus Et infra Non eniꝫ ꝓ te ſed ꝓ omībus hec lex cōſtituta eſt quaſi diceret Tu non es de omībꝫ ſed ſuꝑ omēs Iuxta hoc querit̉ quare ml̓ieres ad ſacros ordines non ꝓmoueātur Si dicit̉ ꝙ hoc eſt ꝓpter origineꝫ culpe per Euam trāſmiſſe non videt̉ ꝙ hoc ſtare poſſit. quia ꝓ illa culpa beatiſſima virgo ſatiſfecit ergo nō cōſurget duplex tribulatō et deꝰ bis midip̄m non iudicabit. Si aūt dicit̉

ꝑ hoc fit ꝓpter ſexus indignitateꝫ vel nature hoc non pōt eſſe. qꝛ maior eſt indignitas culpe ꝙͣ nature. Et tn̄ pecca tuꝫ mortale non impedit qn̄ poſſit vir licꝫ nō debeat in pec cato mortali ꝓmoueri Iteꝫ ſi hoc eſſꝫ ꝓpter ſexꝰ inferioritatem ꝓpter hoc etiaꝫ nō deberēt ml̓ieres ꝯn̄icare cū maiꝰ ſit in hoc ſacramēto reciꝑe ꝙͣ dare alij Iteꝫ querit̉ cū dn̄s nuſqͣꝫ videat̉ ꝓhibere ml̓ieres a ſacramēto ordinuꝫ qualit̓ hoc eccl̓ia ꝑ ſe auſa fuerit inueīre Cōtra ꝙ aūt btīſſima vir go non debuit aliqͦs ordines hr̄e ꝓbatur hoc mō qn̄ dn̄s in cena diſcipl̓is corpꝰ ſuū dedit et poteſtateꝫ ꝯficiēdi con tulit nō expͥmit̉ ꝙ aliquibꝰ niſi diſcipl̓is dederit. ſed in ta libus qd̓ vni cōceſſum inuenit̉ alijs eſt ꝓhibituꝫ ergo tm̄ diſcipl̓is et eoꝝ ſucceſſoribꝰ eſt collata poteſtas ꝯficiēdi Iteꝫ qn̄ dixit dn̄s Tibi dabo claues regni celoꝝ Petrꝰ ꝙ omībus rn̄dit et dn̄s petro rn̄dens ptātem ligādi atqꝫ ſoluēdi ꝯtulit ergo ptās ordinis tm̄ eſt in apl̓is ac ſucceſ ſoribus eoꝝ Iteꝫ Ambro. Qd̓ ml̓ieres nō recipiūt ordines eſt in expediēte ſexū et ꝯſtitutōe eccl̓ie Iteꝫ btīſſima virgo mō eſt ſuꝑ omēs ordīes āgeloꝝ in eccl̓ia triūphāte ergo hic erat ſuꝑ omēs in eccl̓ia militāte Item omēs ordines ſūt in miniſteriū Vn̄ etiaꝫ paſtores nomīant̉ quibꝫ dr̄ ꝓph̓aꝫ Cōſtitui te ſuꝑ gētes ⁊ regͣ btīſſiā v̓go nō ē aſſūpta a deo in mīſteriū ſꝫ ī cōſorciū ⁊ coadiutoriū Iuxta illꝰ fa ciāꝰ ei adiutoriū ſil̓e ſibi Sꝫ ſi hͦ eſt nō d̓buit hr̄e aliquem ordiēꝫ Sūmꝰ em̄ ī ordīe ecc̄ie papa ē vicariꝰ ih̓u xp̄i Se atiſſima aūt virgo nō eſt vicaria ſed coadiutrix ⁊ ſocia ꝑticeps in regno que fuit ꝑticeps paſſionū ꝓ genere hūa no qn̄ omībꝰ mīſtris fugiētibꝰ et diſcipl̓is ſola cruce ꝑſtitit et vulnera que filius corꝑe mat̓ corde ſuſcepit. vn̄ et gladiꝰ tunc ip̄ius aīam ꝑtrāſiuit ¶ Capitulum. lxxxi. Ltimo querit̉ de extrema vnctōe Vtꝝ ip̄ius gr̄a cōtineat̉ in hac plenitudine Et videt̉ ꝙ ſic Iaco bꝰ Si qͥs totaꝫ legem ẜuauerit offenderit aut in

vno reus oīm erit ergo qui tenet̉ ad legeꝫ tenet̉ ad totaꝫ legem Sꝫ extrema vnctō fuit de lege a dn̄o inſtituta ⁊ ab eccl̓ia vnde in matheo legit̉ ꝙ Apl̓i circubat caſtella oleo curātes infirmos ergo btīſſima virgo tenebat̉ ad extremā vnctōem. Item ſcādaliſaſſꝫ ſi non ſuſcepiſſꝫ eccl̓ie ſacramēta. Item ſi aliqͣ ꝓpter humilitatē ſuſcepit et illud ſuſciꝑe debuit Sꝫ contra Non ē opus valentibꝰ medico ſꝫ male habentibꝰ ergo medicīa curatīa ꝑditur q̄ ſanis cōfert̉ ergo et Apl̓i animaꝝ medici ſi medicinā ſuam dn̄e nr̄e ꝯtulerūt. Item ſcd̓m generalē cōſuetudinē ꝑuuli nō vngunt̉ ergo ml̓tominꝰ btīſſima virgo q̄ ſanctior et ſani or eſt om̄i ꝑuulo. Item Iacobꝰ infirmat̉ quis ī vobis ⁊cͣ ergo illud ſacram̄tū non ꝯfert̉ niſi infirmantibꝰ. Sꝫ beatiſſima virgo per infirmitate nō fuit mortua ergo nō fuit iungenda. Qd̓ aūt ſine dolore mortua fuerit ptꝫ qꝛ legit̉ de Ioh̓e euāgeliſta ꝙ deſcendit ī defoſſū ſepulture ſue locū fc̄a or̄one poſitus eſt ad pr̄es ſuos tā extraneꝰ a dolore mortis ꝙͣ fuerat a corrupcōe carnis alienꝰ. Si hͦ collatū fuit Ioh̓i rōne virgītatis ml̓to forcius btīſſime virgī cū ip̄a ut ait Dam. A nullo illuſtriū ſuꝑet̉ Itē btīſſima v̓go peccaſſꝫ ſi ore cū intencione dixiſſꝫ peccaui. qꝛ falſū dixiſſet Sꝫ plus eſt dicere oꝑe ꝙͣ ore ſꝫ ſi extrema vnctione acce piſſet dixiſſꝫ oꝑe peccaui ergo falſū dixiſſꝫ ergo extremā vnctione non accepit. ¶ Solucio. luere qd̓ obicit̉ de rōne plenitudīs donec omīa hāc plenitudinem intrātia ꝓſeqͣmur differemꝰ. Ad illd̓ qd̓ obiectū de gratijs ſacͣmētalibꝰ. Rn̄demꝰ ꝙ btīſſima virgo oīa tūc eccl̓ie ſacͣmēta ſuſcepit que tꝑe ſuo oībꝰ homībꝰ fuerūt generalit̓ inſtituta ⁊ ꝓmulga ta omībꝰ obſeruāda ⁊ hoc ml̓tiplici de cā. Primo igit̉ ad ſuijp̄ius hūiliacōem. Secūdo ꝓpter ſcādali euitacōnem. Tercio ꝓpter p̄cepti implecceꝫ Quarto ꝓpter meritoꝝ eiꝰ ſuꝑ erogacōem. Quīto ꝓpter hereſim illaꝝ ꝯfutacōeꝫ ſcꝫ que nō ip̄am hominē ſed angelū aſſerebant. Sexto ad

ꝑfectoꝝ īſtructōꝫ vt qui ſc̄s eſt ſcificet̉ ad h̓ Septīo ad pctōꝝ redargutōꝫ. pn̄t ec̄ iſte ſeptē cāe reduci ad t̓s cās ꝓpt̓ qͣs ſacr̄a dicūt̉ in iiij. li. ſē. inſtituta vicꝫ ad hūiliatōꝫ ad eruditōꝫ. ad excitatōꝫ. qͣre aūt de iſta ſacroꝝ ſuſceptō ne a btīſſiā v̓gīe nil inueīt̉ exp̄ſſū hoc qͦꝫ ſine cā nō crediꝰ eē factū. pͥma cā pōt eē vt ꝑ hͦ fideliū deuotō excitet̉ Iuxta illꝰ qͥ edūt me ad hͦ eſu. ⁊c̄ Et īfra Et qͥ elucidāt me vitaꝫ et̓na. ha. ⁊cͣ. ſcd̓a vt nr̄a vana gl̓atō repͥmat̉ nr̄a bōa oꝑa dn̄o ꝓ mag̓ reputādo cū tn̄ excellētiſſimi meriti oꝑa pl̓a a btā v̓gīe fc̄a ymo ⁊ ip̄o dn̄o vſqꝫ ad ānū xxx. īpleta qd̓ ſcri ptura qͣſi nō eſtimās p̄terit ſubticēdo qͣſi tacedo dicat no bis ſcriptura Cū oīa bn̄ fecitis q̄ p̄cipio vob̓ dicite ẜui inutiles ſumꝰ ⁊ noli tuba an̄ te cane̓. qꝛ nō rn̄debit ei vnū ꝓ mille. tercia cā ē ꝙ dn̄s nr̄ ⁊ dn̄a nr̄a ſuas ſecretas hītudi nes ſibi notas ꝑ ſe noluer̄t maīfeſtare. Iuxta illd̓ Sileat os tuū laudēt te os aliꝰ. vn̄ q̄ in pn̄cia diſcipl̓oꝝ vel ppl̓o. rū fecer̄t ſcripta ſūt ad nr̄aꝫ edificatōꝫ vt nos ſil̓r faciāꝰ ſcꝫ vt luceat lux nr̄a corā hoībꝫ ⁊ gl̓ificēt pr̄eꝫ nr̄m qͥ in cel̓ eſt Ea aūt q̄ apl̓is vel alijs ignorātibꝫ geſta ſūt tacuer̄t/ et hoc qͦꝫ ꝓ nr̄a doctrina vt neſciat ſiniſtra tua qͥd faciat dext̓a tua. qꝛ vt die̓btūs. g̓. Studiū celeſtis d̓ſiderij a maliq̓s ſpībꝫ cuſtodire nō ſuffic̄ qͥ hͦ ab hūanis laudibꝫ nō abſcōd vn̄ dep̄dari d̓ſiderat qͥ theſauꝝ publice ī via ꝑtat. vn̄ bern̄ Increpat x natītas ſe laudātes ⁊ dn̄e ſe ore cupiētes. vn̄ hac nocte voluit xp̄s naſci vbi ſūt qͥ tā impudēter neſciūt oſtēdere ſeip̄os deniqꝫ tacet xp̄s ⁊ nūciat āgelꝰ landat ml̓titudo celeſtis excitꝰ. ſileat os tuū ⁊ laudet te os alieꝰ Quarta cā pōt eē ꝙ dn̄s c̓ca q̄daꝫ nos dubitare in via ꝑmi ſit vt mētes nr̄as alliceat ad ꝯcupiſcēduꝫ ꝑfectā ꝯgnitōꝫ in pr̄ia. vn̄ exo.xij. nō remāebit ex eo qͥcqͣ ⁊cͣ. quicꝙͣ reſi duū fuit igne ꝯburetis. glo. qͦ qd̓ ex agno remāet igni cōburimꝰ. qꝛ qd̓ de miſterio eiꝰ incarnatōis penetͣre vel in tellige̓ nō poſſūꝰ ptāti ſp̄s ſci hūiliter reẜuāꝰ vt nō ſuꝑbe gni qͥs audeat vel cōtēpnere vel denūciare q̄ nō intelligit

credat ideſt ſcoſpūi relīquat vicꝫ donec oīa in futuro qͥlibꝫ in qͦ cognitꝰ ſit ⁊ ꝯgnoſcat Nec tn̄ interī nr̄a deuotō ſine exercitacōne torpeſcat ẜm id qd̓ p̄cedit ibidē Caput cū pedibꝰ et inteſtinis vorabitis nec remanebit ex eo quicꝙͣ vſqꝫ mane gloſa gre. Caput em̄ vorare eſt d̓initateꝫ illius fide ꝑciꝑe. pedes vorare eſt veſtigia humanitatis amādo ⁊ imitādo ſeqͥ Inteſtina ideſt v̓boꝝ xp̄i occl̓ta ⁊ miſtica mā data q̄ voramꝰ cū auide ſumꝰ in voratōnis v̓bo pig̓cia nr̄a rep̄hēdit̉ qͥ v̓ba eiꝰ atꝫ miſtia nec ꝑ noſip̄os reqͥrimꝰ ⁊ di cta ab alijs inuiti audimꝰ nō remāebit ex eo qͥcꝙͣ vſqꝫ ma ne. qꝛ eiꝰ dc̄a magͣ ſūt excuciēda ſolitudīe vt an̄qͣ veīat di es reſurrectōis in nocte pn̄tis vite oīa mādata eiꝰ intelli gēdo pētremꝰ Qn̓ta cā pōt eē ſic̄ btūs aug̓. de btīſſiā v̓gīe vnā ponit regl̓aꝫ vbicūqꝫ agit̉ de pcc̄is de ea nolo fieri q̄ſti oneꝫ Ita ⁊ ꝓ regl̓a ⁊ ꝓ pnͥcipio ꝑ ſe noto de ip̄a ſuppōat̉ in bono qͥcqͥd boni aliqͣ creatura fecerit vel receꝑit de hͦ ex pers eē nō liceat dubitari Cū ſic̄ dic̄ dam̄ A nll̓o illuſtriuꝫ ſuꝑet̉ Sexta cā pōt eē ꝙ ſic̄ nihil diminutū ita et nihil ſu ꝑfluū in ſacͣ ſcriptura ponit̉ qꝛ vt dicit ph̓s Qui vnū dicit quodāmō pl̓a dicit bn̄dicto ⁊ ꝓ ꝯſtāti relicto ꝙ apl̓i ⁊ alij ſci receꝑūt ſacr̄ales gr̄as ſuꝑfluū eſſꝫ addere hoc ideꝫ dice do Aue gr̄a plēa A nulla gͦ gr̄a d̓buit eē. vn̄ bern̄. Si em̄ nec foliū de arbore nec vnꝰ de paſſeribꝫ cadit ſuꝑ terraꝫ ſi ne pr̄e celeſti putē de ore euāgaliſte ſuꝑfluū effluere v̓buꝫ p̄ſtim in ſacra hiſtoria nō puto omīa quippe plena ſūt ſuꝑ nis miſterijs ac celeſti ſingula dulcedine redundācia ſi tn̄ diligēteꝫ hēant inſpectoreꝫ qui nouit ſugere mel de petra oleūqꝫ de ſaro duriſſimo Hijs aūt rōnibꝫ btīſſima virgo ſa cramētoꝝ humileꝫ ſuſceptōem et in ſe habere voluit ⁊ ta cere vt dum ſe magis omībus in omībꝰ humiliaret et ip̄aꝫ ſui humilitateꝫ ꝙͣtum in ſe erat modis omībus occultaret ſicut humilitate ꝑfecta Ita omī gr̄a plena eam etiaꝫ tacē do tota ſcriptura ꝓclamaret.

40 Dobiecta etiā de ſingulis ſacr̄is rn̄dētes ꝑ ordi nē cōcedimꝰ eā omniū ſacramētoꝝ gr̄as vel in ſe ipſis vel eqͥpollēti ſuſcepiſſe excellēter. ſuſcep gͦ baptiſmū ⁊ ꝑ baptiſmū caracteris īpreſſionē. uirtutū ex ercitatōem. meritoꝝ augmētatōem. qͣre aūt nō agat̉ fe ſtū eiꝰ baptiſmi ſic̄ purificatōnis. Vna rō eē pōt qꝛ baptiſ mꝰ eiꝰ celebratꝰ fuit in ſecreto. oblatō aūt poſt purifica tōnem in manifeſto Alia rō quare baptiſmi eiꝰ nō celebre tur feſtum. qꝛ ꝑ ſe ⁊ pnͥcipal̓r datꝰ ē in remiſſionē pcc̄oꝝ Nec obſtat ꝙ ecc̄ia baptiſmū dn̄i ſolēniſat quia ſua baptiſatio nr̄i baptiſmi fuit cōſecratio. nr̄a aūt ad gr̄aꝫ ⁊ glo riā regnatō beatiſſima etiā uirgo ad baptiſma accedēs fic ta nō fuit qꝛ eo qd̓ habere debuit nō caruit. ſed abūdauit peccati deſtitutōne ⁊ fidei ꝑfectōne que reqͥrunt̉ in accedente Alia de baptiſmo obiecta ſoluta ſunt ꝑ p̄dc̄a cariſ ſimi eodē mō rn̄dēdū d̓ ſacramēto ꝯfirmatōis in quo rece pit alteriꝰ caracteris īpreſſionē. ampliorē meritoꝝ augmētationē ꝑfectiorē uirtutū exercitatione ⁊ declarationē De ſacr̄o altai̓s recepit dn̄ice paſſionis rememoratōnem deuotōnis actualis exercitationē contͣ corꝑalē abſēciā fi lij cōſolatōem. De ſacr̄o penitētie recepit gr̄aꝫ in excellen ti eqͥpollēti pro ꝯtritōne innocēcie cōſeruatōem ꝓ ꝯfeſſio ne graꝝ actionē ꝓ ſatiſfactōne ſuꝑerogatione. Tē triplex ꝯfeſſio eſt. accuſatio pccōꝝ. recogni tio īcōgruitatis vel ingͣtitudīs bn̄fitioꝝ. ꝯfeſſio inſufficiētie mei̓toꝝ Et hec fuit ꝓprie btīſſiē v̓gi nis cōfeſſio qua confitebat̉ deo ꝙ tāta gr̄am recepit quā nunꝙͣ cum cōdigno meruit vel quā omnis creatura mereri potuerit licet ipſa de congruo meruerit hec ⁊ ſimilia fuit cōfeſſa beato iohāni euāgeliſte ſuo ꝓprio cōfeſſori. Item in extrema vnctione recepit complete uictorie preterite ⁊ plene glorie future ſignationem ⁊ loco remiſſionis venialium totius doloris mortis remiſſionem pro infirmitatis alleuatione totius corporis glorificatōem. Et ꝙ hoc

ſacramētū potuit nō reciꝑe beatiſſima v̓go exempta ꝑ pri uilegiū qd̓ ꝯfert dn̄s hijs qͦs ſine infirmitate ⁊ mortis dolore dignatꝰ fuei̓t euocare qͥ vt uidet̉ nō tenēt̉ ad vnctionē extremā cū oleo ad īfirmos ītroducto. ꝓ īfirmātiꝓ iſto pri bꝫ inſtitutā uidet̉ tn̄ ſil̓e eſſe ꝙ beatiſſima v̓go uilegio pro ſe introducto ꝓpt̓ humilitatē abrenūtiauerit ſic̄ ⁊ alia ſua p̓uilegia dū viueret occultauit ⁊ ſacramētuꝫ iſtud ꝓ pecoribꝫ īſtitutū humiliter ſuſcepit vt huīlitateꝫ quā totā uitā tenuerat egreſſura ꝯſūmaret Et dū in ex treme uite ſue articulo ad ꝯformitate deſcēderꝫ dn̄o illaꝫ In ſacͣmēto exaltāte choros omnes trāſcēderꝫ angeloꝝ. mr̄imonij triplex habuit bonū beatiſſiā v̓go vn̄ augu. om ne nuptiaꝝ bonū ē īpletū in p̄ntibꝫ xp̄i. fides. ꝓles. ſacͣ mētū. Prole ꝯgnoſcimꝰ ipſū dn̄m. fidē qꝛ nullū adulteriū. ſacr̄m qꝛ nullū diuortiū Hūit aūt beatiſſima v̓go iſtā gr̄am excellētiꝰ qꝛ cōiugia ſūt ſāctiora pari voto ꝯtinentiū. vn̄ augu. ȳmo vno tāto ſāctiꝰ ꝯiuges manebatis quā to ſāctiora cōcordit̓ ſeruabatis. ſolū aūt ſacͣmētū ordīs beatiſſiā v̓go nō recepit. hͦ em̄ ſcd̓m exteriorē hoīm reputatōem quādā p̄fert digͥtatē. interiꝰ aūt ſcd̓ꝫ veritatē humi lem ꝑtinꝫ ad ſeruitutē. vn̄ ꝑ oppoſitū ſtatui btīſſime uirginis opponebat̉ q̄ interiꝰ ſūmā corā deo habuit dignita tem exteriꝰ ſūmā huit corā hoībꝫ humilitatē Et ita hoc ſa cramētū nō recepit uirgo beatiſſima Prio vt dictū eſt ꝓ pter ſtatꝰ contͣrietatē. ſecūdo ꝓpter hūilitatē. aliaꝝ ml̓ie ruꝫ cōformitatē q̄ ab hoc ſacr̄o excludunt̉ uidelicꝫ ꝓpter cū ſexꝰ īdigͥtatē maiorē peccādi fragilitatē. ⁊ ꝓpt̓ eam q̄ ex hijs ſeqͥt̉ reginis īcongruitatē. tertō ad deſignādū ſtatꝰ ſui eleuatōnem. Omēs em̄ ecc̄ie digͥtates ſūt introducte ad ſeruiciū in ſalutē fideliū aīaꝝ. vnd̓ dn̄s in euāgelio. re ges gentium dn̄ant̉ eorum ⁊cͣ. vos autem non ſic ſed qui maior eſt veſtrum ⁊cͣ. vnde ⁊ omnes paſtores nominant̉ 41 vnde bernhar. Non eſt ꝙ blandiatur celſitudo vbi ſolici tudo maior. Illa diſcrimen intendit. hec amicum probat

Et infra. ad quid omnibꝫ aſcēdendū. non ad dn̄andū opinor. Nā ⁊ ꝓph̓a cum ſil̓r lauaret̉ audiuit vt eleuas deſtruas ⁊ diſꝑdas diſſipes ⁊ edifices ⁊ plātes. qͥd hoꝝ fa ctum ſonat. Ruſticani ſudoris magis ſtemate quodāmō labor ſpiritualis exp̄ſſus eſt. Et nos igit̉ vt multū ſecia amus de nobis vel nobis īpoſitū ſenſerimꝰ miniſteriuꝫ dn̄i datū ⁊ infra diſce exemplo ꝓphetico p̄ſidere non tam ad oꝑandū ꝙͣ ad ſanctificandū qd̓ tēpus reqͥrit. diſce ſaculo tibi opꝰ eſſe non ceptro Et ille quidē nō regnaturꝰ aſcē dit. ſed exſtirpaturꝰ. Et īfra anteceſſores tui Apoſtoli erant quia meſſis quidē multa operarij autē pauci. Pat̓ nam tibi vendica hereditatē. nam ſi filiꝰ ⁊ heres vt ꝓbes heredē euigila ad curā ⁊ non ocio torpeas ne etiā tibi dicatur. Quid hic ſtas tota die otōſus. Multominꝰ inueniri oportet delicijs reſolutū aut reſupinū pompis. nil tibi ho rū tabule teſtatoris aſſignāt. ſꝫ ſi qͥd illoꝝ tenore ꝯtētus ſis curā potiꝰ hereditabis ⁊ oꝑaꝫ ꝙͣ gloriā ⁊ diuicias. blā dit̉ cathedra ſpecula eſt inde. deniqꝫ ſemꝑ intēdis ſonas tibi ep̄i noīe nō dn̄iū ſed offitiū. qͥd ni loceris in eminēti. vn̄ dīna ꝓſpectes qͥ ſpecl̓ator ſuꝑ oīa cōſtitueris. Em̄uero ꝓfectꝰ iſte ꝓcinctū ꝑditū otiū qn̄ licet gl̓ari vbi ocia ri non licet nec otio locꝰ eſt vbi ſedula vrget ſolicitudo oīm ecc̄iaꝝ. Nūqͣ dimiſit tibi ſanctꝰ a poſt. aliqͥd. Qd̓ in qͥt habeo tibi do. quid illud vnū ſcio. nō eſt auꝝ nō eſt argētū cū ipſe dicat. argētū ⁊ auꝝ non ē mihi. Et infra neqꝫ ille dare tibi potuit qd̓ nō habuit qd̓ hūit dedit ſcꝫ ſo licitudīes ſuꝑ ecc̄ias. nūqͥd dn̄atū audi ipſū non dn̄antes inqͥt in clero ſed forma facti gregis. Ex hijs ⁊ ſimilibus patet ꝙ dignitates eccleſie introducte ſunt in ſeruitiuꝫ ⁊ mīſteriū. Beatiſſima autem uirgo aſſumpta in ſalutis auxilium ⁊ regni conſortiū. Ipſa enim ſola miniſtris fugien tibus compaſſa. vnde ⁊ ſola regni ꝯſortium obtinuit q̄ laboris adiutrix fuit. iuxta illd̓. faciamꝰ ei adiutoriū ſil̓e ſibi licet aūt beatiſſima v̓go ſacͣmētū ordīs non receperit

quicqͥd tn̄ dignitatis vel gr̄e in ipſis ꝯfert̉ de hoc plena fuit In ipſis em̄ ꝯfert̉ ſeptiformis gr̄a. Hec aūt oīfaria plena fuit Itē in ſacr̄o ordīs ſūt dignitas mīſterialis. poteſtas ſpūalis ammīſtrato executōis. Hec aūt tria btīſſiā go hūit in ſe eqͥpollēter ⁊ excellēter Mīſtri ecc̄ie hn̄t di gnitatē bn̄fitialē ꝑ caracterē excellētie. Btīſſiā aūt v̓go hūit coronā regni militātis ⁊ triūphātis ecc̄ie Vn̄ ſūmꝰ mīſtroꝝ papa ſcꝫ appellat̉ ⁊ ſeruoꝝ dei ſeruꝰ. hͦ aūt eſt regina ⁊ dn̄a angeloꝝ. ille ſeruꝰ ſeruoꝝ dei Iſta īꝑatrix tociꝰ mūdi. Itē in mīſtris ē poteſtas ſpūalis tꝑalis delegata a deo vel ſubdelegata ⁊ uicaria. In ipſa ē plenitudo celeſtis ꝑpetua ex auctoritate ordinaria. Itē in mīſtris ē executō ligādi atqꝫ ſoluēdi ꝑ vſū clauiū. in ipſa aūt ē liga tīa dn̄andi poteſtas ad ligādū ⁊ ſoluēdū ꝑ īꝑiuꝫ Et ſic qͥc qͥd ē dignitatis ⁊ gr̄e in ordinū gn̓e ꝯſtat btīſſime v̓gin mīme defuiſſe. ſed ne iudeat̉ v̓tutes ſiue dignitates gn̓ales tm̄ habuiſſe ⁊ ſpālibꝫ caruiſſe. dicimꝰ ipſā ſingl̓oꝝ or dinū dignitates ⁊ gr̄as ꝑ eqͥpollētiā ⁊ cū excellētia poſſe diſſe. habuit aūt cū exorciſtis demonū expulſionē vn̄ ip̄a ꝯteret caput tuū ⁊ iudith olofernē int̓fecit ⁊ heſter uicit amā Cū hoſtiarijs habuit introductōnem mūdoꝝ ex cluſionē īmūdoꝝ. Ezechi. Porta hec erit clauſa principi Princeps ingrediet̉ ꝑ eā quaſi dicerꝫ. porta hͨ pnͥcipi ⁊cͣ ideſt ymitatores ſuos introducit ⁊ indignis erit clauſa. habet etiā cū acolitis illuminatōeꝫ. Cant̓. que eſt iſta que aſcēdit qͣſi aurora cōſurgēs Et illud nu̓i. oriet̉ ſtella ex ia cob Itē cū lectoribꝫ oīm ꝓph̓aꝝ expoſitōem ad lr̄am in ſeipſa. vn̄ yſa. ecce iurgo ꝯcipiet ⁊ ꝑiet filiū. Et angelꝰ ad ipſā. ecce concipies ⁊cͣ. doctrix eſt em̄ diſciplīe dei ēt cū ſubdiaconis doctrine apl̓ice on̄ſione vn̄ ſignat̉ per archā in qua fuerūt deutronomiū ⁊ māna ⁊ iurga aaron id ē ⁊ diuina ſapīa habet cum dyaconis verbi diuini conſeruatōnem. alijs ad ſcibendum narratōem cōſilioꝝ dn̄i ꝑfectā īpletōnem. vnde math̓. conſeruabat omnia verba hec ⁊cͣ.

Habet cum ſacerdotibꝫ dn̄ici corꝑis ꝑ ſeipſā formacioneꝫ tractatōeꝫ coniūctōeꝫ hͦ eſt ꝙ corpꝰ dn̄icum mediāte eiꝰ verbo ⁊ ꝯſēſu de eiꝰ carnibꝫ ⁊ ſāgnibꝫ formatū fuit ⁊ ipſū familiariſſime ⁊ dulciſſime tͣctauit ⁊ ī cibū ⁊ ī potū nob̓ cō municauit ⁊ ꝑ hoc nos om̄s ad iugū ſuū ſane ⁊ onꝰ leue ca ritatīe ligauit ⁊ ab oībꝫ culpis ⁊ penis non ſolū ſolutos on̄dit ſꝫ abſoluit. Iuxta illud qͥ māducat carnē meā ⁊cͣ. Habꝫ cū ep̄is clericoꝝ ordinatōeꝫ p̄bēdaꝝ collatōem/ tē ploꝝ ꝯſecͣtōem. ſacraꝝ v̓ginū velatōneꝫ Ordināt em̄ epiſcopꝰ ꝑ ſacͣmēti collatōeꝫ. beatiſſiā aūt v̓go ꝑ ꝯtinētie ob ligatōeꝫ Iuxta illud. mūdamī qͥ fertis vaſa dn̄i. Confert etiā ep̄us p̄bēdas inſtituēdo. beatiſſiā autē uirgo p̄bēdas faciēdo. Cōſecͣt etiā ep̄s tēpla corꝑalia dedicādo. btīſſiā aūt irgo tēpla ſpūalia caſtimoniā īſpirādo ⁊ ſibi ſpēaliter vēdicādo. Cōſecrat etiā ep̄s v̓gīes exteriꝰ bn̄dicēdo. bea tiſſiā aūt v̓go ꝯſecrat virgines īteriꝰ uirtutibꝫ adornādo ⁊ eas filio ſuo deſpōſādo Et nō tm̄ v̓gīs v̓gītatē conſecrando ⁊ obprobriū ſtei̓litatis auferendo. ſed eas ſibi ſpēalit̓ in filias adoptauit ⁊ ad ſtatū digniſſimū exaltauit. Iux ta illud īcorruptō facit ꝓximū deo. Hꝫ ꝯmunē cū pͣpͣ. uir go btīſſima oīm ecc̄iaꝝ ſolicitudinē poteſtatis ſpūal̓ plenitudinē pͥuilegiatoꝝ actuū vniu̓ſitatē. Ecc̄iaꝝ ſollicitudinē qꝛ pͣpͣ. ē pr̄ pr̄m. ipſa aūt mr̄ oīm xp̄ianoꝝ. ȳmo oīm bonoꝝ mr̄ ē. Ptatis plenitudinē habet em̄ dn̄s papa poteſtatis plenitudinē in uita iſta. ſed non ī celo nec in purgatorio nec in inferno. Beatiſſima auteꝫ uirgo habet poteſtatem in celo ⁊ in purgatorio ⁊ in inferno. Priuilegia torum actuum vniuerſitatem vt patebit inferius cum de priuilegijs eius inquiremus. Et nota ꝙ cum beatiſſima uirgo ſacramenta peccatoribus inſtituta humiliter ſuſcepit nō ꝓpter hoc ſe mētiēs peccatricē oꝑe dixit falſū. ſꝫ vltra debitū in bonis ſe pcc̄oribꝫ ꝯformās ſe vere oꝑe eē huilē denūtiās ꝑ oīa veꝝ dixit. ſic gͦ manifeſtū ē ꝙ qͥcqͥd eſt diuinitatis vel gr̄e in ſacͣmētis ecc̄ie plenitudī gr̄e qͥ fuit

in beatiſſima uirgine oīo nihil deeſſe ſꝫ eā hͦ totū vel in gra cijs ſacͣmētalibꝫ vel in eaꝝ eqͥpollētibꝫ vel excellētibꝫ ple narie poſſediſſe. ¶ Capi cxxij. Oſt hͦ q̄rit̉ vtꝝ ſcd̓m ꝙ eſt in uirtutibꝫ contēta ī plenitudīe beatiſſiē v̓gs fides ſit comp̄henſa Et q̄rit̉ pͥmo de gr̄a fidei vtꝝ beatiſſiā v̓go habuei̓t fidē. ⁊ uidet̉ ꝙ non latera em̄ ciuitatis ſūt eqͣlia. ⁊ vnuſquiſqꝫ quātā habet fidē tātā habꝫ dilectōem in uia ⁊ ecō uerſo ⁊ hͦ ſꝑ ⁊ vbiqꝫ. ſed beatiſſima v̓go tātā hūit dilectionē in uia qͣntā nūqͣ aliqua pura creatura in uia gͦ ⁊ tātaꝫ hūit cognitōeꝫ q̄ erat ſuꝑ om̄eꝫ cognitōeꝫ quā vnꝙͣ hūit̓ aliqͣ creaturā. gͦ ꝯgnitō beatiſſime v̓gīs īuia fuit excellē tior cognitōe raptꝰ q̄ ē creature exiſtētis īuia. ſed ꝯgni tō raptꝰ excellit fidē gͦ cognitō beatiſſime v̓gīs excellit fi dē ⁊ nō ſcd̓m modū fidei. gͦ nō hūit fidē. Itē ad cor̄. ij. Raptꝰ eſt vſqꝫ ad tertiū celū. ſuꝑ hoc dicit glo. ꝙ paulꝰ uidit in raptū ſicut qͥ ſūt in tertia ierarchia. gͦ beatiſſima ma v̓go ſil̓r uidit ⁊ excellētiꝰ. ſed illi de tertia ierarchia n̄ uiderūt ꝑ fidē. gͦ nec beatiſſima v̓go hūit fidē Itē mūdi tia cordis ē diſpoſitō ad uidēdū deū Iuxta illd̓ beati mūdo corde ⁊cͣ. gͦ vbi maior mūditia ibi maior uiſio. ſꝫ nll̓a vnꝙͣ creatura habuit tātā mūditiā quātā illa q̄ pui̓tate ni tebat qua ſb̓ deo neqͥt maior intelligi. gͦ nūqͣ aliqua creatura habuit tā altā ꝯgnitōnē ergo eiꝰ ꝯgnitō ſuꝑ raptū ſuꝑ fidē quicqͥd em̄ ſuꝑiꝰ eſt ſuꝑiorē ſuꝑiꝰ ē īferiore Itē entis ad nō ens īfinita ē diſtātia. gͦ pcc̄or ⁊ n̄ peccati diſtāt in īfitū. ſꝫ tm̄ pcc̄a nr̄a diuiſerūt int̓ nos ⁊ deū. gͦ vbi plꝰ de pcc̄o ibi maior diuiſio ⁊ vbi minus de pctō ibi ma ior cōiūctio ergo oīno nichil de pctō ꝓxima coniunctio. Sed nulla pura creatura eſt vel fuit omnino ſine peccato inuia. Iuxta illud iohannis. Si dixerimꝰ qꝛ pcc̄m nō habemꝰ ⁊cͣ. excepta beatiſſima uirgine de qua dicit auguſt. Cum de pcc̄is agit̉ nullā volo de ipſa fieri q̄ſtionē gͦ nunꝙͣ liqͣ pura creatura ita ꝯiuncta fuit deo ſic̄ beatiſſima v̓go

Sed illa ꝯiūctio eſt ꝑ cognitōem ⁊ dilectōem gͦ nunqͣꝫ aliqua pura creatura huit tā alta ꝯgnitōeꝫ ⁊ dilectōem. er go ſuꝑ raptū gͦ ſuꝑ fidē Itē tres ſūt actꝰ ierarchie. pur gare illuare ꝑficere ſcd̓ꝫ dyo. ⁊ ſūt illi tres actꝰ adīuice ordinati. ita ꝙ maiorē purgatōeꝫ ſeqͥt̉ maior illuminato. ⁊ maiorē illuminatōeꝫ ſequit̉ maior ꝑfectio. ſꝫ beatiſſima v̓go inter puras creaturas purgata fuit ī ſūmo. gͦ eiꝰ cognitō fuit ſuꝑ om̄eꝫ cognitōeꝫ oīs pure creature inuiaItē ꝑ cognitōeꝫ eleuat aīa ad deū ⁊ ī illo motū eſt natura que eleuatꝭ deꝰ eſt motor qͥ eleuat ⁊ vbi ad qd̓ natura cleuat̉. gr̄a aūt eſt diſpoſitō media ꝑ quā fit eleuato. Natu ra autē eſt in omnibꝫ eqͣliter ad hoc ꝙ ſit dei capax per cog nitōnē ⁊ dilectōeꝫ. Sil̓r deꝰ in ſe eodē modo habet ſe reſpectu omniū ergo ſi aliqͥs eleuat̉ magis ad cognoſcēdū ꝙͣ alter hoc erit ꝑ mediū eleuās qd̓ eſt gra. ſed gr̄a beatiſ ſime uirgīs maior fuit omni gr̄a pure creature ergo alci us eleuat̉ ad cognoſcēdū deū ꝙͣ aliqua creatura gͦ cognitio eius fuit ſuꝑ raptū gͦ ſuꝑ fidē. Itē gr̄a ⁊ gl̓ia habent ſe adinuicē vt ꝓportōnabilitas qꝛ his maiorē gr̄aꝫ habet maiorē gl̓iam. iuxta illud zacha. Exeqͣbit gr̄am gl̓ie. ſed ī ter cōprehēſores nunꝙͣ aliqͣ pura creatura tā alcā hūit ꝯg tōeꝫ quātā habet btīſſima v̓go ī prīa gͦ inter uiatores nūqͣ huit aliqͣ pura creatura tā altā ꝯgnitōem qͣntā hēt beatiſſima v̓go ī pr̄ia gͦ inter uiatores nunꝙͣ hūit aliqua pura cre atura tā altā cognitōnem in uia gͦ ſuꝑ raptū ⁊ fideꝫ ergo cognitō eiꝰ fuit ſuꝑ raptū ⁊ fidē. Itē quicqͥd continet vacuū ipſum ſimpl̓r nō eſt plenū. qꝛ contētū contēti eſt continentis ergo ſi contētum in ſe plus poteſt reciꝑe ergo et continens. Exemplum de domo plena doleis vacuis ergo ſi beatiſſima uirgo habuit fidei vacuitate habuit in aliqͦ vacuitatē reſpectu gratie ergo non fuit gratia plena qd̓ falſum eſt. Item ꝙ beatiſſima uirgo fuerit ſapientior omī creatura ſignatum huius eſt/ ꝙ libri qui intitulantur de ſapientia de beatiſſima turgine ſpecialiter exponuntur.

et ꝙ ſapīa dr̄ quaſi de ipſa dicant̉ eccl̓ia interp̄tat̉ vt pa tet in epl̓is q̄ de ipſa legunt̉. in ſapīa aūt nihil eſt de ſtulticia vel ignorācia. gͦ beatiſſima v̓go plena fuit ſapīa. ſꝫ in fide nō eſt plena ſapīa ſꝫ ex ꝑte Iuxta illd̓. ex ꝑte cogno ſcimꝰ ⁊ ex ꝑte ꝓphetamꝰ. gͦ beatiſſima v̓go nō habuit fidē ſꝫ plenā ꝯgnitōeꝫ tē g̓g̓. quibuſlibet in hac carne viuētibꝫ. ſꝫ tn̄ ineſtimabili uirtute creſcētibꝫ acumīe cōtēplatōis pōt claritas dei uideri. ſi tn̄ huic uite fūditꝰ moriāt̉. ſed nll̓a pura creatura huic uite ita fūditꝰ fuit mortua ſicut beatiſſima v̓go. gͦ eiꝰ ꝯgnitō fuit ſupͣ raptū ⁊ fidē ⁊ excel lētior cognitōnibꝫ alioꝝ Itē ꝙ cognitō beate v̓gīs fuit ſupͣ fidē ⁊ excellēcior ꝯgnitōibꝫ alioꝝ. videt̉ ꝑ beatū b̓n. qͥ dicit. quis em̄ excepta fortaſſis illa q̄ ſola in ſe feliciſſime meruit exꝑiri. intellc̄u caꝑe. rōne diſcernere poſſit. qͣli ter ſplēdor ille inacceſſibilis v̓gineis ſeſe infuderit uiſceri bꝫ Et etiā illa q̄ inacceſſibil̓ eſt accedere ⁊ ad ſe ferre po tuiſſꝫ d̓ portiūcula eiuſdē corꝑis cui ſe īmediate aīma ꝯtē ꝑauit Reliq̄ maſſe vmbraculū fecerit ⁊ ꝓpt̓ hoc forte maxime dictū eſt obūbrabit. qꝛ res nimiꝝ erat in ſacͣmēto ⁊ ꝙ ſola ꝑ ſe t̓nitas ī ſola ⁊ cū ſola v̓gine voluit oꝑal̓. ſoli em̄ datū eſt noſce cui ſolū datū ē exꝑiri. Dicat̉ g. ſpūs ſanctꝰ ſuꝑueniet ⁊cͣ. qui vtiqꝫ potētia ſua fecūdauit te. ⁊ v̓ tus altiſſimi obūbrabit tibi quatenꝰ qͥ notꝰ ē pr̄i notꝰ ſit et tibi. ac ſi angelꝰ rn̄deat uirgini. qͥd a me q̄ris qd̓ in te ipſa exꝑiris. ſcies ſcies ⁊ feliciter ſcies. ſed illo doctore qͦ ⁊ auctore. ego aūt miſſus ſū v̓ginalē cōceptū nūciare non creare. Nō pōt doceri niſi a donante nec pōt addiſci niſi a ſuſcipiēte. Ex hac auctoritate colligitur ꝙ beatiſſima v̓go de incarnatōne ⁊ de filio dei incarnato habuerit cognitōeꝫ que fuit ſupra fidē ꝙ tm̄ notꝰ eſſꝫ ſibi qui notus erat patri quod non poteſt intelligi de cognitōe fidei ſcd̓m quam notꝰ erat ⁊ ml̓tis. Ex hijs aūt ꝯcludit̉ ꝙ ꝯgnitō beatiſſi me v̓gīs fuit ſuꝑ fidē ⁊ ſuper omnē ꝯgnitōneꝫ pure cre ature exiſtētis in uia. ¶ Capi. lxxxiij.

Onſequēt̉ q̄rit̉ d̓ ſpe vtꝝ beatiſſima uirgo habuit ſpem ⁊ pōt uideri ꝙ nō ꝑ eadē q̄ d̓ fide poſita ſūt argum̄ta Prīo ſi ſpes ē c̓ta expectatō future btītudīs ex meritis ⁊ gr̄a ꝓueniēs ⁊ ſeqͥt̉. ſpes ad fideꝫ ⁊ c̓titudo ſpei ad fidei ꝯgnitōeꝫ gͦ ſic̄ cognitō ad ꝯgnitōꝫ ⁊ c̓titudo ad c̓titudinē. gͦ ſi ꝯgnitō btīſſime v̓gīs fuit ſuꝑ oēꝫ ꝯgnitōeꝫ uie ⁊ trāſcedēs fidē. gͦ c̓titudo eiꝰ ſuꝑ om̄eꝫ uie c̓titudine ⁊ tͣnſcēdēs ſpeꝫ Ite c̓titudo ſpei vl̓ ē falli bil̓ vel ꝯdictōal̓ ſi em̄ c̓tꝰ ē qͥs de et̓na beatitudīe falli pōt qͥs cadere pt̄. ſi aūt ſperat ſub ꝯdictōne ⁊ ꝑmāſei̓t in cari tate rō ſua ē ꝯdictōalis certitudo ⁊ ita oīs c̓titudo ſpei ē fallax vel ꝯdc̄onalis. ſꝫ c̓titudo btīſſime v̓gīs de eterna beatitudīe fuit īfallibilis ⁊ abſoluta. gͦ fuit maior oī certitudine ſpei ergo nō fuit ꝑ modū ſpei gͦ nō habuit ſpē. Iteꝫ cui īeſt vnū oppoſitoꝝ/ alteꝝ in eē nō pōt. ſꝫ timor ſeꝑatō nis ⁊ ſpes opponūt̉ ⁊ btīſſima v̓go nō hūit timorē ſeꝑationis. gͦ nec ſpeꝫ Itē int̓ gr̄aꝫ amiſſibilē ⁊ gl̓iaꝫ īamiſſibilē medii ē gr̄a īamiſſibilis. gͦ beatiſſima v̓go q̄ hēt ſtatū mediū inter ſtatū uie ⁊ ſtatu pr̄ie habuit certitudinē medi am inter certitudinē uie ⁊ c̓titudinē pr̄ie. ſꝫ certitudo ſpel ptinꝫ ſimpl̓r ad ſtatuꝫ uie. gͦ inferior eſt illa certitudīe q̄ fuit in beatiſſima v̓gine ⁊ ita btīſſima v̓go non hūit ſpeꝫ maiorē c̓titudinē. ¶ Capi. lxxxiiij. Onſeq̄nter q̄rit̉ de caritate vtꝝ ī btīſſima virgi ne fuit. Et iudet̉ ꝙ habuerit caritatē excellēteꝫ oīs pure creature In luca legit̉ ꝙ p̄miſſa q̄ſtōe de duobꝫ debitoribꝫ qͦrū vnꝰ dēbat denarios. l. alius. c. ⁊ nō hn̄tibꝫ vn̄ redderēt. donauit vtiſqꝫ ⁊ q̄rēte dn̄o qͥs plꝰ dilexei̓t. rn̄det̉. eſtimo qꝛ is cui plꝰ donauit. ex hoc ergo colligitur ꝙ ille plus tenetur diligere cui plus donatur. ſed beatiſſime virgini ſuꝑ omnes creaturas plus eſt dona tum. ergo ſuper omnes creaturas plus diligere tenebat̉ Tantum dilexit ergo ipſum pluſqͣꝫ aliqua creatura dilexit Et uidet̉ ita ꝙ maiorem caritatem habuit angelis.

Itē gr̄a gͣtis data ordinat̉ ad gr̄am gratū faciētē. Sed beatiſſima v̓go habuit gr̄am gratis datam ſuꝑ om̄eꝫ creaturā in uia vel in pr̄ia exn̄tem in hoc ꝙ meruit eē mat̓ deiergo ⁊ gr̄am gͣtuꝫ facientē habebit gratiā om̄is creature excellētē. Itē caritas eſt de corde puro ⁊ de cōſciencia bo na/ ⁊ de fide non ficta. ergo vbi maior pui̓tas ibi maior ca ritas. Sed gl̓oſa uirgo habuit puritatē in ſummo qͣ ſub deo nequit maior intelligi. ergo caritatē habebit in ſummo cui in creaturis equalis nequit intelligi. Itē nullꝰ tenet̉ tātū diligere ſic̄ pater ⁊ mater. Sed inter creaturas ſola fuit mr̄ dei. ergo nll̓a creatura tm̄ tenebat̉ diligere deum Sꝫ quātū tenebat̉ diligere tātū dilexit. ergo beatiſſima virgo deū pluſqͣꝫ aliqua creatura dilexit. Ite ꝓuer. Ego diligentes me diligo. ergo plus diligentes plus diligo. ergo quēcūqꝫ deꝰ maxime diligit ille deū maxime diligit. Sꝫ deꝰ maxime ſuꝑ om̄em creaturā dilexit beatiſſimā uirginē. ergo ipſa ad ipſū maiorē ſuꝑ om̄eꝫ creaturā habuit dilectionē. Huiꝰ etiā ſignū eſt ꝙ de ipſa cantica cāticoꝝ que amoris ꝯtinēt ꝑfectionē ſpēal̓r exponunt̉. ⁊ ibi ami ca ⁊ cariſſima ꝑ excellētiā noīat̉. Itē g̓g̓. Exhibitō oꝑis ꝓbatō ē dilectōis. ſꝫ deꝰ nūqͣ alicui creature tm̄ bn̄ficiū ex hibuit ī oꝑe. ergo nūqͣ creaturā aliquā tm̄ dilexit. gͦ ipſa deū pluſqꝫ aliqua creatura dilexit. Itē deꝰ dat oībꝫ abun dāter ⁊ illuīat om̄eꝫ hoīem/ nō tn̄ om̄s recipuit equaliter nec omnes eqͣliter illumināt̉ Cuiꝰ diu̓ſitatis cā duplex eē uidet̉. Vna ex ꝑte recipiētis. qꝛ vnū magis ē capax ad recipiēdū ꝙͣ alteꝝ. ⁊ ꝓpt̓ hoc magis recipit altero. iuxta illud euāge. diuiſit illis bona ſua vnicuiqꝫ ſcd̓ꝫ ꝓpͥaꝫ v̓tu tē. glo. Capacitatē hāc aūt capacitatē oꝑat̉ hūilitas. iux ta illud. huīlibꝰ dat gr̄am. ergo vbi maior humilitas maior ē capacitas. gͦ maxime dat tantā gratiā quātam reciꝑe poteſt. Sed quantum recipere potuit/ cantum recepit ergo gratiam in ſummo creature recepit. Item ex ꝑte dantis eſt diuerſitas dom. qꝛ cum dans det ſcd̓m rōnem

et ratio reſpiciat finem maius donuꝫ dat quod dat̉ ad ma iorē fine. vt īꝑator maus donū daret cui daret donū ad eſſēdū ſenatore/ ꝙͣ cui daret donū ad eſſendum ſimplicem ſeruiēteꝫ. Sed beatiſſime uirgini dabat̉ donū ad eſſēdū matre dei. omībꝫ aūt alijs creaturis dabat̉ gracia ad eſſe dū ſeruū dei. ſicut ergo īproportōnabiliter magis eſt eſſe matrē dei ꝙͣ ſeruū dei īproportōnabilit̓ eſt maius donū qd̓ dat̉ ad eēndū matrē dei ꝙͣ ad eſſēdū ſeruū dei. ſed donuꝫ in quo alia omīa donant̉ eſt caritas. ergo caritas beatiſſime uirginis eſt īproportōnabiliter maior caritate oīs creatu re. vnde augꝰ in li. de natura ⁊ gr̄a. inde em̄ ſcimus ꝙ ei plus gr̄e ſit collatū ad iuncēdū ex oī parte peccatū ꝙ conciꝑe ⁊ parere meruit illum que cōſtat nullū habuiſſe peccatū ⁊ iteꝝ illa antē ergo ſingulari gratia p̄uenta ē atqꝫ repleta vt ipſū haberet ventris ſui fructū que ex initō habuit vniuerſitas deū. Iteꝫ eadē eſt caritas numero quaꝫ habet beatiſſi na uirgo modo in pr̄ia/ ⁊ quā habuit in uia in ſubſtātia. Sꝫ quecūqꝫ ſunt eadē numero ſcd̓m ſubſtan ciā/ eadē ſūt per ſubſtātiā. ergo ſi nūc habet maiorē caritateꝫ caritate omīs angeli ⁊ tūc habuit. Iteꝫ arguit̉ per effectū. Quicūqꝫ effectꝰ ſequit̉ aliquā forma ſcd̓m ſb̓ſtāciā ſi permanet idē effectꝰ non augmētat̉ per ſubſtātiam ergo ⁊ caritas eadē erit ſēper ſcd̓m ſubſtācia. Sed facere dignū/ uita eterna eſt effectꝰ qui ſequit̉ formā que ē caritas ſcd̓ꝫ ſubſtāciā ⁊ ille effectꝰ qui extat in uia ⁊ in pa tria non augmētat̉ ſcd̓m ſubſtāciā. ergo ⁊ caritas eadeꝫ erit inuia ⁊ in pr̄ia non augmētata ꝑ ſubſtāciā. ergo cum beatiſſima iurgo habeat maiorē caritatē om̄i angelo in patria. habuit maiorē omni angelo in uia Iteꝫ ſublato a bea tiſſima uirgine oīno fomite ⁊ poſt penalitate ⁊ tandē cor ꝑis aīalitate. habuit maiorē caritatē om̄i angelo in uia ſed iſta ablatō nō eſt aliqua adiectō caritatis qͣntū ad ſubſtan tiā ſed quātū ad actꝰ eleuatōem ⁊ expeditōnem. gͦ cai̓tas eius in ſubſtātia fuit maior in ſubſtātia caritate angeli licꝫ

minor fuerit quantuꝫ ad actum. ⁊ hoc ꝓpter condictionē ⁊ ſtatū ſubiecti in quo erat. Itē dicit augu. ꝙ hͦ p̄ceptū diliges dn̄m deū tuū ⁊cͣ. nō poteſt impleri in via ⁊ cōſtat ꝙ hoc eſt ꝓpter condictōes vie que ſūt vno ad corpꝰ cor ruptibile penale ⁊ animale ⁊ viſio per ſpeculū in enigma te. Et conſtat ꝙ hijs om̄ibꝫ ſublatis plene adimplet̉ Et ita videt̉ ꝙ ꝑfectio caritatis vie in caritate patrie nō fiat per aliquā adiectōnem quātū ad ſubſtāciā ſed per extēſio onem ⁊ eleuatōnem quātū ad actū eadē ſubſtātiā permanente. ergo ſi beatiſſima virgo habet maiorē caritatē quan tū ad ſubſtāciā omni angelo nūc in pr̄ia. habuit etiā ī via ¶ Capi. lxxx. Vxta hoc querit̉ gͦ. vtꝝ caritas gl̓ioſe virginis d. l. in via fuerit in tali ſtatu ꝙ potuerit augmētari. pa⁊ videt̉ ꝙ ſic. Omne em̄ qd̓ eſt citra ſummū meli bris ꝯdictōnis eſt ſi pōt augmētari in bono ꝙͣ ſi nō poteſt. ſed ſtat ꝙ caritas gl̓ioſe virginis fuit cica ſummū ⁊ in op timo ſtatu. ergo potuit augmētari. Itē aug. ad iero. Ca ritas eſt virtꝰ qua id qd̓ diligendū eſt diligitur. Hec in alijs maior in alijs minor ī alijs nulla eſt. Pleniſſima vero que iam nō poſſit augeri que ꝙͣdi hic eſt homo īuenitur in nemine. ꝙͣdui aūt hic eſt viuens augeri poteſt. Qd̓ ſi cōcedat̉. Contͣ caritas beatiſſime virginis fuit ꝑfectiſſi ma ſcd̓m ſtatū vie. Sed ꝑfectius eſt quod eſt in termīo ꝙͣ qd̓ eſt citra terminū. ſed quod augmētabile eſt citra terminū ē ſed caritas beatiſſi ne v̓ginis non eſt augmētabilis Itē ſicut nec ſed in ſummo cōplemēto ſcd̓m ſtatū vie ⁊cͣ. in corporalibꝰ ita nec in ſpūalibꝫ quicꝙͣ eſt vacuū ſecūdū actum ſed inter caritatē augmētabilē pr̄ie/ ⁊ caritatē au gmētabilē vie mediū eſt caritas vie ī augmētabilis. ergo cum extrema extēt ⁊ mediū erit vel aliqͥd eſt vacuū. Illd̓ autē mediū non cōuenit beatiſſime v̓gini que fuit in ſtatu vie ſumma ⁊ ꝓpīquiſſima ſtatui pr̄ie. ergo habebit carita tē ī augmētabilē in ſūmo. Itē inter caritatē īaugmētabilē

quātū ad ſubſtāciam ⁊ quātum ad actum ⁊ caritatem au gmētabilē quantū ad ſubſtāciā ⁊ quantū ad actū. Media eſt caritas in augmētabilis qͣntū ad ſubſtāciā ⁊ augmēta bilis quātū ad actū. Quarta em̄ drn̄tia eſt īpoſſibilis ſcꝫ ꝙ ſit augmētabilis ſcd̓m ſubſtātiā ⁊ non ſcd̓m actū. Sed medio ꝑfectōnali debet̉ media ꝑfectio ergo cū beatiſſima v̓go habuerit mediū ſtatū in uia inter ꝑfectibilia mediam habebit ꝑfectōem. ergo habebit caritate in augmētabilē ſe cūdū ſubſtāciā ⁊ augmētabilē ſcd̓m actū. Itē omne crea tum certo t̓mino ⁊ quātitate eſt mēſuratū. omīa em̄ deꝰ fecit numero pondere ⁊ mēſura. gͦ nullius creati potētia ē in īfinitū ergo aūgmētu caritatis nō eſt in īfinitū in uia ergo aliter ꝑfectio erit in ſuo ſūmo. ſed ſūmū perfectibile perfectōis uie fuit beatiſſima v̓go ergo habuit caritateꝫ uie in ſummo. ¶ Capi. lx. vj. Vxta hoc querit̉ ergo vtꝝ beatiſſima uirgo fru eret̉ in uia per modū pr̄ie ⁊ uidet̉ ꝙ ſic. Augu de doct. xp̄iana. frui eſt amori inherere alicui rei ꝓpter ſe. Sed beatiſſima iurgo inherebat ſummo amori ꝓ p̄ter ſe ⁊ īſeꝑabiliter ergo fruebat̉. Itē inter tm̄ cōprehē ſorem ⁊ tm̄ uiatorē triplex eſt mediū. comp̄henſor ſimpli citer ⁊ uiator ſimplititer ſimul ſicut dn̄s noſter ih̓s xp̄s Et cōprehēſor ſimpl̓r ⁊ uiator ſcd̓m quid ſicut angeli cu ſtodijs ⁊ miſterijs hoīm deputati ſcd̓m ꝙ ſunt uiatores vſqꝫ ad diem iudicij. Tertiū mediū eſt uiator ſimpl̓r ⁊ cō prehēſor ⁊ fruens ſcd̓um qͥd. ergo cum inueniat̉ aliquis cōprehēſor tm̄ vt hoīes in pr̄ia. Et aliquis uiator tm̄ vt homīes in uia ⁊ aliquis uiator ⁊ comp̄henſor ſimul vt hō deus. Et aliquis ſcd̓m qͥd uiator ⁊ cōprehēſor ſimpl̓r vt angeli. īuenit̉ quarta drn̄tia vel aliquid erit vacuū ⁊ ita erit aliqua perſona uiatrix ſimpl̓r ⁊ comp̄hēdēs ⁊ fruens ſcd̓m quid ⁊ erit ſumma in ſtatu uie ⁊ ꝓpīquiſſima ſtatui pr̄ie hoc autē erat beatiſſima uirgo. ergo ipſa erat uiatix ſimpliciter et comprehendens ⁊ fruens ſecunduꝫ quid.

Ex hijs autem oībus uidet̉ ꝙ beatiſſima uirgo non hūit gratiam v̓tutū theoloycaꝝ ſcd̓ꝫ modū uie ſed perfectōri modo ⁊ excellētiori omni mō ꝑfectōis pure creature. ſi concedat̉. Contͣ ꝑfectio addita ꝑfectō non deſtruet ipſam ſed auget. Item ſtatus ue/ īferior eſt ſtatui pr̄ie. ergo ſūmūie inferiꝰ erit infimo patrie Item dn̄s ī math̓ Ioh̓e. baptiſqui minor eſt in regno celorum maior eſt glo. dicit. omnis ſanctus qui eſt cum deo maior eſt eo qui iam eſt in mundo. Itē ſimil̓r illud. ecce mitto angelū meuꝫ vbi dicit glo. Nouiſſimꝰ angelus celi maior ē quouis hoīe ¶ Capi. lxxxvij. Oſt hoc querit̉ de caritate beatiſſime uirgis quaꝫ habuit ad ꝓximū vtꝝ illā haberet in ſummo pure creature. Et videt̉ ꝙ non quia maiorē caritatem nemo habet ⁊cͣ. Itē ipſa animā ſuam non poſuit ꝓ amicis ſuis. ergo non habuit maiorē alijs qui animā ſuā ꝓ proxis poſuerūt. Contͣ ꝓpter qd̓ vnūquodqꝫ ipſū mauis. gͦ prop ter quod amamꝰ ipſum magis diligimꝰ ſic̄ dicit ph̓s. Sꝫ ꝓximū amamus ꝓpt̓ deum. ergo qui plus amat deū plus amat ꝓximū. Itē eadē caritas qua diligitur deꝰ ⁊ ꝓximꝰ ergo qui habet ſummā caritatē ad deum ſummā habet ad proximum. Sed beatiſſima uirgo ſummā habuit caritatē ad deū ergo ad ꝓximū. ¶ Capi. lxxxviij. Onſequent querit de uirtutibꝫ cardinalibꝰ Et pͥ mo de iuſtitia In quo ſtatu habuit eam beatiſſima uirgo reſpectu uiatoꝝ ⁊ uidet̉ ꝙ ſuꝑ uiatores iuſtitia em̄ ⁊ miſericordia opponunt̉ in effectibꝫ. ergo qui habet de iuſtitia magis minꝰ habet de miſericordia ⁊ ecōuerſo. Sed beatiſſima virgo vtpote mater miſericordie fuit mi ſericordia ergo minimū habuit de iuſtitia. Itē yſa. opus iuſtitie pax ⁊cͣ. Ite iuſtitiā non fecimꝰ in terra ⁊ ideo ce ciderūt habitatores eiꝰ. Itē prouer. Iuſtꝰ in pnͥcipio ac cuſator eſt ſui. Ex iſtis omnibꝫ colligit̉ ꝙ actꝰ iuſtitie in

uia eſt iuſtificare mala ⁊ punire ⁊ uitia caſtigare. q̄ omīa non fuerūt in beata uirgine ergo nō habuit actū iuſtitie in uia ergo ſuper uiatores. Itē due ſūt ꝑtes iuſtitie decli nare a malo ⁊ facere bonum. ſed vtrūqꝫ iſtoꝝ habuit bea ta uirgo ſuper omnes puros uiatores. ꝙ auteꝫ beatiſſima irgo declinatōem a malo habuit excellētiꝰ omnibꝫ uiato ribꝫ patet ex hoc ꝙ ipſa ſola uiatix fuit que nūꝙͣ peccauit Vnde augu. Excepta hac uirgine de qua ꝓpter honorem dn̄i cum de peccatis agit̉ nullam volo habere mentōnem Si omnes ſancti ⁊ ſācte conueniret docerēt. Si dixerimus peccatū non habemꝰ noſipſos ſeducimꝰ ⁊ veritas in nobis non eſt. Excellit etiā uiatores omēs in oꝑatōne bo ni. in eo ꝙ deum genuit qui omnia regnauit tantū effectū ꝓtulit boni de ſe ꝙ nullius pure creature effectꝰ illi vel dignitate vel vtilitate poterit coequari. Itē oꝑa miſericor die que fiunt ex compaſſione ⁊ cum releuatōne miſerie ⁊ ꝓpter hoc dicunt̉ oꝑa miſericordie eadē oꝑa iuſtitie et ad ea omnes tenent̉ vt patet in vltima diſcuſſione. Eſuri ui ⁊ non dediſtis michi. ⁊cͣ. vbi fit diſceptatō ⁊ adiudica tio damnatoꝝ ꝓ huiuſmōi opeꝝ obmiſſione. Illa etiam opera exercuit beatiſſima uirgo in ſummo ſuꝑ omnes uiatores Opeꝝ em̄ miſericordie alteꝝ altero eſt maius bonū vel quod fit ex maiori caritate vel quod fit magis indigen ti vel quod fit magis digno indigēti vel quod fit cuꝫ malori effectu impenſo vel quod fit ex magis neceſſario ⁊ mi nus ſuꝑfluo. hec omnia fuerūt in beatiſſima uirgine in ſūmo Caritas ex qua opera miſericordie fecit omneꝫ creatu ram excellit vt infra patebit. Maxime indigenti tribuit qꝛ nemo inter uiatores pauperior ih̓u xp̄o fuit. Digniſſi mo pauꝑi tribuit qꝛ nemo dignior mendicꝰ ꝙͣ mēdicꝰ deꝰ fuit. Magnū em̄ eſſꝫ opꝰ miſericordie quod fierꝫ pauꝑi laico maius quod fieret pauperi clericomaius quod fierꝫ pauperi religioſo adhuc maius quod fierꝫ pauꝑi ep̄o. ſed ſummum quod fieret pape mendico. ergo ꝓportionabilit̓

ſummuꝫ opꝰ miſericordie fuit quod fiebat pauꝑimo deo Maximū etiā effectū nobis miſericordie impendit. quia nobis miſeris captiuis ⁊ medicis deū filiū ſuū ipſū dedit captiuis in pretiū famelicis ī uiaticū laborantibꝫ in p̄miū Infirmis in medicamētū ⁊ cū ipſo nobis dedit regnū ce lorū ⁊ omne bonū. Que em̄ ꝓprio filio ſuo non peꝑcit qūo cum illo nobis omnia non donauit. Itē beatiſſima uirgo d̓ nullo ſibi ſuꝑfluo ſed omno neceſſario opꝰ miſericordie fecit filio ſuo pauꝑrimo ⁊ ꝑegrino de ꝓprijs ſuis puriſſimis carnibꝫ ⁊ ſāguinibꝫ tunicā polimitaꝫ fecit in gremio vteri ſui hoſpitauit de ꝓprio corꝑe cibauit ⁊ lactauit. Sic ergo patet ꝙ beatiſſima uirgo iuſtitiā qͦ ad ꝑtes ⁊ effectus ſuos habuerit in ſūmo. Capi. lxxxix. Oſt hoc uidendū eſt de ſpēbꝰ iuſtie que ſūt lat̓a dulia obedientia qualiter ⁊ hec fuerūt in beatiſſiā uirgine. Et pͥmo de latria. Eſt aūt latria honor ſoli deo de bitꝰ ⁊ exhibitus. Et intendit̉ honor iſte per tria Primū eſt dignitas ꝑſone exhibentis reſpectu omniū iatoꝝ. ſe cundū eſt minꝰ debitū exhibitōnis. Tertiū eſt excellētia impenſe ſeruitutis. dignitas ꝑſone exhibentis reſpectu oī um iatoꝝ in ſūmo fuit in beatiſſima uirgine Ipſa em̄ ma ter dei. alij omnes ſerui ⁊ īproportōnabiliter maius eſt eē matrē dei ꝙͣ eē ſeruū dei. ergo īproportōnabiliter maior ē latria matris dei ꝙͣ ſeruoꝝ dei Itē minꝰ debitū exhibitiōis fuit in beatiſſima uirgine reſpectu alioꝝ ſanctoꝝ. qͣnto em̄ qͥs inferior tantomagis tenet̉ ex debito neceſſitatis ad ſeruitiū. ſꝫ beatiſſima iurgo fuit ſup̄ma ⁊ digniſſima oīm ſāctoꝝ ergo exhibitꝰ eiꝰ ſeruitutis fuit ex minimo debito neceſſitatis ⁊ ex maximo debito caritatis ergo iteꝝ qͣntum ad hoc fuit eiꝰ latria in ſummo. Itē impenſa ſeruitꝰ latrie conſiſtit in tribꝫ. in actu cordis qui eſt incognitō ⁊ dilectio. in actu oris qui eſt laus ⁊ orato. in actu corꝑis vt genu flectio adorato immolato ⁊ hmōi. Omnia hec in

beatiſſima uirgine fuerunt in ſummo. Virtutibꝫ em̄ interi oribꝫ omneꝫ creaturā excellit vt infra patebit. habent em̄ angeli uirtutes iamiſſibiles ſed non meritorias p̄mij ſubſtācialis. habent ⁊ homines uirtutes meritorias ſed amiſſi biles. habuit autē beatiſſima iurgo uirtutes amiſſibiles cum angelis ⁊ meritorias cū hominibꝫ ⁊ ita vtriſqꝫ excel lentiꝰ ⁊ ita habuit excellētiſſimā latriā actu cordis. Iteꝫ actus latrie ab ore vt eſt laus ⁊ oratō excellētiſſime fuit in beatiſſima uirgine Oratō ſāctoꝝ alioꝝ non innitit̉ ali cui iuri ex ꝑte ſui ſed tantum mīe exparte dei Oratō auteꝫ beatiſſime uirginis innitit̉ gr̄e dei ⁊ iuri naturali ⁊ iuſti tie euāgelij ⁊ decalogi. quia filiꝰ non tenet̉ tm̄ exaudire. ſed obedire mr̄i. iuxta illud. honora pr̄em ⁊ matrem. Et apoſt. filij obedite parētibꝫ veſtris. quod ⁊ ipſa uidet̉ in nuere in modo orādi non vtens or̄one ſimplici. ſed in ſinu atōne dicens. vinū non habent ⁊cͣ. dicit mgr̄ hugo de ſan cto uictore ꝙ nobiliſſima ſpēs or̄onis eſt inſinuatō. exem plificās in eodē verbo ſcꝫ uinū non habēt Et ſic latria oīs eiꝰ fuit in ſummo. tū quia ibi erat nobiliſſimꝰ modꝰ orandi. tū quia eiꝰ or̄o habebat rōnem iuſſionis ⁊ imperij. tuꝫ quia erat impoſſibile eam non exaudiri. iuxta illud pete mater mi. neqꝫ em̄ fas eſt vt auertā faciē meā. iij. regū iij Itē que eſt petitio tua. Heſter. pro quare poſtulas etiā ſi pecieris dimidiū regni mei impetrabis. Iteꝫ actꝰ latrie in oꝑe exteriori pnͥcipalis eſt in oblatōne ⁊ excellētior in tēploꝝ cōſtructōne ⁊ conſecratōne. hoc aūt totū fuit in beatiſſiā v̓gine in ſūmo q̄ de corde ⁊ corꝑe ſuo tēplum ſpūi ſancto cōſtruxit in quo filius dei corꝑal̓r habitauit in quo ſeipſā ⁊ in ſeipſa ſummā caſtitatē cordis ⁊ corꝑis deo om̄i ſacrifitio acceptabiliꝰ obtulit ymo ipſū filiū ſuū ⁊ filium dei non ꝓut panis ⁊ uinū in corpꝰ ipſiꝰ trāſferebat̉. et ſub ſpēbus alienis ymmolat̉. ſed ipſū quideꝫ ꝓpria eius carne ⁊ ſanguine ſcd̓m corpꝰ formatū ſub ipſa ſua ſpecie ꝓpria in qua eum genuit ſpōtaneo cōſenſu in eiꝰ paſſione

ꝓ nobis omnibꝫ obtulit ꝑ quaꝫ ſufficientiſſimaꝫ ⁊ congru entiſſimā ⁊ gratiſſimā hoſtiā ſemel oblataꝫ deū toti generi humano recōciliauit qui nimiꝝ excellētiſſimꝰ actꝰ latrie in oꝑe fuit. Et ſic patet qūo beata iurgo omnē actū late ſcd̓m omnē modū habuit in ſummo. ¶ Capi. lxxxx. Onſequēter uidendū eſt de dulia. Eſt aūt dulia honor creature debitus ⁊ exhibitus. Ehabet duas ꝑtes. duliā ſimpliciter que debet̉ creaturis. Et ydulia que debet̉ excellentibꝫ creaturis vt beatiſſiē irgini ⁊ ſācte cruci. habuit beatiſſima. uirgo actū yꝑdu lie in ſummo reſpectu aliaꝝ creaturaꝝ. īproportōnabilit̓ em̄ eſt maius adorari yꝑdulia ꝙͣ adorare ꝑdulia. ſed om nes alij ſancti adorāt beatiſſima uirgine yꝑdulia ergo om nes excellit yꝑdulia. Itē actꝰ dulie habuit excellenter. Actꝰ em̄ dulie intēdit̉ ꝑ ea per que ⁊ actꝰ latrie intēde bat̉ Per dignitate ꝑſone exhibentis excellit om̄es Nul la em̄ digna ꝑſona vel creaturā potuit aliā creaturā tātū honorare quātū digniſſima creaturaꝝ mater dei Itē cum eſſet ſup̄ma ⁊ digniſſima creaturaꝝ oīm quā omnes debeant reuereri ⁊ honorare minime debituꝫ fuit vt alias creaturas honoraret. Ite ſeruitꝰ humilima ⁊ indebitiſſima fu it qua inferiores ſe honorauit qn̄ ꝓxima deo ꝑ incorrupti onē purifificatōem pollutis mr̄ibꝫ conſtituta abſqꝫ legis p̄cepto obſeruauit ⁊ filiū cū oblatōnibꝫ offeres ſacerdo tibꝫ legalibꝫ reuerētiā exhibuit ꝑ quod obediētiā ⁊ humi litatem cōſūmauit ſicut ſcriptū eſt Sine modo ſic em̄ decet nos ⁊cͣ. glo. ꝑfectā humilitate. ¶ Capi. lxxxxj. Iſtinguit̉ aūt triplex humilitas ſiue obedientia Prima obediētia eſt que exhibet̉ ſuꝑiori. Secū da que pari. Tertia que inferiori que vocat̉ om nis iuſtitia ideſt ꝑfecta iuſtitia quā beatiſſima uirg buit in ſummo quādo deo ꝓpinquiſſima ⁊ digniſi . 245 A 4 ta bu.

Inferioribꝫ ⁊ ſibi iure ſubditis ipſa ſuꝑ legem poſita ſe cūdū legē ⁊ miniſtris legis obediuit in quo ſe in ſummo ī clinauit ⁊ humiliauit. Sūmum em̄ circa deū in ſurſū eſt ſū ma incorruptō Iuxta illud. incorruptō ꝓximū facit eſſe deo. Sūme autē diſtās ab incorruptōne deorſū eſt corru ptō poſt corruptōem ſequit̉ pena poſita ꝓ corruptōe vt eſt mulieꝝ corruptaꝝ purificatō Sūma ergo īclinatō hu militatis fuit qn̄ ſe excellētiſſima incorruptōne v̓go ſubonus corruptōnis impoſitū ſpōtanee īclinauit. Et ſic pa tet qūo in beatiſſima v̓gine ⁊ latria ⁊ dulia ⁊ obediētia et humilitas fuit in ſummo. ¶ Capi. lxxj. xxij. St adhuc uirtutis ſpēs que ad iuſtitiā poteſt re duci ſcꝫ penitētia. Que ꝙ ſit uirtꝰ patet ꝑ gloſaꝫ ſuꝑ illud. penitēciā agite. prima em̄ uirtꝰ eſt per penitēciā veterē hoīem ꝑimere Et itē uirtꝰ penitēcie timore concipit̉. ꝙ aūt penitēcia ſit ſpēs iuſticie patet qꝛ om̄s tenēt̉ veterē hominē ꝑimere ⁊ omnes peccatores penitere ꝙ autē actꝰ penitencie fuerit excellēciꝰ in beatiſſima irgine omnibꝫ uiatoribꝫ. patet ex hoc ꝙ in omībꝫ alijs actꝰ penitēcie requirit peccatū ineſſe vel fuiſſe In beatiſſima au tem uirgine fuit actꝰ penitētie ſine pn̄cia vel p̄ceſſione cl̓ pe. Itē cum nulla uirtꝰ quātū ad habitū ceſſet in patria habitus penitēcie erit in pr̄ia. Et habitꝰ pr̄ie ꝑfectiores habēt actus ꝙͣ habitus uie. ergo penitēcia erit in patria ⁊ habebit ꝑfectiorē actū ꝙͣ habeat in uia. Ille aūt eſt dēte ſtatō peccati ſiue nolle peccare ergo cum beatiſſima iurgo habeat actū penitēcie non ſcd̓m actū uie habebit ipſum ſe cūdū actū pr̄ie. ergo habuit actū penitēcie excellentius alijs creaturis uie. ¶ Capi. lxxxxiij Onſequēter querit̉ de prudētia. Et primo vtrū fuerit in beatiſſima uirgine ſcd̓m ꝙ in alijs uiatoi̓ bus. ⁊ uidet̉ ꝙ non. dicit auguſt. prudentia eſt

amor ea quibus adiuuat̉ ab alijs quibꝫ inpedit̉ ſagacit eligens. Iteꝫ auguſt. prudētia eſt in cauendis inſidijs. ſꝫ beatiſſima iurgo non impediebat̉ ab aliquo nec indigebat cautela contͣ inſidias. quia decipi non poterat ergo nō ha buit actū prudētie. Hoc qͦꝫ modo ſicut habent eū ꝯn̄iter uiatores ergo ipſa non habuit actū prudētie ꝑ modum uie ergo ꝑ modū pr̄ie. Itē prudētia reſpicit cognitōnem eoꝝ que ꝑtinent ad actionē ſcd̓m ꝙ eſt uirtꝰ cardinalis Agēda autē ſunt quedā exteriora ⁊ corꝑalia quedā interi ora ⁊ ſpūalia. ⁊ cōtingit alique eſſe exercitatū in tēꝑalibꝫ ⁊ inexꝑtū in ſpūalibꝫ ⁊ aliquē ecōuerſo Prima ꝑfectio ꝑti net ad actōnem Secūda ad cōtemplatōem Circa vtrāqꝫ cōtingit errorē eſſe in uiatoribꝰ ꝯniter. ſed in beatiſſima uirgine fuit ꝑfectio vtriuſqꝫ ſine errore ⁊ poſſibilitate er randi. ergo habuit actū prudētie excellētiꝰ oī uiatore. ¶ Capitulū. lxxxxiiij. Onſequēter q̄ritur de fortitudine ſecundū quem ſtatum fuerit in beatiſſima iurgine. Et per ordine querit̉ de ſpēbus ſiue de ꝑtibus ipſius. Et pͥmo de magnanimitate. Magnanimitas eſt ratōalis aggreſſio terribiliū. ꝙ hec in ſūmo fuerit in beatiſſima uirgine ſic videt̉. terribiliſſimū in hac uita eſt dolor mortis. ⁊ quanto natura nobilior tāto mors doloroſior ⁊ terribilior. ſed ſpi ritꝰ īproportōnabilit̓ nobilior eſt corꝑe. ergo martirium ſpūale īproportōnabiliter maius eſt martirio corꝑali. ſed beatiſſima iurgo martir eſt martirio ſpūali. Alij martires martirio corꝑali ſicut patebit infra d̓ martirio ⁊ aureolis ergo aggreſſio terribiliū improportōnabilit̓ īmaior fuit in beata uirgine ꝙͣ in alijs Secūda eſt magnificentia q̄ ſic de ſcribit̉. Magnificentia eſt reꝝ bene geſtaꝝ felix cōſūmatio. Cōſūmatō reꝝ bene geſtaꝝ per beatiſſimā uirgine ex cellit īproportōnabilit̓ omnis pure creature cōſummatio nem ergo in actu magnificētie excellit omne uiatorē Ter Fiducia eſt certa tia ſpecies eſt fiducia que ſic deſcribit

ſpes ꝓducēdiad finē rem q̄ incepta eſt. Sꝫ certitudo po btīſſime v̓ginis fuit abſoluta ⁊ infallibil̓ Fidutia ē ꝯdeo nal̓ et fallibil̓ Sꝫ īeffabile excellit fallibile īproportōabi lit̓ inqͣtū tl̓e gͦ fidutia btīſſime v̓ginis excellit fidutiā oīm alioꝝ viatoꝝ Quarta ē ſecuritas q̄ ſic deſcribit̉ Securi tas ē hītꝰ ẜm qͣꝫ ſuꝑueīentes incōmoditates n̄ formidāt̉ qͥn ꝙ inceptū ad finē ꝑducat̉ Securitas btīſſime v̓ginis fuit oīno ſine timore ſeꝑatōis. gͦ eius ſecui̓tas excellit ſe curitatē oīs viatoris. Qn̓ta ē paciētia q̄ ſic deſcribit̉ Paci entia eſt bonus hītus aīe oēs adu̓ſitates eqͣnimit̓ portans Paciētia btīſſime v̓ginis fuit inuincibilis ⁊ ab oī malo culpe impaſſibil̓ Omniū alioꝝ paciētia fuit vincibilis ⁊ a ma lo culpe paſſibil̓ gͦ ip̄iꝰ pacia fuit oīm alioꝝ pacīa maior improportionabilit̓. Sexta eſt ꝯſtātia q̄ ſic deſcribit̉. Cō ſtantia eſt aī ſtabilitas in ꝓpoſito nō becillans Stabilitas btīſſime v̓ginis fuit oīno īmobil̓ ſꝫ oīm alioꝝ mobil̓. gͦ eiꝰ ꝯſtātia alioꝝ ꝯſtantie īproportōnal̓. ¶ Cap̓. xcv. Oſt hoc querit̉ de ꝑſeuerātia q̄ dupl̓r dicit vnomō ꝓpoſituꝫ ꝑſeuerādi in finē Volūtas btīſſime v̓gi nis ad ꝑſeuerandū fuit inflexibilis. ſꝫ oīm alioruꝫ Fuit flexibilis gͦ eiꝰ ꝑſeuerātia alioꝝ ꝑſeuerātie eſt impro portionabilis. ¶ Capi. xcvj. Onſeqn̄t̓ q̄rit̉ de tꝑantia q̄ ſic deſcribit̉. Temꝑan tia eſt ſuꝑ illicitos aī impetꝰ firma ⁊ diſcreta dn̄a tio Itē math̓. Erāt qui manducauerāt qͣſi qͣtuor milia hoīm ⁊cͣ. glo. Tꝑantia eſt refrenato cupiditatis ab hijs q̄ tꝑalit̓ delcant patꝫ ꝙ in hijs diffinitōibꝰ diffinit̉ tē ꝑantia ſcd̓m actū vie ⁊ nō pr̄ie ⁊ ꝙ ſcd̓m iſtos actus non fuit tꝑantia in btīſſima v̓gine gͦ non huit tꝑantiaꝫ ꝑ mod̓ vie ſꝫ ꝑ modū pr̄ie Itē augꝰ. Temꝑantia eſt amor incorruptibilis in deo ⁊ īteger. ſꝫ tam amor ꝙͣ īcorrupto ⁊ ꝙͣ in tegritas fuit improportionabilit̓ excellētiꝰ in btīſſima vir gine ꝙͣ in aliqͦ viatore gͦ hūit tꝑantiā improportōnabilit̓ ſuꝑ omnes viatores. ¶ Capi. xcvij.

Eqͥt̉ de ſpēbꝰ tꝑantie q̄ ſūt caſtitas modeſtia et ſo brietas. ⁊ pͥmo de caſtitate. ꝙ aūt beatiſſima v̓go omnē creturā excellat caſtitate ſic ꝓbat̉ In oībꝰ viatoribꝰ puris hoībꝰ caſtitas eſt pugna ꝯtͣ fomite ⁊ cuꝫ caſu adminus ī pͥmū motū veīaleꝫ et cū poſſibilitate cadēdi etiā in mortl̓eꝫ Exceptis ī vtero ſcificatis ⁊ apl̓is ſpūſācto repletis In beatiſſime aūt v̓gine fuit caſtitas ſine pugna fomicis ſine caſu mortl̓i ſine poſſibilitate cadēdi etiaꝫ caſu veniali gͦ caſtitas eius omī hoī fuit improportōnal̓ Itē ca ſtitas eius ſcꝫ beatiſſime v̓ginis caſtitateꝫ āgeloꝝ qͥnqꝫ gradibus excellit. Eſt em̄ ml̓tiplitior nobilior vtilior gl̓ioſior laudabilior ml̓tiplitior Angeli tm̄ hn̄t caſtitatē in ſpū hec aūt in carue ⁊ ſpū Itē nobilior qꝛ hec eſt natural̓ iſta gratuita Itē vtilior Illa aūt eſt natural̓ ⁊ non meritoria. hec meritoria Itē gl̓ioſior hͦ em̄ ſine victoria illa aūt cū victo ria Itē laudabilior hec em̄ neceſſaria/ illa aūt volūtai̓a patet ergo ꝙ beatiſſima v̓go oēm creaturā excellit ī caſtitate ¶ Cap. xcviij. Equit̉ de ſobrietate que dupl̓r dr̄ Eſt ſobrietas tēꝑantie ſpes et eſt ſob̓etas que eſt abſtinētia ꝑsſatiſfactōnis pnīe ⁊ ſpēs iuſtitie Prima ſob̓etas eſt cū pugna in oī viatore ⁊ cū errore ⁊ cū poſſibilitate ca dendi ī pͥmū motū gule. ſꝫ ī beata v̓gine fuit ſine pugna ſi ne errore ſine poſſibilitate cadēdi ⁊cͣ etiā in pͥmū motū gu le gͦ excellētius fuit ī ea ſob̓etas ꝙͣ in aliqͦ alio viatore Itē alia abſtinētia fit tribus caue ꝓ debito ſatiſfactōis ꝓ pec cato p̄t̓ito ꝓ cautela euaſiōis ꝓ pcc̄o futuro ꝓ delectōe pe ne debite in pn̄ti Sꝫ ī btīſſima v̓gine nō fuit abſtinētia ſatiſfactōnis ꝓ debito ꝓ pcc̄o p̄t̓ito. ſꝫ ꝓ mei̓to ſuꝑerogatōiſ nō ꝓ cautela ꝓuiſionis. ſꝫ ꝓ exēplo edificatōnis nec pro delectatōne pene. ſed pro merito glorie ergo eius abſtinen tia fuit nobilior ꝙͣ alicuius viatoris. ¶ Capituluꝫ. xcix. Equitur de modeſtia que conſiſtit in duobus in

dictis ⁊ factis vtrumqꝫ habebat beatiſſimā virgo in ſūmo In dictis qꝛ nemo vnꝙͣ linguaꝫ domare potuit hoc intelli git̉ cōiter de viatoribꝰ. ſꝫ beatiſſima v̓go linguā ī ſūmo domauit. qꝛ nunꝙͣ in lingua lapſa fuit gͦ modeſtia in dc̄is beatiſſime virginis oēm creaturā excellit Itē in factis nō eſt qui nō peccet Septies in die cadit iuſtus hoc intelligit̉ in viatoribꝰ ⁊ de caſu etiā veīali. ſꝫ beatiſſima v̓go nūꝙͣ pec cauit gͦ nunꝙͣ cecidit gͦ īmodeſtia facti omēꝫ creaturā excellit Eqͥt̉ de modeſtia in cultu veſtiū. ꝙ aūt modꝰ īcul tu veſtiū ꝑtineat ad modeſtiā ꝓbat̉ ꝑ illꝰ ad thīo ij. ſil̓r aūt ⁊ ml̓ieres in hītu ornato cū verecundia ⁊ modeſtia ornātes ſe nō in tortis crinibꝰ aut auro aut margaritis aut veſte p̄cioſa. ſꝫ ꝙ decꝫ ml̓ieres ꝓmittētes pieta tem ꝑ oīa bona oꝑa Itē ꝑ illud qͣꝝ nō ſit exteriꝰ capillatu ra aut c̓cūdatio auri aūt īdumēti veſtimētoꝝ cultꝰ glo. ſic̄ criſpatus hītus iero. ml̓ieres ſerico ⁊ purpura indute xp̄m induere nō pn̄t Auro margai̓tis adornate ornamenta cordis ꝑdider̄t Itē luc̓. xvj. hō quidā erat diues ⁊cͣ glo. ſi in cultu p̄cioſaꝝ veſtiū culpa nō eſſet ſꝫmo dn̄i tā vigilāt̓ nō expͥmeret ꝙ diues purpura ⁊ biſſo īdutus apud infe ros irremediabilit̓ torqueat̉ ex hijs auctoi̓tatibꝰ innuit̉ ꝙ adhibēdus eſt modꝰ ī hītu ⁊ cultu veſtiū. Querit̉ gͦ qͣ liter iſta modeſtia veſtiū in beatiſſima v̓gine fuei̓t vtꝝ deſcē dendo ad deſpectiſſimū hītuꝫ vel ꝯſiderādo medioc̓tatē. pͥmo mō videt̉ iero. Cinis ⁊ cilitiū ſūt arma petētiū Item criſo. de tuīca in cōſutuli opīat̉ ꝙ dr̄ incōſutul̓ ſic̄ ml̓ier de deformis nō ꝙ ſit ſine formis ſꝫ ꝙ hēat malā formā. ita īcon ſutulis nō ꝙ fuit ſine ſutura. ſꝫ ꝙ habuei̓t rudas ⁊ īeptas ſuturas ⁊ deſuꝑ ꝯtexta ꝑ totū ideſt capeciata. Si ergo ve ſtitus dn̄i a deo fuit deſpectꝰ ⁊ vil̓ ⁊ aſprimꝰ ergo ī ire in oībꝰ imitat̓ eius fuit debuit eſſe hītus deſpectiſſimus Itē ſcd̓ꝫ ph̓m diuerſū eſt iuditiū de hītu vulgi ⁊ ſapientū Cuꝫ int̓rogat̉ qͥs de vulgo qͥs hītus ꝯgruus rn̄det decor

qꝛ decor atteſtat̉ honeſtati. ſi int̓rogemꝰ vnū de ſapiētibꝰ et de hoꝝ famoſiſſimis vnū ſcꝫ ioh̓. bap. rn̄debit de pil̓ cameloꝝ ergo ſi ſcd̓ꝫ iuditiū ſapientū eligit̉ vilitas in cultu ergo cū beatiſſima v̓go fuei̓t prudētiſſima ip̄a elegit vilita tem in veſtitu. ꝙ aūt medioc̓tatē videt̉ ꝑ beatū iero. qͥ ait Ornatus veſtiū ⁊ ſordes pari mō fugiēde ſūt Itē nͥ tantū placꝫ deo ſic̄ zelus aīaꝝ Ad hūc aūt ordinat̉ ꝯformitas. iuxta illud. oībꝰ oīa fc̄us ſū vt oēs luc̓facerē Cōformitas aūt eſt in medioc̓tate gͦ cū beatiſſima v̓go fuei̓t maxima ze latrix aīaꝝ q̄ om̄s maxīe luc̓facere voluit ip̄a oībꝰ hoībus ſe maxīe ꝯꝑauit ergo medioc̓tatē habuit ī cl̓tu Itē v̓tus in medioc̓tate ꝯſiſtit gͦ cū btīſſima v̓go oībꝰ exēpl̓ v̓tutū extiterit etiā in medioctate hītus exemplū dedit. ¶ Reſpōſio ad obiectaO p̄dc̄oꝝ oīm euidētiaꝫ et ad obiectoꝝ pleīoreꝫ ſolutōneꝫ et ad ip̄ius ſolutōis intellectū et intel igentiā facilioreꝫ. hic q̄daꝫ ſūt p̄notāda Scribi tur in euāgelio math̓. vltīo Predicate euāgeliū oī creature glo. hūano gn̄i qd̓ hꝫ aliqͥd ꝯmū cū oī creatura. eſſe cū exiſtentibꝰ. ſētire cū brutis. intelligere cū angel̓. Hec aūt ꝯmūitas eſt cauſa ⁊ aptitudo quedā natural̓ in viribꝫ apprehēſiuis aīe hūane ad ꝯp̄hēdenduꝫ vniu̓ſal̓r ſpēs oīm creaturaꝝ ꝯgͦſcibiliū et ſil̓r ē cā ex ꝑte reꝝ ꝯgnoſcibiliū vt ſpēs ip̄aꝝ pn̄tet̉ ip̄is viribꝰ apprehēſiuis Et ſic fit na tural̓ ꝯg̓tio ꝯgnoſcibiliū a ꝯgnoſcēte cū ad ſpēs obiectas ꝯuertūt̉ vires apprehē ſiue ꝑ ſil̓itudīeꝫ et ꝑ qd̓dam deſide riū qd̓ ite ⁊ eſt naturale Ip̄a aūt rō in hoīe cum ſuꝑioribꝰ hēt actionē oīm inferioꝝ viriū. vn̄ ph̓us Quicqͥd pōt vir tus inferior pōt ⁊ ſuꝑior Cui ꝯſonat dyoni. de celeſti ier archia Ordines excellētes hn̄t inferioꝝ diſpoſitionū v̓tu tes ⁊ non ecōuerſo Et iō oīm ſenſibiliū creaturaꝝ intelligibiliū eſt ratō naturalit̓ ꝯgnoſcitiua rōne ꝯmuītatis natu ralis ⁊ ip̄a cum ſit collatiua cognoſcit natural̓r creaturas eſſe ſignum aliquod vel veſtigium ſicut artifitium artificis

exquo ratō naturalit̓ eſt cognoſcitiua creatoris cuiꝰ crea ture ſūt veſtigia et ſignū Et ſic patꝫ ꝙ ratō hūana hēt in ſua natura ꝙ ſit cognoſcitiua ſenſibiliū creaturaꝝ ⁊ intelli gibiliū ⁊ creatoris eaꝝ ⁊ ꝙ hꝫ deſideriū ductiuū ad ꝯgno ſcendū hoc non dum tn̄ poteſt ductus natural̓ rōnis quo ex ſolis bonis naturalibꝫ ducit̉ tanꝙͣ ex pͥmis motibꝰ ex ꝑ te ip̄ius. ſil̓r ex ꝑte affectus ſūt quedaꝫ aptitudīes natu rales ad bonū quas qͥdeꝫ ph̓i appellabāt ſeminaria v̓tutum quibꝰ mouet̉ aīa rōnalis ad bonum natural̓r. ip̄a vero aīa rōnalis ſic exiſtēs eſt receptiua hītus ml̓tiplicis ſcꝫ artiū et ſcientiaꝝ ex ꝑte virtutis apprehēſiue Sed hmōi hītus non ducūt rōneꝫ extra motus vel termīos ei debitos ſcd̓m aptitudīeꝫ naturalē. ſꝫ ſūt facultates vel facilitates et directōnes quedā ad ꝯgnoſcēdaꝫ ea ad q̄ naturali ductu ſe habet. ſed hec ſūt hītus acqͥſiti ꝑ ingeniuꝫ ſiue dati ſiue in fuſi Ex ꝑte vero virtutis motiue eſt receptiua habitꝰ cō ſuetudīalis. qꝛ non erigit̉ affectus ſuꝑ ductū nature vel ſupͣ ea que natural̓r ducta rōne dictat. affectū vero ſcd̓m ſe hn̄teꝫ ꝯgnouerūt qͥdaꝫ ph̓i non ſufficere ad beatitudīeꝫ vn̄ tulius. ſepe diximus ⁊ ſepe dicēd̓ eſt natural̓r auidiſſi mi ſiue appetentiſſimi ſumus. qꝛ honeſta ſūt nobis innata virtutū ſemīaria ita vt ſi paterem ⁊ anhelare liceret ad be atitudīeꝫ cū diuīo munere natura noſip̄os ꝑduceret. ſed di. ignicl̓os natura nob̓ iudicos ſepe retūdimus Eſt ergo p̄t̓ hmōi hītus aīa rōnalis ſuſceptīa ignis fidei que eſt donuꝫ fluēs a deo modo nobiliori ⁊ vtiliori ꝙͣ ſit modꝰ ſcd̓ꝫ queꝫ fluūt nature ⁊ bona naturalia Hmōi aūt gr̄a ducit̉ anima rōnalis ad ꝯgnitōeꝫ taliū ad q̄ non poterat duci rō ductu ſuo naturali adiuta arte vel ſciētia vel habitu ꝯſuetudīali Cognita aūt hmōi ſūt deus trinus ⁊ vnus et verbum caro factū eſt et hmōi ad que non ſufficiūt bona naturalia ſine fide qꝛ ad hͦ eſt ꝑua natura ⁊ ſtatura puſilla q̄ ſigͣt̉ in luca xix. de zacheo qͥ cū nō poſſꝫ videre ih̓m aſcēdit in arborē ſic comorū ⁊cͣ. glo. deuotionem fidei ad videndum ſalutarem

ꝙ natura minus habet ſupplet aſcenſu arboris. Et ſic patꝫ ꝙ fides ſurſū trahit vltra ductū rōnis Et iſte duplex ductus ſignat̉ in luca. xv. de filio ꝓdigo qui dixit pr̄i da mi chi portōneꝫ ſb̓e q̄ me ꝯtingit iſte voluit id qd̓ ſeip̄o ꝯtincere potuit hoc em̄ fuit ꝯtingere ſeip̄m. vn̄ glo. Iſte ſua ꝑte voluit vti vt nullo formidāte nullo regnāte vel regēte viuat Et diuiſit illis bona ſua. glo. fidelibꝰ ſue gr̄e portō nem quā deſiderāt īꝑciendo. infidelibꝰ ſolū natural̓ ingenij bn̄fitiuꝫ ꝯcedēdo. et ſic patꝫ qͣlit̓ aīa rōnalis auxilio gre ſuper ſuū poſſe naturale eleuat̉ in ꝯg̓tionē diuīoꝝ videlicet ad pͥmaꝫ veritatē et ad ſūmaꝫ. Et notand̓ ꝙ in hmōi eleuatione aīa non tm̄ naturalē terminū ſuꝑgredit̉/ ſed ſuꝑ ſe e leuat̉ ⁊ ſui ꝑfectōni appropinqͣt meliorādo ⁊ renouat̉ ⁊ hͦ ſcd̓m potēcias ip̄ius rōnalis vt rōnalis eſt ſiue ſit apprehē ſiue ſiue motīe vt rōnabilis ⁊ iraſcibil̓ rōnalis et ꝯcupiſci bilis In rōnalibus em̄ ⁊ apprehēſiuis ⁊ motiuis eſt yma go dei et in hijs eſt renouatō ꝑ ih̓m xp̄m. Apprehēſiue em̄ rōnales hn̄t dilectōneꝫ ſuā in homīe ⁊ in deo. In hoīe ſcilꝫ xp̄o ſcd̓ꝫ vtrāqꝫ naturā. ſꝫ nota ꝙ veritas ſe hēt ꝑ ſpecl̓atōꝫ ſiue cognitioneꝫ Aut ſcꝫ vt ſui pn̄cia remoueat ignorātiaꝫ et hoc mō ſe hēt omīs veritas ad intellectū ſpecl̓atiuū duꝫ apprehēdit̉ ab illo ⁊ dū delcat̉ rō vel intellectꝰ ſic delectationē ꝯuenit eſſe in ſciendo Aut vt ip̄ius ſcīa nō tm̄ remoueat̉ ignorātia ſꝫ etiā nobilitet̉ ⁊ melioret̉ potēcia p̄ſencia ip̄ius claritatis vt clare videat et aꝑte ſine enigmate qd̓ ſcd̓m ſe meliorari ⁊ videre nō poſſit. hmōi eniꝫ eſt diuīa ve ritas cuiꝰ pn̄cia ſe rō ſentit ꝑfici ⁊ meliorari. exqͦ hēt dile ctionē talē ⁊ tantā qualē ⁊ qͣntā hr̄e non poſſꝫ ex pn̄tia ⁊ in pn̄cia alteriꝰ veritatis Sil̓r aūt natura in xp̄o ex vniōe ad diuīa hꝫ ſūmuꝫ ſuū vt ſcꝫ tantū ſit meliorata ꝙͣtū poteſt etiā intātū vt ꝑ hoīeꝫ illū ducant̉ ad viſionē diuītatis alij homīes Vnde et veritas talis apprehēſa a v̓tute cognitiua non tm̄ remouet ignorātiaꝫ et nō pͥns apprehēſiui. ſꝫ etiam videt ⁊ ſentit vt ſit meliorata ꝙ etiam per ipſum quod eſt

eiuſdem nature ducit̉ ad uiſionē diuinitatis. Et hoc eſt quod dr̄ ad cor. cum tͣdiderit regnū deo ⁊ pr̄i ⁊cͣ. glo. cū duxerit credētes ad cōtēplatōem dei pr̄is. vbi eſt finis oīm ⁊ requies ſēpiterna ⁊ gaudiū. ſic ergo patet ꝙ aīma rōnalis ſcd̓m illas uires gaudet de uiſione diuinitatis tā ꝙͣ de uiſione ſūmi ꝑficiētis ipſā ⁊ de uiſione dei hoīs ideſt xp̄i tanꝙͣ de uiſione optimi ⁊ ꝑfectiſſimi ſue nature cuiꝰ influentia ſic ſe uidet meliorari ⁊ nobilitari vt deum ui deat. Et uiſio iſta uita eterna ioh̓is. xvij. In qua ſūma veritas ⁊ ſūma bonitas ⁊ ſic reficit rōnalē inde ⁊ ex toto eam decorabit ⁊ allitiet vt nihil aliud q̄rat uidere ⁊ habe re niſi ipſū aut ꝓpter ipſū ⁊ ideo ibi erit cōtinuatō uiſionis. Itē ſummū delectabile cōcupiſcibile ſic ſua ſuauitate per fundū vt nihil aliud amet aut querat niſi ipſū aut ꝓ pter ipſū ⁊ ideo non erit faſtidiū. Itē ſumme arduū ſumma ſui in nobilitate iraſcibile roborabit ⁊ ſecurabit ⁊ nic hil tenere aut tractare q̄rat niſi ipſuꝫ aut ꝓpt̓ ipſuꝫ ⁊ iō non eſt ibi fatigatō. vnde augu. de ci. dei..xxij. q̄cunqꝫ ab hoībꝫ honeſte deſiderant̉ et deus finis oīm deſiderioruꝫ illoꝝ quē ſine fine uidebūt/ ſine faſtidio amabūt ⁊ ſine fa tigatōne laudabūt vt aūt ad hoc ꝑueniat aīa rōalis opor tet ꝙ habitibꝫ inter medijs eleuet̉. in qua eleuatōne ſunt gradꝰ ⁊ ordo quos vt plene ꝯgnoſcas nota. ꝙ eſt verū bo num ꝑfectū/ delectabile remotiuū īperfectōnis ⁊ indigē tie ⁊ ſcd̓m ordinē nature cauſe ad cauſatū. Itē eſt in cauſato īperfectio ⁊ hoc reſpectu ſue cauſe ⁊ indigētia ſcꝫ re greſſibilitas in nihilū niſi ꝯtinuet̉ ſuū eſſe ꝑ ſuā cām. ⁊ hͨ oīno poſſunt cognoſci. ¶ De īfideli ſtatuTē pōt gētilis hͦ ꝯtingere ⁊ cogitare in aliqͣ ui ſione pͥme vei̓tatis. dicit gͦ aug. in li. de tri. iiiio. nō nll̓i ſapiētes mūdi potuerūt atieꝫ mētis vltͣ omnē creaturam tranſferre Et lucem in cōmutabilis veritatis qͣntūcunqꝫ ex ꝑte cōtingere. Hoc aūt uidētes ⁊ cognoſcen tes poſſunt habere dilectōeꝫ Et ſic eſt delectatio in ſciētia

quia illa veritas eis apparēt ſicūt lucens ⁊ ſic eam amant ⁊ nō apparet eis ſicut purgās. Augu. x. confe. Cur veritas parit odiū niſi qꝛ ſic amat̉ veritas vt qͥcūqꝫ alid̓ amāt hoc qd̓ amāt volūt eſſe veritatē qꝛ falli nolūt. Hij amant veritatē lucētē nō redarguētē. Ecce ꝙ illa veritas multis modis pōt apparere ⁊ cum apparet eis quaſi lucēs poſſūt cogitare ꝙ per eā ꝑficiunt̉ Imꝑfectōes naturales. ī cau ſato ⁊ remouent̉ indigētie ⁊ amāt illā primā veritatē qui ſic cognoſcūt eā. ⁊ amor eſt natural̓ affectꝰ inclinatō ad illā veritatē ſic cognitā ſꝫ amare nō pōt plꝰ hō ꝙͣ ſe extendit naturalis cognitō ⁊ nō pōt oꝑari ſic vt ꝯtingat illā Cuiꝰ due ſūt cauſe. vna īſufficiētia nature deſtitute ſcꝫ miſei̓a penalis ex culpa originali quo ad reatū hūc aūt defectū vel īꝑfectionē nō cognouerūt ph̓i. ignorātes hominē fuiſſe ī duplici ſtatu ⁊ ꝓpter hoc miſeras naturas eſſe q̄ cōtracte ſūt nec illa veritate ſic lucēte hoc ꝯgnoſcūt. ſed ſi uiderēt illā redarguētē tūc cognoſcerēt illā penalitatē eſſe ꝑ cās aſuo creatore. apparet autē eis illa veritas ſi vellēt credere Ex hijs patet ꝙ gētilis nō eſt in uia. nitit̉ em̄ ⁊ ex hoc n̄ habet ſpem neqꝫ formatā neqꝫ informē. ſi autē ſpes dicit̉ q̄ non eſt veritas ſed cōfidētia ex cōſideratōne libertatis diuine ſi dico mīe ſic pōt in fide habere ſpeꝫ ideſt ꝯfidēciā ⁊ hec cōfidētia facit naturā niti qͣntū pōt eſſe ſcd̓m ſe ſꝫ hͦ totū paꝝ ꝓdeſt. ¶ De fideli aūt al̓r. St aūt ſtatꝰ naturalis reſpectu fideliū. ⁊ ſcien dū ꝙ gr̄a ſacͣmētal̓ in qͣ ſūt omnes v̓tutes naturaIliter cum ſuſcipit̉ vt hmōi eſt ītroducēs. in uitā ⁊ remouet īpedimētum ꝓueniēs ex deſtitutōne nature ⁊ iuuat ipſā ⁊ roborat ⁊ eleuat ⁊ ꝓducit. hͦ etiā ſufficit vt ꝯſecͣtꝰ hac gr̄a collocet̉ ī pr̄ia ſi decedat an̄ tꝑs liberi arbitrij det̓mīatū ad oꝑandū. ⁊ h̓ eſt ſtatꝰ vniꝰ uie. in adul tis vero ē al̓r. Gratia em̄ ſacramentalis ſēꝑ ſtat cū qua eſt gratia uirtutis vel que eſt uirtus que eſt ad operandum

ꝓpter deum qua gratia ſi non oꝑet̉ cum debꝫ oꝑari hec nō habet̉ niſi ſignū uie ⁊ memoriale aliqͥd ⁊ de formāt̉ uir tutes in ea ⁊ habet ſpem ⁊ fidē ⁊ formā. qꝛ ſi non operat̉ tunc debet oꝑari ⁊ non īpedit̉ aliūde vel ſimpl̓r vel ad tē pus tunc peccat mortal̓r vel ex omiſſione vel ex negligen tia vel ex alio aliquo ⁊ ſic eſt extra uiam. qꝛ tm̄ habet ſignum vel memoriale uie habet tn̄ adhuc aliquā ſpem. ſed ꝑillam nullū gaudiū habet. qꝛ eſt valde remota a termīo qꝛ illa eſt non ad obtinēdū aliquē terminū. ſed eſt ideꝫ ꝙ nō diffidētia de dei miſericordia hͦ tn̄ nō pōt habere gētilis vel illa ſpes eſt reſpectu miſericordie vt iteꝝ reuocet̉ quod iteꝝ nō pōt habere gētilis Si aūt oꝑat̉ ⁊ eſt tn̄ in mortali peccato in idē redit cū hoc qͥ non oꝑat̉. ſed ſi in veniali nō tn̄ hic eſt extra uiā penitꝰ. ſed plus morat̉ in uia et a recta cadit nō in rectā. ſicut inter duos terminos ⁊ eoſdē pōt eſſe linea recta ⁊ curua vt dyamet ⁊ coſta ſed dya mēter eſt breuior. vn̄ rectū diffinit̉ inter t̓minos ſpatiuꝫ breuiſſimū. Si autē ſine peccato eſt tunc habꝫ ſpeꝫ forma tā ex qua orit̉ gaudiū licet nō oīno plenū. qꝛ nō adhuc niſi ſpe habet̉ p̄miū qͣntū eſt de ipſis uirtutibꝫ fide ſpe ⁊ caritate. ſi autē ſuꝑaddita fuerint dona vt amplior ſit gr̄a. iam habet̉ pignꝰ aliqd̓. ſcd̓m ꝙ dicit apoſt. cor̄. dec̓ pignus ſpūs in cordibꝫ veſtris. glo. ideſt dona q̄ ſūt pignꝰ ſpūſſācti quod eſt in nobis. Et talis ſic ſe habēs iā plus habet ꝙͣ ſpeꝫ. qꝛ iam hēt quādā ſil̓itudinē eiꝰ ꝑ gr̄aꝫ faciē tem deformē ⁊ d̓ tali dr̄ in ſētēcijs. ꝙ talē rem aliquatenꝰ nō ſolū iā ſpe. ſꝫ etiā re hēt. Pōt in uia adhuc plꝰ teneri a qͥbuſdā qͥ iā hn̄t aliquā p̄guſtatōem ⁊ illi nō hn̄t tm̄mō pi. ſꝫ ⁊ arrā ſcd̓m ꝙ arra ē ꝑs p̄mij. ſꝫ illi ⁊ ſi ſint ī uia nō tn̄ hoc habent ſcd̓m ſtatū uie. ſed vt preter ſtatum uie. vn de augu. ſuꝑ gene. ad lr̄am. xij. nemo deū uidet uiuēs ui ta iſta niſi ab iſta uita aut qūo moriat̉ ſiue oīno exiens de corpore ſiue ita auerſus ⁊ alienatus ſenſibus vt merito neſciat vtrum in corpore vel extra corpus ſicut dicit

