—————— œ——— L Oasa n Uod EMENDAŽ` T GREGORII XII. PO"TER, w0 AX. FESS U EDITUM ET-APPENDICE PERUSINI ADAUCTUM: CUJUS PARTE; a INDICAT AVERSA PAGINA; Acceſſerunt Noviſsimè mi, ſummã diligentiã ex ipſis Canonibus coſlecti,& o⸗ thodo ſingulari ad uſum Fori utriuſque fideliter digeſti: &e perneceſſarii. Itemá, Novis aliquit Conſtitutionibus auctus. prioribus Typographicis purgata. M DG Cum Gratia c7 Privilegio Sac. Caf, Aajeſtatis.

Decretum abbrevi iatum. Trigeſima tertia oftendit quod bigami, corpore vitiati, uſurarii, pub Wlicè pœnitentes, luſores, in ſce- na ludentes, furioſi, arreptitii, at- cipientes meretrices in uxores,& concubinas habentes, promoyeri non poflunt: 109. T rigeſima quarta p onit, q: uòd oportet E pii ſcopum vitare fimi- am familiaritatem domefticarum perſonarum,& etiam confangui nearum,& quòd venari noñ i cet. III. Trigeſima quinta agit de tert £ apitũlo Af poſtolic ære gulæ, O. portet non die yi- nolentum. 117. Trigefima fexta, exponendo il- lud, ao dicit quò d Cleri- ei debent habere peritiam litera- rum ſacrarum. II9. Trigeſima ſeptima oſte endit, quòd Clerici non- debent libros gentilium reſpicere: am ta- men ſecularium ſcientiarum de- bent habere. 121. Trigeſima octava probat, quòd Iiteris eſſe eruditus Sacer- per dos,& canones ignorare non de- bet, anor tia enim ip piety pe- Riculola. Trigeſima nona oſt tendit qudd oportet Epi copum e pruden- tem ir n negotiis{ec ibus, ut ſuã cautelà reddantur Eccleſiæ inde- mnès. 129. Quadrageſi ima pro ſcquitur quintum Capitulum/ Apo ftolicæ regulæ, Oportet Ep ſcopum effe ornatum. Et p imò de ornatu in teriori, qui cor ſiſtit in virxtutib. ib. Quadra; ma prima tractat de ornatu, q onſiſtit in gravitate, ine eſſu, habi tus& cibi. T itu& temperantia po- 133. rat ilud, h Quad p aditum,& Store Quadiagefi 1a quarta, illi non vinolentum; quod apari jus:quod diximus f. 35, dif Quadrageſima quinta, illi iud, non percuſſorem. 143. Quadrageſima ſexta, illud, no Iitigioſum. Ron 149. Juadr: ma feptima, illud, non cupidum, domui ſuæ benè præpoſitum. 15¹ Quadrageſima octaya, illud, non i neophytum,. 154. Quadragefima nona, Prædicta Præcepta Apoſtolicæ regulæ ſub compendio& brey apitu- Tag Ee ponit caufas& ration es, quare eriminoſi& v itioſi non de- bent in Epiſcopos promoveri, 155. Quinquageſima agit de lapſu & reparatione C boan. 158. Qingt 1agef ima prima, decuri- alibus{ive officiariis, ratiociniis gatis, judicibus& adyocatis ndis, yel non, m Quinquageſima ſecunda, de prepogenione facrorum ordi- num, five de Clerico per faltum promoto. 180. Quinquagefima tertia, de curi anneris in Clero vel monaſterio recipiendis veli non. Et ibi probat quare curiales& aliter obligati or- dinandi non ſunt. 181. Quinquageſima quarta, defer- visa noh Dominis manumiflis non prom vendis, nifi libertatem ſint conſecuti. ibid; Quinquageſima quinta, de cor- pore Vitiatis, bigamis„illiteratis, publicè pæÆ iite RUDHS ord linandis, vel non. 188. Quingquagei. z fexta-de filiis Pr. Pytergrüm,& natis de forni- catione& adulterio sion ordi- nandis. 192. Quinquageſima ſeptima, de ba- ptizatis in ægritudine an ordi- neiitur. 196. Quinguageſima octava, de M6⸗ nachis non ordinandis ſine licen- tia an atis, ibid. Quinquageſima nona, de Lai- cis lite‘tatis non biG oiMnan- dis, ibA gefima oftendit, ex quibus R aliquis eligendus lit in Predem, vel Decanuin, vel Archipresbyterum, vek Epico- j i98. puin Sexag.— a prima oftendit, d Lici non ſunt eligendi in Spied poftulandi. ibid. Sexage ima fecunda oftendit, quòd Clericorum eft eligere,& populi conſentire. 199. Scxageſi ma tertia probat, quòd nullo modo Ir ici debent feinge- re ioni Epiſcoporum. 205. Sexageſima ſuarta ponit, quo tempore& quibus præſentibus debent Epifcopi confectari. 216. S agefima quinta dicit, quòd præfentibus omnibus Epiko comprovinci alib. vel ſe excuſan- tibus, debet Evifĉop: confecrari ab Archĩepiſcop. Et ibi dicit, quòd fi cæteris ordinationi Epifcoporum conſe entibus duo vel tres con- tradicaat, obtineat plurimorum ſententia. 218, Sexagefima fexta; de promo; ne Archiepiſcopi, qui ab omi Epiſcopis comprov incialibus E dus,& non eft c onſecr dus à paucioribus, quàm à tril colum. Sexagefima ſeptim a, de pron tione fiy-ordine Presbyterort ibid; eſima octa adicit, q illi, qui i font ordinati ab illis, non conſtat eſſe Epiſcopos, wd a ſunt ordinandi. Sive determin de ordinatione non iteranda,& de Chorepiſcopis. ibid. Sexage ſiria nona, quòd prima tonfara Clerici de man u Abbatis poteſt ſuſcipi. Vel dic quòd deter- minat de non ordinatis, nein Ec- clefia Dei miniſtrent. 223. Septuageſima tractat, ne ordinetur ſine titulo. 24. Se eptuageſima prima, ne quis or dinetur à non ſuo Epifcopo. ib. eptuageſima ſecunda, ne igno- tus Clericus fine literis dimiſſo- riis, ſive cormmendatitiis recipia- tur. 218. Septuagefima tertia ofte ndi qualiter literæ fòrmiatæ& dinit- foriæ fiant. 23e Septuageſima quatta ttactat, at invitis ofdines conferantur. co- lum. 224 Septuageſima quinta, de pore’& die conſecrat porum, necnon de tem ordinationumi aliorum Che rum. Sept tuageſima ſexta, de quatuor rempor rum:& q jejunanda. 33 Se priiagal ima feptima LE t; Sexag tem terſtitiis Se ptuagelit Ma octava, i s dote S ordin: di1. State funt E— colum. Se lade ſima nona ordinatic fümmi F onti 1018 eà folis Cardinalibus fieri quæ bet. Octuag efi na; ſunt ponend Epiſcopi vel| Arcþiė- piſcopi 243. Otua ja ptir a epilogando des pqued ordin andusinEpiíco- pum debet eſſe fine crimine nec in quibus lo

Clerici mulieribus cohabitare de- bent. 244. &uag efima fecunda docet, udd iig his, qui fuis ma- nibus] aborare non poffunt, pro- videre debet+& addit, quòd ſi quis miniſtrorum fornicationem committat,& agat pænitentiam, exdifpenfatione poteſt in ordini- bus remanere. 25l. Octuageſimà tertia docetur, gudd Prælatus non folùm à pec- cato immunis effe deber,fed e etiam peccatis aliorum conſentire non debet. 254. Octuageſima quarta vult,q juòd Prælatus Ait vigilans circa defen- fionem p appin, releyationem opprelor um,& curationem mo- naſteriorum. 255. Octuageſima quinta tractat de hoſpit alitate Clericorum í qe eft Epiſcop is neceſſaria. 257- Ofuagelim.fexta probat, qi asd oport tetEpifcopi um eſſe doctorem, ut ſciat ſubditos corrigere Item li- beralem circa patientes neceſſita- tem,& non circa hiſtriones. 258. Octuageſima ſeptima probz 1t, zudd vickuis, orphanis& oppref- Epifcopus debet dare ful PRR 263. Octuageſim. octava dicit, quòod erici cup iditatis causà neg otia ores eſſe non debent: fed pi letatis ausã curam orphanis,& viduis impendere. 265. Octuageſima nona dicit, quòd oportet Epilcopum eſſe domui ſuæ benẽ præpoſitum, ut ſciat in diſpenſatione rerum Ecc leſiæ re- gulam eſſe obſervandam 269. Nonageſimã docetur, qualiter itigioſi corripier ndi ſunt,& non ordinandi, tractans de licitis& honeftis operibus. 271; Nonagelimå priniâ, de modo cantandi“in ga ctiam d deele- &ipoteftate. Dicit etiam, quòd ſi Clericis ſua beneficia non ſuffici⸗ ant, poſſunt ſibi nceſſaria quæte- rear tificio ſuo licito. 273. Nonageſima fecunda dicit, quõd magis corde, quàm vocibus cantandum eſt. 274. Nonageſima tertia, de obedien- tia minorum erga majores& quòd nullus debet communicare inimicis Romanæ Eccleſiæ A Nonageſima quarta, de 1l leg Romani Pe ontificis qui kiiedien á dus non eſt:& impedientes ſunt excommunicandi. Probat etiam, Decretum abbreviatum. quòd major in officio, minori vi- ces ſuas committere poteſt:& de præſumption eArchidiaconorum. colum. 285. quinta dicit, quòd eti m præſ ſentibus Epiſcopis Pres- fe ti quamvis eis fubditi,p poffunt facra myfteria celebrare,& præ- dicare. 286. Nonageſima ſexta dicit, quòd Laicis(etiam Imperatoribus) non licet aliquem ordinare, vel de re- bus Eccleſiarum judicare. 290 Nonageſima feptima dicit, quòd; precibus Eccleſiæ Imperator & cæteri Principes poſſunt eam juvare: ſubjicientibus Eccleſiam Romanam legationem undecun- que{fine fignati is apicibus non re- cipere. 299. Nonageſima octava dicit, quòd Cler ci peregrini Kultrat narini, fi- ne teftimonio quinque Epi iſcopo- rum recipiendi non ſunt. 301. Nonagefima nona dicit de pri- matibus& poteftate corum, qua- liter nullus eft appellandus uni- verſalis. 302. Centeſima tractat de pallio,& uſuſcjus. 304 Centefima prima& ultima di~ cit, unam provinciam in duas non dividendam. 308. F Secunda pars, que efi de Canifis, diftinéta estin Caufas xxxv). gid- rum quelibet plures fub fe Quaſtiones con- tinet. Prima cauſa quæſtione þa- bet feptem. Prima quærit, utrùm yendere {piritmalia fit peccatum. fòl. fic. colum.~ 308. Secunda, an pro ingreſſu TA e- fiæ vel monafterii pecunia fit exi- genda yel perfolvenda. fòl. non. colum. 352. “er tia, utrum præbend as Eccle- ſiæ emere fit fimonia. fòl. fic. 356. Quarta, utrüm ille reus crimi- nis fit, cujus pater pro eoignoran- reena commiſit. ſl. igno- antia fa&ti, non juris, excuſat eum, 363 Quinta, utrùm liceat ei retine- re, quòd pater pro co ſimoniacè acquiſivit. ſol. de rigore juris non, de miſericordia ſecuͤs. 367. Sexta,utrùm ignoranter à fimo- niaco ordinati ſint abjiciendi, vel non. ſol. probatã ignorantià miſe- ricorditer tolerantur. 369. Septima, utrùm renuncians ſuæ hærefii in Epiſcopali dignita- te fit ſuſcipiendus. fol. rigor vukt eum deponi, ſed diſpenſatio ſuſti- neri, colum. 370. F Secunda caufa habet otto quaftiones, O inea guin- ta precedit guar- tam., Prima quærit: utrum in mani- feftis{it ordo juris fervandus. fol. fic nif fit notoria. 282. Secunda, utrùm ſpoliatus ab a- liquo ſit judicandus. Non ante re- ſtitutionem. 391. Tertia, quà pœnã ſint feriendi in accufatione deficientes. a- lione. 92. Quinta, utrùm accufatore defi- ciente reus fit cogendus.ad purga- tionem. Non, niſi infamia publi- cà laboret. 395. Quarta, an duorum teftimo- nio Epiſcopus ſit condemnandus. Sic. 404 Sexta, t remedio caufa fub- levatur. Appellatione: quæ ta- men ei danda on, qui causå dilationis appellat. 406. Septima, an Laici Y el Mona- chi, vel quilibet inferiorum ordi- vum fint admittendi in accufatio- ne majorum. Non, de jure novo. colum. 419. Octava, qualiter accuſatio fieri debeat. fol. in ſcriptis. 436. J Lwa F Tertia caufa gorm xj. Titur. Prima, utrùm reſtitutio ſit fa- cienda quibuslibet ſpoliatis. ſol. ſic, niſi in certis caſibus. Nam infamatus, apoſtata, juſtè ſpolia- tus, præc iſus& ſuſpectus,n on ſunt reſtituendi. 438 Secunda, quærit de ir ducis, quo ſpatio ſint dandæ: an poſt re- ſtitutionem tantùm, an pofa 7O- cationem ad caufam quibuslibet concedendæ ſint. ſol. ad arbi- trium judicis. 440. Tertia, quo ſpatio menſium fint utrique concedendæ. fol. ut priùs. 442. Quarta, utrùm infames ſint re- cipiendi ad teftimonium. l. non, nifi contra fui fimiles 444» Quinta, aeled ymeftici vel inimici fint producendi, fl, non. colum, 446. Sexta aan p utrÀm reus ciamli poducend Spim; utru cr fi efle dex Ah 11C fic toleratus, Olara urim| ftabuno| dicari. axi, Epi fopis: re fnmo Pontifici. Kon uima ſles in Ablentem nis y byd tetifcai hl. non Deimas nn nocapitul o4 n ki crimine, g Quariacanfa ms” Prima, aninex )| fitu utus„ali kat. oh non, Yei &tektis nta,an fiy

norantią mi ngranta mile- It, 369. n renuncians copali dionita- utrum in mani. is fervandus. fl ; nipoliatu s. Nonantere 391. ira J na ſlntferiendl cientes, Ta- d cufatore deft- 395» um teſtimo⸗ emnandus. 404. liocaula ſib⸗ pe: quæ ta- t, quicausi 406. i, vel Mona- riorum ordi- inacufatio- de jure novo, 49. ccuhtio nett 4b, papis), 4i P kitutio fifa- fpoliatis, M fibus, Nim „juft— Aus pon iun 8 101 43 de inductis» E an potre ho n0] Sexta, utrùm reus extra Provin- ciam ſit producendus. ſolnon. 450. Septima, utruin criminoſus poſ- fit efe judex. ſol. ſic, ab Ecclefia toleratus. 454- Octava, utrùm Epiſcopus poſ- fitabuno judicari. fòl. non nifi à xii. Epifcopis: reſervatã ſententid fammo Pontifici. 459- Nona, utrùm accufatores vel te- ftes in abſentem vocem accuſatio- nis vel teſtificationis exhibere va- leant. fol. non. 460. Decima, utrùm deficientes in u- no capitulo, ſintadmittendi ad fe- quentia. ſol. non. 463. Undecima, utrùm accuſatus ĩn accuſatorem poſſit convertere ac- cuſationem. ſol. non, niſi in ma- jori crimine. 464. T Quarta caufa habet quæſtio- nes rj. Prima, anin excommunicatio- ne conſtitutus, alium accuſare va- leat. ol. non. 465- Secunda„an intra xii: annos in criminali caufa quis teftificari poſ- fit. pi. non. 467. Tertia, an ab accuſatione prohi- bitus poffit effe teftis. fl. non. ib. Quarta, an idem poflit effe ac- cuſator& teftis. Pl, non. 469. Juinta,an fi vocatus ad caufam non veniat, fit excommunieandus. fl. fic, aifi juſtam abſentiæ cau- fam probaverit. 471 Sexta, an calumniator in pro- pria caufa fitaudiendus. fl. fic,fi caufa non fit criminalis. ibid. Quinta cauſa babet yj. que- fiiones. Prima, quâ pæœnå fit feriendus, gui famofum libellum fcribit. fi. anathemate, nifi ſcripturam pro- bay erit z 47> Secunda,quotiesquis fit a d cau- ſam vocandus antequam excom- municctur. fbl. non tantùm fe- nd bis. 473- A erta, an per procuratorem quiscaufam agere valeat crimina- lem. fol. non nifi f tperfona illu- ſtris. Cauſam verò injuriarum ci- vilem, fic, 474- ta, an abſque ſynodali au- ia Epifcopus ſit damnandus. fl. non, 475. Quinta, an ſit habendus pro i nimico, qui aliquem ac non, ſi hoc faciat ex charitate. 476. Sexta, quà pœnã ſit plectendus, > qui non probat objecta. fol, ta- onc, 478. in oratione foluta. F Sexta canja quafliones y, habet. Prima, utrùm criminoſi vel in- fames religioſum Epiſcopum poſ- ſint accuſare de ſimonia. Non. 480. Secunda, ſi Epiſc. accuſationem in accuſantem convertere volue- rit, an ejus verbo ſimplici fides ad- hibenda ſit. Non. 487. Tertiaan liceat petere judicium Epifcopi alterius Provincie. Non, nif in caufa damnationis. ibid. Quarta, cujus judicium fit ex- petendum, cùm Epifcopi Provin- ciæ in ſua ſententia diſcordant. Archiepiſcoporum& Epiſcopo- rum vicinæ Provinciæ. 489. Quinta, an accufatore deficien- te reus fit ad probationem cogen- dus. Non, fed benè ad purgatio- nem, fi laboret infamiâ. 491. G Sepiima caufa halet ij. quaftiones. Prima, utrùm vivente Epikopo alius poterit in éadem Ecclefia or- dinari. Non, nifi transferatur vel cedat. Tamen pro infirmitate vel fencãute datur Rbi coadjutor. 491. Secundaꝶlitrùm hi, qui ceſſerunt causã infirmitatis, ſanitate rece- ptà poſſint cathedram repetere, Non. FII. g Ofavacaufa quæſtiones v colligit, Prima, utrum liceat Epifcopo fi- bi ſucceſſorem eligere. Non. 51z. Secunda, an amicorum patro- cinia ele&tione valeant, Non, 519- Tertia, an ſit ſimonia, poſt ele- ctionem yro indemnitate Eccleſiæ juramentum præftare. Sic, fi pa- ctum ſuper hoc præceſſit. ibid. Quarta, an liceat Clericis decli- nare judicia Epifcopi de érimine accufati, ante fententiæ tempus. Non ante condemnationem, nifi per appellationem$20: Quinta„an accufatus coram A- poftolico, fine ejus literis debeat reverti. Non.§2h g Nona caufa habet iij-qua- ſtiones. Prima, an ordinatus ab excom- municatò ejiciendus ſit. Non, í ignoravit illum cffe excmmuni- §21. Secunda, an liceat Archiepi- catum. ] i- fcopo vel Epifcopo Clericos alte- Non, fine literis §23. Tertia„an liceat Archiepifcopo Clericos ſui Suffraganei abſolvere vel damnare, Non, niſi datà ne- rius ordinare. proprii Epiſcopi. gligentia, vel appellatione inter- poſitä. 426, G. Decima canja queftionibus iij, esl contenta, Prima, an Ecclefia cum omni dote ad Epifcopum pertineat, vei ad ejus ordinationes. fol. ſic. 332. Secunda, an liceat Epifcopo res Eccleſiæ diſtrahere. ſol. non, niſi in certis caſibus. 535: Tertia, quid à fingulis Ecclefiis nomine cathedratici valeat exige re. ot: duos ſolidos. 540. Vndecima cauſa habetiij. qusæ- ſtiones. Prima, an Clericus ante civilis judicem ſit trahendus, Noh. 5 Secunda, quã pænå dignus quiClericum ad fecularem judicem traxit. Excommunicatione.§57 Tertia, quå pænå dignus fit, qui fententiam Epiſcopi non fer- vaverit. Depoſitione. ibid q Duodecima caufa quaæſtiones cun. tinet quinque. Prima, an liceat Clericis propri- um habere. Non regularibus. 587. Secynda,an res Ecclefiæ poflint dari. Non, nifiincafibus. 597 Tertia, utrùm Clerici acquiſita de rebus Eccleſiæ poſſint relinque- re, quibus voluerint. Non, niſi Ex cleſiæ. 60> Quarta, quibus poſſintClerĩci te- linquere, quæ de füis& Eccleſiæ bus provenerunt. Partim Eccics fiæ, partim hæredibus. Quinta, an liceat Clericisti mentum facere. Sic, de prop rebus.( G Decima tertia cauſa Habet ij. uæſtioner. Prima, utrùm decimæ fint dar- dæ ratione territorii, vel perſonſ⸗ ſol. ratione utriuſque. Secunda, an jus percipie! ſolvendi decimas tollatur temporis. Jol, fic. F Decima güar ). Prima, an lices dicio ſua repetere. Sic. Secunda, an ſuper rebusEccleſiæ teſtes ejuldem ſint audiẽdi. Sic. 638. Tertia, an ptæter ſortem aliquid accipere ſit uſura. Sic. 639. Quarta, an liceat Clericis vel lai- cis uſuras accipere. Non. 640. Juinta, an eleemoſynæ ſint de uſuris faciendæ. Non. 642. Sexta, an uſurarii poſſint pœni- têntiam agere. Non, í habeant unde poſſint reſtituere. 645» F

Pe 7 g Decima quinta caufa habet viij. Secunda an ben ficia=; Juæſtioner. denda ſint, qui eis in infirmitate +.-$-4~~ Ar. Prima, anca quæ fiunt ab igno- renunciavit. ſol. ſic, ſi non erat ſui EIO i a rantibus vel mente alienatis sfint compos.: peoa 708. cis imputanda, Non, nifi culpå fuā I ertia an liceat illi, quile mo- idignorantiamdevenerint, 647. nafterio tradidit, poftea ad pro- "O. IE, Pikaia a A o9. Secunda, an pro impenſis pa- pria redire. hbno j 7 9 trocimii, liceat Clericis munera exi- Quarta, an diſcedens de mona- gere. Sic. 65². ſterio, ſine fui Abbatis licentia, poſ- Tertia, an per confeſſionem mu- ſit ſua vendicare. fl. non, 710. ieris, cum qua peccav itSacerdos, Decima offava caufa habet ij qug- it condemnandus. Non. ib. ftiones. Quarta, an die domĩnico de- Prima, an Abbas factus Epiſco- besat Epiftopi caufas audire.Non.-pus acquirat Eccleſiæ, vel mona- col 654. Sterio. fol. dum fuit Abbas acqui- Quinta, an neganti crimen pur- ſivit monaſterio: ſed factus Epi- gatio lit indicenda. Sic, ſi laborat ſcopus, Eccleſiæ. 72. Infamid. 655. Secunda,an per Epifcopum Ab- Sexta, an in criminalibus con- bas fit eligendus vel inſtituendus. feſſio ſit extorquenda. Non. ibid.` fal. abEpifcopo eft ordi nandus: à Septima, an ſolus Epiſcopus fratribus verò eligen, 8. 722 Diaconum vel Presbyterum depo- F Decima nona caufa continet iij. nere poflit. Non. 657. quæſtioner. Octava, ſi confeſſus vel convi- Prima, an Epiſcopus debeat per- &us de his, quæ ante ordinatio- mittere Clericos tranſire ad mona. nem commifit, valeat miniſtrare. ſterium. ſol. dic. 73 Non. colum 659. Secunda, ſi noluerit, an liceat eis, eoinvito, ti Tertia, an liccat canonicis regu- Iaribus tranſire ad monaſterium Monachorum. ſol. non, ſine licen- tia ſui Prælati. ibid. oae fl ie 732. E Decima fexta caufa habet ij que- ſtioner. Et in ea quinta quæſtio po- nitur in tertio loco. Prima, an liceat Monachis offi- i T Ficefima caufa qguafliones jY. cum celebrare. fl. fic, cum perá comprehendit, Hiſſione Epiſcopi:& licentia Ab- Prima, utrùm pueritraditimo- batis 661. naſteriisſint cogendi ibi manere. Secunda, an liceat eis in capel- Non, niſi poſtquam venerint ad lis ſuis Sacerdotes inſtituere. fol. ſic, annos diſeretionis. 735- {i quas poflideant plenojure. co- Sècufda, ſi præter voluntatem lum. 683. parentum intraverint monaſteri- Quinta, an Epiſcopus vel Ab- um, an per eos inde poſſint extrahi. bas jure territorii capellam valeat Sie infra annum& diem:⁊ ſi ſint vendicare. Jol. non. 685. infia annos difretionis. 738. Tertia, an jura Eecleſiæ per ptæ- Tertia, an qui invitus cucullam ſEriptionem tollantur. ſil. ſic. 686. ifiduigcogatur cam retinere. Non, Quarta, an Ecclefia: contra Ec- pili pòit confenferit. 3 A i i 739. clefiam vel monaſterium poſſit Qüarta, an liccat abuno mona prækribere. ſal, ſic. 693. ſteriõ ad aliud tranſire. Sic. 742. Sextay ſi qt in rem Eccleſiæ ab G VNgeſima prima cauſa habet aliquo detentam ſuã auctoritate v, quaftiones irrepſerit, an cadatà caufa, fol. fic, Prima, an Clericus poſſit in dua- ſed non Eccleſia. 694. bus Eccl Septima, an liceat alicui Eccle- lum. liis inſcribi. ſl. non. co- Zaga fiam de.manuLaici recipere. fol. Secunda, an liceat Clerĩcis à ſua non, niſi Eccleſia vel monaſterium Eccleſia ad aliam infire. ol. non, habeat jus patronatũs 696. li fine literis yel liceåtia{ui Præla- ti 744. Tertia, an liceat Clericis ſuſci- pere procurationem feculari m Piima, anreus fit voti, quià negotiorum. ſol. non, niſi causã propofito fui cordis recedit. fl. pietatis. 746. non, quantum ad Eccleſiam, niſi Quarta, an liceat Clericis veſti- ore pronunciaverit bus fülgidis ornari. ſol. non. 747. (FA q Decima fepma caufa habet ». quaſtiones Decretum abbreviatum Quinta, quã pœnà ſint punien- di Clerici ad. judicium ſeculare fu- gientes. fol. excommunicatione colum. 749- Vgeſimæ ſecunda cauſa gerit quæ- flionet quingue. Prima, an juramentum ſit præ- ſtandũ. Sic, causaà neceſſitatis 750. Secunda, an fit perjurus qui ju- rat falfum,&eredit verum.Sic;pro- pter intentionem fallendi.-tamen pofteà diciturcontrarium. 795 Tertia, an liceat Clericis dene- gare Epiſcopo conſuetam obedi- entiam.`>n, antêcondemnatio- nem, 762. í Quarta, an ji tum ſit ſervandum. Non Quinta, an perjurus ſit, q um pej È J. ſic. 69 V, geſema tertia canja habet viij. f Prima,an m Non, ſi juſſẽè fit. 776. Secunda, quod ſit bellum ju- ſtum. ſol. Quod ſit edicto ſuperio- ris repetendarum rerum, aut pro- pulfandarum injuriarū causå. 779 Tertia, an injuria ſociorum ſit armis propulſanda. Sic. 780. uarta, an vindicta ſitĩnferen- da. Sic, ab eo cujusintereſt. 784 Quinta, an ſit peccatum judici yel miniftro reos occidere. Non, causå juftitiæ, 809. Sexta, an mali ſint ad bonum cogendi. Sic. 825. Septima, an hæretici ſint ſpo- liandi ſuis.& Eccleſiæ ſuæ bonis. Sic. 828. Octava, an liceat Clericis arma movere. Non manu propri„nifi causà neceſſitatis. 830. T Figefima quarta caufa habet guæ- jJrones tif. Prima, an hæreticus aliquem poſſit excommunkare. Non. 842. Secunda, an poſt mortem poſſit aliquis excommunicari. Sic, pro 858. hær Tertia, an pro peccato dom ejus familia poſſit excommunica- ri. Non, ſed interdicto ſupponi. colum. 861. Igeſima quinta cauiſa habet ij. guæejtiones. Prima, an auctoritate prĩvilegii quis contra jusċommune valeat fe tueri. fl. dic. 879- Secunda, an ſequentia privile- gia derogent prioribus. fòl. fic,{i ex certa{fcientia fuerint conceffa col, 884. g 4 ig ef- Qn gationis mmen mam, Pima Ite yi fehl tlO Heri Li

Junt larekl. catione 14 jiii Piha fit præ tiS. 70 769 abei viij, eccatum. 776 lum ju- fuperio- aut pro! auså, 77% orum fit 78o: inferen- k Rg um judici ae, Non foge d bonum 826. ift ho- cis arma priá,nifi 83% habe gut- ç aliquem Non, 842 empollt pro sic, P 858. inb „o domi gunune in oratione foluta. q Figfima fexta cauſa quæſtioner p11. continet, Prima, an fint fortilegi, qui fub fi&o religionis nomine futura promittunt. Jol. fic. 890. Secunda, an fit peccatum effe fortilegum». fol. fic, ibid. Tertia, à quibus genus divi- nationis fumpfit exordium. fl à Perfis. 894. Quarta, quot ſunt genera divi- nationis. fl, quatuor fecundùm numerum: dùo ſecundùm for- mam, quod videre poteꝶ. ibid. uinta, an ſortilegi iuit excom- municandi, fl. fic. 896: Sexta, an excommunicatus: ab Epikopo poffit reconciliari à Pres- bytero. fol. non, Epifcopo incon- fülto, nifi in neceffitatis articulos çol. 904. Septima, an morientibus fit pæ- nitentia imponenda: ſol. non, ta- men eſt eis innoteſcenda. 908. F Vigefima feptima caufa habet quajftiones]. Prima, an conjugium poffit ef- È inter voventes: fak: non{i yo- tum fitfolennizatum, fecùs fi fim- plex fuerit. 9¹3. Secunda, an liceat ſponſo à fua fponfa recedere. ſol. non, ſi de- ſponſatio ſit de præſenti. 926. F Vigifima oltaya caufa gerit quafliones üj. Piima an conjugium fit inter infideles. Hl. non. 941. Secunda, an liceat converſo ad fidem ducerealiam, vivente prio- re. Sic, ſi ſit diviſus ab ipſa infide- li; 950. i Tertia, an bigamus ſit, qui ante baptiſinum unam uxorem,& poſt aliam habuit. Sic. 951. Vzgeſima nuna cauſa ſia blet ij. umĩ- fiisnes: Prima,an fit conjugium inter ſervum& ingenuam. ſal. fic, nifi error impedlat. 952. Secunda, fi priùs putabat ht ne eſſe liberum,& poſteã deprehen- derit ipſum eſſe ſeryum, an pofite cum deſerere. fol, fic. 953. ma canfa babet y, ghk- fiiones, s Prima, an liceat reddere debi- tum uxori, quæ filium dè facro fonte levavit. Sic, niſi ex conſenſu utriuſque ſit factum. 956. Secunda, an ſponſalia contra- hantur inter infantes non. 960. Tertia, an ſpirituales vel ado- ptivi filii poſſint naturalibus co- pulari. non. ibidem. Quarta,an liceat alicui comma- trem uxoris fuæ ducere in uxo- rem. Sic, mortuà uxore: ſi com- maternitas matrimonium præceſ- ferit, 962i Quinta, an clandeftina defpon- fatio manifeſtæ præjudicet. non, apud Ecclefiam. 963. g Trigefima primæcaufa habet tij. quaftiones. Prima,an poffit duciinuxorem, quæ priùs fuit polluta per adulte- rium. ſol. ſic, niſi adulter dederit ei fidem vivente viro, vel machina- tùs fit in mortem ejus. 967. Secunda, an filia ſit invita ali- cui in uxorem tradenda. ſol. non. colum. 971. Tertia, an poſt patris ſponſio. nem poflit alii nubere. ſol. ſic, ſi non confenſerit. 973. 9 Vigefimæ ſecumaæva]α haler viij: ꝓuæſtiones. Prima, an liceat ducere mere- tricem in uxorem.. Sic. 974. Secunda, an ſit uxor appellanda, quæ ducitur inco ntinentiæ causà. non. 977- Tertia, an mulier ſequatur ar- bitrium avi liberi, an patris fexvi. Avi. 982. Quarta, an vivente uxore liceat alicui ex ancilla⸗filios quærere. non. ibid. Quinta, an ea, quæ patitur in- yita, pudicitiam perdat. non. 988. Sexta, an adulter adultetam di- mittere poſſit. non. 994. Septima ‚an vivente dimsa d- liam accipere poflit. anon,"995. &aya, fi in hoc faltem infide- lem ducere poſſit eã conditione, ut ad fidem convertatur. non. 1002. F Trigefimateriia çanfa habt v. quæſtionec. Prima, an opter impotentiam cotundi ſit aliqua à viro ſeparan- da, fok fic. 1003. Secunda, an ſeparata poſſit ei hatere cum quo priùs eft forni- cata f. fic, pænitentiâ pera&tâ, col 1004. Tertia, an ſolà cordis contri- tione poflit peccatum deleri. fol, fic, ubi facultas coafitendi' nom ſuppetit. 10I2. q Noandum hicy guod ratione his- jus tertie quæſtionis motæ agitun de Pænitentia, cujus rractatus per di- ſindtiones ſeptem eit diſtin- Bs. Prima quærit, an fola cordis contritio deleat peccatum, Sic, ſi confitenti facultas deſit. 1012. Secunda„an charitas emel! bita poffit amitti. fot. fie` fecùstamen in patria. Tertia, an pænitentia pofi. iterari. /ol. ſic, præter folemñem. colum. 1061. uarta, an peccata ſemel dimiſ- fa redeant.ſo.non ſimpliciter.1077. Quinta, quis modus debeat ob- ſervari in imponend a,& accipien- da pœnitentia. ſol. ad arbitrium proprii ſacerdotis diſcreti. 108 Sexta, cuĩ quis confiteri deb fol. proprĩo ſacerdoti, ſi fit dif i tus: alioquin alteri de cjus licens tja: 1090. Septinta, an pænitenta timore mortis accepta ſit fructuoſa. Pl. fic. 1092. Quarta quæſtio cauſæ ſupra proxim̃æ eft, an aĝus conjurs fit prohibitus tempore oratie Jot. fic. 10 uinta, an vir fine conſenſi xoris,& econverfo, vovere pot continentiam. fol. non.,-~ TO9 T Trigefima quarta caufa habei ij. quaftioness Prima, an rea ſit adulterii, qu credėns maritum mortuum n plt alteri. fol. non. noi Secunda, an redeunti y- genda fit recedere À cundo, priorem redire. fol. ſic. ibid, vlgeſema quinta cauſa habet Je quafiiones. i Prima, an liceat aliquam, dũce- re de propria cognanoue, foli nons col. 1109. E L Secunda, an ticeataliguam du- cere de cognatione uxorisluæ. fóts. pies. non, Tertia, uſque ad quem gradum debeat quis abftinere å conſangui- neis ſuis,& uxoris fu; fol. olim uf- que ad vij. hodie uſq; ad jv. ibid. murr sradúm computatur CORN- ſanguinitas. ſol. ad inſtar vij.æta- tum mundi. DIŞ. Qui ta, quomodo gradus jit- Gnsuini tis funt compurandi, fot. ſicùt oſtenditur inarbore. iu Quarta, quare ufque ad ſepti-

PEER S qui jusjurandum de pro- pingultate firmare debent. J04, pro- pinqui& vicini, 133. Septima, an inceſtuoſi filij re- petantur. ſol. non. 1836; Octava, ſi conſanguinei igno- ranter conjuncti fimul poſſint re- manere, fol. non, nili ex difpeñ- fatione Papæ in quinto gradu, 1 SARETE TIOE T SERTE EEEE EAE Decretum abbreviatum in oratione foluta. ſecundas nuptias tranſierit, an proles ex eis ſuſcepta poterit copu- lari conſanguineis prloris viri. fol, non. 3 I4 Tigeſima ſoxta& nltima gefima caufa habet duas guga fliones, Decima ſi relicta alicujus in F Tertia part eſt de Conſceratio- ne; que quinque diflinttiones duntaxat completti.- ir, Prima, agit de confecratione Eccleſiarum,& Miſſarum celebra- tione. 1147. Secunda, de ſacramento Eu- chariſtiæ. 1164. ſupra. ibid. Nona,an matrimonium pä fal- fnsteftesfeparatum,{i pofteå appa- &cclefiam fuiffe deceptam, fit chtegtandum. ſol. ſic. 1138, Secunda, an Prima, an virginem opprimens raptum committat. Sic. 1I43. bere poſſit. Utique Tertia, de feſtivitatibus per an- ni circulum celebrandis I198. Quarta, de baptiſ. ſacramento. 1205.(junio. 1240. ta raptori nu- Quinta, de confirmatione& je- 144. = so DECRETI PER TOTALIS METRA MATERIA NOTATUR SEQUENTIA, Decretum Domini Gratiani tres habet partes principales. Prima eſt de diſtinctionibus, quæ ſunt una ſupra centum. I R 1 Mò quifque legat divinum ins ho- minisque. Col.1 2 K Altera dat textum, quo noſces jura Quiritum. 3 3 Canonico varĩa juri dat nomina terna. 4 4 Quarta docet legum quæ cauſa, modusq̃ue ſta- tuti. 5 ]Jus naturale probat immutabile quinta. 6 6 Sexta notat vitium diſtinctio ludificatum. 8 Septima ſignat cos, qui leges compoſułre. 10 8 Parte ſub octava mores naturaque pugnant. II ọ Nona ftatuta tenet naturæ cedere juri. 14 10 ¶ In decima Regum leges canon ſuperabit. 158 J` 1r>: n Canonis& ſecli ſupera zibus uſus. fi 12 Idquod Romatener, diferetio fæpè relinguit.z4. 13 Si te perplexum reddunt mala, tune minus im- ple. 29 14 Non faciat levia: quò quis vitet graviora. 30 15 Canonis hæcortum dabit, apoctyphosque libel- Deda e iOS, à e A 31i Oftolici vim canonis ifta teneri.` 37 Vapa, ſi Concilium celebretur. 46 quoa bis Sy nodus celebretur in an- no, 49 1g Læcecdtetalis reſerat, quid cg r MitOt a poffit. 54 cedunt.6o 20 J Biſdeua, Lapæ ſanctorum d 31 Infer iummum nón judicat hac prohibente.6z 2 iocos dif inouit& ordi at Eccleſiarum. 67 Jldinat hæc omnes, majores, ſiye minores. 70 ż4 Poſt examen honos eſt ordinis attribuendus. 79 2% Optatapos nic, quòd fit fine crimine præ- 80 16 ipuima contentus conjuge fola. 8 27 ætümat-here votum. 8g 28 Iſta ſacratorum coi nubia pagir innat. 90 29 Hac locus,& cauſa, tempus, pœrichiie morantur. 95 Et fingu! fequentes luculenter aperiunt: ſtinctiones ſinguli verſus 30 C Cõnubiũ ter dena probat cõtra Manichęos. ib. 3¹ Tangitur hic, quòd contineant offerre volẽtes.99 32 Deſere presbyterũ, qui ſcorta palàm retinebit. 103 33 Luforibigamóve facer non traditur ordo. 108 i 34 Fæmina pontifici perfona domeftica non fit. 111 35 Non vinolentus præíul, fed fobrius efto. 17 36 Inſtruit hæc, prudens quòd debeat eſſe ſacran- dus. u9 37 Hæc prohibet legere gentilia metra facratum. 121 38 Scripturas facras ſacrandus ſcire jubetur. 120 39 Vui hæc pontifices callere negotia ſecli. 129 40§ Internis parsdena quater virtutibus ornat. ib. 41 Sit modus ingreffu, cun&tis, verbodue, cibod;.133 42 Clericus hofpitiis peregrinos collocet omnis. 135 43 Fatis& verbis doctor fis, atque pudicus. 137 44 Vitesingluviem, convivia five tabernas, 140 45 Atquecave quenquam palmå linguáve ferire. 143 46 Reſpuit hæc hominem diſtinctiolitigioſum. 149 47 Non benè præpoſit iomui, cupidosque re- pelle. Işi 48 Abjicitur facrandus m hac, fi neophytus ft. 15 49 Crimina non delet reliquorum, crimine vin- ctus. 155. lapſus, 168 5o f An reparetur, habet pars quinquageſima, 51 Sacrari vetat hæc homines, quos pondera ſtrin- gunt. 178(do. 180 je Præpolitüs primò datus hic præpofterus or- 53 Eft ratio, nabüisannexos ordinet ullos. 181 te ſacrari. ibid. 54 Hæc prohibe.ſervos ſine liber 55 C ifa vi“rejicit, membrisgue carentes, 188 56 Q aturin nac generatio p terorũ. 192 57 Quis pusar æger, manetor is expers. 196 58 Hæc hösnolente facrari. ib. 59 OMi negal hæc, niſi ſit bend quiſque pro- batus. ibidem. 60 CIn ſacris præſul, vult ſexageſima, quòd ſit. 198 —— gi Nonin Pon ga Clerus plel 6 Uupanshai g4 PashacPo 116 6y Ut fcretur; yut, 68 Si Aow ibiden. 69 Sibened 70 4 Expe 7¹ Relee ibid, qa Yilmo! p1 74 Inns 75 Ditting 4I 7 Tempo: 23 18 ilta datan 3 39 i ardin; K€ Urbes Pra A Crimine qu b Pell pau ji b Nanguam b Solicttus q í Non Prela 96 Comgio 2353 87 Libertas 88 Relpuit 839 1ta ber 90 4 Plac

fe Confieraiha e difinEhones plebi e confecratin arumcelehn, Iy facramento Pus 164, tivitatibus perine tandis. ngå ptil, facramenty, (junio, 1140 firmatione&. —— RIA onibus que ) Manichęos. ib, erre yolëtes:99 mretinebit. 103 yrordo. 108 icanon fit, 1 mseto. 17 yeat ee hacan- 19 ra fAcratum, 11 ubetur 2O iafledi, 7 tibusormnat, 1 pogue, ebog ocet omni n3 135 maas: 7 abemas,#9 ouávekerie 14 i ioli. 149 Taere Te- c yidosqie Te ha. efacral rentes, F g1 Nonin Pontifices laicos affumere debes. 62 Clerus, plebs, princeps: hic eligit, hæc petit, hic 199 yült, 204 63 U ſurpans laĩcus id ut eligat, audiat iſtam. 205 64 Pars hæc Pontifices jubet à tribus effe ſaerandos. 216 65 Ult ſacretur ab omnibus Archiepiſcopus, hæc vult. 218 66 Cùm diſſenſio ſit, à pluribus edita ſtabunt. 221 67 Presbyter inſtitui valet hic à Præſule ſolo. ibid. 68 Si dubius Præſul quos ordinet, hi reſacrentur. ibidem. 69 Si benedictus erit, lectoratum dabit Abbas. 223 70 J Expértes tituli pars ſeptuageſima pellit. 224 7¹ Reſpice dicta patrum, ne promoyeas alienum. ibid. 4j e o A m2 Uilinon detur mifforia, ni rogiterur, 226 73 Ilius hæc nobis formam Aiſtinctio præbet. 227 74 Inyitusnullus erit hic ad ſacra trahendus. 22 74 75 Diſtinguit tempus hæc, in quo promovyeantur. 231 76 Temporibus, vult hæc, nos jejunare quaternis. 233 8 77 Rcctos indicat hæc modulos interſtitiorum. 237 78 Iſta dat annorum nimerum, quo promovearis. 239 79 Ad Cardinales ſpectat electio Papæ. 240 80 q Urbes Præſulibus pars octogeſima tradit. 243 81 Crimine quòd careat facrandus, in hac replica- tur. 244 8² Præſul pauperibus dabis:& lapſos reparabis. 251 83 Nunquam peccatis conſenſim des alienis. 254 84 Solicitus quod ſis,& monogamus, jubet iſta. 255 85 Non Præful fics, hofpes nifi nofceiis efle. 257 86 Corrigito, doceas, des:{ed non turpibus ullis. 258 87 Libertos,inopes, yiduas defendere debes.-263 88 Relpuitur clerus opus exercens,& avarus. 265 89 Ifta beneficia te difpenfare docebit. 269 o0 4 Placat difcoørdes pars nonagelima fratres. 271 9 7 ag g1 Arte parabis opes, nili fint fatis Ecclefiæ res. 273 Š 92 Hæc plùs corde probat Domino, quàm voce ca- nendum. 274 93 Hæc dat obedire majoribus inferiores. 276 94 Sublevita vices Papæ geliare y alebit. 285 95 Presbyteris præſeſite licent hic Præſule multa. 286 96 Hlc ſecli Princeps non ordinet Eccleſiæ res. 290 97 Eccleſiæ precihus huic Princeps auxilictur. 98 Vult jus munixi peregrinos quinque ſigillis. 301 99 Univerſalem nullum ſinit iſta vocati. 232 100 Pallia Prælatis donat centeſimamultis. 334 10l Abſit ut una duos habeat pihyincia patres. 3208. DECRETI SECVÅDA PARS palisest de caufis aue funi xxw! NCL Q Prime catifa. «Caula prior labem condemnat Simonialem, G Sepem qaafiiones prime canje In verfibus. 299 1Delinquit, qui res mercatur ſpirituales. 308 2 Ecdefias intrans non cogatur dare nummos, 352 3 Ši pro præbendis dederis quid, dicêre Simon. 356 4 Ignaros maculant natos delita paterna. 363 5 Vult rigor, ut linquat natus ſibi, quæ pater emit. 367 6 Ordinet ĩignaros ſi quos Simon, tol 7 Hæreſin abjurans æſul poterit tol G Secunda caufa. Accuſare docet, ac appellare ſecunda. g Otho guaſtiones ſecundæ cauſæ, C È quinta precedit quartam. 1§ Si fit caula patens, juris non quæritur ordo; 382 — tur. 369 370. nå 2 Nemo ſuiĩs rebus dijudicet expoliatum. 391 3 Talio punit cos, qui falsò crimina ponunt. 392 4 Si cadit accufans,{enon purgetreus inde, 39$ 5 Per teſtes binos Præſul convincitur aptos. 404 6Qui cauſas differt appellans rejiciatur 406 7 Arguit inferior majorem crimine vinctum. 419 8 Mandato legis datur accufatio.fcriptis, 436- F Tenila cauſa. Tertia reſtituens tempus dabit induciarum. Vudecim qua eftiones teria caufæ. 1€ Singula reftituit jus omnibus expøliatis. 438 2 Inductas debet varias fpoliatus habere. 440 3 Induciis varium dat tertia quæftio tempus. 442 4 Accuſare nequit hominem vir turpis honeſtum. 444 ş Jpla domeftica yox nulli nocet, aut inimica, 446 6 Sub cenfore reumproprio producere debes. 450 7 Hic non condemnet, ſimilis quem culpa remor⸗ det. 454 8 Solus Pontificem“judex non judicet unquam, 459 9 Pellitur accuſans abſentem, teſtificansque. 460 10 Submoveri à reliquis teſtem defectus in uno. 463 IMutua nunquanꝛ ſit delatio jure vetante. g Quarta caufa. Quarta quis accuſet, quis poſſit teſtificarĩ. g Sex qguaftiones guari canje. Accuſare nequit aliquos anathemate vinctus. 465 464 2 Impubes teſtis in cauſa crĩminis haud ch 467 Qui nequit accuſare, nequibit teſtificati ibid. 4 Teſtis& accuſans nemo ſimul elle hit. 469 Non eſt ſtringendus anathemate nequit eſſe. 47¹ 6 Pontificis dclator agit civilia tantùm. g Quinta cauſa. Quinta vocare docet, delatoremqͥue ferire. 9J Sex quæſtiones quintæ cauſæ. Multant ſcriptorem famoſi flagra libelli. 472 2 Eſt condemnandus ſemel,& bis, terque vocan⸗ u ibid: dus. 473 3 Nemoprocuret crimeneiy 474 4 Præfùlis in Synodo fit condemnatio fola 475 Celans crin obet m'us, quàm manife- ftans. 476 478 6 Aut caput, aut lingua delatori capuletur, b

— T Sexta canja. Sexta dat infames, delatos atque forenſes. Quinque quæſtiones ſextæ cauſæ. 1 4 Non accufabunt infames fimonialem. 480 2. Accuſans verbo non vincis ſimplice Præſul. 487 Quærere judicium nunquam debes alienum. ibid. 4 Externi yeniant, Íi fit fententia difcors. 489 Si cadit accuſator, erit reus exoneratus. 491. ¶ Septima ca aſa. Septima Pontificem tangit cathedram repetentẽ. € Due quæſtiones ſeptimæ cauſæ 1Præſule viyente nullus det Pontificatum. 491 z Nec cathedram repetit Præful; quam fpontè reli- G Ofava caufa. Ottava legitur defertio Pontiftcalis. q Qni ngue gquaftiones obtava canfe: T q Vultjus, ne ftatuat fucceforem ſibi Præſul. 512 quit."Şu. 2 Nullus amicorum mihiĩ proſit, ut eligar inde. 519 Detur ab electo vitandi cautio damni. ibid. Linquendũs non eſt(nĩſi ſit ſententia) Præſul. 320 Ad dimiſſa redire nequis Papæ ſine ſcriptis.§21. TT caueſa. dolvere non vetat alienos, atque ligare; S NONÆCA." } eguit ordinis effe minifter.ş21 2 Alterius ꝑatri rum tondere yetamus 5²3 Pontificis Clerum Primas non ordinet ullum. 526. ¶ Decima catiſa. EENT Eoi Tods Lena dat, 1n{acra quid tumat Epieopus Xde G Tres Juæſtiones decimæ cduſc. I ꝗ Baſilicæ juri fabduntur Pontificali. 532 Nullius Eccleſiæ Præful fructus alienet. 535 3 Nil præter folidos præſumat quærere binos. 540. VYndlecima caisſa Fræfigens undena forum ligat, atque relaxat. Tier quæſtiones umdecimæ cuuſæ MNon coram Laico Clericus producitur ullus 544 Officii punit tales ſuſpenſio culpas. 557 Seu bõna, ſeu mala ſit ſententia, dico timendã: ib. e w y Imma Cait 1 biſſcna docch s buiena docebit. zes duodecimaæ ci fD Eccleſiæ res ac propri. 9 QLAinque Jeej o f fæ.; € Clericus hisaliquid proprium prohibetur habe- 8$e f 71 nis 587 Accipiens veemens res Eccleſiæ, ſibi rèddat. 597 Linquas Eccleſiæ totum, quod habebis ab illa. 620 Ex re communi quæſitas divide terras. 621 Si fortaſſe voles teſtari, de proprio dès- 62 g Tredecima canja, Tertia pot decimam decimas& funera tratat. g Daag nefti nes trede AW N » INE CANJE, funt. 624 ris& decimarum, ¶ Eccleſiæ dandæ baptiſimal 2 1] E Imæ 526. Decima 91 Eoo Pa i Improbat uſuras poſt denam quarta voraces í IONES AECIME guarig caule. I Q Quii - i Tai 1 P À oteſt licitè ſua quærere, dummodò non 627 f i 37 ro propria valet Ecclefia auistef Gean N 2 Pro propria y aet Ecclefia quis teft ficari. 638 d tulerit plus quàm dederit qulis: foꝰ habetur. 639 at uſuras Laicus vel Clericus Allas. 640 4 male quæ litis eleemoſyna non ſite genis, 642 Decretum abbreviatum. 6 Si malẽ parta tenet, dignè non pœnitet ullus. 645 q Decima guinia caufa. In dena quinta furor& mulier memorantur,- i G. Ofo queftiones decime guinte canfæ. r§ In furia pænam nondes: nam fat furor urget; 647 2 Pro patrociniis non quærat munera Clerus. 652 3 Solå yoce nequis condemnari mulieris, ibid, Nullas luce Dei cauſas tractare valemus. 654 8 TR, z] ş. Infami detur purgatio probra neganti. 655(iat 6 Extorquenda rei pœ nis confeſſio non eff. ibid; n Solus non tollit Præſul, quem præſtat honorem; 657 Ordine non firmpto tua te probra fagta repellent. 659: œ N q Decima fexta ca In fexta decima præbent Monachi facramenta. G. Sepremquaæfliones decima fexte ca: fæ Esin ea quinta quæſtio tertium locum iEn occupat. s hphye 1Dantur in hac Monachi paſtores Eccleſiarũ 2 Pleno poſſeſſas dabit Abbas jure Capellas. 3 Eccleſias jure terræ non vendicat Abbas. Temporis Ecclefiæ tollit præfcriptio jura. Hæc quadragena dabit domibusjus religiofis. 693 Uſurpans fine judicio rem, decidet à re. 69 Si dedit Eccleſiam laicus, non hanc retinebis.696. q: Decima feptima caufa. Septima poft decimam. prohibet-difolvere-votå; ' q Quatuor quæſtioner cauſæ de- 4. d. a cimæ ſeptimæ. ¶ Nulli facta Deoliceat dimittete vota. — 2 Gonſaldus tenuit ſua quæ dimiſerat æger r' 3-Abbas ad propria Monachum nunqyam{inat ires 1 709 4 Dum rèdit-illicitè, quæcóntùlit, illa manebunt, k 710. r i tava cauja lat inſtittiendumi. ¶ Decima o Fratribus Abbatem bis nona g. Dua gu ftrones de £ o0 ùl: bona pa I{] Si Monachus fiat Præf it. 2 Inſtituit Præſul Abbates à grege le 72²¹ Dat decim g- Tres g r€ Pontifices C dum 2 Præſule nolente 722² g ri l 'C 7 Bildenã pueri tra a Quatuor guæftion P RI , cùm ft adul- y` 735 rillicò, ſi vult. 738 1Queni pater offert/ ſi placet exit tus 2 Extrahit à clauſtro puer 3 Cog inyitus nemore e cucullam 739 4 Stri elauſtrum Monacho tranſire licebit. 742 iie € Vigefi 14 Fi- pena docet; veftes geftare decentes. 7 Quinque guæftiones 7 efime prime anfa. JPrima ſit ex titulo: ſit commendata ſecunda. 7483 2 Prg

7— ling, bag ntur, tOr urget; S amenta x Bin ere yot; 0 7 J 0⁰ ~a linat lle. Ancbunt⸗ ndur; h adul pi n8 19 , licebit; {n verfibus. » onea: oium lertiletenet noel A 2 Præſulis Ecclefiam fine fcriptis nemo relinquat. Conjugium ſervile tenet vigeſima nona. Duæ quæſtiones vigeſimæ nonæ cailſæ. E prohibet Clero tractare negotia fecli. 746 19 Connubii vires perſonæ diſſipat error, 952 Veſtibus hic claris inhjbetur Clericusuti. 747 2 Inķia cui nupfit, dimittat libera fervum, 953: 5 Si proprium linguas cenforem> Ais anathema. Ç Trigefima caufa. Terdenâ claret cognatio ſpiritualis. Quinque quæõſtiones trigeſimæ cauiſæ. 1§ Fonte leyans proprium puerum, non vincia ſolvit. 956 749., € Vigefima fecundacaufa. Jurantes falſum damnat biſdena fecunda. q Quinque queftiones vigeſimæſecundæ cauſcæ. X Peccat perſurans, non jurans quando neceſſe. 2 Infantes prohibet jus conjugium celebrare. 960 750 3 Tu naturalem non jungite ſpirituali. ibid. 2 Non eft perjurus, jurans, veluti putat eſſe. 755 4. Lxor compatris uxoris non mihi nubat. 952 3 Pare majori, quanquam malus eſſe putetur. 762$ Fœdera non fiant clandeſtina conjugiorum. 963. Debent jurata mutari, turpia ſi ſint. 763 Trigefima prima caufa.> y. g m. a ar a< i A a, yH aapt < Si perjurare cogis perjur us habetis. 769. Jerdenà primà mœcho polluta negatur. Jer quæſtiones trigeſimæ primæ cauſæ. g Vigefima tertia canfa, g 7 SE Í Biſdenà ternã tractantur bellica geſta. ¶ Ni certis cauſis mœcham benè ducit adulter.967 g Oo gueftiones tertiæ cauſcł. 2 Invitam ſponſo non det natam pater ulli. 97¹ 1 Ex juſta cauſa multis licet arma movere. 776 3 Tunc niſi conſenſum dederit, reliquo benè nubit- 2 Pro rebus licitè bellum geritur repetendis. 779 973. s; 3 Juseft, dum Jæfis fociis{ùccurritur armis. 780 G Trigefima fecunda catifa,; 4 Inferri vindi&a valet, quæ crimina purget, 784 An meretrix nubat, tangit terdena ſecunda. Occidens judex perverſos inde meretur. 809 g Oto quaæftiones tri geſimæ ſecundæ catiſæ 108. 6 Ad bona præcipiunt compelli jura ma 825 7 Eccleſiæ rebus ſunt hæreticĩ ſ 8 Sifis de clero,tu nunquam belliger efto. 830. g Vigefima quarta canja, Hæreſiarcharum dat nomina biſduo dena. G Tres quaeftiones vigeſimæ quartæ cauſcæ. A N Si ſis hæreticus: tua ſit ſententia nulla. 842 2 Sunt poſt facta mali nonnunquã corripiendi. 858 3 Ob domini labem non. damnetur domus ejus». 861. Vgeſima quinta cauſa. Biſdenà quintã ſunt priVilegia tacta. g Duæ quæſtioner vigeſimæ qu& cauiſc. I§ Tuta fit Ecêlefia, quam lex privata tuetur. 879 Et ſi ſubſequitur lex altera, derogat illi. 884. G Vieefima fexta caufa. Biſdenã ſextã ſunt ſortilegi reprobati. Saßtem quæſdionet vigeſimæ ſextæ cauſcł. 1 Qui ventura ſciunt per ſortes, ſortilegi ſunt. 890 2 Peccat, qui fcriptis vel fortibus abdita quærit. ibid. oliandi. 828 3 A Perfis reprobæ ſumunt exordia ſortes. 894 4‘Quatuor his genera Varro fert fortibus effe. ibi- dem. 5 Ceffentfortilegi, nefint anathemate ftri&i: 896 6 Quando neceſſe ſubeſt, vinctos à Præſule folves. 904. 7 Ægris non denturpænæ,fed notificentur. 908, :€ Vigefima feptima caufa. Edocet an ſponſas ducant ter nona voventes. Duæ quaæſtiones vigeſimæ ſeplimæ cauſcæ. 14 8¹ fit ſolenne, dirimit connubia votum. 913 2 Sponſum ſponſa, virum non uxor deſerit unquam. 926, À„ Vgeſtma octaæva cautſa. Biſdenã octava gentiles nubere noſces. Tes quæſtiones vigeſimæ octav& cauſc. í§ Inter géntiles connubia dicirnus effe: 41 2 Deferat uxorem vir Chriftum defpicientem.“950 3 Vir poſt baptiſmum ducens aliam, bigamus fit. fji Vgeſima nona cauſa. 1 Turpia linquentem benè ducit vir meretri- cem. 97 2 Obſtat conjugio ſacro complenda libido. 977 3 Liber avus. neptem{ponfat{fervo patre natam. 982 4 Illicito prõiemcoitu quærat fibi nullus. ibid- 5 Non fine mente caro fertur violata puellæ. 988 6Non valet uxorem mœchus vir linquere mœcham 994 7 Nonalium ducasuxore fùperkite primå. 993 8 Non duç gentilem, fi fpondeat effe fidelem J002. I Trigefima teria canfas Terdenã ternã friget, compunctio, votum. Quinquie quæſtiones trigeſimæ tertiæ cauſcæ. 1% Si vir fit gelidus, ab co fejungitur uxor 1003 z2 Nubere mœcha poteſt mœcho ſejuncta mat 1004 3 Quætitur, an crimen purget contritio ſola. 10 TRACTAT DE POENITENTIA, habens fepiem Diflinétiones, his inſeritun. I Ratia divina contritis crimina delet. 1012 2 Perditur hic divinus amor: nonin para- diſo. o; ToAET 3 Pœnam peccator benè pro vitiis iterabit. I06T 4 Ifta probat, dimiffa femel peccata redire. 1077 5 Ut purus fias pro crimine, plurima volva. 1086 6 Crimina Presbytero proprio dic, qui; 1090 i 7 Tandem lætus erit, qui continuè gemet ifti 1092. T Redeamus ad quartam queflionem trigefime tertie canje. 4 Redditotemporibus pofcenti debita ſacris. 1095 Mens utriuſq; nti fit non benè continet alter.1097 A —

Vigeſima quarta caufa. Ter denâ quartå nubit vivente marito. ꝙ Duæ quæſtionèr tri geſimæ quartæ canfe. 3{ Morte viri dubia quæ nupſit, adultera non fit. 1103 2 Reddatur primo conjunx hæc nupta ſecundo. ibidem. G Trigefima quinta caufa.; Cognatos gradibus numerat trigeſima quinta. Decem quæſtiones tri geſimæ quintæ cauſæ. 1J Cognatam ducat propriam pro conjuge nemo. 1107 Omnes uxoris conſanguineas reprobabis. 1109 Copula ſeptennis gradibus talis prohibetur. ibi- dem. 4 Hicgraduum numerus ætates refpicitorbis. 11g 5 Truncus ponitur hic cum ramis, ut docet arbor. 1116 6 Edocetin teftes alumi fexta parentes. 1133 7 Filius effe nequit, inceftu qui genitus ſit. 1136 8 Difpenfat folus cum jun&tis fanguine Papa. ibid. 9 Non benè fejun&a connubia prifca reformes, 1138 10 Non conſanguineis prolem viduæ dato primi. II4AI. G. Trigefima fexta caufa. Ultima de raptis trađtabit caufa puellis, G Due quafliones trigefima fex- tæ cauſæ. 1 JRaptum committens per vim rapiendo puel- lam. 1143 2 Hæc tibi jungetur, purgato crimine raptus. 1144. DECRETO TERTIA PARS ADIYN- giim ique elde Conſecratione, quinque di- ſtinctiones continens. I Onſecrat Eccleſias, Miſſasque canit tibi pri- ma. 1147 Sacrati tractat panis ſacramenta ſecunda. 1164 3 Tertia dat ferias:& poft jejunia ponit. 1198 4 Tempora baptifmi diftin&io quarta notavit. 120% 5 Frontes confirmans dabit ultima pneuma bea- tum. 1246. Expliciunt verfus peculiares, bus fatis clarè um yerjalis materia Decreti com- prehenditur. ones cauſarum ſunt clxxij Quæſtio centuplex,& feptuagefima duplex, Eſt in cauſarum tractatu ritè notata. Qupt quæſtiones habet quælibet cauſa, oſten- er quinque cs ]] yina fèquentia: in quibus cauſæ, ſcilicet xxxvj. æli unam Prima dić am: undd fecun- dam,&c. Item, quot funt literæ in qualibet di- ĉtion-, tot funt quæftione; lictiones, quot ſunt iIctio cauta tiO primam cars repræſentat b illa cauſa per il- lam dictionem repræſentatæ. Verbi gratià: prima dictio, ſcilicet diſcere, quæ primam cauſam re- Decret. abbreviat. in verſibus. præſentat, ſeptem habet literas:& hoc ſignifi⸗ cat, primam cauſam ſeptem quæſtiones continere.| Secunda dictio eſt cauſarum, ubi ſunt octo literæ: add denotandum, quòd ſecunda cauſa habet octo quæ-| ſtiones,& ſic de aliis. Adverte tamen, quòd fupe- rior numerus ſignificat cauſas,& inferior quæftio- nes. Verſus, : 2 3 4 7| 3 8 II 6 6 Diftere caufarum quarumlibet ordine membra 6 7 238: 9g io 1r B I I4 1AT? a 2 S A Opies: mt doceo: ld non fis des, G ancepso i 16. 17 18 i9 20 1r ii s TE E Inſlanti dabitur quod tw vis, quod petis illud 23 24 ùy 26 27 28 29 30 oag 7 3A Efficies Res id famatum ié dat ad omnes: 31 32 33 34 3f 36 10 2 Plectuntur, neque ſunt. i f; Tempora ſabuntur vernantibus indita formis. Dlves te lædit res tua, nam miſer es. Sperne fluentia, reſpice, cras ea non tibi ſumes Multa recondis, cur? Da celer, eft fiquidem tutum g Do. Bapti fi ce Decreti d nens tales verfits. Si numeres cautè,ter mille capitula lector, Atque decem novies, Decretum continetin fe afe Decreti fent triginta ſex ui[onga Decreti parte fecunda, Sex& triginta caufas reperire licebit. ¶ Cauſæ ipſæ xxxvj. patent per xxxvj. vocabula, in ſeptem ſubjecti bus poſita, ex quibus non tantùm numerum, fed etiam principalem materi am cujuslibet facilè cognoſces. Quilibet quinque vocabúla complećtitur, dempto ultimo, qui fex habet. ut moriens ea des. da præveniens te. Jo in repetit. primæ rubri- „ canones eſſe ter mille& nonaginta, po- 8 Simon a appellat b ſpoliatus c teſte d libell 6 8 9 10 Infames£ vivens g fucceffor h fotve i regendo k. o Po r Cenfiitam| tefor m finus n fenus o furiofus p. L6: gt 7* 18 19 20 Monächus q occidit r Abbates s claufira t volentes u, 2 22 23 34. 2 Commena jurans y pugnas Z herefis aviolatas b. i p 4 -27 28i 29 Sorti È fka d infidis€ ſerviat, f infan g Jr GE 37 34 35 36 Macha h coti mente k dulitansl gradio. m rapiemen SECUN-

—— k hoc fione 5 nes contine to literæ:ad ber oĉo quz- n, quod fupe tior quzkio. 6 memora pers ila 29 30 ZS ad omnes: aeran conie rti. formis. hi fumes inet infe da, vocabula, vibus not jem matei- et quinque 10, qui ICA 4 Simonia paterna, an ſitign COGNITIONE ELI CRETI, UBI TRAC 5Æ:. QUIA LONGE RROLIXIOR ET DIFI LIOR EST RELIQUIS, IDEO DILIGENTIUS PRG El BORANDUM Es RITATEM PAUCIS ELUCIDATAM CONSPICIET, HIC IMPRESSA DILIGENTER ANNO. N PARS DE- TANTUR CAU F. ITLLIUS PROFECTO OB§$SCH TAVEKIT. g?:{ :> Simoniacus€ a DA Imon. imoniacus eſt>& s peccatum COmmit- 1 tit, qui ſpiritualia vendit. Da- mnantu ſcopi, per pecuniam facient i dinationem,& tunc lepram, non officium conferre dicuntur. Simoniacorum ſacramenta effectum gratiæ non habent. dotes digniores facilids, quàm reliqui à Deo exaudiuntur. Et ibi de digni- tate yerbi Chrifti, quod- ejus corpori æquiparatur. cap, interrago. Et in fine de crimine concuſſionis tractatur. Simonia committitur, pro ingreſſu monaſterii pecunia exigatur, vel exacta perſolvatur. Eccleſia- ſtica ſtipendia accipere non debet, qui bonis patri- monialibus ſuſtentari poteſt. c. Cericos. Simonia an committatur, ſi præbendæ emanturs Inyeftitura Ecclefiæ à Laicis fieri prohibetur, ç Salvxator. tia ranti lio. nociva?& ibi tractatur, an pro crimine unius alter pænam patiatur?. Simoniacè acquifita Ecclefia per patrem, an poffit per filium licitè obtineris Item an poſſit filius fun- I atione, quã paternã pecuniã eſt aſſecutuss us eſt.qui pecuniam largitur, ut eliga- pto pœnitentiam ter tractatur, ordinibus& di- quòd decreta poflunt < adoque relaxari. Appellare non eſt opus à ſen- tentia à non ſuo judice lata:quia aa nulla eſt..in primis. circa fin.& in ſt. hujus ij. cauſæ principaliter tracta- tur, an ordo judiciarĩus ſit in manifeſtis obſervan- dus?& quòd excommunicatio non eft ferenda, antequam caufa fierit examinata. cnemo.& ju- dex peccatum'fibi ſoli notum damnare no bet. c. f peccaverit. Appellare poſſet ſpoliatus, ſi ante reftitutanem ſibi factam accuſatori reſpondere coget. Nul- lus enim debet accuſati, dum ſuis rebus fuerit ſpoliatus. 3 Appellandus eſt ealumniator, qui ſcien fal ſa crimina intendit. Prævaricator, qui vera cri- mina abſcondit. Tergiverſator, qui in univer- emperari,& c Appellat talis fente prima c €- u o 2 -p wL Spoliatus. ſum ab accuſ⸗ 3. ꝙ princ it, quiin ac Appellatur pui canonica:& · ſatoril Appellatur teftimonium fi rum vel trium firmatur.& ibi tra&atur pri liter, quot teftes re untur, non tantùm Vincendum Epi ibet Clericum. bus, à quibus appellare non licet. Appellatur quisaltero major, mon ratione di tatis, fed vitæ..quanguam. Dig al cit Epifcopum, fed vita. ibi tractatur principal ſcopos accuſare? Chriſt non poſſunt: nec Sacerd dotium prohibentur eligi. Appellatur& dicituraccuſatio ritẽ f. fit in ſeriptis. Et regulariter accuſator ſe i fcribere ad pænam talionis, præterquam in fex cafibus in fumma pofitis. poliatus&ejectus ante omnia it redintegrandus. credimte- granda. Bonià malis ſemper moleſtantur. Spoliatus&ejectus poſtquam fuerit reſtitutu squas inducias debet habere, antequam cogatur in judi- cio reſpondere:& ibi in ſimma videas de multi. plicitate induciarum. Spoliatis Epiſcopis,& aliis adjud bus, induciæ ſunt præſtandæ. Spoliati communione Eccleſiæ,& anatk mati- zati, infames, inceſtuoſi, ſacrilegi, detractores,& multi alii ſunt ab accuſatione repellendi:& ibi di- citur, quòd anathema differt ab excommunica- tione. c. Engeltrudam. Spoliatis& aliis quibuſcunque inimici judices eſſeè non poſſunt, nec accuſatores, nec teſtes: vox enim inimicòrum contra nullos eft a Ada,. Dici. tur etiam ibi, quòd teſtes familiares& domeſtici. & etiam conſanguinei, non ſunt contra extrane- os producendi. cium venienti- 6 Spoliatus& quilibet alius, ſi adverſarium vult conyenire, iplius forum fequi debet. c. puljfasus, 3

7 Spoliati& alii volentes litigare - Nec Epifcopi damnari, nec Concilia celebrari oſſunt ſine Papa. $„non debent ad- verſarios ſuos coram infamibus trahere: quo- niam tales, fcilicet infames& criminoſi, non poffunt effe judices. Solus enim ille judicare debet alios, qui nihil in fe habet reprehenſibile. c- judicet.} i 8 Spoliationem, vel alium reatum committens E- piſcopus, à quot Epiſcopis eſt judicanduss 9 Spoliatorum& aliorum teſtes, teſtimonium di- cant de his tantum, quæ præſentialiter& Veraci- ter noverunt. Nec contra abfentes funt producen- di. Abfentes enim non debent judicari nec ac- cuſari. 10 Spoliatorum& aliorum teſtes in uno deficien- tes, an fint in aliis admittendi? Et accufans de plu- ribus criminibus, fi in uno deficiat, an in aliis ad mitti debeat? 11 Spoliati accufantes fuos fpoliatores& invaſores, ab eis accuſari non poflunt: quoniam accuſati nif priùs ſe purgaverint, alios accuſare non poſſunt. d Teſte Teſtes juris diſpoſitione excommu- 1 CICC. nicati non poflunt ad accuſationem admitti. 2 Teſtis eſſe non poteft, qui ad xiy. annum non- dum pervenit. 3 Teſtificantis perſonam aſſumere non poteſt, qui ab accuſatione prohibitus eſt. 4 Teſtis, accuſator,& judex aliquis ſimul eſſe non poteſt. s Teftantur jura, illum non effe à communione re- pellen dum, qui die ftatutå ad caufam venire non potuit. 6 Teſtis eſt juris diſpoſitio, deficientem in Epiſco- porum accuſatione non poffe de cætero agere, nifi in civili& proprio duntaxat negotio. é Lib ell O Libello famoſo utentes,& ipſum I CHO. contraaliquem feribentes, quali- ter punendi tunt£ 2 Libellum diffamatorium ſcribens, aut aliter reus, tribus citationibus debet in jus evocari. Et per fcripta nullius accufàtio debet ſuſcipi. 3 Libelli famoſi ſcriptor, aut aliter criminoſus, an admittatur in judicio per procuratorem 4 Libellus accufatorius fi in Epifcopum datur,id eft, fi Epiſcopus accuſetur, ejus cauſa à xil. Epiſcopis audiatur. Libel a famofum feribentes, aut alioram crimi- na ſpontè confitentes, non debent ad accuſatio- nem admitti. c. alli. Et ibi habetur, quòd nec qui parcit, eſt amicus: nec qui verberat, eſt inimicus. C. non omnis. 6 Libellum famoſum in alterum ſcribens, aut alteri crimen inferens, quã pœnã ferietur, ſi crimen illa- tum non probetur? f Infames. Infames, excommunicatos Aa 7 cruminoios a Sacerdotum accu- fatione jus repellit. Et ibi tractatur, qui dicantur CS. FAMES. ] is eft quodammodò Epifcopus& repre- hendendus, qui ſibi ſoli dicit aliquem crimen Materia XXXV L Caufarum. Ww A mgg “on t⸗ W w * ai m v fuum fuiffe confeſſum:& ibi dicitur, quòd Epi- ſcopis alios accuſantibus non creditur, niſi pro- bent quod objiciunt. Infamem quodammodò dicimus,& reprehen- dendum, qui ponit falcem in meſſem alienam. caß. 1. Et ibi dicitur, quòd alicuĩ alterius parochia- num judicare non licet. Et quot civitates una- quæque provincia habere debeat.c. ſcitote. Et quòd Epifcopus judicio Primatis,& non aliorum, f€ fubjicere debet. Infamiĩa, aut criminalis accuſatio, fi imponatur Epifcopo, id eft, fi Epifcopus criminaliter accu- fetur,& Epifcopi comprovinciales de caufa co- gnoſcentes ſint in ſententia ferenda diſcordes, quid jurisë Infamis eflet quoda mmodò,& reprehendendus judex, qui vellet reum cogere ad probandum, accufatore in probationibus deficiente; quia ne- gatiya per rerum naturam eft improbabilis. c, ac- cujator. Vivens Vivens fi adhuc fit Epifcopus, ? e lius fibi fuccedere non valet, nec ir cjus locum fubrogari: quod yerum eft, nifi effet depoſitus, vel de licentia Papæ renunciàſſet, aut per ambitionem ſe ad aliam Eccleſiam tranſtu- liflet. Epiſcopo autem ægrotanti, aut nimiã ſe- nectute gravato, dandus eſt coadjutor. Epi- ſcopus Ecclefiam fuam deferere non debet. c. fi- cut vir. necetiam eft à fuis fubditisrelinquendus: cap. denique. Prælati duo in una Ecclefia efe non debent. cap. in apibus. B. Auguftinus acceſ- ſit,& non ſucceſſit Valerio Hipponenſi Epiſcopo C. non autem. Vivens Epiſcopus aut Sacerdos, qui pro ægr itudi- ne à Miffarum celebratione abftinuit, an poflit celebrare recuperatå fanitate? Et ibi habetur de morbo caduco laborantibus Succeſſor Succeſſor an poſſit eligi ab E- s° pifcopo vivente: hoc eft, an ſucceſſorem ſibĩ poſſit Epiſcopus eligeres Et ibi ha- betur, quòd locus regiminis eft fugientibus offe- rendus. Et epifcopari poteft, qui prodeffe deſide- rat. c. gui Epiſcopatum. Succeſſor Epiſcopi mortui nor eſt eligendus mu- nerum datione, aut amicorum patrociniis Succeſſor Epiſcopi an poſt electionem teneatur juramentum præſtare pro indemnitate Eccleſiæ. Succeſſus ſeu proſper eVentus denegatur Clericis, quĩ ante ſententiam ſuſpenſionis vel depoſitionis à ſuo Epiſcopo diſcedere præſumunt. In tales e- nim ferenda eſt cenſura. Succeſſus non continget Epiſcopo à fec lica vocato,{i ad propria revertatur, nif rit purgatus,& Apoſtolicis literis munitus. Solve Solve& folvi procura teip fum,0 Præ . late excommunicate: aliàs non pote- le Apoſto- i priùs fuc- teris ordinare, nec tùa ordinatio eritra Soluti fant Clericiunius provinciæ à Prælato alte- rius: adeò quòd A rchiepifcopus, Primas, yel Pa- triarcha Clericos alterius provinciæ non poteft ordinare. Solvere vel damnare fubditos Suffraganei non li- cet Archiepiſcopo, illo inconſulto. Solvit Papa ab altis hend ct alash ‘Remil

RE ar itu qod hi fitur, nilip- y& reprehen. flem ali roban è s quia nè bilis. c, dt- ſcopus, a- fet, nec in , nilrellet let, aut i E aN tnimiie- tor, Epl- jebet. cfi- nquendus, clela elle inus accel- (Epifcopo i alis excommunicatos:& cujuslibet Ecclefiæ — peg ea 9] wi w Clericos poteft ordinare, E enim ordinarius Or- dinariorum. c. cuncta per mundum, Regendo unamquamque pa- i Regendo. rochiam,& xes ipſius diſpo- nendo, facit Epifcopus quod deber. c. regenda.& c noverint. Regendi ſunt fubditi per Epifcopos vi- ſitantes: ut c, placuit.; Regendi officium Epifcopus tranſgreditur, ſi bona Eccleſiarum ufùrpare nititur: guamyis de illis pre- carias facere poflit. Regendi ſunt ſubditi ſine exactionibus. Et ibi de cathedratico, quantùm nomine ipfius valeat Epi- ſcopus habere,., Cenſuram Cenſurã formidare debent, ;” qui Clericos ad judices ſecu- lares trahunt. c. inolita:& c. Placuit. Et ibi decon- juratoribus,& eorum punitione. Cenfurà ligatus, id eft, excommunicatus yel fu- ſpenſus, celebrans, eſt depoſitione dignus. Cenſura ſive juſta ſive inſuſta, eſt timenda. Cen- ſurã ligati ſunt yitandi plùs quàm pagani, cap.ad menfam.: Cenfurâ Ecclefiaftica feriri debet,& o- re dæmonum;däterpi, qui fuo Epilcopeeftino- bediens.cap. abfit., Cênfuram ex ira proferens graviter delinquit. cap. ira.& cap. càm apnd.: Cen- fura five fèntentia yel judicium quatuor, modis peryertitur, cap. quatuor modis. Cenfùrå feriendi ſunt,& judæ proditori comparandi, qui verita- tem negant& occultant. cap. quifquis.&cap. abit Ladas. Cenſura ſive ſententia inijuſtè prolata, vi- ribus caret. Epiſcoporum præceptis non ſemper obediendum eſt. Cenſuræ ſeu anathematis for- ma habetur in gudebe r ſeu teſtamenta facere cdm mTeftor Teſtari pī de proprio liceat, an permittatur Clericis proprium habere? Clericis caufas agere non licet, c, duo funt genera Chriſtianonum. Teſtamenta condentes Clerici, an poſſint qui- bus voluerint ea relinquere, quæ de bonis Eccle- ſiæ acquiſiyerunt? Teſtatur multiplex canon, il- los eſſe:graviter puniendos, qui res& prædia Ec- cleſiaſtica invadunt. De bonis Ecclefiæ quatuor funt portiones faciendæ. c. quatuor. Et ipſarum rerum alienatio an ſit permiſſa è? c. fine èxceptione. & c. terrulas. Liberti Eccleſiæ an poſſint ab ca di- fcedere? Res ſacræ ex quibus cauſis alienari vale- ant è c aurum habet Ecclefia. Pauperibus eft provi- dendum. c. gloria Epiftopi. Materia XXXVI. Caufarum. ſepultura aliquid poſſit exigi? Funerum, id eſt, mortuorum animæ quatuor modis ſolvuntur. C3 anime. Funera, id eft, corpora mortuorum de- flenda non funt. c. guam prepofierum, o E nus Fænņus five uram quodammodò I œnus. committit,& peccat, qui ultra de- bitum exigit. c. guod debetur. Et ibi principaliter tractatur, an Clerici poflint fua repetere,& pro il lis litigare? 2 Fænerarià causå, five criminali, aut etiam civili, an poflint produci teftes domeftici? Etan Cleri ci poſſint pro ſua Ecclefia teftificari? 3 Fœnus ſeu uſura committitur, ſi præter ſortem ali quid exigitur. 4 Tœnora ſeu uſuras nec Clericis nec Laicis licet ex ercere. Fœnora ſeu uſuræ an ſint aptæ, ut inde fiant ele- emoſynæ? 6 Fæneratores& ufurariiveram į renon poflunt, nifi reſtituant, quæ p F i f Furioſos pun 1 UIIOIOS. t- te alienati,& ibi habetur de Loth& aliis ebrioſis 2 Furioſis ‚Clerici quodammodò comparandi ef- ſent, ſi vro patrociniis impenfis munera exigere vellent. 3 Furioſo judex comparari poffet, qui ex mulieris confeſſione Clericum condemnare gulariter enim mulięres contra Clericos teſtimo- nium ferre non poſſunt. 4 Furioſi quodammodò ſunt Eceleſiæ miniſ „ qui-diebus dominicis ¿& feriatis. caufas tractare Glurt. Furioſo ſimilis dici poffet judex, qui neganti pur- gationem indiceret, nili infamia laboraret, 6 Furoris quodammodò plena res eſſet, ſi à mini- ſtris:& ſubditis confeſſio erueiatibus extorquere tur. Juramenta quædam ſunt irritanda, quædam relaxanda.cauctoritatem& c. alius: in quo c. habe- tur, quòd ſolus Romanus Pontifex Regem Fran- ciæ tanquam inutilem depoſuit. Excommunica- tis fidelitas ſervanda non eſt. Furiosd procederetur, ſi Diaconus vél Presbyter Nne concilii examinatione deſiceretur. 8 Furore quođam plenus cenfetur, qui carnis fragi- litate añte ordinationem lapfus;&.in judicio con- feſſus vel convictus, poſteà præſumit offerre,& in ordine ſuſcepto miniſtrare: quod verum eſt de crimine depoſitionem inducente. tentiam age apuerunt. | d CE 1 Jle Re eliet Re- 3 1 an facere poſſint illi, quĩ prids nĩhil Habentes, tempore ſuæ adminiſtrationis aliqua f Monachus an ¶ Iſſit licitꝭ a aa 1 Monachus k acquiſiyerunt,& quid juris de talibus bonisꝰ officia populis celebrare,& 4 Teſtamenta an facere poſſint Clerici, de bonis ex pœnitentiam dare,& baptizare? Decimæ de con fuis& rebus Eccleſiæ quæſitis? fenfu Epifcopi Sacerdotibus dari debent. cap. re- 5 Teftamentafacere de rebus Ecclefiæ, an fit per- vertimini. miſſum Sacerdotibus? Et quis ſuccedat eis ab in- 2 Monachi an poſſint in ſuis Capellis Presbyteros teſtato ⁊ inſtituere? n Funus Funera& exequias ſuas celebrare,& 3 Monachorum& Eecleſiarum jura, an per præſci i- L+e decimas folvere ubi debent illi, qui ptionem tolli poſſint? ſe de uina diœceſi aut parochia ad áliam tranſtu- 4 Monachi an poſſint præſcribere contra Eccleſaas lerunt.;& Prælatos ſeculares? 2 Funerandi jura an poſſint præſcribi? Funera,.e. 5 Monachĩ& Prælati res Eccleſiæ ſuà auctoritate re- corpora mortuorum ubidebent fepeliriEtan pro petere non valent, b 4

6 Monachi, E w X tv piſcopi,& alii Prælati j ſi ſuã auctori tate uſurpant, quæ ad fe pertinere putant, an ca- dant à caufa? z Monachi& Abbatesan po intretin ere Eecleſias, decimas,& jura patronatus de manibus Laico- rum ſibi copcefla fneE Epifc copi conſenſu Et ibi habetur, quòd Epifcopus} habetdifpofitionem-o- mnium Eccleſiarum, quæ in fua diœ celi confti- tut funt. C. omn es bafilica. Et etam 1D1 plenè de jure patronatůs. cap. quicunque, cap. filis. cap. dea CETIS, es Occidit. Occidit quodammodò temporaliter ipfum i qui ſuum reſignat heneficium. Sed ſi in infirmi- tatere fignavit, an ſit eĩ reſtit uendum, poſtquam convalucrit? Et ibi habetur, quòd ante prob. nem triennii nullus in monaſterio de bet t Jeciditani DaM, fuam Monachusad propria red ens, spa pana uamf& Tua monalit erio tradidit. s Clericos diabolo fùade:= ranei hit c. ibi h Babs tur, quòd Eeclelt æ conceſſa ifun o LA quita alia aufert, facrilegi- t:& Eccleſiæ immunitas non eſt L Oecidit ſeipſum ſpiritualiter, qui avoto refilit. uis juadente bbates aut Monachos factos E vifcopos jus obligát ad ri uerunt, monafterio Fi gtutum., 1D bus eli sendi,& noi 1 on eſt permiſ facere.“Abba t Epiſcopi viſitare,& con- s exigere tempore dedicationis conftitu- bates& Monachi cum Sanctimonialibus abi tare non debent, quia ſexuum commiſtio eſt UMHS: s fünt à propriis fi copis. Abbates< lonachis: nec lue commatre c Monachos poflunt vellere y t religion em intrare non eft å fuo i lVe Clauftrum unum peter permiſſum Monachis reg z a flione Abbatum. 8 pueros s an ropoſitum tenere. Volun- oi itum fuk ipi entes, Is pr op Voluntate patri tà, ſi filius re ligionem ingre- dit oſſit? Vol m religionis ſuſcipientes, Hum ingreditur, poſſunt: ſed qui coactus nulo mogoc gatur, ſi ad arctius monaſterium tranſ impediendi mend at. era ſiis volunt bus Epiſcopati Commendat Commendatio mu h wu — sa 3 N wW u i ea 5 quii una& non in pluribus Eccle- Et ibi hahetur, quòd duo- is poteſt quandoquec juis præfici, cC. relatio Adi non ſuntClerici, qui ſinel literis di- una E lefia tranfeunt ad alteram. 1 Ípirituale contrahitur inter Cura- am fuam, quæ non debet efle fcor- miſſoriis de Matrimoniu tum& Pedel BR illa, fed potiùs vituperium< eſt Clericis, qui ſecularium negotiorum procurat res eſſe volunt. Commendandi ſunt Clerici, qui veſtibus ſibĩ con- gruentibus utuntur, unguenta& fulgida veſti- me enta fug gientes. non debemus Clericum, qui à fuo ofitus, Imperatorem aut judicena ma erum non peceat: fed fe- - Tùs, ſi pejerat,& per creaturas jura Jorans. k ne t Tetin, quod putat yerum, an Grpernrus è Juot comites ha beat juramentum°?& quotfunt genera mendac tii? P̃erjurum Prælatum& criminoſum ante ſenten- tiam diffinitivam dereli re non licet. Juramenta illicita an ſint ſervanc bejer are& contr. a juramentium fi wm yenire, qui m, l r pexjurus non ſit, tamen mor- In qua ætate q uis cog⸗ tur jurare s ti fidelitatis. c de cogit ra lirer peccat Et ibi ponitur forma jūr ſeu militares ) Pugnas committe Pugnas. a an f Pipera Pus a fiveka lum quod dicatur juí ſtur n Pugna an de beat committi pro repellenda ſocio- F ruminjuri è Pugna non femper eft exercenda contra malos ili enim funt quandoque à bonis toler: ndi, Mali fi e] l Quædam táme: ia f untre mala ſunt re- non abjiciendi pellenda& puniend; quædam tolera Mali junt medicinali feveritate ad bonum cogendi, ut [. 4 Nabuchodonoſor.Et hæretici etiam inviti q di. Pugnis& bellis ſunt coërcendi onis inim falute mtr a Į E o fèr o bA I roau e geſſerunt, præ- cépta non occidendi minimè tranſgreſſi ſunt Etibi, an malifint occidendi? Habens gladii po- tatem poteft occidere,{1 hoc faciat amore ju- iutiæ, Pugna& coactio eſt exercenda in malos, ut tene- ant be NUN Jam luſceptum. Non autem ſunt Ipi(i mali ad bonum non{ufçe ptum cogendi. Pugna“jufta fit, j poflunt hæretici& omnes ho- ftesliciè His rebus ſpoliari Pugna feu bellum an pofiit per ti?& an poffint Clerici arn cramenta Dei tractant, re non debent. Hæreſis Hæreſis quælibet ab Ecclefia Ro- ” mana deſtruitut. Hæreticus an poflit Clericos commit- i arma fumere? Qui k- judicii ah puinis agita-

ineliterisdi ad alteram, tinter Cura- eli bar Telletcol- m procu tq- bushibi iloida vehi g n, qui alua it judice eM d fes rasjura- erjurus uot ſunt fontan fire, qut en moi- jurare s tis, C de militares da ſocio- ———— t Hæretici etiam pi poll alium excommunicare, privare, vel fenten e II ET s Infidis ftu infidelil t otare? P I eeir I 1 CiS. contrahere lieet;& inter eosd care non potet ſt. Hæreticorum conſortia,& eo- effe matrimonium, licèt non ſit ratum. rum facrificia fant à uxor virum cogens ad malum, licitès Infidelium, ut Judæorum, conviyia,& et jugia ſunt à Chriſticolis vitanda: Infidelium unus, ſi convertatur ad fidem, altero remanente in poſſit ad fidem con- tlam cot- candi. Eccleſi re poſſit vel ſolveres Hæreticus ſi dominus eſt, aut alio c 3 r tus, an poſſi t excommunic atio ferri i in an verſus alii ſe copular re? fam pro deli&o ipfius domini y&in fil ium pro 3 Infidelis, qui anib aptifimum unam uxorem lias ccato patris. Excommunicandi ſunt, quĩ cor- buit,& poſt baptilmum ali am, bigamus eſt cen- gi nolunt:& etiam illi, qui du: orea bent: Taa>, nec poteft eſſe Epifcopus. eap. acutiùs. teftes falfi, homicidæ;& multi alii. Hæreticorum ibidcm. tandem vaxiæ ſpecies ponuntur Fg Qo lat.“ Servire adſtrictus, ut putà ſervus, VI ontrahat cum libera a, quæ per er b Viela atas. Violatas ORGE m Pontifi- orent cum-pu ibat liberum, non eft inter cos I Sree cumcenfuras, à-nullo decet ef conjugium,quia error perfonæ& conditionis im- 4 antes facros canones in Spiritum ſan- pediunt& dirimunt: fecùs autem elt de errore ctum blafphemant. Violandá non fùnt, fed fer- fortumæ:ĝe qualitatis: yañda Sanĝorum ftatuta Xe orum regulæ in Sy- 2 Servum fčienter acceptum in maritum non poteft do con iſtitutæ. mulier dimittete: ſecùs ſi i ignoranter. Servi pof- 2 on debent. privilegia Eccleſiarum: fùnt matrimonia contrahere, DCC i aa a p o Infans. Infans proprius, fi teneatur à patre tA NOS, I in facro baptifmate, licèt per tale£ aimi ixori compater efficiatur, non propter € Sor til egus. Sortilegus quis ſit: ſive qui hot ab ipfa uxore ſeparabitur, niſi ad ſervandam dicantur ſortilegi? continentiam poflit indúci. 2 Te, an fit peccatum ê fortibus an fit 2 Infantes ſponſali à contrahere nequeunt, quia in il- credéndum è la ætate oo nom poſſunt. 3 Sortes, ſiye divinationes à quibus exordium fiumi- 3 Infantes five i ſpititnales vel adoptivi, an pof- pferunt, tint aben Perl matrimonium conjungi? 4 Et de mulé iplici genere divinationis:& quot mo- 4 Infantes five filium non debet uxor ſi- dis da mones sfatur rapi mul cum viro ſuo in baptiſmate ſuſcipere. cap. fil 3 yel di et ejus commater. Et ibi dicitur, quòd non dift ce e noluerint Sorti eſt quis ducere in uxorem relictam compatris de bent opi eliminare, nec etiam duas commatres. is nullo pacto debent Sacer operam dare, 5Inf fantih ſi conceditur nuptias contraliere, ipſo- aliàs abjiciendi ſunt. rum& quorumcunque aliorum nuptiæ ſeu ma- 6 Sortilegus, vel alius aE excommunĩca- trimonia non debent clà ìm fieri, fed publicè,& ſic tus, an per alium, ipfo i neonculto, poſſit ahſe iyi? non debent effe clande Laden inſtruun- n n P rely yteri pofi int reroieiliare pænitentes ê rimandur ia morientibus nom eft deneganda, e | í Sacerdote. i h Mæ-] Móecha five adultera,& abali- 7 Sortilegis& aliis:morientibùs non eſt pœniten- 1 1 Xcha. quo per adulterium polluta, an tia imponenda, fed benè innoteftenda In pœn poſſit per cum jue iin uxorem? Et ibi matrimo- tentiis imponendis multa ſtint conſideranda. Me- nia ſectinda conced UN, Cs quò dormierit. liùs eft Sacer doten n aah un impenentem 2.Mæcham fæpè mulierem efficit coactio,& ideò efie nimis miferi nulla mulier eft cogenda nubere, quia in matri- Sorn| monio animus plenå libertate potiri debet&e gau- des,& annos aiia morumr dere; Non lict viro uxorem defèrere, ul lecit į f las. 3 notam an dicantur incurrere filii& fi Sponſ 15, SP Sponſis Dei, ſe Deo dedicantibus, 3 & virginitatem voy entibus apu- i i poft{pon fior iem Pae cum allis con- ptiascontrahere non licet. Sponfalia deipræferti, hoc eft>an filü& filiæ pol ſt promiſſio five matrimonia per voventes ſolenniter co em parentum fuorum p voflintli- čta, non tenent. citꝭ cum aliis contrahete? Sponſ. unius, an poffit à fuo ſponſo recec alii nubere? Spo: a fine confè m ſponſi, contra, re le poſt copulam aln. ſecüs ante R ra an fuerint inter Jofeph& Mariam? alterins nullus rapiat,& ibi aliquid de raptu, ú& fponfi a = 0¹ ire tohta o eft Or NN ione ipes A X teſt itüs ſive incontinentiæ causà ducta, an ſit b 5

conjunx appellanda è Abortum procurantes an ſint homicidæ? 3 Coitui ſive co pulæ conjugali apta puella; fi habet pátrem fery um,& avum liberum, in ma trimonio contrahendo fequatur de honeſtate arbitrn um a- vi,& non patris, gui liberum non habet arbitri D um, cùm fit fervus. Coitu ancillari& illicito non licet prolem quære- re: viv ente enim uxore ex quac cung caula, ne- queex ancilla, negue ex alia, licet pro lem procre- are. Mœchiæ nomine omnis illicitus concubitus intelligitur. c. meretrices. Coire coacta& per violentiam accepta an perdat ! pudicitiam& yirginitatem? Carnis 5 i ſervatur, ſi mens corrumpitur. Viro uxorem,€x- tra fornicationis cav ſam, derelinquere non licgt. Coiĩens vir cum alia,& ſic adulter, uxorem adul teram din erc non poteft. Coituùs ſeu fornicationis causa dimittens uxorem, eâ viyentealiam ducere non poteft.. Coitus con- tra naturam;& cum p erſonis conjunctis, eft gra- viſſimum peccatum.; Coitum fiy cincontineutiam incurrere non de bet aliquis, ut aliqua adfidem convertatur, Et fic non lket ducere uxorem infidelem fub ea conditione, ut convertatur& fidelis efficiatur Mente. Mente ſeu voluntate utfiatmater,& habeat liberos, ta- men cjus vir eft frigidus&maleficiatus,an propter hoc fit ab eo fe paranda è 2 Mens& voluntas eſt mulieri, poft: mortem viri, cum illo contrahere, cum quo priùs fornicata fuit: an poſſit? Vironthoοfremdimittere propria aucto- ritate& ſine judicio Eecleſiæ non licet, neque eam occideresc. admonere, Mentis feu cordis{olå contritione„ abfque oris confeffione, an, poffint paa deleri,& utrùm voflimus Deo fatisfacere? Illam quæſtionem pro- tractat Gratianus, ejus occaſione interferens tractatum de pœnitentia, ſeptem diſtinctiones contmentem. 4 Mentis ferupulo ceſſante, an poſſit maritus tem pore orationis& pœnitentiæ uxori debitum red- pe è Et ibi habetur;quòd tempore quadr agefi- mal i nuptias celebrar e non licet. g Mens& yoluntas eft viro continentiam vovere. Non-poteft hoc facere ſine coiiſenſu uxoris taci- to vel expreſſo, nifi fit ſponſa nondum cognita i Mulier viro debet ſubeſſe, cùm vir ſit caput mulie- ris, c. hæc i imago. Dubitans. A ~d co w w Dubitans uxor de morte ma riti;& credens ne illum eſſe mor⸗ Materia XXXVI. Cauſarum. tuum, fi contraliat cum alio, an dicatur rea adul- ter ji? 2 Dubitans mulier de morte mariti,{i cum alio contraxit,& poſteà maritus ej us rediit, an ſit co- genda ac deumae dire,& priman dimittere aG di b Gradibus conſanguinitatis no- radibus. bis contingente s mulieres non poſſumus ducere in uxores. Quare conſtitutum fuit, ne conſanguine Gradu conſanguinitatis uxori contingentem non licet uxorem d 3 Gr adus conf anguinitatis& affinitatis ſecundum decreta uſque ad feptimam generationem habent prol hibitionem: hoc eft, quodi ratione coi angui- nitatis affinitatis pr ohibitum e ſt matrimonium ufque ad fep timum gradum, Gradus y1. con ane guini tatis quare prohibitus eſt ecundùm canoncs. Gradus conſanguinitatis quomodo computandi ſunt Gradibus poe coa ad quorum accu- fationem yelteftificationem funt feparandi.E de juramento feparationis& reconciliationis de juramento eorum, qui conſanguinitatem pro bant. c. de parentela, Gradu pr ohibito conj uncti 4 í ad invicem carnali- ter commifceantur, filii ex tali inceftuo{o coitu procreati, non funt filii appellandi: 8 Gradusconfanguinitatis& affinit effe difpenfabilis: id eft, quo gradu poffit di ari cum conſanguineis& affinibus? 9Gradu prohibito cot liuncti Stf N A e ~l at is quisdic ortè fententia pro matrimon io fuerit lata) pof funt fèr parari, tentia enim pro matı imonio yel cor itr ipfum la- ta poteſt retractari veritate compertã quia talis ſententia nullo curſu te mporis tranſit in rem ju- dicatam. Et ibĩ dicitur, ſententiam etiam Romani ; Pontificis in melius poſſe mutari. c. ſententiam. Io Gradus affinitatis(ſive ipſa affinitas) in ſuperſti⸗ te nondeletur. Item ſoboles e EX lecundis ſiſeepta nuptiis⸗ conſanguineis prioris viri copulari non debet, fecundùm;äecreta. fed hoc corrigitur per c. non debet. de conſang M affin 2 3 {f KRapiente. dicitur. Rapiens violenter puellam, poteft illam perag&à pœnite ntia in uxorem du cere Rapiente virg ab aliquo nem per VIIn raptus committi w