Apoſt. ad corinth̓. Hanc eniꝫ uiſioneꝫ niens ab omni corpore ⁊ ab omni labe mūdata/ ⁊ a ſil̓itudine corꝑis alienata ⁊ abrapta corꝑe hr̄e pōt. ¶ Colligit ex p̄dc̄is Ollige ergo ex predictis ⁊ nota ꝙ tripliciter poſ ſunt diſtingui gradꝰ quibꝫ aſcēdit̉ ad uidendū deum. Primo ſcd̓m ordinē actuū naturalē int̓ ſe ſicut dicit augu. in libro de quātitate aīme ponēs primum gradū inter actꝰ aīe vegetatōem que eſt ꝯn̄s cuꝫ arbuſtis Secūdo ſēſus qui eſt nob̓ ꝯmunis cuꝫ brutis In tertō me moriā intelligibilē que ꝯmunis eſt doctis ⁊ indoctis boīs ⁊ malis. Quartꝰ gradꝰ eſt eleuare ſe ſupͣ ſe ⁊ mundare oculū ab omni terrenitate. Qn̓tus cuſtodire atqꝫ firmare ipſam ſanitatē Sextꝰ eſt ſerenū ⁊ rectū aſpectū in id qd̓ uidendū eſt dirigere. Septimꝰ gradꝰ non ꝙ iam ſit gͣdꝰ ſed manſio ⁊ uiſio ipſa veritatis. Itē eoſdem gͣdus aliter nominat ſic dicens. Aſcēdētibꝫ igit̉ verſus ſurſū. primꝰ actꝰ dicendi eam dicit̉ animatō. ſcd̓us ſenſus. terciꝰ ars quartꝰ uirtꝰ. quintꝰ trāquillitas. ſextꝰ ingreſſio. ſepti mus contēplatō Poſſūt ⁊ hoc modo appellari de corpore per corpꝰ circa corpꝰ ad ſeipſā in ſeipſa ad deū apud deuꝫ Poſſent ⁊ ſic pulchre de alio pulchre per aliud pulchre contra aliud pulchre ad pulchrū pulchre in pulchro pl̓ chre ad pulchritudinē pulchre apud pulchritudinē Sꝫ iſta uidere vt uidenda ſūt vere paucoꝝ eſt neqꝫ ad hoc quiſqͣꝫ niſi vera religione fit ydoneꝰ. Eſt em̄ religio vera qͣ ſe vni deo anima vnde ſe peccato velut abrupat recōſiliati one religat. Itē diſtinguūtur iſti gradꝰ ſcd̓m ſtatum po tētiaꝝ reſpectu obiectoꝝ vt primꝰ gradꝰ ſit uiſio in ſen ſu ſcd̓m ymaginatōem ⁊ hic vtit̉ mūdo tanꝙͣ ſpeculo Se cundꝰ gradus in ymaginatōne ſcd̓m ymaginatōem hic nō mundo ſed mundi ymagine vtit̉ vt ſpeculo. Terciꝰ gradus eſt uiſio in ymagīe ſcd̓m rōnem qn̄ ratio ymaginis q̄ rit̉ ⁊ cum admiratōne inuenit̉. Quartꝰ eſt in ratōe ſcd̓ꝫ

ymaginatōem quando ꝑ uiſibiliū ſil̓itudinēs in īuiſibilia ratio ſubleuat̉. Qn̓tus in rōne ſcd̓m rōnem qn̄ ex quibuſ dam cognitis ad aliqua īcognita ratio rationādo ꝓgredi tur. Sextus ſupͣ rationē non preter rōnem qn̄ per mētis ſubleuatōnem cernit̉ ꝙ mentis naturā trāſcēdit ⁊ ei ꝙ ꝑ aciem ītelligentie cernit̉ natura reꝝ acquieſcit. Septimus ſupͣ ratōnem ⁊ contͣ rationē ⁊ hic eſt ſpeculatio fidei que eſt ſubiecta reꝝ ſꝑandaꝝ argumētū nō apparētium Octauꝰ eſt extaſis ſiue raptꝰ in qua rachel ideſt ratō mo ritur ⁊ beniam ideſt ꝑfectio cōtēplatōnis gn̓at̉. Omēs hij gradꝰ ſcd̓m ordine diſtinguūt̉ potētiaꝝ ⁊ actuuꝫ vel actuū reſpectu obiectoꝝ. ¶ Diſtinctio gͣduū ſcd̓ꝫ hītꝰ gratuitos. Ecundo modo ſcd̓m gradꝰ in hmōi eleuatōne anime ad deū eſt ſcd̓m maiorē habituū gͣtuitorum ꝑfectionē animā ſuꝑ poſſe nature magis ⁊ magis eleuāciū ⁊ deo ꝓpīquius ꝯiungētiū inter quos primo gradu eleuāt gratie ſacramētales īpedimēta culpe ⁊ pene re mouētes ⁊ fomittē diminuētes que animā trahūt deorſum Secundo gradu ſunt uirtutes animā īeſſe gͣtuito ꝑficiē tes primo ⁊ ꝑ oꝑationē in fine dirigētes. Tertio gradu ſunt dona animā ad excellētiores actus gratuitos ꝑficientes ⁊ magis eam fini coniugentes In quarto ſunt fructꝰ animā ſcd̓m poſſibilitatē uie deo conuictā delectātes ⁊ re fitientes. Ex hijs qͣtuor gradibꝰ a latere currūt beatitudīes circa ſubiectū In quo ſūt predicti habitꝰ ſtatꝰ per fectōnis ſcd̓ꝫ modū uie cōplentes. Diſtinctio graduum ſecundū diuerſitatē ſtatus ſubiecti ⁊ diuerſitate medij. Ertio modo eſt ordo in predicta eleuatione aīe ad diuerſitatē ſtatꝰ ſubiecti quod eleuat̉ ⁊ diu̓ ſitatē medij ꝑ quod eleuat̉. diuerſitas ſtatꝰ ſub iecti quadruplex eſt. eoꝝ em̄ qui eleuant̉ ad uidendum deum Alij ſūt in ſtatu uie. alij preter ſtatum uie Alij ſuꝑ

ſtatum uie ⁊ iuxta ſtatum patrie. Alij in ſtatu patrie. g Illi qui eleuantur per modū ue uident ꝑ ſpeculū in enig mate ⁊ faciūt qnͥqꝫ gradꝰ. Primꝰ gͣdus eſt uidere ꝑ ve ſtigiū in creaturis. Secundꝰ per ymaginē in anima. Ter tius fide īformi. Quartꝰ fide formata. Qn̓tus cōtēplāti um. illi qui uidēt preter ſtatū uie uidēt per ſpeculū in lu mine ⁊ faciūt quatuor gͣdꝰ Primꝰ eſt uiſio ꝓph̓aꝝ. Se cundꝰ moyſi facie ad faciē de quo dicitur in libro nui. ꝙ loquebat̉ ei deus non ſicut in ꝓphetis. ſed ore ad os ſicut loquit̉ amicꝰ amico. Tertiꝰ eſt uiſio ioh̓is in pectore de quo augu. trāſcendit omnē nebulā que omnis terra tegit̉ ⁊ ꝑuenit ad limpidū celi ſcꝫ deitatis claritatē. Itē. aug. deitatis potētia limpidius cōtēplans ceteris cū celum volans celeſtis ſapīe hauſtū de dominici pectoris fonte limpi deus ceteris potauit quod intelligit̉ reſpectu alioꝝ euā gelioꝝ. Quartꝰ gradꝰ eſt iuſio. ade in ſtatu innocētie q̄ fuit intellectꝰ exiſtens ſine omni enigmate non tm̄ culpe ſed ⁊ pene ⁊ per potentiā aīme exiſtētis in corpore quodā modo ⁊ ſine omni fomite ⁊ ita nature non deterioritate ꝑ peccatū ⁊ ideo eſt vltra ingenere illo Illi qui uident fup modū uieuidēt ſine ſpeculo in lumine ⁊ faciūt tres gradus. In primo gradu eſt cognitō Ade in ſopore de qͦ ſu per illud gen̄. immiſit dn̄s ſoporē in adam. glo. extaſis il la ad hoc. immiſſa eſt vt mens ade intrans in ſanctuariū dei nouiſſima intelligeret particeps angelice curie. Secundus gradꝰ eſt raptus ſicut uidit paulꝰ ⁊ iohānes in apoc. de uiſione pauli dicit̉ in glo. ad corith̓. ꝙ apoſt. ui dit deū In illa uita qua uidendus eſt ī eternum. Et item ꝙ uidit ſicut illi de tertia ierarchia idem ſine medio. de uiſi one iohānis ī ꝓlogo ſuꝑ apoc. Intellectualis uiſio eſt qͣn do ſpūſancto ītimante aliqͥs concepit aliquod miſticū ſic̄ iohānes ī hoc libro fecit. Nam non real̓r iſta uidit ſed di uino ſufflamīe īſpirante conuenientia ſigna paſſionum deſi gnatiua ītellectu ſuo configurauit. Et ita uiſionē ioh̓is

et pauli ponimus in eodem gradu. Tertiꝰ gradus cogni tio eſt beatiſſime uirginis in uia que omnes predcas cog nitōes tribꝫ gradibꝰ ſuꝑgredit̉. Primꝰ eſt eleuata puri tas qua excellit omnē uiatorem. Secundꝰ eſt medij ele uantis īproportōnabl̓is quātitatis uidelicet gratie pleni tudo que in ea tanta fuit ꝙ in pura creatura equal̓ eē nō potuit. Tercius eſt eleuantis caritas ſcꝫ dei qui eā ſuper omnem creaturam dilexit ⁊ īproportōnabl̓i caritate eā ſibi ſociauit. Et ideo hec uiſio eſt ſuꝑ omnē uiſionem uie ꝓpīquiſſima uiſioni patrie ⁊ non citra quantū ad actum. I li autem qui eleuant̉ ſcd̓um ſtatum patrie uident per ſpe ciem ⁊ faciunt tres gradus. In primo gradu eſt uiſio ho minum anima ⁊ corpore glorificatorum. de qua dicit aug. hoc mīme dubitādum eſt raptā hominis ideſt carnis ſenſibus mentem etiā poſt mortem ipſa carne depurata uidere deum ſicut uident angeli. Angeli em̄ uident deum abſqꝫ omni corporali forma ſed a corpore ſeꝑati. Cognitō auteꝫ anime glorificate ꝓpter vnionē anime ad corpus eſt inferioris gradus ⁊ hoc ītelligendum eſt ſcd̓um ꝙ ordinat̉ na tura ad naturam. Secundum em̄ eſſe gratie habent ſe vt excellencia ⁊ exceſſa. In hmōi eleuatōne ſecundus gradus eſt uiſio angeloꝝ. Tertiꝰ gradus uiſionis patie eſt uiſio glorioſiſſime uirgīs matris dei que ſuper puras crea turas īproportōnabl̓r ⁊ limpidiſſime ⁊ ꝓpīquiſſime contē plat̉ maieſtatem dei vtpote ſuper omnes choros angeloꝝ exaltata ⁊ ideo tres ierarchias ſuꝑgreſſa in quarta a dex tis cum filio eius ideſt in potōribꝫ bonis collocata ſuꝑ om nes uiſiones has dei eſt uiſio dn̄i noſtri ih̓u xp̄i. ī qua poſ ſumus qͦꝫ tres gradus aſſignare. Primus eſt uiſio dn̄i no ſtri ih̓u xp̄i quam habet per gratiaꝝ comp̄hēſores qua in ter omnes comp̄hēſores ꝑfectiſſime uidet deum ⁊ omnia ad ſuam ⁊ ſuorum beatitudinē ſpectātia. Secundꝰ gͣdꝰ eſt per gͣtiam vnionis qua adhuc cognoſcit excellēciꝰ animā xp̄i naturā diuinam ſibi vnitam ⁊ omnia ad miſterium

vnionis ⁊ incarnationis ſpectantia Vltimus eſt uiſio dn̄i noſtri ih̓u xp̄i que debet̉ ei rōne diuinitatis que eſt eadē que eſt uiſio tociꝰ trinitatis reſpectu cuiꝰ omēs alie pre dicte cognitōes ⁊ uiſiones ſunt imꝑfecte ſicut creatura reſpectu creatricis eſſētie. Et reſpectu huius dicit g ꝙ eſſencia dei a nullo plene uidebit̉. Et ſido. ꝙ trinitas ſibi ſoli nota eſt ⁊ hoī aſſūpto. Reuertit̉ ad cognitōeꝫ uirgīs Vnc ergo reu̓tamur ad cognitōem beatiſſime uir ginis ꝓpter quā hec omnia ſunt introducta. cōce dimꝰ ergo ꝙ beatiſſima uirgo omnē modū cogno ſcendi ⁊ cognitōnem quā aliqua pura creatura habuit in uia tribꝫ vt dictū eſt in gradibꝫ ſuꝑgreſſa eſt. Et pret̓ hͦ tripliciter excellit alias cognitōnes omniū uiatoꝝ. inco nitōnis ꝑfectōne in habitꝰ poſſeſſione. in modo cogno ſcendi cum quiete ⁊ ſine abſtractōne qualis eſt in raptuPerfectio em̄ cognitōnis maior debet̉ ei ratōne maioris e leuatōnis ꝑ habitꝰ nobiliores ⁊ excellētōres. Habitus poſſeſſionū dico qꝛ talis habitꝰ eſt actꝰ qualē habuit paulus in raptu ad tēpus. Et poſt ſtatim non habuit. ſꝫ habi tus cum actu ceſſauit Tal̓ inꝙͣ generis habitū ſed ꝑfecti oreꝫ btīſſima virgo ſemꝑ ⁊ cōtinue habuit ab eo tꝑe quo pͥmū mat̓ dei facta fuit vſqꝫ dū idē hītus in glorioſā cogni tiōeꝫ ẜm ſtatū pr̄ie ꝑfectus fuit Et ita cōtinuatio poſſeſſi onis debatur ei racōne ꝑfectiōis maioris qua huic vite ſu ꝑ om̄s viatores fūditus mortua fuit ⁊ vita pectati extin cto fomite ir reſuſcitabiliter mortua fuit ꝓpter qd̓ vita eius cum xp̄o in deo abſcōdita fuit ſemꝑ et curie angelice pn̄s intra dei ſāctuariū habitauit. Q De mō cognoſcēdi. Odus etiā ꝯgnoſcēdi nō ſemꝑ fuit ꝑ modū abſtra ctonis vel ſtuporis vel extaſis vel ſoporis Hec em̄ cōtingūt ꝓpter excellentiaꝫ ⁊ improporcōnabilit atē luminis ad intellectū illūinabilē ut ptꝫ ꝑſil̓e in lūine

corꝑali in trāſfiguratōe dn̄i qn̄ on̄dit eis claritate ſimilimā claritati glorie Dicit̉ em̄ ꝙ petrus et qui cū eo erant grauati erant ſomno ita vt videre non poſſet. vn̄ dn̄o petrus dixit Bonū eſt nos hic eſſe neſciens quid diceret. ſtupor em̄ circūdederat eū Sil̓r in luīe ſpūali eſt. vnde paulus ex cellētiori viſione ſtupefactus dicit Vtꝝ in corꝑe vel extͣ corpus neſcio deus ſcit. Hunc aūt ſtuporē beatiſſima v̓go non habuit cuius intellectus deiformior ⁊ illi luci ꝓportonabilior fuit. Vnde ſicut eadē lux que eſt egris ocul̓ odi oſa ſanis oculis eſt amabilis ⁊ ſicut per eandē lucem clarioculi ꝑfectius vidēt et ſine ꝑturbatōne eger aūt minus ꝑ fecte et cum ꝑturbatione. ita lux ſpūalis qꝛ oculis pauli fuit improportionabil̓ ideo raptū fecit cum ſtupore Tal̓ lux oculis beatiſſime v̓ginis fuit ꝓportōnabil̓ ſine ſtupore cum delectatione et hoc debebat̉ ei rōne puritatis et mūdi tie qua ſuꝑ paulū ⁊ omēs viatores nitebat improportōnanabiliter et excellenter. ¶ Concludit qͦ ad hītuꝫ fidei. Oncedimus ergo ꝙ beatiſſima virgo habuit habi tum fidei et pn̄t duo habitus eſſe ſiml̓. vnus ad minus ꝑfectū habitū. alt̓ ad magis ꝑfectū/ ſicut et actus qui eſt in raptū poteſt eſſe cū habitu fidei. ſed nō ecōuerſo fidei actus cuꝫ habitu raptus. Vnde ꝙͣdiu in potentia eſt habitus fidei tādiu eſt aliqͥd de obſcuritate et nō ita plene depurata ſicut in ſtatu ꝯprehenſoris eſt tn̄ illi de puratōni ſil̓ima que eſt in pr̄ia qn̄ potētia oīno erit defor mis Ex hijs patꝫ ſolutio eoꝝ que de fide beatiſſime v̓ginis ſunt obiecta. ¶ Ad obiecta de car D ea que de ip̄ius caritate ſūt obiecta rn̄ſuri pre notamus ſil̓r ⁊ ad ea que de ſpe ſūt obiecta ꝙ tria exigunt̉ ad hoc ꝙ caritas viatoris ꝑficiat̉ ad hoc ꝙͣ tranſeat in caritatē comp̄henſoris in ſubiecto caritatis. Primū eſt depuratio Secund̓ eſt ſui in ſe collectio. Ter ciū eſt eleuatio. Primū gͦ oportꝫ ꝙ fiat ſeꝑatio a ꝯtrarijs diſpoſitōibꝰ in ſubiecto q̄ impediūt ꝑ ꝯtrarias inclīatōes

caritatis ꝑfectōneꝫ Sunt aūt tria a quibꝰ debet purgari et ſegregari videlicꝫ. culpa et pena ⁊ corpulētia Per oīa iſta tria impedit̉ ꝑfectio caritatis in viatoribꝰ in ſtatu iſto Per ſcd̓m ſtatū impediebāt̉ pr̄es in limbo Per terciū tm̄ adam in ꝑadiſo Et de hijs tribꝰ impedimentis dr̄ in li ſa pientie. Corpus qd̓ corrūpit̉ aggrauat aīam ⁊cͣ. Corpus corpulētiam. corrupto culpā. aggrauato penam Nec obſtat ꝙ in dn̄o ih̓u xp̄o fuit fruitio vbi tn̄ corpulētia et pe na. quia vnio ad diuinā naturā vicit et abſtulit hoc impe dimentū. Secundū qd̓ exigit̉ ad caritatis ꝑfectōneꝫ eſt ſubiecti in ſe collectio per qd̓ etiā tria ponūt̉ impedimēta Anima em̄ ſcd̓m ꝙ natura eſt quedā ⁊ forma corꝑis natu ralis ligat̉ ad corꝑaliū ymagines et ſpes ⁊ obligat̉ ad di uerſas corꝑis paſſiones et diuidit̉ in diuerſas oꝑatōnes De ligatōne ad corꝑaliū ymagines. aug̓. in. lio. de. tri. x. Tanta vis eſt amoris vt ea que mēs cum amore diu cogitauerit eis cure glutīo inheſerit attrahat ſecum et cum ſe cogitandā qd̓ammō reddit Et infra Errat igit̉ mens cuꝫ ſe iſtis ymagībꝰ tanto amore ꝯiūgit vt etiaꝫ ſi aliqͥd hinq̄ eſſe exiſtimet poſt hec dicit ꝙ fuer̄t in hoc diuerſi errores ph̓oꝝ ⁊ alioꝝ ponentiū eam eſſe igne Alij athamos ⁊ ſic de alijs Et ibi ſubiūgit ſic. hoc em̄ aborit̉ erroris dedecus dum reꝝ ſenſitiuaꝝ ymagines ſecernere a ſe nō poteſt vt ſe ſolaꝫ videat. Coherent eniꝫ ei mirabilit̓ glutio amoris ⁊ hoc eſt eius in mūditia quoniā dum ſe ſolaꝫ nitit̉ cogitare hoc ſe putat eſſe ſine quo ſe nō poteſt cogitare. Cum igit̉ ei p̄cipit̉ vt ſeip̄am cognoſcat non ſe ſibi tāquaꝫ detracta ſit p̄cipit̉. ſꝫ vt illud qd̓ addidit detrahat. hec eſt gͦ pͥma collectio ſcꝫ ab ymaginatōnibꝰ corꝑalibꝰ detractio De ob ligatōne ad corꝑis paſſiones. augꝰ. in li. de anima et ſpū Quibuſdā effectibꝰ et quadā amicitia anima copi iungit̉ ſecund̓ quā amicitiā nemo vnꝙͣ carnē ſuā odio huit Socia namqꝫ eius eſt licet eius ſocietate p̄grauet̉. ineffabili nāqꝫ dilectione diligit illud amat comiteꝫ ſuū et ideo libera eſſe

non poteſt. doloribꝰ eius vehemēter afficit̉ formidat in te ritu que mori non poteſt Cauſā defectūqꝫ ꝑ naturaꝫ deficere non poteſt oculoꝝ ſpeculatōne depaſcit ſonoruꝫ dele ctat̉ auditibꝰ ſuauiſſimis. iocūdat̉ odoribꝰ larga epulati one reficit̉ et licet hijs rebus nullatenus vtat̉ graui tam merore afficit̉ ſi ſubtrahant̉ Terciū impedimentuꝫ eſt di uiſio ad oꝑatōnes de qua augꝰ. in li. de ſpiritu et anima ꝙ anima ſcd̓m ſui operis effectus varijs nūcupat̉ noībus Dicit̉ enim dum vegetat vita Spiritus dū ꝯtēplat̉ Sē ſus dū ſentit Animꝰ dū ſapit dum intelligit mens dum di ſcernit ratō dum recordat̉ memoria dum ꝯſentit volūtas Ab iſtis ergo tribꝰ colligit̉ anima in ſeipſam ꝑ ymaginum corꝑalium abſtractōneꝫ Per paſſionū corꝑis ceſſationeꝫ per oꝑationū vnionē De vnione actuū dicit augꝰ. ſenſus v̓tet̉ in ymaginatōꝫ ymagīatō in rōneꝫ Ratio in intellectū Intellc̄us ī intelligētiā Intelligētia in deū De abſtractio ne a paſſionibus augu. in li. ſoliloqͥoꝝ dum in hoc corꝑe eſt anima etiā ſi pleniſſime videat hoc eſt. intelligat deum tamen quia corꝑis ſenſus vtunt̉ ꝓprio oꝑe ſi nihil quideꝫ valeret ad fallēdum non tamen nihil ad ambiendū et pōt adhuc dici fides ea qua reſiſtit̉ ⁊ illud eſſe veꝝ potius creditur. Itē quia in vita iſta quāqͣ deo intellecto aīa recta ſit tn̄ quia ml̓tas moleſtias ſuſtinet ſpernāduꝫ eſt poſt mor tem oīa iſta incōmoda non futura ergo nec ſpes que ī hac vita eſt deſerit aīam Sed tn̄ poſt hanc vitā totā ſe in deū collegerit caritas. reſtat ꝙ tibi teneat̉. Iteꝫ augu. in li. de aīa ⁊ ſpiritu Lumen aīe eſt deus cū effluētia dulcedīs ſue Bonū carnis eſt mundus cum aīe iocūditate ſed mun dus exterior. deus autē interior. Nihil em̄ deo interius eſt Nihil eo pn̄tius. interius eſt omni re quia in ip̄o ſunt oīa Exterior eſt omni re quia ip̄e eſt ſuꝑ omīa Ab hoc ergo reuertētes ad deū et quaſi ab hinc ſurſū reuertētes per nos metip̄os tranſire debemꝰ ad deū hoc eſt homo debet ītrare ad ſeip̄aꝫ ⁊ non ſolū intrare ad ſe ſed īeffabili quodāmodo

introitutranſire ſcip̄m qui eniꝫ inferiꝰ intrans ⁊ int̓nſecꝰ penetrās ſeip̄m tranſcendit. ille iſtinc ad deū aſcendit Ab hmōi ergo detractatōnibꝰ cor noſtꝝ colligamꝰ et ad et̓na gaudia reuocemus vel ſaltē ab illicitis ⁊ vanis cogitatōni bus reſtringamus vt aliquando radiuꝫ cogitationis in lu cem figere valeamus Hec eſt enim requies cordis noſtri cum deum ſuum ꝯtemplat̉ ⁊ ip̄a ſua contemplatōne ſuauiter reficitur et dulce eſt illi ſemꝑ qd̓ ad deſideranduꝫ qd̓ ad laudandū et quod ad amandū ſemꝑ eſt ſuaue nihil em̄ ad beatam vitam p̄ſtantius videt̉ ꝙͣ quod clauſis carnalibus ſenſibꝰ extra carne mundū mūdum et effectū quēpiam in tra ſemetip̄m conuerti alienūqꝫ effectū a cupitatibꝰ mor talium ſibi ſoli et deo loqui De iſta triplici collatōne ſiml̓ ſcilicet actuū et affectuū augꝰ. in li. de qͣntitate aīe Pur gat̉ mens a peccati colluuione ab erroꝝ obtenebratōne a rerū fantaſtica ymaginatōne a reꝝ naturaliū fallaci ꝓpor tione a reꝝ tꝑaliū vana delectatōne. Terciū qd̓ exigitur ad caritatis ꝑfectōnem eſt eleuatō que fit ꝑ tria. fit enim natura conate gratia ſubleuāte deo attrahēte. de conanime nature dictū eſt ſupͣ de zachro in ſolutōne de modeſtia veſtium Quia puſillus erat/ de ſubleuatōne in deū quia aſcendit in arbore cum glo. ſupͣdicta Sed quia non ſufficit ad conuictione que eſt in caritate ꝑfectōe nec conatꝰ nature nec ſubleuato gratie ſine diuitatis attractōne. vn̄ clamat ſponſa trahe me poſt te Et dominꝰ in euāgelio Nemo veīt ad me niſi pater meus traxei̓t eum ⁊cͣ Ad conamē nature diſponūt antecedētes miſeriaꝝ pn̄tium ſtimulatōes ꝓprie defectibilitatis cognito ⁊ ſūme ꝑfectōnis naturalis appe titio Ad eleuatōneꝫ aūt diſponūt antecedētes inchoatiue gratie ſacramētales/ et virtutes gratie ſanādo amalo culpe et pene virtutes adiciēdo in bonū ꝓgreſſiue dona ⁊ fructꝰ Dona ad excellētiores actus adiuuādo fructus laborātes refitiendo ꝯpletiue aūt ſcd̓ꝫ ſtatu vie beatitudīes ſcd̓um ſtatū pr̄ie dotes. De attractōne nota ꝙ tāto ī naturalibꝰ

maior eſt motꝰ qͣnto maior fit appropinqͣtio ad ſuum vbiet non eſt ſola appropinquato cauſa augmēti. ſed etiaꝫ ſil̓i tudo et ꝯueniētia ad ſuū vbi vn̄ quātomagis lapis moue tur deorſum tantomagis intēdit̉ ſuus motus Et ſimiliter ignis ſurſum Et ita in naturalibꝰ motus naturalis ſufficit mutare ꝯꝑatōneꝫ mobilis ad ſuū vbi et per hoc ſolum fit ꝓpinquius Sed in volūtarijs motus non ſufficit mutare ſicut ip̄ius virtutis naturalis ad ſuū vbi ſine ip̄o vbi qd̓ eſt deus et hoc eſt qꝛ in naturalibꝰ eſt tm̄ vbi ita ꝙ nō motor ⁊ cooꝑator Sed in volūtarijs ip̄m vbi eſt motor ⁊ co oꝑator et ita per id ad qd̓ motus eſt ⁊ qd̓ mouet bene hꝫ motus ꝙ ſit appropinqͣtio eſt aūt iſtius appropinquatōis terminꝰ ꝑfecta ꝯformitas volūtatis diuine ⁊ hūane deiformis effectiue Ad hanc attractōneꝫ et ꝓpinquatōeꝫ ⁊ ꝯformitatē tria ſpēalit̓ diſponūt ⁊ antecedūt in via Oꝑa inſtructōnis vel edificatōnis opera pacientie et paſſionis oꝑa ſuꝑerogatōnis De oꝑbꝰ inſtructōnis augu. Lex hec eſt diuine ꝓuidētie vt nemo a ſuꝑioribus adiuuet̉ ad cog noſcendam et ꝑticipādaꝫ gratiā que non ad eandē potētia affectu inferioris adiuuerūt vnde et in ioh̓e. legit̉ de cay pha ꝙ cū eſſet pontifex anni illius ꝓph̓auit. In quo dn̄s oſtendit ꝙ etiam malis ratōne prelatōnis ad vtilitatē ali orum tribuit dona vnde de ſaule legit̉. ꝙ poſt vnctōneꝫ in rege introiuit in eum ſpūs dn̄i ⁊ ꝓphetauit De oꝑbꝰ pa ciētie et paſſionis. apꝰ. Nam virtus ī infirmitate ꝑficit̉ qͦrum ⁊ figurat̉ in iob. Qui poſt ꝑfectam victoriā per pa cientiaꝫ ſua omīa bona ſua recepit duplitia De oꝑbꝰ ſuꝑe rogatōnis math̓.x. Amen amē dico vobis ꝙ nemo qui reliquerit ⁊cͣ. qui non recipit centies tm̄ ⁊cͣ. et in ſeculo futuro vitam eternā Conſiſtit ergo iſta ꝑfectio cai̓tatis trā ſeunti de ſtatu vie in ſtatū patrie. in plena depuratōne. in omnimoda collectōne. in ꝑfectiſſima eleuatōne Patet gͦ ꝙ ꝑfectio caritatis de ſtatu vie in ſtatū patrie trāſmutande fit ſine ſubſtātiali additōe per ꝑfectā ſui ī ſe collectionē

per actus extēſionem ꝑ actus ⁊ habitꝰ melioratōneꝫ ⁊ no bilitatōneꝫ et per ſūmaꝫ cum ſūmo bono ꝯiūctioneꝫ vn̄ cre dimus ꝙ ſicut corpus glorificat̉ ſuo modo ita anima glori ficatur ſuo mō Manifeſtū eſt aūt ꝙ corpus glorificat̉ per depuratōnem ⁊ eleuatōneꝫ ⁊ nobilitatē ſine extrinſeca ad iectione Corpus em̄ conſtitutū ex quatuor elemētis ⁊ ex quinta eſſentia ſcd̓m duos ordīatur ſtatus. ſtatuꝫ ſcꝫ cor ruptōnis ⁊ ſtatū incorrptōis Cum em̄ quatuor elemēta ſint corꝑaliaſcd̓ꝫ ꝑtes et qnta eſſentia ſit incorꝑalis ꝙͣdiu in corꝑe hūano oꝑant̉ et domināt̉ qualitates elemētl̓es et ſunt actiue ⁊ formales ⁊ ſcd̓ꝫ eas regit̉ corpꝰ ⁊ ammīſtra tur ꝓprietates qnͥte eſſentie ſunt ſoſpite et quaſi ſine actōe Neceſſe eſt ergo corpus ſubiacere penalitati paſſibilitati corruptōni et tandē diſſolui ꝓpter ꝯtinuā pugnā contrari orum adinuicē repugnātiuꝫ qͦrum tandē neceſſe eſt alteꝝ vincere ſuꝑ alteꝝ et ſic alteꝝ expelli et armoniā deſtrui ⁊ animā ſeꝑari et corpus diſſolui. iuxta illud ph̓i. Egrediē te anima corpus expirat et marceſſit Cum aūt natura ſēꝑ intēdat ſui ꝯtinuatōem et ſui eſſe ꝑpetuatōneꝫ et ſublima tōnem inqͣtum poteſt. incōueīens eſſet in corꝑe ꝯpopito ex natura incoꝑali vt ex natura lucis Et naturalibꝰ corruptibilibꝰ vt ſunt elemēta ſemꝑ eſſent formales et actīe ꝓprietates naturaꝝ minus mobiliū et corruptibiliuꝫ et nunꝙͣ regularet̉ et ammīſtraret̉ corpus ſcd̓m naturam in corruptibilem et melioreꝫ ergo neceſſario erit tranſitꝰ de ꝓprietatibꝰ naturaꝝ corruptiliū ad ꝓprietatē nature in corruptibilis hoc aūt fit cuꝫ corruptibile hoc induerit in corruptōnem. In quo ſtatu quidē remanebūt elemēta ſe cundū ſubſtantias ſuas ſopitas cum actionibꝰ et naturales ſcd̓ꝫ naturā corꝑis qnͥtan diuīo nutu omēs exercēte agentes actōnes et ſic nature prius agētes modo ſopiūt et prius ſopite modo omēs oꝑatōnes in corꝑe operantur. Simili modo glorificatio anime videt̉ fieri per hūc moduꝫ Cum em̄ aīa modo hēat oꝑatōnes quaſdā ſcd̓m ꝓprietates

naturales ⁊ acqͥſitas et quaſdaꝫ ẜm ꝓp̓etates naturales gratuitas/ ⁊ oꝑacōnes q̄ fiūt ſcd̓m qualitates naturales fortes ⁊ euidētes ſūt ⁊ freqn̄tes. Oꝑatōnes gͣtuite debi les ⁊ rare ⁊ exiles ⁊ nō maīfeſte in ꝯueniēs eſt ꝙ ſubſtan tia rōnalis his oꝑatōnes magis ⁊ minꝰ nobiles ſemꝑ ex erceat minꝰ nobiles cū euidētia ⁊ excellentia et freq̄ntia ⁊ nunꝙͣ exerceat magis nobiles cū euidētia ⁊ excellentia ergo ncc̄ario erit alter ſtatus aīe quo oꝑatōes nobiliores erūt euidētes et excellētes et aīam ꝑficientes ꝓpͥetates aūt naturales ſopite ⁊ materiales ⁊ ſine actione hoc aūt erit qn̄ nec eſuriet neqꝫ ſitiēt amplius ꝙͣtū ad nutritiuam qn̄ neqꝫ nubēt neqꝫ nubent ꝙͣtū ad oꝑa vegetatiue et ſēſ vertet̉ in ymagīatōem ⁊ ymaginatio in rōneꝫ ut ſupͣ dc̄m ē ꝙͣtū ad oꝑa ſenſitiua ⁊ ſic in ſtatu illo tm̄ erit aīa ſcd̓m po tentias oꝑatiuas In deū ꝯuerſiuas ꝑ actōes qualitatibꝰ gͣtuitis informitas et hoc eſt gl̓ificacio aīe ſcd̓m ſe. Cum aūt ⁊ ip̄e ꝓprietates gͣtuite quedā ſint imꝑfecte quedā cū imꝑfectis ꝯuicte nec poſſit eſſe plene ꝑfectiuū qd̓ in ſe ē imꝑfectū vel imꝑfectōi ꝯiunctū cū ꝓprietates huiōi fiant ſūma aīe ꝑfectō ncc̄e eſt imꝑfc̄m euacuari et ꝑfectū ab ip̄o ſeꝑari Sola aūt caritas ꝑfecta eſt q̄ eſt vinculū ꝑ fectionis ergo ncc̄e oēs alias v̓tutes euacuari vel ab actō nibꝰ ſopiri ſolā aūt caritatē dn̄ari ⁊ exercere oēs oꝑatōes et implebit̉ plene qd̓ p̄ceptū eſt Diliges dn̄m deū tuū ex toto corde qd̓ tūc implebit̉ qn̄ oīs actus naturalis ceſſabit ꝙͣtū ad actū ⁊ oīs alterius hītus v̓tutis erit ſopitus ꝙͣtū ad actū et aīa cū eſſe ſuo nobiliſſimo tota nobiliſſimo hītu inplebit̉ et nichil niſi caritas in animam ad actum regredit̉ cū oīa p̄tereūt p̄ter amare deū tūc fiet ſermo qui ſcriptꝰ eſt. Sue fides euacuabit̉ ſiue ſcīa deſtruet̉ ip̄a em̄ ſcientia materia eſt affectioīs ⁊ via in dilectionē vn̄ actus ſcientie ſecundum ꝙ eſt motus ad affectōem deſtruet̉/ ſo la caritate totū occupante ⁊ hec eſt glorificacio caritatis que glorificatam generat leticiam De qua dicit petrus

Credētes aūt exultabitis letitia inenarrabili ⁊ gl̓ificata re portātes fine fidei veſtre ſalutē aīaꝝ vr̄aꝝ. Ex p̄dictis gͦ colligo ꝙ ſic̄ gl̓ificatio corꝑis fit ſine ext̓nſeca adiectōe ⁊ anime ſine ext̓nſeca adiectōe ita gl̓ificatō cai̓tatis fit ſine ext̓nſeca adiectōe. Et ꝙ eadeꝫ ē ẜm ſub̓aꝫ cai̓tas vie ⁊ cari ſitate guis. quo ad tas patrie ⁊cͣ. ¶ Rnſi Icut ergo caitas btīſſiē v̓ginis mō in ſtatu pr̄ie maior ē caritate omīs pure cature ⁊ ꝙͣtū ad ſub̓aꝫ et ꝙͣtū ad actū ita ⁊ eadē caritas ī ſtatu vie maior fuit omī caritatē pure c̓ature ẜm ſub̓aꝫ ſed non ẜm actū. Fuit em̄ caritas btīſſiē v̓ginis maior caritate oīm angeloꝝ ꝙͣtū ad ſub̓aꝫ. Mor antē fuit ꝙͣtū ad actū caritate mīmi angeli. Qd̓ autē maior ſubſtātia minor ē in actu hoc facit ſubiecti cōditio cōtrarij ꝯiūctio motoris minor attractio que tamē attractō ſemꝑ in actu eſſꝫ ſi ex ꝑte attrahibil̓ vl̓ gratia ſui vel gr̄a adiūcti non ſtaret hoc autē ītelligimꝰ ꝙ ſi deus angelū de nouo crearet ⁊ ei illā caritatē quā beatiſſi ma virgo habuit infunde̓t ille angelus tm̄ deum dilige̓t ꝙͣtum btīſſima v̓go modo in pr̄ia diligit. Nota etiā ꝙ licꝫ caritas btīſſime v̓ginis minor caritate āgeloꝝ ꝙͣtū ad actū maior tamen fuit ꝙͣtum ad effectum. Caritas em̄ angelo rum non eſt in ſtatu merēdi ꝙͣtum ad premiū ſubſtātiale quilibet autē actus caritatis in beatiſſima virgīe fuit me ritorius vie eterne ⁊ beatitudinis beatitudine angelorum tranſcendētis. Habuit etiā beatiſſiā virgo caritatē ad ꝓxi mū ſicut ad deū vt patuit in opponēdo Nec obſtat ꝙ d̓r ꝙ animam ꝓ proximo non poſuit ymo animam filij ⁊ ipſū ꝓpriam animam dilexit filium ꝓ ꝓximo poſuit quē pluſqͣꝫ Et propriam animam obtulit paſſioni ſicqꝫ effectū dilecti onis duplicauit. Et hoc eſt ꝙ dicit̉ tuam ipſius animā per tranſiuit gladius. Credimus etiam ſine preiuditio melio ris ſententie beatiſſimam virginem in conceptione filij dei caritatem filij talem ⁊ tantam accepiſſe qualis et quanta partiri poterat a pura creatura in ſtatu vie

Et nobilioris ꝯditōis cai̓tas ē in ſūmo augm̄to ẜm ſtatū vie ꝙͣ augm̄tabil̓ ⁊ poſſibil̓ ad illā Cōcedīꝰ etiā ꝙ btīſſiā v̓go hūit ſtatū mediū int̓ ſtatū ſīplicis viatōis ⁊ ſtatū ſi plicis ꝯp̄hēſoi̓s ⁊ ſtatū ẜm quē fuit ſīplex viat̓x et ſīplex comp̄hendēs. ¶ De v̓tutibus cardinalibus. E v̓tutibꝰ aūt cardialibꝰ dicimꝰ ꝙ hūit eas per modum pr̄ie ſed ẜm ſtatū vie. ꝑ modū pr̄ie ꝙͣtum ad actuū ꝑfectōeꝫ. ẜm ſtatū vie ꝙͣtū ad merēdi ꝯditōeꝫ Et ita habuit eas mediomō int̓ ꝯp̄henſoe̓s ⁊ via toe̓s mediomō ꝑ ꝑticipatōeꝫ Talē inꝙͣ ꝑticipacōꝫ ꝙ acce pit meliorē ꝑtē ab vtroqꝫ ext̓moꝝ. Cōprehēſores em̄ hn̄t virtutes has ẜm actuū ꝑfectionē. ſꝫ p̄ter merēdi ꝯditionē Viatores aūt cū merendi ꝯditōe. ſꝫ cū actuū imꝑfectōe Ipſa autē habuit eas cū actuū ꝑfectōe ẜm ꝯp̄henſores et cū ꝯdicōe merēdi ſic̄ viatores. vnd̓ hūit eas excellētiꝰ viatoribꝰ ꝙͣtū ad actū ꝯp̄hēſoribꝰ ꝙͣtū ad effectū. Vn̄ cō cedimꝰ ōnes obiectōes ad hoc inductas. ¶ De modeſtia B hoc qd̓ vltīo dictū ē de modeſtia animi ⁊ cultu veſtiū. Diſtinguētes rn̄dendo dicimꝰ ꝙ habitus ſcd̓m qualitate tripl̓r diſtinguit̉. Eſt em̄ habitus triplex. Habitꝰ vanitatis habitꝰ medioc̓tatis ⁊ habitꝰ humilitatis: De primo loquūt̉ pͥme auctoritates Scd̓s habitꝰ ꝑtinet ad modeſtiā tꝑancie ẜm cōem ſtatū ad quā tenent̉ oēs boni ⁊ īꝑfecti. Oniēs enim tenent̉ hr̄e habitū mediocrē. Tertiꝰ hītꝰ qui d̓r hūilitatis hītꝰ ē ꝑfectoꝝ et ſil̓r ſua ext̓ma ⁊ ſuū mediū pōt em̄ eē paꝝ hūil̓ vl̓ nis hūil̓ vel mediocrit̉ hūil̓. Dicimꝰ aūt ꝙ hītꝰ btīſſiē v̓gīs fuit hītus hūilitatis. ſꝫ īmediate id eſt mediocrit̉ humil̓ Et in illo ſēſu loquit̉ jero. cū d̉ Qd̓ ornatꝰ veſtiū ⁊cͣ Idē etiā c̓dimꝰ de veſtitu dn̄i et alioꝝ ſcōꝝ Sꝫ q̄rit̉ qͣlit̓ btīſſi ma v̓go alios viatoe̓s iſta medioc̓tate excelle̓ potuit cū de qͦcūqꝫ pāno veſtes habuit. Alij d̓ eod̓ veſtiri potuer̄t Ad hoc dicēd̓ ẜm ph̓m Qd̓ c̓ca ꝑticl̓aria ī huiōi ars mediū de t̓mīare neſcit Deſcēdētē em̄ ad diuidua Plato iubꝫ qͥeſce̓

Singl̓aria em̄ īfinita ſūt nec eoꝝ ē diſciplīa in huic̄i e̓go gͦ ꝙ btīſſiā v̓go alios ī hoc ex gͣtia potētior ē arte. Dicimꝰ ceſſit ī cultu ꝙ ſuꝑ artē ꝑ vnctōꝫ ī ſpūſcō ſcuit p̄ſciſe me dioc̓tatē in hitu humilitatis obſeruare. ¶ Capitulū. c. Oſt hͦ q̄rit̉ de doīs qͣlit̓ ſeptiformis pleītudo gr̄e ꝑ ſeptiformiū donoꝝ diſt̓buta ī iſta pleītudīe ſit ꝯtēta. Et videt̉ ꝙ ſil̓r ẜm excellētiā ſic̄ dctm̄ eſt de v̓tutibꝰ et hͦ hac racōe. Sic̄ hēt ſe v̓tus ad v̓tutē ſic ſe hēt donū ad donū ſed v̓tutes ī beatiſſiā v̓gīe excellūt oēs v̓tu tes viatoꝝ ergo ⁊ dona. Itē quicqͥd ſuꝑiꝰ eſt ſuꝑiore ſu perius ē ⁊ inferio. Sꝫ v̓tutes btīſſime v̓ginis excellūt vir tutes in ſuis actibꝰ ergo dona beatiſſiē v̓gīs excellūt om̄s viatoe̓s. Itē in ierarchia celeſti ſup̄mꝰ ordo ē ſeraphi ⁊ qͥ excellit caritatē que ē excellētiſſimū donū excellit in alijs oī bus donis. gͦ in eccl̓iaſtica ierarchia erit ſic. Sed beat. ſſiā v̓go excellit oēm creaturā caritate ergo ⁊ in alijs donis. Itē dicit btūs Greg̓. Qd̓ ſapīa opponit̉ ſtulticie ſiue in ſipiētie Sciētie luxuria intellectui gula timori ſuꝑbia for titudini accidia pietati auai̓tia. Itē ī luca aſſuīt alios ſeptem nequice̓s ſe dicit̉ ꝙ ītellectui opponit̉ ebitudo. Cōſi lio temei̓tas p̄cipitiū fortitudini r̄miſſio timori ſcīa ignorā cie. Ex hijs patet ꝙ dona in viatoribꝰ cōmuniter ſunt in permixtione. Ad contraria ⁊ ideo cum pugna in beatiſſi virgine non ſunt poſſibilia cum pugna ad cōtraria ergo ſunt in ea ſecundum modum qui eſt ſuper ſtatum viatorum. ¶ De dono ſapiētie ſpecialiter. ¶ Capitulum. ci. Oſt hoc queritur de ſapientia ſpecialit̓. Eccī. vbi humilitas ibi ſapientia. Hec propoſitio eſt per ſe in theologia ergo vbi maior humilitas ibi maior ſapientia et vbi ſumma ibi ſumma. ſed in beatiſſima virgīe improportionabilis fuit humilitas ergo improportionabi lis ſapientia. minor patet in euangelio per illud vbi dicitur. Qui ſe humiliat exaltabitur. Hec ſimiliter eſt per ſe

ergo qui īproportōnabilit̓ alijs exaltat̉ ī proportōnabilit̓ alijs humil̓ d̓mōſtrat̉ ſꝫ btīſſiā v̓go ſuꝑ oēꝫ choꝝ āgeloꝝ in quartā ierarchiā ẜm Iero. exaltata ī proportōnabilit̓ alijs ſuꝑ choros ⁊ āgelos aſcēd gͦ oīm hoīm ⁊ āgeloꝝ humilima fuit gͦ ⁊ ī ſapīa oēs tͣnſcēdit. Itē ſapīa ē q̄dā guſ tꝰ ſpūal̓ pͥme v̓itatis ꝑ mod̓ ſūme boītatis. In guſtu aūt ſūt t̓a ꝯſiderāda Primū ꝙ guſtꝰ ut dicit ph̓us ē qͥdā tactus. Itē ī guſtu ē diſcretō guſtabiliū Itē ibi ē delectatio ex ꝯiūctōe guſtabil̓ cū guſtāte et ſic t̓a ſūt ī guſtu Immediata ꝯiūctō diſcretō ⁊ d̓lectatō. ſꝫ ī hijs oībꝰ excellit btīſſiā v̓go gr̄a doni oēs viatoe̓s gͦ ī ſapīa excellit oēs viatoe̓s Qd̓ aūt ī tactu ſiue īmediata ꝯiūctōe excellit om̄s patet qꝛ illa ꝯiūctō ē ꝑ cai̓tatē gͦ vbi maior ⁊ inſeꝑabilior dilctō ibi ꝓpīqͥor ⁊ ī diſſolubilior ⁊ īmediatior ē coniūctō Itē īcorruptō facit ꝓximū deo gͦ vbi ſūma ī corruptō ibi ſūma ꝯiūctō ⁊ ꝓxīa. hec oīa fuer̄t ī btīſſima v̓gīe ſuꝑ oēs viatoe̓s gͦ ī tactu ⁊ īmediata ꝯiūctōe excellit oēs viatores. Itē ꝙ ī diſcretōe excellat ptꝫ diſcretō em̄ guſtatiui fallit̉ duobꝰ modis. Vnomō ex ꝑte guſtabil̓ ꝓpt̓ ſapoꝝ cōmixtione. Alio modo ꝓpe guſtatiui organi diſcurſiuā in fectōeꝫ et hec deceptō nō tm̄ ꝯtingit ī corꝑali ſꝫ etiā in ſpi rituali. Ex ꝑte guſtabil̓ vt qn̄ tͣnſfigurat̉ āgelꝰ ſathāe ī angelū lucis ⁊ qn̄ affectō natural̓ videt̉ eē ſpūal̓ vel ecō uerſo tūc ſapoꝝ ē ꝯmixtio ſiue ꝯfuſio et gene̓at deceptōꝫ in guſtāte Ex ꝑte aūt guſtatiui ut qn̄ guſtꝰ ſpūal̓ ē infec tus ꝯtͣria delcatōe vel ad mīꝰ fomitis corruptōe que ſenſū ſpūalis d̓lectatōis īpediūt ⁊ ſaporē diminuūt ⁊ diſcretōꝫ perutūt vt dicat bonū malū ⁊ malū boᵐ ponētes tenebras lucem ⁊ lucē tenebras. Hic eſt em̄ aīabhomo qͥ nō ꝑcipit neqꝫ dicit que dei ſūt cuiꝰ deꝰ vent̓ ē et eē ſub ſenſibꝰ delicias computat. Manna faſtidiens qd̓ venit de celo nimurans pro panibris ⁊ alleis ⁊ cepe in egipto hec em̄ deceptio vel decipiēdi poteſtas licꝫ ſcd̓ꝫ magis ⁊ minus eſt in omni viatore fomitis corrupcōe aliquo modo remanēte

Sed hec decepcō ſiue decepcōis poſſibilitas nullomodo fuit in btīſſiā virgīe que ꝑ oīa aſtutias dyaboli nō ignorauit ⁊ ſꝑ vt v̓go prudētiſſiā reprobauit malū ⁊ bonū ſine errore elegit et cuiꝰ palatꝰ ſpūalis ab omī corrupcōe fomitis purꝰ ⁊ ſanꝰ fuit ⁊ ſpūali dulcedīe plenꝰ nihil niſi deum ⁊ ꝓpt̓ deū guſtauit ⁊ ſic guſtꝰ eius ſpūal̓ falli nō potuit ergo ī diſcrecōe guſtꝰ ſpūal̓ om̄s viatoe̓s excellit Item ꝙ ī delectacōe que ē in guſtu ſpūali an̄cellat patet dicit enim btūs Greg. ſuꝑ iob Qd̓ ſapīa ē donū reficiēs ſpe ⁊ rectitudīe Sꝫ ſpes ⁊ rectitudo btīſſime v̓ginis eſt omībꝰ viatoribꝫ īproporcōnabil̓ gͦ eius r̄fectio ē impropor tionabilis ⁊ ineqͣlis Itē int̓ eſurire ⁊ ſaturatū eē mediū eſt comede̓ Sed vnū extremoꝝ ſcꝫ eſurire ⁊ ſi tire iuſtiti ꝓpriū eſt viatoꝝ Saturatū eſſe ꝓpriū eſt ꝯp̄henſoꝝ am. ergo comede̓ ꝓp̓e ꝑtinet ad ſtatū mediū Sed illū tenet beatiſſiā v̓go ergo videt̉ ꝙ eius p̄guſtatio ſit per modum q̄ſtionis inter fame ⁊ ſaturitatē. ¶ Capitulū. cij. no. Oſt hec querit̉ de dono ītellectꝰ qͣliter fuerit in bt̄iſſi ma v̓gine. Et videt̉ ꝙ ſiml̓r medio mō int̓ viatoe̓s ⁊ comp̄hēſoe̓s Cū em̄ donū ītellectꝰ ſit cognoſce̓ deū exp̄ſſe in ſua imagīe ⁊ int̓ ꝯgnoſce̓ ꝑ imaginē ſine luīe ⁊ cū fidei obſcuritate ⁊ cognoſce̓ lumē īcreatū ī creato lumīe ſine ima gīe mediū ſic ꝯgnoſce̓ in lumīe creato ſine imagīe Sic̄ vnū ext̓moꝝ ꝯueīt puris viatoribꝰ ⁊ alteꝝ ꝯp̄hēſoribꝰ cōpetit ita mediū ad ſtatū mediū ꝑtinebit. Itē cognoſce̓ creatū ꝑ creatū ⁊ cognoſce̓ īcreatū ꝑ īcreatū mediū ē cognoſcere incatuꝫ ꝑ creatū ⁊ ecōuerſo. Tria iſtoꝝ euidentium reperiūt̉ ⁊ nihil gͦ reꝑiet̉ ⁊ qͣrtū Puri viatores vidēt deū ꝑ creatū ideſt ꝑ fidē Vn̄ yſa. Ea q̄ ſub ip̄o erāt replebāt tē plū Glo. gre Cū mēs ī cōtēplatōe ꝓficit nō iā ꝙ ip̄e eſt ſꝫ ꝙ in ip̄o ē ꝯſpicit. Nemo enī vidit deū vnꝙͣ hͦ eſt cognitō viatoꝝ comp̄hēſores aūt vidēt deum increatū per ſeipſum vident etiā creatū ꝑ increatū creaturas ſcꝫ in deo et ꝑ deū Iuxta illud tunc cognoſcaꝫ ſicut ⁊ cognitꝰ ſū et deū et

cia cognoſcā in ſe ſic̄ ⁊ ip̄e me cognoſcit in ſe. gͦ cū vnū me dioꝝ reꝑiat̉ īter hͨ excrema reꝑiet̉ ⁊ reliquū videlicꝫ vide re īcreatū ꝑ lumen creatū ſꝫ cog̓to media ꝑtiet ad ſtatum mediū ſtatꝰ mediꝰ ad btīſſiāꝫ v̓ginē ꝑtinet gͦ ꝯg̓cio beatiſſime v̓binis erit tal̓ ꝙ ꝯgnoſcet lum īcreatū nō qͥdē ꝑ ſpeꝫ nec etiā ꝑ ymagine ſꝫ ꝑ lum creatū ⁊ ſic ꝯgnoſcit īcreatuꝫ ꝑ creatū ⁊ illud lum nō erit mediū ſicut ſpeculū vel veſti giū vel ymago vel ſicut ſignū ē mediū īter apprehēſiū et ſigͣtū ſꝫ ſicut lum̄ ſol̓ ē mediū ꝯiuges viſibile ad viſiuum ¶ Capitulū. ciij. Oſt hͦ q̄rit̉ de dono conſilij qͣlit̓ ⁊ ip̄m fuerit in beatiſſiā v̓gine ⁊ ꝙ ſimil̓r excellētius videt̉ ꝑ hūc modū Ioh̓is vnctō eius docebit vos d̓ oībꝰ. qͣꝫ btīſſiā v̓go omībꝰ alijs imꝓportōnabil̓ plꝰ habuit vntōis gͦ ī ꝓporto nabil̓ plꝰ hūit īſtructōis īterioris ergo donū cōſilij huit alijs ī ꝓportōnabilit̓. Itē ioh̓is. Cū venerit ſpūs veritatis docebit vos oēꝫ veritatē Sꝫ btīſſiē v̓gini ſpūs venit ī ꝓportionabil̓r et oēꝫ veritate docuit. iuxta illud ſpūſſāctꝰ ſuꝑ veīet ī te ⁊cͣ gͦ ī ꝓportōnabilit̓ p̄ alijs eā docuit oēꝫ veritate Itē dn̄s ī euāgelio iā nō dicā vos ſuos ſꝫ aīcos ⁊c̄ gͦ reuelatō ſecretoꝝ effectꝰ ē dilectōis Sꝫ ī btīſſima v̓gine fuit imꝓportōnabil̓ dilectō reſpc̄u omniū gͦ īproportōnabilis reuelatō ſecretoꝝ reſpc̄u cūctoꝝ Itē ſi oīuꝫ ſecretoꝝ ſecretiſſimoꝝ īcarnatōis miſtei̓ū ip̄i ſoli reuelauit ad plenū gͦ ⁊ nullū alioꝝ mīꝰ ſecretoꝝ mīꝰ ignorauit Itē vt dicit ph̓s ad illū ꝑtinꝫ motꝰ cui fit nūtiato Cuiꝰ em̄ ē oꝑari eiꝰ eſt ⁊ cognoſcere ergo cuius p̄ omnibꝰ ⁊ ſuper omnes eſt operari eius pre omnibus et ſuꝑ om̄es eſt operanda cog noſcere ſꝫ beatiſſima v̓go fuit ꝑfectiſſima obẜuatrix conſilioꝝ ſuper omnes viatores hoc autē eſt donū conſilij ergo donum conſilij huit ſuꝑ omnes. Itē exod̓ Reſiduum igni comburetis et nihil remanebit vſqꝫ mane. Ex iſta auctoritate videtur ꝙ miſteria diuina in ſtatu vie non poſſumus ad plenū rimari ⁊ penetͣre ſꝫ quedā dn̄t ſpūiſācto reẜuari

Excōtͣrio ſenſu videt̉ vt q̄dā dicit glo. ꝙͣ nihil de veritate miſterioꝝ remāeat indiſcuſſū ⁊ ꝙ nullū v̓bū dn̄i reu̓tatur ad ipſū vacuū qd̓ a nullo fuerit intellectum. Iuxta illud yſa. Quō deſcēdit imber et nix de celo ⁊ illuc non reu̓tit̉ ſꝫ mebriat terraꝫ ⁊ īfūdit eaꝫ ⁊ germīare eā facit ⁊ dat ſem ſerēti ⁊ panē comedēti ſic erit v̓bū qd̓ ꝓcedit de ore meo nō reu̓tet̉ ad me vacuū ſꝫ faciet q̄cūqꝫ volui ⁊ ꝓſperabit̉ ī hijs ad q̄ miſi illud Et hoc videt̉ ꝙ ſupͣ cōmunē ſtatum viatoꝝ ſit ꝑfecta cognitō miſterioꝝ ōnū ⁊ diuinoꝝ elo quioꝝ ⁊ cū reꝑiat̉ ī aliquo reuelatō oniū ſecretoꝝ hͦ aūt debet̉ maxime familiari ⁊ maxime amico ⁊ maxime ſapiēti hoc aūt totū ē btīſſiā v̓go q̄ ē faliariſſiā vtpote dei filio aīciſſima et prudētiſſiā de qua lib̓ amoi̓s idē cātica eoꝝ et liber ſapiētie ſpālit̓ exponūt̉ ita vt ea q̄ de ip̄a ſapiētia dicūt̉ d̓ ip̄a ītelligāt̉ ī ꝑfecta aūt ſapīa nulla ignorantia ſe cretoꝝ ergo vid̓t̉ ꝙ btīſſima virgo ꝑfectaꝫ cognitōeꝫ oīm ſecretoꝝ hūit vl̓it̓ vtpote vl̓is cōſiliat̓ Alij auteꝫ viato res omnes particularem. vtpote nūcij diuerſi ad diuerſa nūcia deſtinati. ¶ Capl̓. ciiij. Oſt hͦ q̄rit̉ de dono fortitudīs ꝙ aūt fortitudo fuei̓t in btīſſiā v̓gine in ſūmo ꝓbat̉ hͦ mō. Quicqͥd ē fortiꝰ fortiore forcius ē īferiore btīſſiā v̓go fuit forcior tribus fortioribꝰ omī viatore ergo ip̄a fuit fortior omni viatore Tres fortōres oī viatore ſūt. deꝰ. mors. ⁊ dyaꝰ huilitas btīſſiē v̓ginis deū ſuꝑauit qd̓āmodo qn̄ eū de celis ad t̓ras huīlitate deducēs cai̓tate vinculatū ꝑit̓ ⁊ vulneratū ⁊ hu miliatuꝫ ī ſua v̓ginitate incarcerauit vn̄ Cant̓ cum eſſꝫ rex in accubitu ſuo nadꝰ mea ⁊cͣ Et ī ꝓu̓b̓. Mulie̓ꝫ forte qͥs in veniet ꝓcul ⁊ de vltīs finibꝰ ptui eius vltī fines ſūt diui nitas ⁊ humanitas maxime a ſe diſtātes. vn̄ fortiſſiā ml̓ier fuit q̄ hͨ ꝯiūxit Sic ergo fortitudo btīſſime v̓gīs rigoreꝫ et fortitudinem diuine ſeueritatis ſuperauit de quo. iob. Cuius fortitudo fortitudo rinocerōtis Cuius fortitudo in remio virginis manſueſcit. Et ſic patet per quē modum

beatiſſima virgo dei fortitudinē ſuperauit itē ſecūdꝰ fortis eſt mors cui nemo mortaliū reſiſtere poteſt. Omnes enim morimur et quaſi aque ſubterranee dilabimur hac fortō erat btīſſima virgo que morteꝫ deſtruxit. Sicut em̄ mors intrauit ꝑ femina ⁊ vitā deſtruxit ita vita redijt ꝑ feniā que morteꝫ deſtruxit et ita btīſſima virgo fuit deſtructio mortis ⁊ ita fortōr fuit morte Terciꝰ fortis ē dyabolus de quo dicit iob. Nō eſt poteſtas ſuꝑ terram que ei poſſit ꝯꝑari btīſſima virgo fuit forcior illo iuxta illud ipſa conteret capi tuū ⁊cͣ. Gen̄. itē actꝰ fortitudinis eſſēcialis ē firmit̓ adherere deo btīſſima virgo adherebat deo in ſeꝑabiliter omnes alij ſeꝑabiliter ergo fuit alijs forcior improportōnabilit̓ itē actus fortitudinis eſt terreas cupiditates non tm̄ opprimere ſed penitus obliuiſci hoc autē non cōtingit ī aliquo viatore ī via īterim ꝙ fomes aliquo modo vigꝫ Sed ſoluꝫ in ipſa minine potuit in qua fomes extinctus fuit ergo habuit actus fortitudinis ꝑ modū pr̄ie ⁊ ſuper omnem viatorem ſine proporcione ¶ Capi. cv. Oſt hec querit̉ de dono ſcīe qualit̓ fuerit in beati ſſima virgine Et videt̉ ꝙ excellēcius hac raciōe Augꝰ. in li. de trini. xiiij. dicit. huic ſcīe tm̄ illd̓ tribuendum in quo fides ſalub̓rima que ad verā ducit beatitudinem generatur nutrit̉ roborat̉ diffunditur ⁊ ita ſcire quēadmodum hoc ipſū ⁊ pijs opitulet̉ ⁊ cōtra impios defendat̉ eſt ipſiꝰ ſciēcie iſte eſt vnus actꝰ ſcīe Alius actus ſciēcie eſt abſtinere a malo Terciꝰ eius actꝰ eſt in medio praue ⁊ ꝑu̓ſe natōnis cōu̓ſari. itē tres actus iſti excellēcifuerūt in btīſſima virgine omni viatore ꝙ pͥmū habuit ex cellēciꝰ ſcꝫ fidei defenſionē ptꝫ ꝑ teſtimoniū ipſius eccleſie dicētis ymo cantātis. Cūctas hereſes in teremiſti ⁊cͣ. qd̓ ſecūdum actū abſtinendi a malis excellenciꝰ habuit ptꝫ quia adminus puluis venialis pctī oīm alioꝝ adheſit pe dibꝰ ipſa auteꝫ ſola immūis ab omni pctō fuit. iuxta illud

Tota pulchra es ⁊cͣ Sil̓it̓ preſumit̉ de actu tertō Sola em̄ ſuꝑ omēs in medio praue ⁊ ꝑu̓ſe natōis conu̓ſari ſciuit q̄ nihil faciēdoꝝ omiſit ⁊ nil omittēdoꝝ fecit nulli in malo ſuo cōmuīcauit nll̓i bonū ſuū nō ꝯīcauit Itē actꝰ hmōi ſūt in pr̄ia colere ⁊ ꝓximi gl̓ie cōgaudere hec oīa fuerūt in be atiſſima virgine excellēciꝰ omni viatore. ¶ Capi. cvi. Oſt hec querit̉ de dono pietatis cuiꝰ qͦꝫ actꝰ ſūt tres. Vnus eſt mouere ad opera miſei̓cordie Al ius eſt ſcripture ſacre non contradicere ſiue ītel lecte ſiue non intellecte Tertiꝰ eſt ſancta honorare quia math̓.v. ſuꝑ illd̓ Btī mites Gloſa. qͥ. pie querūt et hono rant ſācta Oēs iſti tres actus fuerūt excellētius in btīſſi ma v̓gīe ni viatore De pͥmo actu qͥ ē mouere ad oꝑa mīe ptꝫ Pietas em̄ ẜm ꝙ donū eſt mouet ad oꝑa mīe impendē da ꝓximo quia ymago ſua ⁊ quia ymago Pietas vero q̄ mouebat btīſſimā virgineꝫ ad impendēda oꝑa miſei̓cordie mouebat ipſā ad ꝯpaciēdū nō in pēdēdū ꝓximo non quia ymago dei. ſed qͣſi deo ſed cōſtat quia improportōnabilis eſt pietas q̄ debet̉ deo Sil̓it̓ illa que debet̉ ymagini eius ergo pietas btīſſime virginis eſt improportōnabil̓ pietati omnis viatoris Iteꝫ ptꝫ de ſecundo qͥ eſt non ſcripture contradicere qd̓ eſt fidei defenſio illa em̄ improportōnabilit̓ omnibꝰ defendit q̄ ſola inter omnes in vniuerſo mundo hereſes omnes vicit Itē ptꝫ de actu tercio qͥ eſt honorare ſācta ipſā enim improportōnabilit̓ ſancta honorauit ꝑ quā omēs ſancti celeſti gl̓a ſūt hōrati ⁊ coronati. vnd̓ Apoc̓. Apparuit ſignū magnū in celo Ml̓ier amicta ſole ⁊ luna ſub pedibus eius ⁊ corona. xij. ſtellaꝝ in capite eius ip̄a em̄ omnes ſanctos coronauit que cauſa coronādi omnibꝰ fuit vnde ⁊ alibi. xxiiij. ſeniores ⁊ aīalia coronas ſuas mi tiūt ad pedes ſedētis in trono quia per xp̄i hūanitatē ꝙͣ de mr̄e cōtraxit ſe coronatos recognoſcūt Et ſic hūit omnes actus pietatis excellentiꝰ omni viatore

¶ Capi. cxxij. Ltimo querit̉ de timore Et pͥnio q̄rit̉ de timore ſer uili vtꝝ fuerit in bt̄iſſima virgine Et videt̉ ꝙ ſic nul lū eī bonū ei defuit q̄ gr̄a plena fuit dicit em̄ aug. ꝙ timor ſeruilis bonus eſt ⁊ vtilis Iteꝫ gloſa Timores duos legi mus Seruilē ⁊ caſtū ⁊ vterqꝫ eſt mitiū ſapiētie ergo vide tur ꝙ timor ẜuilis fuerit in btīſſima virgine Sed contra timor ẜuil̓ eſt in pctō de qͦ in btīſſima virgine nullā licet fieri mentōeꝫ Oſt hec querit̉ de timore iniciali vtꝝ fuerit in be atiſſima virgine Et videt̉ ꝙ ſic quia ille eſt timor ſāctus ꝑmanens in ſeculū ſeculi qui etiaꝫ fuit in dn̄o ih̓u xp̄o Iteꝫ iſte timor creſcit creſcēte caritate ergo debet eſſe in ſūmo cum ſūma caritate Itē iſte timor naſcit̉ ex amore ergo ſi amor eſt improportōnabil̓ ⁊ timor eſt im proportōnabilis Sed amor beatiſſime virgis fuit impro portōnabil̓ omni viatore ergo ⁊ timor ſed contra Timor caſtus timet ſeꝑari ſed btīſſima virgo nō timuit ſeꝑari. gͦ non habuit timoreꝫ. Rn̄ſio. Oncedimꝰ ſicut de virtutibꝰ dictuꝫ eſt Qd̓ btīſſima virgo habuit actus donoꝝ illoꝝ quoꝝ actus conſiſtunt in cognitōe ⁊ affectōne ut ſapīe intelle ctus Conſilij ⁊ ſcīe excellētius omni viatore ⁊ medio mō int̓ ſtatū vie ⁊ ſtatū pr̄ie ita ꝙ citra ſtatū pr̄ie ꝙͣtuꝫ ad actū pr̄ie ſiue ꝙͣtuꝫ ad actū non ꝑfectōeꝫ ⁊ ſupra ſtatū pr̄ie ꝙͣ tum ad effectū actuū ſiue merēdi cōditōe. ⁊ ſuꝑ ſtatū vie ꝙͣtum ad hītuū ⁊ Actuū ꝑfectioē. ⁊ meriti ſuꝑgreſſioneꝫ dona vero in actione ꝯſiſtentia habuit ꝑ modū pr̄ie ꝙͣtum ad actū. nō ꝑfectioneꝫ. ſed ẜm ſtatū vie ꝙͣtū ad merēdi cōdicioneꝫ ⁊ ita ſuꝑ ſtatum vie ꝙͣtū ad actum ⁊ ſuꝑ ſtatum pr̄ie quātum ad effectuꝫ de timore ſeruili reſpondemꝰ in timore ſeruili ſunt duo timor ⁊ ſeruilitas. Timor in btīſſima virgine fuit. ſeruilitas non fuit. Sil̓iter de timore

iniciali ẜm ꝙ dicit̉ reſpctū augmēti in btīſſima virgine nō fuit nec tameꝫ ꝓpt̓ hoc aliquod ei bonū defuit ſed ꝑfecte affuit ⁊ imꝑfectōem incluſit Timor caſtus duos habet actus vnum ẜm ſtatum vie qui eſt timere ſeꝑari ⁊ iſte nō fuit in beatiſſima virgīe Aliū actum ſcd̓m ſtatū prīe qui eſt reuereri ⁊ ille fuit in beatiſſima virgie Eſt autē reuerē cia mixta cum dilectōe ſubiectio habuit autē actum iſtitimoris excellēcius omni viatore. vnde ſi reuelaret̉ alicui viatori ꝙ deberet ſaluari et ſic non timeret ſeꝑari Sicut videtur de beato paulo qui dicit ſcio ꝙ neqꝫ mors neqꝫ vita ⁊cͣ Non tameꝫ in hac certitudinē coeqͣretur beatiſſiē virg ni illa em̄ certitudo eſſet per ſciam ⁊ ꝑ effectum ꝑ poſteriCertitudo autē beatiſſime virgis qͣ ſciuit ſe non ſeꝑari fuit ꝑ modum cauſe ſciuit em̄ in vtero ſe ſāctificatā et ſciuit ſe mr̄em dei eſſe effectam ⁊ ſciuit ſe non pectaſſe et de cetero pectare non poſſe et ſic ſciuit ſe ſeꝑari non poſſe ꝑ modum cauſe. Sic ergo manifeſtū eſt qualiter btīſſima virgo ſeptforme gram ſpūs ſācti in ſepteꝫ domꝰ diuiſam habuit excellencius omni viatore et quodāmodo omni creatura. ¶ Capi. cviij Oſt hec querit̉ de beatitudinibꝰ qualiter fuerūt in btīſſima virgine Et videt̉ ſimilter ꝙ excellenciꝰ omni viatore Sicut enim ſe habet beatitudo pr̄ie ad btītudinem pr̄ie ita beatitudo vie ad btītudineꝫ vie ſed btīſſima virgo in beatitudīe pr̄ie excellit oēs ꝯp̄henſores ergo ⁊ in btītudinibꝰ vie excellit omnes viatores iteꝫ oīs arbor ex confructu ſuo cognoſcit̉ ergo ſi fructus fructuꝫ excellit improportōnabilit̓ ⁊ arbor arborē excellit impro tōnabilit̓ Sed fructus queꝫ adepta eſt btīſſima virgo ex btītudine vie excellit omnē fructum pr̄e pure creature ergo ⁊ eius btītudo vie excellit omneꝫ btīdineꝫ vie pure creature item omnis ꝑfectō ſpūalis gͣuita eſt a caritate gͦ cum beatiſſima virgo excellat omnes puras ceaturas caritate omnes excellit qͣlibet ſpūali ꝑfectione iteꝫ Seraphinē

ſup̄mꝰ ordo queꝫ excellit caritte ergo excellit ī alijs oībus donis Itē ſicut ſe habet ſubſtātia ad ſubſtātiaꝫ ⁊ potercia ad potētiā ⁊ habitꝰ ad habitū ita et ꝓp̓etas ad ꝓpͥetatē ergo ſi ſubſtātia ſuꝑ ſubſtantiā ⁊ potētia ſuꝑ potētiā ⁊ habitus ſuꝑ habitū ⁊ ꝓprietas ſuꝑ ꝓprietateꝫ Sꝫ ſubſtantia ſiue ꝑſona btīſſime v̓ginis poſt deū eſt altiſſima ⁊ digͥſſima excellens omēꝫ creaturā ergo et eius potētia et habitus et ꝓprietates erūt excellētes omneꝫ creaturam ¶ Capitulū. cix. Oſt hec q̄rit̉ de beatitudine pauꝑtatis qͣliter fue rit in btīſſiā v̓gīe ⁊ videt̉ ꝙ ī ſūmo Math̓. vi. btī pauꝑes ſpiritu glo. pauꝑ ſpū ē humil̓ corde Eꝫ btīſſima go habuit humilitatē improportōnabileꝫ omī viatori vt ꝓbatum eſt ſupra ergo pauꝑtatē et humilitatem habuit in ſummo Itē glo. ibidē dicit Bt̄i pauꝑes ⁊cͣ. quia nō ne ceſſitas ſed fides et deuoto pauꝑtatis facit btōs vt ꝯtēp tis omnibꝰ deo viuāt hec aūt omnia fides deuotio munduꝫ contēpnere deo viuere fuerūt in btīſſiā v̓gine excellētius omni viatore ergo pauꝑtas fuit in ea excellētius omni vi atore Itē in glo. p̄dicta ſubiugit̉ hec habet duas ꝑtes ab dicationeꝫ reꝝ ⁊ ꝯtritionē ſpūs. ſed hec duo fuerūt in bea tiſſima v̓gine in ſummo ergo et paupertas ꝙ ꝯtritio ſpiritus ſiue humiliatio fuerit in ſūmo in btīſſima v̓gīe iā on̄ſū eſt ꝙ autem reꝝ abdicatio in ip̄a fuerit in ſummo ꝓbat̉ ſic abdicatio fit duobus modis vel ꝑ reꝝ ſubiectionem vel ꝑ reruꝫ omnimodā abiectiōeꝫ Sed magna eſt pauꝑtas per rerū ſubiectiōeꝫ maior per reꝝ abiectōꝫ maxima que eſt ex vtriſqꝫ compoſita de qua dicit apoſtolus Nihil habentes ⁊ omnia poſſidentes hoc autem non potuit eſſe niſi in beatiſ ſima virgine omnino ⁊ ꝓp̓e ⁊ ꝑfecte Omnes alij ſi res ab iecerūt non retinuerunt et ſi retinuerunt non abiecerunt quia tm̄ procuratores ſiue fructuarij et non dn̄i fuerunt Beatiſſima aūt virgo exiſtens mater dei et regina celi ius et dominiū et vſufructus et poſſeſſionis habuit in rebus

filij ſui vn̄ ip̄a tm̄ potuit relinquere omnia et oīa poſſidere relinq̄re quantū ad vſufructū poſſidere ꝙͣtum ad ius ꝓp̓e tatis ⁊ dn̄ij Et ſic beatiſſima virgo potuit hr̄e ꝑfectiſſimā de gradibꝰ in reꝝ abiectione pauꝑtatem. ¶ Tem in reꝝ abiectōne ordo eſt ⁊ gradꝰ Quidam enim dant ſuꝑflua nature ſed non perſone. Vnde Augꝰ. de u̓bis dn̄i. Vtere ſuꝑfluis da pauperibꝰ ncc̄aria. vtere p̄cioſis da pauꝑibꝰ vilia. Iſte eſt pͥmus gradus pauꝑtatis. Alij dant ſuperflua nature ⁊ ꝑſone Vn̄ luce. xj. de eo qd̓ ſupereſt ncc̄aria da pauperibꝰ. glo. de eo qd̓ eſt ſuꝑ ncc̄aria quo ad victū ⁊ veſtitū dandū eſt pauperibꝰ. Tercius gͣdus eſt dare non tm̄ ſuꝑflua. ſed etiaꝫ neceſſaria. Vnd̓ glo. non ſolum ext̓iora ⁊ non ncc̄aria. ſed etiā int̓iora ⁊ valde ncc̄aria cū ꝓximis diuidamꝰ. Quartꝰ gradus eſt omīa ſuꝑflua ⁊ ncc̄aria ſimul dare Sed adhuc ſemetipſū retinere qd̓ etiā aliqui ph̓oꝝ fecerūt licet non propter deum. Vnd̓ ſuꝑ illud. Ecce nos reliquimꝰ omīa gloſa. Non dixit tm̄ qui reliquiſtis omīa. Hoc em̄ ⁊ ſocra tes ph̓us fecit ⁊ multi alij qui diuitias contēpſerūt Sed qui ſecuti eſtis me qd̓ ꝓp̓e ē apl̓oꝝ atqꝫ c̓denciū. Quintus gradꝰ eſt omnia dare ⁊ ſeipſū ſuꝑadde̓. Vnde domīꝰ in euāgelio Si vis perfectꝰ eſſe vade ⁊ vende omnia que habes ⁊ da pauperibꝰ ⁊ veni ⁊ ſeq̄re me Sextꝰ g̓dus eſt omnia dare ⁊ ſeipſum relinq̄re ⁊ p̄terea laborare manibus vt habeat vnd̓ t̓buat ncc̄itatem paciēti releuās eius miſe riam corporalē Iu hunc ſtatū attigit beatus Paulus qui omnia reliq̄rat ⁊ tamē loco ⁊ tēpore laborabat manibꝰ ut ſibi ⁊ ſuis ſubueniret. Septimꝰ gradus ē omnia ⁊ ſeipſū dare ⁊ ſpū ⁊ corpore laborare vt paſcat ꝓximū pane ſpiri tuali Et iſte gͣdus maior eſt p̄dicto. quia vt dicit Greḡ Maius eſt refice̓ animā ſemꝑ victurā ꝙͣ vētrem qn̄qꝫ morituꝝ. Octauꝰ gradꝰ eſt oīa ⁊ ſcip̄m relinq̄re et de ſub̓a ſui corꝑis partem acciꝑe et ad refectionē animaꝝ ꝓximis dare. Iſto gͣdu fuit beatiſſia v̓go q̄ de puriſſimis carnibꝰ

43 et ſanguinibus ſuis viaticuꝫ nobis cōfecit paneꝫ ſcꝫ viuū qui de celo deſcendit qui eſt vere vita quem qui guſtaue rit mortem non guſtabit ineternū hunc autē toti mūdo mē dico dedit beatiſſima v̓go. De qua dr̄ in euangelio. Muli er cōmiſcuit tria ſata donec fermentaret totū. Tria ſata deitas corpus ⁊ aīma fermentum vt dicit bern̄. eſt fides virginis que deum humane nature coniunxit ⁊ homini re fectōnem fecit. Idem fere dicit augꝰ. de anima ⁊ ſpiritu Siue ingrediat̉ ſiue egrediat̉ paſcua inueniet intus vt ī diuītate catoris foris in carne ſaluatoris Nonꝰ gradꝰ eſt omnia dare ⁊ corpus ⁊ animaꝫ ꝓpriam ⁊ diuinitatem hijs vnitam ꝓximo dare in cibum anime ſub ſpecie tamen aliena. Et hic fuit opꝰ miſericordie ⁊ ſūmum paupertatis do mini noſtri iheſu xp̄i in via. Decimꝰ gradus eſt ſeip̄m dare totum corpus ⁊ animā ⁊ diuinitateꝫ ſub ſpecie ꝓpria in cibum corporis ⁊ anime ſimul ⁊ ſemper in eterna beatitudine de quo luc̓. Beatus qui manducat panem ī regno ce lorum. Ex hijs patet ꝙ beatiſſima v̓go ſpūs paupertatem quantū ad rerum abiectōnem habuit excellentiꝰ omni ho mine p̄ter dominū ih̓m xp̄m. Item in carentia neceſſariorum non eſt v̓tus vel beatitudo. vnde glo. dicit. ꝙ non ne ceſſitas ſed fides ⁊ deuotō pauꝑtatis beatos facit. penes ergo intentōnem carentie vel maiorē neceſſitatis defectū non contingit ponere improportōnabilem ⁊ excellentōrē ergo non actendit̉ ꝑfectō pauꝑtatis penes ꝓpinquatōnē ad ſūmum defectum ſed penes voluntatē ⁊ deuotōnem et perſone dignitatem. Si em̄ eque parum habeat miles et ruſticus pauperior eſt miles quam ruſticus ymo ꝙ ruſtico diuicie pnͥcipi paupertas. Et ſic aſcendēdo quāto qͥs dig nior ſi ſit in eodem defectu tanto erit inferioribꝫ paupei̓or ergo cum beatiſſima v̓go p̄cellat omnes in dignitate ⁊ eqͣlem habuit alijs defectū excellit omnes in paupertate im proportōnabiliter. ¶ Capi. cx.

Onſequenter q̄rit̉ de mititate ⁊ māſuetudīe. Qd̓ aūt excellētior fuit in btīſſiā v̓gine videt̉ ꝑ cant̓. eccl̓ie Virgo ſingl̓aris int̓ omēs mitis ⁊c Item beati mites gloſa mites ſunt qui malis moribꝰ dominant̉. Sed beatiſſiā v̓go malis moribꝰ ꝑfectiſſiē dn̄abat̉. quia eius dominiū fuit ſine pugna oīm aūt alioꝝ cum pugna. ergo hūit mittitatē cum excellentia Item glo. Manſuet non irritat nec irritat̉ non nocet vel nocere cogitat. Hec autē omīa fuerūt in btīſſiā cum īproporcōnabili excellētia quia nullū irritae̓ ⁊ om̄s placare diſtāt in proporcōnabili diſtātia Similit̓ nulli nocere ⁊ omībꝰ ꝓdeſſe in ſūmo hec autē omīa in ſūmo fuerūt ī gl̓ioſa v̓gine ergo habuit mititatem ſine ꝓportōne ſuper omnes alios Item glo. Mitiſ eſt quē non rācor vel ira afficit. ſed omnia equanimit̓ ſuſtinet huiōi v̓tutis ſe mgr̄m fecit dn̄s ꝙ non feciſſet niſi via ſūme ꝑfectionis iſta v̓tus eſſꝫ. Sed gl̓ioſa v̓go a rancore vel ira omībꝰ alijs improportōnabilit̓ fuit immunior ⁊ ma giſterij domini capatior ⁊ obediētior ⁊ in via perfectōnis altior ergo omnibꝰ alijs fuit māſuetior improportōnabili ter. Itē ſicut p̄mium ad premiū ita meritū ad meritū. Sꝫ poſſeſſionē terre viuentiū qd̓ eſt p̄miū māſuetudīs hiūt gl̓ioſa v̓go omībꝰ alijs excellētius ergo et btītudinē man ſuetudinis hūit alijs excellētius Item ymꝰ nos culpis ſolutos mites fac ⁊ caſtos. Sed btīſſiā v̓go omni viatore magis ſoluta fuit a culpis ergo magis mitis fuit. Contra riū aūt videt̉ ꝓbare Qd̓ legit̉ de moyſe Erat aūt moyſes mitiſſimꝰ ſuꝑ omēs hoīes qui morabant̉ in terra ergo mitior ꝙͣ btīſſima v̓go hoc autat deus. Cap̄. cxi. Oſt hec q̄ritur de btītudīe luctꝰ Et ꝓbat̉ ſiml̓t ꝙ fuit excellentiꝰ in beatiſſiā v̓gine. Quia cuius cauſa nobilior ⁊ effectꝰ Sꝫ omēs alios viatoe̓s inſtigabat peccatū ad flendū ſūmaꝫ aūt v̓ginē ſola caritas et ſi motiuū improportionabilit̓ fuit ſuꝑ motiuū ⁊ motꝰ ſuꝑ motū Itē jero. Seruitia ꝙͣtomīꝰ debita tātomagis

grata Sꝫ luctꝰ gl̓ioſe virgīs nullomō fuit debitꝰ debito neceſſitatis ſed tm̄ modo caritatis oīm autē alioꝝ debitꝰ debito ncc̄itatis gͦ euis luctꝰ fuit īproportōnabilis. Itē eius cōſolatio ē alijs īproportōnabilis gͦ ⁊ luctꝰ eius qͥa ſicut p̄miū ad premiū ⁊cͣ. Iuxta hoc querit̉ vtꝝ gl̓ioſa v̓go luxerit ꝓ incolatu miſerie ⁊ ꝓ dilacōe pat̓e Et videt̉ ꝙ ſic quia hoc videt̉ ad caritatis ꝑfectōeꝫ ꝑtine̓ cupe̓ diſ ſolui ⁊ eſſe cum xp̄o vnde vnꝰ ꝑfectoꝝ infelix ego homoquis me lib̓abit de corꝑe mortis huiꝰ. Sed cōtra anīa inſtatu innocētie nollet ſeꝑari a corpore iuxta illud nolumꝰ expoliari ſꝫ ſuꝑueſtiri. Itē in ſtatu gl̓ie anima nollet ſeꝑari a corpore. Qd̓ autē videt̉ anīa velle ſeꝑari a corꝑe hoc fit ideo. quia ſpūs cōcupiſcit adu̓ſus carnem ⁊ econu̓ſo ergo cum btīſſima v̓go non habuit huiōi pugnā vel īobedientiā videt̉ ꝙ non luxerit ꝓ incolatu miſerie. Cap̄. cxij. Onſequēter q̄rit̉ de btītudīe eſuriei ⁊ ſitis iuſtitie Et videt̉ ꝙ ſimil̓r fuit in ea excellentius. Eſurire et ſitire ꝓpriū eſt viatoꝝ. Saturatū eſſe ꝓpriū comp̄henſoꝝ. ſed int̓ eſurire ⁊ ſaturatū eſſe mediū eſt co mede̓. Sꝫ cū nihil ſit vacuū cum extent extrema extat ⁊ mediū. ſed mediū ꝑtinet ad ſtatū mediū. Ille autē ſtatꝰ eſt beatiſſiē v̓ginis ergo hēbat iſtā btītudīeꝫ citra ꝯprehē ſores ⁊ ſupra viatoe̓s. Itē eius ꝯſolatio ē improportōna bilis alijs ⁊cͣ. Itē iuſtitia ī beatiſſiā v̓gine fuit improportionabilis gͦ ⁊ eius eſuries. Capitulū. cxiij. Oſt hec q̄rit̉ de beatitudīe miſericordie. Et videt̉ ſimili modo vt dictū eſt. ꝙ fuerit in btīſſima v̓gīe hac rōne. Beatiſſiā v̓go ẜm vniu̓ſaleꝫ vſum eccl̓ie appellat̉ et ē mater miſcd̓ie ꝙ non conueīt ꝑſone alicui alij creature. Dicunt̉ aūt aliqn̄ ⁊ viri mīe id eſt viri humiles miſcd̓ia et ſic habēt omēs alij ad oꝑationē ad mīam ꝑ mo dum ꝑticipacōis ⁊ ꝑmodū accidētalē. Ipſa v̓o habet com paracōem ad mīam per modū originis eſſentialis qui per modū mr̄is. Cōueniētia aūt eēntial̓ improporcionabiliter

excellit modum inherētie per modū accidētis ergo btīſſiā v̓go improportōnabilit̓ excellit in miſcd̓ia vniu̓ſos Item dicit̉ etiā ſcd̓m vſum eccl̓ie regīa miſcd̓ie. Et ꝯſtat ꝙ nō ſecundū eandē rōem qua mater mīe. Alia eſt enī ratio matris ⁊ alia regīe ergo ꝓpt̓ aliā ratione dicet̉ regina miſeri cordie ꝙͣ illā qua dicit̉ mat̓ mīe. Et videt̉ ꝙ regina miſcd̓ie dicat̉. ideo quia ab ip̄a fuit origo regni mīe et ab ip̄a eſt ptās pͥma mīe ⁊ gͣtie. Cū em̄ ſit regnū gl̓ie qd̓ eſt regnū iuſticie ī quo vnuſqͥſqꝫ r̄cipit ꝓut hic geſſit ī corꝑe cuiꝰ prima ptas eſt a rege gl̓ie ⁊ a rege iuſticie id eſt a ſancta trinitate. Eſt ⁊ regnū gl̓ie qd̓ ē regnū mīe vbi non dum recipit̉ ẜm merita. ſed adhuc regnat mīa pctā dimittēdi penas diluēdo. bona multiplicādo mala differēdo huiōi aūt regni ⁊ origo ⁊ ptās pͥma eſt a beatiſſiā v̓gine per quā ſuf cepimꝰ deus mīam tuā a medio tēpli tui ih̓m xp̄m ꝑ quē omīs iuſtitia et veritas facta ē qui ꝓp̓o modo regnat ſuper omēs quos ꝓp̓o ſaguīe redemit et paſſione ⁊ morte regenerauit et ſibi cōfigurauit donec in fine ꝯpletis oībus tra diderit regnū deo ⁊ patri patꝫ ergo ꝙ omēs alij ſerui mīe ſunt. gl̓ioſa vero v̓go regīa mīe. Sed improportōnabilit̓ maius eſt eē regiaꝫ mīe ꝙͣ eſſe ſeruū mīe. ergo gl̓ioſa v̓go improportōnabilit̓ excellentiꝰ ſe habꝫ ad mīam ꝙͣ alij Itē beati miſericordes. Glo. Mīa eſt dare ⁊ dimitte̓ Sꝫ bea tiſſima v̓go improportōnabilit̓ dedit ⁊ dimiſit omībꝰ via toribꝰ ſuꝑ omēs creaturas ergo hūit btītudīeꝫ mīe ſuper omnes Itē Ambro. Miſcd̓ia eſt nullū relinq̄re in miſeria et nullū miſeꝝ face̓ hoc in ſūmo fuit in btīſſiā v̓gine ergo habuit in ſūo btītudine mīe Itē Bernh̓. Mīa non ſolū in eleōſis ꝯſiſtit. ſꝫ in om̄i pctō corrigēdo hͦ autē in ſūmo fuit ī beatiſſiā v̓ginē reſpcū omīs c̓ature ergo huit ſuper omēs btītudīeꝫ mīe Itē mīa reddita ei ī proportōnabilit̓ ſe habet ad omēꝫ mīam q̄ eſt premiū ergo et btītudo mīe erit improportōnabilit̓ ei ad omnē mīaꝫ que ē meritū Itē quicqͥd eſt cauſa cauſe ē cauſa cauſati bt̄iſſima v̓go ē cauſa

filij filius ē cauſa totius boni et omīs miſericordie ergo et mater erit cauſa totiꝰ mīe hoc autē non ꝯuenit alij cature Itē ꝙ eqꝫ ꝓpͥe ⁊ pnͥcipalt̓ habēt duas naturas in cōfuſas eque ꝓprie habet duaꝝ naturaꝝ ꝓpͥetates. Ih̓s xp̄s eq̄ ꝓprie duas naturas hēt ergo eque ꝓprie ꝓpͥetates habet duaꝝ naturaꝝ vn̄ iſte ſunt eque ꝓprie xp̄us ē deꝰ xp̄s ē homo ergo ⁊ hec xp̄s natꝰ eſt a deo xp̄s natus ē ab hoīe ergo etiā ⁊ hec xpūs eſt a deo xp̄s eſt ab hoīe Sed xpūs omēs oꝑatōes att̓buit patri a quo ip̄e eſt ergo ⁊ matri de qua ip̄e eſt attribuētur oꝑacōes eius que ꝯueniūt ei rōne huāne nature ſicut ⁊ pr̄i oꝑatōes q̄ ꝯueniūt ei rōne d̓ine nature. Sed in hūana natura xp̄s exhibuit nob̓ effectū ſūme miſcd̓ie ſcꝫ in paſſiōe ergo gl̓ioſe v̓gini attribuet̉ ſū mꝰ effectꝰ mīe ꝙ etiā patet in mō loqn̄di eccl̓ie hodie mor tem quā femina intulit femina fugauit. Et itē quia mors intrauit ꝑ femīaꝫ aꝑte redit ⁊ vita ꝑ feminā. Et illud mu lier que dānauit ip̄a ſaluauit. Quicqͥd ergo nobis filius exhibuit miſcd̓ie totū hoc nobis ꝓprie mat̓ ꝯtulit q̄ filiū genuit in quo nobis omīa donauit. Ex hijs patet ꝙ btīſſi ma v̓go excellit in mīa omēꝫ c̓aturā. ¶ Cap̄. ciiij. Oſt hͦ q̄rit̉ de mūdicia cordis Et ꝓbat̉ ꝙ hͨ fuit ſil̓imō ī p̄dictis ī btīſſiā v̓gine ꝑ illud ꝙ dic̄ AQd̓ ea puritate nitebat qͣ ſub deo neqͥt maior ītelli gi Itē caritas ē de bono corde ⁊ ꝯſcīa pura ⁊ fide nō ficta ſed in btīſſiā v̓gine fuit ſūma caritas ergo ſūma puritas Itē actuū fidē purificās corda Sed beatiſſiā v̓go habuit fidē ꝑfectiſſimā ergo cord̓ puritatē. Itē ẜm dyoni. Tres ſunt ierarchie actꝰ. purgare. illumīare. ⁊ perfice̓. et ſuut ad ſe ordinati ita ꝙ magis purgatꝰ ē magis illumīatꝰ et magis ꝑfectꝰ.§ ded beatiſſiā v̓go fuit ī ſūmo ꝑfecta ergo in ſummo purgata ⁊ illūiata. Itē viſio dei eſt p̄miū humūditie improportionabilit̓ maior ē viſio eius oīm alioꝝ ergo mūditia eiꝰ maior ē oīm alioꝝ. Itē beati mūdo corde Glo. Mūdi corde ſunt quos ꝯſcīa non arguit peccatoꝝ

Item mundū cor hēt qui ſibi nichil ꝯſcius eſt Hec aūt in btīſſima virgine fuerūt in ſūmo ergo huit mūdiciā cordis in ſūmo. ¶ Capi. cxv. Oſt hoc querit̉ de pace Et ꝙ ip̄a ſiml̓r fuit ī btīſ ſima v̓gine ꝓbat̉ hoc mō Beati pacifici. Glo. paci fici ſūt qui om̄es motꝰ animi rōni ſubitiūt. qꝛ his nichil repugnat q̄ ſil̓es patri ſuo ſūt qͥ eſt ſūma quies hoc aūt totū eſt in btīſſima v̓gine in ſūmo ergo ē pacifica in ſū mo Itē alia glo. Ibidē. Dū lex carnis repugnat legi metis racio modo alteri ſꝫ nec nob̓ poſſumꝰ eſſe pacifici ergo ſuꝑ oēs improporcōuabilit̓ pacifica extitit in qua caro ad uerſus ſpm̄ nō rebellauit Itē ſicut p̄mūi ad p̄miū ⁊cͣ. Sꝫ alijs pacificis dat̉ ad p̄mūi ꝙ filij dei ſūt ꝑ adopcōem. De atiſſime v̓gini datū eſt ꝙ ſit mater dei ꝑ naturā hoc aūt im p̄porcōnabiliter plus eſt ꝙͣ eſſe filiū ꝑ adopcōem ergo p̄ miū btīſſime v̓ginis improporcōnabilit̓ ē ſuꝑ p̄miū alioꝝ ergo ⁊ meritū ſuꝑ meritū hoc aūt eſt pacificacio ergo bea tiſſima virgo in hac btītudine excellit om̄es Itē btīſſima virgo fuit mediū vniu̓ſale ⁊ cauſa pacis. vtilis eī fuit me diatrix ⁊ recōciliatrix. Omēs enī fuerūt recōciliandi ꝑ ip ſam ergo excellit in pacificacōne omnes viatores. ¶ Capitulū. cxvj. Oſt hec querit̉ de ꝑſecucione qͣliter hec beatitudo fuerit in btīſſima v̓gine. Et nō agit̉ de quacūqꝫ ꝑ ſecucōe. ſꝫ de illa que ē martiriū cui debet̉ aureola Querit̉ ergo vtꝝ btīſſima virgo habuit aureolā martiꝝ et videt̉ ꝙ nō qꝛ ceſſāte cauſa ceſſat effectꝰ. Cū ergo be atiſſima v̓go nō ſuſtinuerit mortē q̄ ꝑ martiriū infert̉ non hēbit aureolā martiꝝ Iteꝫ aureola non debet̉ volūtati ſed actui. Hic aūt nō fuit actꝰ martiꝝ gͦ nec aureola ei̓t. Si dicat̉ ꝙ huic dolorē ſpūalē ꝓ martirio ẜm hͦ eius aureola eēt inferior alioꝝ martiꝝ aureola qͥ habuerūt ſpūalem ⁊ corꝑalē Si aūt d̓r ꝙ meruit aureolā ꝑ ꝯpaſſionē filij hoc etiā n̄ videt̉ poſſe ſtare Aureola eī martiꝝ det̓mīat̉ penes

Hoc autē eſt ſuſtinētia ꝓprie mortis Plus enī ꝯpatit̉ aīa corꝑi ſibi iūcto ꝙͣ nō iucto ergo nō eſt difficilimū fortitu dinis ex cōpaſſiōe aliene paſſiōis ergo nō debet̉ aureola racōne cōpaſſiōis Ex his itaqꝫ videt̉ ꝙ nō hūit aureolā mar tiꝝ Contͣ ſuꝑiores ordines hn̄t ꝓprietates inferioꝝ cū ex cellētia Sꝫ btīſſima v̓go oīm ordinū eſt ſup̄ma ergo hēbit aureolā martiꝝ quā hn̄t inferiores Itē Dam̄. Hec a nll̓o illuſtriū vincit̉. ſꝫ vinceret̉ in aliquo ſi non hēret aureolaꝫ martiꝝ gͦ habꝫ aureolā martiꝝ Sꝫ ip̄a btīſſiā eaꝝ q̄ ſemꝑ martir donacōnū digna facta dolores quos effugit paries hos in xp̄i paſſiōe ſuſtinuit a mr̄nali paſſiōe viſceꝝ laceracōne tolerās ⁊ quē deū cognouit ꝑ gn̓acōem hūc ut male ficū int̓fectū vidēs ceu gladio cogitacōibus lacerabatur Et hoc eſt tuā ip̄ius aīam ꝑtranſibit gladiꝰ Ex hac aucto ritate patꝫ ml̓tiplicit̓ ꝙ btīſſima virgo gr̄am hūit martirij ⁊ aureolā martiꝝ Itē dationi aīe debet̉ aureola martirum Sꝫ btīſſima v̓go dedit p̄cioſiſſimā ⁊ dilectiſſimā aīaꝫ ergo hēbit p̄tioſiſſimā aureolā Media ptꝫ ꝙ enī btīſſima virgo dederit dilectam aīam eſt manifeſtū Ipſa in infinitū plus dilexit aīam ideſt vitā filij ſui ꝙͣ btūs Petrus vitā ⁊ aīaꝫ ſuijpſiꝰ Iteꝫ ꝙ p̄cioſiſſima aīam dederit ptꝫ. qꝛ datio huiꝰ anime fuit pretiū tociꝰ mūdi ⁊ redimibilis creature. Et ſic btīſſima v̓go dedit aīam in infinitū plus dilc̄am ⁊ p̄tioſā ꝙͣ aliqͥs ſcōꝝ ergo hēbit in infinitū ꝑfectiorē aureolaꝫ ꝙͣ aliqͥs ſcōꝝ Itē alij martires tm̄ dederūt aīaꝫ ⁊ corpꝰ btīſ ſſiā autē v̓go obtulit ad crucē aīam corpus ad d̓initatē gͦ īproporcōnabilit̓ plꝰ dedit in merito gͦ īproporcōnabiliter plꝰ accepit in p̄mio Itē aliqͥ debitores mortis exn̄tes nō deder̄t vitā gͣtuite ſcꝫ qͣſi donū ſꝫ reddider̄t ex debito qͣſi eē ſū btīſſiā aūt v̓go illū dedit qͥ ſolꝰ int̓ mortuos liber fuit ⁊ nō ncc̄itate ſꝫ ſola caritate mortē ſuſtinuit Itē oīs dolor ex amore Qd̓ eī cū amore poſſidet̉ cū dolore amittit̉ gͦ vbi inꝓporcōnabil̓ amor ibi īproporcōnabil̓ dolor. ſꝫ dolor qͦ do lebant ſancti in paſſiōe cauſat̉ ex natura ⁊ amore naturali

dolor aūt qͦ dolebat v̓go cauſabat̉ a gr̄a ⁊ dilcōne gͣtuita gr̄a improporcōnabilit̓ ꝑfectior ⁊ forcior ē natura gͦ imꝓporcōnabilit̓ maior ē amor gͣtuitꝰ ꝙͣ amor natural̓ ergo dolor cauſatꝰ a gr̄a improporcōnabilit̓ ē maior ꝙͣ dolor tā tꝰ a natura Dolor ſcōꝝ cauſabat̉ a natura Dolor eī btīſſi me v̓ginis a natura ⁊ gr̄a ſꝫ magis a gr̄a ergo in īfinitū ma ior erat dolor btīſſime v̓ginis ꝙͣ dolor alioꝝ ergo ⁊ aureola eius maior erit aureolis alioꝝ. ¶ Capi. cxvij. Acione p̄dicta querit̉ de aureola p̄dicatoꝝ vtꝝ fuerit in btīſſima v̓gine Et vid̓r ꝙ nō. ceſſāte cau ſaceſſabit effc̄us btīſſima v̓go nō hūit ſtatū p̄di catoꝝ ⁊ doctoꝝ ergo nō hūit aureolaꝫ p̄dicatoꝝ Media ptꝫ ꝑ apꝰ. ad cor̄. p. ml̓ieres in ecc̄ia taceāt/ ſꝫ ꝯtra plꝰ ē R. p̄dicare ſcō ⁊ verbo Alij p̄dicauerūt verbo btīſſima virgo pnͥcipalit̓ p̄dicabat facto ſꝫ improporcōnabilit̓ ꝑfectius ē factū ꝙͣ verbū ergo improporcōnabilit̓ ꝑfectius p̄dicabat btīſſima v̓go ꝙͣ alij ergo ꝑfectiorē habꝫ aureolā. Et ſi d̓r ꝙ alij p̄dicauerūt facto hoc fuit ꝑ accidēs. Accidit enī fa cto ꝙ ſit ſignū vel exemplū. btīſſima v̓go ꝑ ſe fc̄is vtebat̉ ꝓ verbis in ſua p̄dicacōe ſcꝫ ind̓ſpōſacōe in ſacram̄toꝝ ſu ſcepcōe ⁊ ꝯſiliū quibꝰ vtebat̉ nō ad ſui ꝑfectōem. ſed ad nr̄am inſtructōem ⁊ vtilitatē. Iteꝫ maria ꝯſeruabat om̄ia verba hͨ ꝯferens ea in corde ſuo. ſcī dicūt ꝙ ideo hec obẜuabat ꝙ ea optimis tꝑibꝰ ad ſcribendū euāgeliſtis reuela ret gͦ btīſſima v̓go nobis ꝑ euāgeliſtas p̄dicabat Itē doc trina prudētiū facilis ē. ſꝫ btīſſima virgo breuiſſime ⁊ luci diſſime omnia predicabilia vno verbo predicabat quādo di xit in nuptijs ad miniſtros per quos ſignificātur predica tores quecunqꝫ dixerit vobis facite. Qui enim facit que cumqꝫ filius dei dixerit omnia p̄dicabilia impleuit. Ita ⁊ beatiſſima virgo omnia vno verbo p̄dicauit Itē que dicūtur de ſapiētia ſpecialiter intelligunt̉ de beatiſſiā virgine. De illa enim dicitur ꝙ eſt doctrix diſcipline dei ergo beatiſſima v̓go ē doctrix ergo debet̉ ei aureola predicatorum.

I Iteꝫ ꝓphete ſūt doctores ergo ꝓphetiſſe doctrices ſꝫ btīſſi ma v̓go fuit ꝓphetiſſa gͦ ⁊ doctrix mīor patꝫ in yſa. acceſſi ad ꝓphetiſſā Glo. v̓gine mariā. Qd̓ autē ml̓ieres pn̄t eſſe ꝓphetiſſe. pꝫ actuū. vij. filie erāt q̄ ꝓphetabāt Itē alij oēs p̄dicatores p̄dicabant ꝑ verbū creatū btīſſima aūt virgo p̄dicabat ꝑ verbū increatū ergo p̄dicabat excellentiꝰ oīp̄dicatore ergo habꝫ aureolā p̄dicatoꝝ excellentē omēm aureolā p̄dicatoꝝ. ¶ Capitulum. cxviij. ¶ Onſequent̓ querit̉ de aureola v̓ginū Et videt̉ ꝙ n̄ habuit aureolā v̓ginū hac rōe aureola debet̉ ſcd̓m ꝑfectiſſimū ⁊ difficillimū ꝯtinentie In btīſſiā aūt virgīe nō fuit difficillimū ꝯtinētie ergo nec pugna nec vi ctoria Itē apꝰ. nemo coronabit̉ niſi qͥ legittīe certauerit. Btīſſima autē virgo nō certauit certamē virginū ergo nō habꝫ aureolā virginū Itē ph̓us dicit ꝙ ꝯtinēs eſt qͥ pati tur ⁊ nō deducit̉ Inſēſibilis qͥ nec patit̉ nec deducit̉ Bea tiſſima virgo non patiebat̉ ergo nō fuit ꝯtinens ergo nō habꝫ aureolā ꝯtinentie ſiue v̓ginitatis. Contra btīſſiā vir go d̓r virgo v̓ginū et huiōi loquēdi modꝰ dicit̉ vel noīat̉ excellētia vel origo Excellētia ut roſa flos floꝝ ideſt digniſſimꝰ int̓ flores. Origo ut maria. iacobi ideſt mat̓ iacobi Si ergo dicit̉ Maria v̓go virginū ideſt excellētiſſima int̓ virgines ergo quicqͥd debet̉ alijs v̓ginibꝰ debet̉ ei excellē tius Si aūt dicit̉ virgo v̓ginū ꝑ originē ut ſit ſenſus vir go mater v̓ginū tūc ipſa ē mater virginū in v̓ginitate ⁊ ſic erit mat̓ virginitatis Alie aūt ſūt nutrices v̓ginitatis ergo btīſſima v̓go improporcōnabilit̓ eſſētialius ſe habꝫ ad virginitatē ꝙͣ alie v̓gines ergo improporcōnabilit̓ ꝑfecti habebit aureolā ſuꝑ alias v̓gines Itē btīſſima v̓go eſt regi na v̓ginū ⁊ hoc ſibi ſoli ꝯuenit. Ipſa enī ſola a maledēo le is qͣſi a ſeruitute carceris ⁊ captiuitatis virginitatē libe rabit et eam liberam et glorioſam reddidit et ſic omnes virgines inquantū virgines a ſeruitute legis liberauit et ſue ẜuituti mācipauit et ſic effecta eſt regina virginum.

Om̄es enī alie ancille ſunt et pediſſeque Sꝫ improporcōnabilis ē corona ancille ⁊ regine ergo īproporcōnabileꝫ ⁊ ꝑfectiorē habꝫ aureolā ſuꝑ aureolaꝫ virginū Iteꝫ btīſſima virgo hūit v̓ginitateꝫ in ſūmo ut patebit infra ergo hꝫ au ¶ Capi. cxix. reolā v̓ginitatis in ſummo. Oſt hec querit̉ quō fuerīt tructꝰ in btīſſima vir gine qͥ diſtinguunt̉ ẜm ſtatū ꝯtinētie. xxx. lx. centeſimꝰ Et videt̉ ꝙ illos nō potuei̓t hr̄e excelle tius. qꝛ triceſimꝰ nō excellit triceſimū nec ſexageſimꝰ ſex ageſimū nec centeſimꝰ centeſimū. ¶ Rn̄ſiones. D hec ſoluētes dicimꝰ ꝙ iſte btītudines det̓minā tur ẜm actꝰ ꝑfectiſſiōs vie ⁊ ẜm ſtatū vie et ꝓpt̓ Choc euacuabunt̉ in pr̄ia vbi nō ē pauꝑtas nec lu ctus nec eſuries ⁊cͣ. Iteꝫ ꝯcedimꝰ ꝙ btīſſima v̓go habuerit oēs iſtas ẜm ꝙ ꝓbatū eſt ſcꝫ excellētiꝰ oī viatore ꝯce dētes oīa q̄ oppoſita ſūt de pauꝑtate ⁊ de mititate Qd̓ aūt obicit̉ de moyſe ꝙ erat mitiſſimus intelligendū in genera cōne ſua vel reſpectu p̄cedentiū vel cōtemꝑaneoꝝ ſuoꝝ. vel ꝙ beatiſſima virgo non cadit in numeꝝ cum alijs quia non eſt vna de omnibus. ſed eſt ſuper omnes Concedimus etiā ꝙ btīſſima v̓go hūit omēs aureolas ⁊ omīa dona gratuita oīm alioꝝ ſcōꝝ De aureola martiꝝ n̄. Lōge eā plꝰ ꝙͣ martirē cenſemꝰ in qua paſſiōis ſenſū cōpaſſionis ſeꝑauit effectꝰ Itē de omībꝰ aureolis ſil̓ Bern̄. ſuꝑ illud. In plenitudīe ſcoꝝ detēcio mea. merito in plenitudine ſcoꝝ detēcio eius erat cui nec puritas angeloꝝ nec fides defuit pr̄iarchaꝝ nec ſpes ꝓphetaꝝ nec apl̓oꝝ zelus nec ꝯſtācia martiꝝ nec ſobrietas ſcoꝝ ꝯfeſſoꝝ nec caſtitas v̓ginū nec ꝯiugatoꝝ fecūditas Ex hac auctoritate ptꝫ ꝙ btīſſima v̓ habuerit omēs ꝓprietates gͣtuitas alioꝝ Rōnes in cō trariū poſitas ꝑ ꝯtrarias rōnes credimꝰ ſufficiēter eſſe ſolutas Ad illud qd̓ vltimo obicit̉ de fructibus dicimꝰ ꝙ il los hūit excellētius omībꝰ viatoribꝰ duplici racione. vna quia hūit eos om̄es ſiml̓ utpote virgo vidua coniugata.

Altera qꝛ vnūquodqꝫ excellētius hūit in.xxx. enī fructu quidētur ꝯiugatis per denariū glorie eterne ꝑfectō deſignat̉. ꝑ denariū tria bona ꝯiugij ſcꝫ fides ꝓles et ſacramē tū ꝑ que ꝯiugati tendūt ad vitā eternā illa aūt tria hūit excellentius btā virgo ut ꝓbatū eſt ſupͣ ergo hūit fructū xxx. omībꝰ excellentiꝰ Itē in ſexageſimo ꝑ denariū ſigͥficat̉ ꝑfectō glorie eterne In ſenario ſex oꝑa mīe ꝑ que ten dūt vidue ad vitā eternā Illa auteꝫ oꝑa miſericordie fue rūt excellentiꝰ in btīſſima virgine omī viatore ergo hūit fructū ſexageſimū excellentiꝰ vniuerſis. Centeſimꝰ vero fructꝰ ſeu numerꝰ qui cōſtat ex denario in ſe ducto vitā ſignat in terris angelicā ꝑ quā tendit̉ ad ſocietatē angelo rū in celis vitā vero angelicā habuit btīſſima virgo excel lentiꝰ omībꝰ in terris ergo btīſſima virgo habuit fructur centeſimū excellentiꝰ vniuerſis Et ſic patꝫ qualiter btīſſi ma virgo om̄es beatitudines et omnes aureolas et huiōi fructus omnes habuit in ſummo Capitulum. cxx. Oſt hec querit̉ de fructibꝰ quos ponit apoſtolus ad Gala.v. fructus auteꝫ ſpūs ſūt Gaudiū cari tas ⁊cͣ. qualit̓ fuerint in btīſſima virgine Et videt̉ ꝙ excellentius omī viatore Et hac racōe Gratia ⁊ pec catū opponunt̉ Coniūctio et diuiſio ſimiliter opponunt̉ A peccato eſt diuiſio ergo a gratia eſt ꝯiunctio. Sed in btīſſima virgine fuit improporcōnabilis gratia ergo improporcōnabilis coniūctio Sed ad ꝯiunctionē cuꝫ deo ſe quit̉ refectio ſiue fructus ut ptꝫ in fruicōne pr̄ie que ſe quit̉ ad ſūmaꝫ ꝯiūctōeꝫ Sꝫ in btīſſima v̓gine fuit ſūma ⁊ īproporcōnabil̓ ꝯiūctio vie īproporcionabil̓ refectio ergo habuit oēs fructꝰ in ſummo Itē yſa. Dicite iuſto qm̄ fructū ad inuētionū ſuaꝝ comedet Et psͣ Labores manuū tuaꝝ ⁊cͣ. ergo in oꝑibꝰ bonis ē refectō in btīſſima aūt vir gīe fuer̄t oꝑa īproporcōnabilit̓ bona alijs gͦ et refc̄o īpro porcōnabil̓ Itē psͣ. In cuſtodiēdis illis retribucō ml̓ta

Sed btīſſima virgo improporcionabilit̓ alijs cuſtodiuit ergo in ipſis improporconabilit̓ retribucōem habuit Itē Secura mens qͣſi iuge ꝯuiui. Sed btīſſima virgo alijs improporconabilit̓ ſecura fuit ergo alijs improporcionabi liter ꝯuiuauit Ite yſa. Si autis a ſabbato pedē tuū face̓ volūtate tua in die ſancto meo ⁊ vocaberis ſabbatū delicatū ⁊ ſanctū dn̄i glorioſū ⁊cͣ. vſqꝫ ſuſtollā te ſuper altitudinem terre et cibabo te hereditate patris tui iacob. omnia que hic p̄mittūtur ad iſtā cibacōnem fuerūt in beatiſſima virgine in ſummo ergo cibatio in ſummo. ¶ Capitulum. cxxj. Oſt hec querit̉ de fructu qui eſt caritas ſpāliter ⁊ ꝓbatur ꝙ in beatiſſima virgine fuit in ſūmo hoc modo gloſa ſuper illud Caritas eſt que de terra ad celū leuat Et ſic duo innuūtur que ꝑtinet ad hunc fructum A terrenis ſeparatio ⁊ ad celū eleuatio vtrūqꝫ iſto rum fuit in beatiſſima virgine in ſummo ergo ⁊ fructu cari tatis habuit in ſummo. Qd̓ autē improporcōnabilit̓ alijs a terrenis fuit ſeparata patet per hec ꝙ nec puluis venia lis peccati pedibus eius adheſit ꝙ omnibus alijs viatori bus meuitabile fuit Qd̓ ad celū maxīe eleuata fuit ſic ꝓbatur habet̉ in euangelio Math̓. vbi eſt theſaurus tuus ibi eſt ⁊ cor tuū ergo theſaurꝰ trahit ad ſe ſꝫ btīſſima vir go huit īproporconabilē theſauꝝ in regno celoꝝ gͦ impro porcōnabilit̓ eleuabat̉ in celū Itē eleuatiuū eleuas ē gr̄a Sꝫ in btīſſima v̓gine fuit īproporcōnabilis gr̄a ergo ⁊cͣ. Itē psͣ. Fiūt tres q̄ſtiōes vna Dn̄e qͥs aſcendet in montē ſcm̄ tuū. alt̓a. Aut qͥs ſtabit in loco ſcō eiꝰ. tercia Quis hī tabit ⁊cͣ. qꝛ difficile ⁊ ꝑfc̄m eſt aſcende̓. difficiliꝰ ⁊ ꝑfecti us ſtare. difficilimū ⁊ ꝑfectiſſimū eſt hītare ⁊ qͥeſcere Sꝫ ad ſtatū apl̓oꝝ qͥ maiores fuerūt de ecc̄ia ꝑtinet aſcēdere ſꝫ nō habitare ymo deſcende̓. vn̄ augꝰ. Aſcendebāt ⁊ deſcē debāt gen̄. vn̄ apꝰ. rapiebat̉ vſqꝫ ad terciū celū ⁊ mox deſcendit ad diſponendū cubilia infirmoꝝ. vnde ipſe dicit.

49 Sine mente excedimꝰ deo ſiue ſobrij ⁊cͣ. ergo ad ꝑfectio rem ſtatū ꝙͣ apl̓oꝝ fuerit ꝑtinꝫ aſcende̓ ⁊ quieſce̓. ſed ſuꝑ ſtatū apl̓oꝝ nō fuit ſtatꝰ eminētior ꝙͣ ſtatꝰ btīſſime vir nis ergo ad ſtatū btīſſime v̓ginis ꝑtinet aſcende̓ habita re et quieſce̓ Itē psͣ ꝯcupiſcit et deficit ⁊c. int̓ atria dn̄i tenere ⁊ int̓ atria dn̄i ꝯcupiſce̓ ⁊ deficere medii eſt atria dn̄i ꝯcupiſcere ⁊ nō defice̓ Primū ꝑtinet ad ſtatū comp̄henſoꝝ Secundū ad ſtatū viatoꝝ ergo mediū ad ſtatū mediū. Hoc aūt eſt ſtatus btīſſime v̓ginis ergo atria dn̄i btīſſima virgo cōcupiuit ⁊ nō defecit ergo ibi requieuit Item yſa. Et requieſcit ſuper eum ſpūs domini ⁊c. Bern̄ Nimirum et ſuper eam ergo et ſuper eam requieuit ſpiri tus ſapientie. Sed requies eſt priuato motus. Sed augmentū et diminutio ſunt motus ergo ſi habuit ſpiritūſanctum fuit ſine motu ergo ſine augmento ergo in ſūmo ergo fructum caritatis habuit in ſummo. Iteꝫ incorrup tio facit proximū deo. Sed in beatiſſima virgine fuit improportōnabilis incorruptio ergo improporconabilis ꝓxi mitas deo. Item Qui ſe exaltat humiliabitur ⁊cͣ. beatiſſima autem virgo fuit in ſummo humiliata ergo in ſūmo ele uata. Cum ergo caritatis fructꝰ ſit eleuato in celū Manifeſtū eſt ex his ꝙ beatiſſima virgo habuit caritatis fru ctum in ſummo. ¶ Capitulum. cxxij Oſt hec queritur de ſecundo fructu qui eſt Gaudi um de quo ibidem Gloſa Qd̓ gaudiū eſt puritas conſcientie et eleuatio animi in his que digna ſūt exultantis Sed hec tria puritas cōſcientie ut patuit ſupra et eleuatio animi ut ꝓbatum eſt in proximo et dignitas donorum ſpiritualium fuerunt in beatiſſima virgine in ſummo ergo habuit fructum gaudij in ſummo Item pſal miſta. viderunt termini terre ſalutare dei noſtri Glo. ꝙ vi ſio ſaluacionis eſt cauſa iubilacionis. Sed viſione iſta bea tiſſima virgo in ſummo vidit ergo in ſummo iubilauit.

Item annūcio vobis gaudiū magnū qͦr natus eſt ſaluator improporcōnabilit̓ aūt maiꝰ eſt naſci ſaluatorē de ſe ꝙͣ na ſci ſibi ergo improporcōnabilit̓ omībꝰ gauiſa fuit. Iteꝫ im proporcōnabilit̓ maiꝰ eſt ſaluatorem ſibi naſci filiū ꝙͣ ſibi naſci deū Si enī btā gens eſt cuiꝰ eſt dn̄s deus eius īpro porcōnabilit̓ beatior ē cuius dn̄s filius eius Sed btīſſime virgini naſcebat̉ filius alijs omībus dn̄s ergo improporcōnabilē cauſā alijs gaudēdi habuit ergo in ſummogauiſa fuit Itē ſi diligeretis me gauderetis vtiqꝫ hec eſt īmedia ta ⁊ ꝑ ſe Dilectio em̄ eſt īmediata cauſagaudij. Sꝫ btīſ ſima v̓go habuit dilectōeꝫ in ſūmo ergo ⁊ gaudiū in ſūmo Iteꝫ Gaudete ⁊ exultate quoniā noīa vr̄a ſcripta ſūt in ce lis hoc eſt gaudiū de p̄deſtinacōe eterna ⁊ de pn̄ti iuſticia Sꝫ btīſſima virgo hūit pn̄teꝫ iuſticiā in ſūmo ergo ⁊ gau diū in ſūmo Iteꝫ aliquis p̄deſtinat̉ ut ſit ſeruꝰ dei et filiꝰ ꝑ adopcōem aliquis ut filius dei ſit ꝑ deū ut xp̄us homo. Aliquis ut ſit mater dei ꝑ naturā Sꝫ improporcōnabilit̓ maiꝰ eſt eſſe mr̄em dei ꝑ naturā ꝙͣ eſſe filiū ꝑ adopcionem ergo btīſſima virgo cauſam gaudij habuit in ſummo Iteꝫ apoſtolus habentes ſuꝑ omīa caritate que eſt vniculū ꝑfe ctionis ⁊ pax dei exultet in cordibus vr̄is Gloſa. Caritas que eſt cauſa exultacōnis ſꝫ beatiſſima virgo habuit carita tem in ſūmo ergo exultauit in ſūmo Ite regnū dei int̓ vos eſt pax iuſticia ⁊ gaudiū in ſpirituſancto Beatiſſima virgo improporcionabiliter plus alijs habuit in corde de reg no dei ergo improporcionabiliter plus de gaudio in ſpirituſancto Item miſericordia et veritas prece. fa. tuā beatis populus qui ſcit iubilacōem. Preceſſio miſericordie eſt cauſa iubilacōnis ſed in beatiſſima virgine preceſſit mi ſericodia in ſummo ergo ſciuit iubilacōnem in ſūmo Item Thobias. quale gaudium michi eſt qui in tenebris ſedeo et lumen celi non video ergo attractio ſenſus et in luce eē et lumen celi videre eſt cauſa leticie. hoc auteꝫ in beatiſſima virgine fuit in ſūmo ergo habuit gaudiū in ſummo

do Iteꝫ btīſſima virgo fuit om̄ibꝰ viatoribꝰ ⁊ ꝯprehenſoribꝰ cauſa gaudij et leticie Vnde Sara in figura eius dicit. Riſū michi fecit dn̄s ⁊ oēs qui audierit corrident michi qͣſi dicere gaudiū pnͥcipalit̓ ꝑtinet ad me. alijs aūt ex cō ſequēti ⁊ ꝑ me. vnde iudith. xiiij. Tu gl̓ia iſrl̓. tu leticia ihrl̓m. tu honorificētia ppl̓i tui. Itē yſa. dicit Letabunt̉ corā te ſicut qͥ letant̉ in meſſe ſic̄ exultat ⁊c Hic tangunt̉ due cauſe gaudij. meſſoꝝ de fructu ⁊ victoꝝ de ſpolijs. ſi ergo eſt gaudiū meſſoꝝ de fructu et victoꝝ de ſpolijs ſꝫ beatiſſiā virgo hūit fructū in ſūmo ergo gaudiū in ſūmo Itē btīſſima virgo hūit victoriā ⁊ ſpolia in ſūmo qͥ ex faucibꝰ leuiathan mundū quaſi ſpolui eripuit ergo gaudij fructū in ſūmo hūit. ¶ Capi. cxxiiij. Oſt hec querit̉ de fructū qͥ eſt pax Qd̓ fuerit in ſūmo in btā virgine ꝓbat̉ hoc modo Luce. ij. Glo. ria in excelẜ deo ⁊ in terra pax homībꝰ ⁊cͣ Btīſſima virgo improporcōnabilit̓ omībꝰ huit bonā voluntatē ergo improporcōnabilit̓ bonā pacē. Itē paceꝫ meā do vobis pa cē relinquo vobis. hec ē duplex pax et̓nitatis ſcꝫ et pectoris. pectoris pax eſt qͥes a peccatis. illaꝫ aūt hūit btīſſima virgo in ſūmo. In alijs aūt qͥes a pctīs ē ceſſatio peccādi ergo btīſſima v̓go hūit pace pectoris vie et pace et̓nitatis īproporcōnabili certitudīe ergo habuit fructū pacis improporcōnabilit̓ om̄i viatore. Itē yſa. Opus iuſticie ē pax. ſꝫ beatiſſima virgo iuſticiā habit in ſūmo ergo pacē in ſummo. Item pſalmiſta In pace factus eſt locus eius ſed in beatiſſima virgine fuit locus improporcionabiliter domini ergo improporcōnabiliter pax. Item mundus eiꝰ pacem turbare non potuit. quia pauperrima ſpiritu fuit. Item dyabolus pacem eius turbare non potuit. quia humilis in ſummo fuit. Sed caro eam turbare non potuit. quia fomes in ea extinctꝰ fuit. Et ſic patet quomodo be atiſſima virgo fructum pacis in ſummo habuit. ¶ Capitulum. cxxiiij.

Oſt hec querit̉ de paciētia. pſalmiſta. ſcd̓m multitudinē doloꝝ meoꝝ ꝯſolatōnes tue letificauer̄t meā aīaꝫ Sꝫ beatiſſiā v̓go hūit dolorē paſſiōis pꝰ filiū ſuū in ſūmo ergo fructū paciētie hūit in ſūmo. Item ſicut ſe hēt paſſio ad paſſionem ita ꝯſolatō ad cōſolatōem xp̄us aūt in paſſiōe ſua ſūmū dolorē habuit ⁊ ſūma ꝯſolatonē Sꝫ paſſio btīſſime v̓ginis ſil̓ima fuit illi paſſioni ergo ꝯſolatō ꝯſolatōi. Itē ꝓu̓. Date ſicerā his qͥ amaro ſūt animo Sꝫ btīſſima virgo habuit amaritudine paſſiōis in ſūmo ergo ⁊ ſicerā ꝯſolatōnis in ſūmo. Itē Iſa. Dabit ei dn̄s coronā ꝓ cine̓. oleū gaudij ꝓ luctū. palleū laudis ꝓ merore. ſꝫ btīſſima v̓go habuit luctū ⁊ merorē in ſūmo er ⁊ gaudiū ⁊ et ꝯſolatōneꝫ in ſūmo. ¶ Capi. cxxv. go Oſt hec querit̉ de lōganimitate. Gloſa ꝙ longani mitas ē in expectatōe boni. Iudit. ſic bonū expectatū reficit Sꝫ btīſſima virgo improportōnabile gaudiū alijs expectauit gͦ fructū lōganimitatis īpro portōnabilit̓ habuit Itē bonū expectatū nō reficit niſi ali quo mō certū ſit hr̄i ergo vbi maior certitudo de habendo ibi maior refectio in expectādo. ſꝫ btīſſime v̓ginis expecta tio om̄ibꝰ alijs improportōnabilit̓ fructū habuit lōganimitatis. Itē oīs alteriꝰ viatoris expectatō eſt ꝑ modum eſuriētis. Expectatō aūt btīſſime v̓ginis fuit ꝑ modū comedētis Sꝫ improportōnabilit̓ magis delectat expectatō in comedēdo ꝙͣ in eſuriēdo Patet ergo ꝙ btīſſima v̓go fru ctū lōganitatis habuit improportionabiliter viatoribus vniuerſis. ¶ Capitulum. cxxvj. Oſt hec querit̉ de bonitate Gloſa dulcedo aī. Sꝫ ſcd̓m ph̓m dulce ē qd̓ amaro imꝑmixtū eſt dulcius qd̓ amaro imꝑmixtius Dulciſſimū qd̓ amaro imꝑmirtiſſimū Sꝫ aīmꝰ btīſſime v̓ginis ſoliꝰ fuit oī ama ritudīe culpe imꝑimrtiſſimꝰ ergo eiꝰ ſolius aīmꝰ fuit dul ciſſimꝰ. Itē hec dulcedo ē de bonis cognitis ⁊ hītis. ſꝫ bea tiſſima virgo bona nobiliſſima in ſe cognouit ⁊ hūit ergo

dulciſſimi animi fuit. Item pſalmiſta. Quā magna multi tudo dulcedīs tue dn̄e qua abſcōdiſti timētibꝰ te. ſꝫ btīſſi ma v̓go nobiliſſimū timore et reuerētiā habuit in ſūmo er go dulcedinem habuit in ſūmo. Itē iudicū legit̉ ꝙ vellus dulci rore impletū poſt hec totā area impleuit. ꝑ vellus in telligit̉ btīſſima virgo q̄ totū mundū dulcedīe repleuit ergo plus oībꝰ dulcedīs habuit. Itē exodi in archa fuit vrna cū māna. ꝑ archā btīſſima v̓go. ꝑ māna ſūma dulcēdo ſignificat̉ ergo ip̄a ī ſūmo habꝫ dulcedinē Itē exo. xxiiij Spūs meꝰ ſuꝑ mel dulcis. Sed ꝑ mel intelligit̉ ꝯuiter dulciſſimū. iuxta illud. iudiciū. Quid dulciꝰ melle ergo btīſſima v̓go habuit maiorē dulcedine ſuꝑ omēꝫ dulcedinē. Itē qͣnto arbor altior tanto fructꝰ dulcior Sꝫ fructꝰ btīſſime v̓ginis fuit dulciſſimꝰ. qꝛ ip̄e ſolus altiſſimꝰ. E ſi fructꝰ fuit dulciſſimꝰ ergo et ram. iuxta illud. iacobi Nunquid fons de eodē foramīe emanat dulce et amaram aqua. quaſi diceret. qͣlis intus talis ⁊ extͣ. Cū ergo a bea tiſſima v̓gine ſumma dulcedo ꝓceſſerit patꝫ ꝙ dulciſſima fuit. Sic ergo patꝫ ꝙ dulciſſima v̓go bonitate ideſt dulce dinē aī habuit in ſummo ſuper omnes viatores. ¶ Capitulum. cxxvij. Oſt hec querit̉ de manſuetudine. Eſt aūt mēſuetudo ẜm gloſā tractabilitas. Tractabilis autē eſt qui habꝫ bonos mores. boni aūt mores ſūt ꝑ virtutes. Beatiſſima aūt virgo habit v̓tutes in ſūmo ergo tractabilis fuit in ſūmo. Itē iacobi Cū māſuetudīe ſuſcipite verbū ⁊cͣ. Gloſa Cum māſuetudīe contra iram. Qui minꝰ habꝫ de ira magis habet de māſuetudine. Beatiſſima aūt virgo oīno caruit ira ergo habuit māſuetudinē in ſūmo. Itē inter ſuꝑbos ſemꝑ urgia ſunt ergo ſuꝑbia ꝑ ſe ē cauſa iurgioꝝ ergo vbi plus ē de ſuꝑbia plus ē de iurgijs et vbi plus ē de iurgijs minꝰ ibi de māſuetudīe ergo per oppoſitum vbi minꝰ de ſuꝑbia minus ē de iurgijs et plus de māſuetudīe. Sꝫ in btīſſima v̓gine fuit hūilitas in ſimo

ergo ⁊ māſuetudo. Iteꝫ tractabilis dicit̉ qui eſt omnibꝰ ꝯformis et ꝯformabilis. Tractabilis ergo ē qui eſt oībꝰ om̄ia. hoc aūt poteſt eſſe duobꝰ modis vel ẜm gn̓a ſinguloꝝ ſicut Paulus qͥ factus ē iudeis iudeus ⁊c Vel ſcd̓m ſingula geneꝝ ⁊ ille ē ſimpl̓r om̄ibus oīa et hoc fuit btīſ ſima virgo ergo btā virgo fuit tractabilis in ſūmo. Vnde bern̄. Quid ad mariā trepidat hūana fragilitas. nichil auſteꝝ in ea reꝑiet nichil terribile. tota ſuauis eſt et ita om̄ibus omīa facta. om̄ibus mīe ſinū aꝑuit ut de plenitu dine eius accipiāt vniu̓ſi. Captiuꝰ redemptōem. infirmꝰ curatōem. triſtis ꝯſolatōem. peccator veniā. iuſtꝰ gr̄am. angelus leticiā. deniqꝫ tota trinitas gl̓iam. ꝑſona filij hūa ne carnis ſb̓am. Itē argui poteſt ex eo. Qd̓ ecc̄ia interp̄tat̉ eam diuerſis ſtatibꝰ ⁊ ꝓprietatibꝰ aſſimilādo dicens. Ego quaſi vitis fructificaui ⁊cͣ. Itē in me oīs gratia ⁊cͣ. Itē quaſi cedrus exaltata ſū in libano ⁊cͣ Ex quibꝰ oībus argui poteſt ꝙ ip̄a eſt om̄ibus ꝯformabilis et om̄ibus cō ꝑabilis ⁊ ideo oībus in ſūmo tractabilis Itē Paulus oīa om̄ibus ſcd̓m aſſimilatōem Beatiſſima aūt virgo ſcd̓m ve ritatē Iteꝫ Paulus. Dimiſis om̄ibus et ſtatibꝰ ſe ꝓ loco ⁊ tꝑe ꝯformauit ſcd̓m ſil̓itudinē ⁊ ꝯdeſcenſionē Beatiſſi ma aūt virgo ſil̓ ⁊ ſemel diuerſis tꝑibus ⁊ etiā oppoſitis ꝯformatis ſe ſcd̓m rem ⁊ veritatē rei Siml̓ enī ſcd̓m rem ⁊ martiribꝰ ⁊ virginibꝰ ſe ꝯformauit ⁊ viduis homībus ⁊ angelis ergo fuit improporcōnabilit̓ tractabilis viatori bꝰ vniu̓ſis. Sic ergo patꝫ ꝙ btīſſima virgo hūit fructum māſuetudinis in ſūmo. Capi. cxxviij. Oſt hec querit̉ de benigͥtate que eſt ut dicit gloſa largitas reꝝ. Qd̓ autē illa fuit in btīſſima v̓gine in ſūmo ꝓbat̉ hoc modo. Largitas reꝝ conſiſtit in dādo. Sꝫ btīſſima virgo omībꝰ improporcōnabilit̓ dedit ergo improporcōnabilit̓ plus omībus larga fuit. Minor ptꝫ hoc mō de deo pr̄e dicit apoſtolꝰ ꝙ ꝓprio filio ſuo non pecit. quō nō oīa nobis cū illo donauit. ſꝫ deus dedit nob̓

82 filiū generādo ip̄m ſcd̓m diuinā naturā ⁊ eius incarnatōeꝫ oꝑando ergo ⁊ btīſſima virgo dedit nobis filiū ip̄m gene rando ſcd̓m hūanam natura ad ip̄ius incarnacōem carneꝫ virgineā miniſtrādo ergo ⁊ ip̄a nobis filiū dedit et in ipſo nobis oīa ꝯtulit Iteꝫ btīſſima virgo dedit om̄e dabile ergo fuit magis larga oī viatore Media patꝫ. om̄e dabile ē deus vel ertatura. ip̄a aūt dedit deū mūdo ⁊ mundū et oīa deo De pͥmo dicit̉ in libro ſapīe Quoniā oīm bonoꝝ mat̓ ē De ſcd̓o venerūt michi oīa bona ꝑiter cū illa. Itē psͣ Benigne fac ⁊cͣ Glo. filiū mittēdo ⁊ pcc̄a dimittēdo Sed in ter om̄es creaturas btīſſima virgo ad filij miſſionē ⁊ pcc̄i dimiſſionē ſola officiū ⁊ miſteriū exhibuit ergo impropor cōnabilit̓ plus omībꝰ dedit ⁊ dimiſit ergo improporcōna bilit̓ plus omībꝰ benigna fuit Item ad Cor̄. Caritas paci ens ē benigna ē hec ſūt ꝑ ſe ergo vbi maior caritas ibi ma ior benigͥtas. Sꝫ btīſſima virgo in ſūmo hūit caritatē ergo ⁊ benignitatē Itē Luce. vij. Sicut ⁊ pater veſter ſuꝑ ingratos et malos Glo. benignus qꝛ dedit eis ptāteꝫ filios dei fieri his qui credunt in noīe eius. Qui nō ex ſangūibꝰ ⁊cͣ Sꝫ poſt deū btīſſima virgo in ſūmo ſuo mō dedit nobis filios dei fieri ꝑ gr̄am nos regenerādo ergo poſt deū nobis in ſūmo benigna fuit Media patꝫ Deus enī dedit nobis ptāteꝫ filios dei fieri ꝑ gr̄am nos regenerando Beatiſſima aūt virgo dedit nobis ptātē filios dei fieri regnatorē nr̄m gnando. vn̄ Luce. Maria peꝑit filiū ſuū pͥmogenitū ideſt vnū filiū ſcd̓m carnē genuit in quo nos oēs ſcd̓m ſpiritū in filios dei regnauit. Capitulū. cxxix. Oſt hec querit̉ de fide Dicit̉ aūt hͨ fides ẜm gloſā inuiſibiliū certitudo tribꝰ modis. primꝰ eſt ꝑ ſci biliū pluralitatē ut ſi delectatō eſt in ſciendo qͣnto plura ſciunt̉ tanto maior ē delectatō Sꝫ btīſſima v̓go plꝰ omībꝰ ſciuit ergo plꝰ omībus ſcd̓m hūc modū delectatō nis hūit. Secūdus modus eſt ꝑ nobilitatē et melioritatē ſcitoꝝ ut ſi eſt delectatō in ſciēdo nobiliora et meliora. ſed

beatiſſima virgo ſciuit improporcōnabilit̓ nobiliora et me liora ad ſciendū alijs ſcꝫ deū trinitatē et ſuam btītudinem ꝓpriā ergo eiꝰ delectatō quā hūit in ſciēdo oīm alioꝝ dele ctatōnibꝰ fuit improporcōnabilis. Nichil enī eſt delecta bilius aīe ſcire ꝙͣ ſcire deū ⁊ ſcire ſe ab ip̄o nunꝙͣ ſeꝑandū. Tercius modꝰ eſt ꝑ modū ſciēdi ꝑfectiorē ut ſi delectat aliquid ſcitū talit̓ ſcitū ꝑfectiꝰ plus delectat Sꝫ btīſſima ſciuit ergo improporcō virgo improporcōnabilit̓ ꝑfecti nabilit̓ ꝑfectiorē delectatōem habuit in ſciēdo. Itē mūdi cia p̄cedit viſionē. viſio certitudinē. certitudo delectatō nem. ſꝫ btīſſima v̓go habuit improporcōnabilē mūdiciā er zo viſionē ergo certitudine ideo delectacōeꝫ Sic ergo pa tet qͣliter btīſſima v̓go ⁊ plura ſciuit et delcabiliora ad ſci endū ⁊ ꝑfectiori mō ſciendi omībꝰ alijs. Et ſic certitudi nem inuiſibiliū habit excellētius omībꝰ alijs. igit̉ fruCapi. cxxx. ctū fidei habuit in ſūmo. ¶ Oſt hec querit̉ de modeſtia q̄ ut dicit Glo. ꝯſiſtit in dictis ⁊ in factis ⁊ ẜmone Sꝫ hec fuit in ſūmo in btīſſima v̓gine ut ꝓbatū eſt ſupͣ ergo ⁊ refectō debebat ei in ſūmo Sicut em̄ ſe habꝫ cibus ad cibū ita de lectato ad delectatōem Iteꝫ ſic̄ ſe habꝫ virtus ad v̓tuteꝫ ita actio ad actōem ⁊ modꝰ actōnis ad modū Sꝫ btīſſiā virgo habuit v̓tutes in ſūmo ergo ⁊ actōnes ideo ⁊ modū Sꝫ penes modificacōeꝫ ꝯſiſtit modeſtia ergo modeſtiā ha buit in ſūmo ergo ⁊ fructū modeſtie Itē in virtutibꝰ poli ticis. Virtus ē medietas duoꝝ extremoꝝ vnde et in his modꝰ ꝯſiſtit circa mediū In v̓tutibꝰ vero theologicis tā to magis ē virtutis eſſe qͣnto maior ē eleuatō et extenſio ad ꝯſecucōem finis vn̄ modus ibi attēdit̉ ſcd̓m maiorē ele uacōem v̓tutis fides enī tāto magis ē virtus qͣnto magis eleuat potētiā ad credendū ⁊ ſil̓i mō ſpes tāto ꝑfectiꝰ hꝫ ſe in eſſe v̓tutis qͣnto magis eleuat potentiā ad ſꝑandū. Similit̓ in amore modus ē per modū in ſtatu vie eleuare potētiā ad ꝑfectiſſimū actū qͥ poteſt eſſe in ſtatu vie huiōi

aūt eleuatō fuit tm̄ in btiſſima v̓gine ergo ip̄a habuit mo dū tm̄ in ſūmo ergo ip̄a hiūt modeſtiā tm̄ in ſūmo Iteꝫ ra cōnabile obſequiū vr̄m Glo. ne qͥd nimis neqꝫ minus hoc aūt ꝯuenit btīſſime v̓gini p̄ſciſe ergo ſola hūit fructū mo deſtie in ſūmo Itē in alijs viatoribꝰ modeſtia ē cohibicio et reſtrictio appetituū inordinatoꝝ a ꝯcupiſcētia ſurgentiū ⁊ fructꝰ modeſtie ē refectō vel delc̄atio d̓ huiōi cohibicōe vel reſtrictōe vn̄ eſt quaſi delc̄atō pugͣtoꝝ poſt victoriā ⁊ ſic delectatō ꝑ modū pn̄ie Modeſtia auteꝫ btīſſime v̓ginis nō eſt de reſtrictōe appetituū inordinatoꝝ qͥ in ea eſſe nō poſſūt ſꝫ eſt ſubiectō carnis ꝑfecta ⁊ ſenſualitatis ad ſpm̄ ſcd̓m tale ⁊ tam plenū dn̄ium ꝙ nō eſt poſſibile iraſcibileꝫ vel ꝯcupiſcibilē vel etiā rōnalē excedere ſuū modū Et fru ctus modeſtie in ip̄a nō eſt ſuꝑ cohibitōe vel reſtrictōe vnde eſt qͣſi delc̄atio pugnatoꝝ poſt victoriā ⁊ ſit delectatio ꝑ modū pn̄ie Modeſtia autē btīſſime v̓ginis nō ē d̓ reſtri ctōe appetituū inordinatoꝝ qͥ in ea eſſe nō pn̄t Sꝫ eſt ſb̓ iectio carnis ꝑfecta ⁊ ſēſualitatis ad ſpm̄ ſcd̓m tale ⁊ taꝫ plenū dn̄ium ꝙ nō eſt poſſibilē iraſcibilē vel ꝯcupiſcibileꝫ vel etiā rōnalē excedere ſuū modū. et fructus modeſtie in ip̄a nō eſt ſuꝑ cohibicōe vel reſtrictōe motuū mordīatoꝝ qͥ in ea nō ſūt Sꝫ in ea ē delc̄atio ſuꝑ eo ꝙ huiōi motꝰ ei nō in ſūt nec in eſſe poſſūt Et ſic ſua ꝑfectō eſt ꝑ modū innocentie Alioꝝ aūt refectō fuit ꝑ modū pn̄ie Sed ſtatus innocētie excedit ſtatū pn̄ie improporcionabilit̓ indignitate ergo refectō ꝑ modū innocētie refectōeꝫ. qꝛ pena po teſt demi culpa ꝑhenis erit. Sic ergo patꝫ ꝙ btīſſima vir o fructū modeſtie improporcōnabilit̓ excellētius habuit omī viatore. ¶ Capi. cxx. Oſt hec querit̉ de ꝯtinentia q̄ ut dicit glo. eſt a licitis abſtine̓. Et intelligit̉ de licitis et placitis. qꝛ eſt v̓tus abſtinuiſſe a bonis placitis ⁊ intelligit̉ hͦ de placitis ſub ſēſu. nō em̄ ē virtꝰ abſtinuiſſe a bonis placitis ſcd̓m intellectū. illa enī ſūt ſimpl̓r bona ⁊ ẜm virtutē

appetēda. A boīs aūt ſenſibilibꝰ delcabiliꝰ eſt abſtinendū Summe vero delectabile ẜm ſenſū eſt actꝰ gn̓acōis ergo ab hoc abſtine̓ eſt maxime v̓tutis. hoc aūt poteſt eē tribus modis. ẜm abſtinentiā ꝑfectaꝫ. vel ẜm ꝑfectiorē vel ſcd̓m ꝑfectiſſimā. Perfectā ut in ꝯiugatis. ꝑfectioreꝫ ut in vi duis ꝑfectiſſima ut in v̓ginibꝰ ⁊ ibi eſt ꝑfectior ẜm ꝙ vir ginitas ꝑfectior ergo ſimpl̓r in ſūmo vbi v̓ginitas in ſum mo. hec aūt in btīſſima v̓gine fuit in ſūmo ergo hūit fruc tū ꝯtinētie in ſūmo Itē virtus eſt circa arduū ⁊ difficile gn̓acōnis maxime ē arSꝫ ꝯtinentia ẜm abſtinētiam actꝰ dua ⁊ difficil̓ nature corruptibilitate ⁊ p̄cipue circa ꝑteꝫ que ē corrupta ⁊ infecta ergo vbi ē illa abſtinētia in ſum mo ibi erit ꝯtinentia in ſūmo Itē licitū eſt ꝙ nulla lege ꝓ hibet̉ ſꝫ btīſſime v̓gini nō eſt lex poſita. Vnde ad Balat̓ In enumeratis fructibꝰ ſubiugit̉ Adu̓ſus huiōi nō ē lex ergo ei oīa licebant Omībꝰ autē alijs erat lex poſita ergo omīa erāt ei improporcōnabilit̓ magis licita ergo impropor cōnabilit̓ alijs fructꝰ eius erit ꝯtinentia Ite augmentat virtutē ꝯtinentie abſtine̓ a magno ⁊ digno ſibi debito ⁊ li cito ergo abſtinere a magno et digno ſibi debito et licito erit ꝯtinentia in ſūmo Sꝫ honor et reuerētia q̄ debebat̉ ei inqͣtū erat mr̄ dei excellit omēꝫ reuerentiā ⁊ omnē honorē debitū creature ergo ip̄a hūit fructū ꝯtinētie in ſummo. Sic ergo ptꝫ qualit̓ btīſſima v̓go abſtinuit a ſūme licitis a ſūme placitis a ſūme arduis a ſūme debitis ⁊ a ſūme dignis. Et ſic fructū ꝯtinentie habuit omībꝰ creaturis excellentius. ¶ Capitulum. cxxij. Oſt hec querit̉ de Caſtitate que eſt ut dicit Glo. Rcē vti licitis Qd̓ hͨ fuerit in btīſſiā v̓gine ī ſūmo ꝓbat̉ hͦ mō Triplex ē ſtatꝰ an̄ gr̄aꝫ p̄t gr̄aꝫ ī gr̄a in gl̓ia In pͥmo ſtatu fit oꝑatō ẜm natura in tercio fit oꝑa tio ẜm gl̓iam Sꝫ int̓ hec duo extrema ſcꝫ oīa oꝑari ẜm na turā ⁊ oīa oꝑari ẜm gl̓iaꝫ duo ſūt media ſcꝫ oꝑari qn̄qꝫ ẜm naturā qn̄qꝫ ẜm gr̄aꝫ duo ſūt extrema et vnū mediū ergo

erit ⁊ ẜm ſcꝫ oꝑari oīa ſemꝑ ſuꝑ naturā et ſemꝑ ẜm gr̄am omīa oꝑari ſcd̓m gl̓iaꝫ ꝯuenit comp̄hēſoribꝰ ẜm natura cor ruptā vel incorrupta pctōribꝰ vel irrōnabilibus Operari qn̄qꝫ ẜm naturā qn̄qꝫ ẜm gr̄am cōiter ꝯuenit viatoribꝰ er go oīa oꝑari ſuꝑ naturā ⁊ ſemꝑ ẜm gr̄am vel nunꝙͣ ſine gr̄a ꝯuenit ſtatui medio int̓ comp̄hēſores ⁊ viatores. ille aūt eſt ſtatꝰ btīſſime v̓ginis igit̉ illud oꝑari ꝯuenit btīſſime v̓ gini ⁊ illud oꝑari ē ſūme recte vti licito gͦ ei ſoli ꝯuenit re cte vti licito gͦ ei ꝯuenit caſtitas in ſūmo Itē omēs actōes hūane ſūt referibiles ẜm actu vie gͦ ſūme ꝑfectꝰ ſcd̓m ſta tū vie om̄es actōes refert hͦ autē fuit btīſſima v̓go gͦ ip̄a retulit omēs actōnes ſuas. Itē apꝰ. Siue māducētis ſi ue bibetis oīa in gl̓iam dei facite hoc autē eſt oīa referre in gl̓iam dei et huiōi referre ē vti gͦ ꝯtingit omībꝰ recte vti. Sꝫ tm̄ vti ꝯſiſtat in referēdo Eſt ei vti ſcd̓m Augꝰ. id qd̓ in vſū venerit ad id qͦ eſt fruēdū vel qd̓ amat̉ obtinendū referre ſi tn̄ amandū eſt ſic̄ ꝯtingit referre different ita ꝯ tingit different̓ vti Sꝫ viatores ꝯtingit referre oīa hītualiter Solā btīſſimā v̓gine ꝯtingit referre etiā actualit̓ gͦ ꝯuenit ei vti omībꝰ improporconabilit̓ Qd̓ aūt nulli viatori ꝯueniat poſſe referre actualit̓ ſic ptꝫ Omeꝫ aliū ncc̄e ē peccare veīalit̓ aliqn̄ ſꝫ quicūqꝫ peccat veīaliter nō refert il lū actū actualit̓ ergo quecūqꝫ ncc̄e eſt aliqn̄ venialit̓ pecca re illū impoſſibile ē oīa referre actualit̉ Sꝫ omēꝫ viatoreꝫ excepta btīſſima v̓gine ncc̄e ē aliqn̄ peccare veīaliter ergo nullū viatorē excepta btīſſima v̓gine poſſibile ē omīa refer re actualit̓. iteꝫ inter habitū et ſtatu mediū eſt actꝰ gͦ int̓ ſtatū fruēdi ⁊ habitū referēdi mediū eſt actꝰ referendi ergo int̓ frui deo et omībꝰ in deo actualit̓ Primū ꝑtinet ad ſtatū ꝯprehēſoꝝ Scd̓m ad ſtatū viatoꝝ gͦ mediū ad ſtatū mediū. Hic aūt ē ſtatꝰ btīſſime v̓ginis ergo oīa oꝑa ſua in deū retulit actualit̓ ⁊ hoc ē recte vti licitis in ſūmo ergo ip̄a fructū caſtitatis in ſūmo Ptꝫ hͦ ꝙ btīſſima v̓go omnes fructꝰ ſpūs hūit in ſūmo. ¶ Rn̄ſio

Ec aūt ꝯcedimꝰ om̄ia ⁊ credimꝰ eſſe vera ſic̄ ex veris ꝓbabilibꝰ ꝑ ordinē ſūt ꝓbata Ad expreſſio rem tn̄ p̄dictoꝝ intelligētiā ⁊ ad videndū gratu itoꝝ ꝑfectōis dr̄am quā in plenitudine gr̄e btīſſime vir ginis om̄iphariā diſputamꝰ eſſe comp̄henſā Nota ꝙ gͣtu itas ꝑfectō poteſt ꝯꝑari ad duo ad id in quo ē ut in ſubie cto vel ad id ad qd̓ eſt vel ad qd̓ ordinat ut ad actū obie ctū vel finē ſcd̓m comꝑacōem quē habꝫ ad id in quo ē ſumunt̉ fructꝰ Perfc̄o enī gͣtuita deſcat ꝓpriū ſubiectū et reficit ip̄m ⁊ ẜm hoc appellant̉ fructꝰ Comꝑatō auteꝫ ad id ad qd̓ eſt vel ad qd̓ ordinat poteſt eē duobꝰ moīs. pōt enī eſſe illa comꝑatō vel ẜm ſtatū vel ẜm actū Si ẜm ſtatū ſic ſūt btītudines q̄ det̓mināt ſtatū ꝑfc̄m ẜm ꝑfectiōeꝫ gratuitā ꝑ modū vie et eſt det̓minatō ſtatꝰ ꝑ effectꝰ cō pletiſſios ⁊ excellētiſſiōs in via ut eſt omīa relinque̓ ſua ⁊ alioꝝ peccata deflere ⁊ aīam ꝓ ꝓximo ponere et hoꝝ ſil̓ia Si aūt illa fiat ẜm actū hoc pōt eſſe adhuc dupl̓r. pōt eī eſſe ꝑfc̄o gͣtuita ꝙͣtū ad actꝰ pͥmos Primo in age̓ gͣtuito ꝑficiētes vel quo ad actus ſcd̓os. ſcd̓o ad cōſequentes actꝰ ⁊ excellētes ꝑficiētes. ſi ſcd̓o mō ſic ſūt dona. ſi pͥmo mō hoc pōt eſſe dupl̓r. qꝛ pͥmo iſta ꝑfc̄o in eſſe gͣtuito po teſt eſſe liberādo a malo ⁊ ſanādo. vel ad bonū ordinādo. p̄mo mō ſūt gr̄e ſacͣmētales. ſcd̓o mō v̓tutes. ¶ Ca. cxxxiij. Vffcientia oīm hoꝝ hec eſt ⁊ pͥmo lacramētoꝝ Cum enī ſacramētū ſit medicīa ꝯtra leſionē a ma lo Aut eſt ſeꝑatiuū mēbrorū indigētiā ẜm ſe ſigil latim vel in corꝑe ecc̄ie Si ẜm ꝙ in corꝑe ſic diuidit̉ duobꝰ modis Aut enī ad multiplicacōem fideliū carnaleꝫ et ſic eſt mr̄imoniū Vel ſpūalē ⁊ ſic ē ordo Si aūt ꝯtra indi gentiā mēbroꝝ ẜm ſe illa qͣdruplex erit Primꝰ ē defectꝰ origīal̓ iuſticie ꝑ origīalē culpā Scd̓o ex illo ſequit̉ ꝓni tas ad origīale pctm̄ Ad quā t̓cio ſequit̉ actuale pctm̄. Poſt qd̓ qͣrto ſequit̉ infirmitas ad recidiuū Contͣ pͥmum defectū ordinat̉ baptiſmꝰ Contͣ ẜm ꝯfirmacio Contͣ t̓ciū

penitētia Contͣ quartū ſacramētū eucariſtie. Poſt hec eſt quēdā penalitas q̄ nō tollit̉ oīno ut infirmitas ex ꝑte corporis Et infirmitas veīalis pcc̄i ex ꝑte aīe ꝯtra hac ordīa tur extrema vnctio. ¶ Capitulū. cxxxiiij. Vffcientia v̓tutū ſumit̉ hoc mō virtutū quedam immediate ſūt in deū quedā mediate Immediate aūt v̓tutes diſtīguunt̉ ẜm delcabile triū viriū mo tiuaꝝ Fides reſpectu veritatis. ſpes reſpectu mag̓tudīs caritas reſpectu boītatis Mediate vero ſūt tres actꝰ tri um viriū Rōnabil̓. iraſcibil̓. ꝯcupiſcibilis. qͥ ſūt diſcerne̓ aggredi ꝯcupiſce̓. Penes diſcerne̓ prudētia Penes ꝯcu piſce̓ tꝑātia Penes aggredi fortitudo Quarta vero ſcꝫ iu ſticia ſumit̉ ẜm ordine ad alteꝝ. ¶ Capitulū. cxxxv. Onoꝝ ml̓tiplicatō ſic ē Aut ei domactꝰ ē in ma lū pene vel culpe Aut eius actꝰ in bonū Si primo mō ſic erit donū timoris Si aūt fuerit ī bonū aut eſt ad bonū qd̓ eſt ad finē. aut ē ad bonū ꝯſilij vel p̄cepti Si aūt ē ad bonū p̄cepti a̓ erit ut dirigēs aut ut exequēs Si ut dirigēs ſic ē donū ſcīe. ſi ut exeqn̄s ſic ē donū pietatis Itē ſi ē bonū ꝯſilij Aut erit ut dirigēs aut exequēs Si ut dirigēs ſic ē donū ꝯſilij. ſi ut exeqn̄s ſic ē donū for titudīs Si at̄ ē donū ut ē finis Aut erit ut indirigēs aut ut exeqn̄s. ſi ut indirigēs ſic erit donū intellc̄us. ſi ut exe quēs ſic erit donū ſapīe. ¶ Capitulum. cxxxvj. Ctus beatitudinū ſumūt̉ hoc modo. Actās beatitudinū vie. aut eſt in bonū aut ē in malū pene vel culpe. Malū aūt pene aut eſt ex paſſione rei delc̄a bilis aut ex ꝯpaſſiōe rei triſtabil̓ Triſtabile vero ē aut ex ꝯpaſſiōe pn̄ti inflicta aut ex pena origīali ꝯtracta Si fu erit ex paſſiōe rei delc̄abilis abdicacō eiꝰ ē btītudo pauꝑtatis. ſi ex ꝯpaſſiōe inflicta in pn̄ti ſic ē mititas. ſi ex copaſſiōe origīali ꝯtracta ſic ē luctꝰ. ſi aūt fuerit in bonuꝫ. aut in bonū increatū aut in bonū creatū. ſi aūt fuerit in bonū increatū. aut in bonū cōſilij a̓ in bonū p̄cepti. ſi p̄cepti

ſic eſuries iuſticie. ſi ꝯſilij ſic mīa. ſi aūt fuerit in bonū cre atū aūt ꝙͣtū ad intellectū aūt ꝙͣtū ad affc̄m Si ꝙͣtū ad in tellectū tūc ē cordis mūditia. ſi ꝙͣtū ad affc̄m tūc pacifi cacō Sufficiētia btītudinū ſic patet. ¶ Capitulum. cxxxvij. Erfectio in v̓tutibꝰ Aut ē ꝙͣtum ad actꝰ interio res aūt ꝙͣtū ad actꝰ exteriores Si ad exteriores vel ꝙͣtū ad guſtū vel tactū vel ꝙͣtuꝫ ad alios ſēſus di ꝙͣtuꝫ ad guſtū et tactū ſic erit abſtine̓ a licitis et hec ē ꝯtinētia. vel rc̄e vtilitatis ⁊ hͨ eſt caſtitas Si autē ꝙͣtū ad alios ſenſus hͨ eſt modeſtia Si autē ꝙͣtū ad actꝰ interi ores. aut ille erit iraſcibilis vel ꝯcupiſcibilis vel rōnalis. ſi iraſcibilis. aut reſpectu eoꝝ q̄ ſūt ꝯtra finē ſic ē paciētia vel reſpectu finis ſic ē lōganimitas. ſi autē eſt actꝰ rōnal̓ vel ē quo ad deū vel qͦ ad ſeip̄m vel qͦ ad ꝓximū. ſi ad deuꝫ ſic ē finis. ſi ad ſeip̄m ſic ē boītas q̄ eſt dulcedo aī. ſi aūt ē ad ꝓximū tūc eſt vel in bonū regēdo motꝰ ꝯcupiſcibilis et ſic ē benigͥtas vel in bonū regēdo motꝰ iraſcibil̓ ⁊ ſic ē mā ſuetudo. ſi autē ſit actꝰ ꝯcupiſcibilis. aut erit ad deū ⁊ ſic eſt caritas. aut ad ſeip̄m ⁊ ſic ē gaudiū. aut ad ꝓximū et ſic eſt pax Concedimꝰ ergo ꝙ iſte ꝑfectōnes ſcd̓m om̄es ſtatus et diuerſitates excellentiſſime fuerūt in beatiſſima xxviij. virgine. ¶ Cap̄. Iſo de gratijs gratū facientibꝰ qualiter fuerūt in btīſſima v̓gine. videndū eſt de gratijs gratis datis Et pͥmo de his quas poīt apꝰ ad cor. xij. Alij quidē datur ꝑ ſpiritum. ¶ Sermo ſapientie. Rimo ergo querit̉ de ſapientia quā hūit btīſſima virgo in ꝯtemplacōe eternoꝝ Et queritur primo vtꝝ viderit angelos ⁊ ſpūalia ꝑ ſpēs ꝓprias ⁊ videt̉ ꝙ ſic. Ipſa eī videre potuit ſpm̄ increatū ꝑ ſpēꝫ ꝓpͥaꝫ ergo ⁊ quēlibet alium. Iteꝫ Grego. Quid em̄ non videt qui videntē oīa vidꝫ. ſꝫ ip̄a vidit vidētē oīa gͦ vidit oīa Itē ph̓s dicit ꝙ intellc̄us cognoſcit oīa ꝓpt̓ ſeip̄m cognoſcēdū

Quicqͥd auteꝫ eſt ẜm naturam cognoſcitiuuꝫ alicꝰ cogno ſcet illud niſi impediat̉ Illa aūt impedimēta ẜm augꝰ. in ſuꝑioribꝰ ſūt fātaſmata corꝑaliū aīe ꝑ amoreꝫ cōglutīata quibꝫ abſtractis ip̄a ſeip̄aꝫ videt ſꝫ ab hijs aīa btīſſime vir ginis potuit ſeip̄am abſtrahere. gͦ potuit ſeip̄am videre per ſpem ꝓp̓aꝫ Iteꝫ augꝰ. in li. de ſpū ⁊ aīa. ꝙ aīa cōcupiſcibili tateꝫ rōnabilitate iraſcibilitateꝫ hēt an̄qͣ corꝑi infūdat̉ et intelligit̉ ꝙ nō habꝫ a corꝑe ſed a ſua natura in ſe. ergo aīa in ſe eſt cognoſcitiua Et poſito ꝓ impoſſibl̓i ꝙ nō infūdat̉ corꝑi adhuc eſſꝫ cognoſciciua ſi nō eſſꝫ coartata ꝑ aliā natu raꝫ ergo apta nata eſt cognoſcere omīa ſꝫ inordinatuꝫ eſſet ꝙ aliqͣ cognoſcitiuū eſſꝫ oīm alioꝝ et nō ſuijp̄iꝰ ergo natu ralit̓ aīa eſt cognoſcitiua ſuip̄iꝰ ⁊ oīm alioꝝ. gͦ cognoſcet omīa et ſeip̄am niſi impediat̉ hoc aūt eſt impedimētuꝫ qd̓ dictuꝫ eſt ſupͣ. ſꝫ in aīa btīſſime v̓ginis hoc fuit ſublatū. gͦ vidit ſeip̄aꝫ ⁊ omēs āgelos et omīa creata. vn̄ augꝰ de aīa et ſpū Animꝰ corꝑis domīator rector hītator videt ſe ꝑ ſe ip̄m ſeip̄m ꝑ ſemetip̄ꝫ videt nō q̄rit auxiliū corꝑaliū ocl̓oꝝ ymo vero ab omībꝰ corꝑalibꝰ ſēſibꝰ tanꝙͣ impediētibꝰ ⁊ ꝑ ſtrepētibꝫ abſtrahit ſe ad ſe vt videat ſe ī ſe et nouerit ſe a pud ſe et cū vult deuꝫ cognoſcere eleuat ſe gͦ ph̓us ꝙ oīno ⁊ penitꝰ difficilimoꝝ eſt aliquā fideꝫ acciꝑe de aīa ⁊ in telligitur ẜm ſuam ſubſtanciam. Oꝑatōnes enim et potēcias ip̄iꝰ ⁊ accidēcia non eſt difficilimoꝝ ꝯgnoſcere. ſi gͦ cognoſcere aīam in ſe ꝑ ſuā ſpēm eſt de nu̓o difficilimoꝝ. eſt de numero ꝯgnoſcibiliū. gͦ ẜm ph̓m qui nō hūit ad graciam reſpectū poſſibl̓e eſt aīam cognoſce̓ ꝑ ſpēm ꝓpͥaꝫ licꝫ difficult̓ ſꝫ illa diſficultas amouet̉ ꝑ abſtractōeꝫ a fātaſma tibus corꝑalibꝫ ſꝫ illa abſtractō fuit cōpletiſſima in cōtem platōe beatiſſime v̓ginis ergo vidit aīas et ſpūs in ſua co templatōe et ſub̓as in corꝑaliū Iteꝫ ph̓s ponit intellectū agēteꝫ et ꝙ ille non ſit ꝑs aīe ꝓbat ſic ſic in omni natura cauſa formalis que eſt oīa faciēs penitꝰ alia eſt in eſſencia a cauſa materiali in qua omīa fiūt et ex hijs duobus nūqͣ

ꝯponit̉ vnū Ita ſe hēt intellectꝰ vtilit̓ agēs et intellectꝰ poſſibilis in aīa. gͦ neqꝫ ſūt ideꝫ in eencia nec ſūt ꝑtes cōpo nētes vnū totuꝫ ergo intellectꝰ agēs nō eſt ꝑs aīe nec po tēcia. Iteꝫ nulla ars neqꝫ mechaīca neqꝫ liberalis eſt eadem in eſſēcia cū aīa in qͣ eſt. neqꝫ eſt eadeꝫ in eſſēcia cū materia que ſuſtinet oꝑatōnes veniētes ab ip̄a Sꝫ intellectꝰ agēs ſe hēt ita ad poſſibilē ſic̄ ars ad naturaꝫ. gͦ nō ſūt eadem in eſſēcia nec ꝯſtituūt aliqd̓ totuꝫ vt ꝑtes aīe Iteꝫ nulla po tēcia ⁊ hītus ideſt intellc̄us poſſibil̓ dicit potēciaꝫ ꝑ ſe In tellectꝰ v̓o agēs eſt vt hītꝰ ergo nō ſūt ideꝫ in eſſēcia Itē nūqͣ lumē qd̓ facit potēcia colores actu eē colores eſt ideꝫ in eēncia cū coloribꝰ qui fiūt actu neqꝫ cum ſēſitiuo viſus ſuſceptiuo coloris neqꝫ ꝯſtituūt vnū eſſēcial̓r cū altero il loꝝ ſꝫ intellectꝰ vtilit̓ agēs ſe hēt ad ſpēs ītelligibiles vt lumē ad colores ⁊ hēt ſe ad intellectū poſſibilē vt lumē ad ſēſitiuū viſus. gͦ nō eſt eadeꝫ eēncia intellectꝰ poſſibilis et agētis neqꝫ cōſtituūt vnū vt ꝑtes anime. ¶ Cōcludit X hijs rōnibꝰ ex textu de ph̓o adductis ſatis ptꝫ ꝙ intellectꝰ agēs nō ſit ꝑs aīe Iteꝫ oīa que intus ſūt in aīa ꝓportōabilia ſūt eis que ſunt extra et aīa quodāmō eſt omīa qꝛ oīa cognoſcit. Anima ergo ſic̄ eſt extra vna tn̄ oīa faciēs. ſic ſpēs ip̄iꝰ accepta in aīa ⁊ intellectu oīa erit faciēs intellectuꝫ Maior ptꝫ in. c. de remiſcēcia. minor in tractatu de intellectu agēte Intellectꝰ em̄ ꝑ cognitōnem creatoris venit in cognitōem pͥmi pnͥcipij ẜm ꝙ eſt cā oīm et ſuſcipit in ſe ſpēm intelligibilē ab ip̄o et intellectus iſte acquiſitꝰ in aīa omīa facit in aīa eo ꝙ dr̄ intellectꝰ agens vtilit̓ facere Et ſi querit̉ vtꝝ ꝯtingat aliquē hr̄e intellc̄m vtilit̓ agēteꝫ qͥ nō nouit pͥmā cām neqꝫ hēt ſpēꝫ acceptā ad cogtōeꝫ pͥme cāe. dicīꝰ ꝙ nō hēt ꝯplete intellectuꝫ agētem hmōi ſꝫ hēt diſpoſitōꝫ quādaꝫ fluēteꝫ a potēcia q̄ dr̄ lumē il lūinās ītellectū poſſibi ē Et ſi q̄rat̉ cū ītellc̄ꝰ ſit nobiliſſiā ꝑs aīe ꝑfc̄iſſime ꝯgnoſcēs mīꝰ indigēs extiori amīculo ꝙͣ alie ꝑtes qͣre īdigeat hmōi lūine ſēſus aūt ⁊ fātaſia mīme

8 dici oꝑtꝫ ꝙ mīme indigeat hmōi lūine ad ꝯgnoſcēdas ſpe cies ītelligibl̓es q̄ pͥꝰ ſūt fātaſmata qꝛ ſic eſt debilioris et mīoris potēcie ꝙͣ ſēſus ⁊ fātaſmata. ſꝫ īdiget hmōi lūine ad cognoſcēduꝫ tl̓ia q̄ ſūt occulta nature q̄ nō pn̄t comp̄hēdi ſine tl̓i lūine vel fātaſia cuiuſmōi ſūt ſub̓e q̄ in rebꝰ ſūt na turalibꝫ rebꝰ fātaſmata faciētibꝰ. ip̄e vero mīme fātaſma ta facere pn̄t ⁊ hmōi ſūt ſub̓e ſeꝑate vt āgeli et ſeꝑabiles vt anīe quaꝝ cognitōe indiget intellectꝰ tl̓i lūine a pͥmo pnͥcipio infuſo et ad cognitōeꝫ ip̄iꝰ pͥmi pnͥcipij Et de hͦ veꝝ eſt ꝙ dictuꝫ eſt ꝙͣtuꝫ ad cognitōeꝫ tl̓iū ſpeꝝ. qꝛ ſicut facit lumē potēcia colores actu colores. ita hmōi lumē im p̄ſſuꝫ intellectui a pͥmo pnͥcipio facit hmōi ſpēs occultas potēcia intelligibl̓es ¶ Correlarium E hijs ptꝫ ꝙ etiaꝫ ph̓ice ꝓcedēdo poſſibile eſt animā Aexn̄tem in corꝑe ſpūs et ſpūalia et ſub̓as corꝑm vide re Et ſine pn̄cia gr̄e. gͦ ml̓toforciꝰ aīa btīſſime v̓ginis eleuata ⁊ abſtracta gr̄e plenitudīe. Iteꝫ ẜm ph̓icaꝫ oꝑtꝫ di ci ꝙ intellectꝰ hēt dupliceꝫ potēciā fātaſticā dum eſt in cor ꝑe. nō fātaſticā dum eſt ſeꝑatꝰ a corꝑe ⁊ ſic eiꝰ potēcia fā taſtica eſt corruptibilis mediāte fātaſia ⁊ inquātum talis corruptibilis eſt. potēcia vero ſua ſimpl̓r ineſt ei ꝑ naturaꝫ ſue ſub̓e ⁊ nō alio mediāte. vn̄ et iſta potēcia corruptibil̓ eſt ſic̄ ſua ſub̓a Inde ſic omē pnͥcipiū qd̓ vnā hēt potēciam ꝑ ſe ⁊ ẜm ſuā naturaꝫ Aliam vero mediāte alio et ꝑ accidēs eſſēcialiꝰ dēt vti potēcia quā hēt ꝑ ſe ꝙͣ illa quā hēt ꝑ accidēs Intellectꝰ vero hēt hmōi potēciā dupliceꝫ. gͦ nobilius et meliꝰ dēt vti potēcia quā hēt ꝑ ſe ꝙͣ ꝙ hēt per accidens Itē omīs intellectꝰ qui hēt vnā potēciā ꝑ ſe aliā ꝑ accidēs meliꝰ et veriꝰ dēt vti et ꝯgnoſcere ꝑ illā quā hꝫ ꝑ ſe ꝙͣ per illam quā hēt ꝑ accidēs. gͦ ſi ꝑ eſſe nihil in corꝑe aufertur ei ſꝫ magis cōfert̉. qꝛ dr̄ de aīa exn̄te in corꝑe ꝙ omīa cog noſcit et quodāmō dr̄ omīa. gͦ melius ⁊ veriꝰ ꝯgnoſcit per potēciam nō fātaſticaꝫ ꝙͣ ꝑ potēciaꝫ fātaſticaꝫ. gͦ meliꝰ cog noſcet ſpūalia quā fantaſtica.

Rn̄ſio D hoc dicimꝰ ꝙ incōueniens eſt ponere ſub̓am ſi ne potēcia et ponere ſub̓am ꝑpetuā ⁊ potēciaꝫ eiꝰ nō eſſe ꝑpetuā Sil̓r eſt incōueniēs ponere potēciā. intelligēdi quā hēt intellectꝰ in corꝑe eſſe ꝑpetuaꝫ. vn̄ nota ꝙ qualitates naturales ſēſibus ꝓpijs ꝓportōabl̓es ſūt ⁊ appropriant̉. ꝙͣtitates vero ſenſui coī. ſub̓e v̓o intellectui. hic eī eſt ordo cognitōnis aīe dum eſt in corꝑe Intellectꝰ vero ſeꝑatꝰ a corꝑe aut hēbit eūdeꝫ ordinē intll̓igēdi quē hūit in corꝑe aut cōtrariū. ſi eūdeꝫ. gͦ erit idē mōꝰ intll̓igē di in corꝑe ⁊ extͣ corpꝰ qd̓ eſt impoſſibl̓e. ſꝫ ſi ꝓpͥum eſt ei cognoſcere ſub̓am et hoc eſt ei pnͥcipale ẜm ſe. tūc extͣ cor pus hēbit pnͥcipal̓r potēciaꝫ intlligēdi ſub̓am ⁊ ẜm poſterius accidēcia hec aūt potēcia ſil̓ eſt creata cū intellectū et eſt ꝑpetua ſic̄ intellectꝰ eſt ꝑpetuꝰ Alterata aūt eſt hec po tēcia ex ꝯiūctōne ip̄iꝰ cū corꝑe. ex ꝯiūctōne em̄ ip̄iꝰ cum corꝑe cognoſcit accidēcia ⁊ ſub̓as eo mō quo extra corpꝰ cognoſcere nō pōt. qꝛ cognoſcit accidēcia nō ſolū in illa ha bitudīe in qͣ ſe hēnt ad ſub̓as in quibꝫ ſūt. ſꝫ etiaꝫ in illa cō ꝑatōe qͣ ſūt pnͥcipia ꝑmutatōnū ẜm ꝙ gn̓ant ſuas ſpēs in alijs ſub̓ijs corꝑeis ⁊ incorꝑis. ẜm em̄ hāc hītudīeꝫ gene rāt ſpēs ſuas in ſēſibꝰ ſuis Ex quibꝫ gn̓atis in ſēſibꝰ fiūt fātaſmata in fātaſia ⁊ poſtea accipit̉ in ītellectu ⁊ ꝑ hu iuſmōi fātaſmata ꝯgnoſcūt̉ ſub̓e q̄ fātaſmata face̓ nō pn̄t et ſic ex coniūctōne eiꝰ cū corꝑe potēcia ip̄ius creata non fantaſtica incipit eſſe fantaſtica ideſt fātaſticū et ꝑ fanta ſmata alioꝝ ꝯgnoſcitiua et ſic ꝑ coniūgi cum corꝑe altera tur potencia nō fantaſtica in fātaſticaꝫ Et ſicut alibi maio res motus in aīa extra corpꝰ quibꝫ intendit aīa impediūt minores ꝑcipi ab anima ita dum eſt in corpore manifeſtio res motus et maiores reꝝ faciēciū fantaſmata circa aīam impediūt ꝑcipi ab anima manifeſte ea que fātaſmata face̓ nō pn̄t. vn̄ aliqn̄ cū ītellc̄us contͣhit ſeip̄m abſtrahēdo ſpe cl̓atōem ſuā a ſēſu ml̓ta ꝑcipit occulta que per ſpeculatōeꝫ

ip̄ius coniūctaꝫ ſpeculatōni ſenſuum ꝑciꝑe non pōt et ſic iteꝝ patet phiſice ꝙ anima in corpore etiam citra auxiliuꝫ gr̄e gratuꝫ facientis in contemplatōem ſpūum ⁊ ſpūaliuꝫ aſpicere ⁊ aſpectū pōt dirigere ⁊ videre. gͦ ml̓toforciꝰ be atiſſima virgo auxilio gr̄e potuit hoc facere in ſua cōtemplatōe Iteꝫ paulꝰ ſerbit̉ in raptū vidiſſe diſpoſitōem ce leſtis ierarchie ⁊ btō dyo. reuelaſſe ergo ml̓toforciꝰ btīſſi na v̓go vidit ſtatuꝫ āgeloꝝ et triūphātis eccl̓ie Itē mar tinꝰ vidit demones et iacob āgelos qn̄ dixit Caſtra dei ſūt hec Ex hijs aūt omībꝰ cōcludit̉ ꝙ btīſſima v̓go in ſua cō tēplatōe poterat videre deū et āgelos ⁊ demones et aīam ꝓpaꝫ et ſub̓as reꝝ corꝑaliuꝫ ꝑ ſcip̄as ¶ Cap̄. cxxxix Oſt hec querit̉ de ſciēcia que ꝑtinet ad actōeꝫ Et p̓mo de mechanicis et poſt hec de liberalibꝫ Queri tur ergo vtꝝ btīſſima v̓go ſcinerit omēs mechacas ſcīas et videt̉ ꝙ ſic Omīs ſcīa eſt de numero bonoꝝ. ei nullū bonū defuit. gͦ omēs ſcīas habuit Iteꝫ bonū addi tum bono facit magis bonū. gͦ ei defuit aliqd̓ bonū ſcꝫ ſcīa aut non Si nō hēo ꝓpoſituꝫ Si ſic illa addita magis bonū fieret Iteꝫ cōtra natura nō deficit in neccarijs nec habun dat ſuꝑfluis. gͦ ml̓toforciꝰ gr̄a Sꝫ quedā mechanice ſcīe erāt btīſſime virgini neccarie ſic̄ ml̓ieres q̄daꝫ ſuꝑflue ſic̄ viriles. gͦ iſtas habuit et nō illas Iteꝫ augͥ. quidaꝫ volūt ſcire vt ſciāt et eſt curioſitas. quidā volūt ſcire vt ſciātur et eſt vanitas. quidaꝫ volūt ſcire vt edificetur et eſt ſapi encia. quidā volūt ſcire vt edificet ⁊ eſt caritas Et hij tm̄ duo vltimi mōi nō ſūt in abuſiōe ſcīe. gͦ omīs ſcīa nō abuſiā dēt eſſe ad edificatōeꝫ ſui vel alioꝝ Sꝫ ſcire mechanicas a btīſſima v̓gine viriles nō eſt ordinatuꝫ ad ſui vel alioꝝ edi ficatōem ergo ip̄as neſciuit. ¶ Cap̄i. cxl. Oſt hec querit̉ vtꝝ ſciuerit mechaīcas ml̓ebres ſubtiliores ſicut eas q̄ fiunt aurifrigijs ⁊ ſericis oꝑibꝫ et ſubtilibꝫ ſuturis et hmōi. Et videt̉ ꝙ ſic

Ip̄a eniꝫ vt dicit dam̄. a nullo illuſtriū vincit̉ hec aūt ſūt ſcīe ⁊ oꝑa illuſtriū feīaꝝ gͦ ⁊cͣ. Iteꝫ ſua oꝑatō fuit laudabiliſſima. gͦ hūilima. Sꝫ maior hūilitas apparet ſcire nobi lia ⁊ ſubtilia ⁊ oꝑari vilia ⁊ ꝯn̄ia ꝙͣ tm̄ ſcire vilia ⁊ oꝑari tl̓ia. gͦ videt̉ ꝙ btīſſima v̓go debuit ſcire nobilia ⁊ oꝑari vi lia Iteꝫ cōtra iſta ſubtilia magis ordinātur ad vanitatē ꝙͣ ad vtilitateꝫ Oꝑatō aūt btīſſime v̓ginis tm̄ ad neceſſitate fuit. gͦ nō erat circa tl̓ia Itē btīſſima v̓go ꝑfecta fuit ẜm actōeꝫ et cōtemplatōeꝫ vn̄ Luc̓ Maria optimā ꝑtem elegit bona ꝑs actiuoꝝ melior cōtemplatiuoꝝ Sꝫ optima eius q̄ ꝑfecta fuit in actōe ⁊ ꝯtēplatōe hoc aūt fuit btīſſima vir go. gͦ ip̄a debuit hr̄e oꝑa actōis q̄ ꝯtēplatōi mīme repugͣ rēt hec aūt ſūt oꝑa maualia groſſa ⁊ coīa q̄ nō reqͥrūt mul tam attētōeꝫ cogitatōis. gͦ videt̉ ꝙ c̓ca hmōi dēat̉ eē oꝑatō btīſſiē v̓ginis Querit̉ gͦ ſi ſcīaꝫ mechaīcoꝝ habuit improportōabl̓r alijs ⁊ excellent̓ et videt̉ ꝙ ſic ſic̄ em̄ ſe hēt effe ctus ad effectū ita cā ad cām Sꝫ effectꝰ cauſatꝰ ab arte mechaīca btīſſime v̓ginis improportōabl̓r excellit effectuꝫ cātuꝫ ab artibꝰ mechaicis in alijs. gͦ ſcīa mechaīca in btīſſi ma v̓gine excellit ſcīaꝫ mechaicaꝫ in qͦcūqꝫ. mīor ptꝫ ex hoc ꝙ digniſſimū ad qd̓ ordināt̉ artes mechaice eſt veſtitū. pͥ mo em̄ aīa poſtea corpꝰ poſt hec veſtimētuꝫ Sꝫ digniſſiᵐ oīm veſtim̄toꝝ fuit tunica incōſutil̓ quā fecit btīſſima vir go. gͦ eiꝰ ars mechaīca cābat nobiliſſimū effectuꝫ ergo ha buit ſcīam artis mechanice in ſummo. ¶ Cap̄. cxli. Oſt hec querit̉ de artibꝰ liberalibus vtꝝ et illas ſciuerit in ſūmo btīſſima v̓go Et videt̉ ꝙ ſic. ſapīa edificauit ſibi domū excidit colūnas ſeptē. illa do mus eſt btīſſima v̓go. ſepteꝫ colūne ſūt ſepteꝫ artes libera les ſiue ſciencie. ergo beatiſſima virgo habuit ſepteꝫ libera lium arcium ſcienciam Item Exod̓. Mulier petat a vicina ſua vaſa aurea et argentea hoc exponunt gloſe et ſancti de ſciencijs ſecularibꝰ. ergo ſancti debent ſecuꝫ ſcīaꝫ de mūdo portare. gͦ et btīſſima virgo Iteꝫ mille clipei pendēt ex ea

Omnis armatura fortiū Turris dauid eſt ſacra ſcriptura Clipei ſcīe ph̓ice ergo ſcīe liberales ꝑtinet ad inuitōem ſa cre ſcripture ergo ſcoꝝ eſt illas ſcire ergo et beatiſſime vir ginis Iteꝫ quidaꝫ ſancti laudātur a tl̓ibus ſciēcijs ſic̄ ſcus dn̄icus documētis arciū eruditus ſatis trāſiuit ad ſtudiū ſūme veritatis Iteꝫ de btō g̓g̓. Etudijs liberalibꝰ nulli ſe cūdus ⁊cͣ Item de btō vicēcio et ſanctiſſima katherina ⁊ ml̓tis alijs ergo btīſſime virgini nō det deeſſe iſta materia laudis ¶ Cap̄. cxlij. Oſt hoc querit̉ ſpēaliter de iſtis ſciēcijs. Et pͥmo de gramatica vtꝝ illā ſciuerit beatiſſima virgo Et videt̉ ꝙ ſic ſuꝑ illud. maria cōſeruabat omīa v̓ba hec cōferes ⁊cͣ gloſa legerat in diuerſis ꝓphetis ergo ſciue rit legere et ꝯſtat ꝙ intelligere qꝛ legere ⁊ nō intelligere eſt negligere ergo ſciuit grammaticam Iteꝫ dam dicit ꝙ in tēplo fuit enutrita vbi virgines inſtruebātur Item de ſu ſanna legit̉ ꝙ erudiebāt filiam ẜm legem moyſi. pnͥcipiuꝫ aūt eruditōis eſt gramatica ergo btiſſima v̓go ſciuit gramaticam in ſūmo Itē nūqͣ peccauit in loquēdo ergo ſciuit gramaticam in ſummo. ¶ Cap̄. cxliij. Oſt hec querit̉ de rethorica ꝓbat augꝰ. de doctri na xp̄iana ꝙ in ſacra ſcriptura ſūt diuerſi colores rethorici Sꝫ ſacraꝫ ſcripturā btā virgo ꝑfecte ſci uit ergo et rethoricaꝫ Itē ꝙ iura ciuilia et canonica leges et decreta ſciuerit in ſūmo ptꝫ hoc modo Sapīa aduocati ptꝫ in tribꝰ. vnū ꝙ obtineat cōtra iudiceꝫ iuſtū et ſapiētē ſcd̓m ꝙ cōtra aduerſariū aſtutuꝫ ⁊ ſagace. terciū ꝙ in cau ſa deſꝑata Sꝫ btīſſima virgo cōtra iudiceꝫ iuſtiſſimū et ſa piētiſſimū dn̄m Cōtra aduerſariū callidiſſimū dyaboluꝫ in cauſa nr̄a deſpatiſſima ſentēciaꝫ optataꝫ obtinuit ergo ſapiētiſſima aduocata fuit Itē ſapiēs eſt eligere aduocatū ſapiētem. ſed iſtam aduocatam elegit nobis ſpūſſanctus metip̄e qui omīa ꝯgnouit. gͦ ip̄a ſapiētiſſima fuit Itē ali qui aduocati pn̄t īiuſtū iuſtū eē ꝓbare ſophiſtice ⁊ nō face̓

Sꝫ beatiſſima virgo hoc de iniuſticia nr̄a fecit ergo improportōnabiliter omībꝫ allegare optime ſciuit Iteꝫ ip̄a imꝑa trix fuit ergo leges cōdere et legis interp̄tatō penes ip̄aꝫ fuit et oīa iura in archa ſui cordis clauſa habuit ergo bea tiſſima virgo iura omīa et rethoricam in ſūmo ſciuit. ¶ Capitulum. cxliiij. Oſt hec querit̉ de loyca quam ꝙ ſciuerit ꝓbatur hoc mō Hec enim putiliſſima eſt ad ſciēciam ſacre ſcripture et ad hereſium deſtructōem/ et fidei cōfir matōem et rōnis redditōem de ea que eſt in nobis fide er go iſta ſcīa maxime eſt neceſſaria ſāctis ergo ⁊ beatiſſime virgini Item iero. Qd̓ liber iob cōtinet ꝓpoſitōes aſſūp tōnes cōcluſiones Et idem ptꝫ de alijs libris ſacre ſcriptu re in quibꝰ ſūt vie diffinitōnū diuiſionū et argum̄tatōnū Hec ergo oīa necc̄aria ſūt ad ſacraꝫ ſcripturā gͦ et loyca in qua docetur iſta. ſed beatiſſima virgo ꝑfecte ſciuit ſadeꝫ ptꝫ ꝑcurrēdo ꝑtes lo cram ſcripturaꝫ ergo et loycaꝫ ⁊ yce que ſunt tēptatiua ſophiſtica demōſtratiua dyaletica. Temptatiua eniꝫ in ſūmo ſciuit qꝛ nūqͣ in tēptatōne ſuccu buit Sophiſticaꝫ in ſūmo habuit qꝛ onēs aſtucias dyabo li cognouit et omīa ſophiſmata ſua patefecit Dyaleticaꝫ in ſūmo ſciuit qꝛ nullius ꝓpͥe ignorāciaꝫ habuit ⁊ omīa pro bleumata ſoluere ſciuit Demōſtratiuaꝫ in ſummo ſciuit. qꝛ nobiliſſimā ꝓp̓am paſſionem de nobiliſſimo ꝓp̓o ſubiecto ꝑ ſemetip̄am cōcluſit Sūme nobile ſubiectum eſt ꝑſona et ſumma bonitas Nobiliſſima ꝓp̓a paſſio eſt miſericordia ſi ue miſeratō. hanc ergo ꝓp̓am paſſioneꝫ de hoc ſubiecto bea tiſſima virgo cōcluſit qn̄ per eam tāꝙͣ per mediuꝫ ſumme bonꝰ deꝰ in oꝑe nr̄e redēptōnis ſūmam miſericordiam in ſe demōſtrauit. quaſi tl̓i vteret̉ demōſtratōe Quicūqꝫ aufert omē malū auferibl̓e ⁊ ꝯfert oē bonū ꝯferibl̓e ip̄e ē ſūme mīcors deꝰ hō in nr̄a redēptōe abſtulit omē malū auferibl̓e et ꝯtulit omē bonū ꝯferibl̓e. gͦ eſt ſūme mīcors. ſic ptꝫ ꝙͣ be atiſſiā v̓go habuit omēs ꝑtes loyce in ſūmo ¶ Cap̄. cxlv.

Oſt hec querit̉ de phiſica et medicina. ph̓us Qd̓ cognitō aīe ad omīa valet maxime ad ſcīam natu ralem. Sꝫ btīſſima virgo ꝑfectiſſimaꝫ cognitōem aīe hūit ꝑfectiſſime eniꝫ cognouit ſe Iteꝫ ꝑ diuerſas ꝓpͥe tates lapiduꝫ ſpēꝝ lignoꝝ et aīaliū ⁊ ceteraꝝ reꝝ natu raliū diuerſe figurāt̉ intelligēcie miſterioꝝ in ſacra ſcrip tura. gͦ ſine intelligēcia ſine noticia reꝝ nō eſt ꝑfecta noti cia ſcripturaꝝ ſacraꝝ Sꝫ btīſſima virgo ꝑfecte ſciuit ſa craꝫ ſcripturam. gͦ ſciuit naturas Iteꝫ nullꝰ morbꝰ euera tici a deo incurablis qn̄ ſciret et poſſꝫ eū curare. gͦ habuit in ſūmo ſcīam medicine Iteꝫ ip̄a ſciuit curare morbum ſo lo verbo. gͦ ſciuit medicina in ſūmo Item ip̄a ſciuit curare corpus ⁊ aīam. gͦ ſciuit ꝑfectiſſime medicinā Item ip̄a ſci uit ſanare ad immortalitatem. gͦ in ſūmo habuit medicine cognitōem. Cap̄. cxlvj. Oſt hec querit̉ de ſciēcijs quadruuialibus Vtꝝ fuerint in btīſſima virgine Et videt̉ ꝙ non. qͥcqͥd eniꝫ plenū eſt gr̄a nihil hēt imꝑtinēs ad gr̄am. be tiſſima virgo fuit plena gr̄e Scīe quadruuiales ſūt imꝑtinētes ad gr̄am. gͦ btīſſima virgo non habuit ſcīam quadruuialem. Iteꝫ nullꝰ ſcoꝝ laudat̉ de hmōi ſciēcijs Item iero. Cū ſtuduiſſꝫ in platōne et in raptu cuiꝰ eſſꝫ ꝯditō nis requiſitꝰ Rn̄dit xp̄ianꝰ et dictuꝫ eſt ei nō es xp̄ianꝰ ſed platonicꝰ in epl̓a ad euſtachiū dicit ſe iero. ſtuduiſſe in tullio vn̄ dictuꝫ eſt ei Cyceromanꝰ es Cycero em̄ idē eſt ꝙ tulius ergo ſtuduit in rethorica nō in platōne Iteꝫ ſancti hmōi ſcīas appellāt curioſas Item ph̓us Qd̓ in mathe maticis ſtudere nō eſt bonū. qꝛ neqꝫ motꝰ neqꝫ oꝑatō Itē ibi nulla eſt vtilitas neqꝫ delectatō qꝛ de talibus cogitatō eſt mētis ꝑfecte ad creaturas inclinatō Et cōmūiter dilec tōnis que eſt in deo interruptō et diminutō. Ex quibꝰ er go videtur ꝙ beatiſſima virgo non ſciuerit mathematicas ſciencias. Sed contra ipſa fuit perfectiſſima ſecunduꝫ af fectum ergo et ſcd̓m intellectuꝫ. ſꝫ dilexit omīa diligibilia

Iteꝫ bonuꝫ addituꝫ bono magis facit bonū ⁊cͣ. Iteꝫ dicit̉ de Abraham ꝙ ſciuerit hmōi ſcīas et ꝑ eas ditatus eſt. gͦ et beatiſſima virgo eas ſcire debuit cui nullū bonuꝫ defuit qd̓ in alijs fuit. ¶ Capitulum. cxlvij. Oſt hec querit̉ ſpēaliter de Muſica tam in veteri ꝙͣ in noua lege erant cantatores et vſus cantꝰ ad cultuꝫ dei Cantus aūt recte ſcitur per muſicam. gͦ ad cultuꝫ dei ꝑtinet ſciēcia muſice. ergo fuit in beatiſſima virgine Item quicꝙ ꝑfectiſſimo auditui delectabiliſſimū ad audienduꝫ fuit illud maxime fuit armoniacuꝫ ſed audi tus filij dei nobiliſſimꝰ auditꝰ fuit. vox mr̄is ſibi delectabiliſſima ad audiēduꝫ fuit ergo ſūme armoniaca fuit ergo beatiſſima virgo effectuꝫ mulice in ſūmo habuit. ¶ Capitulum. cxlviij Oſt hec querit̉ de Aſtronomia. cum eniꝫ legitur. In pnͥcipio creauit deus celum et terram ⁊cͣ. Ex ponūt ibi ſancti expoſitores plures celos. Item ibideꝫ fecit deus duo magna lumīara Iteꝫ vt ſint in ſigna et temꝑa ⁊cͣ Iteꝫ aque q̄ ſub celo ſūt ⁊cͣ Ex hijs omībus patꝫ ꝙ in ſacra ſcriptura agit̉ de ſideribꝰ et ſtellis de quibꝫ eſt ſciencia aſtronomie. ergo aſtronomia eſt neceſſaria ad theologiam ergo beatiſſima virgo ſciuit eam ¶ Capitulum. cxlix. Oſt hͦ querit̉ de Ariſmetrica que eſt de numeris Numeri in ſacra ſcriptura ſunt miſtici et ſcd̓m diuerſitateꝫ numeroꝝ diuerſa per eos ſignificantur vt patꝫ in ternario ſenario et denario et ſic de alijs vt patꝫ in multis ſcripturis et gloſis ergo cognitō numeroꝝ ne ceſſaria eſt ad ſacraꝫ ſcripturam. ergo ariſmetrica. Item cōputatōes ānoꝝ fiūt ſepe in ſacris ſcripturis vt de Iacob yſaac et alijs ergo ſciēcia algoriſmi neceſſaria eſt ad ſa cram ſcripturaꝫ. Iteꝫ feſta diuerſa agūtur et in ſcriptura agi deſcribūtur ad que neceſſaria eſt ſciēcia cōpoti ergo ⁊

illa neceſſaria eſt ad ſacraꝫ ſcripturaꝫ Ex hijs aūt manifeſtum eſt ꝙ cognitō ariſmetrice vtilis eſt ⁊ neceſſaria the ologie ergo fuit in beatiſſima virgine. ¶ Cap̄. el. Oſt hec querit̉ de Geometria In ſacra ſcriptura diuerſe ſunt mēſure et mēſuratōis Mēſura Ephi Bachi Chori Modij et ſil̓ia Mēſuratōes vt ptꝫ in tabernaculo et in templo Ezechielis De hmōi aūt eſt ſci encia geometrie et cōſil̓es. ergo hmōi ſciencie neceſſarie ſunt theologie. ¶ Cap̄. cli. Oſt hec querit̉ de Methaphiſica. Et pͥmo de the ologia Qd̓ aūt beatiſſima v̓go ꝑfecte ſciuerit the ologiaꝫ videt̉ pſal. A mādatis tuis intellexi ergo impletō mādati intellectuꝫ auget oꝑanti Sꝫ beatiſſima vir go mādatuꝫ in ſūmo impleuit ergo ⁊cͣ Item psͣ. lucerna pedibus meis verbuꝫ tuū Sꝫ beatiſſima virgo ſola nūqͣ pe des affectus offendit ergo lucerna verbi ei ꝑfectiſſime illumīauit Iteꝫ Ezech̓. Cum eleuabant̉ aīalia eleuabātur ⁊ rote. Iuxta ea Qd̓ exponēs btūs g̓g̓. dicit Qd̓ cum eleuā tur doctores in vita honorātur et eleuātur ſiue exaltātur in eis ſciēcie. ſed beatiſſima virgo habuit eleuatiſſimā vitā ergo habuit theologie ſcīaꝫ Itē apl̓i ſciuerūt theologiam cū nō tamē didiciſſent Sed multo fortius beatiſſima v̓go Itē ipſā habuit aureolā p̄dicatoꝝ ergo ſciuit theologiā Itē de Cecilia legitur v̓go glorioſa ſemꝑ euāgelium xp̄i gerebat in pectore ſuo ⁊cͣ gͦ multoforcius beatiſſima v̓go Itē vnctō docebat vos omnia gloſa ad ſalutem ꝑtinentia Sed beatiſſima v̓go in proportōnabiliter fuit vncta ero improportōnabiliter omnibꝰ ſciuit ad ſalutē ꝑtinencia hoc aūt ē theologia gͦ ſciuit theologiā. Itē deutrono. eſt in archa Archa figurat beatiſſimā v̓ginē deutero. legem gͦ beatiſſima v̓go ſciuit totā legem. Itē in exo. legit̉ Reſi duum igni ꝯburētis ergo n̄ omīa ſcripture miſteria pn̄t

cognoſci Sꝫ ibideꝫ non remanebit ex eo qͥcqͣ vſqꝫ mane id eſt indiſcuſſuꝫ vſqꝫ mane reſurrectōis Ex hijs duabꝰ aūc toritatibꝰ videt̉ ꝙ ſit ſuꝑ ꝯn̄em ſtatuꝫ ſcoꝝ omēs ſcriptu ras intelligere et tn̄ incōueniēs eſt ponere ꝙ aliqͣ a ſpūſco ſit dictuꝫ ꝙ a nullo fuerit intellectuꝫ. iuxta illud yſaie Si cut ymber deſcēdit de celo et inebriat terrā. ita verbuꝫ qd̓ egredit̉ de ore meo nō reuertet̉ ad me vacuū. Ex hijs con cludit̉ ꝙ ꝑfecta cognitō ſcripturaꝝ oīm ſcd̓m intellectuꝫ ip̄iꝰ ſpūſſācti loquētis ꝑ ſcripturas ꝑtineat ad ſtatuꝫ qui eſt ſuꝑ ꝯn̄em ſtatuꝫ viatoꝝ hic aūt eſt ſtatꝰ btīſſime vir ginis et ſic btīſſima virgo theologiā improportōnabiliter ¶ Cap̄. clij. ſciuit vniuerſis. Oſt hec querit̉ de materia libri ſentēciaꝝ. materia pͥmi libri ad duo reducit̉ ad materiaꝫ de eternitate Et materiaꝫ de p̄deſtinatōne et potēcia dei ⁊ volū tate Sꝫ de hac materia plurimū ſciuit quia potēciam dei et bonitateꝫ in ſūmo in ſe exꝑta fuit Scd̓us liber eſt de angelis et oꝑibus ſex dieꝝ ⁊ ſtatu hoīs Sꝫ hec oīa ꝑfectiſſime ſciuit btīſſima v̓go. gͦ ſcd̓m libꝝ ſnīaꝝ ſciuit in ſūmo. in tercio agit̉ de incarnatōe verbi et v̓tutibꝫ Sꝫ illaꝫ in ſūmo ſciuit que incarnatōem ꝑ exꝑienciaꝫ cognouit et virtutes in ſūmo nouit. in quarto agit̉ de ſacramētalibꝫ gr̄ijs et re ſurrectōe Gracias ſacram̄tales in ſūmo habuit vt patuit in ſuꝑioribꝰ Corpꝰ etiaꝫ habuit poſt corpꝰ dei ſil̓imū cor poribꝫ reſurrectōis q̄ ſunt immūia a culpa ⁊ a pena Corꝑa alioꝝ ſanctoꝝ in via ſunt obnoxia culpe pene. inter hec fu it corpꝰ beatiſſime virginis mediuꝫ exiſtēs immū in pena et a culpa et ita habuit corpus ſil̓imuꝫ corꝑibꝫ reſurrecti onis et ita maxime cōgruit nature reſurrectōnis Ex hijs ergo ptꝫ ꝙ btīſſima virgo et bibliā ⁊ ſnīas ſciuit in ſūmo. ¶ Capituluꝫ. cliiij. Ltimo querit̉ vtꝝ ſciuerit omnia Et videt̉ ꝙ ſic Spūſſanctus docebit vos omē veritateꝫ. ergo creataꝫ et increatā Si dr̄ ꝙ non intelligat̉ de omī

veritate ſimpl̓r et vniuerſaliter hoc non pōt ſtare qd̓ ſcrip tura ꝓmittit vniu̓ſaliter ꝓmittit quare nō bn̄ gloſaret̉ ꝑti cularit̓ cum beneficia pnͥcipū ſint largiſſime interp̄tāda. Item intellectꝰ eſt ꝓpͥe ⁊ natural̓r intellectꝰ omīum ergo hēbit ꝓpͥe cognoſcibile oppoſituꝫ qͥ z conſtat ꝙ non eſt re ſtrictus ad cognoſcēdum aliqua ita ꝙ non alia ergo natu raliter omīa cognoſcit et ita videt̉ ꝙ deus ſit eiꝰ oppoſituꝫ ergo aīa btīſſime virginis potuit ſcire omīa Item omnia laudāt deum ideſt ſunt homī matia laudis diuine. ergo hō tenet̉ in omībus et de omībus deum laudare ergo aīa tene tur oīa cognoſcere. Iteꝫ omīa facta ſūt ꝓpter hoīem ergo homo tenet̉ de omībus gr̄as agere ergo omnia cognoſcit. Item ſcire omīa eſt qd̓daꝫ bonū Aut ergo aīa btīſſime vir ginis fuit capar illius boni vel non Si ſic ergo ſūme bonꝰ hoc ei coīcauit Si non. querit̉ quid ſit illud qd̓ btīſſima virgo nō potuit ſcire et cuiꝰ non fuerit capax ꝑ modum vie nec erit aſſignare Item ſcire quedaꝫ ex ꝑte et ſcire oīa ꝑfecte inter hec mediū eſt ſcire omīa imꝑfecte. pͥmū ꝑtīet ad coēm ſtatū in via. ſcd̓m ad cōp̄henſoꝝ in pr̄ia ergo me dium ꝑtinebit ad ſtatuꝫ mediū hic aūt eſt ſtatus beatiſſi me virginis ergo beatiſſima virgo ſciuit omīa ꝑ moduꝫ vie Iteꝫ xp̄us ſciuit omīa ꝑ moduꝫ prīe Apl̓i ꝑ moduꝫ vie. gͦ beatiſſima virgo que fuit media ſciuit omīa ꝑ moduꝫ vie. Item ſic̄ ꝑſona ad ꝑſonā. ita ſciēcia ad ſcīam ⁊ gr̄a ad gr̄aꝫ Sꝫ poſt ꝑſonā filij dei nō pōt ꝑſona dignior intelligi et ſimilior ei ꝙ ꝑſona mr̄is dei. ergo ſicut ꝑſona immediate ſe habet ad ꝑſonaꝫ ita gr̄a ad gr̄am et ſciēcia ad ſcīam Sꝫ ad ſcire omīa ꝑ moduꝫ pr̄ie immediatuꝫ eſt ſcire omīa ꝑ modū vie. ſed xp̄us ſciuit omīa ꝑ modum pr̄ie. ergo btīſſima vir o ſciuit omīa ꝑ moduꝫ vie Iteꝫ aīa xp̄i ſciuit omīa que de us nec tn̄ eſt ei equalis in ſciēcia ꝑ moduꝫ ſciēdi Sꝫ ſic̄ aīa xp̄i immediate ſe habꝫ ad deum. ita anima beatiſſime virginis ad aīam xp̄i ergo anima beatiſſime virginis ſciuit oīa que anima xp̄i ſꝫ imꝑfectōri modo Sed cōtra ſācti in pr̄ia

nihil ſciunt niſi ad beatitudineꝫ patrie ꝑtinencia. ergo ſancti in via tm̄ ꝑtinēcia ad beatitudinem vie ſciūt Item ſcire omīa ꝑ moduꝫ vie aut eſſꝫ ſcīa tm̄ ẜm habituꝫ que non ex it in actuꝫ et ſic eſt fruſtra. aut eſſꝫ ẜm actū et ita cum ſci encia diſcretiua viatoꝝ ſic circa hmōi creaturas ꝑticl̓ares eſſꝫ eleuatōnis et cōiūctōis mētis cū deo impeditiua ergo votiua Sꝫ cōtra illud videt̉ eſſe ꝙ in āgelis eſt dn̄plex ſci encia ſcꝫ veſꝑtina et matutina et vna non eſt impedimētuꝫ alteriꝰ ſed hoc nō eſt ſil̓e ad ꝓpoſituꝫ qꝛ cōp̄henſores vidēt omīa vno intuitu ſed non viatores Iteꝫ in pr̄ia euacuabi tur omē imꝑtinēs ad gl̓iam ergo in beatitudine vie euacu abitur omē imꝑtinēs ad gr̄am ¶ Cap̄. cliiij. Tem querit̉. vtꝝ beatiſſima virgo habuit cogni tōem veſpertinam et matutinam. ¶ Rn̄ſio D ſolutōem hoꝝ notādum eſt ꝙ beatiſſima virgo incognitōe ſua habuit plura pͥuilegia. pͥmū eſt ꝑ fecta cognitō trinitatis dei ſine medio quā habuit in via per ſpēaliſſimaꝫ gr̄aꝫ. ſcd̓m eſt ꝑfecta cognitō miſterij incarnatōnis et hanc habuit ꝑ gr̄am ⁊ ſingulareꝫ exꝑi enciam. terciū eſt cognitō ſue p̄deſtinatōnis quā habuit ꝑ reuelatōem et cauſaꝫ. quartū eſt aīe ſue et ſpūum ꝑ ſpes ꝓp̓as cognitō quā habuit diſpoſitiue ꝑ naturaꝫ cōpletīe per gr̄am et ſcd̓m hāc vidit āgelos aīas et demones. qnͥtū eſt ꝑfecta cognitō oīm ad ſtatuꝫ vie ꝑtinēciū quā habuit per gr̄e infuſioneꝫ et inſpiratōem et hec comp̄hendit ꝑfec tam cognitōem ſcripturaꝝ oꝑandoꝝ et cōtemplādoꝝ. ſex tum eſt cognitō oīm circa ſe futuroꝝ quā habuit ꝑ reue latōnū et in ſpeculo lectōnuꝫ. ſeptimū eſt oīm ad ſtatum pr̄ie ꝑtinēciū cognitō quā habuit ꝑ cōtemplatōis reuela tōnem. octauū eſt oīm creaturaꝝ ſtantiū cognitō quā ha buit ꝑ naturā et gr̄am et cōtēplatōeꝫ. nonū eſt ꝙ habuit matutinā et veſꝑtinā cognitōem Matutinā ꝑ gr̄am. veſꝑtinā ꝑ naturā et gr̄aꝫ. decimū eſt cōcluſio ex p̄dictis oībꝰ

ꝙ nulliꝰ ꝓp̓e habuit ignorāciam vnde ad obiecta ſoluentes dicimꝰ ꝙ btīſſima virgo ſufficiēter ꝑfecta fuit ꝑ habituꝫ nature et gr̄e in oꝑatōnes exire et fineꝫ cōſequi cuiuſlibꝫ et hec ſciēcia exiuit in actuꝫ et oꝑatōem qn̄ vbi et qͣliter et ꝙͣtuꝫ ordinabat̉ ſibi in btītudineꝫ et alijs in ſaluteꝫ. habuit etiaꝫ ꝑfectam cognitōem oīm ad ſuam btītudineꝫ ſcd̓m ſtatuꝫ vie ꝑtinēciū vel ad gr̄am imꝑtinēciū. vn̄ ip̄iꝰ aīa bea tiſſima nulla habuit in ſe mutilia vel imꝑtinēcia ſꝫ ꝑ totuꝫ gr̄e fuit plena. vn̄ omīa que fuerūt in ip̄ius aīa vel natura lia vel acquiſita. ſic erāt gr̄a informata vel cū gr̄a cōiūcta vt omīa eſſent gratuita. vn̄ omīs ſcīa eius gratuita omīs oꝑatō gratuita vt ſine omī reſtrictōne largiſſima et veriſſi ma interp̄tatōne eſſꝫ omīpharia gr̄a plena Ex hijs ptꝫ ſolucio ad obiecta ¶ Capitulum. clv. Equit̉ alteri fides coꝝ. glo. conſtācia fidei vel ſer mo de fide Qd̓ beatiſſima virgo plus habuit de fi de ſic ſūpta ſic ꝓbat̉. qꝛ eiꝰ fides nūqͣ defecit nec fuit intercepta Alioꝝ aūt cōſtancia fuit deficiēs et inter cepta. gͦ ip̄a vicit omēs in fidei cōſtancia. vn̄ illud de ea ſo let exponi in ecc̄i. i. Generatō p̄terit gn̓atō Ade. xp̄i aūt ineternū Iteꝫ alioꝝ fides amiſſibilis fuit ip̄ius in amiſſibi lis. gͦ eiꝰ fidei conſtācia alioꝝ fuit improportōnabil̓ Iteꝫ lat̓a ciuitatis ſūt equalia ſicut dr̄ in Apoc̓. xxj. Sed cari tas eiꝰ eſt improportōnabilis alioꝝ caritati. gͦ et fides fi dei Iteꝫ. j. ad corī. xiij Caritas omīa credit Ite math̓. oīa poſſibl̓ia ſūt credēti Sꝫ in eiꝰ fide ſecutꝰ eſt effectꝰ improportōnabilis fidei alioꝝ Iteꝫ ſi habueritis fidem vt granū ſynapis ⁊ dixitis huic mēti tolle te ⁊ mitte te in mare obe diet vob̓ Sꝫ ad btīſſime virginis dictū qn̄ dixit fiat mihi ẜm verbum tuū ſūmꝰ mons mōtiū tulit ſe ⁊ miſit ſe in ma re amaꝝ ideſt mariā. gͦ eiꝰ fides hūit maximuꝫ effectuꝫ. gͦ maior fuit omī fidē alioꝝ Iteꝫ Abrahaꝫ ponit̉ in exēplum maxime fidei qꝛ in ſpem cōtra ſpem credidit Ro. x. Sꝫ qͥd

credidit Seni de vetula filiū naſcituꝝ hoc eſt de beatiſſi v̓gine deuꝫ naſcituꝝ ergo ip̄a improportōabiliter ſuꝑauit abrahā fide ergo omēs alios. quicqͥd eniꝫ eſt ſuꝑius ſuꝑio re. ſuꝑius eſt inferiore Greg̓. fides non hēt meritum cui hūana ratō p̄bet exꝑimētuꝫ Sꝫ illud credituꝫ maxime fu it ſuꝑ rōem et exꝑimētuꝫ ergo habuit maximū merituꝫ. gͦ et maximū fidei hitum et actuꝫ Ex hijs omībꝰ manifeſtuꝫ eſt ꝙ beatiſſima virgo imꝑatrix oīm in cōſtancia fidei ſuꝑat omēs viatores. lvi. ¶ Cap̄. Equit̉ Alij gr̄a ſanitatuꝫ ſolo. Curandi infirmos Qd̓ aūt maxime fuerit in btīſſima v̓gine ptꝫ. ip̄a eniꝫ totuꝫ hoīem ſanū fecit in aīa et in corꝑe Altiſ ſimꝰ eniꝫ de terra creauit medicinā ⁊cͣ. q̄ dicit Eccī. xxxviij Illam inꝙͣ medicinā de qua dr̄ Ecc̄i. xliij. medicina oīm in feſtinatōne nebule ideſt caro xp̄i de terra quideꝫ nata ſꝫ nul lo pōdere p̄grauata vltra puritateꝫ āgeloꝝ eleuata ſubito ſpūſco oꝑante formata et liniamētata Itē Ecc̄i. xxiiij. ego quaſi fluuiꝰ dorix qd̓ eſt medicamētuꝫ gn̓atōis egreſſus de ꝑadiſo dei mei ideſt de btā virgine que fuit ꝑadiſus voluptatis a pnͥcipio in quo poſuit deꝰ hoīeꝫ ideſt xp̄m queꝫ formauerat Ite nullꝰ morbꝰ fuit ei īcurabil̓ gͦ vicit oēs in gr̄a ſanitatū Iteꝫ etiaꝫ poſt mortē curat morbos ⁊ mor teꝫ fugat. Iteꝫ qͦs curat ſanat ad immortalitateꝫ ergo ſu ꝑat omēs in gr̄a ſanitatū ſic ergo ptꝫ qͣliter beatiſſima vir go habuit gr̄am ſanitatum ¶ Cap̄. clviij. Equit̉ Alij oꝑatō virtutū Glo. oꝑatō miraculoꝝ cōtra naturaꝫ Qd̓ aūt habuerit hac in ſūmo btīſſi ma v̓go ptꝫ ex eo ꝙ oīm miracl̓oꝝ miracl̓oſiſſimū et nobiliſſimū eſt iſtud qd̓ eiꝰ fide media ꝯſtat eſſe factū ſcꝫ ꝙ deꝰ homo mr̄ v̓go. vn̄ yſa. vltīo Quis vnꝙͣ audiuit tl̓ia ⁊cͣ. iere. xxxj. Nouū creauit dn̄s in terra Mulier cir cūdabit viꝝ ⁊cͣ. ergo ip̄a habuit gr̄aꝫ miraculādi in ſūmo Iteꝫ miraculū eſt arduū ⁊ inſolidū ſupͣ facultatē cōſiſtēs

ammirātis. hoc auteꝫ totuꝫ fuit hic in ſūmo Iteꝫ alij fecerūt miracl̓a que ſūt p̄ter naturā vel cōtra naturaꝫ. ſꝫ ip̄ius fide factuꝫ eſt miraculū ſupͣ naturaꝫ. ptꝫ ergo qualit̓ excel lit omēs in oꝑatōe v̓tutū. ¶ Cap̄. clviij. Equit̉ Alij ꝓphecia Glo. p̄dicere futurā Qd̓ au teꝫ habuerit hāc in ſūmo btīſſima videt̉ qꝛ ſi ꝓphe cia eſt diuina inſpiratō ergo vbi īproportōabilit̓ ſpūſſācti pn̄cia ⁊ gr̄a et inhītato ibi etiaꝫ improportōabl̓r inſpiratō ⁊ ꝓphecia hoc aūt fuit in btīſſima v̓gine. Iuxta illd̓ luc̓.j. Spūs ſc̄s ſuꝑueīet ⁊cͣ. gͦ ip̄a habuit in ſummo ſpm̄ ꝓphecie Itē ſi ī aīas ſcās ſe trāſfert ⁊ aīcos dei ꝓph̓as ꝯſtituit Sic̄ dr̄ ſap̄. vij. vbi gͦ īproportōabil̓ trāſlatō ibi īproportōabil̓ ꝓphecia ⁊ aīcicia. hͦ aūt totuꝫ fuit in ſciſſiā aīa dn̄e oīm creaturaꝝ. gͦ habuit ꝓpheciā in ſūmo Iteꝫ in xj. Lex ⁊ ꝓphete vſqꝫ ad ioh̓eꝫ et ille fuit ꝓpheta et plꝰ ꝙͣ ꝓpheta. qꝛ ſolē digito demrauit. ſꝫ improportōnabl̓r plus eſt ſolem gn̓are ⁊ nobis dare ꝙͣ demr̄are. gͦ ſi ꝓpt̓ demōſtra tōem ioh̓es dictꝰ eſt ꝓpheta ml̓toforciꝰ btīſſima v̓go ꝓpt̓ gn̓atōem dicet̉ ꝓphetiſſa ⁊ pluſqͣꝫ ꝓphetiſſa Itē yſa. viij Acceſſi ad ꝓphetiſſā Glo. v̓gine mariaꝫ. dr̄ eniꝫ ip̄a ꝓpter excellēciam ꝓpſatiſſa. gͦ ip̄a excellit alios in ꝓphecia Itē ſi Cayphas eo ꝙ eſſꝫ potifex anni illius ꝓphetauit. vt dr̄ ioh̓. xi. tūc improportōnabl̓r btīſſima oīm ⁊ regina et im patrix eternū ſuꝑ omēs gr̄am ꝓphecie debꝫ hr̄e Item ꝙ hāc gr̄aꝫ habuerit hoc ꝑ effectuꝫ demrauit qn̄ cōſcia ſecre toꝝ ⁊ p̄ſcia futuroꝝ mīſtris nupciaꝝ dixit Quecūqꝫ dix erit vobis facite. vt ioh̓. iij. Preuidēs ſpū ꝓphecie ꝙ filiꝰ eius aquā in vinū voluit cōuertere. ¶ Capitulum. clix. Equit̉ Alij diſcretō ſpūum Glo. vt diſcernant qͦ ſpū fiāt Qd̓ aūt hāc habuerit in ſūmo btīſſiā virzo ꝓbat̉ hoc mō. ij. corī. ij. Spūalis homo omīa iu dicat ſed ip̄a improportōabl̓r alijs omīa iudicauit. gͦ ip̄a ſu per omēs diſcretōem ſpūuꝫ habuit Iteꝫ paulꝰ nō igͦrauit

aſtuciam eiꝰ ſicut dicit̉. ij. coꝝ. ij. Sꝫ ecce pluſqͣꝫ paulꝰ hec Iteꝫ in vit. pīm. quis euitabit hos laq̄os Rn̄ſum eſt ſola hūilitas Sꝫ ip̄a improportōnabl̓r omībus fuit hūil̓ ergo improportōnabl̓r plus in deceptibilis vniuerẜ Item nūꝙͣ decepta fuit Itē ꝓpͥuꝫ eſt ſp̄s neqͣ tēptare de ſuꝑbia Ip̄a aūt ſūme fuit huilis. gͦ a ſpū ſuꝑbie fuit maxīe in vi cibilis Et ſic ptꝫ ꝙ diſcretōꝫ ſpūuꝫ in ſūmo habuerit btīſſi 4 ¶ Capituluꝫ. clx. ma virgo. Equit̉ Alij gn̓a linguaꝝ Qd̓ auteꝫ hāc gr̄am non huit in ſūmo videri pōt. lingue em̄ non ſunt date fidelibꝫ ſꝫ infidelibꝰ.i. corī. xiij. 3 ip̄a fideliſſima fuit ergo donū lingue nō debuit hr̄e Item glo. ibidem vt eūtes ꝑ mūdum intelligāt linguas hoīm ſed ip̄a nō debuit ſic ire ꝑ mūduꝫ. gͦ nō debuit hr̄e donū linguaꝝ Sed cōtra ip̄a eſt aduocata oīm. gͦ debet ſcire linguas ſinguloꝝ Iteꝫ Act. ij. ſeditqꝫ ſupͣ ſingulos eoꝝ ſpūs ſc̄s Sed beatiſſima v̓go fuit cū ip̄is qn̄ apparuerūt diſꝑtite līgue tanꝙͣ ignis ergo accepit donū līgue cum ip̄is Iteꝫ cū diuerẜ hoībus cōuerſabat̉. gͦ indiguit dono līgue Item a nullo illuſtriū vincit̉. in aliqͦ ergo habuit iſtud alijs hoībꝫ excellēcius ¶ Cap̄i. clxi. Equit̉ Alij interp̄tatō ſermonuꝫ Glo. ſcripturas exponere Iteꝫ ꝙ hāc in ſūmo habuerit ptꝫ ex ſupͣ det̓mīatis vbi ꝓbatū eſt ꝙ omēs ſcripturas intel lexerit Iteꝫ nō eſt verbuꝫ ꝙ dn̄s nō reuelauerit ſeruis ſu is ſic̄ teſtat̉ Amos. iij. ergo ml̓to plus mr̄i Cet̓a vt ſupͣ. ſic ergo manifeſtū eſt ꝙ btīſſima virgo oīm in ſūmo poſſedit etiaꝫ hunc nouenarium gr̄aꝝ ¶ Cap̄. clxij. Onſeqn̄ter querit̉ de illis gr̄ijs q̄ ponūt̉ ad Eph̓. iiij. Alios quideꝫ Apl̓os Et videt̉ pͥmo ꝙ non cō ueniat beatiſſime v̓gini ꝙ ſit apl̓a hoc eniꝫ opꝰ eſt mīſteriale. vn̄ ibidē ſubiūgit̉ in opus miſterij Sꝫ mīſteriū nō cadit in oꝑatōeꝫ oīm ergo nec apl̓atꝰ Item ſuꝑ illud

dyo. Ierarchia eſt ordo diuinꝰ ſciencia et actō. dicit ꝯmē dator ꝙ officiū ſine actōe negligēcia eſt Sꝫ btīſſima v̓go nō exercuit opꝰ vel actū p̄dicatōis. gͦ nō debuit hr̄e officiū Iteꝫ luc̄. vj. duodecī elegit et illos vocauit apl̓os Cō tra de ſe dicit. ioh̓. i. Ego vox clamātis ⁊c. qͣſi diceret Nō p̄dico tm̄ voce oris. ſꝫ egoip̄e totꝰ ſū vox ita ꝙ oīa mea vi ta victꝰ veſtitꝰ locus p̄dicāt penitēciaꝫ. ſꝫ ſic omīa ioh̓is p̄dicāt penitēciā ita oīa btīſſime v̓ginis p̄dicāt innocēciam Si ergo ioh̓es hēt gr̄am ⁊ donū p̄dicatōis qui eſt vox clamātis in deẜto ergo ml̓toforciꝰ gl̓oſa v̓go hēt donū apl̓atꝰ que eſt vox clamatis in celo Iteꝫ ꝓp̓etas apl̓oꝝ eſt ꝙ ſūt lux md̓i. ſꝫ beatiſſima v̓go in ſūmo illūiauit mūduꝫ ergo in ſūmo exercuit officiū p̄dicatōis. iteꝫ officiū apl̓oꝝ eſt recō ciliare pctōres. ſed hoc ꝯuenit gl̓oſe virgini in ſūmo ergo habuit apl̓atuꝫ in ſūmo. iteꝫ dn̄s dixit ioh̓.vij. mea doctri na nō eſt mea. illi attribuēs doctrinaꝫ a quo habuit eſſēci am. ſed ſic̄ habuit naturaꝫ diuinā a pr̄e. ita habuit hūanaꝫ a mr̄e. ergo ſic̄ ſua doctrina inquātuꝫ deus fuit a pr̄e. ita ſua doctrina inquātuꝫ homo fuit a mr̄e. ergo mr̄ omīa que filiꝰ docuit nobis p̄dicauit. iteꝫ ioh̓. xvj. Nō em̄ loquet̉ a ſemetip̄o dicit dn̄s de ſpūſco ergo ſicut ſpūs ſcūs loquit̉ ab illo a quo eſt ſic filiꝰ loquet̉ a mr̄e a qua eſt inquātuꝫ hō eſt Cet̓a vt ſupͣ in materia de aureola p̄dicatoꝝ Capitulum. clxiij. Equit̉ Alios ꝓph̓as Glo. ſcripture exploratores Sꝫ ip̄a eſt tocius legis glo. gͦ in ſūmo eſt ꝓpheta vel ꝓphetiſſa. iteꝫ ioh̓. dr̄ ꝓpheta et pluſqͣꝫ ꝓpheta quia digito deū demr̄auit. ip̄a aūt deū genuit et ſic ſeip̄aꝫ mr̄em et virgineꝫ demrauit corꝑe et ſic ip̄m filiū virginis in ꝓphetis et ſcripturis ꝓmiſſuꝫ corꝑe et oꝑe demōſtrauit et ſic ſuma ꝓphetiſſa fuit. iteꝫ ꝙ ſexus nō repugnet ptꝫ qꝛ in nouo et in vetori teſtamēto ꝓphete fuerūt. Vn̄ Luc. ij. Anna ꝓphetiſſa cōmēorat̉ in actibus Apl̓oꝝ de philippo qui habuit ſepteꝫ filias que ꝓphetabāt Cetera vero vt ſupͣ