—— catur raadi sficimabo t,anftco. mittere 1guinitatis noe s mulieres no: jeconftitutum tingen ten non TE aiad rohibitust omputanu rum accu- aidi, Et ibi tionis. Et atem pro- m car nli holo coitu k i, quia talis t inremju- mRomani gentiam. opulari non yrrigitur pet m pë ym ys committi mpera C rapta tA teit, g jfc DED DECRETI TOIS CANONES HIC SECUNDUM: ORDINEM: ALPHABETI IM- PRIMUNTUR. Quod præter cæteras utilitates multimodè correctioni eſt 3 A B accufato. 3. q. 11. Grat. SNS J Ab antiqula.de con. aY{Į fetr. d. 4. Greg, SY Abbas.18..2. Greg. Abbas. 18..2. Magunt. Conc. Abbati vėl. difl-5 q. Ofava Synod. Abbatem. 18..2. Greg,- Abbatem: A.. Pelag. Papa Abbates, ead. caf.© G qguaft. eh, Conc. J Abbatibus. 12.9. 2. Aurel. Conc. iy Abbatibus, 18..2. Paſchal. abeo: 2, J6. Theddof. leges. ab Epift topis. dift. 70: Grat: ab exordio: dift. 35. Hieronym. abexcommunicatis. 9. J. 1. Vrbanus” Papay. abii Iudas. 11..3. Beda. abillo. r4..g. otio ab Imperatorib, 23. q. 3; Carthaginen, Conc. v. ab infirmis. 26. q. 7- Theod. in Pani- rentiali. abifto die: 35..6. Innoc. Papai yY. ab iflo die.edd, caunsd,€” gAlex. ij A.7N. Zepherin. Papa. abhens Y.--9. Telz Pi apa. abfente j.-.9. Calixt. Papa, abfentet.-..9. Felix Papa. abjir. dif, 50. Auguft abſet. Il. 73. Anierus Papa, abſque fynodali. V. J. Grat. y Accedens. dif. 0. Greg. aceuſatus. 3. F. 6. Sixt, olea Y. accuſatum. 2. qS. Sylvefi. Papa. accuſator. 6. q. fi Codex. R accuſatori. 3..9. Teleph. Papa. accuſatorer. diſtintt. 40. Carthagin. Conc, iiye accnfatores j, ziguafl. gr Anacletus Pa apa. accuſatores.3-.-Stephanus, accufatores ij, 3. quafi- g- Calixtus Papa. accuſatorer. 3..ö. Zepherinus. accuſarorum. 2. 7. f. Calixuus Dapa. adjumento nòn mediocris- accufatoribus...5. Symm. Papa accufatio..J½. Anacletus. accuſatio i. 2. r 7- Sixtus Papa. accuſ tiones: 3. qF- Hadrianus Papa“ in Sjnòdo Komana.” accepifii j. dë conf: difk- 4. Ambr. accepifiiy. de conf. diff: 4. Ambr. acceſſerunt. de conſs diſt. 2. An gu flinus. accipite. de confecr; diflin. z. Hiero- njmász- Achab Rex: de pën. dift. 3. Hieron.” Acharius J. z4: q: 1. Gelaſius. Acharius y. 24.,.1. Felix Papa.`. Acolyihus. diflinét. 2z: Carthaginen. Cont. iy. actione. 22. 9. A. Eliberit conc. acutiùs diſt. 20. Auguſt. acutiùc. 28.. 3. Auguſt. G Adam. difi. 46. Greg." Adam. de par. difi. Ambr. Adam: 33... Ambrof: ad Dium. 32.9. f. Auguft, addidi 15. 20.1 gr E yaiianus. . Gregorius^ Bo= nif ins adhoc. 16..1. Gregòr, } hoc. de conſecr. diſtinck. 4 Augu- 6. q. 1. Leo Papa: nna. 30: qI. Toan. Papa viy» fam. 11..3. Toan. Chryf: AATE difiinétion. f4. Leo Papa adminiſtratorer, 23. quæſtion. J. To- ann. yii. admonere. 16. g. 3. Greg. admonere. 33. quaſtion. 2. Stephamus Papa- adinenemus 16- guaflion, 2. Tann. Papl, admoneani. 26..7. Auguft. admonendi. 2..7. Greg adl nuptiarum. dec conſecr. diſt. t, Atta rel.Conc ad reatum. d. öͤr. carihaginen. Con- cl. üy. Adr ianus j. difi.63z. Otava Syn. Adrianus y. edd difin Hiftoria Ecs clèjiaj? ad A j2. guafl.6- Marcellus á Papa. ad Romanam ij. Zepher. Papa. ad fedem Apoftoli icam: 3f. guafiion fe Alex, y adverſſtaß. 7. ꝙ. l. Greg. adulterii 32. J. 7. Auguſt. adlulierio. 5r. J. 1. Grat. advocavit. A. J. L. Ambrofius. q Affectum. 26. quafiion:7 7. Octaya Siod Afros. difi. 98. Greg, g Agatho: diflinét. 63- Ex geftis Ro- manorum. Agáthofa. 27..2. Greg. Aabirits. 16. qt. Greg.- Agapitus, de conf dift. 1. Greg, agite. de pñ. difi. 1. Aig, aghovimus. 26. guefi: ó. 6: céleflinns Papa` agunt homines: de confeci: dif. 4> Auguft: g An: 24..1, Nicolaus Yahi à judicibus. 2..6. Mi levit. Cone.: g A ind A de conſecr. diſtinct.£- Angnjé aliud quide om. II. J. I. Leo Papa. alind quidem. de pæn diftinét. 1. Leo Papa, alius item. 15..6. Gregor. aliorum hominum...3. SYMM. alia caufa. 16..1. Hieron. alienus difè. go. Ocka vd Snod. aliemus. 2. J. 1. Cyprianus. alieni. 29:7. Dionyf. Papa. allenĩ. 3. J. 4. gimus Papa. alienum. dift. go. Leo Papa» alienum. 19..2. Leo. | ] i Í

Papai aliquando. 3z. aliquanti. 26. gu Concil. h R. er. Inoc aliquantos. Aijt. SI. AAAO * f aliquos. G Auguft. i alligant 26.a) fion.7 Toannes Chry- fofiomus. alsare..93- Paſchalis ii. ali. de conf. difè. 1. Clemens Augu] fion. y Agathen. ralis, 23. G. 4. Ang. amputa ato. 25..2. Iul. Papa. Ananias. 17. quaftion 1. Gregor. in regef Anaſtaſius ſecundus. di tificali. ancillam. 32..2. Leo. animadvertendum, anime defunttorum. 13..2. Greg. Papa y. annis ſingulis. diſtindtion. 18. Concil. an non diſoricta. 24..3 putatis. d. an pui) in ſiabditos o..2, AM- brofi Brui jr. 11. quæſtion. 3. Bonifacius Mart. Anteriorum.. Ambroſt ante omnia z fion 2. GUEJTON, 2. oannes aperiant. 319.1. Hieron. Apoftolus..81. Auguft. .7. AUZ. Apoſtolus. 32.9 Apaſtolus. de pen. difè, Apoftolus. 33-9. 4. Aug. Apoftolorum verð canones, d 16GA- tianus. apoſtolicus, diſt. 39. Gratian apoftoli is:16:.1. Hieron. n apoftolicos, 12.1 Juæſtion. 2. Octava Synod. apoftolica.d. o. Alexand. 4. Conc. iii api er,..1. Innocent. 4. Cdiſtintt. r. Anafaf. apoftol lica. de coz Epiftop. apofèolice, 24..3 apud omn Gregor, apud } Alexand, w. sibus. 26.9 ei Archiepi jtgpus. c Pa tpa. Archi ep: iftopu s..9 Papa. ra arectae arguta anr. k 7 T, Innocent. Artaldus 8...3. F gT 4 à faùêlis Canones Decreti. apertẽè inquit. 24..1. Nicol, Pelag. S 2, 35..9 Greg. utem..79. Uu tentem. 30. quæſtion. 2. evos, 23..1. Au G Aguam fale, dec 3. Č 4. Gratianus, sodam Iudeo. de conf: difina. 4. conum, d. 8r. Gy £ conim Florentinum., d. 8f. 7 feopus. dif. 66. Gr inek. 66. Anicet, de confi cy andite chari gu fii nis. rids. 2, Aug andivimys. 3 f Ano 5 Au gufi no. Aurelius. 26 uest. 3. Anicet, Paulus ın. Papay 2J. J. 1. hili à Subdiacono. d. 9ʒ. na S. Sylxefiri 7 5 € Atho. 27... Joai attendendum. 17. gúefi. 4. Vrbanus Papa. J Auctoritatem. 1g. Pah audac mus. audire Epiftopum, Í Clemens. 8. g. 1. Hieron. audi demaue. 11. quef. f que) Synodus Roma- es yi y. guef. 6. Nicol. 3. Hierony- diſtinction. 25. breviser monj Gratiam audivimus. L guejtro z. Grego fanana fi: tammea|

C Numniator. 2. quæſt. 3. Dama- fus Papa. canon. dif. 3. Ifidorus. canones. difi, r5- Conflitutiones Eccle- fiaflice S. Pairem. canones, difè. 16, Ifidorus. canones, difi.go: Innocent,- canonum fiatutis. Turraconen. Conc. sanonica fanttorum:3..f. Pelagio- us Papa y. canonic. infiinta. 1. q. 3. Aranfi- cum Conc: canonici. caufa 14. Gratianus. canonicos-19:9. 3. Grat. cantantes. difè. 92. Hieronymus. carnem, de conf. difè. g. Frustuofus Epiftopus: cafelläs. 10..2. Agath. Conc. catholicus. 2. quafi. 6. Carthaginen Cone- tiy. catholica Ecclefia, dif. 11. Augi nus. catechifmi» deconfecr. dif. 4. Nicot. Papa. catechumenum. de conſecr. diſt. 4. Auguſtin. eainenfis. diflinétion. 6t- Pelagius Papa. cave, 28. qT. Ambroſ. cavete. 22. J. F. Ambroſ. caveant judices. 3. quafi. 9. Eleutbh. Papa. en vendum eil. 1. quafi. 7- Meldenfe Concil. cavendum efh 10. q. 3» Cabilonen. Conc. ij. cavendum nobis, de pan. diſtinct. 3. Gregor. cauſa verd. diſt.&. Grati an caterùm Dei traditio. dift. 86. Am- brof. g Celebritatem. de conf. dif. 3. Vi- stor Papa xiy. à Perro cellulas. 18. g. 2. Agath. Conc, cenomanenſem. diſt. go-. Vnbanus Pa- pa ý. certd ego. 12. J. I. Auguſtin. certis de caufis. Ig. Ta Digeſt. certum ei l. diſt. to. Felix Papa. certum efl. dif. 10. Gelafius Papa. certum ecl. 1r:guæflion, z- Triburien, Concil. cerinmest, 24. 9. certum eicd. dec fius Papa. g Charitas que. de pan, d, 2. Ant- Ni grt 8j tin. Quinta Syn. iſcindt. 1. Gela- lif. 2. Profper, r.* 7 charitas nunquani. de pan. diſd. 2. Paulus Apoſt. per ordinem Alphabeti. charitas esk aqua, de pen. difi, 2. Auguſt. charitas in guibufdam. de pæn. difi. 2. Angufi charitatem tuam. 12. 9. 2. Greg. chartæ quas. dedit, 3, quafi. 9. Pela- g. Chorepifeópi. diflin, 78. Damafus Papa.— Chrifius quid fecit 1, qúefl.t. Angu- finus Chriftus Ppanis. de conſecr. diſtinbt. 2. Anguji Chriſtiana. 32..9. Innocent. Chmiſtiano. diſt. z4. Ifidorus. Chrifliano: 33.9. 4, Auguft Chrifianis ir. gueflion. 1, Gelafius“ Papa»; € Cyprianus: 21..3. Cyprian" ircumcifio. de pæn. difi. 2. Paulus Apoſt. circumcellionet. 23. quafi S. ANQ ſtinus cito turpem. 1. ꝙ. I. Ambroſ citiùs ad hoc. de pæn. difè. 2. Grego=7 TIUS- g` Clemens. 8. qaaeft. x, Petrus Apo- fiolm Clementis‘ librum: difind. 16. Leo? Papa; cleri plebisĝue, dif. 63. Cælefin. cleros: C7 Clericos-diftinét. 2, Laido- VHS cleri Eont i cleicus j. diſtinct.&. Carthaginen iy. clericus. 4. Carthag: Cone clericusiy. Carthag. Conc. clerieus ſoluss: dijtinét. 8I. Luscius ab inſtanti. 2r..x. SKhtima Synod, clericus adverfus. 2. g. 7- Sylvefter Papa in Conc. Rom. clericus verò. 3. quaſt. d. Stephanus £ e clericus five Laicus. 11. quæſtion. 1. Hadr. Pa pa, clericus qui. 11 guaf, 3. Carihazin. Conc, iy. l erſcus Juui. 12.J. 1. Hieron, arthag. Conc, iiy. enf. Concil. col, Papa. Eo ASE s . 44. Carthaginen. ae:. 7 A pe clerici vel continentes, dift. 81. Afri- can. Conc. 46 hrgfeſſionem. d. Ar. Carthag. clerici verò diſt. 91. Aurelian Cone.j. clerici omnes, 1. g. 2. Agath. Concil, clerici. 13, g. 2. Agathen, Conc. clerici ab indignis. 14., quafi. 4. Ge- laf- Papa clerici. 16.9. 3. Agath. Cone. clerici qui. 19. quafi.1. Toleianum Conc, Hy, clerici, 23. q9: 8. Toleranum Conc. iiij.- clerico jaciente. diſtinot. Fo. Vre Ban. i. clericum ſcurrilem. d. A6. Canthag. Conc. iij. clericum gui. dif. ṣo, Nic. Papa. clericum alienum, dif. 72. Carthag. Conc. iy- clericum cujuslibet, 12. g. 1, Marcel= lmn. Papa. clericum nullus. 1r. guef. 1. Agath. Concil, clericum. 21. quæſt. 1. Chalcedon, Concil, clericum. 2⁊. quõſbion. 1. Carthagin Conc. iiy clericos amiet.. q. 2. Hieronym. clericos ami Laicos. 2. 9. 7» Chalced. Conc. clericos in ſin gqulis. diſtinòt. 7. Chal- céd; Concil clericos nihil, 12. q. 1. Gratian. clericos qist, de confecr. dif. r. Sexta 5y odus.$ capifli habere. 11. quafiion. 3. Angi- flinus.: capit Ermigildus 24: quef. t. Greg- Papai- G` Cogitatio. de pæn, dift, 1. Grat. cogitationis. de pæn. diſtinct. 1. Di- sur T sënovi ex dilebto. r..7. Orillus. ó d cognovimus. 2. 9. 2. Gregor. coghοαα. 16. ꝙ. G. Greg. 2: Greg,” cognovimis, 19.4 cognoſcamiis. diſt.34. Ambrof. commeffationes. dift. 44: Ang.: commendavit. dè conſecr. diſtinct. 2. Aul huſt. communis filins. dift. 23. Greg.: ü commumter diffinimus. dift. 33. Pus Papa comperimus. r4- J. 6- Greg: comperimus-24-. 9. 3. GYE. comperimus. de confecr. diſtinct. 2. Gelaſ. comprovinciales. dif. 64> An comprovincialium. concedimus. de conf. .9. 2. Gelaf. 7 1 d. 17. Symmach concilia Sacerdotum Papa. concubina. 32. J. 2. Angah,

eoncubuifii. 32. quafi..-Zacharias Papa. concúffionis, 19.1 T confirmandumest. difi. go. Carthag. Concil: Yy. confidimus. 25. J. I. Gelaſ. congregatlo.«16..7 r Prban. 4 congregato. 16., quafiion 7. Töletan, Concil. conjuni 27.2. Auguft. CONJURES 27. F- 2. Iidor. conjunéti ones. 35. quafl.3 O A- Cam Lixtus. conjurationum. I1. qu. I. Chalcedon. Concil connubia. 32. J. 2. Hieron. conqueſtlas ef. 9. quafi. 3; Nicolaus Papa. confanguinitas, 35. quaflion, 6. Fa- bianus. conſanguinei. 3. quaæſtion. 5. Calimus Papa.$ conſang uineorum. 3. quafi. 4. Calix- 35.9. 6. Fabi uai de conſecr. diſtinèi conjecr. Felix üy. confentire. 4 83. Gregorius. conſequen I. r: 77 9 4 confeguens est, diflinék, 88, Gels Papa. eonfiderandumnobis.di . Fo. Gre- gorius. confiderandum. 10. 9. 7. Gi J. 1. Hieron I. Gelaſ. confide rd. 22 conſideratio. 10. q confideranda, diftinétion, 86. Am- brofins. confideret. de pan. diflintt. f. Augu- fiinus. conſtirationum. r. quaæſt. 1. Calixtuut Papa: conſpiratores. 3. ꝙ. ¶. Calixtus. Conftantinus j. dift 96,- Conſtanti diſt.ꝙ conſtantinopolitanæ. diſt. 22. Conſtan- tinopol. Synod.J. R m dih 2 Grat conftat amem, dift. 2. Gra i a conftat baptifma. de conf. difè. 4. Ifi- dorus conflat multos, 1. g, 1. Innoc. à. a s sAn y conſtat quia. de pæn. diſtinct.. Gre- n 1SH. confi itutio conftitutio. di AT f, 76. Maguntinen. paons 3 quafti on. F. Euſebbiuus Papa. conſtirutum eſi. 7. quæſi. 1. Carthag. J é Conc. v. eonſtitutum ell. 10. tum., quafi. i. Tolan Concil, ii Canones Decreti. jones. 16. quæſtion. 7. På- quaſtion. 4. Toletan. conftituit. 20. q. 3. Maguni, Conc. nj iutiones. dift. 10. Grat. iones. dift. 19. In capit. Ha- drianis conſtirutiones. I0. guef. 7. Pafthal. Papá y. conſuetudo autem. dorus. liſeinbtion. 1. Ifi- 9 etudo. di appii Ait. Codex. AA Pap; f confulu. Ai. 2. J. Stephanus Y. $ ú A conſiuluit diſtinction n Geld- fius. confulto omnium, de conf. if. 1. Et- ſeb. Sylveft, Papa. confulendum. aijt. 2 Nicolaus. continua. 11. 9. T. Cod. Theod. ntra idolorum. 26. r Greg contra idolorum., 20. 7. f. Or eg. contra morem. diflinétion. 100, Gre gorius. contra ritum. A. q. A. Nicolaur. contra ſanctorum. 16. quæſtion. 7 Leo iiy. i contra fiasnta. 26. contradicimus. f. Concil. contrarium es. de pæn. dif. f. Leo Papa. contraria, dec bro 1HS. contumaces Clerici, dif. fo. Agathen. Concil. conyenit, de conf. di Hinct Concil. convenior, 23. 9. 9, Ambrofius. convenientibus. 1 quafi. 7. Setrim. ožimuis. rsg Cabilon. EF Pz nſecr. diſtincł.$. Am- bas A Cgati IEN: Synod. convertimini. de pan. diſtinction. 1. Toet. convivia. dif. 44. Greg. corpus čr jJ ſanguinem. de canſecrat. diſt. 2. Aug corpus Chrifti. de confecr. Hifinét. 2. Hilaria corpore verd vitiati. difina. HANUS. cor ſora ſanctorum. de conſecr. diſt. 1. M: gunt. Conc. j. r Ausguſt eum. de conſecr. diſtinct.2. Am- s, Gra- ralja rga credere in Iefjum, de conf. diflintt. 2e Au guft. crimenæel pœna.1. 9. I. Digeſi. crimina on es. 2. J. 7. Linus i crucis Domini. de confece. dif. 3, Ette fò. Papa f; g Cujus rei. 29, g. 2. Greg. cui amem. depen. diflin 1t. 6. Graa tianus. cuie illata. Ir. g. 3. Gelaſius Papa. cni j partio. 12.9. 1. Ambrof. cùm amem yinolentus, difiinék. 44. Grat. cùm atem ad Eccle) Gr tian. cùma Iudæis. 23.9: AUS, 3g 3 càm ad celebrandas, a.t, Aa relian. Conc. j. cùm ad vernm. difimnét. 96. Nidolans Papa. càm Hadrianus. difè. 63. Greg. cùm apnd ari i, IL aua fin. E Eccl. hij y uis. n. 9. 3. Arauſic. C onci Juis. 24. J. 3. Origen. chin baptizat. desonf, dift, 4. Auglu- ſtinus. s cùm beatus. diſtinct. 45. Brachar, Conc. iy. ym beai ifi mus. 24..1. Leo Papa, cùm capii 33 FS- Hieronym, cùm de gi orunaam., diji 8d. Cats Minckt. 92. cùm ACH r tha g. Conc. v. cùm dexotiſimam. 12.9. 2. Sree, cùm Ecclefiæ..9. 2. Pelag, Papa. cùm enixa H.. G cùm ergò. 22..3. Grat. cùm ergò. 24.-3. jeron. cùm exaudiero. difè. 5o. Hieron, cum excommunicato. Ti. quaft. 3. Ifi- ' dorus. cùm frangitur. de conſecr. d P; roj fer.; ravida. 13..2. Gr cùm homo. 23? A Ai cùm humili i cum gy cùm m capi ivitate. 34-9 g. 1. O 2e Da noc. Pa apt. cùm in præterito. nék. 94s Carth. umin lege. 23..4. Greg, cùminitiatur. 27..2. Ambr. cùm ita puniantur, de pæn, d, 4» Hits FORJINUS. cùm itaque 32. J. 8. Grat. cùm it taque o. dif 38. Grat. cùm isaqr ue. de conſecr. diſtinct. I. Les Papa. cùm liqueat. 1. q. 1. Greg. càm longè. diſtinction. Cong xi. 63- Nletan enm Am omme eri ih, Papa, oim onmibw Conc. W tm Pal chm per

HOCE en, a I, Aha , Nióolaus qalet fic, Concia h 4 ANg he Bachar, eo Papa fh 4. Cun, Greg, 1g, Papa ját 4%„1% ifini i 4! 8 yagit he f$ p Emn majorer...1 Grat. de capitulis. dift. to. Leo iiy. cùm multa. difi-86. Greg. de capellis, 16.9. 2. Gratianus, m multe. I5. teel 3. Pleanum decatechumenis, de conſ. diſt.. Ge- runden. Conc. cùm miniſter. 23.93. Anguh, de cætero.1. Q1. Nicolaus Iunior chm ommis avaritia. 1. quafi-Gre- deceforum, 25.2 Gelaſtus. decernimus ut dum. diſt. 18. Toletan. Conc: ix. orius, Š omne erimen. de conſecn. diſt. 2. Conc, Iul, Papa. decernimis, P 28, Innoc, cum omnibus: difiinet. 81. Carthage decernimus. 3. q. 9. Bonif: Papa. Conc. iij. decernimus, k quafi. 7. Tolesanum cùm ordinareitst:.91. Ambr. Conc: ix. cùm pafloris...7. Greg. decenter omnib. difindk: 89. Dletan. cùm Panlus,..1, Greg,- Conc. x. chm per bellicam. 34i. quef, r: n2, decime, 16. g. Auguſd. Les Papa. decimas à populo. 16. quafi. I Pa- cùm percuf..91. Greg, fhal:y. dim pia. 25.:2; Greg decimas j. 16..7. Gregor: vy. in Conc. sùm pro utilitate, 16. gaa 2. T:-Herdi Lateran, Concil, decimas ý Y. 16. g? hafi. 7. Maguntinen. cum pro panxulis. cle conſ. diſpinci. I. Concil- Angufi: decimas iy. 16, quafi, 7. Maguniin. cum quila us. 24..3. Gelaf, Concil. o: cum Juiſcue. 23.J. An eufi, deci ai iv. 16. uækſtion. 7. Vrbanus cùm rennnciatur. 32 quafi: 1I. Am d Paba ij. brofins de Clericis verd. dift. 71. Grat. thm redemtton TS quæſtion. 2-Grea de conciliis-dijk. 1 18. Le eo f: gormus: de communione, z4 quafi Leo ùm ja néki. 24.«g3. Greg. Papa, chm Juntta m: de pæn, Ginta. Cre- de Conſtantinopolitana, diſtinct. 22. Lorius. Gregori ius. » chm rn 1. 9x1. Ambr; de conſtigali. 27. quæſt..: Syricius S3 Ni- ùm tantùm; de conſec Auguſt. ala reha Synodus. diſd.8. Mel. thnéla per mundum:-:.3. Gelafius chiades Papa. Paj pa: decrevit, 22..5. în Conc. apud B, Me- dardu. decrevimus. 10. r. Tarrac. Concil. Sare p 07 Papa, -Honorius. retis ergò, dif, 21. Gratianus. thriales autem. difi: 33. Grat, decreta, 27: Juæſtion. 2. Gregor. mm ſiodi intus. 11..5. Aagufh zefi ; D; decretum ect. 2. quaſt. 7. Magunt. NAibertumi. 1..J. Trbat Concil. Dammationis. 24. qua fè. 2. Leo decretum eih. 10. grafi: Cabilonen. Conc. ij. Lecretales icaque. dißb.20. Grat. 5 decrimine. 15 AZ. Codex -93. Eufeb, de crimine. Ij P 39.9- Gratian. de decimis. 16.91. Les P. apa iy recuar ò- 2, quaf8. Graz” dedit be tianus. de diver de affini tate. 39..2. C” 3. Greg; Conc. y de aliena, dift, 71. Innoc. f ea VETÀ...10, Granianuis. de Arianis, de conf. dif, 4. Arelat, de Ecclef ajlics, 2 25.:2, Greg. Cone} de eo amem. dif. go. Cyprian. de benedicto, 32.-t. Pelag. Papa de eo autem. 14. quæſtiom 2. Gra- debet homo, 23 g A Anori ih, rianus. debent duodecim. 11, quafi z, Zachar, deea quad: 30. quef: T; Maguntinen. Papa çoncit per ordinem Alphabeti. de Epiftopis. 23.9, 8. Gratianus, de epiſtolis. 4iſi. I9. Gratian. de eju carnium. deconfecr: difine: z, Leo iiy. de eulogiis. diſd. 10, Leo iij. de excommu nicationis. 24..3. Grat. de fabrica. de pan. diſtinct. r. Vigil. Papa. defenſionis. diſt.&y. Gelaſius. de filia. 27. quef. t Martin. Bracha: in Conc. deficientibus, 2. g.$. Gratian. deforma, 24. quafiion,ş. Fulbert E- Piſcopi. de gradibus verd. 35:.:Grat. de gradibus vers, 3s. quaæſt. d. Ersg. in regeffo, de hiac quidem. de conſecr. difè, 2. Hie- von ymus. déhymnis. de conf, diflin.-Tolerdn, Conc. iiy. de hinc iterùm. de conſecrat. dif La Rabanus, de his Cleric de his Clericis. í Jo. ai Conc. de his, qué. 10..1. Aurel. Conc.$ de iis qui contra. diſtinct᷑. 12. Toleatañ. Concil. de his, qai. 30.-1. Nicol, Papa: de his, Ji. 31. 9. T Neocafar: Cone: dëhis, p de pœn. diſtinct. f. aurel. Conc: J. de his; qut, 3f: quafi 2.€73: Lenlen. Concil. deris, q anos; difi:29. Tolet. Cone, dehis verè. dif. so: Rabanus: de his verd. 0. J. 2. Gratian. de hix verd. 20, quaflion, g. Nicæmum` Concil. dehis veirà. 26..7. Nicol; Påpa. dè his verd. 334 2; Syricius Papa M 215 Ver0. 3f. 7. o. Gratian. de his verd. de conſecr. diſt Melchia. des P. de honin gor: y. de jej” j diflinét. 4i: Grés difintt: 76. Saleguflan. Concil dE Ma Clerion diſt. 32. Kah ius, de illis autem. G. quæſt 3. Meldenf Concil. deilis Presbyteris. tr. quafiion.-os ann. viy. de illis, 24..3. Augufh. de inceſtis. 35. queſi. 2. O p Agda then, Conc: deinde d Sacerdote. de conſecr. diſd. 4a Raban. dende ponitur. diflinttion. 26. Inno> centius. deinduciis, g2 Gratian de induciis..J J3. Telix ij

Canones Decreti. de Indeis. diflintt. 45. Tolesanum Concil. delaror. 5. quæſtion. G. Concil. delatori. g. quæſtion. 6, Papa. de laicis. 12. J. 2. Concil. de lapſis. 18. J. 6. Grog de libellis. dijè. 20. Leo Papa iiy. de libertis, 12. guaft.2 Hifpalen, Con= öl. ü. delicie quælibet, difiinét. 41- An- gufiinu S. i de liguribus. 23. quafi. g. Pelagius Py Eliberitan. Hadrianus Vrbanus Papa in Pa. de locorum. l d fius. i L ge manij Je conſecr. diſtintt.2. Ge- fa.2. quafi.1. Stephanus Papa y, de Monachis. 16..1. Innocenirns. i N 2 à de Monachis. 18. quaft. 2, Asaibenſ. Concil. daemonium. 26. qua ft.7 Hieronymus, 80＋ν denique ſi in epiſtola. diſt. 2l. Ni Papa. denique hi, dfiinet.-96.‘Nicolaus Papa. denigue..9g. 3: Nicol: Papa, „$ t y£ .1. Cyprianus. den; denique. 14..J. Amir denique. 31.7. 1. Auguſiinus. igue C7 puelle, 36. quaft. 2. AM- f. nibus, de conf diflinét. 1. In- nocentius. denuntiamus. 25. 9. 2. Simplicius Papa. de obiervat:one. de conf. dift, 3. Are- latslone j- de occidendis. 23 g5 Auęuſt. deora de pa Papa. de parentela tionibus, I q. 1. Greg, 35-.6. Tnnoc. y. de panitent bus. de conf. dif. 3. Inno- CENTLS., de pertufo. de pan. dift. 4. Gregorius Papa de per ona dif: 6s: Leo Papa. de perfona. 11,.1. Greg, de Perro. difi.-7. Gregor, de precařiis..10, g. 2. Carthaginen, Concil. rafentium, 16.quaflion:1. Pela- de prima qaafiione.to. quafi 1. Grae thanus, de prima quaflione: 4, quafion, t. Gratian. de prima, f..1, Grat, de propinquis, 35. qraf. 2.& 3. Fa- bianus. de pudicisia.32..5. Auguſf. de puellis. 36. quafi. 2. Cabilonen de quarta verd. A. q̃. A. Grat. de quinta verð. A..5. Grat. de quibus. difiintt. zo. Innocentius Papa. de ꝓuibuſdam. diſtinct. 37. Euge- nius Pe Pa y. a. de in UR o A tanis., ae pæn. Alji, 3e Aha de quo gy Inuls. pioribus, 36. 9. I, Aurelianen. Concil.; de ra de rebus yerd. Concil. de rebus. Papa, de reditibus, 12. g Papa; de fersorum ordinatione. diſt. Toletan,. Conc. de Fyracuſanæ. diſtinct. 280. Pela- diſt. ꝗ. Dletanum Žž: icolaus quafi, 2. iafl. 2. Simplicius s4. gins. defignata funt, difè. 51. Innoc, de ſpiritu. d 16h, f, E- le conſeor. diſti p' onje efinum Conc, tam. 27. quæſt. 2. Euſebius Papa fponfatas. 27. quef. 2. Ancyra- num Conc, _ deteriores. 6. 7. T. Anacletus. detráftores, 3. quæſt. ¶. Zepherinus Papa. detrahere yerbum. 1.-1 Auguft. de tempore, 26. quafi. 7. Gratid= nis de tertia. 32. J. 3. Gratian. de trina merſione. de conſ. diſtinct. 4. Gregor. cle ullima. ß..0. Gratĩan. de viduis. 27. que Conciii.= de viduis. 27. J. l. Celaſius. de viro nèfando. 12. Juæſd. 2. Nicol. Papa j devotam, 27. quafi. t. Toletanum Conc. J. devotis. 20. 9. l. Gelaſius. Deus difiniionem, de pen. difè 1. Ambrofius. Deus ergò. 3. quæõæſtion. t. Fabianus Papa. Deus maſculum.;᷑. quæſt. t. Augu- finus. x Dens omnipotens. 2. 7. 1. Evariſtus Papa. 4 Hion. I. Toleta ` Deus quando, 249.3: Vrbanus. OᷣDiaconus. diſtinct. 23. larihagin. Conc. Siy. diaconus, dif, 27. Martinus Bra- charen. diaconus. diſtinct. 93. Carihaginen. Conc. tiy. Macon! Eccleſiæ. diſtinct. 93. Clee mens. diaconi ita., diſtinct. 93. Carthagin. Conc: 114. diaconi quì. diflintt. 9g3. Evafi- fius. p diaconi quicunque. diſt. 28. Antya rana Synod. diaconi feptem. difi. 93 Neocæ ſarĩen. Conc. diaconi funt. diſtinct. 93. Hierony- mus. diaconi vel Presh gaihen. Conc. diaconum verò, diftintt, 89. Grega- vius. diaconus propriam. dift. 93. Gelafi- us Papa. Aiaconijjam. 27. qu Conc.; dicat aliquis, 23. quafi broj. dicat aliqui. erl. I2. 92, Ae ef aft, t Chalced, ion, fa AMe eftron, 4. AMa dicenti. ig. 15 4 m~ 7;.} dictum est nobis. dijt, 80. Concil, diflum eft. difini. gå. sCabilonen. Concil. dictam ect. gI A $ 3 diftum efl. z. guajl. ı Concil. dietum eft. 29...Cabilonenf. Con- one. y. 2 j m ef? nobis. de conf. dift, fe Tat- racon, Conc. didici å dilig rillus,© lo. 1. quafl. 7- Cy- dlidicimus. 24..i. Cyprianus, didicimus. de zonj. dift. 2. Sexta Sy- nodus. antem. diſtinct. 8. Gratia- Je 4 7 d t fer jer guafl. 4. Eliberitaa nam Conc. nai à í diſfinimus. diſt nct. 22. Octava N nimus. 18. guef. 2. Sepiima Sy- nod. finivit, 17, 9: 4. Tolet. Cont. xij. dignumest, 3. quafi, 9. Toleranum Conc. v/. : Dilga

h23, Caraga, , Marinu Bre 1 ), Lanthan, J Larmagi Ni 93. Nent ce farit $. o3, Hieron) 4, I2, p2, Ae F 8p, Grogoe .g Gelajis h, t chaled efin f, Athe pen N 7. 07 quaj L eñ. pi (aih h hagni m9 7 af sy j "7 dilectio tma. 16..3 Gelajiu: duo mala, d dileftionis tue. dift. 76. Pelang. dileétiffimi,..2. Gregor. dilectiſfimis. 12..1, Clemens. dimiflorixs yerd.“di Ninctio. 72, Grd- Papa. tianus. duobus modis, 27..2, Auguft, difa plina 14. dif. 4f. Gregor. duod difcipulos. de aaf difi. y. Ex dietis P Apollonii. 13. Tolet, Conc, duo funt genera. I2..1. Hieron. diſcordantec. diſt. go. Carthaginenſ. Hieronymus. cont. iiij. z diſcurere. 3. 9. C. Damaſus Paba. É. dif PE a diji. Ho. Cartha- Fae 10..2. Codex, gin. A uy. .6 8. oe cont. Placent. maidin.J. Augufh, em lege. 1 Lgi. Digeſz Ebron...2 Hi on. divina Tem i tafius Papa, divine retribastionis, diflinét, 87, Ge- lafius. divinis ræceptis, 25.J. L. Leo. divortium, de pen.: med 9. 3. Profher, 5. Augufi. Lehis. a ra d) diutunni morer. diſt. 12. Iuſeinianuio Zuiunt. 25. J.&. Auguſn. i snc tempus, de pæn, difèt, 1, AM- dixit AT gu brofius. RUS, oA Do minus: I4. quafi f. A finus. dixis Dominns. 32. guefè. r. Hie erony= US, Dominus, de pen.: gufiinas. dixit Sara.3 32. 9. J. A dìxi, confitebor, T abr Doctos. 16..1. Doctorem autem. difiinétion86..Era- tianu. docendus es}, di ife. 62. Celeflinus. dameſiicaru m. diſt. 34. Gratianus. inus adillud. 32. quafi. Zs Atim gj ſtinus. Dominus declara b1, qua 41. Gratianus. >. TAE PR r ojt, AIJiIRCE. SI. 3 Ao Ait 5 ofins. 1s ex Dayid. 4. Aug. de conf, aiji, ecclefiæ aniigi concil efè.. Aim rians nofter, 23g safi.. iatea Dominus non vult., difinf.8 EG. AM- Ifidorus, i a.89. Gratianus. Der i denf. Conc, G.§0. AuNu- concil. finus ecclefiam y. de conf, difinst, 1 Asrib. donatum antem, i.-7: Leo. Dudum. 3 q6. slins Papa. duydum. ga Gr egori, eoncil. eccleſlanum ſervös. 12.. 9; 2. Tolet ſemel. dliſdintt. 3 A uia concil. ue funt, 19. q. 2. Vrban. Y, ecclefiis fensel. de confèc o ifla, g3. 7. L. Aiguſt. CANE CONG per ordinem Alphabeti. duo funt quippe. dif. 96. 6. Gelafins. duo tempora. deconf. diſtincl. A. I cim, f. quæſtion... Lepherinus de conſecrat. diſdinct. 2. ea, ↄu& dſanctis. i. J. 3. Vli il. in 4 quiblus. diſinct. ꝙ. Gra- s 28. Gratianus, difè. 60. Gratianus, %9. Gratiants, slits. IĜ. 7. T. Cabilon. fia vel altaria, deconf..t, Mel- amj. de conf. difl:r. Aurelian, 68. Nicaenum diſcinct. r. Ni- ecclefias. 13. g. 1. Dionyf. Papa. £cclefias. 16..7. Clemens E de conſecr. diſtinction. 1. Cle- Mens. Eor deconfecr. diſtinct. r. Van- nes Pa apa. ecclefiafi tica. diflinét. 23. Brachare ecclefiafica, di ecclefiafiice. 25 adelina g2. Gregor, arum. difè 11. Be afilius. g Ego autem.I. quæſtion. õ. Imma CMS, ego Berengarius, de conf. diflintt. z Augu. ego dixi. 34g. IŚ 2. Hermes, ego Ludovicus..63. Greg. J È. 9. Aug. egreffies izague.2 27..2. Hieron. ægrotamtec. de conſ. diſt. I. Carti Conc. tia € Ejeftis,::2. Gajas. elefiionem ver. 79. Anacletus Papa. gjiciens Dominus, dif. 88. Ioan Chry- nr o: qui appellat, 2.-6 J ? o In authent, Tn G Elemifyna. 14.95. Greg. Eleuthe fi g1. Pelagius, Eleutherius. 18..2, Pelagius. Emendari. 1. gueftiom 1. Eliberit, emenſiſdi. de conſecrat. diſbintt.4. Am.- brofius g Engeltrudam. 3. quafi 10nd loan, P. pa Yj. enimverò..1ġ. Steph. Papa. T Eodem modo dei confecrat, d4 Hie= rommus eorum qui accuſantur. It. 7. 3. Da- maſius. eorum gui pauperes, d. 91, Carthag. cone. iiy. eos ad facri tia..3t. Lunoc. j. EOS AWIEM, 27-9. 1. Gregor. D r pecunias. 1, g, 1. Tharafins Confit. Epiftopus, eos gui. LGS. Vrbanus eos guii. 3. g I0, Arelat, Conc. H ne 20.9. z Chakced. Cone, eos gui. 36. q. 2. Chalced. Conc, eor quos. dle conſecr. diſtinct.&. Felix Papa. eos Sacerdores.7,q.1. Damaf: Papa, eos verd. diflinétiom. fos AnEyran, concil. >. Ñ

í epi Can. epil ): cop A pi oft. s epifèopus aus Presbyter. diji Apofi$. topus. ben th. Conc. Cari ob opi naciet, copus non Concll. epijcopis n 10"y SOnodab. rapa. epijcopusnec. 14. q3 ft Aŭ F s ant. Sacerdos.. di bilcopus ant P resby eo leher HEDEF, ¢ onest. c 10dUM, onf. de cot ribus. jter, difi iji th . de conſecr.a ER Minct᷑.r. .18. Carth 88 b. 35 Can. A> Can. 95- Carth , death. 2. To- I ba— -Ys ſecundùùm. diſtincb. 3. Gre- ep iſcope 45 fa 2e Conchto, d -$ to néliom 72. Leo epifèopus fubjec —— Papa. 88, Carthag Cor epifcopus vilem Conc. ii } 2 t. Aoath.. Conc. p MaA gt. e a Co: epifcopi eorumque miniſtri 20. g. f je con Anqguire epiſcopi 33..5. Augi ſtinus. epijcopi iei Pat f probanda ACh. eSt unitas. epijcopi Presby tert. 21I. quaft, 4. Za ouftinas. + Dat lixit char.1 pe r gitl. Ẹ. quef: s Fabianus faceri dotali, 11..2. Agati PeO yteri Cart $. A a trthag apo non liceat 1. 8q. L a i J£ Concil. epilcopo non liceat 4 char, ex E sieh 20 i epijc apo non it gum, iie epiſcopo ſcribit.ꝙ epift pam an1 F. få. Tolet epijcopum non oportet, { Concil. ebilcobiy nonc epte pi m on A Concil t lané ECT d, 2 4. ttoche- et Jacro epiſco bum oportet Ex Concil tr. et yenit. de bæn. dift. Leron ep per cm 10: I Eum qui aſſe verat. diſtinction Conc. iiy. pta. y T. J y% nI epijcopum Presbyterum. difl.3 rel. Conc, epifcoporun s. Concil epij jcoporum 1g itur, c E epiftopos autem. difi nus, jon. 100, Gra- “ae er Aemiliam. difi. 63. Ni Papa,* €:icopos p 4 4 eol Paba APY 4,* EO, Fapt eACονiuaubuucdit. 9

12 Talis tets C W è 4 s» dinem Alphabeti. excommumdatot. tr. ꝓuæſt. 3. Calixtus Ps Papa. excommunhicatorum: 23, guafè. f. Fr- banus y He exempl: m Domini. 12. guef. 1T. At- brobiber. zs gwè) eftion,?. Di- 5. 23. Ha ifp fhal: Cot- extraneo í extraor dinah Viban. ij . 7 gi TC Jub ditoru Hi. 9. Papa. j faita] fini. dij Jacultates. I5.“ fallas e s me R 13..2. Lm r fo. Greg, feri rts LIGI. Gre eg, g eapi depan diſt.2. Am- brofius. fidelis. famina; 32, guef. 7. Eliberit, Concil, fidelior faftusid.ş 0o Ambr. fieri potest, 329:7. Augufh, Eilins Dej, de aa df. 4. ANg, 7. Conc, mon iulem. 20. gua Fio? i, T. Nona Synodus. firmum D, Dei, de pæn, difini. 2, Bie- y è: If. g. F. sgujt, dè, de confècr, finta Hla Ci, ġo INUS, ba. 32g. 7. Auguft. fleat pro te. de panit. diflenck. 1. Am- Gröjius. lorentinum Archidiaconum. dift: 8f. E iè alig quis: Aiba zuſtinus. dicas. de conſecr. diſtinct.2. Am- difin. 2. At- de pen it. S , 17. quafli4. fraternitatis vefiræ. 35. guaflion: 10. G reg rins. fraternitatem ttam. dif. 7r: Gr rins, itatemtnam, dliſtinct go. Gre- LOTIHS, fraternitatem vefiram. difina. f4. Greg Ors, frequens. Gf sd. Gelafias. Frigeniims, 16..7. Gelafi 14s. fijirà, fhg. Ausgufſt. G Fucare. deimhin..f. Ang fiser: unt autem, d. 7. Iſidorus. Haairivi. 12...— Agath. Conc. Jiii femper. g, quafi ion, z. Athan. Pa- triarch. Jur amem ideg. 6. Hieronymus. fares 13..2. Mag Jituram, 12, JI Nelchia z. (> Eneralis. difi. s 4. Gelafius. generali. 25: g. 1. Hady. Papa. zeralia Concilia. diſtinct. 15. Græ- riants. d. Papa. pe H. 82. Gra- tanus, generaliten ſancĩmils. ic. quæſtion 1 ~ Codex. gennit To nyus. ef a n en T Glor è Hi eron ymus. Papa. gr apa gue per C dife..: Aug gej h. Abeo librum. d. 16. Petrus Epi~ H ſeb puus Nicomediæ. haker boc proprium. 2 guef g. Gren g PUS. hé Abemar, 229.1. Hieron, babent f te 13..2, Auadſtaſiuse Papa. habuilje te, d. 23. Gregorius, habebat Dominus. 12..1. Augufti, habitá dinumeratione, 2. 9. 6. Codex Theod. habetur guogue...9. Damafus. habeatur femel. dift. 18. Nicaenum Concil. Halc conſomd. 25. ꝙ. f. regorins. hác ratione. 31.9. P. Ioan. Chryfofors Hadrianus Papaj. dift. C3. Octava Synodus. Hadrianus y. dift: 63. Ex hif. Ecclef: Hanc conſitetudinem. 10. g1, Data- [wP apa. hancergì gò. 17.... Greg. hancregulam...1, Leg. hanc focietatem. de pan, Gif, 4. Grá- tLANUS, G Heverd. 27. q1. Imocent, Papa. hæc aniem feripfimus. difi. 30. Gan- gren, Concil. e amem verba. de pæn, diflin Digeßz hec antem vita, 23..4. Greg, hæc de chatitate. de pœæn. diſt. 3. Gra- tians. hac de ordinandis. diſtinct. br. Gra- tianus. A 2 —

Deces fides, 24..1. Hieron. hechujus placüi. 12, quaft. 2. Herd. concil. þeæc imago þæc gue tia nuUus. pac falubriter. 35. 9. 8. Greg. in re- geſeo. hac q nippe. 3..6. Ioann. Papa harefis. 24..3: Hieronymus. þeæreticus. 24.93. Auguſtin. hæreri ici cum à ſide. 24. q. 1, INNEN- tius Papa þa Ære: tici non g Hic ergo. Ceme- .5. Augufi n. p privilegii diſtinct. f. Gra- Papa. hi duo. Jummodà. de conf. diftinét. 1. Leo ix. hi ergò. 27..1. Tr ibur. Conc hinc confide randum. diſtincti Gratianus. hinc estetiam; 169.1. Greg. binc etenim. dift.-9. Greg. hi, gui arborem,„difè go Nicolans Papa bi, qui altario. diſtinct. fo. Il erdenſe Conci 11. hi, qui alt Concil. hi, gui i bapiifmum.,..1. Leo. ſtion. 2. Au- tOn: CA. ario, 15. quafi. 8. Lerdenſe hi, gi 1¹ le paginis. 26. g7 Cuuſci NBS. hi, qui infurtis. 14..6. Greg Coriut. his qui in Ec lefia. fh 3: Oprianus. intrant. de an diſt. 2. Tole- mai olats. Aſandlam. diſt. ꝓo. Arela- jt.) hi, qui fe carnali. diflinél. gf. Arelat. Conc. VA hi quoſcunque. I..1 Hi eronymus, bis à quius, 23. Juæſl. 8. Dletan. Co XZ, his breviter. de pan. diſtinct. 1. Gra- 145S d, 23. Ifidors tis, de pan, dij inct. 1. Amn- ibu. 772.77 ibus. dift. Z 4 hi.3 39.2, Nie þi s tempor ITAHANUS s, 32.9. 7. reg, de conſec. dij í j iina. ＋. Oregoris w g Hoc ad noc. dift. g9. Gregoris s boc capitulo. difè. 97. Grat. hoces? quod dicimus. de co Auguſtin. þoc etiam placuit. 2. J. C. Conc. ii hoc habet. diſt. Hoc ihſtum. 33.9. hoc nequagu am, FregOY, 46. 2. LLA dor: AI . 7» po 1, Eugen. e de o d d ia T. r Soter, Papa. hoc fz entum, de conf. dif. 2. Arti- B olum. 33-9- S. Hiero hoctamen, 23.“quafi on. NUA, antum. 18. a 2. Dletanum 1 Hoc bo oc vida homo ai EAE Je þomini. 1. q. homines micidas, 23..f. Hieron. bonaz 22.9. 5. Cornel, Papat, j, J4 Gregor, honorantur. 32.ꝙ. 2. Ambr þorrendas, 32.7. Ambroſ. Hortamur. hortamur, dij hortatu. 23. q. 8. bofbitalisas yerd, dift.8f. G7 hbofpitalem. difi. 42. Grat hofpisiolum, 3 2, Hieron. q Huic folt. Y eel Bep hujufmodi aei. 10, qu Codex, hajus obſervantiæ Papa. humanum gens. di;* EL humane. 22..5. Grego; bir. AUS. a .9. diſtinct. £ Acobus frater. de confecrè d. 1, Sexta Synod. Jam hague,.... jam nun c. 28...7 vero. 23..6. g Ibi Epy.L G Fs ifb, 7a Albe gujfiinns, mus. I7. 17. gaaf. 4. Awel, conc,}. ide divina. 2 ideò huic f iela z 4:.-Auguf. 2. quef. ð. Iulins rohibei ur. dif. 37. Ifidorus. 28. g. nA §. Calixt, Papa, 6. Hier. ét. 3: Melchi ejuñ h je ejuni num de conj i Enfeb, Papas Tefus. dift. a Eitur itur genus. 26..3 3.:8: Leo tY: i q4. Ang. N . dAνννunt. n ſæhè. le ignis ficc ignora atia. d. 38. Tolet. Co am AN: de pen illa 2 stem. d. 7 enda: IF. J. I. Amby pofitorum. 11.9.-3: G guſt. illa ca ille pani a. de pan yag ra mS. gdu € fohi Xh Papa: 4 Hunocent. & 3. Triburienf 2. Gelaj. .7 itud -7 ilud Hieron. ? magnitudinem. 100.3 Pelag. : T3 illud nos. difi 77- Cajus Papa. rendum. g1. illud

illud perſcrutari. de conſe diftinct. A. Auguſtinus. illud planè..-3. Auguſd. illnd quidem, 8..2. Greg, ilud quod. 12..2. Innoc. 4. illud quod. 26. 2: illud guogque. Papa illud quoque. diflin. 7r. Ianuarins Ep(copus. Bo i illud quoque. 21.9. 1. Gregorius. illud relatum. 15. g. 1. Digef, illud facramentum. z. quaft. 6. Ordo Roman Auguſt. inet. jo. Syrias ilid fane dif: 80. Leo Papa. illud fanè. 24..3. Leo Papa. illud faimendum. difè. 23: Carthag: Contil. IMẽũd ſtatnendum. 16. illud ſitperfluum. diſtin i illudte volumus. r0. q. 3. Pelagius. illud verd...6. Carth.Cone. y. illud verd. 31. gueft. 1, in Concil. apud Hli efè. 6. Gelak „o5. Innoc, NEEN. illd verò. de pan. diffintt. 3. Ambr. G Imicare Perrum. 6. quæſtion. r. Anibroſtus. immolant. Idl. q. J. Augiiſtd. in panitentia. de pænit. diſtindtion. g. Gratianus. zmberium veſtrum. diſtindtion. 1o. Ni- col, Papa. impenali. 25. quæſtion. 2. Gregor. in re zefto, Imperatores. dift. 9. Augúft. Imperatores. 1g. Au importuna, de pæn, liflinétion. r, Hie- ronymus. împudicas. 27. q: 1, Trib. Conc. F In actione. de pæn. diſtinct. r. Au- guſtinus. in adoleſcentia.33.2· Leo Papa. in altari.de conſ.diſtinct. 2. Vrbicum Cuncil. in antiquis. 12. 9. 2. Ioan. Papa}. inanis ect. de pœnit. diſtinct. 3. Au- ns. în apibus. 7. q. 1. Hieronymus, iñ baptiſmate. de conſ. diſt. A. Ma- gunt. Conc. in calicem. de conſecr. diſtinct.2. Am- brofius. in canonicis. diſt. rg. Augult. in canonibus. 16. quafi. 1. Symmachus in Synod. vj. Rom. incanti funt. 22..2; Gregorius. in catechiſmo. de conſadiſdinct.. Ein. Papa. incaſſtum de pœæn. diſt.3. Greg. in capite quadrageſimæ. diſtintt. 5o. Agath. Conc, înceftnofi. 23...-Tisron. Conci. inceſtuoſt. 35.:8, Aurelian. Concil. In criminalibus. f per ordinem Alphabeti. in cæna Domini.: de confèc. diflinét. 2. Soter Papa. in Chmiſto pater. de conſecr. diſtinct᷑. 2, Hilarius. in Chriſto ſemel. de conſ. diſtinction. 2. Ambro în Clericorum, 11. gquafi.1, Hadrianus Papa. incommutabilis. 22. guafl.4. Toleran. Conc, viy. in conjugio. 32..1, Hieron, in coßulatione. 35,9. 2. O 3, Wormac, Concil. tus, 3: Hadr. Papa. in cundis. 1..3 Gregorius. in decima actione, 18. guajt. 2. Hiſpal. Concil. indicas...9. Nicol. Papa, indi EAE EN 89. Greg. in die, de conf. dif. f. Greg, Y4. indignum. diſt. 38. Gregorius, gnè. 12, guef. 2, Symmachus in lo fexta. .:6. Auguft. ; Auguft. .g guef. 2. Nan- netenſe Concil. in domo patris. de pæn, diflin. 4. Huasufiinns. ~ în duab.:2101: Grdhanus. indutie,..3. Eleuther, Papa. inducie...3: Damafus, ined Synodo. dift:ro0: Greg. inebiiaverunt Lot. 15..1. Aug. in Ecclefia: T, g1 Leo. in Eccleſia. de conſ. chiſtinction.. Au- Suſtimis. in Eccleſtaſtico. 13. quæſt. 2. Nibur. Concll. in eo. 32. A. Hieron. n eum, qui...l. Digeſt. lib. 3. infuns. 20.. rl. Mecllor. in pœnit. infamis perſona, ziquy. Romana Sy- nod. in Capitul. Hadr. infames.:.7: Digefk, infames,-.1: Stephanus. inferior fedes. diflinét. 21.` Nicolaus Papa. inferiorum, dif: 86: Les Epift. înfideles.23ig4 Augaft. in Galliarum. 2y sqz. Greg, in gravib. 3: q. 7: Greg. in his rëbus. difkir. stugan, în illo ſacramento. de conſ. diſtinct. 2. Ambruſ. in illis verdò. diſtinction. So. Clement Papa. in iſtis temporalibus. diſeinct. A. At- guſlimis. in ipſarum. 22. J. 2. Aun gulſt. ini quum eft. 5r.. C. Auguft. injaſtum judicium, 1i. quæſt.3. Ca- lixs: Papa. in injufium videtur. 12,.2, Tanfid= cum Conc. in lectum. 3J. quæſt. I.&. z Trib Concil. în legib. 12..2. Eufeb, Papa, in libro...$. Greg, în literis,..2. Alex. ij. in loco..9. C. Jlet. Conc în malis. 22.... Ifido OYHS. in mandatis, dift..z. Clemens. in memoriam, difiinël. 19. Capit. Ca- roli. în neceffitate, de conſecr. diſtindt.& Auguſtinus. innocens, 229.4. Ambrofius. in nona attione. 16, quafi. 7. Hiſpal. Conc. y. innovo Teflamenio AMiſeinct. 21. Ana- cletus. in novo Teftamento, 22, queſtion. f. ugsfiinus. innovamus. difè. Co. Innoc. 4. în nomine Domini. diftinét. 23. Nicol, Papay. in nomine Patris. Litera formata. n nullo loco, 18. quafi 2. Gregorius in reg. inolita. 11..1, Milevit. Conc. in omni. 27..2. Ambrofius. in omnibuus. diſtinction. 81. feptima Synod. in omńibus.-de conf, difi. g. Capin Goa o în oratorio. dif. 42. Ang. in ordinatione, diflinét. 61. Ex regul. B. Benedict, in parochia. 16::1. Pelag. Papa. in pænitentia.de pæñit-dijiinthion. f. Gratianus, in prælenti. 13.:2. Hieron. în primis:..1. Greg, in qualibet: crvitate::23..8. Codex Theodoſtamits. inquit Apoſtoluir. de conſ. diſtinct. 2. Auguſtinus. in qüibus.:22.:2. Auguft. in quib. de conſ. diſd. 2. Leo. in ſabbathn. de conſ. diſtinct. A. Ca- prul lib: 6. în[acerdotibus. diflinet. 61. Hormifda Papa. in ſacramento. de conſecr. diſtinct. 2. Carth: Conc, iy. in ſacramentorum. de conſ. diſtinct. 2. Alexand. in ſacris: r0. qu. Anaſtaſ. in ſalicibus. de pæn. diſtinct..-Am- brofins, “in Janeta Romana.-dift. 92.‘Gregor, in fantka Apoſtolica. de conſecr. diſt.t. Sixtus Papa. in fanta Nicana...7 Tulius Papai in ſeri ptuuris. diſt. 96. Nic, Papa. 3 &

5 a á R bruten pinan er 2O— in ſcripturis. 2..4 Euſebius. in feripiuris. 8: q: 1. Greg: iw fede: 24. q. 1. Eufeb. Papa. ën fingulis. difè. 77 Zoximusc. in fingulis. dift. 86. Ambrofius inſolitum eib. 12. q. 2- Godex, j inftitutio Miffarum. de conſ. diſt. 2. Gerundlenſe Conc. înflitutionis. 25. q. 2. Greg: infttutum est. 27. q. 2. AUB: in-Synodo. dift. 63. Leo Papa. in Synodo. de conf. difè. 4. Zach: intamum,. dif. 21. Nic. Papa. in tantum homiumm. de pœæn. diſt. 3: Auguſcin. integritas. 32. J. I. Amby. imelligi: 26: g. 2, Aug. s inier egitera, 10.9. 3, Tolet. Concil. v4 inter cetera, 22, gr ANg. interdixit, difi. 32. Ncæn. Conc. imusi16. g1. Calixt. y. interfectores. 339. 2. Nic. Papa èater hec. 33.-2. Nicol. Papa inten hæc. de pœn. diſt.2. Greg. ircum. de pan. diſt. 3. A. nter hech damant. imen heec hurcum. de pæn. diſtinèt 3. Hfchius önter hereſim. 24. ꝗᷓ. 3. Hierompmue. dnie memoratos: 16. quejt. 3, Innoc, intermiitentes de pœn. diſt. 4. Pau- lss Apofk. inser nos. difi. 63. Leo iiy. inter querelas. 23::A. Greg, interrogb. I. 9. T. Ang. interrogatum es}..q. F. Salegiſtun. Concil. inter veniente. 32. ꝙ. 7. Aug. inier verba, IL.}.Greg. imira Catholicam, 1, g. 1. Ang: intuis literis. 7. q. 2. Alex. y. in venditionibuc. 17. q..Agathen. Conceit. inventa eft. 27.9. 2. Origen. invenimus.. deconf. difiimétion, t. Pe- lagins 4. 8. guaæflion, 7. Cabilo- 21613. CONC. Y, in veteri lege. diflindt. 77. Toletanum Conc, iy. invitat dominus. de conſ. diſtinct. 2. Auguft. invito verd. 19..2. Grat. in una atem: difè, 101, Grat, inuiile. difi. 889. Greg, F bhbannes Chryfofomas,.f0, Mar- tin, Papaj. G Ipja pietas. 23.9. 4. Aig nái, 11..3. Greg. Apaſtoli. 2. q. 7. Fabianus. Sacerdotes, 1 q. 1. Greg. Canones Decreti. C. Irajepè. Ir..3 Ambr. irreligiojum, dift. 87. Gelafius. irreligioſa. de conſ. diflinék. 3. Tolet, Conc, ii. irrifr est: de pen. dif. 3. Ifidorus, irritam efle. 3 q. 6. Félix Papaj. irritam eſſe. 1l. quæſtion. 3. Carihag. Conc. iiy. G. Li autem, 22.9. 2. Atg: Linael. diſd. y6. Aug. js, quì pænitemiam,.26.q. 6. Carthag Conc. uy. is Jui non habet. diſtinct. 34. Tolet. Conc.. ifte Abrahe, 3z: gi 4 Ang, ifudesl. irig. I. Greg, g lia corporis. 1I..3 ita diligere.3 Nècolaus Dapa. ita dominus,-Leo Påpa j; ita ergò. 22. ꝙ. I. Aug. ita ſit verbuum. I. quu. 1. Auguſtinus. Ucol. Paba. itdne. 32. J.§. Aug. ita nos Scyllacenorum 256. quæſt.2. Gelaſſus. ita planè. 23- q 4 Aug. itaque cenfiimus, Rá quafi:3 A- gath. Concil. item adl verſiac. diſt.3. Gratianus. item lajci..61.Grat. item ex Monachali. diſtinct. 58. Gra- tianus. item qui Rccloſiaſticis. diſtinttion. 3. Gratianus. gukin egritudine, difè. f7.€ tidnus. itenatun quotidie. de conſ. diſtinct Paſchaſ. G Inbemus, 1..1. Codex lib. o jubemns eos, gui. 16.;3. Codex jubemus, de conf. diſtinction.i. Lacius Papa, TIadlas. 17. 9.&. Gelaſiur. Indas pænitnit.-de pan. difi. 1. Dann Chryfofè. judex crĩminoſum. 2. q. x. Confiant. _ Imperator. judexnonest. 32...Hieron. Indi Gaptizati. 1, guef. 4. Toletan. Conc, uy. Fedi. 28..m Tolet. Conc, iiy. Isdæi quorum, dè confecr. difini. d. Agath. Conc Ladæorum. 28. 9. I. Jlet. Conc. Judicare. t. q; 3- Greg. Jadicamem. 30..f. Elentherins, Judices amem- 11. q. 1. Nicen, Concil, Juidicesinguit..9. 1. Hieron. Julicet ille:..7 Ambr. Judicet ſoi pliam. de peen. diſtinct. i. Au- _&uflinus, Judicium verd. 6. q: y. Grat. Bulianus. II..3. Ainbw. w rhji Jain canoas. 9, 9: 3. Gelaf, Papa, juramenti 2è. q: 5. Chromatin, juravit David.22...Aug. juratos. 1g. 9. C. Vybanm ii. jus generale. difè. r. Ifidorusa Ius autem. diſt.x. Ifidorns. jus naturale. diſt. 1. Hedorus. jus civlle. diſt.. Ifidorus. jus gantium. diſi. I. Iidorus. jus militare. dift. 1. Ifidovus E. jus publicam, dif..: Ifidorus. Jus Quiritum. diſt. I. Iſidomtiss us autem. diſt. 7. Gratianus. Juſtitiæ. 255g; Gregorius.- Jauſtum est bellum. 23. quaflion,2. Ifi- dorus. jufum est Principem, diflinétion. 9. ~ Jfidorus: juſtum elũ, ut qui.23..g. Calixtus. juvenculas. 20. J. 1. Greg. in reg. Jurta Chalcedonenfis. Alexand. y. juxta ſanctorum. diſt. 93. Anacletus ~ O Zacharias Papa. da T. Achrumeæ. de pan. diſtinct l. Am- FEroſiuss-. laici in accuſatione. 2. quæſt. 7. Ana- cletus. ici verdò nullo modo. diſtinction. qʒ. Gratianus. laisi Presbyseros:-16. q, 7. Magune tinen. Conc. laici, qui dift. 33: Innoc a laico non licet. 2..7. Marc. Papa: laicos non accuſars. 2. J. 7. Euſeb. laicis quamvis. 10. quæſt.. Eulalius Epifcopus. Lator Nemefion...7. Greg. lator præſentium. diſt şs. Stephanus, lator præfentium. 16..5. Gregorius. laiorem prefentinum, I. Ju. I. Gregor, latonem præſentium. 38. J. 2. Nco- laus Paba: lavamini. de pæn. dift. 3. Greg, Lector cùm ordinatur. diſtinct. 23. Carthagin. Conc. iij lector ſi viduam. diſi. 34. Marinus Brachar. leltoret cùm ad annot:. diſi 32. Cartha- gin, Cone. iy. leétis fagacitatis. dift. 63. Stephanus. legatnt, z4. gaafl. z, Gelafius Papa. legant Epifcopi. diſtinct. 37. Hleron. lege Imperatorum. diſtinctionio. Ni- colaus Papa. lege Lulia. 1. g. 1. D Ceſt. lib. 3. legem, quam fliſſimus. diſlimct. 53. egor leges Ecclefi Papa. legřepiflolam. 16. q. 1. Auguffinus. tegi Syromaflen, 23, quaftion, S. Hie- TONYNHS 3 Pulceſt. C. Anacletus bogin k ni lg dime, Pa

Ji hdn, iis, 1 Tfidorus, idors, 1 Idoru, p ides h 1, idors, f. 1, fdas Grinianus, Ego,- 2. quajti J n dlſſiudiin] 24:3 7l álin, Grep inreg Alexand. y, A Anacleni ` fint A nah, 7. Anie lifinétion. 63> , 7, Magune 1 Mare, Pap: A Enfeh, h, J Eulalia: Greg, f, Seßhanu g. Ga pab -4 LI Greg : dfn,$+ z4 à priini j4 pag gjf tarhae liberii E per ordinem Alphabeti. ziur quad beatus. diſtinct.&ᷓt. Gre- Corius. timus aliqua. diſt. 37. Ambeoſ. legimus de beato. di ift. 37. Rabanus, legimus in-Efaja. diflintt. ꝓg. Hiero- nymus, legimus quofdam, de conj. difiinet. g. Hieron, legum Eccleſiaſticarum. 2. ꝙ. r. Hinc- marusex Conc: apud Medard. lex continentiæ. dift. 31. Leo Papa. tex diving. 27. qu. 2. Benedictus Papa. {exest. difè rIfidorus. lex et difazi idonuc. tex eterna, 23..5. ANg. lex ila. 27..2. Gelaf: Papa. lexila,36..t: Gelafius. F libenter ign noſco. de pan, diſtinct. x. Ambrofius. liberorum. 3..4, Hieron. liberti. difi D 87. Toletanum Lon- cil twy. liberi difti. 32..4. Vador. clefiæ. 12. qu,., Toletanum Concil. iy. liberti. 12,<quefion, 2. Toletanum Concil. iii. difi. 87. Agath. Cont. licet aliguid, 26. quefè. 2. Ambro- fius. lickt achbellatori. 2. quæſt. C. Falianus Papa. dicèrergò. 8. q1 Hieron, lcet in regulis. r. 9. 3. Gelaſius. lièt nonnunquam. diſtindi. Af. Leo Pap le e ona diſtinct. 87. Gelaſius. licẽt plerunque. diſtint. A5. Gre- gor. ii. liceat etiam. 2..6. Fabianus. dici diminitur. 3zaguefi. 7. Augu- finus.; ligne Pe tæ. de conf. dif. 1. Pa ligui dò. aE diſtinct. 2. Augu- Peinus. litigioſus. dif. g literas charita Papa. literis vefirisude conf. dif.. Fabian, Papa. Y-loca verd inguibus. dif. 80. Gra- tianus. locinofiri, 35..-Stephanus w. docurio divinarum, dift. 38. donginguitate. 12, quafi. 2. Dletamum Conc: yj. loguitun Dou, 24. guef: I; Cy- přrianus, Lotharius. 31..2. Nicolaus. T Lugdunanfis 9: guefi. 2 Frbam Papa. ), Grat. is. dif. 63. Pelagius luminoſo. 18. J. 2. Greg. luxuriam facit. dift. 35. Profper. ctuxuriojares difè. 35. Hieron, M. Maen Epiftopus. cliſtinck. 4A. Carthag. Conc: j. magna pietas, de pæn, diſt. v. Aueuſa magnum quidem, rr. quefer. Am- rofius. magne ſaßientiæ. 22. 9. K. Aug. magis. 32.9. f. Auguft. majores. 16. 9. 7. Auguſt. majorer. 24. J. EL. Selaſius. majorum quifpiam. 2. g..-Zepher. Papa. mala confueiudo. dif. 8. Nicolaus Papa. maledicam.1. g. 1. Hieron, mali fint.23. 7. 4. At è mancipia Chriftiana: diflin. gꝗ. Gre- go IHS. mandamas::G. 3. Vrban., wany 2. T 5. Sixt. Papa i4. Ô. 24. 9. 1, Leo Papa. .2. q. 1. Ambr. kry 1, 12..1. Mart. Brachar. in Conc.$ maniſeſtum eit. 1 I. J. 1. Leo. efum ef. 23..5. Aug, manils impoſitio. I. 9. 1. Aug. manus quoque. de conſ. difi. g. Euſeb. g; Papa. Marcion€ Bafilides: L. quæſtion. l. Hieron. maritum duarum. diſtinbt. 33. Gre- gor ius. mater Eccleſiaode conſec. diſt. A. Ati- guſtin. matrimonium. 27:9. 2. Tfidor. Maximianus, difè. 3r Inmac, Maximianis. 23:9. 3. Ang. maximum quoque. 1. q- 7, Leo. € Medicina. de pæn, dif., Ambr. licamentum. de pæn.. dift: t, $ gL Aug, memor jum: 24..1. Sixtus P Papa, MENAM,:0.$. Gregor, n autem. de pan. diflinet-I. quaft: 4. Agu- ò gerrak 16- quafl I Ausgu- 2. Aus. etropolitaso, difi, 63r Eeo 2 ropoliranum, 2guafè. 7. Guego- rius meutenter. 17. J. I. a on y Hihi EA 22. J. 2. Aug. miler. 23. gf. Ana militare. 23.5 Aug. miniſtri altatis. finet 81 Papa, „ Lucins miniſtri. 14. quæſiion. 4. Arelaten. Conc. j. miniſtrum. diſtinction. 23. Laorlicenſẽ Concil. minifirare. 26. quah. 6. Agashenfe Concil miramur tantum. diſt. St. Leo. miramur. 24 igr Nicolaus. miramis valdè. diſtinction. 93 gorius. Andin iT de pend. 2. Aug. miror antem, de pen. diftinck. 1 prianus, miror minus. d. fo. bann viy. miror quomodo, 17. guaæfiion. 4. Ats guſtimis. reft. dyf. f; 6r. Innoc. fas die: de conf. if. xr. Agathenſe “Concil. miffarum folemnia, de conf. diſtinct.1 Tribur; Conc RModeramine. r0. q. 1. Greg modo queritur. 3s g- 4: Grat niollitiis. 21. q3: Cyprian. monachus verd. dytintt, 77. Gelafias Pa pe: monachus. I6. QI. Hieron. monachi ij, 16..7. Agath, Conc. monachi y. 16.‘guaf. I Tarracenen. Concil monachi fibi.de conf. difè. 4. Capit lar, diber. Tei monacho. 20. 7. J. Baſalius monacho. 27..1. Aurel. Conc. j. monachum. 20. guef. 1. Tolesanum Conc. iiy. monathum..20, quef. 4. Agathenfe Concil. monachot quoſue. 16. Judſtir T. Syri⸗ ciuis Papa. monafierium, 16. guefè. 7, Engenius Hy, C Leo iiy. monaſferia. 18..2. Arelat. wel Ake relidn. Conc. monafteria: 18. g2, Agath, Conc, monaſteriis. 19..3: Greg, MONEMUS. IZG. Z. Leoi. in Conc: monomachiam...5. Nic: Papa. mos antiquus. diſtinct. ꝙ. Nicamum Conc. ý mos eft. difè. 1. Ifidorss. mos eft. 12.59. 2; Greg, Moyfes. difi. 7. Tfidorus. Moyfes. 8. q. 1. Hieron, Mioyfès. 32..2 2. Auguſũ. F mulier deber, 33.9. 5. Ambr. mulier quamvis. diſt. 23. Carihag. Conci. mulier quami s. deconf. Hifl-4. Cat= thag. Conc. y. mabe, gue accęſſerit. If. quafi. Ta Auguſt.

mulier)$ fide. 22.9. 4. Ang. mulier fi quippiam. 32. quafk: 2. Am- Broſius. mulier fi fine. 33-95. Ex Concilio apud Compendium. mullerem conſtat. 33. gu guſtinus. mulieres, aAa 32. Laodic. Conc. mulieres. 27. q. 1. Engen. Papa. malsam fiupen:76. Teo. mulii bend. de pænit. diflin. gorius: multi ci gufiinus. fion. f Ate z, Grè- D Ala igumur. 2, quafi, multi Sacerdotes, diftinét. 40. Ioàn ch Zomus mulii lecularium...1. Greg. multi fine 14.J5. Hieron mislti fis nt. dec corf. diſtinct.. Pela- gins Papa. wulliplex. de pen. dift.1. Leo, mulibrum autctor atibus. 1. quæſt.2 Gra multorum relatione. diſtinct. 32. Gre- atii JANUS. Corius mulunum relarione. 2 7. quæſt. 2. Gre- gorins. muliorum relatione, 35. quaft.-A- lexandl. i. multis ab ur b zmultis Co num Concil, multis demuò. diſtinlt. 17. Pelagiut Papay. multos de Ecclefiaflica. dif. fj. Gre- gorins. muliæ autem operationes. 1. quaft. r. Auguſtinus. citer, 1. 9. I. Turaſ. Epiſcopuus Conſtant. mutationes. 7 JI Anterus Papa. dif. 44. Greg. 15, 16 qaa.r, Aſrica- JAbuchodonoſor. 258. queæſt.. Au- gf inus. nam qui Deo. 16..2. Ambr. nam fim, difi. 31. Innoc. j. c. dift. 27. nafti de adulterio. ditinct.$6. Hie- TONYMUS. Naum Prophesamde pæn. diftinét.3 Hieron. € Ne amifo. 23.9. 4. Auguſt. nec aligus.27.91. Gelaſ. P. apa. nec artt fecioſo 22.9. 2. AUS nec damnoſa. aga Codex. f. Que liom 2e e3 nam ſec conſen nec eam, quam. 3 Gregor. nec extra,..9. Damajfus, L emeritis. diſt. CI. Cæleſtinus. necſoris...1, Auguft. nec hoc quoque. 14. 2 J. Leo Papa. nec ilud. 3gs b #ec illnd 3.1 7 š nd Canones Decreti. nec is, qui inxitils. I. quæſtion. l. Ain- brofius. nec licuit. difi ap al. Pelagius. nec mirum. 26. QSA“g. nec Moyfes. de confecrat. i. difinttion.2. Hieronymus. nec novum. 8. q. 1. Greg. necnuMmerus.10:.3. Geli afins. nec meee conſecr. diſtinct. Ma sam, z4. guafiion.2, Gela- rg 3- Augufi, Ye§.7. I. Beda. 33. Zucæſt. A. Ncolaus , difè.z9-Hieron :1. Greg. est. 3. g9. Nic. P. apat. eest, 22. quaft. 4. Toletanum } neceffe eft. de confecr. diflinék. 1. Leo 4. neceſſarium eit. de conſcen: diſtinõt. A. Auguſtin. neceſſcria. 1. 2˙7. Gel afins. neceſſaria. 12. Juæſtion. 1. Engen.y.& Leo iy- neceſſano. de conſ. diſtinbt. 2. Epheſi— ni m fymbol. í he forè. de pan. dif. v. neforte, depæn. dif. 4. Oſeæ. neganda.3..ii. Ste ph. Papa A ne gandai.--1. Codex negare enon poſſam. diſtinct. Augu- finus. negorium. de pœnitent. diſtinct 5. Gre- Corius. negotiatorem Clericum. diſtinction.&0. Hieronyi neglige: nemos Dja banus y omtemmat. I. ↄulæſt. 3. Ioannes nemo blandlatur. 32. guef. Am- Eroſius. nemo de annorum. 16. quæſtion.3. Io- annes Viie nemo defpe de pan. nemo Eccleftam. de confècr, difti Aurel. Conc. nemo Epiſcopus. 2 Lilian. antece, nemo Epiftoporum. Tr. quafl.3 Concil. nemo feala. y 9 centius. nemo periton m. 1r. quæſt. 3. Augu- ſtixur. nemo per ignorantiam. de conf: difi. 1. Clem, Papa. nemo poret a69, Greg t 2 andus. .1. Conſtit. apud Meld guæõſtion. 3. Inno- nemo poteft. de pæn. Aiſtinct. i. Ama brofins S, nemo Pr esbyter. diflinét p. E piftopis. lijt. 83. Greg. j 14. quaſtion.$. Hie⸗ .70. Authen. ronymus. nemo rectè. iftinét. 81. Symmachus diſtinct. A. Papa nemo tollit, de conſecrat. Angufiinus, nemo vel in foro. de pan. diſtinct. I Codex. nemo mnquañ. 11. q1. Cajus Papa, nemini est. 17.-4: Nicolaus. nemini preterquam. If. quaft. 3. Ita lius Pe tpa. nemini Re: QUM-IC. G: 5 neminem a abfoluiè. c Liſtinct. 20. Chal- ced; Concil, neminemeĘxire. 3..6. Romana$) ynod, in C apit. Bidin 2 Sylvi r neminem pates, de pendi linkr Ana gufinus neminem quiſquuam. dij Paf: niim Conc: Jub Sy f. Neophyius. difè Si. a; wn de conf. dif. g. Carthagine Cone Romaa ne proci ucliber. 16..1. Greg. neque ad Cain. dift.go. Cypr. negue apud altare. diſtinct. 89.. Cj- priar se Ehe gu 4i Jitin. Nov. negue enim. 14..f. Angufi negue furioj 5. Fabianis. negue m hor-ANQ negue poteft, I q. È negi me quorumlibet. “oufi NUS. ainct..9. Aiha negue viduas. 27.quaæfè. I Cyprianus, ne guis arbitretur. 22. guaæfè. 2. Aie guflinus. i ne guis jejune de co Cafar Auguft. t ne guod ab diſtinct. 3. i ge conj Hinct.. Gre- gorius nervi teſliculorum. diſtinct. 13: Gre- gorius ne tales. de conſecr. diſtinct. 3. Hiero- 2y mMUS, ꝙ Nicæna Synodus. diſtinct. 3r. Hiſto- ria Tripart. nihilcontra. 2. q. 1. Fleuth, Epifcopus, nihil contra. 7. quæftion. 1. Nletanum Cont, Yy nihil enim prodest. de conf. diflintt. fe Papa. nihil enim. de conf. diſtinct g. Dannes chryf mhil est alind, de confer: difik At- Euſtinus. imum cerit, Papai,

ybr, intl, 88. Cj- jon. 4. fe of abiants ANg, finis, f, Atr L CJpTIAM, mah. 2. Ae nihil illo, difl.8z.Anaclitus Papa. nihil iniguins, 32..6. Aug. nihil infacrificiis. de conf. dif. 2. A- lexand. v. äihil Iude. de pan, diflintion. z. Hie- rOnyMUS, nihil prodest. de pæn. diflinét. 3. Pius Papa. nihit fic debet. 11. g. 3. Aug. aihilominùs quoque....Leo Papa. nimium ceriè, 23. quafi, 8. Ioannes Papa viy. nimium fut. 24..4: Angufi. niſt aut in cœnoblis. diſtinction.$6. Vrbanus. nifi bella. 23..1, Gregor. G Nobis Dominus. d. 63. Leo iiy. nobilis homo, 2. gquaftion, s. Tibur. Concil. nobilifimus vir. diflin? 97. Nicolaus Papa. mofe janta. de confer difè. 1: Thele- J. fehorus. "nihi exiflimare: 23. q. 1, Ang. rater- dif. 9. Auguft. nolĩ meis literis. diſt.9. Auguſt. noli putare. de pæn. diſtinct.1. Aui gu- finus. nolre errare. dift. 11. Inl. Papa nolite nor exiſtimare. dict. 21. NIcol. Papa. molite recedere, 1T. q. 3. Hieron nolite timere. 11. guæfi. 3. Ioannes Chryf. notie velle. 14..g-August Aoloutaliguis. 12..1. August, noluit Haque: 33.9, f. ANg. ammen Pea, á.1. k non aferamys, 24.-1, Aug, non autem...1 Angus. fidat. dic. 0. Gelaſcus. zon confidat non cogantur. dist, 41. Angus. non debet. diflinék. 6s- Martinus in Concil. non debet. 11..3. Greg: non debes, 30. guash, 1t. Calefiinus Papa. non debere. diſtinction. Oo. Laodicenſẽ Concil. non decet, difiinftion. 12. Calixtus Papa J. non dico. de conf. diftinêt. 4» Hiero- nymas, aon dicatis. 12,9. T. Anous. aon debito. de coafècrat. diflint. d. Angus, nonenim. 32..1. Angush, aon est à plebe...7. Evarifius. aon e? agua.de confèsr. DSE 4. Atie gufiinus: nones credendum, z4. garHadrian. Papa. ann eft crudelis, 23..5- Elier, per ordinem Alphabeti. non eft contra, 22. q, 1, Auguft. nones comra, 22..1. Ifidor. non eft culpandus. 32. quafliom 1, Hieronymus, non eid dubium. 27.. 2. Auguſt. non eft facilè. d. 40, Hieronym. nonet innocentia. 23. gaaf. f. Alte- gufiinus. nones iniquitatis. 23. qucſt. F. An- guſtinus. non efi noſtrum. 23. quæſtion. 5. Hie- romymus. non efi obfervandum. zz: quaft, 4. Iſedorus. non etꝰ peccatum. diſeinct. C. Gre- 0714S, nones? permittendum, diflinétion.63. Laodicenſ. Conc. nonet putanda...1. Gregor, non eitẽ quòd cuiquam. ij. qguæfhion I- Ambrofius, non eſ tam injiſtus: de pæn. diſtin. 2. Hieron. non æſtimemur. 13. quæſtion. 2. An- Cuſtimor. nan erit tunpis. 32..l. Auguſt. non exemplo. 20. 9. 2. Beda. non ex quuo. de conſecrat, diſtinct. A. Auguſt. non fidelib. 32. 9. J. Auguſl. non frufirà. 23. 7˙5. Auguſt. non fisem. 7. q. I. Leo iih. non habenti. 22. quæſt. 2. Africanum Concil. non hoc corpus. de conſe diſtinction.2. Auguft. non illud. de conſ. diſcinction. I. Au- gufiinas, nonimputaniut, 1. quef: 4. Angu panis. de conſec, diſtinct. 2. Amluoſiue non invenitur: 27: gefin. 4. Al- gufiinus.: non invitati.. quæft. 2. Conſtantinop. Synod. j, nonin perpetuum. 24 queftion.3 Ra- banns. nonin inferenda. 23. gafon-A- brofins. non n vobis-de conf. diflinéh. d Ait- guſtinus. nonita...-Ewtych. Papa, non ita. 22, 9. 2, Angufh, zon licet. diftinttion. r0. Symmachus Papa. non lices. difinthon..6. Laodicenfe Concil. non licet. diſtintt. C. Mart. Paba-ex Concil. non licer. 11..3- Augufi. non licet. 28, quefiion, 7- Martinus Brachar. non licet. 33. gquafle4, Mariin, Brach, in Concil. non licet j. de conſ. diſeinct. I. Anii⸗ ſeodor. Conc.— non licet y. de conf d Conc, iij, non licet, dif. 86. Agath. Cone. non liceat j, difiinét, 23. Bracharen, Concil. Š non liceat ġ. d, 23, apud Maminum Brachar. non: liceat, dif. 44 Mari. Brachar. ex Conc. non liceat. diſt. 92. Martin. Brachar. ex Conc, non liceat. 1. J. I. Martin. Brachar. ex Conc, non liceat. 3. qheflion, 6. Innocent. Papa non liceat, 12.quaflion.2. Symmachus Papa. non liceat. 12. gueftion, 2. Chalced. Concil. non liceat. 12. quaſtion. ⁊. Innocentius Papa ij. non liceat. 19. 9. 3. Novella cxxiij. non liceat, 26. guefi.s. Martin. Brach. tni Conc, non liceat. de conſe diſtinct. 3. Mart. Brachare in Conc: Rinét. 4. Carth, non liceat. de conſ. diſt. A. Mart. Bra- char. in Conc. nom loca. diſt. A0. Greg. non machaberis, 32. JuEſtion.$. Ifi- dorns. non mæchaberis, 32. quafiion. 6. Ata guftinus. non mediocriter. de conſ diſtinctiom.. Hieronymus. non multuùm. Aiſt. r00. Greg. non negamusc: diſtinct. ol. Hormiſda Papa, nónne'direfta. 8: guefimn. 4. Syme machus Papa, nonne Sodomie. 1. quefiion. 1. A= ; gefiinus..; nonne vobis. d. 37. Hieronymus. nonmulli Diaconi. diſtinct. g3. Nleta- num Contiiy. nonnai. de pen. difin. 1. Ambrof non nocet.1. J. I. Greg non nos bertan diſtinction. Ac. Sym⸗ machus. nomrobfervetis. 26.0. 7. Auguft, nonomnis: difè. 37. Auguft- non omnis, sgy Angufh, uun omnis. 2. J. 7. Hieron. non omnis. z2..2, Les Papa zon omnis, de confecrat. diftinélion ⁊. Auguſtimur. nonomnes. 2. g. 7, Aig fl- aa oportet. diflinét. 18. Laodicen, Concilium. ES < ia i

non oportet J. diſtincti 23. Laodicen. Concilium. mon oportet}. d. 23. Laodic. Conc. non oporret iij. d. 23. Agath. Conc. non opor tet j. d. 42. Labd. Concil non oportet 4. d. 42. Laodic. Conc. non oßorret j. d. A4A. Laodic. Conc non oßortet ij. d. AA. Laodic. Conc non oportet. dif. 69. Laodic. Conc. noni oportet. diſt. Or. Laodic. Conc. non oportet J. diſt. 93. Laod: ic. Cone, non oportet ý. dift. 93. Lapdic, Conc. E dift. gs. L aodic. Conc. J . CONC: oportet:-91, Lagti nop 7 j non oportet. 39.9. oed non oportet. 7. q- non oportet. 26. non oportep, zi Concil. non oportet: 30; quafi. 3: Zachar,& Deuſcdledit. non oportet. 33. gueflion. 4. Lao odit. Concil. non oportet, 33: Juæſtion. A. Ierdenſẽ Concil. zon oportet, de conſ. Brachar. in Cenc non oportet. de conf. diſtin. 2. Marrin. Brachar. in Concil. nonoporter, de conj. diſein.3. Laodic. 9. 1, Nicen. Cone, Laodic. Conc. jon. 1. Agathen. dift. r. Martin. Conicil. non oportet. de conſ. diſt.5. Laodicenſe Conci. non oportet. dle conſ. dif. g. Laodicenſe í onci. nonofinilatur: f. q: f. Ambr. non pejerabis. 22. J. J. Leviticum. non pila. 23. qei 8. Ambr. mon placut. 16..7. 5 mmatbus. non plures, de conſec. diſtinct.. Leo non P PT non pote non poes? br asi i non porest..de pan. dfa. bann. Chry- Joflomus, non potef}. de confecr. dif. 4. Ioann. Ehry} ff, non prohibeat: dle conſecr. diſtinct. 2 þ Augi afi. non putes. 2 3g f. Augufè. non quales. i colaAHs, non ratione, 4 conf diſt.. Qricius Papa non regenerabunsur. de conſ. diſt. A. Auguft. non revertebantur. de Pœæn. diſtinct ⁊. Gregor. non fanat,.9: 1. Ambrofius, non ſauẽ. 14u GS. Auguſt. non ſatis. diſt. 8c. Ambroſius. Canones Decreti. non ſat q: n&.Hiersn, non femel. 18. 9. 2. Aurel. Conc. non ſemper. TI..3. Augillſ. non Semper. 22. 9. 4. Ambr. non falent. 2. ꝙ. C. IIpianus. non folim. 19.3 Beda. non plùm į Jagg Synod. viy. non folùmy.11..3. Auguft non folùm. 22, q. 4+ Beda. non folùm. a q.$. Hieronym. non Jollum. 28. q. 1. Auguft. non folim. 32..7 Iidorus, non ſolùm. 32. J. ö. Auguſt. non fufficit. de panitent. diſtintt. r. guſtin. non Suni andien. II. quafè: gaflinus. non ſtatim. 26. q. 2. Hieron. non turbatur. 24..1. Ambr. 3. quah s Pela- 24 i5, 34 ige Au- non. vas hominum. 2 gius. uon vos judicetis.5. G. f. Auguſt. Ç nos ad fidem. difi. 96: alae dr- KEN, Conch. nos antem. de conſecrat. Aiſtinct. 2. Augabſi nos conſecratiomem. ꝙ. quæſtiom. r. Gre- gorius, nos con ſuetudinem. diſtinct. 12. Gre- eo US. nos in hominem. 9g„1, Greg. nor in quenmquam. 2..1, Anguſt. «705s no vimus. 17. soufi nos qui prefumus. difi..0. Greg nos Jaeramen 5. Cornelius Papa,& Tr nos Janto Am, UM, QS. Corneli Papa O Tribur. Cont. nor ſanctorumaaß.::G nos THR vij seguente. 6..1 Er tfeb: Pa ıpa KOS f incompeteney.. 2 f quafion, 7, L eo iiy. 8. Ambr. o. guafi.ı. Nicolaus noſſe credo. diſt. > 3 Ra noſſe deſideras. nojje twam. oh 6 Stephanus 3. Pius, nofrase es. 30. J. J. N icolats. nofiri. K na Aa notandu nai 25. quæſd.2 notamclium eld. 2 24. not/ ficaſti.3 Au,guſt. .# TOAN. f 33·7.5 noti ſicamus notum ſit. 2 Novatianus. 7. noverint 10..1. Tolet. Ci nowifimè, de conf dif. s. Rabanus. novit Deus. de pœn. diſtinction. I. Angan, jfi ratis F. 4. noy Jantktas G- nubendi, 270G.1. Auguſt. nullus Abbas.1. gi Prban. Papa. nullus Abbas. 19..3: Educenſe con⸗ cil. fub Greg, vy. nulius acolythorum. diſtindt. 24. Hl- vefer Papa. snlias ad Ecclef Gregor. icum. diflintt. s8 nullus. aliguna. dif. 98..S; Iyxeſter Pa⸗ „pa. in Conc. generali. asllus alterius.-9. 2. Calixius nullus ahem Steplia 1: Papa. nullus autem. de conſecr. diſpinłt.&. Auguſt. nullus Cericus. Ił. quæſt. r. Slveſter Paj b; nullius Clericus: Iīsgnefh i Maliſcon. Conc. nullus Cley COY thag. Concil. iy nulus dlericrrum. 17. quafi, I. Ilera denfe Conc, nullus debite, de pen-.. nullus decimas, 16. gueftion. 2 Papa 3 nullus ducat. 31..1. Leo. nullus eorum. 21. q. 4: Sexta Synod. nullus eorum. 28..1. Sexta Synod. n Td. quaft. 4: Cat- Auouſein. Lea nullus eorum. de pœnit. diſt.à. Hiere- nymus nullus Epmftopss. diflin. 38. Clemens nullus Epiftopus, Gf. Co. Frbanus in Concilio celebrato Avernig. s Epifcopus. LAL Gelaſts⸗ ex E ifoopuss LG: t Greg. sy. nullus. Epilcopus. 5. g. 4. Inl. Papa. nullus Efifcopies.11. g. 1. Bonifác. nullus Epiſcotuss.., qulæſt.&.Ha- driauus Papa nullus Epifcopus. z2. guaæftione fi Via banus. nullus Ehßiſcopus. de. conf mitts dif. t j Papa. nullus Epi ſcoporum. diſt. g 4. Leo, nullus Ehiſcoporum. 2. quafi. 2. Ste- phanu$, nullus Epiftoporum. 15. q4- Zarra- conenje JATI Concil, nullus ex Eccleſiaſtico. 22..J. Khe- menfe Concil. nullus exfßectet. de pæn. diſt. 7 guſtinues. nullius fidelis Papa. ; 2 . quafi. g. Hormifda nullus in Epifop difi, 62 tus Papa nullus in Eßiſcopatum. diſtinłt. Cos Vrbanus Papa 5 nullus in Prepofiinm, difè Co, Calix- tns Pa apa A tms ug 2. Calix- nuline mlw Monachi i malus Monadh (i

ji Ewen lintah seor, GGL nafi i afha, Man quef 4l naf A Tei 9, Sexta Synot, 1a Synod, 2. Hien aj heka Fen „38. Clem co, Vrbanus yerni. y, Gelaj th y Greg, l h Paph uafione jeri 7 conor: At jh gd Jeo t 2 g T na fU MAA í h,:9b per ordinem Alphabeti. nullus invitis; d. 6i Cëleflinus. nulius imroducaiur. I..d. Dama- fus Papa. nullus iraque. guef.. S, Ymnachus. mullus judlicium. Ir. ꝙ. I. Caj. Paba. zulluar Laicus. 2. qidæſi. 5. Hlv. Papa. mulllis Daicoruum. diſt: õ3. Hadr. Pa. pa in viij. Snod. nullus Laicorum: 16..7. Pafthalis y. nullus mimfirorum, de conf. dif, 4. Arauſic. Conc. ñullus Mifam. dift. 32. Nicolaus, pallus Monachus: 2...1 Pelag. 7 nullus Monachus: 189. gu-2, Aurel? Conc. j. nalus negue. 36 guef. 2. Parifien. Conc. j. nulins mortis, 13, qu. 2, Magunt. Conci. j. nline omnind. 6. g-Codex, nullus omninò. 16. quaft. 7. Calixtur Papa. mulus ordinetur, difi: 24: Carihag, Conc. iy. mullus Datriarcharums diſt, 99. Pe- bágiis y nullus pænisenem, dif. sy. Arelat. Cone, tija nollus Pontifice, dif. z9. Bomfe i4 ex Cenc. mellus poteh. 2. qgu,2. Iulius Papa. nullus Presbyter. 9. q. 2. Nannerenfe Cuncil. nullus Presbyier:'de cnf. dif. 1. Syla veſter Papa. nadius Presbyter: de confi-.-1, Hor- mifjäd Papa, mulluus Preibyterorum. d. AA. Nan net. Conc. mulluus Pretbyrerorume le conf. diſd. 5. Nanne. Conc, mullur primas: ꝙ. ꝙ. 2. Calixtus, aulllus primas. p. J. 3. Calixtur. mullus rer Eccleſtiæ. ij. ꝗ.. Carthag. Concil. nullus Sacerdotum 11. 3, Arvern, Concil. nulllus ſer vur. 3. J. J. Felix Pahoæ ij. nuhkis unquam,.79, Steph. Papaiy: ex Cone, nullius unguamig: qe: Fabians: nullus crimen. 1: 7. J. Aug. Rulli Archiepiſcopi. diſtincb 99. Ani= ceins. nulli civinm. ide çonfecrat, diſt. 3. Au- fel; Conc, 7. nulli Clerico; dif, 44» Sexta Synod. nulli de ſervili. diſtintt. Aꝗ4. Nibur. Concil. molli dalium. 3: FT: Alex, Papa, mulli dubium, 12:95. Greg, nuli Epifcopi, diſliuct. I2. carihag. Corts iip nulli Epifcoporum. 3. quaft. g. Pa- ſchaſtus. nulli Epiſcopummm. 12. guef. 1. Rom. Synod: habita ab Eugenio j. nulli Epiftoporum. 16:9. t: Leo Papa iiy. in Conc. nulli eft. de conf. dift... Ang. nulli ex propinquitare. 35. Ju. 2. Gig. Lued. Cons. nulli fas. dift. 19. Greg. iiy. mulli flas ſit. 28. ꝙrl. Hilarius Papæ: nulli liceat. 12. g. 2. Bonifacins Papa. nulli Sacerdotum. diflinét. 38. Cælefh nulliunguam..9. 4. Eutpehianus Papa primus: nulld edificid. t2. gt: Nic. Papa. nulla oficia, difè f4. Tolet. Coneiy, nulla preier. de conf-tiflinék: di At- Cuſtinus. nolla pasio. diflintt; 6z. Leo Papa nulld ratione. diſtinct. 93. ex Concilio Parif: nullam damnationem. 2. quæſtion. A. Leotii nullam poteftatem. 18. guaf-2. Pea lagius Papa. nullum æabſque fonmata. diſtinct. 7t. Antioch. Conc, nullum ante. Zo. quæſtion: y. Evariſt. Papa. nullum Epifcoporum. 9..2. Antioch. Concil. nullum facere. diſd. 28. Greg. mollum in utroque. 36. qu. 2. Bilius Papa. nullum fine dote. 30. quaft. f. Arelat, Concil. nuns autem, d. 21, Nicol; Papa, nuncautem. 1. q. 7. Grat. nunc aniem. 32. g. 7: Grat, munc autem, de conſ. diſtinct. A. Ais. gufiinus. nunc autem. 23..7. Grat: nunc aulem quæritur....Grarian, HUNC EYO: I 9. 4. Grat. nunc quæritur: 12.. 2. Grat. nune queritur, 12. 9. 3. Grat. nune queritur.-96. Grat, nunc querinr. 36. q. 2. Grat: nunc verò. 9. qu. 7è Steph. Epiftopus: nunciatum eld. d.&4. Greg. nunquam aqud. de conſec. diſtinct.4 Chromatius nunguam de mani.. de conf: diſt. f. Hieronymus. nunguam de Pontificibus difintt p6. Gelaſtus. nunpuam de vitiis, diſt. s6. ChHlo- ſtomus. nunquamdivinatio. 1. quæſt. 1. Hie- romymus. ununquid Cain. de pæn. diſtinkt. i. Cy- priannss nunquid non erunt. 28. quafi. I ma nocent. nunguid non omnia. de confècr. dif, -Stephig. nuper Foropopulenfis. 7. quaflion, 2. Gelafins. nuptiæ terram implent. 32. quæſtion, i. Ambrofius. nupiiarum bonum, 27:.1. Augufh, O; Bedieniam. diſtincl: ꝙʒ. Gratian. obeumibus. dift. 63, Innocen, in Synod; obitum Vicloris. diſtinct. gt. Grega. FHSS: obitum. 12. g. 5. Greg. obpciunur. 32.94: Anguft, oblationes difidentium. dift. 90: Carth Concil, ity, obfervandum quaque, 15. guefion-=> Tärracon: Cones! obtineri. 23.9. 4. Greg. T- Occidit Phinees:23. guafl. 8. oan, Chrifofom. J Octava diſcuſlib.22. quafi 2. Hi- Jhal. Conc. F- Odigr projeci. 24. ghajr. Hiero=- nymus. odio habeantur. diſtinct. 86: Leo Epi- ſcopiis. odis Jeus:.g; 1, Hieron. T Offerebat, 32. q. 7. Ambr: offici nofiri. 24>-1. Iulius Papa» officia. 23. qg: Anguf, G. Olim idem erat. difè gf: Hier, olim juffus...1. Auguft. F. Omnis antem: dift--Ifidor,- omnia talia. dif. 12. Aug. omnis Chrifiianus. I: 933: Augñ. finns. omnis Chriſtiamms, de conſ- diſtindt. 1. Greg, vj. in Synod. Raman. omnis cujuslibet, 1. qy- Leo; ommis electio. diſt.o3. Sept. Symod. quꝗæ efi fecunda Nicana. omnis gias, 12. quæſt. I. Tletanum Concil. ij. omnis Homo. de conſ. diſt. 2. Eliberit. Concil. omnis jactantia. ar.-guefè. 4, Sept,- Synodus. omnis iniquitas. de pan. diſtinct. r. Hieron. omnis oppreffus. 2: qu, 6. Anacletus Papi omnis Presbyter, de conf, difl-4. Iers denfe Core. omnis, quì aliis.$. q< 6. Hadrianus Papa: omnisy qui emebat, 7. quafi, g Pea LARIKS,