¶ Cap̄. clxxiiij. de ꝓphecia. Equit̉ Alios vero euāgeliſtas Luc̓. ij. Maria aūt cōſeruabat ⁊cͣ Glo. vt cū tēpꝰ p̄dicāde vel ſcribēde incarnatōnis adueniret ſufficiēter omīa ꝓut eſſēt geſta poſſꝫ explicare Cet̓a vt ſupͣ de aureola p̄dicatoꝝ ¶ Cap̄. clxv. Equit̉ alios paſtores Qualiter hoc donū habuei̓t btīſſima virgo quere in tractatu de ſacramētis in ſacramēto ordinis Et qualit̓ nos pauit in tracta tu de btītudinibꝰ in gradibꝫ pauꝑtatis Sic ergo hūit be atiſſima v̓go maria hūc quat̓nariū gr̄aꝝ Ex hijs maīfeſtū eſt ꝙ btīſſima dn̄a habuit vniu̓ſitateꝫ gr̄aꝝ gratuitaꝝ et ratis dataꝝ ꝙ omīphariam credimꝰ eſſe veꝝ. ¶ Ad obiecta. D ſolutōem incōtrariū obiectoꝝ dicimꝰ talit̓ di ſtinguēdo ꝙ donoꝝ gratis datoꝝ et nō gratū fa ciēciū quedaꝫ dant̉ in mīſteriū et non in ꝓpuꝫ ꝓfec tum vt ꝓphecia Balaam et Cayphe Quedaꝫ aūt ad ꝓp̓um ꝓfectū ⁊ etiā in alioꝝ mīſteriū vt dona ſpūs et lingue et ſciēcia apl̓is data Quedaꝫ aūt in ꝓp̓um ꝓfectuꝫ ſui et non alioꝝ vt dona inſtructōnis btīſſime dn̄e et tl̓iuꝫ triū que dam dant̉ ad ꝑficiēdaꝫ indigēciaꝫ. quedaꝫ ad decorādā po tēciaꝫ et quedaꝫ ad nobilitādam naturaꝫ et honorādaꝫ ꝑſo nam Et ſic habuit beatiſſima v̓go hmōi dona non ad miſte riū ſed ad decoratōis cumulū ad ꝑfectōnis et delectatōis augmētuꝫ In materia laudis et honoris increm̄tū et oīm bonoꝝ ſpūaliū complemētum. Icto qualiter beatiſſima v̓go hūit oēs gr̄as cōes Sequit̉ videre qualit̓ habuerit ſpāles quas etiaꝫ in alijs ſāctis eſt reꝑire Taliū aūt quedā ſūt q̄ ꝑtinēt ad gn̓atōneꝫ ſiue vite ingreſſuꝫ Quedaꝫ ad cōuerſatōꝫ Que daꝫ ad morteꝫ Circa generatōem inueniūtur quīqꝫ que ſūt p̄figuratō ꝓphetato ānūciatō miracl̓oſa cōceptō. in vtero ¶ Capituluꝫ. clxvj. ſanctificato

Rimo gͦ ꝙ beatiſſima v̓go fuerit multifarie p̄figu rate erit ſic manifeſtū numeri. xvij. inuei̓t gͦ moy ſes v̓gam aaron Gloſa mariā q̄ ſine viri ſemīe ge nuit verbuꝫ. Ecce qual̓r ex textu cū ſua gloſa ſequit̉ ꝙ il la v̓ga fuerit figura v̓ginis gl̓oſe. Itē exodi. iij. rubꝫ ardebat ⁊ non ꝯburebat̉. ꝙ hoc fuerit figura beatiſſime vir ginis ꝓbat etiā non diſputando. Rubuꝫ quē viderat moy les incōbuſtū ꝯſeruataꝫ agnouimꝰ tuā laudabilē v̓ginita teꝫ ⁊cͣ. Itē luc̓ pͥmo. Et nomē eiꝰ elizabeth gloſa elizabeth dei mei ſaturitas ⁊ ſigͣt que deo plena fuit. Itē ſi annūcia tō ⁊ ꝯceptō yſaac ſignat conceptōnē xp̄i ergo ⁊ ſara ſig nat maria ex hijs patꝫ ꝙ beatiſſima v̓go fuit p̄figurata. ¶ Capitulū clxxvij. Val̓r aūt ⁊ quibꝫ figuris multifariaꝫ multiſqꝫ modis ptꝫ vicꝫ in creatis in factis in viſis in ꝯiuga tis. In creatis in principio creauit deꝰ celum et terrā ideſt beatiſſimā v̓ginem que celū ⁊ terra fuit ideſt ce leſtē ⁊ t̓reſtrē ſil̓ duxit vitā ideſt angelicā ⁊ hūanaꝫ ꝯu̓ſatō nē habuit. Itē celū ⁊ terra fuit q̄ ſil̓ ⁊ altiſſima dignita te fuit ⁊ infima hūilitate. Iteꝫ celum ⁊ terra fuit qꝛ puriſ ſima v̓ginitate ⁊ fecundiſſima mr̄nitate v̓go ⁊ mat̓ ſil̓ fuit In hac pͥma die facta eſt nubecula de qͣ poſtea factus eſt ſol. Quid eſt nubecula mr̄ ⁊ materia corꝑis ſolaris niſi bea tiſſima v̓go mr̄ ⁊ materia corꝑis ſaluatoris. In ſcd̓a die poſitū ē firmamētū in medio aqͣꝝ. qͥd aūt eſt fimam̄tū qd̓ hēt fixas ſtellas in ſui ornamentū ⁊ diuidit aqͣs ab aquis niſi beatiſſima v̓go q̄ hēt ſtellas. xij. ideſt coronā. xij ſtella rum ideſt omniū ſcōꝝ in capite ſuo poſitaꝫ in medio aqua rū ideſt ſcōꝝ vie ⁊ ſcōꝝ pr̄ie diuiſa pͥus ab vtriſqꝫ exiſtēs ſupͣ ꝯmunē ſtatū vie ⁊ infra ſtatū pr̄ie ꝯmūicās tm̄ vtriſ qꝫ hn̄s cū ſuꝑioribꝰ v̓tutū ꝑfectōne cum inferioi̓bꝫ merē di conditōnē. Itē cum ſuꝑioribꝫ ſecuritatē cōtra caſū cuꝫ inferioribꝫ poſſibilitatē ad meritū. Itē cū ſuꝑioribꝫ exul tatōnē cū inferioribꝫ cordis paſſionē. Tercie diei opꝰ ē

Corgregatō aquaꝝ in vnū locum ideſt in v̓ginaleꝫ vteruꝫ congregatōnē omniū gr̄aruꝫ. Sed in hoc eſt differētia ꝙ congregato gr̄aꝝ appellat̉ maria media ꝓducta. Cōgregato vero aquaꝝ appellat̉ maria media correpta. Et hoc ideo quia tranſitoria eſt. iuxta illud ecc̓.xxj. Et mare iaꝫ non eſt hec aūt media ꝓducta qꝛ ꝑpetua. iuxta illd̓ luc̓. x. maria optimaꝫ parte elegit q̄ non auferet̉ ab ea. Quar to die fecit deus duo lumīaria magna maius vt p̄eſſꝫ diei minꝰ vt p̄eſſꝫ nocti. ſolē ſcꝫ ⁊ lunam. Quid aūt ꝑ lunā niſi v̓go beatiſſima luci conformiſſima diuīe ⁊ claritate plena figurat̉. Luna vt legit̉ in ſentētijs facta eſt ꝓpter diei et noctis viciſſitudinē ꝓpt̓ noctis declaratōnē ꝓpt̓ oꝑantiū in nocte conſolatōneꝫ. Et qꝛ quedā aīalia ſunt q̄ lucē diei ferre nō pn̄t. Hec aūt oīa oꝑat̉ v̓go lucidiſſima. Eſt eniꝫ quies laborantiū qͥes ⁊ decꝰ mortaliū ſolatium oꝑantium vmbraculū infirmoꝝ refrigerās vmbra mīe qͦs reuerberat ſol radijs iuſticie. Quinte diei opꝰ eſt formatō piſciuꝫ et auium. Et quid ſūt piſces ⁊ aues niſi beatiſſima v̓go que vt piſcis natabat in medio aquaꝝ maris tribulatōnū ⁊ vt auis volauit ſuper pēnas ventoꝝ in celo ꝯtemplatōnis. Sexte diei opus eſt formatō homīs ⁊ poſito in ꝑadiſo vo luptatis. Quid aūt eſt ꝑadiſus voluptatis niſi beatiſſima virgo in qua deꝰ pater poſuit homine ideſt xp̄m in die cō ceptōnis. Sic gͦ beatiſſima v̓go in om̄ibꝫ oꝑbꝰ ſex dierū eſt exp̄ſſiſſime p̄figurata nō autē tm̄ ī īcreatis ſꝫ in factis eſt p̄figurata vt patꝫ in archa noe in yride in tabernaculo moyſi. in archa teſtamēti. in candelabro. in ꝓpiciatorio. in templo. in throno ſalomonis. in oſtio. in domo ſaltus. ⁊ in multis alijs. Sil̓r in viſis ⁊ ymaginatis inuenitur figura ta vt ē rubꝫ moyſi. Exo.iij. Sedes ſaphirina ſuꝑ firmam̄ tū. Oſee.j. mōs d̓ qͦ p̄ſciſus eſt lapis ſine manibꝫ. dan. ij. in arborē q̄ celos tāgebat. Daniel̓. iiij. ī porta clauſa. eze xliiij. in vellere gedeonis. iudicū. vj. in fōte ꝑuo qͥ creuit in fluuiū maximū Heſter. xij. porta tēpli ſpetōſa. act. iiij

Item in muliere amicta ſole. apoc̓. xv. Sil̓r in ꝯiugatis Rebecca. Rachele in iudith vidua ⁊ in heſter cōiugata. In ſara ſterili ⁊ in eliſabeth matre. Ex hijs om̄ibꝰ ſuffici enter manifeſtū eſt ꝙ beatiſſima v̓go increatis ⁊ factis vi ſis ⁊ in coniugatis eſt multipliciter p̄figurata. ¶ Capitulū clxviij. Oſt hec etiā videt̉ ꝙ fuei̓t ꝓphetata yſa. ij. Egrē dietur v̓ga de radice yeſſe. Gloſa v̓go maria vel alia glo. v̓gam ⁊ florem iudei criſtum ſuum interp̄ tantur. quia in v̓ga regnantis potentia in flore pulchritu do. Nos vero per v̓gam mariam intelligimꝰ cui nullꝰ fru tex adheſit vel alia glo. Egredietur v̓ga de radice ⁊cͣ pro phetat de natiuitate vt tota eccleſia cantat v̓go dei genitrix virga eſt flos filius eius. Item numeri. xxiiij. Ori etur ſtella ex iacob. Item yſa. iiij. fructꝰ terre ſublimis lo. v̓ginis marie. Item yſa. vij. Acceſſi ad ꝓphetiſſam. Glo. v̓gineꝫ mariā. Ex hijs patet ꝙ natiuitas beatiſſime v̓ginis eſt multipliciter ꝓphetata. ¶ Capitulum. clxix. Oſt hec ꝓbatur ꝙ etiam fuerit annunciata hͦ mo do ioh̓es fuit annunciatꝰ ⁊ alij ſancti minores vt yſaac ⁊ ſampſon. ergo ⁊ beatiſſima v̓go debuit an nunciari. Item ꝓpinquante lucifero annūciat̉ aurora Sꝫ ioh̓es fuit lucifer ⁊ fuit annunciatꝰ Beatiſſima v̓go aurora ergo potiꝰ debuit annunciari. Iteꝫ laborātibꝰ maxīe debuit annunciari ortꝰ aurore. iuxta illud. Gene. Dimitte me iam em̄ aſcēdit aurora ergo nobis maxime de buit annūciari ortꝰ aurore cōſurgentis que quādo ſurrex it nos ſecum ſurgere fecit ⁊ ad ſurgendū excitauit. Itē dam. ioachim qͥ honeſtā ⁊ laude dignaꝫ. annā in mr̄imoniū duxit. Sꝫ quēadmodū vent̓ anne ſterilis exiſtēs ꝑ votuꝫ et repromiſſionē ſamuelē peꝑit ita ⁊ hec ꝑ p̄ces ⁊ repro miſſionē dei genitricē affert vt ⁊ in hoc a nullo illuſtrium vincat̉. ecce exp̄ſſe patꝫ ꝙ beatiſſima v̓go fuit annūciata

¶ Capitulum. clxx. Oſt hec ꝓbat ꝙ fuit miraculoſe ꝯcepta. Quia ſi a nullo illuſtrium vincit̉ ⁊ minores ⁊ minꝰ illuſtres miraculoſe ſunt concepti ergo ⁊ ip̄a. Item dicit dam. ꝙ per p̄ces ⁊ repromiſſiones fuit nata ergo nō natural̓r. Item ſignatū perfectiꝰ eſt ſigno. Sed figure beatiſſime v̓ginis fiebant diuina volūtate per ſe oꝑante ⁊ o exijt ineſſe natura ſupe non humana ergo beatiſſima v̓ o ſuꝑnaturalis fuit eius riore oꝑante contra inferiorē et conceptō. Capi. clxx. Oſt hec ꝓbatur ꝙ fuerit in vtero ſanctificata hoc modo. Eccleſia celebrando feſtiuat eius natiuita tem ergo fuit ſancta quando fuit nata ergo fuit in vtero ſanctificata. Item iohannes fuit in vtero ſancti ficatus ergo ⁊ beatiſſima v̓go. Preterea patet luce pͥmo vbi dicit̉. Et ſpū ſancto replebitur ad hec ex vtero mr̄is ſue ⁊cͣ. Item ieremias fuit ſanctificatꝰ ergo ⁊ beatiſſima v̓go. ꝓbatō patet iere. pͥmo priuſqͣꝫ te formarē in vtero noui te ⁊cͣ. Item om̄is ſanctificatus in vtero ordīatur ad ſanctū in vtero ergo quod immediatōeꝫ ⁊ ꝓpinquiorem relatōnem habet ad ſanctum in vtero. Illud potiſſimū de bet ſanctificari in vtero. Sed non potuit immediatior eſ ſe relatō eius quod vniebat̉ verbo ad aliquid aliud quā ad id vnde ſumebatur illud quod vniebatur verbo hoc au tem potiſſimum fuit beatiſſima v̓go ergo ipſa potiſſimuꝫ fuit ⁊ debuit in vtero ſanctificari. Item ieremias dicitur in vtero ſanctificatus propter expreſſiorem ꝓphetiam de ſancto in vtero Et iohannes in vtero ſanctificatus ꝓpter digiti demonſtratōnē ergo multofortius beatiſſima virgo propter ipſius exceptōnē ⁊ generatōnem. Item dicit anſ helmus. Ea puritate beatiſſima virgo nitebat qua maior ſub celo nequid intelligi. Sed puritas hominis dei eſt

peccatū origīale nec habere nec vnꝙͣ habuiſſe. Maior pꝰ illam eſt originale quidem habuiſſe. ſed ſtatim ⁊ omnino ab illo mūdatū eē gͦ beatiſſiā v̓go debuit qͥdē ī pcc̄o origīa li ꝯcipi. ſꝫ ſtatī ab ip̄o peītꝰ mūdari gͦ debuit ī vt̓o ſcificari Item Augꝰ. ego puto ꝙ copioſior ſanctificatōnis bene dictō in ip̄am deſcēdit q̄ nō tantū ip̄ius ſcificaret ortū. Sꝫ etiā vitā d̓ inceps ab om̄i peccato cuſtodirꝫ īmunē qd̓ nem alteri in natis mulierū credit̉ eſſe donatū ⁊cͣ vt ſupͣ. Ex vltima auctoritate maīfeſtū eſt ꝙ beatiſſiā v̓go in vte ro ſcificata fuit ꝙ aūt eiꝰ ſcificatō om̄s excellit in hͦ nota ꝙ alij poſt talē ſcificatōeꝫ adminꝰ venial̓r peccauerūt vnde dr̄ de ioh̓e. Antͣ deſerti ⁊cͣ. ip̄a aūt ita ſcificata fuit ꝙ pec care nō potuit vt qͣ. int̓ pͥuilegia patebit. Sic igit̉ maīfe ſtuꝫ qual̓r beatiſſima v̓go fuit purificata ⁊ ꝓphetata annū ciata ⁊ miraculoſe ꝯcepta ⁊ in vt̓o ſcificata. Et ꝯſtat ip ſaꝫ oēs ſpūales gr̄as huiſſe qͣs ꝯtingit ortū ſcōꝝ d̓corare ¶ Capitulū clxxij. Oſt hec videndū eſt de ſpūalibꝰ gr̄ijs q̄ circūſtāt u̓ſatōꝫ. Que ſpūalitas gr̄e innuit̉ qͦtiens aliqͥs ſcōꝝ ſpūal̓r a deo diligit̉ vel amicus dei appellat̉ v̓bi gr̄a in veteri teſtamēto. Dn̄s ſpūal̓r diligere dr̄ Abra ham ⁊ hͦ ꝓpt̓ fidē iuxta illud. Gen̄. ij. Credidit abraham deo ⁊ reputatū eſt illi ad iuſticiā ⁊ amicꝰ dei appellatꝰ eſt Sic em̄ deꝰ loq̄bat̉ cuꝫ eo Itē moyſes ꝓpter māſuetudīeꝫ qꝛ fuit mitiſſimꝰ hoīm qui fuer̄t in terra amicꝰ loq̄bat̉ deꝰ facie ad faciē ſic̄ ſolꝫ loqͥ hō amico ſuo. Numeri. xij. Iteꝫ dauid ꝓpt̓ hūilitatē inuenit em̄ virū ſcd̓m cor ſuū dn̄s Itē in nouo teſtamēto ioh̓es euāgeliſta ꝓpter v̓ginitatē q̄ ſpū alis p̄rogatiua caſtitatis. ſpūali dilectōne fecerat dignuꝫ ſpūal̓r diligebat ih̓us. Item legitur in eodem iohannis. vndecimo. ꝙ dominus diligebat mariam et martham et laſaꝝ ⁊ ꝯſtat ꝙ hͦ fuit ꝓpt̓ hoſpitalitatem ꝑ quā ip̄i ⁊ alij quidā placuer̄t deo Itē nicolaꝰ ꝓpt̓ mīaꝫ amicꝰ dei appel latꝰ eſt. ſꝫ hͨ d̓ina excellētiſſime fuer̄t in būſſā v̓gine. Si

em̄ dilexit abrahā ꝓpt̓ fidē qͣ credidit de vetula ⁊ vetulo filiū naſciturū vl̓ qͣ credidit filiū morituꝝ ⁊ reſurrecturū ml̓tofortiꝰ diligebat beatiſſimā v̓ginē ꝓpt̓ fidē qͣ credidit ſe v̓ginē deū pariturā ⁊ v̓ginē ꝑmāſurā. Itē ſi dilexit moy ſen ꝓpt̓ māſuetudinē ⁊ hāc etiā dilexit. qꝛ eſt v̓go ſingl̓a ris int̓ om̄s mitis. Itē ſi dilexit dauid ꝓpt̓ hūilitatē hāc etiaꝫ dilexit. qꝛ vt dic̄ augꝰ. nūꝙͣ exaltata ſuꝑ choros an geloꝝ fuiſſꝫ n̄ eſſꝫ hūilima oīm hoīm. Itē ſi dilexit ioh̓em ꝓpt̓ v̓ginitatē ⁊ ecce plꝰ ioh̓e hāc Hec eſt em̄ v̓go v̓ginū hͦ ioh̓es nō fuit Itē ſi mariā marthā ⁊ lazaꝝ ꝓpt̓ hoſpita litatē dilexit hͨ ip̄ꝫ in vt̓o ſuo hoſpitauit carne veſtiuit la cte cibauit hͦ matha n̄ fecit Itē ſi nicolaū ꝓpt̓ mīaꝫ ⁊ hāc qꝛ regina mīe. Ex hijs om̄ibꝰ maīfeſtū eſt ꝙ om̄s ſpūales gr̄e qͣs circa alioꝝ ſcōꝝ conu̓ſatōꝫ eſt reꝑire in maria gr̄o ſiſſima v̓gine ſuꝑant ⁊ eminēt maīfeſte. ¶ Ca. clxxiij. Oſt hͨ querit̉ de gͣcijs ſpēalibꝰ circa morte/ q̄ vide tur eē qnͥqꝫ ſcꝫ mortem p̄ſcire: moriturā inuitare. mori ſine dolore. ſtatī euolare. ⁊ aīa ⁊ corꝑe ſtatī reſurgere. Ad pͥmū ꝙ beatiſſiā v̓go mortē p̄ſciuit videt̉ a mīori de ſcō martino legit̉ ⁊ cātat̉ Beatꝰ martinꝰ obituꝫ ſuū lōge an̄ p̄ſciuit. Iteꝫ petrꝰ p̄ſciuit ꝙ b̓uis eſſꝫ depoſi tō tab̓naculi ſui. Itē ioh̓es ſciuit ſuꝑueīſſe diem mortis ſue Cū gͦ oēs iſti p̄ſciuer̄t diē motis ſue gͦ ⁊ gl̓oſa v̓go oīm illoꝝ dn̄a p̄ſciuit. Itē ꝓu̓. xiij. ſpes q̄ differt̉ affligit aīaꝫ Si gͦ tp̄s p̄ſcitū ⁊ det̓mīatū ⁊ p̄ſcīa pene finiēde letificat ⁊ incertitudo anxietatē gn̓at gͦ ad beatitudinē vie ꝑtinꝫ p̄ſci re mortē det̓mīate gͦ beatiſſiā v̓go p̄ſciuit mortē ſuā det̓mi ꝙ beatiſſiā v̓go hūit pͥmā gr̄aꝫ q̄ c̓cūſtat in or nate. ſic gͦteꝫ. Itē ad hͦ idē oīs hō vellꝫ mortē p̄ſcire libēt̓ gͦ ⁊ ip̄a ſꝫ qͥc qͥd voluit ſcire filiꝰ eiꝰ reuelauit ei n̄ aliqͣ rō īpediret ſꝫ il lud nll̓a rō īpediuit gͦ ei reuelauit Itē q̄ ē rō qͣre aliqͥbꝰ re uelat̉ aliqͥbꝰ nō. ſi digͥtas ⁊ ip̄a dig̓ſſiā ſi cai̓tas ⁊ ip̄a cariſ ſima ſi d̓ſideriū. iuxta danie. qͥ fuit vir deſiderioꝝ ⁊cͣ. ⁊ ip ſa cupiebat ſūme diſſolui ⁊ eē cū xp̄o q̄cūqꝫ gͦ cā aſſignari

pōt illa in beatiſſima v̓gine excellētōr fuit quam in alijs. Item int̓ p̄ſcire trāſitū ⁊ oꝑari ⁊ int̓ nō p̄ſcire nec operari mediū eſt p̄ſcire ⁊ nō oꝑari. Primū ꝯueīt xp̄o ſcd̓m alijs viatoribus gͦ mediū ꝯuenit beatiſſime v̓gim q̄ hēt ſtatum medium. ¶ Capitulū clxxiiij Oſt hec querit̉ de inuitatōne ⁊ deductōe. ꝙ aūt dn̄s mr̄eꝫ ſuā īuitatā deduxei̓t videt̉ ꝑ locū a mi nori qꝛ dn̄s apparuit caro ſuo ioh̓i ⁊ dixit veni di fecte mi ⁊cͣ. ſi hͦ fecit xp̄s ioh̓i gͦ potiꝰ mr̄i. Itē ſi ioh̓i qꝛ carꝰ gͦ potiꝰ mr̄i qꝛ in infinitū carior fuit. Itē dr̄ in pͥmo pall̓. xv. ꝙ dauid deduxit archaꝫ in domū ſuā in thimpa ⁊cͣ. Itē qual̓r luſit an̄ archā gͦ xp̄s mr̄eꝫ ſuā ſpēal̓r dedux it. Iteꝫ opꝰ mīe eſt ſepelire mortuos gͦ ⁊ pr̄ mīaꝝ potiſſi me dūit exequijs mr̄is int̓eſſe ⁊ eā ſepulture ꝯmēdare ſꝫ ipſiꝰ ſepelire fuit in celo ſuꝑ om̄s choros aſſumi gͦ debuit hͦ filiꝰ in ꝑſona ꝓp̓a ⁊ corꝑali pn̄cia face̓. ¶ Ca. clxxv. Oſt hͦ querit̉ de ipſiꝰ morte ſi fuerit ſine dolore. Et videt̉ pͥmo ꝙ nō. ita em̄ ſe habꝫ mors ad mor tem ſic̄ ſe hēt vita ad vitaꝫ ſꝫ vita dn̄e nr̄e int̓ oēs vitas ſil̓ima fuit dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i gͦ ⁊ mors morti. ſꝫ iſta do loriſſima gͦ ⁊ illa. Iteꝫ rō qua aſſignat̉ qͣre mors dn̄i fuit doloriſſima ſiue aſprima. Dr̄ em̄ vt oportꝫ ꝙ ibi eſt nobi lior naturaꝝ ꝯiūctō. vbi maior eſt delectatō. ſꝫ in qͦrū cō iūctōne maior eſt d̓lectatō in illoꝝ ſeꝑatōe maior ē dolor Vn̄ cū aīa xp̄i nobiliſſima fuei̓t ꝯiūcta nobiliſſimo corꝑi. In illoꝝ ꝯiūctōe maxīa fuit delectatō ⁊ ī ſeꝑatōe maxīꝰ fuit dolor. vn̄. iere. o vos oēs qͥ trāſitis ꝑ viā ⁊cͣ. ſꝫ eadē cā eſt in beatiſſima v̓gine ſcd̓o loco in ſūmo gͦ in ip̄ius morte maxīꝰ fuit dolor pꝰ dolorē xp̄i Itē int̓ q̄cūqꝫ maior ē pax illoꝝ delectabilior eſt ꝯmanſio. ſꝫ in corꝑe beatiſſime v̓gīs et in aīa ſua adinuicē maxīa fuit pax qꝛ ſpūs adu̓ſus car nem nō ꝯcupiuit nec econu̓ſo gͦ fuit ibi delectabilior com manſio ergo ⁊ maximꝰ in ſeꝑatōne dolor. In contrarium ⁊ eſt quod legitur in prologo ſuper iohannem de iohanne

ꝙ facta oratōne poſitus eſt ad patres ſuos tam extͣneus a dolore mortis quā a corruptōne carnis ſꝫ beatiſſima v̓go improportōnabilit̓ plꝰ debuit eſſe aliēa a dolore mortis Item dam. Sed ⁊ ipſa beata beataꝝ que ſuꝑ naturaꝫ do minatōnū exaltata eſt. Dolores qͦs effugit pariēs hos ī xp̄i paſſionis tꝑe ſuſtinuit a mr̄nali ꝯpaſſione viſceꝝ lace ratōneꝫ tolarās ⁊ quē deū cognouit ꝑ natiuitatē. hūc vt maleficū vidit int̓fectū hinc ipſa ceu gladio cogitatōis lacerata ⁊ hoc ē tuā ipſiꝰ aīaꝫ ꝑtrāſibit gladiꝰ luc̓.ij. Ex hac auctoritate infert̉ Vbi dr̄. nō iudicabit deꝰ bis mid ip̄m ꝙ ille dolor reputat̉ ei gladiꝰ gͦ ſic̄ pꝰ gladiū non eſt dolor ita nec poſt iſtū gladiū debuit ſuſtinere dolorē mor tis Itē ille gladiꝰ reputat̉ ei ꝑ equipollētiā ꝓ martirio ſꝫ poſt martiriū nō eſt dolor mortis gͦ nec poſt hūc qͥ eqͥpollet ei. Itē rōne huiꝰ debet̉ ei aureola martirū gͦ pꝰ hunc nō eſt dolor mortis. Itē moyſes ꝓpt̓ abſtractōneꝫ ſpūs ſecundū actū a viribꝰ inferioribꝰ nō ſenſit defectū ſitis ⁊ fa mis. xl. diebꝰ ⁊.xl. noctibꝰ. Sil̓r ⁊ helias gͦ ſi delectatō ſpūs tal̓ ⁊ tāta tl̓r ⁊ tm̄ abſtraxit h̓ ⁊ ſenſū paſſionis tl̓r ⁊ tm̄ ⁊ tamdiu int̓rupit gͦ maior magis abſtrahit ⁊ mag̓ in terrūpit ⁊ īproportōnabil̓r maior ī proportōnabil̓r magis abſtrahit ⁊ interrūpit. ſꝫ īproportōnabil̓r abſtrahi a corpore ſuꝑ illud abſtrahi qd̓ eſt ſcd̓ꝫ actū eſt iſtud abſtrahi qd̓ eſt ſcd̓ꝫ ſb̓am ⁊ īproportōnabil̓r interrūpi qd̓ eſt ſꝑ gͦ ī ꝓportōnabil̓r maior delectatō pōt abſtrahere aīaꝫ a corꝑe ſcd̓m ſb̓am ⁊ excludere oēꝫ penā gͦ beatiſſima v̓go mortua fuit p̄ amore ſine dolore Itē paulꝰ neſciuit in raptu vtꝝ in corꝑe ſiue extͣ corpꝰ. ij. cor. j. gͦ intētōr raptꝰ ſcd̓m ſb̓am abſtrahere poſſꝫ. Iteꝫ maiores motꝰ impediūt mino res ⁊ natura inclinat ad carnē ⁊ ad corpꝰ ſꝫ caritas inclinat a corꝑe ad xp̄m iuxta illud. cupio iaꝫ diſſolui ⁊ eē cū xp̄o ergo tm̄ pōt intendi inclinatō ſurſū ꝙ ſeꝑat̉ ⁊ abſtra hit̉ ab inclinatōne deorſū ergo caritas pōt tm̄ ſurſū tͣhere ꝙ anima ſeparatur a corpore et ſic morietur pre amore.

Item duoꝝ doloꝝ maior medicina minoris. Sꝫ aīa ſcd̓ꝫ caritateꝫ dolet eſſe ſeꝑata a deo. ſcd̓m naturā v̓o dolꝫ diui di a corꝑe gͦ ille tm̄ pōt intēdi ꝙ iſtū non ꝯuenit ſentiri gͦ pōt mori ſine dolore. Itē quicquid aptū natū eſt induce̓ languorē ſi ꝯtinuet̉ ⁊ intendat̉ pōt inducere morteꝫ. E amor pōt inducere langorē gͦ ⁊ mortē. minor patꝫ. Canti. ij. Quia amore langueo. Glo. p̄ amoris magnitudine oīa tꝑalia faſtidio. Ex hijs patꝫ ꝙ beatiſſima v̓go p̄ amore et ſine dolore mortua fuit. ¶ Capi. clxxvj. Tem ꝙ ſtatim euolauit diſputabile non eſt. quia nichil purgabilis habuit. ¶ Cap. clxxvij. Oſt hec querit̉ ſi ſtatim aīa ⁊ corꝑe aſſūpta fuit Et videt̉ pͥmo ꝙ non vt patꝫ ꝑ ſermonē iero. Cop gitis me o paula ⁊cͣ vbi dicit. multi nr̄m dubitāt ⁊cͣ. Itē augꝰ. v̓a de eius aſſūptōe ſentētia hec eſt vt ſiue in corꝑe ſiue extͣ corpꝰ neſcio deꝰ ſcit. Itē idē augꝰ. hūa num iudiciū nō opponat manifeſtū ꝙ deus voluit eſſe oc cultū. Itē quicqͥd nō ſeꝑat̉ a culpa nec a pena. Sꝫ om̄es in adaꝫ peccauerūt gͦ om̄s in ſuo peccato vel ꝓ ſuo peccato puniri debent. Sꝫ ei imponit̉ pena. Gen̄. iij. puluis es et in puluerē reuerteris gͦ om̄s in peccato nati total̓r dn̄t in cinerari. Contͣ gretolla. Nec tn̄ mortis nexibꝰ depͥ mi potuit q̄ dn̄m nr̄m ih̓m xp̄m de ſe genuit incarnatum Mō quero quid appellet̉ nexus mortis vel eſt bonū l̓ ma lum. nō bonū qꝛ ip̄a diuīs bonis capax fuit tm̄. Itē bonuꝫ nō depͥmit ſꝫ eleuat gͦ nexꝰ nō noīat ibi aliqͥd boni. Si autem eſt malū. aut eſt malū culpe aut malū pene. Nō culpe qꝛ mors nō eſt nexꝰ ad culpā qꝛ pꝰ mortē nō eſt ſtatꝰ culpe ſꝫ pene Itē nl̓ dictū eſſꝫ ꝙ pꝰ mortē nō poſſꝫ peccare qꝛ eſſꝫ mr̄ dei cū pꝰ mortē nullꝰ peccet. Si aūt eſt malū pene q̄ro quā penā īportꝫ. nō gehēne. qꝛ ad illā nō nectit mors quia multi moriuntur qui nō vadūt ad gehennam. Eadeꝫ ratōne nec ad purgatorium. Nec poteſt etiaꝫ dicere pena tꝑalem quia ad illaꝫ non nectit mors ſed abſoluit ab illa

Item nō pōt dicere penaꝫ mortis. quia beatiſſima v̓go v̓e mortua fuit gͦ relinqͥt̉ ꝙ nō pōt ſigͣre niſi incineratōneꝫ gͦ erit ſenſus nō potuit mortis nexibꝰ depͥmi ideſt nō potuit incinerari. Sed niſi ſtatim reſurrexiſſꝫ fuiſſꝫ incinerata vt alia corꝑa gͦ ſtatim ſurrexit. Itē ꝙ nō fuit incinerata ītel ligit̉ mediāte in figura de archa federis dn̄i ꝑ quā ſigͣbat̉ maria q̄ quidē archa ꝯſtructa fuit de lignis ſechim qͦrum natura talis eſt ꝙ a v̓mibꝰ nūquā rodunt̉ nec ꝑuorāt̉ nec in aqͥs ſubmerſa vnꝙͣ putreſcūt ſic̄ ſolēt alia ligna facere deo ſine om̄i putrefactōne ſurrexit. Hoc ideꝫ etiā clara luce p̄uidēs pſal. clamat cū audacia. Surge dn̄e in reqͥ em̄ tua ⁊ ſtatim ſub infert Tu ⁊ archa ſanctificatōis tue Que in figura dr̄a credūt̉ de maria cuiꝰ corpꝰ fuit a̓cha corꝑis xp̄i Sꝫ celū nulla figura. ſꝫ ſolū reueritas poſſidꝫ gͦ ⁊cͣ. Itē augꝰ. Maria quadā ſpūali p̄rogatiua honorat̉ a filio poſſides in ipſo corpꝰ qd̓ genuit qͣre nō ⁊ corpꝰ qd̓ genuit niſi obuiauei̓t auctoritas nōdū ꝑſpecta credo videre qd̓ ⁊ ꝑ qd̓ genuit. Item augꝰ. in eodē thronū dei thalamū dn̄i celi tab̓naculū xp̄i debꝫ ibi eē vbi eſt ip̄e xp̄s Tantū em̄ thronū digniꝰ eſt ſeruare celū quā terrā. Itē augꝰ in eodē letare maria leticia menarrabili in aīa ⁊ corꝑe Et infra viuat gr̄a integͣlit̓ q̄ omniū genuit integrā vitā Itē dyo. d̓ diuis nominibꝰ. qm̄ apud ipſos deo acceptos nr̄os ierothee qn̄ nos vt noſti ip̄e ⁊ multi ſcōꝝ nr̄oꝝ fra trū ꝯuenimꝰ ad viſionē corꝑis vite pnͥcipis ⁊ q̄ deū ſuſce pit aderat ⁊ fr̄ dn̄i. iacobꝰ ⁊ petrꝰ ſūma ⁊ ꝓuectiſſima the ologoꝝ ſūmitas ſuꝑ hūc locū. Glo. maximi vult ꝙ in dor mitōne dn̄e nr̄e fuer̄t p̄dicti apl̓i ⁊ beatꝰ dyo. ⁊ magiſter ſuꝰ ierotheꝰ ⁊ pꝰ aſſūptōnē corꝑis fecerūt collatōnē et ierotheus raptus fuit et ſic videtur approbare iſte textus dyoniſij. cum ſuis gloſis illud qd̓ inuenitur de aſſūp tōne beatiſſime virginis corporali. Item bernhardus. non decuit vt carnē mr̄is ſine honore in terra relinq̄ret qͥ hono rem parētū ſub p̄cepti diſtrictōne poſuit. Iteꝫ bern̄. ſi

aīa ꝑuuli nōdū nati liq̄ facta eſt vt maria locuta eſt quid putamꝰ que nā illa fuei̓t exultatō celeſtiū ciuiū qui ⁊ vocē audire ⁊ faciē videre ⁊ beata eius pn̄tia frui meruerūt. Itē bern̄. nec in mūdo digior locꝰ v̓ginali vt̓o in quo dei filiū maria ſuſcepit nec in celis regali ſolio in qͦ mariā ma rie filiꝰ ſublimauit. Iteꝫ bern. tempꝰ eſt loquēdi om̄i car ni cuꝫ aſſūmit̉ incarnati v̓bi mr̄ nec ceſſare debꝫ a laudibꝫ hūana mortalitas dū ſola nr̄a mortal̓ natura ſuꝑ immorta les ſpūs exaltat̉ in v̓gine maria. Iteꝫ augꝰ. tantā merito integritate incorruptibilitatis n̄ ſeqͥt̉ vlla reſoluto putre dinis. Itē augꝰ. Qui in vita illā p̄ ceteis honorauit gr̄a ſui ꝯceptꝰ pui eſt credere eū in morte p̄ cetei̓s honoraſſe Itē ſi merito viuēs p̄ omnibꝰ dotata eſt gr̄a cur mortua nō erit honorāda. ideꝫ in eodē. qͥd eſtimandū eſt de mr̄e dei vbi digna ſit hr̄i niſi in pn̄tia filij. Itē quecūqꝫ ſūt eiuſdē nature eundeꝫ locū occupāt. Si gͦ mat̓ ⁊ filiꝰ ſūt eiuſdeꝫ nature neceſſe eſt vt ſit cū filio mater. Iteꝫ hinc qͥ qͣſi di ceret ꝙ bn̄ poſſꝫ eſſe opinio ⁊ nō manifeſta veritas ꝯtͣdiē Bern̄. Sic quilibꝫ ſenſu ſuo abūdet vbi vel certe rōni vel manifeſte auctoritati nō obuiat ꝙ ſentit̉. Iteꝫ ad idē dic̄ augꝰ. Querendū eſt rōe qͥd ꝯſenciat veritati fiatqꝫ ip̄a veritas auctoritas ſine qͣ nec eſt nec valꝫ auctoritas. Si aūt voluit ſeruare mr̄eꝫ integrā cū v̓ginitatis pudore cur non velit ſeruare incorruptā a putredinis fetore. item b̓n Si vera ſunt q̄ ſcripſi gras tibi ago ih̓u xp̄o quia d̓ ſācta ꝟgine mr̄e tua nichil niſi piū ⁊ qd̓ dignū eſt ſentire potui Ecce teſtimonio ip̄ius pape gregorij ⁊ duoꝝ ep̄oꝝ. au. et dyo. vniꝰ abbatis bern̄. ymo ip̄oꝝ apl̓oꝝ petri ⁊ pauli ꝓbatum eſt beatā v̓ginē corꝑe ⁊ aīa eſſe gl̓oſiſſime aſſūp tam qd̓ et rōnibꝰ ꝑſpicuū eſt. In peccato em̄ duo ſūt. auſio a bono incōmutabili ⁊ cōu̓ſio ad bonū ꝯmutabile. iſtis reſpōdent duo ī pena. quia aīa auertit ſe a ſua vita incidit neceſſitateꝫ au̓ſionis a corꝑe cuiꝰ vita eſt ip̄a. Ex conuer ſione ad nichilū incidit neceſſitateꝫ redeūdi in qͣſi nichilū

ideſt in puluerē. Sed beatiſſima v̓go auſa fuit ꝑ origīale vnde debuit mori. Sed nunquaꝫ auſa fuit actual̓r ad qͣſi nichilū gͦ nō debuit incinerari. Itē anſhelmꝰ ad om̄e ꝯue nes deo cui maior rō nō repugnat ſequit̉ neceſſariū iſtd̓ eſt tale gͦ iſtud neceſſariū. Ite dam. A nullo illuſtriū vin cit̉ Sꝫ dic euangeliū math̓. xxvij. Multa corꝑa ſcōꝝ ſur rexerūt cū eo ⁊cͣ. gͦ ⁊ ip̄a hͦ accepit. Iteꝫ dic̄ dyo. omnes ꝓprietates inferioꝝ hn̄t ſuꝑiores cū excellētia gͦ cū illd̓ datū ſit ſanctis inferioribꝫ vt dic euāgeliū gͦ ſup̄me oīm ī pria. Iteꝫ eccl̓ie argumētū eſt illud ioh̓es ſcificatꝰ eſt in vt̓o gͦ ⁊ beatiſſima v̓go ſꝫ eccl̓ia ꝯcluſionē concedit ⁊ cele brat eiꝰ natiuitate gͦ hͦ mō arguo a ſil̓i. Multa corꝑa ſcō rum ſurrexerūt ⁊cͣ. gͦ ⁊ beatiſſime v̓ginis corpꝰ ſurrexit hijs rōnibꝫ ⁊ auctoritatibꝫ ⁊ multis alijs manifeſtuꝫ eſt ꝙ beatiſſima dei mr̄ in corꝑe ⁊ in aīa ſuꝑ choros angeloꝝ eſt aſſūpta. Et hoc etiā modis om̄ibꝫ credimꝰ eſſe veruꝫ. ſic gͦ patꝫ qual̓r beatiſſima v̓go habuit gr̄as ſpūales mortem circūſtātes. Ad id em̄ qd̓ obiectū eſt de ip̄ius morte cre dimꝰ ꝙ mortua eſt ſine dolore ⁊ p̄ amore. Et nō eſt eadeꝫ rō d̓ morte dn̄i quia cū illa deberꝫ eſſe ſatiſfactoria ī ſūmo ꝯueniebat ⁊ oportebat ꝙ eſſꝫ penal̓ in ſūmo. Et etiā volū taria in ſūnio vn̄ fuit ſpū ꝑmittēte carni impropͥa. Vn̄ ibi ſil̓ in ſūmo motꝰ fuit natural̓ ⁊ motꝰ rōnal̓ vn̄ ſūmuꝫ gau dū ⁊ ſūmꝰ dolor ⁊ vnū fuit matei̓a alteriꝰ qͣre ſūme gaude bat ꝙ ꝑ ſūmū dolorē genꝰ hūanū redimebat h̓ aūt ſcꝫ ī ma ria motꝰ rōnalis gr̄a informatꝰ motū naturalē ſopiebat ⁊ vicebat ita ut cū īpotētia eſſꝫ ⁊ caritas vulnerata ī ſūmo in ſurſū thebat ⁊ vinculū impediēs ſcꝫ alligātiā corꝑis diſ ſoluebat. ¶ Ad obiecta contͣ aſſūptōnem in corꝑe. D auctoritates q̄ oppoſite ſūt contͣ aſſūptōnem corꝑaleꝫ beatiſſime v̓ginis Rn̄demꝰ ꝙ qͣtuor genera ſūt ſuppoſibiliū Primū eſt qd̓ ex ſacra ſcip tura ita exp̄ſſe eſt det̓minatū ꝙ nec dubitatō nec opinio

poteſt eſſe circa contͣrium. De hoc dicit dam. omnia que tradita ſunt ꝑ legem ꝓphetas apl̓os ⁊ euangeliſtas ſuſci pimus ⁊ veneramur ⁊ cognoſcimꝰ nichil vltra requirentes. Alteꝝ genꝰ ꝑ oppoſitōꝫ ad hoc eſt qd̓ omnino incer tum eſt ⁊ hͦ dupl̓r vel eſt incertū quātū ad ſentētiā ⁊ auc toritatē ⁊ hoc eſt ſimpl̓r apocriſū vel incertū quātū ad au ctoritateꝫ ſꝫ non ꝙͣtum ad ſententiā ⁊ hoc eſt apocriſū ſcd̓ꝫ quid ⁊ illud ponit̉ dubiū int̓ hec duo dubia ſunt duo me dia. Terciū genꝰ ⁊ pͥmum mediū eſt qn̄ aliquid non eſt determinatū ex ſcriptura nec ꝑ rōnem neceſſariā pōt ꝓba ri nec etiā patet ex euidētia ſui ſꝫ ex conſequētijs ſcripturarum ⁊ apparentia rōnum pōt ⁊ ip̄m ſuū oppoſitū equal̓r videri ⁊ perſuaderi ⁊ hoc ꝓprie pōt appellari opinabile vt ſunt q̄dam opiniones ſcōrum vt eſt illa vtrū omnia ſimul ſunt creata ⁊ illa vtrū angeli ſunt ingratuitis creati et ſi milia. Quartū genꝰ ⁊ ſcd̓m mediū eſt qd̓ quidē in ſcriptura biblie nec eſt exp̄ſſum determīate/ nec ex euidētia ſui manifeſtū ſed tn̄ ex ꝯſequētia ſcripture ⁊ apparētia rōnū Ita eſt ꝓbabile ꝙ nulla ſcriptura nulla rō hēt aliud oppo nere in contͣrium ⁊ illud eſt pie credendū. Terciuꝫ opatum. Quartū apocritū. Ieroni. igit̉ qui fuit interp̄s hib lie loquit̉ vt interp̄s nichil volens inſerere niſi ꝙ per bib liam eſt exp̄ſſum. Augꝰ. aūt vt expoſitor ⁊ īueſtigator non tantū poīt vel ſupponit ea q̄ ſunt pnͥcipia ſciētie ſed ⁊ ea que neceſſario ꝯſequunt̉ nulla rōne vel auctoritate re pugnante ⁊ ſic manifeſtū eſt qual̓r beatiſſima v̓go habuit ras omnium ꝯmunes ⁊ ſpūales. ¶ Capi. clxxviij. Oſt hec querit̉ de ſuis pͥuilegiatis gratijs qͣs ipſa ſola ⁊ nulla alia creatura poſſidet. Primo gͦ queri tur de hoc pͥuilegio quod eſt peccati immunitas. Vtruꝫ hoc fuerit pͥuilegiū imꝑatricis. Et videt̉ pͥmo qd̓ non. pͥma. io. ij. Si dixerimus ꝙ peccatū non habemꝰ noſ ipſos ſeducimꝰ ⁊cͣ. Item in eccleſiaſtico. Neqꝫ īfans vniꝰ

Item iob.xxv. Stelle nō diei eſt ſine peccato ſuꝑ terrā. e Item apoſtolꝰ ad ro. iij. ſunt munde in conſpectu eius. Omnes peccauerūt. Item luc̓. vij. Quis ergo eum plus diliget. Cui reſpōdit eſtimo ꝙͣ hijs cui plus donauit ſed beatiſſima v̓go plus omnibꝰ dilexit ergo ipſi plus donauit ergo ⁊ ipſa peccauit. Item ad romanos. viij. Omnia coo peratur in bonum hijs qui ſcd̓m ꝓpoſitum vocati ſūt ſan cti. Gloſa etiam peccata ſed omnia cooperatiua in bonuꝫ habuit beatiſſima v̓go ergo peccatū habuit. Item glo. ibi dem. Sine quibꝰ non viuit̉. Item gloſa Impoſſibile eſt quantum libꝫ ſanctū aliquādo non cadere. Item pͥma ioh̓ pͥmo. Sanguis filij eius emundauit nos ab omni peccato Gloſa tamen non debemus putare quam diu viuimꝰ om nino poſſe a peccato emundari. Iteꝫ iohannis tertō. quid michi ⁊ tibi eſt mulier. Super hoc dicit Criſoſtimꝰ. ꝙ ali quid humani paſſa fuit quaſi ꝓpter vanitatem voluit cri ſtum miraculum facere Item prouerbio. ij. Quis poteſt dicere mundum eſt cor meum. Item eccleſiaſti. Non eſt iuſtus qui faciat bonum ⁊ non peccet. Item prouerbi. xxiiij. Sepcies in die iuſtus cadit. Item ꝙ non ſit ipſiꝰ priuilegium videtur. quia non conuenit ei ſoli. quia ml̓ti angelorum nunquam peccauerunt. Item aliquis infans baptiſatus ſtatī euolat ſi morit̉ gͦ ille nunquam peccauit actualiter. Item iob.xvij. Neqꝫ enim reprehendit me cor meū in omni vita mea. Contra Augꝰ dicit de qua ꝓpter honorem filij cum de peccatis agitur nunquam volo fieri mentōnem. Item idem ego puto ꝙ copioſior ⁊cͣ. vt ſupra de ſanctificatōne in vtero. Item peccatum veniale nō eſt gratia ergo vbi aliquid de peccato veniali ibi aliquid vacuum de gratia. Sed ipſa plena fuit de gratia ergo nich il de peccato fuit in ipſa. Item Auguſtinꝰ. indeſcimus ꝙ ei plus gratie ſit collatum ad vincendum ex omni parte peccatum quoniam concipere ⁊ parere meruit quem nullū conſtat hūiſſe peccatum. Itē neceſſitas peccādi relinqͥt̉

in exercitium eorum qui cadere poſſunt. ſed ipſa cadere non potuit ergo illud exercitium habere nō debuit. Itē Anſhelmus ea puritate intebat beatiſſima virgo qua ſub deo nequit maior intelligi. ſed maior poteſt intelligi ſi pec cauit ergo non peccauit quod per omnia verum eſſe dici mus. Et ad auctoritates in contrarium ductas reſponde mus ꝙ omnes ille de peccatorum iure loquuntur viatoruꝫ hominum illud autem beatiſſime v̓ginis eſt ꝓprium ⁊ ſpeci ale priuilegiuꝫ reſpectu omnium illorum viatorum ⁊ dero gat generali ꝙ autem dicit Criſoſt. ꝙ aliquid hūani paſſa fuit hoc veruꝫ eſt. quia vt homo hominibꝰ compaſſa fuit Sed ꝙ aliquid vani paſſa fuit per omnia falſū eſt ⁊ con tra auguſti. ¶ Capi. cxxxix. Oſt hec queritur de priuilegio quod eſt peccandi impoſſibilitas. Vtruꝫ ſcꝫ beatiſſima v̓go potu erit peccare. Et videtur ꝙ ſic. ipſa potuit mereri ergo potuit peccare. Item augꝰ. dicit ꝙ adam mori potuit. quia peccare potuit ⁊ ꝙ non potuit reduci ad actū potentia moriendi niſi prius reduceret̉ in actum potētia peccandi. Sed beatiſſima virgo potuit mori ergo potuit peccare. Item augꝰ. querit quare deus non fecerit homi nes ꝙ peccare non poſſent. Et reſpondet ꝙ illud glorioſi us fuit omnibꝰ creaturis ergo illud debuit conuenire be atiſſime v̓gini que glorioſior fuit omnibꝫ creaturis. Iteꝫ in laudem aliorum ſanctorum cantat̉. Qui potuit tranſgredi ⁊ non eſt tranſgreſſus ⁊cͣ. ergo ⁊ illd̓ conuenit illi que eſt omni laude digniſſima. Item ſi peccare non poſſet hoc non fuit tantum ꝓpter fomitis extinctōnem quia an geli fomitem nunquam habuerunt ⁊ tamem peccauerunt Et ꝓpter excellentiam gratie non peccare non potuit. qꝛ angeli fuerunt in gloria ⁊ tamen peccauerunt. Iteꝫ dam Omne creabile eſt vertibile ſcd̓m eſſe vel ſcd̓m ſui electōꝫ

Secundum eſſe vt corꝑalia. Secunduꝫ electōnem vt ra tōnalia. Sed beatiſſima virgo fuit ex vtroqꝫ compoſita gͦ fuit vertibilis vtroqꝫ modo. Item glorioſus habet̉ quod habetur cum victoria quam ſine victoria. Sed vbi nulla eſt pugna nulla eſt victoria. Sed in beatiſſima v̓gine ma xima fuit gloria ſumma ergo victoria ergo ⁊ pugna ergo et potuit peccare. item excellentōr fuit ſtatus innocētie quam iſte ⁊ tamen Adam ⁊ Eua potuerunt peccare. item ſecundo ſententiarū diſtinctōne. xv. vel. ca. dicitur ꝙ qua tuor ſunt ſtatus liberi arbitrij. Primus eſt poſſe peccare et poſſe non peccare hic innocentie. Secundus eſt poſſe peccare. ⁊ non poſſe non peccare. etiam dampnabiliter hic ante tempus gratie. Tercius eſt poſſe peccare ⁊ poſſe non peccare ſaltem dampnabiliter hic in tempore gratie. Quartus eſt non poſſe peccare ⁊ hic in tempore glorie ¶ Contra quod meliori ⁊ nobiliori ⁊ honorabiliori ſimulatꝭ hoc eſt melius nobilus ⁊ honorabilius. Sed hoc eſt nō poſſe peccare. ergo hoc eſt melius nobilius ⁊ honorabili us. Sed beatiſſima virgo ſecundum locum habuit poſt Item auguſtinus concedeum ergo non potuit peccare. dimus quidem naturam eſſe velle que omnino peccare nol let. concedant ⁊ ipſi non eſſe malam que talis facta eſt. Item fruſtra eſſet potenvt poſſit non peccare ſi vellet tia que nunquam reduceretur ad actum. Sed ipſa nun quam fuit peccatrix. ergo fruſtra fuiſſet in ea potentia peccandi. Item philoſophus dicit. ꝙ potentia eſt princi pium tranſmutandi in alterum. Sed in beatiſſima virgine nullum fuit principium tranſmutandi in peccatum er go nulla potentia peccandi. Iteꝫ in loquendo ex parte rei potentia ſcd̓ꝫ ꝙ eſt in p̄dicamento qualitatis eſt qualitas diſponens ad actōnem vel ad paſſionem. Sed nulla tal̓ qualitas vel quaſi qualitas fuit in beatiſſiā virgine ad pec candum ergo non fuit ibi potentia peccandi. Item cuicū qꝫ inconueniens eſt in eſſe actum eideꝫ inconueniens meē

potentiam. Sed beatiſſime virgini inconueniens fuit in eſſe actum peccandi ergo potentiaꝫ. Item inter non poſſe peccare ⁊ non poſſe mereri medium eſt non poſſe peccare et poſſe mereri. ſed pͥmum pertinet ad ſtatum comprehē ſorum ſimpliciter. ſecundum ad ſtatum viatorum ſimpliciter ergo medium pertinet ad ſtatuꝫ medium. ſed ille eſt glorioſe virginis que fuit ſimpliciter viatrix ⁊ ſecundum quid comprehendens ergo ipſa non habuit potentiaꝫ pec candi. Quod dicimus eſſe verum diſtinguendo tamen ꝙ non poſſe peccare quatuor modis dicitur. Non poſſe pec care per ſe ſequitur naturam inuertibilem ⁊ hoc modo dicitur deus trinitas non poſſe peccare. Secundo modo dicitur non poſſe peccare quod habet coniunctōnem vel cō uerſionem ad naturam inuertibilem per medium quod ē de ſui natura inſeparabile vt eſt habitus glorie et hoc mo do dicuntur ſancti ⁊ ſancti angeli nō poſſe peccare. Ter tio modo dicitur non poſſe peccare quod habꝫ coniunctō nem ad naturam inuertibilem per medium quod ſecundū ſui naturam ⁊ in ſe quidem eſt ſeparabile ſed tamen nō eſt ſeparatum defendendo ſe ſemper a contrario reſiſtente repugnante vel impediente licet non ſumme et propter hoc quo ad quid aliquando ſeparabile cum in hijs ſine quibꝰ ad vitam non peruenitur ſemper inſeparabile vt dicit gregorius ſuper Iob. Et hoc modo ſancti patres non potue runt peccare. Quarto modo dicitur non poſſe peccare qd̓ habet coniunctōnem ad naturam inuertibilem per medium quod ſecundum ſui naturam ⁊ in ſe quidem eſt ſepara bile vt dictum eſt. ſed tamen omnino non eſt ſeparatum ab aliquo contrario repugnante vel reſiſtente vel impediente. Et preterea in ſuo ſummo vitali ſubiecto eſt inſepa rabile vt eſt plenitudo gratie in glorioſa virgine. Et hoc modo dicitur beatiſſima virgo non poſſe peccare. Omnes igitur auctoritates et rationes que videntur probare ꝙ potuerit loquuntur de potentia ſecundum ꝙ opponuntur

ad non poſſe primo modo vel ſecundo vel tertō ſumptum. Patet ergo quod tale non poſſe peccare coniunctum cū poſſe mereri eſt proprium priuilegium beatiſſime v̓ginis ¶ Capitulum. clxxx. Oſt hec queritur. Vtrum habuerit pro priuile gio ꝙ quolibet motu merebatur. Et videtur qd̓ non. Gratia enim eſt principium merendi nō natura. ſed conſtat ꝙ aliquando mouebatur motu naturali ergo non quolibet motu merebatur. Item ſi diceretur ꝙ moueretur gratia et natura. hoc videtur non poſſe eſſe. quia ſi ſic eſſet vnus motus eſſet meritorius ⁊ non meritorius ergo altero eorum non meretur. Item cognitiua ordinata eſt ad operatiuam. Et ſcientia ad operatōnem. Sed cognitiua non fuit perfecta reſpectu omnium vt ſci ret omnia ergo nec operatiua erit perfecta omnium vt qͦ libet motu mereretur. Item ſecundum hoc dominus iheſus criſtus non excelleret ipſam in operando ſi ipſa quoli bet motu merebatur ſicut ipſe ergo nō quolibet motu me rebatur. ¶ Contra apoſtolus ad colon̄. iij. Omne quodcun qꝫ facitis in verbo vel in opere omnia in nomine domini ihe ſu criſti facite. Item pͥma ad corinth̓. decimo. Siue man ducatis ſiue bibitis vel aliud quid facitis omnia in glori am dei facite. Modo aliquis implet hoc aūt nullus. Si nullus ergo fruſtra precipitur vel conſulitur vel mouet̉ Si aliquis ergo beatiſſima v̓go. ergo quicquid fecit me rebatur. Item omnia in ſe ſunt referibilia ergoſi non refe runtur hoc eſt propter defectum ſubiecti. Si ergo ſubiectum non refert hoc eſt quia non vult vel quia non poteſt. Si non vult ergo peccat vel adminus imperfectum eſt in bonitate quam poſſet habere. Si non poteſt hoc nō

eſt niſi quia habet contrariū in ſe quod neceſſario aliquan do inclinat ad contrarium vt fomes ad veniale. Sed illd̓ non fuit in beatiſſima virgine ergo potuit omnia referre Item ſapiens non facit aliquid ſine ſapientia ⁊ ſine cauſa ergo virgo prudentiſſima fecit omnia propter primam cauſam. Item quolibet motu mereri eſt quoddam bonum aut communicabile alteri creature vel non. Si eſt communicabile. ergo ſumme bonus deus communicat alicui ergo beatiſſime virgini. Si autem non eſt communicabile tunc non videtur ꝙ de quolibet opere contingat dicere ꝙ per hͦ eſt mereri vbi nulla eſt neceſſitas peccandi venialiter hoc autem fuit in beatiſſima virgine ergo ipſa potuit quolibet motu mereri. Item vbicunqꝫ non poteſt in diſcernen doratō errare ⁊ voluntas nunquaꝫ poteſt eligere male ibi ſemper eligitur vltimum ⁊ optimum. Sed vtrunqꝫ horum fuit in beatiſſima virgine. ergo omnia fecit propter optimum ⁊ vltimum. ergo in quolibet opere merebatur. Item ſicut ſe habet anima ad corpus ita ad animam caritas. ergo ſicut anima elicit omnes operatōnes a corpore ita caritas vbi plene habet eſſe forme ibi elicit om̄es ope ratōnes ab anima ⁊ ſic quolibet motu meretur. Hoc autē fuit in beatiſſima virgine ergo quolibet motumerebatur. Item philoſophus. intellectꝰ ſemper rectus eſt niſi quā do ſeminiſcet fantaſijs ⁊ deducitur ab illis. Sed intellectus beatiſſime virginis nunquam ſe immiſcuit fantaſijs vt deduceretur ab illis ergo ſemper rectus fuit Sed rectū eſt cuius medium non exit ab extremis ergo ſemper fuit erectus in ſummum bonum ergo ſemper merebatur. ¶ Capitulum. clxx.

Oſt hec queritur vtrum quilibet paſſione mere batur Et videtur ꝙ non philoſophꝰ dicit quod paſſionibus non meremur. Item nullum neceſſarium non voluntarium eſt meritorium ergo paſſionibꝰ non meremur. Iteꝫ a parentibus contraximus paſſiones ergo non ſunt meritorie. Contra paſſio latronis fuit meritoria ⁊ tamen neceſſaria. Item ſecundo thymotheo. Si ſuſtinebimus ⁊ congregabimus ⁊ cetera plurīa. Ad hoc dicimus. ꝙ beatiſſima virgo quolibet motu liberi arbitrij ad agendum vel paciendum merebatur vnde non mereba tur motibus naturalibus inquantum naturalibus ſed ra tōnalibus gratia informatis. non motibus liberi arbitrij ratuitis merebatur vbi etiam liberum arbitrium et gratia operabatur. Sed liberum arbitrium vt iumentum gratia vt ſeſſor ſecundum Anſhelmum. vnde apoſtolus. pͥma corintheos quindecimo. Non autem ego. ſed gratia dei mei operabatur mecum. et ſic merebat̉ quolibet motu quo contingit mereri non tamen in hoc domino iheſu criſto equabatur in operatione qui operabatur naturalia et ſupernaturalia et ſine ſui indigentia et hoc ſine proportio nabili caritate. paſſionibus autem inquantum ab extrinſe co inferuntur vel neceſſario contrahuntur non meretur Sed inquantum voluntas rationabilis informata gratia ad illarū ſufferentiam libertate propria inclinatur. Ex hijs patent ſolutōnes ad obiecta. Capitu. clxxxij.

Oſt hec querit̉ de hoc qd̓ eſt puritas in ſummoVtꝝ debeat aſſignari beatiſſime v̓gini ꝓp̓uilegio Et videt̉ ꝙ nō Quia ſi intentō puritatis eſt receſ ſus a cōtrario vt ſit albius qd̓ eſt nigro imꝑmixtiꝰ ⁊ pu rius qd̓ eſt impuro imꝑmixtiꝰ. Tunc querit̉ quid ſit illd̓ impurū ꝑ cuiꝰ imꝑmixtōnē fit puritas hec in ſūmo. ⁊ nō videt̉ ꝙ ꝓprie poſſꝫ dici aliqͥd impurū n̄ in corꝑalibꝰ oꝑacum vel opaco mixtū vel in ſpūalibꝰ culpa vel pena. Si pͥ mo mō tūc ſol fuit purior beatiſſima v̓gine. Si ſcd̓o mō tunc poſt ſtatū innocentie om̄s anime beate a corꝑalibus ſeꝑate ⁊ etiā angeli fuerūt ſine culpa. Si tertō mō tunc eandē puritatē habuerūt om̄s ſancti patrie. Et etiaꝫ illi qui ſūt in purgatorio qͥ om̄s ſūt ſine pena. Itē ſi dicat̉ ꝙ hec puritas ſit maior pꝰ deū a receſſu originalis. qꝛ xp̄us hūit receſſum ⁊ puritatē ab origine talē ꝙ nunquā ⁊ nll̓o mō hūit originale. Alij om̄s baptizati hn̄t puritatem ab originali ita ꝙ peccatuꝫ originale habuerūt ⁊ adhuc aliqͦ mō hn̄t quātum ad penā fomitis. Sꝫ inter nullo mō hr̄e nec habuiſſe ⁊ inter habuiſſe ⁊ hr̄e qd̓ammō mediū eſt ſcꝫ aliqͦ modo hūiſſe ⁊ nō hr̄e. Et hoc fuit puritas beatiſſi me v̓ginis immediata pꝰ puritatē xp̄i. Sꝫ ſi ſic dicat̉ cō tra eſt ꝙ n̄ dic̄ ancelmꝰ. pꝰ xp̄m ſed poſt deū. Itē ſcd̓ꝫ hͦ angeli maiori puritate lucēt̉ qꝛ peccatū originale nūqͣ ha buer̄t. vel ſcd̓ꝫ hͦ etiā bruta ⁊ maīata maiori puritate niterēt qꝛ originale nec hn̄t nec hr̄e pn̄t. Iteꝫ ſi dicat̉ ꝙ hͦ in telligat̉ de hominibꝰ hoc adhuc non pōt ſtare. quia Adaꝫ in ſtatu innocētie ſcd̓um hoc maiori nitebat puritate qui tunc nullo mō habuit ⁊ habuerat originale. Item ſi pu rum dicit̉ receſſus ab impuro Sed magis recedit quod recedit ⁊ quātū ad actum ⁊ quantū ad diſpoſitōnem. Et adhuc magis recedit quod recedit ⁊ quātū ad actuꝫ et diſpoſitōne ⁊ potētiā hoꝝ oīm. Illud gͦ puriſſimū ē in ter alia. Sꝫ tale purū eſt ſol qui ⁊ ꝙͣtum ad actum ⁊ diſpoſitōnem ⁊ potentiam et quocunqꝫ modo dicat̉ impurū

Siue dicat̉ impurum vbi eſt initō naturaꝝ contrariaꝝ a pace ſcꝫ ⁊ lummoſe. ſiue vbi eſt mixtō nature ⁊ pene. ſi ue etiā nature ⁊ culpe. ſiue etiā nature ⁊ ignorātie vel ne ſciētie. Nulla iſtaꝝ impuitatū in ſole eſt qͥ nec ī ſe eſt mix tus nec alij miſcibilis nec hn̄t penā vel culpa vel ignoran tiam vel neſciētiā. Et ſic purior eſſꝫ beatiſſima v̓gine ſi pu ritas hec eſſꝫ receſſus ab impuritate. Iteꝫ ſi forte dicere tur ꝙ hec puritas dr̄ ꝑ receſſū ab impuro vbi aptū natū eſſet in eſſe impurū ſcd̓m hoc n̄ xp̄o vel in deo non eſſꝫ ma ior puritas quā in quolus homīe quia vel in xp̄o vel in d̓o non pōt aliqͣ impuritas eſſe. Ex hijs gͦ patꝫ ꝙ ꝙ hͨ puritas non dr̄ ꝑ receſſuꝫ ab impuro tm̄ ſꝫ etiaꝫ ꝑ approximatōne ad acceſſum ad ſumme purum. ¶ Capi. clxxxiij Ecundū hoc querit̉ vtrū beatiſſima v̓go interet ſcd̓m ſtatū illum a puritate ſcꝫ qua ſub deo nequit maior intelligi. Et videt̉ ꝙ nō quia etiā ip̄a pꝰ in ſtatū gl̓ie intebat maiori puritate ⁊ tn̄ ſub deo. Itē omēs ſancti patrie in ſua puritate gl̓ie plus vident̉ appropinqͣre puritati pͥme quaꝫ quecūqꝫ puritas vie Illa ei ſufficit ad hoc vt poſſint pͥmaꝫ lucē ꝑ ſpēm videre hec aūt nō ita gl̓oſa v̓go non intebat tūc ſūma ſub deo puritate. Iteꝫ ſi dicat̉ ꝙ intellectꝰ eſt ſcd̓m ſtatuꝫ vie adhuc non videt̉ hoc poſſe ſtare quia anima xp̄i q̄ creatura fuit ī ſtatu vie maiori ꝙͣ gl̓oſa v̓go nitebat puritate. ¶ Obiectō Ontͣ p̄dicta obicit̉ in hūc modū. Puritas vt vi detur ſequit̉ naturā lumīs ⁊ luminoſi vt qd̓ pl participat de natura lucis plus habeat puritatis vt ſūma lux vel ſūme luminoſū ſūme ſit lucidū ⁊ purū et vbi magis ꝓprie ⁊ vere eſt ꝓprietas lucis ibi mag ꝓprie ⁊ vere eſt ꝓprietas puritatis vnde cuꝫ lux ſit corꝑalis ⁊ lux ſit ſpūalis vt dicit augꝰ. ſuper gen. ad lr̄am magis ꝓprie dicit̉ lux ſpiritualis quam lux corporalis erit ⁊ puritas corporalis ⁊ ſpiritualis. Sed maior puritas corporalis eſt ſcd̓m maiorem ꝯueniētiam ad ſummaꝫ corporalē lucē

Et ſcd̓m hoc aqua purior eſt quā terra. Aer quaꝫ aqua. Ignis quā aer. Firmamētū quā ignis. Celū aqueū quam firmamētū. Celum empireū quā aqueū ⁊ illud patet ad ſenſū. Sil̓r gͦ erit maior puritas ſpūalis ſcd̓m maiore con uenientiā ad ſūmā luce in ſpūalem q̄ deꝰ eſt qui lux eſt in tenebris in quo tenebre non ſūt velle ſcd̓m hoc gͦ purior ē anima ſenſibilis quā regetatiua. ratōnalis quā ſenſibilis. ratōnalis angelica quā humana ſcd̓m naturā. ſcd̓m gͣtiam aūt que eſt qͣſi lumē creatū ꝓcedēs a luce increata vbi ma ior eſt ꝑticipatō ibi maior ad pͥmaꝫ luce appropinquāto gͦ vbi gratia in ſūmo ibi appropinquato in ſūmo ⁊ puritas in ſūmo. Sed in beatiſſima v̓gine reſpectu omniū creatura rum aliaꝝ non vnitaꝝ fuit gratia in ſūmo gͦ appropinqua tō in ſūmo ad pͥmaꝫ lucē gͦ puritas in ſūmo. Item apoſ. i. ad thi. pͥº. ꝙ caritas eſt de puro corde gͦ vbi caritas in ſūmo ibi puritas in ſūmo. Sꝫ in beatiſſima v̓gine vt oſtenſū eſt ſupͣ fuit caritas in ſummo gͦ puritas in ſummo. Ite ef fectus ierarchice actōnis ſunt purgare illumīare ⁊ perficere. Sed beatiſſima v̓go fuit ī ſummo illumīata ⁊ perfe cta gͦ ī ſummo purgata gͦ ⁊ ī ſummo pura. Iteꝫ ad datōeꝫ ſup̄mi doni ſequit̉ collato omniū inferioruꝫ iuxta illud. qͥ ꝓprio filio ſuo non peꝑcit ⁊cͣ. Quomodo non cum ip̄o no bis omnia donauit. Sed domīꝰ beatiſſime v̓gini ſummuꝫ donum donauit cuiꝰ capax fuit pura creatura ſcꝫ dei mr̄ni tatem gͦ ⁊ ſumma puritatē. Iteꝫ dyoni. dicit ꝙ ſuperiores habēt ꝓprietates inferioꝝ cum excellētia. vnſeraphin qͥ excellit caritate excellit omnibꝰ donis om̄s inferiores gͦ ⁊ beatiſſima v̓go cum excellit ſeraphi caritate excellit etiā puritate. Item cantat̉. Tu purificator omniū flagitorū ſpūs gͦ effectꝰ ſpūſſancti eſt purificato finis vel effectus purificatōis ē puritas. Sed beatiſſima v̓go ſuꝑ oēꝫ crea turam hūit ſpūmſanctū iuxta illud luc̓ pͥº. Spūſſanctꝰ ſuꝑueīet in te ⁊ v̓tꝰ altiſſimi ⁊cͣ. ſuꝑ illud glo. ꝙ nūꝙͣ ī ali quā venit. venit ī te gͦ ī ſūmo fuit puificata gͦ ī ſūmo pura

Itē v̓ginitas eſt puritas cordis. fides eſt v̓ginitas mētis Sed beatiſſima v̓go v̓ginitatem huit in ſummo ⁊ fidem in ſūmo gͦ ⁊ puritate in ſūmo. Itē puritas eſt ꝑs pulchritu dinis ⁊ ꝑs ꝓportōnabilis mīor nō debꝫ eſſe ſuo toto. ergo vbi pulchritudo in ſūmo ibi ⁊ puritas in ſūmobꝫ beatiſ ſima v̓go fuit in ſūmo pulchra gͦ ⁊ pura in ſūmo. Maior ptꝫ ꝑ figuras ipſiꝰ de rebecca q̄ figurabat ip̄am dr̄ ꝙ ea̓t puella decora ninis v̓go pulcherr ma. Item heſter. ij. ꝙ erat formoſa valde ⁊ incredibili pulchritudīe omniū ocu lis gratōſa ⁊ amabilis ⁊cͣ. Item idē patꝫ ꝑ iudith ⁊ rach el. Itē puritate ſiue mūdicie cordis attribuit̉ videre deū Iuxta illud math̓. v. Beati mūdo corde qm̄ ip̄i deū videbunt. Et illud da. pure mētis oculos in te defigere. Sꝫ beatiſſima v̓go in ſūmo vidit. gͦ in ſūmo hūit purū oculū Item ponamꝰ ſcd̓m ſtatū vie ꝙ aīa beatiſſime v̓ginis ſine om̄i additōne gr̄e vel gl̓ie ſeꝑet̉ a corꝑe cōſtat ꝙ tunc dei formiſſima eſſꝫ in puritate. Sꝫ eadē hūit in corꝑe gͦ ⁊ tūc ſuꝑ om̄s creaturas nitebat puritate. Itē ꝙ non obſtat ꝙ ſua puritas non plene apprehēdit ꝑ ſpēm luce mercataꝫ vi detur per ſil̓e. videmꝰ em̄ ꝙ qn̄qꝫ maior lux minꝰ illumīat et minor lux mag̓ illumīat ꝑ coniūctōne cum aere obſcuro vel claro. vn̄ illuminat qn̄qꝫ mag̓ luna in nocte aere puro quā ſol in die aere obſcuro ⁊ tn̄ improportōnabil̓r maior eſt lux ſolis quā lune. A ſil̓i nec videt̉ in conueniens ſi ma ior lux gr̄e in ſubiecto paſſibili concto corꝑi paſſibili ⁊ groſſo minꝰ immutat ⁊ mouet actual̓r quā minor lux gl̓e in ſubiecto impaſſibili ⁊ gl̓oſo. Ex hijs omnibꝰ videt̉ pro babile ⁊ ꝓbat̉ etiā ꝙ ſimpl̓r verū ſit ꝙ gl̓oſa omniū dr̄a et in ſtatu vie ſuꝑ omneꝫ creaturā ea puritate intebat qͣ ſub deo neqͥt maior intelligi. Iuxta hͦ querit̉ qn̄ accepit iſtaꝫ puritatē in ſūmo ⁊ vtrū ſimul vel ſucceſſiue. Conſtat em̄ ꝙ ī vt̓o fuit ſcificata ⁊ purgata. ſꝫ ſtatꝰ ī vt̓o inqͣtū hmōi nō ē ſtatꝰ ad oꝑand̓ gͦ illa purificatō n̄ fuit ꝑ v̓tutē hmōi ſed per gratiā oꝑante ſimul ad gͣtiam ſacramētalē. Item

cōſtāt ꝙ poſtmodū etiaꝫ oꝑabat̉ ſcd̓m v̓tutes ⁊ illa opera tō eſt ip̄ius anime gl̓ificato. vn̄ actuū. xv. fide purificans corda eoꝝ. Itē conſtat ꝙ in ꝑfectōnibꝰ gratuitis ad ope randum gradus ſūt eo qd̓ dona ſunt v̓tutibꝰ ſuꝑiora ⁊ be atitudines donis gͦ ſcd̓m hoc gͣdus habere potuit purificatō que hijs ꝑfectōnibꝰ eſt effecta. Itē ſi purificatō eſt ordinatō ad illumīatōnē ⁊ ꝑfectōnē gͦ quādo illa fuei̓t in cōplemēto tunc etiā puritas fuit in ſūmo. Sed hͦ fuit in cōceptōne lucis et̓ne gͦ tunc impleta fuit hec puritas in ſūmo. Itē hmōi puritatis cauſa eſt vt dicit anſhelmꝰ. ꝙ d̓ buit eſſe mr̄ dei Sed effectꝰ non eſt pͥus in re quam in ſua cauſa gͦ non debuit pͥus pura eſſe puritate quā ſub deo maior nequid intelligi quam tunc cum debuit eſſe mat̓ dei D hoc dicimꝰ ſoluendo ſic̄ ait ¶ Solutō anhelmꝰ. nempe decēs erat vt ea puritate qͣ ſub deo maior nequid intelligi v̓go illa niteret cui deꝰ pater vnicū filiū ſuuꝫ quē de corde ſuo equalē ſibi genituꝫ tanquā ſeip̄m diligebat ita dare diſponebat vt naturalit̓ eſſet vnꝰ idēqꝫ cōmūis dei patris ⁊ v̓ginis filius ⁊ quam ip̄e filius ſubſtātial̓r ſibi matrē eligebat ⁊ de qua ſpūſſanctus volebat ⁊ oꝑaturꝰ erat vt conciꝑet̉ ⁊ naſceret̉ ille de quo ip̄e ꝓcedebat dicimꝰ gͦ ꝙ hͨ puritas eſt ab origina li non dico diſtātia ſed ſegregatō ⁊ ad pͥmaꝫ lucē quātuꝫ poſſibile eſt pure creature deformis approximatō. vnde ſcd̓m rem nichil aliud eſt hec puritas niſi peccati origina lis deletō fomitis extinctō gͣtuitaꝝ ꝑfectōnū vltimatō. Ex hijs patet ꝙ nichil ad ꝓpoſitū eſt qd̓ obicit̉ d̓ alijs ſā ctis vel de aīatis vel xp̄o vel angl̓is vel deo. Cōcedimꝰ etiā ꝙ in beatiſſima v̓gine ſcd̓ꝫ ſtatū vie fuit gr̄a deiformior ꝙͣ ī angl̓is ⁊ hͦ dico quātū ad ſub̓aꝫ. ſꝫ nō quātū ad actū qͥ eſt oꝑatō vt sͣ det̓mīatū ē ī matei̓a de cai̓tate. dicīꝰ etiā ꝙ hāc pui̓tatē ī ſūmo qͣtuor gͣdibꝫ aſcēdit bt̄iſſima v̓go pͥº em̄ pu rificata fuit ꝑ ſcificatōꝫ ī vt̓o. Scd̓o ī v̓tutū exercitatōe Tertō in ſpūſſācti ſuperuentōnem. Quarto in filij cōcep

tōne. In pͥmo gradū eſt ꝑfectō gͣduum vel gr̄aꝝ ſacram̄ talium. In ſcd̓o ꝑfectō donaꝝ ⁊ v̓tutū. In tertō ꝑfectō fructuū ⁊ beatitudinum. De pͥmo dicit̉ in cāticis. Tota pulchra es amica mea tota pulchra es ⁊ macula non eſt ī te Tota pulchra ab originali tota pulchra a mortali ⁊ ma cula non eſt in te ideſt veniale peccatū non eſt in te. De ſe cūdo ibidē Quā pulchra es amica mea. ꝙͣ pulchra es abſ qꝫ eo ꝙ in tn̓ſecus latet qͣſi dicat. Quā pulchra es in corpore ꝑ caſtitate. ꝙͣ pulchra in corꝑe ꝑ caritatē. Abſqꝫ eo qd̓ in tn̓ſecus latet ideſt in corde ꝑ hūilitateꝫ. Itē de eodē heſter. ij. Erat heſter formoſa valde. ⁊cͣ. formoſa in oꝑe ꝑ caritatem q̄ eſt forma omniū v̓tutū ⁊ incredibili pulchritudine in corꝑe ꝑ inſolitaꝫ v̓ginitatis caſtitatē. Et iuxta illud ſapīe. iiij. Quaꝫ pulchra eſt caſta generatō cum cari tate omniuꝫ oculis gratōſa ⁊ amabilis ꝓpt̓ cordis hūilita tem. Iuxta illud luc pͥmo. Reſpexit dn̄s hūilitatē ancille ſue ⁊cͣ. Item de eodē iudith. xj. Non eſt mulier talis ſuꝑ terrā in aſpectu ⁊ pulchritudine in aſpectu ꝯu̓ſatōnis in oꝑe. In pulchritudine caſtitatis in corꝑe. In ſenſu v̓bo rum ideſt in interioribꝰ verb̓ ⁊ in puritate cogitatōnis in anctificauit tab̓na corde. De tertō gradu dicit̉ in ps. culuꝫ ſuuꝫ altiſſimꝰ. Item idē. Deus in medio eiꝰ non cō mouebit̉. Itē luc̓.ij. Spūſſanctꝰ ſuꝑueīet in te ⁊cͣ. Itē yſaie. xj. Reqͥeſcet ſuꝑ te ſpūs dn̄i ⁊ ſpūs ſapīe ⁊ intellec tus haut dubiū eſt quintiam ſuꝑ eam. De quarto dicit Ezech. xliij. Maieſtas dn̄i ingreſſa templū ad viaꝫ porte que reſpicit ad oriēte ⁊ poſt ſequit̉ Et repleta eſt gl̓ia do mꝰ dn̄i. Itē ieremie. iiij. ſoli gl̓ie tue recordare. Itē yſa iiij. locū maieſtatis mee gl̓ificabo. Et in eodē. xlvj. parabi tur in mīa ſoliū eiꝰ. Itē apo. ad heb̓. iiij. Adeamꝰ cū fidu cia thronū gͣtie ip̄ius. Itē anſhelmꝰ. ꝙ ea puritate nitebat qͣ ſub deo neqͥt maior intelligi. Ex hijs manifeſtū ē q̄ pͥuilegio qͣlis ⁊ ꝙͣta ē puritas ī ſūmo ꝙͣ hꝫ gl̓oſa v̓go ꝙ ¶ Capi. clxxxiiij.

Einde querit̉ de p̓uilegio qd̓ eſt eſſe matrē dei rōe cuiꝰ etiā dicit̉ principaliter gratia plena beatiſ ſima domīa de quo querit̉ Vtrū poſſit maior gr̄a intelligi pure creature ꝑticipari quā eſſe matre dei Et vi detur ꝙ ſic. Gratia em̄ eſt immediate poſt filium ꝑ naturam ⁊ ita videt̉ ꝙ plus ſit eſſe filiuꝫ dei ꝑ gr̄aꝫ adoptōnis quaꝫ eſſe matrē dei ꝑ naturā creatā. Itē videt̉ ꝙ plus ſit dari alicui eſſe angelū dei quaꝫ eſſe matrē dei quia natura angelica eſt ſuper naturā humanā. Itē plus eſt eſt eleua ri in ſubſtātiam quā in accidēs fieri aūt angelū eſt eleuari in ſubſtātiam ſuꝑiorem fieri matrē eſt eleuari tm̄ ſcd̓m ac cidens gͦ maior gratia ꝯferret̉ beatiſſime v̓gini ſi fieret an gelus quaꝫ ꝙ eſt mater dei. Item cum ſpūſſanctꝰ ſit t̓cia in trinitate perſona ſcd̓m ordinē nature ⁊ filius ſcd̓a ſcd̓ꝫ illum modū ergo ſcd̓m illaꝫ graciā qua aliquis ſit filiꝰ dei patris immediate videt̉ eſſe illa qua aliqͥs fieret ſpūſſanc tus. Et ſic poſt eſſe filiū dei pōt maior gratia intelligi quā eſſe matrē dei ſcꝫ eſſe ſpiritūſanctū ⁊ ita non videt̉ imme diate gr̄a beatiſſime v̓ginis eſſe poſt gr̄am filij dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i. Iteꝫ cum poſt ꝑſonaꝝ ꝓprietates ſint cuiuſlibꝫ ꝑſo ne ꝓprietates appropriate. videt̉ ꝙ poſt ꝯiunctōneꝫ ꝓpͥe tatum ꝑſonaꝝ immediatiꝰ ſit ꝓprietatū ꝓpriaꝝ ꝯiūctō quaꝫ eſſe matrē dei ⁊ ſic poſt fieri deū patrē vel deuꝫ filiū vel deū ſpm̄ſanctū eſſet fieri om̄ipotentē ſūme ſapientē ſūme bonuꝫ. Item ſi beatiſſima v̓go adhuc vnū filiū purū ho minē genuiſſet ille eſſet filius v̓ginis ⁊ frater dei illiꝰ gratia maior eſſꝫ gr̄a beatiſſime v̓ginis que fuit mat̓ dei. ſꝫ nō filia v̓ginis. Itēm iuxta hoc querit̉ ſi aliqua pura creatu ra eſſꝫ pr̄ dei ſcd̓ꝫ humaītatē vtꝝ hoc eſſꝫ plꝰ ſcd̓ꝫ eē hoīm quaꝫ eſſe matrē dei. Et videt̉ ꝙ ſic. qꝛ maius ⁊ digniꝰ eſt eē pr̄eꝫ ꝙͣ mr̄eꝫ gͦ eodē addito eadē manꝫ beatitudo gͦ maiꝰ ē eē pr̄eꝫ dei ꝙͣ mr̄eꝫ dei Itē ſi dice̓t ꝙ īpoſſibile ē hoīeꝫ eē pr̄em dei. rn̄det̉ ita īpoſſibile fuit v̓ginē eē mr̄eꝫ dei ſcd̓m naturā. ſic̄ nec illd̓ deo fuit īpoſſibile ita nec iſtud yſa. lx.

Ego qui gn̓atōnē alijs p̄ſto nunquid ipſe ſterilis ꝑmane bo. Exqͦ conſueuit trahi ꝙ gn̓atōnis et̓ne vbi vnꝰ de vno exp̄ſſiſſimuꝫ exemplū eſt generatō temꝑalis vbi vna perſo na de vna ſola. Sed in diuīs non eſt maternitas. Sꝫ tm̄ pat̓nitas gͦ exp̄ſſius illaꝫ generatōnē repn̄taret hō pater dei quā hō mater dei gͦ eſſet digniꝰ ⁊ nobiliꝰ eſt pr̄em dei quaꝫ matrē dei gͦ hec nō eſt maior gr̄a q̄ ꝑticipari poteſt a pura creatura. ¶ Obiectō. Ontra p̄dicta obicit̉ in hunc modū. Inter mr̄eꝫ et filiū eſt ꝯiunctō ſubſtātialis. inter patrē ⁊ fili um adoptiuuꝫ eſt ꝑticipatō actualis gͦ mag̓ eſt eſ ſe matrē dei ꝑ naturā quā eſſe filiū dei ꝑ adoptōnē. Et itē inter eſſe deum mediū eſt eſſe dei mr̄em ꝑ naturā ⁊ nō eſſe deum. Item id ad quod ſequit̉ maius bonū plus eſt eligendum. Sed ad eſſe matrē dei ſequit̉ maius bonū quā ad eſſe angelum gͦ hoc melius eſt ⁊ magis eligēdum. Mi nor patꝫ quia ad eſſe matrē dei ſequit̉ eſſe dominā omniū angeloꝝ. Solutō ad pͥmum. Quicquid claudit alteꝝ in ſe plus eſt eligendū quā illud qd̓ non claudit alteꝝ in ſe Sed eſſe matrē dei per naturā neceſſario claudit in ſe eē filiū dei adoptiuum. Itē cauſa inquantū cauſa dignior eſt ſuo effectu inquantū effectus gͦ digniꝰ eſt eſſe cauſaꝫ bo ni quaꝫ eſſe cauſatum bonū Sed mater dei eſt cauſa ⁊ ori go dei ſcd̓m hoc ꝙ natum eſt. frater aūt dei non eſt origo vel cauſa dei ſed cauſatꝰ ab eadē origine gͦ plus eſt eē ma trem dei quam fratrē dei. Item mater dei reſpectu filij dei dicit relatōnē ſuppoſitōis. frater equipantie. vn̄ dr̄ in ex odo. ij. honora patrē ⁊ matrē. Non eſt aūt p̄ceptū de ho norandis fratribꝰ. Manifeſtū eſt gͦ ꝙ plus eſt eſſe mr̄eꝫ dei quam fratrē dei. Item ſi beatiſſima v̓go fieret ſpūſſan ctus tūc ip̄a eſſꝫ ip̄e ⁊ ſic fieret ꝯfuſio ſexꝰ. Itē ſi duo eſ ſent filij in t̓nitate. alt̓ maior qͥ eſſꝫ filiꝰ dei. alt̓ minor qͥ fi lius eſſꝫ mr̄is beatiſſime v̓ginis. Itē ꝙ nō poſſꝫ hō eſſe pr̄ dei ſic ꝓbat̉ dic̄ ph̓us ꝙ materialis deus eſt quignat ī alio

ergo ille qui eſſet pater dei aut generaret in alio aut in ſe ip̄o. Si in alio gͦ duo. vnus generās in alio. vnus vel vna generās ab altero gͦ eſſet ip̄i maſculus ⁊ femīa. Si auteꝫ ille pater generaret in ſeip̄o gͦ nō eſſet pater. Item tunc eſſet ratō quare plus diceret̉ pater quā mat̉. Itē cum nō ſit in viro locus conceptōnis ⁊ formatōnis ⁊ nutritōnis ſi fieret ſubita formatō non eſſꝫ gnatus. Itē cum non ſit ibi organuꝫ ꝑtus indifferes eſſet ratō v̓ginitatis ⁊ ſic nō eſſe filius v̓ginis. Itē eſſꝫ nec pater nec mat̓. Item ſic ex cluſus eſſꝫ ſexus femineꝰ ab incarnatōne cum incarnat. non eſſꝫ femīa nec de femīa incarnatꝰ. Ex hijs manifeſtuꝫ eſt ꝙ nō pt̄ intelligi pure creature maior ꝑticipari gr̄a ꝙͣ eſſe mr̄eꝫ dei vnde hoc pͥuilegiū beatiſſime v̓ginis dn̄e nr̄e ¶ Capi. clxxxv. Equit̉ videre de illo pͥuilegio qd̓ eſt mat̓ v̓go de quo querit̉. Primo qualit̓ ponat̉ inter pͥuilegia gratie cum non videat̉ eſſe gratuitū Itē q̄libet ꝑs ſcd̓m ſe comꝑat̉ peccato mortali gͦ ⁊ totū. Itē ex duobꝰ differētibꝰ non fit vnū vn̄ nec vnū gratuitū. Ex hijs videtur ꝙ non debeat poni pro p̓uilegio. Itē ꝙ non cōueni at ipſi ſoli videt̉. ph̓us dicit ꝙ ſexus eſt plātis ⁊ eſt plā ta maſcula ⁊ plāta femīa ⁊ tamē vna plāta generat plātā ſine corruptōne vel ꝯmixtōne gͦ ibi eſt ſil̓ v̓go ⁊ mr̄. Itē eccleſia eſt ſimul virgo ⁊ mater ergo non ſoluꝫ beatiſſima virgo. Sed ſi dicat̉ ꝙ eccleſia dicit̉ mater v̓go ſpiritua liter. Sed nobilior ⁊ verior ⁊ perfectōr eſt maternitas ⁊ virginitas ſpūalis quaꝫ corporalis ergo eccleſia verius ⁊ nobilius ⁊ ꝑfectius dicit̉ mater virgo quā beatiſſima vir zo. Item virgo nubens in caritate nullam perdit virtuteꝫ Sed ſi prius habuit virginitatem virtuoſaꝫ ergo adhuc habet ⁊ fit mater gͦ habet ⁊ mr̄nitatē ⁊ virginitatē ſil̓ gͦ ē mater virgo. Item quicquid eſt in inferioribꝰ pertinens ad dignitatē ē ⁊ in ſuꝑioribꝰ. Sꝫ angelꝰ nō gn̓at angelū gͦ hͦ nō ꝑtinet ad dignitatē gͦ etiā ī hͦ nō dēt eē p̓uilegiuꝫ

gn̓atō homīs eſt no Contͣ hō eſt digniſſima creaturaruꝫ biliſſimus effectꝰ naturalis. ergo gn̓atō nobiliſſimi cuiuſ dam homīs eſt effectꝰ nobiliſſimꝰ. Sed nobiliſſimꝰ effe ctus non eſt niſi nobiliſſime ſubſtātie. iuxta illud luc̓.vj. Vnaqueqꝫ arbor ex fructu ſuo cognoſcit̉ gͦ gn̓atō nobiliſ ſimi homīs erit effectꝰ nobiliſſimi vel nobiliſſimi hominis zenerātis Sed vnꝰ ſolus eſt hō nobiliſſimꝰ. gͦ vni ſoli cō uenit eſſe matrē illius gͦ eius maternitas eſt pͥuilegiū vni us ſolius. Item effectꝰ huiuſmodi gn̓atōnis fuit perfec tus in ſūmo. Sed ꝑfectōr gn̓atō eſt vbi vnꝰ de vno quā vbi vnꝰ de duobꝰ. gͦ in iſta gn̓atōe debuit eſſe vnꝰ d̓ vna ergo illa fuit mater v̓go. Iteꝫ ad ꝑfectiſſimā gn̓atōneꝫ ſe cundū naturā ſequit̉ ꝑfectiſſima mat̓nitas. Sed ꝑfecti or ⁊ nobilior eſt mat̓nitas cum in corruptōne quā cū cor ruptōne ſed iſta fuit ꝑfectiſſima gͦ debuit eſſe cum v̓gini Iteꝫ quicqͥd eſt in arte tate ergo debuit eſſe mater v̓go exemplari diuina totū debet eſſe exemplatū ⁊ declaratuꝫ in exemplo creato ergo ⁊ generatō diuina debet aliqͥd ha bere exemplum in natura ſed ibi vnus de vno ſine diuiſi one corruptōne vel mixtione. ergo ⁊ hic vnꝰ de vna ſine corruptōne gͦ erit mater v̓go. Iteꝫ pͥma dignitas in diui nis que eſt comūicabilis creaturis eſt a quo alius ꝑ gn̓a tōnem ergo ⁊ hec pͥma ⁊ ſūma dignitas naturalis ergo et in hoc poteſt eſſe dignitas ⁊ p̓uilegiū gl̓oſe v̓ginis ſuper omnia. Iteꝫ hō eſt minor mūdus creare aūt mūduꝫ maio rem p̓uilegiū eſt dei gͦ generare mūduꝫ minorē pͥuilegium poteſt eſſe homīs. Item deꝰ eſt melior mūdo gͦ plus eſt de um generare quā creare mūdū. Iteꝫ v̓ginitas ꝓut fuit ī beatiſſima v̓gine fuei̓t receſſus ab om̄i malo. Maternitas dei fuit ei collatō om̄is boni gͦ om̄e eligendū ⁊ om̄e appe tenduꝫ intelligit̉ in hoc p̓uilegio. Item ꝙ hoc ſoli ꝯueīat beatiſſime v̓gini ꝓbat̉ hoc mō yſaie. lxvj. Antequā ꝑturiet peꝑit ⁊cͣ. Et infra. Quis audiuit vnꝙͣ talia ⁊cͣ. Itē eccl̓ia cantat nec pͥmam ſil̓em viſa eſt nec hr̄e ſequētem. Item

dyo. ꝙ hoc erat oīm nouoꝝ nouiſſimū. D hec dicimꝰ ꝙ pͥuilegium beatiſſime v̓ginis eſt ꝙ ſit mater v̓go ⁊ ꝙ ſua v̓ginitas a ſua mat̓nitate fuit indifferes ſed vtrūqꝫ meritorium. Eius em̄ v̓ginitas fuit ꝑfectiſſima integritas cordis ⁊ corꝑis ex radice ſūme caritatis. Eius qͦꝫ mat̓nitas ſibi fuit immeritum quia ip̄a cum congruo merito fidei ſpei ⁊ caritatis et ſue excellentiſſime hūilitatis meruit fieri mater dei. Iteꝫ ex hijs patet ſolutō ad obiecta de eccl̓ia ⁊ de planta. Eccleſia nō habet in om̄ibus membris integritatem carnis ⁊ mentis. Et in nullo habet integritateꝫ carnis ⁊ cordis in ſumma fecunditate ſpūs ⁊ corporis excepta ꝑfectiſſima v̓ginitate beatiſſime v̓ginis ⁊ fecūditate quā habet eccl̓ia in alijs membris habet beatiſſima v̓go in ſe excellentiſſime cum alijs ꝯmunē ⁊ inſuꝑ iſtam p̓uilegiatā ſingularitateꝫ. Item ſed nec etiam planta ſuo modo habet v̓ginitatē ⁊ fe cunditatē qd̓ quideꝫ ſuo mō v̓ginitas ⁊ mr̄nitas dici poſ ſet ſi ſimul virorem floratōnis cum ꝑtu fructificatōnis re ſeruaret vt dicere poſſet flores mei fructus honoris ⁊ honeſtatis. Sicut amigdalus illa que v̓ginis matris figu ra fuit. Et eam qd̓ammodo ſub vmbra ⁊ enigmate quodā future on̄ſionis conamine pn̄tauit. ¶ Capi. clxxxvj. Vnc reſtat videre de illo pͥuilegio qd̓ eſt v̓go vir ginum. Contͣ qd̓ ſic obicit̉ in hmōi locutōnibꝰ no Itatur excellētia vt flos floꝝ quaſi dicat excellēs omnes alios flores. Sil̓r ⁊ rex regū ⁊ dominꝰ dominātiū Cum gͦ nichil excellat ſeip̄m nichil eſt v̓go v̓ginū. Iteꝫ ſi dicatur ꝙ beatiſſima virgo dr̄ virgo v̓ginuꝫ quia excellit omnes v̓gines a ſe. Contͣ gͦ excellit xp̄um in v̓ginitate qd̓ falſū eſt. Item ſcd̓o dr̄ v̓go v̓ginum non ꝙ excellat ſeipſam vel deum vel xp̄m ſꝫ inferiores. Sic ⁊ beata katherina ꝟgo poſſet dici v̓go v̓ginum quia excelleret om̄es v̓gines inferiores ſe ⁊ quelibet v̓go ſic eſſet v̓go virginū qͣre gͦ

huiuſmōi ibi aſſignet̉ hītudo neſcio. Et ſi dicat̉ ꝙ hitudo originis vt ſit ſenſus v̓go v̓ginuꝫ ideſt virgo origo vel ma ter omniū v̓ginum ſcd̓m hoc. Eua debet dici virgo v̓ginuꝫ quia ipſa eſt origo ⁊ mater omniū v̓ginum ⁊ omniū viuen cium. Item ꝙ nō excellat videt̉ ph̓us dicit ꝙ incontinēs eſt qui patit̉ ⁊ deducit̉. Contines qui patit̉ ⁊ nō deduci tur inſenſibilis qui nec patit̉ nec deducit̉ Sed beatiſſima virgo in oppoſito v̓ginitatis nec paciebat̉ nec deducebatur ergo fuit inſenſibilis. Sed inſenſibilitas non eſt v̓tꝰ Alie aūt continētes paciebant̉ ⁊ non abducebāt̉ qd̓ eſt virtus caſtitatis gͦ beatiſſima virgo non excellit alias v̓gi nes in caſtitate ⁊ continētia. Contͣ genitꝰ a generali ⁊ qͣſi a pͥma ſui ratōne a qua etiā nomē accepit nominat habitudinē gignentis ad genitū vel econu̓ſo. ded beatiſſima virgo eſt mater omniū v̓ginitate quia ſine p̄cepto cōſilio et exemplo pͥmo omniū gl̓oſum munus v̓ginitatis deo ob tulit ꝑ qd̓ ⁊ om̄es v̓gines ꝑ ymitatōnem in v̓ginitate ge nuit ergo ei ſoli conuenit ꝙ ſit virgo v̓ginum ideſt mater omniū v̓ginum. Item ſi notet̉ ibi excellētia excellit om̄s v̓gines in fomitis extinctōne ⁊ in ſūma puritate ergo ſil̓r conueīt ipſi ſoli om̄es citra deū excellere in v̓ginitate Itē victoria eſt declaratō potētie ſuꝑ aduerſariū Sed magis tunc aliquis declarat potentiā quādo tanta eſt poteſtas in aduerſariū ꝙ non poteſt mouere bellū nec inire ꝯflictum quā tunc tn̄ poſt ictus ⁊ vulnera vincit inimicū. Sed hͦ patꝫ ꝙ maior fuit v̓tus caſtitatis in beatiſſima v̓gine quā in aliqua v̓gine pura homīe. Item ꝙ in v̓ginitate excellat angelos ſic videt̉. quia angeloꝝ caſtitas eſt a natura. hec aūt a gratia. Vnde hec nobilior quā illa. Item angelorum neceſſaria hec aūt volūtaria vnde gratior hec quā illa. Itē angeloruꝫ eſt in natura impaſſibili. hec aūt fuit in carne fragili. vnde hec mirabilior quā illa. Item angeloꝝ eſt cū libero arbitrio inflexibili. hec aūt cum libero arbitrio fleri bili. gͦ laudabilior hec quā illa. Et ſic nobilior laudabilior

et integrabilior. quia hec eſt in aīma ⁊ in corꝑe. Iſta au tem in ſpū tantū. Patet gͦ qualit̓ beatiſſima v̓go excellit om̄es v̓gines in v̓ginitate citra illum qͥ eſt deus. ¶ Capi. clxxxvij. Vxta p̄dicta querit̉ vtrū beatiſſima virgo poſſit dici mater matrū ſicut dr̄ v̓go v̓ginum ⁊ ſi poteſt qualit̓. ꝙ poſſit videt̉. Sicut em̄ excellit omnes v̓gines in v̓ginitate ita ⁊ om̄s mr̄es in mat̓nitate. Iteꝫ a dignori debet fieri demōſtratō. digniꝰ eſt em̄ eſſe mr̄eꝫ dei quaꝫ v̓ginem eſſe gͦ dignior eſt excellētia mat̓nitatis in be atiſſima v̓gine quaꝫ excellētia v̓ginitatis gͦ potiꝰ debet di mater matrū quam v̓go v̓ginum. Item p̄cipua dignitas cōmunicabilis eſt generatō ⁊ huic iſta eſt ſimilima gͦ beatiſſima v̓go potiſſime deberet ab illa denotari. Item omni um bonoꝝ mater eſt ſapiētie ſeptimo gͦ ⁊ mater matruꝫ. ¶ Contͣ. que ſcd̓m prius ⁊ poſteriꝰ nō vniuoce dicunt̉ non ſūt comꝑabilia. ſꝫ mat̓nitas pͥmo ⁊ pnͥcipal̓r ⁊ veriſſime di citur d̓ beatiſſima v̓gine de alijs aūt per poſteriꝰ gͦ non ſūt comꝑabiles ei alie matres in mat̓nitate. ſꝫ res ſuꝑlatiui cō parant̉ rebus ſuppoſitis per genitiuū gͦ nec ꝓprie nec v̓e diceret̉ mater matrū Item in v̓ginitate beatiſſime v̓ginis fuit ꝙ etiam eſt in v̓ginitatibꝰ alioꝝ ſcꝫ integritas mētis et carnis. Sed in ea tantū perfectiꝰ ⁊ plus. Sed mat̓m tas non fuit in alijs vt fuit in ip̄a quia alie generauerunt ab alio homine. Hec aūt non ab alio homīe. Et ſic patet ꝙ corporal̓r dr̄ v̓ginitas de beatiſſima v̓gine ⁊ de alijs ſꝫ nō maternitas gͦ poteſt dici v̓go v̓ginum ⁊ non mater matrū Item ipſa non fuit pͥma mat̓ matrum vel origo in mr̄nita te gͦ beatiſſima v̓go non dicet̉ mater matrū. ſꝫ v̓go v̓ginū qd̓ ꝯcedimꝰ dicentes ꝙ beatiſſima v̓go non dicet̉ mat̓ ma trum. ſed v̓go v̓ginum. Et notat̉ per gn̓atōnē duplex ha bitudo. Generalis ⁊ ſpēalis. Ratōne habitudinis quā im portat general̓r notat origineꝫ. Ratōne ſpēalis importat excellentie ſignificatōnem. Ratōne pͥmi non cōuenit xp̄o

vt dicat̉ v̓go v̓ginum. quia ip̄e non fuit pͥmꝰ v̓go. quia non gn̓auit om̄es alias ꝑ imitatōnem. Sed ip̄ius mat̓ q̄ p̓mo ꝑ votū v̓ginitatis obprobriū v̓ginitatis abſtulit ⁊ eā in ſe cōſecrauit. ꝓpter ſcd̓aꝫ ſcꝫ excellētiā nulla alia poteſt dici v̓go v̓ginum quia ip̄a ſola excellit om̄s alias v̓gines Excellit aūt in tribꝰ. caſtitate. puritate. ⁊ fecūditate que tria non ſūt in aliqͣ alia v̓gine inuenta. Cōcedimꝰ etiā ꝙ in tantū beatiſſima v̓go excellit alias matres in v̓ginitate ꝙ etiā non videt̉ ſcd̓m eandē rōnem poſſe ei ⁊ alijs mat̓nitas cōuenire. non ꝙ ei aliquid deficiat qd̓ exigit̉ ad perfectā ratōneꝫ mat̓nitatis. Sed qꝛ ipſa ſola ita pnͥcipal̓r ⁊ ꝑfec te poſſidet rōnem mat̓nitatis ꝙ om̄s alie matres ſcd̓m di mutaꝫ rōnem a ratōne ip̄ius mat̓nitatis vt meliꝰ patebit infra in benedictōnibꝰ mulierū. Alioꝝ ſolutō patet ꝑ ea que in contͣrium ſunt obiecta. ¶ Capi. clxxxviij. Vnc reſtat videre de illo pͥuilegio ſcd̓ꝫ qd̓ beatiſ ſima v̓go dr̄ mater omniū. Querit̉ gͦ vtrū ei illd̓ cōueniat ⁊ videt̉ ꝙ non. Filij em̄ tꝑe non p̄cedūt matrē ſed muſti tꝑe p̄cedebāt beatiſſimaꝫ v̓ginē gͦ ip̄a non eſt mater omniū. Item cum gn̓atō ſit ingreſſus in eſſe et cum tantū triplex ſit eſſe. nature. gratie. ⁊ gl̓ie. Beatiſſi ma v̓go non eſt mater omniū ſcd̓m eſſe nature. qꝛ pl̓imi p̄ ceſſerūt eam ſcd̓m eſſe nature. Item nec ſcd̓ꝫ eſſe gr̄e. qꝛ multi antea habuerūt gr̄am quaꝫ ip̄a. Iteꝫ eadē ratōe nec ſcd̓m eſſe gl̓ie. qꝛ multi angeli ⁊ homīes pͥus habuerunt eſſe gl̓ie quā ipſa. Item ſi ipſa eſt mater ꝑ fidem. Sꝫ mul ti ſūt qui nunquā habuerūt vel habebūt fidē gͦ non eſt ma ter omniū hominū. Item videt̉ qd̓ non ſit mater corꝑaliū quia corꝑalia non habēt eſſe gr̄e gͦ non pōt eſſe mr̄ illorū in eſſe gratie. Et ſic conſtat ꝙ nec in eſſe gratie vel natu re vel gl̓ie. Item animatū ꝓprie non generat in animatum Iteꝫ corꝑalia non habēt fidē gͦ non eſt mater illoꝝ omniū Item videt̉ ꝙ nec mater angeloꝝ illi em̄ ſemꝑ fuerunt in

gl̓ia gͦ nichil receperūt ab ea. Item angeli nō ſūt recreati ip̄a aūt eſt mater ꝑ recreatōnē gͦ non eſt mat̓ eoꝝ. Ipſa em̄ eſt mater ꝑ fideꝫ ſꝫ in angelis non eſt fides gͦ nō eſt mr̄ angeloꝝ. Iteꝫ qͦrūcunqꝫ ip̄a eſt mr̄ ip̄oꝝ eſt xp̄s frater. ſed xp̄s non eſt frater angeloꝝ gͦ ip̄a non eſt nr̄ angl̓oꝝ In contrariū eſt qd̓ ſit mater omniū ꝓbat̉ ſic luce. ij. Pe perit filiū ſuū pͥmogenitū gͦ hūit ſecūdo genitū ⁊ ꝯſtat ꝙ non corꝑal̓r gͦ ſpūal̓r. Sed gn̓atō ſpūalis vna eſt omniuꝫ gͦ ip̄a eſt mat̓ omniū ſpūaliū Item filiꝰ eius non ꝯfūdit̉ eos vocare fr̄es ſicut dr̄ ad hebre. ij. Et ip̄e pͥmogenitꝰ in multis fratribꝰ. Itē caro em̄ ⁊ frat̓ nr̄ eſt Sed ip̄a mr̄ omniū ſuoꝝ fratrū gͦ ip̄a eſt mater omniū hominū. Item yſa. vltimo Nūquid pariet t̓ra vna die aut pariet gēs ſil̓ ꝯſtat ꝙ nō querit de t̓ra ſcd̓m lr̄aꝫ. qꝛ ſtulta eſſꝫ queſtio gͦ intelligendū eſt de t̓ra ſcd̓m figurā. ſꝫ t̓ra ſcd̓ꝫ figuraꝫ eſt beatiſſima v̓go gͦ ip̄a pariet ſil̓ omnē gentē gͦ ip̄a erit mr̄ omniū hominū. Itē math̓. xxj. Et qui p̄ibāt ⁊ qui ſeq̄bāt̉ Oſāna clamabāt. Vbi dicit augꝰ. ꝙ omēs ſiue p̄cederent ſiue ſeq̄rent̉ incarnatōnē ſaluabant̉ ꝑ fidē mediatoris dei ⁊ hominū. ſꝫ ad illaꝫ fidē neceſſario exigit̉ vel implicite vel explicite credere deū incarnatū de v̓gine gͦ ꝑ hoc regnatō vniu̓ſalis gͦ fides incarnati de virgine eſt ꝑ qd̓ eſt regnatō facta ī eē gͦ oīm hoīm. Itē ꝙ ip̄a ſit mr̄ corꝑaliū ſic ꝓbat̉ Ip̄a eſt nr̄ innouatōis corꝑaliū Iuxta illud ad ro. viii Om̄is creatura ingemiſcit ⁊ ꝑturit vſqꝫ adhuc expectās reuelatōnē filioꝝ dei gͦ ip̄a eſt mr̄ in eſſe innouatōnis om niū corꝑaliū qm̄ om̄is creatura innouabit̉ ꝑ ip̄aꝫ ⁊ libera tur a ſeruitute corruptōnis in libertatē filioꝝ dei. Itē ꝙ ſit mater omniū videt̉ qm̄ omniū bonoꝝ mat̓ eſt. ſapīe viItem ip̄a eſt mater gr̄e. ſꝫ ꝑ gͣtiaꝫ dat̉ gratuitū eſſe ⁊ glo rioſum gͦ ip̄a eſt mater omniū bonoꝝ bonitate gr̄e ⁊ glorie Item de ipſa appropͥate legit̉ cuꝫ ip̄o erā cuncta ꝯponēs Et tunc dn̄s poſſedit me mitō viaꝝ ſuaꝝ ꝓu̓bioꝝ. viij. iij. Primogeīta an̄ omnē creaturā. Ex hijs Item ecc̓.

om̄ibꝰ videt̉ ꝙ ip̄a ſit mat̓ omniū ⁊ pͥor om̄ibꝰ ⁊ origo om niuꝫ. Item b̓nh. mento o dn̄a in te reſpiciūt oculi vniu̓ſe creature in quā ⁊ ex qua benigniſſima manꝰ dei quicquid creauerat recreauit. Item ip̄a eſt mater dei Et deꝰ pater eſt origo omniū gͦ ip̄a eſt mater ⁊ origo omniū. Quicqͥd em̄ eſt ꝑ ſe origo ⁊ cauſa cauſe eſt ꝑ ſe origo ⁊ cauſa cauſati. Sed mat̓ eſt ꝑ ſe cauſa ⁊ origo filij ⁊ filius ꝑ ſe cau ſa ⁊ origo omniū gͦ ip̄a eſt ꝑ ſe mater omniū. Item angeli a ih̓u illumīatōnē ꝑfectōne beatitudinē. Ip̄e em̄ eſt in qͣꝫ deſiderāt ꝓſpicere. i. De.i. ꝑ quē omnia reſtaurāt̉ in celo et in terra. colon̄. pͥ. gͦ ⁊ angl̓i recipiūt quoddā eſſe gl̓ie a beatiſſima v̓gine gͦ ⁊ ip̄oꝝ eſt mr̄ in eſſe gl̓ie. Itē ip̄a eſt ip̄a eſt mater gl̓ie gͦ ip mater gr̄e. ſed gratia gn̓at gl̓iaꝫ ſa eſt mater omnium que ſunt in eſſe gl̓ie. gͦ ip̄a eſt mater angelorum. ¶ Reſponſio D hoc dicimꝰ rn̄dendo ꝙ beatiſſima v̓go omniū bo noruꝫ mater eſt. Sed mater reſpectu filij qͣtuor habꝫ ꝓprietates que ſūt genitura. cura. pͥoritas dignitas. Reſpectu alicuiꝰ habꝫ om̄s iſtas ꝓprietates. ⁊ reſpectū alicuiꝰ aliqͣs ⁊ non om̄s ⁊ ſcd̓m hoc mag̓ ⁊ mīꝰ ꝓprie dr̄ mat̓ omniū hominū. Iteꝫ mater eſt ſcd̓m omnes ꝓprietates mat̓nitatis. Genitura. qꝛ vnū hominē genuit et om̄es regnauit ⁊ hoc eſt ꝙ peꝑit filiū ſuum pͥmogeītuꝫ Item mater nr̄a eſt cura. qꝛ in vno nobis genuit quicqͥd ad hanc vitam vel futurā neceſſariū nobis fuit. vn̄ dicit. Et a gn̓atōnibꝰ meis ad implemini. Itē que ꝓprio filio ſuo non peꝑcit quo non om̄ia nobis cū illo donauit. Iteꝫ ip̄a eſt mater noſtra pͥoritate. qꝛ ip̄a eſt pͥmogenita ante oēm creaturā. Itē dignitate p̄deſtinatōnis. pſa em̄ an̄ ſecl̓a p̄deſtinata eſt vt eſſet pnͥcipiū ex quo recreandū fuit oē creatum ⁊ ſcd̓m hoc loquūt̉ iſte auctoritates. dominꝰ poſ ſedit me ⁊cͣ ſcd̓m qd̓ de ip̄a exponūt̉. Angeloꝝ qͦꝫ miter dici poteſt geniturā qꝛ gn̓auit patrē angeloꝝ ⁊ reſtaura tionē eoꝝ Sil̓r ⁊ corꝑaliū mater eſt genitura. qꝛ genuit

N ipſorum innouatorē. Eſt etiā pͥor ipſis pͥoritate p̄deſtina tōnis ⁊ dignitate p̄latōnis ⁊ vniu̓ſal̓r qꝛ mater eſt creato ris omniū mater eſt omniū creaturaꝝ. Et ideo etiā vt ptꝫ conſiderāti mater eſt omniū dignitate. Et ſic patet qualit̓ ꝓpriū pͥuilegiū eſt beatiſſime v̓ginis quomā omniū bono rum eſt mater ¶ Capi. clxxxix. Vne reſtat videre de illo pͥuilegio ſcd̓m ꝙ beatiſ ſima v̓go dr̄ ſtella maris De quo pͥmo quet̉ vtꝝ hmōi appellatō dicat̉ ꝓprie vel tranſlatiue. Et vi detur ꝙ ꝓprie. qꝛ v̓ba ſumenda non ſunt ſcd̓m ꝯmuneꝫ ſig nificatōnē. Item vbi mag̓ ꝓprie eſt naturā tociꝰ ibi mag ꝓprie eſt natura ꝑtis Sed in ſpūalibꝰ magis ꝓprie eſt na tura totiꝰ lucis gͦ ⁊ ibi eſt mag ꝓprie natura ſtelle. gͦ bea tiſſima v̓go ꝓprie dr̄ ſtella maris. Contra. ſi ſumit̉ ꝓprie vt dr̄ de beatiſſima v̓gine ⁊ ꝓprie vt dr̄ de ſtella gͦ int̓ illa non actendit̉ aliqua ſil̓itudo. Item ſcd̓um hoc beatiſſima v̓go pociꝰ diceret̉ ſtella celi quā ſtella maris. Itē poſt hͨ querit̉ ſi hec appellatō cōueniat beatiſſime v̓gin trāſſūptiue ⁊ neceſſe eſt vt dicit ph̓us tranſferētes aliqua ſil̓itudine vti q̄ ſit ſil̓itudo iſtius ſtelle ab alijs ſtellis cum beatiſſima v̓gime ⁊ gl̓oſa non em̄ videt̉ ꝑ naturā ſubſtantem qꝛ illa eadē naturā eſt etiā in alijs ſtellis. Iteꝫ figura huiꝰ ſtelle non conuenit beatiſſime v̓gini plus quā figura aliaꝝ ſed ſi ꝓpter maiorē lucē tunc quedā alie ſunt plus lumino ſe quā illa ſicut eſt lucifer ⁊ ideo potiꝰ diceret̉ beatiſſima v̓go lucifer quaꝫ ſtella maris. Item ſi dicat̉ ꝓpter ſitum hoc non videt̉ quia illa eſt vltima in cauda vrſe beatiſſima aūt v̓go non eſt vltima neqꝫ cauda. Item non ꝓpter motum quia mouet̉ cum firmamēto ſicut alie ſtelle ⁊ ſic non videt̉ ꝙ ſit aliqͣ ꝓprietas huiꝰ ſtelle ſuꝑ alias cum beatiſ ſima v̓gine ꝓpter quā debeat dici ſtella maris pluſqͣꝫ nomīe ſtelle alteriꝰ. Item ſi dicat̉ ꝙ ꝓpter effectuꝫ quia dirigit nauigātes hoc iterū ꝯmune eſt omnibꝰ alijs ſtellis ⁊ lune

et alijs planetis. Itē ſi dicat̉ ꝙ ſic̄ ſtella dirigit nautas claritate ſue lucis ita beatiſſima v̓go totū mundū luce ſue conu̓ſatōnis ⁊ ſic dr̄ ſtella maris ratōne exemplaritatis. Tunc querit̉ vtruꝫ hoc ſibi conueniat ſoli vt hoc habeat ꝓ pͥuilegio ⁊ videt̉ ꝙ non. quia dictū fuit moyſi. in ſpice et fac ſcd̓m exemplar qd̓ tibi in mote monſtratuꝫ eſt. Qd̓ qͣſi expones beatꝰ dyo. dicit. ꝙ ierarchia humana per exē plaritatem deſcēdit a celeſti. Et ioh̓es in apoc̓. xxj. vidi ci uitatem ſanctā iheruſalē nouaꝫ deſcendētem de celo gͦ vide tur ꝙ ratō vniu̓ſalis exemplaritatis ſit in eccleſia trium phante reſpectu militantis. Et ſic ab illa exemplaritate n̄ diceret̉ beatiſſima v̓go ſtella maris. Item pſalmiſta in ca pite libri ſcriptū eſt de me. gloſa. Ego ſum liber hūani ge neris Item om̄s xp̄i actō eſt nr̄a inſtructō. Itē ip̄e xp̄s dicit. Ego ſum lux mūdi gͦ ip̄e potius dicet̉ ſtella maris. Item ſacra ſcriptura ſufficiēter oſtēdit omnia ꝑicula vitā da ⁊ om̄ia cōpendia nauigādi ad portū patrie. Vn̄ etiaꝫ dr̄ lucerna pedibꝰ meis v̓bum tuuꝫ ⁊ lumē ſemitis meis. gͦ illa ꝓprietas a qua beatiſſima v̓go dr̄ ſtella maris etiam conuenit ſacre ſcripture. Item cum beatiſſima v̓go data ſit nobis in exemplū innocētie. Maria aūt in agdalene in exemplū penitētie illis qui ſunt in naufragio conſtituti vi detur ꝙ potiꝰ ſancta maria magdalena dicat̉ ſtella maris Item qui ad iuſticiā erudiuit ml̓tos qͣſi ſtelle in ꝑpetuas et̓nitates. Daniel̓. gͦ videt̉ ꝙ ꝓprietas hec conueniat om̄i bus doctoribꝰ. Item querit̉ circa hec vtrū ꝓprietas cōue niat beatiſſime v̓gini ſcd̓m ſtatū vie ⁊ videt̉ ꝙ non quia in iſto ſtatu fuit abſcondita vel occulta ſi aūt ſcd̓m ſtatū pa trie tunc potiꝰ diceret̉ ſtella celi. Item cū nō tm̄ viā oſtē dat ſed etiā traſuehat potiꝰ deberꝫ dici nauis maris quaꝫ ſtella maris. Item querit̉ quare ab hac ꝓprietate nomen accepit cum habuerit nobiliores reſpectu dei ⁊ h̓ reſpec tu nr̄i. Probat ꝙ dr̄ ſtella maris.

Vod autē beatiſſima v̓go ꝓprie dicat̉ ſtella maris ſic ꝓbat̉ vna eſt ꝓprietas iſtius ſtelle ꝙ eſt ſita ī ſummo poli reſpectu omniū. Et beatiſſima v̓go ē ſup̄ma omniū ſanctorum ergo ip̄a conuenienter ꝑticipat nomine iſtius. Item vt dicit exaſtenes de archos minore ꝙ in pnͥcipio libre caude ſtella eſt vna infima que polꝰ ap pellatur per quem locum mundus ip̄e exiſtimat̉ verſari. Nll̓i autem pure creature videtur potius cōuenire mun dum circa ip̄ꝫ verſari quā gl̓oſe regine celi ⁊ mundi ergo ipſa eſt ſtella maris. Item iſta ſtella numerū implet ſeptenarium qui eſt numerꝰ v̓gineꝰ qꝛ vt dicit macrobius. Omes numeri infra de eadem vel generant vel generant̉ p̄ter ſeptenari. Et cui magis hoc ꝓpriuꝫ quā iſti que nec ſcd̓m naturam genuit vel genita fuit Item iſta eſt ſtella ſupͥma ⁊ vltima in cauda vrſe. Et quid eſt hec niſi iſta q̄ ē ſup̄ma dignitate ⁊ vltima humilitate. Item hec ſtella fer rum attrahit ⁊ beatiſſima virgo per inſitam natural̓r ſibi miſericordiaꝫ peccatores ad modū ferri duros ad celum trahit. Item nautas dirigit. Et beatiſſima v̓go om̄s nau fragantes ad portū ſalutis tranſmittit. Item ſita eſt con tra aquilonem. Et beatiſſima v̓go ſemꝑ verſa eſt ad pecca tor en. Ex hijs patet ꝙ multe ſunt ſtelle iſtius ꝓprietates ſoli beatiſſime v̓gini appropriabiles ꝓpter quas ſcd̓m modum tranſſūptōnis beatiſſima v̓go dr̄ ſtella maris. ſunt gͦ plures illius ſtelle ꝓprietates ⁊ q̄dā illaꝝ illi ſoli conue niunt quibus reſpondent alie ill̓ ꝓportōnales in beatiſſima v̓gine ꝓpter quā conueniētiam ip̄i ſola dr̄ ſtella maris Si aūt querit̉ que ſunt ille ꝓprietates ni quibꝰ eſt ſil̓itu do. Dicimꝰ in ſtella illa eſt conſiderare ſubſtātiaꝫ qualitatem ſitum ſtatum effectū. Subſtātia eſt celeſtis incor ruptibilis origo lucis. Et beatiſſima v̓go eſt celeſtis cō uerſatōne incorrupta corꝑe origo lucis in generatōne. Qualitate eſt ſuperior clarior ⁊ vtilior. Et ſic beatiſſima ꝟgo eſt oībꝰ ſuperior dignitate clarior v̓ginitate ⁊ vilior

fecunditate. Situ eſt ſupremia ⁊ in cauda ⁊ vltima ⁊ bea tiſſima v̓go eſt ſuprema ſitu poli in dilectōne dei ⁊ in cau da noſtre turpitudinis ꝓtectōne ⁊ vltima hūilitate Sta tus ſtelle eſt quaſi ſine motu ſine occaſu ⁊ ſine errore. Et beatiſſima v̓go fuit ſine motu inconſtātie. ſine occaſu cul pe ⁊ ſine errore ignorantie. Effectꝰ ſtelle eſt triplex. fer rum attrahit lucem tribuit nautas dirigit. Sic beatiſſi ma v̓go attrahit peccatores illuminat penitētes dirigit in nocentes Item ſic attrahit in culpa illuminat in iuſticia. dirigit ad gl̓iam. Vel ſic attrahit incipiētes illuminat ꝓ ficientes dirigit ꝑfectos ⁊ perſeuerātes. Et nota ꝙ domi nus beatiſſime v̓gini opus recreatōnis ſcd̓m genꝰ qͣtuor cauſaꝝ cōmunicauit. Cauſa efficiens noſtre regeneratōis poſt deum ⁊ ſub deo ⁊ cum deo ip̄a fuit quia ip̄a illum nob̓ vꝫ gigneret ſuis genuit qui nos om̄s regenerauit ⁊ vt ip̄ v̓tutibꝰ de congruo ꝓmeruit. Iteꝫ cauſa materialis quia ſpūſſanctus de puriſſimis eius carnibꝰ ⁊ ſanguinibꝰ ip̄iꝰ conſenſu mediante carnem ſūpſit qd̓ in corpꝰ tranſforma uit per quod redemptō noſtra facta fuit. Item cauſa fi nalis fuit quia totum opꝰ redemptōnis poſt deū īip̄ius gloriam ⁊ honorem ordinatū fuit. Vnde ⁊ in Apoc̄. iiij. Vigintiquatuor ſeniores ⁊ om̄es ſancti mittūt coronas ſuas ante pedes agni recognoſcētes ſe eſſe coronatos illa humilitate ⁊ humanitate quaꝫ accepit de v̓gine ⁊ ipſa eſt mulier illa que habet coronam ſtellaꝝ duodecim ideſt omni um ſanctorum quia omnes per ip̄am ſūt coronati ⁊ ſic fi lius diuidit cum ip̄a cauſam finalem recreatōnis. Item cā formalis eſt ip̄a recreatō quia om̄ibꝰ luce ſue deiformiſ ſime cōuerſatōnis eſt ſpeculū ⁊ exemplar reuerſionis a te nebris ⁊ directōnis ⁊ conu̓ſionis ad cōtuitum pͥme lucis Et ꝓpt̓ hoc ratōne vniu̓ſalitatis per modū exēpli directō nis ⁊ reductōnis dicitur virgo clariſſima. Stella maris. Conuenit ergo illud pͥuilegiū beatiſſime v̓gini in ſtatu pa trie. Sed ratōne ſtatus vie quia ſic̄ ſtella in celo ſic om̄s

dirigit nauigātes in mūdi pelago. vn̄ non dicit̉ nauis ma ris rōne illius ꝓprietatis. Nauis em̄ fluctibꝰ cōquaſſatur et non dirigit ſed dirigit̉. Scripture qͦꝫ non cōueīt iſta appellatō. Scriptura em̄ dirigit ꝑ verba. Stella v̓o ideſt beatiſſima v̓go dirigit per exempla. Itē deꝰ vel xp̄s nō di citur ſtella maris quia eſt fons totiꝰ lucis. Nec magdale na dr̄ ſtella maris qꝛ non dirigit om̄s. ſed tm̄ penitētes ⁊ poſtea ipſa dirigit qꝛ etiā ip̄a dirigit̉. Sed ſtella nauim dirigit ⁊ a naui non dirigit̉ ⁊ beatiſſima v̓go om̄s dirigit et a nullo dirigit̉. Magdalena illumīat ꝑ oꝑa penitētis ad penitētiā ⁊ non ꝑ oꝑa innocentie. Sꝫ beatiſſima v̓go il luminat per oꝑa innocētie ⁊ etiā per oꝑa non dico peniten tis. ſed penitētie fuit ei innocēs ſed nō minꝰ fecit opera penitētie. Iteꝫ alij illuminabāt tātū uiduis alij tātū ꝯu gatis alij tantū v̓ginibꝰ. Sꝫ beatiſſima v̓go illumīabat om nibus ſimul uiduis ꝯiugatis ⁊ v̓ginibꝰ. Ex hijs patꝫ ꝙ pͥuilegiū eſt beatiſſime v̓ginis marie ꝙ ip̄a eſt ſtella maris Capi. clxxxx. Eſtat nūc uidere de p̓uilegio iſto ſcd̓m quod dr̄ porta celi. Contͣ qd̓ ſic obicit̉. Edificiū non ē ꝑfectum ſine porta ſed anteꝙͣ beatiſſima v̓go fieret celuꝫ habuit portā ideo ip̄a nō eſt porta celi. Item porta non intrat ſed per portam alij intrant ſed beatiſſima v̓go celos penetrauit ergo ipſa non eſt porta. Item queritur qualiter nos importet. Si per exemplum vel ſuffragium ſic quilibet ſanctꝰ eſt porta celi. Si per merituꝫ ſic crux xp̄i eſt porta celi quia paſſio xp̄i aperuit nobis coluꝫ. Itē ioh̓is. x. Ego ſū oſtiū gͦ n̄ bt̄iſſima v̓go. Itē Eze. xl. ⁊ ioh̓ ī apoc̓. xxj. uidit. xij. portas gͦ non beatiſſima v̓go eſt tm̄ porta. Item penitētia eſt porta in celū ergo ip̄a non ē tan tum porta celi. Item iacob. gen̄. xxiij. Non eſt hic aliud niſi domus dei ⁊ porta celi ergo eccleſia eſt porta celi. Item ſi vis ingredi ad vitam ſerua mandata ergo obſeruantia mandatorum eſt porta celi. Contra proprietas

porte eſt importare et exportare. ſed nec penitentia nec mandata exportant. ſꝫ tm̄ importāt. ſed beatiſſima v̓go ⁊ egrediētem exportauit ⁊ ingreſſuros importat gͦ ipſa ē ꝓprie porta. Itē xp̄s importat ſꝫ nō exportat. Item por ta pōt eſſe in oſtio. Itē in tēplo fuerūt duo oſtis q̄ ſil̓ ap periebant̉ ⁊ ſil̓ claudebāt̉ gͦ ⁊ in celo dn̄s ⁊ beatiſſima v̓go Itē augꝰ. hoc ad aptauit illa fides ſana eſt qua credimꝰ nullū hominē ſiue maioris ſiue mīoris etatis lib̓ari a cōta io mortis ⁊ obligatōne peccati qd̓ a pͥma natura contra xit niſi ꝑ vnū deū mediatorē ih̓m xp̄m. Itē idē eadē fides que nos ſaluat iuſtos ſaluos faciebat antiqͦs. Itē greſuꝑ eze. dicit. ꝙ qui p̄ibant ⁊ qui ſeq̄bant̉ clamabāt oſan na qꝛ om̄es electi qͥ in iudea eſſe poterāt vel nūc ſūt in ec cleſia in mediatorē dei ⁊ hoīm credider̄t ⁊ credūt Ex hijs patꝫ ꝙ fides mediatoris eſt q̄ introducit credētes ⁊ ī illū mediatorē īplicite vel explicite oportebat credi ip̄m natū de v̓gine. Et ille eſt pͥmꝰ articulꝰ de hmōi mediatore et ſic fides incarnati de v̓gine inquātū de v̓gine om̄s portat in celos gͦ ip̄a eſt ꝓpͥe porta celi. Capi. cxcj. Vxta hoc querit̉ qual̓r differāt porta celi ⁊ feneſtra celi. Et qual̓r bt̄iſſima v̓go dicat̉ vtrūqꝫ. Ad hoc dicimꝰ ꝙ bt̄iſſima v̓go ꝓpͥe dr̄ porta celi quia ꝑ ip̄am exiuit quicquid vnꝙͣ gr̄e creatū vel īcreatū in hūc mundū venit vel venturū fuit omniū em̄ bonoꝝ ma ter eſt ⁊ mr̄ gr̄e ⁊ mater miſericordie ⁊ etiā ip̄a gr̄a incre ata tanquā adductꝰ exiuit ab ip̄a ⁊ venit in mundū. Itē ꝑ ip̄am intrauit quicquid vnquā de celis ī terrā deſcēdit et econu̓ſo. vn̄ filius eiꝰ. Sapīe. vij. Venerūt michi oīa bona parit̓ cum illa. Vnde ip̄a eſt porta templi ſpetōſa q̄ filio dei exiſtēte ꝑ ip̄am fuit clauſa. vn̄ eze. xliiij. porta hͨ clauſa erit pnͥceps egrediet̉ ꝑ ip̄am hec porta om̄ibꝰ intͣ re volētibꝰ ē ꝑuia vn̄ ip̄a.xij. porte q̄ ex oī ꝑte mūdi tria gn̓a hoīm. iduas. ꝯiugatas v̓gīes apportat ⁊ importat

I Eſt autē non ſolum portā importādo homīes. ſed etiam feneſtra ꝑ quā lux venit in hūc mundū ⁊ lux qui de terra or ta eſt ab ip̄a ꝓcedens penetͣuit celū. eſt lux illuminans ce lum ⁊ mūdum. Ex hijs patet qual̓r gl̓oſa v̓go eſt portafeneſtra celi. ¶ Capi. clxxxxij. ij. . Oſt hec querit̉ de p̓uilegio qd̓ eſt ꝯmunicato pal ſionis. Et uidet̉ ſcd̓m ꝙ exponit̉ pͥmo ꝙ non fuit ei paſſio cōmunicata per illud. yſa. lxxiiij Torcular calcaui ſolus ⁊ non fuit ⁊cͣ. Gloſa. Tormēta ſolus ſuſtinū. Itē glo. Solus ſampſon p̄ſciſis crinibꝰ phi. ⁊cͣ Iu dicum. xvj. Nec angelus nec archangelꝰ nec quilibet ce leſtis ſpūs. deinde humani gn̓is nullus vel gentilis vel iu deus/ ſolus pugnat ſolus ſuꝑat gͦ nulli eſt paſſio ꝯmunica ta. Item om̄s alij ſunt in ſtatu ſaluādoꝝ ⁊ redimendoꝝ. Item ſolus redēptor ⁊ ſaluator. ſed ad redemptorē tantū ꝑtinet paſſio ergo ip̄e ſolꝰ fuit paſſus Itē in immolatio ne yſaac ⁊ om̄ibꝰ alijs figuris paſſionis nuſqͣꝫ figurat̉ ſub ꝑticipatōne pluriū gͦ ⁊ in figurādo tantū debet eſſe vnus paſſus ꝓ omībꝰ Itē psͣ. ſingularit̓ ſum ego donec tranſe am ⁊cͣ. Et ſic uidet̉ ꝙ cōmunicatō paſſionis non ſit pͥuile gium beatiſſime v̓ginis eo ꝙ non fuerit paſſio cōmunicata alicui creature. ¶ Econu̓ſo vero uidet̉ ꝙ non poſſit eſſe pͥui legiuꝫ eo ꝙ pluribꝰ ⁊ non ip̄i ſoli fuerit ꝯmunicatū qd̓ ꝓ bat̉ ꝑ illud iob.xix. Pelli mee cōſumptis carnibꝰ adheſit os meū. glo. greg. moſſe fortitudo in carne corꝑis infimi tas deſignat̉. Per os xp̄us ꝑ carnem diſcipuli deſignāt̉ qui temꝑe paſſionis infirmi tepuerunt/ ꝑ pellem q̄ exterior eſt carne femine ſancte deſignant̉ q̄ exterioribꝰ deo mīſte rijs ſeruerūt. Quaſi gͦ conſūptis carnibꝰ os dn̄i pelli ſue adheſit. quia fortitudo eiꝰ fugientibꝰ a ſe diſcipulis iuxta ſe mulieres inuenit ergo non ſoli marie tempore paſſionis communicata eſt paſſio vel etiam fides paſſionis. Item ix. ſtabant iuxta crucē ih̓u mr̄ eius maria et ioror ioh̓. j.

matris eius ⁊cͣ. gͦ ip̄a non fuit ſola conſors paſſionis ⁊cͣ. Item in cruce ih̓us dixit matri. Ecce filius tuꝰ. Deinde dixit diſcipulo. Ecce mater tua. Hic nota qual̓r beatꝰ io hannes honorat̉ tanto p̓uilegio vt filius v̓ginis diceret̉ et vt ſibi mat̓ dei ꝯmitteret̉. Nec hoc factū fuiſſꝫ ſi non fuiſſet fidelis ſeruꝰ ⁊ prudens cui ꝯmitteret dn̄s matrē ſuam. Si autē fidelis gͦ habuit fidem ⁊ paſſionem. Item marci. xiiij. Adoleſcēs ſequebat̉ eum amictꝰ ſyndone ſuꝑ nūdo ⁊ tenuerūt eum. Ac ille relicta ſyndone nudꝰ ꝓfu git ab eis. Glo. ab eis quoꝝ pn̄ciam deteſtabat̉ ⁊ facta n̄ a deo cuiꝰ amorē etiā abſens corꝑe ſeruauerit in mente ſꝫ caritas non eſt ſine fide gͦ ioh̓es habuit fidem cōpaſſiōis ¶ Item lazarꝰ nuꝑ fuerat ſuſcitatꝰ in anima ⁊ corꝑe ⁊ mul ta de penis infernalibꝰ narrauit vt dicit criſoſtimꝰ de illo ergo qual̓r opinabile ꝙ tam cito ceciderit a fide. Item la tro in cruce ꝑ verā penitentā placuit deo ſed ſine fide im poſſibile eſt placere deo gͦ habuit fidem ⁊ compaſſionem ergo hoc non eſt pͥuilegiū domine ꝙ pōt etiā latroni ꝯue nire Item helyas ⁊ enoch qui locuti ſunt cum domino in tranſfiguratōne habuerūt etiā fidem incarnatōnis ⁊ paſſi onis. Item iohannes baptiſta in ſymbo habuit fidē. Iteꝫ multi abſentes quibꝰ dominꝰ p̄dicauerat vt ille d̓ quo ip ſe dicit mathei. viij. Non inueni tantam fidem in iſrahel ⁊ multi alij. Item gloſa Egredietur foras vt culpam nega tōnis liberius lauet fletibus Item cornelius fidē habuit et preſens non fuit. Et uidetur ex hijs ꝙ multi tempore paſſionis habuerūt fidem/ ⁊ per ꝯſequēs compaſſioneꝫ et ſic non poteſt poni pͥuilegium fides paſſionis vel cōmunicatō paſſionis. Sed contra. Si de eo qd̓ magis uidetur in eſſe ⁊ non ineſt nec de quo minus. ſed maxime uidebat̉ de mulieribus que habuerunt fidem paſſionis vt patet ſu pra. per gloſam. Grego. Et niter mulieres maxime uidebatur demaria magdalena. Sed illa non hūit fidem tunc ergo nec aliquis vel aliqua illaꝝ. Minor patet iohannis

ſecundo. Maria magdalena venit mane ad monumentuꝫ cum adhuc eſſent tenebre quia adhuc fuit in tenebris in fidelitatis. Item mulier quid ploras. Glo. Non lac̓mas nudas ſed fidem quero. Bone lacrime ſi iheſū agnoſcas. Et infra noli me tangere. nondū em̄ aſcendi ad patrē me um Glo. non ꝙ nollet tangi niſi cum aſcēdiſſꝫ in celū cū eti am mulieres ⁊ alij euꝫ tetigiſſe legūt̉ ⁊ non ſedentē ī celo vult gͦ ſpūal̓r tangi ideſt ſic credi vt ſit eqͣlis pr̄i ⁊ quia iſta adhuc in eū carnal̓r credebat quē ſicut homīeꝫ flebat Audit noli me tangere ideſt ſic in me credere qꝛ nōduꝫ in corde tuo aſcendi ad patrē meū ideſt nondū credis me eſ ſe equalē patri tunc tāges eū ſi nō in pr̄eꝫ tm̄ credes Itē que mortuū credis viuētē tāgere nō mereris Ex hijs pꝫ ꝙ magdalena de qua minime uidebat̉ in paſſione dn̄i diſcredidit ⁊ cecidit gͦ ⁊ om̄s alij Itē math̓.xxij. oēs vos ſcandaluꝫ paciemini in me in iſta nocte. glo. p̄dicit quid paſſuri ſūt ne poſt euentū deſperēt ſꝫ ꝑ penitētiā liberent Itē infra relicto eo om̄s fugerūt. Item petrꝰ qͥ exp̄ſſiſſi me fidē ꝓteſtatꝰ fuit ter negauit ⁊ ml̓to fortiꝰ alij. Itē math̓. habet̉. ꝙ adoleſcēs amictus ſyndone ⁊cͣ. glo. ꝙ poteſt intelligi ioh̓es fuiſſe ergo ⁊ ioh̓es fugit. Item ioha. xxiiij. Currebant duo ſimul ⁊cͣ. Et infra. Tunc ergo intro uit ⁊ ille diſcipulus qui venerat prius ad monumētuꝫ ⁊ vidit ⁊ credidit ⁊ ſic patet ꝙ iohānes prius non credidit. Item de mulieribꝰ. b̓n. Sic vos o bone mulieres cui nam queſo excubias exhibuiſtis cui aromata comꝑaſtis vngēta ꝑaſtis ſi ſciretis ꝙͣtꝰ ſit ꝙͣtū int̓ mortuos ſit lib̓ mortuus iſte qͣꝫ vos vngere vultis vos forſitan poſcere tis ab eo vos potiꝰ vngi. Nempe ip̄e eſt que vnxit deus oleo leticie p̄ cōſortibꝰ ſuis. Beate eritis ſi gl̓iari poteritis reuertentes ⁊ dicere ꝙ de plenitudine eiꝰ accepimus Enimuero factuꝫ eſt ita. Nam vncte remeant que vnge re venerāt miſſe ab angelo opus faciūt euangeliſte facte apoſtole apoſtoloruꝫ ad annūciādū mane miſericordiā dn̄i

Ex hijs ptꝫ ꝙ mulieres in paſſione domini diſcrediderāt Iteꝫ ꝙ beatiſſima v̓go ſola ꝑ māſerit in fide temꝑe paſſio nis uidet̉ poſſe ſubtilit̓ inueniri yſa. lxiij. cum dic torcl̓ar calcaui ſolus ⁊ de gentibꝰ nō eſt vir mecū. Si em̄ voluiſſꝫ omēs homīes excludere ſuffeciſſꝫ dicere calcaui ſolus ⁊ ſic ſuꝑfluū eſſet dicere degentibꝰ nō eſt vir mecū. Itē poti us dixiſſet de gentibꝰ nullꝰ eſt mecū. Qn̄ gͦ tm̄ viros ex cluſit conſtat ꝙ aliquā feminā reliqͥt quā nō excluſit que ⁊ calcauit. Ite magis vi torcular paſſionis ſecū ſuſtinuit debat̉ de mulieribꝰ quā de iuris ꝙ ſecū calcaret qꝛ ille ſta bant iuxta crucē gͦ ſi voluiſſet om̄s excludere potiꝰ debu iſſet eas exp̄ſſiſſe de quibꝰ videbat̉ magis ineſſe. Itē ad hūc ambro. Stabat iuxta cruce non vt dolore filij cōſide raret ſꝫ vt ſalutem humani gn̓is expectaret gͦ ip̄a fola ſta bat ⁊ omnes alij ⁊ alie fugerunt corde ⁊ corꝑe gͦ ip̄a ſola cōmunicauit dn̄o in paſſione fide ⁊ compaſſione Itē uide tur ꝙ cōmunicatō paſſionis non debeat poni ꝓ puilegio. Omne em̄ pͥuilegiū aliqͥd debet importare cōmodū illi cū ius eſt pͥuilegiū. Iſtud aūt non uidet̉ importare ꝯmodū ſed tormētū. Iteꝫ liberato a pena eſt ſignū ⁊ effectꝰ dile ctōnis gͦ infligere penā non eſt ſignū dilectōnis gͦ non eſt pͥuilegiū. Contͣ. io is. xvij. Calice que dedit michi pater non bibam illuꝫ. Iteꝫ. xvj. pat̓ clarifica filiū tuum ⁊c Itē pil̓. pͥmo. Quibꝰ datū eſt nō ſolū vt credatis in ip̄ꝫ ſed etiam vt paciamini ꝓ ip̄o. Itē hel flagellat deꝰ om pro nem filium quem recipit ⁊c. Item iacobi pͥmo omne gau dium exiſtimate fratres mei cum in tribulatōnes varias in cideritis. Item ibant apoſtoli gaudētes a conſpectu conſi lij quoniam digni habiti ſunt ꝓ nomine iheſu contumeliā pati. Ex hijs omnibꝰ patet ⁊ manifeſtuꝫ ꝙ communicatō paſſionis eſt p̓uilegium. Item ꝙ in paſſione domini ſuſti nuerat beatiſſima v̓go patet ꝑ dam. qui dicit. ꝙ dolores qͦs effugit pariens in xp̄i paſſione ſuſtinuit. Item luc̓. ij. Et tuaꝫ ip̄ius anima pertranſibit gladius. Itē yſa. vltio

Anteꝙͣ ꝑturiret peꝑit ⁊ an̄quā veniret partꝰ eiꝰ peperit maſculū. Ex hͦ ſequit̉ ꝙ aliqn̄ peꝑit ſine ꝑturitōne ⁊ ſine dolore. Et poſtmodū ſequit̉ nūquid ꝑturiet t̓ra vna die aut omnē gentē ſil̓ qꝛ ꝑturiuit ⁊ peꝑit ſyon gͦ aliqn̄ pe ꝑit gentē ſil̓ ⁊ cū ꝑturitōe ⁊ dolore. Primo gͦ peꝑit filiū ſuū pͥmogenitū ſine dolore in ſua natiuitate poſtea pepei̓t totā gente ſil̓ in filij paſſione vbi facta fuit ei in adiutoriū ſil̓e ſibi. vbi ip̄a mater miſei̓cordie pr̄em miſei̓cordiaꝝ in ſum mo oꝑe minime adiuuit ⁊ vna ſecū om̄s hoīes regnauit et hec regnatō cū ſūmo dolore vtriuſqꝫ fuit. vn̄ glo. ibidē poſita. Multo labore in fide genuit. Ex hijs patꝫ ꝙ pat̓ miſericordiaꝝ ſoli mr̄i mīe opꝰ ſumme mīe ideſt paſſione communicauit. ¶ Capi. cxciij. Verit̉ iuxta hoc ſic dominꝰ ī paſſione ſil̓ habuit ſūmum gaudiū ⁊ ſūmū doloreꝫ. vtꝝ beatiſſima v̓ go ſil̓iter habuerit vtrūqꝫ. ſi gͦ ꝯmūicaſſꝫ mr̄i alte rum tm̄ nō fuiſſꝫ equū conſorciū. Itē dolor non eſt mei̓to rius ſine dilectōne. apo. pͥmo cor̄. xiiij. Si tradidero cor pus meū ita vt ardeā. caritatē aūt non habuero nichil mͥ ꝓdeſt ſꝫ impoſſibile ē dilectōnē eſſe ſine delectatōne gͦ ſil̓ hūit dolore cū delectatōe gͦ ⁊ ſūmū dolorē habere potuit cum ſūma delectatōne. Item ꝙ ibi fuerit ſūmꝰ dolor ꝓba tur. Om̄is dolor eſt ex amore. Amor aūt triplex. natura lis. acquiſitꝰ. gratuitꝰ. Naturalis in ſummo fuit ibi. qꝛ quanto natura nobilior tanto nobiliores habet affectiones ⁊ oꝑatōnes. Sed ipſa habuit ſumme naturam nobilem ergo ſumme nobilem amorem naturalē. Item acqui ſitus fuit ibi in ſummo. Om̄es em̄ cauſe accidentales que inducunt matrem ad diligendū filium ſuum hic fuerunt in ſummo. Nunquā em̄ filius matrem ſuam tantū dilexit vel tantum honorauit vel tantuꝫ dedit vel ꝓ ip̄a ſuſtinuit et ſic de ſingulis cauſis accidentalibꝰ dilectōis ergo amor acquiſitus ibi in ſummo fuit. Itē gͣtuitꝰ ibi ī ſūmo fuit qꝛ nūqͣ alia mr̄ l̓ alia c̓atura tātā cai̓tatē hūit vt sͣ patuit xlet̉. h̓. ꝓpter. 32 N

Et ſic beatiſſima v̓go ad filiū ſuū in ſūmo hūit amorem na turalē acquiſitū/ ⁊ gratuitū gͦ ſi iſte triplex habitꝰ amo ris in ſūmo ſil̓eliciat vnū motū amoris in ſūmo illa erit in tenſiſſima dilectō ⁊ dolor ei reſpōdēs ei̓t dolor in ſummo. Sed tam naturalis quā acqͥſita quaꝫ infuſa dilectō reſpe ctu nullius ita eſt intēſa ſicut reſpectu uite dilecti gͦ na turalis acquiſitꝰ infuſus ſiue gratuitꝰ amor in ſūmo diligit uitā ī dilc̄o gͦ ⁊ de mōte dilc̄i dolꝫ ī ſūmo gͦ cū bt̄iſſima v̓go reſpcū filij ſui hūerit oīfariā dilectōꝫ ī ſūmo ꝯſtat de morte ipſius ꝙ hūit oīfariā dolorē in ſūmo ¶ Ca. clxxxxiiij Tem ꝙ ibi fuerit gaudiū ſiue delectatō in ſūmo ſic ꝓbat dilectꝰ gaudet de bono dilecti ⁊ de ma iori bono dilecti magis gaudet gͦ de ſūmo bono di lecti in ſūmo gaudet. Sed caritas eſt dilectō dei ⁊ ꝓximi et in ſummo caritas ꝑfecta gaudet in ſūmo. Sꝫ ſūmꝰ ho nor dei ⁊ ꝓximi vtilitas fuit in paſſione ⁊ ꝑ paſſionē in ſū mo. Et beatiſſima v̓go habuit tunc caritatem in ſummo gͦ tunc gaudebat in ſūmo gͦ ſil̓ habuit dolore ⁊ gaudiū in ſū mo. Iteꝫ ex dilectōne eſt compaſſio gͦ vbi improportōna bilis eſt dilectō ibi improportōnabilis cōpaſſio gͦ vbi vi det̉ dilectō in ſūmo ⁊ cōpaſſio in ſummo Iteꝫ maius eſt gaudiuꝫ angeloꝝ qd̓ habent de vniꝰ peccatoris cōuerſiōe quaꝫ aliqd̓ gaudiū huiꝰ uite. gͦ ex equali caritate vel maiori improportōnabil̓r erit maius gaudiū improportōna biliter de vniꝰ peccatoris ꝯuerſione quā aliqd̓ gaudiū hu ius uite. Itē angeli de paſſione domī habuerūt delectatō nem ⁊ non paſſionē. Aliqͥ mali ꝯpaſſionē ⁊ non delectatō nem gͦ ip̄a debuit vtrūqꝫ hr̄e. Itē beatiſſima v̓go ꝯmūica uit recreatōni ſꝫ recreatōni ꝑ paſſionē ergo ⁊ paſſio fuit ei cōmunicata. Item b̓nh̓. longe eaꝫ pluſqͣꝫ matrē eſſe cre damus ⁊cͣ. vt ſupra. Contͣ hoc obicit̉ in hūc modū Sum mus dolor ⁊ ſūmū gaudiū opponūt̉ gͦ nō ſunt ſimul in eodē Si dicat̉ ꝙ dolor de morte filij. et gaudium de ſalute generis humani non opponūt̉ tūc adhuc obicit̉ quia motꝰ

annuntō vobis gaudiū magnū quia natꝰ eſt vobis hodie ſaluator Si gͦ natiuitas domini eſt cauſa gaudij gͦ illi qui habent improportōnabilit̓ ꝓpinquiorē comꝑatōnē ad ſal uatoreꝫ quā om̄s alij erit improportōnabil̓r maior cā gau dij hec aūt ē mater ſaluatoris gͦ iſta die ſūmū habuit gau dium tem ioh̓is. xiiij. mulier cum ꝑit triſticiaꝫ habet quia venit hora eius cum aūt peperit puerū iam non ⁊cͣ. Item de ioh̓e luc̓ pͥmo. Et multi in natiuitate eius gaude bunt gͦ magis videt̉ gaudiū ꝑtinere ad natiuitateꝫ quaꝫ ad conceptōne. Item in conceptōne ip̄am delectatōnem natiuitate vero ⁊ in tantū videbat viſu intellectuali. qͦ tellectuali ⁊ ſēſuali gͦ tūc tm̄ reficiebat̉ intellectꝰ nc̄ autē intellectus ⁊ ſenſus gͦ tunc tm̄ fuit gaudiū nunc aūt leticia ⁊ exultatō gͦ mauis gaudiū. Item ſil̓ius fuit gaudio patrie vbi oculus reficiebat̉ corꝑis in domini humanitate ⁊ oculus cordis in ip̄ius diuinitate. Sed meliori ⁊ ho norabiliori ſil̓ius eſt melius ⁊ honorabilius gͦ nobilius fu it gaudiū natiuitatis quā conceptōnis Item bonū addi tum bono magis facit bonum gͦ magis dilectū habet maio tem dilectōnem. Sed conceptō eſt bonū ꝑtus eſt bonuꝫ ergo bonum duplicatū duplicat delectatōnē gͦ gaudiū qd̓ Et in conceptōne duplicatū fuit in natiuitate Itē pͥus gaudebat ſe v̓gine concepiſſe nunc v̓o v̓ginem peperiſſe ⁊ ꝟginem lactare gͦ modo maximū habuit gaudiū. ¶ Capi. clxxxxvij Ontra videt̉ ꝙ magis habuei̓t gaudiū in filij paſ ſione. Quia vt dictū eſt ſupͣ. Ipſa nunquā de ali quo tm̄ gauiſa fuit vnquā quantū de honore dei et ſalute ꝓximi. Sed vtrūqꝫ fuit in paſſione in ſummo gͦ tunc habuit gaudiū in ſūmo. Iteꝫ caritas gaudet de bono dilecti. Triplex autē eſt bonū honeſtū vtile ⁊ delectabile Quodlibet aute illoꝝ in paſſione domī reſpectu ſui fuit ī ſummo vnde ip̄e appellat paſſionē claritate dicens ioh̓is. xvij. Clarifica me pater ꝓpter honorē quē ſūmum habuit

per paſſionē ꝓpter quaꝫ deꝰ illum exaltauit ⁊ dedit illi no men qd̓ eſt ſuꝑ omne nomē ⁊cͣ. Appellat eam etiā cibum ⁊ potum ꝓpter delectatōnē quā in ſumo effectu tunc hūit. Nunquā in aliquo creato tantū delectatꝰ fuit quātuꝫ in redemptōne generis humani ꝑ paſſionē. Appellat eā eti am donum dicens. Calicem que dedit michi pater ꝓpt̓ lu crum ſuum qd̓ mediāte paſſione acquiſiuit ꝑ quā omnia ad ſe traxit. Sic ergo quodlibet genꝰ boni dilecti in pal ſione fuit in ſūmo. Item motiuū affectꝰ ⁊ generatiuū d̓le ctatōnis non eſt niſi bonū. Bonū aūt aliud creatū aliud increatū gͦ ſi vtrūqꝫ in ſūmo mouebat affectū recte diſpo ſitum mouebat in ſūmo. bonū aūt increatum ſemꝑ ī ſūmo eſt in ſe ſed non ſemꝑ in ſūmo in oſtēſione ⁊ exhibitōe ip̄o teſtante qui ait. ioh̓is. xiiij. Maiorē caritatē nemo habet ⁊cͣ tem ſummꝰ effectꝰ boni eſt redemptō generis hūani gͦ ſūmum increatū ⁊ ſūmum creatū bonū in paſſione ſil̓ mouebat affectū beatiſſime v̓ginis optime diſpoſitū ergo tunc ſummū habuit gaudiū Item in conceptōne fuit ma ter dei ⁊ homīs in vtero In natiuitate fuit mat̓ dei ⁊ hoīs ex vtero. in paſſione vero fuit mater dei ⁊ homīs redempto ris. Vnde que prius fuit mater creatoris modo eſt mater recreatoris ſiue redemptoris gͦ duplicatū eſt donū ⁊ bonū ergo gaudiū. Iteꝫ in conceptōne ⁊ natiuitate facta fuit mater tantū vnius dei ⁊ homīs in paſſione facta fuit ma ter omniū hominū. ergo tunc multiplicatū ⁊ maius hūit gaudiū Itē finis melior ⁊ nobilior eſt hijs q̄ ſunt ad finē ergo quod fini ꝓpinquiꝰ eſt melius ⁊ nobilius eſt. ſꝫ con ceptō eſt ꝓpter natiuitatē. natiuitas ꝓpt̓ paſſionē. paſſio ꝓpter redemptōeꝫ ergo paſſio fini ꝓpinquior ergo melior ergo maius delectamētū gͦ maius gaudiū. ¶ Capi. clxxxxviij Vod aūt in reſurrectione filij maximuꝫ habuerit gaudiū videt̉ qm̄ effectꝰ dilectōnis eſt flere cū flente gaudere cum gaudēte. iuxta illud ioh̓. xiiij

Si diligeretis me gauderetis ⁊cͣ. ſed dominꝰ ſummū ha buit gaudiū in reſurrectōne quando gaudebat anima cū corꝑe ⁊ diuinitate ergo ⁊ domina noſtra in ſūmo tunc de buit gaudere. Iteꝫ apo. dicit ꝙ mortuꝰ eſt ꝓpter delicta noſtra ⁊ reſurrexit ꝓpter iuſtificatōnē noſtrā gͦ etiā ex pa̓ te noſtri reſurrectō ꝓpinquior fuit fini gͦ maior cauſa gau dij. ¶ Item tunc eccl̓ia ſpēal̓r vtit̉ hac exultatōne Hec eſt dies quā fecit dominꝰ ⁊cͣ. Item in feſto illo plus cantat Alleluia quā in alio feſto ergo uidet̉ ꝙ cantꝰ illius feſti maxime ſit cauſa gaudij Item reſurrectō xp̄i eſt cauſa et exēplar illius uite in qua ſūma eſt exultatō ergo illud fe ſtum ꝓpinquiſſimū eſt ſummo gaudio ergo tūc debet eſſe in hac uita ſummū gaudiū. Item beatiſſima v̓go plus di lexit filiū quā totum mundū ergo plus gauiſa fuit de bo no filij quā de bono totius mundi. Sed bonū mundi pena xp̄i fuit in paſſione bonū xp̄i liberato ab om̄i pena fuit in reſurrectōne ergo plus gauiſa fuit de reſurrectōne quaꝫ de paſſione. ¶ Capi. excix. Idet̉ autē ꝙ maximuꝫ in aſcenſione xp̄i habuerit gaudiū. Tunc em̄ filius dei pͥmo uidet̉ habuiſſe feſtum ꝑfectū ⁊ gaudiū. Tūc em̄ pͥmo in repor tatōne ouis in humeris ſuis conuocat amicos ſuos dicēs Congratulamini michi om̄s ⁊c Item tunc pͥmo pat̓ filio ſuo ꝓdigio fecit feſtū cum amicis ſuis. luce. xv. Item tūc Item tunc pͥmo ianua ce pͥmo redijt de exilio in palaciū li aperta eſt ⁊ homo introductus. Item tunc pͥmo redēp to completa eſt ⁊ ruina iam in parte reſtaurata. Iteꝫ tūc pͥmo maximꝰ honor filio ⁊ matri exhibitꝰ eſt quādo caro ſua ſuꝑ angelos exaltata eſt. Item tūc pͥmo quantum ad manifeſtatōneꝫ datum eſt ei nomē qd̓ eſt ſuꝑ omne nomē Cum igit̉ in aſcenſione fuerit completiſſimꝰ effectꝰ boni et ꝓpinquiſſimꝰ fini uidet̉ ꝙ tunc maximū habuerit gaudium beatiſſima v̓go.

¶ Capi. cc. huc autem uidet̉ maius hijs omnibꝰ hoc quod habuerit maximuꝫ gaudiū in ipſiꝰ aſſumptōne. Tunc em̄ ꝑfecte habuit gaudiū fruitōnis. ante alitē non. Item illud gaudiū nulla ſecum patit̉ triſticiaꝫ vel penam ſicut om̄ia p̄dicta gͦ uidet̉ maius om̄ibꝰ ill̓ tē illud ſcd̓m ſtatū patrie. Alia ſcd̓m ſtatū uie. Caminꝰ autem in iheruſalē ⁊ igniculus in ſyon. yſa. xxxj. Item maiꝰ eſt eſſe beatū quā eſſe matrē dei ſi alterū ſepetur ab a le̓o ergo beatiſſima v̓go maius accepit in ſua aſſūptōne gau dium quā in filij natiuitate ergo maius tūc huit gauduꝫ quam ante. Capi. cij. Ontra hec om̄ia ⁊ p̓mo de gaudio ꝯceptōnis obcitur in hūc modū. Quo dato dat̉ reliquuꝫ ⁊ nō cōu̓tit̉ maius eſt illo. Sed dato quo fit mater dei dat̉ beatitudo fruitōnis gͦ eſt maius om̄ibꝰ alijs. qꝛ qͥcqͥd maius maiore maiꝰ eſt minore. ¶ Solutō D hec ſoluēda dicimꝰ ꝙ hoc pͥuilegiū qd̓ dr̄ com municatō paſſionis duo importat. Fideꝫ crucifixi dei ⁊ homīs. Et ꝑ ſe paſſionē ex cōpaſſione paciētis. Et fuit quadruplex diuerſitas reſpectu dn̄ice paſſionis. Quidam em̄ nec habebāt fidē nec compaſſionē ſicut infideles deo inſultātes blaſphemātes ⁊ illudentes ⁊ demo nes. Quidaꝫ compaſſionē ſed non fidē vt apoſtoli ⁊ mulieres ille quibꝰ dictū eſt filie iheruſalē nolite flere ſuꝑ me. ſed ſuꝑ vos. Quidā fidei cognitōnē ſed nō compaſſioneꝫ vt angeli ⁊ alij extra ſtatū uie poſiti ⁊ latro qui fidē habuit ⁊ non compaſſionē ꝑ ſe ⁊ hoc quia circūdatus fuit ꝓpria paſſione mortis. Sola aūt beatiſſima v̓go tunc ha buit fidem. ⁊ compaſſionē crucifixi dei ⁊ homīs ⁊ ꝑ ſe pal ſionem ex compaſſione paciētis ⁊ ſic ſola fuit cui datū eſt pͥuilegiū cōmunicatō paſſionis cui filius vt dare poſſꝫ p̄ mium voluit cōmunicare paſſionis meritum. Et vt ipſam

participem faceret beneficij redemptiōis ꝑticipem eē vo luit ⁊ pene paſſionis quatinꝰ ſicut fuit adiutrix redemp tōnis ꝑ paſſionē ita mater fieret omniū per recreatōnem. Et ſicut totꝰ mūdus deo obligat̉ per ſuam paſſionē ita ⁊ domine omniū per compaſſionē. Contra hec obiecta ꝑ obiecta in contrarium ſunt ſoluta ¶ Concedimꝰ etiā ꝙ ſicut dominꝰ habuit ſimul ſummuꝫ gaudium ⁊ ſūmum doloreꝫ ſic ⁊ domīa noſtra ſimul ip̄a habuit ⁊ ſūmam compaſſione et ſummaꝫ cōgratulatōne compaſſione exiſtente in natura ſimul ⁊ in ratōne vt natura. Congratulatōne aūt in rōne vt ratōne. Et intelligātur hec verba ſicut in natura dn̄ice paſſiōis vel dicat̉ ꝙ ſummū triſtabile in tali genere eſt ac cipere dupl̓r vno modo vt ſummo contrariū appetitui et ſic ſummū infert dolorem. Alio modo ꝓut eſt uia ⁊ medi um ad ſummū delectabile ⁊ ſic infert ſummum gaudium. Et ſic anima beatiſſime v̓ginis apprehendit mortē filij vt ſumme contrariū appetitui ⁊ ſic ſumme ei intulit doloreꝫ. Et vt mediū in redemptōne generis humani ⁊ ſic cauſa uit in ea ſummā delectatōeꝫ Et poſſūt hec ſimul eſſe quia vnum materia eſt ad alterū vel ſcd̓m alium modum uia in alterum eſt medium in ip̄m ꝙ autē obicit̉ de comꝑatōne gaudioꝝ ſic reſpōdemꝰ. Si fiat comꝑatō ſcd̓m ꝙ poſteri us includit in ſe prius. ſic nulla ē queſtio vt ſi querat̉ an vnum ſit plura quā duo vel duo quam tria Natiuitas em̄ includit in ſe conceptōne paſſio natiuitatem ⁊ ſic de alijs et ſic ordinant̉ ad ſeinuicem ſcd̓m ſuꝑadditōnem. Et ſic fuit magnū gaudium cōceptōnis maius natiuitatis ⁊ ad huc maius paſſionis ⁊ ſic vlterius. Si aūt fiat comꝑato per oppoſitōnē ⁊ ſeꝑatōnem ita ꝙ poſteriꝰ accipiat̉ per ſe ſine intellectu pͥoris ⁊ ſic comparetur. Sic dico ꝙ gaudi um qd̓ habuit in conceptōe maius fuit om̄ibus gaudijs vite ⁊ vie. quia tunc accepit maius bonum ⁊ certitudīeꝫ omniū alioꝝ ſuo tempore conferendoꝝ. Et differūt gaudia vie ⁊ uite hoc modo. Gaudiū em̄ nichil aliud eſt quaꝫ

delectatō in bono vel de bono. eſt aūt bonum ſui ⁊ bonum ꝓximi in conceptōne ⁊ in natiuitate ⁊ in paſſione domi. In reſurrectōne aūt bonū dei ⁊ in aſcenſione. Et ſic poſſꝫ poni gaudiū paſſionis ſūmum qd̓ habuit ꝓ bono ꝓximi. Simpl̓r autē gaudiū conceptōnis ſūmum fuit quod alia omnia in ſe cauſal̓r clauſit. Gaudiū auteꝫ in conceptōne ⁊ gaudiū domī in aſſumptōne ſe habet vt excedentia ⁊ exceſſa gaudiū conceptōnis maius fuit cauſal̓r. gaudium aſſumptōnis actual̓r. in conceptōne maior fuit bonitatis oſtenſio. maioris domi collatō. maior delectōnis exhibitio et hec omnia cauſal̓r. In aſſumptōne maior dom collatō. maior affectꝰ exaltato ⁊ deificatō. maior cum dilecto con iunctō ⁊ hec actual̓r. Et poſſet poni ſil̓r de iſtoꝝ gaudio rum comꝑatōne vt ſi aliquis hret pignus ꝓcentuꝫ mar cis obligatū/ ⁊ aliqͥs daret ei nonaginta marcas ad pig noris ſolutōnem faciens ipſi pignorāti cautōneꝫ ꝙ tempo ribus determinatis daret alias decem marcas ſibi ita ꝙ qͦ libet temꝑe duas. Modo ſcd̓a datio ꝓpinquiꝰ ⁊ plus diſponebat ad pignoris ſolutōnē quaꝫ pͥma ⁊ tertia pluſo ſecūda ⁊ vſqꝫ ad quintā que pignꝰ ſoluit ⁊ tamē pͥma da tio plus alijs cōtulit. Et hoc dupl̓r. ⁊ quia mauis dedit et quia de alijs dandis ſecuꝝ fecit. Sil̓r in ꝓpoſito quā do dominꝰ beatiſſime v̓gini vt mater fieret dei in vt̓o t̓bu it tunc ꝙ de ip̄a v̓gine naſceret̉ ⁊ paſſione ſua genus hūa num redimeret ⁊ tertia die reſurregeret in celū aſcenderꝫ ip̄am ſūmam fruitōne corꝑe ⁊ anima aſſumeret ſecurauit ¶ Capi. cij. Vnc querit̉ de illo pͥuilegio ꝙ eſt ſuꝑ omnē crea turam in quartā ierarchiaꝫ exaltata. Et uidet̉ ꝙ beatiſſima v̓go vltra terciā ierarchiā in quartā n̄ ſit exaltata. Primo quia in ꝑabola vbi legit̉ de reꝑatōne generis humani dr̄ ꝙ dragna decima eſt inuenta q̄ fuerat ꝑdita gͦ uidet̉ ꝙ tm̄ ī id fuerit reſtitutō ex quo facta fuit perditō ſed tantū ex ierarchijs tribꝰ fuit caſus ⁊ ꝑditō

ergo tantū in illas erit redditꝰ ⁊ reſtauratō Item dicit̉ in iudith in figura dn̄e noſtre ſubueniſti ruine in conſpec tu domī Sed ruina tantū fuit illis tribꝰ ierarchijs ergo erit ſubuentō ⁊ reſtauratō tantū in illas tres. Item alia ꝑabola. Qui habet centū oues ⁊cͣ Gloſa deus eſt paſtor cuius nos centeſima ouis. Sed centeſima eſt de numero aliaꝝ nonaginta ⁊ conſortō ergo homo ꝑtinet ad aliquē ordinē angeloꝝ Itē ierarchia humana eſt ſub angl̓ica gͦ ſupremus chorus de humana eſt ſub infimo de angelica g nullus homo ſuꝑ choros angeloꝝ. Ad idē facit ꝙ ip̄e deus in paſſione ꝑmiſit vt lucas dicit ꝙ angelus aſtitit de celo confortās eum ꝑ quod vt dicit dyomiſiꝰ. conſtat na turam humanā angelice eſſe natural̓r ſubiectā. Sed ſic̄ ſimpl̓r ad ſimpl̓r. ita ſūmum ad ſummū gͦ ſi angelus ſuper hominē ⁊ ſup̄mus ſuꝑ ſup̄mum hominē gͦ nullꝰ homo ſuꝑ om̄s angelos. Item gen̄. Requieuit dominꝰ ab om̄i oꝑe quod patrarat. Sed tūc non fuit quarta ierarchia ergo nec modo. Iteꝫ cantat etiā. Gaudēt chori angeloꝝ cōſor tes ⁊ conciues tantū tui. Si conciues ⁊ conſortes gͦ in eadem ierarchia. Itē in pͥma ierarchia ſup̄mus ordo eſt ſa eri pnͥcipatꝰ. Sed pnͥcipes in eadeꝫ ciuitate ⁊ regno ſūt cum ſuis ſubditis ergo regina angeloꝝ in eadem māſione cum angelis eſt Itē auguſti. minime dubitet̉ raptam ho minis a carnis ſenſibꝰ mentē ⁊ poſt mortē ip̄a carne depu rata uidere deum ſicut uident angeli ⁊ vult ꝙ inferioris gradus eſt cognitō hominis quā angeli ſꝫ penes illā cogni tōnem eſt ordo gͦ homo eſt inferioris ordinis quā angelus ergo ſup̄mꝰ eſt ſub ſup̄mo angelo. Item ierarchia angeli ca deſcēdit ꝑ exemplaritateꝫ a diuina. ed in diuīa ſunt tres ierarchie gͦ non eſt quarta. Item filius eſt in ierarchia diuīa ergo beatiſſima v̓go ſi non eſt in vna ierarebia angelica ſola erit ī vna. Sed vbi tantuꝫ eſt vna vel vnum ibi non eſt ordo ⁊ vbi non eſt ordo ibi non eſt ierarchia er non poteſt ſola habere ierarchiaꝫ vnam. Item dyoniſi.

ꝙ in qualibet ierarchiarum ſunt pͥma media ⁊ vltīa ergo ipſa non erit in vna ierarchia. Item ipſa eſt mediū inter alias creaturas ⁊ deū. ſed mediū non habet medium ⁊ vl timum gͦ non facit ierarchiā per ſe ¶ Contra ieroni. ⁊ om̄s ſancti ⁊ ip̄a vniu̓ſalis eccl̓ia ſollempnit̓ cantat ꝙ ip̄a ē ex altata ſuꝑ choros angeloꝝ Inde ſic om̄s chori angeloꝝ ſunt de aliqua ierarchia. ſed ipſa eſt exaltata ſuꝑ choros angeloꝝ. gͦ ip̄a eſt ſuꝑ om̄s ierarchias angeloꝝ. vel dire cte. Quicquid eſt in aliqua ierachia eſt in aliquo choro gͦ quod non eſt in aliquo choro non eſt in aliqua ierarchia. Sed quicquic eſt ſuꝑ om̄s choros non eſt in aliquo cho ro ergo quicquid eſt ſuꝑ om̄s choros non eſt in aliqua ie rarchia tē plus diſtat beatiſſima v̓go a ſeraphin indignitate ⁊ gl̓ia quam ſeraphin ſuꝑ cherubin. Sed ꝓpter ex cellenciam dignitatis ordīat̉ ſeraphin ſuꝑ cherubin vno ordīe ergo beatiſſima v̓go erit ſuper ſeraphin admīus vno ordīe ergo ſuꝑ ierarchiam angeloꝝ. Item improportōna biliter magis differt domīa a ſeruo qua ſeruꝰ a ſeruo. Sꝫ ſeraphin ſic ſe habet ad cherubin vt ſeruus ad ſeruuꝫ dn̄a autem ad ſeraphin vt regina ſua ⁊ omniū angeloꝝ ergo ī proportōnabil̓r plus eſt ip̄a ſuꝑ ſeraphi quam ſeraphi ſu per cherubin ergo eſt ī alio ordīe ſuꝑ ip̄m. Sed ſeraphin eſt ſup̄mus ordo angeloꝝ ergo ip̄a eſt ſuper omēs ierarchias angeloꝝ. Item rex ⁊ regina ab eadem denomiant̉ dignitate ⁊ regno ⁊ pnͥcipatu. Ab eodem ei regno dicit̉ rex francie ⁊ regina frantie ⁊ ſic de alijs. ergo ab eodē reg no dr̄ rex celorum ⁊ regina celorum ſed ſua dignitas rega lis improportōnabil̓r eſt ſuper omnes dignitates angelo rum ⁊ pnͥcipatꝰ ergo ⁊ dignitas ⁊ pnͥcipatꝰ regine celo rum eſt ſuper omnes choros ⁊ ierarchias angelorum Itē iij. li. regum. iij. Poſitus eſt thronus matri regis iuxta thronum regis. Sed conſtat ꝙ thronus regis eſt impro portōnabil̓r ſuper omnes thronos angelorum ergo ⁊ thro nus matris regis. Item ipſa habet regnū per filium. Et

dicitur regina a regno filij ſed illud eſt increatū ⁊ eternum ergo ipſa eſt regina a regno eterno. Iteꝫ alij homīes poſ ſunt venire ad ſeraphi nullꝰ auteꝫ ad dignitateꝫ ⁊ ſtatuꝫ Iteꝫ ſtatꝰ glorie beatiſſime v̓ginis ergo eſt ſuꝑ ſeraphin eſt eleuatꝰ ſuꝑ ſtatu innocencie in corꝑibꝰ gͦ ⁊ in animabꝫ ſed ſi homo ſtetiſſꝫ aliquis aſſumptꝰ fuiſſꝫ ad ſeraphin gͦ aliquis modo debet eleuari ſuꝑ ip̄os. Ad idem ſūt ſancto ruꝫ auctoritates. Augꝰ. Sed de te o v̓go maria quid di cam pauꝑ ingenio cum quid dixero minor laus eſt quam tua dignitas mereat̉. Si celū appellem altor es. Si ma trem gentiū dicam excellis. Si formā dei appellem digna exiſti. Si dominā angeloꝝ vocem eſſe ꝑ omnia ꝓbaris. ſi ergo dn̄a angeloꝝ gͦ eſt ſuꝑ omnes angelos. Item iero. hec eſt dies p̄clara in qua meruit exaltari ſuper choros amgeloꝝ ⁊ peruenire vltra quā noſtre humanitatis licitum ſit nature vbi non ſubſtātia tollit̉ ſed gl̓ie magnitudo mō ſtratur vbi xp̄s ꝓ nobis introiuit ergo ſuꝑ omēs ierarchi as angeloꝝ. Item iero. hec eſt inquā dies in qua vſqꝫ ad throm celſitudinē intemerata v̓go ⁊ mater ꝓceſſit atqꝫ in gl̓oſa reſedit. Sic atqꝫ il regni ſolio ſublimata poſt xp̄m li confidenter ſancta dei eccleſia canit quod de nullo aliorum ſanctoꝝ fas eſt credere vt angeloꝝ vel archangelo rum merita tranſcēderet. Quia ⁊ ſi ſil̓itudo ſanctis repro mittit̉ veritas non negat̉. Et infra Beata itaqꝫ non teme re ſuper choros angeloꝝ exaltata deuotiſſime p̄dicat̉ hodie quia p̄ceſſit eam dominꝰ ⁊ ſaluator noſter ad celeſtia vt prepararet ei in ethereis māſionibꝰ locū. Ex hijs patꝫ ꝙ equal̓r beatiſſima v̓go ſuper omnes ordines ⁊ tres ſerar chias angeloꝝ in quartā ⁊ nōnaꝫ cum filio. ierarchiam eſt ſpecial̓r exaltata. Item ieroni. ad idem credit̉ ꝙ ſaluator noſter omniū per ſe dat intelligi feſtiuus totꝰ occurrerit et cum gaudio eam ſecum in throno collocauerit Alias qͦ modo impleuiſſe credit̉ quod in lege ip̄e p̄cepit exo. ij. Honora inqͥt patreꝫ ⁊ matrē tuam. Ex hoc etiā patet

ipſam in throno ſuo ſecum collocauerit. vnde augꝰ. Tibi thronus gl̓ie regis collacat̉ in aula regni teqꝫ ip̄e rex gl̓e vt matre veram ⁊ decorā ſponſam p̄ omībꝰ diligēs amoris amplexu aſſociauit ſibi ex hac auctoritate quatuor conſe quunt̉ concluſiones. Prima ſi poſitꝰ eſt ei thronꝰ regis ergo idem thronus ſuꝰ ⁊ regis dr̄ ergo ſuꝑ om̄s thronos Scd̓a ſi mater regis gͦ iuxta regem. Tercia ſi ſpōſa regis ergo iuxta regem. Quarta ſi ipſaꝫ improportōnabl̓r plus omībꝰ creaturis diligit gͦ improportōnabil̓r plus p̄omnibꝰ collocauit. Item ſi in corꝑalibꝰ nichil eſt vacuuꝫ ita ⁊ in ſpūalibus nichil eſt vacuū. Sꝫ inter deū ⁊ creaturam mediū eſt eſſe creaturam deo vnitaꝫ. Sil̓r inter eſſe puram creaturā ⁊ eſſe creaturā vnitā mediū eſt eſſe cre aturam de qua ſūmit̉ vel naſcit̉ illud quod vnit̉. Et hoc ē beatiſſima v̓go ergo ip̄a eſt medium inter creaturas ⁊ fi lium ergo ei debet̉ medius ſtatꝰ Item vna eſt maieſtas regni celoꝝ a qua deꝰ trinitas eſt rex ⁊ ip̄a regina vocat̉ ergo ſua dignitas ſuꝑ omnē creaturā. Item ꝑs. A ſūmo celo egreſſio eius ideſt e celo trinitatis. Et infert. Et oc curſus eius vſqꝫ ad ſummū eius hoc eſt ad idem celuꝫ. Sꝫ ip̄a eſt a dextris filij ergo in celo t̓nitatis ergo ſuper celū angeloꝝ. Item marci vltimo dn̄s quidē poſtꝙͣ locutꝰ eſt eis aſcendit in celum ⁊ ſedet a dextris dei ibi dicit glo. in potōribꝰ bonis patris. Sꝫ regina ſtat a dextris filij Glo ſeꝰ ſil̓iter ergo ip̄a eſt in potōribꝰ peccatoꝝ bonoꝝ bonis ergo ip̄a eſt in potiſſimis bonoꝝ bonis regni celoꝝ ergo ip̄a eſt cum filio ſuper omnes qui ſunt ī regno celoruꝫ vel vnquā futuri ſunt. ¶ Capi. ciij. Vxta hoc querit̉ cum dicat dyo. ꝙ ꝓprietates ī ferioꝝ habent ſuꝑiores cum excellētia. Et beatiſ ſima v̓go ſit ſuꝑ omnes ordīes angeloꝝ vtꝝ habeat omnes ꝓprietates omniū angeloꝝ. Ad quod reſpō detur breuit̓ ꝙ ſic Quod ſic uidet̉. Et pͥmo de ꝓpͥetatibꝰ

communibꝰ que omnibꝰ angelis conueniunt poſt de ꝓprie tatibus que ſingl̓is ordinibus ꝓprie in ſunt pͥma gͦ ꝯmūis ꝓprietas eſt nunciatō que omnibꝰ conuenit aqua ⁊ om̄s angeli dicunt̉. Quod hec beatiſſime v̓gini conueniat etiā cum excellētia ex hoc patet ꝙ omnes angeli nunciāt ꝑ ver ba creata ip̄a aūt per verbū increatū hāc aūt ꝓprietatē po nit apo. cum dicit om̄s ſunt amminiſtratorij ſpūs miſſi in miniſteriū ⁊cͣ. Aliam ponit dyo. in celeſti ierarchia dicēs Tribus modis diuidūt̉ ſuper humanā rōnem omnes diuiin intellectꝰ in eſſentiaꝫ v̓tutem ⁊ oꝑatōnem. Beatiſſima auteꝫ v̓go immediate ſe habet ad pͥmum eſſe gͦ ſummū hēt eſſe. Sil̓iter ad ſuperius eſſe ſequit̉ ſuꝑior v̓tus ⁊ operatō ergo ipſa inter creaturas habet hec omnia tria in ſū mo. Item dyo. in eadē ierarchia.iij. capl̓o. iuxta em̄ ſepe a nobis redditam rōnem. ip̄e quidē ſuꝑfirmate diſpoſitones habūdāt̉ habent minoꝝ ſacras ꝓprietates vltime ve ro maiorum ſuppoſitas vniu̓ſitates non hn̄t niſi ꝑticularit̓ ꝑ pͥmas eis ꝓporin eas poſt apparentibꝰ illuminatōnibꝰ tōnabil̓r diſtributas ergo cum beatiſſima v̓go ſuꝑior ſit omnibꝰ diſpoſitōnibꝰ ip̄a habet ꝓprietates omniū habun danter. Item vna eſt ꝓprietas omnibꝰ ꝯmunis illa quaꝫ ponit dyo. in pl̓ibus locis purgatō illuminatō ꝑfectō. ſed has beatiſſima v̓go in ſummo habuit vt patꝫ in hac aucto ritate. Ipſa em̄ ea puritate nitebat qua ſub deo neqͥt maior intelligi. Sed ad maiorē purgatōnē ſequit̉ maior illu minatō ⁊ ad maiorē illuminatōnem ſequit̉ maior perfectō ergo hec tria erāt in ea in ſūmo. Item daniel. milia miliuꝫ miniſtrabat ei ⁊ decies mille centena milia aſſiſtebant ei ꝙ hec due ꝓprietates ſil̓r ei cum excellētia inſint ſic patet. au guſti. in omelia ſuper illud euangeliū. intͣuit ih̓s in quod dam caſtellū ſic dicit. Sic̄ mater dei eſt ſingularit̓ ⁊ iſtaꝝ vitaꝝ effectus quaꝝ iſte ſorores typum tenent. In ea extitit ſingularis. Nunquā em̄ in aliquā ꝑſonam martha ſic operata eſt. Nunquam ſic maria contemplatōni.

vacabat. Et vt breuit̓ ſex illa opera miſei̓cordie ꝑcuramꝰ hec v̓go dei filiū in vterū ſuum hoſpiteꝫ ſuſcepit nudū car ne ⁊ pannis veſtiuit ⁊ operuit. Eſuriētem pauit. Siciētē lacte potauit infirmuꝫ ꝑ infanciū ⁊ iacente non ſolum viſitauit ſed etiam balneando ⁊ fouendo frequētauit vt me rito de ipſa dicat̉. Martha ſatagebat circa frequens mi ſterium. Ex hijs patet ꝙ miniſtrabat in ſūmo. Quod etiaꝫ aſtitit per contēplatōnem in ſūmo ptꝫ ꝑ illud qd̓ ibidē ſub iungit augꝰ. Porro de parte marie que optima p̄dicat̉ q̄ et quanta ⁊ qualis fuerit in beatiſſima virgine maria quis digne eloquat̉. O quam magna magnitudo dulcedinis dei fuit in beatiſſima v̓gine maria quādo ſpūſſanctꝰ in eaꝫ ſuꝑueniet ⁊ v̓tus altiſſimi ob umbrabit tibi ⁊ de eodē ſpi ritu concepit. Quod de ea non ſapiebat in qua dei ſapien cia latebat. Et in cuiꝰ vtero corpꝰ ſibi adaptabat criſtus in maria ergo omnes theſauri ſapientie ⁊ ſcientie dei. maia hec non tantū ad pedes ſed etiā ad caput domini ſedens au diebat verbum illius hec conſeruabat omnia verba ſcꝫ paſtorum angeloꝝ magoꝝ necnon ⁊ ipſiꝰ filij conferens in corde ſuo. Nenio vnquam ſicut hec v̓go beatiſſima guſtauit quam ſuauis eſt dominꝰ inebriebat̉ ab vbertate domꝰ ſue ⁊ torrente voluptatis ſue potabat̉. nec mirū quoniaꝫ apud eam ymo intra eaꝫ erat fons vite de quo manabat tā ta perfectō vtriuſqꝫ vite. Ex hijs patet ꝙ beatiſſima v̓go ꝓprietatem miniſtrandi in ſummo et etiam in ſummo pro prietatem habuit aſſiſtendi. Item dyoniſius. in celeſti ierarchia. iij. Eſt quidem ſecundum me ordo diuinus ſcien cia et operatō. Et vult ꝙ hec tria ſimiliter ſunt in omnibꝰ angelis ordo ideſt poteſtas ſciētia et operatō. Quod ergo hec tria habuit beatiſſima v̓go cum excellentia patꝫ hoc modo. Poteſtas imperialis improportōnabil̓r eſt ſuꝑ om nem poteſtatem miſterialem. Sed poteſtas eius eſt impe rialis reſpectu omniū angeloꝝ qͦrū poteſtas eſt miniſteri alis gͦ poteſtas eiꝰ eſt ſuper omnem poteſtatem angeloruꝫ

Sed imꝑfecte ordinatis ad maiorem poteſtatem ſequit̉ maior ſcientia ⁊ ad maiorē ſciētiā ſequit̉ maior oꝑatō gͦ ⁊ hec in beatiſſima v̓gine fuerūt in ſūmo. Item vna ꝓprietas cōmuis omnibꝰ angelis eſt. math̓. xviij. Semꝑ vidēt faciem patris mei. hec aūt viſio eſt tota merces eoꝝ. Sꝫ merces beatiſſime v̓ginis ē improportōnabil̓r ſuꝑior mer cedibꝰ oīm angeloꝝ gͦ ⁊ viſio ſuꝑior ē oībꝰ angeloꝝ Ex hijs patet qual̓r beatiſſima v̓go habuit omnes ꝓprietates angelorum. ¶ Capi. ciij. Einde ſequit̉ de ſingulis ꝓprietatibꝰ angeloꝝ et ordinū pͥme ierarchie. Qual̓r beatiſſima v̓go om̄s habuit ⁊ in ea fuerūt cum improportōnabili excellētia Primꝰ eſt ordo angeloꝝ cuiꝰ tres inueniūt̉ ꝓp̓e tates. Vna ꝙ ordo ille immediate ordinat̉ ad humanaꝫ ie rarchiaꝫ. Scd̓a ꝙ maxime nobis noti ꝑ intelligentiā ſunt illi de ordine angeloꝝ. Tercia ꝙ ſinguli ſingulos homīes cuſtodiūt. Prima haꝝ conuenit beatiſſime v̓gini cum ex cellentia. ipſa em̄ eſt ſuꝑ nos immediator tn̄ nobis quam angeli. quia ipſa cōuenit nobiſcū in naturā. Vnde angeli ſunt nobis p̄lati ſꝫ nō fratres vel filij. Ipſa aūt eſt nob̓ ⁊ p̄lata ⁊ mat̓ ⁊ filia ⁊ ſoror. decūda etiā conuenit ipſi cū excellentia. Angeli em̄ noti ſūt nobis ꝑ intelligentia tm̄ ⁊ noſipſis tm̄ per intelligentia Sed beatiſſima v̓go nota eſt nobis per experientiā. quia ex nobis cognoſcimꝰ ea q̄ ſūt xime noſtre. Sil̓r ipſa ꝯgnoſcit humanā infirmitate per experientiaꝫ. Non em̄ habemꝰ dominā que non poſſit com pati infirmitatibꝰ noſtris. Terciā vero ꝓprietatem etiam habet cum excellentia. Angeli enim cuſtodiunt ſingl̓i ſin gulos homines Ipſa vero vniuerſaliter cuſtodit ſingl̓os et ſingulariter vniuerſos. Singuli em̄ ſeruorum preſunt ſibi commiſſis domine autem ⁊ domini eſt cuſtodia ⁊ ꝓuidentia vniuerſalis. Sic patꝫ qual̓r ipſa habet cum excel lentia om̄s ꝓpͥetates angeloꝝ. Scd̓s ē ordo archāgeloꝝ

qui ſil̓r ſcd̓m beatū dyo. tres videntur habere ꝓp̓etates Prima eſt ſuꝑioribꝰ ꝯmūicare. Scd̓a inferiores eē Ter cia infei̓ores ad ſuperiores reducere Primā haꝝ hūit cū excellētia ip̄a em̄ inaxīe ꝯmūicauit ſuꝑioi̓bꝰ iuxta illd̓ luc̓.i. ſpūſſanctꝰ ſuꝑueīet in te ideſt pluſqͣꝫ ī aliqͣꝫ ſc̄oꝝ veniet in te. Alij em̄ ſcoꝝ acceper̄t a ſuꝑioribꝰ gr̄aꝫ creatā ꝑticl̓ari ter ip̄a aūt creatā vniu̓ſal̓r ⁊ increatā ſingl̓arit̓. Secūdā etiā hūit cū excellētia. Angl̓i em̄ ſūt ſuꝑ aliqͦs ⁊ nullꝰ ſu per oēs. ip̄a aūt ſuꝑ oēs. Itē angl̓i ⁊ alij ſci ſūt ſuꝑ alios tm̄ ex gr̄a. ip̄a aūt ex gr̄a iuſticia ⁊ naturā. Natural̓r em̄ regis nr̄ eſt ⁊ regīa iuſticia. Et mr̄ natura ⁊ regīa iuſticia eſt ſuꝑ oēs qͥ in ſuo regno ſūt. Terciā qͦꝫ hūit cū excellen tia ip̄a em̄ ſola oēs infei̓ores reduxit tāꝙͣ mediatrix recō ciliatōis ⁊ adiutrix redēptōnis. ⁊ angl̓oꝝ numerū reſtau rauit ⁊ ſubueīt ruine an̄ ꝯſpectū dn̄i ſic̄ dr̄ de iudith. xiij Et hoīeꝫ lapſū reꝑauit ⁊ reuocauit. Sic gͦ hūit bt̄iſſima v̓go oēs ꝓprietates ſcd̓i ordīs cū excellētia in ſūmo. Ter cius eſt ordo pnͥcipatuū qͥ ſil̓r tres hn̄t ꝓpͥetates. Prima eſt pͥmi principij ymitatiuum. Scd̓a eſt principialiū v̓tutum ornatiuum. Tercia eſt inferioꝝ ad ip̄m princificum pnͥcipium reductiuū. Primaꝫ habuit beatiſſima v̓go in ſū mo ymitat̉ ei pͥmum pnͥcipium in tribꝰ in mali immuītate. iuxta illud ſapiētie. vj. incorruptō facit ꝓximū deo in bo noꝝ cōmunicatōne. Mater em̄ omniū bonoꝝ eſt venerūt em̄ omnia bona pariter cum illa ⁊ innumerabilis honeſtas per manꝰ illius ſicut dr̄ ſapientie. vij. in cōmunicanda bo norum opeꝝ ꝯmunicatōne. Eſt em̄ oluia ſponſa in cāpis Ecc̓. ix. ⁊ p̄occupat qui ſe concupiſcūt ⁊ circuit querens dignos ſe. ſapientie. vj. clamat Tranſite ad me omnes qͥ concupiſcitis me ⁊ a gn̓atōnibꝰ meis adimplemī. ecc̓.xiiij Eſt ergo pͥmi principij in ſūmo ymitatiua. Scd̓a v̓o ꝓpͥe tatem q̄ fuit pnͥcipaliū v̓tutū ornatꝰ hūit ī ſūmo qꝛ hūit dei fōmiſſimas v̓tutes iuxta illd̓ ecc̓.xxiiij. ego ī altiſſimis hīto ⁊cͣ Terciā qͦꝫ ꝓprietatē pnͥcipatuū que fuit inferiorū

ad pnͥcificum principiū reductiuum habuit in ſūmo. Ip ſa em̄ de vltimo fecit pͥmum ⁊ de pͥmo fecit vltimū ymmo omnia ideſt omnē creaturā in homnie reduxit ad illum a qͦ exierunt ⁊ hunc ipſi ꝑſonal̓r vniendo. Vnde ipſa eſt illa fortis mulier de qua ꝓu̓bi. vltimo Cuiꝰ p̄cium de vltimis finibꝰ ideſt de diuinitate ⁊ humanitate coniūctis hominē perditū redemit. Et ſic patet qual̓r beatiſſima v̓go om̄es angelos pͥme ierarchie. trāſit tranſcendēdo ⁊ ſinguloruꝫ ordinū ſingulas ꝓpͥetates in ſūmo poſſidēdo. ¶ Ca. cv. Am ergo de ſcd̓a ierarchia videamꝰ. in qͣ pͥmꝰ eſt prietates. Prima ordo poteſtatū. Cuiꝰ ſūt tres eſt ſui ordinis ⁊ dignitatis cuſtoditiuū. Secun da eſt alioꝝ ordinatiuuꝫ. Tercia actiuū ⁊ reductiuū Pri mam in ſūmo habuit quia v̓go fuit poſt ⁊ ante dignitate ſtante. Scd̓am etiā habuit cum excellētia quia fuit ordinis v̓ginum inuentrix ⁊ ordinatrix ⁊ angeloꝝ ordinum reꝑatrix ⁊ reſtauratrix. Terciaꝫ habuit in ſūmo fuit em̄ actm̄ in ſūmo quia habuit actꝰ v̓tutū ſcd̓m modū patrie quantū ad ꝑfectōnem ⁊ ſcd̓m ſtatum vie quātū ad mei̓ti conditōnem. fuit etiā vniu̓ſal̓r reductiuum ꝑ exemplum Vnde ⁊ dicta eſt ſtella maris ⁊ ſic habuit ꝓprietates po teſtatuꝫ in ſūmo. Secundus ordo ſcd̓e ierarchie eſt ordo v̓tutum quarū tres ſunt ꝓprietates. Prima eſt in cōmuni cabilis virilitas. Secunda eſt nullius imbecillitatis tar ditas. Tercia eſt ad inferiores largitas. Virilitas conſiIn aggreſſione ar ſtit in tribus In reſiſtentia contrarij.§ dui. intollerātia mali. Hec om̄ia fuerunt in beatiſſime vir ine in ſummo. Reſiſtētia contrarij Ita em̄ omne contra rium nociuū ideſt peccatū vicit ꝙ ab ip̄o nunꝙͣ aliqͥd paſſa fuit. angl̓i em̄ nūqͣ vicer̄t qꝛ nūqͣ pugnauer̄t. ī aggreſſio ne ardui ideſt ī altiſſima pauꝑtate reꝝ maxīa carnis aſpei̓ tate ſūma codis hūilitate. intolerātia mali. in aſpima filij paſſione qn̄ ipſius animā ꝑtranſiuit gladiꝰ In hijs oībꝫ beatiſſima v̓go inconuincibileꝫ virilitatē in ſūmo poſſedit

Secunda ꝓprietas v̓tutū fuit nullius inbecillitatis tar ditas hanc ip̄a cum excellētia habuit quia eandem vitaꝫ angelicam quā angeli ſine onere carnis ip̄a in carne cū car ne duxit ⁊ cum ſarcina carnis. Illos ſine ſarcina ad maiꝰ brauium ante currit. Tercia ꝓprietas que fuit ad inferi ores largitas hāc etiā habuit cū excellēcia. Illi em̄ dant dona dei ip̄a dedit ip̄m deum. Itē ipſi dāt tm̄ inferioribꝰ ipſa autē ſuꝑioribꝰ ⁊ inferioribꝰ ſūmum donum tribuit dedit em̄ mundo deum. deū mūdū cuilibet hominū regnuꝫ celorum habuit gͦ beatiſſima v̓go etiā ꝓpͥetates v̓tutum in ſūmo vlteriꝰ in ſcd̓a ierarchia eſt ordo domīantiū qͦrum ꝓ prietates ponit beatꝰ dyo. in celeſti ierarchia capl̓o. viij in hec verba Sanctaꝝ dn̄atōnum manifeſtinam nominato nem exiſtimo declarare abſolutā quādam eſſe ⁊ ab om̄i pe deſtri minoratōne liberaꝫ. Anagogen nulla tyrānicoꝝ diſ ſimilitudīe nullo qͦꝫ mō eam vniu̓ſal̓r inclinatā liberal̓r ſeue ram dn̄atōnem omni minutiue ſeruituti ſuppoſitā. A ſupe riorum ſubiectōne omni remotā ⁊ ab vniu̓ſali diſſil̓itudīe immunē dn̄atōnis inceſſanter appetentē ⁊ ad illius natu ral̓r ſubſiſtentis v̓tutis ſil̓itudine quātum poſſibile eſt et ſeip̄am ⁊ que poſt eam ſunt optime ⁊ ſpetōſe ꝯformantem et ad nullū vana videntiū ſed ad ꝓprie vniu̓ſal̓r conu̓ſaꝫ ⁊ et dn̄ice ſemꝑ deiformitatis ꝑticipatōnem ſcd̓m ꝙ poſſibi le eſt ipſi factam. Ex hac auctoritate pͥmo poſſūt extrahi decem ꝓprietates dn̄atōnum. Prima eſt a ſeruitute liber tas. Secunda ab hoſte inuncibilitas. Tertia liberalis ſe ueritas. Quarta eſt minutim ſeruicij ſuꝑioritas. Quinta nullius ſubiectōnis egeſtas. Sexta diſſil̓itudinis in munitas. Septima domīandi ordinata volūtas. Octaua ſui ⁊ ſuorum ad deum conformitas. Nona nulla in dn̄ando vanitas. Decima diuīe dominatōnis particeps confor mitas. Et excludunt̉ in hijs decē ꝓprietatibus dn̄atōnuꝫ decē impedimēta t̓renaꝝ dn̄atōnum a deo ſeruiēdū. Pri mū ē huiciū ſuꝑioꝝ Scd̓ꝫ īpetꝰ hoſtiū Terciū dn̄ꝫ vicioꝝ

Quartum gratuitus ſeruitōꝝ. Quintum ꝓuiſio ſubdito rum. Sextum ſolicitudo neceſſarioꝝ exteriorum. Sep timo ambitō honoruꝫ. Octauum contͣrietas diuinoruꝫ et humanoꝝ. Nonum excecatō vanitatū. Decimū elongatio diuinaꝝ actōnum. Quod autē hec ꝓprietates in ſūmo fuerunt in beatiſſima v̓gine ſic eſt manifeſtū. ꝙ libertatē a ſeruitute habuerit in ſummo patet per ea que dicta ſunt ſupra de ipſius nobilitate. ꝙ autē ſcd̓am habuerit que fu it ab hoſtibꝰ inuincibilitas ptꝫ ip̄a em̄ non ſolū in ſeipſa ca put eius hoſtis contriuit ſed ⁊ predicta tocius humani generis ab ip̄o abſtulit ⁊ in natura corporea ſemper in na tura angelica ſuperauit. In carne ſuper carnem vixit ⁊ ſu perbiam victricem dyaboli vicit ⁊ tandem dyabolū quam de mundo quam de ſeipſa quaꝫ de ſuis angelis omnibus ſu pergrediens triumphauit. Et quod omnibꝰ hijs altius eſt contra ipſū deum fortis fuit. quia deum d̓ celis ad ter ram vniculis carnis ligatum ⁊ caritate vulneratum in gremio vteri ſui vicꝫ beatiſſime v̓ginitatis carcere captiuauit Patet ergo qual̓r hec mulier fortis fuit in hoſtiū vicibi litate ⁊ omnes dominatōnes p̄cellit. Tercia ꝓprietas fu it liberalis ſeueritas ꝑ quod poteſt intelligi vel mediū int̓ ꝓdigalitatem ⁊ auaricia vel mediū inter exceſſum iuſticie hoc eſt rigorem vel exceſſum me hoc eſt remiſſioneꝫ. Qui dam em̄ domini ſunt nimis liberales hoc eſt ꝓdigi. Quidā em̄ nimis ſeueri ideſt auari. Medium inter hec eſt liberal̓ ſeueritas. Item quidā nimis ſunt iuſti per rigorē Quidā minis miſericordes ꝑ remiſſionem inter hec medium eſt liberalis ſeueritas pͥmum mediū habuit beatiſſima v̓go cū excellentia ſuper om̄s dominatōnes Ipſa em̄ nunꝙͣ dedit nō cū non eſſet dandū ⁊ nunquam non dedit cui eſſet dan dum. Et p̄terea dedit deo dandū ſcꝫ deo mūdū deū mūdo homībꝰ celū. Scd̓ꝫ medi etiā hūit ī ſūmo. ip̄a em̄ nūqͣ ī ſe aliꝙͣ admiſit īiuſticiā nūqͣ aliꝙͣ mīaꝫ obmiſit. ⁊ ī filio oēꝫ iuſticiā corrigibilē cōrexit oēꝫ mīaꝫ receptibilē porrexit

Sic ergo patet quomodo beatiſſima v̓go habuit ꝓdigali tatis ⁊ auaricie mediū in ſummo. Item quidā ſunt domini nimis liberales libertate voluptatis. quidaꝫ nimis ſeueri aſperitate paſſionis. Inter hec qͦꝫ mediū poteſt eſſe liberalis ſeueritas hoc qͦꝫ mediū habuit beatiſſima v̓go p̄ dn̄a tōnibꝰ. quia habuit ſummā aſperitatē in corꝑe ⁊ ſummaꝫ libertatem ſpūs in mente. Quarta ꝓprietas eſt minutiue ſeruitutis vel ſeruicij ſuꝑioritas per qd̓ poteſt intelligi ꝙ nulli ſeruiūt quin ſeruiciū ip̄os a ſua dignitate diminuat hāc ꝓpͥetatē beatiſſima v̓go ī ſūmo hūit. quia ei om̄is cre atura ſeruit ipſa autē nulli pure creature ſed ſoli deo ſub iecta ſeruit ⁊ ita ſicut ſeruire conſeruo ⁊ ſeruire ſoli deo vnum alteꝝ excellit. Ita beatiſſima v̓go in hac ꝓprietate domīatōnes excellit. Om̄s em̄ alij domī vel dn̄e vel dn̄atō nes quibꝰ ſeruit̉ a creatura ſic ſeruit̉ ꝙ etiā ipſi ſeruiūt creature. Soli autē dn̄e noſtre ſic ſeruiūt om̄s creature ꝙ ip̄a non tenet̉ niſi ſoli deo ſeruire cui ſeruire regnare ē et non diminui. Quinta ꝓpͥetas fuit nullius ſubiectōis egeſtas per quod poteſt intelligi ꝙ non ſit in celeſtibꝰ do mīatōnibus ſicut eſt in terrenis que tantum ſuo modo in digent ſeruis ſicut ſerui dominis ſuis indigent. In cele ſtibus autem nulla eſt indigētia ſeruitutis hanc ꝓprieta tem habuit beatiſuma v̓go ſuper dominatōnes que ⁊ ſi n̄ habeant indigenciam reſpectu inferiorum ⁊ ſubditorum habent tamē reſpectu ſuperiorum ⁊ beatiſſime v̓ginis Ip ſa autem nullius inferioris vel ſuperioris quia cum nulla ipſa ſit ſuperior indigentia non habet creature ſed ſolius creatricis perſone. Sexta ꝓprietas eſt diſſimilitudinis ī munitas per quod intelligit̉ remoueri diſſimilitudo opera tōnis ⁊ attribuit̉ dominatōnibus eo ꝙ leguntur miſſi ad exteriora ſed ſemper cum interioribus ⁊ inferioi̓bus actō nibus ſimul ſunt attenti hanc autem beatiſſima v̓go ꝓprie tatē hūit ī ſūmo qꝛ ſil̓ima deo fuit corde ⁊ corꝑe ⁊ opere Corde em̄ fuit v̓go ſingl̓aris inter om̄s mitis ⁊ hūil̓ corde

Corpore quia incorruptō in ſūmo eam ꝓximam fecit eſſe deo. In opere etiaꝫ ipſi ſil̓ima fuit. Ade em̄ celeſti non in ueniebat̉ adiutor ſil̓is eius. Sil̓ima fuit deo ſcd̓m ſuam diuinitate ⁊ deus ipſi ſcd̓m ſuam humanitatē. Vnde aug. ſupra. Si formam dei appellem digna exiſtit Ipſa em̄ va por eſt v̓tutis dei ⁊ emanato quedā claritatis omīpotentis dei ſincera ⁊ ideo inquinatū nil in eam incurrit. Cādor eſt em̄ lucis eterne ⁊ ſpeculū ſine macula dei mater ⁊ yma go bonitatis illius habet ergo immunitatē diſſil̓itudinis in ſummo beatiſſima v̓go. Septima ꝓprietas eſt dominan di ordinata voluntas quā etiaꝫ ipſa habuit in ſūmo quia improportōnabil̓r plus ordinatiꝰ eſt dominā vel dominum dominari ſuper ſeruuꝫ quā ſeruū ſuper cōſeruū per accidēs em̄ eſt ſi ſeruꝰ dominat̉ hec autē ꝑ ſe dominat̉ ergo impro portōnabil̓r plus ordinata eſt volūtas domīandi quaꝫ do mina vult dominari ſuꝑ ſeruū. Accidit em̄ ſeruo dominari eſſenciale vero domine dn̄ari. Octaua ꝓprietas fuit ſui ⁊ ſic intelligit̉ ꝙ domini illi ſuorum ad deum conformitas ꝙ qui ita ſunt domini ꝙ ⁊ ſerui debent taliter ſuis ſubditis dominari vt ſtudeant ſe ⁊ ſuos ſubditos ad ſuorum domi norum ymitatōnem informare hanc etiam ꝓprietatem ha buit beatiſſima v̓go in ſummo quia omnes ſeruos fugitiuos ad dominū diuinū reduxit ⁊ de ſeruis domīos reges et pnͥcipes ymmo deos fecit vnde coronam ſtellarum. xij. habuit in capite qua conſtat om̄s ſanctos ſibi ſubiectos eterna gloria coronaſſe Nona ꝓprietas nulla eſt domīandi vanitas hanc beatiſſima v̓go habuit in ſummo quia quan to maior fuit tanto plus humiliauit ſe in omnibus. vnde cum conſtet eam maximam creaturarum fuiſſe neceſſario eſt ipſam omnibus humilimam extitiſſe. hec eſt em̄ proſecuta verbum qui ſe humiliat exaltabitur. ergo omnium exaltatiſſima humilima omnium fuit ergo que omnibus improportionabiliter plus habuit humilitatis minus improportionabiliter omnibus habuit vanitatis.