Canones Decreti. de conf- diflinét. y. Carthag. ofna Propheta. 23. quæſt. 3. Au $ j l e í mai die omnis, gui jam. de conj. dist. q. Ana omni die gufiinu Conc.iiij. gfir| EE R omni timore. 23..8. Leo Papa. oftenditur illos. de confecrat. dift, do uint qui ju N2. d. As. Ifidorus,£ g; A A omnis quì non diligit. de pen. dist.ı. omni tempore.. de confecr. dij inét, 4.- u gufh.: Dannes. Mart.: Brach. in Conc.= oftenfum efl. 16.9. 4 Grat. omnis, quì gi recedit. 24-9..Beda. ommum Sacerdotum. diſtinct.32. Leo oftiarins. dif. 23. Carth. C am e ; amnis res. A qu saflion. 2. Toannes Papa. g Oves pa florem. 6. quash 1. Pius D Chryfoflom. omniun veſtrum. 23..J. Del. Papa. TA i < omnes canfationes. 32. quef. 7. Hie- omnia decreralia. 25 y. quafi 1. Dama-:97es; GUR,.-7. Euſebius Papa. ronymus. fu 5 Papa, omnes bafilicæ. 16..7 Aurelianen. omnia, quæ adversus. 3. 9.. Corne- p: Conc. j. lins Papa.- i P: emnes bafilice. de conf. dist. r. Iginus-omnia g iæcungue.de conf Gf 2AM- AH. de conſec. diſt. 2. Inmds Papa. brofius. pagi am,..7. Cajus Papa. omnes decimæ:16. gw) èh: 7. Rothamag. omnia facramenta: I q.£. Aug. pala nesh. dis. fi, Aa Conċil. omia talia. dist. 12. Aug. pail omnes deinceps, 2 28 1. Agath. ommbus confideratis. 24.“quafi ion. 1. pallium vobis. i 100. o Dorit Anguji pan$, 2. Aa omnes Ecclefiæ. 17. quest. 4 Lucius omnibus modis.35:.9; Greg. ohi. l Epiftopus. omnibus nobis. z9 quaæflion. 2. Iulius pins O alix. de conſecr. diſtinct. 2. omnes Epiſcopi. z; Juæſtion. C. Sixtus Papa. Ambroſ.| Papa. omnibus qib, 4- guafi. 6. Carthag. panem coeleſtem. omne, fuminæ. 27. quæ fion, 1. Tolet. Conc. Auguſtinus. Concil. omřibu js. ah Extra de cler. paratus. 23-91 v omner fitlelec. de con/ Aift. 1. Canon yenacapa t Apoftolorum. omńibus vobis. 2..-Leo, omnes Gideleside conf. dif. s Vrbanus G Oportet Epijtopum. 28, guef. 3. Papa. Hieronymus. parvuli, 22:.5. Capitul. omnes hæ fpecies. diflinttion, 3. Gra--oportereum...1. Perus Apop. parvuli. de conſecrat. diſtinckion. A. tianus. oportet infantes, 20. quafi. 2. Nona l omnes hujus. dift. 47. Greg. Synod. omnes illi...1. Fabianus.«oportet ordinandum. dif. 36: Grat. ommes i ague.IT. quaft: r: Codex Theo- oportet guogue. difi. At. i: oportet. Sacerdotes, diſtinct. Grs Grea: guſtinus.| $ed ift. E Ijid lorus. gorins Paſce/ ame. di. f omnes neni col. Papa. oportetut primum. 31g: 2; Stephanus paſchæ ſolennitas woa-difi Cau. omnes Presbyteri. 17.-4. Triburienfe Papay.“hag: Conc, iii. Cont i oportebat. diſtinct. 79: Stephanus Pa~ paſtor Ecclëfie:..2. Proſßer. omnes pfallentes. diflinét. 38. ex dickis pa ii.; pafiora alis officii. 7. q1. Greg.| Auguſt. ô Pr ropneras T r. Hieronym. patet pro ofeékò. 9. quaft. 3- Nicolaus| OMNES, Q gü adversùs. 3-guaf, Pela- optatum tibi. diſtinct., ꝛooi loannes E- Papa. gius Papai. o iftopus. patet fimoniacos: L. auæll.q. Paſchalis omnes, qi inperegrindtione:dift. 989.=q Oratorium, difinét. 42 Exdifis 4. Eliber. Concil. Benedicti paternar um.⁊ ¶quæõſtion. 3. Vrbamuus-| oenner quos. 3. J. A. Fab. Papa. ordinatos. di}: l me e z| OMNES TUOS, 30, quæſt. A Symmachus ordinationes. diſtinction.&A. Ana- parem. 32..3. Pelag. Pa apa. cletus. Paalus D tci cling. 2. qusa) aion. 7. Gre- omnes qubs, de conſ. diſtinct. 3. Au- ordinationes. diſtinction: yg. Anacle- gorins. f $ ufiinus. 4 A tsis Papa Paulus dìcit:.:7 Greg| omnnes, ſive Patriarchæ. diſt. 22. Nc. ordinationet. diſtinc J. Zepherinus Paulus Perrum... Tiar| Papå Y. Papa. Paulum itaquè..9 fn| omnes verd,.gq.1; Hadr: Papa, ordinátiones: difk7s Geläfius. Parlianifle:1 TAR Tepic| 4 OMNE GERUS, 22.9.2; Ifid ordinationes.: I. quaftion, r,‘ Grego- panpen ii. q3: Ifidor. — 27.9: 2. sgu řins vi. IG Peccatum. de pæn: d4.. Aug p>, o nod.:22, ꝓuaſtion. 1. Nletan. ordinationes. 9: ꝓuætd. i. Vbanus in becunia. 17. 7. I. BDeod. in paniten onc: Y} H. i, Ti i E Synod. pennata. de pæn. a 2; Greg. omne quodl. 2h. quæſtion. 1. Marcelli- origo. 32.-.. Hieron. per adoption em. 30:9 q. Palb i y. i nus Papa. t ci J 7 p y Ofi us Epifcopus, dist61: Sardicenſe per aquam: de Die diflinction. 4: omnem vim. diſtinct. 357. Hadrianus Concil. Amlroſcus Papa. Oſeus Epi í C nyhe 1 nfeopns:.u? 7 o omminò confitemur..31. Leb ix. 7 RA L eT J. Sardicen. po conſ. diſtinct.⁊. Anaclemis apa omninò'puiiendaseshizse uæſtion. 5G. Papa: difit e . a Inctio n z ai Theodoſiana lex 7 fi Pap 2 y! n: 56. Damafus-per baptifmam. de confecr. difin. 4: Angul. per Eſajam

ecr, ſlintli LAlſlincl, int 4. Grt A A nbr, of. dif., CA rofar, Grag ga, Pafehali an3 P bank per Efajam. 19:1. Angu in. per illicitam. 1q, 7. Damafus Papa, per illicitam..1. Damaf: Papai per laicos. 16..7. Alexand. ý per principalem. 9. g. 1. Nicol, Papa. per principalem. 9. quafi. 3. Nicolaus Papa. per feripta. 2. 9- 8. Steph. Papa. per fingulas j. q. 3, Martinus Bra- char. in Cone. per fingulas. g. quafi. 3, Antiechen concil. per fingulas, I6. quafh. 3. Chalcedon: conc. C Gelafius Papa, K” Toler, cone. peregri na judicia,-9: 6. Sixtus Pa- pa perfeta penitentia de pen, d. riloan. Hnſold. perfetta pænientia. de pan,.3: Ian, Chrylofomus. perniciosè,de peni.1, Aug. Ferlatum adnos. de conf. d orms. perlatum est-d. 88. Greg, perlatumes?. digo, Pittor Papa: perlatum est. 19..3. Greg. perlaium est, zg.guafi 2. Triburienfe concil. Perleckis. d 2c. Vadorus. Pernicioſam. 18. qiz, Innoc, ġe pervenitad me. 19..2. Greg. pervenit adme, de confecr..3. Gregor, pervenit ad nos dfo. Grog perveni ad nos. d,8.. Greg, pervenit ad nos..93. Greg. Pervenit ad nos. diſtincł. ror, Chalced. concil. pervenit ad nos, 1, quaæftion, z. Græo- rius vi. pervenit adnos,...G reg } .3, Gre- perveni ad nos...1. Greg. pervenit ad nos, 11..1. Greg. d S K. pervenit ad nos, 16.9..Pafchalis Y perveni ad nos. 16..7. Greg. vije pervenit ad nos, 19..2. Greg, pervenit ad nos. 26..5, Greg. Peryenit ad noc. 27. Juæſtion. 1. Gre- pervenit adnos, 30..1. Deuſcdledit S. R E. Eplſcopus. Pervenit ad noſdras, diſt. 18. Chalced. concil. Pervenit ad notitiam, de conſocr. diſt.2. Wemenſe conc, Fer venit ad ſanttum. diſt 93. Nice- num conce, Pervenit ad fanttam. d. 86. Chalced, concil. pervenit in Janftam, 21..3. Nicafins Eßiſcopus. pervenit quogue. dgy, Greg. pefinam,23:.8. Innocentius, per ordinem-Alphabeti. peimus. 11. quefi. 1. Carihag. Cone, iġ peiifti...1. Zach. Papa, Petrus cam Simons quafi onI, Atta brofius. Petrus Diaconus, dif. 39. Greg, Petrus doluit, de pæn. difine, Am- brofius. Perrus poteftatem,..7. Greg. Perus qui Thabitam. 23. quaftion, 8. Gregor, G Pie menis, 17; quafi. 7. Gelafins Papa. pium esè. de pæn. diſt.3. Au guſt. Pickacium. 30..3. Zacharias. Placet ommib. diſtinct.&. Carthag. Conc. 4. placia fecularia. 15. q. 4. Ex Concil, apud fard. Erphes. placuit communi. 16. q. 1, Eugenius Papa. Pplacuis de infamtibus. rq.ꝗ. Aſfican. cont, placuit deinfantib, de conf da4: Çarith. Conc. y. placuit Epifi concil. y, planit eorum; 2. quafi. 7. Hadria- nus Papa. placuit etiam, difine. go. Agathen, Concil, placuit hmc Janeta. diflindt.15. Sexta Synod. placus huic fante. 16. quaflion. 3. Gel Pplacuitigitur. de conſecr. d. I. Mile- vitan. Conc, placuit omnibus, difine. 12.Brachår. concil. placnisomnibus. 10.guefl.t. Brashar. CONC. Yr os. difi. 32. Carthag. placuiomnibus. 16. guafi. 1. Nicena i Synod. placuit per omnia. 13. quefi.2. Melch. Papa. ..3: Concilium placuit fanto conventui::2, Mam ticenfe Co placuit univerfa, 11..3. Africanum concil. flacuit ut altaria. de conſ. diſt 1. A- frican. Conc. plaa suta nullo. 7..1. Carthagine, concili. r4. Hlacuit us d quibuſcunque. 2. J. C. Iu- lins Papa. placuit ut anè. 20. g. 1. Carihagin. conc. iy. placuit ut Clericus, 21..f. Agathen. concil. placuit ut deinceps: 9..2. Vrbanus. placuit ut deinceps, de pan, de 6. Vr- ban, Papai, Placuit, ut dies. de conſecr, d. 3. Cans thag, Conc, placu uë hi. 36. gig, Aqmikran, Concil. placuit utiis:23..3. Brách. Cont f; placuit ut nullus. 1. g. t. Brachar. Conc. ij. placuit mt nullus.10. quaft. 3. Bracks — Conec, piachit wi unufgwifque iqa, Bracha- ven. Conc. ij. placuit uut conſervato. diſtinłs: 18. Ca- bilon. Conc. placnis ut guicunguede confid. 4 Mi- leyitan. Conce. s placuitut quicunque,.72, Mileyit Concil. placnir nt quicunque, d. 74: Carit Conc. iy. Placuit ut quicungue.de conſed.&. Mi- levit, Conc, à placuit ut qui, 23; 9.$. Bracharen. Conc.. placuit w quicunque. 16. q. 6. Mile- yit. Conc. placuisut guicsngue. 15, q. 1. Carth Cone. viy. i placniiut quicunque, 16..3. Africi Concil,, placuit ut omnes de conf:.3 Agathen Concil.; placuit ut posiquam, detonfecr: d. 3s Brachar. Conic. y.> placuit ut ame, d. 77. Carthaginen, Conc. th placuit ut nemini,..1. Cartbagin. Conc. v. Placnũ ut ordinandis. d. 38. Canthag. Conc. ij. placsi ut quifquis. J1. 9. 1. Carthag, Conc. y. placusit ut Preshyreri, 2: g 0: Dlilevita Concil, placmitut Presbyier?, 12, q. 2, Carth, Conc. unicum., placnii ut quoties: rq.2. Bracharen, Concil. Placuit ut quorieſcunque. d. 18. Carth. Cone. y, placuit ut Juotieſcunqꝙuie. 3. 9. 10. Carth. Conc. vij. Placuit ut fi quis, 2, q. J. Brachan. Conc. ij. placuiiut fi quis, 21. q. 2, Hiſpal. Concil-y. placuit ut pænitentes, d, fo. Toleran, Conc. J. placuit ut de ordinatione.:.1, Brash, Conc. y. Placusit 1 Eyiſcopi. 12. 9. 3. Carthag. Conc. iy. placuit wt Epifopi, 21,.3. Carthag. Sancil. ij. 3’

—— preterea placuit. diſtincb. 25. Arelat. G onciy. 7 guntur, 2f, ali preterea, TAA Papå. precarie.-1 placuit ut ſi 4 Concil. Piaci is us fi. 33g ecundum. 32..J. Milævi et. Conc. j. an leaguam, 25..2. Pe guam alcendil, Ge co nfis. difi. G. Gelafins. po 5 plebs. Diotre plebij ftira. dift.2, Ifidoru ..1. Hilar. Papa. 7 r7 pr ecarie. plerique r493. Ambrof: pretio. 13. queftion. 2. Hie= Concil. phm de conſecr. diſt.. Pbletan Conc. ny. plerang i.7. Au, P slerungue conti ngit II. quenqilam. diſt. Fo. Ere- m Hte te peni. 4i imos Sacerdotes. difè.&2. Syriciuus presbyter lorum: 23. 0- f. Aug. .14. C. Auguft, oresbyier Ag at þh Cone. i pena æ ficut. de] pæn. difi I. Digeſt. eft j HR resbyter Eucharifliam. deconfd. 2 m frenitentia. d Præceptum..ꝙ. Zepher r Papa W oymac Conc. $ ntid. de pæn. 4 peni tent tia. de pan $! gnitentiam agere. de pan. a: iſeinct 3. Conc. xi. bresbyter inc Carth. Conc. i4 presby 26..6: Ev ? 5 ETA Grega pe ritentiaj HMntentem. Ocſta va Synodus. z 7 l „dga h. Cónc— cis, dift. I2. Gregor, i } E SSe Hilar. in Conc. f p Romano. As f f a de dae B E T pen tentes, de pæn. aifi. 3. Aug, d. 90. Innoc. y,} E D 3$: p 7 2 precig imus..93. Sextra Syno Concil. diy Y precipi Fræcipimur. 1 Iziko' 7. precipimus. 16.4 col,| r Gam ifices, 12, q. g. Agath, Conc. himlus, Innoc. 4 porrò de affiriişate. 35- qu fl. fi Gre 21. 9... Innoc. H. presk yter fi à plebe at 4 lw a h N e Papa. denfe Concil. r deorum. 3f. g. 3. Pajchalis Y. is ea libet,.ouefion. sf.: per EAA ET elg oae, 2. quæſtion. 6 2 pe rro cujus..g. o JanS. A ipj porrog gloria. de conf] Sel. f, Gt EOE praedicandum E y e i zi pen. d. 1. Papa. coni meg ft.. prelumunt,..7. Aug gath. Concil. i x Nicolaus 1 nn. Pa ra YIH. Præſul Poſſeſſio. I6..f. pofleffiones. I6. AA Pa Mne EA A Reb eji-e Ber y appellationem. 2 2. quajtion:6, Di- An praæfentinm latoris...1? Paſcha. diſt.76 Ifidorus prelentium p p5 u ; w efentium p fe Pia pos quingentos, 16. queæjtion. g, Geld- banus y byteri} 2 s e MNE Hyteri quos. diſt fins Papa. prat DA SS Heind j>i rn . 32. Alexand. y. sbyteri verð. di póft ſieſcepen m. 2 praterea. devotionis. 23 ſchalis ij 7 Jannes viij. gterea fr - j egie, pofi uxoris. 3 ngA. Paſch. ij. py

prodivis. 20; Concil, vi. Proksh, 23.9 f~ pro dileftione. de conſec. di yterorum etiam A ifin ý quafiion.3..7 Sie an. Papay. Q Angu) Calixtus Perean jem j mám. f difi. 4. Innocent. miss, 18, gueft; 2: PhRMA: diflin. ş4. Eliberir, Concil, 3 beEntUY. 0 dif. 48. Grat, prohibentur. difè, 88. G: rat. pr rohibe ninr. aclione. Conc, 4, Py prima annotatio pr 0 mer mbris: 23? de conj: difiiné E z, pror munciandens Lisgdun. Conc. pro obeunibus, 13. guefl. z, Gre primaamte prima conſolutib. dè pœn. mfpdi, deconf gufi inm S, Prima qu i Ausafiiniu f prima fatus, 2 propter pi eos. 71g.. Cha primun Dy ropter: gi lori primùm itaque. fne Amiri mus: Propter Juperflmam,: 2: quaftion, 6, J Theod. leg. 3+ ie Ji A. Propten totins. difinét: 19; Confantin, Synod, en vitandum. P in im mtertdgeint: de confe Ko laris de conſ.diſpinct. A. 3S primò femper. 2. gu í e goe Cone prin saes, Kae quef: 7. Oltava difinek. pro revereniid. J num Co d4. Toleta- providendum quoqiie, diſcinctio Gratianus. vrovinciæ. Papa. -Pfalmifa, d. 23. Carth. Conc. iiy. G Pudenda. 24. At Pel Papa. Pudicmis: diſt. 43. Gratian prifis q guidem. 10, quafi. x Emeri- Pudo aoee I e tinckion, 99. Anacletus gorins, m confisetudo 7 s I. žer Conc. puer-i.; Prin legium, 11:.3, Greg. pueri ante annos, oni J. Eliberit. pri ivilegi, 1. dift. 3. Ifidorus. Concll. privilegiaj. a 7. 2. Anacletus. 2. Fibur. Conc. privilegia i Y. 25. g. 2, Leo Papa. E 20. g T. Leo, privilegia iy. 2y.g. 2. Leo Papa, priùs ergò...2 Telk Papa, prins--11. Codex. Priuſquam. difè. 28; C Brinja MAN con veniren annes Chrylof 2 g Protium. 16..1, Pel pulchra étiam. dif. 86. Ambrofius: pulfatus...6. Fabianus: pura& fimp.-9. Ambrof, pPungation puto ch F. puto quòdfi* e...7. Auguft, ꝓutant——— I4..23 Hieronymus per ordinem A Alphabeti. Tletanure Va amtem..9 = nacnngie i ar 22. qu F dorus, nadr agefima. dif. 4. An adrage sfimä. de conſecr. diſlis SN 3 CGorius. guαιl,“condemnatio-Ze Clemens. qualis debeat. 30.9. f. Leo Papa m. 8. 7. I. Hieronym žs ent ., Greg: Pn tagit is hinc. di ift, 2 quali nos. 23. J. J.“De q Gratiam. quamobrem. den KETEKETE En yprianus. pió méntis. 1. guaflion, 2s Bo- rum, 13: quaefiiom, 2. O prianus. ce m. 18. guefion. 2 nyiscantè: ka dj Augi ufiinus. quam vis Chire piftopis, diftinétion. 69, Leoi. gfir n zuamvis errare. difi. 38 Angu] quamvis liœæat. 3.:6. El quamvis plenu ndo. de pen. d ifiiné SÉT: Eeo, guamvis triſte quam vis vera, I. 9: z Auguft. ~- difè. 21. Gela TuS, onf. diſtinct. 4> Y g1. Greg. quamvis univer m. quamvis ı u Augu Finus. girando ab Hier rofoly Jms Augi oflinus quando Adam. de pæn: dif.2. Ambr m. diſtinct.Aꝗi. Nunne- le confi did» qnando aw tenje Cor quando ansem. de conf: difdinct. 1. Cy= prianus, X` quando R iftopus. difintt.24 Nan- netenſe Concil. R I quefl.3. Hieronymus. r ubi. diflinet, 75. Ordo Ro- quando C manus,; quando neceffu itas. dift. 96. Anguftin. quarido Pr esbyteri, diſtinct. 28. Tia let. Conc. i quando Presbyteri, difini. 38. T- let. Conc, iiij.

quando Prerbyieři. dif. 44. Nanne- tenſe concil. quando quis. de conſecr. diſt. q, Iode ner Chryſolt. guando ak Deus. 23.:4 Augufiin, gi QUANQUAM OMNES. dift. 23. Toletanum concil. quanquam Sacerdot: gen. yin Syn. habita Rome. guan yam fecundùm honorum...7. KAuguſt. quantà à nobis...5. Greg. iguan Apoſtolica. diflin. 63. Gre- gorius. quanto tempore. 3. quafi. z, Ioannes Papa. guanum dicit. ” Pap 4. quantum I4. J 2. Eu- diſoincꝭ. 50. Gelaſius et, d 47. Augulſt. o uantus. 23. 4. Aug. sania de pan. dij fin 2 $, 1 AM- br— Gus. guapr Gu atnor GUA modis. II. gud verd& tat autem, 12..2. Gelafiss. a w 1. Innocen 14s. £] A F08 Fat 3OreS. diflin ICE eG, ALIU ~- .J. 5. Greg. .-1. Ambrol, pali tharius..94 Pa oue femel 1 CONCI, pa. gue contenti Codex Theod. guæcunque mulier. grenſe Guecung concil. Ha oi eF Jueè res. Io. Jucõſt. I. Antioch. concil. edam capiti conc. in vj. Guedamcumfrat qu soddam ſine c ap: guadameiiam,.2, Ifidorus, guædam lex terrena. 35. quæ Gre egor, gue libet occulta. d. 40. Gr querathic aliquis, de pen. difl.3. Hie- ri onym S, 96, Chalced. a. dij one, concilium re. 32 7. 7. tit Canones Decreti. guaærendum esh. 2o Guk. Te Calixtus Papa. jez quærendum efd. de pæn. diſtinct. 2. Beda. fii poas à me, de conf. d. 4. Auguſtin. Juæri nr debis..74, Grat. guarit tur de illis..68. Grat. queritur.22.92. Auguft. gò, 6. g. 1 Auguſt. chat ced. quas} L3 quar 0EY gug femel. 19..3. gua ſtum eld. l concil. guafitu concil. y. gu efitumest, 23„-4. Innocent, — flion 12..2 codex. 3. dX cono Vrbanus ex F 13guast 2. Magum, d. 12. Greg. guem admodum. 23..7.< A SAUM: Z, £ 7 Gi queri itur på guefla gS: tnobis. ts 1guni A conh. gquefii nobis funt:17. 9 rins in pal de conf. d, 4. Theo- aitentiali. Arelat. 86. Hieron. «.3: Carthag. e95- Pint Papa. 3- Jfidorus á rius P apa, R Qt Crt S i 6. gug efa. Hadr.1 Papa qi defþonfatam. 27..2. Gregorius, qoi idre falenńi. dec conf. Tai Carihagin, conc. iv. qui diſcordat. de conſecr. d. 2. Augufh, gui divina. 13, quaest. 2. Toletanum AR quidi vimatignes, 26. gu.§. Ancyra gui dormierit. 27. queh. 2. Aurelia an. conc. ui dormierit, 32..7. Mag. 1i ea, que Dei 2 4 gui Ecc dish. 59. Zozimus račiter, de pen..7. Aka gui egerit ve 2 finus. at..o I Atha ga. hannes Chrya 6. ꝙ. I. Telix ij. liyinis. 12,0..Gel; ni exfamulis. difiintk, 54. conc. ix. in maternis. de con Ifid na aling. d. 25. Ai 7. Felix Papa. guaflion.3. Au 24 Carthaginen. S Cohhc. Vy. us esk, d Gui nat: d. I. JVanne imin 15:..7. Ano. 2L 3. Hi eron. ba verit. 2 2. quesi z. Gajus 2. Carthaginen. raa gi 4 occiderit, 17. gi A ti lib. 6. qui

Aif. 36, GA, g9. t lepen.g 4 shi A, 23, Caring erat, 8g I Ah Dannes Chja Gelajins. KA j4 Tola Toletani cii r, Felix Daph Aija refi 3» x Tydnanus Pi Jadra oni, erden Aug per ordinem Alphabeti. qui omniporentem, 11. quef. 3. Tabia- nus Papa. gisi fartem. diſtinction. gg. Innocen- CPAS. gui peccat. 23o quëfiion. de Anga ſtinus. 5 2ll pejerat. 22. ↄuæſtione 8. Pius Papa. gii pejerare, 22, gueftione g. Chro- MAIUS. gui per pecuniam. I guefiione i, 0- étava Synod. qui perfectionem, 1, quefiionet. In- Nocehtiu. quì plures, 21. q. t Leo iiy. gui potest. 23, gquafl.3 Anaftafins€ Damafus Papa. gui Presbyerum, 17, guafion, 4s Magunt. Conc. gui propinguam. 3f. quafi. 3. C 4 Fabianus Papa. giii napit. I7. quæſtione&. Ana- clerus. gui relè judicat, 1x. quæſtione 3. Gre- gsrins, qui recedit.. de panit, diſtinction, 4. Proſper. gui recedunt, 26, guef. C. Arauſi- cum Conc. Nu religioff.2b. ꝓuaſtion.. Carthag. Conc. iy. Gin refifiit, 11. gueftione 3; Augu- finus, „pui facrum, diſtinction. fo: ff. tit. de nrt. gii fanétus. de pænit, diſtinctt r. Hie- vomymus. gui ſacramento. 22. Juækſtion. I. Ler- den. Concil. gui ſcelerat. de conſecr. diſanctian. 2. Haidorus. Zui ſecunduùm carnem. ꝛ3. quęſtion.. Eieronymnst. gui ſe ſcit. 2. quæſtion. 6. Vigilius Papa. giſeit ſe. 2,.6. Leo Papa. Iui ſemel. diſtinction. fo, Marinus Papaj, gi finera, diftinftion, 4f. Grego- VIUS. Sui ſine peccato efl. 3. aueſtion 7. Gregorius. gui fine crimine, diflinttion, 26. Am- brofius. gui fine falyatore, 26. quaft. 2, Aha gufiints. qui fini. 26. queflion. t, Graid- NUS, qui fitis. 33, 9. f. Fiieron, Fi fhirimalem. 30, guaflion, d. Tri- burin, Conchi, G” findet. t guef, t, Grogorins Naa KANKEN, zui ſub gradu. diſtinction. go. Ba- ilius. qui Subdiaconum. 17. guefl, 4: Capi- tularium-2. qui fuis Epikopise difiinéhion. 93. Clemens. qui yenatoribus j. diftintt. 86. Att= guſtinus. gùir venatoribus ij. diſtinbßt. 80. Aie Culſtinus. gui vere. 16.9. 1. Chaleed. Conc. gui verð, difiinét. yo. Masicen, Concil gui verd difè.s2.Gratian. qui yerò. II..3. Gelafius, gui verð, 21, gu. 2, Grat. gui viderit. 32. g. f. Gregor. gui vitiis. 23.q. f Aug. gri vos fpernit, 8. quafiion.t, Hiero- nymus, quì vult confiteri, de pæn. dift, 6. Ania gufiinus, qat vultfacere, de pænit, df. 2. Ata guſtinus. gui vult ordinatè, de peniti, d. 3. Att- sufiinus, quinxorem fuam, zzguafhon f Rhe~ menfe Conc, guia Agatho. 27,.2. Greg. quia alii. 13. g. 2. Ambrof. qiiaaliguanti. difiinét. 82, Syricius Papa. quia antem, 20. gu. 1. Greg, in regefl, quia cognovimus: t0. ꝓuſt. 3. Tler. Conc. iY. guia corpus. de confecrat-Aifè. 2, En- febius Emifjenus. guia dies, de confecrat, diflinétion, f. Greg, vij. gina divinitatis. de pen. diflinét, r. Hieronymus. quia ea..9. 2. Pelag, Papa, quia Epilopus. f: quafi, 3, Andclen tus Papa. guia ergò. 35. 9. 2C 3: Gra?, guiaergò, üfi. 22. Grat. qiiaex fola, 24.. Q. 1. Greg. quia frater,..1. Pèlag, Papa. ꝓuia igitur. diſt.&. Greg. quia ingredientibus, 19. ꝓuæſtion. 3. Gregorius. guia in gibufdam, dif. 89.Chatced, Concil. guia Isannes, 12. g.$. Gregs qiiia juxta, f. gquefisg, regorius in regeflo. guia juxta. 16..1, Capite Caroli é Ludovici. guia morte. de conſecrat. diſtinct. 2. Ambrofius. zuia paſſus efi de conſcr. diſtinłt. 2. Auguſtinur. guia per ambitenes, Aifunttion S4» Gelafitso guia præjulatus. 1, quaft. d. Leo iij quia radix. de penitent, dif, 2. Alta gefiinus. quiares, 11, quæſi. 1. Gelaſius Papæ. mia Sacerdotes, 10. guef. 1, Hierons qaiafJancta..-63. Stephanus. quia fanētitas. dift, go. Gregor. guia fimpliciter. diflinet.56, Vrbanus: guia funt, dift. 28. Greg. guia te quafi, diftinttione fo, Siga phanus y.; quia tuna fraternitas, 12, gueflion, le Gregorius. quia verd. de pœn. diſt. 2. Gratianus, guia verd. de pæn. dift... Gratianus. guia verd. difi. 6. Grat. FT Quibus Epiftopi, rr. quaftion, 3e Inbanus. guibus peccata. 13. 9. 2. Auguſtinus. zuibuſdam narrantibus. 1. quafè, Ya Eregorius. qriibus temporibus, difini. 76, Graa tianus. quicquid,..1. Tolet. Cont, 5 uicquid. 22. qu. 2. Qathen. Condl. quicquid. 32. J. 2. Aug. quicquid. 32..f. Nicol. Papa. zuicquid. de conſecrat. diſtinction. f. Hieronymus. quicungue. diflinélion, 3t. Gangrenf Concil. quicunque. diſt. ęo. Hieron. guicunque. difè. şo. Syricius Papa. gqüaicungue. dift. g4. Tolet. Concil. Wy» quicungue. diſt. 27. Syricius Papa. guicunque. diſtinction. dt. Nicæmum Conc. quicunque: tg. 1. Greg. güicungue facros, 1. qu, 1. Gregoris, quicunque, 1: quafiion. f, Vrbanus in Concil, gquicunquè, 2. ↄuæſtion õ. Theodoſ- Codex. quicunque. G. qu. 1. Fabianus Papa, guicumqué. 1r. quaft:£Ledex Theadof. gulicunque. u. quæſtion.3. Petrus A. pofotus. guicunone. 11.9. 3» Geldfins. guicungue, 11. q. 3. Hieronymus. guicungue. 12, q. 2. Greg. vij. guicungue.-iz, guefion, 2, Tolean. Conc. iii. gauicunque.<12, guef. 3. Toletanum Conc. ix. guicunque.xe. quaſlion. q. Brachar. Conc, i4. quicungue, 12iguefkon, f. Triburien, Conicil. guicungue, t4. q, 4. Tul, Papa. uicunque. 1b. quæſtion.I. Vuormac. Cyntcil. guicungue, 16. quaflion. 3. Nletats Conc, lij. ġ

n— guicungue: 16. quafi. 7: Ambrofius. quicungue. 16. quaftione 7. Dletan. Concil. iiy. quicunque, 17.q- 4. Symmachus. quicunque. 17. quafi. Auguſtinus. quicunque. 20. quæſtion. 1. Habrus. 23. Juæſt. 7- Auguſtinus. quicunque. nus. zudcunque. 23. quæſtion. 8. Meldenſe Concil. i O a nia. quicunque. 23. queftion®, Triburien ſe Concil. uãcunque. 23. quafi. 8. Auguſtinus. quicunque. 24. qw. 1. Beda. quicungne. 26. quafion. s. Toletan, Conc. xiij. quicunque. 27. quæſtion. 2. Ifidorus. quicunque, 33. qguefi. 2. Pins Papa. quicunque, de penitent, diflinétion. 1. Godex. quicunque. de conſecrat. diſtinct. I. Martin. Papa iij. T Quid auiem, difè. 45. Greg. quid antem. 8: quaſtione 1. Ambro- fins. guid amem. 24.:3: Eeo Papa, quid crudele, 23.94. Auguſt. guid culpatur. 23. q1. Auguſd. guid ditam, 24. qu. 4. Auguftinus. quid enim prodest, diſtinct. 83. Piws. guidergò. II. 9. 3. Gregorits. 2uid erꝶò. 23. quafi. 4. Auguftinus, quid ergÒ. 23, quafi. f, Hieronymus. guidergò, de pæn. diflinét. 3. Ioannes Chryljofomus. uid efl aliud. dift. 88. Caſſfodbnus. uid ec Chmiſtum. de conſecr. diſt. 2. Auguſtinus.; guidet hoc. diflinét. fo~ Gregorius. quid ef manus, difi. 78. Leo Papa. guid est quicungue, 35. Zuæſtion. Auguftinus. guidestquod dicitur, de pan diſt. A. Gregorius. guid faciet. 23. qu.. Auguſtinus. guidin omnib, 32. guafè. 7. Clemens, guid obe? 1. guef. quid prodest jejunare. d Ambrofius: quid prodès i. diffinet. 6r.. Celefinus. quid fit ſangis in de conlecr. diſtinct. 2. Gregorius Papa. quid verò. 1. quaftion: 5. uid vero. I0. quæfiion. 3: Gratianus. zuidam anter: hæretict. 24. qas h. 3- Ifidorus. guidam verò čcontrarid, 23. quæſt.. Auguſtinus. Au guſtinus. Ainction. 80. J gir 2 Ora anus. quidam: Clerici, diflinétion,8t. Toletit- num Concil tiä. quidam Deo. de pœn. diſtinct. i. Theod. Arohiepiſc. Cantuar. quidam defponfavit. eA quajfion, 2. PISF sg Moia Tikur:@ncii. n Canones Decreti. gridam fornicatus. 24. quef Tribur.Concil. quidammaligni. f. Juæſtion. 1. Gneg. quidam monat cedon. Conc. nidam mona Chalced. Conc quidam nı guffinus. quilibet fratrum, 8. quæõſtion. g. Six- tus Papa f quinque modis. de confecr. difina. 4. 10. I. hi. z6, quefi.1. Chal- 7 Gregorius, F Quis aliquando, de pæn. diſtinci. i. Ian. Chryſolt. quis aui leg diſtinct. şs 4. Gelafiiss quis antem. diſt. 10. Gelaſ. que antem, de CONJECTAH di Auguſtinus. quis dubitet. diſtinct. 96. Eregor. vy. guis enim vefirum. 23, quaæftion, f. Augusſtinus. quis exiflimaret. 26..7. Auguflinus. quisignorat. 32. qu. 4. Hieronymus. quis locus. 1. quafi: 4. Auguſtinus guisnefciat, diflin. 9. Auguſtinus. quis neſciat. diſtinct. Ii. Innocemins j. quis nos. 23, quæſdion. 4 Angufiinus. quijgquis chriſtianum. 23. quafi- 4. Auguſtinus. icus. diflinétion.84. SY- inek. 4. Codex. is dixerit. de co it. Conc. guifguis Epiftopus. IZ. quaft, 2. ſecrat. diſt. A. Je- iH, « Conc: xconen 4. Al quijguis ille. Papa. quifquis inventus. I7: quef. 4. I- annes Papa viy. quiſon is metti. II: qreft. 3. Anguſt. quifquis in negotiis, diflin Fion. 87. Gelaſius. [quis per pecuniam. 1. qus flion. I Gregorins f. uij quis per dolum. 24. guafisn. 3: Gregorius Papa, qriiquis preceptis. 14. quafi. t, Aita guſtinus. quiſquis probatus, 2. quaft. 6. Mile~ yuan. Cont. quifquis pro aliguo. 24. quæſtion. 1. Augufiinus.$ quifquis rebus diſt. Ar. Auguſtinus. Miſquis vel quod. 23. ꝙ. 4. Auguſt. f Big, 9 Gelai. m 2u0 flere. dſtinction. 8. Auguſtinus. quod abſque. dſtinct. t. Gratianus. guod ad nos. diflinét. 47. prianuss guod. aii Soclomitis. diſtinct. IA, Alw 5 guſtimus. quod d patribus. diftinétion. 75: Les 5 Epifcopus: i qgwòd antem. difinêt. o. Gratianus, òd antem. dift: 27. Gratianus. „difè. 47. Granants, . diji: 95. G guòd aniem, i..l Grat. quod autem. 2. J. I. Grat, guòd autem. 2, 9. 2. Grat- quòd antem..q. 8, Grat. quòd autem hi qui. 4. quef, 1. Nis olans Pa pa. quòd autem. f.:3. Grats quòd auiem..q. 4. Grats zuod autem. 6. q. 1. Grat. guùd amiem. 6. 9. 2. Grat, gàd autem, g. g. f. Grata quoa autem. 7.. I. Grate quid autem. 7. gudd amtem. ð. m. H. gu òd au quddl antem, 8. i quòd autem. 8, g. 4. Grate 2. Grat. quòd antem. 9. quòd amem: 9 qudd æutem. 12. 9. 4- Grat, Foe? quòd autem. I4. 9: 1. Grata guòd auiem, 14, q. 3, Grat. quòd autem. 15..1: Grat. 7 2. Grat, gq. 6. Grati- quòd-auiem. 16.9, guòd antem: 16. guòdaniem. 16, 9,7. Orate. zudd autem. 17..1. Grats guod antem. 17,.3. Grats 7 g3. Grats ptem. 21. 7. 3. Grat: guòd aitem, 2D. guòd át guòd autem. 22. g. 2. Grat, guòd antem. 3 guod aute guod auten, 24.9. 1, Gra 7 10, 2. Grats guod autem. 2 quod autem pro peccato. 24. quafi. g Gratianus. guòd autem. 25.9. guod autem. 26.9, quòd Autem. 26F. g. f quòd autem, 26.9, 6- Grat. guòd autem. 27:9. 2. Grat. Quod autem. 28.9; 1. Grate gquòdautem.29..1. Grate. qudd autem. 30. J. 1. Grat. guòd amem. 30..3. Grat, qud aniem. 30.9. 4 Vrban.ij, 2. Grat. 2. Grat. qud. t g,

1I; Grat, 2 Grah f, Gral, hh quah Grat.. Grabs Graha Grats Hrat. Frits Gral Gtth n scara, 24 M f 2 Git 2 Gti if Gráh g Gih z, Grith Gril L Grál» L Grátt aa Grab H b + plo y guòd autem, 31.9. 2. Grat. guòd auiem. 31.9. 3. Grat. guod autem. 32..1. Gras. qudd autem. 32. 9. L. Aug. guàd autem. 32, 9. 2. Grat. qgròdantem. 32.-4. Grat quòd antem. 32.9. f. Grat. guòdautem. 33.9. 1. Grat 2ubd autem. 33... Greg. guod auiem. 33. q2 Grat. guod autem. 33, 9. 4. Grat, guòd auiem, 33..f. Grat, guòd antem. 35..1. Grat. guòd awtem, 35..f. Alexand. Ha guod autem, 3f, g, 7. Grai. quòd antem. 35:9. 1. Grat. guod autem. de conf: difè... Greg. E j— guòd enè, 6. quaftione.. Nicolaus us. 23..4 Ambrof us. I.:1. Grat, guad condicio. 27..2. Ifidorus. guid David, 22.9. 4. Aug uft. guod debeiur, Id.. q. 1. Aug guod Deo parri 339S. Aug: guod dicit Dominus, diflinctione 41. Angufi. KEE a z quoa dicitis, diflinétion. 16. Nicolaus Papa, P Quod ae dominico, difè, 75. Leo. ` m e s guod Epifcopus. 19..1. G ; t. 23. guajlion, 6. Au. linterrogáfli. dliſtintt. 27. Nicol. Papa. oa intra, 20..1. Grat. quoa Judex.3. g. 7. Grat, 7o juramentum, 22, quefl, i. Gra- tianus. É` guòd militare, 23.0. 1. Grat, guòd monachi: 16.9, 1, Grat guod nullus. dif, 25, Grat. quòd ordinatio. p. gq. L. Grat. ` guòd prædeceffor. 11. quafi. 3. Lacha- rias Papa, guòd priori. 13..1. Grat, guod pro remedio, x. quaft. 7. Inno- cent. Papa, uod pro neceſĩtate. i. muæſtion. I. In- nocent, guòd propofuifii. 32. quafi. 7. Grego- rins. 2udd quidam. 1..1. Ang. grod guis commifit. 35. quef. 9. Hi- karius in Conc. guòd reftitmiio..9. 1. Grat. A: quid fi accufatorum, 4. quafhion: 6. Hadr., Papain Capit. guod F dormierit, 31. quafi. 1. Augi- finus, gued fi pænitemiam. 27. quafi, t. Cy- prianus. quid veri. per ordinem Alphabeti. quòd fifpetti...5. Nicol. Papa. quòdverò. difi. 11. Grat, guod yerò..9 f. Gras, qudòd verb. 2. 7.&. Grat. guòd verd. 2. 9. 7. Grat. guòd verd..9. 3. Grat guòd verd. 3. J. A. Grat. gasd VerÀ,.-5. Grat. d verd. 3. 7. 10c. Grat. quòd verd. ir. G. 2. Grat, qsa veri. td. 9. 4- Grale quòd verð. I4. g. f. Grat, 14.9. 6. Grat guòd verð. 15.g. 4. Grat. quò verd. 15: 9. 6. Grai. guòd verò. 20,9. 4. Grat quòd verd. 21. 9. 4. Grat, qròdverò. 23..3. Grata uOd verd. 2. J. I. Erar. quùd verd. 25. q. 2. Greg. quòd verd, 28.9. 2. Grat. guàùd verd. 32.9. 2. Augufiin. quòd voventes, 27. quaflione 1. Gra- ANUS., quodam loco. 26. quaft. 3. C 4. Ast Lujfiinus, quodcunque, z4.. gueflionei. Augn- ſtinus. quomodo exaudůt. de conſeer. diſt. 3. Auguft. rensxari. de pun. diſtincꝭ. 2. Auguft.: quomodo Sacerdos, e1. guaj}, 3, Hiero- nymis, guomodo viy ginibus, 31, quafi. 1. Hie- yorymus. à quibufdam. 19. quef. 3. Sepirma Synod. quoniam de jure tianus. guoniam diverfarum. 21. G. 2. Sexta Synodus. quoniam Jef rius. quoniam idem. difinét.1o, Nicolaus Papa. quoniam invefiisuras. 16, quaft. 7. Greg- vy.— quoniam in quibufdam, diflint.32. Chale. Conc. quoniam in quibufdam. 16. quafi. 7a Chalced. Conc. quoniam in Romani. diſtinòt: r Sexta Synod. quoniam mos. diflintt:6s. Nicenum Concil. zuoniam mulia. diſtinct. 45. Nicæ- num Conc, quoniam multi, diflin. 47. Nicenuns Concil. quoniam mulii. z4. quafi. 4. Ni- cænum(onc. linet. 1, Gra- jji us. diftinét. 61. Grego- guoniam multos, 11. ↄuæſtione 3. Gre- gorius vi. o quoniam non cognoyi. dift. 88. Ex Ver- bis Anguf. guoniam quicquid. 1, q. 7, Hilarius Papa. quoniam quicquid. 16. quaft. Hie- KONYMUS. quuniam quidam. diſt. 7g. Chalcedo- nenſe Conc. quomam quĩdam. diſt. roo. Pelagius Papa. guoniam quidem, difi, 18. Septima Synodus. quoniam ſanctæ. diſtin'i. 18. Sextæ Synodus, guoniam furt, de confecr, dif. 3. Ni- cæn. Concil. guoniam Velina. 12. q. 1. Gregor. quoniam veinjlo. 24. guaæfè. 1, Hiera nymus. guoniam videmus. difi. 69. Septima Synodus. zuorum vices. diflinttion. 68, Via banus ij. quorundam Clericorum. dijt.23. Tolet Conc,© Hifpal.y. zuorundam. diſtinct. 34. Nccolauie Papa. quorundam, dif 74. Gregor. guos à paganis, de conſecr. diſtindt.&. Gregor. nos confiiserit..9, 1. Gelaſius. quos Deus conjunxit, 33. quafi. 2. His dorus. quones a populis. 1. quæſtion. 7. Inno- centius. quoties cordis. 1, q: 7. Gregor, quoties frater. 2. q. 4. Innocent, quoties Epifcopi..9. 6. Felixi, quories pos. 2. quafi. 6. Theodofiana lex. quoties verd, 22, g.$. Hieronymus. quoties ratio. 24.9. 1. Innoc, Papa, Tustieſcungue. 33. Jueſt. A. Augu- finus. quotquot. 27.quaæflion. 1, Ancyr. Sy- nodus. zuotidie. de conſecrat. diftindi. 2, Att- guſtinus. $ ` R R Adicata e. de pæn. difin, t. Auguſd. rapior. 27. g. 2. Capitular, rapinamemere, I4..-5. Ambr. raptores igitur. 30. quæſtion. 2. Jm- machss. rapius eft. 27.9. 2. Ifidorus, raptus quoque. 36..1. Ifidorus, ratio nulla. 17. q. 4. Gregor. ratonis ordo, diſtinktion. 190, Ere- gorins. 2

rationis. 16. 9. 7. Greg.: 9 Reatina Eccleſia. diſtindtiom 63. Teo ĩiij. C rebaptizare. de confecr. diſtinction. A. Angufiinus. yecurrat. 32. q. 4, Auguft. recedite, dif. 45. Hieron. recechte. 23. J. A. Augiſt. regum officium. 23. quaſtione ſ. Hita vonymus. regula vefirá, diflint.17, Marcellus Papa. regula. dif. 3. Ifidorus. vegulæ ſanctorum. diſtinct. 29. Gre- gms.; regenda ef}. 10. quafi. t, Leo Pa- Erro H: yegenerante, de confecrat. diflinét. d» Auguftinus. yedintegranda, 3e quaftion:1. Ioannes Papa,: yediniegranda...1. Eufebius. velarium nobis, diflinét. 27. Clemens Papa ij. relatum eli. 3l. quæſt. 1. Jiburienſe Concil. zelatum et.de conſecrat. diſt. 2. Tole- tan, Conc, xy. velatum efl, 10...Greg. velatumest, 11..1. Alexanders velatum es},..2, Damafis, relatio. 21..1. Greg. velata eſd. 10. quaſtion. 1. Toleanum Concil. relegentec. 23. ꝙ. Pelag. peliqui Sacerdores. diſtinétion. ſ5. A. nacletus. religioſam. 12..2. Greg. relictam. 30. ꝙ. 4. Gratian. remittuntur. 23. ꝙ. f. Ambroſ. remiſſionem. 1. J. I. Auguſt. remoto. 7. 9. 1. Hilar. Papa. renovames, difiinétion, 22. Sexta Sy~ Kodus, peos fanguinis. 23. quafliene J. Gregom TIUS. reperiumur. T..1, Ambrof. reperiuntur. de pænirent. diſtindtion. 3. Ambrofius. reprchenfibile. 23, quæftione 9, Ni- colatis. veguififii. 33. q. 1T. Greg. vequiritis..J. 7. Leo ii. pes aniem. 23,.f. Leo Papa. res Ecclefie, 1. guaftionez. Vrbanus Papa. res Ecclefie, 12, guaflion, 1. Prbanus Papa, resin Epiftopain, 12, quæflion,2, Grea grms. refponfa. dif. 2, Ifidorus. reſecandæ. 24. quæſtion, 3. Hieroa nymus, Canones Decreti. reſuſcitatus. de pænit. diſtinct. r. Au guſtinus. veſcripta. 25. J. 2. Codex. retulerunt. de conſecrat. diſtinct. 4. Zacharias Papa. veum ad Ecclefiam, 17. quaft, 4 Ca- pitulari.ș. vevertimini. 18. quæſtione 1. Hierony- mus. revertar. de pæn. dift. 4. Beda. vevera. de conſecrat. diſtinct. 2. Am- brofius. revera. 3. g. 9. Nicol. Papa. revera. 32,.f. Ambrof. Rex debet. 23..f- Cyprian. € Rhodiæ. difè. 2. Ifidorus. T Ridiculum et, dif. 12, Nicolaus Papa. ridiculum eſd. Ir. quæſtione 3. An gu- finns. F Rogo, hortor čr moneo, ti guafè. 3. Gregorius. rogamus vos, 24. quef. 1. Marcellus Papa. rogationes. de confecr, diflinêk. 3- Ah- relian. Conc. f. Romanus, diflinétion, 81. Pelagius Papa. Romanus Pontifex, de confècr, dif. 4e Ifidorus, G Rurfus., gquaftion, 3. Carthagin. Concil. Ye S. C tatho, de conſecr. diſtinction.3 Innocent, acerdor. 26. quæſtion 7. Carthaginen. Conc. iiy. facerdos...7. Auguft. ſacerdos. de conſecr. diſtindt. 2. Hiero- nymus. facerdos. t, 9. 2. Profher. facerdos. de pænitent, dif Gregorius. facerdos. dijè. 81, Eugen, Papa, ſacerdos. diſt. go. Auguſt. ſacerdote. de pæn. diſtincl. i. Cariliag. Conc. iiij. facerdotes. de conſ. diſt.&. Greg. Sacerdotes, dift. 37. Hieron. Sacerdotes..q. 1. Thelefphorus. facerdotes, 2. 9. 7. Clemens. facerdotes, 12. queftion, 4. Toletanum Conc. ix. facerdotes, 1. g. 1. Hieron, facerdotes. difè,.9. Hieron. ſacerdotet verb. diſtincł. 93, Clemens, Sacerdotes, d. ïo. Nicol. Papa. facerdotes,..7. Damaf. Papa, ſacerdotum. de conſecr. diſtinct. 2. Cle- mens Papa. facerdotium, 21. 9. 3. Oprianus. ſacerdotib. 11..1, Greg, inction, 6. ſacerdotib. dif, 3t Beda. [acerdotibus. de confecr, difè, 3 Antia lian.Concil. ſacerdotale officium, diflinét. 61, Grex gorims. facratas. dift. 23. Soter Papa, facramemum hatkinns, z: grafigi Cornel. ſacramenta. 1. J. I. Auguſt. ſacramenta aliaris. de conſecro diſt i. African. Cont, Sacrificium. de penitent. dif. t, Aia brof. ex Dayid. ſacriſicium. de conſecrat. diſtinct. ⁊. facrilegium, 17:9. 4» Greg. Jacrofanéfa religio. m, quaæftion t Ge⸗ lafi—— ſtcroſancta Rumana. diſtinckion. ꝛt. Anacletus. facrorum canonum. difè. 63, Ex Cda Picular. Carol. Imperat. ſacrorum canomum. 12. quæſi. 2. Gres Corius. JFJal cæleſtis. de conſecr. diſtinct.&. Beda. Salvator,..3. Fri Salvator. de confe Didymus. Salomon, 32. 9. 4. Greg. Salonitanæ. diſt. 63. Greg.; Jalvo in ommbus. 9. quaſtion. 3. HE EINU. faluberrimum. 1. g. 7. Leo Jancimus. 12. 9. 2. Tolet, Conc fancimus...7. Codex. ſancitum eict. 23. quafi. 8. VFuormata INCTION. So Concil. Sfaniume. 7. quæſtion. 1. Roihom. Concil. m Romana. diflintione 1f. Gee tajus. — finet. 16: Ex diurno lie ..7. Hieron, Santum eft. de confecrat, diflintt, Aa Angufiinus. ſanctiſfimo in Chriſto. Epiſpola fon- mata. ſanctimoniales. 20. quæſd. I. Carihag. Conc. iy. ſanctimonialis. diſtinct. 23. Carthag. Conc, ſanctis q; nus y. fanttorum canonum, d. 70. Vrban% ex Conc, fanétorum parum. 10. quafi. 1, Caa lixt, Papaj.; ſanctorum PAUN, I. quafi i. Calixte Papa. Jana quippe. dif. g. Auguft. fan cavendum. de panit, dftn. 3 Auguſtinus. Janë ſancta guippe ippe. 11. guafiion. 3, Vrbas

WR Gih, ya fn, ai intha Ster Papa keni W, i w fi Greg, ; g Ha gajian A e , dijflonction Ih. G Ex U Ah qguafha Gn ž difinon-ji $ Be RON, 3+ Hi Leo, Conc. 8, Vaarmat hoñ, L Rah h 'ofhon 1f. Gie s; Exdiwti pli Hiero, pi crat. difi fo, ghh quah! cahi ynag W Aal j A i ph m pluh Agi p pem gi fh per ordinem Alphabeti. ſans conſan guinitatis.. quæſt..C0. 3. Icdeme. fane diximus...1 Ambrof. Janè percuffor. diflin. 45. Anacletus fi Papa, Janè profertur, 24. quaſt. 2. Quinta Synod. ſand quia. 6. .2. Vrban. ij. 15. g. 3. Codex. ber. 24. quafiione 2. Fr- Janèguoc fanus i {anè fi communi. diflin 65. Nicenun Concil: fiex confenfin 2. quaft. 6. Carth, Papa. fapiensnunguam, de pan. Ambro. fuiagendum,. 25..1. Pelagius Papa. Jaits evidenter. diſtintt. 96. Nicolaus Papa. {atis hinc oar 33-4: f. Aug. yingi niinus. fatis p fum, diflinfžionesó. Gre- ic. Pa apa, te pæn, diſtinck. 3. Leo 7 Pe Fenitis, de conſecr. Conc. tH, y. gorius. fittum: a 29,, Jidor. tine debes. 7. gu, T, Cyprianis. 4 ae Ta; 7e Ambra Papa. 30. g. A Nic, Papa. [citant an i g 8. Nic. P: apa. r Janéta. difi: 12. Leoix. fi ote,..3. Pelag gius Pa paj. Fer pruura d ieis, de Conſecr. diſlinct, 2. Gprianus. fèripfir mihi,..1. Greg. Scripfit nobis. 27.9- 2. Nicol. Friptum est..9. a Greg, ſeri pium et. 1A. 9. Gren feriprorum vefirorum. difi. 100, Gre- gorius. Seculares. 33. Suæſt. 2. Carthag. Conc. feculares. de conf difine. 2. Agath, Concile fecunda autem, 4. quæſtion. 2. G. Gratianus, fecunda guaæftio.29. q. 2, Grat. Jecunsa. de pæn. difè. 1, Hieron. fecundam. z, Gratianus. ſocundum canonicam. 23. g. 8. Pari- fien. Conc. fecundùm catholicam. 11. quaftion, 3 sm Ecclefiæ. diflintt. 19. Ana- fecundi tropologiam. d. 37. Hier, fecundim verba. 33..5 fecuti fant: 2..7. Bida. fed adhuc. 1..8. Gratian. Jed cùm in Epifioporim. 40. quefi.2 2, Gratan. ſed& ET contr nUD. de pæn. diſtin Ambroſ. feder ilud. 26.9. 2. Hierom, fedillud. dift, 45. Origenes. led nec Adam. de pæn. diſtinction. 2. Ambrofius, fedzotandum. df. 29. Grat. fed penfandum. difè. 6. Gregor. fed| ponatur. Hg: 3. Gr rat. l QUEVÝUT, Dji; 37. Grat. fi forè. difi. 81. Lucius Papa. arios, difiintt. b. Carthagin. Concil, iiy. ldulà monendi. diſtinction. 38. Au- Tion. I. a emel Chriftus. de conf. diſtinction. 2. Auguft, femel immolatus, de conf, diflinet. 2 Proſper. ſemtentiæ Cham. 2. quæſd. 5. Anacletus Papa. ſententia Faſtoris. II. quafiion. 3- Gre- gor ius. fententiam Romane. 35. qu. 9. Nicol Papa, Toad conſaaltum. diſt. 2. Ifidorus. fep contingit. difi inet, go, V Vormac. Concil, Jepè comingit. 29.$. V Vormac. Concil, Jepe fit. 12.- 9. 2. Tolet, Conc. vj. ſpꝰ malorum., z8. quafi, 1. Toletan. Concil. iiy. Sapè pr cipes. 23. quafi, 8. Tletan. Conc J.. fapt Je vitia. diſt. 4. Greg. k fepmaginta. dif. 16. Athanafius. Jepties cadit. dé pan, difè. z. Hieron, fequiiu in utraque. diſtinct. 2c. Gra- nianns. ſequinur non percuſſorem. d. Ag. Gra- traAnns. Sequitur non litigiofum, difi,.6. Gra- tian, fequitur fecunda,.gueftion. 2, Graa Ba Jeguiinr, ſecundla. 27. quaft. 2, Grá- tians, fequitur J ſexta. 2. quæſtione 6. Gra- Naduns. ſervanda eld. diſt. 32. Grat. ſerxatis privilegiis. 25..2. Hormiſda Papa. ſer vetur. II. q. 3. Nicen, Concil, ſervi autem. difè. s4 Grat. Jervitium, 18..2. Hrban, ii. Eeries conſanguinitatis. 35. quæſtion. f. Tir: mo èri diſt. 32. Leo ix. iaiim ferpens lecepit. de panit, diflin? t j ntig. 23. 9. 3- Aug. . dif. 16. Zepherinus, î. 35. Ambrof w, 15. Jucſtion. 7. Haſpal. Concil. Y. fexta Synodus. dif. 16. Beda. fexta verd. 4. g. 6. Grat. ſextam ſanctam. de conſecr. diſtinci. Hadr. Papa. fextam Synodum. diftinst. 16. Hadr, Papa. G Si accufatorum, 3. ꝓuæſd. 10. Felix Papa. fiaccufatorum, 4, quaftien. 6. Felis Papa.; fiad PE- 9. Aug. fiad peccatum. 22. G, 4. Ang. fiad maitis, Za conſecr. diſt.. Aug. He&grotant. s.quafiz. Romana Synod, temp. Hadr, fi agamis. de pan, diflint.., Hiero- EES f grid 1, 22. 9. 4. Beda. «liquid; 2 22. E 4. Sorerus Papa. f aliquis. 26.9. 6. Epaun. Conc. fi aligua canla. 22, gr nefi, 1. Ioannes chryhfomus. S Apofolss. de pan, dfin. 3. Atta gufiinus, fi apud. 23..5. Hieron, fi audieris. 23..5. Cyprianus, fi averierii. de pæn. difi. 4. Dominus per Ezechiel. fi auem aligis, 9..3. Anicet. Papa, fi antem necdum. 36. ꝓuæſt. 2. Melden. Concil, J aniem Presbyteri, 15..7. Carthagin, Concil, å 3

opus. IL F Ji Concilium. N a fi amem fine.17.9. 4- Grat. ficut in unagnague, 21. q fi autem yobis. 1 1r, g. 3. Clemens, Concile? g fibapizata eft. de conf. difin. 4. ſicut Iudas.. de confècr: di a ufin. fè. g ficaufa:33. q. 4- Ambrofius. is. 11, quaft. 1 chalcedonenſe SiS ich. II, QI. Tolet. Conc. fi clericarms. 16. q. 1. Hieronymuse. ficoncupifèentia. 15.-1. Ang. Aen inem, difi. 8 a DSD A Sit yer ius Papa. 0 r AiR 7. 7, ç Iypl y: d~ Leo Papa, 2 ex` nction. 37e Arelate i is ir fien 2 IA. Aug. 97. Gelafi ficin Snin f R: de. con,; i Papa F Si famina.2. In Concil apud P Kie, dif. r9. Agatho Papa, ficp opulus. 1i s, Hieronymus. fo Ja t fasins: 3 fic Pee? 27. 9. fe ViVe, 16..1. Hieronyt Jiubi 12..5- T fi cuie tiam de pæn, gu ARE: tne...1. Gregor. B, Exs A 4b JrEi H 27..1.= Cuſtinus. fint- GA 11, quafi, z. Fabianus tut verus esk. de. confecr. diflin E pi iſcoß fim Ach chab bedig difti Gregoris. ficut viri. dift. 40 us. ţ homo. 35: gx> O3. In Concil, ficus aù. de pæn. dift. 3. Hieron:: ficutalierius...1. Calixt. Pap ficut ani iquitùs, 17. T B ficmth onum. 27. qua) i 4; I. Hieronymus: Ji Tir 32. J. 1, Ioannes. Chr) j dicat vir:3 ſoſtomus fient dor fecut l Ét fecut enim. II. 9 emens Concil Feut enim. B. F. Dannes Cin). fi diovel. 35: 9.-Viba pf fomus. g Sh ea, d j dy de gu k NM. 27::2, J8 mea 5 T4` f Emm ingu ¢ icut fi 7 4 Í fi< J..U. Hieron. refiro 7» Grego-; fin. F Epijcopus. dfi go. Agath, Conc f inm

per ordinem Alphabeti. F imer Epiftopos..9. 4. Bonifacius Papa. fis qui pr reest 11..3 hi, 23. q. 4. Greg. à {i Tiba.26.9. 6. Car' Conc. y. d ö. VNA, . Ifidorus, 15. 11ff.3 71, Hier, fla ici u ar ip 34. Mart. Brach. in Conc. fo. Greg. on. 4. Agathenfe ,..5. Hincmarus 4 Cone labi 4 fi mulier G Sine exceptione. n Iz. guajt. 2. Leo .J4. i eo Papa. junt. de conf. difine notarana. de confecr. dif. g. MUS. Jeania, deconfècr. difin. 4. fim Hierony YMUS, q Si oficia. dij ; Zozimus. ſe omnia in ho. Lculo. 6. quæffion, t. Anacletuß. T Si Papa, diflinét. 4o. Ex dilis C Bonia. F parer. 30. quaæflione 4. Chalcedon. Concil, Li Paulus, 32:9. f. Hieron. S peccatum effet.22. quaft. 1. Augu- fims. fi peccatum David. de pan. difiinét, r. Gregorius. f§ peccaverit finus. F per ebrietatem de confer. difin. 2. Beda. E per ordinationem. difin. 63. Parif Conc. J. F perd[oriiarias. 33..1. Hincmaru Rbemenf. Archiep i r negligeniiam. deconfecr. dift. z. 2. quæſtione 1. Angu- Ambr, 8. q. 1, oannes iy. ; plures, I6. q7. Tibur. 1 Cont: í post ordinationem. dif. go. Mart, Papa fi Presby yier. I..1. Tfidorus, fi Pi resbyter. 26. a..1 Lulius. tes, f. quaftione 2. Felix H emina, difine. fo. Eliberit. il. ſt. 2. Eliberit. fi qua mulier. 19, Quafi. 3. T jer. 31.-1, Ex Grit. iia onc. Jfiquavirgo:27.ġ. r. Chalc,Cor eris, de pan. difè. 3. Hie- o yide fi quando..quaflione6. Hadrianus Pe à Sacerdotibus. 15..6. ander P. apa. ſe quattior.23.. 8. Iy Conc. apnd Fer- merias. F Siquecanfe. 11..1. Innocentius Papa, S qualibet. 22.9. 2. Greg. Si quem à clericatu. 16. g. 1. Greg: fi quem fortè, 24. q. 1. Aug, fi quem panitnerit: 2..3. Capitula- rium liber.: J Squi apud. de conſecr. difin, d a Anguis nas. m Sigui a fimoniacis. 1, quaæfione 1, Vra n banus. P f gå Clerici, diflin, 74- Carthaginen.| Concil, sia Sgi Clerici, tt. g. 1. Chale. Cont. i fa sı Clerici,..1. Leo. figà Clericorum. II. J. I. Aurelia- nenſe e Conc. ii. E3 gui Epi iftopi...1. Leo. figi Ej bi. 2 7..2. Leo, ſe qui Epiſcopi. diſtin. 92. Aucyran. pij Pu Tont il,! F qui ex ha ibus. 11, quafi. T. Clen mens. ſe qui filii. diſtindt. 30. Gangrenſe i Concll. F qå invent, f. guafè. I. Eliberitan. Concil. E qrålibet, difè. f4. Greg. SE qui neceffitate. de confecr. diſtin. A. “Leo Papa.| F gui parentes. 31. quah. 3. Elibers,' Concil. i figi resbyteri. 1g. 7. Cypr TAN. figui fine examinatione, difè. 81. Nim cæn. Concil. ſe qui ſunt vituperatorern. 2. quafi. 7. Eyariſt. A iij . I qi difi. i 8I. ea i figuivels emeriiate...7. Gela f qui voluerint. 1 24 æſtion. 7. Nicæ- na Synod, icen, Conc. lift. s. Nicaenum Apofi Rolor. ceperit. 33. 9. t. Tn Conc. d ud Co&| fignis à catholica. 23. quafi.., Ana ar oufi gulſtumtis. fi quis adte, 22. 9. 2. Ang, figrisà medicis. diflin. ff. Nicaenum Concil, d 4

$ quis Apofolice, diflinét. 79. Nicol. Papa Y. fi quis à proprio. 11. quæſt. 3. concil. f quis à proprio. 2r.quæſi g. Antioch. Concil, fi quis à vero. 3. quæſtion. æ. Pius “Papa. fy nis amodò. diflinêt. 81. Alex. ij. f Juis ancillam. 29. quæſlibn 2. Iulius Papa. f quis ariolos, 26. quaft.$.. Gregorins Eunior. f: quis autem. diflinétione 37. Hiero- uts, is anfus. diflin. 7 Concil. miem, de confecrat. dift. 4- Leo pa. f quis autem. diſtinct. 19. Arelaten. Con Ji quisautem..9. 6. Gregor: fè gris antem, diftinftion. g4. Ale- xander$ fi guis antem, Augu⸗ ſ. quis auitem. de pæn. diſtinct. 3. Att- Cuſtinus. Siguis ba 7r. Nio Im .y. i CELOR, 7, de pen. diflin g un. de conſecr. diſtr. g Si quis Calendas+26..guaf.7. Za- char. Papa. Fg s carhem, iſtinct. 30. Gangren. acil. f qis Clericus, diftin. 81. Aurel, Sy- nodus 3y, ep Clericus. T4. qu. 4. Tarracon, Conc. ilium, f. quis Cleri cus. 16:.7. Palth. y, fi quis Clericus.» 17,-4. Ex pi tiali Roman. Pru Clericus 26.guiaf.s Aurelian. Conc.J. figi is Clericus, 3, q. 6; Sixtus. f quis Clericus, 11 quafiion. 1. Syl- jera veſter. F quis Clericorum, difin..7. Eliberis, B Equis ci ci 9. 3. Ga rjus Paba. 7 f quis coactus. 22. gung.« Theodorhs in peniten, Ji qns co cenu gerit. I, gu, I Conci L S. 27. Puæſd. 2. Octava e net, Matrur. difti Papa. Íi qis conumax. 17, Juæſd. I. Concil. Ê quis con vickus. 22.757 Concil. 1. F quis c n Clerico, 11..1. Carthagin. Conc. iy. Canones Decreti. fi guis sum duabus. 33. guaftione 2. J quaj Nicolaus, fi quisciumduabus. 3q. quafi a.@2. Tibur. Conc. f quis cum matre. 33. quafi. 2, Ni- €. 34a Gi. Ta C2. 6X V. t. 2. In Concil, ne * GUAJNONE I í y E a BA 2. G. 7o LrOWT, bet, 219.5- Carthagin. F Si i quis dator. I q: Greg, fi quis dealio. de conf. dif. 4. Lugdu- nenfe Concil. fi quis de alterius. c Te 58. Canthagin. sefi. Za Agath, figuis de Çlericis. 12, quafi. 2. Aurel, Concil. fy tis de'corpore, Z6. q: 6. Mart. Bra- char, in Conc. fi quis de edés it, 2A. 4) find 37 diſtinct. 28. m. Ji quis eorum. di 32: Sexta Synod, Canon: S quis Epiftopus. difinét. 81, Caro, Apoftol, r Epiftopus. diflinét. 83. Gregoa , Sardis, Q NANA f fa fi guis Epifcopus. 6. quaj Laodic. Concil. ¹. I. Martin M. Antioch,| eee: j ;, Imitat Gi nmæltion 4 A f guis Epijcopus.7. quajtion. 1, Lee 0. gu, 2, Martim s f f 7 Buachart. ii Conc. f quis Epiftopus damnatus.. 1t. Antioch. Cone quis E 15s. H. J3. ncs ais Epijcopws, A Papa. J GU, Ja grig fi hiſcop į P Har. ex( 7. CAR s. Mariini 8. Aniiochem, i5>, Z0. quaj. j Sexta S e 27A, k Ynod.? n. 2. quafi, 3. Damda porum, dliſtinct. 19. Jur. um. Id..5. Ncolaus quæſtlone 7. Ale- v. dift, 1. Agath ex Clericis. Aiſtinction. 23. Gre- gor ius S iij. ſe quis ex Epiftopis. dif. 79. Siephan, Papa iy. į f quis ex Sacerdotibtis. Leo ex Concit, Papa 1 ſe q uis

Hon l Lu yh, 2, Martin ius, H G. 4 aoh n, Can OURjh di Vrm 7 J qi fı Marth LA ah df hynt 1} per ordinem Alphabeti. Fw is extra Ecclefiam, difè. 30, Gan- grei ife Conc. fi quis ex uuno. 30. 9. f Innocent, G S; quis falfum.}: qu, 6. Obaya Sy Siid. fi quis fibaflrum.30.qu.1, Ex Conc. PaA ermer. fi guis foriru dinem. 23. quafl.3, Hie- ronymus. ſe quis fraer. Il. ↄuæſtiom. 3. Odbava Sra figis fuerit: 32..7, Mariin, Bra- char. in Ton G Siquis gentilis, 28. qu. 1. Eutych. Papa. T Si quis habuerit. 28. quaft, 2. Mel- denje Conc. fig uts heretice, 1. 9. 1. Leo. T hominem, 11. quafi. 3 3 Hiero- nys, fiquis homicidium, diflin. fo, Matif Co. vncil. g Si quis jam, 2i, quafi. 2. Chalced, Concil. S quis in atrio. 17. quæſt. I. Bibur. Concil. f guis in clero, 7. quæfion.1. Agail g AREPO 7 Æj LOR, I. AGAN Concil. f T is incog. 17 quafi. 2. Boni- faciu A fqrisin ndine, dift.$7. N. ſarienſe Concil. Hquis ingemuuus. 29.9. 2. in Conc, apud Fermer. F quis in infirmitate, Concil. fguisi in Metropolitana. difè. 6z. Tar- racon:Conc, Lj. fa Herden, Papa. inch. 1. In IUS, 2, FaR Pin tus. de pan, v. 13.9. 3. Aug. njamens, If. quafiion. 1I. Theo- dorus. I quis in tantum. 1, gueflione 4. Codex, Í quis intrat, de confecr, difè, 2. Mari. Brach, in Conc, S quis Iudaica. 28. quaftion.t, Prban. Concil. S quis judicem. 2. quafè. 6, Fabian. Papa. Ç Si guis Laicus, 16, guafi. 1, Ma- gan, Conc. Í: quis Laicus, 11, gueflion. 3, Toletan, Concil, J Si qris Laicus. 22.quaf. g. Auguſt. a tis liber, 29..2. Zacharias. F Siquis narh, 23.%.8. En- ch, Pa apa, bi quis Monachus. di ifin, 9o, Odtava Synod, f qis Monachus. 16.9. 1. Gelafi G Siquis necandi. de pan. diflinék.1, Codex. F quis necefitate. 34: gui@2, Ex Conc. apud Fermer. fi quis EJUS. I. Gl, Greg. fi quis non dicam. 36. g. 2. Codex, figris non dicam. de þan, diflinét, 1. Codex, fequis non iratuls. N. ↄuaæſt. 1. Hiero- nymus fi quisnonreko, 24. guafl, 3. Hiero- nymus. ſe quis nuprias. diſtin. 30. Gangrenſe Concil. F Siquis objecerit. I, 9. 3. Paſchal. Pap 4. Siquis O, difi. j4. Mart, Bra- “thar. ex Cont. AA UE: 14.:4. Mart, Bra- s, dif-92. Mart. Bra- 1r zn LONC, g 8 quis Papa. difi. 79. Symmachus Papa. fi qris pecunia. di Hinct Papa H. uis pejeraverit, 22. quafi, 5. Gelaſ. Papa, 0 79t llum:22. quafi. 1. Pius norantiam, 1, guæflion. r. biam. dift. 30. Gangr. *. Concil. ſe quis per wetus: 22. quæſtion. 2. Gre- iam. diſtinction.&l. Eugenius figu Eai inét, 33. Canon. Apo- 95 ſtolor. fi quis oe apii um, dif. gI. Tolet. f quis poèt remifionem, difi. go, Inno- cE US, S quis poefiatem, 33: Juæſtione 4. A 1mbr rof. fi quis prebendas, 1. quaft. 3. Inno- centis Y. fi quis prapropera, dijtinttion. jo. Cy- p” ANUS, Siquis Presbyter, diftez4, Mari.Bra- char. in Conc. b quis Presbyter. diflin. 30. Ex Concil. Mart. Brachar. £ quis Presbyter. di Hinct. şo, Marin. Brachan. fi quis Presbyter. diflin, 92. Mariin. Brachar.in Conc. fi quis Presbyter: 2. quafi. 4. Grego- vius ij. Si quis Prebyter.7, Juaſt. 1. Anioch. Concil, Si guis Presbojter. Ir. quaft. 3. Cari Concil. Y. fi quis Presbyter. 15. guafè8. Mariin, ‘Bra achar.in Concil, fi quis Persbyter. ae confecr, diflin, 4a Canon. Apoftol. Si quis prevemus, 22. quaj ef, Ao Ifia dorus. Si quis principium, 16. gquafi.7. Calixt. Papa. fg His propier. Lg 2: Profp eY. fi quis propter Deum, difi. 30. Gana nje Conc, fi quis proz 4gricudine. difiintt. js. Ex Mart, Brachar. fi quis pul farus. de pænitem diflinék. f. Digeftis. fiquis prt taverit,.9. C. Vidlor. fi quis putaverit, 2. quaft. C. Sixtus Papay. T Sı quis qualibet, 12, quafi, 2, Aa Conc. m. 1159.3. Pelagius, : 1s rapuerit. 27. Ju. I. Novel. Infiin. Imper. f quis reliquerit. dif. 30. Gangr.Conc, f quis Romipetas, 24..3 Calixtus gath > A h Sacerdotum. diſtinctione St. p f quis Sacerdotum. u. quafi., Pius Papa. fignis facro. 27. guaj.r Aurelian Concil, fi guis Ferpum 15. qus Efd.. Gangren- ſe C0 figuris fervum.17.quafi. 4. Mariin Ti ahar figuis femèl. de panit. dif. 2, Olava ſe qui i 27. quafi. 2. Tribur. Concil. Si gis fuadente. 17. qug fion. 4. In- nocent. ſe quis ſicher his. 2. quæſtione 7. Gre- LOTIM, g Si guis tam feminam. de panit, dift. 1. Digef, tis tanguam. diflin. 30. Gangrenfè Conci, fuquiemig Pat Íi guis ehu. 15, guafi. 7. Carihag. Con ſamum. diſtin. 78. Boniſac. sis vel virginitatem. diflin. 30. Gangr. Conc. fi guis yefirúm. 2. 1 6. Sixt. Papas d

Canones Decreti. Ji fervus. difiin. J4. Infin. auth. de Spir pus[anb ins, fq is verð...3. Ambr. fi quis verd. F. quafiio we 6. Agathen, Jan. Kple op. Melthiad. Papa. Concil. fi blus. dft8. Cypris 1n. ſponſees ille. d s6. A f qir viduam. diſtindi. yo. Ex Mart. fi Subdiaconns, diſeinct. 34. Mariin. fponjus€ fp achar. Brachar.; K 6 ka viduam. diflinttion, 34. Innoc, ſe tamum Epi Papa. ſe guis viduam. diflintt. 34. Canon., 5. Salegeft. Apo folor. f i qus viduam. 32. Concil. fe quis vi irginem. 36. 9 QOTIUS H f quis virorum. difiinét. 30. Gangr. quafi. 7. Magunt. nét.. Symn nachus Concil. jeesaa A,...Ca arih, Concil, retus, diflinét. 43. Gren guef. 2. Gre- fit reélora GOVIUS. m. 11. q. i, Ambr. Eutychianus n diflinlt. 78. Za- Conceit í figis Y uperah diſt. 31. Sangrenſe Thel tefpharus one Conchi. aae f quis y vivente. 3l Gua. Niburie 2. A toathen. Conc i s voluntarie. Aiſtinbt. go. Mart. Brach. ex Capit: s yoluerit. de cot Bf. 4. Ex Bed. tgi 4 iD i Conc. apua Beltacum, otum. 27. guejtione 1, Theo- jfintt. go. Gerundenfe ſtatuimus decretum. f. quaæ i yerd qui.-dij concil. t ficut..q? quaft. 1. Cabilon. Lut ſecuui. . Theo= lo 4 s f gui tis vult. diſtinct ye 36. Hiero- dorus, fi vir o uxor. 3f. quef.&7 3. Ata j: 2. Dletanum nxoren. 3z. quafi a 1. Ioannes H 2, Eugenius . 2, Eugeniu... Carthag.Co .L. In Cuncil. apud quæſtione i. ON 2. Aug 6. qua eft. 2, Faven, 90. Carthagine. sô, Nicole Rinclione 61, Gregos mus, diflin. 23. Carthagim nêtion. 77. Sexta Pape O k f Sacerdos. Papa. fi Sacerdos, de pan. dij inctione 52. Alexan- Papa. nYmUsS, erdoti. de conſccr. diſtinct. r. «Nicol, Papa. 7. 71. J. Liberius ŽA rEKOr. ſtinus. £l fervus dif. g4. Aurel Conc, A r Eu r anétus.I. g. 1, Leo Ginas. MEET: T, 100, ſumma iniquit. S. qu. 1. Alex. Papa- ſum-

miy: avh quaft Canh Agit Jummamili.23.9. 1, Greg, fummoperè. 11.4 g. 3, Greg. ſunt in Ecclefta. ö..1. Aug. funi namque. d jfi. 45. Greg, fum nonnulli, difi. I6. Oreg I J fant nonnu liT. JT Gaa. nt nonnulli. 2, quef. 7, Evarifius Papa. Jum nonnulli. 16. quafi. 1. Bonifac. Papa. funt plures. de panit, difintt. 3. Au- 6. quafi. 1. Gregorius 1M, 17..1. ANG. qued lam. 23. g. F. H⸗ Yno. 1 raniur. de panit, difi. 1. Ambrof. fani gui idicuni, 27..2. E fom gmdam. 25..1. F a Pa ipa. 7 faper camfa, 2 AS Alexand, fë eper gui tibns. 20“qrg Pi fuper tribus. de paniten, d} Yny Super tribus, de penisen. diflin, 2, ie- TONYMHS, sper prader niai. gua gftisne 2, Pa- fhal J. mus. ſalenve niente,$. 7. J. Gre -glorie veſtræ. 23. quafi. 8. a afa ts Papa. de air. üfi. 4. Agath. 60oum. diſt. 1. Iulius T Abernatnlum. deconf. difinét. 1. Felix iiij. talis mihi. de pan. diſtindt. 3. Pann. Chr y ofk. tali conjugio, 1, guaftione 7. Melden Concil. tales ad miniſterium. diſtinctione 23. Cle sales fi.16..5. Ca talia gui idem. 8 8. guef.? Pelagius Tlackſt. 3. S talibus Deum, de panit. diſtinbt. 2 Hieron., tam Sacerdotes, 24.. quaft, 3. Anach. Papa. tantum valet, 32. g. 7. ANQ, tantis Daniel, difi. 81. Cæleflinus, tanta nequitia, 1.7. Greg. tama nequitia, dift. 86, Greg. per ordinem Alphabeti. tam din. 3,q. 2, Felix 4. G Tempus s quodinter, 13ga Auguft. tempus antem dif. 75. Grat. tempus quoque. dif. 31. Grat. tempus werd. de penitent. difine. 7. Gratianus. temporis qal itas. 7: 9- 1- Greg. tempora panitudinis, 26-qu. 7, Leo Papa. temerarium, 11..3. Aug. tenere debet. if. 31. Innoc.$ 148. J. J. I. Aulg. dem. II. ꝙ. 1. Clemens. jia Berie g. 3. Grat. gath. Conc. eſtamemum. dif. ó. Greg teflamenta verð. I2, 9Sa Grat, teftes per guamcungue. 3. g..-Calix- tús P apa, foue. 2. gu. 7. Dam af: Papa. n.-guafi 2 N3, Catih. satem. de panit, dif, 2. enfia tolerandi ſunt. 2 tolerabilius. tonfura verd. difi rottum. L. J. 3. fugufi. totam pæniteniam, de pon. diſtincł.3. H: trinos. difine. 98, Anaa a rrarisfersin. 24...3. Hieron, g Trei p NAS, 23,'4. AUZ. tres funt autem, de pæn, difi.. Aug, q7 Tria legitima. 3 36.9, 2, Hier. tria funt genera, diji 4s. AlbinusĖ Alcuinus. tribus ex cauſir. de conſecr. diſtinbl.r. Auguft. tribus gradibus. de conſecr. diſt. 2. Cle- mens Papa. IrIbUIURI 23..5. ban. triforme est, de ar. Bf. 2. Sergius Papa. G Tua fanflitas, 31, quaft. 2. Hor- mifda P apa. s Fi 4. AUR. 1. 22. 7 1, Ang. tanc falvabitur. 33..J. Hier, tunc vera. 11g. 3. Greg. tunc eis. decon tunc valere SET Aiſtin. A. Au- guſtinus. turbat acumen. diſt. 37. Beda. taorbatur navicula. I. 77⁰. J. Ambr, K. Alet imerdum, difintione8i, Ifa doris, Valentinianus, diflin. 63. Hifor. tri» parina. Valentino Clerico.., Papa, valida es}. de pan. difè. 2. Greg. valdènecefarium, dif. 49. Greg. vaſa in quibus. de conſecr. diſtintt. te Tibur, Conc. vafis ræ. 23, 9. 4 Ang. G Vbiifiadidicifii. difi. 74. Simpli cius Papa. ubi nonesk. 30..2. Nicol, Papa. ubi fana. 24. q. 1, Aug. ubi pars eft, de confecrat. difinst. 2, Hilarius. ubinam legiflis. diflinfhone 96. Nja colaus. ubicungue. 16..1. Tribur. Conc, ubicungue. 13..2. Tribur. Conc, nbicwegne. 13. quafi.2. Toannes Chry- Jofiom 8. F Ve eis. de pæn. Üf. 4 Ofèe. p& qui dicitis. 11..3 Efaias. g it Sacerdos, de conſecn. dif,£. yeni iadan de conſecr. diſtin. A. Ambroſ. veniamnune. 35. q. 9. Innoc ventum.esk, 1. g1. lrnoc. vendentes, 1. g. 3. Greg, venerabiles. de oka. dift, 3. Septi- ma Sad venerabiles, de confecr. dift, 4. Gelä= fius Papa. venten mero. diſt.35. Hieron. verbum Dei, de pæn, diflintt. 1. Aa brofius. yerı pns bapiifmus. de confècr, diflin, 4a er, veritate. difi. 8. Ang. vera m tia. dij 45. Greg. verzor. 8. g. 1. Hieron, verùm hoc. dift, 14.. Grat veſtram flagitamus. dij Leo iiy. veſtimenta Ecclefiæ, deconfecr, dif. r Stephanus, € Victor Honorius. difi. 97. Honor, ad Bonif. Papam. vide benignum, de pænit. difè. 1. Hie- ronymus. vidle quantum, LOL Hieron, vides fili. dif. I0, Dan. Re yides ut opinor. 23. yident homines, dift. 86. videmes antem. 12, quafi. 1. Frbanus Papa. videtur nobis, 35. quafi. 6. Celeſtinus Papa. vidha. 27. g. 1. Nicolaus. vidna est difè. z4. Hieron 6 nélione 105

Canones Decr. per ordin. Alphabeti. vidua. 20. J. I. Tolet Conc. x. yidug. 27..1. Augufk yidue que. difi hinét. ĝi: Carthaginen. Conc, iH. yidug. 27.9. 1. Arelat, Conc, vicluds. 27..1. Greg. viduds 27. qu& Pion. 1. Mart. Brach. in Conc yiduas honora. 1 quafi lion. 2, Paniuns Apofolns. yìÌduas. 27. 7. T. Aurel. Conc. viduis autem. diſt. 8ʒ7. Grat. viduitatis. 27. quæſdion. 1. Araufics 1 3 Fo yino inebriamur. difè, z7. Hier. vnolentum Sacerdotem. diſtinct. 3f. Hieron. violatores. 25..L. Damaſ. Paba. Y i A 33-9. 4 Greg. prum catholicum, dift-47. E virg gine mM, 27. 9. 1. Tribur. Conc. yirgines non velentur. 20. Ju. 1. Pius Papa, yir INES. 27..1. Eliberit. Conc. yi gines. di 27. Hieron. Yirgines Jacræ. 20, guafl, 4. Tibur. Concil, inginibus. 27 ki 1. Trib. Cor CAJ f d. de conſecr. viſitandi. ea g2. kom € Vitrapr iniaa. auÆαſion. g. i gua nus. uliima voluntas, 13. JVnuus ex vobis. nnagueg qug malier. 13 I Kate—.—=—ꝛ•ᷣ—ů—833 umaguæque. 3: q: 6. 6. Anaclet. nfura est. A.A una tantum. dift. 26. Ambr: F ric Per Domini. de conſecr. dif h imna fola.33. ug Rhemer f. CONE, j 1. diſeindt. 2. mt cogno de pænit, diſtinct. 2. u URE GH& is uxoris, difè: 26. Hieron. 22.9 unici p é, 11.9. 3. Pelag, Papai ni. de conj Inct. F. Aurel. uni se fidelium, deconf. difin. t. Soter. ?. r. Agath. minamomm tempore, diflinétione 76, $. 25. Toletan. Conc. iiy unam- folum. 25: 1 F. Aulg. snujgi 4, jga£, 22.9. peu Amb He q7 a h. 12. g. 2, Gelafius. yocatio au fi q. 2, Grat. yocatio ad Synodum.$. g2. Damafus, nus ut. frater dift E 89. Greg POINNS I yolumus. d volumus. II. qg voluiſſent. de pan. yos ante omni ta. de 75. de Hν 7. Caa 1 «9. 7. Ambroj 9. 4. Gelaj. , quafi ion. 1. Augu- g Vjgune adeò, zfgueadeò. a ujus s auêlorisasi. difi tr, Ifc lor

DI OVIBVS IF SCTOREM PRINCIPIO FISVM-ESI ADMO- NERE, UAC- SYNT. TAN EcclefiaRomana, omnium Ecclefiarum magiftra, folitos effe afe ſervari Conciliorum canones,& Pontificum decreta, ac cæteris Eca 5 clefiis communicari, planè compertum eft.§ Atque inufu præ- cipuè videtur fuiſſe collectio illa, quam Nicol. Papa in c. fi Roma- Jnorum. dift, 19. Codicem canonum nominat: in quocontineban- AOA tUr canones&regulæillæ, quæ recenſentur à Leone IV. cap. de li- diſt. 20. Hujus Codicis tria manuſcripta exemplaria Romæ habentur in Va- iotheca. Extat etiam impreſſus Maguntiæ Anno Salutis M. D. XXV. Repertus eſt autem in vetuſtiſſimo Cardinalis Vercellenſis codice, Creſconii ad Epi- ſcopum Liberinum, quic nomocanon: in quo, cùm pluribus caufarum tie tulis propofitis, exponatur deinde, quibus Synodorúm,ac Decretalium Epiſtolarum Iocis cauſæillæ tractentu r, capita capitibus intini codicis,& numeri numeris O- adhibita diligentia fatis indicat, frequen- c } Qa m quafi ptimè reſpondent. Quæ quidem à Creſconio tiſſimum fuiſſe hujus collectionis ufam:& hæc ea ekt, quæ in notationibus, quæ nunc eduntur, abfolutè Codex Canonum vocatur.§ Cæterùm inter privatos col- j lectores, qui multò plura congerere ſtuduerunt, perantiquus eſt Iſidorus: cujus col- 4% lectio protenditur canonibus Apoſtolorum uſque ad Concilium Hiſpalenſe ſecun- eini tk dum: habeturque in duobus codicibus Vaticanæ Bibliothecæ,& uno monaſterii Dominicani ſanctæ Mariæ ſupra Minervam: extat autem impreſſa in editionibus Conciliorum, in antiquioribus quidem purior, in recentioribusautem multis aliis Conciliis, ſeriptisque admiſta. Iſidorum hune Igmarus Archiepiſcopus Rhemen- ſis in libro de Synodis, celeberrimum illum Hiſpalenſem fuiſſe aflirmat, à quo, teſta- tur etiam Tritemius, librum Decretorum eſſe conſcriptum: ac certè multa verba, quæ in Præfatione hujus collectionis leguntur, ſunt in libro quinto Etymologia- rum. In codice autem Dominicanæ Bibliothecæ initio Præfationis ita legitur: Ifi- dorus mercator fervus Chrifisledori conſervo ſuo,&c nec multò ſecùs in Vaticanis:quo loco in impreſſis eft, Ifidorus peccator ſervus Chriſti,&. Secutus deinde eſt(ut de iis primùm, quoram operà typis excuſa lunt, loquamur) Burchardus, VVormacien- fis Epifcopus, Othonis III.& Henrici II Bavari Imperatorum ætate: gut non ordinem temporum& provineiarum, ut Iſidorus, ſed rerum,& cauſarum ſibi ſe- quendum putavit. ꝙ liſdem veſtigiis inſtitit non ita multò pòft Ivo, Carnoten- fis Epiſcopus: ſed exortà interim Berengarii hæreſi, multa ad illam confutandam pertinentia addidit, ac multa etiam prætereà ex Pandestis& Codice: dùm de Lai- corum quoque officiis fibi agendum putat: quod Burchardo miuùs neceſfatium vilum fuerat. ¶ Extant autem duo volumina, Ivonis nomine inſcripta, eandemque

u dera polemd AD LECTOREM. 1 7 z i habentia eonen quorum unum, quod Pannormia, alterius, quod abloluė r, quah epitome azani et. Verùm in hoc eodem cam- Decretum inſcribitur, vo alii etiam gravif iſſimi S(quorum libri par timin publici E praa Par Bi- nalis, Gregorius bliothecis manuferiy sti habentur} Creftonitts, Anjilm. us, Deufdedit C li i aliique nonni illi pra daia ſe exer⸗ non N naa gern Í im tatim, nin presbyien qii volumen frum a Polycarpum inferipl D cuerunt, ſuamq́; operam] probaverunt. Ne oviflimus iftor um omnium, præterautho- ; rem Pannormiæ(nam is rec entior fortaſſe eſt)\Gratianus Mona achus Benedictinus, non netin tantùm decretis colligendi s(quod fuperiores fecerant operam dedit: fed Ivonis iviter 1 VGet fortaſſe Præfatione excitatus, cò potiſſimùm incu but it certis qu æſtionibus propo- ka exil t ſitis, quid in utramque part tem ex Canonibus,qui inter i fe nonnunquam į pugnare vi bantur, dici É iii ipfe& erret,& explica ret: omninoque eorum vari ietatem, 1 fpeciem diſſenſionis habebat, ad c concordi am revocaret. Cæterùm in lo difficili oper enlasi mæquis hominibus exagita abantur; nonnulla DE. Wquaade vii ed& verecundi interdum deli de rabant. ł ujuſce utiliſſimi& gra aviſſimi Codicis vacillaret auctoritas, Quamobrem ne hı placuit p pimim Pio IV. ac ſubii i Pio V. XIII.(apud quem etiam hujus perfecti operis, quem admodum& aliarum maximarum rí erum, laus fuit) ut illi sl Pad 7. cot rigendo ſumma oper jaretur, mendæ librariorum tollerentur: ſi i qua etiam in re ys vidiet, modekè notaretur, ipfag; omninò fuis Gratianus, ut homo, min toribus quàm diligen atifimè retituerentur. Itaque& er mæ Vat = monaĝerii Dominicani fi upra Minerva m, alique non paucæ ex is urbibus atque regionibus invitatido&tifimi homines, qui idem facerent,& ſi quidiny niffent, quod laa hanc rem pertineret, pro f a A ier camii ent, atquead Pontificem mitterent. Quà diligentiâ illud factum eft, ut cùm jam ma- gnam p⸗ rtem ſuum unicuiq; tributum fits epe eS pleru ng; poflit, quæ Sync‘sog um generalium, quæ ſammot cum Pontificum, qug provincialiu m Concilio- olio theca, — rum, quæ Tani um decreta ac ſententiæ, atqʒ inter hæc, quæ ſ ſanctæ Romanæ ſedi pro- baraf Eut, qug minimè, vix miki quam errare,atqueincerta pro certis fequi, certa verò pto incertisſ uſpecta habere pol oſthac queat. Quod ad ci itationes auctorum pertinet, ubi error evidens erat, aut nonnulla Gratiani exemplaria cum veriore, a tque ab aliis collectoribus allatà citatione conſen- ‚ſublatis falſis inſcriptionibus veræ ſunt reſtitutæ: ubi verò, gane caput pud m auctorem eſſet inventum, fieri tamen poterat, ut illius quoque eſſet, quem Gratianus citaret(ſun yt enim haud rarò decreta tra alatiti 14, A nirin esin 1bo onis b 6r retentà Gratiani citatione, fatis vilum ef locum, ubi hodiè habeatur, in- dicar: E qionlam intei aut capitisa dig uaquidem po us auctoris eft, qui A tiebant ets adicript umqu` p: cætereà in mar gine, aimlopo i id em capt u l all citatur, aliqua veri§ minimè, aut verba valdè Lfuntn nutata: Id quoque eſt indic nelofa Biblio a aaria, in libris Sententiarum,& apud cæteros v epilaap:-es hab ur, eos prælertim, 7 qui in bujus Operis emendatione magno ufui fuerunt. Animadverfum verò elts multa olim fuiffe(quorum nonnulla hodiè etiam habentur) koin umex variis auctoribus collectarum volumina: quibus homiliis nomen auctor is aut non eſſet prep oi itum, aut etam mutatum Alie d Decretorum colledt croribus, qu ifontes adire in illa librorum en iriaplerunque non poterant, errandi interdum dederit occafio- 1e he eti- s nem. Sæpè etiam Gratianus multas Patrum fententias fimul colligit> k i$ nun eaciceondud aai prei a ununi capt cludit(quamvis in vu pA Codicibi us plerunque in diverfa capita fint diſtractæ fad RA:;< 7 z au 2a ferè fineR ubr tca jic peo ım facit, non ipfa prorfus a auctorum ver-a lert, fed arbitratu luo mutat, addit, immińuit, ſummatim complectitur: quod

ioi ott ic ſunt,&t erent,&1 mmuni mjam mi oſſit, qu \ Concilio: ag fedi pto: , certavei i sek, OU kotis Ell; J orum Ort abeat ii indicatum F J ID- LECTOREN. quod etiam Burchardus& Ivo. faciunt, cùm citant hoc modo, ex diis Auguftini, ex di= is Hieronymi. In emendando textu, primùm initia capitum ob uſitatas Doctorum citationes non ſunt mutata: ſed ubi ab originali diſcrepabant, in margine aut in notatione eſt indicata germana lectio. Deinde hæc gloſſæ ipſius habita ratio eſt, ut nihil în textu fit mutatum, ubi mutatio ipfa impeditura erat, quò minùs, quid ſibi auctor gloſſæ vo- luiſſet, animadverti poſſet: ſed eodem modo aut in margine, aut in notatione men- dum eſt indicatum. Ubi verò hæc non obſtabant, hæc ferè fervata corrigendi ratio eft: ut fi videretur voluifle Gratianus auctorum, quos citatet, ipfa prorfus verba referre, ea ex ipſo originali emendarentur, on etiam, non levi propofita utilitates aliqua adderentur: niſi ſicubi vulgata lectio viſa eſt melior: nam tuncillà retentà no- tatum eſt, quomodo originale ipſum habeat. Sin autem Gratianus non eadem pror- ſus verba afferre voluerat, ſed aut in ſummam quandam ipſe redigere, aut ab aliis re- dacta, ut ab auctore gloſſæ ordinariæ, ab Ivone& aliis collectoribus referte: tunc nihil ferè emendatum vel additum eſt, niſi fortè Datris illius, unde collector accepe- rat, reltituta lectio magnam afferre vifa effet utilitatem: multisģue locis id notatum eft,& verba ipfius originalis allata, ut Leétor identidem in memoriam hujus adhibi- tæ cautionis revocaretur,& labore ad originalia adeundi levaretur. Qudòd ſi idem caput ex pluribus vicinis alicujus Patris loeis confectum eſt(nam quæ multùm difta- bant, fatis plerunque fuit in margine indicare) adje&æ funt in textuparticulæ illæ © fapra,© infra:[e ubi feriem& nexum colle&tionis impedituræ nonerant: ubi verò Gratianus ipfe loquitur, ex manuſcriptis hujus libri exemplaribus: pura germa- naque lectio eſt reſtituta. In codice Canonum capita, quæ ex Græcis Synodis recitantur, ſuntà Dionyſio Exiguo in linguam Latinam converſa: cujus Præfatio manuſcriptis ipſius codicis exemplatibus præpoſita legitur. Iſidorus autem partim hàc ipsà Dionyſii verſione, quanquam rarò, partim fortaſſe priſcł illa, cujus mentionem in præfatione ſua Dio- nyſius facit, uſus eſt aut integris, aut aliquantulùm immutatis: partim etiam aliis; quæ tunc, ut ipſemet Iſidorus teſtatur, extabant, hodiè, præterquam apud iſtos Decre- torum collectores, non extant. Quocirea mirandum magnoperè non eſt, ſi cæteri collectores,& omnium ferè poſtremus Gratianus, qui& Codicem illum Canonum, & Iſidori collectionem,& alias etiam habebant, eundem canonem non femper ex ea~ dem verfione recitent. Qua de re ſæpè in notationibus Lector eſt admonitus,& ubi neceſſarium viſum eſt, Græca canonis verba cum verſione nova ſunt allata: idemque in cæteris Patrum Græcorum ſententiis factum eſt. De nomine paleæ ſunt variæ doctorum hominum ſententiæ. Multi ea capita in quibus res inanes ac leves continetentur„hoc nomine appellari cenſuerunt: alii quafi h, ideft, antiqua: alii quaſi additiones quaſdam, derivatã, aut potiùs de> Pravatà voce ab adverbio Sαν, id eſt, rurſum, quo ſcriptores etiam Latini tempore Gratiani Uterentur. Verùm Joannes Andreæ in additionibus ad Speculatorem, titulo de Diſputationib.& allegationib- prope finem(quem Imola in Rubrica de verborum obligationibus, Alexandrinus in proœmio Decretalium, Jaſon in Rubrica titulo de Actionibus,& alii ſunt ſecuti) putat quendam Protopaleam, quem Jalon addit Car-- dinalem fuiſle, collectioni Gratiani capita hæc adjunxiſſe. Atque ut in re tam incer- ta aliquid elii conjecturà poſſit, exponetur, quid in collatis exemplaribus obſerva⸗ tum fuerit. In tribus, quæ ſunt antiquiſſima,& videntur ſcripta paulò poſt Gratiani statem, pauciſſima ex h ujulmodi capitibus habentur. In uno valdè emendato ſunt- ApPPolita in margine ſine ulla nota, ſed non omnia quæ in impreſſis: quamvis viciſſim in illo additiones aliquæ ſint, quæ in his non habentut. Imn alio literis perantiquis

AD LECTOREM. delcripto Paleæ ipſæ recentiori ſcripturà toti volumigi præponuntur. In cæteris habentur aut omnes aut pleræque:& partim quidem cum Paleæ nomine, partim ve- rð ſine ullo à cæteris capitibus diſcrimine. Ex qua obſervatione illud videtur poſſe colligi, has Paleas eMe additiones, non eodem tempore factas, ad pri rimam collectio- nem Gratiani, in margine primùm adſcriptas, ac nonnullas fortaſſe ab ipſomet Gra- tiano ut fit) inter componendum,aut relegendum: quas deinde librariorum quidam omiferints quidam in contextu poſuerint„interdum conjunctè cum prioribus capi- tibus, interdum cumaliquo'diferimine. Falfam yerd efle illorum opinionem, qut eas contemnendas putant, ex eo conſtat, quòd multæ& in Decretalibus,& apud Ve- tuſtiores Gratiani collectores habentur: quod ſuis locis indicabitur- In pleriſq; vetuſtis hujus collectionis exemplaribus hæc tanquam inſcriptio rubris literis pofita eſt: Concordantia diſcordantium canonum:addita in quibuſdam dictione, In. cipit, ſine ulla Gratiani mentione. Verùm in Vaticano illo vetuſtiſſimo, cui volu- minis ipſius initio recentiori ſcripturà Paleas eſſe præpoſitas, dictum eſt, ante ipias Paleas eſt hic titulus, Decretum Gratiani Monachi ſancbi Felic Bononienſis, ordinis ſancti Benedicti, compilatum in dicto monaſterio, Anno Domini milleſimo centeſimo quinquageſi. mo primo, tempore Eugenii bapæ tertii: in aliis verò duobus Codicibus, in extremo eft, Explicit Decretum compilatum à Gratiano Monacho monafterii fanéti Felicis de Bononia. In Chronico, quod inſcribitur, Pomærium Ecclefie Ravennatis, qui liber in Bibliotheca Vaticana lervatur, hæc de Gratiano leguntur, Anno Chrifli milleſimo centeſimo quin qua- geſimo primo, Gratianus Monachus de Claſſa civitate Tſciæ natts, Decretum compofuit apuğ Bononiam in monafterio fandi Felicis. Idem teftatur Hugutio; vetuftifimus hujus Co- dicis interpres, ſecunda, quæſtione ſextà, cap. poſt appellationem.& Vincentius in li; bro Hiftoriarum bis, femel libro vigefimo tertio, capit. trigelimo primo, loquens de Iſidoro:& iterùm libro vigeſimo quinto, cap. octuageſimo quarto, agens de Ilvone,& aliis decretorum collectoribus:& ſanctus Antonius part tertiâ hiftor, titul. decimo octavo, capite ſexto. Tritemius verdò in libro de Scriptorib. Eecleſiaſticis, Gratia- num agnoſcit hujus collectionis autorem: itemque in libro ſecundo de Viris illuſtri- bus ordinis ſancti Benedicti: quo tamen loco addit(ipſam fortaſſe Operis inceptio- *; sioe m nem fpeđtans) fuiffe ab eo compofitum Anno Domini millelimo centehmo vigefi à MFt T Oa.; i n OTA mo feptimo. Hanc collectionem Innocentius tertius; in Epiſtola ad A ehia J renep iCOs 5 A F t 7 AA S ý sel n ç pum 0 Ompoſtell mum, vocat corpus Decretorum. Ob has igitur aućłțoritates,< : 8¹ i C ALES,$ ceptam apud omnes opinion in prima hujus voluminis pagina prepoh A rit i f t] ae 1€; E uonem,in p rima nujus v oluminis pagina Præpolitus eſt titu- us nomine Gratiani. Quod ad gloſſas pertin æ pios& a haj ili T< li gloas pertinet, quæ pios& cathol cos auctores hab cunt, quein illis errata paulò majoris ponderis pro humani ingenii infirmitate obrepſ £ z ;- i or 1 erunt, eain margine ſunt notata,& quid catholicè ſentiendum ſit, oſtenſum eſt. Hæautem notæ, quibus aſteriſcus affixus eſt, neceſſariò poſthac in omni- bus impreſſionibus apponendæ erung

it new ine partim d videtur p mam colie& b iplomett riorum ouii prioibwi F feriptionk m di&ion 10, Cuiv ft, anter ordinis fmi qunguagi ytremo cil ononia. li ibliothec mo quinqui npofuit apli s hujusC entius In loquens Jelvone t tul, decim cis, Grat riris illuki ris incepto sfirno vigel E pitate* ftus etun ung guei frunt, eai Eauteſn DEX LIBRORUM. QUI VARIIS EX LOQGIS-SUNT HABITI. A; Mbrofii fermones aliquot, gui adhucnon ex- tantimpreffi, ex Biblèothecis Vaticana,€ monaſterii Melliolanenfus S: Ambroflil. Anfelmi collectio canonum, ex Vaticana;&> Hieronymi Parifetti. Alexandri y, epiflolæ aliguot, partim mife ab Antonio Auguftino Archiepifcopo Zurracomenſts partim ex Bi- bliothecis; Vaticana, Nitolai Ormanetti Epifcopi Pa- _ tavinis Michaelis Thomafi Epifiopi Ièrdenfis. Anaftafi Bibliothecarii chronicon,& verfio lepime SY nodi, Cr ottave fub Hadriano, ex Vaticana,& Cærdi- Ralis Sirlei B. Onifacii Pape concilium ex Hifpania; ex vetiſto codice monaſterii Populeri. Bonifacii martyris epiftola ,ex Bibliotheca monafterii B, Marie fupra Minervam. Co onii Nomocanon, ex Bibliotheca Cardinalis Per- S, Refi Ce Capi 4 ba aliquit Pontificum, ex eodem codice monafterii Populeti, fa Hiallarium liber ſebtimus,& capitularia adjekta, mif- Ja a lacobo Armnioto Epiftopo Aniiffiodorenfisex Biblio= theca Ecclefie Beluacetifis. n E Collectio decretorum Romanoram Pontificum, ab Angu Fino Archiegiftopo Tarraconenfi. 8⁴⁵ canonum, qa apud veteres Pontifices in ufu fuit, ex Vaticana, Dominicana; é? Canclinalis Sinleti. Collectio canonum incerii aubtoris, ex Faticunt. C olleéfio canonum ex Biblioth, Eccl, Mutinenfis, Colleétio canomum ponitentialium incerti ausSoris, ex Bi- blistheca Michaelis Thomafä Epifcopi Ilerdenfis, C oren U Hifpþanienfium; gr Carthaginenfium varies rates lectionisyex Bibliothecis Regis catholici Lucenſi& oienſt à Cardlinali Quiroga. s Amera lib A Pi ibli Cemi Carmer ara liber de formis jisramentorums ex Biblio. theca Achillis Stathii Concilii alicujus fiagmenta quedam post Anfelmi colles lionem in codice Hieronymi Parietti, Cypriani operum exemplaria, ex Faticana, C monaferio Santti Salvatoris Bononienſt. D. PPE, E E.° prew hujus undeviginti exemplaria manuſeripta, „partim fine gloffis, partim cum gloffis; duodecim gen ex Vaticana, religna verò ex Bibliotheca Mar- 5 Eaa Y. Cardinalium Vercellenſer,&. Sirleti, Mi~ HHablis Ihemaſii Epiſcopi Ierdenſet, Achillis Sratlui, Decretorum'éxcerpta, ex Bibliotheca ſancti Nusdonis a5 Alberto Leonino, nomine uni verſitatis Lovanienſis. Deuſdedit Cardinalis colleckio canomum,.libri quatnor de tebus Eccleſtiaſticis, ea Vaticana. E.— Peni y. Concilium ex Vaticana, O tertinex Vat ~ ex Gallia, Emeritenfe Concilium à Cardinali Quiroga. Ephefini Concilii primi antigua verfio, ex Vaticanai A F. prrs Ehiſcopi epiſtola deſcripta, ex vetioſ7o Codice Ec- clefie Beluacenſis à Iacobo Amioto Epiſcopo An- tifiodorenfi, G. GRL TIR epiflola, ex Bibijosheca minafterii Jupri AMinervam. Gelaſii ſeripra quædam,& aliorum Pomificum epiſtolæ, ex Vaticani, Gelafi epiflold ab Antonio Anguflino Archiepiftopo Tata raconenfi. A Gregorii I. epifloie manufiriptas ex Paticana,&. Epiſcopi Ierdenfis, Gregorii PIL regeflumex Vaticana,€r muliis privatise Gregori IF. epifiola aduniverfos Rpiſcopos pen Galliam, rc. ex Bibliotheca monaſterii ſupra Minervam. n Gregorii X. epifiola ad Regem Armeniorum, ex Biblioe theca Cardinalis Sirleti. Grecorum patrum commentarii in facram Scripinramy aliaque corundem ſcripta&. Concilia, ex Vaticana. H- Huleni legati Leonis IX. ad libellum Nicetæ contra Laiinosrefhonfio,ex monafierio S, Marig n098. 1 i; J’ Hifpalenfis operum codex, ex monafterio Neapoli- tano S. Augufiimin Carbonaria. a j Ifidoii colleStio canonum, ex Vaticana& Dominicana fie pra Minervam., Ioannis FII epifiolg;ex Vaticana. l IEdori collectionis canonum praæfario alia a vulgata s mife Jà ab Archiepifcopo Tarraconenfi y r Alyaro Gomez, ex Bibliotheca Ecclefie Tolet, Ga: Jedori epiſtola ad Lanffedum ex Bibliotheca fupra Mi» nErYVAHI. Innocentii I. Concilium, ex Vaticana, Iidori Bifþalenfis regula MonachorumĘex Hifpan. L, i - Emni IF epifole dua: una ex Bibliotheca M, Anonta Mareii, altera ex Bibliorheca Franciſei Marriani, PR y toia

Index Librorum. Leonis I. epiſtolæ à Cardinali Quinoga, ex vetuſtio codice regiæ Bihliothecæ. Leonis IV. Concilium, ex Vaticana N; piia primi plures eßiſtolæ, ex Bibliotheca fupra Mi- nervam. o Nicolai Concil. adyersùs Toannem Ravenne Archiepifto= g pum, ex Bibtisth. Ecclefie Muiinenfis. i Nicolaus ad confulta Bulgarorum,ex Vaticana. P; pomifäalia manuferipias ex Vaticana,& Cardinalis Sirleti. Polycarpus, idest, collectio canonum Gregorii Presbyteri, ex Vaticana. Petri Damiani oratio de privilegio fedis A Ipoftol. Or dife- pratio iner reum advocatum,© Romane Ecclefie defenforem, ex Bibliotheca Cardinalis S irlen A? Paſchalis primi epiftol a do decreta, ex Bibli oth Ormaneti i pi Patavini, O fragmentum Concilii apud Cuardaſtallum, ex Vaticana. R. peno Concilium in pago Troslejano habiium; nifa Jism ab Epifcopo Antiſſiodorenſi. 4 Q ipium de moribus, vita Q7 morte Agapiti, ex Vati- CARA. Sephani F. epifola în colletione canonum incert anito ris, ex Vaticana.; n Santorum vite, ex Bibliotheca fanite Marie majoris Stephani IP. Conciliumin colleftione Deufdedit Cardinalis ex Vaticana. Synodus oltaya ex Bibliotheca Cardinalis Sirleti, Vae ticana. T. Icinenfè Concilium N Lacobo Amioto Epiſcono Antiſſio. dorenfi. A Theodutphi capitula ex Bibliotheca.Antonii 2 Theophanis chronicon,ex Vaticana. Toletane Ecclefie privilegiorum liker, ex Hifpania, bletana Concilia KIV. XV. XVI. XVIL È Cardinali Qui⸗ roga, MVI. etiam à Petro Pontio Epiſcopo Pla- centino. tretie Rbani II. Concilium 1 fragmentum alterius Concilii,€ epifito bofiti Janéti Ivena tihex Vaticana: Synodus apud X elphi zm, ex La & à Jacobo Pammelio Canonico Brugenſe,& Co tenfis apud Alverniam ſiummæ capi dotto Epifcopo Aty picopi Asrebatenfi cil i fi agmentum à Iacobo Pammelio Aharia decy Pata vini: yet uho : 4 5) demque(on. Aa afty ex Orgametti Epifts Synodus Romana,ex Vaticana: Franche ca,ex Dominicana fupra Minervam, Zozimi,& Epifcoporum Africanorum ad ipfum epiftolæg ex Vaticana, Hæc ſunt quorum memoria nunc ſuppetit. Cæterùm& alia aliunde habita:& omnium verè librorum, quorum in hoc Opere men- tio fit, editiones, cum manuſcriptis codicibus Vatica- næ,& aliarum Bibliochecarum diligenter collatæ ſunt.