Decima ꝓprietas fuit diuīe domīatōis conformitas hāc eciam beatiſſima v̓go habuit in ſūmo. quia vere ſola domi nice dn̄atōis facta fuit particeps quia ab eodem dominio ⁊ regno a quo filiꝰ nomē accepit regis ⁊ ip̄a regine. Domina em̄ vt dic̄ dam. vere facta eſt mater omniū condito ris omniū mater exiſtens. Sic ergo manifeſtū eſt qualit̓ ꝓprietates dominatōnū habuit beatiſſima v̓go. ¶ Capi. cvj. Eſtat nunc uidere d̓ ſup̄ma ierarchia in qua pͥmꝰ in aſcēdendo eſt ordo thronoꝝ. Quoꝝ ſex ſunt ꝓ prietates. Prima eſt celſitudo. Secunda eſt re gis circūdatō. Tercia ſtabilis collocatō Quarta regis ſu ſceptō. Quinta regis delatō. Sexta familiaris apertio. Prima conuenit beatiſſime v̓gini in ſummo Ipſa em̄ in al tiſſimis habitat ⁊ thronus eiꝰ in colūna nubis. Ip̄a em̄ etiā eſt illa ſedes ſaphyrina quaꝫ uidit. Ezechiel ſuper fir mamentū ideſt ſuꝑ altitudine omniū ſanctoꝝ in gl̓ia ꝯfir matoꝝ vtpote que exaltata eſt ſuꝑ choros omniū angelo rum. Item augꝰ. Si celum vocē altor es ⁊cͣ. Secunda ꝓprietas eſt regis circūdatō quā lucide habuit in ſummo quia quē non ſolum angeli ymo ipſi celi capere non poterant tuo gremio contuliſti. Item in tua ſe clauſit uiſcera factus hō hoc eſt em̄ nouuꝫ ymo omniū nouoꝝ nouiſſimū ꝙ hec mulier circūdedit virū gremio vteri ſui ſicut dr̄ iere xxj. Tercia ꝓprietas fuit ſtabilis collocatō hāc etiā in ſū mo habuit beatiſſima v̓go qꝛ rex celi non ſoluꝫ ip̄am in ſo lium gl̓ie eternal̓r elegit ſꝫ in ip̄a reqͥeſcēs de ip̄a ſua ſede corpus ſibi fecit qd̓ ſibi in vnitate ꝑſone aſſūpſit et nūqͣ depoſuit. Quarta ꝓprietas eſt regis ſuſceptō hanc autem habuit in ſūmo beatiſſima v̓go vn̄ tre. ij. ip̄m in ſe ſuſcepe runt ꝑ eccleſiā ⁊ inhabitātē gr̄am. Ip̄a aūt beatiſſima v̓go ſic ip̄m etiā ſuſcepit ⁊ pleniꝰ qꝛ ꝑ gr̄e plenitudinē ⁊ pn̄ ciā corꝑalē Qn̓ta ꝓpͥetas ē reg̓ d̓lato hāc ī ſūmo etiā hūit biſſima v̓go qꝛ ip̄ꝫ regē gl̓e ī mūdū d̓tulit de celo vn̄ ip̄a

eſt verum ferculū quod fecit ſibi verꝰ ſalomon Cant̓. iiij ꝙ ip̄m in mundū tulit ⁊ in mūdo circūtulit quādo aſcēdit ſuꝑ nubem leuem ⁊ ingreſſus fuit in egiptū. Sexta ꝓpͥetas eſt familiaris apertō hāc etiam habuit exp̄ſſe beatiſſi ma v̓go in ſummo quia vt dicit. b. Bern̄. Qual̓r ſplēdor il le inacceſſibilis v̓gineis ſe infuderit iſceribꝰ ſoli ditum Itē ꝓu̓bio. xxx. Tria eſt ſcire cui ſoli datum eſt experiri. ē ſunt difficilia michi ⁊ quartū penitꝰ ignoro quod eſt via viri in adoleſcētia ſua vnde ioh̓es ꝓpheta ⁊ pluſqͣꝫ ꝓpheta neſcit ſoluere corrigiam calciamēti eius luc̓. iij. Et ip̄e nū cius. Gabriel queſiti modi queſtionē n̄ ſoluit ſꝫ ad ſpm̄ſa ctū trāſmittit inſtruendā Sic gͦ manifeſtū eſt ex hijs ꝙ beatiſſima v̓go ꝓprietates omniū thronoꝝ etiam habuit in ſūmo. Secūdus vltime ierarchie eſt ordo cherubin cū ius ſcd̓m beatū dyoni. quatuor ſunt ꝓprietates. Prima eſt in circuitu eius. Secūda eſt reductiuum Tercia eſt actiuum. Quarta eſt exemplatiuū. Prima ergo que ē in circuitu eius ꝑ quam ſcd̓m ꝯmentatorē intelligit̉ ꝙ īcircuitu ſunt. quia ad totum quod eſt intrāt hāc ergo beatiſſima v̓go habuit in ſummo quia ip̄m totum circūdedit Et p̄terea intima uiſcera mīe patris intrauit ⁊ ei filium vnicum ⁊ vnigenitū de corde extraxit. Secūda eſt reduc tiuum per quod intelligit̉ ſcd̓m ꝯmentatorē ꝙ ad deū ten dunt hanc etiam habuit in ſummo beatiſſima v̓go. qꝛ omnia reducibilia ad deum reduxit ip̄a em̄ eſt mulier q̄ tria ſata ideſt corpꝰ ⁊ animam ⁊ diuītatem ꝯiunxit. Mathei. ij. per quod naturā in pͥmum ymo ſuper pͥmum ſtatuꝫ in ſtitutōnis reduxit. Item ip̄a eſt mulier que lucernā accē dit per quā dragma decima inuenta fuit luce. xv. Tercia ꝓprietas eſt actiuum ꝙ eſt vt dicit ꝯmentator vt ſcd̓ꝫ de um incedant hanc aūt beatiſſima v̓go habuit ī ſummo qꝛ maxime ſcd̓m deum aſcendit ⁊ inceſſit quia etiam deformiſſimos actus habuit ⁊ ni ſummo actu ip̄m ſingulariter ymitata fuit quoniā ip̄m queꝫ deus ante deum genuit ip̄ꝫ

etiam deum ⁊ homīem generauit. Quarta ꝓprietas eſt ex emplatiuum quod eſt ſcd̓m ꝯmentatorē vt ſcd̓m ſuum ex emplum hoc faciant hanc etiā pleniſſime habuit. qꝛ om̄i bus recreandis ſpeculū ⁊ exemplar ⁊ ſtella maris extitit et doctrix diſciplīe dei omnia illuſtrauit. Patet hoc qual̓r gl̓oſa v̓go omnes ꝓprietates cherubi ī ſumo habuit Su premus omniū ordo eſt ſeraphi. Cuiꝰ ſcd̓m dyo. viij. ſunt ꝓprietates que ſunt hee. Prima eſt mobile Secunda eſt inceſſabile. Tercia eſt calidum. Quarta acutuꝫ. Quinta ſuperferuidū. Sexta intenta. Septima intima. Octaua inflexibilis. Quas ꝓprietates exponit ꝯmentator ſic Pri ma ergo ꝓprietas eſt dilectōnis quod eſt vita hanc habuit gl̓oſa v̓go in ſummo. Ipſa em̄ ſua caritate meruit de cō gruo ſibi viuere uita ſumme gl̓oſa ⁊ ꝙ ip̄a fuit pnͥcipiuꝫ vite increate ⁊ omnibꝰ nobis cauſa uite eterne. Itē ſi vita eſt effectꝰ dilectōnis ergo cū ī ipſa improportōnabil̓ ſit dilectō in ea erit improportōnabilis uita Secunda ꝓ prietas eſt inceſſabile. Et eſt inceſſabile caritas ꝑpetua. Inceſſabilitate autē caritatis habuit gl̓oſa v̓go maria ſu per ſeraphi. Magis eſt em̄ inceſſabile quod non ceſſat ⁊ non poteſt ceſſare quā quod non ceſſat aliquādo tamen ceſſauit. Item magis eſt inceſſabile quod non ceſſat ⁊ rō poteſt ceſſare quam quod non ceſſat ⁊ non poteſt ceſſare modo. Sed tamen potuit aliquādo ceſſare. Sed caritas angeloꝝ ſeraphī potuit aliquādo ceſſare. Sūmus em̄ de illo ordīe ceſſauit quādo cecidit ⁊ alij ſil̓iter tunc potuerunt ceſſare ſicut illi. ſed caritas gl̓oſe v̓ginis nunquam potuit ceſſare ergo magis fuit inceſſabile ergo excellit ſeraphī ī inceſſabili caritate. Mīor patet ex hoc ꝙ non po teſt ceſſare niſi per peccatū mortale. Sed ip̄a nunꝙͣ mor taliter peccare potuit. In vt̓o em̄ nullus poteſt peccare mortal̓r. Ipſa autē adhuc in vtero matris ſanctificata fu it ⁊ contͣ peccatū confirmata ⁊ ſic nunquā potuit carita tem amittere. Seraphin autē amittere potuer̄t gͦ excellit

illos in hoc quod eſt inceſſabile. Tercia ꝓprietas eſt cali dum ⁊ eſt dilectō calidi quia ſopita. Sed hāc hūit gl̓oſa v̓go ſuper ſeraphin. Alijs em̄ paribꝰ fortōr eſt v̓tus q̄ tantūdē oꝑat̉ cum reſiſtētia contrarij quā illa que ſine re ſiſtentia. Vnde maior eſt v̓tus que ſopitum facit ī tumul tu ⁊ ſtrepitu quā illa que ſopitum facit in ſilentō ⁊ quie te ergo cum gl̓oſa v̓go ſopita fuerit ⁊ omnino tranquilla in tumultu ⁊ ſtrepitu t̓bulatōnū temptatōnuꝫ perſecutō num huiꝰ mundi fuit ſopita quam ſeraphin extra huiuſ modi ſtrepitū ⁊ tumultū conſtituti. Sic gͦ maior eſt uio lentia ſompni que cogit hominē in ſtrepitu dormire quaꝫ que in quiete. Quarta ꝓprietas eſt acutum ⁊ dicit ꝯmen tator acutum quod eſt ſapientia. In hac excellit beatiſſima v̓go Seraphin vt patet ſupͣ in pl̓ibus locis de ipſius ſapiētia p̄terea dicit augꝰ. criſtus eſt in maria ergo om̄s theſauri ſapiētie ⁊ ſciētie in maria Item vnctō ſeraphī do cet de omnibꝰ neceſſarijs ad ſaluteꝫ vnctō dn̄e noſtre dat omnia neceſſaria ad ſalutem. Item ꝑticipant ſapiētiā crea tam accidental̓r. Ipſa eſt mater ſapiētie increate eſſenci aliter. Quinta ꝓprietas eſt ſuperferuidū quod eſt vt dic̄ cōmentator dum em̄ ꝑ ignē amorū extollit̉ ſuꝑ ſe per inde amoris expellit̉ a ſe hanc etiam beatiſſima v̓go habuit in ſū mo vidi em̄ ſpetōſam ſicut columbaꝫ aſcendētem ꝑ contēplatōnem deſuper riuos aquaꝝ ideſt ſuꝑ oēs choros ange lorum ⁊ nardus ipſiꝰ caritatis ac humilitatis introiuit ī cubiculum regis ⁊ deduxit filium regis de domo patris. Item ſpūſſanctꝰ eleuat ſurſum. Sed improportōnabil̓r alijs huit ſpm̄ſanctuꝫ ergo improportōnabil̓r alijs habuit cor ſurſum. Item vbi eſt theſaurus tuus ibi eſt ⁊ cor tuum. math̓. vj. Sed ip̄a p̄ omnibꝰ maximū theſaurū ha buit ſurſum ergo maxime fuit ipſiꝰ cor ſurſum. Item ip ſa maxime fuit expulſa a ſe que ſe deo total̓r dederat ⁊ to tal̓r corpore ⁊ anima plena deo erat. Item ꝙ nec corpus nec anima plꝰ gr̄e ſcd̓m ſtatum ꝓ tempore reciꝑe poterat

Quid em̄ habet hō gr̄e quam de eo non acceperit ergo ꝙͣ to habet gratie tanto minꝰ habet de ſe ergo que plena grefuit de ſe total̓r expulſa fuit. Sexta ꝓprietas eſt intenta qd̓ eſt ſcd̓m ꝯmentatorē ire in ip̄m. Hāc etiaꝫ beatiſſima v̓go habuit in ſummo. quia intima cordis eiꝰ penetrauit et uiſceribꝰ miſei̓cordie ſue intimis filiū de ītimo corde pa tris extͣxit ⁊ infinitatē immenſitatē miſericordie ipſius ī time ⁊ ꝓfundiſſime intimauit. Et oēs diuicias miſericor die eius effudit ⁊ in ſanctuario dei habitās ſapiētiā a ſecu lis abſcōditā carne indutā oībꝰ patefecit. Septima ꝓp̓e tas eſt intima qd̓ eſt vt dicit cōmētator ꝙ ad exteriores non effluat quaꝫ etiaꝫ in ſummo ipſa habuit ſuꝑ ſeraphin Illi enim nō effluxerūt deſcendēdo. ſed nec aſcenderunt. Ipſa d̓orſū non fluxit ymo contͣ naturā ſurſū fluxit ⁊ om nes qͥ defluxerāt ſurſū tͣxit. Octaua ꝓprietas eſt inflexibile qd̓ eſt vt ad alta extra ip̄m non diuertat. hanc qͦꝫ ha buit ſuꝑ ſeraphi. Illi enim tantū ab illo temꝑe quo hāc acceperāt non diuerterūt. Ipſa autē nunquā diu̓tit ab ip ſo. Sed oīa vertit ad ip̄m ⁊ totū mūdū in ip̄m conu̓tit. Item alij accipiūt aliquid ab alijs vnde ſe ad illa conuer tunt. Ipſa autem omnia habuit in ſolo filio vnde nūquā diuertit ab ip̄o. Ex hijs patet qual̓r glorioſa v̓go habuit omnes ꝓprietates omniuꝫ angeloꝝ ī ſummo. Item bern. quaſdā quibuſdaꝫ alijs aſſigͣt ꝓprietates dicens ꝙ v̓tutū eſt miracula facere. poteſtatuꝫ cōtrarias poteſtates coher cere. pnͥcipatuū regna imitare ⁊ mīſtrare. Hec omnia in beatiſſima v̓gine fuerūt in ſummo ⁊ omniū miraculoꝝ mi raculoſiſſimū fecit cum deum ⁊ homīeꝫ genuit Poteſtates cohereuit cum regnum dyaboli deſtruxit ⁊ eum ī inferno ligauit. regnum tranſmutauit cum omnes ī regnum celorū ītroduxit. Eſt gͦ beatiſſima v̓go angeli in gratie inuē tōne. archangeli in dei generatōne. pnͥcipatꝰ in pnͥcipum ſubiectōne. poteſtates in ſuꝑnaturaliū operatōne. v̓tutes in deiformiſſimoruꝫ actuum perfectōne. dominatōnes in

creature ſuperpoſitōne. throni in dei cōporali receptōne cherubin ī omniū ſecretoꝝ ſecretiſſima cognitōne. ſeraphi in ſup̄ma ſuꝑ om̄s dilectōne Patet hoc qual̓r beatiſſima v̓ zo omnes ꝓprietates omniū angeloꝝ habēs ſuꝑ om̄es an gelos ⁊ ſuper omnes ierarchias eſt exaltata ita ꝙ ſingulo rum om̄es ꝓprietates ⁊ dona ip̄a ſola vniu̓ſal̓r ⁊ ſingularit̓ ī ſūmo poſſidet vniuerſa. ¶ Capi. cvij. timo querit̉ de illo pͥuilegio qd̓ eſt regina miſei̓ cordie. De quo querit̉ vtrū illud nomen ipſi con ueniat ꝓprie in p̄dictā dignitatē exaltate. Et ui detur ꝙ non. Maiori em̄ dignitati ꝯuenit dignius nomē ergo ſūme dignitati ꝯuenit digniſſimū nomen. Sed dinitas in qua exaltata eſt eſt ſūma dignitas. gͦ ſcd̓m illā co uenit ei digniſſimū nomē. digniſſimū aūt nomē creature ē mater dei gͦ ſcd̓m illū ſtatū debet eſſe mat̓ dei nominari Itē ipſa eſt exaltata ad ſūmum ſtatū gl̓ie gͦ potius diceret̉ re gina gl̓ie. Item a digniori fiunt denomīatōnes Sed digniſſimum eſt gl̓a gͦ ipſa eſt regina glorie. Item quod nobi liori ⁊ dignori eſt ſimilius hoc eſt nobilius ⁊ digniꝰ. ſed nobiliſſimum ⁊ digniſſimū eſt rex gl̓e gͦ ipſa ſibi ſil̓ia debꝫ dici regina gl̓ie. Item ab eodeꝫ regno a quo filius ſuus dr̄ rex ip̄a dr̄ regina Sicut a francia dr̄ rex frantie ⁊ regina francie. Sed filius dr̄ rex gl̓ie gͦ ip̄a regina gl̓ie. Itē vbi cunqꝫ non eſt miſeria non eſt miſericordia vnde gloſe aliqn̄ dicunt ꝙ in celo non eſt miſericordia ſꝫ ip̄a eſt regina celo rum ergo non eſt regi miſericordie. Item ſcd̓m ſtatū illū ipſa eſt ſuꝑ omnes ierarchias celoꝝ. ergo uidet̉ ꝙ debeat dici regina celoꝝ. Item gl̓ia tantum eſt in celo. Miſeri cordia tantū ꝓprie in mūdo. gr̄a aūt ꝯmunit̓ eſt in celo et in terra iuxta illud gr̄am ꝓ gratia gͦ debꝫ dici regina gr̄e. Item imꝑator eſt ſuꝑ reges. Et imꝑatrix ſuꝑ reginas. qͥ deberet impatrix miſericordie nomīari. Item in ordinibꝰ angeloꝝ ſuꝑiores denomīant̉ a ſuꝑioribꝰ et dignioribus

bonis. Sed ac nobiliſſimum donum eſt caritas ergo debe ret dici regina caritatis Itē filius deꝰ pacis dr̄ ⁊ dilectō nis gͦ ipſa regina pacis ⁊ dilectōnis. Item ſeraphin deno minant̉ a caritate ſed ip̄a eſt ſuperior ſeraphin gͦ ipſa debe ret a ſuperiori denominari. Sed nichil eſt ſuperiꝰ caritate niſi deꝰ ergo deberet a deo denominari gͦ ipſa deberet a deo dici dea miſericordie. Itē filius dr̄ rex regū ⁊ dominꝰ do minantiū gͦ ip̄a dicet̉ regina reginaꝝ ⁊ domina dominaꝝ. Item filius dr̄ deus deoꝝ gͦ ip̄a dea deaꝝ. Item dyo. de diuinis nominibꝰ iuuenis aūt ꝙ ⁊ deos eloquia vocāt non tm̄ ſuꝑ celeſtes eſſentias ſed apud nos amiciſſimos dei ⁊ mirabiles viros Et īfra ⁊ vniuerſalit̓ quecūqꝫ virtus vni ſaliter conu̓titur ⁊ in diuinas illuminatōnes eiꝰ inceſſant̓ extēdit̉ ſeruitutē. diuina ymitatōne ⁊ diuina inuocatōne digna effecta eſt. Cum ergo beatiſſima v̓go ſit dei amiciſ ſima ⁊ mirabiliſſima ⁊ ad diuinas illuminatōes omnibus alijs creaturis improportōnabil̓r plꝰ extenta. Ipſa potiſ ſime vocabit̉ dea ⁊ dea deoꝝ. Contͣ hec opponunt̉ in hunc modū gl̓ia gr̄a ⁊ iuſticia per ſe tm̄ dicunt collatōneꝫ boni Miſericordia aūt ⁊ collatōneꝫ boni ⁊ ablatōnem mali. ꝑ ſe ergo plus comp̄hendit ⁊ in amplius ſe extendit regnū mīe quam gl̓ie vel gratie vel iuſticie. Sed ab ampliori po tentia ⁊ maiori eſt dignitas maior ⁊ deuotō gͦ beatiſſima v̓ go a ſūma dignitate debet dici regina mīe. Item gl̓ia tan tum ꝓpͥe eſt in celo ⁊ non in terra nec in inferno nec in pur gatorio. miſericordia autem in celo eſt ⁊ in terra ī inferno et in purgatorio gͦ maximū eſt regnū mīe gͦ maxima regina debet dici regina mīe. Item quicquid eſt ſuperiꝰ ſupe riore eſt ſuperiꝰ inferiore. Sed miſericordia eſt ſuper oīa opera dei ⁊ regina miſericordie ſuper mīaꝫ ergo regina miſe ricordie determinat poſitōnē ſuꝑ omnia. Sed illa ꝓpͥe con uenit beatiſſime v̓gini ergo ꝓprie ⁊ vere eſt regina miſericordie. Item ip̄a eſt ſuper patrimoniū ⁊ ꝓprietatē filij ſui regina Sꝫ hec eſt miſericordia. ꝓpriū enim eſt dei miſereri

ergo ꝓprie eſt regine mīe. Item yſa. xviij. Ego autem cō ſiderabo in loco meo gl̓oſo qui locus eſt mia vt dicit glo. Sed ꝓprius locus regnū eſt regis ergo miſericordia eſt regnum regis ⁊ regine. Sed ꝓprie dicit̉ rex ⁊ regina mīe cuius eſt regnum me ſicut rex vel regina frantie dr̄ cuiꝰ eſt regnū frantie. ergo ⁊ beatiſſima v̓go ꝓprie dr̄ regina miſericordie cuiꝰ eſt regnum miſericordie. Item omnis qui eſt in regno dei eſt in miſericordia. ſed non omnis qui eſt in regno ē in gl̓ial̓ in gratia vel iniuſticia ergo ſola mi ſericordia comp̄hendit totum regnum ergo regina ſuper totū regnum potiſſime dicit̉ regina miſericordie Itē reg num gl̓ie eſt regnum miſericordie. ſed non conuertitur gͦ regnum miſericordie commune eſt Complectit̉ em̄ vtruꝫ ergo vniu̓ſalis regina dicit̉ potiſſime regina miſericordie. Item illa ꝓprie diceret̉ regina frantie que domina vere ⁊ iure eſſꝫ omnium que ſūt in frātia Sed beatiſſima v̓go v̓e et iure ⁊ ꝓprie eſt domina omniū que ſunt in miſericordia dei ergo ꝓprie eſt regina miſericordie Item ſi obliquꝰ qui miſericordie conſtruit̉ tranſitiue vere ⁊ ꝓprie diceret̉ regina miſericordie. Ipſa em̄ cauſa eſt tocius miſericordie continens totam miſericordiam ⁊ releuans omnem miſeriā Item ſi conſtruat̉ intranſitiue ſenſus erit. Ipſa eſt regi na miſericordīe ideſt ipſa miſericordia. Sed adhuc v̓e dr̄ regina miſericordie. Ipſa em̄ eſt regina que eſt miſericor dia. Vnde ⁊ heſter que eſt figura beatiſſime v̓ginis alio no mine. Ediſſa vocabat̉ quod eſt int̓pretatū miſericordia heſter. ij. Item yſa. xvj. Et p̄parabit̉ in mīa ſolium eiꝰ Sed ſolium ꝓprie eſt in ꝓprio loco regni ergo miſericordia eſt ꝓprius locus regni. Sed in vtero beatiſſime virgi nis v̓e ⁊ ꝓprie requieuit ⁊ collocata fuit tota deitas ⁊ hu manitas ipſius ꝑ ſpinſanctum preꝑato ergo ip̄a ꝓpriꝰ lo cus fuit ergo ip̄a fuit ipſa miſericordia ⁊ cum hoc non ī merito regina miſericordie. quia ipſa ſeipſā perfecte poſ ſedēdo ſemper bene rexit nam ab ip̄a nūquā aliqͥd directū

proceſſit. Item dyoni. de diuinis nomībus. Regnum eſt omnis finis ⁊ ornatus ⁊ legis ⁊ ordinis diſtributō. Sed hec omnia ꝓprie conueniūt miſericordie. ergo ei ꝓprie ꝯue nit ratō regni ex parte finis. Diſtributō ſuꝑ iuſticiam ſecundum miſericordiā eſt qꝛ exules facit reges. ornatꝰ qꝛ deformiſſimos peccatores facit angelos pulcherrimos. le gis quia gͣtis dat caritatē ⁊ ꝓ illa regnū. ordīs qꝛ limꝰ ſu per angelos terra ſuper celos. habet ergo miſei̓cordia ꝓpͥe tates regni ꝓprie gͦ ipſa eſt ꝓprie regnum ergo ⁊ beatiſſima v̓go potiſſime dicet̉ regina miſericordie. Has rōnes omnes concedimꝰ dicentes ꝙ ꝓprijſſimū nomē qd̓ beatiſſi me v̓gini ſcd̓m ſuam dignitatē ſummā debet̉ eſt regina mi ſericordie ⁊ plus ꝓprie quaꝫ imperatrix. hoc em̄ nomē ma gis ē timoris ⁊ rigoris Regina autē plus eſt nomē ꝓuidē cie ⁊ equitatis. Vnde etiaꝫ non credo vſqͣꝫ deum in biblia exp̄ſſe nominari imperatorē ſed regem. hoc em̄ eſt nomen maieſtatis. Item magis ꝓprie dr̄ regina miſericordie quā domina dominaꝝ vel regina reginaꝝ vel dea deaꝝ. hec em̄ omnia importāt dignitatem ⁊ excellenciā reſpectu maioꝝ vel minorum. Si em̄ diceret̉ dea deaꝝ non videret̉ eē dea vel regina peccatoꝝ vel demonum Item nec diceret̉ ꝓpͥe regina pacis ⁊ dilectōnis. quia nec eſt hoc om̄ibꝰ ſui reg ni vniuerſale Item melius dicit̉ regina miſericordie qua regina potentie vel ſapiētie. In ſapientia em̄ intelligitur potentia ſed non conuertit̉ in miſericordia ſapientia ⁊ po tentia ⁊ non econuerſo. vnde miſericordia illa tria omnia claudit in ſe. vnde regina miſericordie eſt regina potentie et ſapiētie ⁊ non econuerſo. ꝙ autē potiꝰ dicat̉ regina mi ſericordie quā regina iuſticie vel gr̄e vel gl̓ie ptꝫ in contra rium obiecta. ¶ Capi. cviij. Oſt hec quei̓t̉ de p̓uilegioꝝ ſufficiētia beatiſſime v̓ginis. Et videt̉ ꝙ poſſint eſſe plura quaꝫ dicta ſunt. Primum enim inter dicta fuit ꝙ nunquam

peccauit. Quare ſil̓iter vnum non habuit reſpectu ignorā cie vel pene ſicut vnuꝫ habuit reſpectu culpe. maxime tn̄ vtrūqꝫ illoꝝ non fuerit in ſtatu innocentie ⁊ videant̉ vtri uſqꝫ oppoſita ad innocentiā a culpa pertinere Secunduꝫ pͥuilegiū fuit ꝙ non potuit peccare. Querit̉ ergo quare ſil̓iter vnum non habuerit pͥuilegiuꝫ reſpectu pene vt cū non poſſet peccare non poſſet puniri cum tamē omnis pe na ſit ꝓ culpa ergo vbi nulla culpa nulla poſſet eſſe pena. Terciū pͥuilegium fuit ꝙ quolibet motu merebat̉ Queri tur ergo quare non habuerit pͥuilegiū vt ſimpliciter frueretur ſicut ipſe dominꝰ ih̓us xp̄s qui ſil̓iter vnitus fuit̉ carni mortali. Quartū p̓uilegiuꝫ fuit puritas in ſummo. Cum ergo triplex ſit actus ierarchie purgare. illumīare. et perficere ⁊ beatiſſima v̓go habuit vnum pͥuilegiū reſpectu purgatōnis ergo debuit habere alia duo vnuni re ſpectu illuminatōnis. Aliud reſpectu perfectōnis. Quī tum fuit v̓go v̓ginum. Cum autem fuerit beatiſſima v̓go et v̓go ⁊ mater ⁊ coniugata ⁊ viduata ⁊ habuerit vnum pͥuilegiū reſpectu v̓ginum videt̉ ꝙ debuit alia tria habere reſpectu conuigataꝝ mr̄m ⁊ viduaꝝ Sextū fuit mat̓ dei ⁊ conſtat ꝙ fuit ſil̓iter filia dei ⁊ ſponſa dei ⁊ multa cō ſil̓ia ergo ⁊ reſpectu illoꝝ debuit habere multa pͥuilegia Septimum fuit mater omniū. Quare ſil̓iter non habuit vnum pͥuilegiū ꝙ eſſet ſoror ⁊ filia omniū vel ſaltem ꝙ eſ ſet domina omnium. Octauum fuit ſtella maris. illud ha buit beatiſſima v̓go reſpectu maris ꝓ p̓uilegio ergo ⁊ ali ud deberet habere reſpectu ignis ⁊ vnū reſpectu aeris ⁊ vnum reſpectu terre. Nonum fuit porta celi. E di reſpec tu porte habuit vnum pͥui legiū gͦ eadem ratōne reſpectu fundamēti vel parietū deberet habere vnum vt dicat̉ fun damentū vel lapis angularis vel aliquid hmōi. Decimum pͥuilegium fuit paſſionis cōmunicatō cum gͦ pͥuilegiū ha buerit reſpectu paſſionis etiaꝫ habebit reſpectu actōnis aliud cū actō ſit nobilior paſſiōe Vndecimū fuit exaltatō

et ſic vnum habuit reſpectu ardui ergo alia duo habebit vnum reſpectu veri ⁊ aliud reſpectu boni. Duodecimum fuit regina miſericordie. Quare non vnum reſpectu potentie vel ſapiētie que miſericordia ſunt pͥora. Itē vnum aliud fuit ab alijs omnibꝰ ꝙ erat mater ⁊ filia quod non eſt determinatū inter alia. Iteꝫ vnum videt̉ ꝙ non habuit v̓tutes per modū patrie. Item vnum pͥuilegium videt̉ ꝙ potuit mereri ⁊ non demereri. Itē fomitis extinctō. Itē ꝙ concepit ſine libidine. Item ꝙ portauit ſine gͣuedine. Item ꝙ peperit ſine dolore hec ſunt multa pͥuilegia. ergo habuit plura quā p̄dicta. Item ſuperiꝰ demōſtratū eſt ꝙ nullius habuit ignorantiā quod eſt etiaꝫ vnū pͥuilegiū be atiſſime v̓ginis. ¶ Capi. ccix. Vfficientia puilegiorum ſumit̉ in hūc modū Pri uilegiū vel eſt contra malum vel ad bonū. Si cō tra malum vel contra maluꝫ culpe vel pene. ſi pene vel pena eſt p̄ſens vel futura. Aufferre autem penam p̄ſen tem non eſt pͥuilegiū ſed nocumētū quia illa eſt meritoi̓a Item futura aufferre non eſt pͥuilegiū quia hoc eſt cōmu ne plurium ⁊ omniū martirum ⁊ omniū ꝑuuloꝝ ⁊ alioruꝫ multoꝝ ꝑfectoruꝫ tam innocentiū quā penitentiū qui om nes poſt vitā iſtā non ſuſtinent aliqͣ penam. Si ergo eſt contra malum culpe vel eſt culpa actualis vel originalis. ſi actualis ſic eſt peccatū quantū ad actum. Et ſic eſt qd̓ nunquaꝫ peccauit. Si eſt culpa originalis ſic eſt ꝙ nō ſo lum nunquā peccauit ſed non potuit peccare. Si autē eſt pͥuilegium ad bonum vel eſt ad bonum meriti vel ad bonū p̄mij. ſi meriti vel eſt habitꝰ vel actus vel paſſio. ſi habitꝰ vel eſt corꝑis vel anime. ſi corporis vel eſt in ſe vel ad deū vel ad ꝓximum. In ſe ſic eſt v̓go mater. ad deuꝫ ſic eſt ma ter dei. ad ꝓximum ſic eſt v̓go v̓ginum. ſi autem eſt hīt anime vel eſt intellectus vel affectꝰ. Si intellectꝰ ſic eſt nullius ignorantie. ſi affectus ⁊ hoc vel ad ꝓximuꝫ vel ad

deum. ſi ad deum tunc eſt puritas in ſūmo. ſi ad ꝓximum ſic eſt mater omniū Si autem eſt actus vel eſt in ſe vel ad ꝓximum. ſi in ſe ſic quolibet motu merebat̉. ſi ad ꝓximū vel eſt exemplū ⁊ ſic eſt ſtella maris vel ad auxiliū ⁊ ſic ē porta celi. ſi autem eſt paſſio tunc eſt paſſionis cōmunica tō. Si aūt pertinet ad p̄mium vel hoc quantū ad rem et ſic eſt ſuper omnes creaturas exaltato vel quantū ad nomen ⁊ ſic eſt regina miſericordie ⁊ ſic in vniu̓ſo quatuorde cim ſunt pͥuilegia beatiſſime v̓ginis. Primum eſt ꝙ nunꝙͣ peccauit. Secundū ꝙ peccare non potuit. Terciuꝫ ꝙ eſt v̓go mater. Quartū ꝙ eſt mater dei. Quintum. ꝙ eſt vir go v̓ginum. Sextum ꝙ eſt nullius ignorātie. Septimū ꝙ eſt puritas in ſūmo. Octauum ꝙͣ eſt mater omniū. No num ꝙ eſt quolibꝫ motu mereri. Decimum ꝙ eſt ſtella ma ris. Vndecimum ꝙ eſt porta celi. Duodecimū ꝙ eſt paſſio nis cōmunicatō. Decimūterciū ꝙ eſt ſuper omnes creatu ras exaltatō. Decimūquartū ꝙ eſt regina miſericordie. ſi ergo ſunt. xiiij. pͥuilegia beatiſſime v̓ginis quid eſt ꝙ ioin apoc̄. vidit mulierem amictaꝫ ſole ⁊ in capite eius coro nam. xij. ſtellarum quod quaſi exponūt ⁊ p̄dicant de.xij. pͥuilegijs beatiſſime v̓ginis. Ad hoc reſpōdemus ꝙ ſic̄ ar ticuli fidei vno modo ſunt duodecim. alio modo. xiiij. Sic etiā in ꝓpoſito eſt poſſūt em̄ iſta. xiiij. reduci ad xij. Ad ſūmam em̄ puritate que ſub deo poteſt intelligi reducit̉ in munitas peccati ⁊ impoſſibilitas peccandi quod eſt ſūma appropinquatō ad puritatē dei ⁊ ideo ad puritatē in ſūmo reducunt̉ pͥma duo ⁊ xiiij. fiunt. xij. pͥuilegia viſa in coro na apocalip. ¶ Reſponſio ad obiecta. Is viſis reſpōdemus ad obiecta. Quod gͦ obici tur de fomitis extinctōne dicimꝰ ꝙ illud claudit in ſe puritas in ſummo. Sed querit̉ quare ⁊ vnde fuerit ꝙ non fuit ſine originali concepta. Dicimꝰ ꝙ fuit impoſſibile ꝙ conciꝑetur de ꝟgine: quia ſic mr̄ ſua fieret

v̓go mr̄ ⁊ ſic non eſſet ſuū pͥuilegiuꝫ ſcꝫ ꝙ fuit v̓go mat̓ cū hͦ fuiſſꝫ priꝰ mr̄i ſue ꝯmūicatū. Itē frui ī via n̄ potuit ei dari pͥuilegiū. qꝛ illd̓ ī c̓atura n̄ vnita n̄ ꝯpatit̉ ſe cū cor pore corruptibili ⁊ nō cū pena. Itē reſpectu mr̄m huīt pͥ uilegiū ꝙ fuit mr̄ v̓go ⁊ hͦ ꝙ fuit mr̄ dei. Iteꝫ ꝙ poterat mereri ⁊ nō demereri. Non ē ꝑ ſe p̓uilegiū ſed eſt ꝯcluſio duoꝝ pͥuilegioꝝ Ex puritate em̄ in ſummo ſequit̉ ꝙ non poterat demereri ex eo ꝙ quolibet motu merebat̉ ſequit̉ ꝙ poterat mereri. Item nutrix dei non eſt ꝑ ſe p̓uilegium ſed pars p̓uilegij qd̓ eſt mater dei. Ad integritatem enim maternitatis exigit̉ non tm̄ pͥma materia corꝑis generādi ſed etiam nutrimētum nutriendi qd̓ tn̄ aptum natuꝫ eſt ab alio homine accipi vnde qm̄ alia eſt nutrix alia mater. Ideo nutrix eſt quaſi dimidia mater a qua etiā puer aliquando multuꝫ cōtrahit ꝯplexione influente gͦ ad ꝑfectiſ ſimam maternitatē exigit̉ etiaꝫ ratō nutricis vnde cum bea tiſſima v̓go fuerit perfectiſſima mater fuit ⁊ nutrix vnde luce. ix. Beatꝰ vent̓ qͥ te portauit ⁊ vbera q̄ ſuxiſti ⁊ ita ſub matre dei intelligit̉ nutrix dei. Item filia dei vel ſpōſa dei non eſt pͥuilegium. quia eſſe filiam dei vel ſponſam dei nichil addit quod ſit ei ſpēale. Item domina omniū non ē p̓uilegium per ſe ſed includit̉ in regina miſericordie omīs em̄ regina eſt domina ⁊ non econuerſo. vnde cum beatiſſiā v̓go ſit regina miſericordie ⁊ miſericordia ſit domina oīm beatiſſima v̓go ergo cum ſit regina miſericordie erit domi na omnium. Item ꝙ non dat̉ pͥuilegiū reſpectu terre vel aeris vel ignis. Sed tantū reſpectu maris inde eſt ꝙ ꝓpͥe expͥmit periculū huiꝰ vite ꝓpter quod indigemꝰ ſuffragio vel nauigio dirigente nos ⁊ educente. Item ꝙ non datur fūdam̄tū a̓ lapis angl̓aris pͥuilegiū inde ē ꝙ fūdam̄tū ꝓp̓e reſpicit fidē q̄ a ſolo d̓o ē. lapis angl̓aris vniōe diuīe ⁊ hu mane nature. Itē qͣre n̄ hꝫ pͥuilegiuꝫ reſpcū viſiōis ſic̄ re ſpectu actōnis. dicimus ꝙ habuit id quod actu meruit ꝙ ſine deo tantum non potuit facere quia vt ipſe dicit.

Sine me nichil poteſtis facere ſed adiutores dei ſumus in merendo ⁊ non in viuendo. Iteꝫ quare nō hūit pͥuilegi gium reſpectu veri vel boni ſicut reſpectu ardui. Dicimꝰ ꝙ habet quia illa ſua exaltatō nō tm̄ eſt in arduū. ſed ī ve rum bonuꝫ arduū. Itē qͣre non reſpectu ſapīe vel potētie ſicut reſpectu mīe habuit pͥuilegiū. Dicimꝰ ꝙ miſericor dia claudit vtrūqꝫ in ſe vnde regina mīe eſt regina poten cie ⁊ ſapiētie. Ex hijs patet ꝙ pͥuilegia beatiſſime v̓ginis ſunt tm̄ duodecim ⁊ non plura vel pautōra. ¶ Capi. cx. An igit̉ oſtenſū eſt ſufficient̓ qualit̓ beatiſſima v̓ gr̄a plena fuerit. Primo ꝙ omnes gr̄as gene rales ⁊ ſpēales omniū creaturaꝝ in ſūmo habuit Scd̓o illas gr̄as habuit a qͥbus oīs creatura vacua fuit Tertō ꝙ ſua gr̄a tāta fuit ꝙ pura creatura maioris gracie capax non fuit. Qr̄to quia gr̄am increatā in ſe tota cō tinuit. Et ſic per omnē modū gr̄a plena fuit. fuit etiam iſta plenitudo ſcd̓m omnē plenitudinis ratōnem plenitu do ꝑfectiſſima. Eſt em̄ plitudo alia datiua ⁊ non retētiuā que ſoli deo conuenit vt dictū eſt ſupͣ. Alia em̄ receptīa Et hec eſt triplex quedā em̄ eſt receptiua ⁊ datiua ⁊ nō retentiua ⁊ hec eſt plenitudo cauſalis. Et ſic beatiſſima v̓ to plena eſt gr̄a omni quantū eſt ad numerū gr̄aruꝫ que omnes ad numerū tranſiūt quantū ad ip̄m ꝑ ip̄ius manū vnde ecc̓.xxxiiij. Ego quaſi aq̄ductꝰ exiui de ꝑadiſo dei hoc eſt de delicijs mīaꝝ dei. Iteꝫ bern. diu de defuerūt flu enta gr̄aꝝ quia nondū venerat aq̄ductꝰ. Et ille aq̄ductꝰ eſt mirabilis quia per ip̄m defluunt omnes aque gratiaꝝ deorſum ⁊ iterum per eundem refluunt in ſurſum. vnde ſa pientie. vij. venerunt michi omnia bona parit̓ cum illa ⁊ ī numerabilis honeſtas ꝑmanꝰ illius. Et ſic ad locū vn̄ exe unt flumina reuertūt̉ vt iteꝝ fluāt in ecc̓ pͥmo. Eſt aūt ⁊ pleītudo receptīa ⁊ retētia ⁊ n̄ datīa ⁊ hͨ ē pleītudo va Et ſcd̓m hanc plenitudinē plena fuit omnibus gratijs

creatis ſcd̓m ſpeciem quas omnes in ſpecie in ſummo ha buit ⁊ nunquam amiſit. Et p̄terea gratia increata quāto tum ſimul accepit ⁊ nouem menſibꝰ in ſe clauſit fuit ergo non ſolum plenum vas ſed etiam erat illud vas āmirabile opus exceſſi vt dicit̉ ecc̓ xliij. Mirabile em̄ eſſet vas qd̓ maius ſeipſo contineret. Et hoc eſt ipſa beatiſſima. De qͣ canit eccleſia. Virgo dei genitrix que totus non capitor bis. In tua ſe clauſit viſcera factus homo. Item vas eēt ammirabile quod vinū ⁊ aquaꝫ ſimul ſine interſtitōne ⁊ tn̄ ſine cōmixtōne continet. Et vas iſtud fuit beatiſſima vir go que vinū diuinitatis ⁊ aquā humanitatis ſil̓ continuit ſine mixtōis ꝯfuſiōe naturaꝝ vel ꝓprietatū non em̄ cōmix tōne paſſus neqꝫ diuiſionem. Item vas eſſet admirabile quod manēs clauſum omnia in ſe reciperet ⁊ clauſuꝫ effū deret. Illud autem ſanctiſſimū vas eſt beatiſſima v̓go q̄ deum concepit v̓go ⁊ poſt partum v̓go ꝑmanſit vn̄ fuit ortus concluſus fons ſignatus. Cant̓. iiij. fuit etiam porta clauſa. Eze. xliiij. per quam rex ſolus ingrediebat̉ ⁊ egrediebat̉. Eſt et plenitudo receptiua. datiua ⁊ retenti ua. Et hec eſt plenitudo fontis qui eſt plenus ⁊ tn̄ efflu it. Hac plenitudine etiam plena fuit beatiſſima v̓go a qͣ continue effluit gratia ⁊ tamen ip̄a ſemꝑ eſt gratia plena Vnde ipſa eſt fons paruus qui creuit in fluuiūt maximū et in aquas plurimas redundauit. Heſter. xvj. Ex fonte em̄ huius plene plenitudinis ꝓfluit omnis plenitudo hu mani generis. Ex hac em̄ venit nobis precium redemptio nis. Aqua ablutōnis. Panis refectōnis. Medicina curatōnis. Arma expugnatōnis. Precium remuneratōnis Precium redemptōnis ſcd̓m hoc eſt ip̄a ſacculus pecuīe De quo ꝓu̓. vij. In quo omnes theſauri ſapiētie ⁊ ſcīe dei ſunt abſconditi quē ſecū tulit beatꝰ vir qui nō abijt in ꝯ ſilio peccatoꝝ. tulit dico ī ip̄iꝰ beatiſſime v̓ginis aſſūptōe et reu̓ſus eſt indie plene lune ideſt in ꝯſūmatōne eccl̓ie. de hoc p̄tō dr̄ ꝓu̓. vltīo. Mulierem forteꝫ quis inueniet

procul ⁊ de vltimis finibꝰ precium eius ideſt inuentoris. Dicit gloſa. De vltimis ideſt de extrema humilitate bea tiſſime v̓ginis vel de vltimis finibꝰ ideſt de conuictōne dei et hominis qui ſunt duo vltimi fines Attingit em̄ a fine vſqꝫ ad fineꝫ fortit̉ ⁊ diſponit omnia ſuauiter. Sapīe. v Illud p̄cium in die annūciatōnis fuit cōmaſſatum. in die paſſionis ꝑſolutū. Sed miſeri iudei p̄cium noſtrū cogita uerūt repellere. ꝙͣuis em̄ eſſet aurum terre illius ideſt be atiſſime v̓ginis optimum cum ipſi non cognouerūt. quia ipſi non crediderūt eum deum eſſe ⁊ ꝙ fuit aurū mundiſſi mum crediderūt eſſe cuprum ⁊ mel ſuſpicati ſunt eſſe fel Vnde ⁊ omni modo quo ꝓbat̉ aliqua pecunia ꝓbauerunt Igne exanimaſti. ip̄m. Examinauerūt eum ꝑ ignem. pͣs ſed nec ſic inuenerūt aliquid deſcoria. Vnde ⁊ non eſt in uenta in me iniquitas. Preterea etiam numerauerūt. pͣs Dinumerauerūt omnia oſſa mea. Inſuꝑ in ſtatera crucis librauerūt. vnde cantat̉ Statera facta eſt corporis ⁊ ſic effluxit p̄cium redemptōnis. Sic etiā effluit nobis aqͣ ab ſolutōnis. Ipſa em̄ eſt fons patens de quo in zacharia. xiij. Erit fons patens domui. Dauid in ablutōnem peccatoris ⁊ menſtruate. Et erit fons ortoꝝ puteꝰ aquaruꝫ viuentiū. Et fons iſte p̄figuratꝰ fuit in ſcd̓o regū quādo dixit dauid. Si quis michi daret poculuꝫ aque de ciſter na que eſt in bethleem iuxta portam. Beatiſſima v̓go eſt fons quantum ad communia beneficia que exhibet omni bus. puteus quantum ad ſpēalem deuotōnem quam dat ſuis ſpēalibꝰ. ciſterna vero inquātū ab ipſa fluit refectō peccatoribꝰ. hec ciſterna eſt iuxta portaꝫ quia vult om̄es ſaciare. Vnde clamat ī eccleſiaſtico. xxiiij. Trāſite ad me omnes qui ꝯcupiſcitis me ⁊ a gn̓atōnibꝰ meis adimplemi aque ciſterne huiꝰ eſt xp̄s qui eſt fons vite ſaliens in vi tam eternā. ioh̓is. iiij. Hanc aqua multum deſiderauit da uid ideſt populus iudaycus. vnde clamat yſaie. xlj. Ege ni et pauperes querent aquas et non ſunt Iob tercio.

Oſſa mea p̄caumate aruerūt. Et pſalmiſta Anima mea ſi cut terra ſine aqua tibi. Et tunc dominꝰ dedit conſilium moyſi numeri. ij. Loquimini inquit ad petraꝫ ideſt beatiſſi mam v̓ginem duram contra tribulatōnē. grauem contra ī ſtabilitatem. frigidam contra libidinē ⁊ ip̄a dabit vobis aquas. Et tunc aperuit eis theſaurum ſuum fontem aque viue de ciſterna in bethleem. ⁊ hanc aquam tulerūt tres fortes fides caritas ⁊ humilitas v̓ginis fides ꝑ quā ſancti vicerūt regna fortis eſt. quia ⁊ mōtes tranſfert. Caritas fortis eſt vnde fortis eſt vt mors dilectō. Cant̓. vltimo. Humilitas fortis eſt quia ſolo odore regem de accubitu ſuo ideſt de palatō patris traxit ad vbera matris. Sꝫ qͥd fecit dauid ideſt populꝰ iudaycus d̓ aqua iſta poſtꝙͣ veīt non bibit ſed libauit in cruce. Sꝫ certe illa libatō noſtra fuit ablutō. Ipſe eniꝫ dilexit nos ⁊ lauit nos a peccatis noſtris in ſanguine ſuo. Iſte puteꝰ etiam figurat̉ ꝑ illud de quo cantāt filij iſrahel numeri ij. Aſcendat puteus aſcē dat puteus. Et dicit̉ ibi ꝙ illum puteum foderūt vel fece rant principes ⁊ duces in decreto legis ⁊ in baculis ſuis verum ꝙ pnͥcipes ideſt patriarche ⁊ duces ideſt ꝓphete cū ip̄o legiſdatore ideſt moyſe multum diu foderunt puteū iſtum. Deſiderando orādo p̄figurādo ꝓphetādo. Sꝫ math̓ noui teſtamēti fodere ſciuit. Liber inquit gn̓atōnis iheſū xp̄i ⁊cͣ. Et infra virum marie de qua natus eſt ih̓s qui vo catur xp̄s. Ecce vena vite. Iſte tetigit rectaꝫ venā. quia vt dr̄ in iob.xxviij. habet argentuꝫ venaꝝ ſuaꝝ pnͥcipia Et iſtud pnͥcipium tetigit hic matheꝰ Ipſa em̄ ꝓtulit no bis fontem vite ſicut optime figurat̉ in gen̄. ij. vbi legit̉ ꝙ fluuiꝰ egrediebat̉ de ꝑadiſo voluptatis. Et inde diui debat̉ in quatuor flumina. quia de beatiſſima v̓gine egreſſus eſt dominus qui effluit in nos illa quatuor maxīa bn̄ ficia a quibus deriuantur omnia alia beneficia ſcꝫ gn̓atōnis recreatōnis iuſtificatōnis gl̓ificatōnis. Et bene dicūtur hec flumina beneficia quia contulerunt nobis quatuor.

que ſolent flumīa magna ferre ciuitatibꝰ per quas fluūt Flumen neceſſaria apportat. Superflua deportat. Sodes abluit. Sitim extinguit. Beneficiū ergo creatōnis omnia neceſſaria apportat. Recreatōnis omnia ſuperflua detulit Tunc em̄ hircus emiſſariꝰ populi peccata detulit in deſertum ſicut dr̄ leuitici. xvj. Nichil em̄ ſuperfluū ni ſi peccatum. Beneficiū iuſtificatōnis omnia immūda ablu it. Quoniaꝫ ip̄e dominꝰ ablit ſordes filiaꝝ ſyon in ſpū iu dicij ⁊ ſpū ardoris. yſa. iiij. Beneficiū gl̓ificatōnis omneꝫ ſitū extinguit. Vſqꝫ quā ſitit omnis anima ad deuꝫ fontē vulum. Et hec ſitis extinguit̉ nunquā hic quia hic non ſaciat̉ oculus viſu nec auris auditū. Sicut dr̄ ecc̓. pͥmo. Sed ſaciabimur cum apparuerit gl̓ia eius quando de tor rente voluptatis potabimꝰ. Hec ſunt igit̉ quatuor fluīa que nobis perfluūt ex plenitudine iſta ſemꝑ plena. Pro fluit nobis nichilominꝰ ex ip̄a panis refectōnis Ip̄a eſt em̄ nauis illa inſtitoris delong portans paneꝫ ſuū ꝓu̓bi. vltimo. De longe dicit quia eſt panis viuꝰ qui de celo de ſcendit. ioh̓is. j. Ad que inuitauit nos beatiſſima virgo dicens ꝓu̓. vltimo. Comedite panē meū ⁊ bibite vinū meū quod miſcuit vobis deus caritas. aquaꝫ ſcꝫ humanitatis cum vno diuinitatis miſcuit em̄ quando humanaꝫ naturam diuinā vniuit. Sed beatiſſima v̓go miſcuit quādo cre didit ⁊ conſenſit. Panem quoqꝫ iſtum ipſa confecit nob̓. Ipſa em̄ eſt illa mulier euangelica. math̓. xii. que tria ſā ta ideſt corpus xp̄i ⁊ animā ⁊ diuinitateꝫ coniunxit. Fer mentum auteꝫ in hac confectōne fuit fides v̓ginis v̓a qꝛ queꝫ celi capere non poterāt ⁊cͣ Iſtum pane pecierūt pa̓ uuli ⁊ non erat qui frangeret eis. Trenoꝝ. iiij. Quā fra ctōnem petebat. yſa. xlviij Frange eſurienti panē tuum. Vnde verum fuit ꝙ panis iſte piſtus fuit in incarnatōne Sed fractus fuit in paſſione quando miſit criſtallū ſuam ſicut buccellas Alia tranſlatō habet ſicut fruſtum panis Miſit ergo criſtallum ſuam ideſt clariſſimam animam ad

lymbū. ſicut fruſtum panis diuiſum a pane ideſt corpore quod latuit in ſepulchro cum quo vnita fuit homo inte ger panis viuus qui de celo deſcendit. Effluxit etiam ab hac plenitudine medicina curatōnis ecc̓.xxviij. Altiſſi mus de terra creauit medicinā. ecc̓. lxiij. Medicina omni um in feſtinatōne nebule hoc eſt in xp̄i carne puriſſima fe ſtinata quia ſubito deciſa ⁊ in corpꝰ formata ⁊ hoc nobis ex iſta effluxit plenitudine. vnde ipſa dicit ecc̓.xxiiij. Ego quaſi fluuius dorix exiui de paradiſo dei. dorix medi camentum gn̓atōis xp̄s eſt qui ſanat omnes infirmitates noſtras ⁊ omnis generatōnis. Accepimus qͦꝫ ab hac plenitudine arma impugnatōnis. Sed que conuenientia ar mis cum medicina. Quod em̄ ab eadem accepimus arma et medicinam hoc optime figuratū fuit. iij. regum. vij. In domo ſaltus libani quam edificauit ſalomon vt explanat magiſter in hyſtoria domꝰ illa in duas partes fuit di ſtributa Superior fuit pigmentaria in qua fuerunt pig menta et aromata ad vſum templi. Altera fuit armaria ad tuitōnem regis ⁊ decorem domus libanus candida eſt beatiſſima v̓go tota candida tota pulchra intus et extra Quam domum fecit ſibi ſalomon quia ſapientia edificauit ſibi domum in qua fuit medicina contra vulnera peccatorum. Arma contra mundum ⁊ dyabolum in hac autē domo dicitur ſpecialiter de ſcutis aureis que fecit ſalomō Et quid ſignant illa ſcuta niſi illud ſcutum quod petit pͣs Apprehende arma ⁊ ſcutum ⁊ exurge in adiutorium mihi Et dominus ita fecit. Introibo inquit in admirabile tabernaculum quia quem celi capere non poterant. ⁊cͣ. Iſtd̓ tabernaculum intrauit et armauit ſe et ibi induit ſcutum bone volūtatis de quo pͣs. Scuto bone volūtatis tue coronaſti nos. Scutū bone volūtatis ſueip̄e nūꝙͣ tm̄ in aliqͦ oſtendit in nob̓ ymo ſue bonitatis ꝙͣtū in hͦ ꝙ aſſūpſit ſcu tum iſtud ⁊ factꝰ eſt lucifer noſter vnde notabiliter dic̄ coronaſti eos hͨ ē em̄ ſūma corona homīs ad alias coronas

ꝙ vidit deum ferentem ſcutum ſuum in libro canticoruꝫ. Dyadema appellat̉ cant̓. iij. Egredimini ⁊ videte filie ſy on regem ſalomonē in dydemate quo coronauit eum mat̓ ſua. gloſa v̓go maria. Item alia gloſa ſuper illud in die de ſponſatōnis. glo. tempore annunciatōnis iſtud ſcutum in ugna paſſionis in quinqꝫ locis fuit ꝑforatum huius ſcu tum inſignia ferebat ille qui dicebat. Stignata domini noſtri iheſu criſti ī corpore meo porto. Eſt em̄ magna dignitas militis portare inſignia regis. vnde heſter. iiij. Ho mo quem rex honorare cupit debet indui veſte regia ⁊ de bet poni ſuper equum qui eſt de cella regis ⁊ accipere re giū dyadema ſuꝑ caput ſuū ⁊ pͥmꝰ ex principibꝰ regis ac tyrānis regat ei equū ⁊ ꝑ plateas ciuitatis īcedat ⁊ dicat et clamat. Sic honorabit̉ quē vult rex honorare. dn̄s gͦ quando homine honorare voluit veſtes ei regales induit quando diuinas ꝓprietates ei communicauit. Et econtra rio veſtes ſerui induit quādo ſaccum noſtre mortalitatis ſibi induit. vnde reg̓. xxviij. Expoliauit ſe ionathas tunica qua erat indutꝰ ⁊ dedit eam dauid ⁊ reliqua veſtimenta ſua vſqꝫ ad gladium ⁊ arcum vſqꝫ ad baltheum. Item ſu per equum qui eſt cella regis hominē poſuit quādo corpꝰ humilitatis noſtre corpori claritatis ſue ꝯfigurauit. Itē dyadema regis in capite hominis poſuit quando nos reges conſtituit. Vnde in apoca. decimonono Ille qui ſede bat ſuper equum habuit in capite ſuo dyademata multa. Multa ꝓculdubio habuit dyademata qui cuilibet homī vnum dedit. Et ip̄e tamen dyademata noſtra in capite ſuo habuit quia nimirum in coronam gl̓ie ſue conuertit̉ ꝙ de ſuo patrimonio tot reges ⁊ reginas fecit. vnde iterum in apoc. quarto. Seniores mittūt coronas ſuas ante ſedentē in throno quia omnes ſancti per humilitatem xp̄i in hu manitate recognoſcunt ſe eſſe coronatos. Vnde et mulier amicta ſole coronam ſtellarum duodecim in capite ſuo habuit. quia beatiſſima v̓go omnes ſanctos coronauit.

Principes aūt cuꝫ equo per plateas ciuitatis nos ducūt qncū corꝑibꝰ ⁊ animabꝰ nos ad regna celeſtia perducūt Si ergo eſt tātus honor militis ferre inſignia regis quā te ergo dignatōnis eſt regem ferre inſignia militis Quā te autem caritatis eſt regi celi deputari ꝓ corona regis ꝙ fert ſcutum ſerui carneum. In dyademate inquit cant̓. iij. quo coronauit eum mater ſua v̓go maria. Bene auteꝫ hec ſingularis mater ſingl̓ariter filium ſuum coronauit cū eū alia mater non ſic coronauit ſed inhonorauit ⁊ filium ire ſibi generauit. ſed ⁊ ip̄e filius econtͣrio ſolus matrē ſuaꝫ naſcēdo coronat cum ei ⁊ fecunditatē matris contulit et v̓ginitatē non abſtulit ⁊ eſſe matrē dei ⁊ reginā miſericor die mox naſcēdo conceſcit. Patēt ergo que ſūt arma ⁊ ſcu ta quo nos deus coronauit ⁊ que arma de iſta plenitudīe accepimus. Accipiemꝰ aūt ⁊ ab eadeꝫ tandē p̄miū remu neratōnis. vnde pſalmiſta. Filij merces fructus ventris. gen̄. Ego ero merces tua magnanimis. Et ſic ptꝫ qual̓r ex iſta plenitudine v̓ginis effluit ꝑfecta ⁊ om̄imoda bea titudo humani generis. Predictis etiā adiciendū eſt alia ratō plenitudinis quam etiaꝫ continet in ſe plenitudo be atiſſime v̓ginis. Et hec eſt plenitudo ſcd̓m ꝙ aliquis locꝰ dr̄ plenꝰ ⁊ hoc duplicit̓. Dicit̉ em̄ aliquādo locꝰ homībꝰ plenus vel aīmalibꝰ. Aliquādo plenus herbis vel floribus vel fructibꝰ. Per pͥmum modū beatiſſima v̓go plena eſt ſicut domus vel ciuitas dr̄ plena. vnde pͣs. gl̓oſa dicta ſūt de te ciuitas dei. Sicut letantium hominū habitatō eſt in te ſancta dei genitrix. Dicit̉ autē beatiſſima v̓go plena ho minibꝰ letantiū. Ipſa em̄ continet ⁊ ſaluat ⁊ ambit intra eſſe leticie ⁊ omniū hominū effectū trahit ad ſe ⁊ omniū deſideriū quietat in ſe. vnde ipſa eſt letantiū quondā ſpēa le regnum celoꝝ. Eſt autē beatiſſima v̓go plena. Sic̄ lo cus dicit̉ plenus fructibꝰ. vnde plena eſt ſicut odor agripleni cui benedixit dominus. Geneẜ.xxiiij. quam plenitudinem florum herbarum et fructuum ſignificantem

perfectōnem moruꝫ v̓tutum ⁊ operum diuerſoꝝ explane re concupiſcit ⁊ deficit ille qui in ꝑſona ſua dicit. Sicut cynamoniū ⁊ balſamum aromatiſans odore dedi. Et alibi Quaſi cedrus exaltata ſum in libano ⁊cͣ. Eſt etiā rō pleni tudinis quam in ſe continet plenitudo beatiſſime v̓ginis ſcd̓ꝫ quam aliquis dr̄ plenus ſpūſancto. Hanc habuit be atiſſima v̓go in ſummo. quia ſpūſancto cum patre ⁊ filio plena fuit etiam corꝑaliter vtpote in qua plenitudo diui nitatis habitauit corporal̓r. vnde vidimus eam plenā ca ritate ⁊ dilectōne. deus autem caritas eſt. ioh̓ pͥmo gͦ deo plena fuit que caritate plena fuit. Ex hijs ergo manifeſtum eſt qual̓r beatiſſima v̓go omni gratia omni plenitudi ne omni ratione plenitudinis ⁊ omnibus modis gratia plena fuit. ¶ Capi. cxij. Equit̉ dominꝰ tecum. Videt̉ autem ꝙ non bn̄ po natur in hoc loco. quia vt dicit ph̓s Sermones inquirendi ſunt ſcd̓m materia ergo in materia timoris debet poni nomen timoris. Sed dominꝰ eſt nomen timoris. iuxta illud malachie. Si ego dn̄s vbi eſt timor meus ergo cum hic agatur omnino de materia amoris non deberet hic poni nomen timoris ſed amoris. Et ita non de buit dicere dominꝰ tecum. ſed pat̓. Item cum tota trini tas ſit mittēs illā ſalutatōnem videt̉ ꝙ debuit dicere. Tri nitas tecum. Item ille qui annunciat̉ vocat̉ emanuel qd̓ eſt interp̄tatum nobiſcū deus ⁊ illa allocuto facta fuit in iſta annunciatōne ergo potiſſime debuit dicere deus tecū vel nobiſcū deꝰ Itē ꝑ hāc ānūciatōnē factꝰ ē dn̄s nobiſcū gͦ debuit dice̓ nobiſcū. Itē dr̄ dn̄s eſſe nobiſcū vel cū aliqͥ ſpēal̓r per inhabitātē gratiaꝫ. Sed illa appropriat̉ ſpūiſā cto ergo debuit dicere Spūſſanctꝰ tecum. Item iſta cō ceptō appropriate facta fuit de ſpūſancto gͦ debuit dice re ſi ſſanctus tecum. Item modus ſalutandi domī fuit pax vobis ergo cum iſte ſalutaret ex parte domini debuit

dicere pax vobis vel pax tecum. Item augꝰ in li. ꝯfeſſio num. Mecum eras ⁊ ego tecū non eram ergo dn̄s eſt cū malis ⁊ mali non ſunt cum deo ſed tantū boni ergo cum be atiſſima v̓go ſumma ſit de numero bonorum debuit dicere tu cum domino. Item cum dn̄s nunciet̉ hic futurus ī eaꝫ per corporalē p̄ſentiā. fuit aūt per corporalē p̄ſentiam in et iſte eſt ꝓpriꝰ modus in quo cum beatiſſima v̓gine fuit et cum nullo alio ergo cum illum ꝓprium modū eſſendi in deberet hic expͥmere debiuſſꝫ dixiſſe dn̄s in te. Item iere mias ſcribens de iſta aſſociatōne de qua hic agit̉ dicit. xxxj Mulier circūdabit virum. Sed quod circūdat̉ ab alio il lud eſt in illo ergo debuit dicere dn̄s in te. Item in diuīs vbi eſt ydemptitas nature. Dicit̉ ego in patre ⁊ pater in me eſt ergo cum hic notet̉ aſſociatō in eadeꝫ natura ſecun dum ſpēm debuit dicere dn̄s in te. Item dn̄s abſolute di ctum ſumi ſolet ꝓ patre vt ibi verbo domī celi firmati ſūt ⁊cͣ. Ergo cum hic notet̉ ſpēal̓r p̄ſentia corporalis que non conuenit patri non debuit dicere dn̄s tecum Item queri tur quare non dicit dominus omnipotens vel dn̄s exerci tuum vel huiuſmodi. Item quare nullū ponit verbuꝫ Itē dn̄s dr̄ quaſi dans minas hic autē nulla fit cōminato. ſed magna ꝓmiſſio. ergo male hic ponit̉ dn̄s. Item cum dn̄s importet reſpectuꝫ ad ſeruum querit̉ quare non determi netur hic ille reſpectꝰ vt diceret̉ cuius eſt dn̄s. Itē cuꝫ omnis aſſociatō ſit in aliquo querit̉ in quo ſit iſta aſſocia tō. Si in iſta videt̉ eſſe vt ſit ſenſus dn̄s eſt tecum. Illa aſſociatō conuenit deo cum omnibꝰ. Eſſe em̄ conuenies ē ei cum omnibus entibꝰ ergo in hoc nichil dr̄ quod approprietur beatiſſime virgini Ad hec dicimus ꝙ in iſta ſalutatōne per hoc ꝙ dr̄ dn̄s tecum duo intendunt̉ vnuꝫ vt perſona mittentis ꝓprie expͥmat̉. Alteꝝ vt liberuꝫ arbitrium beatiſſime v̓ginis ad credendū inclinet̉ ⁊ conſentie dum. Iſta autem duo perfectiſſime ⁊ approprijſſime ex primit hoc nomen dn̄s quod a potentia imponit̉ ⁊ quādo

abſolute dr̄ ſoli deo appropriat̉. Alij vero dn̄i ⁊ ſerui ſūt reſpectiue. Ipſe auteꝫ abſolute eſt dominꝰ qui eſt dominꝰ omniū quod ſolius dei trinitatis eſt ꝓpriū qui eſt perſona mittens in hac ſalutatōne. Et ſic perſona mittens ꝓprie nominat̉. per idem autē ꝓprie liberum arbitriū gl̓oſe v̓gīs inclinat̉. quia ad conſenciēdū immirabilia maxime diſpo nit fides ⁊ maxime fides de om̄ipotentia. quia credit ⁊ ad uertit deum om̄ia poſſe facere. Acquieſcit ip̄m poſſe naturas mutare vel naturis poſſe imꝑare. Vnde cum h̓ om nium nouorum nouiſſimū nunciet̉ beatiſſime v̓gini ad cre dendum congruētiſſime ponit̉ hic hoc nomen dn̄s qd̓ ab ſolute poſitū eſt omnipotētie demōſtratiuū Quia vero libe rum arbitriū beatiſſime v̓ginis etiā ꝑ ſe facile erat ad cre dendum ꝑatum non indiguit exp̄ſſiua inſinuatōne omnipotentie cum terrore vt diceret̉ dominꝰ omnipotens vel dominꝰ exercituū. ſed ſufficit ipſi leuis annūciatō ⁊ quaſi obſcura exp̄ſſio potentie qualis per hoc nomē dominus im portat̉. Nichil em̄ credit ſibi impoſſibile qui ſcit ſe dn̄m in ſocium habere. ſed dicit confident̓. Omnia poſſum in eo qͥ eſt mecuꝫ. Si em̄ aliqͥ duo vnū officiū deant oꝑari quid impedit ſi vnus eſt debilis cum alter ſit adeo fortis vt ꝑ ſe officium ad effectum poſſit ꝑducere iſto etiā non iuuate Ex hijs patet ſolutō ad omnia obiecta vſqꝫ ad vltimū qd̓ queſitum eſt de aſſociatōne. Ad hoc autē dicimꝰ ꝙ hec aſ ſociatō notat̉ in omnibꝰ in genere in quibꝰ aſſociatō pōt eſſe. Eſt autem triplex aſſociatō in eſſendo. aſſociatō ī pa ciendo. aſſociatō in agendo. aſſociatō in eſſendo duplex dr̄ abſolute ⁊ reſpectīe. Si abſolute. vel in ſubſtanciali vel in quali vel in quanto. Aſſociatō in ſubſtantiali eſt ydempti tas. in quali ſil̓itudo. in quāto equalitas. Inter deum et glorioſam v̓ginem fuit aſſociatō in ſubſtantiali ſcꝫ vna hu manitate qua fuit verꝰ homo de homine vero. Fuit etiaꝫ in quali ſcꝫ ſil̓itudo voluntatis vnius in vtroqꝫ. Fuit etiā in quāto ſcꝫ equalis potentia in genere. Ipſa eiuſdē regni

eſt regina cuiꝰ ip̄e eſt rex Item poteſt inter ipſos notari ydemptitas in natura. ſil̓itudo in forma naturali ⁊ in figu ra. equalitas in v̓tute naturali ſiue in potentia. Si autem eſt omnino in eſſendo reſpectiue hoc eſt duoꝝ adinuicevel duoꝝ ad vnum. ſi pͥmo modo illa communio fuit hic in ſūmo. quia ipſa mater ſua ⁊ ip̄e filius econuerſo. ſi ſecū do modo tunc eſt vel ad vnū tempꝰ vel ad vnum locum vl̓ ad vnum ſitum vel ad vnum habituꝫ. Scd̓m tempꝰ fuit ibi ꝯmunio. quia ipſa ſimul mater dei ⁊ ip̄e ſimul filiꝰ ho minis ⁊ econuerſo. Scd̓m locum fuit ibi cōmunio. Ipſa em̄ ip̄m ſecum portauit de loco ad locum quocunqꝫ infra nouem menſes iuit. Poſſumus autem ⁊ iſtas cōmuniōes temꝑis ⁊ loci ſubdiuidere. Eſt em̄ tempus aduerſitatis ⁊ eſt tempus ꝓſperitatis. Aduerſitatis autē eſt duplex. vel a ſeipſo vel ab alio ⁊ ſic triplex erit tempꝰ ꝓprie humiliatōnis. Aliene perſecutōnis ⁊ tempꝰ conſolatōnis. Et in hijs omnibꝰ fuit dominꝰ cum ea. In tempore ꝓprie humi liatōnis in purificatōne quando ipſum obtulit ad templū luce. ij. In aliena perſecutōne ſicut in paſſione quādo ſta bat ſub cruce. ioh̓is ſcd̓o. In ſuꝑna conſolatōne ſicut in reſurrectōne. Item locoꝝ alius naturalis alius penalis alius dignitatis. Naturalis vt eſt vterus. penalis vt eſt exilium. dignitatis vt eſt ſolium. In hijs omnibꝰ domīꝰ fuit ſecum ⁊ ipſa cum domino. Dominꝰ autem fuit ſecuꝫ in vtero ſecum in exilio ſecum in ſolio. Item diuerſi in diuerſis locis ſolent eſſe ſimul fratres ſimul in domo pat̓ ⁊ filius ſimul in menſa vir ⁊ vxor ſimul in lecto ſeruus ⁊ do minus ſimul in via vel in comitatu. Ipſa auteꝫ in omnibꝰ hijs fuit ſecum. ſimul ī domo vt frater cum ſorore. ſimul ī menſa vt filius cum matre. In lecto vt ſponſus cum ſpō ſa. In comitatu vt dn̄s cum ancilla. De pͥmo dicit pͣs. ec ce quam bonum ⁊ quam iocundū. De ij. math̓. xv. Non eſt bonum ſumere panem filioꝝ ⁊cͣ. De tertō dicit̉ geneꝓpter hanc relinquet homo patrem ⁊ matrem ⁊cͣ. De. iiij.

dicitur ioh̓is. ij. Si quis michi mīſtrat me ſequat̉. Fuit etiam cōmunio ſcd̓m ſitum omni modo. Ipſe em̄ noue mē ſibus cum iacente iacebat cum ſedente ſedebat ⁊ ſurgente ſurgebat ⁊ ſic de reliquis. Fuit etiam ibi ꝯmunio ſubſtā cialis ſcd̓m habitum. Ipſa em̄ beatiſſima v̓go induit ip̄ꝫ deum eadem carne qua ipſa fuit induta. Vnde apoſtolus. In ſil̓itudinem hominū factus ⁊ habitu inuentꝰ vt homo Fuit etiam ibi cōmunio in paciendo. Eſt autem triplex cō paſſio. Accidentalis vt ſeruus domino. Naturalis vt mat̓ filio. Eſſencialis vt membrū cum membro. Ipſa igit̉ com paſſa fuit ei vt ancilla fideliſſima domino ſuo vt mat̓ dul ciſſimo filio vt membrū delicatiſſimū ſuo commēbro. Iteꝫ in agendo fuit inter eos omnimoda cōmunio. Tria ſūt au tem genera hominū q̄ neceſſario ꝯmunicant ſibi in agēdo Contrahentes. generantes. adiuuantes Et ipſa beatiſſima v̓go communicauit cum domino in contractu matrimonij hominis ⁊ dei. in generatōne filij. in adiutorio genei̓s hu ma in ⁊ ſic ꝯmunicauit ei in omni quo contingit alicui ali quid cōmunicare. Dominꝰ autem omniū general̓r per cre atōnem hominū ſpēal̓r per recreatōneꝫ tuus per immedi atam ſuperpoſitōnem xp̄i hominis per vnionem eſt tecum per eſſenciā p̄ſenciaꝫ potenciā inhabitantē gratiā corꝑalē preſenciā. vnde bern. Sed cum ita ſit cum omnibꝰ ſanctis ſpēal̓r tamen cum maria cum qua vtiqꝫ tanta conſenſio ei fuit vt illius non ſolum voluntatem ſed ſibi etiaui carneꝫ coniūgeret ⁊ de ſua carne v̓ginea vnum xp̄m efficeret vel potiꝰ vnꝰ xp̄s fieret qͥ ⁊ ſi nec totus de deo nec totꝰ de v̓ gine totus tamē ipſius dei ⁊ totus ipſiꝰ v̓ginis eſſet nec duo filij ſed vnus vtriuſqꝫ filius. Nit itaqꝫ. Aue gr̄a ple na dominus tecum benedicta tu in mulieribꝰ. Nec tantuꝫ dominus filius tecum. ſed etiam dominus ſpūſſanctus de quo concipies dominꝰ pater inquā tecum qui ſuum filiuꝫ facit ⁊ tuum filius tecum qui ad condendum in te mirabi le ſacramentuꝫ miro modo ⁊ ſibi fecerat genitale ſecretū

et tibi ſeruauit v̓ginale ſignaculū Spūſſanctꝰ tecū qͥ cū patre ⁊ filio tuum ſanctificauit vterum. Item de eodem. Maximꝰ epiſcopꝰ dominus tecum in mente tecum ventre tecum vtero tecum in auxilio. Ex hijs ergo patet qualiter dominus fuerit cum beatiſſima v̓gine omni modo qͦ continit aliquid eſſe cum altero. ¶ Capi. cxij. Enedicta tu in mulieribꝰ. De hac clauſula queri tur an aliquid addat ſupra plenitudinem gratie Et videt̉ ꝙ nichil. Si em̄ aliquid addit ergo illa prius gratia plena non fuit ergo angelus falſuꝫ dixit qn̄ ipſam pus plenam gratia nunciauit. Item natura ſua ea dem eſt cum natura mulierū ergo ſi excellit hoc eſt in gr̄a Sed omnis gr̄a includit̉ cū dicit̉ Gratia plena ergo fru ſtra addit poſtea benedicta tu in mulieribꝰ. Item ſi iſta benedictō addit aliquid gratie ⁊ ingratia excellit viros et mulieres tunc debuiſſet dixiſſe benedicta tu in hominibus et etiam benedicta tu in omnibus creaturis cum in gracia ſit excellentior vniuerſis. Item benedicta tu in mulieribus. glo. que ſine exemplo muliebris conditōnis v̓go ⁊ mater deum genuit ſed illud totum in plenitudine gr̄e eſt comp̄henſum. ergo fruſtra hic repetit Item cum v̓gines omnes excellentiā habeant dignitatis Iſta benedictō omnibꝰ v̓ginibꝰ conuenire videt̉/ om̄s em̄ ꝟgines inquātuꝫ v̓gines benedicte ſunt in mulieribꝰ ⁊ ſic potius debuit dixiſſe benedicta tu in v̓ginibꝰ. Itē ſi ꝓpt̓ fecunditatem v̓ginalem eſt benedicta in mulieribꝰ. tunc multopotius dixiſſet benedicta tu in mulieribꝰ Itē plus eſt factum quam dictum. beata auteꝫ dr̄ quaſi bene aucta ergo potius dixiſſet beata tu in mulie̓bꝰ quam benedicta tu in mulieribꝰ. Item cum benedictō quedaꝫ ſit gratie q̄ dam ſit gl̓ie Omnis autem benedictō gl̓ie includit in ſe be nedictōnem gr̄e ergo plus dixiſſꝫ dicendo tu pl̓oſa in mu lieribꝰ. gloſa ideſt p̄ mulieribus. Et alibi in figura dicit̉. ci.

Bn̄dicta tu int̓ mulieres iudith. v. ⁊ heſter. ij. Aſſuerdilexit heſter ſuꝑ omnes mulieres. Item querit̉ vtꝝ ſit differentia inter benedicta tu in mulieribꝰ ⁊ p̄ mulieribꝫ ⁊ inter mulieres ⁊ inter pluſqͣꝫ omnes mulieres. Item quei̓ tur. vtrum ꝓnomen demonſtratiuuꝫ ſcd̓e perſone notꝫ ibi excellentiam vel diſcretōnem. ⁊ videt̉ ꝙ non diſcretōnem quia ſunt multe alie mulieres benedicte in mulieribus. ſi autē excellentia cum excellentiā n̄ tm̄ habeat reſpectu mu lierum ſed reſpectu omniū creaturaꝝ dixiſſe debuerat. Benedicta tū in omnibꝰ creaturis Item querit̉ vtꝝ iſta benedictō beatiſſime v̓ginis ꝯprehendat omniū alioꝝ bn̄ dictōnem in ſe Et videt̉ ꝙ ſic ymo nec dubitabile videtur quid em̄ magni vel miri. ſi habuerit benedictōnem omniū gencium que benedictōnes omniū angeloꝝ ⁊ gratias ha buit ⁊ a nullo illuſtriū vnicit̉ plus magnoꝝ ¶ Reſponſio. quadruplex eſt rō bn̄ Dhec ſoluenda dicimus. dictōnis. Dicit̉ em̄ quādoqꝫ benedictō maledicti euacuatō. Item dr̄ benedictō fecunditatis anpliato. Vnde benedixit eis dicens. Creſcite ⁊ multiplica mini. gen̄. pͥmo dr̄ etiaꝫ benedictō ſingularis gratie collau dato. vnde benedixit dominꝰ abraham. gen. xxij. Iteꝫ dr̄ benedictō congratulantiū collaudato vt benedictꝰ qui ve nit in nomine domini ſcd̓m omnē iſtū modū ⁊ ratōnem fu it benedictiſſima v̓go in mulieribꝫ benedicta. Item bene dictō que eſt maledicti euacuto triplex fuit ſcd̓um ꝙ eſt maledictō nature maledictō culpe ⁊ maledictō pene Ma ledictō nature opprobriū ſterilitatis maledictō culpe feditas libidinis maledictō pene inflictō penalitatis. ⁊ qͥli bet iſtaꝝ triplex. In obprobrio ſterilitatis triplex fuit maledictō Virgo em̄ ſterilis fuit hominibꝰ contempta ꝓ lis ſolatō deſtituta ꝓlis ſucceſſionē pͥuata. Contra hec ha buit beatiſſima v̓go tres benedictōnes. Ipſa em̄ fuit an gelis ⁊ hominibus reuerētiſſima filio ditata oīm fidelium

ſucceſſione gl̓ificata. Item in feditate libidīs fuit triplex maledictō ſcꝫ libibo impregnantis feditas ꝯcipientis pec catum concepti ſiue naſcētis. Contra hec beatiſſima virgo habuit tres benedictōnes. In eius em̄ conceptōne impregnans fuit ſpūſſanctꝰ concipiēs v̓go conceptus deꝰ Item in inflictōne penalitatis triplex fuit malectō. dam in v̓ginitatem perdendo laboris importando. doloris in pa riendo Contra hec iterū in beatiſſima v̓gine triplex fuit be nedictō. Quia in concipiēdo v̓ginitas ei aucta fuit ⁊ con ſecrata. Sine labore portauit ſine dolore pepei̓t. Et ſic cō ſtat ꝙ nouem maledictōnes nouem benedictōnibꝰ euacu auit ⁊ ſic ꝑ maledicti euacuatōnem benedicta eſt in muli eribus. Item eſt benedictō fecunditatis ſuꝑexaltatō. et hec qͦꝫ poteſt eſſe triplex vna ex ꝑte agentis altera ex par te generati tercia ex parte gignentis. Et quelibet iſtaruꝫ triplex fuit. Agens em̄ in iſta conceptōne fuit deꝰ pat̓. deus filius. deus ſpūſſanctꝰ. Exaltata autem eſſet ſuper omnem gn̓atōnem generatō illa in qua eſſet agens ſolus pater. Sed plus exaltata vbi pater ⁊ filius. Sed pluri mum vbi pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctꝰ quod totum in iſta conceptōne fuit. Item ex parte gn̓ati eſt exaltata gn̓atō ſuper omnē generatōnem vbi concipit̉ vir perfectꝰ in na turalibus Sed plus exaltata vbi conceptꝰ fuit vir ſan ctus gratia ⁊ v̓tutibꝰ. Sed ſuperexaltata vbi conceptꝰ fuit vir ꝑfectiſſimus homo ſanctiſſimꝰ ⁊ ſūmus deꝰ. Itē ex parte gignentis exaltata fuit. Quia v̓go cōcepit plꝰ exaltata quia v̓go peperit. exaltatiſſima quia mater ⁊ v̓go lactauit. Eſt etiam benedictō ſingularis gratie collatō q̄ ſimiliter in beatiſſima v̓gine triplex fuit. Primo quia ip̄a ſcd̓m dignitatem eſt caput ⁊ principiū omniū feminaruꝫ Scd̓o quia eſt mater omniū hominū. Tertō quia eſt domina omnium. Prima iſta adhuc triplex dr̄ em̄ principium feminaꝝ ꝓpter tria. Vnum eſt ꝙ habuit quicquid boni ī femīs fuit. Aliud ꝙ quodlibet illorum in ſūmo habuit.

Tercium quod illud habuit ꝙ nunquaꝫ alia femina plus habuit vel habere poteſt vel potuit. Primum eſt triplex Triplex em̄ bonum fuit in feminis bonum v̓ginum bonum coniugatoꝝ bonum viduaꝝ In v̓ginitate adhuc triplex benedictō. vna eſt carnis incorrupto. ſecūda nullius viri ſubiectō. tercia angelica conuerſatō. In coniugatis etiā triplex eſt bonum. Fides ꝓles ⁊ ſacramētum. In viduis quoqꝫ triplex benedictō. Libertas contemplatōnis. exer ciciuꝫ in operibꝰ pietatis. caſtigatō carnis. Omnia iſta bo na fuerūt in beatiſſima v̓gine habuit etiaꝫ iſta in ſummo. Precellit em̄ v̓gines in tribꝰ benedictōnibꝰ v̓ginum Cau ſalitate quia v̓go v̓ginum. Puritate quia in ſūmo pura. Fecunditate quia mater ⁊ v̓go. Coniuges ſil̓iter excellit in tribus. habuit enim fecunditatē ſine corruptōne. pro lem ſine patre. fecunditateꝫ reſpectu altiſſime nature ſcꝫ ꝙ fuit mater dei Bonum ſil̓iter viduaꝝ habuit in ſummo vtpote in ſūma contemplatōne. p̄cipua pietate. excellen tiſſima caſtitate. Quicquid omnis boni in mulieribꝰ fuit hec omnia excellentiſſime habuit. Et ꝙ v̓go fuit ꝙ mater dei fuit ⁊ ꝙ mater v̓go fuit. Secunda gratia ſpecialis ſcꝫ ꝙ mater fuit omniū hominū eſt qͦꝫ triplex. fuit em̄ mr̄ vni us hominis per generatōnem. omniū hominū mater per re generatōnem ⁊ v̓ginum mater per imitatōnem. Tercia gͣcia ſpēalis fuit ꝙ fuit domina omniū ⁊ hoc triplici ratōe Tripliciter efficit̉ em̄ quis iuſte dominꝰ. Vna eſt ꝑ operatōnem vt dominus eſt quis eius rei quam operatꝰ eſt ⁊ conduxit in eſſe. Secundo modo per emptōnem. Tertō modo per electōnem vt p̄lati. Iſta triplici ratōne beatiſſi ma v̓go fuit domina omniū creaturaꝝ vtpote mater crea toris. adiutrix redemptoris. regina creatōis. Quarto dr̄ benedictō congratulantiū collaudatō. Et hoc quoqꝫ tripliciter. collaudat̉ em̄ ab angelis. ab homībꝰ. a corꝑalibꝰ Benuit em̄ angeloꝝ reſtauratorem. hominū redemptorē corꝑalium innouatorē. Laudant autem eam angeli ꝓpter

tria. Reſtaurauit enim reddendo per equipollentiaꝫ dedi tum multiplicando numerū. augmētando ꝑ ſuperaddituꝫ quartā ſcꝫ ierarchiam. Homines qͦꝫ laudant eam ꝓpt̓ tria Denuit em̄ eis redemptore iuſtificatorem glorificatoreꝫ Corꝑalia qͦꝫ laudant eam ꝓpter tria. Innouauit em̄ corpora innouando nobilitādo ⁊ omnia in xp̄i corpore diuinitati viuendo. Sic quoqꝫ patꝫ qual̓r beatiſſima v̓go ⁊ om nium domina ſcd̓m omnem ratōnem benedictōnis om̄ipha riam eſt ſuper benedicta. ¶ Capi. cxxiij. Valiter autem ⁊ iſta benedicto in mulieribus cō prehendat in ſe omnem aliam benedictōneꝫ facile eſt videre ſingula ꝑcurrenti. Capituluꝫ. cxiiij. Rima benedicto eſt illa in qua benedixit diei ſeptimo in quo requieuit ab omni opere qd̓ patrat Gen̄ pͥmo. Eſt autem iſta benedictō operis conſū matō. a peccatis vacatō. eterne requiei p̄figuratō In bea tiſſima autem v̓gine fuit perfecte operū ꝯſummatō quan do omnia creata in vno homine vniunt̉ creatori ⁊ pͥmū fit vltimum ⁊ vltimum fit pͥmum. Non eſt em̄ ꝑfectō motꝰ vel operis niſi in circulo. Iteꝫ ibi ſimil̓r eſt vera a peccatis ceſſatō. in eius em̄ voluntate peccatum nullū fuit ⁊ prete rea in eſſe non potuit Hec etiam requies non ſolum fuit future requiei ſignum. ſed et cauſa. Si ergo dies ſeptima eſt benedicta ꝓpter ſabbatū diei creatōnis. Et cuꝫ excellentor ſit ſabbatꝰ diei recreatōnis quam creatōnis gͦ et maior benedictō. In omnibꝰ enim requiem queſiuit ⁊ in ipſa ſola inuenit in qua inuenit omnia quecūqꝫ queſiuit vnde ⁊ in tabernaculo eius requieuit. Ecc̓. xxiiij. Hec eſt enim vera ſyon quam elegit dominus inhabitatōnem ſibi. Ibi ſua requies in ſeculum ſeculi. ibi habitauit quoniam elegit eam Sic etiam beatiſſima v̓go habuit ſeptime dici benedictōnem.

¶ Capi. cxxv. Ecunda benedictō qua benedixit deus fuit illa ꝙͣ dedit ade ⁊ eue. gen̄. pͥmo. Creſcite ⁊ multiplica mini ⁊ replete terram. Et ſubicite eam ⁊ dampna mini piſcibꝰ maris ⁊ volatilibꝰ celi ⁊ vniuerſis animātibꝰ que mouent̉ ſuper terram. Hec bn̄dictō tria complectit̉ in ſe. Nature enim fecunditatē. Terre ſubiectōne. Ani malium dominatōnem. Funditas duplex eſt. Carnalis et ſpūalis. vtrāqꝫ habuit beatiſſima v̓go in ſummo. fecundi tatem carnalem ſuper fecunditatem naturalem. Et ſpūalem vniuerſalꝫ quoniaꝫ omniū bonoꝝ mater eſt. Habuit terre ſubiectōnem in ſummo. Terram enim corporis ſui ita p̄ omnibꝰ habuit ſibi ſubiectam ꝙ etiam nunquā pri mum motum rebellionis habuit contra ſpiritū. Terrā eti am ſpūalium ſibi habuit ſubiectā cum ſit domina omniuꝫ angeloꝝ. Habuit etiā beatiſſima v̓go omniū aīmaliū ſub iectōnem ⁊ dominatōnem. Dominat̉ enim ꝑ potentiā piſci bus maris ideſt demonibꝰ in amaritudine inferni conſtitu tis. Dominat̉ etiā ꝑ ſapientiā volatilibꝰ celi ideſt angelis celi eleuatis ⁊ volantibꝰ ad altitudinem contemplatōnis dei. Dominat̉ etiam per miſericordiā vniuerſis animātibꝫ que mouent̉ ſuper terrā ideſt omnibus hominibꝫ immobili vita conſtitutis ⁊ ſic beatiſſima v̓go habuit benedictōnē pͥmorum parentū ade ſcꝫ ⁊ eue. ¶ Capitulum ccxvj. Tem ⁊ yſaac benedixit iacob. Gene..xxvij. det ti bi deus de rore celi ⁊ de pinguedine terre habun dantiam frumenti vini ⁊ olei. Eſto dn̄s fratrū tu orum. Et incuruent̉ ante te filij matris tue. Qui maledix erit tibi ſit ille maledictꝰ ⁊ qui benedixerit tibi benedictō nibus repleat̉. Hec quoqꝫ benedictō in tribꝫ conſiſtit. In habundancia neceſſarioꝝ vt ibi. Det tibi deus ⁊cͣ. in dignitate honorum ibi. Eſto dominus fratrum tuoꝝ. In amotōne incomodoꝝ ibi. Qui maledixerit tibi ⁊cͣ. Item

ſit tibitos celi ideſt gratia contemplatōis. Pinguedo ter re ideſt gratia actōnis ⁊ ex hijs ſit frumentum fidei vinū ſpei vnde ad roma. xij. Spe gaudentes ⁊ oleum caritatis hijs adduntur neceſſaria corporis ⁊ ſic intelligitur ī hijs omne neceſſarium. Sed conſtat ꝙ hec beatiſſima v̓go om nia habuit in ſummo. Contemplatōnem. Actōnem Spē Fidem ⁊ Caritatem ergo primum illius benedictōnis ia cob habuit in ſūmo. Secundū quod eſt in hac bene dictō ne eſt dignitas honorum que intelligitur ꝑ hoc. Seruiāt̉ populi illius ⁊ adorent te tribus. Eſto dominus fratrum tuorum populi ſunt gentiles ad fidem conuerſi tribus iu dei fratres ſui xp̄iani filij matris ſunt angeli. Omnes iſti benedictiſſima ſeruiunt tibi in eccleſia militante adorant te yperdulia in eccleſia triumphante ⁊ incuruantur an̄ te vtrobiqꝫ ⁊ omnibus dominaris congermana tibi pietate. Tercium quod fuit in benedictōne hac fuei̓t incōmodorum amotō ⁊ laudum communicato quod intelligitur per hoc ꝙ dicitur. Qui maledixerit tibi ⁊cͣ. Quaſi dicat qui maledixerit tibi corde ore opere maledictōnibus repleatur preſentis ⁊ future vite. Et qui benedixerit tibi bene dictōnibus repleatur gratie preſentis ⁊ glorie future. Iſtam benedictōnem etiam habuit in ſummo beatiſſima v̓ go quia nunquam aliquod incomodum habuit quo caru iſſe voluerit ymmo omne ſuum incōmoduꝫ ſibi fuit como dum quia omnis paſſio meritum ſibi fuit. Qui autem ip ſam corde ore opere maledixerit maledictōnem eternaꝫ he reditabit. Qui autem ipſam corde orē opere benedixerit benedictōnem gratie glorie poſſidebit. Omnes ergo can temus quam laudantes dicimus. Benedicta tu in mulieribus. Et ſic patet qual̓r beatiſſima virgo habuit bn̄dicti onem iacob in ſummo. Capitulū cxvij

Vne ⁊ alie famoſe benedictōnes inter quas ſunt et ille quibus benedixit. Iacob filijs ſuis ſingu lis benedictōnibus proprijs. Geneẜ. xlix. Sed quamuis omnes dicantur benedictōnes quedam tamen illarum ſunt magis prophecie vel maledictōnes quibus o miſſis illas que vere ſunt benedictōnes qualiter compre hendantur ſub benedictōne benedictiſſime declaremus. ¶ Senedictō iude. Vm autem alij filij iacob alias ſignificent virtutes iudas ſignificat caritatem Ideo in perſona iu de.xvij. ponuntur proprietates caritatis. Dicitur ergo geneẜ.xlix. Iuda laudabunt te fratres tui ma nus tua in ceruicibus inimicorum tuorum. Adorabūt te filij patris tui. catulus leonis. iuda ad predam aſcendiſti fili mi requieſcēs accubuiſti vt leo quaſi leena Quis ſuſcitabit eum. Non auferet̉ ceptrū de iuda ⁊ dux de fe more eius. donec veniat qui mittēdus eſt ⁊ ip̄e erit expe ctatō gentiū ligās ad vineaꝫ pulluꝫ ſuum ⁊ ad vitem o fi li mi aſinam ſuam lauabit in mo ſtolam ſuā ⁊ in ſanguine vue palliū ſuum pulchriores ſunt oculi eius vno ⁊ dētes eius lacte cādidiores. Prima pͥetas eſt ꝙ caritas eſt digniſſima v̓tutum. iuxta illud pͥma cor. xiiij. Maior ho rum caritas. Et hoc intelligit̉ per hoc ꝙ dr̄. Iuda laudabunt te fratres tui. Secunda ꝓprietas eſt ꝙ ipſa eſt ex pugnatrix peccatorū. Et hoc intelligit̉ per hoc ꝙ dicit̉ ma nus tua in ceruicibus inimicorum tuorum. Tercia ꝓprie tas eſt qd̓ data virtutibus eſſe ideſt eſſenciam virtutum Et hoc intelligit̉ per hoc ꝙ dicitur adorabūt te filij pr̄is tui. Quarta ꝓprietas eſt ꝙ eſt amatrix arduorum ⁊ hoc intelligit̉ ꝑ hͦ ꝙ dr̄ catulꝰ leonis iuda. Quinta ē ꝙ eſt ex poliatrix demonū ꝙ videt̉ ꝑ hͦ ꝙ dr̄ ad predam aſcendiſti

Sexta eſt ꝙ eſt victrix paſſionum quod intelligitur per hoc quod dicitur requieſcēs. Septima eſt ꝙ eſt ſuꝑatrix temptatōnū quod intelligit̉ ꝑ hoc ꝙ dr̄ accubuiſti vt leo. Octaua eſt ꝙ facit ꝓ dilecto animaꝫ ponere quod intelli gitur ꝑ hoc ꝙ dr̄. Et quaſi leena. Nona eſt ꝙ nichil pōt eam a dilecto ſeꝑare. Vn̄ quis nos ſeꝑabit a caritate xp̄i Et hoc intelligit̉ ꝑ hoc ꝙ dr̄ quis ſuſcitabit euꝫ. Decima eſt ꝙ facit meternū regnare. Caritas nunꝙͣ excidet pͥmo corī. xiij. Et hoc eſt ꝙ dicit non auferet̉ ceptrū de iuda. Vndecima eſt ꝙ facit filios dei generare qd̓ intelligitur ꝑ id qd̓ dr̄. Et dux de femore eius. Duodecima eſt ꝙ facit xp̄m deſcendere de celo ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. donec veniat q̄ mittendus eſt. Decimatercia eſt ꝙ vnit membra eccleſie in ſe ex qua totum corpꝰ eſt ꝯnexum ⁊ cōpactū. Et hoc eſt ꝙ dicit ligās ad vineam pullum ſuuꝫ. Decimaqͣrta eſt ꝙ vnit ⁊ ligat membra cum capite ⁊ hoc eſt qd̓ dicit et ad vitem o fili mi aſinam ſuā. Decimaqͥnta eſt ꝙ facit xp̄ꝫ ſanguine ſuo nos lauare iuxta illud apocal̓. Qui dilexit nos ⁊ lauit nos a peccatis noſtris in ſanguine ſuo ⁊ hoc ē ꝙ lauit in vino ſtolam ſuā ⁊ in ſanguine vue palliū ſuum. Decimaſexta eſt ꝙ fecit eam ꝑ doctrinam nos vocare. iu xta illud ioh̓is vltimo. Si diligis me paſce oues meas ⁊ hoc eſt ꝙ dicit pulchriores ſūt oculi tui vino ⁊cͣ. Decima ſeptima eſt ꝙ facit xp̄m nos ſibi ꝑ ſacramēta incorꝑare ⁊ hoc eſt ꝙ dicit dentes eius lacte candidiores. Et ſic ī vni uerſo ſunt decem ſepteꝫ ꝓprietates caritatis q̄ ſūt digniſſi ma v̓tutum. Expugnatrix vitōꝝ. dās v̓tutibꝰ eſſe v̓tu tum. Amatrix arduoꝝ. Spoliatrix demonū victrix paſſionum. Triūphatrix temptatōnū. Animā ꝓ ꝓximo ponere nichil ſeꝑare ineternū regnare filios deo generare xp̄ꝫ de celo deducere vnire membra eccl̓ie vnire membra cū ca pite. Sanguine lauare ꝑ doctrinam vocare ꝑ ſacramēta in corꝑare ꝙ intelligitur per hoc ꝙ dicitur dētes eiꝰ lacte candidiores ꝑ lac em̄ intelligit̉ manſuetudo ſacramētoruꝫ

de xp̄i carne ⁊ paſſione fluentium. Iſte enim ſunt proprietates caritatis in quibus conſiſtit benedictō iude. Sed ad nobilioreꝫ ſubſtātiam ſequūt̉ nobiliores ꝓprieta tes gͦ quicūqꝫ habet caritatē in ſūmo habet ⁊ has ꝓprieta tes in ſūmo ⁊ ꝑ conſequēs bn̄dictōnes iude in ſūmo. Sꝫ beatiſſima v̓go omniū domina dn̄aꝝ habuit caritatē in ſūmo gͦ ⁊ has ꝓprietates habuit in ſūmo. ¶ Capi. cxviij. Equitur benedictō zabulon. Sabulon in littore maris habitabit in ſtatōne nauium ꝑtingēs vſqꝫ ad ſyndoneꝫ. Per zabulon ſcd̓m magiſtrū rich̓. d̓ ſancto victore intelligit̉ zelus animaruꝫ de quo ſic dicit. Poſt yſachar zabulon ideſt habitaculū fortitudinis gi nitur quia ꝑ interne dulcedinis deguſtatōnem odiū vitō rum gr̄a eternitatis ⁊ v̓tutis robur acquirit̉. Iſte eſt za bulon qui iraſcēdo iraꝫ dei placare conſueuit qui duꝫ pie ſeuiendo hominū vicia ꝑcutit quaſi non parcendo melius parcit. abſqꝫ dubio nichil ſic placat deū qūo zelus anīaꝝ et infra quam multos hodie videmꝰ pauꝑes ſpū caritate feruētes ad modū pacientes. Ad zelum tamē animaꝝ ni mis tepidos multūqꝫ torpentes increpare non p̄ſumunt. Alij ne ſocietatē fraterna turbare videant̉ peccātes argu ere metuūt. Sic alij alijs atqꝫ adhuc alijs modis qd̓ pro dn̄o zelare nolūt v̓tutis hoc fingūt eſſe vel v̓tutis eē cre dunt. Econtra quidā qd̓ abſqꝫ dubio agūt in ſpū furoris agere ſe arbitrant̉ zelo rectitudinis ⁊ veraciter eos odio ꝑſequūt̉ hominū qͦs exercere ſe putant vel ſil̓ant odio vi tōrum. Iſti pietate potius quam crudelitate delinquenti um perſecutores credendi ſunt. quia interna iſta gaudia ad que eos tot doloribus inuitant. etiam per experientiam nouerunt/ debet etiā zabulon nō ſolū delinquētes corri pere ſꝫ etiā tꝑe ꝑſecutōis ꝯtͣ ꝑſequētes defēdere. dēt etiā

zabulon promptōr eſſe ad mala ferenda quam inferenda Et quia habet neceſſe quandoqꝫ pro culpa eorum iraſci. Amplius vtiqꝫ dolet cum cogit̉ pro culpa eos percutere quam cum cogit̉ pro eoꝝ defenſione puniri libenter ergo ſe occurrentibꝰ ꝑiculis obicit ⁊ contra ſeuientiū ꝓcellas tempeſtatū ſe ſponte opponit. Alioquin fruſtra iuxta lit tora maris habitat fruſtra inſtatōne nauium manſioneꝫ parat ſi contra maxima mūdane p̄ſſure diſcrimina trepidat vt tempeſtatibꝰ diu fatigatos ⁊ tandē littoribꝰ erep tos blande excipiat ⁊ benigne foueat ⁊ ita vſqꝫ ad ſydonē ſcimus fieri hmōi venatōne animaꝝ qn̄qꝫ ꝑ occultam ſug geſtionem demonū qn̄qꝫ ꝑ apertā ſuaſionē hoīm verūtamē nouit vtrūqꝫ zabulon ꝯp̄hendere ⁊ ad littꝰ ꝑductos ⁊ in cautos dirigere figit gͦ hic fortitudinis ſue habitaculuꝫ e regione maris in ꝯfinio ſydonis vbi hinc vigilat contͣ ſeuicia ꝑſequēciū illic contͣ fradulentiā inſidiantiū Et infra Neſcio ſi poteſt aliquis a deo aliqͥd maius in hac vita ac cipere. Ignoro cui poſſit hac gr̄a in terra maiorē aliqͣ deꝰ homini ꝯferre ꝙͣ vt eiꝰ mīſterio pu̓ſi hoīes in meliꝰ mute tur ⁊ de filijs dyaboli filij dei efficiant̉. An forte cuiꝙͣ ma ius videbit̉ mortuos ſuſcitare. gͦ ne maius erit ſuſcitaſſe carnem iteꝝ moriturā quā iteꝝ animā ineternū victurā gͦ ne maius ei̓t reſtituiſſe carni gaudia mūdi quā aīme gau dia celi. O qualis dos qualis dignitas talē gr̄am a deo ac cipere. Non decuit celeſtē ſponſum ſponſe ſue aliam dotē donare quam vt per adoptōnis gr̄aꝫ poſſit deo multos fili os gignere ⁊ filios ire filioſqꝫ iehenne regni celeſtis heredes aſſcribere. Vnde ip̄o nato exclamat mater eius vocauit me dominus dote bona Ex hijs intelligitur ꝙ per zabu lon zelus animarum exprimitur cuius decem ſunt ꝓprietates. Prima eſt ꝙ odit peccatū. Secunda ꝙ maxīe pla cat deum. Tercia ꝙ non parcendo plus parcit. Quarta ꝙ nichil plus placet deo. Quinta ꝙ promptōr eſt ad ma la ferēda quā inferēda Sexta eſt ꝙ blāde recipit pnitētē

Septima ꝙ vigilat contra perſecutores ⁊ manifeſtas in ſidias. Octaua ꝙ homo non poteſt maius domum acciꝑe Nona ꝙ eſt dos quam celeſtis ſponſus dat ſponſe ſue De cima ꝙ filios dei generat. Iſte ergo ſunt ꝓ ꝓprietates zeli ī quibus benedicto zabulon conſiſtit. Sed ad nobiliorem ſubſtantiam ſequuntur nobiliores ꝓprietates ergo quicū qꝫ habet zelum animarum in ſummo ⁊ per conſequens ha bebit benedictōnem zabulon in ſummo Sed beatiſſima vir zo habuit zelum animarum in ſummo ergo benedictōnem zabulon in ſummo. Minor patet per illud quod in princi pio ponit̉ ſcilicet ꝙ zelus animaruꝫ ex interne dulcedinis deguſtatōne generat̉. Sed illam deguſtatōnem habuit in ſummo ergo ⁊ zelum animaꝝ cum ſuis ꝓprietatibꝰ ha buit in ſūmo ergo ⁊ benedictōnem zabulon in ſūmo hūit. ¶ Capi. Equit̉ benedictō yſaachari. de qua dicit̉ yſaachaaſinus fortis accubans inter terminos vidit t̓raꝫ ꝙ eſſet bona ⁊ requiem ꝙ eſſet optima ſuppoſuit humeros ad portandū ⁊ factꝰ eſt tributis ſeruiēs. glo Recte poſt natiuitateꝫ. Gad ⁊ Aſer Lya talem filiū genuit quia niſi per abſtinētiam ⁊ pacientiā mens hūana ad verum gaudium non pertingit. Oportet em̄ eum delectatōnem non falſam tm̄ ſed ⁊ vanam ꝑturbatōne excludere qui vult de vei̓tate gaudere Et iſte filiꝰ yſachar ideſt mer ces dr̄ quia illud gaudiū verum tanquā mercedē omniuꝫ laboꝝ expectamus. Et infra. Scimus ꝙ ſicut mare ſemꝑ fluctuat terra autem ineternuꝫ ſtat ſic ⁊ cetera elementa ſemꝑ in motu ſunt ⁊ ſola terra ſtāte cetera ſtare neſciunt Sic ſcimus ꝙ mens que ꝑ varia deſideria fluctuat quā cū adhuc ſeculariū cauſarum procella exagitat ad illud inter num gaudium non admittitur ⁊ illo torrente voluptatis non potatur. Et ſi non potat̉ quantominꝰ inebriabitur.