FAPA XIIL Univerfis Chrifli fidelibus prafentes literas infbeSturis ſelutem,& Apoſtolicam benedi. ctionem. ) MENDATIONEM Decretorurn, locorum- 1i fue à Gratiano collectorum,(erat enim is liber A mendis& teſtimoniorum depravationibus pleniſ- D“ fimus,) à nonnullis Romanis Pontificibus præde- ceſſoribus noftris optimo confilio fufceptam, fele- ctisque ad id negotium ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalibus,& aliis eruditisfimis viris adhibitis s commiſſam, multis autem, variisque impedimen- d A cican rerardaram; nune tandem, vetustissimis Codicibus undi- ak que conguifitis, auctoribusq̃ue ipſis(quorum teſtimoniis ufus erat Gra- K tianus) perlectis, quæque perperàùm poſita erant, ſuis locis reſtitutis, ma- i gna cum diligentia abſolutam, atque perfectam, edi mandavimus. In quo magna ratio habita eſt Operis ipfius dignitatis,& publicæ, corum l præíerum, qui in hoc ftudio verfantur, utilitatis. Jubemus igitur, ug Aua emendata&repolita funn omnia quåm diligentisſimè retineantur, ita ut nihil addatur, mutetur, aut immĩinuatur. Datum Romæ apud fanum Petrum fub annulo Pifcatoris, die fecundå Junik Me D. LXXXII Pontificar tüs noftri Anno undecimo, Ki ANT. BUCCAPADULIUS jofum epii ihol liunde Els TITTTTTPF TPE LEEF PEFpF FEF

r T E———

TEF” CONCORDANTIA DISCORDANTIUM CANONUM AC PRIMUM DE JURE DIVINÆ © HUMANÆ CONSTITUTLONIS. DISTINCTIO PRIMA: I$} UMmaNuM genus duobus regitur, ps naturale videlic, jure,® moribus. Ius naturale ef?, guod in Lege E Evangelto continetur, quoguifyue h jubetur alti facere, quod fibt vuli A fieri,© prohibetur alii inferre, y ei holir hian Unde Chrifiws 9E Ə cunque vultis, ut faciant vo- bis homines,& vos En facite illis. Hæc eftenim Lex & Frophetæ.] Not. 1$ Ac primùm] Hoc loco in manufèriptis codicibus magnae varietas. Nam partim nulla est hoc loco snferiptios partim verò legitur, De jure fcripto& non fcripto,& guod cni præponatur,& legum authoribus,& duorum ma- lorum electione, ſive diſpenſatione. Aut, Ac primùm de jure conſtitutionis naturæ divinæ,& humanæ. Aut, H jure naturæ,& humanæ conſtitutionis, quam Do- eninicus de Geminiano agnoſcit,& extat in nonnulli antiquioribus elletionbus. Aut, De jure naturæ& conſtitutionis, qua inſeriptio maximè videtur conventre tractation: Gratiani, qui ſapè ad haac capita re vertitur, ut initio diſtimdt..7 815.6...0. figna cauſa.hunc totum locum indicaniſeribi 2 Requirein principio, ubi differentia fignatur inter jus naturale,& jus confti- tutionis. Veruntamen in hac tanta varietate, gue, ut alia con- jefura mittantur argumento effe potest nullam htc à Gratiano ipfo pofitam efferubricam, fatis vifa est, retenta vulgata lectione ca- teras indicare. F Divina leges natur, humana moribus conflant. C. I. Hiıncifid. ins. ib. Ety molog. c. ⁊. ait: Mxxs leges aut divinæ ſunt, aut humanæ. Divinæ naturã, humanæ moribus conſtant: ideoque hæ diſ- crepant, quoniam aliæ aliis gentibus placent. ¶ Fas, lex divina eft: Jus, lex humana. ¶ Tranſire 6 per agrum alienum fas eſt, jus non eſt. Ex verbis a authoritatis evidenter datur intelligi, in quo differant inter fè lex divina& humana, cùm omne quod fas est, nomine di uina, vel naturalis legis accipiatur nomine verd legis hu- mans,mores ipfo jure confiripra O traditi intelsgantur. ES$ antem jus generale nomen, multas fub fè continens fþecies. g Ius genns, Lex antem fpecies esf. C. 1I, Undeineod. lib. Ethmolog. e. 3. Iſidor. ait: Us general e nomen eft;Lex autem jutiseſt ſpecies. Jus autem eſt dictum, quia juſtum eft. Omne autem jus legibus& moribus conftat. g Quid fit Lex. L CTIL Ex eſt c conſtitutio ſcripta. C. IV. G Quid fit Mos, M“ eft longa 4 conſuetudo, de moribus tantummo- dò e tracta. G Apud Ifidor, hac antecedunt: Mos eſt vetuſtate probata a Matth. 7. b per alinum) in Iſid. manuſe.© Ifid. eod. c3. d Iſad. ibid. Ixo p.&. c. abo,© tantundem) inorig. ma- nufiript, E aliquot Gratiani. conſuetudo, ſive lex non ſcripta. Nam lex à legendo voca- ta eſt, quia ſeripta eſt. Mos autẽ longa conſuetudo eſt,&c. C. V. G Qud fit(onſuetudo. ONsuxrupo autem a eft jus quoddam moribus inftitutum, quod pro lege fufcipitur, cùm deficit lex.@ Nec differt, an fcripturâ,an ratione confiftat, quoniam& legem ratio commendat. 4 Porrò fi ratione lex conftat, lex erit omnejam, guod ratione conftiterit duntaxat, quod religioni conveniat, quod difciplinæ congruat, quod faluti proficiat. Vocatur autem con- fuetudo, quia in communi eft ufu. g Cam stag, dicitur: non differt, utrum conſuetudo ſcri- pturà, an ratione confiftat:apparet, guod conſuetudo eſt partim redacta moribus tantùm utentium es reſer vata. Rua infiriptis redata est, conflitutio, five jus vosatur: b qua verò in ſeriptis redacta non eſt generali nomins, conſuetudo videli- cet, appellatur. Eſt autem& alia diuiſio juriu, ut in eod. lib..c.&. reſtatur Iſidorus, ꝛta dicens. C VI. G Qua fint fpecies juris. Us c autemaut náturale eft, aut civile, aut gen- tium. CVN. g Quid fit Ius naturale. Usnaturale eft commune omnium nationum,eò quòd ubique inſtinctu naturæ, non conſtitutione aliqua ha- betur zut viri& fœminæ conjunctio, Iiberorum ſucceſ- ſio& educatio, 1 communis omnium poſſeſſio,& omni- um una libertas, acquiſitio eorum, quæ cœlo, terrà, ma- rigue capiuntur; item depoſitæ rei, vel commendat d pecuniæ reſtitutio, violentiæ per vim repulſio. ꝗᷓ Nam hoc, aut ſi quid huic ſimile eſt, nunquam injuſtum, ſed naturale, æquumque habetur. ıq Succeffio] In tribus codicibus manufiriptis Ifidoris É aliquot Grattan, legitur, li berorum ſuſceptio& educa- tio, qua lectio con venit cum l. 1. I. de juſtit.& jure, uerſic. hine deſcendit. C VIH. Q Quid fit Ins civile, Us e civile eft, quod quifque populus, velquæđgue ci- vitas ſibi proprium, divinã humanãq;; causà, conſtituit. C. IX. Quid ſit Ius gentium. Ea eſt ſedium occupatio, ædificatio, mu- nitio, bella, captivitates, ſervitutes, poſtliminia, fœ- dera, paces, induciæ, legatorum non violandorum reli- gio, onb inter alienigenas prohibita. Hoc inde g jus gentium appellatur, quia eo jure omnes ferè gentes utuntur, a Ifidor.ibid. Ivo ibid. Pann. l..c, 161. Tertullsanusin libro de corona militu. b Quando sta fimpliciter ut exnunc fiatnitur fid fi con ſue tudo pablicå alictoritate in ſcriptis redigitur& auctoratur, ne dubitetur& alid probatione opus fit, nihilomings conſuetudo est. c Ius autem naturale) orig.& aliquot Gratiani codi- ces, Ifidor.eod..g. d al. commodatæ reſtitutio. e Iſidor. eod. Alb..3. Ifidor. eod. lib..s, g C inde jus genting gua eo) orige A

2 Decreti Prima Pars. C. X.@ Qurd fie Ims militare, J. Us militareeft belli inferendi folennitas, fæderis fa- Tenai nexus, figno dato egreflio in hoſtem, vel pugnæ commżffio: item figno dato receptio: item flagitii mili- taris difciplina, ft locus deferatur: item ftipendioram modus, dignitatum gradus, præemioram honor 5 veluti cùm corona, vel torques donantur: itein ptædæ deciſio, & pro pesfonarum qualitatibus& laboribus a jufta divi- fio, ac principis portio. C. XI. g Qudfit Ius publicum.; Us b publicum„eft in facris ,& in ſacerdotibus,& in Foai: €. XIIL 9 Quid fit lus Quiritum. n Us a Quiritum eſt propriè Romanorum, quod nulli te- nt;nifi Quirites, id ct, Romani.€f In quo agitur de reditatibus, decretionibus x de tutelis, de , gug jura apud nullum alium populum | propria funt Romanorum,& in eofdem Ilegitimis hæ uſucapion reperiuntur, ſe ſolos conſtituta. 1§ Cretionibus} Antea legebatur, vel curationibus, vel de contractibus. Emendatum eſt ex codtcibus Iſidori tam imaprefis quàm manufiriptis. Quud autem fit cretso declarat Ul- pianusinfuis titulis, c. 22.& ipſemet Iſidorus eod, bbs. Etym, cab. 24. YAldiat. 3. diſpuudt. c. 7. DISTINCTIO. IL X l Onflat autem Q jus Quil itum ex legibus,& plebiſcitu, ps G finatusconfultis,& conſtitutionibuus principum,& edili€, fverefponfis prudentum g Quid fit-Lex. p= f eft conftitutio populi, quà majores natu fimul cum plebibus aliquid ſanxerunt. C, M. Quid ſt Pleluſcitum. Lebiſcita g ſunt, quæ plebes tantum conſtituunt:& vocantur h plebifcita, quòd ea plebs fciat, vel quòd ſciſcitatur,& rogat, ut fiant. C. III. 9 Quud ſit Senatitſconſulium. Enatuſconſultum ⁊ eſt, quod tantùm Senatores popu- lis conſulendo decernunt. C. IV. 9 Quidlſis Conſtitutis vel edittum. C vel edictum eſt, quod tantum Rex, vel Imperator conftituit veledicit/ €C. V. g Qua funt Refþonfa prudentam, fam prudentū funt, quæ Jurifconfulti refpon- dicuntur conſulentibus: unde& reſponſa Pauli dicta. Fuerant enim quidam prudentes,& arbitri æquita- tis, qui Inſtitutiones n civilis juris compoſitas ediderunt, quibus diſſidentium lites, contenzionesque ſopirent. C. VI. 9 Qus ſint Triſunitiæ vel Conſulare: leges. Uædam o etiam leges dicuntur ab iis, qui condi- s erunt, ut Conſulares, Trihunitiæ, Juliæ, Corne- liæ. Nam& ſub OctavianoCæſare ſuffecti Conſulespapius 1& Poppæus legem tulerunt, quæ à nominibas eorũ pellatur Papia Poppęa, continens patrũ pręmia pro ſuſcĩ. piendis liberis. Sub eodem quoque Immperatore Falcidius Tribunus plebis legem fecit, ne quis plus extraneis 2 in teſtamento legaret, quàm ut quarta pars firpereffet hære- dibus, ex cujus nomine lex falcidia nuncupata eft, 1& Papius|] Antea legebatur, Papius& Pompejus, d paulo post, Papia& Pompeja. Emendarumn eft ex manufiriptis exemplaribus Ifidori. Nam in smprefss notaverat errorem Al- ciatus lib. 3 diſpumlł. cap. 3. In tabulis auem t apitolinis anno ur- bis DCCLXT. ex Ralend. Iul. fiffecti Conſüulennumerantur M. Pa- pius. Q. Poppaus. C. L a laboris) orig. b Ifid.eod:l..l..6. Ius publicum f. de jufl. ér jur, c Ifid. zbid..g. d Ex Ifid.įbid. e antea lege- Latur) ex edilt ſenatorum. f Ifid. eod.l..10. g Ifidar. eodemlib, c11, h vocata fista) orig. i Ifid eod. l. cap. 12. k Ifid.eod.d..13. l antea legebatur) edidit. m Jfidor. eod. ENa De jure Quiritum dr partibus ejus. Jtem De divifione 4 Conſtelutionum& earundem partibus, z 4 Extraneis] Has diclio non esf in Chronico Eufebiia De Hieronymo latinitate donato, ac locupletato(unde hac videtur ſumpfalſe Ifidorus) neg in leg..$. 2.. ad leg. Falc.ubt reſerun- tur propria verbæipfins kegu. Eft tamen apud Ifidorum enam in codicibus manuſcripti. C. VII. ꝙ Qua ſit Lex Satyra. Atyra a verò lex eft, quæ de pluribus fimul rebus l0- quitur, dicta à copia rerum,& quaſi a faturitate:unde & Satytam ſcribere, eſt poëmata varia condere, ut Hora- tii, Juvenalis,& Perſii. rS Satyra[ In altquot Gratiani manuſcripti- codicsbus,& uno Ifidori legitur, Satura, de qua ira Feflus: Satura eft ci- bi genus ex variis rebus conditum;& eft lex multisaliis conferta legibus. Itaque in ſanctione legum adſcribitur; nevé per faturam abrogato, aut derogato,& alia quadam in hanc fententiam. C: VIII. Que fnt Rhodia leges.; Ro b leges navalium commerciorum ſunt„ab t infula Rhodo cognominatæ, in qua antiquitùs mer- catorum ufus fuit. DISTINCTIO III I Maes ha fpecies ficularium legun partes funt, Sed ps gusa conflisutio alsa est Civilis, alia Eoclefiafiica: Ci- vilis verò ſorenſt, vel civile jus appellatur: quo nomi- ne Eccleſlaſtica conſtitutio appelletur, videamus. Eccleſia fica cone flitutio, Canonis nomme cenfitur, Quidautem fit Canon, Mido- rus in lsb.6. Etym. c, 16. declarat, dicens. G©. I. Qud ſit Canon. Anon Græcè, Latinè regula nuncupatur. C. II. Vude dicatur regula. Egula c di&a eft, eò quòd rectè ducit, nec aliquan- do aliorſum trahit. Alii verò dixerunt regulam di- étam, vel quòd regat, vel quòd normam rectè vivendi præbeat, vel quòd diſtortum, pravumque d corrigat, 2 pS. Q Porròcanonum alit fant decreta Pontificum, alii flde tuta Conciliorum. Concikorum verd alia fant umiverfàlta, alia provinciala, Provincialium alia celebrantur auctoritate Pone tificu Romand prafènte videlicet Legato fana Romana Ecileſia: alia verò authoritate Patriarcharum, vel Primatum, vel Metroe politanorum ejuſdenn prouancia, Hac quadem de generalibuus rer Kulis entelligenda ſunt. ¶ Sunt autem quædam pri vata le ger, tam Eccleſiaſica guàm fèculares, qua privilegia appellantur, De quibus in s, lib. Eiy- mol, cap. 18. Iid. att. C. III. 9 Quid ſft privilsgium. Rivilegia ſunt leges privatorum, quaſi privatæ leges. Nam privilegiũ inde 1 dictũ eſt, ꝙ in privato feratur. 1§ Privilegium} Ciceros. l. de legilius hac halet: Majo- res noſtri in privatos homines leges ferri noluerunt, id eft enim privilegium. Lerum non ſemper eãdem notione hanc vocem uſurpari ſolitam fulſſe. Budaua,& alii notarunt. 3 ꝑs. Cfßcium verò ſeculartum, ſiuve Eccleſiaſticarum legum eft, precpere quod neceffe es} fieri T, aut prohsbere quod malum est fieri; velpermittere licita, ut premium petere; vel eiam quadamilicsta, ut dare libellum repudii, ne fiant graviora. Unde ineòd, lib..19. Wid., firibsr dicens: 14 Fieri] Qua fiquuntur, in aliquot vetuftis codicibus fie habentur: prohibere quod malum eft fieri; permitere vel quædam licita, ut præmium petere, vel quædã illicita,&c. C. IV. Quod fit officium Legis. oas autem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat præmium: ant vetat, rarum virginum nuptias nulli petere liceat: aut punit, ut quĩ cædem fece- rit, capite plectatur: ejus enim præmio, aut pœnã vita moderatur humana: divina i autem præcipit e, ut ¶ Dili- ges Dominum Deum tuum. 1 Divina] Hinc uſque ad finem non funt in codicte a al. Satura. Iſidor.:bid. cap. 16. b Iſid. ibid. c. 13. c Ifid. Leige n al confitutiones, O Iſid. ibid.c. igs ibid, Q pravum guicgsd) orig,© Dent, 6, bm ——— bu jilm: gwe A Dominum Deun p indak n tanſlirtend futam, pf d

condere, utka uferipti cedinta, egumadf tog dugula rorum funti ntiquitüs ni artes funt é oelefiafica$(+ tyr: guo nimi celefiafiica cone Canon, Tido- I, nec aliquas. r regulam di- retè yiv end cor. rigat, fium, alii fe yverfila, a alia „foritate Pote mant Eclefar ym, vel Mere  to selefiafiee qu y Ai A Wy privata g matof fe chabet: Majo noluerunt,! dem atn phant Arant ficaram h mt p gul malt fere 3 yl eia gau 1074. Anál nhi okiiiuh nirerev ke pe ihihtt t W + a A Diſtinctio IV. bns Ifidors:: negue in aliquos exemplaribus Vaticanis Gratan: In aliis verd, omifiá voce, divina, legitur, aut præcipit,ut, diliges Dominum Deum tuum. DISTINCTIO IV. è I Aufa verò confitarionis kgum:€ft, humanam coer- cere audaciam,&nocendi facultatem refrenare, ſicut in eod...c. 20. Iſid. teftatur, dicens. C. IL Quare Leges fala fint. Actæ autem leges, ut earum metu humana cor- Fow audacia,tutague fi fitinter improbosinnocentia, & in ipſis improbis formidato ſupplicio refrenetur au- dacia& nocendi facultas. 2 ps. Pra terea in ipſa conſtitutione legum maximè qualitas conſtituendarum eſt obſervandaut continsant in ſe honeſtatem, ju- ftitiam, poffibilitatem, conuemtentiam,& catera, qua in col. lib. Ii- dor, enumerat, dicens. C. II. Qualis debeat eſſe Lex. Rit à autẽ Lex honeſta, juſta, poſſibilis, ſecundùm na- turam, ſecundum patrię conſuetudinè, loco 7 eonveniens, neceſſaria, utilis, manifeſta quoq;, ne a liquid per obfturitatemin captionem I contineat;nullo privato commodo, feu pro communi civium utilitate eonſcripta. 1In captionem] Antea legebatur, in cautum captio- ne. Reſtiiuta eft vera leclio ex codictbus Ifidors manufiriptis lib. y eap. 21.& ex impreſſu etiam lib. 2. cap. 10. ubi eadem ſeriblun- twr, partsmg, ex antiquis Gratiant exemplaribus, a quibus abest difio, cautum., Eimel vero locutsone utitur Paulus.s. ſentent. tit. 33. c. 2. Ne quis, inquit, in captionem verborum in cavendo incidat. 3 ps. Ideo autem in ipfa confitutione ifta confideranda fant, Guia cum leges infisiuta fuerint, non erit liberum i despfisy Ld oportebit judicare Jëcundùm ipfăs. C. DI. g Delegibus tunc e judicandum, cùm in- fiituuntur, non cum inftiruta funt. Vnde Auguftinus ast in lib. de vera religrone,c:3i. r b iftis temporalibus legibus,quanquam de his homi- nes judicent, cum eas inftituunt,tamen cùm fuerint in- ſtitutæ& firmatæ, non ticebit judici de ipfis judicare, fed fecunäùm ipfas. Legesinfiituuniur, cam promulgantur: fi firmantur, cim moribus tatenttum approbantur. Sicut enim moribus utentium in contra- reum, nonnullae Iiget hodiè abrogata ſuntzita moribus ltonttum ipſa leges confirmantur. Undesllud Teleſphori Papæ(qui decreuit, un ge- xeraliter clerici à quinquageſima I d ca aruabus& deliciu jejunem) quia morib us batentium aphroblatum non est, aliter agentes trani g eſlionis reos non arglit. 1 uinquageſima Poſ hoc verbum in cnlicibus impreſs f fequebarur, jejunandi propofitum ſuſciperent,& à car- nibus,& deliciis abſtinerent: ſed omnes fere manufiripti ha- bent eo modo, quo refiitutum eft. C IV.§ Seprem bebdomadıbus à carne,& deliciis ante Paſcha Clerici abffrneant, ‘Telefphorus urby Roma EFplſcopus omnibus Epifiopis epif. r Tatuimus, cut feptem hebdomadas plenas ante fan- étum Pafcha omnes Clerici in ſortemDomini vocati à carne d jejunent:quia ſicut diſcreta debet eſſe vita Cleri- corum à Laicor: ım converfatione, ita&in jejunio-bet} zur, ut mulier, ſi maſculum p eſſe diſcretio. É infi, 4q Hasergo í mnes Clerici à carne& deliciis jejune giliis, atque orationibus Domino inhæ ſtudeant. C. V. J Septimam hebdomadam.leſphorus Quadrageſima addit. Iem Ambroſius in lb. ſermonum 1. tem hebdomadaso- verò fœminam, octuaginta diebus à templi ceffe nt,& hymnis,& vi- eſſu: nune autem flari re die noctuque Decaufa& qualitate legis 6 eju% poteflate, Telefphorus Pontifex feptimam hebdomadam,& voca- tum eſt hoc tempus Quinquageſima, 1 JSermonum] Inventi ſunt Romaun Bibliotheca Valicana, é Motiolai en Bibliotheca Monaſterit C. Ambroſii ſermones alıgunot manufirspti, Ambrofii nomen preferentes, mter quos esb ſermo de Sexageſima, cujus initium eft: Adeft tempus, unde hoc caput fumptum e. Quodl ſimiliter de es capituls e fI intelligendum, quod B. Grego- rius Auguſtimno Anglerum Epiſcopo ſeribit, dicens. C. VI. G A Quinquageſima jejunandi propoſitum Samant, quos Ecclefiaflici gradits digni- tas exornat, D Enique a Sacerdotes,& Diaconi,&e reliqui omnes, quos dignitas eccleſiaſtici gradũs exornat,a quinqua- geſima propoſitũ jejunandi ſuſcipiant, quò& aliquid ad penſum ſanctæ inſtitutionis adjiciant,& eorũ, qui in cali ordine confiftunt, obfervantiam, ficut loco, ita relig one præcellãt. De ipſa verò dieDomĩnica haſitamus, quid- nam dicendum fit;: cùm omnes Laici& Seculares illâ die plus ſolito cæteris diébus accuratiùs cibos carnium appe- tant:& niſi novã quàdam aviditate uſq; ad medias noctes feingurgitent,non aliter fe hujus facri temporis obferva- tionem ſuſcipere putant: quod utique non rationi, fed vo- Iuptati, imò cuidam mentis cœcitati adſcribendum eſt: unde necà taliĩ conſuetudine averti poſſunt:& ideò cum venia ſuo ingen io relinquendi ſunt, ne fortè pejores exi- ſtant, ſi à tali conſuetudine prohibeantur. Ut enim ait Sa- lomon:“QAui mulium emungit, elicis fanguinem.)& pob pauca. a autem eft,ut quibus diebus à carne anima- lium lnem, ab omnibus quoque, quæ fementinam c carnis trahunt originem, jejunemus: à lacte videlicet, calco, ovis. Et pff pauca. ¶ Cæterùm piſcium eſus ita Chriſtiano relinquitur, ut hoc ei infirmitatis ſolatium, nõ luxuriæ pariat incendium. Denique qui à carne abſtinet, nequaquam ſumptuoſiora marinarum belluarum con- vivia præparet. Vinum quoque ita bibere permittitut d. ut ebrietatem omninò fugiamus:alioqui reſtat, ut omnia, quæ corpori libent, fimiliter faciamus. 4 Ps. Hac etſi legibus conſtituta ſune, tamen guia communt ufa approbata non ſunt, ſe non obfePvantes tranſgreſpionis reos non arguunt{ alioquun his non obedientes pr roprto pri vVaremur ho- nore; cam illi, qui facris nefisunt obedire canonibise, pë nitus offi- ciojubeantur carere fufiepto: nifi fortè quis dicat, hac nan decernen= do ejje flatuta, fed exhortanda confiripta, Decretum verd neceſitatem facit: exhortatio autem lileram voluntatem ex- citat, DISTINCTIO Y. 1 Æc, que de privilegiis, ér ceteris infia pofitis ps ſeripta funt, tam ſecularibus, quàm Eeccleſiaflicis legibus conveniunt, Nunc ad diſſerentiam na- turals juri,& caterorum revertamur. Naturale jus inter omnia primatum obꝛinet tempore,& dignitate. Cæpit enim ab exordio rationali creatura, nes variatur tempre, fed immutabile permanet.| Sed chm naturale jus in lige& Evangelho fùprà ie efè comprehenfum, quadam autera contraria his, qua ia lege latuta Junt, nunc inveniantur concefja, non videtur jus natua i samaa hilo permanere, In lege f namque Præcipiella- a, ſi ret, quadri ret in- 2 poff partum Ecclefiam ingredi non prohibeiur. ltem g mulier, qua menſtrua patitur, ex lea sx immunda effe reputabatur: nunc autemnec fiatim intrare Eca fiam, nec faire commanionis myſteria percipere: fiout necia, qua parit, vet tilud, guod gignitur, fatim pos? partum baptizars ohrbetur: Uadragefima fex feptimanas habet, cui addidit 1 Ņ Nunc ad differentiam] In vulgaiis legebatur, a Tvo par..cap.168. Pann... cap. læ2 b Ivo Par. A. cap 169. Pann. l zciz. Iuopar..c. ac. Pann..c. jα. dal, carne,& delictis, a Ivs par.&. ciad. b Proverh.3b.© al fimentivain, al. permittimur,€ Ex Gregor. infi, 25..1. hâc confanâh Le vut. 1à2. g lbid. i, e e A2

7 Decreti Prima Pars. Nunc autem ad doctrinam, Emendatum est ex uetuuſtu co- diibm e ex principio dift. 15. ubi hoc reperitur. C. I. PALEA. 1 3 Unde esdem Auguflino Anglorum Epzfiopo Gregorius a firibit, dicens. 6 enixafuerit mulier, poft quot dies intrare Ec- clefiam debeat, Teftamenti Veteris præceptione di- diciſti: quia pro maſculo xxxiij. pro fœmina verò IxVj. diebus debet abſtinere: quod tamen ſciendum, quia in myfterio accipitur.; ı 4 Palea] De Paleis universe in Prafatrone dictum est. Hac verò, cui primum praponitur nomen Palea, habetur etiam in manufiriptis exemplaribus( exceptis duobus Vaticanu: J é in quatuor, conj unctum est cum ſequenti capite, Si mulier. addirå ad illins imtum voce, Nam: quemadmodum est apud Gregorium., C. II 9 Mulier eni xa gratias actura Eccleſiam intrare hor eddem non prohibetur. 1 mulier eàdem horà, quà genuerit, actura gratias intrat Eccleſiam, nullo pondere peccati gravatur: voluptas etenim carnis, non dolor in culpa eft. Incar- nis autem commiftione voluptas eft: in ¢ prolis verò partu dolor& gemitus. Unde& ipfi primæ matri omni- um dicitur: d[In doloribus paries.) Si itaqueenixam mu- lierem prohibemus intrare Ecclefiam, ipfam ei pænam fuam, in culpam deputamus. G Mulierem enixam, vel quod ab ea genitum fuerit edem horå nihii prohibet baptizari, C. III. Idem ad eundem. Aptizari e autem vel enixam mulierem, vel hoc, quod genuerit, fi periculo mortisurgetur,vel ipså horå eâ- dem,quå gignit,vel hoc,quod gignitur,eâdem,guå natum eft, aullo modo prohibetur: quia 1 ſicut ſancti myſterii gratia viventibus, atq; diſcernentib. cum magna difere- tione providenda eſt: ita quib. mors imminet, ſine ulla dilatione offerenda eft: ne,dum adhuc tempus ad præ- bendum redemptionis myſterium quæritur, intervenien- te paululum morã, inveniri non valeat, qui redimatur. 1Quia ficut] Hincufque ad ver, Ne dum. addita fant ex Bi Gregorio. Autequam puer abladletur, vel mater purificetur, ad ejus ouncubitium vir non accedat. CIV Item. D f ejus verð concubitum vir fuus accedere non debet, quouſque qui gignitur, ablactetur. Prava autem in conjugatorum moribus conſuetudo ſurrexit, ut mulieres filios, quos gignunt, nutrire contemnant, eoſque aliis mulieribus ad nutriendum tradant: quod videlicet ex fola caufa g incontinentiæ videtur inven- tum; quia dum fe continere nolunt, defpiciunt lactare, quos gignunt. Hsæ itaque, quæ filios ſuos ex prava con- fuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nifi purgatio- nis tempus priùs tranfierit, h viris fuis non debent ad- miſceri: quippe cùm& fine partûs caufa, cùm in con- fuetis menftruis detinentur, viris fuis mifceri prohibe- antur:ita ut morte lex ¿ facra feriat, fi quis vir ad men- ſtruatam mulierem accedat. Quz tamen mulier, dum ex conſuetudine menftrua patitur, prohiberi Ecclefiam intrare non debet; quia ei naturæ fuperfluitas in cul- pam non valet imputari;& per hoc, quod invita pati- tur, juſtum non eſt, ut Eccleſiæ ingreſſu privetur: Novi- mus& namque, quòd mulier, quæ ſanguinis fluxum pa- a sap. 10. ad interrogata Aug. Anglorum Epifèopi. b Gre- ferius ibidem continenter, Beda libi 1, de hiſt. Angl. cap. 27. Necolans ad confùlta Bulgarorum, cáp. 68. c nam in prolis prolatione gemitus. Jorg. d Gen. 3. e Greg. shid; conti- nenter. Burch....32. lvo par.t, c. 62. f Greg tbid. continens ter.Nicolaus ad conſulta Bulg..68. Beda lib, 1de hift. Angl. c. 27. Ivopar. 8. cse g al carnis incontinentsa, h anfierit.) erig, i Levitis, k Matih, 9. tiebatur,poft tergum Domini veniens, a veftimenti ejus fimbriam tetigit, atq; ftatim ab ca fua infirmitas recefit. Si ergò in fluxu fanguinis pofita, laudabiliter potuit Do- mini veſtimentum tangere, cur, quæ menſtruum ſangui- nis patitur, ei non liceat Domini Eccleſiam intrare?& mfiå. ꝙ Si igitur benè præſumpſit, quæ veſtimentum Domini in languore pofita tetigit, quod uni perfong infirmanti conceditur, cur non concedatur cunétis mu- lieribus, quæ naturæ ſuæ vitio infirmantur? Sanctæ autem communionis myſterium in eiſdem diebus perci- pere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione ma- gna percipere non præfumit, laudanda eft; fed fi perci- Piat, non judicanda. Bonarum quippe mentium eſt, ibi etiam[aliquo b modo] culpas fùas agnofcere, ubi cul- pa noneft; quia fæpè fine culpa agitur, quod venit ex cul- pa. Unde etiam cùm efurimus, fine culpa comedimus, quibusex culpa primihominis factũ eſt, ut efuriremus, DISTINCTIO VIL Via verd de natura fuperfiustate firmo cæpit haberi, quæ- ritur, an post illufionem, qua per fimnium fòlet acciderey vel corpus Domini guilibet accipere valeat; vel fi Sacerdos fit Jacra inpſteria celebrare. gq De multiplici genere Illufionis. C. I. Dehu ita firib: B. Gregorius Auguſt. An- glorum Epiſcopo, reſp. Ii. Eftamentum veteris legis hunc pollutum Domi- no dicit,& niſi lotum aquà, etiam ufque ad vefpe- ram d intrare Ecclefiam non concedit.€ men aliter intelligens populus fpiritualis, quafi per fo- mnium eum illudi reputat, qui tentatus immunditia, yeris 1 imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed la- vandus eft aquå, ut culpam cogitationis lachrymis ab- luat:& nifi-priùs ignis tentationis recefferit, reum fe quaſi uſque ad veſperam cognoſcat. ¶ Sed eſt in eadem illuſione valdè neceſſaria diſcretio, quæ ſubtiliter penſare debet, ex qua re accidat menti dormientis. Ali- quando enim ex crapula, aliquando ex naturæ ſuper- fluitate vel infirmitate, aliquando ex cogitatione con- tingit. Et quidem, cum ex naturæ ſuperfſuitate, vel in- firmitate evenerit, omnimodò hæc illuſio non eſt timen- da: quia hanc animus neſciens pertuliſſe magis dolen- dus eſt, quam feciſſe. Cùm verò ultra modum appetitus gulæ in ſumendis alimentis rapitur, atque idcircò humo- rum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquẽ reatum, non tamen uſq; ad prohibitionẽ percipiendi fa- cri myſterii, vel Miſſarũ ſolemnia celebrãdi, cùm fortaffe aut feſtus dies exigit, aut exhibereg myſteriũ pro eo,quòd Sacerdos alius in loco deeſt, ipſa neceſſitas compellit. Nam ſi adſunt alii, qui implere myſterium valeant, illu- ſio per erapulam facta, à perceptione ſacri myſterii pro- hibere non debet, ſed ab immolatione ſacri myſterii ab- ſtinere, h ut arbittor, humiliter debet, ſi à2 tamẽ dormien- tem turpi imaginatione illuſio nõ concuſſerit. Nam ſunt, quib. ita plerunqʒ illuſio naſcitur, ut eorum animꝰ etiam in fomno corporis pofitus; non fœdetur turpibus ima- ginationib'. ¶ Qa in re unum ibi oſtenditur, quòd ipſa mens rea non fittunc, 3 fed fuo judicio penitùs libera, cùm fe,etfi dormiēti corpore nihil meminit vidiffe,tamē in vigiliis corporismeminitin ingluviem cecidiffe.Si ve- ròex turpi cogitatione vigilantis, oritur illufio in meñn- te dormientis, patet animo fuus reatus. Videtenim,à qua radice inquinatio illa procefferit; quia+ quod co- a al. humiliter venens. b addita funt ifladua vo- ces ex B. Greg.€ Beda, c ex 1, interrogatione Auguft. sAna glorum Epuſcopt. Beda l. 1. hif: Anglor. c, 27. Burch, ls:cap, 43» Ivo.par...52. Pann....160. Polyc. l3. 112.16. d al. veſte- rum,€ paulo aliter in original.& apudl cateros collectores. f al. guia. due par. gcu, g al. exhiberi. h al. alſtineri. i Ai, git gita? p G Veris, den G molen vanis a dluhu fannin f natat nennt; qu idari& 3 A Nor firita exem) et anter cater

ac cementum ti moſcer nole luonh, Ans tum Domi- yuead vehe- Quod e tè quafi perh immunditit tur. Sed ly achrymis ab rit, reum eſt in eadem f fubtilite nientis, Ali ature fuper itatior uitate, vel i doler ritNi nin yani etan Diſtinctio VI. gitavit ſciens, hoc pertulit neſciens,& 4 propter talem gna diſcretio inter ſuggeſtionẽ,& delectationem,& inter pollutionem à ſacro my ſterio eà die abſtinere oporteꝛ. delectationẽ, atq; conſenſum, udicem ſui faciat animum 1 J Veris] Inplkriſſ codicibuus B. Gregorii, é apud Be-| præfidem.Burchard.judicem fui præſidere anĩimum. Reliqua dam,& en colleckione Conciliorum Colona 1530, impreffa, legitur vanis: in aliquidbus verò B. Gregorit codicabus, variis: fad ob glof fam non est mutatum. 2q i tamen] In Codicibus B. Gregors,€r apud Bedam eff, fi tamen dormientis mentem turpis imaginatio non concufferit. In collochione verò Ifidori etiam manuſeripta ſi tan:in animum dormientis turpes imaginationes con- cuſſerunt: quem ſenſum retinet etiam lectio Pannormiæ: nam Burchardus,© Ivo parum ab originals difirepant. 3 Q Non fittunc, fedfùo] Omnza ferè Gratiani manu- firipta exemplaria habent, vel fuo: Ceteram magna hoc loco eſt enter cateros collectures,& Bedam& B. Gregors: codicis va- tretas, In colleđione Ifidor: etjam manufêripta est, quain re u- num ibi oftenditur; ipfa mens non reai nectamen ſuo judicio libera, Veram obcodicums varietatem nehal est in con- textu mutatum, 4$| Et propter} Hec ufque ad finem, neque in codicibus B. Gregorii, neque apud Bedam„negue an tribus uetuſtis Gratiani exemplaribus habentur, Sunt ramenapud Burchardum, Ivonem, Pannrmiam,& Poſycarum. G Tectatum nondicitur perpetratum cogitatione ſolum, ſed delectatione& conſenſu. C, II- PALEA., I 8 Ed à penſandum eſt, ipſa cogitatio uttum in fugge- ſtione, an delectatione, vel(quod majus eſt) peccati conſenſu acciderit. Tribus enim modis impletur o- mne peccatum, videlicet ſuggeſtione, delectatione, con- ſenſu: ſuggeſtio quippe fit per diabolum’, delectatio per carnem, confenfùs per fpiritum; quia&:b primò cul- pam ferpens ſuggeſſit, Eva velut cato delectata eſt, Adam velut ſpiritus conſenſit. Et neceſſaria eſt magna diſcretio, ut inter ſuggeſtionem 2, delectationem& conſenſum judex ſui animus præſideat. Cùm enim malignus ſpiritus peccatum ſuggerit in mente, ſi nulla Peccati delectatio ſequatur, peccatum omnimodò per- petratum non eſt: cùm verò caro delectari cœperitʒtune peccatum incipit naſci: ſi autem etiam ad conſenſionèm ex deliberatione deſcendit, tune peccatum cognoſci- tur perfici. In fuggeftioneigitur, peccati femen eft,in delectatione fit nutrimentum, in conſenſu perfectio. Et fxpè contingit, ut hce, quod malignus fpiritus feminat in cogitatione, caro in deleđtationem trahat, nec ta- men animus eidem delectationi conſentiat. Et cùm caro ſine anima delectari nequeat, ipſe tamen animus car- nis voluptatibus reluctans in delectatione carnali ali- quo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradi- cat, nec conſentiat,& tamen delectatione ligatus fit, ſedlligatum ſe vehementer ingemiſcat. Unde& Ile co- leſtis exercitũs præcipuus miles gemebat, dicens s:[Vz deo aliam legem in membrty meis, repugnantem legt mentis meg, C captivum me ducentem inlege d peccati, qua es} an mem- bru meu.] Siautem 3 captivus erat, minimè repugna- bat: quapropter& captivuserat,& repugnabat. Igi- tur legi mentis ejus, lex, guæ in membris eft, repugna- bart: fi autem repugnabat, captivus nonerat. Ecce ita- que homo eft(ut ita dixerim) captivus,& liber: liber ex juſtitia, quam diligit; captivus ex delectatione, quam portat invitus. 1$| Palea] Abest hec Pales non folim à primo dr decimo Vaticanis, verum& ab aliis, gua aliquot Paleas habent. Ru- brica auzem abest ab omnibus, Tn quibus enim caput hoc reperitur, sonjunélè ponitur cum ſaperiare, quemadmodum etiam apud Bur- thardum& Ivonem. 2 M.Suggeftionem] Sic emendatam eF ex original:, à Guo parum diferepat Ivo: antea legebatur,& neceſſaria eſt ma- ferè ut Gratianus. Apud Bedam verò,& inter ſuggeſtionem. atque delectationem, inter delectationem,& conſen- fum judex fui animus præfideat. In collectione Ifidors, 8€ neceſſarium eſt magnã diſcretione inter ſuggeſtionem, & delectationem atque conſenſum judicem ſui prodere animum. 3 Q Siautem] Magna etiam hoc loco coditum varietas efl. Bꝛe veſßima,& fati integra lectio eſl in codice epiſtolarum B. Gre- Lorti, olim Lutetia impreſſo. Si autem captivus erat, mini mẽ pugnabat,&c. pugnabat auitem, quapropter captivus non erat. Ecce itaque,&c. G Quandi fit peccatum nocfurnis imagmibius illudi. C. III. g IremlIfidorus.g. fêntentiarum, de ſummo bono, cap. 6. No a eft peccatum; quando'noléñtės imaginibus nocturnis illudimur: ſed tunc eſt peccatum, ſi, an- tequam illudamur, cogitationis affectibus prævenimur. Luxuriæ quippe imagines, quas in veritate geſſimus, ſæpè dormientibus in animo appatent, ſed innoxiæ, ſi non concupiſcendo occurrunt. Qui nocturnã illuſio- ne polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogi- tationum ſeſe petfentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentatetur, culpæ ſuæ tribuat, ſuamque immunditiam ſtatim fletibus tergat. Eas itaq b reſpondetur. In Lege, dr in Evangelo naturale jas continetur; non tåmen quacunque in Lege& Evangelso invente untur, naturali juri coharere probantur. Sunt emm in Lege qista dam morala praecepta, utnon occides é i quadim myfiica, utpote ſacrifictorum pracepta, ut de agno,& alia ſimilia hin. Moralia mane data ad naturale jus ſpectant, atque ideò nullam mutabilitatem reo cepeſſe monſtrantur. Myſtica verò, quantum ad ſuperfictem, à ná- raralt jure prubamur aliena e quantum ad moralem intelligentiam ꝛnveniuntun ſibi annt æu, ac per hoc, eiſi ſecundum fuperficiem Via deantur eſſe mutata, tamen fecundum moralem intelligentiam mutabilitatem neſetre probantur. Naturale ergò jus ab eæordio ra- rꝛonalis creatura incipient, us ſuprà dictum eſt, manet immobile. Ius verè confaetudinis pos?‘naturalem legem exordium habuit, 1 ex quo homines convementes in unum cæperunt fimal habitare, quod ex eo tempore factum creditur, ex quô Cam™C civitatem adificáffè legitur: quod càm dilävio d propter bominum rarita tem ferè videatur extiniúm, poflea à tempore Nemroth reparas tum, five potins immutatum exiflimatár, cnm ipfe fimul cura aliis alos cœpit opprimere; alii ſud imbecillitate ejus ditioni cœ perunt effe ſubjettt, unde in Geneſt e legitur de eo ¶ Ccpit Nemroth robuſtus venator eſſe eoram A 1de, I hominum oppreffor© extintor, quos etiam ad turrim ædifican- dam allexit. I Q Idet] Ghiffa ordinaria ad iſtum locum ex Aleuino ita habet: id eſt, hominum oppreſſor& extinctor: quos al- lexit, ut turrim contra Deum conſtruerent. DISTINCTIO. VII. I Vs autem conſtitutionis cœpit juſtificatronibus, quas Do- gSmus tradidit Mauſi f, dicen,: LSi emeris ſervum He- bræum,&.] De condttoribus Legum. C.., Unde Ifidorus an lib. 5. Eiym.c. l. ait: MI“ gentis Hebrææ primus omnium divinas le- ges faeris literis explicavit, Phoroneus Rex Græ- cis primus leges, judiciaçueconftituit. Mercurius Trif- megiftus primus leges Ægyptiis tradidit. Solon pri- mus leges Atheniernlibus dedit. Lycurgus primus Lace- dæmoniis jura ex Apollinis authoritate confinkit. Nu- ma Pompilius, qui Romulo ſucceſſit in regno, primus leges Romanas edidit. Deinde, cùm populus feditiofos a Bedaibid. Burch, Ls..43. Ivo par,2. c52, b alcam pri- mam. c Romy. d alad gem. a lvop..cu2. b alata,© Genefig. d Geneſ. 7.€ Gee nefie f Exod, la, A 3

1I Decreti Prima Pars. a magiftratusferre non poſſet: Decemviros legibus feri- pendis creavit,qui leges ex libris Solonisin Latinum ſer- monem trånslatas, xII tabulis expoſuerunt. ..IL Nomina eorum, qut leges xil tabulae rum expofserunt. Uerunt b autem hi, App-Claudius T. Genucius, P. Se- ſtius, Sp. Veturius, C. Julius sÅ. Manlius, Ser, Sulpi- cius, P. Curatius, T. Romilius, Sp. Pofthumius. Hi decem viri legum conſeribendarum electi ſunt. Leges autem xe- digere in libris c primus conſul Pompejus inſtituere vo- luit: ſed non perſeveravit obtrectatorum metu. Deinde Cxſar cœpit id facere, fed antè interfe tus eft. Paulatim autem antiquæ leges vetuſtate, atq; incurià obſoleverunt, d quarum etfi nullus jam ufus eft notitia tamen neceſſa- ria videtur. NovæÆ leges à Conftantino Cælare cœpe- runt,& reliquis ſuccedentihus: erantq; permiſtæ,& in- ordinatx.Poftea e Theodoſius minor Auguftus,ad fimi- litudinem Gregoriani,&Hermogeniani codicem fatum confitutionum à Conftantini temporibus; ſub proprio cujufq; Imperatoris titulo diſpoſuit quem à ſuo nomi- ne Theodoſianum vocavit. —— EEE DISTINCTIO VIII. ^ Hert autem jus naturale g à conſuetudine,& cen- ps fe utione, Nam jure naturali omnta ſunt communia omnibus: quod non Jolum inter eos ſer vatum credi- zur, de quibus legitur h[Multitudinis autem credenti- umerat cor unum,& anima una, Cc.] verum etiam præ- sedenti tempore a Phslofèphis traditum invenitur, Unde apud Pla tonem illa csvitas juſtiſimè ordinara traditur, in gua guig pro- prias nefit aſſectus. Iure verd conſuetudinis, vel conſtitutionis hac mum est, iilud alterins. C. I. g Iure divin omnta funt communis omui- bus: jure verò conſtitutionis, hoc maum, illud alterius est. Unde Auguftinusaz, traf..ad c, r. Ioannis Uo. i jure defendis yillas Ecclefiæ r.? divino, an a no? Divinum jus in ſcriptu is habemus, hu- manum jus in legibus Regum. Unde quisque poſſidet, quod poſſidet? Nónne jure humano? Nam jure divino [Domni k est terra,& plenztudo ejus.| Pauperes,& di- vites Deus de/ uno limo fecit,& pauperes& diyites unate upp at. Jure tamen humano dicitur m, hæc villa mea eſt, hæc domus mea, hic ſervus meus eſt. Ju- ra n autem humana, jura Imperatorum ſunt: quare? Quia ipfa jura. humana per. Imperatores&'Regés fecu- U Deus diftribnit generi. humano. Item ibidem paulo in Tolle 2 a Imperatorum,& quis audet dicere, mea ef illa villa, aut meys eft iile Tervus, aut domushæc mea ef? Si autem, ut teneantur ifta áb ho- minibus regum jura fecerunt, vultis, ut reticeamus le- ges, ut gaudeatis,&c. Item ibidem paucis interjects. A Le- gantur leges o, ubi manifeſtè præceperunt Impera- totes, eos p, qui præter Eccleſiæ Catholicæ commu- nionem uſurpant ſibi nomen Chriſtianum, nec volunt inpace colere pacis auctorem, nihil nomine Ecdefig audeant poſſide Sed quid nobis& Imperatori? Sed jam dixi, de jure humano agitur, Ettamen Apoſtolus g voluit ferviri Re zib 1s, võluit honorari Reges,& dixit [Re gem reveremi c pollefioni? Per jura Regum poſſi iones. Dixiſti, quid mihi& Regi? Noli nestuas, guia ipfa r jurahumana re- ors ibidem continenter. c di, li- € tvop..o, Pann t2. cigg. n Aitor.g. 1 bros.| exoltvennt j g Anfel..12c.62. Nolite dicere, quid mihi;& Regi? * ł De juris naturalis, conſuetudinis È cn- ſtitutionis differentia. nunciaſti, quibus poſſidentur poſſeſſiones. 1J Eccleſiæ] Hac diſtis non et apud g. Auguſtinum. Nam. ib: agit contra. Donariſtas, gui legrbus Imperatorum vallas fibiadempras,© Ecclefia catholica attributas effé querebantur. Quare, cùm Donat:fie dicerent, Villas noftras tulerunt: fundos, noftros tulerunt, steosipfè conviucat, nullum jus in tku habue, aut babere, quibufdam prepofitss eddit ifla: Quo juredefendis villas? diyino,&cç. Etr enfra r. qe T. c, fique calſa. uli Gratianus citat inttium ſuljds capitis, iſta diclts, Ec- cleſicæ, non haletur. Eff tamen apud Anſelmum, Iuonem& w Pannormia, locis indicatis. 2 Q Tolle] Quoniam glyfa olſtitet, ne amnia ewendaren- tut, aut addarentur, quacunque addenda videbantur, placuit ine tegrum apponere lacum B. Auguſtans. Abud ipfum getur poi ver. humano, antecedenti; paragraphi, hac fèguuntur: Vultis legamus. leges Imperatorum,& fecundùm ipfas aga- mus de villis? Si jure humano vultis poffidere, recite- mus leges Imperatorum: videamus, fi aliquid volue- rint ab hæreticis poſſideri. Sed quis mihi eſt Impera- tor? Secundùm jus ipſius poſſides terram. Aut tolle jura Imperatorum,&.guis audet dicere, mea ef illa villa, aut meus eft ille fervus, aut domus hæc meacitt Si autem ut teneantur ifta ab hominibus„jura accept- runt Regum, vultis recitemusleges, ut gaudeatis, quia vel unum horum habetis,& non imputetis, niſi man- fuetudini columbæ, quia vel, ibi vobis permittitur pere manere? Leguntur enim leges manifeftæ, ubi præcepe- runt Imperatores, 8e. 2 pars. ¶ Dignitate verò jus naturale fimmliter prævalet con- ſaetudeni,& conſtitutioni. Quaæcunque enim vel moribus recepts ſunt, vel ſariptis comprehenſa, ſi naturali jurt fuerint adverſa, uaus Cerrrita habenda ſunt. ka I g Adverts naturale jus nulli gusce guam agere licet, Ug. a contra. mores hom morum diverſitate vitanda ſunt, civitatis, aut gentis conſuetud nullà civis, aut peregrini libidine vio omnis pars eſt ſuo univerſo non Deus aliquid contra morem, aut jubet, etſi nunquam ibi factum éft, itia, pro pactum inter ſe lege firmatum, tur. Turpis enim Cùm autem tum quorumii D ibet ciendum éf;& í omiſſum, inſtaurandum eſt;& ſi inſtitutum non etat, inſtituendum Si n Regi licet in civitate, cui é regnat, jubere aliquid éque ante illumqu{quam, nec ipie unquam jullerat, non itra ſocietatein Ci- vitatis ejus Obtemperatur, imò contra ſocietatem non obtemperatur;(generale qı tuim éft'focietatis humanæ, obedire Regibi a) ò magis Deo re- gnatori univerſæ creaturæ ſuæ, quæ jufſerit, ſine dubitatione ſerviendum eſt? m in poteſtatibus ſocietatis humanæ, major poteſtas minoti ad obedien- ponitur, ita Deus omnibus, Q Radrcirns-eft evelendi/ Item Nicolaus Papa ſaittuds. Archie o Ç Caput hoc est ex epiſtola Nece lam Beatitudinis t liorum Pontificum e; lai, gue smes 7 Etacq; unã cum Altts eji lis manuſeriptis Romæa, en Bibliotbe- ca Mnaſterii Domunicanorum, ex gua hoc caput emenda- tum est. N Ala c conſuetudo, quæ non minũs, quàm pernicio- fa corruptela vitanda eſt, niſi citius radicitùs evel- robi X Varig a pra 1 legibus venerari,& pi ivilegio- ò celebrari. —— latur, in privilegicrumjt il mitur,& in- mpriones, celer- cipiunt pravaricatione rimè non compreſſæ, rum more perpe 1 Gen,2. M dist na, jure Imperatorum: Quare?) orig 7 Lod. Theod.16.tir..c piits P al. ut. al.ad pja.) orige a ive a Iun p. A. c. iyb. b al. in gra, c Ivo...203 Pann...t. sha | d al, vana, g Veritatl s econluer Havoi Dor Ünit Egok

+ b 0 te Diſtinctio VIII. C. IV. ꝙ Veritati& rationi conſũstudo eft poffponenda. Irem Auguftin, l3: de Baptifino, contra Donatifias, ció: a Eritate l manifeſtatà, cedat conſuetudo veritati: pla- nè reſpondeo, quis dubitet veritati manifeſtatæ de- bere conſuetudinem cedere? Item c. Nemo conſuetudi- nem rationi,& veritati præponat, quia conſuetudinem ratio& veritas ſemper excludit. C. V. 9 Quclibet conſuettudo veritati edn Poſe ponenda. Item Gregorius i VHimundo d Averſano Epiſcopo. Le conſuetudinem fortaſſis opponas, advertendum eſt, quod Dominus dicit) ¶ Ege ſum veritas& uita.] Non dixit, Ego ſum conſuetudo, ſed.veritas. Et certè(ut Bea» ti Cypriani g utamur ſententià) quælibet conſuetudo, quantumuis vetuſta, quantumvis vulgata, veritathomni- no eſt poſt ponenda,& uſus, qui veritati eſt contrarius, abolendus. Gregorius] In aliquot manuſeribtis;& apud Iuanem e, Gregorius v1I. Et hujus Pontificatu Guitmundus Aver Janus Epifiopus feripfit de corpore© fanguine Domine contra Be- rengartum, qui liber eatat. E .VI. G Veritate revelatd, conſuetudinem ſibi cedereoporiet. liem Auguſtin. Jbg. de Baptiſino contra Donatiſtas; cap. h Ui: contemptã veritate præſumit conſuetudinem ſequi, aut circæ fratres invidus eſt& malignus, qui- bus veritas revelatur, aut circa Deum ingratus eft, cujus Inſpiratione Eccleſia ejus inſtruitur.& in I In Evan⸗ gelio ¿ Dominus, Ego fum, inquit, verstas: nondixit, ego fumconfietudo. Itaqueveritate manifeftatà; cedat con- ſuetudo veritati.& J. Revelatione factà veritatis, cedat m confuetudo r veritati: quia& Petrus u, qui priùs cix- cumeidebat, ceſſit Paulo veritatem prædicanti. iuffd. Cum Chriſtus veritas ſit, magis veritatem, quàmcon- ſuetudinem ſequi debemus: quia 2 conſuetudinem ra- tio& veritas femper exclüdit. 1Cedat conſuetudoq) Apud B. Auguſtimum, E. Ivo- nem,& in Panmrmia legitur, cedat error. Sed verè B, Auguſti- BUs ex ipfinfmetZofims verbis colliginguod zlle errorem appellabat, Julſſe conſuetudinem, Ira enim reſpondet: Noluit quidem iſte dicere, conſuetudinem, ſed errorem. Veruntamen, cum dicit: quia& Petrus, qui přiùs circumcidebat, ceſſit Pau- lo veritatem prædicanti, ſatis indicat quòd aliud etiam de Baptiſmo fieri ſolebat. 2 Quia conſuetudinem J. Verla hac ufque add H. nem, apud Ivonem,& Gramanum ſatis commodè hic adne» clantur repetita e verbls Felicis, gua referuntur Saprà 3 Ce-VC- Jitate. C. VII. ꝙ Confùetudo rations frufirà opponitur, Idem in lib. 4. de Baptiſino, cuntra Donatiſtas, cap. 5. Ruftrà, inquir 7 quidam, qui ratione vincuntur, conſuetudinem nobis obfieiunt, quaſi conſuetudo major ſit veritate, aut non id ſit in ſpiritualibus ſequen- dum, quodin m lius fuerit àSpiritu ſancto revelatum. q Hoc r planè verums qui ratrio;& veritas conſuetu- dini præponenda eſt. Sed cum confuetndini'vetitas u£ fragatur, nihil oportet firmis retineri. ---— a Subperfona Ziboſt lagenſin b Tuo...208.Pann..c. lot. Infta ead. c. qus contempta. c Tbid.cap.8. fùh perfina Felicis à Bus- lacenis. d al. Guitmundo.€ Ivo patr.4. c. 213, Pann....266, f lant. g Cyprranius in toto allò fao Concilio. Ñi Sub perfina Caflı Siccenfis, i ivo...234. IK Iöid. cap:6. Jab perfona Li- bofi Vagenfis, l lanig. m Japra ea..verirare Tbzd.cap.7 fub perfona Zofimia Tarafa. n Galat.2.© Ibadi cch. 9. fab perfi- na Honorats à Tacca. p fùpràea, c. veritate. q Hle refert B. sAuguflinta verba.Cyprramı in epif. ad Iubajanum. Tuop. z tap. De luris natúralu, eonfuatudini d confinio- I ms differentia. 4 C. VIII, ꝙ Rationem conſnetudo ampedire non debet. Item Cyprianus an epiſtola ad Pompejum, con- tra epiſtolam Stephani, VEENA quæ apud quofdam obrepferat, impe: dire non debet quò minũs veritas prævaleat,& vin- cat. Nam conſuetudo ſine veritate, vetuſtas erroris eſt: propter quod relicto errore ſequamur veritatem, ſcien- tes, quia& apud Eſdram à veritas vicit, ſicut ſcriptum eſt: ¶ Heritas manet, Er invaleſeit in aternum,& viuit, C obti. net in ſeculaſicularum.] Idem in epist. ad Iubaj anum, cerca medl. Ignoſci 1 poteft fimpliciter erranti ſicut de ſeipſo dicit Apoftolus Paulus, L Qus primò, inquit, ſli blaſph- mus;& perſecutor,& injursofus: ſed muſericordiam merui, quia ignorans feci,} Poſt ĩnſpirationem verò,& revelationem factam, qui in eo; quod exraverat, perſeverat, prudens & ſciens ſine venia ignorantiæ peccat: præſumptione cnim atque obftinatione quâdam' nititur, cùm ratione ſuperetur. 1,4) Ignofti]„Apud.-Cyprianum legitur, ignofci enim poteſt, e his antecedunt ea, qua leguntur fupra c. fruftrà. ujguë ad ver.revelatum. a G IX Des veritatem, non kaminum conſdetudinem ſequi oportet. Idem lib. 2. ep. 3. ad Cacilium. 1e ſolus Chriſtus audiendus eſt, non dèbemus atten- d Matth. 27. Hic eſn fius meuniere. 94: Ó par.gc.235, x HicB, Augufinna refpondet. dere, quidaliquis ante nos faciendum putaverit, fed d quid, qui ante omnes eft, Chriftus, prior fecerit. Neque enim hominis confuetudinem fequi oportet, fed Dei veritatem„cùm per Efajame Prophetam Deus logua- tur& dicat: ¶&ine cauſa aurem colunt me, mandata& doctri- nas homimum docentes. Liquidosgitur ex pramiſſis atparet, quòdl conſicetu- do naturali juri poſiponitur. I r DISTINCTIO IX. ps Uod antem d conſtitutio nuturali jurt cedat, multi- £ kici authoritate probatur: g Leges Prinapum narsrali juri prevalere non debent, PALEA 1 Autenim Auguſtinus ad Boniſactum Eömitem, epist. jo. IMperatores, quando pro falſitate contra veritatem Lconſtituunt malas leges, probantur bene eredentes,& coronantur perſeverantes: quando autem pro veritate contra falſitatem coniſtituumt Dònas leges, terrentur ſæ- vientes,& corriguntur intelligentes. Quicunque 2 ergò f legibus Imperatorum; quz pro Dei veritate feruntur, obtemperare non vult, acquirit grañde fupplicium.: Quicunque- verò legibus Imperato- rum, quæ contra veritãtem Pei feruntur, obtemperare non vult, acquirit grande præmium. Nam& temporibus Frophetarum omnes Reges, qui in populo Dei non prohibuerunt, nec everterunt, quæ contra Deĩ præcepta fuerant inſtituta, culpantur:& qui prohibuerunt,& evetterunt, ſuper aliorum merita lau- dantur. Et Rex ę Nabuchodonoſor, cùm ſervus eſſet ido- lorũ, conſtituit facrilegã legẽ, ut ſimulacrum adoraretur, fed ejus ĩmpiæ conſtitùtioni qui obedire noluerunt, piè, fideliterq́; fecerunt. idem hᷣtamen Rex, divino correctus miraculo, piam& laudabilẽ legẽ pro veritate conſtituit, ut quicunq; diceret bla ſphemiam in Deum · Sidrac, Mi- ſac,& Abdenago, cum domo ſua penitùs interiret. 14 Palea} ln exemplaribus antiquis Gratiani, in guia bus aut nuka, aut panca fant Palea, hoc loco habetur tañs C. I. a Efitaz. ég- b r, Emth..i. 6 Anfèlm, libr. 9. cap. 6. e Efa.29. Matth: 1f, f lvo par. 4. cap.r48. Pann-2, tit. 1453o g Danas h Ibid, i Desn vernm) orig

ùm verſte. Quicunque, uſque ad verſ. Nam& tempori- bus. Zn alii autem, in quibus ſunt, habetur integrum hoc caput, É fine mtaPalea. Elt autem totum in eodem B. Auguſtini loco.; 2 Q Quicunque] Commutatus etiam apud Ivonem,& in Pannormia est ordo verborum E. Auguſtini, apud quem, qui ma- retur pramium, priore, qur ſupplictum> pofleriore loco Po- nitur. Q Principes tenentur O ipfi-vivere legtbus C. 11. Itremex verbi Ifidori l3. fèntentiarum de fammo bono, c33. Uſtum 4 eſt, principem legibus obtemperare ſuis. Tunc enim jura ſua ab omnibus cuſtodienda exiſti- met, quando& ipfe illis reverentiam præbet. Principes legibus teneri fuis, necin feconvenit,& poffe damnare jura, quæ in ſubjectis conſtituunt. Juſta eſt enim vocis eorum auctoritas, ſi quod populis prohibent, fibi licere non patiantur. ¶ In aliquot vetuſtis exemplaribus caput hoc now habetur: in Galats verò conjunctum eod ſuperiori, E non habet rubricam. g Scripturis canonicis tractatorum literæ deferviunt, C. III. Idem Auguſtinus in Prologo libri ter- tit de Trinitate. 2 Oli c meis literis quaſi canonicis ſcripturis in- ps ſervire. Sedinillis,& quod non credebas, cùm| inveneris, incunctanter crede: in iſtis autem, quod cer- tum d non habebas, niſi certum intellexeris, noli fir- mume tenere. q In traatorum opufèulis multa corrigenda inveniuntur, .: 1V. Iidem ad Vincentium hictorem, lib. 4. de ani- ma,& ejusurggine, CAP. Ie NE non poſſum nec debeo, ſicut in ipſis ma Joribus, g ita multa eſſe in tam multis opuſculis meis, quæ poſſint juſto judicio,& nullà temeritate da- Innari. g In ſerrpris canonicis mendacia non admittuntur, C. V. Idemad Hieronymum, epift. t9. Go h folis eis fcriptorum, ¿ qui jam canonici ap- pellantur, didici hunc timorem, honoremque defer- ye, ut nullum corum, ſcribendo exiãſſe audeam crede- re: ac ſi aliquid in eis offendero, quod videatur contra- rium veritati, nihil aliud quàm vel mendoſum eſſe co- dicem, vel interpretem non a ſſecutum eſſe, quod dictum eſt, vel me minimè intellexiſſe, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantälibet ſanctitate, doctrinäque polleant, ¿ hon ideò verum putem, quia ipfi`ita fer runt, fed quia mihi r per alios auđtores, vel canonicas, vel probabiles rationes, quod à vero non abhorreat, per- fuadere potuerunt. ı Ç Mihi- per alios] Src eriam in mamiſcriptis so m gla.-spud B Auguſt inumm eit, mihi vel per illos aucto- es Canonicos, vel probabili ratione: nec multò fecus apud Yvonem. Alias verò nonnullas varietates fatis vifum es? in mar- Line indicare. G Libris veterum Hebrea volumina, novis Greca äuttoritartrern impendunt, ldem. I. uT veterum libr n fides de Hebrzis voluminibus examinanda ef, ita novorum, Græci fermonis nor- mam deſiderat. 1€ Idem| Hieronymi ad Lucr- nium Baticum epift 28. fèd mutata non elt inſcriptio ob glaſſam in verj. Orac, fer, C. VI. Varba buis ii as Verba hujus capitis fant B à Burch..ı5..£2. Ivo par.16. c. 43 b convenit fuf c Ivopar...17. Pann. l...120, d al exemp. e re jura certum habebas P. K. c. gm l2 1 auctorem ſcribendo aliquid erràſ G Pann. l prapolleant.) orig al. firmiter retinere,) orig. f Iuo ortbug. Jorig.& Ive. h ILVo par.& c. K. Pann. ann, f I tpturarurm li 2 pturarirmm i< orum k X Jerig. Ivò zniſhimt credamm. Decreti Prima Pars. 16 Nihil aulloritatis canonicis remanellit ſeripturti, ſi ad cas mendacta fuerint admiſſa. Irem Auguftinus ad Hieronymum, epifl. 9. i I aad Scripturas fan&tasadmiffa fuerint vel b officio- fa mendacia, quidin eis remanebit auctoritatis? Quæ tandem descripturis illis ſententia proferetur, cujus pon- dere contentioſæ falſitatis obteratur e imbrobitas? Lueris omnium Ebiſcoporum ſacra praponttur Scriptura. Item de Baptifino contra Dona- kiſtas, lib. 2. c. z. sneſciat ſanctam Scripturam canonicam, tam Ve- QE Novi Teftamenti, certis fuis terminis contineri, eamgue omnibus pofterioribus Epifcoporum literis ita præponi, ut de illa omninò dubitari,& dif ceptari non poſſit, utrum verum, vel utruin rectum ſit, quicquid in ea ſcriptum eſſe conſtiterit? Epiſcoporum autem literas, quæ poſt confirmatum canonem vel C. VII. .: VIIL feriptæ funt, vel fcribuntur,& per fermonem fortè fa- pientiorem cujuslibet in ea re peritioris,& per aliorum Epifcoporum graviorem auctoritatem, doctioremque d prudentiam,& perconcilia licere reprehendi, fi quid in cis fortèà veritate deviatum eft? | ¶ Ex dictis quorumlibet Ehiſcoporum contra divina man- data calumnia non colligantur C. IV. Idem ad Vincentium epiſt. æb. con- tra Donatiſtas. Oli e frater contra divina tam multa, tam clara, å Ntam indubitata teftimonia colligere velle calum- mnias ex Epiſcoporum ſcriptis, ſive noſtrorum, ſicut Hi- larit ſive, 1(antequam pars Donati fepararetur,) ipfius unitatis, ſicut Cypriani,& Agrippini: primò, quia hoc genus literarum ab auctoritate canonis diſtinguendum eft: non enim fic leguntur, tanquam ita'exe is teftimo- nium proferatur, ut contrà ſentire non liceat, ſicubi for- tè aliter ſapuerint, quàm veritas poſtulat. In eo quippe numero ſumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum Fab Apoſtolo accipere. ¶ Es ſi quid aliter ſabitu, 1d quoqut Deus:vobis revelavit. 2] 1 Q Siveantequam) Antea legebatur, five Cypriani, & Agrippini, antequam pars Donati fepararetur. Reffi- tuta est vera ieffio ex B. Auguſtino,& aliquot exemplaribus Grá- tiani& Ivone. Cyprianus enim, Agreppinus multo ante Doa nati[fthifma sin Ecclefia unitate deceffèrant: T ej qua in re erravit Aia sifja 2€ Revelavit] Izaenm originale, x Ivo, dr algust edie tiones Novi Teflamenti Sed tdem B. Aug linus in loannem trail, evelabit,& explanat. S. 45.33: O 98. Ó alibi fere fèmper leg Grace est àmoryap ei G Non debetur par autoritas canonicis firipturis,& expofitionibus edrum. C. X. Item ad Fortunatianum, epiſt. EA ae g quorumlibet difputationes, quamvis Ca- tholicorum,& laudatorum hominum, velut feri- pturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat falvå honorificentiå, quæ illis debetur hominibus, ali- quid in eorum ſcriptis improbare, atque reſp for- tè invenerimus, quòd aliter ſenſerint, quàm veritas ha- bet, divino adjutorio vel ab aliis intellecta, vel à nobis. Talis b ego fum in fcriptis aliorum, quales z volo effe in- tellectores meorum. i Q Exempli r. C. XI. 2t10 ſana praſertur. Idem ad Marcellinum de civitate —— ) orig. al. fuerint of- lye, l. 3, tit. 21. d al. f. l. 4. c. 58. vo p...236a h al, Qualis.) orig. Anta a Ivo p...2%6 c al. fùbr À l al tales Sana

V o Diſtinctio X. eot Jingi Ana 4 quippe ratio etiam exemplis anteponenda eſt: ¶num ſunt interjecta, non ſunt hoc loco in epiftola, negue in Polycar- 7 u i Ah- Å Gh l, r r nif, cui quidem& exempla cor acordant; fedilla, quæ tan-| po, neg apud elmum: ſed verbailla, Lex Imperatorum dhim, e tò digniora funt imitatione, quantè excellentiora pie-| non eft{upra legem Dei, fed fubtùs, à Burchardo dr Ivone tate. citantur ex decretis P tı Papa, c. 3. habentur autem in capitularibus àm ergo in naturali jure nihil aliud pracipiatur, quam quod adjectis. c. 17. reliqua autem habentur infia in hoc eodem capite, Deus vult fieri; nihilq, vetetur, quiam quod Dens prohibet fieri;|$.ecce quemadmodum, lalud, gamin divinis le- fuerintvel t denique cum in canonic a fèriptur anih gibu invenatur; divi ine verò leges nat ura con t: patet,guo òd C. II. g Nihil, quod Evangelicis regulis obuseta i guacungue divina voluntati, PR canonice fir. a contrarra pro- Imperatori agere licet. bantur, eadem& naturali jurt inveniuntur a fa. Unde gua- Irem Symmachus a Papa sn fexta Synodo i eungit divinar fi re, feu divinis k Komana, tempore Theodorici pofi a cenfentur, efler naturale j rri oportet. Conſti Regis. em cuſto dienti, aliquid contra divina mandata præſumere, nec quicquam, quod Evangelicis, Pre Pheticis, aut A ſtolicis regulis obviet, agere. tu lameng vel Ecclefi eculares, fi naturali jurtcontra- Non b licetImperatori, vel cuiquam pietat ria probantur, penitus ſunt excladenda, no dubit Í utrum reĝu * DISTINCTIO X C, III. g InEcclefiafircis caufis regia voluntas rit è Epilco b pa i 1 Sacerdotibus est pofiponenda. canone igi 3 ie y r3 E i z ps Onſimunones verò Principnim Eccleſfaſticis conſtitutio- tem Felix c Papa. rmonem f 7 i N GEk a pres a in tum eſt, hoc rebus veſtris eſſe falutare, ut cùm des S, A dio` 5. i 2 C DE FisxI a jura diſſol- fis Dei agitur, juxta ipfius conftitutionem Ni te- a doctiorer &ioren: 3 k DA giam Volunfatem Sacerdotibus Chriſti atis fubde- tehendi fa; k cenena, 4] Unde Nicolaus: p renon præferre,& ſacroſancta per eoru. ala po- i R in Con tiùs di{cere, quàm docere, Ecclefiafticam d formam fe- 5 drina mal· F qui, non- huic humanitùs feguenda jura præfigere, ne- Ege 1 Imperatorum que ejus ſanctionibus velle domina ri, cajus oane 4cone r controverfiisutendu tur Evangelicæ, ac canon Iet. Item: c Lex d Imperatorum non Dei, ſed ſubtũs. venian- Deusvoluittüx Pi s obvia-| menfùra co is diſp tumeliam diſponentis alta, tam chi re yelle salu rorum, fiout Ë Imperiali juc Yil ſtica jura diſſolvi. Ad quod oſtende ı ho- C. IV. g Bonis moribus, i retur, yipi Š 3 7 h a i run e, fcilicet Innocentii,& Gr; rum Pontificum, conflitut imò, guia}: i? u00, q teſtimonia. Sanctus f quidem Innocenti nep k e Item. f Onſtitutiones ę contra canones,& decreta Præſu- lum Romanorum, yelbonos mores, nullius 4# funt epiſtola ſua ad Al ait:[Nam quod fi E provinciis, ut diftinguendi A politani Epifcopi« t| momenti,| m novis aetu ad mobilitate— C. V.€ Qua Sacerdotum funt, Regibus uſur- fapt wga am commutari honoresque, aut divi erpeti, quas| parenon lacet. A pro fuis caufis faciendas duxerit Imperator.]Beatus> au- Item Nicolaus Papa I. zn epiflola ad Michaelen r, five Cypi tem Gregorius i Theotiftam patritiam, inter Imperatorem, cujus inttium est,[ Pro- cætera:| Si, inquit, is caufå conjugia debere dif- poſueramus.] ſolvi dicanti ſcier conceſſit, lex tamen divi modum E l ra difi fpe erium ¿veftrum fuis publicæ rej quotidianis admi- a ationibus debet effè contentum, non uſurpare= Domini folùm conveniunt. VI. 9 Dibunalia edla fi hoc lex humana Dk Ecce z quemad- | qui cleſiaſtic a Jo Poteſts ati fi rius Nazianzenuszs orátione ad cives i plenos,& Magt- poſtoli 18, 4 nendæ ſunt) ramus. s poitpo- licium aſſe- icit p &nobis poteftatem, i i principati ibus 1 extat in cod 2 Dominica dijftınét. 8. c. Mala. Titulus ar {fervus í n Dei, Rey us pofips © 3 OVU adice| mms nmm }, ＋/ a Er Calixtus epift.1. E inwmsanext Burchar. continenter,| capitulis IEE apud Grana b- Deufa 1, b. 7.'3. Dann: da2, c: 148: Polyc. eT exar plari c18. d al. Ec- dem. g Habe- tonis. f antea he fint.) o= 39.& 39: Denfäedi Burch. higie $ f Ma

De Conſtitutionibus 19 Principum, Decreti Prima Pars. 20 utorium Ec- C. VII. Unde Kaiia ait A 1d ect, lib. 2. con- tra literas Petiliani,.58. S: b inadjutorium veftrum e tiam terreni imper ges aſſumendas put n rep hendimus Fecit hoc Paulus e, cum adversus injurioſos civem Romanum fe effe teftatus eft. 1$ Ecclefix| Autor hujus rubrice caput hoc tta acce-| prt quafi kic ag satur de legibus Imperatorum ın favorem Eccle- s, cum ibi B. Auguftinus Petiiano,&. Donanifiis ba- 1 s concedat, legibus Imperatorum ipfis in adjutorum faum srèpeffe ,medò id fallaciter non- facerent, quod onvin- file €. VIH. Pontifices Reg 7 Kem y Nicolaus Papa I. inepifk 7. ad Michacs lem Imj atorem. iam d idem Meddo Deï& hominum, ho- Cie hriſtus Jefus, fic actibus propriis& dignita- tibus diſtinctis officia poteſtatis utriu{que€ diſcrevit pro- pria v, volens medicinali humilitate hominum cor- dx furfum efferri, non hümanå fuperbi è rurfus in in ferna 7: ut& Chriftiani Imperatores pro æterna ibus indigerent,& Pontifices pro curfi G Reges Pontificibus pro aternis, 4 bus pro temporalibus d. gent, gen ſu lium tantummodò rerum Imperialibus legi- ut quatenus ſpiritualis actio à carnalibi us fibt si ideò e milians Deo f minme fe nego- pepan bus inplicaret;-ac viciffim non g ille rebus ie vinis præfidere videretur, qui effet negotiis s fecularibus implicatus, I Q Huic capiti in codici bus smprefis erat prapofitus liic tr- tulus. Cyprianu oImperatori: NEM ltemporum rationem. ln manu criptis omnibus, excepto undecimo Vaticano, abest dictio, Imp © apud In po. Aliud put eft in eph acorar ad Michaelem Imperatsrem, quauncipit, Fropoſueramus ex quo refertur anftà diſtinct. 96. c. cùmad und curi altis verbis Pafieh rahal, ex guibus hac pene dent, Er fumptum est ex-Gelafioin tomo de Anathematts vin- guod est contré o- atori, quemadmodum liano E pifco no. Caterun integrum Hoc ca- aem, Nonum autem i tufum, J Inorsginaliest, propriam volens medi- luo habet, ut Gratianus fi, propria volens furfumef odicibus, Inno na fe CUI a ad veru juediftin {fuos volens ali humilitate s non humanå füperbiå rurſus intercipi, ut& Chriſtiani,&c. C. IX. 9 Imperatorum cuſtodir: oportet, Item Leo 1V. Lothario Augufto, ptis Imperialibus veſt um prædeceſſorum i r dien dis,& confervandis, quantum va- S,& valemus Chrifto propitio,& nunc,& in ævum ż nos confervaturos modis omnibus profitemur, Et fi fortaffe quilibet aliter vobis dixerit, vel dicturus fuerit, ſciatis eum pro certo mendacem. orumque| Epiflola hac non est inventa © in ifls verbi videtur fubeffe mendum, ex quo auftor 1 ndi occafionem fumpſerit, qui B Im- oribus, cujufmnodi fuerant pradeceffores Lotharii, at- ibuat tlud, quod Ifiderus de Ethmbis dictt, mmirum: Im- diſcrevit, medic Ñ a alafumi., b Ivo.4. cap.183. Paan, l2..153.© AG, 22. d Tvop a cap. 15b. infra diſt. 96. cap.cuùm ad verum.€.Ti- móth.2, f al. œ militant. B al ne, h Ivo pg.176, Pann. peratores folstos fuiffe appellari Pontifices: d de. gua re optimė Gela» fins in tomo de Anathematis vineulo, infià dijinë. 2r. Cl ros. Apud Ivonem legitur, veftris, noftrorumá que etia Pontificum& prædecẽ Morum: In Pannormia, noftris n ſtrorumque Pontificum,& prædec forum. Sed fortafı ſe catera quidem reclii apud Grattanum habent: tantummods anem, f brædeceſſorum, egt conjunſtio,&, Pannormia Enzficalitur, Im- os: furffe edere capztula, adhibitis in conji quod verifimum esf. Omninò hac, gua& eétare videntur ad capitula Car oli,& vL adouii ha fervaremandaverat. Namn ti Áa m ante diflis quemadmodume lium ibus regni Leone feribuntur, j ci, que Lotharius in univerfa lta bus Longobar dteis, lib. 3. tit. 5. Lothariuis ita conſtituiſſe Ua, quæ excerpſimus de omini noftri Cato- leg ai: Placuit nobis, ut cap capitulari bon. mem, glorioſiſſimi P li,& g enitoris noſtri Ludovici, Imperat. invictifſ l imi, his omnibus,& fidelibus noftris,& fané&tæ Ecclefix in regno Italiæ conſiſtentibus, per legem teneantur,& ſerventur: & quicunque horum capitulorum contem] tor extiterit, exag uta ſolidis cor nponatur. ld populo Romano, qut jure antiquo Romanorum uti prohiberetur, valid difþlıcuit: femes c: fin, nfřa ead. di) ngi potest: difeminatwsg, etiam rumor fatt, eandera effe E ac populi fêr j häcfè epi videtur purgare voluifje; Ot : Romanorum, cum eodem Lothar: iterum dili- fe tentiam., De guare Leo men poftea, pro con- | fèrvando jure ci Centtus egit: quod apparet ex ditto c, finalt, X. ꝙ Legis auctoritaer contra eam fit. em Joannes VIII Vee fili chariſſime, quia q tur, per leges diſſolvi meretur C. XI g E voran i. contra leges accipi- es Principum, ant regulas Patrum cone temni non licet. Item Gelafius Ruj O7*autem é le aut admonitiones p niſi qui impunitum mifium è? bi tantum zftimet tranſire com- €. XII ꝙ Leges Romanorum Principam firvanda funt mnibus. odorico Re ab Jtem Ertum d efm norum ꝓrine ipum, ſtodiendas eſſe præce am beati Petri Ap velle ſevari. C. XIII. Q Romana Lex nulliss temeritate debet corrumpi. HemLeolV. I Eftram 1 flagitamu nus Romana lex vi erſis procelli & pro nullius perſona hominis eſſe cor rupta, ita nanc faum robur, propriumáue vigorem ob- tineat 1 Jveſtram] Videtur Lotharius pof Leo petiit, concefă fè. Nar ın legibus Lo fic habetur, ut interroget vult vivere, Q fêgurtur conflstatio; Loth Imperator q) Volumus ut cunctus populus Romanus interro- getur, quå lege vult vivere; quali lege vi- vere profeſſi ſunt, vivant: untietur, ut hoe unuſquiſque, tam judi duces, vel reliquus po: pulus ſciat: quòd ſi offenſionem contra candem legem leges Roma- hominum cu circa e reverenti- is augmento gme Ləthorio. fi : ilo Romano, guod hze rdlic is lib.i. tit.g. juis aut. Ivo p. 4. cap. 179s c al modernas, d Ivo pg € al propter.£ Ivop. 4. cap.i8Is a lvop.g.* infia, dijg. Pann. l2. ciso. b al aut sap. 180, Pann.-2, 42. cuαg ¹i al.atenum. Paun.l. 2. c. Iga. fecerint, Watt, nly

rs mana jarima ui Hg, etam t m, De guan! en poflea i] peratorh ra legesaccipr Patrum sihe j las Patrum, ontemni nfire come firenda jint ç vigorem 0% po, gWe” Diſtinctio XI. De Confuetudine Legibus oè- 22 dente, ecerint, cidem legi, quå profitentur vivere per diſpen- fationem Pontificis,& noftram, fubjacebunt. DISTINCTIO SL C. I g Pravmufusratione fùperatur, J É lege. ps Vòd verò legibus conſuetudo cedat, Iſidorus à reſta- tur, dicœens in Synom)mis, lib. ⁊. Sus auctoritati cedat: prayum uſum lex,& ratio vin- cat. C. II. Non poteſl fflatutis Bontificum con- ſuetuds eujuſquam refragart. Ilem Nicolaus Papa I. Michacli Imperatori. eft, ut quod ab hujus ſedis rectoribus plenà auctoritate ſancitur, nullius conſuetudinis præpediente occafione, proprias tantùm ſequendo vo- Iuntates, remoyveatur; ſed firmiter, atque inconcuſsè te- neatur. etudine Romana Eecleſia ire nan licet. lem Julius Papa ad E pos Grientates, episF.r. Olite c errare, fratres mei charilimi, do&trinis d yariis,& extraneis noliteabduci. En, inftitutaA- poftolorum,& Apoftolicorum virorum, canonesque habetis: his fruimini, his circumdamini 1, his delecta- mini, his armamini; ut his freti, circumdati, delectati, armati; contra cuncta inimicorum jacula perſiſtere va- leatis. Satis e enim indignum eſt, quenquam vel Pon- tificum, vel ordinum ſubſequentium, hanc regulamrxe- futare, quam beati Petri ſedem& ſequi videat,& do- cere. Multùm enim convenit, ut totum corpus Eccle- ſiæ in hac ſibimet obſervatione concordet, quæ inde au- &oritatem habet, ubi Dominus Ecclefig totius pofuit principatum, I J His circumdamini,] Locupletatus eſt hic locus eæ erigmali,& Anſelmo. C. IV. g Nonpote ufus,€ confuetudo legem, Eo rationem YINEETEC. ltem Imperator Conſtantin. Aug. ad Proculum, lib. 8.£ Cod, tit. Qua fi longa conſuetudo. Onſuetudinis g, uſusque longævi non vilis auctori- tas eſt: verum non uſque adeò ſui valitura momen- to, ut aut rationem vincat, aut legem 2. ps. Cam verd nec facris canonibus, nec humanis legibus 'sonfhetudo obviare monfiratur, inconcuffa fervandaest. C. V.€ Involabilis est confuetudo, qua nec bu- manis lsgibus, uec facris canonibus obviare C. III. g Aconfa membris d. monſtratur. Vnde ex dictis 3 Bafilii h. Ccleſiaſticarum inſtitutionum ꝗ dris, quafdam verò Apoftolicå tr fiones in minifterio confirmatas verd conſuetudine roboratas app one per ſuc rarum 1 dines Eccl averit? Si enim attentay non per ſcriptu intentè inſpicientibus liquido confta (ut inde ordiamur) fcriptura falutif lo fideles docuit inſigniri? vel ꝗ Idam ſcriptu- E mus; quafdam avit ufus, quibus par ritus,& idem utriſque pietatis debetur affectus; un- de quis vel aliquantulum ſacrarum expertus Scriptu- 5 confuetu- traditas nihil aſtimare, quantum religio detrimenti ſit latura, Quæ enim crucis ſignacu- æ trifariam digefta fù-"|-ad pietatem habet: atq; his nemo ſanè contradixerit, qui per panem& calicem prolixæ orationis, vel confecra- tionis verba commendavit? Nsm non modò, quod in Evangelio continetur, vel ab Apoſtolo inſertum eſt, in ſecretis dicimus: fed& alia plura adjicimus, magnam quafi vim commendantia à myſteriis. Quæ Orientem versds nosorare literarum forma docuit? Benedicimus fontem Baptiſmatis oleo unctionis. Huc accedit, quòd ter oleo inungimus, quos baptizamus, verbis abrenun⸗ tiare Satanæ,& Angelis ejus informamus. Unde hæc. & alia in hune modum non pauca, niſi quĩa tacità,& my- ſticà traditione à Patribus Eccleſiaſtico more, reverentio- ri diligentià ſunt ĩn myſteriis obſervata ſilentio, quam publicata ſcripto. I§| Ex diĝis| Hoc caput anted citabatum ex Auguſtino in lib. ex ditis Bafilii. In codics Vercellenſi et: unde Au- guſtinus ait, vel ex dictis Baſilii:& retenta est poflerzor pars hujus disjunct, quontam ita citant Burchar. E auctor Panner- mia. Ivo autem citat ex lib. Baſilis de Spiritis ſancto, 27. quo- modon margine eft indicatum,-Caterum, quoniam multis losis giofa obfictit, neemendaretur, necefariumuijfunrest integrum Be Bafilii locum gr Gract,© Latinè aferre. o i; ER i o w T4 onean mep vraypreray SoyupaTar x| i NR;, XNGIYYMÉTNY, TE pèy CM S iegps didarzarias z) AS~ a> z Ai EOP TÈ) OM TAT TiN Dmegbhay APRO dS s, Kaso oo 7 T Orla npes oy EονY]) α,m⁰ xSei lis ſ dih dsPò rc E ai aa e a e a e riw guria igla tysi weds Tin dúribeadi, C rsTos ge EE E NARKAY TERAATEY È JÀ Emygeéow yp T% wy op at ra iba ws g peyérluecorTa T uwap magatrëa Fw, raboip gy iis kuUT& TÀ xokpio Ča A ENOY, Cσνονν Otis gropa PIAI EATOVTES T xh= goypea. oioy,iy T g TEÓTY 1 KOVOTÉTS METO eyni; Ti Týra TË RULE TSS AS TO voa TË xvojs yay Iy- n TE 10i H JATIKOTUS XATATNYBAY SSO, TLS 0 ale ipte uar@ Aid kas: TÒ TEs kvATorùs TETRAO Soj 11 ονννάνν, el tAlD atey HÜS JELL y TE THS Eb- xanrsws papata tni tavad áéd TS gets TiS I AeA i Has, E ri momuehl Ths suhoyiæs tis TaVoyiwy idey i npiy KATAAÉAOLTEY;& 75 A ráTtos anuýpe ey vo PAG HTO Evayféos imepoibn, dak dt weye i as algòs- Do purgas yir Jruor enrrie etio TES TOOU= W imya, ETÉQO 0S peyáalw EKONTO IEIS TO POU gror Tho iyuw, om TS hgedps ADATHANAS TOPLA- Gores s royi) r0 οοον TE CarliruarO-. ,êrò EAOOY FÀS giceο,€ RETETE anro T Can hikopor, Dai moioy t eApwv Cow 2²⁴e⁹ THS swnw pyn È pvsixis TAELÒITEUS; T} tovr TE has Tho ggi» TiS Àd- y- yiyan DSak; rh Dt ais Canligedg Toy uydpwror, NOTEY 3 AD Òt ooo AEA TÒ GATTA mraos ri Laras%, 1 tals AY tres iy TS, rotas iSt sgapas COM OM TH QONUOTrIEÚTS TITAS,@ DmipnTE di æonarias Lò Op DIIAUBLEY MÁTY> 9 ATECAERYKT W cry i ot maTÉgES ypas iporaéar xargs ouiro dlediday jiti TO PYTNCÁWY TÈ TEMIĞ CIHEA lee Id est: Macæor Dogmatum,& inſtitutionum, qug in Eccleſia ſervata ſunt, alia quidem habemus ex doctrina, quæ literis conſi- gnata eft; alia verò ex Apofiolorum traditionead nos tranſiniſſa in myſterio recepimus. Quæ utraq; eandẽ vim yel exiguâ legum Ecclefiafticarum peritiâ fit præditus, a InSynonymis cap. 16. quòd malis jxfaonibus non fit ob-| confuetudine conftant,tanguam non magnam habentia temperandum. Ivop, 4, cap. 307. Pann. l2, cap.165, b Sentens| tia elicitur ex epiflol. cujus initium, Propoſueramus. vo p. 4.| puis iplius partibus officiemus: vel potiùs ipſamet in- eap. zii.© Anf. li. c8. Polyc, lir.cap.rz. d. Hllr. B. ſtituta ad inane quoddam nomen redigemus. Exempli i e Anſel.. cab. æ. Palyc. l. 8, tit. 3. f rit. 53. d2. g Ivop. g. E, 202. Pann. L. 2,c.163. h Bafiliusin lde Spiritu fanđo, 6427. À Burch dl 3. c, 127, lve b 4 sap. 6g. Pann tG tife Nam{i aggrediamur€a, guæ non icripto, fed tantùm | vim repudiare, imprudentes Evangelio& quidem præci- causã(ut, guod primum, maximeque commune eſt, à al. conſammnandis accommodantia.] Bureſi. D Aa