Et ita hec eſt illa terra bona tranquillitas mentis quando mens in ſeipſa tota colligit̉ ⁊ in vno eternitatis deſiderio immobilis figitur hec eſt terra quam vei̓tas ꝓmiſit dicens meati mites quoniaꝫ ip̄i poſſidebūt terraꝫ. Et ita yſachar ꝓ hac terra aſinꝰ fortis effectus eſt ⁊ libēs ſuppoſuit hu meꝝ ſuum ad portanduꝫ ⁊ factꝰ tributis ſeruiēs. Mul tum ſibi ſubito viluerat qͥ ſe animal aſinuꝫ p̄ ceteris filijs reputabat. Multū concupiuit terrā quā vidit ꝓ qua ad omnē laborē fortis ꝑdurabat viderat nichilominꝰ ꝙ ſane ad pulchritudineꝫ iſtius terre om̄es pulchritudīes iuſti cie nr̄e vt pannꝰ eſſent mēſtruate. Viderat nichilominꝰ ꝙ non ſunt ꝯdigne paſſiones huiꝰ temꝑis ad futurā glo riam que reuelabit̉ in nobis. In vno gͦ ſibi vilis. In alte ro fortis effectꝰ. de vno humiliatꝰ de alt̓o roboratus for titudinis ſue humerū ad omnē laboreꝫ libent̓ inclinauit ⁊ in acquirendo diuina nō ſua v̓o regi tributū perſoluit vn̄ pͣs. vt iumentū factꝰ ſum apud te. Itē ꝓpter te mortificamur tota die. Quia v̓o huiꝰ vite bona nō reſpuebat ad neceſſitateꝫ hāc penitꝰ terrā nō deſerebat. Quia v̓o futu re vite nichil niſi nouiſſima quedā capere poterat iſtaꝫ nō apprehēdebat ⁊ ſic inter terminos habitās iſtā tollerabat ad neceſſitateꝫ illaꝫ ꝯcupiuit ad iocunditatē Satagebat iſtam penitꝰ deſerere nec poterat. Ambiebat in iſtā intra re nec valebat fecit gͦ ꝙ potuit int̓ t̓minos habitās quo tidie in illaꝫ nitebat̉ qͦtidie in iſtaꝫ relabebat̉. Et ſic inter terminos morabat̉. Ex hijs colligit̉ ꝙ ꝑ yſachar gaudiū internū interp̄tat̉. Cuiꝰ in hijs v̓bis decē ꝓprietates expͥ muntur. Prinia eſt ꝙ falſam delectatōnem excludit. Se cunda ꝙ vanam perturbatōnem elidit. Tercia ꝙ eſt mer ces laborum. Quarta ꝙ mentem ſtabilitat. Quinta ꝙ hominē humiliat Sexta ꝙ aīaꝫ roborat Septīa ꝙ animaꝫ in ſuſpendium eleuat. Octaua ꝙ terram proſpicit. Nona ꝙ requiē ſētit Decīa ꝙ gl̓aꝫ deo aſſcribit ⁊ reddit Iſte igit̉ ꝓpͥetates ſūt int̓ni gaudij in qͥbꝰ ꝯſiſtit bn̄dictō yſachar

Sed beatiſſima v̓go habuit internū gaudūi in ſumo ergo et ꝓprietates eiꝰ in ſūmo gͦ ⁊ benedictōnē yſachar ī ſūmo Amor patet ſupͣ de beatitudinibꝰ ſuꝑ illā que eſt. Beati qui eſuriūt ⁊ ſicut ⁊ in tractatu de fructibꝰ ſupͣpoſito. li. ¶ Capi. cxx. 1 Equit̉ de bn̄dictōne dan an iudicabit populū ſuū ſicut ⁊ alia tribꝰ in iſrahel. glo. ꝑ officiū. dan illecebroſas cogitatōnes dep̄hendimꝰ arguinus dampnamꝰ caſtigamꝰ. Recte em̄ dan ideſt iudiciū vocatus eſt. ⁊ infra. Si dan cuſtodiat populū ſuū diſtricte ſi iudiciū diligent̓ exerceat fiet qd̓ in ceteris tribubꝰ raro ī ueniet̉ qui dampnari debeat. Ex hijs colligit̉ ꝙ ꝑ dan re ſtrictō cogitatōnū intelligit̉ gͦ hic quatuor ꝓprietates in nuunt̉ in quibꝰ ſua benedictō conſiderat̉. Prima eſt cogitatōnes malas rep̄hendere. Secūda arguere. Tercia dā nare. Quarta caſtigare. Iſtaꝫ aūt cogitatōneꝫ reſtrictōꝫ in ſūmo habuit beatiſſima v̓go que taliter om̄s cogitatō nes ordinatas habuit. ꝙ nullꝰ in ea vel pͥmꝰ motus illici tus exurgere potuit. Et ſic bn̄dictōnē dan poſſedit̉ ¶ Capitulū. ecxxj. Equit̉ de bn̄dictōne gad. Gad accinctꝰ p̄liabitur ante eū ip̄e accinget̉ retrorſū glo. qꝛ ad dan ꝑtinꝫ diſciplina ſenſuū vnius eſt ſedare ciuileꝫ di ſcordiaꝫ alteriꝰ eſt expellere hoſtilē pugnā hic vigilat cō tra ciuilem ꝓditōnē. Ille contͣ hoſtilē incurſioneꝫ. Et in fra quāuis aſſidue in throno iudicij ſedeat ꝙͣuis rixas al ternāciū cogitatōnū indeſinent̓ ꝯponat fruſtra vtiqꝫ ī obẜ uāda ciuiū ꝯcordia laborat niſi eodē ſtudio Sad ciuitatē nr̄aꝫ ꝑ ſenſuū diſciplinā muniat ⁊ hoſtiū vicioꝝ agmina ab ſtinēte p̄lio accrit feriat vn̄ ſcriptū eſt gad accintꝰ p̄liabi tur an̄ euꝫ Gad ꝓculdubio tūc ſe accīgit qn̄ ſenſuū diſſolu tōnes ꝑ diſciplinā reſtringit. Tunc fortit̉ dimicat qn̄ de ſideria carnalia per carnis mortificatōnem trucidat. Ex hijs colligitur ꝙ per Bad diſciplina ſenſuum intelligitur

Cuius ſunt tres ꝓprietates. Prima eſt ciuitatem mentis cuſtodit. Secunda ꝙ hoſtilem pugnam repellit. Tercia ꝙ hoſtem per abſtinentiaꝫ diuertit has ꝓprietates in ſum mo habuit beatiſſima v̓go que ciuitatem cordis talit̓ cu ſtodiuit ꝙ nunquam aliquis hoſtium in ipſam vel pͥmo in pugnare motu attemptauit ergo benedictōnem ad be atiſſima virgo habuit in ſummo. ¶ Capitulum ccxxij. Equitur de benedictōe neptalim. Neptalim cer uus emiſſarius dās eloquia pulchritudīs. gloſa Sed ſicut addan pertinet per repreſentatōnem pene repͥmere exurgentia vicia. Sic ad neptalim ꝑtinet per conſolatōnem premiorum inflammare bona deſideria. Et infra quia ergo quicquid ſcriptum reperit ad ſpiritu alem intelligentiam conuertit recte conuerſionis nomen accepit. Sed notandum ꝙ non aui volanti ſed creuo cur renti comꝑatur. Nam auis quidem a volando a longe ſuſpenditur. Ceruus autem ad dandos ſaltus terre vicinatur ¶. Sed nec in ipſis ſuis ſaltibus a terra ſeparatur. Sic nimirum neptalim dum ꝑ rerum viſibilium formam querit inuiſibilium naturam quoſdam ſaltus dare. nō au tem ad plenum volare conſueuit. quia in eo ꝙ ad ſumma ſe erigit rerum corporaliū ſecū vmbrā trahens yma om̄ino non deſerit. Sic nouit neptalim carnalia per ſpūalia miſcere ⁊ per corporalia incorporalia deſcribere vt vtraqꝫ homi nis natura in eius dictis inueniat vnde ſe mirabilit̓ reficiat. quia ex corporea ⁊ in corporea natura cōſtat. Illd̓ au tem in hmōi dictis valde mirabile eſt ꝙ tunc fere ſemper blandiūt̉ quando iuxta ſenſū lr̄e nichil ſonare videretur Quale eſt illd̓. Capilli tui ſicut greges caprarū. Et illd̓ Naſus tuꝰ ſic̄ turris libani ⁊ ſil̓ia. qꝛ forte in hmōi dictis hec etiā tam libent̓ āplectim ex iocūda quadā lr̄e vt ita di cam fatuitate ad ſpūalē intelligētiā ꝯſurgere coartamur

Ex hijs intelligitur ꝙ per neptalim intelligitur contēpla tō inuiſibilium viſibiliuꝫ per doctrinam. Cuius gratie hic ſex proprietates ponuntur que neptalim complectunt̉ Prima eſt premiarum conſiderato. Secunda deſideriorū inflammato. Tercia ſcripturarum ad ſpiritualem intelligenciam conuerſio. Quarta nec viſibilium nec inuiſibili derelictō. Sed inter vtrumqꝫ ſaltatō. Quinta per abſur ditatem littere ad ſpiritualem intellectum coartato Hec autem omnia beatiſſima v̓go habuit in ſummo. quia ſola ī ter omnes homines viatores perfectam in via habuit cō templatōnem. Sola omnes ſcripturas ſcd̓m omnem ſpiri tuſſancti ſenſum intellexit et verbo increato vetus et nouum teſtamentum expreſſe didicit cuius ⁊ ipſa ore ⁊ ope re diſcipline dei doctrix in ſūmo glorioſa fuit. Et ſic quo qꝫ benedictōnem neptalim ſua benedictōne includit. ¶ Capi. cxxiij. Equitur de benedictōne Aſer. Aſerpinguis pa nis eius et p̄bebit delitias regibus. Glo. Aſer quamuis multum panem iuſticie eſuriat Dedig natur enim eundem comedere niſi fuerit aſperſus oleo mi ſericordie. Ex multa enim deliciarum effluentia que ſibi ſuperhabundat ex ſpolijs perſequenti victoria multuꝫ eſt delicatus effectus. Nec etiaꝫ ſapit panis vllus quantum libet nitidus niſi ſit oleo aſperſus intantuꝫ vt de ipſo pro nunciet ſcriptura dicens. Aſſer pinguis panis eius.& enim gaudium eſt ſuper vno peccatore penitenciam agente quāta tūc ſolēpnitas erit ſuper quolibet iuſto libenter pro iuſticia moriente. Vere pinguis eſt panis eius ⁊ p̄bebit delitias regibus. O qualis panis eius. Oquales delicie que tantum ſapiunt regibus ⁊ regibus talibus. Certe reges iſti ad nupcias iam introierunt iam ad illud et̓nuꝫ conuiuium ſedent iamqꝫ illo pane angelorum in delicijs

eternis veſcunt̉ iam torrente voluptatis inebriantur ⁊ ad huc aſer delicias inſaciabil̓r eſuriunt. Sed vnde ei tanta diuiciarum habundantia niſi vt dictum eſt de hoſtiū ſpo lijs in tam frequenti victoria. Quanto enim atterunt̉ am plius hoſtes iuſticie tanto vberius cumulant̉ gaudia cō ſcientie. Gloria ⁊ diuicie ni domo eius. Gloria autē hͦ eſt teſtimoniū conſcientie hoſtibus itaqꝫ fugatis ⁊ omnibus pacificatis nichil obſtat vt arbitror niſi iſta ciuitas nr̄a experiat̉ que ſit illa pax dei que exuperat omnem ſenſum ⁊ quam magna ſit multitudo dulcedinis dei quam abſcōdit timentibꝰ eum Quid ergo miri ſi eam quilibet amator mū di neſcit quam deus diligentibꝰ ſe abſcondit. Qui enim ī bonis falſis ſpem figunt. bona vero inuenire non poſſunt vnde dicunt quis oſtendit nobis bona Eſt enim mana ab ſcōditum quod nemo nouit niſi qui accipit. Mens enim que laudibus hominū delectatur quid ſit internum gaudi um experiri non meretur. Ex hijs intelligit̉ ꝙ per aſer ex primitur morum iuſtificatō Cuius hec nouem ꝓprietates ponunt̉. Prima eſt eſuries pro iuſticia. Secunda eſt de lectatō in miſericordia. Tercia diuiciarum habundantia. Quarta deliciarum effluentia. Quinta hoſtium frequens victoria. Sexta celeſtium cōuiuiorum preparatō. Septi ma eſt conſciētie exaltatō. Octaua ſuperna pacis experiencia. Nona abſcondite dulcedinis p̄guſtato. harum autem due aliarum omniū ſunt cauſe ſcꝫ eſuries iuſticie ⁊ freque cia victorie quibus etiam intenſis intendunt̉ omnes alie Conſtat autem ꝙ in beatiſſima v̓gine in ſummo fuit eſules iuſticie ⁊ excellentia victorie ſicut ⁊ diuiciarum ⁊ delicia rum ſpūalium ⁊ conuiuiorum celeſtium ⁊ pacis ⁊ delecta tōnis eminencia vtpote que nos iuſtificauit mater miſcricordie extitit Serpentem pre omnibus contriuit omnes filias in diuicijs ſupergreſſa habundauit. Delicijs afflu ens nixa ſuper dilectum celos aſcendit. Panem angelo rum ⁊ vnum omnibus mixtuꝫ dedit pre omnibꝫ ꝯſortibꝫ

ſuis oleo exultatōnis vncta fuit. Per quam pax vera de ſcendit de celo ⁊ verum manna nouem menſibus abſcondi tum in ſe habuit ⁊ tunc hominibus in cibuꝫ manifeſtauit et donauit. Et ſic iterum benedictō ſua benedictōne Aſer includit. ¶ Capi. cxxiiij. Equitur de benedictōne ioſeph. Ioſeph filiꝰ ac creſcens decorus aſpectu filie decurrent decurrerūt ſuꝑ muꝝ ſꝫ exaſꝑauer̄t eū ⁊ iurgati ſunt. Inuider̄tqꝫ ei hn̄tes iacula ſedit in forti arcꝰ eiꝰ ⁊ diſſo luta ſūt vicula brachioꝝ ⁊ manuū illiꝰ ꝑmanū potētis iacob. Inde paſtor egreſſus eſt lapis iſrahel. Deus patris tui erit adiutor tuus ⁊ omnipotēs benedicet tibi be nedictōnibus celi deſuper ⁊ benedictōnibus abyſſi iacen tis deorſū bn̄dictōibꝰ vberū ⁊ vulue. Bn̄dictōes pr̄es tui confortate ſūt de bn̄dictōnibꝰ patrū eius donec venirꝫ de ſideriū collium eternoꝝ fiant in capite ioſeph ⁊ in ceruice nazarei inter fr̄es eius. Hec bn̄dictō ioſeph ſcd̓m intelle ctum lr̄alem diuidit̉ in. xvij ꝑtes bn̄dictōnē ioſeph inte grantes. Prima eſt dei filiato. Secūda eſt diuina imitatō ⁊ hoc intelligit̉ ꝑ filiū bis poſitū. Tercia ē augmentū ſapiencie. Quarta eſt augmentū gr̄e. ille intelligūt̉ ꝑ ac creſcens bis poſitū. Quinta eſt bona fama quantū ad ſeipſū ⁊ hoc intelligit̉ ꝑ hoc ꝙ dr̄ decorSexta eſt edifica tō ꝑ exemplū ⁊ hoc intelligit̉ ꝑꝑ hoc. Filie decurrēt decur rerūt ſuꝑ murū. Septima eſt pacīa ab oꝑe ⁊ hoc eſt ꝙ dr̄ Sed exaſperauerūt eum. Octaua eſt paciētia ab ore ⁊ hͦ intelligit̉ ꝑ hoc ꝙ dr̄ iurgati ſūt. Nona eſt a cordis iniu ria ⁊ hoc eſt ꝙ dicit. inuiderunt ei habentes iacula. Decīa eſt liberatō a malo culpe ⁊ hoc eſt ꝙ dicit. Et diſſoluta ſūt vincula brachioꝝ eiꝰ. Vndecima eſt epiſcopalis origo et

hoc eſt ꝙ dicit. Inde egreſſus eſt paſtor. Duodecima eſt male temptacionis ſeparato ⁊ hoc ē ꝙ dicit. Deus patris tui erit adiutor tuꝰ. decimatercia eſt boni glorie collatio et hoc Benedictionibꝰ celi deſuper Decimaquarta ē boni gratie collatio ⁊ hoc eſt Benedictionibꝰ abyſſi iacētis deorſum Decimaquinta eſt collatio bo in nature qd̓ eſt be nedictio vbeꝝ ⁊ vulue Decimaſexta eſt boni hereditaria poſſeſſio ⁊ hoc eſt Benedictiones patris tui confortate ſunt de benedictiobus patrum eius donec veniret deſi derium collium eternorū Decimaſeptīa eſt bonitatis in ali os hereditatio ⁊ hoc eſt Fiant ī capite ioſeph ⁊ inceruice nazarei inter fratres ſuos Harū autem benedictionū ſuffi entia diuiditur in hunc modum Benedictio per ſe vel eſt in eſſendo vel in patiendo vel in agendo In eſſendo vel ad ſciſum vel ad deum vel ad proximū Ad deum dupliciter vel in accipiendo eſſe ⁊ ſic eſt filius per creationem vl̓ in accipiendo eſſe per operacionem ſic eſt filius per imitacio nem Ad ſe dupliciter vel ꝙͣtum ad intellectum ⁊ ſic eſt au gmentum ſapientie vel ꝙͣtum ad effectū ⁊ ſic eſt augmē tum gratie. Ad ꝓximuꝫ dupliciter vel quantum ad bonū ꝓprium ⁊ ſic eſt bona fama vel quantum ad bonum ꝓximi et ſic eſt exemplum bonum. Si autem in pacientia eſt vel eſt paſſio a malo illato vel innato. Si ab illato ſic eſt l̓ ab opere vel a ſermone vel a corde ⁊ ſic contra hec eſt triplex pacientia que eſt arcus in fortitudīe diuina. Si a malo innato ſic eſt liberato a culpa. Si autem in agendo vel eſt actō naturalis ⁊ ſic eſt origo xp̄i per ꝓpagatōnem tempo ralem vel eſt actō voluntaria ⁊ ſic eſt vel contra malum ⁊ ſic eſt temptatōnis ſuperatō. Vel ad bonum ⁊ hoc eſt tri pliciter vel in ſe vel ī cauſa vel ī efficientia In ſe vel eſt gl̓e vel gratie vel nature In cauſa ſic eſt boni hereditaria poſ ſeſſio. In efficientia ſic eſt bonitatū in alios hereditatō. Ex hijs ergo integrat̉ benedictō ioſeph. Sed conſtat ꝙ hec omnia fuerunt in beatiſſima v̓gine in ſummo que fuit

ſumma filia dei. In eſſe glorie gratie ⁊ nature ⁊ perfectiſ ſima imitatō hn̄s plenitudinem gratie ſapiētie fame exē pli pacientie immunitatis culpe. Temporalis origo criſti plena eſt etiaꝫ bono glorie gratie ⁊ nature que omni pro genieꝝ v̓tutes cum excellentia habuit ⁊ ſuam gratie ple nitudinem ad alios tranſmiſit. Et ſic patet qualiter be nedictō ioſeph etiam in beatiſſime v̓ginis benedictione in cluſa fuit. ¶ Capi. cxxxv. Equitur de benedictōne Beniamin. Beniamin lu pus rapax mane comedit predaꝫ veſpere diuidet ſpolia hec benedictō in tribꝰ ꝯſiſtit. Primum per ditorum omniū a culpa ereptō. Secundum de ereptōne gratulatō in gratia. Tertō in futuro omniū ⁊ ſingulorū glorificatō in gloria. Et hec in beatiſſima v̓gine fuerunt ī ſummo quia ſummā in ereptōne omnium habuit victoriā Summaꝫ de ereptis in p̄ſenti leticiā ⁊ ſūmam in futuro de omnibꝰ ⁊ ſingulis gloriaꝫ. Et ſic ſua benedictō benedictō nem benyam includit. Si autē ſcd̓m tropologiaꝫ per ioſeph intelligit̉ gratia diſcretōnis in actōne per beniamin gratia cognitōnis in contemplatōne. Conſtat qͦꝫ ꝙ hoc in ſūmo habuit beatiſſima v̓go. Et ſic benedictōnes filioruꝫ iacob omnes qui vere ſunt in benedictōne domine noſtre ſunt ⁊ cum excellentia incluſe. ¶ Capituluꝫ. Reſponſio pͥma Equitur videre qual̓r benedictōnes ille quibus benedixit balaam iſraheli in benedictōne dn̄e ſint incluſe. Diuidunt̉ aūt hec benedictōnes in duas ꝑtes in pͥma ꝑte ponit benedictōnes quantū ad ſubſtā ciam. Scd̓o quantū ad ipſaꝝ cauſam efficientē vbi dicit

videbo illum ſed non modo ⁊cͣ. Numeri. xxiiij. Prima ꝑs continet tres bn̄dictōnes. Prima iſta bn̄dicit populū ꝙͣ tum ad ſtatum p̄ſentem. Scd̓a quantū ad ſtatū p̄terituꝫ in quo fuerūt ibidem vt dicit non eſt ydolum in iacob ne qꝫ diuinatō in iheruſalē. Tercia quantū ad ſtatū futuruꝫ in quo poſtea erūt. xxiij. vt dicit ꝙ pulchra tabernacula ⁊cͣ. Prima bn̄dictō hec eſt. De ſūmis ſilicibꝰ videbo eum populꝰ ſolus qui habitabit inter gentes non reputabit̉ Quis dinumerare poſſit puluereꝫ iacob ⁊ noſce numeruꝫ ſtirpis iheruſalē. Moriat̉ anima mea morte iuſtoꝝ ⁊ fiāt nouiſſima mea hoꝝ ſil̓ia hec benedictō qn̄qꝫ habet ꝑticl̓a res bn̄dictōnes. Prima eſt conu̓ſatōnis altitudo ⁊ hͨ du plex vel imitatōne angeloꝝ ⁊ hoc eſt qd̓ dicit de ſūmis ſi licibus videbo eum vel imitatōne ſanctoꝝ ⁊ perfectorum hominū ⁊ hoc eſt qd̓ dicit de collibꝰ conſiderabo eum. Se cunda bn̄dictō eſt a malis ſeꝑatō ⁊ hec eſt duplex. A cō munione demonū ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. populus ſolus habitabit. A conſortō maloꝝ hominū ⁊ hoc eſt quod dicit. in ter gentes nō reputabit̉. Tercia bn̄dictō eſt in ſe ꝑfectō et hec duplex eſt in actōne ⁊ hoc intelligit̉ ꝑ hoc ꝙ dic̄ ia cob. in contemplatōne ⁊ hoc intelligit̉ ꝑ iheruſalē. Qr̄ta ſeminis multiplicatō ⁊ hec duplex bona mors ⁊ eſt quod dicit. Moriat̉ anima mea morte iuſtoꝝ ⁊ beatificato poſt mortem ⁊ hoc eſt qd̓ dicit fiant nouiſſima mea hoꝝ ſil̓ia. Et ſic bn̄dictō pͥma cum ſuis diuiſionibꝰ deceꝫ habet bn̄dictōnes. Quaruꝫ pͥmam beatiſſima v̓go habuit in ſūmo cuiꝰ conu̓ſatō ſumme angelica fuit ⁊ in v̓tutum deiformi tate ⁊ peccati immunitate ⁊ v̓ginitatis dignitate. In car ne em̄ omnino p̄ter carnem viuere non eſt humana vita ſꝫ angelica. Secūdam habuit ſil̓iter in ſūmo quia om̄s pios patrū mores oſtendit in ſe ſed excellit eoſdē vn̄ ⁊ in altiſſi mis habitat hominū ⁊ angeloꝝ. Tertiaꝫ habuit in ſūmo Summa em̄ humilitas que in ip̄a fuit cum ſuꝑbia dyabo li mīme cōmune habuit. Itē ab errore ⁊ peccatis gētiliū

immuniſſima fuit quia fide pleniſſimā ⁊ ſanctiſſima fuit ⁊ ſic quartā bn̄dictōnem habuit. Quintaꝫ etiaꝫ in ſūmo ha buit quia ſola ꝑfectaꝫ contemplatōnē in uia habuit Sex tamqꝫ habuit quia qualibet actōne liberi arbitrij meruit Septimaꝫ habuit quia fecunditatē carnis ſimul cuꝫ inte gritate poſſidens deū ⁊ hominē ſimul genuit. Octauā ha buit quia vnū filiū carnal̓r genuit ī quo om̄s filios ſpūal̓r regnauit. Nonā habuit quia morte gl̓oſa ⁊ ſine dolore et cum amore mortua fuit. Decimā habuit quia gl̓oſiſſime ſcꝫ anima cum corꝑe ſtatim ſurrexit. Ex hijs patet qualit̓ benedictōnes balaaꝫ pͥmo datas om̄s cum excellētia in be nedictōne v̓ginis bn̄dictiſſime ſunt incluſe. Sufficientia v̓o bn̄dictōnū ſumit̉ ſic. Bn̄dictō vel eſt ad aliū vel ad ſe ip̄ꝫ. Si ad aliū vel eſt ad extͣneos vel ad poſteros Si ad extraneos bonos vel angelos ⁊ ſic pͥma vel hoīes ⁊ ſic ſcd̓a Si ad extͣneos malos vel demones ⁊ ſic eſt tercia vel homines ⁊ ſic eſt qꝛ̄ta. Si ad poſteros vel ſcd̓ꝫ carnē ſic ma terialis multiplicato vel ſcd̓ꝫ ſpm̄ ſic ſpūalis multiplicatō Si aūt bn̄dictō ad ſe vel in pn̄ti vel in futuro. in pn̄ti vel ꝙͣtū ad oꝑatōnem ⁊ ſic eſt actō vel quātū ad ꝯgnitōnē ⁊ ſic eſt ꝯtēplatō. Si in futuro vel eſt terminꝰ vite infra ⁊ ſic eſt mors vel terminꝰ huiꝰ vite extͣ ſic eſt beatitudo. Capitulū cxxvij. Ecunda benedictō Balaam pnͥcipalis hec eſt. Non eſt ydoluꝫ in iacob nec videbit̉ ſil̓achaꝝ in ihrl̓. dn̄s deꝰ eiꝰ cum eo eſt ⁊ clangor victorie ipto Cuiꝰ fortitudo ſil̓is in illo eſt dn̄s deꝰ eduxit eū de erinocertis. nō eſt auguriuꝫ in iacob nec diuinatō in ihrl̓ et tꝑibꝰ ſuis dicet̉ ihrl̓ ⁊ iacob qͥd oꝑatus ſit dn̄s. Ecce populꝰ vt leena ꝯſurget ⁊ quaſi leo eriget̉. Nō accubabit donec deuoret p̄daꝫ ⁊ occiſoꝝ ſanguinē bibat hec aūt bn̄dictō decē hꝫ ꝑticulares Prima eſt immunitas peccato rum corꝑaliū ⁊ hoc eſt qd̓ dic̄ non eſt ydolū in iacob. Se cunda in peccatoꝝ ſpūaliū ⁊ hoc eſt qd̓ dicit nec videbit̉

ſimulachrū in iſrahel. Tercia eſt diuinū auxilium ⁊ hoc eſt qd̓ dicit dn̄s deus eiꝰ cum eo eſt. Quarta eſt ammonitō p̄dicatoꝝ ⁊ hoc eſt quod dic̄. Clangor victorie in ip̄o eſt. Quinta ē de mūdo adductio ⁊ hoc eſt Dn̄s deꝰ eduxit eū de egipto. Sexta eſt hūane ſapīe euacuatō ⁊ hec eſt duplex vel ꝙͣtū ad aīalem intellectū Et hoc eſt nō eſt auguriū in Iacob vel ꝙͣtū ad carnalē affectū ⁊ ſic eſt. Neqꝫ di uinatō in ihrl̓. eptima ē d̓ine ſapiētie repleto ⁊ hec ē duplex vel ꝙͣtū ad tꝑalia et hoc eſt qd̓ dicit in temporibus ſuis dicet̉ in Iacob. vel ꝙͣtū ad ſpūalia et hoc eſt qd̓ dicit Et ihrl̓ quid oꝑatus eſt dn̄s. Octaua eſt ꝯfidentia in fide ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Ecce populus ut leena ꝯſurget Nona ē exultatō in ſpe ⁊ eſt qd̓ dicit ⁊ quaſi leo eriget̉. Decima ē refectio in caritate ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Non accubabit leo donec deuoret p̄dam ⁊cͣ. Sunt aūt bn̄dictio nes cū ſuis ſubdiuiſionibꝰ. xiij. Quaꝝ ſufficiētia ſumitur ſic. Iſta bn̄dictio dat̉ in comꝑacōe ad ſtatū p̄teritū qui eſt eductio de egipto ⁊ in hoc tria ſūt. Primū ē educēdi diſpoſitō Secūdū eſt ip̄a eductio Terciū eſt eductoꝝ ꝯ uerſatō. In diſpoſitōe triplex ē bn̄dictio vel em̄ ē ex ꝑte educēdi ⁊ ſic ē peccatoꝝ emūitas ⁊ hoc ē vel corꝑalium vel ſpūaliū Et ſic ſūt pͥme due vel ē diſpoſitio ex ꝑte edu centis ⁊ ſic ē d̓inū auxiliū vel ex ꝑte adiuuātis ⁊ ſic ē am monitō p̄dicatoꝝ. Diſponit̉ em̄ ad educendū peccator a peccatis recedēdo deus gr̄am infūdendo p̄dicator pnīaꝫ p̄ dicando In ip̄a aūt eductōne duo ſūt vnū receſſus a ma lo ⁊ hoc de mūdo eductō. Aliud eſt ad regnū adiuuatio Eductoꝝ ꝯſeruatō ꝯſiſtit in duobꝰ vnū eſt impedimētū auferēdo. Aliud eſt neceſſarium tribuēdo. Impedimētū duplex in intellectu anima vel ſenſus. In affectu carnalis affectus Et hec duo ꝯp̄hendit humane ſapiētie euacuatō Item neceſſariū tribuēdo eſt duplex quo ad intellectuꝫ ⁊ ſic diuine ſapientie repletō quo ad effectū ſic in ratōnali fides. In iraſcibili ſpēs. In concupiſcibili reſtrictō.

caritate ⁊ lacramentoꝝ ꝑceptōne pͥmū ⁊ ſcd̓m beatiſſima v̓go in ſummo habuit quia nec venialiter vnquam peccauit. Tercium etiam habuit in eo ꝙ gr̄a plena fuit. Quar tum habuit quia omniū perfectiſſime doctrix fuit opere. Quintū habuit quia de mundo ſegregatiſſima fuit. Sex tum habuit quia in regni ſolio iuxta regem gl̓ie ip̄a ī re ginam miſericordie ſublimata fuit. Septimū huit quia animalem ſenſum omnino euacuauerat. Octauum habuit quia ſuꝑ omnes ſenſus. fide eminentiſſima eminebat. No num habuit quia carnalē affectum nulluꝫ habuit in qua etiam fomes peccati extinctꝰ fuit. Decimum habuit qꝛ diuina ſapiētia plena fuit quia ip̄am ſapiētiam gn̓auit xj. xij. ⁊ xiij. in ſūmo habuit quia fide ſpe ⁊ caritate om̄es antecellit. Et ſic patet qual̓r ſcd̓a bn̄dictō balaam. xiij. ſu per ihrl̓ enumerate in benedictōne bn̄dictiſſime vniu̓ſalit̓ et in omni excellentia ſunt comp̄henſa. ¶ Capitulū ex Ercia benedictō. Balaam pnͥcipalis eſt hec nume ri. xxiiij. quā pulchra tabernacula tua. iacob ⁊ te toria tua ihrl̓ vt valles nemoroſe vt orti iuxta flu uiū irriguū vt tab̓nacula que fixit deus quaſi cedri iuxta aquas fluet aqua de ſitula eius ⁊ ſemen illius erit in aqͣs multas tollet̉ ꝓpter gad rex eius ⁊ auferet̉ regnum illiꝰ deuorabūt gentes hoſtes illius. Oſſaqꝫ eoꝝ confringent et peruorabūt ſagittis. Accubans dormiuit vt leo ⁊ qͣſi leena quam ſuſcitat nullus. Qui bn̄dixerit tibi ipſe benedictus. Qui maledixerit tibi in maledictōne reputabit̉. Inter has benedictōnes nouem benedictōnes ſunt comp̄ henſe. Prima eſt multiplicatō eccl̓iaſticaꝝ actōnum ⁊ hͦ intelligit̉ per hoc qd̓ dicit. quam pulchra tabernacula ⁊cͣ. Secunda eſt pulchritudo religionis ⁊ hoc eſt tentoria tua ihrl̓. Tercia eſt ordo ⁊ inſtitutō p̄dicatoꝝ ⁊ hoc eſt flu et aqua de ſitula eius Quarta eſt iudayci regni deſtructō

et hoc eſt tolletur ꝓpter gadrex eius. Quinta eſt regni gentiū eccl̓ie ſubiectō ⁊ hoc eſt cruciabūt gentes hoſtes illius. Sexta eſt demonū ꝯfractō ⁊ hoc eſt. oſſaqꝫ eoruꝫ confringet Septima eſt aī xp̄i interfectō ⁊ hoc eſt ꝑuora bunt ſagittas. Octaua eſt a ſompno mortis reſurrectō ⁊ hoc eſt accubās dormiuit vt leo. Nona eſt bonoꝝ ⁊ malo rum remuneratō ⁊ hoc intelligit̉ ibi Qui bn̄dixerit tibi ⁊cͣ Sumitur iſtaꝝ ſufficiētia bn̄dictōnuꝫ in hunc modū. Be nedictō eccl̓ie vel eſt in vita p̄ſenti vel futura. Si in hac vita vel eſt collatō boni vel ablatō mali. Si eſt collatō bo ni vel eſt multiplicatō actiuoꝝ vel ꝯtēplatiuoꝝ vel vtro rumqꝫ doctoꝝ ⁊ ſcd̓m hoc ſunt tres pͥme. Multiplicatio eccl̓iaſticoꝝ. Pulchritudo religionū. Habūdantia p̄dica torum. Si autem eſt mali ablato vel eſt ꝯmutatōne ⁊ ita eſt regni iudeorum tranſlatō vel deſtruēdi ⁊ hoc eſt vl̓ de monum vel hominū vel antixp̄i qui eſt homo plenus demo ne ⁊ ſcd̓m hoc ſunt tres ille ſcꝫ regni gentiū ſubiectio de monuꝫ confractō. antixp̄i interfectō. Si poſt hanc vitam ſic eſt vel omniū communis rerum vel bonoꝝ remuneratō vel malorum dampnatō ⁊ ſic ſunt vltime benedictōnes. Qualiter hec autē bn̄dictōnes ꝯueniant beatiſſime v̓gini facile eſt declarare. Summa em̄ fuit vt ſepius dictū eſt in actōne ⁊ contemplatōne ⁊ in doctrina. Ipſa quoqꝫ in ſuo partu tranſtulit regnum iudeoruꝫ. quia regem genu it xp̄ianorum ⁊ per conſequens regnū deſtruxit gentiuꝫ et demonum ⁊ antixp̄i quem filij ſui ore interficiet ⁊ om̄s bo nis ⁊ malos remunerabit. quia remuneratorē omniū gn̓a uit ⁊ ip̄m bonis in p̄miū donauit. Et ſic ptꝫ qual̓r iſte no uem benedictōnes in benedictōe ſuper benedictiſſime ſūt incluſe. ¶ Capi. cxxix Varta benedictō balaā qūe nō tantū benedictō ſed aliaꝝ eſt benedictōnū cauſa. hec eſt. Orietur

ſtella ex iacob ⁊ conſurget v̓ga de ihrl̓ et ꝑcuciet duces moab vaſtabitqꝫ omnes filios. Sed ⁊ erit ydumea poſſeſ lio eius ⁊ hereditas ſegit cedet inimicis ſuis ihrl̓ vero for titer aget de iacob erit dn̄ator ⁊ qui dominet̉ ⁊ perdet re liquias ciuitatis. Hec bn̄dictō diuidit̉ in ſeptem partes Prima eſt bene dictiſſime v̓ginis gn̓atō Secunda filij dei ex ip̄a incarnatō. Tercia vitioꝝ deſtructō. Quarta homi dexta bonoruꝫ num liberatō. Quinta bonoꝝ ꝯfirmatō. dn̄atō. Septima maloꝝ dāpnatō. Prima intelligit̉ ꝑ hͦ ꝙ dr̄. oriet̉ ſtella ex iacob. Scd̓a ꝑ illud ꝙ dic̄. Et exurgꝫ ꝑcuciet duces moab Qr homo de ihrl̓ Tercia ꝑ illud. Et ta ꝑ illud. Et erit ydumea poſſeſſio eius. Quinta vero ꝑ id. ihrl̓ v̓o fortit̉ auget. Sexta ꝑ id de iacob ei̓t qͥ dn̄et̉ Septima ꝑ id. Et ꝑdet reliquias ciuitatis. Et ſumit̉ ha rum ſufficientia bn̄dictōnū in hūc modū. Cauſaꝫ bn̄dictō nis vel eſt ꝯſiderare in ſe vel in effectu. In ſe vel eſt media ta ⁊ ſic eſt gn̓atō dn̄e. vel immediata ⁊ ſic eſt incarnatō fi lij. Si autem in effectu vel eſt in pn̄ti vel in futuro Si in preſenti vel reſpectu malorum vel bonorum. Si malorum vel vitōrum ⁊ ſic eſt tercia vel hominum ſic eſt quarta. Si reſpectu bonorum ſic eſt quinta. Item ſi in futuro vel eſt reſpectu bonorum ⁊ ſic eſt dominatō. vel malorum et ſic ē dampnatō. Patet ergo qualiter hee qͦꝫ partes procedūt et dependent a benedictione benedictiſſime virginis que in hac prima radix eſt ⁊ cauſa omnium conſequentiuꝫ cau ſatorum. Quicquid enim eſt cauſa cauſe eſt cauſa omniū conſequentium cauſatorum vnde cum beatiſſima virgo me diante illa benedictōne qua habundat in mulieribus ſit cauſa corporalis generatōnis de ipſa ⁊ illa ſit cauſa conſequentium patet ꝙ in ipſa ſua benedictōne iſte benedictō nes cauſaliter ſunt incluſe. ¶ Capi. cxxx.

Equit̉ videre de bn̄dictōnibꝰ qͥbꝰ bn̄dixit moyſes iſrahel p̄cepta dn̄i ſeruanti dicens deut̓. xxiij Benedictꝰ tu in ciuitate ⁊ benedictꝰ in agro et bn̄dictꝰ fructꝰ vētris tui et fructꝰ terre tue fructus qͦꝫ iumentoꝝ tuoꝝ Greges armētoꝝ tuoꝝ ⁊ caule ouiuꝫ tuarum. Bn̄dicta horrea tua ⁊ bn̄dicte reliqͥe tue. Bene dictus eris egrediēs dabit dn̄s inimicos tuos qui ꝯſurgent aduerſū te corruentes in conſpectu tuo ꝑ vnaꝫ viaꝫ venient cōtra te ⁊ ꝑ ſeptē fugient a fatie tua Emittꝫ dn̄s benedictioneꝫ ſuꝑ cellaria tua ⁊ ſuꝑ oīa oꝑa manuū tuaꝝ benedictō qͦꝫ in terra quaꝫ acceperis. Suſcitabit te domīꝰ ſibi in populū ſcm̄ ſicut iurauit tibi. Si cuſtodieris man data domini dei tui ⁊ ambulauei̓s in vijs eius videbūtqꝫ omēs terraꝝ ppl̓i ꝙ nomen dn̄i inuocatuꝫ eſt ſuꝑ te et timebunt te habundare te fatiet domīꝰ in omnibus bonis fructu vteri tui ⁊ fructu iumentoꝝ tuorum fructu t̓re quaꝫ iurauit pr̄ibꝰ tuis vt darꝫ tibi Aꝑiat dn̄s thronum ſuuꝫ optimū celū vt pluuiaꝫ tribuat t̓re tue in temꝑe ſuo bn̄dicetqꝫ cūctis oꝑbꝫ manuū tuaꝝ ⁊ tu fenerab̓gētibꝰ multis ⁊ ip̄e a nullo fenꝰ accipies Cōſtituet te dn̄s deus in caput ⁊ nō ī caudā ⁊ eris ſeꝑ ſupͣ ⁊ nō ſubt̓ ⁊ ponūt̉ hic xviij. bn̄dictōnes Prīa ē grā cōtēplatōis Et hoc eſt bn̄dictꝰ tu ī ciuitate Secūda ē grā actionis. Et hͦ ē ⁊ benedictꝰ ī agro vn̄ ē glo. bn̄dictioneꝫ ꝯtemplatiue et actiue Tercia ē puritas ꝯtēplatōis Et hͦ ē bn̄dictꝰ fructꝰ ven tris tui Quarta ē vtilis oꝑatō Et hoc eſt et fructꝰ terre tue Qn̓ta ē ī alijs fructificatō ⁊ hͨ ē t̓plex In laycis in cle ricis in religioſis pͥmū ꝑ iumēta ſcd̓ꝫ ꝑ armenta. terciū ꝑ caudas ouiū Sexta ē v̓tutū frugalitas ⁊ ē duplex ꝙͣtuꝫ ad actū ⁊ hͦ ē bn̄dicta horrea tua glo. v̓tutū cuſtodia vl̓ ꝙͣtuꝫ ad habituꝫ ⁊ hͦ ē bn̄dicte reliqͥe tue. vnde glo. bona volūtas q̄ remanꝫ poſt oꝑa. ſeptīa ē felix ꝯſumato ⁊ hͨ eſt duplex ꝙͣtum ad adopcōꝫ boni ⁊ hͦ ē bn̄dictꝰ īgrediēs vel ꝙͣtū ad euaſioneꝫ mali ⁊ hoc ē bn̄dictꝰ egrediēs vn̄ gloſa

Ingrediēs ī ꝑceptōꝫ p̄mij. Egrediēs ab hac vita ad et naꝫ Octaua ē victoi̓a tēptatōnū ⁊ hͦ ē. dabit dn̄s īimicos tuos ⁊cͣ. Nona ē cū tēptatōe ꝓuētꝰ ⁊ hͦ ē ꝑ vnā viā veni ent ad te ⁊cͣ Decīa ē ſpūal̓ refectō Et hͦ ē emittꝫ dn̄s bn̄di ctōeꝫ ſuꝑ cellai̓a ⁊cͣ. Et hͨ ē duplex de gr̄a ꝯtēplatōis l̓ cō tritōis ⁊ hͦ ē bn̄dictō ſuꝑ cellai̓a Et de labore ſatiſfactōis ⁊ hͦ ē ſuꝑ oꝑa innanuū tuaꝝ. Vndecīa ē celeſtiū donoꝝ ml̓ tiplicatō ⁊ hͦ ē bn̄dicetqꝫ tibi ī t̓ra ꝙͣ acceꝑis. vn̄ glo. gr̄a celeſtiū ml̓tiplicatō donoꝝ. Duodecīa ē ſc̄oꝝ aſſociatō ⁊ hͦ ē ſuſcitabi te dn̄s ſibi ī populū ſc̄m. decīat̓cia ē hoſtibꝰ timo ris īcuſſio ⁊ hͦ ē videbūt oēs ppl̓i t̓raꝝ ꝙ nom̄ dn̄i īuocatū ē ſuꝑ te ⁊ timebūt te Decīaquarta ē tꝑaliū ⁊ ſpūaliū ſuc ceſſio ⁊ hͦ ē abūdae̓ te faciet dn̄s ī oībꝰ bonis Decīaqͥnta ē ī ſubditis ꝓſꝑatō ⁊ hͨ t̓plex Cōtēplatiui ⁊ hͦ eſt fructꝰ ventris tui ſpirituales filij clei̓ci ⁊ hͦ frcūs iumētoꝝ. layci ⁊ hͦ ē fructꝰ t̓re Decīaſexta ē abūdātia diuine ſapīe ⁊ hͦ ē aperiet dn̄s thronū ſuū optimū. Decīaſeptīa ē doctrine p̄eminētia ⁊ hͦ ē celū vt pluuiā t̓re ⁊cͣ Decīa octaua ē bo noꝝ opeꝝ freqn̄tia ⁊ hoc ē bn̄dicetqꝫ cūctis oꝑbꝰ manuū tuaꝝ Decīanona ē dgītatis excellētia ⁊ hͨ t̓plex ē ī dādo ⁊ nō accipiēdo ⁊ hͦ ē tu fenerab̓ gētibꝰ multis īdando et nō ẜuiēdo ⁊ hͦ ē ī caput ⁊ nō ī caudā ī regēdo ⁊ nō ſubeēn do ⁊ hͦ ē ſupͣ ⁊ nō ſubt̓ Huiꝰ bn̄dictōnis ſuffitiētia ſumit̉ ī hūc modū Bn̄dictō eccīe ē vel ꝙͣtū ad ꝯtēplationem vel ꝙͣtū ad actōnē Si ad actōeꝫ vel ē ordinata ī bonū vel cōtͣ malū Si in bonū vel ē ī bonū meriti hͦ ē vel ī oꝑbꝰ vel ī vir tutibꝰ Si ī oꝑibꝰ vel ī genere vel ī ſpetie. Si ī genere vel hͦ cōtēplatō ⁊ hͦ ē bn̄dictꝰ ī agro. Si ē in ſpē vel ē ī ſe vl̓ ī ſubditis Si ī ſe vl̓ ē īteriꝰ vel exteriꝰ Si ē īteriꝰ ſic eſt bn̄dictꝰ fructꝰ vētris tui Si ē exteriꝰ tūc frc̄us t̓re Si aūt ē opꝰ ī ſubditis vel ē ī laycis ⁊ ſic ſūt ium̄ta vel in cle ricis ⁊ ſic ſūt arm̄ta vel ī religioſis ⁊ ſic ſūt caule ouiū Si aūt ē boᵐ mei̓ti in v̓tutibꝰ vl̓ ē ī actu ⁊ hͦ ē horrea vel ī ha bitu ⁊ hͨ ſūt reliqͥe Si āt ē boꝰ p̄mij l̓ ē ī bo l̓ ī malo ſi in

bono hoc eſt ingrediēs ſi in malo hoc eſt egrediēs vn̄ glo. de pn̄ti vita ad eternā Si aūt eſt actō ꝯtͣ malū ſic eſt cum tēptatōne ꝓuētus ⁊ hoc eſt dabit dn̄s inimicos tuos Si aūt eſt bn̄dictio ꝑtinēs ad ꝯtēplatōnem hoc eſt vel ꝙͣtum ad vitam vel quantū ad doctrina Si quantū ad vitā vel in ſe vel reſpc̄u alioꝝ. Si in ſe vel eſt delcabile vt ſpūale gau diū ⁊ hoc eſt vel in hn̄do vel in recipiēdo et hoc eſt cellaria tua vel in agēdo ⁊ hoc eſt in oꝑbꝰ manuū tuaꝝ vel eſt vtile vt ml̓tiplicatō bonoꝝ ⁊ hoc eſt bn̄dca t̓ra tua vel eſt hone ſtum vt ꝯſortiū bonoꝝ ⁊ hͦ eſt ſuſcitabit te populū ſuū Si aūt eſt reſpc̄u alioꝝ hͦ ē reſpc̄u inimicoꝝ vel amicoꝝ ſi eſt reſpc̄u inimicoꝝ tūc ē qd̓ diʳ videbūt te oēs ⁊cͣ Si reſpc̄u amicoꝝ vel ī ſe vel in ſb̓ditis ſi ī ſe ſic ē habūdare te faciet dn̄s ſi in ſb̓ditis vel hoc eſt in religioſis et hoc eſt fructū vteri tui vel in clei̓cis ⁊ hoc eſt fructꝰ iumētoꝝ tuoꝝ vel in laicis et hoc eſt fructus terre. Si aūt eſt ꝑtinēs ad do ctrinā vel hoc eſt in ꝯgnoſcēdo ⁊ ſic eſt aꝑiat tibi dn̄s tro num ſuū optimū. vel eſt ī docēdo ⁊ hͦ eſt pluuiā t̓buat tibi vel eſt in agēdo ⁊ hoc dupl̓r in ſe ⁊ hoc eſt bn̄dicetqꝫ oꝑbꝰ manuū tuaꝝ. vel reſpc̄u alioꝝ ⁊ tūc eſt vel reſpu dn̄oruꝫ vel doctoꝝ vel p̄latoꝝ. De pͥmo fenerab̓ gētibꝰ ml̓tis. De ſecūdo in caput et non in caudā De tercio ſupͣ et nō ſubt̓ qͣ ſi dice̓t Erit mgr̄ ⁊ nō diſcipulꝰ dn̄s ⁊ nō ſuus p̄latus et non ſubditꝰ Qual̓r aūt iſte bn̄dcones ꝯueīant beatiſſime v̓ gini facile eſt videre Gr̄am em̄ ꝯtēplatōis in ſūmo hūit qꝛ ꝑfecte deitatis ⁊ hūanitatis ſacͣmenta in via ꝯgnouit ꝑfe cta in actōne fuit qꝛ om̄ibꝰ oꝑbꝰ meruit bn̄dictū fructū ventris hūit. qꝛ pura in ſūmo mr̄ dei corꝑal̓r et ſpūal̓r fuit fructificatōnem in alijs p̄ oībꝰ alijs hūit qꝛ mr̄ v̓ginū oīm et omniū cl̓icoꝝ ⁊ religioſoꝝ ꝑtinētiaꝫ extitit ymo. quia omniū bonoꝝ mater fuit. Item frugalitatem virtutum in ſūmo hūit qꝛ omnes virtutes vie per modū patrie habuit Itē bn̄dicta fuit ingrediēs ⁊ egrediēs qꝛ de hac vita ſine dolore mortis migrauit ⁊ ſtatim corꝑe ⁊ aīa celū introiuit

Itē tēptationū victoriā in ſūmo hūit qꝛ nūꝙͣ in aliqͣ tēpta tōne vel ſel̓ veīalit̓ cecidit vbi cū iuſtus nō ſolū ſel̓ ī die ſꝫ ſepcies cadit Itē tēptationū hūit ꝓuetū nō ꝙ huīlior vel caucior ſurrexei̓t ſꝫ ꝙ a deo fortit̉ ſtetit ꝙ nec alicui tēptati oni in pūcto mīme ceſſit Itē ſūmaꝫ refectōeꝫ huit ſpūalē vt ſupͣ in mat̓ia d̓ beatitudībꝰ ⁊ fructibꝰ maīfeſtū fuit Itē celeſtiū donoꝝ multiplicatōneꝫ in ſūmo huit qꝛ gr̄a plena fuit vn̄ angelꝰ Aue gr̄a plena ⁊c Itē ſcoꝝ ſocietatē in ſū mo huit qꝛ v̓ginibꝰ viduis ꝯiugatis actīs ꝯtēplatis con formis fuit ⁊ ſiml̓ etiā omniū illoꝝ ꝓprietates in ſūmo ha buit. qꝛ angelicā ⁊ hūanaꝫ vitā in ſūmo hūit vn̄ in pleītu dine ſc̄oꝝ detētio eius Itē in hoſtibꝰ timoris incuſſio ī ip̄a in ſūmo fuit qꝛ terribilis vt caſtrorū acies ordīata fuit oī bus hoſtibꝰ Nec miꝝ qꝛ caput antiqͥ ſpetis ꝯtriuit ⁊ nos de maxilla eius extraxit Itē tꝑaliū et ſpūaliuꝫ ſucceſſio in ip̄a in ſūmo fuit. qꝛ ip̄a ꝯfidēt̉ de ſe dicit. in me omnis gravite et veritatis ī me omīs ſpēs vite ⁊ v̓tutis Itē in filijs ꝓſꝑatio in ip̄a ī ſūmo fuit qꝛ deū genuit ⁊ oēm creaturaꝫ rōnalem vel recreabilē recreauit Itē habūdantiaꝫ diuīe ſa piētie in ſūmo huit qꝛ nihil ignorauit Item doctrine p̄emi nentiā in ſūmo huit qꝛ doctrix ſūma diſciplīe dei fuit ⁊ oīa nob̓ ꝑ v̓bū increatū p̄dicauit Itē bonoꝝ freqn̄ciaꝫ hūit qꝛ qͦlibꝫ oꝑe meruit. Iteꝫ digͥtatis excellētiaꝫ in ſūmo hūit qꝛ mr̄ dei regina celi regina mīe extitit Et ſic patꝫ qͣl̓r oēs iſte bn̄dictōnes ī bn̄dictione beatiſſime virgīs ſūt ꝯp̄henſe. ¶ Capituluꝫ. cxxxj. Oſt hoc videndum eſt de benedictionibꝰ datis filijs iſrahela moyſe ſicut in deutro. xxij. ſunt com prehenſe Ait igitur ad rubē viuat rube et non mo riat̉ et ſit paruus in numero. Vbi quatuor dicūt̉ de rubē Primū ꝙ viuat ꝑ gr̄aꝫ et hoc intelligit̉ ꝑ hͦ ꝙ dicit viuat Scd̓m ꝙ non moriat̉ ꝑ pctm̄ ⁊ hͦ eſt nō moriat̉. Terciū ꝙ puꝰ ſit in numero Quartū addit glo. ſcꝫ ꝙ maximus fide Et ſic ſufficiētia bn̄dictōis hꝰ ſumit̉ in hūc mod̓ Bn̄dicto

vel eſt abſolute vel reſpectiue. Si abſolute vel ī bono vel ī malo. ſi ī bono ſic eſt viuat grā. ſi ī malo ſic eſt ⁊ nō moi̓at̉ ꝑ culpā Si reſpectiue vel eſt ꝙ ſil̓em in bono nō hēat ⁊ hoc eſt ſit ꝑuus ī numero vel ꝙ alios excellat et ſic eſt maxīꝰ in fide hec aūt oīa exp̄ſſiſſime fuerūt in btīſſima v̓gine in qͣ oīs grā vite fuit Itē qꝛ nunꝙͣ peccauit Itē qꝛ nec primā ſil̓eꝫ viſa eſt nec hr̄e ſeqn̄teꝫ qꝛ ⁊ fide omībꝰ virtutibꝰ oēs excellit ¶ Capitulum ccxxxiij. Eqͥt̉ bn̄dictō iude hͨ ē bn̄dictō iude. Audi dn̄e vocē iude ⁊ ad populū ſuū ītroduc eū manꝰ eius prignabit ꝓ eo ⁊ adiutor illiꝰ ꝯtͣ adu̓ſarios eius erit In qua etiā qͣtuor ponūt̉ Primū ē p̄cuꝫ ex auditō ⁊ hoc eſt. audi dn̄e vocē iude Scd̓ꝫ eſt ad populū nitrodu ctio ⁊ hoc eſt ⁊ ad popul̓ ſuū introduc eū Terciū eſt ſui ip̄ius defēſio ⁊ hoc ē manꝰ eius pugnabit ꝓ eo Quartuꝫ eſt alioꝝ ꝓtectio ⁊ hoc eſt adiutor illius ꝯtͣ adu̓ſarios eiꝰ Huiꝰ bn̄dconis ſufficiētia ſumit̉ ſic. Bn̄dictō vel ē ad bonum vel ad malū Si ad bonū vel eſt ad finē et ſic eſt p̄cum exauditō vel eſt ip̄e finis ⁊ ſic eſt ad popul̓ introductio Si aūt eſt ꝯtͣ malū vel ſui ⁊ ſic eſt ſup̄ius defenſio vel ali oꝝ et ſic eſt alioꝝ ꝓtectio hec aūt oīa fuerūt in beatiſſima virgine digne in ſūuio. in qua fuit p̄cuꝫ exauditō ī ſūmo Nam. iij. re. legit̉ ip̄i dictū ī ꝑſona berſabee Pete mr̄ mi qd̓ vis nō em̄ fas eſt vt au̓taꝫ faciē ⁊cͣ Et ī ꝑſona heſter ei dr̄ heſter. iiij. etiā ſi dimidiū regni mei pecieris īpetͣb̓ na ⁊ illā filius nihil negās honorat Itē ad popul̓ ītroductō ei ꝯuenit in ſūmo. ip̄a em̄ in colūba nub̓ populū ī t̓raꝫ ꝓmiſ ſionis ītroducit ⁊ vt ſtella maris dirigit īmo vt porta ce li introudit Itē ſup̄ius defenſio in ipſa in ſummo fuit quia abhoſte nunquam leſa fuit. Itē adhuc ſuijpſius de fenſio in ip̄a ni ſummo fuit quia alios ſic defēdit ꝙ in ip̄a nec pugnam adu̓ſarius ſumpſit vtpote ni qua ip̄e hoſtis oīno extīctꝰ fuit Itē alioꝝ ꝓtectō in ip̄a in ſūmo fuit qꝛ nos ab hoſte ꝓtegit auxilio ab ira filij ſuffragio et exēplo

Sic gͦ patꝫ qͣliter btīſſima v̓go hūit bn̄dictōeꝫ iude ī ſūmo ¶ Capitulum cxxxiij Eqͥt̉ Leui qͦꝫ ait ꝑfectō tua a viro ſco tuo qͣꝫ ꝓba ſti in tēptatione ⁊ iudicaſti ad aqͣs ꝯtͣdēonis qui dixerit pr̄i ſuo ⁊ mr̄i ſue neſcio vos ⁊ fr̄ibꝰ ſuis ig noro vos ⁊ neſcier̄t filios ſuos Hij cuſtodier̄t eloqͥuꝫ tuū ⁊ pactū tuū ſuauer̄t iuditia tua o iacob et legē tuā ihrl̓. Ponēt tymeama ī furore tuo ⁊ holocauſtū ſuꝑ altarē tuū bn̄dic dn̄e fortitudīeꝫ eius et oꝑa manuū illiꝰ ſuſcipe ꝑcu te dorſa inimicoꝝ eius ⁊ qͥ adorauerint eū nō ꝯſurgat. In bn̄dēone leui noue ponūt̉ Primū eſt vite ꝑfectio. ibi ꝑfe ctio tua Scd̓m eſt doctrine altitudo ibi doctrina tua Ter ciū eſt xp̄i eductio ⁊ hoc eſt a viro ſco tuo Quartū eſt om mū abnegato ⁊ hͦ ē qͥ dixerit pr̄i ſuo ⁊ mr̄i ſue ⁊cͣ. Qn̓tuꝫ eſt p̄ceptoꝝ ⁊ ꝯſilioꝝ impletō ⁊ hoc ē hij cuſtodiūt elo quiū tuū ⁊ pactū Sextū eſt ꝓ alijs int̓ceſſio ⁊ hoc eſt po nent tymeama ī furore tuo Septiᵐ eſt de paſſine gl̓iatō ⁊ hoc eſt bn̄dic dn̄e fortitudīeꝫ eis Octauū eſt de oꝑibꝰ remuneratio ⁊ hͦ eſt oꝑa manuū illius ſuſcipe Nonū eſt ho ſtiū deſtructō ⁊ hoc eſt ꝑcute dorſa immicoꝝ eius ⁊cͣ Hu iuſmodi ſufficiēcia ſumit̉ ſic Bn̄dc̄o vel ē ꝑtines ad meri tum vel ad p̄miū. Si ad meritu vel in eſſēdo vel ī oꝑando Si in eendo vel eſt in ſb̓a vel īefficatia Si ī ſb̓a vel eſt ī ſe et ſic eſt ꝑfectō vite vel reſpcū alioꝝ ⁊ ſic eſt altitudo doctrine Si īefficatia ſic eſt xp̄i deductō Si aūt eſt meritū in oꝑando vel eſt a malo ⁊ ſic eſt oīm abnegatō vel eſt ad bo nuꝫ ⁊ ſic ꝯſilioꝝ et p̄ceptoꝝ q̄ ſūt in vtroqꝫ teſtamēto im pletio. Si aūt eſt in oꝑando in alijs ſic pro alijs int̓ceſſio Si aūt ꝑtinet ad premium vel hoc eſt abſolute vel reſpectiue. Si abſolute ſic eſt de paſſione gloriatio et de actio ne remuneratio. Si reſpectiue ſic eſt hoſtium deſtructio Qualiter aūt hec omīa fuerūt in beatiſſima v̓gine facile eſt videre Ip̄a em̄ fuit ꝑfectiſſima in vita altiſſiā in doctrina qꝛ totā lege ſciuit xp̄m de ſuo qͦꝫ vt̓o eduxit qui ibi qͣtuor

ebdomatibꝰ ſex diebꝫ minus qͥeuit. Iteꝫ oīa abnegauit et ꝑfectiſſimā pauꝑtate huit vt ſupͣ patuit. Itē p̄cepta et ꝯſilia in ſūma ⁊ ex caritate in ſūmo īpleuit Itē ꝓ alijs int̓ ceſſio in ip̄a in ſūmo fuit qꝛ p̄ oībꝫ dn̄m placauit et adhuc ꝓ nob̓ ip̄i pectꝰ ⁊ vbera oſtendit Itē poſt filiū ſūmaꝫ paſionē hūit ⁊ ſūmaꝫ hēt de paſſionē gl̓iatōneꝫ Itē qꝛ ſūmas et nobiliſſimas actōnes huit et ſūmaꝫ hēt remuneratōnem Itē quia ſibi ⁊ omībꝫ nobis hoſtes vicit a quo nūqͣ victa fuit ſup̄muꝫ de hoſte triūphuꝫ reportauit et ſic patꝫ qͣl̓r beatiſſima v̓go hūit bn̄dictōeꝫ leui. ¶ Capi. cxxxiiij. Equit̉ ad benyamī ait Amātiſſimus habitabit co fidēter. in eo qͣſi inthalamo tota die cōmorabit̉ et int̓ humeros illius reqͥeſcet. In hac bn̄dictione qͣtuor ponūt̉ Primū eſt p̄ oībꝫ dilectō Et hoc eſt benyam amātiſſimus ⁊c Scd̓m eſt ſecura hītatio ⁊ hoc eſt hītabit ꝯfidēter Terciū eſt diuīa inhītatio ⁊ hoc eſt qͣſi ī thalamo tota die Quartū eſt ī oꝑibꝫ illius delc̄atō ⁊ hoc eſt int̓ hu meros illiꝰ reqͥeſcet Huiꝰ bn̄dc̄onis hͨ eſt ſufficitiēcia vel em̄ eſt ī ſe vel reſpc̄u dilecti Si in ſe vel ī bono ⁊ ſic eſt pre omībꝫ dilectō vel eſt a malo ⁊ ſic eſt ſecura hītatō. Si reſpectu dilecti vel eſt ꝙͣtū ad ſb̓am et ſic eſt diuīa inhītatō vel ꝙͣtū ad actū ⁊ ſic eſt p̄ omībꝫ delc̄atō hec omīa in ſūmo huit beatiſſima v̓go q̄ ſuꝑ ſalutē ⁊ omēꝫ pulchritudineꝫ di lecta eſt a deo q̄ ſecuriſſima hītat in regali ſolio ī qͣ hītauit diuītas corꝑal̓r nō tn̄ tota die ſꝫ nouē mēſibꝫ q̄ ml̓ier prudē tiſſima in oībꝫ delcabat virū et filiū ſuū Et ſic patꝫ qͣlit̓ be nedcōneꝫ beniam in ſūmo hūit btīſſiā v̓go. ¶ Ca. cxxxv Equit̉ ioſeph qͦꝫ ait de bn̄dictōne dn̄i terra eius. de pomis celi ⁊ rore atꝫ abyſſo ſubiacēte. de pomis fructuū ſol̓ ⁊ lune de v̓tute antiqͦrū montiū de po mis colliū eternoꝝ et de frugibus terre et de plenitudine eius. Benedictio illius qui apparuit in rubo veniat ſuper caput ioſeph et ſuper verticem naſarei inter fratres ſuos. Bn̄dictio ioſeph in octo ꝯſiſtit. Primū ē diuīe dulcedīs

preguſtatio et hoc eſt de penis celi et rore. Res inqͣtum illumīat intellectū Pomū inꝙͣtuꝫ refecit affectū. Scd̓m eſt in hūanitate xp̄i delectato ⁊ hoc eſt atqꝫ abijſſo ſubiace te Terciū eſt in oꝑibꝰ xp̄i refectio ⁊ hoc eſt de pomis fru ctuū ſol̓ ⁊cͣ. Quartū eſt de gͣcijs eccl̓ie iocūdatio ⁊ hoc ē et lune Quintū eſt de gͣcijs ⁊ v̓tutibꝰ antiqͦrū pr̄m exultatio ⁊ hoc eſt de v̓tute antiqͦrū montiū Sextū eſt moder noꝝ ꝑfectior gͣtulatō et hoc eſt de ponis colliū eternoruꝫ Septimū eſt de gl̓ia eccl̓ie triūphantis exultatio ⁊ hoc ē de frugibꝰ terre ⁊ de plenitudīe eius. Octauū eſt de gl̓ia hoīs xp̄i ꝑticipatio et hoc eſt bn̄dictio illius q̄ apparuit in rubo Hmōi bn̄dictōnis hec eſt ſufficiēcia vel eſt ꝑtinēs ad ſtatū vie vel eſt purgatio vel det̓mīatio illoꝝ qͦrū eſt pur gatio. ſi pͥmo mō vel tūc eſt de capite vel de mēbris. ſi de ca pite vel eſt ꝙͣtū ad ſb̓am et ſic eſt in hūanitate xp̄i refectō ſi de mēbris vel eſt ꝯmūit̓ ⁊ ſic eſt de gͣcijs eccl̓ie iocūdatō vel eſt ſpēal̓r et tūc vel ſūt antiqͥ ⁊ ſic eſt de v̓tutibꝰ antiqͦ rum exultatio. vel ſūt moderni et tūc eſt ꝑfectior moder noꝝ ꝯgratulatō. Si aūt ꝑtinet ad ſtatū pr̄ie vel eſt ꝙͣtuꝫ ad mēbꝝ ⁊ ſic eſt de gl̓ia triūphātis eccl̓ie exultatō vel eſt ꝙͣtū ad caput ⁊ ſic eſt gl̓ie xp̄i ꝯmūicatio. hec aūt in ſūmo oīa hūit beatiſſima v̓go qꝛ ſūmaꝫ dn̄ice dulcedīs hūit non tm̄ p̄guſtatōeꝫ. ſꝫ etiā ꝯmeſtionē In ſe māna hūit ⁊ ſūmaꝫ in xp̄i hūanitate dilectōeꝫ. qꝛ ſūmaꝫ ad ip̄aꝫ hūit delectationē Itē ſūmaꝫ in oꝑibꝰ illiꝰ hūit refectōnem. qꝛ ludebat corā illo in orbe terraꝝ ꝑ ſingl̓os dies. ꝓu̓. viij. Iteꝫ defectū eccl̓ie ſūmaꝫ hūit ꝯgratulatōꝫ. qꝛ ſūmaꝫ ad ip̄aꝫ ha buit caritatē Itē ſūmaꝫ de pr̄m ſcitate exultatōeꝫ a quibꝰ duxit originē ⁊ poſſidebat ꝑfectōneꝫ Itē de ꝓfectu moder noꝝ ſūmaꝫ hūit ꝯgratulatōeꝫ qꝛ oībꝰ ꝑfectōnibꝰ ip̄a fuit in gracia et dux et exēplum Item de eccleſie triūphantis gloria ſumme gaudebat vtpote illius imperatrix et regina De gl̓ia aūt xp̄i hoīs nō ꝑtē ſꝫ totū hēbat cū qͦ vna ī natura ſil̓ima in gr̄a in gl̓ia ip̄m ⁊ ſuā gl̓iam pluſqͣꝫ ſe ⁊ ſuā dilexit

Sic igit̉ ꝯſtat maīfeſtū eſſe beatiſſimā virginē omēs bene dictiones ioſeph in ſūmo habuiſſe. ¶ Cap. cxxxj. Equit̉ ad bad ait Bn̄dictus in latitudineꝫ. Sad qͣſi leo reqͥeuit cepitqꝫ brachiū ⁊ verticē et vidit pnͥcipatuꝫ ꝙ in ꝑte ſua doctor eſſet repoſitus qui fuit cū pnͥcipibꝰ ppl̓i ſui et fecit iuſticias dn̄i et iuditiū ſu um cū ihrl̓ Bn̄dictō bad ſex ꝯp̄hendit Primum eſt regni dilatō. ibi Benedictus in latitudinē bad. Scd̓m eſt ꝑ for titudinē reqͥecio. ibi Quaſi leo reqͥeuit. Terciū eſt hoſtiū ſubiectō. ibi Cepitqꝫ brachiū Quartū eſt imperij adeptio ibi Et verticē Quintū eſt ſui pnͥcipatus ꝯgnitō. ibi Et vi dit pnͥcipatū ſuū Sextū eſt doctoris apud p̄m repoſitio ibi. ꝙ in ꝑte ſua doctor eſſet repoſitus Hec autē eſt huiꝰ bn̄dcōnis ſufficiētia Bn̄dictō vel eſt ad ꝓximū vel eſt ad ſe ip̄m vel ad deū Si ad ꝓximū tūc ē regni dilatatō Si ad ſe ip̄m vel eſt a malo vel ad bonū. Si a malo vel in ſe ſic eſt re qͥetio. vel extra ⁊ ſic eſt hoſtiū ſubiectō Si ad bonū vel eſt in habēdo ⁊ ſic eſt imperij adeptō. vel in ꝯgnoſcēdo ⁊ ſic eſt ſui pnͥcipatus cognitō. Si ad deū ſic eſt doctoris apud ſe repoſitō Hec quoqꝫ omnia in ſūmo habuit beatiſſima virgo regni dilatōneꝫ. qꝛ a ſolis ortu et occaſu beataꝫ dicūt eam omnes generatōnes. qꝛ eſt regina celi et mundi et angelo rum et hominū In ſe requietonem habuit in ſūmo quia in ip̄a fuit fomitis extinctio hoſtiū etiā ſubiectōnem habuit vt iaꝫ pl̓ies ſupͣ patuit Itē ſūmaꝫ imꝑij adoptōeꝫ hūit qꝛ ſuꝑ omnes eboros angeloꝝ regina angeloruꝫ et imꝑatrix miſericordie exaltata fuit Itē ſui pnͥcipatꝰ cognitōneꝫ in ſūmo habuit. quia ſuper omnes choros angeloꝝ et creatu ras diuinam operationeꝫ in ſe ⁊ gloriam eius plenius agno ſcit vnde confidenter dicit. in me omnis gratia vite et veritatis. Item doctoris repoſitio apud ip̄am fuit in ſūmo qꝛ ille magiſtroꝝ optimus nouem mēſibꝰ reqͥeuit repoſitus in vtero eius ⁊ ſic patꝫ qualiter beatiſſima virgo habuit be nedictiones gad in ſūmo. ¶ Capi. cxxxvij.

Eqͥtur dan qͦꝫ ait dan catulus leoīs fluēt largiter de baſan Bn̄dictio dan tria ꝯplectit̉. Primū eſt hūilitas ibi catulꝰ Scd̓m eſt fortitudo ibi leoīs Tertiū ē largitas ibi fluet largit̉ Et hͦ eſt eoꝝ ſufficiētia Bn̄dictio vel ē cordis vel oꝑis. ſi cordis ſic ē hūilitas cor dis. ſi oꝑis hͨ eſt duplex vel ī ſe ſic ē fortiti do oꝑis vel in alijs ſic ē largitas muneris. hͦ aūt oīa in ſūmo huit btīſſiā v̓go. qꝛ vltͣ om̄eꝫ creaturā huilia ſuꝑ oēs exaltata ē. Iteꝫ ml̓ier fortiſſima qꝛ uicit md̓ꝫ. deū dyabol̓. Itē largiſſiā qꝛ deo ded md̓ꝫ ⁊ hoī regᵐ celoꝝ ⁊ ip̄ꝫ deū ¶ Ca. cxxxviij. Eqͥtur neptalim dicit̉. Neptalim habūdātia per fruet̉ ⁊ plenꝰ ei̓t de bn̄dictōibꝰ dn̄i Mare ⁊ me ridiē poſſidebit Bn̄dictō neptali qͣtuor ꝯp̄hēdit Pimū ē habūdātia donoꝝ ſpūaliū ibi habūdācia ꝑfruet̉ Scd̓m eſt pleītudo donoꝝ celeſtiū ⁊ hͦ eſt plenꝰ ei̓t de bn̄dictōibꝫ dn̄i. Tertiū eſt pctōꝝ ꝯu̓ſio ⁊ hoc eſt mare. Quartū ē iuſtoꝝ ꝯẜuatō ⁊ hͦ ē meridiē poſſidebit. ſuffiti entia hoꝝ hec ē Bn̄deo vel ē in ſe vel in alijs. ſi in ſe vel eſt bn̄dēo qͣntū ad ſtatū gr̄e ⁊ ſic ē habūdācia donoꝝ ſpūaliū vel qͣntū ad ſtatū gl̓e ⁊ ſic ē pleītudo donoꝝ celeſtiū ſi au tē bn̄dēo reſpcū alioꝝ. illi vel ſūt mali ſic ē pcc̄oꝝ conu̓ſio vel ſūt boni ⁊ ſic ē iuſtoꝝ ꝯẜuatō hͦ aūt oīa beatiſſima uir go habuit ī ſūmo qꝛ ⁊ gra fuit plena ⁊ ſuꝑ omnes gl̓ioſa Itē pcc̄oꝝ recōciliatrix ⁊ mediatrix. Itē oīm peccatoruꝫ ſaluatrix ⁊ iuſtoꝝ ꝯẜuatix. ⁊ ſic qͦꝫ habuit beatiſſima uir go bn̄dēonem neptalim ¶ Ca. cxxxi Eqͥt̉ aſer qͦꝫ ait Bn̄dictꝰ in filijs Aſer ſic placēs fr̄ibꝰ ſuis tingat in oleo pedē ſuū ferrū ⁊ es ⁊ cal ciamentū eiꝰ ſicut dies iuuētutis tue ita ⁊ ſene ctus tua. Bn̄dictō aſer ſex ꝯp̄hēdit. Primū ē filioꝝ mul tiplicatō ⁊ hͦ eſt benedictꝰ in filijs aſer. Scd̓ꝫ eſt fratruꝫ dilectio. ibi ſic places fr̄ibꝰ ſuis. Tertiū eſt mīe abundan tia. ⁊ hoc eſt. tingat in oleo pedē ſuū Quartū eſt incorru ptibilis paciētia. ⁊ hoc eſt ferrū. Qntū eſt ſonora doctri

na. et hoc eſt Et es calciamēti eiꝰ Sextū eſt in bono cōti nuatō ꝑſeuerātie. et hͦ Sicut dies iuuētutis tue ita et ſe nectꝰ tua Sufficiētia hoꝝ hec eſt. Vel eſt bn̄dcō reſpc̄u alioꝝ vel ī ſe. ſi reſpcū alioꝝ. vel reſpectu īferioꝝ Et ſic eſt filioꝝ ml̓tiplicatō. vel ad pares ⁊ ſic eſt fratꝝ dilectō vel ad ſuꝑiꝰ deū ſcꝫ ⁊ ſic ē habūdācia miſericordie ꝑ qd̓ ē imitatō dei Iuxta illd̓ luce. vj Eſtote miſericordes ſic̄ ⁊ pr̄ vr̄ celeſtis miſericors eſt. ſi ī ſe vel ē a malo ſic eſt paciētia vel ad bonū ⁊ hͦ eſt vel reſpectiuū ⁊ ſic eſt doctrina vel abſolutū ⁊ ſic eſt ꝑſeuerātia. Hec aūt oīa maīfeſtiſſime hūit btīſſima v̓go qꝛ oīꝫ bonoꝝ mr̄ ē qꝛ ē plena caritate ad deū ⁊ dilcōne ad ꝓximū regina mīe eſt. ſū naꝫ pacientiā doctri naꝫ ⁊ ꝑſeueranciā hūit vt ſuꝑiꝰ ē maīfeſtū in mat̓ia de vi tutibꝰ. ¶ Capitulum. cxl. Oſt hec ſeqͥt̉ omniū bn̄dictio ſil̓. Non eſt deus a lius ſic̄ deus rectiſſimꝰ aſcēſor celi auxiliator tu us In magͥficēcia eius diſcurrūt nubes hītaculuꝫ eiꝰ ſurſū ⁊ ſubt̓ brachia tua ſēpit̓na eiciet a facie tua ini micū dicetqꝫ cōterere hītabit Ihrl̓ ꝯfitēt̓ ⁊ ſolus oculꝰ Iacob in terra frumēti vini celiqꝫ caligabūt rore bn̄dictꝰ es tu ihrl̓ qͥs ſil̓is tui ppl̓e qͥ ſaluaris in dn̄o ſcutū auxilij tui et gladiꝰ gl̓ie tue deus tuꝰ negibūt te inimici tui ⁊ tu colla eoꝝ calcabis. Iſti bn̄dictō nouē ꝯp̄hendit. Pri mū eſt veri dei ꝯgnitō ⁊ hͦ eſt Aſcenſor celi auxiliator tuꝰ Et hec auxiliatō eſt qͣdruplex. Apl̓is ſpiritū ſc̄m in terra mittēdo ⁊ hoc In magͥficēcia eius diſcurrūt nubes. Iteꝫ ip̄e ꝓ nob̓ in celo pr̄em int̓pellādo ⁊ hͦ eſt Habitaculū eiꝰ ſurſū. Vn̄ gloſa corpꝰ a mortuis ſuſcitauit ⁊ in dextͣ pr̄iſ collocauit Itē gr̄am p̄uenientē cooꝑantē porrigēdo ⁊ hͦ eſt ſubt̓ brachia tua ſēpit̓na Itē hoſtē impedientē repel lendo et hoc eſt Eiciet a facie tua inimicū dicitqꝫ ꝯte rere hoc eſt qͣdruplex auxiliū Terciū timoi̓s mili ablatō ⁊ hoc eſt habitabit ihrl̓ ꝯfitenter. Quartuꝫ eſt ſecuritatis boni poſſeſſio et hoc eſt ſolus oculꝰ iacob in terra frumēti vini

Quintū eſt ꝑfecta dei cognitio ꝑ ſpecieꝫ et hoc eſt celi cali gabunt rore vnde gloſa Subtili et leuiſſima cognitōne dei Sextū eſt ſūme beatitudīs ꝯp̄henſio et hoc eſt Bn̄dictus es tu hrl̓. Septimū eſt oībꝰ creaturis p̄latio et hͦ eſt qͥs ſimil̓ tui ⁊c̄. Octauū eſt diuīa auxiliatō ⁊ hoc eſt Scutū auxilij vel ad bonū oꝑandū ⁊ ſic gladiꝰ gl̓ie tue. Nonū eſt hoſtiū ſubiectō ⁊ hec eſt duplex vna ꝙ nos puniēdo modo faciūt nob̓ coronas in futuro et hoc eſt Negabūt te inimi ci tui gloſa in pn̄ti vita. Alia ſubiectō eſt. qꝛ de eoꝝ pena nobis in futuro erit exultatio ⁊ hoc eſt tu eoꝝ colla calca bis Sufficiētia huiꝰ bn̄dictionis hec eſt Bn̄dictio vel eſt ꝑtinens ad ſtatū vie in qͦ duo tantū ſūt neceſſaria auxilia vnū eſt veꝝ deū agnoſcere et hoc eſt pͥmū Secundum eſt auxiliū qd̓ poſſumus ad ip̄m ad eternā beatitudīeꝫ aſcende̓ et hoc eſt ſcd̓m. Si aūt ꝑtinet ad ſtatuꝫ pr̄ie. vel hoc eſt ꝙͣtū ad ſubſtāciale p̄miū vel ꝙͣtū ad accidētale. Si ſubſtan tiale vel in ſe vel in ꝯꝑatōne in ſe et hoc eſt vel a malo ⁊ ſic eſt timoris ablatio vel ad bonū ⁊ hoc eſt in ſe vel reſpectiue Si in ſe vel ꝙͣtum ad p̄miuꝫ cōcupiſcibilis et ſic eſt ſecuri tatis poſſeſſio vel ad p̄mium ratōnalis et ſic eſt ꝑfecta dei cognitio. vel ad premiū iraſcibilis et ſic eſt beatitudīs ꝯp̄ henſio. Si aūt eſt ad bonū reſpectiue ſic eſt creaturis pre latio. Si aūt fit in ꝯꝑatione ad cauſam efficiētem ſic eſt di uina auxiliatio Si aūt ꝑtinet ad p̄miū accidētale ſic eſt ho ſtium ſubiectio in qua duplex hēmꝰ gaudiuꝫ De noſtra in p̄ſenti paſſione et illoꝝ in futuro ꝯdēpnatōne Hec autem omnia beatiſſima virgo poſſidet in ſūmo. Ip̄a em̄ ſuꝑ omēꝫ creaturā deū ꝯgnoſcit Itē ip̄a eſt nobiliſſima auxilio vt po te delicijs affluēs innixa ſuꝑ dilectū ad celos corꝑe et aīa aſcendit Itē ip̄a in inmunitiſſima timoris mali ſub vmbra dilecti reqͥeſcit Itē ip̄a a torrēte voluptatis ſuꝑ omēs in ebriata fuit. Itē ꝑfectiſſima et eternitatis et hūanitatis xp̄i cognitōeꝫ hūit in ſūmo Itē ſup̄maꝫ poſt deū bn̄dictio nem apprehēdit Item omnibꝰ creaturis vtpote imperatrix

ſuꝑior exaltata fuit Itē diuinū auxiliū ſuꝑ om̄es hūit eū quo maxima et excellētiſſima oꝑa fecit Itē inimicū nō tm̄ in celo. ſed etiā in terra ſub pedibꝰ cōculcauit Sic gͦ patꝫ qualit̓ beatiſſima v̓go bn̄dictōnes ſingl̓oꝝ ſingl̓arit̉ ⁊ vni uerſoꝝ vniu̓ſal̓r ſingl̓as et vniu̓ſas poſſedit in ſūmo. ¶ Capitulū celi. Equit̉ de eo qd̓ addit elizabet Et bn̄dictꝰ fructꝰ ventris tui De qͦ pͥmo q̄rit̉. Quare inter illud ⁊ p̄cedēs int̓cidat copulatō. Itē cū iſta ſalutatio ſit in textu euāgelij ⁊ ad euāgeliū n̄ ſit licitū demi vel apponi vt ꝓhibe tur ſub anathemate ī fine Apoc̓. ⁊ deutero. Quare gͦ eccle ſia hoc apponit Itē aut fuit apponendū aut non. ſi fuit gͦ angelus male omiſit qͥ non appoſuit Si aūt non apponend̓ fuit gͦ etiā eccl̓ia male appoſuit Itē elizabet licꝫ illud appofuerit non tn̄ illi ꝯiūxit qͣre gͦ eccl̓ia ꝯiūxit Iteꝫ qͣre eliza bet mutauit v̓ba euāgelij dicēdo int̓ ml̓ieres cum angelus dixerit in ml̓ieribꝰ Itē cū deus trinitas ſit hic mittes et ſalutās. bn̄dictiſſima ſit ſalutata hͦ ꝙ eſt bn̄dictꝰ fructus ventris tui non videt̉ ꝑtinere ad ſalutantē nec ad ꝑſonaꝫ ſalutatā gͦ ponit̉ ibi ſuꝑflue Iteꝫ bern̄. non ideo bn̄dictꝰ ꝙ tu bn̄dicta Cū gͦ cā natural̓r p̄cedat effectū debuiſſꝫ ſic or dinaſſe Bn̄dictus fructꝰ vētris tui ⁊ bn̄dictatū in ml̓ieri bus. ¶ Capitulū. cclij. Oſt hec q̄rit̉ qͥd īportꝫ ſigͥficādo hoc ꝙ ē bn̄dictꝰ fructus ventris tui ⁊ in qͦ differat ab alijs in ſalu ctatōne p̄miſſis videt̉ enim includi in eo qd̓ eſt gr̄a plena ſic̄ ꝯſequēs claudit̉ in an̄cedēti Si em̄ gr̄a plēa fuit ergo fructus ventris eius bn̄dictus fuit. Itē videt̉ inclu di in eo ꝙ eſt bn̄dicta in ml̓ieribus Cauſa em̄ intelligit̉ in ſuo effectu Eſt em̄ bn̄dicta in ml̓ierbꝰ. qꝛ bn̄dictū fructū ventris ꝓduxit Itē videt̉ male apponi qꝛ qn̄ angelꝰ ſaluta tionem dixit tūc dn̄s adhuc fructus eius non fuit gͦ etiaꝫ et magis. ſit ſpēale filius ꝙͣ fructꝰ Oīs em̄ filiꝰ fructꝰ et eccl̓ia hoc annectit. Itē cū maior ſit laus ſpēalis ꝙͣ gn̓alis

non econu̓ſo Debuiſſꝫ gͦ dixiſſe filius ventris ⁊ nō fructꝰ Itē cū non tm̄ de ventre ſꝫ de toto corꝑe facta ſit formatō debuiſſꝫ dixiſſe filius corꝑis tui Itē cū filiꝰ nō tm̄ ſit filicorꝑis vel etiā tm̄ aīe debuiſſꝫ dixiſſe filiꝰ tuus tangēdo cō iunctū ſine ꝑtiū det̓atione Itē q̄rit̉ vtꝝ bn̄dictō iſta qua dr̄ bn̄dictus fructꝰ vētris tui ſit eiuſdē rōnis cū illa de qͣ dc̄m eſt bn̄da tu in mulieribꝰ Et videt̉ ꝙ ſic qꝛ vna eſt cā alteriꝰ gͦ oꝑtꝫ ꝙ ſit ſcd̓ꝫ vniuocatōeꝫ Albedo em̄ vniuoce nō ē cā albedis in ꝑiete Sꝫ ꝯtͣ hoc eſt ꝙ bn̄dictō illa de qua dr̄ bn̄dicta tu in ml̓ieribꝰ dr̄ bn̄dictō ꝑ excluſionē maledictō nis Iſta eniꝫ bn̄dictō bn̄dictꝰ fructꝰ vētris tui nunꝙͣ fu it maledicibil̓ gͦ nō pōt dici bn̄dēus ꝑ excluſioēꝫ maledicti om̄s gͦ oꝑtꝫ ꝙ ſcd̓m aliqͣ rōneꝫ. Itē bn̄dictiſſima dr̄ bn̄dēa in ml̓ieribꝰ ꝓpt̓ fecūditatē ſꝫ frcus ventris bn̄dc̄us fuit nō hmōi fecūditate gͦ nō hūit hmōi ſꝫ alteriuſmōi bn̄dictōneꝫ ergo nō ſumit̉ vtrobiqꝫ ſcd̓ꝫ eand̓ rōneꝫ Itē bn̄dictiſſima dr̄ bn̄dēa ⁊ det̓mīat̉ reſpcū cuiꝰ qꝛ in ml̓ieribꝰ qͣre ſi mulier non dr̄ fructꝰ ventris bn̄dictus cū det̓mīatōne reſpectu cuiꝰ ſit bn̄dictus Itē ſi dicat̉ ꝙ abſolute dr̄ bn̄dictꝰ qꝛ ē bn̄dēus ſuꝑ oīa ⁊ in oībꝰ ſcd̓ꝫ hoc qͦꝫ bn̄dciſſima nō dr̄et tm̄ dici bn̄dēa in ml̓ieribꝰ cū ſua bn̄dictō ſe extēdat in plus et ſic deberet dici bn̄dēa in creaturis omībꝰ nō tm̄ in ml̓ieribꝰ ¶ Capitulū celiij. Oſt hec q̄runt̉ vtꝝ bn̄dictō fructꝰ ꝯtineat in ſe bn̄dc̄ones oīm ⁊ maxime ſi hēat in ſe bn̄dictiones cim q̄ ſūt in bn̄dc̄onibꝫ mr̄is ſue ꝯp̄henſe et videt̉ pͥº ꝙ non dn̄s em̄ nō hūit bn̄dcōneꝫ ꝯiugatoꝝ qͥbꝫ dc̄m eſt Creſcite et ml̓tiplicamī et replete terrā dn̄s em̄ hmōi ml̓tiplicatōeꝫ corꝑal̓r nō hūit nec gn̓atōne t̓rā repleuit Itē luc̓.i. Et ei̓t gaudiū tibi ⁊ exultatō glo. monēt̉ ꝑntes nō minꝰ ꝓ ortu ſcoꝝ filioꝝ ꝙͣ ꝓ meritis gr̄as age̓ non em̄ ꝑuū eſt munꝰ dei dare liberos ꝓpagatores gn̓is ſucceſſioīs heredes iacob in gn̓atōne. xij. filioꝝ gaudet abrahe filiꝰ dat̉ ⁊ ſacharias ex audit̉ diuinū aūt munꝰ eſt fecūditas ꝑtes Agant̉ ergo

pr̄es gr̄as quia genuer̄t. filij qꝛ generati. Mr̄es qꝛ hono rāt̉ p̄mijs ꝯiugij ſtipēdia militie ſue filij ſūt dn̄s aūt illoꝝ illud munus illd̓ p̄miū illud ſtipēdiū nō hūit qꝛ corꝑal̓r nō genuit. gͦ nō om̄e bonū vl̓ oīm bn̄dconū bn̄dc̄us fructꝰ in ſe poſſedit. Itē bn̄dēs fructꝰ vētris tui. bn̄dē fructū vētris nō hūit qꝛ nullū fructū vētris hūit gͦ aliqͣ bn̄dictōe caruit Itē luce. x. maria optimā ꝑtē elegit bona eſt pars ꝯiugatoꝝ melior viduaꝝ optima virginū Sꝫ dn̄s nō hūit bonū ꝯiugatoꝝ nec viduaꝝ gͦ nec bn̄dc̄ones omniū. Itē augꝰ. dicit ꝙ celibatꝰ ioh̓s non p̄ſcit̉ ꝯiugio abrahe ergo vtrūqꝫ bonū gͦ ambo ſil̓ melius bonū. ſꝫ dn̄s ih̓s hūit tm̄ al teꝝ gͦ non huit om̄e bonū creatū Itē in femīa eſt gr̄a ꝙ ē uirgo ⁊ mr̄ gͦ in uiro deberꝫ eſſe gra ꝙ eſſꝫ uirgo ⁊ pr̄. ſꝫ hͦ qͦꝫ nō habuit Itē bonū eſt eſſe irginē bonū eſt eſſe mr̄em ergo vtrūqꝫ eſſe ſil̓ melius eſt Itē dn̄a eſt mr̄ carnalis ⁊ eſt mat̓ ſpūalis filiꝰ aūt eiꝰ eſt tm̄ pr̄ ſpūalis ⁊ non carnal̓ ergo ipſa habꝫ plꝰ Itē bonū eſt eſſe pr̄em carnalē bonuꝫ ē eſſe pr̄em ſpūalē ergo vtrūqꝫ eſſe ſil̓ eſt meliꝰ eſſe Item ip̄e nō eſt pr̄ dei nec pr̄is nec filij nec ſpūſſancti ſꝫ dn̄a eſt mr̄ dei ergo ip̄e nō habꝫ totū bonū qd̓ habꝫ mat̓ Itē q̄rit̉ d̓ ſingulis pͥuilegijs ſuis qͣliter a filio excellat̉ in illis. Ontra p̄dicta obicit̉ in hūc mod̓. quicqͥd boni ē in creaturis eſt in hoīe ſꝫ quicqͥd boni fuit in hoīe eſt in dn̄o ih̓u xp̄o Iteꝫ ſuꝑiores hn̄t ꝓprietates inferioꝝ cū excellētia Iteꝫ pͣs. vnxit te dn̄s p̄cōſortibus tuis Itē ideꝫ. ſpecioſus forma p̄ filijs hominū Iteꝫ dam̄ Aſſūpſit pͥmicias noſtre maſſe Itē ioh̓is. ij. non ad men ſurā dedit ei deus ſpūm Itē ioh̓is. j. de plenitudīe eiꝰ oēs accepimꝰ Itē ad ro. xj. ex ip̄o ⁊ ꝑ ipſū ⁊ in ipſo ſunt oīa. Itē aug. deꝰ eſt quo melius nihil cogitari poteſt Itē dam̄ Sine bonitate ſine v̓tute ſiue ſcd̓m ſapīam ſiue ſcd̓m tꝑs ſiue ſcd̓m locū deficiat a ꝑfectione deꝰ non eſt ergo qͥcqͥd boni eſt in creaturis eſt ⁊ in ip̄o qd̓ eſt deꝰ Itē iacobi.i. Omne datū optimū ⁊ om̄e donū ꝑfectū ⁊cͣ. Itē ꝙ ī oībꝰ

p̓uilegijs ip̄aꝫ mr̄eꝫ excedat patꝫ Primū fuit ꝙ ip̄a nūqͣ peccauit ip̄e nec in peccatis ꝯceptꝰ fuit Scd̓ꝫ fuit ꝙ ip ſa peccare nō potuit ⁊ſi ip̄a creatura pura ꝙͣtomīꝰ ip̄e cre ator. augͥ. de t̓. Mag eſt potēcia deū peccare nec mentiri poſſe Terciū fuit ꝙ ip̄a in omī actu liberi arbitrij meruit ip̄e aūt oīm in ip̄a cōceptōne dignꝰ fuit ⁊ poſtea quelibꝫ actu nob̓ meruit Quartū fuit puritas in ſūmo ſꝫ ip̄a hūit puritate receptiuā ip̄e aūt datiuaꝫ hūit. ip̄a pura in ſūmo ad moduꝫ aeris ip̄e aūt ad mod̓ ſolis Qn̓tū fuit ꝙ ip̄a fuit virgo virginū. ip̄e aūt v̓go virgīs filiꝰ ⁊ plꝰ eſt eē v̓gine virgīs filiū ꝙͣ v̓gine mr̄em v̓ginū Sextū erat ꝙ fuit mat̓ virgo ꝑ gn̓atōeꝫ. ip̄e aūt pr̄ v̓go ꝑ creatōeꝫ ⁊ nobilior eſt creato ꝙͣ gn̓atō ⁊ actꝰ creatōis ꝙͣ actꝰ creature Septi mum fuit ꝙ fuit nr̄ oīm. ip̄e aūt eſt pr̄ oīm et magis eſt eſſe pr̄eꝫ ꝙͣ mr̄eꝫ Iteꝫ ip̄e genuit v̓bo. ip̄a aūt facto ⁊ plꝰ eſt ⁊ ꝑ ſegnatōi ſil̓ius gn̓are v̓bo ꝙͣ facto Octauū fuit ꝙ ip̄a nll̓ius habuit ignorāciam ip̄e aūt oīm habuit ſciēciam Nonū eſt ꝙ ip̄a fuit ſtella maris. ip̄e aūt lux md̓i Decimū eſt ꝙ ip̄a eſt porta celi. ip̄e aūt oſtiū in qͦ eſt porta Vnde cimū eſt ꝙ ip̄a ꝯmūicatōem paſſionis habuit ꝑ ꝯpaſſiōeꝫ Duodecimū eſt ꝙ ip̄a ſuꝑ omēs choros āgeloꝝ eſt exalta ta. ip̄e aūt hꝫ nomē qd̓ eſt ſuꝑone nomē Tredeciꝰ eſt ꝙ ip̄a eſt regina mīe ip̄e aūt eſt pr̄ mīaꝝ ⁊ rex gl̓ie. Ad ple morē intelligēciaꝫ p̄dictoꝝ q̄rit̉ de ſufficiētia eoꝝ ⁊ dr̄a q̄ ponūt̉ in ſalutatione iſta Et pͥmo q̄rit̉ de numero dictōnū quare tm̄ decē hūit v̓ba ⁊ nō plura vel pauciora Itē q̄rit̉ quare tm̄ qͣtuor ſnīe ponāt̉ in ip̄a. Itē qͣre ſnīe ſibi ita ſuccedāt ꝓgreſſiue. ita vt pͥma hēat vnaꝫ dictione ſcd̓a duas tercia tres quarta qͣtuor Itē ſcd̓um adiectōneꝫ eliſabet hͦ qnͥqꝫ ſunt dictōnes et vna eſt ſentēcia Itē quid ſigͥficet ꝙ hic ponit̉ denarius qui eſt numerꝰ triangl̓aris ex oī ꝑte Et qͣt̓narius qui eſt etiā triangl̓aris a baſe in ꝯmuni Itē vel ſiml̓ ſingl̓arit̓ ſūt qͥndecim ſꝫ tūc oꝑtꝫ qͥnqꝫ poni ꝓ baſe ¶ Ad hec obiecta pͥmo ſolutōnes dicimus. ꝙ ſufficientia

ſalutatōnuꝫ ſumit̉ hoc mō in iſta ſalutatōe annūtiat̉ beatiſime v̓ginis ꝑfectiſſima beatitudo et ꝑ ip̄am et in ip̄a toti hūano generi. ꝑfectō aūt beatitudīs vel eſt ꝙͣtuꝫ ad ſubſtantiā vel ꝙͣtū ad cauſā vel quantū ad efficientiā Si ꝙͣtuꝫ ad ſubſtancia vel eſt a malo ⁊ ſic eſt aue. vel eſt ad bonū et ſic eſt gr̄a plena. ſi quantū ad cauſā ſic eſt dn̄s tecum Si aūt quantū ad efficiētiaꝫ vel eſt immediata ſic eſt bn̄dicta tu in ml̓ieribꝰ vel mediata ſic eſt bn̄dictus fructꝰ ventris tui. Ad aliud dicimus ꝙ decē ꝑ verba ſigͣt̉ decalogi imple tio In qͣtuor ſentētijs ſignat̉ in qͣtuor euangelijs ꝯſilioꝝ ſuꝑaddito ⁊ ꝑ hec duo fit nobis ꝑfecte ſalutis annūtiatō Ite decē verba in qͣtuor ſentēcijs hoc eſt lex in qͣtuor euan gelijs Itē gradal̓ ꝓgreſſio ſignat ꝙ in via non eſt ꝑfec legis impletio. ſꝫ tm̄ miciatō Itē denarius triangularis ſig nat legis mobilitatē quat̓nariꝰ aūt euangelij eternitatem et vt̓qꝫ eſt numerus imꝑfectꝰ ſed decē in duobꝰ quatuor aūt in vno Sic et euangeliū hēt quideꝫ ꝑfectōneꝫ vie. ſed non pr̄ie ⁊ ita vnū ſibi deeſt Denarius aūt legis deficit in duobꝰ. qꝛ nec hēt quid ꝑfectōeꝫ vie nec pr̄ie. Iteꝫ qͣtuor cum oībꝰ ꝑtibꝰ ſuis facit denariū Et lex mat̓ial̓r tota eſt in euangelio Itē denarius eſt numerus triangularis ⁊ qͣtuor in ꝯmuni ⁊ ꝑ firmitatē legis et euāgelij recti īpleti ꝑueni unt ad vnū De quo dr̄ Vnā petij a dn̄o. Itē ſcd̓m addit eliſabeth denarius dictionū ſignat decalogū quat̓nariꝰ ſen tentiaꝝ ſignat euangeliū Additō eliſabeth doctrinaꝫ apo ſtoloꝝ Et hec omīa figurāt̉ in ſalutatōne beatiſſime v̓gini diuinitus miſſa. in ip̄a em̄ fuit legis ⁊ euangelij impletio et in ip̄a vtriuſqꝫ expoſitō ꝑ ip̄am vnius cum alt̓o ꝯiūctio Iteꝫ vnius in alteꝝ reductio Itē ꝑ ip̄am virtutū cōſuma tio. Itē ꝑ ip̄am ſcitatis ꝓgreſſio Itē ꝑ ip̄am ad deū aſcēſio Nobis aūt ꝑ lege vetere et noua ⁊ et̓ne ſaluatōnis annūti atio ⁊ ſalutis ip̄a ꝓductio. ¶ Solutō ad obiecta. Is viſis vidend̓ eſt ad ea que de bn̄dēone fructꝰ ſunt obiecta. Notanduꝫ ergo ꝙ de bn̄dictōne illa

poſſumus loqui ſcd̓m tres vias Primo ꝙͣtū ad ſigͥficatōeꝫ Secundo ꝙͣtū ad ſuppoſitōnem Tercio quantū ad ſb̓am. quantū ad ſigͥficatōneꝫ vtꝝ ſcꝫ bn̄dictio vnaꝫ hēat ſignifi cationē vel plures. Et ſi plures ſcd̓ꝫ quā hec ſnīat̉ Vel ſi omīs ratō bn̄dictōnis ſaluet̉ in iſta bn̄dictōne. quantū ad ſuppoſitōneꝫ vt ſi bn̄dictio eſt ꝯmuīs ad pl̓a ꝓ qua ſnīat̉ hec et vtꝝ ꝓ omībꝰ ſuis ſuppoſitis Itē quantū ad ſuā ſub ſtanciā ex qͥbꝰ ⁊ quātis integrat̉ iſta bn̄dictō. quantū ergo ad ſigͥficatōꝫ bn̄dēo qͣtuor hꝫ ſigͣta qͦrū oīm ratō ſaluat̉ in iſta bn̄dictōne Eſt em̄ bn̄dco maledicti euacuatō et eſt bn̄ dictō oīs boni poſſeſſio ⁊ eſt bn̄dēo fecūditatis ſuꝑexalta tio et eſt bn̄dictio ꝯgratulantiū collaudatō et qͣliqꝫ iſtaꝝ triplex eſt. Eſt em̄ bn̄dictio triplicis maledicti euacuatio Incidit em̄ hō ꝑ pctm̄ t̓plex maledictū. pͥmū eſt punctio fomitis. ſcd̓m eſt labor inueniēde veritatis. terciū eſt neceſ ſitas incineratōis. primū intelligit̉ ꝑ hoc cū oꝑatus fuei̓s terrā germīabit tibi ⁊cͣ. ſcd̓m ꝑ id qd̓ dicit̉ In ſudore vul tus tui ⁊cͣ. terciū ꝑ id cinis es ⁊ in cinerē reuerteris Iſtiꝰ triplicis maledē euacuatō fuit ī iſto fructu Bn̄dictō pri mi qꝛ puncturā fomitis non habuit. Secūdi quia omīa ſci uit Tercij quia corruptōneꝫ non vidit Secūda ſigͥficatio fuit oīs boni poſſeſſio ⁊ hec t̓plex fuit. habuit em̄ bonita tem hūane nature in ſūmo Itē boītateꝫ diuīe nature ī ſūmo Iteꝫ boītateꝫ ex ꝯiūctōne vt̓uſqꝫ et ſic om̄e bonū poſſe dit ī ſūmo Tercia ſigͥficatō fecūditatis ſuꝑexaltatō ⁊ hec qͦꝫ triplex. fuit em̄ pr̄ ꝑ creatōneꝫ in eſſe nature. ꝑ creatōꝫ ineſſe gr̄e. ꝑ gl̓ificatōeꝫ eſſe gl̓ie. Quarta fuit ſigͥficatio congratulantiū collaudatō et hec triplex Angeloꝝ. hoīm et corꝑaliū Om̄s hij bn̄dicant ip̄aꝫ quia genuit angeloꝝ reſtauratōeꝫ. hominū redēptorem. corꝑaliū renouatorem. Quintū ad ſuppoſitōneꝫ bn̄dictio iſta tria hēt appellata ⁊ ꝓ omībꝰ illis reddit̉ locuto vera Eſt em̄ fructus bn̄dictio nature. bn̄dictio gr̄e. benedēo gl̓ie et qd̓libꝫ iſtoꝝ tripl̓r bn̄dictio nature triplex hūit em̄ corpus bn̄dictū. animaꝫ

benedictaꝫ. diuinitateꝫ bn̄dictam Corpꝰ fuit benedictuꝫ triplicit̓. in materia. in forma. in armonia In meteria quia puꝝ In forma. qꝛ pulchꝝ. In armonia. qꝛ eucraticum. Pulchꝝ etiaꝫ fuit tripl̓r in ꝯgruēcia quātitatis in elegā cia diſpoſitōnis in venuſtate coloris Et ſic in ſtatura in figura in colore in aīa fuit bn̄dicta tripl̓r. In ſe et in ꝯꝑatō ne. in ſe dupl̓r a malo et in bono A malo triplicit̓ ⁊ pecca to A fomite Ab ignorācia In bono tripl̓r oīm naturaꝝ naturali cōditōne virtutum pollicitaꝝ ꝑfectōne Sup̄ma naturali dei dilectōne Iteꝫ in cōꝑatōne bn̄dicta fuit dupliciter. ad deuꝫ ⁊ ad corpus Ad deum ſūma ymagine ⁊ ſi militudine Ad corpus ſine cōtrarietate Iteꝫ benedictaꝫ huit diuītate ⁊ hͦ tripl̓r bn̄daꝫ in ſeip̄a Bn̄dictaꝫ in oꝑibꝫ bn̄dictaꝫ in donis ſuis Iteꝫ habuit bn̄dictōem gr̄e ⁊ hec quoqꝫ fuit triplex. increatam cum pr̄e. creataꝫ cum mr̄e conuictuꝫ p̄ter vtrūqꝫ Cum pr̄e triplicem habuit gr̄am a pr̄e ꝙ eſt deus ꝙ dei eſt filius ꝙ eſt ſpirator ſāctiſpūs Cū matreqꝫ tripliceꝫ habuit gr̄am. vnam qꝛ omēꝫ gr̄aꝫ hūit Scd̓am quia omēꝫ dedit Terciaꝫ qꝛ dedit vltra id qd̓ ha buit. dedit gr̄am virtutum remiſſioneꝫ pctōꝝ que non habuit. Vn̄ ſpūs in helyſeo duplex fuit Item ex cōiūcti one p̄ter vtrūqꝫ triplicem habuit gr̄am. vnaꝫ ꝙ filius plu rium fuit. ſcd̓am ꝙ redēptor hoīm fuit. terciam ꝙ btītudo oīm eſt Et qd̓libet iſtoꝝ triplex qꝛ filius pluriuꝫ fuit Ex hoc ſequitur triplex gr̄a Mater eniꝫ habit pr̄em et ma trem ſꝫ non deum Pater ſuus nec habuit pr̄em nec mr̄em nec deum nec hoīem. ip̄e aūt pr̄em ⁊ mr̄em et deum ⁊ ho mīem Iteꝫ quia redēptor fuit ex hoc habuit tria. qꝛ ſpon ſus aīaꝝ. ſacerdos fideliuꝫ. iudex viuoꝝ ⁊ mortuoꝝ Itē ꝙ beatitudo oīm fuit. ex hoc etiaꝫ habuit tria qꝛ eſt btītu do angeloꝝ hoīm et corꝑaliū Iteꝫ bn̄dictōem gl̓ie ſil̓iter habuit tripliceꝫ. habuit eniꝫ gl̓iam ꝯp̄henſoris. ſub̓aꝫ cre atoris. gl̓iam redēptoris Et quelibꝫ iſtaꝝ triplex Comp̄henſoris triplex ſūmam aureolam in ſummo Sil̓iter omēs

aureos ī ſūmo accidētalia p̄mia in ſūmo Itē homo pͥmo eſt viator et non conp̄hēſor poſtea cōp̄hēſor ⁊ non viator ip̄e autē aliquādo conp̄henſor. aliquando viator ⁊ ſimul viator et ꝯp̄henſor Itē viatoꝝ doctor Cōp̄hēſoruꝫ coronator vi atoꝝ ⁊ conp̄hēſoꝝ adunator Item gl̓a redēptoris t̓plex qꝛ hominū liberator demonū ſuꝑator nature exaltator Itē gloria creatōis triplex mīa in ſanctis Iuſtitia in dānatis Gl̓oſus in ſeip̄o itē hūit gl̓aꝫ creatoris iuſtificatoris glo rificatoris Si aūt conſideret̉ iſta bn̄dictō quantū ad ꝑtes integrales tūc eſt bn̄dictio ꝙͣtum ad eſſēciā vel pnͥcipiuꝫ iſte benedictꝰ habuit triplicē originē. benedicta trinita tem ꝑ creatōne. bn̄dictaꝫ matreꝫ ꝑ natiuitatē. benedictū pr̄em ꝑ generatōꝫ Quātū ad eſſētiā bn̄dictꝰ fuit t̓plicit̓ ſcd̓m bern̄. Odore ſapore ſpecie. Odore implens cognoſci tiuā inquantū verū Sapore reficiēs affectiuam inqͣtū bo num. Specie btīficās conp̄henſiuaꝫ inqͣtū ſummuꝫ fuit et arduum Albertꝰ addamꝰ et nos Odori ſapori ſpeciei valorem valet in medicamētū contͣ omne malū. Item cibum habēteꝫ omne delectamētū Itē p̄tiū comꝑans omne bonū Itē quantū ad efficiētiā duplex eſt beneictō Actiua ſcꝫ et paſſiua Actiuatriplex qͥa benedicit nos in eſſe nature gr̄e et glorie vn̄ pͣs bn̄dicat nos deus deus noſter bn̄dicat nos deus itē bn̄dicit nos deus benedictōe tꝑali ſpūali et celeſti paſſiua triplex quia nos bn̄dicimus eū corde vū pͣs. bn̄ dic anima mea domino et omnia que intͣ me ſūt ⁊cͣ benedici mus eū ore vnde idē bened cā dn̄m ī omī tēꝑe ſemꝑ laus eiꝰ in ore meo bn̄dicimꝰ eū oꝑe vn̄ pͣs. bn̄dicā dominuꝫ in vita mea His viẜ rn̄demꝰ ad obiecta ꝙ ego qurit̉ de copula tione dicēdū ꝙ hic poni copulatō que ꝯtinet alteriꝰ fine Ad obiectionē ad āgelicā ſalutatōneꝫ et ad ꝑſonam filij ꝑtinentē Et etiaꝫ vt notet inter filij bn̄dictioneꝫ ⁊ mr̄is ali quam eſſe dilectioneꝫ ꝙͣuis ẜm allegoriā ad aliam ꝑtineāt ratōneꝫ ip̄a em̄ eſt bn̄dicta ꝑ benedictōneꝫ fructus vnde ſua bn̄dictō deſcendit a bn̄dictione filij Item angelus non

addidit bn̄dictus fructꝰ vētris. qꝛ nōdū fructꝰ eiꝰ fuit vētris Sꝫ ipſā qͣſi promiſſū in hoc ꝙ dicit bn̄dicta tu in mulieribꝰ fructū ꝯp̄hendit. Eccleſia aūt qꝛ ſibi exhibitꝰ ⁊ maxime btīſſime v̓ginis ꝯmēdatꝰ ipſa apponit Ordo pa tet ex ſufficiēcia. Ite qͣre non dixerit. filius ventris ⁊cͣ. qꝛ a ꝯmū ē ad ſpūalē et carnalē gn̓atōꝫ ⁊ ōnino maxime cū hac determinatōne ventris qui eſt locus generatōnis carnalis ꝓpter ꝙ eciam non dixit corporis ſꝫ ventris nec veri ritas generātōnis plus exprimeretur ⁊ falſitas heretica plus ſopie̓t̉ Item quare non determinauit reſpectu cuꝰ eſſet benedictus. Dicimꝰ ꝙ ſcd̓m omnem ſignificatōnem et ſcd̓m omnē ſuppoſitōnem et ſcd̓m omnē partem et om in modo et omnibꝰ benedictus fuit et eius benedictio per nich̓ ſpecificū coartari potuit. Benedictio qͦꝫ beatiſſime virginis ꝑ hͦ in mulieribꝰ n̄ reſtringit̉. ſed cauſa ⁊ origo benedictō omnis benedictionis monſtratur Concedimus eciam ꝙ dominus iheſus criſtus habuit omnes dignitates ſue matris vel ī ſe vel in equipollēti excellentiſſimo ꝯgruē ti habuit ergo benedictōm ꝯiugalem qꝛ ſponſus fuit vniuerſalis eccleſie. Item virgo fuit et qꝛ v̓bo v̓itatis gene rauis et ex aqua ⁊ ſpiritu ⁊ matre eccleſia omnes regene rauit Item ſicut ipſa mater dei. Ita ipſe fuit filius dei ⁊ plus eſt eſſe filiū dei ꝙͣ matrem dei Item plus eſt eſſe filiū virginis ꝙͣ eſſe virginem virginum qꝛ ſi ipſe criſtus eſſet virgo v̓ginum ſequeretur ꝙ ipſa mater ſua non eſſet v̓go Itē plus eſt eē benedictū fructū vētris ꝙͣ hr̄e fructū vē t̓s Cōcedimꝰ eciā ꝙ a filio ſuo in om̄ibꝰ pͥuilegijs ſuis ex cellit̉ nec in hoc laus matris ſue diminuit̉ ſed exaltat̉ ī eo ꝙ non tm̄ genuit ſibi filiū coequalem ſꝫ ī infinitū melioreꝫ ꝙ eciā ex hac ꝑte qͦdāmō infitat bōitatē mr̄is Oīs ē arbor ex fructu ꝓp̓o ꝯgnoſcit̉ vn̄ ſi bonitas fructꝰ boificat arbo rē īfīta bōitas ex fructu ꝙͣtū ad hͦ on̄dit īfitā ī arbore bo nitatem ¶ Cap̄. cxliiij Equitur nunc. Que cum audiſſet turbata eſt.