Wia, ad fidem valeat aucto- „quæ ab ipſis fundatiſſimis ]} um, uſque ad hodiernum diem ſucce- rum ſerie,& tot populo s noftr todierunt nelligentes, myſteriorum majeſtatem taciturnitate Innocentius I. ad ab omnibus debere ieryar fuperinduci, ritatem non ne guntur in editionè Conciliorum Coloni ribus tomis inter De ta Pii 1, Decreto fèptirao, in epiftola ejusdem Pit, ex coc orum, Es à guam etiam citant Burchardus, Ivo, 2 omnia fere verbe { More uccetiores statur in Polycarpo 7 provinciis i j runtur: 11 Y ANU, ef um T his rel Scriptura, mos populi Dei,& inſtituta majorum ficut i u; f de quibus nihil certi ftatuit divina| f | f | | s Ecclefiæ, quar jandam. onſuetudinem iginali Conciliis non dubium e ad informationem Eccl ceſſores tui majorum, nihilominùs te tuti l Ka âj f ihilominùs tota tut s certum haberen < nibus,& proprii infirmation unnaquæqu pre ifles. Sed c Į corum varietate, gitur. m eſt, ſubſiſtit,& r on ef mutatum. C. IX. J alot ad fidem, catholicæ auctori- Idem zn lzbró co Man t QEM sz itoro contra Manichao, Idei ntra Mantchædsg. retione ſu- omana P4 tap lyc. l3. ti à inf: l4..43. Burch. l3. cap. 126. Ivo p. 4 cap, czs. Anf O l3. tit24.€ al, | gy; ió i ER, a s X nE IId. C. I. C2. hac eadem Jententta co- aucloritatem debeat aliunde accipere, vei exemplum? d ai ajere J Gte tnter opera B. euflin. nuum extat hoc ti vo.q. cap.67 ve 1 Januarium, qua eft pioseexponitsr j N Hontbus.© ai, amittere, Vnde ai On a decet N ierg Seniptu (nek, Ron diretione į AN Q] —

npin’ Vnde Calixtus Papa primus omnibus Ep:fèopis attin Epiftola prema ad Benedictum Epi- o fiopum. Non a decet à capite membra difcedere; fed juxta facræ Scripturæ teſtimonium, omnia meinbra caput ſequantur. Nulli verò dubium eſt, quòd Apoſtolicà Ec- cleſia mater eſt omnium Eccleſiarum, à cujus regulis nullatenus vos convenit deviare. Et ſicut Dei filius venit facere voluntatem patris; ſic& vos voluntatem veſtræ impleatis matris, quæ eſt Eccleſia: cujus caput, ut prædi- ctum eſt, Romana exiftit Ecclefia.. Quicquid ergò fine diſcretione juſtitiæ contra hujus diſciplinam actum fuc- rit, ratum haberi ratio nulla permittit. C. II. g Apoftolic praceptis nullus fuperbè refiflat, Item Gregorius 1 Papa quartus. 1 Gregorius.] Āregrum hoc caput invenitur in epifito- la Gregorii guart, unsver; fis Epifèa ġ per Galliam, Germaniam, Europam,© unverfas provincias confiitutis: que est in sodice Supra citato Bibliotheca monaſterit Domimicanorum. Initium verò eſt etiam in Epiſtola Anaſtaſit II. ad Anafafium Augu- fium, c6. Rzceptis b Apoftolicis non durà ſuperbià reſiſtatur; ſed pet obedientiam, quæ à fanta Romana Eccleſia, c& Apoſtolicà auctoritate juſſa ſunt, ſalutiferè implean- tur; ſi ejuſdem ſanctæ Dei Eccleſiæ, quæ eſt caput ve- ſtrum, communionem habere deſideratis.& poſt mulia. ¶ Non noyum aliquid præſenti juſſione præcipimus; ſed illa, quæ olim videntur indulta, firmamus: eùm nilli du- bium fit, quòd non folùm Pontificalis cauſatio d, ſed o- mnis fan&æ 2 religionis relatio ad fedem Apoftolicam, quafi ad caput Ecclefiarum, debeat referri,& indenor- mam ſumere, unde ſumpſit exordium, ne caput inſtitu- tionis videatut omittere. Cujus auctoritatis ſanctionem omnes teneant Sacerdotes, qui nolunt ab Apoſtolicæ pe- træ, ſuper quam Chriſtus univerſalem fundavit Eccle- ſiam, ſoliditate divelli. Si quis hæce Apoſtolicæ fedis præcepta non obſervaverit, percepti honoris eſſe hoſtis non dubitetur. 2€ Sanĝz religionis.| Sic emendatum eft ex ipfa epsfto- la,& aliquot manuſcriptis Gratiam codicibns; indutlis:his voct bu,{pei Romanze Ecclefiz, C. III. g Non ef reji cut canonica non endum cun ſuetudini, obftat aucon vtds. Ilem Leo IX. Michaeli Epiſeapo(vnſtantinoboli- tano, epift...29. Č olauss I. epift, a ad Photium, o F ſancta Romana Eccleſia, quòd nihil obſint faluti credentium diverfæ pro loco,& tempore con- fuetudines; fi illis canonica non obfiftat auctoritas, pro qua eis obviare debeamus: unde nil judicamus eis debere, vel poffe refitereo g Q Caput hoc con- fetum eflex duobus longè diverfis locis, Nam uſque ad verb, fi illis, fumptum eft ex prima Epiftola, fèu libello Leonis IX. ad verſus inauditas hra ſumptio Michaèlis Conſtantinoboli- tanı, ér Leonis Acridani Epeſcoporum, cap. 29. ubi loquens de Romana Ecclefia, ait: Scit namque, quia nihil ob- fint faluti credentium diverfæ pro loco& tempore con- fuetudines; quando una fides per dilectionem ope- rans bona, que poteft, uni Deo commendat omnes: É bhac fere ah Ivone, ¢y in Pannormia referuntur, Altera Verd pars accepta eſt ex Epiftola fecunda Nicolai ad Photium, qua incipit, Poftquam Beato Petro. Ibi enim habentur m à Anſel..i..1a. Polyc..i. cν. b Anfèl. l1..20. Polyc. L. f. cap. 17.© abeft ab oreg.& aliquot vetuſtis Gratiam exem- Plaribus. d al. accuſatio. e al. hoc præcepto ſedis Apoſtoli- capracepta| org. f Ive p. 4. cap. 22}. GP-S. C, 44. Pann. Diſtinſtio XII. De Conſuetui⸗ 6 dime. 2 hec: Deconfuetudinibus, quas nobis opponere vifi eftis, ſcribentes per diverſas Ecclefias, diverfas effe confuetu- dines: fi illis canonica non obfiftat auctoritas, pro qua obviare debeamus; nihil judicamus, vel eis reſiſti- mus. C. IV. g onſuetudines, qua ſidet non off ciunt, ut à Major:bus tradita fùnt, obſer ventur. Item Hieronymus ad Lucinum. epiſt. al. po breviter te admonendum puto, traditiones Eccle- ſtaſticas, præſertim quæ fidei non officiunt, ita obſet- vandas, ut à majoribus traditæ ſunt, nec aliorum conſue- tudinem, aliorum contrario more ſubverti. C. V. 9 Traditiones à Patribus inſtitutæ, non ſunt infiingendæ. Item Nicolaus Hincmaro Archicpiſcopo. Idiculum a eſt,& ſatis abominabile dedecus, ut tem- poribus noftris vel falsò inſimulari ſanctam Dei Ee- clefiam permittamus, vel eas traditiones, quas antiqui- tùs à Patribus fufcepimus, pro libitu femper errantium infringi patiamur, G Habetur in apiſtola ſeripta Hincmaro, È cateris Archrept= ſeopu, Epꝛſcopis ın regno Careli Eccleſias regentibus; qua extat in codice jam memorato Babliothecs Dominicanorum,& ex ea caput hoc locvapletatum eſt. Nam antea brevius erat, ut cham áe pud Ivonem,& Pannormia. C. VI. g Diuturne mores pro lege funt hae bendi. Item Juſtinianus Inflitutionum lib.r. tit. 2. Juturni mores confenfu utentium approbati, le- gem imitantur. C. VII. ꝙ Quicquid contra longam cone Juetudinem fit, revocari o= ortet. Trem Cod. lib, 8, tit. qua fit longa conſue- doti Onfuetudo c præcedens,& ratio, quæ confuetudi- nem fuafit, tenenda eft, Et quicquid 1 contra lon- gam conſuetudinem fiet, ad ſolicitudinem ſuam revoca- bit Præ ſes provinciæ. '4) Quicquid.[ In orignal ef,& në quid contra lon- gam conſuetudinem fiat: èd quonam rubrica videtur mags convenire lefliont Gratiani, guaeft etiam apud Ivonem& iñ Pana normia, non ef mutatum, C. VIII. Lumota permaneat eonfuetudo, gua contra fidem catholicam nihil u= ſurpare dignoſcitur. 1tem Gregorius untverfis Epifcopis Numidia, tib. 1 epift, 75, Os d conſuetudinem, quæ tamen contra fidem ca- N ioia nihilufurpare dignofcitur,immotam pert- manere concedimus; five de Primatibus conftituendis, fi- ve de cæteris Capitulis, exceptis iis, qui ex Donatiſtis ad Epifcopatum perveniunt: quos provehiad Primatůs di- gnitatem(etiam cùm ordo Clericorum 1 cos ad locum eundem deferat) modis omnibus prohibemus Sufficiat autem illis commiſſæ fibi plebis e curam gerere,non au- tem etiam illos antiſtites, quos catholica fides inEccleſiæ ſinu& edocuit,& genuit, ad obtinendum culmen pri- matũs anteire. 1 J Ordo Clericorum.] Sic etiam legitur in aliquot uen tuſtis Gratiani,& in aliquabus B. Gregoris codicshus: fed audor loffe non videtur babuzffè verbum Clericorum: quemadmodum negue lvo, negue pleraque Gratiani manufiripta exemplaria, ne- que aliquæ etiam B. Gregorii operum editiones, a Ivop.4. cap. 212. Pann. lsb. 2, cap.156. b Ivop.4. cap.194. Pannorm, lib. 2. cap.160.€ Ivo p. 4. c. 201. Pannorm. lib. 2. cap. 162. À Suprà diſt. 11. c. conſuetudinem. Iuo p. 4. t» 204s dacii g alrefifis ç tantummodo.| 074ga B 3 į ii

Nonnegantur, gue conſiuetuda- ms fnt,- Irem Gregorius ad Maxımum Sal Epifiopum,lib.7 regepifi- fr. RRRS illicita perpetrari non patimur; fic quæ tunt confuetudinis, non negamus, .X. g Nonlocusconfuetudinem, ſed conſuetu- do locum commendat. Item Gregorius ad Auguſtinum Anglorum Epi- ſeopum, reſſis. Ovit à fraternitas tua Romanæ Eccleſiæ conſue- tudinem, in qua ſe meminit enutritam. Sed mihi Placet, ut ſire in Romana, ſive in Gallicorum b, ſive in qualibet Eccleſia aliquid inveniſti, quod plùs omnipo- tenti Deo poffit placere, follicitè eligas;& in A rum Ecclefia, quæ adhuc in fide nova ef, inſtitutione præcipuã, qux de multis Ecclefiis colligere poteris c, infundas, Non enim pro loci is res, ſed pro rebus d loca ama ingulis ergò quibuſque Eecleſiis, quæ Pia, q a religioſa, quæ recta ſunt, elige:& hx c quafi in aſciculum collecta, apud Anglorum mentes in conſue- tudinem depone. C. XI. g Quodnegue contrafidem, negue contra bonos moreseffè convincitur, mdiferenter efl habendum. Inm Anguft. ad Iannarzum, epift. 118. cap. 1.&2. Lla autem, quæ non ſcripta, ſed tradita cuſtodimus, quæ quidem toto terrarum orbe obſervantur, dantur intelligi vel ab ipfis Apoftolis, vel plenariis Conciliis, (quorum eft in Ecclefia faluberrima aućtoritasjcommen- data, atque ftatuta retineri: ficuti quòd Domini Paf- ſio,& Reſurrectio,& Aſcenſio in cœlum,& adventus de cœlo Spiritũs Sancti, annivetſarià ſolennitate celebran- tur:& ſi quid aliud tale occurrerit, quod ſervatur ab u- niverſa, quacunque ſe diffundit, Eerleſia. ¶Alia ve- rò, quæ per loca terrarum, regionesque variantur, ſicu- ti eſt, quòd alii jejunant Sabbatho, alii verò non: alii quo- tidiè communicant corpori& fanguini Dominico, alii certis diebus accipiunt: alibi nullus dies intermittitur, quo non offeratur, alibi Sabbatho tantùm& Domini- ço: alibi tantùm Dominico:& fi quid aliud hujufmodi animadverti poteft, totum hoc genus rerum liberas habet obfervationes: nec difciplina ulla eft in his me- lior gravi, Po 1e Chriftiano, quàm ut co modo agat, quo agere viderit Ecclefiam, id quamcunque fortè devenerit. Quod e enim neque contra fidem ST contra bonos mores injungitur f, indifferenter eft ha- bendum,& pro corum, inter quos vivitur ,focietate fer- vandum eft. Mater mea r Mediolanum me conſequuta, invenit Eccleſiam Sabbatho non jejunantem: cœperat fluctuare quid ageret. Tunc ego conſului de hac re bea- tiſſimæ memoriæ virum Ambroſium. At ille ait, cùm Romam venio, jejuno Sabbatho: cùm Mediolani fum, non jejuno. Sicetiam tu, ad quam fortè Ecclefiam ve- veris, ejus morem ferva, fi cuiquam non yis eſſe ſcan- dalo, nec quemquam tibi. Hoc, cùm matri renunciàſ- fem, libenter amplexa eft. 1€%} In hoe capite, quemadmodum ¢r in fèguenti, multa funt emendata ex B. Aug. ac nonnulla eti- am addita, Ab hoc tamen loco ufone in finem, quomam verba B, Auguin apte erant in epitomen redafa, mhil additum es. ps. Hloc autem H confuetudine sila intelligendum est, univerfals Ecclefa ufa, vel temporis prolixitate ro- itis, Ceteram, fi pro Vartetate remporum, vel animo- el locorum varig conſuetudine: zntroducantur, in ven- tá arba tunitate, reſecanda ſunt Patins, quam obſer vandæ. C IX g ut¹“ƷCͥ ndaf ane ve a Ivop..c, 8o. ç poruifis) orig. 49. C. i0. b Gallicanorum) orig. Gallicana.) Iuo. d bonis rebus) orig. Fert idem epift, E al fè convincitur, Decreti Prima Pars. De Conſuctudine laudabill ſer vanda. C. XII 9 Keſecanda ſunt, quæ neg alictors- tate, neg, moribus univerfitatis comprobantur. Vnde Auguft. firibıt ad inquiſitiones Ianuaris epžj f 179.€.19, O Mnia 4 talia, quæ neque ſanctarum Scripturarum⸗ auctoritatibus continentur, nec in Conciliis Epi- ſcoporum ſtatuta inveniuntur, nec conſuetudine uni- verfalis$ Ecclefiæ roborata funt, ſed diverſorum loco- rum diverfis moribus innumeraBiliter variantur, ita ut vix, aut omninò nunguam inveniri poffint cauſæ, quas in eis inſtituendis homines ſecuti funt, ubi facultas tri- buitur, ſine ulla dubitatione reſecanda exiſtimo. Quam- vis enim neque hoc inveniri poffit, quomodo contra fidem fint; ipfam tamenreligionem, quam paucifl imis & wanifeſtiſſimis celebrationum Sacramentis miſeri- cordia Dei effe liberam voluit, fervilibus oneribus ¢ premunt ut te olerabilior ſit conditio Judæorum, qui eti- amſi tempus libertatis non agnoverint, legalibus tamen Sacramentis 4, non humanis præſumptionibus ſubjici⸗ untur. C. XIII. 9 Onnes proxincia e eundem in pfal- lendo modum teneant, quem Metropolita- nam ſedem f habere cogno uve- rnt. Irem ex Concilio Toletano II..3. 3 Eiis, qui contra Apoftoli g voluntatem circum ps feruntur omni vento doring, placuit huic fàn- éto Concilio, ut Metropolitana fedis auctoritate coađtiş uniufcujufque provinciæ 1cives, rectoresque Eccle- ſiarum unum, eundemq̃ue in pſallendo teneant mo- dum, quem in Metropolitana fede h cognoverint infti- tutum; neca aliquå diverſitatec ujufque ordinis, vel officii à Metropolit ana fe patiant ur fede disjun gi. Sic enim juſtum et, ut inde unu ſquiſ que ſumat regul as magiſte- rii, unde honoris conſecrationem accipit, ut juxta Majo- rum decreta, ſedes, qua unicuique Sacerdotalis dignita- tis eſt mater, ſit Eccleſiaſticæ magiſtra rationis. Abbati- bus fanè, indultis officiis, quæ juxta voluntatem ſui Epi- fcopi regulariter illis implenda funt, cætera officia pu- bl lica, ick eſt, Veſpems, Matutinum» five Miffam aliter, quam in principali Ecclefia,celebrare non liceat, sj Quif- quis autem horum decretorum violator extiterit, fex menfibus communione privatus;apud Metropolitar: um ſub Pœnitentiæ cenſura permaneat corrigendus: qua- tenus apud illum& præteritæ tranſgreſſionis culpam lachrymis diluat,& necefariam offeiokünd doctrinam ſtudiosè addiftát. K Sub ifta ergò regula diſciplinæ, non ſolum Metropolitanus totius ſuæ provinciæ Ponti- fices vel Sacerdotes adſtringat; ſed etiam cæteri Epiſco- pi ſubjectos ſibi Eccleſiarum rectores obtemperare his inftitutionibus cogant. 1€] Provinciæ cives) In codice Lucenſi per vetuſio Bia bliotheca Regis catholici,& in Co Citur, pxovinciæ Pontifices:: gua:ét Ho in fine hujus capitis repetita, oſtendit hanc eſſe veram lechionem. Perum in ommibuus Conciltorum editeonibius in teætu,& duolus codicibus Vaticans 14 guur, cives. lits gaina m margine les C. XIV. Ẹ Ordo fervetur in Matutims,& Ve- ſpertinis oſſicuis unus& idem. Item€x Concilio Bracharenfi.. eap. 19. Laçuit ¿ omnibus communi confenfu ut unusatguë idem pſallendi ordo in Matutinis, vel Vefpertinis officiis teneatur,& non diverfz, ac pri vatæ, neque 1 mọ- a Ivop..cap.266, Pann....458. b Fvo, Pannor, c al, adeo fervilibus operibus, e al provinciales, f al. univerfa) orig d farcinis) origa al.Ecclefiam. g Ephg, h alf i Seurentia habetur etsam in Toletano, C2 naſteriorum p 10 Neque mo punah kh1 1 Timaver pijet À ilgi. C nd Woa dati tareho neu n pr l

cran vilibus or udæorum qlt mdem ín phl llla⸗ Rornate coach toresque E jo teneant mt noverint in dinis, vel off i, Sic enm juxta M lotalis dign ionis, AD tatem fni f stera officiap Miama n liceat yr extite flionis 4 um doct egula'd i% provincia Pok m cateri E "A penj perve fs, m marge y fne bujes ch Verumin aan Uicibu⸗ yain” AAL mA 1%0 anfi naſteriorum conſuetudines cum Eccleſiaſtica regula ſint Ppermiſtæ. 1§ Neque monafteriorum) In Conczlio ipfè poftremo Co- boma excufè, abeft vox, neque. In cateri autem editionibus fic legitur, privatæ monaſteriorum conſuetudines contra Ec- cleſiaſticas regulas ſint permiſtæ. DISTINCTIO XIII. 1 Em aduerſiis naturale jus nulla diſpenſatio admittitur ns- ps$ fi forte duo mala tta urgeant, ut allenum eorumm necelſe ſit elgi. C. I. 6 Minus malum de duobus éhgen- dumest, Vnde in Concilio Toletano$. c. 2. legitur, Uo a mala, lièt fint omninò cautiſſimè præcaven- da, tamen fi periculi necefitas ex his unum perpe- trare é compüilerit, iddebemus refolvere,» quod minori nexu noſcitur obligare c. Quid autem ex his levius, quidvé fit gravius, puræ d rationis acumine inveftige- mus. Etenim dum pejerare compellimur, Creatorem quidem offendimus, fed nos tantummodò maculamus. Cuùm verdꝭ noxia promiſſa complemus.& Dei juſſa fuper- bè contemnimus,& proximis impiå crudelitate noce- mus,&nos ipfos crudeliori gladio trucidamus, Illic e enim duplici culparum telo perimimur f, hic g tripli- citer jugulamur. 9GIn ipſo Concilii capite multa antecedunt,& ſequuntur, qua perlegenda fants C. II. ꝙ De eodem. Item Gregorius in Moralibusyin c. 40. Iob..32. C. 17. n, 18.19. O 20, Ervi teſticulorum Leviathan 5 perplexi ſunt: L quia ſuggeſtionum+ illius argumenta implicatis inventis killigantur„ut. plerofque ita peccare faciant, quatenus fi fortafle fugere peccatum appetant, hoc fi- nealiquo ¿ peccati laqueo non evadant,& culpam fa- Diſtinctio XIII. ciant, dum vitant, ac nequaquam fe ab una.valeant fol- vere nifi inalia confentiant fe ligari. qj-Quod meliùs oſtendimus, ſi qua æn converſatione honan an illiga- tionis bujùs exempla proferamus m,-Er nemmullis enter. jeđin Q Ecce quidam, dum mundi hujus amicitias appetit, cuilibet alteri fimilem fibi vitam- ducenti, quos ferreta illiusomni filentio contegat, 1e jurejurando con- ftringit. Sed is, cċijuratum: eft, adulterium perpetrare cognoſcitur, ita ut etiam maritum adulteræ occidere conetur. Is autem, qui jusjurandum prabuit, ad men- tem revettitur,& diverſis hinc inde cogitationibus im- pugnatur, atque hoc ſilere formidat, ne ſilentio u a- dulterli ſimul& homicidii particeps fiat,& prodere tre- pidat, ne reatu ſe perjurii obſtringat. Perplexis ergo te- ſticulorum nervis ligatus eſt, quia in quamlibet par- tem declinet, metuit, ne.à tranigrefionis contagiongo liber non ſit. ¶ Alius cuncta, quæ mundi funt, deferens, atque per oipnia frangere proprias voluntates qua- rens, alieno fe ſubdere regimini appetit: ſed eu fibi apud Peum ꝓræeſſe debeat, minùs cauta tione dif ernit; cui fortaſſe is, qui ſine judicio eligitur, àm præeffe jam cæperit, agere o que Dei fant, prohi- bet; quz mundi funt, jubet. Penfans itaque fübditus, vel guæ fit culpa ivobedientig, vel quod contagium fecularis vitæ,& obedire trepidat,& non obedire for- midat, ne aut obediens, Deum in fuis præceptis defe Itat, aut rurfus nen obediens, Deum in ele&o priore> d a lvop.12..16. Pann. l8. carg. b al. tentare) al. tempe- rare) al. te merare. c obligari) orig. luo, Pann.€ Grat. d al. pie) al. pio) pietatis acumine,€ al. Ilinc) Gra. fpercutimur) orig. g al. hinc) Gra, h Iob, 40. i al. per fug geflionem, K al. in- ventionihus} orig, L al. alio] orig: m al.conſeramus) orig. n al. De prtvilzgil, Diſtenſatisnibus& jure Fngulari. 30 contemnat.& mfià, ¥ Aliuspenfare pondus honoris Ec- clefiaftici negligens, ad locum regiminis premiis aſcen- dit. Sed quia omne quod hiceminet, plùs mæroribus afficitur, quàm honoribus gaudet, dum cor tribulationi- bus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletáue fe ad laborem cum culpa perveniffe,& quàm fit ini- quum, quod admiſerit, ex ipſa fra&tûs a difficultate co- gnoſcit. Reum igitur fe cum impenfis præmiis agno- fcens, vult adeptæ fublimitatis locum deferere, fed ti- met, ne gravius delictum ſit, ſuſcepti gregis cuſtodiam reliquiſſe: vult ſuſcepti gregis curam gerere, ſed formi- dat yne deterior culpa fit, regimina paftoralis gratig é empta poſſidere. Perhonorisergò ambitum, ligatum culpå hincinde ſe conſpicit. Eſſe quippe ſine reatu cri- minis neutrum videt, ſi aut ſuſceptus ſemel grex relin- quatur, aut rurſum ſacra actio ſeculariter empta tenea- tur. Undique metuit,& ſuſpectus latus omne pertime- fcit, ne aut ſtans in empto regimine non dignè lugeat, quod non etiam deferens r emendat, aut certè regime deferens, dum aliud flere nititur, rurfus aliud de ipfa gregis deftitutione committat. infra 2 pars. Q Eft ramen; quod ad deftruendas Behemoth verfutias fubtiliter c fiat, ut dum mens inter minora,&c maxima peccata conftringitur, fi omninò nullus Gne peccato eyadendi aditus patet, minora femper eligan- tur: quia& qui murorum undique.ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi ſe in fugam præcipitat, ubi brevior murus invenitur. Hinc Paulus 4, cùm quofdam in Ecclefia incontinentes aſpiceret, conceſſit minima, ut majora declinarent, dicens: f Proprer fornicationem autem unuſs quifque uxorem fuam habeat.| Et quia tunc folùm conju- ges in admiftione fine culpa funt, cùm.non pro ex- plenda libidine, ſed pro ſuſcipienda prole miſcentur, ut hoc etiam, quod conceſſerat, ſine culpa(gquamvis mi- nima) non efle monftraret, illicò adjanxıt:(Hoc e auem dico ſecundum indulgentiam, non ſocundum imperium J Non enim eſt fine vitio, quod ignofcitur,& non præcipitur. Peccatum profe&ò vidit, quòdpoffet indulgeri prævi- dit. Sed cùm in dubiis conftringimur;utiliter minimis ſubdimur, ne in magnis fine venia peccemus. ¶ Ita- que plerunque nervorum Behemoth iftius perplexitas ſolvitur, dum ad virtutes maximas per commiſſa mino- ra tranſitur. 1 Emendat] Hac locs in originali videtur conſtructio uer- borum perturbata,& reſtituenda ex Grattano. DPISTINCTIo T. I Erm hoc it ana eademg, perfona intelligitur. Cetea ps rum an in diuerſii eadem diſpenſatio locum habeat, videi: cet,ut committamas minora, ne alii gravioribus implicentur, meritò quæritur. C. I. 9 Non ſuunt à nobts aliqua committen- da delicta, ne alii gra vtora commit- tant De hisita feribit Auguft. in lib. Quafi. faper Uen. cap. 42., Uod F ait Sodomitis Loth g:[ Sunt mih: due filie, gua nondum noverunt viros; producame illas ad vos, utimi- ni ilu, qaomodo placuerit vobis: tantum n uiros iflos ne faciatis miguum:| quoniam proftituere volebat filias. fuas hâc compenſatione, ut viri hoſpites ejus nihil à Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda ſit compenſatio fla- gitiorum, vel quorumcunque peccatorum, ut nos facia- mus mali aliquid, ne alius gravius malum faciat; an po- tiùs perturbationi Loth, non conſilio tribuendũ ſit, quia hoc dixerit, meritò quæritur. Et ninirum periculoſiſſimè a fiuđus difficultate agnofèrt. Y orig. b al. gregi. c uti- liter) orig. ut mfià, d 1. Cor. 2.© Ibid, b, f Ivo p. 9. ſilendo. O agi) org. capti g Gen ige B 4

è e 21 Decreti Prima Pars. admittitur haæccompėnfatio. Siautem pertu rbationi hu- nana tribuitur,& menti tanto malo permotæ, nullo mo- do imitanda eſt. 2. ps. Confuetudinss autem, vel confistutionis rzgor nonnun-e guam relaxatur. C. II. 9 Quee conſtitutiones valeant tem= Herart, vel que non. i Vnde Leo Papa aut ad Ruſticum Narbonenſem Epiſcop. epiſt. g0; ante cap. t. Qut à quædam ſunt, quæ nulla poſſunt ratione con- Vyvoelli; ita multa ſunt, quæ aut pro neceſſitate tem- potum, aut pro conſideratione ætatum, oporteat tem- perari: illà conſideratione& ſemper ſervatà, ut in iis, quæ vel dubia fuerint, aut obſcura, id noverimus ſe- quendum, quod nec præceptis Evangelicis contrarium, nec decretis ſanctorum Patrum inveniatur adverſum. DISTINCTIO XV. l, A Jp, 1 Vonta de jure naturali, E conſtitutione Ve l con- ps ſuetudine hactenus diſſeruimus, diſferentiam, quà ab invicem diſcernuntur, aßi gnantesenunc ad Eecleſia- auctori- Hicas conſtitutiones ſtylum vertamus, earum nriginem ratem, prout ex libris ſanctorum Patrum colligere pelſumus, bre- viter aſſignantes. C. I. Qus tempore cæperint canones ge- neralium Conciliorum. Anones ¢ generalium Conciliorum(ut Ifidorusait lib.6. Etymol..16. Jà temporibus Conftantini tæ- perunt. In præcedentibus namque annis perſecutione fervente, docendarum plebium minimè dabatur facul- tas. Inde Chriftianitas in diverfas hærefes fciffa eft: quia non erat licentia Epifcopis in unum conveniendi, nifi tempore fupradicti Imperatoris. Ipfe enim dedit facultatem Chriftianis liberè congregari. Sub hoc eti- am ſancti Patres in Concilio Nicæno de omni orbe ter- rarum convenientes, juxta fidem Evangelicam& Apo- ſtolicam, ſecundum poft Apoftolos Symbolum tradide- tunt,€ Inter cætera autem Concilia, quatuor eſſe ſcimus venerabiles Synodos, quæ totam principaliter fidem complectuntur, quaſi. gquatuor Evangelia Y vel totidem Paradiſi flumina. ¶ Harum prima Nicæna Sy- nodus ccexviij. Epifcoporum, Conftantino Augufto im- perante, perata eft: in quy Ariang perfidig conde- mnata blaſphemia, quam de inæqualitate ſanctæ Trini- tatis idem Arius aſſerebat: conſubſtantialem n. Deo Pa tri Dei Filium, eadem ſancta Synodus per Symbolum definivit. ¶ Secunda Synodus cl. Patrum, ſub Theo- doſio ſeniore, Conſtantinopoli congregata eſt, quæ Macedonium, Spiritum Sanctum Deum eſſe negantem, condemnans, conſubſtantialem Patri& Filio Spiritum» ſanctum demonſtravit, dans Symboli formam, quam- tota Græcorum,& Latinorum confeſſio in Eccleſiis prædicat. J Tertia Synodus Epheſina prima cc. Epi- ſcoporum, ſub juniore Theodoſio Auguſto, edita eſt, qua Neſtorium, duas perſonas in Chriſto aſſerentem-, juſto anathemate condemnavit, oſtendens manere 1 in duabus naturis unam Domini noftri JESU Chrifti Perſonam. Q. Quarta Synodus Chalcedonenfis Dcxxx. Sacerdotum fub Martiano principe habita eft, in qua Eutychem, Conſtantinopolitanum Abbatem, verbi Dei & carnis unam naturam pronunciantem,& ejus defen- forem Diofcorum, quondam Alexandrinum Epifco- pum,& ipſum rurſus Neſtorium, cum reliquis hæreticis, una Patrum fententia damnavit: prædicans eadem Sy- nodus, Chritum Dominum de Virgine fic natum, ut in £o ſubſtantiam divinæ& humanæ confiteamur natu- ræ.$| Hæ funt quatuor Synodi principales, fidei do&ri- a Pann. in prologo.c. 11, Ordo verborum non refstutue ob 8l b conditione] orige© Pam. l2 t, iog, De Conſtitutionibus Focleſtaſticis& 2 Canonibus Conciliorum.? REEE nam pleniſfimè prædicantes. Sed&{i qua funt alia Con- cilia, quæ ſancti Patres Spiritu Dei pleni ſanxerunt, poſt iſtorum quatuor authoritatem, omni manent ſtabilita vigore: quorum geſta in hoc opere condita continen- tur. ¶ Synodus autem ex Græco interpretatur comia tatus, vel cœtus. Concilii 2 verò nomen tractum eſt ex more Romano. Tempore enim, quo cauſæ age- bantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione traétabant. Unde Concilium à communi in- tentione dictum quaſi conſilium; conſilium, quaſi con- ſidium, d in l literam tranſeunte: vel Concilium di- &um eft à communi intentione, eò quòd in unum di- rigant omnem mentisobtutum. Cilia enim oculorum» funt: unde qui fibimet diffentiunt, non agunt Conci- lium, quia non confentiuntin unum, Cœtus verò con- ventus eft, vel congregatio, à coëundo, id eft, à conve» niendo in unum. Hinc etiam conventus eft nuncupa- tus, cò quòd ibi homines conveniunt in unum: ficut à conventu cœtus dicitur, ſic& Concilium à ſocietate mul- torum in unum. (Caput hoc habotur etiam in Conciliorum collectone Ifidoa ri ante ipſius praſationem, non autem in codice Billiotheca Dos minicana: in quo tamen uſque ad verſiculum, Inter cætera: Honitur ettam(quemadmodum Gain alus) ante initium Concilis Nicani. 1$ Manere) In pleriſque antiquis Gratiant eæemplaribus, Q Ifidor: codice impreffo, legitur, ut eſt eme eorundem manufiriptu, O imprefius Gratiani Chrifto dias naturas,& unam Don fti perfonam». 2. J Concilii verò] locus hic mendose legitur, atum. Sedin aliis leo1rur; manere in 4 e 1Chri- ini noſtri Je Apud Ifidorum in lib. Etymol. Verum sn prafarione ejufdem Ifi- dori, editione Pariſienſi Conciliorum prapofita, gua cum aliquot vetuſtis codictbus collata eft, fic legitur Concilii vero nomen trađtum ex communi intentione, co quòd in ùnum diri- gant omnes mentis obtutum,. Cilia enim, oculorum funt: unde& qui fibimet diffentiunt, non agunt Conci- lium, quia non fentiunt unum. Cæœtus verò conventus eft, velcongregatio,; à coëundo, id eft, conveniendoin unum: unde& conventus nuncupatus, quòd ibi ho- mines conveniant. Sicut conventus, cœtus, vel Con- cilium à ſocietate dicitur multorum in unum. In Gra- tram codicibus funt mulia varietates, ex qutbus ea lectio re- tenta et, qua viſa eſi melior, quamvii adhuc aliquid fortaffe des ſidoretur. C. I. G De auctoruate quatuor Conci- liorum. De quatuor vero a Conciliis ſcribit B. Gregorius, ita dicens, lib. 1. Regiſtr. Epiſt. aæ. Icut ſancti Evangelii quatuor Iibros, ſic quatuor Concilia fufcipere,& venerari me fateor. Nicænum fcilicet, in quo perverſum Arii dogma deftruitur. Con- ftantinopolitanum quoque, in quo Eunomii& Mace- donii error convincitur. Epheſinum etiam primum, in quo Neftorii impietas judicatur. Chalcedonenſe verò, in quo Eutychis, Dioſcorique pravitas reprobatur, to- tã devotione complector, integerrimà approbatione cuftodio, quia in his velut in quadrato lapide, ſanctæ fidei ſtructura conſurgit,& cujuslibet 1 vitæ, atque a- ctionis norma conſiſtit. Q Quintum quoque Concilium bariter veneror, in quo epiſtola, quæ Ibe dicitur, erro- ris plena, reprobatur;in quo Theodorus perfonam me- diatoris Dei& hominum in duabus fubftantiis fepa- rans, ad impietatis perfidiam cecidiffe convincitur,& inquo fcripta quoque Theodoriti, per qu beati Cy- rilli fides reprehenditur, aufu dementiz prolata, refu- tantur. Cuncas verò quas præfata veneranda Conci- lia perſonas reſpuunt, reſpuo; quas venerantur ample- a al. guogue, ctor: Anta meni

ndita conti pretatur w nog 1n enma y unum à focietateni cokefkone Ifi aratna(onei s exemplaribis . Sed in ali nete i m me kri Jen mhb. Erm ne cujem i ya cum alig vero nome dill in y oculorunu agunt Cont ero conventi nveniendoit quòd ibi ho tuS, yel Cor num. J Ot bus t4 khi} qud foh dh (onite egori, s, fic quaut! eor, NiC ofrmitur, H pomii& Matt m primum, m} adonenfe eprobawn* a 010 hati approoati p lapide” X I yite tqt o Concilii queto i 33 Diſtinctio XV. ctor: quia, dum univerſali ſunt conſenſu conſtituta, fe, & non illa deſtruit, quiſquis præſumit aut folvere, quos à religant, aut& ligare, quos ſolvunt. F Cujuslibet] Apud B̃. Gregorium legitur: Et cujus- libet vitæ, atque actionis exiſtat, quiſquis eorum ſolidi- tatem non tenet, etiamſi lapis eſſe cernitur, tamen extra ædificium jacet. Quintum,&c.& in ſequentibus ſięnifitan- tur iria illa capitula, quorum occaſione nonnulli quintam Synodum non recipiebant. Queæ c(oncilia ſanda Romana Eeclzſſa ſiſctpiat. C. III. 9 De ilſdem etiam Gelaſius in Conct= lso habito Roma cum 70. Epifèopis ſeribit, dicens. gae d Romana Ecclefia: poft. illas: Veteris Tefta- menti& Novi Scripturas ,. quas regulariter fufcipi- mus, etiam has fifcipi non prohibet; Santam Synodum Nicænam cccxvili. hatrum, mediante Conſtantino Maxi mo Auguſto, in qua Arius hæreticus condemnatus eſt: Sanctam Synodum Conſtantinopolitanam, mediante Theodoſio ſeniore Auguſto, in qua Macedonius hære- ticus debitam damnationem excepit: Sanctam Synodum Epheſinam, in qua Neſtorius damnatus eſt conſenſu beatiſſimi Papæ Cœleſtini, mediante Cyrillo-Alexan- drinæ ſedis antiſtite,& Arcadio Epiſcopo ab Italia de- ſtinato: Sanctam Synodum Chalcedonenſem median- te Martino Augufto,& Anatolio Conſtantinopolita- no Epiſcopo, in qua Neſtoriana,& Eutychiana hæreſes ſimul cum Dioſcoro, ejuſque complicibus damnatæ ſunt:; ſed& ſi qua ſunt Concilia à ſanctis Patribus ha- ctenus inſtituta, poſt e ĩſtorum quatuor auctoritatem & cuſtodienda,& recipienda decernimus,& manda- mus. 1 Jam nunc ſubjitiendum eſt de opuſculis fan- ctorum Patrum, quæ in Eeccleſia catholica recipiuntur ¶ Opuſcula beati Cypriani martyris,& Carthaginenſis Epiſcopi. ¶ Item opuſcula beati Athanaſii, Alexandri- ni Epiſcopi. ¶ Item opuſcula beati Gregorii, Nazian- zeni epifcopi. ¶ Item opuſcula beati Bafilii, Cappado- ciæ Epiſcopi. ¶ Item opuſcula beati Joannis; Conftan- tinopolitani Epiſcopi. ¶ Item opuſcula Theophili, A- lexandrini Epifcopi. ¶ Item opuſcula beatiHilarii, Pi- ctavienſis Epiſcopi. ¶ Item opuſcula B. Ambroſii, Me- diolanenſis Spiſcopi. Item opuſcula B. Auguftini, Hipponenſis Epiſcopi.€ Item opufula B. Hieronymi; Presbyteri.€| Item f opufcula beati Profperi, viri re- ligioſiſſimi. Q Item epiftolam beati Leonis Papæ ad Flavianum, Conftantinopolitanum Epifcopum, deftina- tam: cujus textum quifpiam, G ufquead unum jota di- ſputaverit,& non eam in omnibus venerabiliter rece- perit, anathema ſit. ¶ Item opuſcula, atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum, qui in nullo à fanctæ Romanæ Eccleſiæ conſortio deviaverunt, nec ab ejus fi- deli g prædicatione fejun&i funt, fed communionis ipſius, gratià Dei, uſque ad ultimum diem vitæ ſuæ par- ticipes fuerunt, legenda decernimus. Item Decreta Ies epiſtolæ, quas beatiſſimi Papæ diverſis temporibus ab urbe Romana, pro diyerſorum Patrum conſultatione dederunt, venerabiliter ſuſcipiendæ ſunt. ¶ Item geſta 2 ſanctorum Martyrum, qui multiplicibus tormento- rum cruciatibus,& mirabilibus confeſſionum trium- pbis irradiant. Quis ita b effe Carholicorum dubitet, & majora eos in agonibus fuiffe perpeffos, nec fuis. vi- ribus, ſed gratià Dei,& adjutorio univerſa toleraàſſe Sed ideò fecundùm antiquam confuetudinem fingulari cautelâ in fanétła Romana Ecclefia non leguntur, quia & eorum, qui conſcripſère, nomina penitàs ignoran- De Canonibus Ecclefia, Conciliis Ó libris Apocryphis 34 iiaiai E E R U L tur,& ab infidelibus, autidiotis a ſuperflua, aut minùs apta, quàm rei ordo fuerit, fcripta effe putantur: ficut cujuſdam Quirici b,& Iulitæ: ficut Gregorii, aliorum- que hujuſmodi paſſiones, quæ ab hæreticis prohibentur conſcriptæ. Propter quod, ut dictum eſt, ne vel Ievis ſubſannandi oriretut occaſio, in ſancta Romana Eccleſia non leguntur. Nos tamen cum prædicta Eccleſia o- mnes Martyres,& eorum gloriofos agones, qui Deo ma- gis, quàm hominibus noti funt, omni devotione vene- ramur.- ¶ Item vitas latrum, Pauli, Antonii, Hilario- nis,& omnium Eremitarum, quas tamen vir beatiffi« mus ſcripſit Hieronymus, cum omni honore ſuſcipi- mus. ¶ Item Actus beati Sylveſtri, Apoſtolicæ ſedis Præſulis, licèt ejus, qui conſeripſit, nomen ignoremus, à multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovi- mus,& pro antiquo uſu multæ hoc ĩmitantur Eccleſiæ. ¶Item ſcripta de inventione S8. Crucis Dominicæ,& alia ſcripta:de inventione capitis beati Joan: Baptiſtæ, novellæ: quidem c revelátiones funt,& nonnulli eas Catholici lėgunt: Sed cùm hæcad Catholicorum manus pervenerint, beati: Pauli 2’ Apoftoli{fententia præce- dat;[Omnra probateñ quod bonum eit, tenete.] Item Ru- finus vir religioſus plurimos Eccleſiaſtici operis edi- dit libros: nonnullas etiam Scriptutas interpretatus eſt: ſed quoniam beatus Hieronymus in aliquibus eum de arbitrii libertate notavit, illa ſentimus, quæ prædi- ctum beatum Hieronymum ſentire cognoſcimus:& non folùm de Rufino; fed ctiam deuniverfis e, quos vit ſæpius memoratus zelo Dei,& fidei religione f repre- hendit:. M Item Origenis nonnulla opufcula, que vir beatifimus Hieronymus: non'repudiat, legenda fufci- pimus: reliqua autem omnia cum auctore ſuo dicimus eſſe renuenda.$ Item Chronicon ꝙ Euſebii Cæſarien- ſis, atque ejuſdem hiſtoriæ Eccleſiaſticæ libros, quam- in primo narrationis ſuæ libro tepuerit,& poſtea in laudibus, atque excufatione Origenis ſchiſmatici unum confcripferit: librum: propter reram tamen‘notitiam ſingularem, quæ ad inſtructionem pertinent; uſque- quaque non dicimus renuendos. ¶ Item Oroſium vi- rum eruditiſſimum collaudamus: quia-valdè nobis ne- ceſſartam adverſũis Paganorum calumnias ordinavit hiſtoriam, miràque brevitate contexuit. ¶ Item vene- rabilis viri Sedulii paſchale opus, quod heroicis deſcri- pſit verſibus, infigni laude proferimus 5hᷣ.€ Item Juven- ci 3 nihilominũs laborioſum opus non ſpernimus, ſed miramur. ¶ Cæterùm, quæ ab hæreticis, ſive ſchiſmaticis con- ſcripta, vel prædicata ſunt, nullatenũs recipit Catholi- la,& Apoſtolica Eecleſia Romana. E quibus 1 pau- ca, quæ ad memoriam venerunt,& Catholicis vitanda ſunt, decrevimus eſſe ſubdenda:. Inprimis Arminenſem Synoadum à Conſtantino Cæſare, Conſtantini filio con- gregatam, mediante Tauro præfecto, extunc& nunc,& uſque in æternum confitemur eſſe damnatam. Item itine- rarium nomine Petri Apoſtoli, quod appellatur fan&i Clementis, lib. 8, k apocryphum, Actus nomine Andreæ Apoſtoli, apocryphi. Actus nomine Philippi Apoſtoli, apocryphi. Actus nomine betri Apoſtoli, apocryphi. Actus nomine Thomæ Apoſtoli, apocryphi. Evã- gelium nomine Thaddæi, apocryphum. Evangelium no- mine Thome Apoftoli, quo utuntur Manichæi, apocry- phum. Evangelium nomine Barndbæ, apocryphum. E- vangelium nomine Bartholomæi Apoſtoli, apocryphum. Evangelium nomine Andteæ Apoſtoli, apocryphum. a al. ligant. b al. religate.© al. Quas ſeripiumas. d Burch,l...220 Tvopar.g. cap. bg. Pannor..2, cap.92. Polyc. lib. v. sit.20.€ al. prater, F Anfèl.l6.capagz.-g fde, vel pradi- catione.] orig.& Burch. Nicolaùs in eyoſtola ampreſſa ad Epifcopos Gallia cujus initium, Quamvis h al. Ifta.] a al. dii.| b al. Orict.© quadam relationes.| orig. d 2. Thefats. e al. diverfis] orig. F al. religiose. g al. Chronica.} orig. h al. præferimius. orig. i Burch. l. 3. cap.21. LTuo part. F. cdp. or. Pannorm. lib. 2. cap. Iꝛ3. k des cem.| orig» B f ta

35 Decreti Prima Pars. Evangelia, quz falfavit Lucianus, apocrypha. Evan- gelia qua falſavit Hyrcius a apocrypha. Liber de in- fantia Salvatoris, apocryphus. Liber de nativitate Sal- vatoris,& de ſancta 4 Maria,& de obſtetrice Salyato- toris, apocryphus. Liber, qui appellatur Paſtoris, apo- eryphus. Libri emnes, quos fecit Lenticius& difcipu- lus diaboli, apọcryphi, Liber, qui appellatur Funda- mentum, apocryphus. Liber, qui app ellatur Theſoaurus, apocryphus. Liber, qui appellatur de filiabus Adæ,vel e Genefeos, apocryphus. Centimetrum de Chrifto Vir- gilianis compaginatum verfibus, apocryphum. Liber, qui appellatur Actus Teclæ,& Fauli Apoſtoli, apocry- phus. Liber, qui appellatur Nepotis, apocryphus. Liber proverbiorum, qui ab hæreticis conſcriptus,& Sancti Xiſti 4 nomine ſignatus eſt, apocryphus. Reve- latio, quæ appellatur Pauli æ poſtoli, apocrj pha. Reve- latio, quæ appellatur Thome 4 poftoli, apocrypha. Re- velatio, que appellatur Stephani, apocrypha, Liber, qui appellatur Tranſitus e Sanctæ Mariæ, apocryphus. Liber, qui appellatur Pœnitentia Adæ, apoctyphus. Liber Ogiæ nomine gigantis, qui ab hæreticis cum dra- cone poft diluvium pugnåfle perhibetur, apocryphus. Liber, qui appellatur Teſtamentum Jacob 5, apocry- phus. Liber, qui appellatur Pœnitentia Origenis, apo- cryphus. Liber, qui appellatur Pæœnitentia Sancti Cy- priani, apocryphus. Liber qui appellatur Pœnitentia Jamnis& Mambræ, apocryphus. Liber, qui appella- tur Sortes, Apoftolorum, apoc ryphus. Liber Lulang g, apocryphus. Liber canonum Apoſtolorum, apocry- Phus. Liber Fhyſiologus,, qui ab hæreticis conſcriptus eſt,& B. Ambroſii nomine præſignatus, apocryphus. Hiftoria Euſebii Pamphili, apocrypha. Opuſcula Ter tulliani h, ſive Africani, apocrypha. Opuſcula Poſt- humani,& Galli, apocrypha. Opufcula Montani, Pri- ſcillæ,& Maximillæ, apocrypha. Opuſcula omnia Fau- ſti Manichæi, apocrypha z. Opufcula alterius Clemen- tis Alexandrini, apocrypha k. Opufcula, Caffiani Pref- byteri Galliarum, apocrypha. Opuſcula Victorini Pictavienſis Z, apocrypha. Opuſcula Fauſti Rhegien- ſis Galliarum, apocryph Opuſcula Frumenti m, a- pocrypha. Ephtola JE SU adAgbarum regem, apo- crypha. Paſſto Georgii, apocrypha. Paſſio Cyrici,& Ju- litæ, apocrypha. Scriptura, quæ appellatur, Contradictio Salomonis, apocrypha. Phylacteria omnia, quæ non An- gelorum, ut illi confingunt, ſed Dæmonum magis arti- bus conſcripts ſunt, apocrypha. ¶ Hæc,& omnia his ſi- milia, quæ Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Baſilides, Ebion. Faulus etiam Samoſatenus, Photinus,& Bonoſus,& qui fimili errore defecerunt, Montanus quo- que cum ſuis obſcœniſſimis ſequacibus, Apollinaris, Va- entinus ſive Manichæus, Fauſtus u, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbatius, Cœle- ſtius o, Donatus, Euftathius, Jovinianus, Pelagius, Juli- anus,& pLatienſis, Cœleſtinus, Maximinus, Triſcianus gab Hiſpania, Lampedius, Dioſcorus, Eutyches, Petrus, & alius Petrus, è quibus unus Alexandriam, alius An- tiochiam maculavit,: Acacius Conſtantinopolitanus, cum conſortibus ſuis, necnon& omnes hz ies r, quas a al. Eſittus) al. Heſpchaus. b al. Lenti vus) al. Lentius abeſt ab orig. d al. Gixtt. e tranſitus, id eſt, aſſuumptin.) orig, f al. Iob.) orig. g gue appellarur, laus Apoftolorum) orige h Tertulliani apocrypha. Opiſſcula Lactantii, apocrypha. Opuſcula TT ha.) orig. ĩ Opuſcula Cemmodian, apocrypha.) orig Opufiula Tatti, Cybriani, apocrypha. Opu- Pe agi j 0 y De l al. Pirabionenfis, mM al.. Frumenti cæci.) orsg. n canus) orig. Hus Ce.) oreg. ſcula Deomei, apocrypha.) orig 8 Ap Af. p tulianus Celanenfis, Cælefli q al. Prifislanus ab Hifpania, Neflorius Con- Jantnopolitanus, Maxımnss, Unsetsy Lampetius.) orqg.£ he- reticn erumg difirpuis) Mig, O al. Califlus. IDe Canonibus Ecclefie, Concerten& 3 6 labris Apoctijphnis. ipſi, eorumque diſcipuli, ſi e fchifinatici docuerunt, vel conſcripſerunt, quorum nomina minime setinemus, NOn folùm repudiata, verùm etiam ab omni:Romana,& A- poſtolica Eccleſia eliminata, atque cum ſuis aucloribus, auctorumque ſequacibus, ſub anathematis indiſſolubili vinculo, in æternum confitemur eſſe damnata. ¶ Cate- rùmpy a, qui libri in Eecleſiaſticis officiis per anni circu- lumà nonnullis legantur( quòd ritum illum A poftolica non reprobat, fed fequitur Ecclefia) pro fidelium ædifi- catione adnotandum cenſuimus. Quidam, quòd in Septuageſima ponunt bentateuchum 6 ufque in xv.diem ante Pafcha,à xv. die ponunt Hieremiam utiq; in cœnam Domini. In cæna Domini legunt tres lectiones de la- mentatione Hieremig b.[ Quomodo feder fòla cruit, Gi & tres de tractatu ſancti Auguſtini in Pfal. 4..¶ Ex· audt Deus orattonem meam, C ne de}.& tres de. Apo- ſtolo, ubi ait in epiſtola ad Co[ Convensentuibus c vobis ın unum,| Secunda letio Gc incipit,[ Similner é calicem poflquam cænavit éc.| T ertia, ¶ De ſpiritualibus autem d nolumus uos ignorare, fratres d In Paraſceve tres lectiones de lamentatione Hieremiæ;& tres de tractatu ſancti Auguftini in Pfalmum 63.[ Exaudi Dess orationem meam, cum deprecor,|&tres.de Apoflolo, ubiait inep Hebræos e, ¶ Egtine muss ingredi in slam regu cunda lectio ,[ Omms namgue Pontifex. f] Tertia,( Deguo grandis nobu fêrmo.| In fabbatho Sancto t lectiones de lamentatione Hicremiæ Prophetæ,& tres de tractatu ſan- cti Auguſtini in eundem Pialmum g. ¶ Exaudi Deus era- tionem meam, cum deprecor,|&tre ubi ait in epiſtola ad Hebr 3 futurorum 2 Gsh j ü | Ghe afins Z afi ens t bonorum.] Secunda lectio, L Vbi enim teflamenium ft. Fer- tia,| Umbramenim h habens lex futurorumn bonorum.| In Fa- {fcha Domini homilias ad ipfum diem pertinentes, infrà hebdomadam homilias. In Octavis 8 i Paſchæ penunt actus Apoſtolorum,& Epiftolas canonicas,& Apoca- lypſin, uſque in Octavas KTentecoſtes. In Octav tecoftes ponunt libros Regum,& Paralipome que inCalendas:Augufti. In Dominica;/prima:mer i fis Au- guſti ponunt Salomonem nique in Calendas Septem- bris. InDominica prima-Septembrisponuńt Job, To- biam.:Hefter;Efdram ufque in Calendas Cctobris. In Dominica prima menfis-Octobris unt librum m Machabæorum uſque in Calendas Novembris. In Do- minica prima menfis Novembris ponunt Ezechielem, & Dar ielem,& minores. Prophetas. ufque in Calendas Decembris. In Dominica prima menfis Decembris ponunt Eſaiam Prophetam uſque ad n N itatem Do- mini. In NataliDomini legunt primum de Eſaia tres lectiones. Prima lectio,| Pumep omporealleviata es} rer- ra Zabulon,&c. Secunda, Conſolamini g, conſolamini} Ter- ay l} tia,. ¶ Conſurge r, conſurge.] D homiliæ ad ipſum diem pe Stephani homilia de ipfo die. In natali fan&ti Joan- nis, fimiliter. In-natali Innocentium, fimiliter. In natali ſancti Sylveſtri, ſimiliter. In Octava natalis Do- mini homilia de ipſo die. In Dominica prima poſt Nati- m Domini ponunt epiſtolas Pauli uſque in Septua- geſimam. In Epiphania lectiones tres de Eſaia. Prima lectio incipit.¶ Omnes s ſitientca.] inde leguntur ſermones vel ntes, In natali ſancti cunda, Surſe t, illumimart m Domt?.] fum diem Hrerufalem,|} Tertia,[Gaudens u gaudel Deinde leguntur ſermones, vel homiliæa a pertinentes. p £ a Burch. lib. 3. c. 222. Iõ Part. 4. cap.. Pannortn. ith, 2e cap. 90. b Thren. 1. c 1. Corinrb. 11. d 1. Corinth. 10. e Hebri. f Helr. 3. g Hebr. 9. h Hebr.10, ocla vam.| Iudith, Hefer.) Ivo. tnnatal 7 i al oitavas k- ah m bbros) Ivo. n ah O al in vigila natalis Domini,) Burchard, E Ivo,& erdo Romanus. p Eſa. 9. gq Eſa. 40. 1 Eſa. 12. Rajj t Efa, éo, u Efa, ór 1§ Manda- 17 — 1 4 Man gata matyi atai, tetum qu zime pfl Hile hols ER hhn

6* 0 z Diſtinctio XVI. Mandamus] Poff hoc verbum in Decrato Gelaſii ſe- Jurtur continenter: Item opuſcula beati Cypriani,&c. Sed Burchardus,& Iuo,& Pannormia habent ut Gratmanus. Ac cer'è in toto hoc capite tót modin diſore pan: collettiones ab ortginalt, ut.alu certò flatui non pofiit, quæ uera eꝶ pura ſit Geluſſi lectio: nec ma- gnapere ſit mirandum, ſi nonnulla ſint, que difficultatem faciunt. Quamobrem, quæanxilio codieum tuto emendari poterant, ea funt emendata: ceteris loci partsm indicatavarsetates, partim, quont- am omnes indicare inſinitum fuiſſet, lalor hic ad librot udeundi accurato lectori eſ relictus. q Item gefta) Hine ufone ad finem capitis omnia abfùnt 4 pierifaue vetufiis Gratian codicibus: quod etiam Archidiaconss adhotavit. Sunt tamen ejuſdem Gelaſii uſque ad verſicul. Cæ- terum qui libri,& apud Burchardum, ér Ivonem referuntur pro- xime post fuperiora; J Juvenci] Autea legebatur, Item Vincentii: reſfituta efl vera tetho ex Gelaſio, Burcharde,& Ivone. e quo Invenco mermnitB. Hseronymus in Catalogo, 44 Defana Maria) Ircokeione Ifidori legitur,& de Maria,& obſtetrice. Apud Burchardum,& de Maria, vel obſtetrice. Apud Ivonem verò,& de ſancta Maria,vel de obſtettice Salvatoris. Cxterùm] Heunc uſque ad finem, neque in colle- Gone Ifidors, neque in ullo veteri codice Gratiani eorum, que collata ſunt, inveniuntur. A verbo tamen, in Septua- geſima ponunt, referuntur à Burchardo,& Ibone fine au- Goris nomine, in Pannormta eæ Gelafio curn lx. Epifcopis, Fe- rè autem omnia habentur[par] nuncupatur. G G Pentateuchum] Apud Ivonem leguntur, Heptateu- chum, ut ultra quinqus libros comprehendas librum loſus,& Iu- dicum, quã uole, ac librorum conj unctione, Beatu- Hieronymus ad Lucinsum firibens, utitur. Alis verò Heptaticum appellant, ut Santlus Gregoris libro 7sind. 2. epift. 48.€ libro r0vepift, 22.© alibs,& Rabanus in præfatione in Hieremiam,;& ordo Romanus cab. de Septuageſima. 7 JIn Plalmum 94.] Sic etiam apud Tvonem.-In ordine Romano„cap, deofficiis divinis à cæna Domint 1uſqh in odta vas Pen- tecofles,& apud Burehardum legitur, in Iſalmum SCʒ.ad eſ, Ex- audi Deus crationem meam, cùm deprecor. Lemq; in cap. de ordene in nocte Paraſce ves, Tres de tractatu ſancti Au- guſtini de Pfalmo 63: 8 4 In OMivis] pam direm ofavam folitam fuiffe proferri nomine multitudinis id es}, Olavas notabitur infra de confècratio- ne, diſt.3. c. pronunciandum. 9 NIn natali Domini J Burchardus,& Ius habent in Vigilia natalis Domini,& ita in ordine Romano, cap. guod m- Fr:bitur, In Chrifti nomine, incipit ordo catholicorum librorum, qui in Ecclefia Romana ponuntur. Pannormia autem habetur Gratianus: 27 iN wn in libro, qui ordo Romantis iiaae$ DISTINCTIO XVJ 1 Poflolorum verò canones, gui per Clementem Pon- gps tificem Romanum, ficut quidam affirunt, dicuntur efft translati, fant 1 gúnguagınta. 1Translati] In tntulo, J Præponttur canoneluus Apoſto- hbrum In collecmone Ifidori,& in(oncelio Stephan: Papa 1V.(cu- Ju magnam partem Deusdedit Cardinalis in ſua canonum colle- Gone refert) pro voce, translati, habetur, prolati. Diony- fiss certè Exiguus nullam huj us uerſiont mentionem faat, v aliqui ſcriptores flent Poſtolas(lementis hoc modo citare, CX dicis Petri Apoftoli per Clementem Prolatis. ut auctor Polycarp.& ahs, Çi}. g Í Apoftolorum canones Apdoſto- dich rejtctuntur auctłori- tait, Du auuboritdte& numero Conciliorus É canonum Apoftolorum, Hlos non resipsendos, fd inter apocrypha dsputd- tos Ifidorus /iribst dicens Anones 1, qui dicuntur Apoftolorum, few quia eof- dem nec ſedes Apoſtolica recepit, nec ſancti Patres illis aſſenſum præbuerunt, pro eo quòd ab kæreticis fub nomine æpoſtolorum compoſiti dignoſeuntur: quam- vis in eis utilia inveniantur, tamen ab auctoritate cano- nica atque Apoſtolica, corum gefta conftat effe remota, atque inter apocrypha deputata. 1 S| Caput hoces? in praefatione Ifidori ad collectionem Concikas rum, qua ex Billiotheca Eecleſiæ Poletana deſcripta Romam miſſa efi. Nam in illa, qua vulgata Iſi dori colletiont, de qua initid dictiun esn, præponttur, contrarsum potins videtur dici,© refertur inſtd, c, Placuit, bc ead, dif. fi modò idem est Ifidorus, C. ILE g Apoftolorum canonesfent recipiendi. Zepherinus gutem econtrà feribit Epifiopis per Si- ciliam conſtitutu, epiſt.v. Grbina 1 fententias a Apoftoli præferipferunt$ cum aliis plurimis Epiſcopis,& ſervandas cenſue- runt. Iı q Sexaginta) Ivo etiam,& auctor Pannormis halent, Sexaginta. Iemg, originale in margine Sed in textu, Septua- gintä. Polycarpus, Quinquaginta. C. FII. Exteptis quinquagintu capitnlüs cano- nes Apoſtolorum inter apocrypha de= Futantur. Item Leo 1 Paba IX contra epiſtolam Niceta Abbatis. Lementis c librum, id ef, Petri Apoftoli itinerari- um,& Apoftolorùm canones numerant Patres inter apocrypha, exceptis quinquaginta capitulis, quæ decre- verunt orthodoxæ à fidei adjungenda. 1Item Leo]̃ Hoc caput ſumptum elſt eæ reſponſione Hume berti, Legati Leonis IX. ad lrbellum Niceta Presbyteri é Monachs contra Latinos editum, qua Romæ in monaſterio ſancta Marta ⁰ &in multis priuatis Bibliothecit extat manuſcripta. Merito au- tem potnit citari Leo IX, quod ejns auctoritate& juſione Hum- bertus Legatus ſedin Apoftolica ea ſeripſerit. C. IV. ꝙ Item VI. Synodus, cap. 2. Lacuit e huic ſanctæ Synodo, ut amodò confirmata & rata fint canonum Apoftolorum Ixxxv. capitula. Epiftola 1 Ifidori in capite canonum. Iſidorus 2 fervus Chriſti, Lectori ſuo converſo. Pro- pter eorum auctoritatem cæteris Conci spræponimus canones, qui dicuntur Apoftolorum, licètà quibufdam apocryphi dicantur, quoniam plures eos recipiunt,&t ſancti Patres eorum fententias Synodali auđtoritate ro- boraverunt,& inter canonicas poſuerunt conſtitutio- nes. Iiem inſtu f. Primò quidem ordo, ut prædictum cft, de celebrando Concilioinſertus habetur,& poſtmodum canonum Apoftolorum, ac primorum Apoftolicorum (id eſt, à ſancto Clemente uſque ad ſanctum Sylveſtrum) decretorum, atque diverſorum Contiliorum breviarium interpolatur, ſequens ordinem ſuum. 1$j Epiftola] Hac epifola al Tuene vocatur Præſatio in opus canonum, ér estea, qua Ifidors nomine es? prapofita tomis Concilio» rum,licet in vetuflsoreeditione,sn gua priores? Ifidori colleclio, non- nulla verba deſiderentur. El autem confectum hoc caput eæ dut- bus locis iHises Práfationss. Nam verba tlla, Propter corum au- ctoritatem,&c. uſque ad ver. conſtitutiones. non longe ab- ſunt ab initio: reliqua verò ſunt in extremo, 2- Q Iidorus fervus] In Pannormia est eodem modo a Ivopart.g. captos. Pannorm. lib. æ. cap. 106. Polhe. Ig.tie. 20. b al prefixerunt) orig. c...105: Pann, l2. cap 124 d alregulis orthodaxss) al.regulssorthadoxia)€` Tuo..6,106, Pannor. laass.125, E Ivo paf.g,si0g, PANNY, d, 2,6, 1250

Pe authoritate& numero canonum Apoftolorum, 4 39 Decreti PrimaPars. atque apud Gratianum., Apud Ivonem, O in manufirij Ta leđionis illius codicibus est: Iidorus Mercator fervus Chrifti confervo fuo,& parenti fidei a in Domino falutem. In wulgatis autem Conciliorum editionibus: Ifidoxus peccator, fer vus,&c.: Irem cumHadrianus PapaSextamSynodum recipiat cum omnt- ia pro- bus canombus fuis, cum etiam[anla oflo unzverfalia Conc - o% 1 Pi i o,, fefione Roman: Pontificis fint roborata, injexta b autem Synodo, J ſive in ſaptimo Conci io, Apoftolorum canones fint recepit& aßpro- bati: patet, quòd non fint inter apocrypha deputandi. .V. 4 Sexta Synodus auctoritate Hadriani corroboratur. Vnde ſeribit Hadrianus Papa Tharaſio Patriarchæ. gon 1 Synodum c ſanctam recipio cum omnibus anonibus ſi Sextam]] Hoc habetur in fecunda actione ſeptimæ Synodi in etiſtola Hadriani ad Tharaſium. Sed co in loco Hadrianus refert Synodica Epiftola à Tharafio ad fè mife.-Et hic Gratianus i ia ejus Epiſtola verba. In verfione emm Anaſtaſi Balllothecarti fié legitur: Invenimus autem in prædita Syno- dicaepiftola ſanctitatis veſtræ, poſt plenitudinem fidei & confeſſionem ſacri Symboli,& omnium ſanctarum ſex Synodorum,& de factis.& venerabilibus characteribus miraculum laude ac veneratione digniſſimum contine uare& eaſdem ſanctas ſex Synodos ſuiſcipio cum o- mnibus regulis, quæ jure, ac divinitùs ab ipſis promul- gatæ ſunt. Et hac quꝛdem poſtrema verba ſunt etiam in illa ipſa Tharafis epiftola: quod ex Concilio Greco,© nova interpretatione clarè apparet, Sed dubitatur de ea, an canones con actione ſẽ 2 FC Sextæ J In ſecundo& tertis Vaticanit eſt, ſextæ, aliàs, ſeptimæ. Et verè ſeptima eit, ſed ob gloſſam nikil eſt mu- tatum. C. VI. g Sexta$ Ait enim Pe ipſerit: quod ex quarta xte 2 Synodi facilè abſoluitur. odus canonerconſcripſit. [topus Nicomedia. Abeo 1 librum d continentem canones fan&æ fex- H: Synodi. Patriarcha dixit;-€ Quidam fcandali- zantur per ignorantiam pro canonibus iftis, dicentes: Numquid ſexta Synodus canones fecit? Sciant ergò, quo- niam ſancta Synodus ſexta ſub Conſtantino congregata eſt contra eos, qui dicebant unam operationem,& u- nam voluntatem eſſe in Chriſto, in qua ſancti Pa los, ut hæreticos anathematizaverunt,& orthodo fidem explanaverunt. 2 ꝑs ꝗ Et ſoluta Synodus eſt Couſtantini 14. anno Poit quatuor- vero, aut: quinque annos iidem fanéti Pa tres congregati funt fub Juftiniano, filio Conftantini & prædictos canones promulgaverunt de quibus nul- lus dubitet. Qui enim ſub Conſtantino in Synodo fire runt, iidem ipſi Epiſcopi ſub guſtiniano iftis canc 15 ſubſcripſerunt. Oportebat enim, ut Synodus univerſalis canones Eccleſiaſticos promulgaret.“ltem e. ¶ Sancta ſexta Synodus poſt promulgatam ab ea diffinitionem contra Monothelitas, Conftantino Imperato: e, qui eam gaverat, non multò pòſt defuncto,& juſtiniano ejus filio regnante pro eo! ¶ Eadem ſancta Synodus di- vinitus in ata, iterum Conſtantinopoli quarto, aut quinto anno congregata eft,& canones numero 102. ad correctionem Eccle{fiæ promulgavit 1 Q Habeo librum)| Verbafunt Petri Epifèopi Nicomedia, ac Tharafii Patriarcha Conf antinopolitani, actione quarta, quod quidem ipfi de centum` ac duobus £ Òynods mbus dixerunt, qui in Irullo tempore Iuſtaniani Rhinolmeti, b al. ſeptima Synado, five concilio) al, fexta d Exa- e Exfèxta ſexto Concilio. lvo part. 4. cap. 122, e ra Synodi, Ivo part. 4. capri, actene ſeptima&nodi. ſecundo anno ſùæ reuocalionis ad impertum, editi ſunt. Verum ex his tpfis verbis Tharafis apparet, eos canones non efè proprios Jèxta Synodi: quia fatetur, pot annos quatuor, aut quinqus, quàm ea Synodus fuerat abfòluta, canones illos fuiffe editos: quo tempore certifımum est, negue cundem Romanum Pontificem neque eofdem Epiftopos Quanquam ın hac ratione tempoe ri, potins credendum est diligentifimis chronolog is, Theophant ¢ cujus etiam verba gua ad hunc locum pertinent,ex originaliGra- co, quod in Bibliotheca Vaticana extat, ſatis fideliter translata legantur apud:Eranesfiunm Turrsanum, libro de.7.€ 8. Synodo} Anaſtaſio,& Georgio Cedreno, qaam Tharaſis. Illi enm nan quatuor, aut quinque, ut Naraſius, ſed vigintiſeptem añe nosa fine fèxta Synode tempore Agathon habita ufque ad hanc hujufinodi.Desretorum editionem aſſerunt inte- cefe, Epiſco- pos vero, qur'hos ediderunt, noluiſſe ipfos edere tanquam canos nes fexta Synodi, ſed ac ſexta Synodo deeſſe, ipfame tio teflatur. Ita lere, quod videbatur ın quinta, m ad Imperatorem allocis e} ue nova. át deog,-Graci slam, ut firibit Baifamon aevi quinta? am Syno Ceterum non lum appellant. illos canones a Romana Ecclefia receptos, duo virs reru fimi,, Anaftafins Bı Legatius, apertè teſtantur. Humber m Ecclefiae fltcarum. per liothecartus,& Humber⸗ ius quidem Non autem miror, ſi Agathoni Papæ,& ſan- tribus ſextæ Synodi veſtra imputetis deliramenta, Se quæ aut corrupiſtis, aut finxiſtis capitula: cum& ipſi Domino J E SU,& Apoſtolisej s figmenta, Unde nos ſcientesʒ ſextamSynodum, ad deſtruendã hære- ſin Græcorum Monothelitarum, non autem ad traden- dum Romanis novas conftitutiones gregatam, capi- tula, quæ nobis ſub ejus auctoritate apponitis, omninò refutamus, quia prima& Apoſtolica ſ nec aliquan- do ea accepitʒ nec obſervat hactenus. naſtaſius vero in práfatione sin ſeptimam Synodum ad Ioan” Romanum Gripfit: Ergòregúlas,quas Græci in fexta$ | nodo perhibent editas,itain ptima Synod palis dmittit, ut atenus ex his illæ rec tur, quæ prioribus canonibus, vel decretis ſan- dis hujus Pontificum, aut certè bonis moribus inveniun- tur adverſæ: quamvis omnes hactenus ex toto maneant apud Latinos incognitæ, quia nec interpreta Sed nec in cæterarum ꝓatriarchalium ſedium, licèt Græcã utantur linguà, reperiuntur archivis: nimirum, quia Pontificemita edes ılgans,aut confens Quanquam eof+ h, quiin t inventi: fed nullis certè probare pof |- nullaearum,cùm ederentur;auty aut ſaltem p las Græci promulgaſſẽ Synodo{ i tar, Quod fexta odus bis antino Imp. G nullos canones con filio ejus,& præfatos canones promul- C. VII. G Conflitutrones Synodi fextz a. Vnde ſancti Patres in ea con n Synodo fcundèà gat, dixerunt. Uoniam 1 fantz b,& univerfales Synodi, quinte fub Juftiniano 4 tantino pa- tre tuo Augufto 2, de myfterio f{ ſſimè diſpu- tantes, canones non fecerunt, cæteræ quatuor u- niverfales Synodi: propterea nos convenientes Ìn hanc Imperialem urbem ſacros canones conſcripſim Item c. ¶ Placuit huic dò con- firmäta,& rata fint c Ixxxv. ca- a Ivo ſeptimam vocat b Ivopart. 4. In oratione allocutorta Patrum, gui in Trullo co d Iuftinianum Im- Peratorem. c c. ⁊. ejus S nodi. ſuprà ea. c. placuit. venera pitula. Rir ) L

D ſti n OS X V I De auꝛhoritaie& numero Cnciliorum 5 1 A CtiO”, G canonum Apoftolorum, Pitula. Iiem. Contirmamus 3 à& cæteros ſanctorum 1§ Item ex diurno) Integram profefionem canones& Synodos,id eft, N rem Ancyranam, Neo- sts tn Romanum Por tificem pr a uryrefert Der cæſarienſem, Gan renſem„Antiochenam, Laodicen- ſem, Conſtantinopolitanam, Epheſinam primam, Chal- k pnan 4,& o- CIX ọ¢ D To pore fèxta S andrini Epil , Gregorii Thaumaturgi arieni anaſii E pifcopi Alexane drini, S$ 5 Co appadoci Epiſcopi, Gregorii Ny yſeni Epiſc go- brata cft,& Græco ſermone conſor rii Theok Amphi lochii Nbnienftg! Epifcopi, Timothei| Papæ Ag: T; exequ ſid Alexandrini Epifcopi, Gennadii% Conftantinopolitani cipe C ꝛonſtantino intra p Epiſcopi, Cyrilli Alexandrini Epifcopi, Cypriani Car tha-} tis Apoſtolicæ ſed ginenfis E piſcopi,& Synodum 6 fuam. maenim univerfalis Iı Și Quoniam] Emendata funt multa ın hoc capite ex ca-| contra Arium ccexyiij. Patrum,temporibu fidet; Pohlin B, gue fervatur in ibu⁰jůl > f poribus Concilioru hna n f Quoautemt quarta, O nta on Acong temporib.c 5 Odus untve nodus in Nicæa cunda eorum, qui fèxta Synodo tribuuuntur, in quo indi-{ub Conftantino Princ ipe.€] Sec unda, me Gaullores canonum, quil. Græci utebantur. Sunt| poli, cri Patrum,contra Macedonium,& Eudo sllius canonis apud Gratianum, Ivonem in ſum-poribus Pamaſi Pa pæ,& Gratiani i Principis, qu rbi eftordir iſcopus. 4 ctarius eid torum patrum, contra Neſtorit iarta, in Chalcedone, Dexy ipotibus Martii ji Pri incapa 1S3 ndifmorum Præfulem ı m Conſtantinopoli i incipe, contta T rum Patrum canones, ć Tafit junia ? n ertum es r Synodum Nicanam primam celebr 8 ſacros illa temp orum obſeuritate miran- s noftris ab iis, qui Nicea cony 4€ Car rthaginenſem ntinopolitanam ſub fii, al: Th phi u;&c. T DRima`r autėm e Synodus in Nice contra Arium Alexandrinum Presbyterum, qui tres radus in Trinitate aflerebat; Patrem fcilicet majorem, ilium minorem, Spiritum fanđtum creaturam, tempo- | ribus Conftantini Principis;& Sylveftri Papæ Ro zd-| Macatii Hietol Rie xandri 2 Alexan s] dhs, 0 Os m8, idef,& eorum, qui rurfi Imperiali urbe convenerunt ſub Nect jus civitatis Præſide,& Th eophilo, qui Ale fuit Potop s fuit.: 4 Secunda in Con Archiepiſcopus. Í Macedonium o 1ftantinopol itanum fereest, quem- exandrini tiani; aTi Tilli Rierolohmitan i Nel tarii 3 e tinopo- à præfatà hæreſi ftàtuerunt cas t s$ Et Dionyſii] In canone Greco vu admodum antea apud Gratar ior Epiſcopi,& martytis. bed a k gitur, gue? nadmodum reſtitutun pi Alexandrinorum Megalopoli Archiepi ſcop 1,& martyris. Reliq Zuus lector notabit. S| EtSynodum] Info ca nodus Opriani prolatut př putavit, baptizatos ab ha; cum tamen BLA litani, qui condemi A nones tres; quorum maximè auctor Necta arius Conſtan- pheſo ducentorum um E pu politanus fu atrum, contra Neſtorium Conſtan at, beatam Virginem Mariam nonD Rd hominis tantummodò genitricem, ut aliam pe carnis; aliam faceret Deitatis, temporibus Theo- 7 i Principis f junioris, Cœleftini Papx Roma 1i; Ju- lenarto totius orbs Concs-| venalis Conftantinopolitani E ſcopi, Cyrilli Epiſcop irini; qui duodecim capitula contra Nettorii totidem capitula, auctore eodem ſan- tinopol t F errorigura 47 elii aia Africa E xtıtij fè tradi tionem. Aai, flolorum,& ipſam C Ihpriam ſententiam tth lis eæcluſam fefe teflet ur. ım yrillo,anathematiza ndo confcripferunt. 4| Qua 10 haked one ſexcentorum en Patrum, contra Eutycħem Conftantinopolitanum A Abbatem, qui affe- , Chriftum poft humanam affumptionem, non ex ; naturis e gifterë, fed folam in co divinam na ra E eara temp oribus Martiani principis, Leonis Papæ Romani, Juvenalis Hierofolymitani, Anatolii mant Pontificis r- ydo ferunat j+; rantur. Item ex diurno 1 lit Ancta c octo univer cænum, ſecundur pheſinum, quartum Chalce tinopolitanum,& vI. Item Nicænum viI. Octavu que um, uſque ad unum Conſtantinopolitani s gni condemnatà pr ræſcriptà hæ- mutilata ſervare,& pari honore,& veneratione digna f refi ftatuerunt canones vigintifeptem, quorum auctor & que Tait averunt& ftatuefunt modis d o-| maximè idem ſanctus Anatolius Conſtantinopolitanus sſequi,& prædicare; quæque condemnaverunt, f Epifcopus fuit.€ Quinta in Conſtantinopoli, contra anare profiteor. TSAA S manae enna a ea a: bPannorm. lib. ⁊. cap. hicran a Ivo par...123. Pann. lib. 2. c. I a Iw par.4. cap. r06, Ivo Par- p. c. 134. Pannorm. l, 2,.117,| n1 C Anſelm. in pr olegom. in principio collectionis Conciliorum. Eon; s S A> m i“i rmani.+©- Ivo par..cap.132, Pannorin. lib.zcap.i03. d Santus Alexander. orig,€ destin] orig. f magni pi al. umnimodis.) Iuo. Pprincipis.) orig, i jg 4 |

3 Decreti Prima Pars. Theodorum Mopſueſtenum,& omnes hæreticos, qui "Theodorus dicebat, aliud a effe Dei Verbum,&aliud Shriſtum,& ſacram Virginem Mariam negabat Dei genetricem fuiſſe, temporibus Juſtiniani principis, Vi gilii Fapæ Romani, Domini b Antiocheni, Eutychii Gonftantinopolitani: qui quatuordecim capitula ana- thematizando ſcripſerunt, contra Theodori.,& focio- rum ejus blafphemias. q Sexta in Conſtantinopoli Ci» Patrum, contra.Macarium Antiochenum Epifcopum, &osejus, qui unam voluntatem,& operationem in rifto‘ falså ſuſpicione aſſerebant, temporibus Con Santini Principis, Agathonis Papæ. Romani,-Georgii Conſtantinopolitani: qui con emnatà hæreſi præfata, anathematizando feripferunt novem. 4 capitula infe- isanne 1§ Prima] Caput hac invenitur dr inrecentiorebus editto- pibus Conciliorum,& in vetuſtiore Colontenſi, Anno M..XXX. é inmanufiripta collectione, quam dictum est affervari in Brblio~ theca Vaticana: fed non in collectione, quæ est in Bibliotheca mo- naſterti Dòmimcanorura Ponitur autem ante Præfationem, qua dori mercatoris guidem n manuſc ripti, peccatoris autem $ nomen} 7 es smprefis hrafert. Et ſanè in illa Præfatione tantum quatuor generalium Synodorum menise fit, fexta vero; SF Midori Hifþalen- fis aratemest habita. 2 J Ale andri.) Apud Anfilmum et, ut apud Gratta- nim da li Alexandri Conſtantinopolitani. Sed in- utraque conjungatur. Namn G Epifiopus Lon- copus Alexandria tempore tlius Synodi, Ale- tegra videtur lectio flantimopolu,& Ep ¿nomine vocabantur, 3 J Nectarii] Ante legebatur quemadmodum etiam filmum, Nectarii Alexandrini. Emendatum est ex originali, Sed fortaſſe& hoc leco antegra lecti cest, rii Conſtantinopolitani,& Timothei Alexan an ]. Zn ca citato ex colefione Ifidori tegitur, feri- apitula,& verba 1lla, inferiùs annexa, ibi Conciliis deinde Coloniæ impreſßis, poſn actionem fexta Synod: ex vetufi vem capitula,& ante primum capitulum runt noyem capitula inferiùsanne; 40 habent gogue habentur. codice monaj avonis, referuntur no- nt hac verba, ſer ipfe- , gua apud Anfelrium -e DL ws Rima r adnotatio Ancyrang Synodi, quz ante cænam fertur fuiffe, fed propter auctoritatem. ma- jore poftponitur; in qua Patres xviij. ſtatuerunt ca- nones xxiv. d quorum auctor maximè Vitalis Antio chenus Epiſcopus extitit. ¶ Secunda Neocæſarienſis, gur poft Ancyranam,& ante Nicænam 2 XdECIim ſtatuerunte Anones xiv. e quo- Í pifcopus Salaminius f ex- legitur fu. in qua Patres titit. fuiffe, in pter quafi ł XVj. ſtatuer tes Eccleſi- dicebat, guòd cas; maximè con- ulus in conjugali lelis, qui non omnibusre- Pem apud Dominum habe- quæ enumerare longum > 1n qua Patres ax. 3 „quorum auctor maximè Oſius us,&. Vincentius Capuanus Epi- 4 Beneventanus,& Calepodius T tæ Romanz Ecclefix Legati extite- itiochena, in qua Patres xxix. efta- AAA SENE S AAT E SE O A è verbum, Gaimm Chrifum,‘b al, Cardinalis,& Anfiimus in hrolig. ante d in Graco aj ud Bal. Zelamitanus. vulgato, tlidun ſunt æ V. f ſant xxU. E E Me KAR. De authoritate& numere Lonciliorum O canonar Apoftolorum 44 tuerunt canones x X V. quorum maäxklmè auctor tule- bius Palæftinenfis Epifeop q Sexta I vodi- cenfis, in qua Patres xxxi unt canones Ix. quo- rum auctor maximè Theodoſius Epiſcopu tit. q Se- ptima ꝙ Carthaginenſis, in qua Patres ccxvij. a ſtatue- runt canones xxxiij. quorum auctor maximè Aurelius Carthaginenſis Epiſcopus extitit. l Au- ana fub Theodofio tres ccxvij. recitaverunt i per diverſa Conci Jii thaginenſi € Nona Arelatenfis canones qL & firmaverun ricanæ provinciæ, itec pi, leguntur efie con- qua Patres cc. b ſta- n autores maximè & S. Marinus Arete- il Au- ima item Arela- iones: quorum is Epifcopus exti- ı qua Patres xvj. fis, in qua ſtatuer auct æſarius Arelate tit.€ Undecima item Arelat ſtatuerunt c ¶ Duodecima item Arelatenſis in Vico Hortenfi e, in qua P A unt cang- nes: quorum maximè auctor us Arela- tenfis Epifcopus extitit. ¶ Tertiadec tenfis, in qua Patres xix. ftatuerur auctor maximè Sarpidius d Are titit.€ Quartadeci — ſtatueri or maximè S. f maximè na Epaunen- tadecima A canones;-g xtitit, a] Septima ] atres lxxij. ftatuerunt c maximè Aurelius Arelatenfi poribus Clodove lianenſis, in qua Ta rum auctor maximè Melanius extitit. g qua Patres x3 ſtatuetunt maximè S. Albinus Andegaven refima Arvyernenfis, inq es: quorum auctor f pifcopus ex in qua, Pat ima 7 Aurelianenſis, in quorum auctor tem- Aure- quo- sE copus Nonadecima elianenſis, in juorum auctor pus extitit g v. ſtatuerunt tus Brenten- na MaticEn- pones; quorum mafecunda item Maticenfis, ſtati erunt canones; c um auctior maximè € cus Lugdunenfis Epifcopus extitit, 4 Vige- ſimatertia Lugdunenſis, in qua Patres xviij. ſtatuerunt canones: quorum auctor. maximè Philippus Viennen- fis Epifcopus extitit.€ y naquarta item Lugdu- nentis, in qua Patres xx. conftituerunt ca r quo- rum auctor maximè idem Priſcus Eugdunenſis Epiſco- pus extitit. 1J Prima] ad finem verficuli; N in qua Patres idem Priſ pitis, id eft, ufque ur m collectione Ifi- In Vattca- n Duf collectiones ha- poreſt: collectiont reſpondet: i Ji dori impreſ ná aut dedit,© An bent. Neque verò[ummula hee nam negue Prefationi ipfius a, ante prefato laue.a ufque. ad mus integrum om Ifidori efè al.ccxvuj. b abest numerus à.colletone enam c d-ál Sapardss.| al. Ske . l. xxxiv, g col- wefja. h al al. Bituricen- k al Mae Brelit‘g Ju ul mifin

nones Epiſcopus e u Pe og xviij ital t itippus Lien 45 Diſtinctio XVI. gua, ut cateræ mittantur varietates, multa reſeruntur Con- eilia Hiſpania, quorum hic nulla mentio. 2 Q Ante Nicænam] Sice emendatum ex Anfelmo, dr Deuſdledit,& Vaticana collectione. Nam antè lægabatur, An- tiochenam. In collecmone autem Iſidort impreſſa legitur qui- dem, Nicænam; ſed deest vox, ante, Sic autem legendum efe, quemadmodum eStemendatum, oflendunt verba jus itſum Neuca ſatenſe Cuncilium antecedunt, Zuciee. DEVlEgOr Ap ao Täy W Ayxipa, TOI DEA Nixaty meyeviS egon ides; qui canones pofteriores-quidem Ancyranis, anteriores autem Nicænis funt, quo laco an collectione Ifidori imprefa mendose$, Et hi quidem canones fecundi funteorum, ĝüiin Ancyra,& Cæſarea expoſiti ſunt. Redundat enim illud& Cæfarea, quare ın recentioribus editionibus(onciliorum omiſſum edt. Similis error estin codice canonum Moguntino, 3. qQ Sexaginta) In codice canonum le: Epifcopi reperi- untur ſubſeripfille: ſed poſtem addetun,& cæteri& ſubſeri- pſerunt omnes Epiſcopi diverſarum provinciarum, vel civitatum, num. cxxi. Soerates lib. 2. cap. 16. in eo Con- cilioex Occidentis partibus Ebiſcopos cireiter cces conteniſſe dicit, ex Orienti verd Ixæævj. qut etiam ſeſſionem fecerunt. Idem Nicep horus lib. 9. cap. 12.& Tripertita. Theodoritus autem lib, z, capy. docet ex-antigui narratronibus, epifèopos ccl. conveniffè. O- anninò& in hus, E& Patruns;(canonum numeris multa fant emen- data. Sed in multiseriam fatis vifum estindicare varietates: non- nulla autem Ledri diligentia funt refêrvatds 4$ Et Januarius] Anſelmus habet, ut C In coilefhone indicata est, Vincentius Capuanus Epi & S:.E. Legatus extiterunt. In Concelte pf cap. 18. no- minatur lansarins Epifcopus.: In fubfiriptione vero in codise ca- nonum; non nominatur, fèd tantem Vincentius Capuanms SSR. E, Legatus, Cr Calipodins Depolitanus Legatus S. R, E. f ȘT Septima] Hic numeratur tantummodò unica Synodus Carthaginenfis, qua habetur in codice canonum, de gua inferins xai difi-ade libellis, diceru ő T Epaunení s] Ia emendatum e$ ex aliquot ma- nuſoriptis, Ccollectione Iſidor: Vaticana. Näm anted le- gebatum, Empanenſis. Veruntamen in Concilio Epaunenſi zmpreſſo nullus(aſarius nominatur: fd- Avni primam est mentio. 7 Q Septimadecima] Fic numerantur tria Concia Au- relsanenfia, quorum hac in Concilsis impre ſßis indicia inveni- ntur. In quinto Aurelianenſi, ſubſeribit hrimo loco Aure- liaus Arelatenſis. In primo anter alios lagitur nomen Melami Rhedonenfis: In tertio fabferilut gyarto. loco Albenus Epifiopus. sAndegavenfis, €. XIM.. Ebiſcola. Aibianaſis poſgulantis capitula Nicæni Concilii. kacti ü ES TR Sed guod Nicana Synodus xx.canones Jfùpra flatuiffe dicitur, contrartuus videtur et, quod in epiſtola Athanaſti inlbenitur. Gcribit enim Athanaſius à Alexandrinus Ehiſdopus Marco Papa, ita dicens. ptuaginta Nicænt Concilii capitula, quæ de præ- ata Synodo, jübente domino meo Alexandro, de- creto omnium Epiſcopor nattuli, quæ ſunt ignecom- buſta, optamus, ut à veſtræ ſanctæ ſedis auctoritate 2 per- ipere per præſentes Legatos mereamur. Iiem c. N Præ- ſentibus nobis octoginta capitula in memorata Syno- do tractata ſunt: quadraginta à Græcis, cã edita lin- guå;& quadraginta à Latinis, fimiliter Latinå edita lini- guå. aoma eſt cccxviij. Epiſcopis à Spiritu ſancto repletis,& maximè jam dicto Alex„& oſtoli- cg fedis En ut RA a a aama Deauthoritare ér numere Coiitioruas A 6 C canonum Apoſtolorum. 4＋ aliis atque congruis Iocis inſererentur,& ad formam lxx. diſcipulorum, vel totius orbis terræ linguarum, ſeptua- ginta tanti& tam excellentis Concilii flexent capitula, quæ omnem Chriſtianorum informarent orbem. 1 Septuaginta] Ex-hisAthanafii verbi confiat s non ommes: Nicana: Synodi canones aut Grase, aut Latine nune haberi, Et Iulius Papa ad Orientales, dr Innocentius Villria cio; ġ alis multos ex sha canones citant, quit non ſunt in his viginte, qui in manibus ommum verſantur. De qua re ſeribit Ifidorus in præfatione Conciliorum tomis inferta, Er ex epiflola quadam Gregoriè decimi ad Regem Armentorum, cum Concikum Lugdunenfè indixiffet(guam manufèriptam habet Cardinalis Sirletus) tntelagitur integrum Nicaenum Cone cilium in lingua Armeniorun eo tempore e inifje. Sic enina firibit: Quia verò multipliciter expedit, ut in ejut- dem celebratione Concilii, antiquorum Conciliorum copiam habeamus, celfitudinem Regiam r & hortamur attentè, quatenus integrum Nic Concilium,& alia Concilia, quæ habere diceris in Armenica litera, cum aliquibus peritis Interpretibus, nobiscum ea, quå poteris, celeritate tranfmittas. Tuners quoque, r Alexandrie inventi-funt ofloginta canones Arabicè Sèripti, fab nomine bujus Conctis, qui Romein A bica,(r Ane menica lingua Jeripti penes eundem Cardinalem Sirletum funig :mper eriam in Latinam linguam converſi ſunt,& imtreſũ. Quomodo etgò v: gintitamiu capitula in Nicana Synodo fia direuntur, cam fè tuaginta capitula(ut Athanafius feribat} ſtatuta monſtrentur? His ita reſpondetur: Capitulorum Nica- næ Synodt quadam in deſnetudinem abierunt: vigenti tantum in Romana Ecclefia habentur, C. XIII g Dicant Concilii viginti tantum capitula habentur, Unde Stephanus Papa firsbit, dicens Lutho- b1⁴ Ebeſcobo Maguntino. tantũm capitula NicænæSynodi in ſancta Ro- mana Ecclefia habentur: fed quo negle&u alia defe- cerint, ambiguum eft. ¥lurimi arbitrantur ea Antioche= no Concilio effe inferta. G Apud Ivonem parte quartå,cap.232 habetur magis integruma hoc Caput, Capitula Nicæni Concilii teftimonio Athanafii ſeptuaginta, in figuram ſeptuaginta diſcipulorum, ſcripta non dubitamus, è quibus viginti tantum in Escleſia ſan- &a Romana,& qua fequuntur, C. XIV.. Auctoritate Apoftolic tSardi-= cenfè Concilium recipstur. Sardicenſe quoque Concilium autoritate Nicolai Paps rertpitur. Vnde idem ſerabit Cero b Con- ſtantinopolitano. c Uod à dicitis, neque Sardicenfe Concilium, neq; de- creta e alia vos habere ſanctorum Pontificum, non facilè nobis facultas. credendi tribuitur, maximè cùm Sardicenfe Concilium, quod penes voin veftris regioni- bus atum eft,& omnis Ecclefia recipit, quå ratione con- venerit f, ut hoc fanta Conſtantinopolitana Eccleſia abjiceret,&, ut dignum eft, non retineret? DISTINCTIO XVII I Eneralia Concilia, quorum tempore celebrata ſint, vel ps quorum autoritas cateris praemineat, fanélorum au- Goritatibus, fuprà monfiratum est. Auttoritasverò congregandorum ſonciliorum penes Apoſfolitam ſedem esf. C. I. 9 Albſque Roman Pontiſficis auctoritate Synodus congregari non de=» bez: a In Epiſtola Athanaſſi, E uni verſorum. Agb Ehiſcoporum ad Marcum Papam:fèd copiofins guam hic, b Iv Pep crot, Pann. lib, 2. cap. 106. Anfal....59. Pelyc. l3 tit20 Ilbidem Faulo ſaperiui. d Patribus] orig. a Ivo part. 4, cap.232. Pannorm. l. 2. cap107. b al. eleéfò, C- Habeturinepiflola 6. qua prima ad Photium e d. ..1735. Pann:...117 ver, quod dicit]€ sh decretaliæ vι f al. aon venerat,

š D De Concilii generalis congregandi 47 Decreti Prima Pars. e 4$ 1s P j i: guihabetur ib. 2, Reg. Gregori: fèptimi, tnter catera hoceft, quòd Unde Marcellus Papa /cribtt Max g i Ynodum a Epifcoporum, abfque hujus tar nulla Synodus, abfque præcepto fummi Pontificis, debet nr qomna 5| generalis voc B | 2 Q Synodum| Apud Anfilmuz,'uonem& in Polhcar- > auctoritate,(quanq ) non poteſtis regulariter fa ſcopum, qui hanc a un, q F uam nin po adduntur hac, ad judicandum u niverſalem Synodum- j | Hoc enim es? i trenim eo tema dem, damnare, ante | pore aut zonorantia j S | zumi Concilium reci uibus. ditum eflt,|& alık: iper illos Ego b dtxi, Dii eſtis. ] entio Epiſcopo: eſt, ad Maxen arcellus Ma entio.] Antea | | , fid inf| candum unrverfalem Synodum c vifa est emendatum 1,6 ppum| Hincufaue ad finem non habentur in aliquot manu, C 1IL.$ nan fi | | | | Papa primus in ſeripto contra Oruentales pro Athana XXI&. R ula c veſtra nul et vires, nec habere poterit: quoniam nec aD O thod Epiſcopis ho Conciliu€ i actum eſt, nec Roma f:interfuit, ca propter nc 1D Į 11 tiD ia Neri|. ftrum Conventiculurn Di y non de re| uieguid actum- E cilium, quod noi fu rit quoqu de talia atis, 1 Item Damafus Papa banum ye pyUicfoli eí f conceffa nullusufur n nſultu præ ſumat, qut non vult honc ter 1 €cC iiceDit particula quoties aliqua iatur, aqd nt, ad Apoſto- wone conveniant, elir aut attrahi ad l o modo necetie cit, aut( ne aliorur o 4 4 it ecen ] i> ın libello Ennadit in rece eile poflint her ſeculares 1 tronis. oͤunt enam S estre uentibus verbis rej} pud Gra 12⁴7 t ncetiam, cum aultoritas Theodorte 4erarent, ver hrot th ad urbe 7 òvacerad€ vı fènpt aum merte nerandoruth nec anttia cod.& Nicolaus ad Michatlem Imper. difa — Ma

dictæ ſedis antiſtetem mimorum ſuljacuiſſe judicib.:infta. Eg Ad hac ferenifimus Res, Deo adfpirante refpondit, Synodalig elſe arbitri in tanto negotio feguenda præſertbene, nec aliquid ad ſa Preter reverentzam de Ecclefiafticis negottis pertinere, committens etam potefati Pontificum, ut five propofitum vellent audire ne- 8tium, fivenollent, quod magis putarent utile deliberarent,dum ò andı provifione Concilit pax in civitate Romana da- tetur a: Epifiopt verdin Synodorefi ntes congregatā anlloritate ejufdem Symmachi dixerunt: Symmachus Papa fèdis Apoſtolica Præſul ab huijuſinodi oppoſitionibus b Impetitus, quantum ad ho- mines reſpucit, ſit immunis, É liker, cujus caufam totam Der judi- cis reſer vamus.]& infia, ꝙ De(lericis verò memorati Papa, gui abEpifiopo fao ante tempus contra regulas difiefferunt, é fibif- ena fecerunt, hoc fieri decernimus, ut c zihi ſat Epifèopo icts fe gaudeant JEE P S ka Q È S 3% à D ~ 4 ~ 8 ræ Mediolanenfis Epifiopus huic flatutonofiro, mmifimus, fubferipfit.- Petrus Ecclefie Ravennatis Epiftopas fab G arii G hati èr 2 eij dem y rbi Sabfiripfits E pos eura Jêpi uagintaquinque Ehiſco- pi-| Wud de Clerici pro pace in urbe reformanda miſericorditer, diſpenſatius ſaltum dignoſcitur. C Hoc quoque notandum est, quodinhoc(oncilio, dr in alia Synodo Symmachi Papa, ante Ravennatem Epiſcopus Meædiolanenſis ſubſeripſilſe,& reſpondiſſe A 4. legitur: ex guo© fedu prarogatrvam ante eum habere collgitur. C. VII. Ait enim Gregorius primus, Iib. 7. reg. epift. 112,Syagrro,Epifiopo Auguſtu- dunenſi. Piſcopos à ſecundùm ordinationis ſuæ tempus, five ad conſidendum in Concilio, ſive ad ſubſcribendum, vel in qualibet alia re, ſua attendere loca decernimus,& ſuorum ſibi prærogativam ordinum vendicare. n tempus ordir onis non ad Ecclefias, ſed ad perſo- nas refertur; ficut ex confuetudine Cardinalium fanla Romana Ecclefia, d E oporum uniufeujufg, provincie evidenter. apparet. DISTINCTIO XVIIL 1 Piſcoporum igitur Concilia yut e apparet fant ps n valida ad dum,& conſtituendum, non au- Sunten faria Epi rum C bent vim Ó indicend obfervari pra G PALEA. 1 Ex Cabilonenfi Concilio, cap. 6. acuit ſ̊ ut conſervato Metropolitani primatu, cæte- Epiſcopi, ſecundùm fug ordinationis tempus, alius P: ali cierat g locumo. 1$| In pervetufto Gratidn: codice Palea hac est in extremo illis capite, Epi- élores. Extat primo, c. 24, O concordat cum cap. 13, Concilii 33. Concil Africani. tant etram cateri coll chare C. IL. g Bini conventus per fingulos annos ab Ep tfèopis celebrentur, Vnde Leo I. epif.s2.7. Anaftafio Theffalo- nicenfi Epiſcopo. — a Chriftianis omnibus redderetur.] orig, Téid. inf, b- al 3 c uteos fatufacientes Epifcopo fuo mife- gd Anfèllib.6. c34.€ Al. conſtitu endi. f Burohard. lib. t..4c. Iuo Par. f. cap. Icg. Tannormm. tibg» Sapo-g al fedendi deferat, Diſtinctio XVIII. | De Cundiliis Epiſcopalilus G annuis. 59 E a Conciliis autem Epifcopalibus non aliud indi- cimus, quam ſancti Pattes ſalubriter ordinàrunt: ut ſcilicet bini conventus per annos fingulos habean- tur, in quibus de ómnibus querelis, quæ inter diverfos Eccleſiæ ordines naſci aſſolent, judicetur. At ſi fortè inter ipſos, qui præ ſunt, de majoribus(quod abſit)pecca- tis cauſa naſcatur, quæ provinciali nequeat examine de- finiri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitates Metropolitanus curabit inftruere,& fi coram pofitis partibus nec tuo fuerit res ſopita judicio, ad noſtram co- gnitionem, quicquid illud eſt, transferatur. C. III. Qus tempore(oncilia Ehiſcobo- rum fint celebranda. Item ex Nicæno Concilio cap.$, Hirem b femel Concilium ante dies: Quadrage- ſimæ, ut omnibus, ſi quæ ſunt, ſimultatibus am tatis, mundum 1 jejunium,& folenne Deo poflit offe. fecundum verò agatur circa tempora autumni. 1| Mundum] Caput hoc est ex verfione, quåufuas est Ifi- lorus In ea tamen hoc loco e57, mundum{olenne Deo munus, quemad modum& in Polhycarpo,& in aliquibus Grattani codici- bus esf, mundum& folenne Deo munus. Grace esf, we nETNS puizgopuyizs ġvagsupns T Odgo, Kuct. ol gb οννονννee sastdest, ut omni fublatå animi anguftiâ munus purum Deo offeratur. C. IV. Ad morum correchtonem,& contro ver- Vlarum diſſolutionem, bis in anno Eupiſcopale ncilium fiat. Trem ex Antiocheno Concilio, cap, 20. Ropter c Eccleſiaſ s,& qug exitunt, con- troverſias diſſolyvendas, ſufficere viſum eſt, bis in an- no per ſingulas provincias Epiſcoporum Conciliũ fieri: ſemel quidem poſt tertiam hebdomadam paſchalis fe- ſtivitatis, ita ut in quarta hebdomada, quæ conſequitur, id eſt, medià 1 Pentecofte, Concilium compleatu Admoneant autem comprovinciales Epifcopos ii, quiin amplioribus, id eſt, in Metropolitanis civitatibus degunt. € Secundum verò Concilium Idib.&tobris habeatur, qui dies apud Græcos hyperberetæi menfis decimus 3 inyenitur. In ipſis autem Conciliis,& Presbyteros,& conos præſentes eſſe oportet,& om ſos exiſtimant, Synodicam expectare liceat aliquibus apud ſemetipſos Conc litanorũ Epiſcoporũ conſcientia& cor bus de omnibus cauſis conſtat 1 Id eſt, medià] Ante poris inter Paſcha& Pentecoſten nem, ideft, medio temporis,&c. ex plerifġ, Gratiani ex N verſionem Dionyſit, quæ estin codi ntiam. Nec ne Metropo- facere, qui- aribus, i c + 7 cateri co hac eadem verj z potins : quamvis chardus& Pannormia hoc loco babeant, id eft, medio Penteco ftes, velin ut quarta feptir cè emim eSF oge r 2$ Complea conveniat. 3$ Decimus] Burchardus Iuo ſequi eft, quintodecimo die menfis Ostobris, quem hy; ominant. In canone autem Apoſtolo- tur, habet, Idibus retgum Græci co legitur, fecundam anni Synodum celebrande > p Ea s soslar ον xον)νr id est, duodecimo die hyper- £: Non convenire autem omnino Latno „ Græcorum, ſatis conſtat. Sui rum mens, tribit, apud amoraa a Burch.l1,c.43 lvo par...241. Pann,.&. cap. ̃. Polyc..i. titg. b- Polyc.l3.tit.19.© Burchdasapigg, IV parsa 145 Pann dges, Polye, L3 tit Ip C H

De Conciliis Epifcopafi- 51 bus& annuis. paa n e i a— Macedonas ſij perberetaum e ndem effe, gut Odlober: Galenus au-| term Pergami eundem, qui Sej C Y fàs accufant, gus vocati ad nire contemnunt. Item cx Concilio Laodiceno, cap. 40. TOn a oportet vocatos Epifcopos ad Synodum ,con- temnere: fed adire b debere,& aut docere, aut o- ue correctionem ceri, guz furt ad Eccleſiæ, cæterorum n lia; quòd fi contempſerint, ſeipſos videntux accuſare, nifi fortè pro infirmitate ire non poffint. ae VI. ꝙ(orriptantur Epiſcopi, qui ad Consi- lum vocati, venire contem Item ex Concilio Chalcedonenfi, cap. 79. c ad noftras aures, quòd in provinciis con- ifcoporum Concilia minimè celebrentur. uòd multæ, quæ correctione z ntur, Statuit ergò 1æc fanga Synodus, fecundàm regulas Patrum, bisin an- noinunum convenire per fingulas provincias Epifcopo. nbi fingula 2, euæ emerferint, corrigantur. QUI vero no- luerint convenire Epifcopi conftituti in fuis civitatib’, & hoc maximè, cùirn fiti corporis fanitate confitentes,€- tiam ab omnibusaliis urgentibus neceſſitatibus d,& in- excuſabilibus negotlis liberi ſint, licere eos fraternæ cha- ritatis admonitionibus corripi. I1§ Hocex eo] In collectione Iidori, tubi alioquin eadem videtur effe verfio, legitur, ex hoc probatur, quòd multæ,&c. Ireniq, apud Ivonem, additũ tamen particula,& Grace eff, Kix TTE TOG CppEAATOA qas dioglúrcs® d par ixxAnciasinan megypea Tuy: id est,& propterea multe ex rebus Ecclefiaſticis, quæ correctionis egent, ne- Fliguntur. 2§ Ubi ſingala] Lra in collectione Ifidors,& apud Iuo- nemn, O An O nunt. res negliga w$ mum. Graceest: ivb ay o ms pnlgon spea TH diagh EXAT To àvazýr loy TO. j ò e Metropolitanus Antiftes probaverit,& corrigere{ngula, G qua fortaſſis emer- ſerint. 3 C. VIIL g Canonicis fubjaceat pænts Metropolita- nis, qui faltem fimel ın anns celebrare Concilium negligit, Irem€x Septima Synodo, cap.6, 2 Uoniam f quidem regula eft, quæ dicit, bis in ps anno per fir oportére fieri per conventum Epifcoporum regulares inquifitiones; pro- fatigationem,& ut opportunè 1 habeantur ad iter unt ſextæ agendum hi, qui congregandi ſunt, definie Synodi ſancti Patres, omni ccuſatioi mO bus fthodis femel in anno fieri,& d gò canonem& nos renovamus:& fi quifquam Princeps inve s fuerithoc prohibere, com 10 Si quis verò Metropolitanori omni- gelicis negotiis, o- iſcopos in meditatione,& foli- citudine fieri cuftodiendorum divinorum,& vivifico- rum Domini mandatorum.€ Porrò non at Metropolitanus licentiam ex his, quæ defert E- s fecum, five jumentum, fivealiam{peciem expe- endi Quòd fi hoc egiffe convi&tus fuerit, folvat qua- druplum. 1 Q Et utopportunè) Gracè efte pauca. tendi. ò ss odomogiay, idesh, Et quòd non benè parati funt ad iter fa dum. n a Burch....47. Ivo...157. b . Ivo p. 4. C. 243 x verfione Anaf alabite.© Anfló, d abest à collichione Iſidori& Ivone. f In Concilio Nicano, cg.© Antio- VOP. S,:373 Jap. cad.(. ſhiabeatur.& c propter. 9%.ο. Decreti Prima Pars. į utarl | currere, r E, AE VIIL g Presbyter ad facra Concilia eulogias deſerre. Irem Leo IV. ad Eyiſcopos Britannia, c9. E eulogiis ad facra Concilia deferendis nihil. inve- nimus à Majoribus terminatum: ſed ſicut unicuique Presbytero placuerit. m ſi conſtitutum fuerit, illo in tempore benedictiones afferri, forfitan minus libente r s occurrent,& magis venire obtrectabunt. Quæ, rbitror, non funt rationabiliter quærendæ; nec ultro delatæ, reſpuendæ. z; q Habetur hac epiflola Roma manufiripta-, ut sn indice dia aum est. C. IX. 9 Sine gravi necefatate Epifiopus ad Syne- dum ire non tarê Irem ex Concilio Carthagi afi IV. e27. 2 E e a ad Synodum ire nomtardet, nifi fatis gra- yi neceffitate inhibeatur: fic tamen,ut in perfona tua Legatum mittat, fufcepturus, falvåfidei veritate, quie- quid Synodus ftatuerit. 9 Sumilem ſententiam, gr pene lib, tacs Polyc, L. 2, tit. 16:6% Felice, eadeni verba referunt Burch: C. X. ꝙ Excuſatortas literas dingant, qui grava- ti ad Synodum sre non pof- fènt. Tem ex Concilio Carthaginenfi V..70. Lacuit 4, utquotiefcungue co cilium, Epiſcopi, qui neque æ itudine, neque alià graviori neceſſitate imped compe- tenter occu Quòd fi non potuerint oc- ifationes ſuas literatoriè rı confcribant: nifi rationem impedimenti fui apud Primatem fu- Ecclefiæ fuz communione debent effe eft Con- . G infia. autem 2 um reddideri contenti. I q Literatoriè ria.Dubitatum In Conis fis legitur ìn tractato- ndum efi tractoria. Nam epiſtolas ſuuos Præſides vocablant, vele vectio- nem aliquam con 4 Roria dicebantur, Sic ən codice Theodofiano, lib. 8. titulus fixtusest de tractoriis& ftativis-é* Ge videtur emendandum is ltb.Cod.+.guamvis in ımprefius legatur, de tractatoriis, quam vocem, tractoriam, eadem ſignificatione 16...30.& gE quebus Imperatore, Carolus Magnus in[sis capituli anctus quogq, Augu- 4. rractoriam tione eſ in(oncilioll A, C c autemà Primate Atque in hoc canont, n agitur, voæ ifla effèt apf fima Namın Concilio Africano, infêèrto:n codice canonum,€ 43-“bt hoc dë reperitur, r.57.$.Lucrants,$. Alypius in vetuflis codi- cibus fernper legitur ,traftoria, ubi in:mprefits est, tractatoria, Cin(arthagenenſiĩ Graco cap.giesh, y cuwodiny Verumidem B, uo per tractoriam fuerynt ubi de vocandis Epifèopis ad Çoncali Auguft. ntitur dičlione,tractatoria, ên eam,gue nun fu ſententiam. Loq;uens enim de Epiſcopis, ſi uocati noluzjjent ve- niread Concilium,© 1b: objedla crimina purgare, epiſt. 162, ait Quòd fi non fecerint, ibi etiam eorum prav itas,& per- verſitas innoteſcet: miſſaque tractatoria ſuper eorum nomine per totum orbem texrarum, quacunque jam- Chrifti Ecclefia ta eft, ab omnibus Ecclefiis, corum communio præcideti zone quoque ſecunda in Pfal. z6 In c% | eadem vox quater invenitur:© epiftola Syricii, que recitatur in(oncilis Teleptenſi, ibi vocatur tractatoria.(ujus mentio- nem facien, Innocentius in epiſtola ad Eæuperium Toloſanum, i0nis viri Syricii Epi- runt: quibus verbis vide- cap. 1, att: Dehis,& {copi monita eviden tur indicare, non ad fòl pos, fèd ad omnes provin= Ita Leo Papa fè- cundus, poſtquam ſextum unverſale Concilium finem habue ma Aſtica Epiſẽ cias miſſam fiuiſſe ꝛllam Hricii tradlatortam. a Anſelm. lib...p9i. b Anſelm....ũ. rab amine, p Aere Guhar ei Kh

yter ad farra te HANIA), Kchtetabe JULIEN: A ripta wt mp aaay pat) l nh I. det, ni mut in ei veritate,| orba referun W eguet iuntur, comp ion potnerint i conſctib pud Prim i jione GCDeNt e pi? autema P 0 tractatoria aliquæ neceſſitates repentè forſitan ortæ fue- 5? Diſtinctio rat,brevem ejus Coneilun fummam ad Hifpania Epifiopos,ut er fube firıberent, mifit, guam tractatoriam vocat, que Leonis I. epi- frole manuſeriptæ ex Hifpania Romam funt miſſa. 2 Niſi autem] In orsginali est, vel fi poft adventum rint, nifi rationem impedimenti fui apud fuum Prima- tem reddiderint, ab Ecclefiæ communione-debere effe contemptos. In Afircano, cap, 43. teliquaeodem modo. Sed in extremo est ferè ut apud Gratsanum: Ecclefix fug communio- ne debere effe contentos, Jemg, m Carthagenenfi Graco: OQárer tès Gigrgs TÀ xomuvig ths 1òlxs eud mun XVIII. dοαανν̃ eαi¹]˙ẽeiα Similis quadam pæna imponitur in eo- dem Concilio infia dif.s8. c fin, C. XL PALEA. Item ex Concilio Turonenfi cap. 2. a a non debct Abbatem cogere ad Synodum , nifi aliqua rationabilis caufa exiftat. G Hac Pales abest ab ilis tantùm exemplaribus, in quibus pancifima reperiuntur, O refertur mfià 18. guafk. 2. post cap. fin. à Gratiano ex codem Turonico: quemadmodum Q a Burcharde, 7 Ivone. C. XIL 9 A communtone ſit alienus, gut Synodo adeſſe contempſerit. Irem ex Concilio Arelatenfi, cap. 19. 8¹ quis autem Synodo adeſſe negle t, vel cœtum fratrum, antequam diſſol ilium, credide- rit deferendum; alienum. fe à fratrum communione co- gnofeat:nec eum recipi liceat, nifi in fequenti Synodo fuerit abfolutus. C. XIIL ꝙ Dſque ad proximam Synodum d commu- nione abflineat, qui à Merropolitano vocatus, abfque gravinecefitate Synodo adeffè negle- xerit. Itemex Concilio Agathen 1, cap. 35. 81 c Epifcopus Metropolitanus ad comprovinciales Epiſcopos epiſtolas direxerit, in quibus eos, aut ad ordinationem ſummi Pontificis, aut ad Synodum invi- tet; poftpofitis omnibus( exceptå gravi infirmitate cor- Poris, aut præceptione Regià) ad conſtitutum diem ad- eſſe non differant. Quↄd ſi defuerint( ficut prifca cano- num præcepit auctoritas) uſque ad ꝑproximam Synodum à charitate fratrum,& Eccleſiæ communione priventur. C. XIV. 99 Acommunmione pri uetur Eprſcopus, qui aà Metropolitano vocatus ad Synodum ven nire contemnit, Item ex Concilio Tarraconenſi, cap. 6. I 2 gquis Epiſcoporum commonitus à Metropolita- no, ad Synodum, nullà gravi intercedente nece corporali, venire contempferit(ficut ftatuta Patrum fan- xerunt e) ufque ad futurum Concilium cunctorum e£ i š 8 Epiſe porum c haritatis communione privetur. C. XV. Q Pres bytert& Diaconi;& cuncti, guifè leſotexiſtimant, ad Metropolitanamn Synodum conveniant, kem ex Concilio Martini 1 Papg pore Eccleſiaſticas cauſas,& altercationum ſolu- tiones, bene placuit per fingulas provincias bis in anno Concilium fieri,conyocanteMetropoli anoEpiſco- po omnes provinciales Epifcopos, ita utad Concilium veniant g omnes Presbyteri,& Diaconi, vel lli 2, qui ſe læſos exiſtimant; ut in Concilio caufæ ¢xaminatz ad ju- Er a Burch..8..73. Ivo par. 3..91. b Burch. Lr. cso, Po- lyc. h2, titul. r5, Ivo part...160. ex Concilio Spalenfi, ut Burch. € Burch. lib, 1. c. 49. Ivo.j..159: Pann. l..17. À Simile an Pannormia, l. 4. c. 18. ex Avernenſi. al. cenſuerunt. f Apud Martinum Bracharenfim Epiſcopum in cap, Synod, Grac. esib, Polyc, bbg, titiz. g procedant) orig, De cCuntilis Rhſecbalibus C annui 54 ſtum judicium perducantur. Et ſi qui manifeſtè Epiſco- pi, vel Presbyteri, aut Diaconi inventi fuerint in offenſa, fecundùm rationem excommunicentur, quamdiu com- muni conſenſu de his placuerit dare ſententiam. Nulli autem Epiſcopo liceat, propria apud ſemetipſum Conci- Iia facere, prater eos, quibus Metropolęs ſunt creditæ. 1 M Martini} Gratianus hac printr citatnomine Martine Pape, dermceps eodem nomine multa citaturus: quae omnta fumpta funt ex libro capitulorum Gracarum Synodorum Martini Ep:fiopt Bracharenfis.(Antiquits enim Fpiſcopi Paba dicebantur.) Frc enim cum efèt Gracis, ad utilitatem Ecclefiarum Hefpante, ub: Epifèopatum obtinebat, ea capitula Latina fecit,© in nonnula iis quadam addidit, inalis verò aliqua detraxit, guemadmoduns in hoc capite, guod fumpfitex Concelio Antiocheno,.20, fup. ead. c, propter, Aligua etiam ex Joletanis Conciliis in eum libellum re- eulit. 2 Q Velhi] I» aliquot Conciliorum editionibus legitur, ut corum, qui ſe læſos exiftimant, in Concilio caufæ,&c. Ci XVI PALEA. 1 liem ex Concilio Bylon.] A Nnis fingülis Epifcopus in fua diœcefi Synodum fa- ciat de fuis Clericis, nec non Abbatibus:& diftutiat alteros Clericos,& Monachos, Singuli vero Epifioporum fàis Ecclefiisnotificare Cancileis ſtatuuntur. 1§ Palea] In nullo collatorum exemplarium habetur, fid verficulus, finguli, conjunétus est precedents capiti: Propter Ec- clefiafticas. Sunta, verba Gratiani. C. XVII. g Quain Conciku flatuuntur, fin~ guli Epifioporum fais Ecclefits noti- ficent. Unde inConcilio Toletano X VI. cap. 6. Ecernimus,ut dum in qualibet provinciaConciliam agitur, unuſquiſque Epiſc admonitionibus ſuis intra ſex menſium ſpatia omnes Abbates, Presbyte- ros, Diaconos atque Clericos, ſeu etiam omnem conven- tum civitatis ipſius, ubi præeſſe dignoſcitur, necnon& cunctam diæcefis fug plebem aggregare nequaquam moretur: quatenus 1 coram eis pleniffimè omnia refe- ret, quæ eodem anno in Concilio aca vel definita effe noſcuntur.& unfHi. Quòd ſi quiſpiam hæc parvipen- deant, quæ in denda crediderit, ſententià excommunicationis duorum menſium curriculo perſiſtat uſquequaque mulctatus. 1§ Quatenus| In duobus exemplaribus hujuts decimeſexti Concilit TJoletant, locus hie tta lægitur: quatenus coram eis pu- blicè omnia referata, de his, quæ eodem anno in Conci- lio aĝa, vel definita extiterint, pleniſſimè notiores effi- ciantur. = DISTEIENCILO ZIX. 1 E epiſtolis verè Decretalibus quæritur, an vim aullo- ps ritatis obtineant, cum in corpore SANGNUNZ NON INUL- niantur. De his ita fir:bit Nicolaus Papa Archi» ehiſccpis,& Epiſcopis per Gallias conſtitutis. C. I. ꝙ9 Decretales epiſtola vum audctoritatis habent. I a Romanorum Pontificum decreto, cæterorums opuſcula tractatorum approbantur, vel reproban- tur: ita ut, quod ſedes Apoſtolica probavit, hodiè neatur acceptum:& quod illa repulit, hactenus ine cax habeatur: quantò potius, quæ ipſa pro catholica fi- de, pro fanis dogmatibus, pro variis,& multifariis Eccle- ſiæ neceſſitatibus& fidelium moribus diverfo tempore {feripfit,omni debent honore præferri,& ab omnib. pror- fus in quibuslibet opportunitatibus diſcretione, vel di- ſpenſatione magiſtra reverenter aſſumi? Quanquam qui- dam veftrům ſcripſerint, haud illa Decretalia priſcorum Pontificum in toto canonum codicis corpore contineri te- a Ivopart. s. cap. 33s

De Epiſtoli Decretallbus,&- Decretil rimaPars. 5 p) earum nudctoritate. Rt CH defcripta; cùm 1 ipfi, ubihæc fug intentioni fuf ji es J nec tantăm[quas mode conſpiciunt, illis indifferenter utantur,& folùm nunc| Po tifices ediderunt; J 1 las beatiſſimi Papæ di- ad imminutionem ſedis Apoſtolicæ poteſtatis, d| verfis temporibi Dictis au- ſuorum augmentum privilegiorum minùs acce tem erfis ter yra vir fan- k h le D 1e 10 fe perhibeant: Iremnfras€Q Siideò non efle Decreta les epiſtolas priſcorum à Tontificum Romanorum ad- c m non hab a canonum >a, que pie ım corpora re- eforum fuorum z1 s epiftolas, qua Rr inam eorum,& ibus ab urbe Romana todien- ı codice canonum ybpedien- dum potiùs, quàm 4 dum{femper funt parati, dicentes c, quòd inter cano- nes inveniatur capitulum fanđti P itate doceatur,à nobis utr 1endum, gı 1 effe recip num ex piendi tentia nimiruni, quòd Dec manorum Pontificum ſunt recipiend i canonum e: quonia itulum conſt codici ca nones mus, ut i1 ps nOverit 3 deinceps nove m fint omn SS denega necne Inter canones Decretalia Concili tribus legum capit Burchardus a eit q ua non dixit, al. etiam. C al “s Papar. c detulifè. e'al ſandta Romana. 5. ite est ommbus

C. V. G A Pontificalibus fit alienus officiss, gui Apoftolicisnon vult obedire pra- ceptis: Item Gregorius IV, Ulli à fas eſt, vel velle, vel poffe tranſgredi Apo- ſtolicæ ſedis præcepta, nec noſtræ diſpoſitionis mi- niſterium, quod veftram fequi oportet charitatem», 2 ps.€ Sitergò ruing fuæ dolore proftratus, quifquis Apoftolicis voluerit contraire decretis, nec locum de- inceps inter Sacerdotes habeat, ſed extorris à ſancto mi- nifterio fiat; nec de ejus judicio quifquam pofteà cu- ram habeat, quoniam jam damnatus à fancta& Apo- ſtolica Eccleſia, ac auctoritate ſua, de inobedientia, at- que præfumptione à quoquam effe non dubitatur: quia majoris excommunicationis dejeđtione eft abjiciendus b, eui ſanctæ Eccleſia commiſſa fuerit diſciplina, qui non ſolum præfatæ fanctæ Eccleſiæ juſſionibus parere debuit, ſed etiam aliis, ne præterirent, inſinuare. Sitque alienus à divinis,& Pontificalibus officiis, qui noluit præceptis Apoftolicis obtemperare. G Caput hocest in eadem epifiola Gregorii IV. ex qua fum- prum est Decreto noſtro. infi..õ. Extat autem in codtce ſæpè memorato Bibliothecs Dominicans. C. VI. ꝙ Inter canonecas Scripturas Decree tale tepiſtolæ connumerantur. Irem Auguſtinus de dotn Chriſtiana lib. 2. cap.. Ñd canonicis Setipturis Eccleſiarum Catholicarum quamplurimum divinarumscripturarum ſolertiſſimus indagator auctoritatem ſequatur, inter: quas ſanè illæ ſint, quas Apoſtolica ſedes habere,& ab ea alii merue- runt accipere epiſtolas. Tenebit igitur hunc modum in Scripturis canonicis, ut eas, quæ ab omnibus recipiuntur Eccleſiis, ꝑræponat eis, quas quædam non accipiunt. In eĩs verò, quæ non acci piuntur ab omnibus, præponat eas, quas plures, gravioresque accipiunt-eis, quas pauciores, minorisqͥue auctoritatis Eccleſiæ tenent. Si autem alias inyenerit à pluribus, alias à gravioribus haberi(quan- quam hoc inyveniri vix poſſit) æqualis tamen auctoritatis eas habendas puto. Q Caput hoc apud B. Auguflinum locosndicato fic:habes: {n canonicis autem ſcripturis Eccleſiarum Catholicarum quamplurium auctoritatem ſequatur: inter quas ſanè ill ſunt, quæ Apoſtolicas ſedes habere,& epiſtolas accipere meruetunt. Tenebit igitur hunc modum in ſcripturis canonicis, ut eas, quæ ab omnibusccipiuntut Eccleſiis Catholicis, præponat eis, quas quædam non ac- cipiunt. In eis verò quæ non accipiuntur ab omnibus, præponat eas, quas plures, gravioresque accipiunt, eis, quas pauciores, minoresque auctoritatis Eccleſiæ tenent. Si autem alias invenerit à pluribus, alias à gravioribus haberi(quanquam hoc e inveniri non poſſit) æqua- lis tamen auctoritatis eas habendas puto- Que gui- dem B. Auguflini fèntentza, non ad Decretále, Romanorum- on- ficum, fid ad canonicas, d[acras Ceribturas reſetenda elł. C. VII. 9 Miniſterit f diuini ſe exortem in- elligat, qui à ſoliditate Petri re- cedit. Item Leo Papa I. àd Epiſcapos Viennenſes, epift. 67, iS g Dominus nofter Jefus Chriftus humani gene- ris Salvator inftituit, ut veritas, quæ anteà Legis& Prophetarum præconio continebatur; per Apoſtolicam tubam in ſalutem univerſitatis exiret: ſicut ſcriptum eſt: [z omnem terram h exivit fonus eorum,> m fines orbis terra verba eorum.| Sed hujus muneris Sacramentum a Polycdrtir Anfillzc.2r1l1vop. s. cardr34g. b al. exigendus. Cal. obedire. d Polhc..1. tit. 25. Anſẽl. lib.3. .ult.&.oc.ete.€ facile. orig, Antuerpd. F al. Mh)ſterii. 8ſlo part. 5..s. h Pſal. 10. Diſtinctio XIX. De Ebrſtolis Decretalibus,& earum 58 autoritate. j ita Dominus ad omnium Apoftolorum officium perti- nere voluit, ut in beatiffimo Petro, Apoftolorum o- mnium ſummo, principaliter collocaret: ut ab ipfo quafi quodam capite dona fua, velut in corpus omne diffun- detet: ut exortem ſe myſterii à intelligeret eſſe divini, qui aufus fuiffet à Petri foliditate recedere, Hunc enim in confortium individuæ unitatis aſſumptum, id quod ipfe erat, voluit nominari, dicendo,[Iu b es Petrus,&. Saper hanc petram adificabo Ecclefiam meam: ut terni g- dificatio templi, mirabili mūnere gratiz Dei, in Petri ſoliditate conſiſteret, hàc Ecclefiam fuam firmitate cor- roborans, ut illam nec humana temeritas poffet appe- tere, nec portæ inferi contra illam prævalerent. Verùm hanc petræ iſtius ſacratiſſimam firmitatem, Domino, ut diximus, ædificante, conſtructam, nimis im pià vult præ- ſumptione violare, quiſquis ejus poteſtatem tentat in- fringere, favendo cupiditatibus ſuis,& id, quod accepit à veteribus, non fequendo. Hocauterm intelligendum est deili fanaronibus, vel Decree talibus epifolis, in quibus, nec praecedentium Patrum decretisg nec Euangelicis præceptis, aliquid contrartum in venitur. Ana- Hlaſius 1 emm fecundus favore Anaftafis Imperatoris, quos A- cacins post fententiam sn fè prolatam Sacerdores vel. Le vitas ordinaveras, ritè funge acceptis offictis debere decrevit, ita in- quiens. 1€ Anaftafius] Minimè verum eP, finfife Anaſtaſſum, ordinatos ab Acacso pos? latam in ipfam fèntentiam, ritè funa 8 acceptis officis poturffe. Hoc enem duntaxat inguit in capite ſẽquenti, firmam eſſe Sacramenti gratiam ab Acacio traditam. Quoduerifimum est, ficut C alia omnes fintentia, guas in eg epiftola ex B. Ang. Anaftafiusaccepit, vera funi, Habetur ana tem haceadem Anaftafis Papa II. epiftola.in corpore canonum, quod Romana Ecclefia femper approbavit, utinfrà diflin. 20. capa de libellis, est adnotatum. Laque ſine cauſa reprehenditur hoc loca Anaſtaſius d Grattano. C. VIII. Nuulla laſionis portis attingit eum, qui ab hereticis jam damnatis or- dinatur, Anaſtaſius II. ad Anaſtaſium Aunguſtum, epiſt..e. p.&. l. Geran Eccleſiæ Catholicæ conſuetudinem, ſa- cratiſſimum ſerenitatis tuæ pectus agnoſcat, quòd nullum de his, quos baptizavit Acacius, vel quos Sacerdo- tes, ſive Levitas ſecundùm canones ordinavit, ulla ex no+ mine Acacii portio læſionis attingat, quò forfitan per iniquum tradita Sacramenti gratia minùs firma videa- tur. Nam 4& baptiſma(quod procul ſit ab Eccleſia) five ab adultero, velà fure datum fuerit, ad percipientem mu- nus pervenitillibatum: quia vox illa, quæ ſonuit per co- lumbam, omnem maculam humanæ polutionis exclu- fit: quà declaratur, ac dicitur, ¶Hic eſi e, qui laptixat in Spiritu fando,«igne.| Nam fi vilibilis Solis iftius radii, cdm per loca fœtidiſſima tranſeunt, nulla contactũs in- quinatione maculantur: multò magis illius, qui iſtum viſibilem fecit, virtus, nullà miniſtri indignitate con- ſtringitur. Nam& Judas, cùm fuerit ſacrilegus, atque fur, quicquid egit inter Apoſtolos pro dignitate com- miſſa, beneficia per indignum data, nulla ex hoc detri- menta fenferunt, declarante hoc ipfum Domino mani- feftifimàå voce:[Scrrbe f inquit,& Phariſai ſuper catho- dram Moyſis ſedent: que dicunt, facite: qua autem faciunt, facere nolite; dicunt enim, G non faaunt.} Quicquid er- gòadhominum profe&tum quilibet in Ecclefia minifter pro officio fuo videtur operari, hoc totum contineri im- plente g divinitatis effeđtu. Ita ilie, per quem loquitur Chriftus, Paulus g affirmat:[Ego plantavs, Apollo riga- vit: fid Dens incrementum dedit. Itaque negue qui plantat à al. miniſlerii. b Matth.16, c In codise canonum, folsó B. Polyc....10, Anſeliꝙ..o⁊. Iuo p. l. c. Ui. d Nicolauc ad conſulta Bulgc. ̃. e loan.. 12.£ Matth. æß. g ah implendo divinitatis eſeum. h 1. Cor.3. C;

De Epiftolis Decretalibus,& earum auctoritate: 59 tst aliquid, neque qui rigat; fida qui incrementum 4 Aded autem non quæritur, sp quid a prædicet, ut b i i pradicareaffirmer: quo malo ipſe & hoec ipſe c prædicare non deſinit. jus nomen dicimus reticendum, malè bona miniſtrando, ſibi tantum nocuit. Nam inviolabile Sacramentum, quod| per illi ım datum eft aliis, perfectionem ſuæ v rtutis ob-| tinuit. Quod dq uidem gene iter verum eſt, niſi ali- quorum in tantum fe aoiiiret curioffrſulp icio, ut ima ginentur, prolato à Felice Papa judicio, poſteà i= aci- ter in Sacramentis, quæ Acacius uſurpavit, e Diabolus d Ideò ergò 8 ez ac proinde eos metuere, gui ve elimconfecrati onibus vel in Bapeiſmate myſteria e tradita ſuſceperunt, ne irrita be- neficia divina videantur. Qua ergo illic ferum, Cſucceſſorum fuorum hasrefiripta dedit; ut proat Eelix, E Gelaſius qut Acactum ante Anafi Hormiida, qui ab ph Anaſtaſſo tertius eundem Acacium poher damnavi a Deo perenfus légstur flulſe loc medo. €. IX. 9 n ercommamica uerunt, it:) ideò al Eccleſia Romana rehtudiættin, C- Anafafins à Deo reprobatus, mitu di vino percigſſüs Naſtaſius ĩ ſecundus j natione Romanus, fuit tem- A m tempor re ri fe à communione- ipfi us abegerunt, Concilio Epiſcoporũ, vel Tie byter orum,& Cleri cunctæ Eccleſiæ cathiolicæ, Diacono Thef! onicenſi, nomine Photinp, qui communi rat );& quia voluit occultè revocare Acacium,& non nutu divino percuſſus eſt. Anaſtaſius| Capu: hoc h oribusTheodoriciKegis.Eod rici,& Presbyt quòd communi âffet fi stur quidem Tomo ficundo Conciliorum in vita Anaſtaſii: ſed eſſè omninò confictum, cum ex multis aliis argumentis, tum ex hoe m Acaciu⸗ ſequentibus,& clariſimè Anaſſ gia teſtantur) tempore Felicis III. Nicephorus l flola ia C.1. ad Anaflafium um mortuum jam,& ante j ſtare ſeripſit, ut Gelaſius q% fio Anaſtaſius, qui mitiò epi icem Chriſtum Imperatorem, Acat sna cum Felice ad Feripſerat,& 70 Datar Balus de eg ergo potuit Anaſtaſius de core us ante infa m etur infia 24. g; 2. c. nec quifquam. quomodo evocando tradare, qui jam obierat? .X. q Qua circa sd blinatos pralatòs; velab en geruntur, In irritum revo- centur, um de Maximo T E n Conſtantino- Politana Synodo ffati utu? m est Jub Da- maſo Paba, c. 6. Ropter totius indiſciplinationis ejus doctrinam, quæ Conſta opoli orta eſt, ſtatutum eſt, ne Maximus Kuiſle aut effe jam putetur E pifcopus:neque hi, qui ab eo ſunt ordinati, qualemcunque gradum Clericatüs obtine- ant, oaa ſe circa eum, velab eo gefta funt, in irritum reyoratis 1ı§ De Maximo Gracis, Ó interp per Greg rium P: effin |] Ex verbis hujus canonis, praſertim tione an> 4c Vita Gré ores Theologi Hterum deſcripta,& altis ex locis(tam- retus videtur parum diligenter hoc tractäſſe) appa- ren bunc Maximum nunguam fuzje Epifiopum, ac propterea Ium ab eo potuuſſe imbrimi ordinis charadierem, guod non erat de Acacso Aerendum. rellè flatur, Verba Graca hujus cano- hac fant: Nse Margitex ⁊ νliux,$ THS XAT AUT ETAEIAS, THS A Kursas 1V8 TOAG y EVO S- WSE Myte a alquem. b Philips. al. iho capidl. d Qued tum ita f, aliquorum in tantum fè extendit curiofà J orzg, al. miniſteria. f Ex libro(ut in sorpore Conciliorum crta- dsr) Pontificali, IVO p. I4. cap, 0, Decreti Prima Pars. M j E P ee olevn glws o% big a ro TE Gaba ue ιννενοννε xX m uma ttè, d7 non canonice, fèd contra Decreta pradecef-} ſolutio ver 6⁰ snyer," avoy MATE TSS T wag ai- ai- W TË Tag auri iroda a čxvgobivTaY > o cynico, deque iis rebus, quæ nullo or- ye circa ipfum Conft: antinopoli geſtæ ſunt. Neque Ma ut e aut cffe E Epiſcopum neque eos, qui ab ti, inullo Cleri gradu cenſendos: omni- quæ& in Ba&a ab ipfo få cta funt, infirmatis. Ae o, gquòd nunquam fuerit Epifcopus, est löcua raum— in epiftola Hadrian: Papa, ſcripta Baſilio ratori, qua habetur alione primiå olata: Synodi mamiſcriptæ, qua es? P Cardinalem Sirletum.(Gitans emm Leonem pe- mum. ait: Dicitenimaltifona tuba, ſanctus videlicet ſedis Apoftolicæ Papa Leo, cujus fententiam, quicquid ubiq; catholicum eſt, velut cœleſte miraculum celebrat,& ve- neratur oraculum; Cùm ſæpè quæſtio łe malè a ccepto quis ambigat nequaquar ftis effe tri- ‘fuiffe collatum? Ne eq; enim inter Photium moæchum,& Maximum cynicum à Syno- do fecunda damnati vel inter ordinationes hujus&¢ illius, diſtinctionis aliquid cile conjicimus. Max honore naſcatur, buendum, quod non doc et ir DISTINCTIO XX. 1 Ecretales itaque epiftola canonibus Ci liorum pen ps jure exequantur. Nune atitem quar. tionibus à facra Scr n exaguentur; an fba ONE- BELITUF; E0 MAJOrK Aje Atorum, fi- entid aliis prá- Unde nonnullorum „ atquẽe aliorum trie Plurimi auten t cellente Pontif In gotia d. li niendis nes Vade Chriftus hioin diſcernendi inter lepram& otef atem ejictendi a liquos al Eccleſia, Cium er go ꝙuss. nnoc entaum, vel in con em accipiant, vel im ium; aba icon d etiam pos entium defideret: apparet, quòd divinarum traila» s Scripturarum, etfi frenti Pontificibus praermneant, tamêny et negot nnatione delinq emnatio, non ſcientiam rantaum, ſo atem praj quia dignitatis eoruin apicem non ſunt adepti, in ſacrarum quidem Scripturarum expofisonibus eis praponuntur: sn caufis verd defia niendis fecundum post eosdocum merentur, C. I. Alierum ſcriptura, Romanorum Pon- tiſicum decretu non ſunt præpa- nendæ. nde Leo Papa IV. ſerꝛbut Epiſtopit Britannie. E e libellis& commentariis aliorum non cony- nit aliquem judicare,& ſanctorum Conciliorum canones relinquere, vel Decretalium tegula, ideft, que habentur apud nos fimul cum& canonibus. Qui m in omnibus Eccleſiaſticis utimur judiciis, ſunt ca- nones I Apoftolorum, Nicænorum, Ancyranorum, Neocæſarienſium, Gangrenſium, Antiochenſium, Lae- dicenſium, Conſtantinop. Epheſ. Chalcedonenſium, Sar- dicenſium, Africanenſium, Carthaginenſium 2,& cum illis regulæ Præſulum Romanorum 5, Sylveſtri, Syriciiz a al expofitoribws| b Marth. 16. In ſuo regeſto. Deufäedit..Polyc...tit.20: Anfi cap.ult. lvo..cs72. Pant izci, d alcum sillisin canone,€ al gui dicuntur Apt- ſlolorum. f Apud Anfiimunm C Polycarpum, defunt omma Pontificum nomiua. Inno- ity! a

atuin? Neg cynicum ad ations $, Coneshorum pai ypeminednh, m fura ri fy s m caf" aron Pi ji- 61 Diſtinctio XX. De Patrum friptis interpretation: bes, gp emim 6 in interpretandis Scripturis auctoritate. 2 Innocentii, Zozimi, Cœleſtini, Leonis, Gelaſii, Hilarii, Symmachi, Hormisdæ, Simplicii,& Gregorii junioris Iſti omninò ſunt,& per quos judicant Epiſcopi,& per quos Epiſcopi ſimul judicantur,& Clerici. Nam ſi tale emerſerit, vel contigerit inuſitatum negotium, quod minimẽ poſſit per iſtos definiri; tunc ſi illorum, quorum meminiſtis, dicta, Hieronymi, Auguſtini, Iſidori, vel cæ- erorum ſimiliter ſanctorum Doctorum ſimilium reper- ta fuerint, magnanimiter ſunt retinenda, ac promulgan- da; vel ad Apoſtolicam ſedem referendum de talibus. Quam ob caufam luculentiùs,& magnå voce pronun- ciare non timeo:; quia, qui illa, quæ diximus, ſanctorum Patrum ſtatuta, quæ apud nos Canonum nomine præti- tulantur,(ſive ſit ille Epiſcopus, ſive Clericus, ſive Lai- cus) non 3 indifferenter recipere convincitur; nec ca- tholicam& Apoſtolicam fidem, nec ſancta quatuor Evangelia utiliter& efficaciter ad effectum à ſuum re- tinere, vel credere probatur. I Q SuntCanones|] Indicat canones,& regulas, eæ quibus conflat corpus, vel codex canonum, de quo sm Pra- Fatione ditum est, quo Romanz: Ponizfices, prafertim in ju- dicti utebantur: in quo codice funt eanones tantum, non Sy- nodalia gefla,ut fuperins Nicolaus in c, Romanorum, ig. diſtinct. ſeripfit. 2 Carthaginenſium J In codice canonum unica æ sy- nodus Carthaginenfis, continens canot s triginta tresy AU? EX Yde riis Concilsss, Carthagini habitis, collett, f nt, Eos canonésfedes «Apoflolica videtur probaſſe,& ufa eu efè, quando in codicem canonum referendos curauit, Eofdem etiam Grace, guo ordine apud Latinos habentur, cum aliis praterà multis Afiicanarum Synodorum conjunctos, an linguam faam verterunt: Q hi ipfi funt, quos usdem numeris Anfèlmus, Burchardus» G lvo ci- tant: quamvis Grananus interdum quidem his utatur, interdum Uero ex fingulis Carthaginenfibus Conciliis canones accipiat: quod fùt locis ndicalstur, Et de hac unica Carthaginenfi Synodo intel- gendum ef quod habetur fuprà difi. 16,.prıma adnotatio.verf. ſebtima, quod htc declarandum dilatum fuit. Non indifferenter] Anſelmus, Deuaſcleclit, em Gre- Cortus Presbyter in Polycarpo habent, quieadem indifferen- ter non recipit, ipſe ſe convincit, minimè catholicam S Apoſtolicam fidem ad effectum ſuum retinere ſalu- tis. C. II. g Corriprendi fint, gut Decreta Romano- rum Pontificum non habent; vel-non obfirvant, Frem NicolausT. Photio, in b epiſtola, cujus initiune e7,[Poftquam beate Petro.] I ¢ Decreta Romdnorum Pontificum non habetis, de — neglectu atque incuria eſtis arguendi. Si verò habe- tis& non obſervatis, de temeritate eſtis cortipiendi s increpanäi. C. III. 9 Ad quos ſit recurrendum, clm ſacræ Scribtu- ra auctoritas non occurrit. ~ ltem Innocentius 1 Papa. D: quibus d cauſis nulla ſolvendi, ligandique aucto- ritas in libris Veteris Teftamenti, quatuor Eyan- geliorum, cum totis fcriptis Apoftolorum appareat,ad divina recurre fcripta Græca.: Si neque in illis; cano- nes 2 Apoſtolicæ ſedis intueré. Si necinñ illis; ad catho- licæ Eccleſiæ hiſtorias catholicas, à Doctotibus catholi- cis ſcriptas, manum mitte. Si nec in ilfis; Sanctorum ex- empla perſpicaciter recordare. Quòd fi omnibus his inſpectis, hujus quæſtionis qualitas non lucidè inveſti- gatur, ſeniores provinciæ congrega,& eos interroga. Faciliùs namque invenitur, quod à pluribus fenioribus a al protium. b Efi eademepif. é. ex qua famptum efè. c, guod dicitu, ſuprà diſtinct ido. c Anfètm. lib.3. cap. Iñ. d Poiycarpus lib. 7, tit.3. Burch,..6,128, lvo part, qi cap. 70. € al, Grace, -| quæritur. Verus enim repromiſſor Pominus ait a,| ss duo ee vobis, vel tres conventunt ſuper terram in nomine iveo, de ommi re quamcunque petterent, fiet illis à Patre meo.] I€] Innocentius] Caput boc nones inter epiftolas Innos centit primi, qua multa extant; negue verò Innocentis ſecundi effe potest, cum ante ipfum firipfirint Burchardus, duo, à quibus hoc toſum citatur. 2 Q Canones) Verla ſæe, quæ apud Gratianum deerant, ſant apnd Burchardum,& Iuonem,& Polycarpum, in guo Poly- carpa habentur hoc ipfàloco, in quem ſunt reſtitutæ. DISTINCTIO XFL I Ecretisergò Romanorum Pontificum, C facri canoni- Ps buas Concihorum Ecclefiaflica negotia, ut fupra mone firatum est, terminantur, Meniſiri uerò ſacro- rum canonum, V decretorum Pontificum, junt ſumms Pontlifices, O infra Praef 3, a6 religut Sacerdotes, quorum inſtitutio en Veleri Teſtamento esd inchoata,& in No voplenide conſummata. q Sum- mi enım Pontifices,€ minores Sacerdotes à Deo funt enflituti per Moyſem b, gurex precepto Domini, Aaron in fummum Pona tificem, filios verd ejus unxit in minores Sacerdotes, Poſtea verò David, cùm miniſteria domũs Domini ampliaret, janttores,& cantores inſtiuit. Porrò Salamon quendam modum exorcizandé znveni, quo damones adjurati, eæ obfe fiis corporrbus pelle hurc officio mancipati, Bxorcifla vocati fant ,de guibus Do ın Evangelio c,[ Siegoin Beelzebubejicio dæmonia,filii veſtri(videlicet Exorciſta) in quo ejiciunt? Hac omma in Novo Leſtamento Eckleſia imitata, habet janitores ſuos, guos Oſtia- rtosappellamus, Pro Cantoribus, Lectores,& fimul Cantoret in- | pp>> ſtituit. Exorciſtas autem nomine antiquo& oſſicio permanenta recepit. Pro fiuis verò Aaron, omnesinfra fammum Pontificem Saa cerdotium admini îrantes funt conſẽcrati. Ñ) Inter eos quadam diſcretis ſer data eſt, ut alii appellentur fimpliciter Sacerdotes, alui Archipresbyteri, alli Chorepiſcopi, alii Epiſcopi, alut Archiepiſcopi, ſen Metropolitæ, ali Primates, alii hatriar- chæ, alu ſummi pontifices. ¶ Horumm diſcretio à Gentilebus maximè introdudta eſt, qui ſuos Flamines, alios fimpliciter Flami- nes, alios Archiflamines, alios Brotoflamines appellabant, Sima piciter ver majorum,€ minorum Sacerdotum difèretionn Nouvo Eſtamento ab ipſo(hriſto ſumpſit exordium, qui duodecim Apo- finios, tanquam majores Sacerdotes, dr lxxri. difèipulos, quaſi mi- nore: Saberdotes, inſtituit. Petrum vero guafiin fummum Sa- cerdotem elegit, dum ei pra omnibus y pro omnibus claves re gnã cælorurn tributt, Ó à fe petra, Petri fbinomen impofuit, atque pra ejusfide fè fpecialiter rogaffe teflatusefl, ér ut ceteros confirmaret, fibrinjunsitidicens d:[Ego rogavi pro te,Petre,ut non de- ficiat fides tua,& tu aliquando converſus, confirma fra- tres tuos.] Ranc eandesn formam Apofoli fecuti in finguli ci- vetatibus Epifiopos, dr Presbyterosordinaversnt, Levitas autem ab Apoflolis ordinatos legimus, quorum maximus furt beatus Sten phanus e. Subdiaconos,& Acolythos procedente tempore Eccles ſia ſibi conſtituit. C. I. Vnde nomina Eccleſiaſticorum gra- dizum ſumantur. De his ita ſcribet B. Iſidorus lib. 7. Etymol. cap. 124 nomina tllorum,& nominum cauſas eæ- ponens, sta inquiens, Leros f&Clericos hincappellatos credimus, quia Martthiasg forte ele&tus eft, quem primùm per Apo- ftolos legimus ordinatum. KAye@®~ enim Græcè, fors La- tinè, vel hæreditas dicitur. Propterea ergò dicti funt Clerici, quia de ſorte Domini ſunt; vel quia Domini par- tem habent. Generaliter autem Clerici nuncupantur o- a Matth.:8. b Exod.28. 1. Paral. 25. 73.23,€ Luts» um, d Luc. 12. Ad. 6. f De oſficuis lab. 2. c, 1. Ra banus de inſtit. cier. lib. 1. c. 2. g Act. 1. C 4

62 Di Iure perfonarum Ecclefaflicarum, VEe- clefiarum inter fè prærogati va. mnes, qui in Eccleſia Chriſti deſerviunt, quorum gradus, & nomina ſunt hæc: Oſtiarius, Pſalmiſta, Lector, Exorci- ſta, Acolythus, Subdiaconus, Diaconus, Presbyter, Epiſco- pus. ¶ Ordo Epiſcopotum quadripartitus eſt id eſt, in Patria rchis, Archiepiſcopis, Metropolitanis, atq; Epiſco pis. Patriarcha, Gra cà linguå, fummus Patrum inter- pretatur: quia primum, ideft, 1 Apoſtolicum retinet locum,& ideò, quia fammo honore fungitur,tali nomi- ne cenſetur, ficut Romanus, Antiochenus,& Alexan ir Archiepiſcopus Græco dicitur vocabulo, quod mus Epifcoporum: tenet enim vicem Apoftoli- cam,& præſidet tam tropolitanis, quàm cæteris Epi- ſcopis. Metropolita cantur: iir &ring a cæteri Sacerdotes fubjeđti funt, fine quibus nihil reliquos agere licet Epifco itudo enim totius provinci ipfis commiſſa eſt. deſignati ordines, uno eodemque vocabulo Epiſ nominantur: fedideò privato nomi- 1e quidam utuntur, propter diftintionem poteftatum, quam{fingulariter acceperunt. Patriarcha Patrum prin- ceps;'pxæøv enim princeps: inde Archiepifcopus prin- ceps Epifcoporum, ficut Metropolitanus à menſurac ivi- tatum, q Epifcopatůs autem vocabulum inde ductum, quòd ille, qui efficitur 4 Epiſcopus, ſuperintendat, ſcili- cet curam gerens ſubditorum: Zxowgy enim Grecè, La- tinè intendere dicitur.Epifcopi autem Græcè,Latinè fpe- culatores interpretantur: nam fpeculator eft præpofitus in Ecclefia di&us, eò quòd ſpeculetur,& perfpiciat po- pulorum infra fe pofitorum mores,& vitam. gj Ponti- fex princeps Sacerdotum eft, quafi via fequentium. Ipfe & fummus Sacerdos, ipfe& Pontifex maximus nuncu- patur. Ipfe enim efficit Sacerdotes,atque Levitas: ipfe o- mnes ordinesEccleſiaſticos diſponit: ipſe, quid unuſq id que facere debeat, oftendit. Anteà autem qui Reges e- rant,& Pontifices erant. Nam majorum hæc erat con- ſuetudo, ut Rex eſſet etiam Sacerdos& Pontifex. Unde & Romani Imperatores, Pontifices dicebantur.€) Va- tes àvi mentis appellatus eft; cujus fignificatio multi- plexeft: nam modò Sacerdotem, modò Prophetam fi- gnificat, modò Poëtam.€ Antiftes Sacerdos ditus eft, quòd anteſtat: Primus eſt enim in ordine Eccleſiæ,& ſupra ſe nullum habet. ¶ Sacerdos autem nomen ha- bet compoſitum ex Græco& Latino, quaſi ſacrum dans: ficut enim Rex à regendo; ita Sacerdos à facrificando vo- catus eft: confecrat enim,& facrificat. Sacerdotes au- tem Gentilium, Flamines dicebantur. Hi in capite habe- bant pileum, in quo erat brevis virga, defuper habens lanæ aliquid, quod cùm propter æftum ferre non pof- ſent, filo tantùm capita religare cœperunt. Nam nudis penitùs eos capitibus incedere nefas erat. Unde à filo, quo utebantur, Flamines dicti ſunt, quaſi filamines. Ve- rum feſtis diebus filo depoſito pileum imponebant, pro Sacerdotii eminentia.€ Presbyter Græcè, Latinè fe- nior interpretatur: non modò pro ætate, vel decrepita ſenectute, ſed etiam propter honorem& dignitatem, quam acceperunt, Presbyteri nominantur: unde 2& a- pud veteres, iidem Epifcopi& Presbyteri fuerunt; quia illud nomen dignitatis eft,& non 3 ætatis. Ideòautem & Presbyteri Sacerdotes vocantur, quia facrum dant, ficut Epifcopi; qui licèt fint Sacerdotes, tamen Ponti- ficatůs apicem non habent: quia nec chrifmate fron- tem fignant, nec paracletum Spiritum dant, quod folis deberi Epiſcopis, lectio Actuum c Apoftolorum demon- ſtrat. ¶ Levitæ ex nomine auctoris vocati. De Levi enim Levitæ exorti ſunt, à quibus in templo Dei myſtici Sacramenti miniſteria explebantur. Hi Græcè Diaconi, Tatinè Miniſtri dicuntur: quia ſicut in Sacerdote confe- o a al doctrina E& poteflati| orig. b.‘fupirefficiti- permtendar.] orig. O Rab© Ah P 0 0 tem àAmenſura civitatum vo- tTa š Iis enim provinclls præeminent, quorum į VOX Decreti PrimaPars. 64. cratio; itain Diacono minifterii 4 difpenfatio habetur. ¶Hypodiaconi Græcè, quos nos Subdiaconos dicimus, qui ideò fic appellantur, quia fubjacent præceptis,& of- ficiis Levitarum. Oblationes enim in templo Dei å fi- delibus ipfi fufcipiunt,& Levitis fuperponendas altari- bus deferunt: hi apud Hebræos Nathinæi vocantut. q Lectores à legendo, pſalmiſ à Pfalmis canendis vo- cati: illi enim prædicant pop ilis, quid fequantur; iſti Caa nunt, ut excitent ad compunctionem animos dienti- um: licæt& quidam Eectores ita miſerabiliter pronun- cient, ut quosdam ad luctum, lamentationemque comn. pellant. lidem etiam& pronunciatores vocantur, quòd m& tam clara eorum um aures adimpleant. vocem modulatur in can- potrò b annuncient.. Tanta eni ut quamvis longè po € Cantor autem vocatus, q tu. Hujus duo genera dicuntur. in arte Muſica, ſicut ea do&i homines Latinè dicere p runt; Præcentor,& Succentor: Præcentor fcilicet, qui vocem præmittit in cantu: Succentor autem, qui ſubſequenter canendo re- ſpondet. ¶ Concentor autem dicitur, quia conſonat: qui autẽ non conſonat, nec concinit, nec Cantor, nec Concen- tor erit. ¶ Acolythi c Græcè, Latinè ceroferarii dicuntur, à deportandis cereis, quando legendum eft Evangelium, aut facrificium offerendum: tunc enim accenduntur lu- minaria ab eis,& deportantur, non ad effugandas te- nebras, dum Sol eodem tempore rutilet, ſed ad ſignum lætitiæ demonſtrandum, ut ſub typo luminis corporalis, illa lux oſtendatur, de qua in Evangelio legitur-2| Erat lux Vera, qua illuminat omnem hominem ven:entem tn hunt muna dum.) 4 Exorciſtæ ex Græco in Latinum adjurantes, ſive increpantes vocantur: invocant enim ſuper Catechume- nos, vel ſuper eos, qui habent ſpiritum immundum, nomen Domini J E$U, adjurantes per eum, ut egredia- tur ab eis. ¶ Oſtiarii iidem,& Janitores, qui in Veteri Teſtamento electi ſunt ad cuſtodiam templiĩ, ut non in- grederetur in illud immundus in omni re. Dicti autem Oſtiarii. quõd præſint oſtiis templi. Ipfi enim tenentes clavem, omnia intùs, extraque cuſtodiunt, atque inter bonos& malos habentes judicium, fideles recipiunt,& reſpuunt infideles. I iId eſt, Apoſtolicam] Auteà legelatur, poſt Apo- ſtolicum. Reflituta es? vera lettro, non modoex Ifidort,& vete- rum exemplartum Gratian fide, ſèd eæ ipſa al Ifidori allata ratioa ne, qut Romanum, Antiochenum, ¢& Alexandrinum, Patrat- chas propterea vocat, quia Apoftolicum locum tenent, Hac idem B. Gregorius iib. 6. epist. 37. feribens Eulogio Alexane drino, declarat his verbis;: Itaque cùm multi ſint Apoſto- li, pro ipfo tamen principatu fola Apoſtolorum Prin- pis ſedes in auctoritate convaluit, quæ in tribus locis unius eſt. Ipſe enim ſublimavit ſedem, in qua etiam quieſcere,& præſentem vitam finire dignatus eſt. Ipſe decoravit fedem, in qua Evangeliftam difcipulum mifit, Ipfe firmavit fedem,in qua ſeptem annis, quamvis diſceſ- ſurus, ſedit. Atque hoc idem ait Anacletus, c. ſacroſancta. in- fra, diſt. 22. 2. Q Unde&apud] Refituta hac fant ın locum fuum, quë loco habentur apud ſanctum Ifidorum. 3 J Et non ætatis] In originalt eſt, hoc ætatis,& ita apud Hlieronymum in epiſi. g. ad Oceanum: fèd ob gloffam non efh mulatum. C. IIL g Romana Ecclefia a Chrifto primatum accepit. Item Anacletusad Epifcopos Italia epifi.2. N e Novo Teftamento poft Chritum Dominumà Petro Sacerdotalis cœpit ordo: quia ipfi primọ Pon- tificatus in Ecclefia Chrifti datus eſt, Domino dicente ad cum:[Tu es Petrus£, é faper hanc petram adificabo a al. myfleru. b al populo, c Ivo part. 6. cap,®. d Ioan. 1. e Anfèl..1. c. 2. Polyc, i K, Cote FVO pS. Ap, t Pann. h3 c82, E Matth. 16.© ult. Ecclfiam cipit aski fpemt fmf: w

runt, Praen ocem premit zenter canen quia confont antor,nec Con roferarii diawt reft Eva accenduntu: d effugandas fed ad figu ş corporal! jesitur=d\ Ev o$ jentem mbunt m m adjura ores, qu templi, utro xandrinui jo cum genen. , 4 ns Euin pokolorum h gin tib nmi e ulun Pu n poewro fum f grati hot nimm" fangt" fopin id omino nin t "a gi wp" p ppt 65 Diſtinctio XXI. De Iure perſanarum Ecclkfiuſdicammm,&- 6 6 r fè oat Eccleſfarum inter ſe prarogati va. Eccleſiam meam: E& portæ inferi non pra valebunt adversis eam: Ó tibi dabo claves regn: cælorum,| Hic ergò ligandi, atque folvendi poteftatem primus'accepit à Domino, primus- que ad fidem populum virtute ſuæ prædicationis addu- xit. Cateri verò Apoftoli cum eodem pariconfortio honorem& poteftatem acceperunt, ipſumq̃ue princi- pem eorum efle voluerunt, qui etiam jubenteDomino in toto orbe diſperſi, Evangelium prædicaverunt. Ipſis quoque decedentibus, in locum eorum ſucceſſerunt Epiſcopi: quorum ordinatio prætaxato debet fieri ordi- ne& modo, quos qui recipit,& yerba corum, Deum re- cipit; qui autem{pernit-eos;eum à quo mifi funt,& cujus legatione funguntur, ſpernit;& ipfe indubitanter ſpernetur à Domino.- Videntes à autem ihſi Apoftols mef ſem eſſe multam,& uperarios paucos, rogaverunt domnum mefiis, ut mitteret operarios in meſſem ſuam: inde ab eis electi ſunt Ixxij. diſcipuli, quorum typum gerunt Presbyteri, atque in eorum locum ſunt conſtituti in Eccleſia. C. III. 9 Primatum Rõmans Eccleſia, non aliqua Sy- noduus, ſed Chriſtàs inſtituit. Ilem Gelaſius urbis Romæ Epiſcopus omni. bus orthbdoxis Uamvis C univerſæ per orbem Catholicæ Eceleſiæ unus thalamus Chrriſti fit; fanta tamen Romana, Catholica,& Apoftolica Ecclefia} nullis Synodieis con- ſtitutis, cæteris Eccleſiis prælata eſt, ſed Evangelicà voce Domini,& Salvatoris noſtri primatum obtinuit: U Tu ss Perras c(inquiens) é faper hanc petramvadificabo Etcle- fiam meam: G portatnfers non pravalebunt adversuseam.- Etr tibi dabo claves regni cælorumn; țr'guodcungue folweris fuper ter- ram, erit ſolutum& in ccœli.] Cui data dr eſt ĩeriam ſocie- tas beatiſſimi Pauli: vaſis electionis, qui nondiverſo(ſi- cut hæretici garriunt) ſed uno tempore,: uno eodemque die, gloriosãà morte cum ꝓetro in urbe Roma ſub Cæſare Nerone agonizans coronatus eſt,& parifer ſupradictam ſanctam Romanam Eccleſiam Chriſto Dominocconſe- cràrunt, eamque omnibus urbibus:in univerfo mundo ſuà præſentià, atque venerando triumpho prætule- runt. Eſt ergo prima Petri Apoſtoli ſedes Romana Ec- clefia, non habens maculam, neque rugam, nec aliquid hujuſmodi. 3 Ps. In his omnibus, quantò grad ds celſior, tanto major au- Foritas invenitur. In majoribus ſiquidem eſt rægendi, Cjubendi Poteſſas: in minoribus obfèguendi necefatas C. IV. ꝙ Inſeriorum facta, Superiorum ſententiis olnoxia ſunt. Unde Nicolaus Papa ad Michaclem Imperatorem, an epiftola cujus initium est[Propo- ſuèramus.] o fedes fuperioremabfolverenon poteft. Sola ergo potior inferiorem convenienter ablolvit. Hinc liquidò providetur, quia quem non poteft abfolvere, nec poteft judicio inferior potiorem ligare.& mfia. Unde Propheta ait: ¶Vanqꝗuid gloriabitur ſecuris contra eum, qui ſocat in ea? aut exultabitur firra contra eum, guz trahit eam?| His ita ex divina Scriptura,& probabilium Patrum do&rina commemoratis, ſole clarius exhibuimus, non poſſe quemquam, qui minoris auctoritatis eſt, eum, qui ma- joris poteſtatis eft, judiciis fuis addicere,aut propriis de- finitionibus fubjugare. C. V. 9 De eodem. Idem eãdem Epiſtold. Olite nos exiſtimare facta cujuſcunque proximo- rum noftrorum, quæ fùnt digna reprehenfione v velle defendere, fed quòd ita velimus filios circa piri- Borma-aman enaa aea~. a Luc, ro. Matth.g. b In decretis cum7o. Epiftopis. Polye. l. 1. tit, 2. Anfèim, l. 1. o. 69. Burchard, L..c. 220. Panm, l. 2,.J. tualem patrem,& diſcipulos erga magiſtrum, devotos ac ſobrios eſſe; ut nullà penitùs temeritate ad corum vi- tam, ut non dicam dijudicandam, ſed nec ſaltem tenui- ter reprehendendam proſiliant. C. VI. 9 Inferiores Majorrbus nec benedicere, necmaledicere poffunt. Idem Nicolaus Papa eademepiſtold. age a: fiin Epiftola legimus ad Hebrzos h, quòd minor à majore benedicitur; reſtat profectò, utexigente ratione:etiam maledicatur. Siquidem hæe utique prænoſcentes periculoſa tempora illi, qui ante nos fuerunt, providam in Eecleſiis conſuetudinem tradide- runt; hodieque in Romana Eccleſia, quæ magiſtra eſt omnium Eccleſiarum, imprætermiſſa ſervatur: ita ut nullus Sacerdos; majore ſiuo non innuente 4 Conſacer- dote; cuilibet rei benedictionem e dare nitatur: fed anterior ſtans ad pronunciandam aliquam lectionem, benedictionem quidem poſtulat, ſed ei quilibet infe- rior non audet penitus benedicere:-Cur hoc? numquid benedicere peccatum eſt? abſit. De maledicis enim, non de benedieis dicit Apoſtolus f, quia regnum Dei non poſſidebunt: ſed per hoc innuitur, quantæ cenſuræ fre- noinferiores quique à ſuis Præpoſitis judicandi, coër- cendique ſunt, ſi hi nec etiam benedicendi jus ullum pe- nitùs obtineant. C VII g De eodem: Idem eádern epiflolâ.' c Aatth. 10. d Inf. dif, 22, c facrofantla ex Anati P g antem divinå: infpiratione non nos pigebit, nec nobis impofibile-erit; offendere vobis(fi ta- men audire velitis}non poffe quemquam ritè ab iis,qui inferioris dignitatis, vel ordinis funt, judicialibus fub- mitti definitionibus Siquidem tempore Diocletiani, &.Máximiani:-Aùguftórum; Márcellinus Epifcopus ur- bis Romæ; qui poſteà inſignis Martyr effectus eſt, adeò compulſus eſt à Faganis, ut in templum eorum ingreſſus, grana thuris ſuper prunas imponeret: cujus rei gratia collecto numeroſorum Concilio Epiſcoporum,& inqui- ſitione:factà, hocdãdem Pontifex ſe egii confeſſus eſt. Nullus tamen eorum proferre ſententiam in eum auſus eft, dum ei ſæpiſſimè omnes ꝓerhiberent: Tuo ore judica cauſam tuamꝭ non noſtto judicio. Et iterum: Noli, ajunt, audiri in noſtro judicio; ſed collige in ſinu tuo cauſam tuam. Et rurſus: Quoniam ex te, inquiunt, ju- ſtificaberis, aut ex ore tuo condemnaberis. Et iterum dicunt: Prima ſedes non judicabitur à quoquam. Idem in eadem. ¶ Sed& cùm quidam tempore quodam con- tra Xiftum Papam tentàſſent quædam mali h rumoris objicere,& inm Concilio, cui& Valentinianus Auguftús intererat, dictum fuiſſet: non licere adversus Pontificem dare ſententiam; ſurrexit idem protinùs Imperator,& in arbitrio præfati Pontificis tribuit judicare judicium ſuum. Etenim nullùs Pontificum, minorum, vel infe- riorum urbium fùubaćđtus judiciis invenitur. C. VIII. g Majores à Minoribus judicart non poffunt. Idem Nicolaus eadem epiſtold. 8 Ubmittitur Ignatius minorum, inferiorum,& fub- jectorum deliberationibus, cùm ſacris canonibus præcipientibus,& exemplis ſanctorum Patrum, ſemper, ubi eſt major auctoritas, ſit eundum,& in omnibus con- tröverſiis, ad potioris ſedis judicia actio ż¿ dirigatur. uòd non folùm à catholicis, verùm etiam ab ipſis con- ftat obfervatum hæreticis. Alioquin acephalum liquet effe Concilium, ubi de tanta perfona agitur,& majorum non expećtatur fententia: cùm nec in caufa Clericorum a Anfèl. l,.-cap.T44. Ivo part.s, tap.17.© part, 6. Cap. 35fe b Hebr. 2. c al. mpratermiſſa. d al. jubente. al. lene- dicere nitatur. F Gals. g Polyc. lib. 1, tit.20, Anſelm. l2. c. 67. al. 76. Ivo part. 5. cap, 3. Pann, l,.cap.6, Bo ah non bons] orig, ìà orzg. non haber. Cr i

De Ectleſiarum on- dine. inferioris 67 gradůs,{olius Epifcopi fui judicium tantum- modò poſtulandum«a tit, . IX. g Minorum fèintentie, Majores dae mnare non valent, Idem Nicótaus efd. epiftola. N£ tantum hanc præfumptiongm fanĉti Patres apud Chalcedonem deteſtati ſunt, ut Dioſcorum Alexan- drimim Antiſtitem inter cætera, idcircoò potiſſimùm ſi- ne ulla reſtitutione damnaverint, quia in contumacia 1 permanens erga primæ fedis Romana privilegium, re- Rpiſcere à ſuis ſuperſtitionibus, ut ſervaretur a prima ſe- de Apoſtolica, noluit:& ponens& in cœlo os ſuum,& m, excommunicati linguà ejus tranfeunte fuper terr 3 nemin S. Leonem Papam dictavit ita ut inte umpfit enim& excommu- nicationem dictare adversds ſanctiſſimum,& beatifi- mum Archiepiſcopum magnæ Romæ Leonem. J Nun- quid ibi legitur Inquiſitionem fuiſſe factam, utri juſte, an injuſtè ipſam Dioſcorus excommunicationem dictäſ- ſet? Non planè: ſed abſque omni controverſia hoc in eo ulti funt; quia cùm effet inferior, potiorem quibuslibet conatus eft laceffere contumeliis, tefte Anatolio Con- ftantinopolitano Præſule, qui dicit c:[ Propter fidem non eft damnatus Diofcorus: fed quia excommunica- tionem fecit domino Archiepifcopo Leoni.] 1 q Incontumaçia]:Hinc ufque ad verbi ponens, saddi- za fun ex oregtnali. —————— a S O DISTINCTIO XXII. I Via ergo major a minori judicarsnon debet, u idendum ps est, gua inter cateras Ecclefias, premum locum, que ſecundum, vel tertium obtineat, Romana-Ecclefia létum est) primum locum tnter ceteras obtinet, Ale- ¶ Feut ſubr xandrina/ ecundum, Antiochena Eecleſia terttum all ea locum ac- cepit. g Romana Ecclefia ceterarum prima- tum tenet. Unde Nicolaus Papa I. d feribit Mediolanen- fibus per Petrum Damianum Lega- tum fuum. O Mnes c five Patrjarchii cujuslibet apices, five Me- ropoleon primatus, aut Epiſcopatuum cathedras, vel Ecclefiarum cujuslibet-ordinis dignitates inftituit Romanı Ecclefia. Illam verò ſolus ille fundavit,& ſu- per petram fidei mox naſcentis erexit, qui beato æter- næ vitæ clavigero tetreni ſimul& cœleſtis imperii jura commiſit. N à quælibet terrena fententia, Ted il- lud verbum, per-quod conſtructum eſt cœlum& terra, per quod denique cmnia condita funt èlementa, Ro- manam fundavit Ectlefiam. certe privilegio fun- gitur, cujus auctoritate ful Inde non dubium, quia quifquis cuilibet Eccle fig jus fuum detrahit, inju- ftitiam facit. Qui autem Romanæ Eccleſiæ privilegi ab ipſo ſummo omniumEccleſiar 1 forre conatur, hic proculdubiò in cùm ille vocetur injuſtus, hic eſt proculdubiò dicendus hæreticus. Fidem quippe violat, qui adversus illam a- git, quæ m eſt fidei: eam cunctis Eccleſ etuliſſe cognoſcitur.& mfa. € Unde& ipfe S. Ambrofins fe inomnibus fequi magi- Bram fantam Romanam profitetur Ecclef 4 C. IL€E Nonab, f n Illius itur. 1 & illi cont invenſtur, guı Do- fèd ab ipfè mino Romana Ecclefia primatum accepit, f — åa d. 6s. lva p..c halcedonen. actione 5. C. G, al. bga oaii i ppajtolandum 9, Pann, l. 4. c* d Junior. J Decreti Prima Pars. Irem Anacletus fervus Chrifte lefu ad omnes Epfèopos, epiftola Léif Acroſancta à Romana,& Apoſtolica Eccleſia non Dab Apoſtolis, ſed ab ipſo Domino Salvatore noſtro primatum obtinuit,& eminentiam poteſtatis ſuper uni- verlas Eccleſias, actotum Chriſtiani populi emale- cutaeft: Gicutipfe B. Petro- Apoftolo dixit b:| trus,& ſuper hanc petram adificabo Ecclefiam meam,& port inferi non præ valebunt adversus eam; C ho claves regne ccœlorum,& quodcunque liga ueris ſupen terr tum& in clu.] Adhibita à eſt etiam ſocietas in eadem Romana urbe beatiſſimi Apoſtoli Pauli, vaſis electionis, qui uno die, unoque tempore gloriosà morte cum Petro ſub Prin- cipe Nerone agonizans coro eſt,& ambo ſanc Eccleſiam Romanam conſæcraverunt, aliisque om urbibus in univerſo mundo ſuà præſentia rando triumpho prætulerunt. Et licèt pro omnibus, affidua apud Deum omnium Sanctorum effundatur oratio; his tamen verbis Paulus beatiſſimus Apoſtolus d Romanis proprio chirographo pollicetur,dicens:[ Teftis emm mihiest Deus, cut fervo in fpiritu meo in:-Evangelio Filii c òd fine intermiti fione memoriam veſtri fact ſemper inora- eſt cœleſti benefi- ejm; q trombus mess.}"Q Prima e ergo fedes cio Romand Ecclefia y quam(ut memoratum eft):bea- tiſſimi ꝓetrus& baulus ſuo martyrio confecrârunt:-Secun- da autem ſe apud Alexandriam, B. Petri nomineà l conſecrata eſt: mveritatis, di- pto primum ve rædicavit,& glorioſum ſuſcepit marty- abilis ſucceſſit Abilius. Tertia verò ſe- hiam ejuſdem, id eſt, beati Petti Apo- ſtoli nomine habetur honorabilis: Romam veniret, habitavit,& Ignatiũ Epifcopum conſti- tuit;& illic ꝓrimùm nomen Chriſtianorum novellæ gentis exortum eſt. post panca. T‘ Inter ſtolos quædan t diſ>-poteftatis:& licèt omnes eſſent Apoſtoli, Petro tamen à Pomino conceſſam eſt (& ipfi inter fe idipfum voluerunt} ut reliquis amni- bus præeſſet Apoſtolis,& Cephas 2, id eſt, caput& prin- cipium teneret Apoftolatůs; qui& eand x ſuis ſucceſſoribus,& reliquis 3 Epiſcopis diderunt. Et non ſolum hoc in Novo Teſtamento eſt conftitutum, fed ctiam in Veteri fuit unde fcriptum 4 eft:[Moyfès,& Aaron in facerdotibw: ejus,| id eft, primi in- ter eos fuerunt.& poſt pauca. ¶ Hæc Verd An yftolica á fedes, cardo,& caput(ut præfatum eft) omnium Ec- clefiarum à Domino,& non-ab alio eft conftituta:& fi- cut cardine oftium regitur, fic hujus& ſedis auctori- tate omnes Eccleſiæ(Domino diſponente) reguntur. 1 Q Quia q Hinc ufque ad verb tia. addita fant es offe rest rium; cui ven des apud Ant — Ictæ gtnali: quemadmodum& alia nonnulla. «s A a 24 Cephas ł] I. Evangelium loannis€.. Ce; Syriaca eSF) exponitur w ETIO, quod Grecè petram rdq, docet etiam B. Hreronymas in conm, ad neque credendum eſti gnor letum : ſed vol Ctionem ad Græcam linguam eo temp notiſiimam re fe fecit Hrille Hieroſolymitanuis, catecheſf decimd, in nomine, leſius, non modo Hebraicam, fèd etiam Graecam shii etj molegrams tri- ó ORENS. a Lib. 3. de Sacramentis, càp. 1. In Prafalione Cncilii Nicani. Polycarp. J. 1. u1f. 2. Anſcl. l. 1. cap. 2.& 6I. Iuo p. J. r. 2.& 26. Pannorm. l.&. cap. 2. b Matth. 16. c Fip. difè. 21. cap. quam vis. d e Pannorm. I. 4. cap. 3. f Pohe. Roman. 1. : ä | ab. 4. tit. r b, 1, cap. 7. Buro. Cap, 149s Ivo part. f» cap, 166. g cretio,& licet. h Pſal 98. i Poche. .l. titul.1. Anſelm, l. l. c. 2. Bureh. l. 1. cap. 178. Ius part. I. * CAP. 9 Fa, Atgm ipumt 14E

ur dicens:|! o mE facro femper cælehtid crârunt:Secun Petri nomine yt reliquis 0 jeft,caputăp eandem gerien V pT a d X Diſtinctio XXII Atqui loc tpſum nomen lephat, Opratus Aßer, antiquus,& pro- batus aulor guem Hierompmus,&. Auguſtinus magni factunt, libro fecundo, eodem modo, quo Anacletus, accepit, hu utens verbis: Igitur negare non potes, ſcire te in urbe Roma, Petro Primò cathedram Epiſcopalem eſſe collatam, in qua fe- derit omnium Apoſtolorum caput Petrus: unde& Ce- Phasappellatus eſt. E: Iſidorus lib. 3. Erpm, cap. g. ſie de Pe- tro loquitur; Cephas di&tus, eò quòd in capite fit conſti- tutus Apoftolorum.. Ke@æaş enim Græcè çaput dicitur. Verum apud Burchardum dr Ivonem fic habetur«iit reliquis o- mnibus præeſſet Apoftolis Cephas;id eft, ut Pettus prin- cipatum teneret Apoſtolatũs. 3 Q Et reliquis) In origimel e,& reliquis Apoftoli Epifcopis. Q Hår andliritäte Alexandrina Ecclefia cundum à prima locum habere cenfètur, Sed pohià in Confia ntinopolitana Synoda, Eccleſia Conſtantinopel ſecundam å ſede Apoſtolica locum accepit, €. II. Q Secundum à Rimano Pontifice Conſtantinopolitanus obtinet dcum. Vnde in eadem Synodo, id eft, Conftantinop.I. ciſ. ita conſtitutum elñ. FS Onftantinopolitanæ a civitatis Epifcopum kabere Oportet primatůs. honorem poft Romanum Epifco- pum- propterea quòd fit nova Roma G Canon hic ex riset, gquosiApoftolica Romana fedes A prin- epo, ér longo-post temporenon recepit: quod ex epiftola 51, alids 33. Leonis Papa primi ad Anatolium(onſtantinopolitanum,& a- liss ejufdem epiftolis, facilè est cuivis cognoftere: itemg, ex duabus epifloli Leonis IX, una adversis praſumptiunes Michaelis„d7 Leo nis, cap. 28, altera ad eundem Michacim. Sedimultdelariisen B. Gregoris epuſtol. lib:6. ad Eulogiurs Alexandrinus,(r A- paflafium Añnochenum: at que ex ehiſtola Nicolai primi ad Mi- chatlem Imperatorem, gua incipit, Propofueramus. Quan- guam Conftantinopolitani Ebiſcopi, Imperatorum potentiá feti, fè- cundum’ licum Patrzarch hum fedium fibi uſarpdrunt: idg, tan~ dem pacu, dr tranguillitatis causå fuit ipfis conceffum, ficut in cap. entigua, de priwileg. Innocentius Papa II. declaravit C. IV. J Aboffolicæ ſgdi C onſtantinopolbtanam. conftat eſſe ſubjectam. Hiem Gregorius anzi Eheſcopo Syracuſano, UEA epiſt.&. DE b Conftantinopolitana Ecclefia quod dicunt;guis eam dubitet fedi Apoſfolicæ eſſe ſubjectam? quod & D. piiſſimus Imperator,& frater noſter Euſebius, e- juſdem civitatis Epiſcopus aſſiduè profitentur. Tamen ſi quid boni velipfa,vel altera Ecclefia habet, ego& mi- nores meos, quos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus fum. Stultus eft enim, qui in co fe primum exiſtimat, ut bona, quæ viderit, diſcere contemnat. Idem eidem epiſt. óg, Nam quòd Prim Byzancenus fedi A- poftolicæ dicit fe fubjici ņ. fi qua culpa in Epifcopis inve- nitur, nefcio quis c ei ſubjectus non ſit: cùm verò cul- panon exigit, omnes fecundùm rationem humilitatis æquales fumus. Hoc eaput famptum e ex duabus epiflolis eidem loanni Epz- ſeepo Hracuſano ſeriptis: fdin epifió3. ex qua accepta est prior pars, agitur de Conſtantimopolitana Ecelefiar: im ſequenti verd 64. agitur de Primate Byzanceno Pro vincia Africa> nonautem Oon- ſlantenopolitano, guod videntur dr Grattanus,& Anſclmus, apud guem eodem modo kgriur, Voluiſſa: adducti Jortaſſe ſummulà alld, a gua prapofita es} epiftola Grægorti. Auctor ſuidem glaſſæ y guod Gratianum putavit Enſille, apertè expoſuut. —— a Exprifia verfione, Polyclaititaazs b Anſel..æ. cab. bo. C- V. Conſtanmobolitanus Epiſcopus au- dlorstate Romani Pontificis de- ponitur, Kem GelaftusPapa I. ad Fauftum magiſtrum legatiónis, Na a traditione majorum, Apoftolicam fedem in jie dicium vocant? An fecunda fedis Antiftites,& tertiæ, cærerid;-benè fibi confcii Sacerdotes depelli debuerunt, & quisreligionis extitit inimicus, depelli non- debuit? Viderint ergò, fi alios habent canones, quibus fuasine eptias exequantur. Cæterùm ifti,qui facri, gui Ecclefia- ftici, qui legitimi celebtantur,fedem Apoftolicamad ju- dicium vocare non poffunt:& Conſtantinopolitanæ ci- vitatis Epiſcopus, qui utiq; per canones inter fedes nule lum nomen accepit, in communionem recidens perfido- rum, non debuit ſubmoveri? C. VI-(onſtantinopolitana Eccleſia ſecundum à Romana obtinet locum, Item ex C. Synodo ſab Iuſtiniano congtega- ta, cap. 36. Enoyantes ſancti Conſtantinopolitani decreta Concilii, petimus 0, ut Conſtantinopolitana ſedes fimilia privilegia, quæ fuperior à2 Roma habet, accipiat, secnon 3 in Eccleſiaſticis rebus magnificetur, ut illa: ſed hæc ſecunda poſt illam exiftens, priùs quàm Alexan- drina ſedes numeretur; deinde Antiochena,& poſt eam Hieroſolymitana. al.ei Epiſeopas ſaljectus. Func datur intelligi, quod Alexandmna Ecclefiade ficunda facla f tertia,& Antiochena de tertia fit quarta: nifi Forté guis duas contendat efè fecundas; tut(onſtantinopolitanam,& Alsxandri= nam parem fia dignitatis velit locum obtinere. x Q Renovantes} He agirur deguinto ille oanone prima Snodi Conſtantinopolitama, de quo ſuprà ead. c. Conftantino- politang, drum fuit. Et guod attinet ad omnes hos canones,gus Sixta Synodotribuuntur, videnda est notatio ad c, ſextam, ſu- pra 16, difi. 1 Q Superior) Ita habetur in aliquot vetuftis Cxemplars- bus: namin vuigaris erat, snferiors Gracè eff, THS BEET- Guréags fún, 1d es¥, antiquioris,vel fenioris Romg,. utinfia c. proximo. Omnindaurem caput hoc longe brevius est in hac verfione, quàm 1n Graco exemplars uno tantum loco eopiofius, qud Antiochenam numerat fidem, cujus inGraco vulgato nulla: mentio, 3 Q Necnon| Sicemendarum es? ex aliquot manufiriptisy Ór Graco: anteàenim lëgebatur, non tamen: €. VII g Q Patriarchalium ſodium primum, vel deinceps teneat locum. Vnde in 8. Synodo, habira fab Hadriano Papa TT can, 21. Ifinimus” e neminem ptorfùus mundi potentum, quenquam eorum, qui Patriarchalibus præfunt fe- dibus, inrhonorare;, aut movere à proprio throno tentarey fedomni reverentià,& honore dignos judicare, præci- puè quidem ſanctiſſimum Papam ſenioris Romæ, dein- ceps autem Conſtantinopoleos Patriarcham, deinde ve- r& Alexandriæ, ac Antiochia, ac Hieroſolymorum. D18STINCTIO XXIII. I Rèvrter, qua inter Ecclefiaflica officra fit differentia, ps monſtravimus. Nunc à ſummo incipientes,&uſque ad ultimum gradum defiendentes, gualiter quifque COTHI debeat ordimart, ſandtorum auctoritatibus oſtendamus. C. I. 9 Decretum Nucolat Papa de electione Jammi Pontificis, Unde Nicolaus Papa II. 7 Concil; Lateranenfi, a lwp..cg. b idest, fammi© Deufo | dedit.3. Anfèlma l..c. 22. o Ig- i Sgiopsvs

De ordinatione perfinarum Ec- x T clefiaflicar um., N a nomine Domini noftri 5& Sa atoris Jefu Chri- Tai. Anno ab incarnatione ejufdem M LIX, menfe Aprili, Indictione xij. propoſitis ſacroſancti s Evangeliis, præfidente quoque reverendiffimo b, ac beati iimo Ni- colao Apoſtolico Papà, in baſilica Laterar vendis Patriar- chii, qu cognominatur Conſtantiniana, conſidentib etiar reverendiflimis Epifcopis, Abbatibus, Presbyte Diaconis; idem venerabilis Pontifex, at uctoritate Apo- ſtolicà, decernens de electione fummi Pontificis, inquit. < Novit be Fs, is, titudo veftra, dilectiſſimi fratres,& Coëpi fcopi, inferiora quoque m embra Chrifti non latuit,de- functo piæ memorig Domino. Stephano prædeceſſore e noftro,hæc Apoftoli ca fedes, cui, auctore Deo, deſervio, quot adver a pertulerit, quot denique per Simoniacæ hareſis trapezitas repetitis malleis, crebriſque tunſio- nibus ſubjacuerit adeò, ut columna Deiviventis jamjam penè videretur concuſſa nutare,& fagena fummi pi- ſcatoris, procellis intumeſcentibus cogeretur in nau fragii profunda ſubmergi. Unde, ſi placet aternitati veftræ, debemus, aia te Deo, futuris cafibus pru- denter occurrere,& Eccleſiaſtico ſtatui, ne recidiva c ( quod abfit) mala præ evaleant; præcavere.+Quaj pter inſtructi prædeceſſorum noftrorum, alioru ſanctorum Patrum auctoritate,decernimus, atque a tuimus, Ut obeunte hujus Romanæ univerſalis E Fon nr a ippumis Cardinales Epiſcopi diligentiffimè tractantes, mox Chriſti d Clericos Anti liquus Clerus& popu onis aat nimirum icque lus ad conſe pi aventer, I : Et ideò r igiofifim i viri præduces fint in iovenda Pontificis eleć tione, reliqui autem fequa us verò atque legitimus hinc election ſpectis diverſorum Patrum re ſive geſtis, etiam illa B. Leonis prædecefforis noftri fen- tentia recolatur.[Nulla e, inquit, ratio ſinit, ut inter Epifcopos habeantur, qui nec à Clericis funt ele&ti, nec à pleb ibus expetiti; nec.comprovincialibus Epifcopis cum Mea anĩ judicio conſecrati.] Quia verò ſe- des Apoſtolica cunctis in orbe terrarum præ efertur Ec- clefi up er fe Metropolitanum habere non poteft, C ales Epifcopi proculdubiò Metrop volita- ges am m Epifcopum ad Cert per rpenditur, ſi p que ideòſ ni vi y Apof El autem de ipfius Eccle irepetitur idone us, vel ſi de VOC ipfa non inyehitur, nore& reverent præfent concedent ceſſoribus ill ius,-qui ab hac Apoſtolica ſede p Qudòd ſi pravorum, atq noſtri etur, An Im t; ficutjam fbi conceffimus, Onali- ter hoc jus Impètraver nt, tque ini- quorum hominum ita perverfitas invallen pura, fincera, atqı atuita fieri in urbe non poffit ele& um religioſis Clericis catholicisq; sp joteftatis obtineant, eligere A- ntificem, ubi congruere viderint it: Pla- io fuerit fa&ta, fi bellica tempeſtas, num conatus malignitatis ſtu- qui electus eſt, in Apoſtolica ſedej inthronizari non valeat: Papa, R Cardinale electus onem feciſſe cognovimus. hoc noſtrum decretum Synoc la tum, per feditionem, vel į ingenio eleđtus, aut etiam ord inatus, feu—— tus fuerit, authoritate divinà,& ſanctorum Apoſtolorum a Pann...t. bal. ret al. Ehiſcepi. e mfa erent: C Nulla ratie. al. redivñva. del} ebito ho- -| ante omnia, fi fid ritatem regen-| Petri& Pauli, perpetuo anathem⸗ bus, fautoribus,& ſequacibus, àl s Eccleſiæ ſeparatus abjiciatur, ſicut Antich inva- ſor,& deſtructor totius Chriſlianitatis: nec aliqua 4 uper audientia refervetur: fed ab omni Eccle- > A0 Tona fuerat priùs, fine retra- cui quiſquis adhæſerit, vel qua- Pontifici reverentiam exhibuerit, mpſerit, pari fen- $ utem hujus noftre ¢ decretalis ſententiæ temerator extiterit,& Romanam | Ecclefiam ſuà præſumptione confundere,& contur- bare contra hoc ſtatutum tentaverit, perpetuo anathe- E cum ima nnetur itetur, Omnipoten- ſanctorum Apoſtolorum æſumit confunde- at: fiat e babi- jut inhabıtet: fi- commotus amobea- piis, gui d orire tis iram contra. fe tiar re) MER,& in futura furor tatia ejus- deferta, Gin taberne jus nor ant f fil am Ou >€ men i: firutetur fænerator omnem fabhantiam entia AGOVES ejs oron g8 terrarum Plag A ERM y é nêla elementa fintes contrarra,& omnium Santorum quie- ſcentium meritæ illum eonfundant,& in hac vita ſupet eum apertam vindictam oſtendant. Obſerva tores autem | hujus- noftri decreti„omnipotentis Dei gr a protege & auctoritas beatorum Apoſtolorum Petri& Pauli a omnium peccatorum vinculis abſol q sntegrum exemplum es Abbatiæ mon enſin literis Longob jus vidua tur de habitationi- jus, 7 dtripi- n veluſtißsimo hbro ferii F. dicis ante annos peng 2 pars. Epꝛſeot liter ordinari debeant, cilti quartt, , oflendae cap. I. cus inter ſiut | mus, ab eorum ex nodo ifit examinandus, gut in -ELLIEN ui b Epiſcopus ordinand us eſt, anteà examinetur, fi naturå fit prudens, fid ocibilis, fi moribus tem- ratus, fi vitå caftus, f fobrius,{i femper fais negotiis avens, fi humilis, fi affabilis, ſi miſericors, ſi literatus, fi in lege Domini inftr 1s, fi in Scripturarum cenfib. cautus, fi in dogn us Eccleſiaſti& documenta y licibus affe- , id eft, Patrem,& Filium,& tum unum \eum effe.confirmans, totamg; 1 initatis Deitatē coëf- ſentialem,& conſubſtantialem,& coæternalem,& co- | pio TEA prædican las i quaſque in Tri- rlonas plenum Deum,& totas tres perſonas unum Deum; fi incarnationem divinam non in Patre, neque in Spiritu fanâo factam, fed in Filio tantùm cre- į dat; ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipfe fieret in homine hominis matris filiu ex Patre, vifcer ibus ł} wláue in eo ra T > Deus- verus ex | homo verus ex matre, carnem ex matri | bens,& animam humanan | veritas utriufque natur | fona, unus Filius, unus | | | ationalem; ſii m Deus& homo, una per- Ihriſtus, unus Dominus creator omnium, quæ ſunt,& auctor, Dominus,& rector cum | Patre,& Spiritu Sancto omnium cre eaturarum: qui paf- | fus fit verå carnis paſſi One; mortuus v erå co rpo. ris fui | morte; refurrexit verå carnis fus refurređtione k,& verà animæ refumptione, in qua veniet judicare vivos f a——-— j a al. alquand b al fententias. c al. nofiri. jd e. 68. f Pfalm.108. g Saps. h Ordo Romanus pag. 98. Burchard. lib. i. cap. h. Iuo part.tdp. | Polyc..2. tit. 9. i alſingulam quamque perſinam. K al. receptione. & more ty P jil Noia Mig

am ejts, Gi gnet contra€ 73 Diſtinctio XX TI.’ m etiam ab eo, fi Novi& Veteris t, Legis& Prophetarum,& Apoftolo- rum unum ceundemáue credat autorem Deum; fi dia- bolus non per conditionem, fed per arbitrium factus fit malus. Quærendum etiam ab eo,fi credat hujus, quam &nonalterius, carnis reſurrectionem, ſi cre- icium futurum,& receptutos ſingulos pro his, quæ in carne geſſerunt, vel pœnas, vel præmia a; ſi nu- ptiasnon prohibeat b; fi fecundá matrimonia non da- mnet; fi carnium perceptionem non culpet; f pœniten- tibus reconciliatis communicet; ſi in Baptiſmate o- mnia peccata, id eft, tam illud originale contractum, quàm illa, quæ yoluntariè admiſſa funt, dimitantur Ti extra Fedeli catholicam nullus ſalvetur. Cùm inhis omnibus examinatus, fuerit inventus plenè inſtructus, tunc cum confenfu Clericorum,& Laicorum;& con- ventu totius provincig Epifcoporur n, m ju tropolitani vel auđtoritate, vel præfentiâ ordinetur Epi- ſcopus. Sufcepto in nomine Chrifti pe atu, non fux Gelearige nec fuis motibus, fed his Patrum defi- nitionibus acquieſcat 1. G Caput hoc integrum extat in ordine Romano, additisad tnie tium hi vocrbus, Statuta Ecclefiaftica: cui fimilem titulum to- èt Carthaginenfi quarto Cncilio efè prepofitum in aliquot vetuſtis teſtantur illi, qui tomos Cor & mortuos Teftamenti, id ikorumediderunt. Acquieſ cat.] P. oc verbum tam in Concilio, 7 im fan Garhi In cujus ordinatione etia tur, quam ſancti Patres in præeligendi: tuerunt. is efje debeat Clericorum Verjatto, Irem Ifidorus, de Ecclefiafticis 3 r tur lege Patrum cave ps lufi, à mundi vol uptatibus fefe abſtineant; non$, non pompisint 3 conv ivia publica fugiant; privata non tantum pudica, fed& í fot bria co- lant; ufarisnequaquaminc umbant, ou turpium oc- cupationes lucrorum, udi mee cujuſ am ftudium ap- petant; amorem pec a J criminum, fugiant,& ia offi 1 ti abji- ciant; hotoris aS per ambiti u beneficiis me edian Dei munera non accipiant; dolos & conjurationes caveant; odium, æmi y cationem, atque invidiam fugiant; non cffræni Iingua, aut petulanti, f dant, ſed pudorem,& verecund bitu, inceſſuqͥue oſtendant; rum, ſicut& operi um, penitũs e virginum freq quentationem is fficiis, ltb.2,¢.2 ur, ut à alan vita ant; tranearum feemina arum nullatenu 15 appetan nt 3 c mo- niam quoque inviolati corporis perpetuò conſervare ſtudeant; aut certè unius matrimonii vinculo fo eren- tur; fenioribus quoque debitam obedientiam præbeant; neque ullo jactantiæ ſtudio ſemetipſos attollant: poſtre- mò doctrinæ lectionibus, pfalmis, hymnis, cá ercitio júgiter f incumbant, Tales e€ divinis cultibus fe mancipandos ſtudent exh cet, ut dum ſcientiæ operam dant, doctrinæ gratiam po- pulis adminiſtrent. C. IV. 9 Qui dione Sacramenta tratare non polun, al miniſtertum nen eligantur divinum, Trem Clemens ad lacobum fratrem Domt- ni, epist. 2. TAS: ad minifterium eligantur Clerici, qui dignè poflint dominica Sacramenta trađtare. Meliùs eft a al.gloriam. b al. improber. c Refertur in Conc. Mo- gsnt. lcro, d. al.tumidog gre Ju€ al. vifitationes fre- gquenifimas. F alj jugi g Polje bog. titt beant; pro| enim Domini Sacerdoti paucos habére m poffint dignè qui onus graveordinatoriad iducant. C. V. ꝙ Ci electo in Ehpiſcopum aliqua objicauntur quinque vel fex Epifèopi ad ejus purgationem contentant. Item ex Concilio Carthaginenſi 3. c. 4⁰. Llud a ftatuendum eft, ut« piſcopum convenerimus, fi orta,( quia CopÈ talia facta ſunt apud mantad purgandum eum, qui ordin tùm b, ſed poltulentur ad numerum ſup vel tres,& in eadem plebe, cui ordinandus am, quæ objiciuntur, eer,& cùm p rit ſub confpeđtu publi co, ita demum ore cum veſtræ ſanctitatis animo concordat, ſtræ dignitatis reſponſione. Ab univerſis dictum eſt: Satis placet. C. VI G Vota fua promiſ ques Ecelej ſteca pro Jëplma, Item ex Concilio T. tano 11. Uanquam d omnes, qui ſacris mancipantur or- C. 10. ibus, canonicis regulis teneantur adſtri tl, e tamen eft,-ut promiffionis ſuæ vota ſub cau ondeant, quos ad promotionis gradus E TN ſtica probat e diſciplina. Solet enim Plus timeri, quod ngula riter pollicetur nm quod generali ſponſione concluditur. Et ideò t huic ſancto Concilio, ut t ınufquifque qui ad Eccleſiaſticos gradus eſt aſcenſu⸗ | rus, non antè honoris confecrationem accipiat, quàm placiti f fui adnotatione: promittat,-ut fidem catho- licam ſincerà cordis devo ione cuſtodiens, juftè,& piè vivere debeat,& in nullis operibus fuis canonicis regulis contradicat, atque ut debitum per omnia hono rem, oblequii reverentiam præeminenti fibi unufquifqu dat, juxta illud. beati. Leonis g Papæ editum: PAGEN præpofitum, non moleftè fe- um: ſed obedientiam, quam iam ie de ependat. J Pœna etiam b juxta Ec- ſiaſticæ conſuetudinis morem,& Placitis talium infe- enda 2,& ab iis, qui tranſgreſlores fuerint, perſolven- — C. VII. g AR ordinetur Epifeopus, ehinc diſponitur, qualite ſicꝛa ordinan- mur, in Con io Ganharin: ER Pifcopus k cùm ordinatur, duo Epiſcopi ponant,& teneant vangeliorum codice em fuper caput,& cer- vicem ejus,& uno fuper eum fundendo benedictionem, reliqui omnes Epiſcopi, qui adſunt, manibus fuis caput ejus tangant. C. VIII Qualuter ordinetur Presbyter. Resbyter o Iinatu ir, Epifcopo eum benedi- cente,& manum{uj per caput ejus tenente, etiarn) O- mnes Presbyteri, ai præfentes funt, manus fuas juxta manum Epifcopi fuper caput illius teneaht. Sicut au- tem in die fuæ ordinationis Sacerdos orario, utroque humero ambitur; ita tempore confecrationis, eodem orario debet uti inftanter. efiaftica X Et an Concil. Affic. cap. 17. à Polys.l,2,tit.8. Anſel.lib. o. a ós. Burch, lib..cap.6, Ivo part.s. cap.60. b al, tantam ac- dC al. dignationis. d Anſel. lib. 3. cab. os vehit. f al. platita fibi. g epist. 82. ad Ana Ehiſcopum. h al. tamen.] orig. ĩ al inſeren da. do Romanus, pag. 100. Polyc, lib. 2, tit. 9,“Anfèl. lib. 5. cap. 49. al. ss, Ivo part.s. an 124, Pann. lib.3. cdp. 16. 1 Ex eod. Concilio, cap. 3. Polyc. Aib. 2. tit q⁊. Anſel. lub. 7. cap. s3, Ivo p, 0 cap. 12, Pannorm, lb.3 capaz s, qui Dei exercere, quàm maltos inütiless tur primò perſonæ contradicentium: poſt remò illa eti-