¶ Queritur ergo quare fuerit turbata beatiſſima virgo. Et videtur primo ꝙ angelica viſione. et hoc ꝓbatur a ſimili. Luce. j. de zacharia Apparuit illi āgelꝰ dn̄i ſtās a dextris altaris incenſi Et zacha. turbatus eſt vidēs ⁊ timor irru it ſuꝑ eū gͦ ex viſionē āgelica ⁊ turbatō ⁊ timor Itē greO ī qͣnta miſſiā cecidimꝰ qꝛ ec bonos āgelos formidamus Itē lr̄ iā dictū textū luce Gloſa Sie̓ hūanꝰ defectꝰ ē ter reri. Ita āgelice bonitatis ē pauēteꝫ ſuo aſpc̄u blādiēdo ꝯ ſolari gͦ pauor ē de aſpc̄u āgl̓oꝝ Itē Luce. ij. Angelꝰ dn̄i ſtetit iuxta illos ⁊ claritas dei c̓cūfulſit illos. Et ſequit̉ timuerūt timore magno. Iteꝫ Math̓. vltīo. d̓r ꝙ erat aſpectus āgl̓i ſic̄ vulgur ⁊ d̓r ꝙ timore eius exterriti ſūt cu ſtodes gͦ ex viſione āgl̓i ē t̓ror ⁊ turbatō Itē Iudicū. xiij vir aūt vēit ad me hn̄s vultū āgl̓i t̓ribilē minis gͦ ex vultu āgl̓i terror. Contͣ Que cū audiſſꝫ turbata ē ī ſimone eiꝰ idē āgl̓i gͦ nō in viſione Itē alij diſcretō ſpūum Sꝫ ip̄a ha buit diſcretōꝫ ſpūum ut dem ē ſupͣ gͦ turbat̉ nō ex viſione Itē ip̄a āgl̓os ꝯgnouit ꝑ ſpēꝫ Ite aut cognouit ⁊ n̄ fuit turbata aūt nō cognouit ⁊ ſic fuiſſꝫ dubia qd̓ ē ridiculuꝫ dice̓ Itē. abrāhā Loth Iacob Ioſue ⁊ alij pr̄es vet̓is teſtamēti viderūt āgl̓os nec fuerūt turbati gͦ nec qꝛ ip̄a a nl̓ lo illuſtriū vincit̉ ſꝫ ſi ꝓpter hͦ d̓r ꝙ fuiſſꝫ turbata in ſimone Contͣ turbatō ē a malo l̓ a ꝯtͣrio. ſed in iſto ſermone ni h̓ dicitur ei mali vel contrarij ergo de ſermone iſto non tur batur Item nec in nunciato eſt aliqua ad ipſam contrarietas ergo nec per illum nec per nuncium turbatur tem communicacio eſt cauſa turbatōis ergo conſolatō eſt cau ſa exultacionis. Item. Gloſa. Ex prudencia noue ſalutacionis formam miratur videtur ergo ꝙ iſta turbacio fuit ex āmiratōe. Querit̉ gͦ ſi fuit turbacio āmiratōis et vid̓r ꝙ non legit̉ de ſancto. Auguſti. qꝛ n̄ ſaciabat̉ altitudini diuini ꝯſilij ſaciari ad dulcedine mirabili ſuꝑ ſalutem gene ris humani. ergo illa ammiracio eſt bona. ergo non eſt ꝓ hibenda. Sed iſtāturbacionē remouet angelus. dicens

Ne timeas gͦ iſta turbatō nō fuit āmiratōis vel ſi dicat̉ ꝙ fuerit dubitatōis cōtra hoc dicit. Ambroſiꝰ Nō turbat̉ quia neſcit an ſit p̄teritū l̓ futuꝝ Item. bern̄. dicit dubia cōſolat̉. Sꝫ ſi ꝓpter hͦ dicat̉ fuiſſe turbatō dubitatōnis contͣ hͦ dicit Amb. in gloſa in hūc modū Cū ſara riſit ex ꝓ miſſione dei Et maria dixit quō fiet iſtud Cur n̄ fuit vtͣqꝫ muta fc̄a ſic̄ zacharias qꝛ ſara ⁊ maria nō dubitat faciēduꝫ qd̓ ꝓmittit̉ ſꝫ reqͥrūt modū gͦ h̓ nulla fuit turbatō dubita tōis. ¶ Capi. cxlv. Oſt hͦ q̄rit̉ de hͦ qd̓ di. Et cogitabat ⁊ obicit̉ in hūc modū Cogitato ē decurſus ratōis de vno op poſitoꝝ ſr̄ reliquū. Vn̄ d̓r cogitato qͣſi coagitato Sꝫ vbi fluctuatō ē de vno oppoſitoꝝ ſuꝑ reliquū ibi ē dubitatō gͦ vid̓r ꝙ h̓ fuit dubitatō Itē. Bern̄ Sciebat prudēs ꝙ āgelꝰ ſathane ſepe trāſfigurat ſe in āgelū lucis et ꝙ iniū ſimplex ⁊ humil̓ fuit nich̓ tale a ſc̄o āgelo ſpe rabat ⁊ id̓o cogitabat qͣlis eſſꝫ iſta cogitacō Tūc āgelꝰ in tuitus v̓ginē ⁊ varias ſecū volue̓ cogitatōes facilime cō p̄hēdēs pauidā ꝯſolat̉ ⁊ ꝯfirmat dubiā gͦ vid̓r ꝙ hͨ cogitatō fuit ꝑ modū dubitatōis. Itē ibid̓ gloſa. Solēt v̓gi nes q̄ ve̓ v̓gines ſūt ſēꝑ pauere ⁊ nūꝙͣ ſecure eē ⁊ ut caue ant timēda etiā tuta ꝑtimeſcere ſciētes ſe in va fictilibꝰ theſauꝝ portare p̄cioſū ⁊ minis arduū eē viuere āgelos inter hōes ⁊ in terris more celeſtiū ꝯu̓ſari ac in carne vitā celibē agere ꝓinde qͥcquid ortū fuerit ſuſpicant̉ hōm inſi dias totū eſſe ⁊ ꝯtͣ ſe exiſtimat machinatū idc̓co ⁊ maria turbata eſt Ex hac igit̉ auctoritate vid̓r iteꝝ ꝙ turbato et cogitatō fuerit cauſa timoris et dubitatōnis. ¶ Capitu. cxlvj. Einde ſeququitur. Ne timeas. Et queritur cur huiſmodi timor remoueatur. Et videtur qd̓ nullus hic vere poſſit remoueri. quia vt Dania dicit Timor diuiditur in ſex. In ſegniciem. In

Erubeſcēciā in verecūdiā in āmiratōm in ſtuporē in agoniā ſegnicies ē timor future oꝑatōis. Ille eī nō fuit h̓. qꝛ in ei nūciat̉ oꝑandū Erubeſcēcia eſt timor ī expcatōe cōuicij et ille qͦꝫ n̄ ē h̓ v̓ecūdia eſt timor ī turpi actu et de hͦ nich̓ h̓ Ammiratō ē timor ex magͣ ymaginatōe ꝯtra illā nō ē ne ceſſaria ꝯſolatō ut dem eſt Stupor vero ē timor ex incō ſueta ymaginatōe h̓ aūt nich̓ de ymagīatōibꝰ agebat̉ Ag onia vero ē timor ꝑ caſū vel infortunū Mēte em̄ timore in fortunate actionis agoniſam h̓ qͦꝫ nich̓ de infortunio l̓ caſu gͦ nō fuit agone ⁊ ſic nullꝰ timor. Itē ſi āmiratōis tīor ille n̄ ꝓhibet̉. Itē n̄ eſt ꝯtͣ malū qꝛ nich̓ timet̉ timore remouibili niſi culpal̓ pena Item ꝑfc̄is nulla timēda ē pena gͦ fruit̉ vn̄ actuū. v. Ibāt apl̓i gaudētes ⁊cͣ. Itē laus plꝰ excitat ad amore ꝙͣ ad timoreꝫ gͦ cū nich̓ p̄ceſſiſſet niſi qd̓ fuit de laude nullus timor debuit eſſe vel remoueri Sꝫ ꝯtͣ Gloſa. Ex verecūdia pauet Itē alia gloſa Trepidare vir giū ē ⁊ ad oēs viri ingreſſū paue̓ ⁊ oēs viri affatus vereri ergo vid̓r ꝙ ex verecūdia timuit. ¶ Cap̄. cxlvij. Vxta hͦ querit̉ de verecūdia Vtꝝ beatiſſima vir go habuit verecūdiā Et videt̉ ꝙ ſic Gloſa ſupra ex verecūdia pauet Itē alia gloſa. Elizabet ex cul pa erubuit Maria de verecūdia in mulie eī modꝰ pudoris augēt̉ Itē ecc̄i. xxvj. Grā ſr̄ gͣtiā mulier ſācta ⁊ pudata teꝫ pudore bono repletus dei famulꝰ ſtupri nephas ꝓ hibuit. Itē Iere. iij. frōs mulieris meretricis facta ē tibi noluiſti erubeſcere qͣꝫ hͦ n̄ eſt malū ergo verecūdia eſt bo nū Itē Ecc̄. xxiij. Aīe irreuerēti infirmitate ne tradas me tem Eccle. iiij. Eſt confuſio adducens gloriam tem. dam. De erubeſcencia dicit. Optima eſt hec paſſio. Item de verecundia dicit. quia nō ē inſeparabilem ad ſalutem. Item philoſophus. Erubeſcencia res ſalutifera eſt. Ex hijs oībꝰ videtur ꝙ verecundia ſit bona ⁊ ipſam habuerit beatiſſima v̓go cui nullū bonū defuit cuius pura creatura

capax fuit Sed ꝯtra dam. dicit ꝙ verecūdia eſt de turpi actu ſꝫ nil erat turpe in beatiſſima v̓gine gͦ nec verecundia. Itē adā nō hūit ipſā an̄ pc̄m ſꝫ pꝰ viderūt qꝛ nudi fuerūt ⁊ fecerūt ſibi periſomata Itē qͥ nō q̄rit gl̓aꝫ nō ſētit ꝯtumeliā vt dicit jero. Sꝫ hūilima v̓go nullā queſiuit gl̓am ergo nō ſētit ꝯtumeliaꝫ gͦ non hūit verecūdiā Item ſūme fuit hūil̓ gͦ voluit vil̓ reputari. ¶ Cap̄. ccxlviij Vxta hoc querit̉ de deo vtrum eā ipſe habuerit. Et vid̓r ꝙ non dic̓. dam. ꝙ ea aſſūpſit que in no ſtra natura plantauit ſꝫ verecūdiā non plātauit gͦ non habuit l̓ verecūdia ē ſequela pc̄i ergo nō habuit illā ¶ Cōtra paſſio hec ē meritoria gͦ eſt bona gͦ habuit illā Iteꝫ ipſa eſt natura l̓ igͦr ⁊cͣ Itē om̄ia aſſūpſit p̄ter pc̄m ⁊ igno rāciā ſꝫ verecūdia neutꝝ iſtoꝝ eſt gͦ habuit verecūdiam. Itē psͣ verecūdia mea ꝯtͣ me ē te qm̄ ꝯtra te ſuſtinui ob ꝓbriū Itē tu ſcis in ꝓperiū meū ⁊ ꝯfuſionē meā ⁊ reuerē ciā meā Has auctoritates exponit gloſa. d̓ deo gͦ hūit ve recūdiam ¶ Capi. cxlix. Oſt hec querit̉ de hoc qd̓ d̓r Inueniſti em̄ grām. Et querit̉ qͥd ſit grāꝫ inuenire Si hoc eſt ꝑdita recuperare hoc eſt multis ꝯmune Itē ſi hͦ ē ꝑditaꝫ primo recuperare tūc beatiſſima v̓go grāꝫ inuēit Sed adā ⁊ eua eā primo recuꝑauerūt Itē ſi inuēire ē pͥmꝰ ad rē venire ẜm hͦ pͥmus āgelelꝰ vel pͥmꝰ hō grāꝫ inuēt Que rit̉ ergo utꝝ beatiſſima v̓go meruit fieri mr̄ dei ⁊ vid̓r ꝙ ſic qꝛ dicit augꝰ. Que tuo ſingulari merito mūdo ſuccur riſti ꝑdito Itē ꝓpter v̓tutes gͣtuitas ꝓp̓e eſt meritū. ſed dicit. Augꝰ. Quia ſola humilitas genuit nob̓ deū. Item Bern̄. Qd̓ corpꝰ xp̄i ⁊ anima ⁊ d̓nitas tria ſūt ſata q̄ mi ſcuit mulier euāgelica Et ꝙ fermētū eſt fid̓s v̓ginis gͦ mediāte fide fcā ē mr̄ dei. ſꝫ a fide eſt meritū igͦr meruit fie̓i mr̄ dei It eliza. ad ip̄aꝫ luc. j. Btā q̄ credidiſti qm̄ ꝑficient̉ in te gͦ ꝓpt̓ crede̓ de bt̄a gͦ merito fidei ē btīficata et maiꝰ ē hr̄e vitā et̓nā ꝙͣ eē mr̄eꝫ dei ſꝫ illd̓ pōt hō moueri gͦ ⁊ illd̓

Si dicat̉ ꝙ meruit de ꝯgruo ⁊ n̄ de ꝯdigno hoc nich̓ vid̓r dictū qꝛ vitā eternā nomeret̉ qͥs de ꝯdigno qͥa nō ſūt ꝯdigne paſſiones huiꝰ tꝑis ⁊cͣ ad Ro. viij. Nullū em̄ tꝑale digne valꝫ eternū Itē augꝰ. in yſaac facta eſt re ꝓmiſſio ⁊ p̄cibꝰ ſāctoꝝ iuuāda eſt dei p̄finico gͦ ſi p̄cibꝰ pōt optineri gͣcia gͣtū faciēs multo forciꝰ grā gͣtis data Itē augꝰ L 5 dicit ꝙ beatior eſt ꝯcipes fid̓ qͣꝫ carne gͦ ſi ꝑ v̓tutes gͣtui tas ē alicui mereri grāꝫ fidei eciā ꝑ v̓tutes pōt mereri fie ri mr̄ dei. Iteꝫ lu. pͥ. Ne timeas Zacharia exaudita ē or̄o tua ⁊cͣ e̓go or̄one meruit ꝙ elizabeth mr̄ fuit Sꝫ de gloſa ibi ꝙ elizabeth qd̓ ē dei mei ſaturitas ſignat mariam q̄ deo plena fuit obtētū gͦ ⁊ ſignatū potuit vel pōt merito obtineri ¶ Cap. cel. Einde querit̉ de hoc qd̓ eſt apud dn̄m Et vid̓r ꝙ apud dn̄m in tribꝰ ſanctificacōnibꝰ inueniri Qua doqꝫ eī ſignat equalitatē eſſencie ut illud Et ver bum erat apud deum Ioh̓. pͥ. Qn̄qꝫ ſitus equalitatē ſꝫm ꝙ aliqͥd nec ponit̉ ſupͣ nec infra Vn̄ qn̄ dicitur regū. iij. ca Et poſitꝰ eſt thronus matris regis apud thronū regis Iuxta hūc modū d̓r mater iheſu ⁊ diſcipulꝰqꝫ diligebat iheſus ſtare iuxta cruce. Ioh̓.ij. Qn̄qꝫ eciā apud vel iuxta d̓r reſpectiue ẜmqꝫ moduꝫ dicunt̉ alie mulieres ſtare iuxta cruce nō iuxta cruceꝫ abſolute Sꝫ reſpectu turbe q̄ lōgiꝰ ſtabat. vn̄ ⁊ dicunt̉ a lōge ſtare reſpectu mr̄is ⁊ di ſcipuli qui ꝓpe ſtabāt ſiue iuxta. Mediū eī in ꝯꝑatōne eſt inter duo extrema. Querit̉ gͦ qͦ iſtoꝝ mōrū h̓ ſumat̉ ⁊ vid̓r vltimo Ipſa em̄ inuenit gr̄aꝫ ꝓpinquiorē ꝙͣ aliqͣ cre atura nō tn̄ ſimpl̓r qͣlis ſitꝰ potuit eſſe cū deo. Impoſſi bile em̄ eſt ī ſitu vel ī aliqͦ creaturā eqͣri deo opor gͦ ſi d̓r qͦ ad aliqͥd eſſe apud dn̄i ꝙ hoc ſit reſpc̄u aliarū creaturaꝝ Qd̓ aūt ſcd̓o mō h̓ ſumat̉ vid̓r qꝛ ꝓp̓um eſt regine apud regē eſſe iuxta illud Aſtitit regina a dextris ⁊cͣ vn̄ mulier facta fuit a latere viri. Similiter latus matris apud filium. Iuxta illud. Poſitus eſt tronus matris eius ⁊cͣ

Iteꝫ ꝙ in primo modo hoc ſumi poteſt videt̉. Vna eſt ma ieſtas regia a qua rex eſt rex ⁊ regina regina ergo coequā tur in illa ergo apud poteſt dicere equalitateꝫ in illa vel ſic dicit̉ filius eſſe apud patrem ꝓpter ydemptitatem natu re in qua vnum eſt cum matre ſicut ⁊ alia natura vnū eſt cum patre Et ſic poteſt apud ibi ſumi primo modo. Item querit̉ que ſit differēcia inter apud ⁊ coram ẜm ꝙ in alijs reperit̉ ꝙ inuenerūt gͣtiam corā dn̄o vel in oculis eius Et vtꝝ gͣtiā habere apud dn̄m ꝓpriū poſſit eſſe virginis glo rioſe. Solutio predictoꝝ. O predicta ſoluendo dicimus ꝙ beatiſſima v̓go cōmemorās preteritā humilitateꝫ ⁊ admirans p̄ſētis ſalutatōnis ſublimitateꝫ ſperāſqꝫ future impletōnis veritatē Que cū audiſſꝫ hūil̓r diligēter prudēter reuerenter letāter credēdo ſperādo turbat̉ ammirās dei pn̄ciā ſapiēciā miſericordiā caritatem veritateꝫ hūilita tē nūcij dignitateꝫ ſalutatōis dei nouitatē reꝝ inmenſitatem ſui ꝑuitatē ꝓpter cautele timore ꝓpter verecūdiā v̓gi naleꝫ Cogitabat lecta dictis ꝯparādo Eue deceptō recordādo locutōnis p̄cipiciū fugiendo ꝯſuetudinē meditatōnis exhibēdo vſū prudēcie exercendo modū reſpōſionis ordinādo ſe infallibilē recognoſcēdo nos ad prudētiā inui tādo Cogitabat inꝙͣ qual̓ ꝙͣ venerabil̓ ꝙͣ āmirabil̓ ꝙͣ ſalutaris ꝙͣ ſublimis ꝙͣ ſubtilis ꝙͣ familiaris ꝙͣ general̓ ꝙͣ ſpecialis ꝙͣ ſingularis eſſꝫ iſta ſalutatō Iſta dico a deo patri di ctata a filio ſcripta a ſpūſācto nūciata ab āgelo portata. Iſta inꝙͣ ſalutato que fuit ſalutis optatō inchoatō ꝑtacio ꝑfectō augmentatō ꝯfirmatō ꝑpetuatō Cui Augꝰ Ne timeas regis ig̓tudinē tui ꝑuitatē ſꝫmonis falſitatē reꝝ incōprehēſibilitate ſentēcie abiguitatē ꝓmiſſi ꝓtractōnem ſalutis amiſſionem retēti diminutōnem Ne timeas inꝙͣ quia inueniſti Non creaſti/ vt deus non ſēper habuiſti vt filius tuus non rapuiſti vt primus angelus nō perdidiſti vt parens primus non emiſti vt ſimon magus

Sed inueniſti qꝛ queſiuiſti vbi fuit ut virgo prudētiſſima nō amſcondiſti ut doctrix fideliſſima. ſꝫ reddidiſti ut mater mundiſſima Inueniſti inꝙͣ dei miſerātis caritatē ꝓmittētis veritatē hominis neceſſitatē tui ad hoc idoneitatem. Inue niſti inꝙͣ graciam increatam ⁊ in illa ⁊ cum illa omnem cre atam Venerunt eī omnia bona tibi pariter cū illa Creataꝫ auteꝫ ſpiritualē ⁊ corporalē ſpūalem generalē ſpecialē ſin gularem Beneralem ſūmitateꝫ caritatis Specialem ſūmi tateꝫ omniū que ſpecialiter fuerūt in alijs/ ſingularem q̄ cō prehēſa eſt duodecī pͥuilegijs Corporalē ſimiliter genera leꝫ ſpecialeꝫ ſingulareꝫ Generalē quidē corporis reſurrectionē Specilē v̓ginitatis integritateꝫ Singularē v̓ginalis vteri fecūditateꝫ Hec aūt omniā inueniſti apud deum. Apud dico ꝓpinquiſſima ſimilitudine digͥtate familiarita te nature veritate ⁊ hoc apud deū creatorem recreatorē iu ſtificatorē glorificatorē Nijs viſis patet ſolucio ad obiecta Concedimus em̄ ꝙ beata virgo in ſermone iſto ſalutario laudabiliſſimo ꝯſolatorio inſtructorio credibili delecta bili vtili honorabili āmirabili Sermone inqͣꝫ quem veritas miſit qui a veritate nūqͣꝫ receſſit qui falli non potuit nec fallere voluit. In iſto inqͣꝫ ẜmōe beatiſſima virgo fuit cin pharia immutata In ſēſu ꝑ verecūdiā virginalē de ange lica viſione in virili ſpecie In reſponſione ꝑ timorē cautele de decepcione In intellectu ꝑ laudes āmiracōis de ꝓmiſ ſoꝝ ⁊ nūciatoꝝ magnitudine in ſermone Patet etiā ꝙ nō eſt turbacō tm̄ de malo ſed etiā de magno Itē nō eſt timor tm̄ mali ſed etiam magni. vn̄ Dam. Ammiratio eſt timor ex magni ymaginacōne. Patet gͦ qͣlis fuit turbacō qͣlis cogitacō qͣlis timor qͣlis ſalutacō qͣlis ⁊ que gͣtia quā inue nit Inuenit autem quia humano generi ꝑditam primo re cuꝑauit hoc abraham non fecit nec adam. ymo per ipſam omnē gͣtiā rehabuerūt vt ptꝫ in pͥuilegio porta celi Cōcedimꝰ etiā ꝙ apud p̄t qͦlibet iſtoꝝ triū modoꝝ ibi ſūmi ſi cut dictū eſt in opponēdo Cap̄. celi.

Equit̉ Ecce ꝯcipies ⁊cͣ. De ꝯcepcione pͥmo que rit̉ quo facta ſit ꝯcepcio tamꝙͣ de cā efficiēte per a ꝓp̓acōeꝫ Et videt̉ de patre Concepcō eī fit dege nerante. patris aūt ſolius eſt ꝓp̓um generare e̓go ſi alicui debet aꝓpari hoc erit perſone patris. Itē generacō tēꝑal̓ ymago eſt generacionis eterne Sed illa eſt de parre ergo ⁊ iſta Itē idē eſt nobis filiū dare qd̓ gn̓acō tꝑalis Sed il la dacio eſt a patre ergo ⁊ ꝯcepcio Qd̓ aūt filio debeat ap propriari ſic ꝓbat̉. triplex eſt opus. creacio recre glorificacō. Sꝫ creacō a ꝓpͥat̉ pr̄i. glorificacō ſpūiſācto gͦ recreacio filio Itē ab illo d̓r fieri ꝯcepcō qui agit ⁊ remanet in generato. ſꝫ hoc fuit tm̄ in perſona filij ergo ei cōuenit concpcō tm̄ Itē exinaniuit ſeipſū. ſꝫ hͦ fuit in cōtepcōe gͦ cōcepcō fuit ab ipſo. Qd̓ aūt de ſpūſācto debeat fieri iſta concepcio ꝑ euangeliū ptꝫ vbi ſic dicit̉ Inuēta eſt in vte ro hn̄s de ſpūſancto Itē iſta concepcio eſt opꝰ ſūme beni gnitatis e̓go debet appropͥari ſpūiſancto Iteꝫ in euāgelio nazareoruꝫ dicit̉ ꝙ deſcendit ſuꝑ eū fons oīs ſpūs ⁊ dixit h̓ eſt filius meus dilectus Iuxta hͦ q̄rit̉ vtrū ſpūſſanctꝰ ſit pater illiꝰ ꝯcepti ⁊ videt̉ ꝙ ſic qͥcqͥd eī ē ab alio operante vt a cā efficiēte illud ē mater ⁊ illud ē pater ſꝫ beatiſſima v̓go ē mater dei ⁊ ꝯcepit filiū de ſpūſācto gͦ ſicut ipſa eſt mater. ita ſpūſſāctus eſt pater. ¶ Ca. celij. Oſt hec queritur de quo tamqꝫ d̓ materia facta ſit. iſta concepcō Et videt̉ de carne qꝛ ita dicit aug. ꝙ de carne beatiſſime v̓ginis carnē ſibi aſſūſit Itē ī mom̄to facta ē iſta formacō ⁊ vnio cōꝑis cū aīa gͦ cū vicimo ſit ca ro ad corpꝰ ꝙͣ ſit ſāguis videt̉ ꝙ de carne ꝯceptꝰ ſit Itē. de illo aſſū ſit cōpꝰ qd̓ deſcēdit d̓ adā gͦ n̄ aſſū ſit ſāguīe ꝓbacō medie d̓ ph̓s ſāguis ē vltimū nut̓m̄tū ī hn̄tibꝫ ſāgui nē ſꝫ ſāguis ē d̓ cibo gͦ n̄ deſcēdit ab adā gͦ n̄ ſūſit de ſāguīe Contͣ dam̄ Ex caſtis ſemꝑ ſāguinibꝰ ⁊ carne aīata rōnali l intellectuali ſubſiſtit. Itē ſanguis potēcia eſt totū corpꝰ qd̓ patet qꝛ ſemē deſcidit̉ a ſanguine vt dicit auicenna.

Caro autē non eſt potēcia totum corpꝰ ergo non potuit acciꝑe de carne. Ita etiam eſt in alijs hominibꝰ ꝙ corpus eoꝝ coagulat̉ de ſanguine matris ⁊ non de carne. Iſtis ratōnibꝰ concedūt quidā ⁊ dicunt ꝙͣ totū de ſanguībꝰ cō ceptus ſit Et vbi auctoritates dicunt ip̄m conceptū de carne. Dicunt ibi carnem ſumi ꝓ ſanguine ⁊ dicunt quāius de cibo ſit ſanguis ⁊ material̓r non deſcenderit de adā in ip̄o tamē fuit v̓tus generatiua ⁊ nutritiua que nō ſcd̓ꝫ eſſe. ſed ſcd̓m originem fuit in adam. Contra hos qͥ ſic di cunt obicit̉ in hunc modum ſcd̓m philoſophiā naturalem ad conſeruatōnem indiuidui ⁊ ſaluatōnē ſpēi hec eſt vna obiectō qua de membris ſcd̓m ꝙ ponunt̉ quatuor digeſtiones. Prima digeſtio fit in ore quā ꝓbant ex eo ꝙ aliquam oꝑatōnem ⁊ effectuꝫ plus habet res maſticata quam non maſticata. Secunda fit in ſtomacho vbi ſegregat̉ ſubtile a groſſo ⁊ cōſtat ꝙ adhuc neutrū eſt pars corporis Ter cia fit in epate vbi fit vlterior ſegregatō puri ab impuro et conſtat ꝙ adhuc neutꝝ eſt iniciū corporis vel pars cor poris. Quarta fit in membris vbi tranſmittit̉ magis pro ium purū ⁊ illud ad mēbra tranſmiſſum tria facit. pri mum eſt ꝙ nutrit ⁊ ſaluat ſubſtanciā ſuſcipiētis reſtaurat qꝫ deperditū continue defectōnis que eſt ex calore naturali agente in ſuam materiā/ ſecundū eſt ꝙ eandeꝫ ſubſtanciam etiaꝫ augmentat ⁊ deducit vſqꝫ ad debitaꝫ quantita tem ſi eſt citra. Tercium ꝙ illud quod hijs duabꝰ actōni bus ſuperfluuꝫ eſt tranſmittit ad viam generatōnis ⁊ fit ſemen quod eſt ſuperfluitas quarte digeſtionis. Modo q̄ ro de illo ſuperfluo quia aut de illo. tantū ſit deciſio vel nō tantum de illo ſi tantum de illo ſed id nunquā fuit corpus generātis nec pars corꝑis quia in fine quarte digeſtiōis pͥmo vel conuertit̉ in corpus ſi eſt neceſſariū vel tranſmit titur generatiue ſi eſt ſuperfluū ergo ſi tantū de illo eſt ꝓ pagatō non eſt eſſencialis ꝓpagatō quia nec aīa de anima nec corpus de corpore. Item ſuperfluum nunquā vnitum

fuit maſſe corrupte ex cuiꝰ coniūctōne ꝯtrahit̉ originale ergo ille generator pͥmus nō hēbat originale. Itē ẜm hͦ nichil eſſet in xp̄o qꝛ ẜm eſſe nūꝙͣ fuit in adam. ergo non deſcendit ab adam ſꝫm corpulentā ſubſtāciā. qd̓ eſt expreſ ſe contra. Auguſtinūs. Item ſi dicatur ab ipſo deſcendiſſe non ꝙ aliquid ſui in ipſo fuerit ſecundum eſſe ſed tm̄ ſecundum originem anime vegetabilis ⁊ nutritiue que eſt potēcia in ſemine ergo pocius dicetur deſcēdiſſe a pri ma planta l̓ a pͥmo anīali in quo pͥmā habuit originē anima nutritiua vl̓ vegetabilis. Itē Cū regetabil̓ ⁊ ſēſitiua vna ſubſtancia fuit cū racionali in homine ⁊ iſta nullā habuit ab adā originē ſꝫm animā vegetabilē ⁊ nutritiuā nl̓lo modo dicet̉ dn̄s deſcēdiſſe ab adam Sꝫ ſi diceret̉ ꝙ in ſemine eſt v̓tus anīe vegetabil̓ ⁊ nō in anima hoc nich̓ eſt v̓tus em̄ non eſt ſine ſubſtācia cuius eſt v̓tus Itē ponamus ꝙ hō tm̄ ꝯmedat hominē ⁊ inde fiat ꝓpagacō Queritur in quo reſurgat caro ꝯmeſti ſi in gn̓ato ſiue ꝓpagato ergo nichil hꝫ comeſtus in quo reſurgat Si aūt reſurgit in ꝯmeſto ergo nichil ꝓpagatus hēt in quo reſurgat cum non acceperit corpus niſi de comeſto ergo de neceſſitate ꝓpagacō nō fiat oportꝫ ꝙ non reſurgat niſi vnus hō vl̓ ꝙ de nutrimento tm̄ e̓go non tm̄ de ſemine qd̓ eſt vltimū qͣrte digeſtionis Et ideo expoſicōem videt̉ ſequi ꝙ ſit eſſēcial̓ ꝓpagacō ſi aūt in generāte ergo nil hēt ꝯmeſtꝰ in quo reſurgat. Itē ſequit̉ ꝙ nō ſit peccati original̓ ꝯtractio Itē ꝙ dn̄s nō deſcēderit ſcd̓m corpulētā ſubſtanciā ab adam. te ꝙ non ſit omniū neceſſario videt̉ Itē Dam̄. Ex pr̄is bn̄placito ⁊ cooꝑacōe ſpūſſācti tribuit creatori creari pla ſmatori plaſmari ⁊ filio dei ⁊ deo īcarnari ⁊ hūanari ex ca ſtis ⁊ non coinquinatis eius carnibꝰ ⁊ ſāguinibꝰ pͥme matris explens debitū Ecce exp̄ſſe dicit ꝙ a carnibꝰ ⁊ ſanguinibꝰ nō ergo tm̄ ex ſanguine virginis beatiſſime ¶ Capitu clij.

Oſt hec querit̉ de modo Et videt̉ ꝙ fuerit creacō Dn̄s em̄ nō ē ſeminās ſꝫ per ſpiritūſāctū creās ergo fuit creacō Itē cū duplex ſit pͥncipiū mouens ſcꝫ ⁊ mutās ⁊ mutacō ⁊ creacō fuit opus ſolius pͥmi ⁊ il lud qd̓ mmediate exit a pͥmo pͥncipio eſt creacio ſꝫ iſta cōcepcio īmediata fuit a deo e̓go fuit creacō Itē quicqͥt fit ſubito nō eſt motus ſed creacō vl̓ mutacio Sed iſta con cepcio facta fuit ſubito ergo fuit creacō Itē Iere. xxxj. Nouū creauit dn̄s ſuꝑ terrā Mulier circūdedit virū ſꝫ illa cepcio fuit circūdacio ergo ꝯceptio fuit creacio Iuxta hoc ſequeret̉ vtꝝ hec concepcio fuerit in mediate a v̓tu te creata qꝛ dicit Dam̄. ꝙ ſpūſſanctus deſcēdit in ipſam dans ei v̓tutē ſuſceptiuā ſil̓ ⁊ generatiuā ſꝫ generatiua eſt que actiue generat ergo videt̉ ꝙ inmediate ſit generatꝰ a v̓tute beatiſſime virginis. Preterea videt̉ ꝙ ſimpl̓r ſit dare v̓tutē generatiua ad actū in ipſa ⁊ ſic ſequit̉ ꝙ primus ſit genitus a v̓tute creata Si aūt non eſt ſimpl̓r ſꝫ v̓tute ſpūſſancti ⁊ v̓tute generatiua v̓ginis ſil̓ cōceptū ef ficere Sic videtur eſſe cōmixtio v̓tutū ꝙ eſt hereẜ ergo de dit ei v̓tutē generatiuā Itē ſi data fuit ei v̓tꝰ generatiua ergo actus non eſt miracl̓oſus. Si em̄ ceco dant̉ oculi n̄ eſt miraculū ſi poſtea videat̉. Contra hec obiicit̉ coniūge̓ ea que ſūt infinite diſtancie infinite eſt v̓tutis ⁊ potencie. Eiuſdē aūt eſt v̓tutis oꝑari concepcōem ⁊ vnionem qꝛ ſil̓ fiūt ⁊ in vno Sed ī vnione dei ⁊ hoīs ſubſtātiē infinite diſtancie ſūt ꝯiuncte ergo hoc fuit a v̓tute infinita ergo nō fuit v̓tutis create nulla em̄ creatura infinita¶ Capi. cliiij. Einde querit̉ qͣnto tēpore dn̄s fuerit ī vtero. Et dicit augꝰ in li. de tri. iiij. ꝙ nouē menſibus ⁊ ſex diebꝰ ſcd̓m ꝙ d̓r in iohanne. ij. Quadragīta ⁊ ſex annis edificatū ē tēplū hͦ hec ꝯtra Iere. qui dicit Nouū. creauit dn̄s ſuꝑ terrā Mulier circūdabit virū ergo ſtatī in ꝯcepcione fuit vir gͦ.xl. ⁊ ſex dies ipſi fuerunt ſuꝑflui

qūſ alijs ſunt neceſarij ergo prius naſci debuit ⁊ minus eſſe in vtero ꝙͣ alij. Preterea que neceſſitas fuit ꝙ corpus ſtatim fuit in ꝯcepcōe vnitū ⁊ formatū cum non ſit ſic in alijs Etiā ſi non eſſꝫ peccatū. Itē vtrūqꝫ fieri potuit ope racione ſpūſſancti ⁊ ꝙ ſtatim eſſꝫ perfectum ꝙ qͣdrageſima ſexta die ergo cū ipſe naturam noſtrā aſſūpſerit etiā modum aſſumendi naturalē. ⁊ ꝯmunem obẜuare debuit Itē xp̄s eſt ſecundꝰ Adam vt dicit apoſtolꝰ. j. Coꝝ. xv. er go debuit in eadem perfectōne eſſe in qua primus homo. Adam fuit in perfectōe corporis Ille eī perfectionē corporis non accepit per incremēta Itē deut̓. xxxiij. dei perfecta ſūt opera ſꝫ iſta concepcio fuit in mediate opus dei gͦ debuit in perfectū corpus terminari. ¶ Capitu. cclv. Oſt hec querit̉. de partu qualiter fuerit egreſſus ex vtero cū corpus nō trāſeat ꝑ corpꝰ groſſū In diuidēdo Ad hͦ qͥdā dixerūt ꝙ dn̄s diuiſi ⁊ ſucceſſiue aſſumpſerit quatuor dotes corporis Subtilitateꝫ in egreſſione de vtero Agilitatē in ambulādo ſuꝑ aqͣs Cla ritatē in trāſfiguratōe Impaſſibilitatē ī cena Sꝫ cōtra deveritate ipſe habuit corpus groſſuꝫ ⁊ materiale ſicut cōpetit nature noſtre naſcenti ergo ſi aliud aſſūpſit hoc falſitatis fuit ⁊ fictōnis Iteꝫ ẜm hoc egreſſio de vtero n̄ fuit miraculoſa ſicut poſt reſurrexionē non fuit miraculoſuꝫ ꝙ intrauit ianuis clauſis qn̄ habuit ſubtilitatem corporis glorioſi Item dyo. de diui. no. Ignorās aūt quō ex v̓gineis ſanguinibꝰ altera p̄ter naturā lege cōpoſitꝰ ſit ⁊ quo modo ſiccis pedibꝰ corporale pōdus hn̄tibꝰ ⁊ materie grauitas ſuper mare ambulauerit. Manifeſtū eſt ergo ꝙ om nia fiebāt per miraculū. ¶ Cap̄. cclvj. Vxta hoc querit̉ vtꝝ beatiſſima v̓go in concepci one habuit dolorem l̓ aliquā delectatōem Qd̓ dolorem habuerit videt̉. qꝛ ꝑbi fuit diuiſio ⁊ diſſolucō cōtinui ergo dolor Contra ꝙ fuit ibi delectacō videt̉

quia producere de ſe ſimile eſt naturale ergo eſt delectabile Item in ſtatu innocēcie in conceptōe fuit delectacio Itē illa delectatō eſt natural̓ ⁊ per peccatū non eſt maiorata ergo maior fuit in ſtatu innocēcie ꝙͣ illa que non eſt cum libidine Sed illa ꝯcepto ſil̓is eſt illi cum immunita te peccati ⁊ libidinis gͦ maior debet eē delectatō ſine libidine quā illa que eſt cum libidine Itē natura nobilior nō biliores hēt operatōes ⁊ etiā delectatōnes ſed natura non corrupta nobilior eſt quā corrupta ergo eciā nobilior eſt eius delectatō gͦ ⁊ illius eciā que eſt illi ſimil̓ Itē beatiſ ſima v̓go maxima habuit delectatōem in eſſendo mr̄ dei er go ⁊ infiēdo. ¶ Capi. cclvij. Verend̓ etiā dignū eſſe vid̓r vtꝝ aliquā grauita tē habuit beatiſſima v̓go in portādo ⁊ videt̉ ꝙ ſic qꝛ corpus groſſum ⁊ gue addituꝫ corpori groſſo ⁊ graui neceſſario trahit ipſū ſcd̓m ſuā inclinatōem deorſum ⁊ ſic gͣuat neceſſario aliquātulo tn̄ ī hoc nō vid̓r repugnare aliqͥd beatitudini beatiſſime v̓ginis ſꝫ magis eſſe ad meritū cum generare ſit penale vn̄. Math̓. ij. Mater quedaꝫ ad memoriā reuocat filio ſuo q̄ ⁊ quāta ſuſtinuerit in vtero pro ipſo ergo videt̉ ꝙ eciā beatiſſima v̓go debeat gͣuari ī portādo Sed contra in ſtatu an̄ peccacū non fuiſſꝫ huiuſmodi gͣuitas in portando ergo nec in iſta por tatōe cuiuſmodi ꝯcepcō fuit omnino ſine peccato. Item hoc eſt pure naturale ergo non penale Iteꝫ habere apud ſe ⁊ in ſe dilem non eſt penale ſꝫ delectabile ergo beatiſſima virgo non habuit gͣuitatē in portādo ¶ Cap̄. cclviij Oſt hoc querit̉ vtꝝ habuit dolorem vel delecta cionem in pariendo Et videt̉ ꝙ dolorem qꝛ ſi ī cō uictōe que facta eſt in conceptōe fuit delectacō gͦ in diuiſione q̄ fc̄a ē in ꝑtū fuit dolor Contͣ peꝑit ſn̄ dolore Itē yſa. Anteꝙͣ ꝑturiret peꝑit Itē an ꝑtū tm̄ refici ebat̉ ſꝫm intellc̄m ⁊ tactū nūc aūt ẜm intellc̄m ⁊ om̄eꝫ ſēſuꝫ ergo modo maiorata eſt ſua delectacio. ¶ Ad predicta ẜm

ordinem ſoluendo dicimus ꝙ hec ꝯcepcio eſt opꝰ prinitatis appropͥabilem tn̄ ſpūiſācto ratōnibꝰ aſſignatis Patri autē ꝯgruit generacio q̄ eſt in ydēptitate ſubſtancie Omnis em̄ pater gn̓at in ydēptiatte ſue nature ⁊ ſb̓e ut deꝰ deū hō hominē ita gn̓acio tꝑal̓ ꝙͣuis hēat cū eterna ꝯueni enciā remotā non tn̄ ꝓpinꝙͣ miſta eī tꝑali eſt dra eiuſdem nat ure ẜm ſpeciē inter matrē ⁊ filium in eterna aūt nō eſt dr̄a eiuſdē nature ⁊ eſſencie inter patre ⁊ filiū vn̄ hͦ non a ꝓpriat̉ patri. ſꝫ ſpūiſancto cuius non eſt donoꝝ diſtribu cio Itē non eſt id̓ filiū dare ⁊ incarnatōm facere qꝛ poſſet filium dare non exiſtēte in carne vt dicit Augꝰ. in iiij. de tri. Item Cū creacō ⁊ glorificacō hēant ſe ad inuicē ſicut cā ad cauſatū ſicut vnū a ꝓp̓atur ſpūiſācto ita ⁊ reliquū Itē generatū efficere eſt dupliciter ꝑ modum efficiētis ⁊ per modū material̓ Primū iſtoꝝ tm̄ habet racionē patris vn̄ aūt material̓r facta ſit iſta ꝯcepcio dicimus cū Damͣ ꝙ non tm̄ de ſanguine. ſed de ſanguinibꝰ ⁊ carnibꝰ beatiſ ſime v̓ginis Et dicimꝰ ꝙ duplex hūiditas ſiue ſanguis ē in corpore vna nutrimētal̓ que venit a cibo ⁊ adhuc nō eſt corpus vel ꝑs coꝑis. ſed poteſt vel vniri vel ꝑs fieri vel trā ſmitti ad generacionē corporis alterius p̄ter hāc ē ibi hūi ditas ſubſtācialis que eſt actualiter in omnibꝰ mēbris ⁊ ē pars eſſencialis corporis vel eſſencialibꝰ ꝑtibꝰ generātibꝰ ꝯiuncta vel per nutrimētū in corpus conuerſa ⁊ illi vni ta ⁊ ex hijs vtriſqꝫ ſit deciſio vel ꝓpagacio Et hoc eſt qd̓ ſubtiliter tāgit ph̓s in li. de aīa Dicens ꝙ hūiditas eſt ge neracōnis factiuū ⁊ hoc duobꝰ modis Vno mō qꝛ ex ſuperfluitate ipſius in vltima digeſtione fit pars ſeminis ⁊ rei generāte Alio mō qꝛ ꝑ alimēta mēbra ſuſcipiūt com pletā quātitatē ⁊ ſb̓am vt poſſint ex ipſis decidere eſſen cialiorē ⁊ veriorem parteꝫ ſeminis ⁊ rei generate Alias ſi nutrimentū tm̄ eſſꝫ materia ſeminis ⁊ nō factiuū non bene diceret ph̓s factiuū qd̓ dicit potētiā actiuā Nunc aūt eſt nutrimentū ⁊ materia ſeminis qͣntū ad maiorē ꝑtē ipſius

ſeminis ⁊ eſt cā efficiēs ⁊ ꝯferēs m̄bris ꝯplem̄tū ad decidē dū de ſe ꝑtē eſſēcialiorē ſcinis ⁊ veriorē Itē id̓ tāgit dam̄ dicēdo in vno loco Ex ſāguinibꝰ ⁊ n̄ ex ſāguine In alio loco dicit exp̄ſſe Ex puriſſimis carnibꝰ ⁊ ſanguinibꝰ Ideꝫ tāgit Ioh̓.j. cum dicit qui nō ex ſanguinibꝰ neqꝫ ex volū tate carnis neꝫ ex volūtate viri ⁊cͣ. Dicēdo ex ſanguinibꝰ pluraliter ⁊ volūtate ſingulariter. vn̄ ph̓s eciā ⁊ non catholicꝰ diceret ꝙ omnes hōes materialiter fuiſſent ī adaꝫ et corpus eius ꝯtinuū fuiſſꝫ inuiſibile inſuper diuiſibile et nūqͣ ſtat diuiſio ex ꝑte rei diuiſe Et ſic homo ꝯmeſtus habet pro veritate humane nature illud quod contraxit in ſua concepcōne a parentibus reliquum autem quo ē poſt modū ſibi per nutrimētum ⁊ an̄ animatōem vel poſt ē vni tum cedet tercio ſꝫ de ꝯmeſto ꝓpagacō ī veritate nature ⁊ ſic quilibet hēt ſua ꝓp̓am nature hūane veritatē Ad illud dicēdū qd̓ iſta ꝯcepcō fuit per modū generacōnis ⁊ nō ꝑ modū creacōnis Nec dam. dicit cāꝫ ꝙͣuis hoc dicat magiſter in ſentēcijs Sed dicit ſic Non ſpermatice non ſeminaliter ſed ꝯditiue ꝑ ſpm̄ſāctm̄ Et alia trāſlacō habet crea liter quaſi di. ꝙͣuis non ſit pure creacō eſt tn̄ ibi ꝓpͥetas ⁊ ſimilitudo creacionis. qꝛ facta fuit ſubito ⁊ in mediate a deo qui nō indiget materia. Cōcedimꝰ eciā ꝙ dn̄s fuit in vtero ducētis ſeptuagīta ſex diebꝰ hoc ſūt triginta nouē ebdomede ⁊ duo dies Et ꝯgruētiſſimū ⁊ p̄cioſiſſimū tꝑe eſt quo ẜm ordinē nature nō errātis nec deficiētis partuꝫ congruit eſſe in vtero partus anime infuſioneꝫ nec dꝫ do minus ꝯcipi ꝑfectione corporali ꝙ eſſet contra modū hu mane natiuitatis ſꝫ ꝑfectione ſpirituali. Sed primo ade de terra nato congruebat corporalis ꝑfectio Secūdo ade celeſti congruebat corporalis perfectio ſpūalis ⁊ hoc in telligit̉ per viꝝ cū d̓r mulier circūdabit viꝝ Itē ſine dotis aſſumptōe exiuit clauſo vtero ſupernaturaliter naſcē do Concepit eciā beatiſſima v̓go ſine dolore cū ſūma ſpūs delectacōne et eciam cum ſūma delectacione naturali ſed

naturalis fuit ibi materialis ſpiritualis vero formalis ſicut ipſa conceptō fuit ſpirituſancto tantū operāte ⁊ na tura operatōm ſuſcipiente. nec diſſolutō ꝯtinui eſt doloris niſi fiat a principio extͣ agente per violēciā ꝙ h̓ nō fuit Item dicimus ꝙ fuit ſine gͣuedine ẜm ꝓpͥetatē ſtatus in nocencie ſicut corpꝰ ꝓpͥum ꝓprie non grauat ſic naturaliter corpꝰ matris ⁊ filij ante partū fuit quaſi vnum corpus vn̄ ſꝫm naturā nō eſt vnum aptū natum alteꝝ genera re ⁊ grauare ¶ Capitu. cclix. Oſt hec querit̉ de hoc quod dicit̉ in vtero ⁊ videt̉ ſuperfluū eſſe Omnis em̄ concipiens concipit in vtero Ad hoc dicimus ꝙ hoc priuilegiuꝫ eſt iſtiꝰ ſolius conceptōis Omnes em̄ alie concipiunt in vteꝝ illa ſola concepit in vtero quia concepit virgo ⁊cͣ ¶ Capitulū. cclx. Oſt hec querit̉ de nomine de quo ſubiungit̉ Et vo cabis nomen eius ih̓m Querit̉ ergo utrū v̓bū incarnatum habuerit vnum ſolū nomen Et videt̉ ꝙ ſic Vnius em̄ indiuidui natural̓r debet eſſe vnum nomē. Item Vnū ſufficit determinare ipſū indiuiduum ab alijs Item vnum eſt ſigͣtū Contͣ inferius dicit filius altiſſimi vocabit̉ Itē yſa. vij. Vocabit̉ nomen eius emanuel Iteꝫ cum hic ānuncietur d̓ine ⁊ hūane vnio ⁊ hoc intelligatur per emanuel hic potius deberet illud nomē poni Item de eodem eſt ānūciatō de quo fuerit ꝓph̓atatō ſꝫ illa fuit ſub hoc nomine Emanuel ergo hic deberet poni Item yſa. ix. Vocabit̉ nomen eius āmirabilis ꝯſiliarius deus fortis ⁊cͣ ergo multa habuit nomina Iteꝫ vocabitur nomen eiꝰ ſpo lia. detrahe feſtina predicare Item omnia nomina cōueniniūt tribꝰ perſonis ergo non ſunt ꝓp̓a v̓bi incarnati Item nullum cōmune eſt ꝓpum ſed fortis ⁊ āmirabilis ⁊ huiuſ modi non ſunt ꝓpria ergo ſunt ꝯmunia Iteꝫ Meſſias fuit ꝓmiſſus hic aūt eſt xp̄s gͦ hic debuit vocari criſtus ¶ Cap̄. cclxi.

Oſt hec querit̉ quis impoſuerit illud nomē Et vi det̉ ꝙ ioſeph Math̓.ij. joſeph filii daiud Noli timere acciꝑe Mariam coniugē tuam ⁊ infra Sed vocabit̉ nomen eius Ih̓s ergo ioſeph impoſuit Ite luc̄. iij. Vocatū eſt nomen eius ab angelo priuſqͣꝫ in vtero conci peret̉ ergo angelus impoſuit Item hic dicit̉ ꝙ ſuperbenedictiſſima v̓go filio ſuo nomen impoſuit Item ad ipſam pertinebat qꝛ ipſa ſola inter hōies ius ad eū hēbat. Item ipſa ſola plene ipſū tūc cognouit ⁊ optime ꝓpͥetates ipſius ſciuit Itē ſignificato eſt per inſtitutōm ſꝫ vna eſt ſig nificatō ergo vna tm̄ debuit eſſe inſtitutō. ¶ Ca. cclxij. Oſt hec querit̉ qn̄ inſtitutū fuerit illud nomen. Et videt̉ ꝙ ab eterno. Luce. iij. Priuſqͣꝫ in vtero ꝯciperet̉ Itē Math̓. ij. Vocabis nomē eius ih̓s Bloſa. Non impones qd̓ ab eterno ab angelo inpoſitū eſt Item gloſa. Non decuit tam gloſuꝫ nomē prius appellari ab hōinibꝰ ſꝫ excellentōre natura ne homo machinator hꝰ nominis videret̉ Item alia gloſa. Sicut a xp̄o xp̄iani ſic in vtraqꝫ natura a Iheſu ideſt ſaluatore ſaluati vocant̉ qd̓ nomē non ſolum cn̄qͣ ꝯcipiam in vtero ſꝫ etiā ante tꝑa ſe cularia vel a deo eſt ordinatum Cantͣ. Luce. ij. Poſtꝙͣ impleti ſūt dies Item domina impoſut vel ioſeph ex tēpore. ¶ Capitu. cclxiij Oſt hec querit̉ Cui queniat illud nomen Et vid̓r ꝙ tribꝰ perſonis Pater enim ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctꝰ ſaluant a peccatis ergo ſaluator ergo criſtus Item opera trinitatis ſūt indiuiſa Item eſt eternū ⁊ nō ꝑ ſonale ergo ꝯuenit tribꝰ Itē ꝯnotat effectum ergo cōue nit tribꝰ Cōtra illud eſt ꝓpum nomen v̓bi incarnati ergo non ꝯuenit trinitati ¶ Solutio D hec ſoluendo dicimꝰ ꝙ ꝙͣuis vnū ꝓprium non poſſit eē pluriū tn̄ vniꝰ poſſūt eſſe pl̓a ꝓp̓a vt ri ſibile ⁊ diſcipline ſuſceptibile hōinis. Vn̄ cū v̓bū incarnatum plures hēat ꝓpͥetates: ſibi ſoli cōuenientes et

nulli alteri vel alie perſone poteſt a qͣlibet iſtaꝝ denominari Vn̄ omnia predicta nomina conueniūt ei ratōe diu̓ſaꝝ ꝓ prietatū Cum aūt ab vltimo et optimo vnum qd̓qꝫ habeat denominari finis aūt eſt vltimum in vtroqꝫ ergo debet vnū qd̓qꝫ ꝓp̓iſſime denominari a fine Cū ergo finis incarnacōis ſit ſalutacio humani generis Verbū dei incarnatū id filius dei incarnatus rc̄e vocatꝰ eſt ih̓s. Sic ergo ꝙͣuis ſaluacio a culpa ſit ꝯmunis tribꝰ perſonis tn̄ redēptō per paſſionem ꝓp̓a eſt filij incarnati. Et ſecūdum hāc filius ſolus ſanguine ſuo ſaluū fecit ppl̓m ſuum a peccatis ſuis vn̄ ip̄e ſolus ih̓s d̓r qd̓ eſt ſaluator Item ꝙͣuis mirabilitas et fortitudo in ſe ſint ꝯmunia tn̄ mirabilitas natiuitatis de virgine. fortitudo in morte non ſūt ꝯmūia tribꝰ perſonis ſꝫ ꝓpria filio incarnato Item illud nom̄ impoſuit deus āgelus ⁊ do mina oīm ⁊ ioſeph Deus rem nominis p̄ſtando Angelꝰ p̄ dicādo. dn̄a imꝑando. joſeph exequendo. Ex hoc patet qn̄ impoſitū fuit ſcꝫ a deo eternaliter Ab angelo in ānūciatōe A domina ⁊ ioſeph in circumciſione Ex hijs ergo patꝫ ec cui conueniat nomen ih̓s Si aūt querat̉ d̓ ꝯiunctōe iſto rum nominū ih̓s xp̄s Dicimus ꝙ nominauit vnam perſonām a duabꝰ naturis que inuenta eſt ſꝫm humanitatē ſaluatori ẜm diuinitatē humanitati ꝯiunctam ¶ Capitulū. cclxiiij. Oſt hec querit̉ de eo quod ſubiūgit̉ hic erit magnus. Querit̉ vtꝝ dominus per incarnatōni ſuam factus ſit magnus vel paruꝰ Et vid̓r ꝙ paruꝰ psͣ Miſeuiſti cum paulominus ab angelis ⁊cͣ Sꝫ prius fuit multomaior angelis Apl̓s ad hebre. ij. Nūc aūt qͥ modio ꝙͣ angeli minoratꝰ eſt videmus ih̓m ꝓpter paſſioneꝫ mor tis gloria ⁊ honore coronatū Item philip. ij. Exinaniuit ſemetip̄m formam ſerui accipiens Item Bern̄. ſuper illud Magnificat anima mea dn̄m ⁊cͣ dicit ſic non laudat̉ domi nus magnus ⁊ laudabilis nimis ſꝫ paruus dn̄s ⁊ amabilis nimis Item Yſa. paruulus filius natus eſt nobis Itē Ber

Quare erit ⁊ nō pocius eſt magnus qm̄ ſemper equaliter eſt magnus ⁊ non habet quo creſcat vt maior poſt concep tū futurꝰ ſit ꝙ an̄ ſit l̓ futurꝰ ſit Itē duplex eſt magͣtu do mol̓ ⁊ v̓tutis De mag̓tudine molis nich̓ ad ꝓpoſitum quia illa ē indifferens iuxta ꝙ. j. Regii. xvj. dicit̉. Non reſpicias vultū eius nec altitudinem ſtature eius qm̄ ob ieci eum Magnitudo aūt v̓tutis nulla acceſſit deo per incarnatōem qͥcquid em̄ poteſt hō pōt et deꝰ ⁊ plus gͦ qͥcqͥd poteſt modo potuit ⁊ prius ergo non eſt magnus factus Contra magͥficat annia mea dn̄m ergo ipſa magnificauit eum ergo ipſe eſt magnificatus vn̄ in figura. iij. Regū. x. magͥficatus eſt rex ſalomon ſuper om̄s reges terre ⁊ diui cijs ⁊ ſapiencia ⁊ vniuerſa terra deſiderahat videre pultū eius Item Bern̄. Vere magͥficatus eſt quia magͥficauit eum dominus in conſpectu regū et adorent eum omnes re ges omnes gentes ſuiant ei. Itē augmentū eſt preexiſtē tis mag̓tudinis additantum Ipſe autem manens qd̓ erat aſſūpſit qd̓ non erat ergo magͥficatus Itē Tale additum tali facto ipſum magis tale. ſꝫ diuitas eſt bonum ⁊ hūanitas eſt bonū ergo alteꝝ alteri additum erit mag̓ bonum. ¶ Solucio ⁊cͣ D hec ſoluendo dicimus ꝙ dn̄s ih̓s xp̄s incarnacione factus eſt magnus et paruuꝰ quia factꝰ ē deus ⁊ homo. Magnus. inquantum deus. Par uus inquantum homo ⁊ hoc reſpectu diuinitatis ergo et vna eadem perſona magͥficata eſt ⁊ ꝑuificata ⁊ eſt magͥficē cia hec de diuinitate ꝑuitas aūt ſiue exinanicio ab humani tate Qd̓ autē perſona poteſt magͥficari hoc hēt ratōm hūa nitatis quia diuina natura nō hēt quo creſcat Qd̓ aūt per ſona d̓r ex maniri hoc ꝯuenit ei rōne diuinitatis Eſt auteꝫ puificacō ſiue exinanito non d̓m nature in aliquo ſꝫ cum in feriori vno Sic ⁊ magͥficatō hoc nō nature extra metā ꝓpriam eleuatō. ſꝫ cum ſumma natura perſonalis coniuncio Erit itaqꝫ magnus. nobilitate poteſtate dignitate virtute

famoſitate vtilitate nouitate. De magnitudīe nobilitatis Bern. bn̄ magnꝰ cuiꝰ magnitudinis non eſt finis ⁊ quis magnꝰ ſicut deꝰ noſter plane magnꝰ ⁊ tam magnꝰ ꝙͣ altiſ ſimꝰ. Et infra. Altiſſimus em̄ pr̄ quā altꝰ ſit potuit tn̄ equalē ſibi facere filiū fecit itaqꝫ angeluꝫ magnū ſꝫ nō ꝙͣtus eſt ipſe ⁊ ideo non fieri altiſſimū Solū aūt vnigenitū que non fecit ſꝫ genuit omīpotes oīpotentē. altiſſimꝰ altiſ ſimum. Coeternꝰ coeternū ip̄m ſibi ꝯꝑari ꝑ omnia nec ra pͥmā eſtimauit nec iniuriā. De magnitudīe dignitatis ſi ue auctoris eſt. Erit em̄ magnꝰ dn̄s qͥa magnificauit eū dn̄s ⁊cͣ. vt sͣ de magnitudine poteſtatis. bern̄ Magnificat aīa mea dn̄m. quia hic ei̓t magnꝰ ⁊ magna faciet tibi quia potens eſt ⁊ ſcm̄ nomen eiꝰ. Item poteſtas eiꝰ pote ſtas et̓na que nō auferet̉. Dan̄. vij. De magnitudinē vir tutis ⁊ dignitatis ſil̓. deut̓. ij. hn̄s in veſtimēto ⁊ femore ſuo ſcriptū rex regum ⁊ dn̄s dominātiū. Itē apoc̓. v. vicit leo de tribu iuda. de magnitudine fame p̄s Magnꝰ dn̄s et laudabilis nimis. Itē a ſolis ortu vſqꝫ ad occaſuꝫ laudate nomen dn̄i. De magnitudīe vtilitatis. bern̄. magni ficet̉ em̄ a nobis ꝑuus ⁊ magnus dominꝰ quos vt facerꝫ magnos factus eſt paruus ꝑuulꝰ ait natus eſt nobis. no bis inquam nobis non angel̓ qui cum magnū hr̄ent par uum non requirebāt ergo nobis natus nobis eſt datꝰ. quia robis neceſſariꝰ Ideo de nobis nato nobis dato fa ciamus ad qd̓ natꝰ eſt ⁊ datus eſt vtamur nr̄o ad noſtrā vtilitatem ſed de ſaluatore ſalutem operemur. De magnitudine nouitatis Iere. xxxj. Nouum creauit dominus ſu per terram Mulier circundabit virum. Et dyo. ꝙ eſt om nium nouorum nouiſſimum. Magnꝰ inquā erit ſcd̓um om nem modum. magnus ſcd̓m ſubſtantiam. quia deꝰ magnꝰ ſcd̓m quantitatem quia omnipotens. Magnus ſecunduꝫ qualitatem quia ſumme bonus deus. magnus ſecundum relatōnem quia filius dei. Magnus ſecundum quando. quia eternus. magnus ſecundum vbi quia vbiqꝫ magnꝰ

ſecunduꝫ ſituꝫ vel poſitōem. qꝛ celum ſibi ſedes eſt et ter ra ſcabelluꝫ pedum ſuoꝝ Et ſedet ſuper iherubin ⁊ ambulat ſuper pennas ventorum ſedet adexteram patris ⁊ aſtat nunc vultui eius pro nobis magnus ſꝫm habituꝫ quia ve ſtimenta eius ſunt candida ſuper niuem qualia fullo n̄ po teſt facere ſuper terram quia fortitudo ⁊ decor indumētuꝫ eius. Indutus eſt em̄ decore et precinxit ſe virtute Conci dit ſaccum ſuum ⁊ circūdedit ſe leticia magnuſqꝫ eſt mag nitudine actionis quia in principio creauit deus celum ⁊ terram idē in filio queꝫ genuit in quo omnia creauit recrea uit iuſtificauit glorificat Vnde generatō ⁊ generatō laudabit opera tua Item opera fecit que nemo alius fecit vn de opera que ego facio nemo alius fecit et opera que ipſe fecit teſtimoniuꝫ perhibent ei et magnus filius magni dei. magnus quoqꝫ in paſſione Ipſe em̄ nouiſſimus viroꝝ vir dolorum ⁊ nō eſt dolor ſimilis dolori eius. Sic ergo patet qual̓r paruulus iſte per omnem modum magnificatus eſt. Eſt autem magnus iſte paruificatus Vnde Bernar. Et tu quidem virgo paruulum pariens paruulum nutriēs par uulum lactans: ſꝫ videns paruum magnuꝫ cogita Et infra Ecce pauulus in medio ſtatuitur O ꝑuulus ꝑuulꝰ deſi ratꝰ O vere paruulus. ſed malicia non ſapiēcia Studeaamus effici ſicut paruulus iſte Diſcamus ab ipſo. quia mi tis eſt ⁊ humilis corde ne magnus videlicet deus factus ſit ſine cauſa homo paruulus ne gratis homo mortuus ne in vacuum crucifixus. Sic ergo patet qualiter paruulus iſte paruus eſt et magnus. leo et agnus. leo de tribu iuda ⁊ agnus qui tollit peccata mundi ⁊cͣ ¶ Capitulum cclxv Oſt hec queritur de eo quod ſequitur Et filiꝰ al tiſſimi vocabit̉ ad qͥd addat̉ cū ſupͣ dictū ſit ⁊ vo vocabis nom̄ eiꝰ ih̓m ⁊ qͣl̓r diffe̓at hͨ vocatōab illa Filiꝰ altiſſimi ē ꝯmū oīm hoīm iuxta illud filij excelſi oēs Et iſtud pr̄ nr̄ ⁊ illud et eris filius altiſſimi obediens Iteꝫ

altiſſimꝰ deꝰ ē t̓nitatis gͦ ip̄e eat filiꝰ dei t̓nitatatis gͦ fili us ſpūſſancti ⁊ filiꝰ filij Ad hͦ dicimꝰ ꝙ differt hͨ filiatō ab alijs ⁊ vocatō a ſupͣda hͨ eī filiatō eſt ꝑ eternā genera tōnem Alie aūt per adoptatōem Superius poſita vocatō notat ꝓprij nominis inpoſitōnem hec aūt non ſolam ꝓpriā vocatōnem ſed ⁊ rei nominis ⁊ diuine nature per opera de claratōnem Ipſe itaqꝫ vocabitur eterna nominatōne ſcrip ture atteſtatōne Iohannis ꝓphetatōne oꝑuꝫ probatōne patris declaratōne columbe oſtenſione/ petri cōfeſſione de monum ſuſpicatōne doctrine ſingularitate quia numꝙͣ lotutus eſt homo ſicut hic homo Gloſa quia deus cuius fuit in poteſtate ſermo ⁊ non ſicut ſcribarum et phariſeoruꝫ Omnibꝰ ergo iſtis modis vocabitur ab hominibꝰ filius al tiſſimi vnigenitus in eſſe nature vnigenitus in donis gratie Summus in eſſe glorie. Vnde in eſſencia cū patre eſt a patre eterna generatōne vnum princicipium in ꝯmni ſpi ¶ Capitu cclxvi. ratōne. Oſt hec querit̉ de eo qd̓ ſubdit̉ dabit illi deus fe dem dauid patris eius Querit̉ ergo vtꝝ ꝑ ſedem dauid hic intelligat̉ regnū corꝑale vel ſpūale Si corporale illud nūqͣ habuit ymo a turbis eum regem face̓ volentibꝰ fugit/ et ante Pilatū ꝓteſtatus fuit Regnū me um non eſt de hoc mūdo Si aūt in intelligatur per hoc reg num ſpirituale illud ſēper habuit Item dabit dominus ſe dem dauid. glo. ī preſenti vita regnabit corda inhabitās in futurā ad gloriam vocans ſed criſtus homo regnū ſpirituale nūꝙͣ habuit inquantum autem deꝰ illud ſemper ha buit ergo illi nūqͣ datum fuit Iteꝫ quando natꝰ fuit tūc rex fuit ergo naſcendo vel per natiuitatem nō accepit Itē diffinientes ꝑ genꝰ ꝓpinquiꝰ diffiniunt gͦ regnū iudeoꝝ ꝓ pinquiꝰ fuit dn̄o ibeſu criſto. Itē pociꝰ dixiſſꝫ ſedē ioſie pa tis eius p̄ſtim cuꝫ ioſias in pl̓imis figurauit dn̄ ih̓m xp̄m Item regnum dauid fuit in ſanguinis effuſione ꝓpter qd̓ ei. ij. Regū vij. Nūquit edificabis michi domū. Glo

Nūquid vir ſanguinum ⁊. iij. Regnū. v. Nō poterat edi ficare domum nauam dei ſui ꝓpter bella imminētia in circū itu Regnum autem ſalomonis fuit pacificum ſicud ibidem ſubiungit̉ Nunc aūt dedit requiē deꝰ michi ꝑ circuitū et non eſt ſathan nec occurſus malus Si ergo regnū dauid in ſanguinis effuſionem regnum vero ſalomonis in pace re gnum ergo ſuum intra nos eſt et iuſticia et pax et gaudium in ſpirituſancto quia in pace factus eſt locus eius. et non eſt ipſe deus diſſentōnis ſed pacis qui eſt pater futu ri ſeculi princeps pacis. ergo expreſſius et potius figuratur regnum eius per regnum ſalomonis ꝙͣ per regnum dauid Item nomine ⁊ re et regimine videtur ſalomon de um expreſſius figuraſſe neo quia pacificus interpretatur criſtus aūt pacem fecit ei qui longe eſt et qui ꝓpe eſt. iij. Regum. x. Magnificatus eſt rex ſalomon diuicijs ⁊ ſapiencia ſuper omnes reges vniuerſe terre ⁊ vniuerſa terra deſiderabat vultum eius videre hec aūt omnia ꝓp̓iſſime ꝯueniunt ei quia virtus et ſapiencia eſt patris in quo ſūt omnes theſauri ſapiencie ⁊ ſciencie dei abſconditi Specioſus forma prefilijs hominū in quem eciaꝫ deſiderant angeli proſpicere regimen quia non fuit ſathan nec occurſus ma lus ſicud dauid eſt in regno ſuo Item in opere dn̄m figu rat ipſe em̄ domū dn̄o edificauit Et xp̄c vera ſapīa edifica uit ſibi domū et excidit colūpnas ſeptē. ꝓu̓. xi. Itē d̓ina electione vid̓r dn̄m figurare qꝛ de eo iuxta lrāꝫ ſcriptuꝫ ē Ego e̓o illi in pr̄eꝫ ⁊ ip̄e michi in filiū Quid vere et ꝓpͥe ſa lomō ꝯuenit dn̄o ih̓u xp̄o nec obſtat ꝙ ſalomon alienigenas copulauit cuꝫ eciā ſibi in hͦ figurꝫ qui zelotipia aīaꝝ qͣſi extͣ ſe raptus aīas peccatrices ſibi in miẜicordia ⁊ miſſa tōibꝰ deſpōſa Qd̓ aūt malū factū poſſit bonū figurare pꝫ glo. ij. Reg̓. xi. ſr̄ hyſto. Adulteri ⁊ in terfectōis vrie Itē cā. iij. Videte regē ſalomonē ī dyademate qͦ corona eū mater ſua gloſa. v̓go maria Item rex ſalomon intelligitur rex criſtus. ergo ⁊ ſua ſedes debuit dici ſedes ſalomonis.

¶ Capitu. cclxxvij. Oſt hoc queritur de eo qd̓ ſequitur. Regnabit in domo iacob in eternum ⁊ regni eius nō erit finis Si enim ſedet ſuper ſedem dauid ergo eciam regnat in dom dauid. Nichil enim eſſet dictum dabit ei ſedē regis theutonie ⁊ regnabit in regno eius frācie Item ſi intelligat̉ ꝙ regnaturꝰ ſit vtrobiqꝫ ergo regnuꝫ iacob debuit p̄poſuiſſe Itē nō pōt de diuerẜ regnis intelligi. qꝛ regnum dauid non fuit niſi in domo iacob. ideſt in iudeis. Ite cum dūs ſpiritual̓r regnet nō ſolū ſuper eos qui ſunt in domo iacob ſꝫ ſuper totam eccleſiam debuiſſet dixiſſe in domo ade vel abel a quoꝝ altero eccleſia incepit Itē ſi intel ligat̉ de regno ſpirituali quo regnauit ſpūal̓r ſuꝑ populuꝫ peculiarem ſcꝫ eccleſiam iudeoꝝ tūc debuiſſet dixiſſe in do ma abrahe. vel diſſeminatō iſtius populi facta per yſaac. Iuxta illud Gen̄. ij In yſaac vocabit̉ tibi ſemen ergo de buit dicere in domo yſaac Iteꝫ ſi voluit denominare a primo rege Iſrabel Sed hoc fuit ſaul ergo debuiſſet dixiſſe in domo ſaul Iteꝫ cū dauid non habuerit ſpūaleꝫ ſedē quō regnum ſpūale d̓r ſedes dauid Iteꝫ qͥcquid nō eſt in eter num illius eſt finis ergo alteꝝ ipſoꝝ erit ſuꝑfluū. Capitu cclxxviij. Vxta predicta querit̉ vtꝝ ſit rex angelorū et ec cleſie triūphantis Et vid̓r ꝙ ſic. hō eſt digniſſima creaturaꝝ omniū ergo digniſſimū omniū creatura rū digniſſime erit rex ergo rex angelorum Iteꝫ mater ſua eſt regina angelorum ergo et ipſe rex angelorum Iteꝫ ma ter ſua eſt exaltata ſuper choros angelorum Et dicit. jero nimus Qd̓ hoc ſolum ꝯuenit matri ⁊ filio ergo ipſa regina et ipſe rex angelorum Item caritas ordinat ſtatum patrie. ſed dominus in proportōnabil̓r habuit caritatem ſuper ſcraphia. ergo et ſtatum. ergo et rex angelorum Iteꝫ Mathei. quarto. Acceſſerunt angeli. et miniſtrabant eſ

Item ipſe eſt in quem deſiderāt angeli proſpicere Item a poclipſis pͥ. Conſuus tuus ſum ⁊ fratrum tuoꝝ Dicit an gelus ad. ioh̓em Item in eodem. xxiiij. Seniores mittūt coronas ſuas ante pedes ſedentis in thro. quia omnes ſā cti confitent̉ ꝙ ꝑ humanitatem criſti coronati ſunt Item filij reſurrectionis equales erūt angelis Sꝫ ipſe eſt rex eorum ergo angeloꝝ Ipſe em̄ eſt primogenitus mortuorum et princeps regum terre Apoc̓. pͥmo. Item Luce xix Homo quidam abijt in regione longinquā accipere ſibi re gnum et reu̓. ergo criſtus accepit regnū eccleſie triumphntis Item. yſidorus Trinitas ſibi ſoli nota eſt ⁊ homi ni aſſumpto Item anima criſti ſciuit omnia que deus. ergo ipſe eſt ſuperior omnium angelorum in cognitōe. ergo et in dilectione Item dicit dyoniſius in eccleſiaſtica ierar chia. v. Lex quidem hec eſt diuinitatis. Sacratiſſima per prima. ſecunda ad diuiniſſimam ſuam reducere lucem. et ſic per ſuperiora regunt̉ inferiora ergo ipſe eſt rex angelorum Item habet in veſtimento et in femore ſuo ſcriptū rex regum et dominꝰ dominanciū Item dyoniſius in celeſti ieratchia capitulo vij. Quoſdam em̄ eorum introducūt a prioribꝰ ſacra eruditos donum eſſe celeſtium virtutum et regem glorie in celum humanitus receptum Quoſdaꝫ vero apud iheſum in mediate docentem. et prelargiens eis manifeſtantem ſuam humanam benignitatem Ego inquit diſputo iuſticiam et iudicium ſaluatoris Ex hijs patet ꝙ angeli illuminant̉ ⁊ particiunt̉ in quibuſdam in mediate a domino iheſu criſto inquantū homo ergo inquantū homo ē rex angeloꝝ Contra celeſtis ſeraria eſt ſuper humanaꝫ er go infimus de celeſti eſt ſuper ſup̄uū de humana Sed inferiora nō regūt ſuperiora gͦ nullus hō pōt eſſe rex angeloꝝ Itē ſimile eſt ſimplū ſimplo et optimū optimo. Sed āgelꝰ ſuꝑior ē et melio hoīe gͦ optimꝰ āgelꝰ optīo homīe. Itē dyo. regnū ē oīs finis ⁊ ornatꝰ ordīs ⁊ legis diſt̓bu tō. ſꝫ xp̄c inqͣtū hō n̄ diſtribulāgl̓is fīes ⁊ ornatꝰ ⁊ legē gͦ

non eſt rex eoꝝ inquantum homo Item pſalmiſta Minu iſti eum paulominus ab angelis. ergo non eſt rex angeloruū. Item. Criſtus aut eſt ſuperior angelis inquantum homo aut non Si non ergo non eſt rex. ſi ſic ⁊ inquantum hoc ergo omnis homo quod eſt falſum Item rex debet eſſe eiuſdem nature cum eis quoꝝ eſt rex et ecōuerſo Aſinꝰ em̄ non poneretur rex auium nec aquila rex animaliū gro ſſibilium Et criſtus homo non eſt eiuſdem nature cum an gelis ergo inquantū homo non eſt rex angelorum Item in angelis non eſt ꝓprie lex ergo non eſt rex Item anima eſt ſubſtancia intellectualis illuminatōem a primo pltima delatōne receptiua ergo angelus prior natural̓r ſuperior am ma et anima ſupremum hōinis. ergo ſuperior omni homine ergo non eſt rex angelorum. Item ſpūs vmbilis corpori ꝓpinquior eſt ꝙͣ nō vnibilis et ſpiritus non vnibilis ꝓpi quior ſpiritui in creato ꝙͣ vnibilis ergo ſpiritus angelicꝰ ꝓpinquior eſt deo qͣꝫ humanus ergo nobilior et melior er go homo non poteſt eſſe rex āgeloꝝ Item Luc̓ Aſtitit an gelus de celo confortans eum Item. Dyoniſi. in celeſti ie rarchia cap̄. iiij. Video em̄ ꝙ tempore iſto ſuꝑ eſſenciarum celeſtium ſupereſſencialis eſſencia ad id ꝙ ſecunduꝫ nos in mutabiliter veniens non reſilit ad ſe ordinata ⁊ aſſumpta humana ordinatōne Sed ſemper obediens ſubditur patris et dei per angelos diſpoſitōnibꝰ et per medios ipſos nunciatur ioſeph a patre diſpoſita filij ad egiptum receſ ſio Et iterum in iudeam ex egipto traductio ⁊ peraugelos videmus ipſum paternis legatōibus ordinatum iuſte dicere vt ſcienti noſtris ſacerdotalibus traductionibus ex preſſa et de angelo ipſum iheſum confortantem ¶ Solutio D hec ſoluendo dicimus. Qd̓ de domino noſtro Iheſu criſto eſt quadruplex modus loquendi Primo de ipſa ypoſtaſi ſiue perſona ſecundum qd̓ eſt rex omnium argelorum. Secundo de

natura. ideſt de perſona racōne diuine nature et ſic eſt ad huc ſuꝑior omni angelo Tercio de ꝑſona hūane nature. Sed hec poteſt eſſe duplex vel ſcilicet ꝙ ipſa eſt in vnione cum diuina et ſic adhuc eſt ſuperior omni angelo. vel ſecū cūdū ꝙ in ſe circunſcripta diuinitate conſiderat̉ et ſic lo quit̉ Dam̄. Vbi ait ꝙ ignorātem ⁊ ſeruilem naturam aſ ſumpſit Tribꝰ ergo modis eſt ſuperior omni angelo Quar to modo eſt inferior omni angelo. Ad ea que obiecta ſūt de ſede et regno Dauid dicimus ꝙ ibi accipit̉ ſignum ꝓ ſignato Per regnuni ergo Dauid temꝑale figurat̉ reg nin xp̄i ſpirituale. Dabit ergo illi ſedem regni ſacerdotij magiſterij iudicij conuiuij Dauid ꝓpter carnis. ꝓpagato nem/ diuinam electionem humiliū. exaltatōm hoſtium deie ctionem ſanguinis effuſionem diuini cultus augmentatō nem ſpiritualē prefiguratōem ſpecialem promiſſionē operum incitatōm v̓tutum ſimilitudinem caritatis magnitudinē Et regnabit miſſis miſerando malos extirpādo bonos exaltando omībꝰ imperando hoſtes ſubigando curias ce lebrando iura ꝓuulgando regnum dilatādo Regnabit aūt per gratiam et gl̓iam in domno per caritatis vnitatē hoſpi tis ydemptatem cibi ⁊ veſtitus communitatem operum cō firmitatem in domo iacob inꝙͣ peregrinantem ſeruientē cō trahentem fugientem repatriantem. Dicimus eciam ꝙ re gnum criſti figuratum fuit in regno dauid. Et in regno ſalomonis Sed regnum dauid ſignat regnum criſti preſens ſupernimitatem eccleſiam que eſt in bello contra vicia et dum effuſione ſanguinis ⁊ caſtigatōne corporis ⁊ cru cifixione carnis cum vicijs ⁊ ꝯcupiſcenijs. Regnum autem ſalomonis figurat regnum triumphantis eccleſie que eſt in viſione pacis. Ibi non auditur mallens nec ſecuris ſicut dicitur de templo quod edificauit. Salomon. iij Regum. xvj. Sed ſedet ibi populus domini in pulchritudine pacis in thab̓nacul̓ fiducie ⁊ reqͥe opulēta yſa. xxxiij un̄ ſedes dauid appellat̉ h̓ regnuꝫ ꝑ grāꝫ in pn̄ti per domū

Iacob intelligitur regnum glorie in futuro. vn̄ potiſſime ponit̉ ibi iacob qui caritatē ſignat iuxta illud Abrahā ge nuit yſaac. yſaac genuit iacob ideſt fides ſpem. ſpes caritatem vnde non eſt ibi domus ade qꝛ non eſt ibi terrena. ſꝫ celeſtis conuerſatō non abrahe vel yſaac qꝛ fides ſpes euacuabunt̉ Sola aūt caritas numꝙͣ excidet vnde regnabit in domo icob meternum. Vnde Bern̄ Deniqꝫ quid magnum promittitur ei qui ſedet ſuper cherubin. quē ꝓph̓a vidit ſedētem ſuper ſoliū excelſſum ⁊ eleuatum ſedere in ſede pa tris dauid Sed nouimꝰ qͣndā aliam iheruſalem ab ea que nūc eſt in qua regnauit dauid ſigͥficatam multo iſta meli orem multo ditiorem hāc igit̉ puto h̓ fuiſſe p̄figuratam Illo videlicet vſu loquendi quo ſepe ſcriptura ſignans po nit pro ſigͥficato Tunc ſane dedit illi dominus deus ſedem dauid patris ſui quando conſtitutus eſt ab eo rex ſuꝑ ſiō montem ſanctū eius Sed hoc ꝓpheta de quo regno dixerit exp̄ſſus apparuiſſe videt̉ in eo. qd̓ nō in ſion ſed ſuꝑ ſion poſuit nam ideo fortaſſis dictuꝫ eſt ſuper quia in ſion quidem regnauit dauid. Sed ſuper ſion regnū eſt illius de quo dictum eſt ad dauid de fructu ventris tui ponaꝫ ſuper ſedem tuam de quo per alium ꝓphetam dicit̉ Super ſolium dauid. et ſuper regnum eius ſedebunt in eternum vides quia vbiqꝫ reperis. Super ſion Super ſedem Suꝑ ſolium Super regnum Dabit ei dominus ſedem dauid pa tris ſui Non tipicā ſed veram non temporalē ſed eternā nō terrenam ſed celeſtem que idcirco ut iam dictum eſt memoratur fuiſſe dauid. quia quod hic temporaliter ſedit eterne illius gerebat ymaginem. Et regnabit in domoia cob ineternū Hic qͦꝫ ſi domū iacob tēporalē accipimꝰ quo modo in illa que eterna eſt in eternū regnaturus eſt. Que renda eſt ergo domus eterna iacob ī qua reguꝫ in eternū cuiꝰ regni n̄ erit finis. Aut n̄ vna ead̓qꝫ domꝰ illa iacob ex aſꝑās īpie abnegat eū ⁊ īſipient̓ reſpu an̄ faciē pilati qn̄ il lo ꝓferēte rege vr̄m crucifigaꝫ vno ore rn̄dendo clamauit

Non hēmus regem niſi ceſarem. Require itaqꝫ Apoſtolum et diſcernet tibi eum qui occulto iudeus eſt ab eo qui eſt in manifeſto ⁊ que in ſpū eſt c̓cūciſio ab ea que eſt in ca rne vel ſpūale ihrl̓ a carnali Et filios dei Abrahe a filijs ca nis Non em̄ om̄s qui ex ihrl̓ hij ſūt ihrl̓ite nec qui ſemen abrahe hij filij abrahe Solos aūt qui in fide Iacob inuenti ſunt reputat de domo iacob vel pocius noueris ipſos ſpi ritualem ⁊ eternam domū iacob. in qua regnabit dn̄s ineternū Sequere ergo ⁊ dic Simil̓r non om̄s qui ex iacob hij reputandi ſunt de iacob Quis ex nobis qui iuxta inter pretatōm nominis iacob ſubplātet dyabolū ſcꝫ de corpore luctetur cum vicijs et concupiſcēcijs ſuis vt non regnet peccatum in mortali corpore ſuo. ſꝫ regnꝫ in eo ih̓s nunc qͥ dem per grāꝫ in eternum per gl̓am beati in quibꝰ regnabit deus in eternum. quia ipſi cum regnabūt ⁊ regin eoꝝ nō erit finis. O quā glorioſum eſt illud regnū in quo reges congregati conuenerunt in vnum ad laudādum ſcꝫ ⁊ glo rificandū eum qui ſuper omnes eſt rex regum ⁊ dominus dominanciū De cuius ſplendidiſſima contemptōe fulge bunt iuſti ſic ſol O ſi ⁊ mei meminerit iheſus cum venerit in beneplacito populi ſui cū venerit in reguum ſuum. O ſi me in illa die quādo traditurus eſt regnum deo patri viſi tare dignetur in ſalutari ſuo. ad vidēdū de bonitate electo rum ſuorum ad letandum in leticia gentis ſue ut laudetur eciā a me in hereditate ſua Veni interim dn̄e aufer ſcādala de regno tuo qd̓ ē anima mea ut regnes tu qui ſedes in eo venit em̄ auaricia et vendicat ſibi in me ſedē iactācia cupit michi dominari. Suꝑbia vult me in eē regem Luxuria dic Ego regnabo Ambicio Inuidia Detractō ⁊ Iracundia Dicūt in meipſo cuiꝰ ego potiſſimū videar eſſe regnum. Ego qͣntū valeo reſiſto renitor qͣntum iuuor dominū meū iheſum criſtum reclamo ipſo me defendo quia ipſius me eē iuris cognoſco Ipſum michi dominum teneo ⁊ dico nō ha beo regem niſi Iheſum veni ergo domine. ⁊ diſperge illos

in virtute tua ⁊ regna in me. quia tu es ipſe rex meus et deus meus. ¶ Capitu. cclxix. Oſt hoc querit̉ de illo qd̓ ſequit̉ Quō fiet iſtud. Et videt̉ ꝙ pocius dixerit dubitādo. Annūciatō Yſaac fuit figura iſtius ānūciatōnis Sꝫ ſi ibi ſara riſit ⁊ dubitauit ergo vid̓r ꝙ ſimiliter debet eſſe infigurato Itē Abrahā dixit Vtinam yſmahel viuat corā te. er go vid̓r ſimiliter dubitaſſe Itē Zacharias dubitauit. lu. j. que ānūciatō eciā figura iſtius fuit. ergo in iſta ānūtiaci one debet eſſe dubitatō Sed ꝯtra ī gloſa ſuꝑ. lucā Cū ſara riſerit de ꝓmiſſione dei ⁊ maria dixerit Quo fiet iſtud qͦ ni am viꝝ non cognoſco Cur non fuerūt mute facte ſic̄ zach arias Reſpondet̉ qꝛ ſara ⁊ maria non dubitabāt faciēdum qd̓ promittit̉. ſꝫmodū requirūt Itē alia gloſa legerat vir ginem pariturā et non dubitabat Sciebat em̄ qd̓ impleri oportebat qd̓ ab angelo audierat ⁊ quo ordine impleri de beat requirit Itē Bern̄. Nō dubitabat de facto. ſꝫ modū et ordinem requirit Non em̄ querit an fiet iſtud ſꝫ quō qͣſi diceret Cum ſciat dn̄s meus teſtis ꝯſciencie mee votū eſſe ancille ſue non ꝯgnoſcere viꝝ qua lege quo ordine place bit ei ut fiet iſtud Si oportuerit me frangere votū vt pa riā talē filiū a gaudio de filio. et doleo de ꝓpoſito. Fiat tn̄ voluntas eius Si vero ꝯcipiā v̓go. v̓go periā qd̓ vtiqꝫ ſi placuerit ei impoſſibile non erit Tūc ſcio vere qd̓ reſpexit humilitatē ancille ſue Ex hijs vid̓r ꝙ non dubitauit de facto ſꝫ de mō Sꝫ contra vid̓r ꝙ per illud quō non ſolū que rat̉ qn̄ dubitat̉ de mō ſꝫ qn̄ dubitat̉ de facto Ioh̓. iij. quo mō poteſt homo naſci cum ſit ſenex vbi tm̄ dubitat̉ de ipſo facto ⁊ non tātū de modo Item ſignum qd̓ angelꝰ dat ad iſtam queſtionem non certificat de mō ſꝫ de facto quaſi dicat Si elizabeth poteſt ꝯcipere ergo et tu Item modus vid̓r ſatis expreſſus Cum dicit ꝯcipies in vtero qꝛ ſi ꝯcipit in vtero ergo ꝯcipit v̓go Nupta enim ꝯcipit in vteꝝ nō in vtero Item non erit impoſſibile apud deū ōne verbū

Gloſa id eſt factum quod v̓bo exprimitur ergo certifica tur de facto ergo non dubitauit defacto Itē ph̓s Dubita re de ſingulis nō eſt inutile ergo potuit de vtroqꝫ dubitare Item ſi de modo licuit dubitare ergo de facto Item ſancti exponunt iſtā conceptōm miſtice Vnde Ambro. miſti ce Maria deſpōſata eſt ſꝫ v̓go tipus eſt eccleſie que eſt inmaculata Sꝫ nupta concipit nos d̓ ſpiritu v̓go parit nos ſine gemitu. ⁊ ideo fortaſſe alij nupta ab alio repleta erzo cum iſta conceptō poſſit ſpiritual̓r intelligi licite potu it dubitari vtꝝ ſic vel ſic hoc debeat fieri Item nō eſt cre dendū omni ſpiritui quia angelꝰ ſathane trāſfigurat ſe in angelum lucis ergo de hoc potuit dubitare Item qui cito credit leuis eſt corde Itē qd̓ ex hoc qd̓ queſiuit ſequa tur aliqua dubitatō nec de facto nec modo patet ex hoc ꝙ non omnis queſtio eſt ꝓpter dubitatōm Deus em̄ in euā gelijs ſepe ⁊ plura queſiuit et tn̄ de nullo vnꝙͣ dubitauit Ite Math̓. Ioh̓es cū audiſſꝫ in pincul̓ opera xp̄i ⁊cͣ lo. Criſo. Qd̓ nō ꝓpter ſe ſed ꝓpt̓ diſcupulos queſiuit A ſil̓i videt̉ ꝙ eciā beatiſſima v̓go dubitauit nō ſibi ſꝫ nobis Itē legerat v̓gine pariturā ergo hoc ſciuit ꝑ fidē. Et ei mō d̓r ꝙ ipſa ſit illa ergo ipſa credidit ſe v̓ginem pariturā Item ipſa credidit articulū de incarnatōe Sed d̓ ſubſtancia iſti us articuli eſt credere v̓ginē deū ꝯciꝑe ⁊ parere ergo nō dubitauit vtꝝ manens v̓go eſſet conceptura Item ange lus non rn̄dit niſi qd̓ ſciuit prius Item angelꝰ non reſpō dit niſi de mō ꝯcipiēdi Item vid̓r ſi ī hoc ꝙ ſubiūgit̉ viꝝ non cognoſco Multe em̄ v̓gines viꝝ non cognoſcūt et tn̄ in poſteꝝ poſſūt concipere ¶ Solutio. D hec ſoluendo dicimꝰ ꝙ beatiſſima v̓go qꝛ prudē tiſſima nec de facto nec d̓ modo dubitauit nec ob ſtat ſi ī figuris dubitato preceſſit Quicqͥd em̄ in Aguris dubitatōnis preceſſit. vel infectōis in hoc iſtud iguratū omnes figuras excellit qꝛ nll̓a figura iſtud figu ratum per omnia et in omnibꝰ exprimere ſufficiens fuit.

Queſtio aūt quā beatiſſima virgo āgelo fecit ꝓpter ipſiꝰ dubitatōm non fecit. ſꝫ ꝓpter materie pleniorē deſcriptom ꝓpter veritatis maiorē exp̄ſſionē ꝓpter errorē dubitatōꝫ opinionū excluſionē ꝓpter noſtrā edificatōꝫ Ad id qd̓ de eſſe queſtionis reddicione obicitur patet ſolutō per argu mentū gloſe. Non cognoſco ideſt non ꝯgnituraꝫ propono Ex hijs patet ſolutō ad obiecta ¶ Cap̄. cclxx. Oſt hoc q̄rit̉ de hͦ ꝙ dicit viꝝ non cognoſco. No uit ergo patronum ſuū ergo viꝝ Item nūquit n̄ nouit ioſeph Item omnis cognicio vel eſt ſenſitivel intellctiua Omnis aūt intellectiua vel eſt ſpeculatiua vel affectiua Beatiſſima virgo nouit viꝝ ꝯgnitōe ſpecula tiua ⁊ affectiua quia dilexit omnes viros et omnē hominem Item ſenſitiua quia multos viros viderat et audiue rat ergo omni modo vnum nouit Item ſi dicat̉ ꝙ intelliga tur hoc de ꝯgnitōe exꝑiēcie Cōtra multos viros fuerat ex perta. Etem̄ exꝑiencia eſt cognitō multoꝝ ſingulariū ſil̓ Ex multis em̄ memorijs fit vnum experimentū et ſic exꝑ ta fuit multos viros Si autem dicat̉ ꝙ ibi accipiat̉ cog to pro actu generatōis hoc n̄ vid̓r ꝯueniens quia actꝰ vegetatōnis ⁊ actus generatōnis genere opponunt̉ Iteꝫ non ſequit̉ Non cognoſco experiencia gͦ non ꝯgnoſco Iteꝫ ſi dicat̉ ꝙ ſequit̉ Im vſum hoc adhuc non vid̓r poſſe ſta re quia ſic beatiſſima virgo ꝓp̓e loquendo dixiſſꝫ falſum qd̓ abſit. Ad hoc dicendū ꝙ vir ẜm ꝙ dicit̉ relatiue ad mulie rem ⁊ mulier viri. Vir importat ꝙ beatiſſima v̓go nūqͣ no uerat ſe viꝝ. vel videre vel audire vel intelligere vel ſapere vel intelligere velle dicat̉ ergo nō ꝯgnoſco vt ꝑſone mee dn̄atorē opeꝝ rectorē corporis corruptorē anime obligatorem ꝓlis ꝓpagatorē ea nūqͣ voluit ꝯgnoſcere aliqua ac tōne Ex hijs ſoluta ſunt obiecta. ⁊cͣ ¶ Cap̄. cclxxi Einde querit̉ de illo qd̓ ſubdit̉ Spūſſanctꝰ ſuper ueniet in te Et vid̓r ꝙ pocius dixiſſꝫ filius veniet in te. quia illo modo ſpecialiſſimo tm̄ filius fuit in

ipſa per preſenciā corporalē. Itē cū iſtā aduentō ſit per fi lij humiliatōem potius dixiſſet Deſcendet in te Itē de dn̄o legit̉. joh̓.ij. Super queꝫ videris ſpm̄ deſcendētē ⁊cͣ Item ſpirituſſanctꝰ corporali ſpecie deſcēdit in ipſum. Luce iij Iteꝫ qn̄ dictū fuit dn̄s tecū intelligebat̉ de corporali pre ſentia ergo vid̓r ſuperfluere Item de. joh̓. Luce. j. Spū ſancto replebit̉ adhuc ex vtero matris ſue ergo multo fō cius beatiſſima virgo ergo iſta ſuperflua Item gloſa ꝙ ſpi rituſſanctus caſtigauit ipſam a ſorde viciorum. ſꝫ nich̓ de vicijs vel ſordibꝰ habuit ergo. ¶ Capitu. cclxxij. Oſt hoc queritur de hoc ꝙ dicit ſpūs altiſſimi obumbrabit tibi Criſtus em̄ dei virtus et dei ſapiēcia non habet ob umbrare ſed illuminare qꝛ eſt lux vera et illūiat oēꝫ hoīem. Sed in ſummo beatiſſimam matrem ſuā Ad idē Ech̓. xliij. Ingreſſa eſt gloriam dn̄i in tēplū et reſplenduit terra a facie maieſtatis eius ergo be atiſſima virgo non eſt ob umbrata ſꝫ illuminata. Itē purgatō ordinat̉ ad illuminatōm illuminatō ad perfectioneꝫ Sed in ꝯceptōne ꝑficiebat̉ in ſummo ergo illuminabatur ¶ Solutio in ſummo ergo ⁊cͣ D hec ſoluendo dicimus ꝙ ſpiritus timoris pietatis ſciencie fortitudinis conſilij intellectus ſapiē et ſpiritus increatus purgans illuminans inflammans ꝑſpiciens ſtabiliens conſecrās fecundās ſuꝑueniet ideſt ſubito veniet ſuꝑ illud quod modo eſt veniet de ſuperno veniet plus omnibꝰ veniet preter ſolitū veniet ſuper merita Et ꝙ venit plus ꝙͣ ꝙ veniet qꝛ venit ſuper naturam venientis qꝛ nūqͣꝫ recedet in ſummo veniet ad ſummū actū veniet Suꝑ om̄s eſt qui ſecū veniet filiis dei Et virtꝰ al tiſſimi ob umbrabit tibi. fomitē extinguēdo ꝯtra tribulatōꝫ ꝓtegendo de carne tua vmbraculū faciendo illū modū tibi ſoli notificando lucem ſuā in te abſcōdendo lucē tuā in mun do pandēdo viaticoꝝ refrigeriū te faciēdo ꝯtra eſtū ꝯcupi ſcencie te opponēdo lucē corꝑal̓ ꝓſꝑitatis ſibi ſubtrahēdo

vitam tuam cum xp̄o in deo abſcondēdo. vn̄ Bern̄ Nondu bitat de facto Sꝫ modū requirit et ordinē Non em̄ que rit an fiet iſtud Sed quō fiet iſtud Cū ſciat dn̄s teſtis cō ſciencie mee votum eſſe ancille ſue nō ꝯgnoſcere viꝝ qua lege qͦ ordine placebit ei ut fiat iſtud. Si oportuerit me frāgere votū vt pariā talem fliū ⁊ gaudeo de fllio ⁊ deleo de ꝓpoſito fiat tn̄ voluntas eius. Si vero ꝯcipiam virgo et pariam virgo qd̓ vtiqꝫ ſi placuerit ei non erit impoſſibile tunc ſcio vere ꝙ reſpexit hūilitatē ancille ſue Quomō fiet iſtud Et dixit angelꝰ ei Sirituſſanctꝰ ſuperneniet in te ⁊cͣ Nūquit potuit repleri gratia ſemꝑ ⁊ nec dū habere ſpiritūſanctū cū ipſe ſit dator graciaꝝ. Si aūt ſpūſſanctus iam inerat quō tāꝙͣ adhuc non venerit ſuperueturus repromittit̉ An forte ideo non dixit ſimpl̓r veniet in teſed adhuc ſuper. quia prius in ea fuit quidā per multam graciam ſed nunc ſuperuenire nūciat̉ ꝓpter habūdantōris gracie plenitudinem quā effuſurus eſt ſuper illā. Si aliqͥs amplius capere poteſt quō fuiſſe gracia plena intelligēda eſt. Ac vero cum iam plena ſit illud amplius quō capere poterat. An prior gracia tm̄ repleuerat mentē. ſequens eci am ventrem debet perfundere quatenus ſcꝫ plenitudo diui nitatis que ante in illa ſicut in multis ſanctoꝝ ſpiritual̓r. et ſicut in nullo ſanctoꝝ corporal̓r in ipſa ſicut ſpūal̓r ſic corporal̓r incipiat ait namqꝫ ſpirituſſanctus ⁊cͣ Qui pōt capere capiat Quis em̄ fortaſſis excepta illa que hec ſola in ſe feliciſſime meruit experiri intellectu capere. ratōe di ſcernere poſſit qual̓r ſplendor ille inacceſſibil̓ v̓gineis ſeſe infuderit in uiſceribꝰ ⁊ etiam illa ꝙ inacceſſibile eſt accede re ad ſe ferre potuiſſet de porciuncula eiuſdem corporis cui ſe per oīa inmediate contēperauit an̄ia maſſe r̄liq̄ vnbraculum fecerit Et forte ꝓpter hoc maxime dictū ē. Ob umbrabit tibi quia nimiꝝ in ſacramencto res erat ⁊ quia ſola ꝑ ſe t̓nitas in ſola v̓gīe voluit oꝑari Soli datū eſt no ſſe cui ſoli datū eſt exꝑiri. Dicat̉ gͦ ſpūſſanctꝰ Quia vtiqꝫ

potencia ſua fecundabit te et v̓tus altiſſimi ob umbrabit ti bi hoc eſt illum modum quo de ſpirituſancto cōcipiens dei virtus et dei ſapiencia criſtus ſic in ſuo ſecretiſſimo conſi lio ob umbrādo conteget ⁊ obumbrabit quatenꝰ qui tantū notus patri notus hēatur ⁊ tibi ac ſi angelus rn̄deat vir gini Quid a me queris quod in temet exꝑiris. Scies ſcies et feliciter ſcies ſꝫ illo doctore quo ⁊ auctore Ego aūt miſ ſus ſum nunciare virginalē conceptum non creare nec po teſt doceri niſi a donante nec poteſt addiſci niſi a ſuſcipiēte Ideoqꝫ ⁊ ꝙ naſcet̉ Quem non de homine ſꝫ de ſpirituſancto concipies. concipies autē virtutem altiſſimi hoc eſt filium Ideoqꝫ et qd̓ naſcetur ideſt non ſolum de ſinu pr̄is in vteꝝ tuum veniens ob umbrabit tibi ſed eciaꝫ id de ſua carne ſociabit ſibi. Ex hoc iam vocabitur filius dei quem admodum is qui a pr̄e eſt ante ſcl̓a genitus tuus quoqꝫ animmodo reputabit̉ filius Sic aūt et qd̓ natus eſt ex ip ſo erit tuus et qd̓ ex te naſcet̉ erit eius ut tn̄ n̄ ſint duo filij ſed vnus vtriuſqꝫ filius erit Et licꝫ aliud quidē ex te aliud ex eo non tn̄ cuiuſqꝫ ſuus ſꝫ vnuſutriuſqꝫ Ideo ꝙ na ſcetur ſanctum vocabit̉ filius dei. ¶ Capitulū. cclxxiij. Oſt hoc querit̉ de hoc qd̓ ſequit̉ Qd̓ naſcetur ex te ſanctum vocabit̉ filius dei Cum em̄ nō na tura naſcat̉ ſꝫ perſona videtur ꝙ debuiſſꝫ dixiſſe Qui ex te naſcetur. Itē vid̓r eciā hec or̄o in ꝯgrua filius eſt ſanctum Itē filius dei eſt ꝯmune multis hoc bene ſoluit Dam. ut qd̓ eſt ita ſimpl̓r ſanctum et abſqꝫ additam̄ to Credo ꝙ non habuit qͥd ꝓp̓e vel digne nominaret illud eximium illud magnificum et reuerendum qd̓ de puriſſima virginis carne cum ſua anima vnito pr̄is erat vniendū Dum ſi haberetur caro facta vel ſanctus eſt hoc ſanctus infans qualibet tale poneret paꝝ ſibi videret̉ dixiſſe Poſuit ergo in diffinite ſanctū qꝛ quitquid illud ſit ꝙ virgo genuit ſauctum proculdubio ⁊ ſingulariter ſanctū fuit ꝑ

ſpiritus edificatōnem ¶ Capitulū. cclxxiiij Oſt hoc querit̉ de hoc ꝙ dicit Ecce eliſabeth cognatua Quare ergo vel ad quid illud inducūcit̉ Et videt̉ ad certificandū dn̄aꝫ de p̄dictis Vn̄ gl. Bern̄. Ne v̓go de ꝑtū ſperet accepit exēplū ſteril̓. Iteꝫ alia gloſa Quaſi diceret n̄ debes heſitare quia ꝯgnata tua Contra alia gloſa Non qͣſi īcredulā cohortat̉ ad fidē ſꝫ cre dēti que audierat ampliora replicat miracl̓a ut q̄ deū erat paritura p̄curſorē qͦꝫ de anu ſterili naſcituꝝ ꝯgnoſceret. Item ſi aliud eſt exēplū ꝓmiſſi hͦ nō videt̉ ſimile qꝛ iſta qͦ mō hͦ ꝓbaret ꝓpoſitū vel que ec ꝯſeq̄ncia ſi vetula de vetu lo ꝯcepit hominē ergo v̓go ſine viro ꝯcipit et parit deum et hominē Iteꝫ illud poſſet eā in credēdo potius impedire Cum nō duceret niſi in ſimile ¶ Capitulum cclx. Oſt hoc querit̉ de hoc. Non erit impoſſibile apud deum omne verbum Et videtur eſſe falſum qꝛ deuꝫ non eſſe verbum et tamē eſt impoſſibile apud deuꝫ Item de vltimo qd̓ dicit Fiat michi ſecundum verbū tuū Quare dicit tuum cum non ſit ſuum ſed dei fuerit verbum Ad hoc dicimus ꝙ ſecundum Bernardum quatuor de cau ſis hec inducitur conceptō Eliſabeth dicit enim ſic Quid fuit neceſſe eciam huius ſterilis virgini nūciare conceptū Nūqͥd forte nunciare adhuc dubiā et incredulā oraculo re cenſiori voluit confirmari miraculo Abſit legitur et zach arie incredulitatem ab hoc angelo fuiſſe caſtigatam Mariam autem in aliquo conprehēſam non legimus quin poci us fidem ipſius Eliſabeth ꝓphetante laudatā cognouimus Beata inquit eliſabet que credidiſti Sed ideo ſteril̓ cognate conceptus virgini nuntiatur ut dum miraculum mira culo additur gaudia cumulent̉ Porro neceſſe erat in mo dico leticie et amoris in flammari incendio que filiū pater ne dilectionis cum gaudio ſpirituſſancti mox fuerat conceptura neqꝫ em̄ niſi in deuotiſſimo atqꝫ hylariſſimo corde

tanta ſecape poterat diletōnis ⁊ alacritatis affluēta l̓ ideo ꝯceptus eliſabeth nūciatur marie quia profecto dicebat ut verbū mox dimulgandum prius ſcieret virgo per ange lum quam audiret ab homine ne mater videlicet dei a con ſilijs filij videret̉ amota ſi eorum que in terris cauſaꝫ ꝓp̓e generantur remanſiſſet ignara vel ideo potius nunciatur ut duꝫ nūc ſaluatoris nunc precurſoris edocetur aduentus reꝝ tempus et ordinem tenens ipſa melius poſtmo dum ſcriptoribꝰ et predicatoribꝰ euangelij reſeret verita tem que plene de omnibꝰ a principio celitꝰ inſtructa fue erat miſterijs vel ideo ad hoc nunciat̉ marie conceptus eli ſabeth ut audiens congͣtam vetulam et grauidam cogitet iuuencula de obſequio Sicqꝫ illa ꝓperante ad viſitanduꝫ paruolo ꝓphete locus et occaſio detur quo minori adhuc domino ſui officij paleat exhibere primicias Et dum ad ſe inuicem ꝯcurrit matrum infantuꝫqꝫ ab alterutro excitata deuotō mirabilius fiat miraculum de miraculo. Tu autem domine noſtri miſere ⁊cͣ ¶ Explicit tractatus de laudibus glorioſiſſime dei genitricis marie ſemꝑ virginis famoſiſſimi ſacre pagine interpretis dn̄i alberti igni de lauginge radiſpanen epiſco pi necnon predicatoꝝ ordinis profeſſoris teleberrimi