De ordinatione perſonarum 75 Eccleſiaſticarum. C. IX. g Qud quifque accepit tempore con- ficrationis, ferat tempore obla- tionis. Undein Concilio Bracharenfi III..3. legótur,: IdClleſiaſticà,& antiquã inſtitutione præfixum novi- mus, ut omnis Sacerdos, cum ordinatur, orario utro mperturbatus que humero ambiatur: ſcilicet, ut qui impert præcipitur conſiſtere inter proſpera& adverſa, virtutum ſemper ornamento, utroque circumfeptus appareat hu- mero. Quå ergò ratione tempore ſacrificiinon aſſumit, quod ſe in Sacramento accepiſſe non dubitat? Proinde modis omnibus convenit, ut quod quiſque percepit in cratione honoris, hoc retineat& in oblatione, vel ceptione fuæ falutis: fcilicet, urcùm Sacerdos ad fo- Jenniá Miffarum accedit, aut per de Deọ facrificium ob- laturus, aut Sacramentum corporis& ſanguinis Domini noftri J Chriſti ſumpturus, non aliter accedat, quàm orario utroque humero circumfeptus: ficut& tempore ordinationis ſuæ dignoſcitur confecratus, ita ut de uno eodemģue orario cervicem pariter& utrumque hume. rum premens, fignum in fuo pectore præparet a crucis. S aa quis autem aliter egerit, excommunicationi debitæ ſubjaceat. 4 ps. Dalmatic autem nec Eplſecpis nec Diaconis abfque Apoſtolica lacentita luti permittitur. C. X. Q Absque Apoſtolica licentia Dalma- ticis nec Piſcopis, nec Diaconis sti licet. Unde Gregorius Arego Epifeopo Francoruns. lib..epif. ni Ommunis& filius Petrus Diaconus ñobis innotuit, quòd fraternitas veftra tempore, quo hic fuit, po poſcerit, ut ſibi& Archidiacono fuo utendi Dalu is licentiam preberemus. Sed qui ita; homin m fuorum anter abſceſſit, synum erat,& res d anere,& nos in multis implicitos, ut Eccleſiaſti ionis eſt conſidere vum hoc inconſultè,& ſubitò non permi t re 5 idcircò poſtulatæ rei prolongatus verò charitatis tuæ bona revocantes ad animum, hujus auđtoritatis noftra ferie, petita concedimus, atque te,& Archidiaconum tuum Dalmaticarum uſu decorandos ef- ſe conceſſimus, easdemque Dalmaticas dilectiſſimo filio noftro Cyriaco Abbate deferente tranſmiſimus. Cekik iter ordinetur Diaconus. Iaconus. c. dum ordinatur, folas Epifcopus, qı benedicit manum- fuper caput illius ponat: qui ad Sacerdotium, ſed ad miniſterium conſecratur. f ps. Quarstur autem, an pofl benedsélionem manus Presby- terorum,& Diaconorum chriſi C. XII Q Nec Presbyteris, nec Diaconts in confecrattone, chrij møæror incumber derata po mitteret indulge- atis liquore debeant perungi. máte manus per- ungere licet. De his sta feribit Nicolaus Papa I. Radulpho Archi- copo Bituricenſi. pen d fci is, utrum foli Presbyteris Diaconisdebeant, cùm ordihantur, manus c} tis liquore perun; Quod in fan&a hac Roman: cleſia, cui Deo auctore deſervimus, neutris agi & quia ſit à novæ legis mĩniſtris actum, nufi nos fallatoblivio) legimus. Ergò ad B. Innoce pz canonica decreta ſanctitatem tuam tranſmittimus & quaæ tibi ſint in conſecrationibus,& ordinibus i a Praferat| manufi. b Anfi l6..88.al.g6. c Ex Conc. Carth. 4. cap. orda Romanus, 91,col. 2. Polyc. l2. titul. 3 — 7 Holyc. l. a. titul. «Anjel: elm. i7.:52.al. 6. lvo.6. cap.13. Pann, l 3. cgi P. 6. cap. Iti.© hnos, PP. nepa£ bus. d lvo si. ordinationi- Decreti Prima Pars. e a oi obfervanda,principia paging ad Decentiam Eugùbinum Epifcopum miſſæ, te affatim edocebunt. © KIILPZALES E r epiftola-a Simplicii. Pape Severos& Floren- ſtinoEpiſcopis directa. Ad cognitionem noſtri exami- nis, Gabrenenſis Diaconi relatu, pervenit de quibu ipfius Eccleſiæ Clericis, quorum ci rium, duo ad Levitarum mit iſt piſcopus eorum, oculorum do manum fuam fuper eos tantùm pc quendam:iliis contra Ecclefia ctionem dediſſe: qui propter tan daciam poterat accuſatusj m conſecrarentut, re detentus, fertut vocation non fuiffet morti le examini divino relictus eſt, ſt; ii, qui ſuperſunt,& ignominiæ po- licentiam talis ultra preventus. Sed quia į humano judicio abeo non confecrationis tiùs elogium acce; ufurp at, decrevii à f vel Levitici ordinisguem perversè adepti funt,depoliti, æquo judicio abjiciantur. Tales enim meritò judicati fi vendi,quia pravè inventi fi tituti tituti. Hac Palea in nul ſeripto exemplae t, guod mmiipity t, guod incipit, e-Floreno d cognitionem, reſerunt Relatio ex epift tiaa)& Se vero Epiſcopis. Quamobrem in latus tetulus.(aterùm caput hoc à Buræh lto Brach, ab Ivone:n alty adimplcu mjjatqrii tranſe ur ex Cani bagmenfiy xta Ver.102, extat; huju Jumma fit rata habenda, quibus atus, mants imponit, ir P tonen J“ per€0s-0r. Ordinator,& ordinatsus damnationi um imponit,& aleus orattionem dicit. est pænam, cum Epifcopus? pco E mM 3 3 S 8 cilio-ġ De his sta flatutumest in C; ad, Presby- Q undam c Clericorum, dum un: terium, duo aŭ Levitarum miniſterium ſacraren- tur, Epifcopus oculorum dolore'detentus, fertur manym fuam fuper eosimpofuifie„& Presbyterum quen- dam illis contra Eccleſiaſticũ ordinem benedictionẽ de- diſſe. Sed quia jam ille examini ino relictus, huma- no judicio accuſari non poteſt; i unt, gradum Sacerdotii, vel Levitici ordii ſunt, amittant. “C. XV. g Qual Item ex Conçilio Carth 6 GUbdiaconus d cùſn o tur, ꝑs O ſitionem non accipit, patenam piat vacuam,& calicem chidiaconi. accipiat: urceojum cum agua e, me manutergium-. G. XVI g-Quai Item ex codèn zolythus f cùm ordinatur ceatur, qualiter in officio: fu Archidiacono accij adaccendenda Ecclefix luminaria manci ccipiåt& endum vinum in Euchari- uem perversè adepti Subdiacontis ordinetun. in. IV. 44 amani manu Epi manu ac ster t ceroterarm urceolum vacuum ad fugg ſtiam ſanguinis Chriſti ——— 2. cap.5. Burch. lq. cg. Ivo.. E23. Ex Conc, Hifpalenfi. Ordo Romanus . Hic..1o. bIn Conctl. ap va ozissdib; 2 la, 7..36. Iuo p..c. 14æ. Pannorm. ld. Polye. ibid. Anſel..g. cud. Ivo (6..10 |„91. Rabanus de inftit, cler, lib.1. cap. è Ld P | 635. e .C. cuſ. Pann. lq. cãſ. o Ç. xyIL y y er>

puda nAth m mp oeh Tolen n unus al iu Diſtinctio XXIII. De ordinatione perfinarum 8 Fceleflaſticarutni© C. XVII Qualiter Exorciſta ordmetur, Irem eš codem, c7. Xorcifta a cùm ordinatur, accipiat de manu Epifco- E; libellum, in quo fcripti ſunt Exorciſmi, dicente fibi Epifcopo:[Accipe;& commenda memorig,& habe-- to poteſtatem imponendi manus faper energumenum, ſive baptizatum; ſive catechumenum.] C. XVIII. g- Qualiter Lefor ordinetur. Irem ex eodem Concilio,e.®. Ector b cùm ordinatur, faciat de illo Epifcopns ver- bum ad plebem, indicans ejus fidem, ac vitam, atque ingenium: poſt hæc ſpectante plebe tradat ei codicem, de quo lecturus eſt, dicens ad eum:[Accipe,& efto re- lator c verbi Dei, habiturus, fi fideliter& utiliter im- pleveris officium, partem cum eis, qui verbum Dei mini- ſtrayerint. 4] G. XIX 9 Qualiter Oflsarins ordinetur. lemex eodem,.p. Stiarius e cùm ordinatur, poftquam ab' Archidia. cono inftruĝus fuerit, qualiter-in domo Dei de- beat converſari, ad ſuggeſtionem Archidiaconi tradat ei Epifcopus claves Eccleſiæ de altario, dicens:[Sic age, quafi- redditurus Deo rationem pro his rebus, quæ his clavibus recluduntur.] C. XxX. ꝙ Qualiter Pſalmiſta ordinetur, Item ex codem Concilio, Salmifta f, id eft, Cantor, poteft abfq; licentia Epifco- piy{folå juffione Presbyteri o flicium ſuſcipere cantan- di, dicente ſibi hresbytero: ¶Vide, ut quod ore cantas, cor- de credas,& quod corde credis, operibus comprobes.} Chrici comam nutrire prohibenturygaorum capit defuper in Mo- dum fphararafum efe debet, C. XXI. G. Cierre comam nutrire prohi= bentur. Unde Anicetus Papa Epiftopis Gallie, Rohibete 2, fratres, per univerſas regionum veſtra- tumEccleſias, ut Clerici, juxta Apoſtolum, comam non nutriant, ſed deſuper caput in modum ſphæræ radant. C. XXII- g Dedem, lem ex Concilio Agathenſi,.26. Lericë h, qui comam nu riunt,ab Archidiacono, e- tiamſi noluerint; inviti detondeantur. Veſtimenta etiam, vel calceamenta eis, niſi quæ religionem deceant; uti, aut habere non liceat. C. XXIII. 9. De eodem. Trem Gregorius II, zn Cancilio Roma habilo in S Baſilica S, Petri, c. 17. Iż quisexClericis rélaxaverit comam, ft anathema. C. XXIV:@ Quibus vefibus Monialis fis ſecratur. induenda, cuùme Tem ex Concilio Carthagin.I V. c. 1u. Anctimonialis æ virgo, cùm ad conſecrationem ſuo Epiſcopo offertur, in talibus veſtibus applicetur, qualibus ſemper uſura eſt, profeſſioni& ſanctimoniæ aptis. Vaſà quoque ſacrata,& veſlimenta altaris mulieres Deo contingere,& incenſum circa altaria deferre proks- entur, C. XXV. Veſtimentd altaris,& vaſa ſacrata mulieres tangere prohi- bentur. Unde Soter Papaommbus Epifiopis Italias epif.2 a Polyc. l 21rrt ge. Anſſ lip..sr- Iuop. b. c. is. Panm. l3.37. b Poche. abud. Anſc Lg. ce. Iuo-:.17. Pann. 3,638.€ alle- cor, d bere adminiſtruverunt.] Ordi Rom.€ Polhc. 1b. Anſ. b7. 4luo..:18,Paimn:...39. f Polyc.ibsdi Anfl. J..53. Tuo pió..19.Panh.o, g Ivo par. 6. cgb: h Iv concor...c. 265.378. à Extra de vst d hole.c fi quin k To- hye dag.t is Barch..8; c23, luop.z cgo, l al fùr | QAcratas à Deo fœminas, vel Monachas ſacra vafa, h? vel facratas pallas penes vos contingere,& incen- ſum circa altaria deferre, perlatum eſt ad Apoſtolicam ſedem: quæ omnia reprehenſione plena eſſe,& vitupe- ratione, nulli rectè ſapĩientum dubium eſt. Quamobrem hujus ſanctæ ſedis auctoritate hæc omnia vobis reſecare funditùs, quantò citius poteritis, cenſemus. Et ne peſtis hæc latius divulgetur, per omnes provincias abſtergi ci- tiſſimè mandamus. C. XXVI. 9. Sacrarium Subidiaconis in- greclt non licet. Item ex Concilio Laodicenſi IV. c. 21. On b oportet Subdiaconos licentiam habere infa- crarium, ſive ſecretarium(quod Græci Piaconium appellant) ingredi,& contingere vaſa Dominica. C. XXVII. g, De eadem. Item ex eodem, c. 22. Mitoa c non oportet uti orariisnechoftias r de- relingúere. 1 Hoſtias] Vera ledtes, que habetur ettam in aliquot ma- nu, criptis, es$, Otia. fèd ab gloffam non est reſtituta. è C. XXVIII. ꝙ9 De eodem. Irem ex codem, c. 23. On d oportet Lectores, aut Pſaliniſtas orariis uti,& ſic legere aut pſallere. C. XXIX. 9 Malier in conventu uiros do- cere non permittitur. Lem ex Concilio Carthagin. IV..9.& 99; Ulier e, quamvis docta& ſancta, viros in conven- tu docere non præſumat. Laicus fᷓ autem præſenti- bus Clericis(nifi ipfis rogantibus) docere non audeat, C. XXX. Miniſtr is non ſacratis vaſa Dominica contingere non licet, Irem ex Concilio. Agathenfi, cap. 66. No” g oportet infacratos miniftros licentiam habes in ſacrarium(quod Græci Diaconium appellant) in- gredi,& contingere vaſa Dominica. C. XXXI. ꝙ(uilibet eæ Ledtoribus vaſa ſacra al- taris portare non licet. Irem ex Concitto Bracharenſi,.29. N% b liceat cuilibetex Le&oribus facra altaris vafa portare, nec aliis, niſi iis quiab Epiſcopo Subdiaconi fuerint ordinati. O. XXXII. 9 Deeodem, ut Clerici comam: non nutriant. ltem ex Concilio Martini Papæ,.ær. yOn ¿liceat cuilibet minifteria tangere, nifi: Sub- diacono, aut Acolytho in fecretario vafa Dominica. q] Neckoportet Ciéricoscomanrnutrire,& miniftrare: fed attonſo capite, patentibus auribus,& ſecundum Aaron, talarem veſtem induere, ut ſint in habitu ox- nato. CXXXII gi Qualiter fþonfus O fponfa fint benedisendi, Item ex Concilio Carithagin. IV. 0,73. Ponfus m& fponfa cùm benedicendi funtà Sacerdo- te, à parentibus fuis, yelàparanymphis-offerantur, qui cùm benedidionemacceperint, eådem no&e. pro reverentia iplusbeneditionis,in višgiuitaze permausant. a Polyc. l..tit. 9. Anſel. Iin. e. ↄ æ⁰. Burch. lib. 3. cap. 218. Iu P. a. cap. 72. E& part-3ecap. 265..Anſelm. lib. 7. cap. 9o. Iuo par. 3..1t. Anſelm. lib. v. cab.. d Anſelm. lib. 7. cap.. e Inſfd, de conſocratidlift.. capumulter. Burch...45. Tuo part7. cap.101; É part...324, f Ibzd. cap.g98»$ Ferè | zdem fupra ead..non oportet Subdiaconose. h Apud Mart, Bra- char, infià cap Graæc. Onodl. cap. i.& cap. bo. i Lvo.6. c. 377 k. Ibidemc.66. Ivop...378.-l Exod. 22. m Infiá 30 quafi scap. Sponfus. Burch, lg, caps, Evo part. 8. c. 143. TAA DISTIN-

De eæamine perſinarum Ecele- 7 D 79 ſiaſticarum. Decreti Primal afs. 80 DISTINCTIO XXIV. C. V.$ Qus ordinands funt, feriå quarta ad exa- minationem con ventant. I Valiter Epiſcopus ſit exammandus, E& qualiter ibfè, ps fimul cum rel qui infra spjum co nflitutis, fit ordinan- De his iù Concilio Narea scan ita legitur, dus, breviter monfiratur est, Nunc autem videndum Vando æ Epifcopus ordinationes facere difponit, est de Sacerdotibus ,& reliquis, anj Gne gxaminatrone fint promo- omnes, quiadfacrum nilai m accedere volunt, 3 di ſunt atem, unà cl um Archipresbyteris é, qui eos re⸗ nc Epifcopus à lat re ſuo ige- dentes viros, gnaros di- vendt.De hy ita feribit Pa ad Timotheum:| l Manus ne- â quartå ante ipfam ordinationem evoca mini citò impo fueris,& nihil fine præjt udicio facias in alteram partem declinando.] EA- a Decodem. vinæ Sige S& exercitatos in Eccleſiaſticis frain Éx decretis Sylveſtri Papæ in Synodo Rom..g3. qui ordinandorum v„ætatem, Ullus& Aco H ythor rum, vel Subdis aconorum 1 rem| tutionem, locum, ubi educati funt, Gi fk t benè gjer at We fecratam à Presbytero aliis porrigat,(qvia aliud ſi inſtructi in lege Domin genter inveſtigent; ante eſt miniſter, aliud aſſiſtens:) niſi tantum lupportet, quod aa ſi fidem cathol teneant,& verbis ei Sacerdos impoſuerit ſuo ore benedictum. ſimplicibus aſſerere q, quibus hoç I Q vel D p Verba hac non ſunt in ynodo Pr.; atià, aut Romana fub Sylveftro; fed habentur apud Burchardum,& Iuo- cujuſcunque w ti à vero devient, 2"e num, d radus ſufeipi· OT, in quibus est hoc| ut indigr nem, Gin iu Y'aticanis Gratian: exem caput, Nan in anti guioribus none F: fèdpost verſiculum, de- į endos, s juod ſi BE fece- clinando, ſequitu contnenter, Nullus ordinetur rint,& a i ignè,{í iri removebitur; ndere conati ſunt, ſticà dignitate ca- s diligenter exa- obati inventi funt, Epi» C. 1I. q Ante probationem núilus ordine- tur Clericus Irem ex Concilio Carthagin: 3 Ullus ¢ ordinetur Clericus, nifi d rit, vel Epifcoporum examine, vel monio, C. III. Admniſtemum præſententur a Clerscorum vide populi teflt- cop us or dinare pra umat, Sen f | prs Clericos j rucorum fuo um Concilio Epiſco- dein Concilio Carth Concilio e CIl n Cleri- ita ut civiúm conniventiam d,& Neg. C. 22.4 T uo rumi Re bai e Diaconi,&univerſi Cleric civitatis e 110 nol 3 ps.£ qui fine examinde | trone pvects Jit | s, gut fine exa unnalione ordi- n Concilio Martini Papæ, € aut Diaconus{ine alic 4 K | tur,criminofa peccata fua confe nationem ab aliis deteĝi militer verò&de univerf n hoc ſibi, quod irr Diaconum converſatio ej celeberrimus ad my um ſervetur. &a catholica cerdote indigeat . J 1$ Parochia| defendit Eccle m onfe ſſi ſu ffi non funt, undle guam mantiſcript: mest antiquam lect c ettam Grece apt: " a orum,{r Epifè f promoveantur| i j i kie TR 7 tila 1 nepi fs Epifcopus im epiſtol —. qıt venantur ad Ec j Intera bhac igr m i, ii videlicet, qui plurim j G TENSTA PRE Y othece monafles 1 t 1* Vdelicet qui plurimo tem- ru Dominicanorum pore probantur, tam verbo fidel, quam rectæ c COnVerta Gł tionis exemp o Sry Qq(um tague fine examinatione r y 5 agr ne KAMINATIONE$ le, imadmodiim dr gie temi i Erlectis g a dum, O quo tempore, Dacer~ T N à j optatam fal Jre POPTUm Cααονmetio debeat| hisautem, c bus inſinuare eloqu us inuinuare el q! į ,ttt.20 Pannolg e a Epiftola Paulo aliteri „ do contitenii ivo par,..ca Eog Anflils Jum© aaria é w 5 cap, 24. Facit ad miniherrorur} Dii iE 3 f opum É 1g.-8 6t guè PETAT e E ATT opum& Genn Burch.$"T HEFE. f edum.. g Burch. iJe neg, Ivo.js o al poteſſatem. mo ĝui- Maijun wo i pki perint e des f canendi

ti inventi fun s pp lio Epjfo- 22 leont, rum ſuo onniventiam 00 fimt fau:# 8¹ Diſtinctio XXV. mo ſtuduit, gratias ago Deo, quòd ſolicitudinem offi- cii paſtoralis inipendis, qualiterque Ecclefiaftica officia ordinentur, perquiris:& licet omnia prudentiæ tuæ ſint cognita; tamen, quia affectu fraterno me conſulis, ex parte, quà valeo, expediam& de omnibus Eccleſiæ gra- dibus, quid ad quemque pertineat, eloquar,€ Ad Oſtia- rium namque pertinent claves Eccleſiæ, ut claudat,& aperiat templum Dei,& omnia, qug funt intùs, extra- ģue cuftodiat: fideles recipiat; excommunicatos& in- fideles excipiat à. ¶ Ad Ekorciſtam pertinet exorcif- mos memoriter retinere, manuſque ſuper energume- nos,& cathechumenos in exorcizando imponere. Ad Acolythum pertinet præparatio luminariorum in ſacra- rio: ipſe cereum portat: ipſe ſuggeſta 4 pro Euchari- ſtia, calices Subdiaconis præparat. ¶ Ad Pſalmiſtam pertinet officium canendi, dicere benedictiones, lau- des c, ſacrificium, reſponſoria,& quicquid pertinet ad canendi peritiam. ¶ Ad Lectorem pertinet lectiones pronuntiare,& ea, qug Prophetæ vaticinârunt, populis Prædicare. ¶ Ad Subdiaconum pertinet calicem,& pa- tenam ad altare Chriſti deferre,& Levitis tradere, eisque miniſtrare; urceolum quoque,& aquam d, manile,& manutergium tenere; Epiſcopoque,& Presbytero,& Levitis pro lavandis ante altare manibus aquam prg- bere.@ Ad Diaconum pertinet affiftere Sacerdotibus, & miniſtrare in omnibus, quæ aguntur in Sacramentis Chriſti; in baptiſmo ſcilicet, in chriſmate,& patena,& calice: oblationes quoque inferre,& diſponere in alta- rio: componere etiam menſam Domini, atque veſtire, erucem ferre,& prædicare Evangelium,& Apoſtolum. Nam ſicut Lectoribus Vetus Teſtamentum, ita Diaconis Novum prædicare præceptum eſt. Ad ipſum quoque pertinet officium precum,& recitatio nominum: ipſe præmonet aures haberead Deum: ipfe hortatur clama- re 1: ipfedonat pacem,& ipfe annuntiat. 4 Ad Pres- byterum pertinet Sacramentum e- corporis-& fanguinis Domini inaltario Dei conficere, orationes dicere,& be- nedicere dona Dei. ¶ Ad Epiſcopum pertinet baſili- carum conſecratio, unctio altaris,& confectio chriſmatis. Ipſe prædicta officia,& ordines Eccleſiaſticos diſtri- buit: ipſe ſacras virgines benedicit:& dum præceſſit u- nuſquiſq; in ſingulis, ipſe tamen eſt præordinator in cun- ctis. ¶ Hi ſunt ordines,& miniſteria Clericorum, quæ tamen auctoritate Pontificali in Archidiaconi cura,& Primicerii, ac Theſaurarii ſolicitudine dividuntur. NAr- chidiaconus enim imperat Subdiaconis,& Levitis, ad quem iſta miniſteria pertinent: ordinatio veſtiendi altaris à Levitis, cura incenſi,& ſacrĩficii neceſſaria ſdli- citudo: quis Levitarum Epiſtolam,& Evangelium le- gat: quis preces dicat feu refponforia f in Dominicis die busaut folennitatibus g decantet. Solicitudo quoque parochiarum 2 h& ordinatio,& jurgia ad ejus- perti- nentcuram: pro reparandis diœcefanis bafilicis ipfe> fuggerit Sacerdoti: ipfe inquirit parochias ¿ cum juffio- ne Epiſcopi,& ornamenta, vel res baſilicarum parochia- rum k: gefta libertatum/ Ecclefiafticarum Epifcopo idem refert; colle&tam pecuniam de communione ipfe accipit,& E ifcopo defert,& Clericis proprias partes idem diſtribuit. ¶ Ab Archidiacono nuntiantur Epiſco- po exceſſus Diaconorum: ipſe denuntiat Sacerdoti in ſacrario jejuniorum dies, atque ſolennitatum,& ab ipſo publicè in Eccleſia prædicatur 3: quando verò Archi- diaconus abſens eſt, vicem ejus Diaconus ſequens ad- implet.€ Archipresbyter 4 verò ſe eſſe ſub Archidia- cono ejusque præceptis, ſicut Epiſcopi ſui, ſciat obedire: a alejciat. b al vafa fuggefla, c laudi facrificium.] orig. d aquamanile.) orig. è al. ſacrifcium. f al. re- ſponſorium. g Solennitatem.] ortg.& Pann. Solennitatum. Burch. dr Ivo. h.| orig. i Parochiam. k Parochitanorum.| org. 1 al, G libertatum, Deoſſßeib penſonarum Ecclhſfaſticarum: at nomi-⸗ 8 natim de vita Eprſoopt inculpata. 82 &( quod{pecialiter ad ejus minifterium pertinet) fupra omnes Presbyteros in ordine pofitos curam agere,& aſſiduè in Eccleſia ſtare;& quando Epiſcopi ſui abſen- tia contigerit, ipſe vice ejus Miſſarum ſolennia celebret, & collectas dicat, vel cui iĩpſe injunxerit. ᷓ Ad Pri- micerium pertinent Acolythi, Exorciſtæ, Pſalmiſtæ, at- que Lectores: ſignum quoque dandum pro officio Cle- ricorum, pro vitæ honeſtate,& officii meditandi,& per- agendi ſollicitè, lectiones, benedictiones, pſalmum, lau- des, offertorium,& reſponſoria quis Clericorum dicere debeat. Ordoquoque,& modus pfallendi a in choro pro-folennitate temporum: ordinatio quoque pro lumi- naribus deportandis. Si quid etiam neceſſarium eſt pro reparatione baſilicarum, quæ ſunt in urbe, ipſe denun- tiat Sacerdoti: epiſtolas Epiſcopi pro diebus jejuniorum parochitanis& per Oſtiarios ipfe dirigat: Clericos f, quos delinquere cognoſcit, ipie diſtringat; quos verò emendare non valet, eorum exceſſus ad agnitionem E- piſcopi deferat: Baſilicanos ipſe conſtituat,& matri- culam d ipfe difponat, Quando autem Frimicerius ab- 5 ſens eſt, ea, quæ prædicta ſunt, ipſe exquirat, qui ei aut lege e proximus eft, aut eruditione 6. J Ad Theſaura- rium pertinet bafilicarum,& Oftiarii ordinatio f, in- cenſi præparatio, cura chriſmatis conficiendi, cura ba- ptiſterii oxdinandi, præparatio luminariorum in ſacra- rio,& in ſacrificiis g. ij Clamare:] In epiſtola B. Vadors,& apud Iuonem legi- tur: ipfe hortatur orare, ipfe clamat,& pacem ipſe annuntiat. 2 J Tarochiarum] In epiſtola legitur, parochitanorum: quemadmodum dr panlèinferims:& vox ifta frequens eſt in anti- quis exemplaribus Conciliorum Pletanorum. 3 ¶ Prædicatur:] Sicemendatum eſũ ex manuſerspt. Grat. &originali. Anteà legebatur, prædicantur. 4€ Archipresbyter) Hine#fque ad verf. Ad Primice- rium, non funt in ipfa eprfola Iſidori, neque in Pannormia, neque apud Burch,&r extra cap. r. deoffic, Archipresbyt. citatur ex Cone celio Loletano. f q Clericos,] Tn primo Vatrcanoest, clericos urbis, ér pol verbum, deferat, ada:tur, cgteri enim, qui funt extra urbem, ad Archidiaconi curam pertinent, quemadmedum ér ın nonnullis aliis exemplaribus, 6$ Eruditione.,:| In originals est, eruditione his ex- plendis certus- a ps. Ex hac epiſtola itquet, quid cujusque offen fit. ESE etiam ala difinio Epifioporum, Presbyterorum, Diaconorumy quarn fec:t Clemens n epiflola fua tertia,rta dicens, C. II. g Quidab Epifiopis, quid A Presby- teri, quid a Diaconis audire A oportet. Udire h Epifcopum attentiùs oportet,& ab ipfo A Cirer doctrinam fidei: monita autem vitæ à Presbyteris inquirere, à Diaconis verò ordinem difci- plinæ.,; Sacerdos quoque utrumque humerum orario ambis: Dia- conus verd finifirum tantam, ut ad miniſterium eæßpeditius diſcurrat. o C. IIL g Quare Levita inum tantum hume- rum orarto ambit. Undein Concilio Toletano IV. c39. Num i orarium oportet Levitam geſtare in ſiniſtro humero, propter quod orat, id eſt, prædicat: dexte- ram autem partem oportet habere liberam, ut expeditiũs ad miniſterium Sacerdotale diſcurrat. 3 pars. Nunc antem per fingulos gradus ordine recura rentes, Gut,€X quibus ordinibus, in quem gradum conſcen- —— a al. canendi. b al. parochianis. baſilicartos, d al. matriculas.| orig.© manufir. è loco. orig, f repara- tio.| org. g praparatio facrificii,] orig h Anfilm. bze egóahsh i Anſel. l. 7. aaar

Ve officio perſonarum Eccleſiaſticarum: ac Decreti Prima Pars. 84 nomir tim de vita Epifc opi inculfp pata. Sint; qui pošta apfum a vel qut non; Jik:] peccata, li tt omnibus nota fint, tamen quia longum eft, adu mereantur dejici; quo accufante, quibus| ut omnia replicentur, opus eſt, ut ex eis vel aliqua n omis atenti fint abfilvendt, vel| nemus, Quoties aliquis in cibo, aut in potu plus accipit, g A primim Poms- quam neceſſe ſit, ad minuta peccata noverit pertinere: em i AREE efe, qui m Epifio- quoties plùs loquitur, quàm oportet, aut plus tacet, BUS, Apoftoli regulam fe-| quàm e xpedit: quoties pauperem importunè petentem Tito feribit; dicens: o exafperat€ justies cùm corpəre fit fanus, ali is jejunan- tibus grandere voluerit, aut fomno ¢ deditus tardiùs ad Ec- am furgit: quoties, excepto deſiderio filiorum, uxo- J quod(ut xem ſuam cognoverit: quoties in carcereela fos, aut in firibit ad Ocemum d) idem eſt. Nomine autera| vinculis poſitos tardiùs requiſierit: quoties infirmos tar- ur: vncle in eadem epiſtola dius viſitaverit: ſi diſcorde d concordiam revocare ne- ſaturam penẽ eſt, ut ſine gl it: fi plàùsaut proximum, aut uxorem, aut filium; igatur, cujus comparatione jaut ſervum exaſperaverit, quam oportet: ſi amplius fue a veroad Ti rimen voca-| tit blanditus, quàm c3 pedit: fi cuicunque majori perfo- ls fama: undeibi 2| næ, ant ex voluntate e autexn ceſſitate adulari voluerit ft, peccatum accuſa- fi Pepenby s efùrientibus, nimium l convivia fibi p pra pin ef ord cuti, guam ujufinadi re Tiniis beis le 4 por tet a Epiſcop puninepie enfi bile eſſe:] id be b 4 Hoc ad Timotheum. Ad Titum c| clef portet Epil copumſine crimine eſſe cyninis J¹⁴ονi Alibet mmiellig Hieronymus dicit:[Res 1 cateri gre tar© crimin »-in Ecclefia, e quibus in die judi- n mcautèjura- m implere non facilitates a b fit: Neg, ma- Gne Grimi- d g autem j igitur, nOn ante bap ut tempore V ntem ejus remord ) nda ef eind ak mus, êt cùm hoc peraliquam nec ts, utique perjuramus,& cum tate maledicimus, chm ſcriꝶ tUL pofidebunt.] Rescontra) Sse fere in gloſſæ ordinaria ad vocem il- 7 odid est: tet, complettens omne pec- tione] Taia Unde Beda 4 Supe r ept- tim s, quod ex deliber flolamn Iacobt h:( Pecc ata, quæ ex ignorantia, vel e| mitate humana committuntur, dicit& præ trum contiteri, quia facile en fiunt ex deliberatione; nonnifi per pænite etiam: l peccatum y r ef adeò ve- e, dr lam: irreprehenfibilem; 6 es epitome quadam verborum E Hinc| B. Hieronymi inepifiola ad Oceanum, ex ibi} Ides% non apud B. Pat um, fed ım gloff D r um.Påuli.Sumpta antem fententia es} ex B Au- ba habentur Ù dm &.c. A poftolus. : unde Hiero- qua verba fant 2 eá demam fignificat, mel commi Muita emmex d gufinoex iralat u gI. ad c,8, Ioann pud Bedam ad eunde: 3 4 pe mordiai ) cader eratone procedi rata,& in conſuetudinem fuerint deducta, qua vent post mortem, non tamen aternaliter perdunt: guia l ł 1 dam ratione cramina appellentur; tamen mortifera, m in nullo manuj erip ante cap. primum, 4 q Unde Beda i commentariis ipfim ades cobr, adila verba: confiteminialterutrum, fo g ıtem fententia illa debet eſſe diſcretio, ut quotidia- ap aque peccata alterutrum cogqualib’ e onfiteamur, rium poffint purgari,& ipfi pofteà ad vi-| eorumģue quotidiana credamus oratione falvari: porrò uam pervenire, Intelle&tus ifte, fratres cha-| gravioris lepræ immunditiam juxta legem Sacerdoti pan- endus eft: quia ipfi fe feducunt,qui taliter| damus, atque ad ejus arbitrium, qualiter,& quanto tem- r. IIlo enim tranfitorioigne, de quo di-| pore juffer ir, purifcar curemus. Ipſe autem ſalvus erit, f tamen F 1 Nullum perc m J In glofa ordinaria in chp. 1e capitalia, fed minu ta peccata purga ad ea verba: reas erit corporis& fanguinis Do- aliqu 1a commsmoranda ni, crtatur hac fêntentia ex B. Auguft. omili 24,1n Ioane i econetur,& dicat fe| ner, in bac verba: Nullum peccatu n veniale eft, dum pla- À nt m aeaa vel quæ crimina ca apita-| cet,q r ficut mortale, fi verè dir lia. Etc juamyvis Apon ſte e capitalia plura commemora- fplices, nullum judicatur verit, nos tamen,(ne detpera tionem facere nan in nur} k f; Oua fant venialia t er dicimus, que funt illa: facrileg ium, homicidi- De 5 ons onam pan L : dum credunt, qe di fi fot TER> peccata ip talia crimi mi dunt, n neſci ur icatio n, falfum teftimonium, fut- gantur y r Xi 7 m peN tum, rapina, ſuperbia inridis, ar aritia;& fi lo ngo tempo- Irem Gr: egorius Dialog. lib,..39 re teneatur iracundia;& ebrieras, fi afſidua ſit,in eorum Ualis hinc quifque egreditur, talis in judicio prg- a im com putantur o. Quicunque enim aliquod p{fentatur fed tamen de quibufdam levibus culpis pa e dominari cognoverit, nifi di gnè T p ante judit ĩum purgatorius ignis credendus eſt, pro endaver[2 €0; y quoc dveritas ditit: ¢ iritum ſandtum bla afbhemiam dixerit, In qua: oj entia datur intelligi,“quafdam hoc feculo, quafdam verò in futuro poffe la- C Quod enim deuno negatur, confequens intelle- | atet, quia de qui uſda m conceditur. Sed tamen, ut prædix i,hoc de pary misģue peccatis fieri poffe | credendum eft, ficut et affid luus otioſus ſermo, immo- 5, vel peccatum cure rs ei familiaris, quæ vix | i ir, qui cu pam qu patium, lecia re p s cleemofyna G Ean K A deq S, purgari non poterit, fed xte rna ill um jit. Quz autem fint minut sa fa guis inó que in noc feculo remittetur et, negue in par| w interlineart ad eum kocum BE Aha ead. cprmam.,€ Qm ad Timotheum. E ng l. tnterlineart, é D } k” h dacobult. i Sermone Fii ter decli- isaf | fine culpa velab i deſundtorum C1. Cor 1 7⁰ i T: aa k.6 1 Ibid.| nare debeant, fciunt, aut in non gravibus rebus ertog e His omittuntur à B. Auguſt. verba. Nn vox iſta ab-— m etab origem, O snerum numero computatur.) org,> p ålie| a ederu, aut mmium. orig. b. Curinth. b. gua)jor ge$ Í r i s ic Matth. iz. ignorate

A w p coni e falvai} ems et,& q Dapid M Mh rdinaria M° 8s Diſtinctio XXVI ignorantiæ, quæ cuncta etiam poſt mortem gravant, ſi adhuc inhac vita pofitis minimè fuerint relaxata. C. V. De eodem. PALEA. [Irem Auguftinusżn libro de vera& falfa pæni- tentia, c. 18.) yui a in aliud feculum diftulit fru&um converfionis, prius purgandus eſt igne purgationis. Hic autem ignis, etſi æternus non fit, miro tamen moco gravis eſt. Excellit enim omnem pœnam, quam unquam aliquis paſſus eſt in hac vita, vel pati I¶ poteſt. 1 Vel pati poteft] Hec verba non fant sn originals, neg mfiàdepæn. difi. 7. c. ult.$, fin: ubi hoc idem recitatur. Alàs autem ea tantúm delila fignificat, quorum est perpetua C. VI. g Adie Baptifin fine crsmine debet nvemri, qui in Ebiſcopum est ordi- nandus. Unde Hieronymus b ſcribit in eadem epiſto- laad Titum, cap. 1. Rimùm itaque fine crimine jubetur effe c Epifcopus, gquod puto, alio Verbo ad Timotheum, irreprehenfi- bilem nominatum:non quòd eo tantùm tempore, quo ordinandus eſt,ſine ullo ſit erĩmine,& pręteritas maculas novã conyerſatione diluerit; ſed à quòd ex eo tempote, quo in Chriſtum renatus eſt, nullà peccati confcientiâ re- mordeatur. Quomodo enim pcteſt Præſe cclefiæ au- ferre malum de medio ejus,-q9 delicto ſimili corrue- rit? aut quà libertate corripere peccantem poteſt, cùm ta- citus fibi ipfe refpondeat, cadem ſe admiſiſſe, quæ corri- pit? $ Ecce gui ordinandus es% im Epifcopum, non Jolwa fia ordinationis, fèdetiam omni tempore poft Baptifmaa crimine immunis efje debet. a aa i E e i DISTINCTIO XXVI. ps Equitur mm utraque epiftola unius e uxotis virum] Poh bapifma videlicet non ante baptiſimum. C. I. 9 Poſt bapuiſinum debet offe monogamus; qusan Epifèopura est ordinándus, Vnd Hieronymus 1 /crsbit ad Oceanuwa, epist. 83. I p f uxoris virum, id eft, monogamum,poft ba- ptilmum.Si enim& antè conjugem habuit quæ obie- rit,non ei imputatur,cui prorfus novo homini g nec ftu- © pra, nec alia, quæ antè fuerunt, jam ob 14 Hieronymus} Sententia quidem huj,© fèguentis ſtint: tamen ipfa potins videntur ſumpta eꝶ collectaneis Bedæ, É capitu[unt Patrumsqui citantur, idest, Hieronymi, A ordinari quidem capiti inprimam ad Iimoth..z. C. IL g nte haptifmum habuerit unam,& bolũ haptiſinum aliam, ordinandus non est. Auguſtinus verò contra reſtatur, ſeribens h in epiflolaad T z intelligunt, qui nec eum, qui catechume- 1 De Ehbeſcopi uxors C 8 6 _“matrimoni.£ crari: ĩta non abſurdè viſum eſt, bigamum non peccàſſe, ſed normam Sacramenti amiſiſſe, non ad vitæ meritum, ſed ad ordinationis Eccleſiaſticæ ſignaculum neceſſari- am. Et ſicut plures antiquorum Patrum uxores, ſigni- ficaverunt futuras ex omnibus gentibus Eccleſias, uni viro ſubditas, id eſt, Chriſto: ita noſter Antiſtes, id eſt, Epifcopus unius uxoris vir ſignificat ex omnibus genti- bus unĩtatem uni viro Chriſto ſubditam. 2 pars. ¶ Itaque ſicut duobus dominis ſervire a: ſic ab uno Deo apoſtatare,& in alterius ſuperſtitionem ire, non licet 1De peccato. I Sequebatur, propter ſanctitatem Sa- cramenti, ſicut ſi fœmina,&c. Reſtitutàs edz totus huc loctus ex glaſſa ordinarta. Nam apud B, Augufiinum, O reliquos sola lectores copsofior etram esf. C. III. g Bigamus:y probatur, gutante Baptif> mum hàbuerit unam,& post Baptif> mum alteram. Item Innocentius Ruſſo,& Euſebio,& cate- ris Epifèopis Macedonie, ept- fiil, 22..2. Doe b-opponitur, non-dici-oportere bigamun eum, qui cathechumenus habuerit, atque amiſerit uxorem, ſi poſt Baptiſmum fuerit aliam ſortitus, eamque primam videri, quæ novo homini copulata fit; quiażl- lud conjugium per se.Baptifmi Sacramentum cum cæ- teris criminibus. fit ablutum d.-Quòd cùm de una wuti- que dicitur, certè, fi tres habuerit in vetere pofitus ho- mine uxores 2,€rit ei,quæ poft baptiſmum quarta eſt, ſic interpretantibus prima,& virginis æquè nomen acci- piet, quæ quarto duga eftloco, Quis( oro) iftud non videat contra Apoftoli effe preceptum, qui ait, unrus uxo- ris virum oportere€ fieri Sacerdotem è Sed objicitur, quòd in baptiſmo totum, quicquid in veteri homine geftum ef, Gt folutum. Dicite mihi( cum pace veftra loquor A an crimina tantùm dimittuntur in baptiſimo, an& illa, quæ ſecundùum Domini f præcepta,ac Dei inftituta com- Uxorem ducere, crimen eſt, an non eſt crimen? nen eſt,ergo(præfatà venià dixerim) erit auctor in ulpa: qui, ut crimina committerentur, in g paradiſo præcepit 3, cùm ipfe eos benedixit. Si vero non eſt crimen, quia quod Deus inftituit b, nefas fit crimen appellari,& Salomon z addidit: ¶ Etenim& Deo prapara- tur viro uxor:| quomodo creditur inter crimina effe di- miſſum, quod auctore Deo legitur conſummatum? Quid de talium filiis percenſetur? Nunquid non erunt ad mittendi in hæreditatis conſc k fuf funt, qug ante baptiſmum di vel naturales, vel ſpurii:ꝗ monium, nifi illud(ut vobi mum affumitur? Ipfe. Dominus, Judæis, ſi liceret dimittere uxoret F Ouod e 4 erg non debere, addidit: Í ò ſeparet.J At ne de his locutus eſſe credatur, baptiſmum fortiunturuxores, meminerint ho dæis interrogatum,& Judæi e reſponſum. 4j Quer aganus habuit alteram, ordinandum cen- de Sacramento agitur, non de peccato 1. iſmo peccata omnia dimittu& qui Grat virgo, non peccar,| fatis declaravit, non efle peccatum. Propter fanéctitatem autem oteft poft baptifmum inter Dei virgines confe- . capuli.$. fin. b In commentariis d.Corinth.ş. e.Timoth, 3, n. 3. ad hec verba. g gl. non ha- £ ap. 1. epifiola ad Titum: fumpta ta- men ſententia ex B. Auguſt. in lib. de bono conjugali, cap. ib. 1 38. G- 3- ê. acutiùs. Tuvo p, 8. cap. 294 Pann, b6, 6,66 Anſel..p. ca. Fohhe. l. z, pitit ROC I i, ficut fœmina, ſi catechumena vitiata ſolicitus quæro, ſi una eademq;ʒ ſit uxor ejus, qui antè ca- techumenus, poſteà ſit fidelis, filiosque ex ea, cùm eflet catechumenus, ſuſceperit; ac poſteà alios, cùm fid utrum fint appellandi fratres, an non habeant pof defuncto patre, erciſcundæ hæreditatis conſortium, qui- bus filiorum nomen regeneratio ſpiritualis creditur ab- ftuliffe? Quod cùm ita fentire, atque judicare abſurd eſt, quæ(malum) ratio eft, hoc defendi,& vacu, opinione jacta ri,quamaliquã auctoritate roborari; c m aan.; a Matth.ó. b Burch. l...98. Ivop. 1. cap. 292. C.s cap. 303. Polyc. l. 6. titula C pot] orig d al ablatum. e nTim..adTit. cap. 1. F legi] org. g Geni. h june xit.) org. i Prov. 1g. 28. quast.i. Nunguid, k al cone firunm,| Matih. 19. D 2

De Epiſcopi uxore& matri- MON. non poflit inter peccata deputari, quod lex præcepit& Deus conjunxit: Nunquid ſi quis cathechumenus virtuti- bus ſtuduerit, humilitatem ſecutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemofynas fecerit, morti deftinatos quali- bet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, caftita- tem tenuerit: quæro, ſi hæc, cum fuerit ſanctus fidelis, amittit, quia per baptifmum, totum, quod vetushomo geſſerat, putatur auferri? Aſpiciamus gentilem homi- nem Cornelium a oratiomibųs, atque eleemofynis va cantem, Angelum audientem per revelationem, ipſumq́; f Petrum videntem: nunquid per baptiſmum hæc illi ablata funt, propter quæ eibaptifmus videtur efle con- ceffus? Si ita creditur, mihi credite, non modicùm erra- tur: quia quicquid benè geftum fuerit,& ſecunduům præcepta legalia cuſtoditum, non poteſt facientibus de pe ficitur, nor eft, folvii integrum æ re. Nuptiarum ergò copula, quia Dei mandato pet- t dici peccatum:& quod peccatum non ata, credi omninò non debet: eritåue e,aboleri non poffe priorisnomen uxo- ris, cùm non dimiffum fit pro peccato, quòd b ex Dei fit voluntate completum. 1Bigamus] Rubrica hujus capitis,& ſequentis, quæ in codicibus impreſſis erant tranſpoſita, in ſuum locum eæ aliquot ma- nuſer. Ant reſtitutæ. 2 Homine uxoresJ Sic in omnibus manuſeriptis, O abud Burchardum,& Ivonem par. l. c 292. quam vis in originali, o apud eundem Ivonem part.8, cap.303. paulo aliter,@ obfiurius par. j i iea 3 Q Præcepit] In orig.&r apud cateros colle. legitur: in paradifo, cùm iple cosjungeret, benedixit. 4 Qui poſt baptiſmum] Apud Búrchardum, dr Ivo- nem in prima parte legitur: quæ poft baptifmū fortiuntyr. Sed in originali ér apud Ivonem part. 8.& ın Pannormia,& infia quid, hoc modo: qui poft baptifmum uxores b gloff S$ mutatum f que Petrum] Apud Innocentium imn codice canonum, ér Burchardum e: atque eleemof) m, Petrumque ipſum vidiſſe. Atud ipſum Innocen. n tomis Conciliorum 5 per revelationem Angelum, Pe- í ım vidiffe. Apud Ivonem; Petrum ipfum re- velatione vidiſſe. C. IV Verum nis revela- 9 In baptifinate culpa dimittitur, non lex conjugii aboletur. Item Ambrofius#6, z. de officiis, c. ult. L Na c tantùm, nec repetita nobis copula permitti- tur,& in ipfo conjugio lex eft, non iterare conju- gium, nec fecundæ conjugis ſortiri conjunctionem. Quod plerifq; mirum vid um iterata I conjugia electioni muneris,& prærog t ordinationisimpedimenta generent; cùm etiam deli obeſſe non ſoleant, ſi lavacri remiſſa fuerint ſacra- mento. Sed intelligere debemus, quia in baptiſmo cul- pa dimitti poteft, lex aboleri non poteft. In conjugio non culpa, ſed lex eft. Quod culpæ eft igi i relaxatur: quod legis eft, in conjugio non folvitur.Qı modo autem poteft hortator effe viduitatis, qui ipfe con- jugia frequentaverit? I4 Iterata] Apud B, Ambroſium locùs hic variè legitur, Nam im antiquis imtreſionibus habetur, iterato conjugio: in recentioribus verò, iterati conjugii. Itemq; in Pannormia, C- apud Fvonem, Inhi; tamen, gua ſequuntur, concordat, ſic legendo, ad electionem muneris,& prærogativam ordinationis impedimenta generentur. Ioannes enam Baptiſta, dum Herodem ab inceſtu pro- biberet, dicens:[Non d`licet tibi habere uxorem fra- tris tui;] evidenter ofenditınter infideles conjugza effè. Un- de datur intellig,„guod bigami dicuntur, non filum, gus| pot baptifma conjugia fiequentant, fid etiam> qut ante| J> a Afi. b alquia c Ivo.t. c, 291, Pann.. 6g. Decreti Prima Pars. f cap.376, Panmnorm l3..97.€ d Matih. ig, l 88 | baptifmum unam,© post baptifmum alteram habufje proban- ture Blgamus verò in Sacerdotem ordinari non debet: non quia deliquerit fecundam accipiendo uxorem, fèd quia prarogativk exutus est Sacerdotis,; C. V. 9 Neon peccat Bgamus, ſed praregattvd Sacerdotis eæuitur. Unde Ambrofius ad Vercellenfès itb.r0. epift. 82. ait. Ui æ finecrimine eftunius uxoris vir, tenetur b ad legem Sacerdotii fuf Qui autem iteraverit conjugium, culpam quidem non habet coinquinati, ſed prærogativà exuitur Sacerdotis. DISTINCTIO XXVIL I Vdd autem untus uxoris vir Epiftopus effe jubetur, ps guaritur: an de tempore ordinationis hoc fit accipiena dum, ut tempore fua adminifirationis, ejus poffit ct- pula fungi, quam unicam, virginem fibi deſſ 4 C. I Neon ordinetur Diaconus, niſi caſtita- tem fuerit proſelſus. Hoc Martinus c Papa prohibet dicens, Iaconus d qui eligitur, ſi conteſtatus fuerit pro acci- piendo matrimonio,& dixerit non poſſe in caſti- tate permanere, hic non ordinetur. Quòd fiin ordi- natione tacuerit,& ordinatus fuerit,& pofteà matrie onium defiderayerit, alienus{fit à minifterio,& vacet à Clero. Hac aulloritate datur intelligi, quod tlis, qui uxores habent, tes fieri poffunt, niſi continentiam profiteantur. q S: vero Diaconus a miniſte. rio ceſſare voluerit, contrado matrimonio licitè potest uts, Nam etfi in ordinatione fua caftitatis votum obtulerit; tamen tanta eſt vis in ſacramento conjugii, quòd nec ex violatione vott potest dif» vel accipere volunt, nec Dracons, nec Sace i ipfum conjugium, C. IL Nubentes invicem j post vorum, non funt ad- parandi. Unde Auguftinus 1 zn libro de bono viduitatis © ad Iulianam viduam, c ah. 10. 2 Uidam e nubentes poft votum afferunt adulteros ps eſſe. Ego autem dico, quod graviter peccent, qui tales dividunt. 1$ Auguftinus] Verba propria hujus capitis non funt inventa apud B. Auguſtinum. Sententia tamen habetur in it- bello de bono vidustatis, Omnino autem intelligendum hoc est de voto fimplici, ut Gratianus in fine hujus diflinétiony exponit. C. III. 9 De eodem. Item Thedorus in pœnitentiali. I f virfimplex 1 votum virginitatis habens adjun- gitur uxori, poſteà non dimittat uxorem, ſed tribus annis pœniteat. A Simplex] Albeßt vox iſta ab omnibus manuſeripris, Cinffd 25..1. cap. ſi quis votum. etiam ab umpreſſu. In aliquot tamen pervetuſtis, eꝶi gloſſa interlinearis. C. IV. g Damnabıleest voventibus virginita- tem, velle nubere. Hieronymus 1 veròecontrà feribit. Oventibus g virginitatem, non folùm nubere, fed etiam velle, damnabile eft. I€ Hieronymus) Gratianus hic, ¢r mfrà 17..1: CNO- ventibus.& Magi Ententiarum hoc tribuunt Hieronymo, apud guemnon est inventum, In gloſſa ordinaria 1. Tim. cap, Se ad ea verba, habentes damnationem, refertur ex B. Augue flino, cujus propria verba habentur-infià im c. nuptiarum 27..h $ st principium, — al. teneatur. C Apud d Dif. 28. diaconi. Ivo part, 6 Infra 27.-1. cap nuptiarum. fs g Infiài7.g. 1. 6. Vee a Ivop...290.Pann....63. b Martinum Bracharenfèm,c.39. ~ s proinde. f Ibid.c. fi quis votum, ventib, Sentent, 4. dift. 38. C. V.

i ; jali sh aonk, ew h lefponj i ys, mficafite ut dicens, 1s fierit prost on poffe ine òd fi in oi e pofteà mat fterio,& vat a oup uxores nava dores fieri p A mig iaconus è poteku 1 t; tamen ii one von pi oon fant ah- ajus capta"i! amen habem»' eligenda naimie h, yali, i sis habens ai) orem, 60t yil piant’ 89 Diftin&đio XXVIIL C. V. g Damnatonemhabehit f nupfirit,gua virginitatem voute. Idem contra lovsntanum, lib. r. S! a nupferit virgo, non peccat b: nonilla virgo,quæg femet ¢ Dei cultui dedicavit. Harum enim fiqua nupferit, habebit damnationem; quia 4 primam fidem irritam feçit. C. VI. Qua ſantt monialem ſc eſſe finxerat, nubere non valet. Item Nicolaus Papa ad. Allinum e Viennenſ. Ee- cleſia Arcſucpiſcopum. Uod f interrogàſti de fœmina, quæ poſt obitum ma- Qis fui facrum velamen fuper caput fuum impo- fuit,& finxit fe fub eodem velamine ſanctimonialem eſſe, poſteà verò ad nuptias rediit: bonum mihi vide- tur, quia per hypocriſim Eccleſiaſticam regulam contur- bare voluit,& non legitimè in voto ſuo permanſit, ut pœnitentiam agat de illuſione nefanda,& revertatur ad id, quod ſpopondit,& in faczo minifterio g permaneat, quod inchoavit. C VIE PALEA. N4? h fi confenferimus, quòd omnia facramenta Ecclefiaftica quifque, prout vult, fingat, 8 non verè faciat, omnis ordo Ecclefiafticus turbabitur; nec ca- tholicæ fidei jura confiitunt, nec canones facri ritè obfer- vantur, Quid enim profuit Simoni ¿ Mago baptif- mum ſacrum fictè ſuſcipere,& in Chriſtianitate per- manſurum ſe finxiſſe, cùm per Apoſtolum fraude ejus detectà, quod ſibi futurum effet, prænunciatum fuit? Ait enim: ¶ Pecunia tua tecum ſit in perditionem: cor enim tuum non est redumcoram Deo, Pœnitentiam itaque age ab hac ne- gurtia tua,@7 roga Deum, fi fortè remittatur tibi hec cogitatio tordu tui: in felle enim amaritudinis, Ó obligatione imıqgut- tatis videote effè.| Ideò tales, nifi refipifcant, fpirituali gladio percutere cenfemus: Non k enim fas est Speritùt Sando mentir:, ficut Ananias,& Saphira mentiti funt,& ftatim perierunt. Qq Caputhoc inmulti Gratiam codicibus{in guibus habe- zur ſine nomine Pa leæ,) est conjunctum ſuperiort, quemadmodum Capud Burehardum&lvonem. In Pannormia autems eſi ſejunctum. C. VIII. 9 Inſacris Ordinibus conſtitutt, non du- cantuxores: Q fi duxerint, fêparentur. Jtem Calixtus Papa 11. Poore I, Diaconis, Subdiaconis,& Monachis concubinas habere, feu matrimonia contrahere, pe- nitùs interdicimus; contrađta quoque matrimonia ab hujuſmodi perſonis disjungi,& perſonas ad pœnitentiam redigi debere, juxta ſacrorum canonum diffinitiones ju- dicamus. 1§ Presbyteris] Hic canon inventus eꝶ in vod. Vattc. Bi~ bhioth. in fragmento cujuſdam(oncelis al Vrbano II. habiti, c. 2. ex eodem verò concilio ſunt anones, Alienationes. 12..2.& Pa- ternarum. 24..3. G ic diſtinguendum efn, qudd voventtum aluis ſunt fimplr- citer voventes, de guibus Auguftinus dr Theodorus locuts funt: alti fùnt, quibus pot votum benedlictio accedit conſecrationu, vel propoſitum religionis, de qutbus Hieronymus,© Nicolaus, Caliætus ſcripſerunt. C. IX. g Incefa funt virgines, qua post confecra- tionem nubunt. Unde idem Hieronymus contra eundem Iovinide num lib. 1. ſcribeni, ait. gquaæ poſt conſecrationem nupſerunt, non tam adulteræ ſunt, quàm inceſtæ. quã præſumptione ad Ey De Epi ſcopi uxore& ma- trimonio. 90 DISTINCTIO XXVIII. Cce, oſtenſum$, quèd nolente, vovere contmen- ps tsam, nec ad Subdraconatum, nec ad fuperiares pof- ſunt gradus conſcendere. Unde ad Subdiaconatum accedentes, non fine vota caffstatis jubentur admitts, auflorita= te B. Gregorii, qui firsbens Petro Subdiacono lib. r. epiflolå qz in fine att. C. I. g Non fiat Subdraconms, qui fè cafè vilu- rum non promiſerit. piren à facere Subdiaconum præſumant Epiſco- pi, niſi quĩ ſe victurum caſtè promiſerit.& nonnulli interjects: Quia nullus ad miniſterium altaris accedere debet, nifi cujus caſtitas ante ſuſceptum miniſterium fue- rit approbata. C. IL ꝙ Subdiaconus,& ſuſrq conſtituti incon- tinentes, uxorem, aut concubinam ducentes Eccleſiaſtico beneficio,& oſſicio careant. Item Innocentius zn Concslio Rom, t.$. Ecernimus b, utii, quiin ordine Subdiaconatůs e & fuprà, uxores duxerint,aut concubinas habuerint, officio, atque Eccleſiaſtico beneficio careant. Cùm enim ipſi templum, vaſa Pomini,& ſacrarium Spiritũs ſancti debeant eſſe,& dici, indignum eſt, eos cubilibus& im- munditiis deſervire. C. III. 9(uſteè ſe vidturos promittant, in Diaconos vel Presbyteros ordi- I nandt. Jremex Concilio Toletano IV. c. 26. 2 Uando d Presbyteri, aut Diaconi per parochias ps conſtituuntur; oportet eos primùm profeſſionem Epifcopo fuo facere, ut caftè,& purè e vivant fub Dei ti- more, ut dum eos talis profeffio obligaverit, vitæ ſanctæ diſciplinam F retineant. C. IV. Qus longam corporis ſiti conti- nentiam non habet,:n Epꝛſcopum eligi non debet, Irem Gregorius Clero,& nobilibus civibus Neapolitanis, lib 8. epift.4o. 3 Riufquam g ad nos{cripta veftra difcurrerent hy pst Joannem Diaconum, qui ab alterá parte èleđtus cft, parvulam habere filiam, ex quorundam relationes cognovimus. Unde, ſi rationem voluiſſent attendereg, nec alii eum eligere, nec ipſe debuerat conſentire. Nam piſcopatum audet accedere, qui adhuc longam corporis ſui continentiam, filiolà 1 teſte, convincitur non habere? y§ Filiolå] Sic emendatum es? ex orzginalt, Anſelmo, & Polycarpo, cùm anten legeretur, filia, Superius etiam dixe- rat, parvulam filiam, quibus vocibus recens incontinentia ma- nifeſtè eæprimitur. C. V. 9 Ad Subdiaconatum acceſſuri conti- nentiam profitcantur. Item ex Concilio Toletano II..7. 4 Eiis; quos voluntas parentum à primis infan- ps tig annis Clericatůs 1 officio mancipavit, ſtatui- mus obſervandum, ut mox detonſi, vel miniſterio 2 Le- &orum traditi, in domo Ecclefix fub Epifcopali prefen- tiaà p ræpoſito ſibi debeant erudiri. At ubi octavum de- cimum ætatis ſuæ compleverint annum, coram totius Cleri, plebisque conſpectu, voluntas eorum de expeten- do confugio ab Epiſcopo perſcrutetur: quibus ſi gratia caſtitatis Deo inſpirante) placuerit,& promiſſionem&, a.7..124. Pahn....192..Corinth.z. b peccavit.]} Hier. c alguafimel.-d.Tim.s. e Valdè variant hac nomina tn exemplaribus,& Burch, dy Ivone. F Burch. l..cap. F5. Ius part. 2. c.&.& 152. Pann....205. g al. miniſterio in- choavit. h Burch. IUo ibid. Pannor. l3..206, i AGS. k Aas 1l Ivo p..c. taꝶ, Pann. Iñ..igʒ. a lInffd diſt. at. ante triennum. b Pann. lib. 8. cap. Iæ. c Dsaconarús) Pann. d Burch....157. Anfèl. lib,7..106, Ivo...130.C...248.Pann,l3.:22.€ al piè. f aldi- ſciplima retineat.] Cod. Regius. g Anfi...g al.16.Polye..ze titz. h al. recurrerent.] al. diſcurr: ſint. i Anſcl. l. 7..æ2. K al. proſeſũonem. D 3

koy j yapar aena AR A ERS, De Epifiop uxore d> mairi- Decreti PrimaPars. 92 monto. ſuæ abſque eanga neceffitate fpoponde-| I s appetitor res arctiff mæ viæ,| ByEŞ aird ás perdvorw: gue Dronyfius Exiguus vertitʒ dantur; ac primò Subdiaco-| amplius pelli debet,& cad pænitentiam redigi, Vbi nulla bitå Pba atione profi fionis fux à| mentio f: pænitentia inter Larcos agenda: de qua re coptofi iant- Quòd fiinculp iliter, ac in-¶ cetur inßa 30. diſi. c. fin. offensè vigeſimum quintumannumatatisfaz peregerint, fficium,((fi fcienter implere poffe ab Epi ntur) promoveri debent. Cavendum fuz fponfionis immemores, ad Inter Laicos] Græcè legitur„tžob ko% Téneov,#3 C. X. G De eo, qui relictam cujuſcdam Diacons duxit uxorem. Item Gregorius lb.11.ep 4 Uia a funt culpe, in quibus culpa eft, relaxare» p Q; indiam, qu enda fer per eſt veritas, ut in- quiri debeat, utrum um noxa condemnet, anà pæna innocentia patefacta fubducat. Itaque pervenit ad nos Fantinum 4 defenforem ultionem exercere in Petrum latorem præfentium voluiffe, pro eo, quòd (quantum dicitur juſdam Diaconi, tempo- re, quo c adiderit.. Sed quoniam ite, co is, ne quande è antad d ſi fortè fecerint,ut en rei b ra Ec clefia habeanturextranei. Quibusaut em voluntas pro- pria interrogationis tempore“defiderium nubendi per- ſuaſerit, conceſſam ab Apoſtolo Pe auferre non poſſu on ita a ut cùm pr njugio pofiti, renunt i{popon- derint, a I Clerics] In omnibns editionibus,& dunbus codici- bms Vi Clericatũs officio,vel Mo- nachali,[al. Monachi] pofuit. Sed in codice Lucenſi regio habetur eodem modo, atque apud Gratianum. 2 Miniſterio Ł Lectorum! In omnibus codicibus Concilio- rK ante citatis( etsam LucenfiY leg tT, miniſterio ele ectori um. eu krant. 1 R fuit, marito tr n Diaconi afferit non: fumie, dicens, nec edi pre- arro oO n poftquam i ille in motus eſt; adjiciens etiam, priuſqu amad Diaconum per- veniret,& poſteà, pravã illam opinione vixiſſe: Ideò frater tem tuam his hortamur affatibus, ut cum Deh ficut decet, timore caufam: hane fubtili omninò inve- ſtigatione perquirat, ut, ſi in conjugio Diaconi mulie- rem, de qua gitür conſtiterit,& ſupraſcriptus lator meme rećłori patrimonii, a vindictam mo r,& cum competen ti emendatione ii, qui malè ſociati ſunt, disjungantur. Si verò in ejus conjugio non fui ex noſtro man nil præſumat, nec falſa e illum ac quo prægravet C. XI g Den Verum in epiflolap prima Syricii ad Himerium, c 9.& Innocentii z4. ide eadem ferè re agitur) e57, Lectorum minifterio, feu g ſtetutus ad Sacerdotium aſſumi non debes. Item ex Concilio Arelatenſi II. c. 2. Sfumi d aliquem ad Sacerdotium i in conjugii vin- culo conftitutum non oportet, nifi fuerit promif- memoratum Fantmum volumus„ut ei facere atio apud cum in ali- jato commoner fi i m ex Concilio Au imenfit..$a 4 coni, nift qui priùs conve nis propoſito pr I I fe cuiquam mulier duplici conjugio, Presby fuérint caſtitatem. h Daon reli iS In Ar fibus, qua extant, hic ipfè penitus canon non tðduẽnitur. teri„vel c njanin mr f pua: aut tentia habetur in tertio c. 2. De eodem. ilio Martini Pape. , vel Presbyteri, aut Diaconi Llus Clericus, nulla religioſa at, nunguam commu- cramenta ſubveniant. g Verúm tla priors a aubtorstate Diaconis videtur permits con- jugum, cum ad Såc rum tantum conjug Jatt prohibe antur af- 0 fèc guenti auctoritate videtur per i Subdraconis auh 2> 1] S maritum conu ſpectaliter pracipitur, ut fne probatuons caſtatatis sentur, C. VILI€ Draconino niflerto, fi in ordine J 74 c perfona ż cum ea cén E Gl probtheantur à mi~ licunt fè C. XIII. g Cujuftam Epifiopi ordinatio dif= J ?1 continere non p fertur rguiauxorem habet,& Hsstdem in Ancyrana Synodo videtur effe permiſg filos, fam ingua,.10.(alg.) fñic ſtatutum est. em 1 Pelagius(ethego patricis. Iaconi e quicunque, cùm o dinantur, f} inipfa or-|$ E l Syracufanæ urt dinatione o í tes, ipfo initio, gloriæ ores, nec poſſe ſe continere; hi ſi poſteà ad nuptias OS multiplex ratio i te optaveramus in giis obedire, ni- is temporibus or- b hoc, quàd cungue fanè. tacue- 5 tis) vel fu- itionem, profeſſi con- a Ixor,“aut fil ilp r quos E tica folet peri- l yenerint,à minifterio cef-| clitari fubftantia) nof: s diutiàs ab-ejus osdi- fare debebunt, natione ſuſpenderent. antum ad cautelam huma- C. IX.€ Presbyter ducens uxorem, ab ordine nam pertinet, integro penè anno diſtulimus, opinan- quod in me ım provenire poflet ` oncilio Neocæſarienſi, c. 7. ropoſito irrevoca- 6 P yter f Q uxorem duxerit, ab Ordine fuo il- Tius in eadent repet- ps lum deponi debere: Quòd fi fornicatus fuerit, vel adulterium commiſerit, extra Eccleſiam abjici,& ad pœ- a Ivopart..cap.i.84., C VEI nitentiam inter Laicos z redigi oportet, nem siam) org. d e eſlem mutare preſu- e E; F etiam apud Ivosem, caſtitate ſer vatã ſeparen- ud Martinum Brachar. c. 29. k al, tanim re eR maneant in minifterio, propterea quòd his Epifcopus runt,& ſi tinentiam, ſi poſteà ad nupt berunt manũs ir aS Itemey meret.|in or. a alabortivoss b al. reidamnentur, Gab] oreg., manu-| nonautem in fer. reg, c al gradus, À Paulo aliter in orig, e Pann.| tur. g al. lib.cap.Ir. Polyc. lutat. f Burchard. tib cap. 108, lve part. j n Pannor i 1 tus Ec-

1e d neci ycro ordine nus„ut elk apud eum m Diacon, ji* 9? Diſtinctio XXVIII. De Eprſcobt uxote è ma- trimonto. 9 4 tus Eccleſia, niſi longioribus adhuc temporum differre- tur ſpatiis;— JA amplius infanirent(ficut filii noftri magnifici viri Prætoris teſtificatione didicimus}inter hu- jut modi ambiguitates il ıd confultiùs judicavimus fa- ciendum, ut congruâ providentiâ caufam, propter quam i acipalis confitutio a habentem filios,& ùxoremad } Epiftopatůs ord inem promoveri pro hibet, falvå dipon tione confilii b, muniremus. Qua de re fummo ftudio abcodem$y acufane urbis Epifcopo, priufquam à nobis ngeret ordinari‘huju ſmodi exegimus cautionem, per quam& ſuam fateretur, quantu ula effe præfentis tem- poris habità rerum defcriptione,fùbftantiam;& nihil un- quam per fe, aut per filios,& uxorem, five quamlibet propinquam aut domeſticam, aneam fortè per- m,de rebus nfùrparet Ecclefiæ,&u fa fniEpifco- < o ſociaret: patũùs quæſit ſtyfiliis ſuis, vel Hæ- quæſita tempore, Eecleſiæ ſi hil ultra id, quod modò defcriptum ef redibus relicturus. Item Pelagius] Anfilmus,& autlor Polycarpi epiſtols referunt hac, quæ caput iſtud antecedunt: Eccleſiæ Catinenſis Epifcopo, fa- icii fieri deſideràſtis, agnovimus: confeſtim ſe quenti die eum juxta morem difcutientes, tertio, quo c, Epifcopum confecravimus: fimili em modo de Syracuſanæ,& Polycarpo tamen infèrıptio$; G antem in epiftola ad Hugonem qua inċàpit, Caufam Beluacení Sienim Tapa Gelaſius quondam Syracuſanæ uibis electum, uxo- rem habentem,& filios interveniente:Cethego patri- cio,&c. Eccce hac auctoritate electus in Epiftopatum non prohibe- tur 2 habere uxorem, d7 filios, Eligi autem ad Epift uantur, In Ceto. Ivo dunenfim, opatum non debet, nifi aut Sacerdos, aut Diaconus: Subdtaconas verò non, nafi neceftate cogente: fx ergò Presbyter, five Diaconus, fiue Subdiaconus fuerit, ap quòd in prafutis ordimibus conſtituti, dce c G| Quia ergò audtoretate Gr soni nxorem marto tradidit, punien SUXOTEM, Diaco. Ri, gui im lakuen: fa. dicunt, fès Venerint ad nuptias, non pr ohibentur í o: patet, i nec Diaconi, nec Sabdinconi füntț broh:bend: à conjugio, Sed quod de elec one obin itur, verum guddem etin Epiſcopatum: n on eli gen- dum, niſi in ſacris ordinibus conſtitutum: ſed ihſum uxorem ha- bere,© filses, nonre t pramıfiu auoritaribus de continen g Q In Larcali enim habs n minoribus or- flatutus, potuit habere uxore y fi pofleà ex natum, vel Draco nxori contrnentiam profeffus, Subdiar } ptus t, attamen fisis pfam neceffaria fubmimfirare o T Iud autem Gregoriiduobus modu fòlvztur: vel guia Ecclefia tlia, cui Diaco- nus ille miniſtra verat d, non a oa ifa x dy Er ZAGU EA UXT, O um continenttæ votum ſüſceperat in Draconis dy reliqus miniſtris; vel quta{ fcut de elekto in Epifco- pura antea firiptum es?) ante Subdiaconatum memoratus Diaco- nus ceam m uxorem duxerát. Illud autem Neo Aſarienſis Con- edlir dr An cyr ana Synodi, vel ex temp Ex temp laco inteliortur, tia er e Ex na nondumerat int altaris talu Ec lsgentt ob; JA satione hki, Ha lis est, 47 Orjene tattis: hoc tamen dt- deptum Sacerdotium, defun- Ga prioreuxore, cum qua ENPE ſuerat, fi alteram du- werit, deponatur, 2€ Non prohibetur] A plertſque vetuſtis exem- plaribus abest dillo, non: Retenta tamen est, quonsam hic Gratianus in alteram partem difþutando, ex canonibus prins citatis, pra fè fert hoc probare, Subdraconis, Draconis, atque etiam Presbyteris, non fuiffe prohibitum ufam conjugii a tá- non liega a Novella 6. ér 123. inprinc. b al, Concilii,] Gratian, € allguimè. d al, militaverat, men qaslar accipiendum fit, ipfè pofleà declarat à verfic. Sed quod, aſque ad verſ. Ilud autem. Hlac de re agetur eicam tu- fra in notatione ad principium dif. 3t. C. XIV. G Presbyter causå religionis noncontsa mnat propriam UXOrEN. Item opponitur iilud quad legetur in canone Apoftolorum,..al.s. S1 a quis docuerit, Sacerdotem fub obtentu reli- gionis-propriam uxorem-contemnere, anathe- ma fie. G Gratianus refert fenfum canonis, cateri collečlores ipfactiam forè verba. C. XV. Q Anathema ſit, qui Preityterum conju- Latum diſcernit d communione, nuptia- rum occafione, Irem ex Concilio Gangtenfi,.g. d S ean ongan 1 oa occa ejus obl , finet, anathem ilo Tamimi gs yE re Sa O agiva aalseyi NO vrh, wes- Jr, avdb eats w. idest: Siquis fe- cernat fe à Presby tero, qùi uxorem duxit, tanquam non oporteat, illo liturgiam pera agente, de oblatione perc re, anathema fit. gue verfio non multuùm diſcrepat A ver Dronyfii Exigut. C. XVI. 9 Ab officio abflineat Presbyter non le~ galibu⸗ nuptin detentus, Irem ex fexta Synodo in Trullo, c, 26. 1o D Resbyterum c per ignorantiam non legali ibus nu- ps Ptiis detentum, ca thedram quidem habere, ſed ab officio 1 abſtinere præcipimus: ſufficit enim e modi indulgentia ei. Quia benedicere aliis, eum, qui vulnera fua debet curare, confequens non€ h. Benedi- ctio enim ſanctificationis traditio eſt. ui verò hanc non habet propter delictum 4 ignorantiæ, aliis tradet? Non igitur publi è, neque privatè ber tec corpus I Domini dilpenſe t al o mode mi- niſtret: ſed fufficiat ei, quòd præfidet,& imploret à Deo, ut dimittatur ei iniquitas ignoranti fug. Mani- fetum eft dutem; quòd hujul modi non legitimæ nuptiæ ſolventur,& nullatenus vir acceſſum ha abebit ad cama propter quam facro m terio privatuseft. yappnz Dopgs| uil AAAje Saw i 1$ Abofficio| Gracè est,&v) Aura Aeg ya ideft, à ceteris officiis, C, XVIL$] De Presbyteris non est Larcisju= dicandum. Item Nicolaus ad conſulia Bulgarorum, c. vo. II ST e decernitis, utrum Presbyterum r ps habentem uxorem debeatis ſuſtentare,& hono- rare; an à vobis projicere. Ad quod refpondemus; quo- niam licèt ipſi valdè ſint reprehenſibiles; vos tamen Deum convenit imitari, qu- f flem ſium orire facit fa. per lonos,& malos, Dejicere verò eum à vobis ideò non debetis, quoniam nec Judam Dominus, cùm effet mendax difcipulus, de numero Apoftolorum e eji cit. Ve- rùm de Presbyteris, vobis, qui Łaici eftis, nec judican- dum ef, nec de eorum vita quidpiam inveftigandı Ms fed Epifcoporum judicio, quicquideft, per omnia refer- vandum». a Burch.lsb.r. cap. 78. Ivo part.5..184., Pannorm, l3,cap.ti3. b Burchard. lsb.3. cap. 75. luo part2, cap.1z8. É part 3. cap. 158a SGSi.mile etiam in ʒ. canon. ejuſdem dynodi,&r apud Baſflium in epift ad Amphilochium, cap.27, d TOCH ThS AyVoitE TW- . e Ivop...82. Pannor. lsedz: F-Masihss D 4

De Epiſcopi uxore& ma- 95 trimonio, Decreti PrimaPars. 96 1$ Presbyterum) In ultzmo cap. harum refponfionum re- feruntur Bulgarorúm verba, dicentium; multos apud fè effe Gra- cos, Q Armenos,© alios, qui diverfa docerent. Nondum enm & Romana fede Epifiopum, aut Presbyterum acceperant. Quam- obrem nihil mirandum> fi Presbyter, de quo in hoc capite agitur, aonjs gatus erat. PSHINFErIO XXIX. Ed notandum eſt, quòd. ſecundum Ißdorum, Ppleraque ca- pitula ex cauſà, ex loco, ex tempore, ex perſona conſide- randa ſunt. C. I. ꝙ Esx tempore, loco,& perſona,& cau- ſa regula canonum intelli- duntur. IAit emm Iſidorus. Ciendum eſt, quòd pleraque capitula ex cauſa, ex perfona, ex loco, ex tempore conſideranda ſunt, quo- rum modi, quia medullitꝭ non indagantur, in erroris labyrinthum nonnulli intricando impinguntur; cùm antè judicant, quàm intelligant; antè inculpant, quàm iterando Iecta perquirant. C, IL 9 Fro devenſitate rerum temperantur re- gulæ ſanctorum. Hinc etiam Gregorius ait. R Egulæ a fanĝorum Patrum pro tempore, loco, Ñ& perfona,& negotio, inſtante neceſſitate, traditæ ſunt. C. III. 9 Pro di verſitate locorum, temporum; Chominum, ſoriptura intell.genda fint. Item Hieronymus in proœmio epuſtola ad Epheſios. Eceſſe eſt, ut juxta diverſitates locorum,& tempo- rum,& hominum, quibus 1 ſcriptæ ſunt, diverſas cauſas,& arg ta,& origines habeant. Et quomodo B. Joannes& in Apocalypſi ſua, ad ſeptem ſcribens Ec- cleſias, in unaquaque earum ſpecialia vel vitia reprehen- dit, vel virtutes probat: ita& ſanctus Apoſtolus Paulus, per ſingulas Eccleſias vulneribus medetur illatis: nec ad inftar imperiti Medici uno collyrio omnium oculos vult curare. 1Quibus ſcriptæ] Anted legebatur, quibus diverfæ ſcripturæ factæ ſunt. Enendatum hoc eſt ex manuſcripti,& originalt, quemadmodum Ó nonnulla aliá. DISTINCTIO XIX 1 Llud autem, quod in canone Apoſtolorum,& in Gangrenſi pS§ Concho,© in fèxta Synodo legitur, ex caufa confideratur, Gex tempore. Caufa fuit harefis Manichaorum 1, quia sonjugrum deteflabantur, ficut etiam quorundam fuperflitio, multa in(atholicorum deteſtationem introduxiſſe invenitur, contra quos in Gangrenfi Concilio capitibus fèxdecim fatutum legitur, 1€ Manichæorum,} Propriè Gangrenfis Synodus flaturt contra Euſtathuanon ut ſuprà diſt. vb.cprima adnotatio. Sed hunc errorem Euſtathiani hauſerant à Hanichæit. .I. g De multimoda ſuperſtituone hæreticorum, quos Gangrenfè Concilium anathema- tizavit. S! c qui filii parentes, maximè fideles, deſeruerint oc- cafione Dei cultus, hoc juftum efle judicantes,& non potiùs debitum honorem parentibus reddiderint, ut hoc ipſum in eis venerentur, quòd fideles ſunt, anathema fint d. q In aliquat vetuftis exemplarrbus hec omnia, gua hic citantur ex Concilio Gangrenſi, untco capite> Ó conjunta oratione læguntur. Sunt autem ex prifia verfione. Sed ea, a. lib, 4. cap,}, D Apocan C Edi al. ſir. Evo part.s, qua eſt Dionyſi Exigu, longe magis refpondet original Grece quam vis neque ipſa Iſ huequaque. 5 Ut hoc ipſum]̃ Graceè eſt, Tgoriempns Indeus- v. ouðννÄLns Nοονοε,,Pliͤçd eſt, Quod ſcilicet divi- nus cultus apud ipſos omnibus rebus præferatur. C I: ¶ De eodem. ltem ex codem,.17. Ugzcunque a mulicr, religioni 1 judicans conve- nire, comam fibi amputaverit, quam Deus ad vela- men ejus 2,& ad memoriam ſubjectionis illi dedit, tan- quam reſolvens jus ſubjectionis, anathema fit. i 1§ Religioni] Gracè et, Ai% vopuč oý lw ATENY id efl, Ob eam, quæ exiſtimatur pietatis exercitatio: quad Dionyſius vertit; propter divinum cultum, ut exiſtimat. Græci enim religioſorum, quos nos dicimus, uitam propris& αẽu½ů nominabant. Burchardus,& Iuo in part. 7. ficuti funt verfionem Dionyſſii, in octa va autem Iuo priſaam. E 2 F Advelamen ejus,] Hec non fant im Graco originali, neque in verfione Diomſii. Videntur autem fumpta èx epifi, prie maad Corinth,.ite C. IIL Q De eodem, Item ex codem, c, t4. S Iqua è mulier dereli&o viro difcedere voluerit, fo- luto vinculo conjugali,nuptiascondemnando e, ana- thema fit. :1FV. F De eodem. Irem ex codem, t, 10. 8¹ d quis propter Deum virginitatem profeſſus, in conjugio pofitos per arrogantiam vituperaverit, ana- thema fit! C. V. G Deeodem. Item ex codem; c. 9. S I e quis vel virginitatem, vel continentiam profef- füs 1, tanquam abominabiles nuptias judicat,& non propter hoc folùm, quòd continentiz,& virginitatis bo- num, fangum propofitum eft, anathema fit. 1€] Profeffus,} His erat additum, in conjugio: guod negue es? in canone Graco, negue etiam in Latino, qui crtaturinfià dift. 31, c. quicunque, neque in multis manufiriptis Gratiani im dicibus, Ç. VI. ¶ De eodem. Item ex codem, c. 13, 8¹ f qua mulier fuo propofito utile judicans, ut virili vefte utatur, propter hoc virilem habitum imitetur 1 anathema fit. 1$ Imitetur,] Gracè legitur, Kal sti TE&wbirO» yvvaxés du pido pur, kyd pio dvarý®ei gua Dionye fins Exiguus aprè vertit,& pro ſolito muliebri amictu viti- lem fumit; fcg, habet Burchardus,© ferè etiam Ivo. C. VII. G Deceodem, Irem ex eodem, c. 18. 8¹ quis tanquam hoc continentiæ convenire judi- cans, die Dominico jejunaverit, in ejuſdem 1 diei con- temptum, anathema ſit. 1$ In ejufdem] In orginal hujus prifèa verfonis ef, aut in ejufdem diei contemptum: quod im verfione Dionyſſi, quam attulerunt Burchardus,& Iuo, iſtis vocibus videtur exprimt, aut contumaciam, al. propter contumaciam. Sed an Gracs vulgato nihil eſt, quòd iftis reſpondeat. a Burch, hb.8. cap.62. Tuo part.7. cap. 80, d part 8. cap.320. b Tv part. 8. cap. 226. 317.. c al, contemnendo, d Re- peritur infra dift. 31. c. quicunque, ex verfione Dironyf: Burch, l8. c. 64, Ivo part. 7. cap. 82.& part..cap.316. CEhoc ſecundo locoe hac eadem verfione, e Burch, lib, 8. cap.:, Ivo part.7. cap.78s f Burch.l, 8. cap. oo. Ivo part. 7. cap.75. g Burch. l. B..219. AVO PAT: Fs Cr SI E C. VIII. 10Hoßt AAt MUAY akuti fh oject jè efiatem wiw Ee {cieni

ficuti finaj sn Grat mg famptaix gi re yolueri nando i a n profes, i peraverit i y virginitat” a fit, , conjugio:# po, Gui caw p firiti Graat dicans, U2 Jjebri aniti 4 Diſtinctio XXX. DePpifèopi uxore d ma- 98? £ trimnonto, C. VIII 9 De eodem. Itemex eodem, c. 19. Eom a eorum, qui in propofito funt continentiæ, propter neceſſitatem 1r corporalem fuperbiat,& je- junia communia putaverit contemnenda, totius Eccle- ſiæ perfectam in fua confcientia judicans rationem, ana- thema fit. 1€ Propter neceflitatem] Nihil mutatum est ob gloffas: cateruùm multis modis difèrepat à prifèa verfione,& à Dionyfiana, guam ſecuti ſunt Burchardus& Iuo. Priſca fichabet: Si quis corum, qui in propofito funt continentiæ, preter ne- ceſſitatem corporalem,& ſuperbiens jejunia communia totius Eccleſiæ putaverit contemnenda, perfectam in ſua fcientia vindicans rationem, anathema ſit. Dronyfiana autem hoc modo: Si quis eorum, qui continentiæ ſtudent, abſque neceſſitate corporea, tradita in commune jeju- nia,& ab Eccleſia cuſtodita, ſuperbiendo diſſolvit, ſti- mulo ſuæ cogitationis impulſus, anathema ſit. Qua ver- ſio in cateris quidem partillus originali Graca vulgato fatis refþon- des: fed m pofrema tnfignu est varietas- Nam ubi Dionyfius habet; timulo fug cogitationis impulfus, ım Graco vul- gato est, damzu irr iy hurd Tadg oyicyg, ideft, nimirum perfeđtå, quæ in ipfo eft, ratiocinatione, illâ abrogante. In manufiriptis autem hujus canonis exemplari bus parumest, oxu gil, idest, perfe&tå iñń eo refi- dente ratione:partim smixvegyl~, ide, perfetà, que inipfo eft, ratione fibi auxilium ferente,- Norantur verd Euſl athiani( quos po eà Bogornilıci ſectati ſunt) qur ita fiatue- éant, peracto certo quodam jejunzo, ad eam fè perfeta vita ra- tionem pervemffe, ut Poſted omniæ ſibi eſſent zndiſferentia, nul- lug, hraceptu obl.garentur, ſed ſoluti amnenò eIſent, ac ſi ne Pecca- re quidem poffint: qua- dere Balfamon in capitis hujus intenpre- tatione. C IX E De edem. Irem ex codem, c. 20. 8¹ b quis per fuperbiam tanquam perfeđtum fe exi- ſtimans, conventus, qui per Ioca,& baſilicas ſancto- rum Martyrum fiunt, vel accuſaverit, vel etiam obla- tiones, quæ ibidem celebrantur, ſpernendas eſſe cre- diderit, memoriasque Sanctorum contemnendas, ana- thema fit. C. X. De codem. kem ex codem, 6f» S! gpis ¢ docet, domum Dei contemptibilem effe de- bere,& congfegationes, quæ in ea fiunt, anathema fit, C. XI Q Deeodem. Iremex codem,.b. goe d extra Ecclefiam privatim populos congre- gans, cojſtemnat Eccleſiaſticas ſanctiones 1, ipſamq; Ecclefiam apud fe fine Concilio e Epifcopi cum Presby- tero agat, anathema fit. 1$ San&iones,}) Tost hoc verbum in prifia verfione ifla Sfant interjecta: aliterque ea, quæ ſunt Eccleſiæ, voluerit u- ſurpare, non conveniente Presbytero juxta decretum Epi- ſcopi, ipſamque,& cætera, qua hic ſequuntur. Dronyſii au- tem verſio, quæ optimè reſpondet verbis Græcis,& refertur à Bur- chardo, hæc et: Si quis extra Eceleſiam ſeorſum conventus celebrat,& deſpiciens Eccleſiam, ea, quæ ſunt Eceleſiæ, volueritufurpare, non conveniente Presbytero juxta de- cretum Epifcopi, anathema fit. G: LIL gq De edem, Irem ex codem,.7. IF quis nuptias in accuſationem duxerit,& mulie- rem fidelem, ac religioſam cum viro ſuo dormien- aà Buroß. lib. ñ. cap. g. Iuo p. æ. c b Paunorm. l. 2..5. eBurch. lib. 3. c. 9æ. Iuo.f. cap. da. d Burch. l.cab. 5.€ al. confilio, E..diſt.ciſi quis nuptiasex verſione Dionyſis, Burch. lal..cap. oi. Iuo part..cap. 79. tanquam non poſſe conjugatos in regnum Dei ingredi, anathema fit. C. XIII. g De eodem. Iters ex codem, c. 2. 81 à quis carnem manducantem ex fide cum religio- ne, præter ſanguinem,& idolo immolatum“,& ſuf- focatum, crediderit condemnandum, tanquam ſpem non habentem, qui eam manducant, anathema ſit. C. XIV. ꝙ Doe eodem. Item ex eodem, c.$. S! c quis dereliquerit proprios filios fuos,& non eos aluerit,&(quod pietatis et°) neceffaria non præ- buerit, fed fub occafione continentig negligendos puta- verit, anathema fit.- 1€ Quod pietatis eft] Longè fidelis Dionyfius:& quod ad fe pertinet, nonad pietatem divini cultûs informat. Gracè eft enim; 1% T oaov êm aoT® d wes horiCeaas Ti alarhusoy dvayn, Subintelligitur autem particula negan i est, phsex fupersore membro. C. XV. G De eodem., Item ex eodem, c. 12. 8¹ e quis virorum putaverit, ſancto propoſito(id eft, continentiæ) convenire; ut pallio utatur tanquam ex eo juſtitiam habiturus;& reprehendat vel judicet alios, qui cum reverentia birris f utuntur,& aliå vefte come muni, guæ in ufu ef, anathema fit.- C. XVI. ¶ De eodem. BHem ex eodem, c. ultimo. 2 Ac g autem fcripfimus; non abſcindentes eos, ꝑs. l qui in Ecclefia Pei ſecundùm Seripturas ſanctum propoſitum continentiæ eligunt: fed eos, qui ſuſcipiunt habitum 1 ejus,& in fuperbiam efferuntur adversùs eos, qui ſimplicius vivunt. Sed& hos condemnamus, qui ſe extollunt adversds Seripturas,& Eccleſiaſticos canones, & nova introducunt præcepta. Nos autem& virgini- tatem cum humilitate admiramur,& continentiam cu m caſtitate& religione Deo acceptiſſimam dicimus;& re- nuntiationem fecularium negotiorum atq; actuum cum humilitate approbando laudamus;& nuptiarum vincu- lum 2; quod fecundùm caftitatem h perdurat, hono- ramus;& divitescum juftitia& operibus bonis non ab- jicimus 3. 1 q Eos, qui fufcipiunt habitum) Grac esti T85 Aitpte Cdvortu riw onpa T oomuynus 4s Umeen avagy HATE TOY AQEAESEROY BiEuTEY imoyps pbs TE mapè ms ypæpizIo rls ExAHANTATKES yg vivas KOAVITpe%S ČO- yeras 5 sd esh, qui ex inftituto exercitationis hujufmodi» capiunt occafionem fefe cfferendi, fegue extollunt ad- | versùscos, qui fimpliciùs vivunt,& adversùs Scripturas & Ecclefiafticos canones introducunt novitates.; 2$| Etnuptiarum vinculum,] Gracè: 10 gépes uwot chw ceuvho, qus Dionyfius vertit:& nuptiarum caſtum vins culum. 3 q Nonabjicimus.] Pos hac verba in Concilio ipfa proxte mè fequuntur, gua habentur infrà cap. parfimoniam. difi, 4t. C. XVII. g Anarhemanizatur, qui Mans- chaorumfaperflitsones fèqut- tur, hem ex Concilio Martini i Pape. S? k quis Presbyterı propter publicam pœnitentiam à Sacerdote acceptam, abſque aliqua neceſſitate die Dominicå pro quadam religione jejunaverit, ficut Ma- a Ivo part. 4. cap.30 b al. immolatam,© fufocatam,. c Tuvopart. 8. cap. 318. d al. avlo, e Burchard. lib. 8. c. 63. Ivòpart...8. f al beris, g Ivop.8. c, 321. h caſtitatem ficum] orig. ér Ivo. i Apud Martinum Bratharenſem cap. Iʒ. C. K Bureh. lib. 1. cap. 20. Iuo part.&. cap. 42e D f ? tem, abominandam crediderit, aut etiam accufandam,-

De Epiſcopi urore&r ma- trimonio, Decreti Prima Pars. 99 quod ab Apo- nichzi, anathema fit. Similiter quia 2, Q i ftolis traditum eft, canon tenet antiquus, placuit, ut per omnes dies Dominicas,& per omnes dies Pafchæ utque ad Pentecoſten a, non profternant 3 fe inoratione cau- så b humilitatis; fed recto vultu ad Dominum fungan- tur orationis officio, quia in his diebus gaudium Reſur- rectionis Domini celebramus. abſtinentia, ſed pro execratione eſcarum à carne a neat, placuit fanéto Concilio, ut p:& ſi vult abſtinere, abſtineat. Si autem cocta cum carnibus non deguſtet, iſte non obediens, nec ſulpicionem hæreſis à ſe removens, depor Ciericatùs. 1 Q Presbyter] Seguebatnr, vel Diaconus. Qua fub- Si quis ctiam-4 non pro A que mar lata funt, quoniam allſunt à pler Caterum Burcharduus,& Fvo J Turonenji, atque ita habet: Si qui tentiam à Saterdote acceptam, aut pro aliqua neceſſita- te. In aliquot Gratiani manuſcriptis est: fi quis prærer publi- cam pœnitentiam à Sacerdote acceptam, abſque aliqua neceſſitate,&c. quæ optima vidletur lectio. Nam inc.id. Con- undehoc videtur Martinus fumpfilfè, núlla Pres- ut fup. ead. c. fi quis nonem cttant eX| ziem s propter publicam poœæni- cili Gangrenſis, byteri f mentio, ſed un: veriè pronunctatur, tanquam. Si quis ob pietatis, quemadmodum putatur, exercitationem, die Dominico jejunet, anathema ſit:& abſque aliqua neceſſitate, videntur huc importata verò Presbyteris hujujmod verba illa, ex cap. 19. ejuſſtem Concilii. Neq nitentia more Laicorum imp onelantur, e. illud. cum ſequent. diſt. So. c. fin. verſenec enim. a. dift. Sed quando in gravifima crimina depoſiti peregrinari jubebantur. c. ſi quis Sa- cerdos. 30. J. 1. c. Sacerdos, de pæn, dist. 6. 2q Similiter quia| Hoc famptums eft ex canone ultimo publice incurrebant lii Niceni. 3§ Non profternant| i, ſed erecto vultu ad Dom a, In codice Lucenfi regto legitur: non proiit ionis officio. um. fungantur ptum est ex Concilio Ancyra- ( quod abfit) in deterius cadat. Unde a: videtur mihi, ut à præfenti die Epifcopis omnibus-dicatur, ut nullum Subdiaconum facere præſumant, niſi qui ſe victurum ca- ſtè promĩſerit, quatenus.& præ terita mala 1, quæ per propoſitum ment appetita non ſunt, violenter non exigantur,& futura cautè caveantur. ¶ Qui verò poſt eandem prohibitionem, qug ante triennium facta ek, continenter cum ſuis uxoribus vixerun dandi, atque remunerandi funt,& ut in bono fuo. b permaneant ex- hortandi. ¶ Eos autem, qui poſt prohibitionem factam ſe à ſuis uxoribus continere noluerint, ad facram ordi- et ad miniſte- | nem volumus promoveri: quia nullus deb rium altaris accedere, nifi cujus caftita minifterium fuerit approbata. 1$ Mala, J Vox ifa abest a Polycarpo, é aliquot vetuſli Gratiant codicibus. 2 ps- Caufa ver ut libere euntis diebus orat unditia Sa ujus enſtitutioniuan cerdotalis fuit, z pofiit vacare, Szenim(ut© Paia uindum, ut exbeditius orattoni vace- lusait) ab uxoribus est cef mus; mmfiri utique altaris, quibus quotidiana necefiitas orandi incumbit, nunguam conjugal: ofj scio vacare pery atttttr. C IL Sacerdotibus femper cafirtas ofra vangapracipitur, Vnde Beda in coment. ſuper Lucam, ad cap. I. ait. 8 d, ut ſemper altari queant p Ba er ab uxoribus continendum fervanda præcipitur. C Iik g tis inſerviunt. Fem in Concilio Ca i LI, cap | Pifcopos e, I conos ita placuit(ut decèt ſacros Antiſtites, ac Dei erdotes) nec non& Levitas, vel inlerviunt, conti- a cum uxoribus ne, c13.(al 14.) O resbyteri, ac Dac i | Hem Innocentius Í. Epifis- — bo, epiſt. 2 DIST n A T|‘Enere debet omninè DISTINCTIO XXXL 7 lebet ninò Ecclelia, ut Sa I I/ Empus quoque, quia nondum I erat inſtitutum, ut Sa- ſteri DS cerdotes conttnenttamn j ent. 1 1 ıyı€a Nondun G C. PEP I 4| Nondum j|«X t his Grattants, fuiffe| nus Dets ondlum erat ixſtitutum, ut òacerdotes continenti- æ de temp zacons Nam& hi Sacerdotum nomune interdum Tacharia legin per pecuniam) iocus 7 temi Subdraconi in aliquibus provinciu, ut tn dichra continentia legib diring bantur: quod Gre 1 gorii locus, gut folus ad n proxime à Gratiano citabitur, mamifeflè probat em&' Presbyteris in. Latina. E Ju 1 duxerant, utt, eæ canon 7 hribus, quas ante ſacros ordin us. cttantur primum in hac eadem dift Cyricii ad Himerium Jarracon alti multis èna, clare de 9 Qui caſtitatem non promiſit, ab uxore lia ſeparari non c Unde Gregorius j o Subdiacono Sici- lia, lib. I. epiſt. 42 triennium Subdiaconi Nte À INTE~C mium LÈ Sicilig prohibiti fuerānt, ut inium Ecclefiarun more ntur, Valeta, tdem cacerdotts nomen, atgue in fairis rebant quibus u ET| g nt, quib l nfitutus, ut infra ad initium iftinih, 33. notaturg ctg.| t halere potest Fuite| nanc rem eja nunguam li- ad Romane Eccle- terquam dereꝓræcipiebatur Levitæ pudicitiam ex die ordinationis í bent, quibus vel Sacerdot , & hoc es, quibus n eft, femperde- yuimodi con ere, la cut) Hec Pal; 7 r: Nam ſicut] Hacl s sn duobus Vaticants(1n gut- 1 Jh 7 pernu} esk conjunfla cum fuperiars capite, gheni- ſia latenus ſuis uxoribt nit ta ká A } E 1ọd mihi ec. Nullum. b f| orig c.Corinth,7 durum, atque incompetens videtur, ut qui ulum ejufdem i 5 woe$ contine t noñ inveti aaa AAT monne cap. 92.€ infra difi. s4. ccur in praterito, ItINENtIÆ J Invenit, neque caſtitatem ante pr L o"R f g miſit, compellatur à ſua urdre! Rab. pæn. cap. 29. f Burch. ltb>2. e118. Anf. yi pellatur à fua uxore íeparari, atgue per hc e í 1 = Pe atque per noc Í art. ó cap. 94 Cr cap nnorm. lbr. g» 7$ A7, Ea sa; z H h Luc.:, i Naum.. k al. praceptus a Ai uagefimam. b abest vox ifa ab orig. c Par Aa A 7$. k al. pracep ig. in.| fuerat. Ibidem contmenter. Anfill, p. cap.i3z, m 1 Cur.ſj. lg tit ĝi nal. oſficium. admodum R

IN iW Ana neceftuni yit ſilas ellin. mad it aſfiſter que caftitas o) frunt .' As g 7 10¹ Diſtinctio XXXI. admodum etiam 1a epiftola Innocenti: legitur, Nam fi Paulus., Sed non est mutatúm, quoniam eftinitium capitis. C. VI. g Qurab uxoribus fùisabfiment ad ſacriſicia ad mittantur. Item Exuperio Tholoſano Epiſcopo, epiſt.3..l. ES iad a facrificia fas t admitti,qui velcunmtuxo- “renon exércent carnale officium. 1 į Eos] Abud Linocentium,& ñ. diſtinct. be. cap. Propo- fuifti,ubzhec idem est repetitum legitur, negue Cos ad fàcrifi- eia fas fit admitti, qui exercent vel cum uxore catnale conſortium C. VII. Ẹ Sacerdoti, cut esf femper orandum, matrimonio femper est caren- dum. Fem Hieronymus tontra ovinianum, Gb.z: G: Laicus,& quicunque fidelis orare non poteſt, niſi careat officio conjugali, Sacerdoti, cui femper pro popnlo offerenda funt facrificia„femper orandum eft: fi femper orandum eft, ergò femper- mattimonio ca- rendum Quod autem Manichaorum causà de conjugio I Sacerdotum illud fupra dium fit,€x Gangrenſi Concilio-apparet, in quo cap. I. ſie ſtatitum legitur. .-Ẹ§ De conjugio|. Seguentem canonem Gratianus reſtrin- git ad conjugta Sacerdotum, cum tamen in€o damnenturilli, qui omnino nuptias vituperabant, nec volebant aliquem Chriflianum, etiam Lai s 5beru operam dare. Nec ſuit editus proprie con- tra Mau:chaos, fed contra`gyendam Eufßathium, gui hunc er- rorem cnm aliis multis in Armenia diffeminaverat. ESI au- tem caput hoc idem cum capite, ſi quis nuptias, ſap. iſt do. ſed ex alia verfione. C. VIIL g Anathema fit, qui nuptias vituperat. I c quis vituperat nuptias,& dormientem cum vi- ro fuo fidelem ac religiofam deteftatur, aut culpa- bilem ztimat, velut, quæ regnum Dei introire non pof- fit, anathema fit. C. IX: G. De eodem. Item ex codi caps. O 4 > De Epikopi-uxore& ma-: trimonio. 102 C. XIL g Epifiopus> vel Presbyter uxorem pro- priam a cara fua non abjeciat. Iem-Leo 1X. 1 contra epiflolam Niceta Abbatis, Mnind a confitemur, non licere Epifcopo, Presby- tero, Diacono, Subdiacono propriam uxorem causà religionis abjicere à cura fua, fcilicet,ut ei vitum,& veftitum. largiatur; non ut-cum illa ex moře carnaliter jaceat. Sic& ſanctos Apoſtolos legimus egiſſe, beato Paulo Apoftolo b dicente;[Nungurd non habemus 2 pote- fiatem mulierem[fororem circumducendi, ſicut fratres Domini, 6 Cephas?.): Vide infipiens, quia non dixit[nunquid non habemus poteftatem fororem mulierem amplećtendi?} fed[circumducendi] fcilicet ut de mercede prædicatio- nis fuftentaretur ab cis: nec tamen foret deinceps inter eos carnale conjugium. 1 4 Leo IX.] Habetur in refponfione Humberti ad libellum Nicetae Preobyteri,& Aonachi ad verſits Latinos editum: quam re- ſbenſionem, cuum nomine Leonis IX. cuſus erai Legatus, ſeripſerit, pores reite nomine ipfius- citarz fient multa ex Eunodii libro no- mine Symmachut crtata i untur; fap. dift.17.c. Concilia. 6 fè 40.-difl. c. non nos,© 81. dift. c. nemo recte. ſ. quaſt. æ. cap. nonne. d g..3. aliorum. Ac ſup. diſt. 22. nomine Nicolai ci- tatur caput, Omnes, quod habetur in oratione Petri Damiani. Nunquid non habemus) Varie funt hujus loct intera pretationes, guod inter alios B, Hlieron)mus in 1. libro contra-lo- nué vinianum oſtendit. Hinc& slind Gregorii[Presbyter quidam] quod regu ire J. dift, feq. eap penult, Qi Urigitur ex hu audloritatibus apparet» Sacerdotes uxoribus, guas in Larcali babitu; vel in minoribus ordia mbus confirutt, fibr legitime copulärunt ,neceffarta miniſtrares d- bita vérò reddere non valent. 4. ps- g. Sed objecirur ilud Tripertitæ hiftoriæ, libra zə capite 14. C. XIL 9g Diſſuaſũ Paphnutii Nicana Synodus non conftituit, quòd Presbyter, cum fuis uxoribus non dormirent. NEN c Synodus corrigere volens hominum vitam in Ecclefiis commorantium, poftit leges, quas Ca- T Uicungue d virginitatem cuſtodiens, aut conti- nentiæ ſtudens, velut horreſcens nuptias, nec pro- pter hoc, quod bonum& ſanctum eſt, nomen virgini- tatis aſſumit, anathema ſit. 3 ps. Potest ér alter intellige illud guod in canone€ Apo- ficlorum legitur„ut ifte fit fenfiis capi[Siquis docet Sacer- dotemuxorem fuam contemnere,] non quam uxorem in Sa- cerdotis accepet, ſed quam, dun adhuc effet Lascaus; velin minori- bus ordinibus conflitutus, fibi copulavit, cum gua contmentiam proffes ST, cùmad facros ordines afienderet, guam nullus debet contemnere, hoc est, ab animo dr cura Jua abjicere, guin e3 neceſſa- ria provideat, C. X. Miniſtris altaris cum Ehßiſcopis,& Presby- teri eadem es} lex continentia. Probatur autem hac interpretatio autoritate Leonis Papæ, qui epifi. 9o. cap. 3. ſertbens Ruſtico Narbonenſi Epiſcopo, ait. Ex f continentiæ eadem eft a ris miniftris, quz Epifcopis atq; Presbyteris: qui cùm effent Laici, five Lectores, licitè& uxores ducere,& filios procreare po- tuerunt; fed cùm ad predictos peryenerunt gradus, ccæpit eis non licere, quod licuit. Unde, ut de carnali fiat ſpi- rituale conjugium, Oportet eos nec dimittere uxores,& quafi g non habeant, fic habere, quò& falva fit chari- tas,& ceffent h opera nuptiarum. „a J. diſt. bꝛ. c. propoſaiſti. Pannorm. lib. 3. cap.. b Pann. lib. 3. cap.96s. c fup. difi. 30. c. fi quis nuptias. d ſap. diſt. 3o. c. fi quis vel vrrginitatem. ex alia verſione. Burch. lib.. cap.o/. lvo .7. c. 29. e ſab. deſt. a8. c. ſ quis docuerit, f Burch...c114, Anf l7:-135, É b..204. Polye. l, titg. 1v0 p0,.68. Pann,l.3, 0106. E 1Crinthz, h al. cefèt exercitatio nuptiarum, nones vocamus, in quorum tractatu videbatur aliquibus introducere legem, ut Epiſcopi, Presbyteri, Diaconi;& Subdiaconi 1 cum conjugibus, quas ante conſecratio- nem duxerant, non dormirent. Surgens autem in medio Paphnutius confeffor contradixit; honorabiles confeffus nuptias,& caſtitatem eſſe dicens, cum propria conjuge concubitum, ſuaſitq; Concilio, ne talem poneret legem, gravem effe aſſerens cauſam, quæ in ipſis, aut eorum con- ſugibus occaſio fornicationis exiſteret. Et hæc quidem Paphnutius(licèt nuptiarum effer inexpertus)expofuit: Synodusģue láudavit fententiam ejus,& nihil ex hac parte fancivit; fed ħoc in uniufcujufque voluntate, non in neceſſitate dimiſit. 1 Et Subdiaconi] In aliquot vetuſtis coclictbus,& in ari- ginal Socratis non ſunt diis ifla-vocess Sozomenus tamen libr, 1. cap.22, habet tam Grasè, quam sn Latina vetere; Cno va verſione, ut etiam Nicephorus. ©. XIIL- Q Non in perpetuum, fèd tempore oblationis Aà: complexu Jnarum uxorum Sacerdotes abſtineant. nem Synodus ſexta, cap. 3. lib. h..ig. UHoniam i in 4 Romani ordine canonis effe cogno- vimus tfaditum, eos, qui ordinati e funt Diaconi, vel iresbyteri debere confiteri, quòd jam fuis non copu- lentur uxoribus: nos antiquum fequentes canonem A- poſtolicæ diligentiæ,& conſtitutiones. ſacrorum viro- rum legales nuptias amodò valęre volumus, nullo a Pannorm. libro3. cap. 15j. b1. Corinth. 9g.€ Pannorm. labro 3. caß. M. d Pannorm,. libã. cap.do.© ordinandi.) fid a glaſſam non eit imutatum.

De Epiſenpi uxote&- ma⸗ trimonio. 1102 modo cum uxoribus fuis eorum connubia diffolven- ı tes, aut privantes eos familiaritate ad invicem in tem- pore opportuno. Quicunque ergò diligens 4 inventus fucrit in Subdiaconali ordinatione, aut Diaconali, aut Sacerdotali, hic nullo modo prohibeatur ad talem aſcen- dere gradum, pro uxoris ſuæ legitimæ cohabitatione: nec etiam tempore ordinationis ſuæ profiteri cogatur, qudòd abſtinere debeat à legali propriæ uxoris familiari- tate. Lem J. Oportet eos, qui altari miniſtrant, in tempore oblationis J ſanctorum continentes eſſe in o- mnibus; ut à Deo poſſint conſequi, quæ ſimpliciter po- ftulant.€ Siquis igitur præſumpſerit contra Apoſto- licos canones aliquos Presbyterorum;& Diaconorum privare contactu,& communione legalis uxoris, depona- tur. Similiter& Presbyter aut Diaconus, qui religion is causà uxorem ſuam expellit, excommunicetur: ſi verò in hoc permanſerit, deponatur. nr 1{| Quoniam].Gracè fic habetur: imed y w Th jooi- ey ourAnrig iv TAE ygyi- mag udENR diya. rd est, Quoniam in Romana Eccleſia loco canonis tradi- tum effe cognovimus,&c.: Hanc, verd Ecclefie Romana tra- ditionem non filèùm B. Hieronymus contra Iovinianum, Humber- tus fuprà citatus,© alii Latini fir:ptores defendunt, fèd ettam Balſamon in explanatione hujus canonis fatis. aperte probat. Ve- rarm de omnibus hujufnod: canombus y gui fexta Synodo adfirs- buntur, quid fit ſentiendum, ad c. Habeo librum. difi. 19. fatis explicatum fuit, Hoc autem ex. loco (cu: fèxta Synodus regul içendum est.: Orientalisenim Ecclefia n vivendi prafèrıpfit) votum caflitatis © zn miniſtris altaris non f C. XIV.. Occidentalis, non Orsentalis Ecclefia caflitatis obtulit votum Unde Stephanus Papa ait in prima adtione Synodi, 4b ipfa in Bafilica Lateranenfi con- gregars. traditio habet Eccleſiarum, æ Ecclefig. Nam carum f Liter c fe Orientali ps4 ter hujus ſanctæ Sacerdotes, Diaconi, atq; Subdiaconi matrimonio 1 co- pulantur: iſtius autem Eccleſiæ, vel Occidentalium nul- lus Sacerdotum à Subdiacono ufque ad, Epifcopum li- centiam habet conjugium ſortiendi. 1 Q Matrimonio] Idest, poffunt fimul efern facris ordz- nibus,& matrimonto juncti. Nam neque illis, Poſtquam ad ſacros erdies aſcendiſſent; licebat contrahere matrimontum. 6 ps. g:militer& cat gura gens Bulgarorum d a ter ad) converfa s propofitum umere nondum didicerat. A Qud facra religionis ex integro í autem in.ũõ. pentur a HON dloritate cana tem Gangrenfis Concilii nupti j fè immunis, Illud au- iſcernit Presbyterum endum est vel localiter tra A Sac [si conjugatum,&.] fmeliter inte dium, v gatum ab e x Guam-ante teir g Papa non diſſimi ) puis 0r- Sùb- dinationis[ua duxerat. diaconus fecundam duxerit uxorem} gendum est. Primam emm t intelli- aconatum habere rem ante Su 5 7A 3 i permittitur i qua de functd, vel caſtitatem ↄr ofe; omo vetur iſte ad Suuldiaconatum. Promotus autem, ſi ſecundas deſideravit nu- Ptias, ſententiæ Martini Papæ ſubjacebit. DISTINCTIO XXXII 1 rgo continentia ab ommbus in facris ofdint ps etiam Subdiaconis connu- 2 fam non eft mutatum. b altra- fa;.28. cult.€ fap. 28. difi esbyterum, g T34 dfi, efi Cnbdiaconns, ex Martir Decreti Prima Pars. A a f luen Nicolat eæ loco conſideratur, 104 Vnde Leo Papa ad Anaſtaſſum epiſt. ba. cap. 3. G q. ait. Mnium a Sacerdotum tam excellens eft eleđ&io, ut hæc,quæ in aliis membris Ecclefig vacant b à ul- pa,in illis tamen habeantur illicita. Nam cùm extra Cle- ricorum ordinem conſtitutis, nuptiarum focietati,& procreationi filiorum ftudere fit liberum: ad exhiben- dam tamen perfeđtæ continenti puritatem, nec Sub- diaconis. quidem. connubium carnale conceditur, ut & qui habent; fint tanquam non habentes,& qui non habent, permaneant fingulares. Quod fiin hoc or- dine,qui quartus eft à capite,dignum eft cuftodiri; quan- tò magis in: primo.vel in fecundo, tertióve fervan- dum eſt, ne aut Levitico minifterio, aut Presbyterali honore, aut Epiſcopali excellentià quiſquam idoneus æſtimetur, qui fe à voluptate uxoria ı necdum frenâffe detegitur. 1 G Uxoria) Scemendatumeft ex epiftola Leonis, Q catea ris collectoribus, præterquam Juone in part. o. antea apud Gratianum, Iuxuriæ. ſtenditur, eo quoque tempore tn multis E dinem, ut Subdiaconi Afroprii uxoribus abflineren Quod tamen ante.Gregorium non erat generatim omnibns Eccleſius præceptum. quippe cums Sicilia aliter obſer varetur. e. nullum, ſa. diſi. 2l.& c ante triennium, dzji.. Coik Item Gregor am thiest,ut M Ultorum+relatione co rimus, hancapud vos Molim conſuetudinem ten„ut Subdiaconi ſuis lic itè mifterentur uxoribus. od ne denuò quifquam præſumeret, à ſervo Dei ſedis noſtræ Diacono, ex auctori- tate noſtri deceſſoris eſt iſto modo prohibitum, ut eo- dem tempore hi; qui jam uxoribus fuerant copulati, u- m è duobus eligerent, ĩd eſt, ant à ſuis uxoribus abſli- nerent, aut certè nullà ratione miniſtrare præſumerent. Et quantum dicitur, Speciofùs tunc Subdiaconus pro hat re ab adminiftrationis{e fufpendit officio,& ufquein o- bitůs fui tempus notarii quidem geffitofficium,& à mi- nifterio, quod Subdiaconum oportuerat exhibere, ceſſa- vit. ép j ¶ De cætero verò fraternitas tua fit omninò ſolicita, ut quos ad hoc jam officium contigerit promoveri, hoc quàm maximè diligenter infpiciat, ne fi uxores habent,mifcendi fe cumeis licentiâ potiantur, ſed ad ſimilitudinem ſedis Apoſtolicæ, eos cuncta obſervate ſuà nihilominds diſtrictione conſtituat. «C. IIL Extra ſacros ordines conſtituti dua cant uxores,& ab E rA flapen- dia accip Item Gregorius Auguſtino Anglorum Epuſcobo, caß.2. ad ſecundam interroga- tionem. I a qui verò funt Clerici bent,& ftipendia fua ext dem Patribus, de c ptum e, quòd divi quia& de eif- l yus fcri- atur fingulis, prout cuique opus erat. De eorum e ipendio cogitandum atque pro- videndum eft,& fub Eccleſiaſtica regula ſunt tenendi, ut bonis moribus vivant,& canendis pfalmis invigilent, & ab omnibus illicitis cor,& linguam,& corpus Deo auctore conſervent. C v y Suldiacono uxorem ducere nön ucet, ſel. lib.7 cap.n7 E 9.& p. õ..9s.& 221. Pann lib. 2. on vocantur ad culpam,© F. 25..2. Anfi L7. 12,.1, quia tiä, 5. f qgui. Ivo è Afl. a Burch, lib..cap.5.& lb.6. cap.18. cap.r00. b a cap.138. Polyc, lib.4. sitan. d Ẹ. Part. s. cap. os. Pannormm. lib d. cap. tob. Ium

at Subdi e denuoqu 105 Diſtinctio XXXII. De Eecleſiaſticarum perſonarum ma- trimonio& concubinatu. 106 ltem Nicolaus'apa Odoni a Viennenfi vAr- chiepifèopo. E b illo Clerico,Alverico c nomine, quem per or- dines Ecclefiafticos ufque ad Subdiaconatum caftè vixiſſe dicitis, cur veſtrà auctoritate uxorem duxerit, miramur, eò quòd nulli unquam(exceptis illis, quibus Eccleſiaſtica regula habere permittit) uxorem ducen- di d licentiam damus, C. V. g Nonaudiatur Mifa Presbyteri concwe binam habentis, Ita Nicolaus Papa e omnibus Epifèopis. 2 Uus f Miffamaudiat Presbyteri,quem fcit con- ps cubinam indubitanter habere, aut ſubintrodu- ctam mulierem. Unde etiam ipſa ſancta Synodus hoc ca- pitulum fub excommunicatione ftatuit, dicens:[Qui- cungue Sacerdotum,& Diaconorum,&c,| Sicut ın fubfè- guenti x cap; Alexandri IF. continetur, 1§ Sicut in fubfequenti}. Hee claufula est Gratiani omittentis referre ex capite Nicolai ea, qua proæimè ex- Alexan- drorelaturus erat, Sunt enim eadem verba.. Nam Nicolaus Il. anepifi, quaextat, ommbus Epifèopis catholicis feripfit fèrm Conci dso, quod Roma habuit exiij, Epiftoporum, hunc canonem edidiffe, quem poflea Alexander II.(ut ipſe ettam teſtalur in epift. manufiripta) in Concilzo à fè habito ufdem verbis repetivit, Suare in Pannormia appellatur decretum Nicolai:juniori,€ Alexandri, C. VI. 9 Nonest audienda Miffa Presbyteri, gus concubinam habet. Trem Alexander fecundus. g Reter h hoc autem præcipiendo mandâmus, ut nul- lus Miffam audiat Presbyteri, quem fcitconcubinam habere indubitanter, vel fubintrodu&tam mulierem. Un- dẹ etiam fana Synodus hoc capitulum fub excommu- nicatione ftatuit, dicens:€ Quicunque Sacerdos, Dia- conus, Subdiaconus poſt conſtitutum beatæ memoriæ prædeceſſoris noſtri ſanctiſſimi Papæ i Leonis, ac Ni- colai, de caſtitate Clericorum, concubinã palàm duxerit, vel ductam non reliquerit, ex parte omnipotentis Dei, & auctoritate beatorum Apoſtolorum Petri,& Pauli præ- cipimus,& omninò conttadicimus, ut Miſſas non can- tet, nec Evangelium, aut Epiſtolam ad Miſſam legat, ne- que in Presbyterio ad divina officia cum his, qui præfatæ conſtitutioni obedientes fuerint, maneat, neque partem ab Eccleſia ſuſcipiat. ¶ Præcipientes etiam ſtatuimus, ut hi prædictorum ordinum, qui eiſdem prædeceſſori- bus noſtris obedientes caſtitatem ſervaverint, juxta Ec- clefias, quibus ordinati funt,(ficut oportet religiofos Clericos) fimul manducent,& dormiant,& quicquid eis ab Ecclefiis competit, communiter habeant: Et rogan- tes ı monemus,ut ad Apoſtolicam, communem ſcilicet vitam, ſummoperè pervenire ſtudeant, quatenus profe- ctionem cum his conſecuti, qui centeſimo& fructu di- tantur, in cœleſti patria mereantur adſcribi. Deinde, ut decimæ& primitiæ, ſeu oblationes vivorum,& mor- tuorum Eccleſiis Dei, fideliter reddantur à Laicis,& ut in diſpoſitione Epiſcoporum ſint, quas qui retinuerint, à ſanctæ Eccleſiæ communione ſeparentur. 1 Et rogantes] Hec uſque ad verſideinde, addita ſunt ex epiftola manufèripta Alexandri, quarum aliqua etsam funt in Concilio Nicolai, n quo est praterea fèquens verfic, deinde, qut sn epifit. Alexandri nones. 3 pars, Verm principia harum æutoritatum contra- sre videntur Hieronymo,& Augufto 1, d> ceteris, qui a alAdon. b Ivop...119. c al Alvico. d al. habendt. e In Synodo Romana 1133.Epifioporum,in bafflica Con ſtantiniana. f Pann. l3..135. g in epiſt. proxima not. indi- cata. h Pannorm. ibid.€ lib. 8: cap.142, à Leo IX, in Conc, Romano, k Matth. 1 sqaneg in homne, Chrifli facramenta nequetmbono, negue in malo homine fugienda offendunt ficut fubfèquens caufa õi: montacorum pleniùs demonſtrab. Sed Urbanus 1I. in epift. deſtnnata prapoſito ſanbti Iuventii hans contrarietatem determinat, dicens;[ Ad hoc 1 verd, quod fub- jungitur ineadem epiflola„idest utrum fit utendum ordinationi- bus,& reliquis ſacramentis d criminofis exhibitis, ut ab adulteriss vel ſandtimomalium uiolatoribius, vel hujuſimodi:: ad hoc; ine quam, ita refpþondemus. Si fthifinate, vel harefi ab Ecclefia non fēparantur, eorundem ordinationes,(reliqua facramenta Jana da,& veneranda non negamus, ſequentes beatum Augulſtinum a, qui fuper Ioannem de hujufinoditam copiosè, guam veraciter difa ſerit. Ait enim: ¶ Baptizat fervus bonus, five fervus ma- lus: non ſciat ſe ille, qui baptizatur; baptizari; nifi ab illo, qui ſibi tenuit baptizandi poteſtatem. J.& paulo post=[Non horreat colùmba minifterium malorum, re- ſpiciat Domini poteſtatem.]& infid.( Attamen de- ceſſores noſtri Nicolaus,& Gregorius à Miſſis Sacerdo- tum, quos tales reverà eſſe conſtiterit, fideles abſtinere decreverunt’, ut& peccandi licentiam cæteris auferrent, & hujufmodiad digne pænitentig lámenta revocarent.} Scribit hoc- pradeceffòr nofter Gregorius b Rudolpho Dueꝛt Sue vta, Bertulpho Duci Carentanorum anter cætera:[Officium Simo- niacorum;& in fornĩcatione jacentium, ſcienter nullo modo recipiatis,& quantum poteſtis, tales à ſanctis mi- niſteriis c ut Oportuerit; prohibeatis, Cc.] Porrò ad hec, qua fibi fjllogiflicè in eadem epiftola objeciuntur, 18 eTa fi corpus€ fanguis Chrifi: non Junt,€r alia, gua praediximus, pro- prias non habent wirtútis“dignitates, quid agentibus obfùant 3 guid fi hahint; cur ſpernuntur, fi ab indigno prafumuntur? Ad hac, inquam, ita reſpondemus, proprias quidem habent virtutis dignitates, ut prefatus Auguftinus ait fuper loannem contra Donatiſtas; ſed agentibus vel fiaſcipientibus eadem ſacra- menta contra præfatorum Pontificum inſtituta, niſt furtè ſold morte interveniente,-utpote ne fine baptifmate; vel communione quilibet humanis rebus excedat) eis, inguam; in tantum ob- [unt, ut verè d’ rdololatra fint, cam talibus& ordinationum, E facramentorum confeEro, O aliter quàm pramiſſim est, ſorenter fuſceptio, vehementer d fanétis canonibus prohibean- tur, Arr enim Samuel€ Prophèta:-[ Quoniam quafi peccatum ariolandi eft repugnare ,& quafi fcelus ido- lolatriæ nolle acquieſcere.] 9 Hec de malis catholicis, gui intra Ecclefiam fant, Caterum ſchiſinaticomum,& haæreti- corum ſacramenta, quomtam extra Eccleſiam fünt, juxta ſan- Borum Patrum traditiones; fiilicet Pelagii; Gregoris, Cypriani, Auguſtini E&r Fieronymi, formam quidem ſacrameniorum, non autem Virtutis eſfectum habere profitemun, niſi cuùm Ipſi, vel corum ſacramentes initiati per manils impoſitionem ad catholi- cam redierint unitatem. g Sctendum verò, quòd canones Ae poflolorum,(quorum autoritate Orrentalis, Ó ex parte Roma- na utitur Ecclefia) é infignis Cyprianus mariyr,& lxæx. Ept- fiopt cum eodem; baptifma hareticorum lavacrum Diaboli appel- lant. Stephanus h verd,& Cornelus martyres,& Pontifices Ro- mani,& venerabilis Auguflinus i in libr. de baptifino eundem Cyprianum, O prafatos Epiſcopos ob hanc caufam vehementer re⸗ darguunt: affirmantes baptifina, five al hæretico ſiue ſehiſimati- co, Ecclefiafisso more celebratum, ratum effè:& meritò: gura alig in Baptiſino,& alia in reliquii Sacramentis confideratio eSF, guip- ſe cum& ordine prior, É necelſarior ſit. Subito enim morituri, prins baptifnate, quam Dominici corporis communione, vel alus Sacramentis confulitur,& dum fortè Catholicus non sm- venitur, Jatids eſt ab haretico Baptiſini Cacramentum ſimere, quàm in aternum perire, Et banc fèntentsam prafiriptorum Pontificum, Cornelis, Stephani, é Auguftini, fècuti ſunt In⸗ a Taf.s. ad cap. 1. Ioannis, circa medium. b Grea gorius VII. hb. 2. reg.epiſt. ar. mſteriis.] orig. d al frè, e.Regis. E Liba epifiz ad lanuarium,& epiſi. ad Iubajanum, quæ ante illius Concilium pofitaest. g Can. 4s» 46. é 47. h InConeil Stephami, i Aug. lil. 7. contra Donatiſtas.

De Eccleſiaſticarum perſonarum matri- 107 monio&c concubinatu oannim a, Srictus b, Leo s, Anafiafins d, 4 magnus Gregorius g omnu catholica P J rohibentur ergò de manibus talium Cac erdo- i t, non guia fintvera, quantum ad formam, „dum hujufnods Sacerdotes fè opulo 0 remptos vi rint; rubore vere cundis ſacilius ad pœnitentiatm pro Vocentur. 1 Ad hocJH fam ex epifiola Vrbani II. 5 gue habetur en v etufta codice Bebltotheca Va jas epiſtola initium& magna pars habet ur inffd, c. ſalvator. g. 3. arque in aliquot vetuftis Gratiani codicilus eſt caput diſt cum rubrica, De eodem., C. VII. 9 Qui urorom ducere voluerit, ana te ordinem Subdiaconatiis hoc fasat. Frems ex fexta Synodo, cap. 6. Té quiseorum, qui ad Clerum accedunt, voluerit nu- Di ali jure mulieri copulari, hoc ante, ordinem$ ub- conatus faciat, C. VIII ufaue ad finens capitis omnia accepta L. Præpoſito ſandti luventu apud aticana, cu- Ticinum ¶ Lectores aut uxores ducant, aut continentiam profteantur. Item ex Concil. Carthag,. III, cap.19. Toe f ùmadañnos pubertatis venerint, cogan- tur aut uxores ducere, aut continentiam profiteri, C. IX. 9 Suldiaconos continentiam ſer- vare oportet Item Gregorius Bonzfacio EpifèopoRhegime, læ. 3. epis. Ubdiacońis-g tuis hoc, quod de Siculis ftatuimus, imus obfervari, nec illam definitionem no- iſquam ſinas contumacià aut temeritate cor- decer. tiram cu tumpi. Gr y Beneficio dr officin careant, qui post Dia- conatur uxoribus vacant. m UrbanusII. sn Synodo apud M IAR» unr ruxoribusvacare vo- cro o rdine removemus, officiogue fiæ carere decernimus., Qudd fi ab non ſe correxerint, principib. in- Os lunt, ab atque beneficio Epifcopo comme DUS, ipfi officii interdict t q Subdiacon Sed emendatur estex r, Diaconatum. tirant exemp laribus, E ex pfo Concilio, cujus dy alterum miffum est e Gallia. tina Eccleſia legitur permiſſum fús guos Syricrus, C Innocentius femper cadem continentia Epil B. Gregorium,© pra tuennium. banus I1. hic inno vandam ſtatut C. XI. Q Excludendi funt à fuorum dignitate Subdiacont, ér deinceps, j es effe nolunt, 7 plar est in Brbliotheca Vaticana, Diaconis enim nunquam in La- lege cum e post ante ikid, quam. Yr- ,© Presbyteris con tionem illam, Gua continetur 1n c, . 31. eadem lex fuite tinen. a Gran. E Rubeſcant ż impii,& apertè intell is ſancti eos, qui in facris ordin Item Daminico Patriarch nt judicio Spi- Presbytera- niſi mulieres mni eo- juidem lo- tu, Diaconatu, Subdiaconatu ſunt) & caſtè excluden De manifeſti ognitor abjecerint, vixerint rundem graduum dign quimur:ſec retorum autem,& c itate. a Innoc. V: > Syricius Hymer, cap.. cinta do diji.19..2, e Ex- trå de etat. O t. cap. a multis. Pann. lib. 3. c. 162. f Pann. lzen g P 3c h Pann. lg. c. 101. 1 In cap. á mul- tis,. erube ſean sde etät O qual, PANTRI lgi Gi eus,& jude ex eſt. 108 DecreriPri ima Pars. C. XIL g Adfarosordines non accedat ufi vi wii: aut prothataæ caſtitatis. Idem in Melphrenf Synodo prafidens dixit, cap. I2: NE a ad facrum ordinenr permittatur accedere, i autvirgo, aut probatæ ſit caſtitatis,& qui uſ- que ad Subdiaconatum unicam,& virginem uxorem ha- Guai C. XIII ꝙ9 In tribus gra Abus conſtituti etiam ab uxoribs Itemin Concil Lacuit b dùm quod nifi f cæteros verò Epik n EE E 3 tempore vicis tia aliens est, E mana tantùm, Oftiarios, 1 tinentiam p cum be duam, ad Subdiaconatum non virginem ſortitus uxore tum poteſt aſcendere. od. ſi quis bus deſiderat ad Subdiaconatum aſcendere, ſine conſer ſu uxoris ſuæ: ut fiat de ca ſpiritual e conjugium, nemine cosad hoc cogente. Ne te m yi- q ps. nec provehi queg permittitur pofteà uxor jungi eidem marito fio c naliter, nec cuiquam nubere in vita, a ł} illius. C. XV. ꝙ Non liceat(lerici UXOrEm Acct tpe g. Item ex Concilio Chalcedonenſ. cap, 14. niar m-in quib àm provinciis conceſſum e > 7 y] e s.& Pſaln ores ducere, ftatuit fan- b almif 1ọođus, non licere cuiquam ex} alterius uxorem. E A VL q Non h. nifi que natural s accipere fef s cum Clerrcis mulieres, M XCA Item in Nicæno C it f peromnia É z» non Presbytero,nog Dia qui inCiero eft,licere nifi fortèaut matrem, aut foror am I€a is idoneas peri fonas, c „1 9 Aut etiam” 10n Epifco- lalicui omnind, habere mulierem, it etl- azro piay fanas, qug omnem , vel eas tantùm per onem a Inc. amu b Parr e etat. C qual. Pannorm. libr. 3. cape abertus nomanen 10g. i $ Í é Nicetam, Pannorm, libr.3e ` Det n seodožoyvy f Burch. gogos rh 6,6. 186, Panna lib. 3. c. C. 133. G Ó, Ga 202,1 PNAN Aa hih lz g Ç. XVIL

hoc co dem m a, aut pomi r9 Diftinđio XXXII. De Ecelefiäfticarum perfonarum mas 1O trimonio& concubinatu. DOA VIL PALEA. Liem Hieronymus a àd Nepotinam⁰]ͥ de vita Clericorum,& alibs.J Oſpitiolum 1 tuum aut rarò, aut nunquam mulie- um pedes terant. Quia non poteft 2 toto cor- de cum Deo habitare, qui fœminarum aceeſſibus copula- tur: ¶ Fœmina 3 confcientiam fecum pariter habitan- tis exutit. Nunquam de formis mulierum diſputes. Fœminæ nomen tuum noverint 4; Vultum nefèiant, Fœminam, quam benè videris converſantem, mente dilige, non corporali frequentia p. ¶ Si bonum eſt mu- lierem non tangere; malum eſt ergò tangere: 1 Hoſpitiolum 1 Caput ſhot habetur in multis manuſeri. pib, ó fine Palea nomine, ES autem colletum ex varsis B. Hre- runymi locis, m quibus de vitanda mulierum confhetudine agitur. 2 Non poteft] Inépiflolaad Oceanum, gaa non putatur gfe B. Hieronymi, gitur: Mihìcrede, non toto corde cum Domino'habitare,&c- Fœmina] Ibidem paulo ſuperiùs, flammigero igne ercutit fœmina conſcientiam pariterhabitantis, exurit- que fundamenta mentium. 4 Noverintz] Antea Lgebatur, fœminæ nomen tuum neſciant. Emendatum ett ex aliquot manuſcriptis,© ew epiftola Hieronyms ad Ruſticum Monachum. f§ Fiequentiâ.] In epiſtola ad Oceanum est, frequentes ornatu. C. XVIIL G Presbyter uxorem faam quafi forores diligat, é guafi hofer fugiat: Iltem Gregorius in dialogo, lb, g. cap: i. Resbyteré quidain fibi commifam' regebåt Eccle- +- fiain cum magno timore’ Domini, qui ex tempore acceptæ ordinationis Presbyteram fiait ut fororem dili- gens, ſed quaſi hoſtem cavens, ad ſe propiùs accedere non ſinebat, eamqͥue ſibi appropinquare nullà occaſione per- mittens, ab ea ſibi communionem funditũùs familiarita- tis abfeiderat. C XIX- f ug, vel fèniores, Presbya terád appellantur. 6 ps. eabyeeram verõ quam debeamus accipere, Lao- dicenfe Concilium,:7. offendit; dictns. IJUlieres 1, quæ apud Gracos Presbyteræ appellan- I tur, apud nos viduæ, ſeniores, univiræ,& matricu- riæ appellantur, in Eccleſia tanquam or dinatas conſtitui non debere. T Q Mulieres} Sw habet priſca verfio, Grac tae TE jr Där rhs asyopjóas mgssburid as nro atnabnp yas nnrnrio nahiraoK. idesh: Quèd non oporteat eas, quæ Presbyteræ, vel præſidentes dicuntur, in Eccleſia collo- cari, gus est Dionyfii verfio, praterquàm in ultimis verbi. lle emm habet;Eccleliis ordinari. Ez videndus est Balfamon ad eum locum. DISTINCTIO XXXIII 1 Cee, quòd in ſacris ordintbus conſtituti uxores habert ps non poffunt, vel fi bigami aliqui fuerint in uenti, ad ſacros ordines aſcendere non valent. Sed quæritur, ſi guis prater uxorem. concubinam habuerit; utrum in Sacerdetlem promovert-ualeat? Talis à facri ordinzbus auforitate canonum Apoftolorum prohibetur: in Quibus caps17 ſic ſtatutum legitur: C. I. g Secundisnuptiis post baptiſena copulatus, aut concubinam haleni, ad ſacrum ordi- nem conſcendere non valet. g! quis e poft acceptum baptifma fecundis nuptiis fuerit copulatus, aut. concubinam habuerit, non po- teft fieri d` Epifcopus;non Presbyter, aut Diaconus aut prorfus eorum, qui miniſterio 1. facro deferviunt. a In epoſt. ad Oceanum. Ibid. In epiſt. ad Nenotianum prope fi nem, lne In epıfl ad Ocean.ncontra lovin. b Pann. bzcapdig. Anf lón Ig lvo pter alyi À alefè, 1 Miniſterio] Gracè: rszaleriys TE IEQRTIKS ıd eff, qui funt in catalogo Sacerdotali. Deſervientes ſaers miniſterio intelliguntur Subdiacont, qut ca- licem Diacono offerunt,& Acolythi, qui cum cereis Diaconos prace- dunt, unde& Ceroferaris dicuntur: qui etuam vinum;& aquam preparando calsci fubminifirant.. Concubinanteligenda est prä- ter uæorem, ut iſte ſit ſenſus capituli: E Sı guts post acceptum faa crum baptifma fècundis nuptiis fuerit copulatus, ant concubinam durerit:] diſim guendum eft, antequam uxorem dusterit, five post morten uxoris. C. TI Duarum Matronarum maritus posd baptifinum, Clericus non ordi- netur. Vnde B. Gregorius 1 ait. Maien a duarum poſt baptiſmum matronarum Clericum non ordinandum; neque'eum,qui unana quidem, fed concubinam, non matronam habuit:nec il- lum, gui viduam aut repudiatam, vel meretricem in ma- trimonium aſſumpferit: nec eum, qui ſemetipſum quo- libet corporis ſui membro indignatione aliquà, vel ju- fto, vel injufto timore{upe us, truncaverit: nec illum, qui uſuras accepiſſe convincitur, aut in ſcena luſiſſe di- gnoſcitur: nec eum, qui publicâ pœnitentia mortalia crimina deflevit 4; negue illum, qui in furiam. aliquat do verfus inſanivit, vel afflictione Diaboli vexatus eft: neque eum, qui per e ambitionem ad imitationem Si- monis Magi 4 pecuniam obtulerit‘e.; 1$] Gregorius] Hoc caput famptum esx cap.72. Lbells de Ecclefiaftici dogmatibus;gus inter opera B. Auguft. editus esh, atgue ex eo alibi ſabiſùmè ab ipſo Gratiano citatum. A Tritemso autem adferibitur cAlcuno, abaliis Ifidoro, Sed plures,& ma- joris aufloritatis Gennadio tribuunt, ut Válfridus Strabo lib. dë reg. Eccl. cap. 20 Petrus Lombardus ſentent. 2. diſt. 3. S. Tho mas quod lib. 12. art. 20. Platina en Smmaclo, O alii. O. III. 9 Arreptitii, vel epileptici facri altaribus non minifirent, Item Pius Papa.' i 2 Coa f diffinimus, ut nullis deiis, qi ps autin terram arreptià dæmonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis intcurfibùs efferuntur, vel fa- cris audeant altaribus miniſtrate,/el indiſcuſsè ſe inge- rant ſacramentis divinis, exceptis illis, qui corporis in- commoditatibus dediti, ſine hujuſmodi paſſionibus ia terram pfobantur elifi: qui tamen& ipfi tamdiu erunt ab officii fui ordine& loco fufpenfi, quouſque unius an- ni ſpatio per diſcretionem Epifcopi inveniantur ab in- cutſu dæmonum liberati g, C. IV. g? De eodem; Irem Nicolaus Papa. Lerici h, quiin adolefcentia à dæmonibus cogno fcuntut obſeſſi, ad ſuperiorem ſaeri regiminis gra- dum aſtenders non poſſunt. G Sirle quiddam habetur in Concilio Arauſico. 1. c. 1b. Iuo ca- tat Nicolaum Aluno Tovänfi Archiepifiopo; ad quem etiam fr taſſẽ ſcributur e. quorundam, J. Aiſt. 34. © V- q De gadem. Item Gelaſius Papa epf. ad uni verſos Epiſcopos per L ucantam conſtitutos, fia Ioe i adeòfanè comperimus illicita quequë pro- rumpere, ut dæmonibus, ſimilibuſque paſſioribus irretitis miniſteria ſacroſancta tractare tribuatur. a Anſelm. lib. 7. cap. 22. al.<26. Tuo p. 8. cap. 295. Polyè.d. 2 tit.zt b deflet.) orig. al:pro ordinatione. d Afo. 8 e of Jorig- fe Berch aly::27. f rt. 2. cap. 12fs Polyc. lib.&. lit. 31. 8 akeni,| cateri co 1 cap: 1o Burch, l2..20; Polyc, L39 caput, TU É pari. ó, cap. 40s

De Fccleſtaſticarum perfinarum matrimonio č concubinatu,& fimilibus 111 Dus fi in hoc operė pofitis, aliquid 1 eflitati occurrat, quis fidelium de fua falute confidåt, ubi mini- {tros ipfos curationishumanæ tantå perfpexerit calami- tate vexari? Atque ideò neceſſariò removendi ſunt„ne quibuslibet, pro quibus Chriſtus eſt mortuus, ſcanda- jum generetur infirmis. Poſtremò, ſi corpore ſauciatum fortaſſis, aut debilem, nequaquam ſancta contingere lex a divina permifit; quantò magis doni cœleſtis di- ſpenſatores eſſe non convenit( quod eft deterius) men- te percuffos?: CG YVYE:g Qu temporé Baptifins uxorei habent, fi pofiea relgrosè vixerint, Clerici fieri non prohibentur. Item Innocentius Papa I.: Feleci Epiftopò Nu- cerino, epiſt.&. c.&. 3 Aici b, qui habentes uxores baptizati funt, ac fic ps fe inftituerunt, ut opinio cotum in. nullo vacil- Jet, ut aut Clericis jun&ti ſint, aut monaſteriis, ex quo baptizati ſunt, adhæſerint, ſi non concubinam, non pel- licem noverint, ſi in omnibus bonis operibus vigilave- rint, non prohibentur: hujufmodi ad'Clericatůs fortem aſſumi. 4 pPs. Cæterùm ante ſicſceptum ſacrum ordinem quoſcdlam legimus concubinam habmffè, quos tamen facri canones non rejici- unt, fi post facrum ordinem ab- ejus commiſtione ſeſè Immaculatos cuuſtodiunt. C. VII ꝙ De quodam Epiſcopo, qui ante ſui Ehiſcopat picem concubinam Unde Gregorius Ardre Tarentino Epiſcopo, lib. 2. epift. 44: five ci 83, < Abuiſſe e te concubinam, manifeſtà veritate com- H ıs pde qua etiam contraria eft quibufdam in- ed quia in rebus ambiguis abſolutum non conſcientiæ ele in facro ordine conftitutuse- Sacerdotii ho- modo præfumas e periculo dte miniftra- re,& Deo te,fine dubio, reddere rationem; fi hu- jus ſceleris conſcius in eo, quo es ordine„ celans verita- tem permanere vólueris. 1 Comperimus,] Sequebatur,& te illius criminis participatione n habere, que verba fant etiam in editione operum B. Greg imus com- eri entana. Verum ſublata funt, quonam abfunt dr ab aliu editionibus& à cateris collectoribus,& d loamme Diacono, lib. 3. num. 43. vita ejuſdem Gregorii: omninoq, ſenten- A tsar perturbant, — XXXIV. perfinarum immoderatam fami- ps liaritatem Ehiſcopum vatart oportet. -L g Etiam nfangumearum immode- ratam familiaritatem Epifiopum vi- DISTINCTIO I Omeſticarum qu tare oportet, Unde Nicolaus Papa ad Albinum e Archi- epift opum, Uorundam f relatione fidelium, noftris auribus AKintimatum eft, quòd Lanfr edus Epifcopus, qui& juvenis effe dicitur, venationi fit deditus: quod vitium plurimos etiam de Clericali catalogo, genere duntaxat Germanos,& Gallos irreyerenter implicat, Verùm ifte(fi ita eft, utaudivimus) meritò juvenis dicitur juvenilibus defideriis occupatus,nullà > qui juv za Ep 4 grayitate con- ſtringitur.&.Nam(ut beatus dicit Hieronymus b) ye- a Livit. 21. b Anfèilm....29 al.34.Ivo part.6. cap.gs, Pannorm. 95 . cåp. 45 c Burchard Ivo part 5. cap.3io. Polyc....39. d ce al. Alvinum. r à; i JiR Yy f £ Ivo part.s. cap.3s3. g nula finum gravitate.]Iyo h ad cap.5. Michea,& in Eſal. o. al. peric propriæ neceſſitatis natorem nunquam legi Decreti PrimaPars. 112 aus fangum,& nfrà, Nihilo- minùs autem de hoc Epifcopo relatum eft Apoftolatui noſtro, quòd cum quadam filia ſua immoderatam tene- at familiaritatem,& ob id mala fama ei orta ſit: pro qua re à ſanctitate tua, cæterisque Coëpiſcopis ſuis com- monitus atque correptus eſt, ſed nullatenus emendatus: quæ resin hoc maximè difplicet,& magis, ac magis de- teriorem de fe reddit opinionem, in quo beatitudinis tuæ,& cæterorum:Coëpifcoporum fuorum rationibus non obedit,& per inobedientiam in culpam protoplaſti relabitur. Oportet ergò fraternitatem tuam Synodale cum Epiſcopis,& ſuffraganeis tuis convocare Concilium, & hunc ſalutaribus eloquiis Epiſcopum convenire, atque illi paſtorali auctoritate præcipere, quatenus ab omni- um beſtiarum vel voluerum venatione penitus alienus exiftat; atque ab immoderata filiæ fux familiaritate fe- met omninò coërceat. Quòd fi parere contempferit,& tam pro venationis declinatione, quàm pro immodera- ta filiæ ſuæ comverſatione vitanda, vobis admonentibus obedire diſtulerit, à veſtro collegio excommunicatus abſcedat. Qudòd ſi in hoc contumax adhue apparuerit {à minifterio ceffare débebit. CIL- PALEA: C Ex Concilio 1 Aurelianenſi IV.) phia a, Presbyterum, aut Diaconum canës ad venandum aut accipitres, aut hujufmodi res habere non licet. Quod ſi quis talium perſonarum in hač vo- Iuptate ſæpius detentus fuerit, pus eſt, tribus menſibus ne 2 ſuſp Diaconus ve- rò ab omni offic I1$| Aurèlia Cleric. 1 ex cap? Burchardus,© Ivo part, ó. > X communione ſuſpendatur. enfi| Hac Palea 3 in Decretalsbus tit, de citatur ex Concilio Aureltanenſi, Cin Pannormia n Aurelianenſibius, v en. cap gua extant, non est inventa, 88. citant ex Meldenfi. Eadem entiaest m Agathenfi, cap. 5s.( quod etiam citat lvo p. jı c, 366,© p. 13:6530. y Cain Ebaunenſi, cap. 7. veroj 2$.A communione} In Decretaltbus legitur à commu- nione, fi Presbyter; duobus; fi Diaconus, ab omni officio {ufpendatur. Apud Burchardumest, fe à communione fi- {pendat, Presbyter duobus; Diaconus verò ab omni offi- cio& à communione fufpendatur: neque multò alster apud Ivonem, part. 6. C in Concilin Epaunenfi. C apud Ivonem part.s byter duobus mer s{e abftineat: Diaconus verò ab omni officio& c communione ceff Veram apud eundem Ivonem, patt.13. ex Concilio item Agathenſſ hoc morlo lægi- tur: fe à communione`abftineat d, Presbyter duobus athenſi aulem, endat; Pres- Se à communione menfibus fe abftineat; Diaconus veròab omni officio, vel communione ceffet. CIIL PALEA: O Mnibus e fervis Dei venationes,& fylvaticas vaga- ; f cum canibus,& ut accipitres, aut falcones habeant, interdicimus. ¶ Hac etiam Palea habetur eod. tit. de Clæric, ven. cap. 2, ube ex eodem Concilio Aurelianenſi citatur, quemadmodum& apud Burchardum,& Ivonem. Sententia iiflem penè verbi est m Synodo Francica făb Zacharia Papa, qua ir Concikorum tomis esb infèrta, é habetur lib. 5. capiti cap. 2.& manufèripta enam inter epiſtolas Zacharia, in codice ſabèe memorate monaſlerti Domi- nicanorum. 2 ps. Concubina autem hic ea intelligitur, qua ceſſantibus legalibus mfirumentis unta eñ, gr conjugals affellu adſci- a Extrà de Cleric. ven. cap.1. Burchard, lib. 2. cap. 213. Ivo part. s. cap.366.© part. 6, cap. 288. O part. 13. cap. 30. Pannorm, lib. 3. cap. 167. bal. voluntate ſapius detecgtus, al. vel. Extrà de Cleric, venat. cap. 2. Burchard. b2, cap, zi4, lvo part, 6, cap, 289, f al. fatigationes. d al, fufþendat. e Feitur, C

ufpendatur. main Decretastu sanenfii mP extant, } ant ex k quod ehian m3 Diſtinctio XxXXIV. ſcitur: hanc conjugem facit affe fus concubinam vero lex nominat, De hac dicitur in Concilio ToletanoT. c. 17. C IV€. 2y non habet uxorem, fed loco illins concubinam, à communione non Te- pellitur.> $,qui a non 1 habet uxorem,& pro uxore concubi- 1. habet, à communione non repellatur: tamen 4 ut unius mulieris, aut uxoris, aut concubinæ ſit conjun- &ione contentus. 1g is ui non] Integer Conciliicanon, gui apud Ivonem guogue O n Pannormta refertur, ef hic: Si quis habens uxo- rem fidelis c, concubinam habeat, non communicet, Caterum is, qui noi habet uxorem,& pro uxore concu- binam habet, à communione non repellatur: tamen d, ut unius mulieris, aut uxoris, aut concubinæ(ut ei pla- cuerit) ſi nctione contentus. Aliàas vivens abji ciatur, donec de d pœnitentiam revertatur. nua co etsam tempore permitteba- con Gue Vero omne conchbináru er. De quibus quid in legs a5 gentilium Imperatorum legatur, nihilopusestreferre.! Certe. lufi lla. 28..5.( ut est apud Iulianum antec Horem) quasdam concubinas coumparat quo- ns. Nor dammodouxoribus, gua fine dotalium tabularum fòlennitare du- dla fuerant. Ad quod c onculinatum genus referendum. esi, quod firibu B. Auguſtinus in lib. de bano canjugalt,& reſertur tnfià 32. ia erant larza: primum, ut g.., folet. In quibus ha mtergue effer fiintus: deinde fidas mutua j ad mortem in ea vtta conjunctione ma lorum abborr rendut fibr proponerent.„Et in bis quidem feribit B. Augufiinus, poffe aliguo mado dict, non audeat appel lare uxorem: quia non inter uenerant inſtrumenta dotalia,& alia, qua lure(iuri Canonico requirebantur, ut effet legitima Hu- xor: quod habetur in hradicta Nouella 15. 67 infrá 30, J5. c àliter. i túr, neque à procreatione nuptias. E commibium, quam ⁊uus ſic habita Itaqueh[madi mulieres, cym non effent uxores vocabaintur con- subine: fèd ob illa tria, ac pracipuè, quod inaffefumaritali per- tUr-Spfis. COMMUNICATE> bio lenniter duta. Et hèc est; quòd pro uxore,(7; leco uxoris habere nus ipfè ad- finem: capitis antecedentis am boncubinarum ad tempus adhabi- manere fl erant, permitteb cores minus inquamn nquam ſequenti c € t concubinam: Idg, Gra $. concubina. dicavit. tarum, etiamfi fioru procreandorum cauad haberentur, plane. sl- licitus erat concubinatus: quod aſſerit idem 5 dite. na iz nf'a ead. dr in eedem dib..de bona conj j2. guef. I EVL g De eodem, Irem Iſidorus de diſtantia e Novi& Veteris Tſtamenti. Hriſtiano f non dicam plurimas, fed nec duas ſimul habere licitum eſt, niſi unam tantùm, aut uxorem, aut certè loco uxoris{fi conjunx deeft) concubinam. C- yL PALEA. Ex dictis Auguſtini in ib. z, Homiliarum, Ho- mila 49.] dite g charifimi, membra Chrifti,& matris ca- licg Ecclefig filii. Quod dico compe bus, audiant pæœnitentes. Quọd dic dico& competentibus,& pœnitentibus. Audiant ca- techumeni, audiant omnes, omnes timeant, nemo con- temnat: ſit mihi in conſolationem veſter auditus, ne vobis ſit in teſtimonium dolor meus. Competentibus dico, fornicari vobis non licet: ſufficiant vobis uxores 2, audiat Deus, ſi vos ſurdi eſtis: audiant Angeli, fi vos con- & fi a Iuopart..cap. 64. Pann. lib..c. 49, b al tantùm. al. ſidelem d al. tantum. e al. conſonantia. f Iw part. 8..sõ. Pann..b. c. o. g Burch. l. 9. cap. V. Polye. lib. De Epifoporum matrimonio, coneubinatt,-$ O fimilibus. I 4 temnitis. Concubinas vobis habere non licet i habetis uxores,tamen non licet vobis habere concubi quas poſteà dimittatis,& ducatis uxores: tantò magis damnatio vobis erit, ſi volueritis habere uxores&t con- cubinas. 1Competentibus] Huc lcs uerba ſunt ex originali in Jhum ordinem reflituta, Qu: autem vocarentur competentes, de~ clarat B. Auguſtinus in ſermone ad competentes: atg intellegi eti- am poteſt ex eodem B. Auguſtino alibi,& eæ aliis. 2 Uxores,] In hac pracipue parte non fùnt relata propria verba B. Ausguſtimt; ſed nonnulla omiſſa, ac mutata. ita ſcribit: Sufficiant vobis uxores, aut nec uxoi binas vobis habere non licet Audiat Deus, ſi vos ſurdi eftis;audiant Angeli ejus, fi vos cotemnitis: concubinas vobis habere non licet: fi audiant competentes, quod di- co fidelibus, non habetis uxores, non licet vobis habere concubinas, quas pofteà ducatis uxores; quantò magis damnatio vobis erit, fi habere volueritis& concubinas, & uxores dimittatis. 3 pars. Cæoerum, ſi non talis concubina fuerit, ér atas ilius, de uο agetur, futuræ incontinentia ſüſpicionem auſerre dignoſcitur, apoſtolicd conceſlione ad ordinem Diaconatùs pro vehi poteft. C. VIIL Q Qu: post mortem uxoris habuerit de ancilla filios, Draconus fier: per- zmillitur. Vucle Pelagius Papa ſeribit Florentino a Epifcopo. non nas, Raternitatis tuæ ⁊clatione ſuſceptà, ejus latorem ſecundas quidem nuptias expertum non fuiſſe didi- cimus, caftitatem tamen eum e priori non fery aſſe conjugio deſignàſti. Et quamvis multa ſint, quæ in hu- juſmodi caſibus obſervari canonicæ jubeat ſublimita- tis 4 auctoritas: tamen quia defectus noſtrorum temporum;:quibus non folùm merita, ſed compora ipſa hominum defecerunt, diſtrictionis illius non patitur in omnibus manere eenſuram,& ætas iſtius, de quo agitur, futuræ incontinentiæ ſuſpicionem auferre dignoſcitur; ut ad Diaconatum poſſit provehi, temporum, ut dictum eſt, conde entes defectui, conceſſiſſe nos noveris.& inffd. ¶ Micenam e verò ancillam ejus, de qua fe poft tranſitum uxoris filios habere confeſſus eſt, jubemus, ut tuà diſpoſitione cuiquam monaſterio continentiam pro- feſſura tradatur 1 1 JFTradatur Aud Anſelmum ſequitur: ut melio- ri ſorte, ad quod promovetur officium, ſub bonæ poſſit famg merito miniftrare, nec aliqua opinionis ejus ma- culandæ relinguatur-occafio: negue multo aliter in Polya carpo, oe difpenfatione miſericordiæ: cæterũm ex rigore diſciplinæ intelligitur illud Aurelianenfis 2 Concilii. 2 Q Aurelianenfis|] Hac ad verbum habentur in Concile Gerundenſi, cap. 8. C. VIII. g Nsnadmittatur ad Clerum, gui prater uxorem aliam cogno- vertit, 8¹ quis f de Laicis poſt uxorem, aliam cujuſcunq; con- ditionis cognoverit mulietem, in Clericum nullate- nus admittatur. 4 Pars. Quod ergo de pellice, drmeretrice apud Gregorium, G Innocentium feribitur propter Jþem futura insontinentia conſtitu- tum creditur: quia-difficrlè continentiam fervat, gui fè zllscità concubitu macularenon metutt, Vel g prohrbetur ordinars, gué pellscem, vel meretricem cogno vit marisali aſſectuʒ vel quia cor- rupta florem virginitatis amiſerit; vel quia meretricari non dea finit, licet in uxorem ducatur. Utrumg, enim impedimentum cuilibet praftat, quo minusad facros ordines pertingere valeat. à al. Florentia. bAnſel. l. 2. c. Cb. al. 23. Polhc..2. tit. I. al. cum. d al. ſubtilitats. e al. Mieinam. f Burch, E. lit.9. Iuo part. 8. c. 153, Banm b 6, c. 4. uub. 2. c. 3õ. Ivo p..c.). gal.Et. E

nio, concu- tu,& fimilibus. C FA g. Qui i virginem non duxituxor orem, ad ſa- cros ordines non accedat, Vnde Hilarius Pa imis e, ne ad facros erdi- antè præſcriptum eſt) i qui uxo$ xit, aſpiret. be. Biıgamius, vel pænitens corpore Vitta» A83, CUTI& vel conditio- niobnoxius, Clericis non fst. Nem Gregorius urbis Romanæ Præſul Squulati d Ehiſc. lib. 2. epiſt. 26. ne unquam illicitas ordinationes fa- um, aut qui virginem non eſt ſorti- rantem literas, vel in qualibet par- Lpœnitentiæ f vel curie aut zium,ad acros ordines permit fed a quos hujuſmodi reperexis, non a S 0 5 5 a dere: aS promovere C. XI Non fiat Sarerdos, cujus uxorem evidenter conſtat adulterium admtſiſſo. mo commififle, cùm effet e mprobatum, hic ad mini ſticum non poteft. Quòd fiin ; ravit, dato repudio di- mittere eam debet. Si vero ret e ejus confortium ye- Iit, non poteſt ſuſcepto miniſterio perfrui. C. XII. ¶ De eoden Itema ex Conc rtini Tapa 5 uxor in adulter it deprehenſa, hi terium Eccl im nullo modo a ( nationem alicujus eam. Si autem cu Laicus ſterium Eccl Clericatu jam Haitic erici uxor m ipla vg- s non fnt for~ Sed quaritur, ſi quis ante laptiſma viduam duxerit uxorem, an propterea fft prohiben- dus à ſacrisordimibus C. XIII. 9 Qui ante baptifna, fiu posk baptif> ma viduam a taturad Clerum, De his ita ſcribit Innocentius P. homagenh E Ror nomagenfi Ep F qut virg is ordinibus prohibentur, it uxorem, non adanit- pa Viélricio Tit Uxorer Um, nona tur excluſus. ttuntur, non acce l q Quod fin 3 e ba aprio duct oc de Epifcopo& Pres- ed etiam FatresinCon 1, lvo part. 8, c. 288.$ ai ea e. a Eip. h Apud Martinum PAARE jus Larcs:| orz, k J 3 cſusdem epiſt. Eemnter pænit entem, g 28. ihid Ivo part. 6. c. m Tvop. l. c. 2p. Pann. lis. c. G. centia t erint, licet ex[þonfalt tem J 297. Pannorm. I. 6. c. 6o c a nde, abfùnt ab al Brach, I cap. 6.| Concil. Teletan.t. capa f «| Polyc, lib, g. tit. 32. g sl. minifertis Decreti Prima Pars. n6 cilii a Nicæni tractatu addidiffe,neque Clericum quen- quam debere effe, qui fecunda conjagia fortitus fit. f pars Similiter etiam viduarum maritè, vel ancillarum, vel meretricum, unt. C. XV. ꝙ Spedlaculispublicis mancipatam, vel ejectam, uel ancillam ducens uοrem, Diaconus non fiat. Vnde in canonibus Apoftolorum, c. 14. legitur, 8¹ quis viduam, aut ejectam acceperit, aut meretti cem, aut ancillam, vel aliquam de iis, que pub ſpectaculis mancipanturʒ non poteſt eſſe Epiſcopus, aus Presbyter, aut Piaconus, aut ex eorum numero, qui mi. niſterio ſacro deſerviunt. C. XVI. g SQuæ ſit vidua, vel ejecta, vel mere. x aten fit vidua, c ronymus epzfi.128. ad Fabzolam de vefe Sa- cerdotali oſtendit, dicens. Yo ua 4 eft, cujus maritus eſt mortuus. Ejecta eſt, quæ marito vivente projicitur. Meretrix, quæ multo 6 ps. ta vel meretrix, Hie- rum libidini patet. Pars. Sed poſted temporum deſectui condeſcendens Papa Martinus, zu minoribus ordiuibus eos conſti gular prafigendo, c dicens, .. XVII. ꝙ Inter Lectores, vel tetur Subdiaconus, ſecundam d uKoemn. undam uxorem du res velOſtiarios habeatur, ita ut Apoſtolum noꝶ ermifit, non te ſtiarꝛos debu I d Subdiaconus fec Lecto legat. Neceſßitate tamen exigente bigamus ufgue S} promoveri, C. XVIII conus, jJi neceſſitas exigat, fi ‘Unde MartinusPa f Ector, ſi viduam alterius -Aratu permane ad Subdiaconatum uxorem, Subdig- i potest, O Viduam ducens t, in Lego- s fit, Sub» & fi biga- n propria conjugta probibentur, interdi. vꝛis intereſſe vsis Pnesbytere in- Vnde in Ag: esbyteri j f up P. 39. legitar. i, vel deinceps, qui- tr, etiam ali his cœtibus miſce- „aut obſcœnẽ la canta us corporum che saut obtutus facris my ſpectaculoru Iı§ Licenti n, modò, quane- plaribus Gratinsi>, aut dem reperitur) ha- ſolenne fadus nu- a ſuerit. Cæterum, tate ab alterutro divifi j für ellata, non tamen post more , etiamfi in propria fe Audta, uxor fit d cum eo velata, vidus $} appekaturznec eX ejts copula a facris ordinibu⸗ aliquis prohibe- ] orig b Ivopart.8. cap. Hac verba, non regulam pref- quot exemplaribus. d„Apud Martinum .44., Ex Consett, Toletano t. capy,© Ihid. c43, EX Burch, l, 2,€. 134. Ivo p. 6. tap. 209. a al. Concil Nicani traf C, XX.

Mere fst con fi thi per l Ofsarsos debia 117 C. XX. 9 Qu cum alio velatam, non tamen ilisnuptam uxorem duxit, Sacerdos fiers non prohibetur. Unde Pelagius Papa ſcribit. Alentino à Clerico, cui mulie cum alioantè yelata, non tam i fed virgo permanens, poft mor- tem cur rat ſponſa b, eonjugali eſt em à ſociata, t velamen accepit, nullum in promovendo RR obftaculum: quia nihil eft T tumad hunc articulum pertinet) quodei de cano- nicis obviet inftitutis. DISTINCTIO Quibus ordinibus bigami Prohibeantur, G nirum reputentur bigame, gui ante XXXV. pri[mam habuerunt unam, poit bap tifinuža alteram, LẸrtire uxores in facris ordinibus confiituti éns hre viten monſtratum EE illa Apoſtoleca d, ut ſit ſo brius, nolentu quod ex guéloritate Veteris Teſtamenti entroduclum est. TA€ enm templi prohibentur vinum Q ficeram babere, ne ebrietats graventur corda eorum, multorum au sr autem in deſcrib qur ordinandus eSF, NON V1- dy ut fèenfus-eonum ui- geat femper,© tenuis fit, vel gura venter mero fhiumat in libidinem. Unde Noe f in ebrietate nudauit ſemora; Loth antem, quem Sodoma non vscit, uina vicerunt. g Quòd g tamen h vinolentus effe prok zbetur, non femel i fd frequenter Sunati plets deber intellige, C. I. Q Diaconus, Presbyter„ir Epifiopus<e- aftuans:facilè de- brietati i aleg deſer vtontes, niſi deſfe- rint, deponantur. Hinc ettam in canonibus Apoſtoloru m, Cav. O p. legitur. E aut Presbyter, aut Diaconus, aleg atque ebrietati deſerviens, aut deſinat, aut cer tur i. Suddiaconus, aut Lector, au ens, aut deſinat, etiam Laicus. Cik damne- Cantor fimilia faci- aut communione privetur k, Similiter Eſus carnium,& vini potus, post dilu- mum concef: pos Chrifii Fem Hier onymus 120.1. contra Io Vinianuem. BIexordio conditionis humanæ nec carnibus veſce- nur, nec dabamus repudium, nec præputia nobis er ipieba ntur in ſignum. Hoc curſu ad di vium uſque pervenimus. Poſt diluvium autem cum dilatione Legis, quam implere nullus potuit, carnes ingee funt ad ve- ſeen dum,& repudia conceſſa duritiæ,& cultellus circum- ciſioi e tus, quali Dei manus plùs in nobi i fe ek. Potquamat em Chriftus venitin finete mporum,& Q revolvit ad A,& extremitatem re- traxit ad principiũ, nec repudium nobis dare permit titur, nec circumcidimur, nec comedimus carnes, di- cente& poſtolo o:[Bo inumn$$ vinum non bibere,€ carnes non comedere.) Vinum emm cum carnibus} poft diluvium» dedicatum ef. C. HL Allienum ect᷑ à ſa piente patationibus é S vacaré. Idem lib. æ. contra Iodintanum. Uxurioſa res vinum,& tumultuoſa ebrietaszomnis, qui cum his miſcetur, non erit ſapiens. a Simile 27.2e guad autem,§ item fi[pon]a. Ivo part5..113. b alfponfi. c salonini d 3C in giff. ad eum locum habentur hacomnra exHler. epiſt. 3. Levit. 10f. eãd. c. venter. f Gen. 9.& tg. h al, anem, i Fe id F, deponatur, k terlinearis. i. Tim.3. communio- ne priventur, 1° Burch..r4..s. Poly?. lib..tit.18. lw part3. sap.73. Pannorm lib, zcap.73 0. Rab. de pæn. c Matth. 19. n Afi, Galja o Romig Diſtinctio XXXV. IV. g ignommofum eSt Sacerdoti afine- re delictis, epulis, atque lafci- miis, Idem ım Michaani ad c. 2. Ocleſiæ principes, qui deliciis affluunt,& inter epu- We a civias ES fervare fe uean 7 op. era RS i funt, Evai o um 4 lege: in in tene· EA ETA,"h mi e E fri r dentium. AN quo ejiciend bras Ir frum pauperum at tque eſurientem, poribus? jejuniorumque doctrinam bucca mentiague ora proferre? Siin Apoftolorum lacon fu non folùm fermonem corum imitemur, fed cony nem quoque,& abſtinentiam amplectamur. ¶ De eodem. PALE RA. Idem ad Oceanum, epiſt.&. yne c mero æftuans citò deſpun Ubi ebrietas, ibi libido dominatu: C. VI. De eodlem. PALE A. [Idem ad Nepetianum, de vita Clericorum.) Inolentum à Sacerdotem& Apoſtolus damnat,& ve- tus e lex prohibet. Sacerdotes qui miniſtrant/ in templo Dei, prohibentur vinum,& ſiceram bibere, ne in crapula& ebrietate aggraventur corda corum Sicera Hebræo fermone omnispotionuncupatur, qux inel repetet- G. 4 Quicquid inebriat,& ſtatum mer evertit, fuge fimiliter ut vinum.[Aee ait A pptol 1Sa h znebriarı vino, iñ quo est inxuria,|& fupr. i ¶ Qui al- tario deſerviunt, vinum& ſiceram non bibant. Sponſa Chriſti Vinum fugiat ut venenum. Vinum& ebrietas incendium ef 1g Sponfa Chi ifti] In epiftola ad Euftoshium fic'habe Hoc primàm moneo, hocobteftor, ut fpon faChrifi num fugiat pro veneno.& paulò post: vinum:& adole tia duplex eſt incendium Wluptatis. VIL Deeodem. Item Proſper de vita contemplattua, lsb. 2 Uxuriam facit,& nutrit vini percep tura. C. YIII. io nimia non na- y In Paradifo abflinentea, post Paradi~ Jum edendi lafirvra incepit Item Ambroſiu. de Elia,& capp. C Se Exto die beſtiæ ſunt creatæ,& cum beft Si poteftas eft,& uf ùse fcarum. Ubi c epit, ibi finis fatus eft mundi: ibi& cœpit fua incrementa ne. fcire, ubi? cœperunt divina opera circa eum feriari Qua——9— um pE a p H mun eden an non effe novum n, prii conſtituit de jejunio.& f. J Eouſque cari noverat, ut adhuc orta non effet, prævaricatio. Indicti ım jejunium abſtin mino Deo: præv aricatio legis à D bum, latebra poft cibum: c cognitio infi virtus firmitatis in jejunio. Ó infia. erpens gulæ perſuadet, Dominus jepe decernit. taque g gula de Paradifo regnantem expulit; abftinentia ad Paradifùm a Maichag 2. DE n Ra. ron. in epiſtola ad Iitum, adl cap. 1. d in spiflola ad Oceantam. eLevit. lo. Num.s. f Ta deſer viunt,] orig. g. Ad Neporianum, h Ephef. P E E Euflochiam, e epiſtol 22. K ubi] orig- I ibilor fupra initiò diff. F

De Eßiſcnperum peritia& ignorantia, c quarum 119 literarum eos oporteat 4 peros, Decreti Prima Pars. 120 revocavit erran tem. CJ. a. q mani ignorabatur ebrieta vit: dedit naturam, ſed i ignoravi vii nobis ſuadet ſobrietatem. Noë. Ubi fuum ad remedium € Mfoncba onean ueni t potentiam. nperavit: inveniretur, Non xigere. ebrietas non fuiffet Ol repferat quidem jam frat prælat ionis invidia, manebat tamen adi huc paterng P io generis hu- : primus SN oë vineam planta- Itaque um nec fuo pepe ercit auctori.& F. 4 Sed illius ebrietas Semel enim inebriatus eft umebrietatis agnovit, jumentum b non effudit ad vitium. omnibus in- nemo ſciebat à conſorte naturæ ſi eſſet hodie ſervitus, ſi rnæ giter annulis erant inſerti, ut cùm arca effet portanda, nulla fieret ftipendiis eruditus, nequaquam ad fummum Ecdefig Sacerdotium afpirare præfumat;& non ſolùm in eo am- bitio inefficax habeatur, verùm etiam ordinatores ejus careant co ordine, quem fine ordine contra præcepta Patrum crediderant præſumendum. cce, quod facrarum literarum oportet Epifiopum habere peria tiam: unde in Veters Teflamento à inter catera ornamenta Pone tifex rationále ferebat in par in quo/ ſerihebatur manifeſt ficis maneha debet efè tes b, quibus arca porian ju- Ó veritas: Veritatis, g Hinc ettam već mora de intromittendis vectilus: quia prædicatores, per quos Ee- tis reverentia, Læfa pietas eft,dum ridetur ebrietas. Non| cleffa cercumfertun, ſacris literis femper debent infiftere, ne tune illis itaque ſolis nocent vina, quos tentant; ſed& illis am ulenta ebriorum m aembr ra nu- plius, quorum oculis te , dantur. verint mitar €| Fuit itaque tionis partus conviv ſed rum& lac etiam Angelis hoſpitibus exhibebat dominu ım, mundi agnofcebat auctorem. exhibere non poterat. Sed ređ&tè illic deerat n peccati, ubi remiſſio peccator tiavit eum Joannes e, non ma num. C i incen € At non Ab cans panem, negu ritum annuntia æſtare ſe d et alienum. nta diebus a communtone abffta neat Clericus, guem ebrium fi wiffe oE Item ex Concilio Agathenfi, cap.4t. brietas, quæ Itaque eum ebriun dierum ſpatio à comm aut co nione ſtatuimus ſub porali ſubdendum ſi immolabat vitulum 31 Vinum ergo „ab omni vitiorum e omnium| fimp quem novendum, q Hine elia io alios debeant decere. quarant difèere, CAM ex o am David c pie ex gratia Spiritits San h donum fiientig pere cepit,& pofiea admimfirationem regni affecutms et. E Salie -| mon d quoque non divitias non lo ng pora hujus vita,fed fän q Hinc etiam Dominus Ritutt eum figa per genten,&[Ecce dedi verba mea in ore tuo, ecce conftitui te hodie fuper gentes,& fuper regna.} g Hincetram Malachias f art:[Labia Sacer- dotis cuſtodient ſcientiam,& legem requirent de ore mini exercituum eſt.] ¶ Hinc ettam zs in medio doctorum ſedit, audiens illos& e. pradicare cæpit: quia prins qug, diſcere,& q Hiet zara Salomon tem, pientiama Deo petiit, Cimpetra Pepin verba fuain ore Prop dicens ad F regna, remiam€ ejus,quia Angelus I Salvat nofter yga apr: sum ufurpare debet. prin h ait, ¶ am is tacendi] ea i mpus loguem di,| qura verstas prius tacendo difistur,© endo pradi. catur. S Fideo Dominus ait tk% gein eoi ¶ Hinc etiam prins Apoftoli de eos ad pradicandum mifit,d l:(Efote ergò prudentes, ficut ferpentés,& lices, ficut columbae.) Sre etsam pošt Reſurrectionem pritis - poflea dixit m euz Vnde, cum n de quin- 2 prins panes át tÉ Òcriptur n mundum univerfum, e millia hominum t 40 quinq demum turlu DISTINCTIO AXXVL 3 Portet etiam ordinandum xudentem. Qu ps contra eos notandum, gut fab nomine fimplicttatis ex cufant finltitiam Sacerdo tem Epifèopum-o m literarum periti, ve- ram etiam m tione h, G L re vitiati Clerum. apæ ad Ebiſcopos per Lu- 2, 18. Ó 19. rte corporis y nat ad Clerica Unde in Lliteratos i, imminutos, nu promoyere 3 0 itiatos, v nihil Deo prorſus offerri est er udilus. nem Zozimus Papa ehiſt. ad Ifichium Epi 73 Sania um, Prudentem g au- f El tůs ordinem rens-facris non poteft efl prins lifferenda y per eostan- ſidelibus difpenfavit, Q Hinc& Petrus, cum rellori- a firiberet,ait o:( Parati effe debetis reddere ra- i poſcenti vos ſatisfactionem de ea fide& quæ in vobis eſt.) Q Hinc etram Paulus p firibensad theum att hortationi,& doctri- qubd non ſiſlficet niſi addatur ſcientia (Attende lectioni, en quibus omnibus liq; igitur, $ converfatio, i7 morun iná, e Sacerdot rı tabernaculum y prius la vabantur in labre oy fès ex[þeculis mulierum. ¶Hlinc etiam in Canticis Canticorum r oculi, per quos Pralati Ecclefia intelliguntur, afämilantur columbu, gua refident juxta ftuenta pleniſiima. uod 160. guoa] C. III. 9 Sacerdotis eſi legis ſcientiam halereznon Vellis, ſed orationibus vacare. Hinc etsam Hicronymus 1 in Levit. t Pontifex non tam vocabulo efle, quàm- to, imitetur Moyſen, imitetur Aaron. Quid e- a dicitur f de eis? quòd non cedunt de taberna- ini, Erat ergò Moy 1 adefinenter in taberna- Ii Eccleſiaſtic a i f z ea Reelefi o aitciplinis per ordinem non| culo Domini. Qupd autem opus e us eratꝰ ut aut à Deo a>& temporum approbatione divinis| aliquid difceret, aut ipfe populum doceret. Hæc duo funt REEE ex| Re „na; f vVera lectio. c Gen, j a Exod,28.eX interpret b,© 2Regumsa Burch..14..11, Ivo par. d 3 m3. e Hieren. n E Ma 2. nſatione. i Bur Luca 2. h Ilid. K Apoc. 22. 1 Matth.10. ATE e k Levit. 22. 1 Iid. m Marci 16. n Matthi. o Petri P 1 hım.4s S kajf. D z~ b mM. diſtup.cd. Anſelm..C. cap. 28. Iuo partq.cap. los. Q Exed d x Cants Í Levits. Ponti Famnliaé alu ml aa detr (h

die ſuperge fau. biad requirent ct et) q edit, audien ficut ferp $ Refur gs oculi bh, gh' 121 Diſtinckio XXXVII. De Epifcoporum peritia& ignorantia,& qua- Pontificis opera, ut, aut à Deo diſcat legendo Scriptu- ras divinas,& ſæpius meditando; aut populum doceat. Sed illa doceat, quæ à Deo ipſe didicerit, non ex proprio corde, vel humano ſenſu, ſed quæ Spiritus Sanctus do- cet. Eſt& aliud opus, quod facit Moyſes: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos, Sed quid a facit? orat,& donec ille orat, vincit populus ejus: ſi relaxave- rit,& demiferit b manus, populus ejus vincitur,& fu- gatur. Oret ergò-ê Sacerdos Eccleſiæ indeſinenter, ut vincat populus„qui ſub ipſo eſt, hoſtes inviſibiles Ama- lechitas, qui funt dæmones impugnantes eos, qui volunt piè vivere in Chrifto. 1 Q Hieronymus) Gratur:ex B. Hieronymo,& extat in Homilia 6, Origenis in Levitisum: quas quidem Homilias cum alii multis B, Hieronymus Latinas fecit, fèd ita, ut noxia gua- que detruncârit, utiliatranfinlerite Quod ipfimet ad Theophilum epift. 62. ad Vigilantium epiſt. 75.€ in.Prologo lib..1n Michaam profefus e. Ac fequenter Gratianus ea, qua ſunt Origenis, Hieronymi nomine citat, uel quea pracipui Eccleſia doctoris audtori- tas majus pondas habet, vel quia Hieronymus eosquo diclum est, modo illa vertendo, penè fua fecerat, DISTINCTIO XXXVII. 1 Ed quæritur, an Jècularibus literis oporteat eos efè eru- ps ditos} De his ita fèribiturin Concilio Garthagin. IV. cap.tó. C. I. G Libros Gentilium non legat Epifcopus. Eoi c Gentilium libros non legat: hæreticorum autem, pro neceſſitate, aut tempore. C: IŁ F Reprehenduntur Sacerdotes, qui omi fu Evangeliis Comædias legunt. liem Hieronymus ad Damaſum Papam de filio prodigo, epiſt. iꝶb. Acerdotes d Dei omiſſis Evangeliis& Prophetis, vi- demus Comoœdias legere, amatoria Bucolicorum ver- fuum verba canere, Virgilium tenere e,& id quod in Pueris neceſſitatis eſt, crimen in ſe facere voluptatis, C. III. 9 In vanttate& obſcuritate ſensil ambulant, qui ſecularilus diſciplinis occupantur. Idem ad cap.4. epiſt. ad Eoheſios, lib. 2. comment, Onne vobis videtur in f wanitate fensås,& obfcu- ritate mentis ingredi, qui diebus ac nođ&tibus in Dia- lectica arte sorquetur? qui Phyficus perſcrutator oculos trans cœlum levat,& ultra profundum terrarum,& a- byſſi g, in quoddam inane demergitur? qui Jambum fe- rit 1 è quitantam 4 metrorum fylvam in fyo ſtudioſus corde diftinguit,& congerit?&(utad alteram partem tranfeam) qui divitias per fas& nefas quærit? qui adu- latur Regibus, hæreditates captat alienas,& opes congre- gat, quas in momento, cuĩ ſit relicturus, ignorat? 1$| Ferit] Antea legebatur, Jambum fervet. In origina- li autem impreſſo eſt, Jambum ſtruit. Emendatum verò eS eæ antiquo Gratiani exemplar, Narr Terentianus de Iambo fa firibit: Jambus ipfe fex enim locis manet, Et inde nomen inditum eft fenario; Sed ter feritur; hinc trimettus dicitur, Scandendo binos quod pedes conjungimus. Ae de iudem ſenariis Ifidoras lib.s, Etymolog. cap.38. ast: hos Græci, quia geminos feriunt ,trimetros dicunt. vel ſeculart ſapientid abultitur, vino inebria- tur& ficerd. Idem kb.g. ad cap. 28. Eſaia. ye inebriantur, quando Scripturas ſanctas malè in- telligunt, atque pervertunt: ſicerà, quando ſeculari abutuntur ſapientià& Dialecticorũ tendiculis, quæ non tam vincula a funt appellanda, quàm phantaſmata, id et, umbræ quædam,& imagines, quæ citò pereunt, at- que ſolvuntur. Idem b.€ Secundùm tropologiam Prens doprophetas eos debemus accipere, qui aliter Scriptura- rum verba accipiunt,quàm Spiritus San&tus fonat: 8 Di- vinos cos, qui conjeturâ mentis fu inċerta futuro- rum quafi vera pronuntiant, abſque divinorum auctori- tate verborum. Idem c.. Quicunque Scripturas non ita intelligit, ut rei véritas habet, uvam acerbam comedit. C. V.@ Reprehenduntur Epiftopi, gui filios ſuos ſecularibus erudiunt li- teris. Idem%.3. ad cap. 6. epift. ad Ephef: per d Epifcopi, atque Presbyteri ,qui filios fuos ſecularibus literis erudiunt,& faciunt illos Comœ- dias legere, ꝑ& Mimorum turpia fcripta cantare, de Eccles ſiaſticis forſitan ſumptibus eruditos. Et quod in corbo- nam pro peccato virgo, vel vidua, vel totam ſubſtantiam fuam effundens quilibet pauper obtulerat, hoc in Calen- dariam ſtrenam,& Saturnalitiam ſportulam,& Miner- vale munus Grammaticus,& Orator; aut in ſumptus domeſticos, templi ſtipes, aut in ſordida ſcorta convertit. Heli e Sacerdos ipſe ſanctus fuit: fed quia filios fuos non erudivit in omni difciplina& corre&tione, fupinùs ceci- dit,& mortuus ef. C. VI. PALEA. ltem ex reſponſione Hadriani 1 Tapæ ad Caro- lum, cap. 49.) Mnem f vim venenorum g fuorum in Dialeđtica difputatione conftituunt hæretici, quæ, Philofo- phorum fententiâ,-definitur non adftruendi vim habe- re, ſed ſtudium deſtruendi. Sed non in Dialectica com- placuit Deo ſalvum facere populum ſuum. Regnum enim Dei in ſimplicitate fidei eſt, non in contentione ſermonis. 1 J Hadriani) Hoc caput anted tribuebatur Urbano. Sed estin fèripto Hadrrani de maginibus ad Carolum magnum,.æ9. é inde emendatum est. Eadem verò habentur apud B. Ambra- fium lib.1. de fide ad Gratsanum Irper.cap.3. C. VIL 9 B. Hieronymus ab Angelo verbe- ratur, quia Ciceronis libros ie- gebat. Irem Rabanus de preffuris Eccleffafticis, Egimus b de beato Hieronymo, quòd cùm libros Loe Ciceronis, ab Angelo eft correptus, eò quòd vir Chriftianus Paganorum figmentis intenderet. Hinc etiam filius ille prodigus in Evangelió ì reprehen- ditur, qui de filıqui, quas porci manducabant, ventrem faun replere cupiebat.@ Hinc etiam Origenes 1 cyniphes é ranas, quibus tii ſunt percuſi, vanam Dialectico- rum garrulstatem, C fophiflica argumenta intelligit, Ex quibus ommbus colligitur, quod non esk ab Eccleſfaſticis fè- cularium literarum quærenda peritta. Sed contrà legitur, guòd Moyfès k& Daniel l omni fiientid AEgyptiorum& Chal- daorum eruditi fuerunt. Legitur m etsam, quod pracepit Do- à Eæod.iy. b al. dimiſerit. Anſclm. lib.y. cap:202, Burch. ltb,t..95, lus part..cap.160; O part.s, cap.t97. Pann. dib:2. caß. ño. Polyc. lib. A. tit.yꝛ. d Ivo Hart. æ..ioꝛ. Pann. l2: c13, € al. tenrem manibus, F Ephefig. g al. alyfa quoddam anmanedemergit, h al tantam,: à al. tendicula. b Hier. liꝶ. ad c. ag ler. c Hier..6. conga ment. ad.31. ler. d Ivo p. æ..tos. 1. Keg. 2. f Iue --.229. gal. inventorum. h Enx Hieron. ad Euſtochium de cuſtod.varg. Lun p.&.c. dꝗ. Pann..⁊..igꝛ. i Lucus, k AA. Dan.t. m Exod gean E 3 rum literarum cos oporteat effe peritos. 122 | C. IV.@ Qui Scripturas facras malè intelligit,

De Epiſcoporum peritia& ignorantia,& qua 123 literarum eos oportẽ⸗at eſſe pexitos. ——-¼-—k minis fils Ifrael, ut expoliarent«Ægyptios auro& anrgento, emoraliter anſtruens, ut five aurum fapientia, five argentum C- loquentia apud Pottas invenerimus, tH uſum ſalutiferæ eruditionis g In Levilico a etiam premittas 2 mellis, id eſt, dulcetdinem humana eloquentiæ, Dommjubemur offerre. G Ma- gi b quog tria munera obtulerunt Domino, in quibus nalli tres partes Philofaphia volunt antellig. Deniq,(ut in expofitzone Pfalserii 3 Cafäodorusteflatur) omnis ſplandon Rhetorica eloquen zia, omnis mod us Poctica locutionis, qualibet varietas decora pro punciationis à divinis Scripturis fumpft exordium. G Hanc é Ambrofius ait faper epifkol. Colofenfium: Omnis ratio{cien tiz fapernæ, vel terreng creaturæ, inco eft, qui eft caput eosum& auctor: ut qui hunc novit, nihilultrà quærat, quia hic eſt perfecta virtus& ſapientia; quicquid alibi quxritur, hic perfectè invenitur. In Daniele& Salomone oſlendit inſidelibus ſe totius auctorem ſapientiæ. Quod a non legunt in Evangeliis,& ſmodi: TLertamus. inſideles non putant, qui Prophetis Aſtrologiam, Geometriam,& alia huſuſ quæ ĩdeò de &a funtà noftris, quia nihi valent ad ſa- lutem, ſed mittunt in errorem,& dum his ſtudent, curam \imæ non habent. Qui verò Chriftum novit,thefaurum piẽtiæ& ſcientiæ invenit: quia id novit, quod utile eſt. ? 4] Origenes} In Homil.-ad cap. 7 Exodi, ranas quidem comparat Poetis; eyniphes autem Dialeélicis, 2 Primitias] Levitici c. 2. prohibetur fermentum as mel wzo D anis Yrtmitia tamen eorum jubentur of- Vhs in glofa ordinaria mel adolers in facr: Jerri, fèt non fùper altare imponi. exponatur Gentiliseloquentia, ab Hyech autem, Faganorum doftrina, ca tionem B. Apofloli Pauls poffunt Deo efferri. 3 Q Caffiodorus] I» prologo Pfalterii,. iñ.&ſequenti, mul ti vurbis Caſftodorus divina Scriptuna eloquentiam emplicat, é t. Sed qua affert in principio explanationis Pfäl. 6; val- hrimitiæ ad im commen dè vide: guenuncr ntur, convene. f broñus J, Ex B. Ambrofi principto expofitionis c. 2. d eH f 7 ti aiok fs y hi epift.ad Colof.has fummatim colea funt, referuntur gin glo j dinaria, O ab A verbu, Grati imo ad idem caput fecundum, cujus Anfèlmi ere fùnt ſimilia. "acmop G Non prohrbeantur Clericifëculares liste- ras legere. C. VIII. Fsne estam Beda ib, 2. Regum, c. p. in Samuelis alle- £ peſibionabus. Urbat e acumen legentium,& deficere cogit, qui sà legendis fecularibus literis omnimodò æſti mat prohibendos: in quibus 4 f} qua inventa fant uti- lia, quafi fua fumere licet. Alioquin nec Moyfes,& Da- niel fapientiâ,vel literis Ægyptiorum paterentur erudiri, quorum tæmen ſuperſtition Er delicias korre- bant. Nec ipſe Magifter g iquot verfus Poëta- zum fuis vel fcriptis indidifi D en 4l al gi prohibentur, gua tam rationabiliter le- genda probantur? Sed feculares lr ptatem, Poetarum figmentis, E& verborum o vero ad eruditionem æas addiſeunt, ut 4 i deteſtentur,& utili- as qmdam legunt ad volu- atul deleclati: quidam ores Gentium legenda qué n ei mvenerint, ad ufum ſacra eruditio- ant. n ny devote Conv )r E i pa Vnde B. gortus e quendam Ebꝛſcopum non reprehen- it„b j a:~ A s 7 — quia em didicerat, èd quia contra Epifèopale officium pro le~ tone Evangelica Grammaticam populo exponebat, C. IX. Tales laudabiliter fèculares literas addi- o G Seculares litera legenda fant, ne ignorentur. Finc etiam Ambrofius Heribit ſuper Lucam, in eæpla- narione Proamii. a Levit. 2. b Mart. 2. Rab. ad humc locum Matt. c Ivo $.85. Pann,...133, d al. quibus ululibet inbenta stila.) € hgregepif gi anf. só, diſt.c. søm muia, y d um Decreti Prima Pars. L s 4 aliqua, ne negligantur 1; legimus, ne ignoremus:legimus, non ut tencamus, ſed ut repu- g diemus. 7 4| Neg (in uno Gratian 124 santur:] Sic etram in Pannormia, ſod imoriginali, manuſcr. ne legantur. Tbr emm agitur de evangelis. Sed nonest mutatum ob glofjam. Gik g Grammatica legenda est, ut per eam fa- cra Scriptura intelligantur- Trem Hieronymus ad cap.+. epfiole ad Titum. S! b quisartem Grammaticam noverit, vel Dialecti- cam, utratione loquendi habeat,& inter fal- ſa& vera dijudicet, non improbamus 1. Q Geometria quoque,& Arithmetica,& Muſica habent in ſua ſcien- (ia veritatem: ſed non eſt ſcientia illa, ſcientia pietatis. Scientia pietatis eſt, nôſſe Legem, intelligere Prophetas, Evangelio credere, Apoftolos non ignorare,$ Gramma- ticorum 2 autem ¢ do&trina etiam poteft proficere ad a fi icres ufus affinipta. 1§ Non improbamus.} Abfunt ifia dua vocesab origi- ali. Exponensenem B; Hieronymus verba ilia ex principio epiſtola ad Iitum,& cognitionem veritatis, qua eſt juxta pietatem, ila ſeripſit: Eſt planè veritas, quæ non habet pietatem:& ſi quis Grammaticam,&c. 2 Q Grammaticorum J Hec non funt B. Hieronymi fed If- dors lib. 3. de fummo bono; 6. 13, ex guo citat Ivo C Xl g Exemplo Dansżli probatur, non effe peccatum, fècularibus literi eru- diri. Irem Hieronymus incap. 1, Danielis, Ui d de menfa Regis,& de vino potůs ejus no- lunt e comedere, ne polluantu utique ſi ipfam fa- pientiam, atque doctrinam Pabyloniorum ſcirent effe peccatum, nunquam acquieſcerent diſcere, quod non licebat. Piſcunt autem, non ut ſequantur, fed ut judi- cent atque convincant: quomodo fi quifpiam adversùs Mathematicos velit ſcrib nperitus mathematis, fi- ſui pateat:& adyersds Philoſoplios diſputans, ſi ignoret dogmata Fhiloſophorum. Diſcunt ergò ed mente do- &rinam Chaldæorum, gquå& Moyfes f omnem ſapien- tiam Ægyptiorum didicerat, Idem g.€ Si quando cogi- mur literarum fecularium recordari,& aliqua ex his di- cere, quæ olimomiſimus; non noſtræ eſt voluntatis fed, ut ita dicam, graviſſimæ neceſſitatis; ut probemus ea, quæ à fanctis Prophetis ante ſecula multa prædicta ſunt, sd Cfeng C. XII. 9 Maęiſtros,& Doctores Epiſcopi con- stuant grus oct; Temex Synodo Eugenii r Pape IT E h quibufdam locis ad nos refertur, negue magi- ftros,neque curam inveniri pro ftudio titerarum.ld- citcòin univesfis Epifcopis, fubjetifgue plebibus,& aliis locis, in quibus neceſſitas occurrerit, omninò cura.& di- ligentia adhibeatur, ut Magiftri& Doctores conftituan- tur, qui ſtudia literaram, liberaliumque artium dogma- ta afliduè docent; quia in his maximè divina maniie- i fantur atque dec I$ Eugen habita Romen confih. Lateran. à Beato*¥ In Polycarpo eodem modo, ér additur nomen Eugens: ex guo enam citat lvo, Inventum vero es? an Synodo Eugens Papa II. É in Synodo Leonu IV. quarum Synodorumn, nt alibi diura h exemplaria funt in Vaticana Bibl In indice etiam Synodi à Gregorio VII. Roma habita, ralis cujufdam capitis hac ponitur fumma, ut omnes Epifcopi artes literarum in fuis Eccleſi- is doceri faciant. arantur mandata. : c Apud Anfimum citatur ex Synodo y x neca, — a Pann. LI2.. HU4. bPann. l2 c. A. C Ivuo:..luſ. Pann..2..136. d Polycd...z,© non vul| orig. Eir He. fic demeeps. f AR. 7. Hieronym, in prolag. in Dan. h Ivo part. ⁊. cap. aig. Anſoli pcs. Polpc. le p. 138.22. C. XIIL

De Epifèoperum peritia dr zgnorantid, Diftin&io XXXVII. XXXVII. wé 125 ignorate,$4 m poteh pk aflumipta la ex prm refij habet p 1B, Hieronymi} w, obatur, nin ; etie Sameli, C. XIIL 9 Alcloritatibus Gentelium, eorum vanilas retunditur, atque con- vincitur, Item Auguſtinus contra Fauſtum Manichaum, lib.13. cap.I5, a i I quid veri de Deo Sibylla, vel Orpheus i aliive Gen- S tiumvates, aut Philoſophi prædixiſſe perhibentur, va- det quidem dliquid ad Paganorum vanitatem revincen- dam, non tamen ad itorum auctoritatem amplecten dam. Quantum é enim diftat deChriftiadventuinter prædicationem Angelorum,& confeſſionem dæmonio- rum; tantum inter authoritatem Prophetarum,& curi- oſitatem ſacrilegorum. C. XIV. 9 Ad iutell genti am ſacrarurm Seriptu- rarum, ſocularium peritia neceſſaria oflenditur. Trem Clemens tapal. epift. s, ad nes difeipulos, 3 Elatum eſt nobis, quòd quidam in veftris partibus ps commarantes, a dyerfantur facris< doctrinis:& Prout eis videtut, non ſecundùm traditionem patris, ſed juxta ſenſum ſuum, docere videntur. Multas enim qui- dam, ut audivimus, veſtrarum partium ingenioſi d ho- mines, ex ĩis, quæ legunt, veriſimilitudines capiunt. Et ideò diligenter obſervandum eſt, ut lex Dei cum legi- tur, non fecundùm propriam ingenii intelligentiam le- gatur, vel doceatur. Sunt enim multa verba in Scriptu- tis divinis, quæ poflunt trahi ad eum ſenſum, quem fibi unuſquiſque ſpontè præſumpſit; ſed fieri. non oportet. Non enim fenfum e, quem extrinſecùs adulteretis, alie- num,& extraneum debetis quærere; aut quoguo.mo- do ipfùm Scripturarum auctoritate confirmare: fed ex ipfis Scripturis fenfum capere veritatis. Et ideò oportet ab co intelligentiam diſcere Scripturarum, qui eam à Majoribus fecundùm veritatem fibi traditam fervavit, ut ipſe poſſit ea. quæ rectè ſuſcepit, competenter aſſere- re. Cum enim ex divinis Scripturis integram quis,& fir- mam regulam veritatis ſuſceperit, abſurdum non erit, ſi aliquid etiam ex eruditione communi, ac liberalibus ſtu- diis, quæ fortè in pueritia attigit, ad affertionem veri dogmatis conferat: ita tamen, ut ubi vera didicerit,falfa & ſimulata declinet. C. Xy. T Quareprohibeatur Chriflranis Poëtica figmenta legere, Irem Ifidorus imtib.3. fententiarum de Jumms i bana, cap.t3. 4 aoe f prohibetur Chriftianis figmenta legere Poë- PEAtarum, quia per oblectamenta inanium fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim ſo- lùm thura offerendo, damonibus immolatur ,fedetiam eorum dicta libentius capiendo. f pars. Vr ataque ex pramiffu appar impe rita g Sacer dotibus ſempber eſſe debet advverſa: quta cum per ignorantiam Cæ- cati h alii duc atum praftare cæperint, ibo sn fovedm cadunt. unde dicitur n Pfatm, i:[Obfcurentur oculi eorum, ne videant;& dorfum eoram ſemper incurva. Icum emim ol Teurantur illi, qut praeunt, ad ferenda onera peccatorum facilè ſeè quenes inclinantur, Elaborandum es} itaque Sacerdoribus, ut ignorantiam à fè quaſi quandam pefiem abjiciani. ſer vus K Licet enim nefrens voluntatem domini ſiu,& non faciens, dzcatur vapulare pauci, non ramen hoc de omnibus g aeraliter intelligitur, Ait enim Apofolus lx(Qui ignorat, i norabitur.] Quod de to intelligendi est, qui noluit inte ligere, ut benè ageret 77, C. XVI. g Und: Auguftinus azt, ın ibro Quafi. Veteris, ac Nous Teſtaments, guafl. 67. a Sedibifufins. b ibid. Po e um ingemum hominum| orig. ẹ enum al fanis. d fècun- ig al. ſen ſum extrinſecùs ali f Ivaop...167. Pannorm, L2 cap.137..€ in.r. paflor.cu. h Matth. 1. i Pſal. 6s, k l hrig m Pſatyr. ex Greg. Luc. 12, N JOnomnis ignoransimmuniseftà pæna. Ille enim 1 ignorans poteſt excuſari à pœna, qui, à quo diſceret, non invenit. Iſtis autem hoc ignoſci petit, qui, haben- tes à quo diſcerent, operam non dederunt. Hujuſmo- di non licet ignorare: accipient ergò veniam, ſi conver- tantur. G Caputhocinplerifque vetulus Gratiant exemplarsbus cona junétum ést fúpersors, ES} autem refponfio ad quaflwnem, guam premifit B. Augufiinus his verbu: Quid eft, quod in cruce poſitus Salvator a ait:[ Pater ignòfèe illis, non enim fisunty quid factunt.] Si enim neſciunt, quid eſt, quod ignoſcĩtur, maximè cùm dicat b Rex Abimelech ad Deum;[ Name quid gentem ignorantem perdes?| Non ominis ignoransim- munis elt,&c. In extremo autem addira funt nonnulla ex B. Augufino, quò fèntentia ſit integrior. DISTINCTIO XXXVIIL Dm itaque voluntaria tgnorantia ommbus noxia At, Sacerdotibus est persculofa, C. I.€ Sacerdotibus maxine ignorantia vitanda esf, Unde in Goncilio Tolet. IV. cap. 24. legitur. Gnorantia e mater cunctorum errorum, maximꝰ in Sacerdotibus Dei vitanda ef, qui docendi officium in populis ſuſceperunt. Sacerdotes enim legere ſanctas Scri- pturas frequenter admonet Paulus Apoftolus, dicens ad. Timotheum 4: ¶Attende lectione, eæhortationi,& doltrina;J & e(Sèmper permane m hi.) Sciant igitur Sacerdotes Scripturas fanétas,&Canenes fı ut omne opus eorum in prædicatione& doctrina conſiſtat: atque ædificent cunctos, tam fidei ſcientiã, quàm operum diſciplinã. C. II. Officialem libellum al Epiſcopo acci- pꝛant Presbyteri, cum ordinantur, Trem ex eodem Toletan. IV.cap, 25. (ando 2 Presbyteri in Parochiisordinantur, libel- (Ha m officialem à fuo Sacerdote accipiant,utadEccle- ſias ſibi deputatas inſtructi ſuccedantʒne per ignorantiam ctiam in ipfis divinis ſacramentis Chriſtum offendant. Cùm verò ad Litanias, vel ad Concilium venerint, ratio- nem Epifcopo fuo reddant, qualiter fafceptum officium celebrent, velbaptizent. C. TII& Inſdcitia Jacerdotum nec exæcuſatione di- gna eił, nec venid. Tremi Leo. Epifiopss all Clerum& hlebem Conſtan- tinopolitanæ urbis, epiſt. ꝛ2. ‘I h in Laicis vix tolerabilis videtur infcitia; guant magis iniis, qui præſunt, nec excuſatione digna eft, nec veniå? C. IV.@ Canones non licet Sacerdotibus INOTATE. Item Cœleftinusuarverfis Epifèopis per Apu= lamé Calabriam conſtitutu, piſt. 3. pui ż Sacerdotum liceat-canones k ignorare, nec +“quicquam facere ‚quod Patrum poſſit regulis obvia- re. Quæ enim à nobis res dignè/ ſervabitur, ſi Decre- talium norma conſtitutorum, pro aliquorum libitu, li- centiã populis permifså, frangatur? C. V. G Qua fint Sacerdotibus neceſſaria ad diſcendum. a Luc.23. b Gen.20.© Burch li. cap. 100. Ivo part5. cap zoz Anf. 7 cigg. d 1Timorhg.© Ibidem inferis, f œc Arelg..t g Burch hb. 2. cap. 57. Anf..113. 1u0 ...129. Pann.lg..23. h Anfi.z..119.Polye..4 tgs i Burch, ..cap.160. Ivo part.6, cap.251. Anfèl. L7.€, 108, Polye, l&. tit. æ. k al fuescanones, l al. dgna. E 4

De Epiſcoporum peritia,& I 27 gnorantia. E Trem ex di&is Auguftini.; Ug a ipfis Sacerdotibus neceſſaria ſunt ad diſcen- dum, id eft, liber Sacramentorum, Lectionarius, An- tiphonarius, Baptiſterium, Computus, Canoni pœniten- tialis, Pfalterium, Homiliæ per circulum anni in Domi- nicis diebus,& ſingulis feſtivitatibus aptæ. Ex quibus omnibus fi unum defuerit, Sacerdotisnomen vix 1n€O conftabit: quia valdè periculoſæ ſunt Evangelicæ minæ, guibus dicitur b:[Ss cæcms cæco ducatum preflet, ambo in foveam cadunt.) i g Cateri etram Colleđtores Auguſtinum citan:. Ferè autem omnia hac habentur inpænitentiali Beda,& in librode officii Ec- cleſfaſtici,& alibi. C. VI. 9 Qus obortet ſcire eum, qui Ehiſco- pus est ordinandus, Itemex VII. Synodo, cap. 2.; Mnes e pſallentes repromittimus Deo: ¶In d juſti. Yini tuis meditabor, non oblivifcar fermones tuo. Quod omnes quidem Chriftianos obſervare ſalub. 5 mum eft; fed præcipuè hos, qui hierarchicam confecuti {unt dignitatem. Unde definimus omnem; qui ad E- piſcopatũs provehendus eſt gradum, modis omnibus Pfalterium nôffe, ut ex hoc& omnis Clerus, qui fub ipfo fuerit, ita moneatur& imbuatur. Inquiratur autem diligenter à Metropolitano, fi in promptu habeat legere ſcrutabiliter,& non tranſitoriè, tam facros canones,& antum Evangelium, quàm divini Apoftoli librum,& omnem divinam Scripturam; atque feçundùm mandata Dei converfari,& docere populum ſibi commiſſum. Sub- ftantia enim fummi Sacerdotiinoftri funt eloquia divi- iitùs tradita; id eft, vera divinarum Scripturarum difci- plina, quemadmodum magnus perhibet Dionyfius e. Quòd fi difceptaverit,& ita libenter facere,& docere mi nimè fpoponderit, nullatenùs conſecretur. Ait enim propheticè f Deus: ¶ In ſcientiam repuliſti,& Eg repellam te, ne Sacerdotio fungaris mihi.} C. VII. 9 De eodem. Item ex Concilio Carthaginenſi III. c. 3. Lacuit, ut ordinandis Epifcopis, vel Clericis priùs ab ordinatoribus fuis decreta Conciliorum auribus eo- rum inculcentur; ne{e aliquid contra ftatuta Concilii feciffe pæniteat g. C. VIIL ꝙ9 Sactæ Scripturæ inhærentein non obſcu- rantur iniquitate mundand. Item Zepherinus Papa, cpiit. 7. ad Epiſcopos Sictliæ. gim ftellas cœli non extinguit nox; fic mentes fideli- um, firmamento inhærentes ſanctæ Scripturæ, non obſcurat mundana iniquitas. C. IX. Q Ignorantia Scripturarum, eS$ ignorantia Chriſti. Item Hieronymus ad Euflochium in proæmio Comment. in Eſatam. Ijuxta b Apoftolum Paulum, Chriftus Dei virtus eft, Deique ſapientia;& qui neſcitScripturas, neſcit Dei Virtutem, ejuſque ſapientiam; ignoratio Scripturarum, ignoratio Chrifti eft. C. X. Q A Domim fciuntur, vel sgnorantur, gui ea, qua Des fùnt, fapiunt, vel gnorant. Item Gregorius in paſtorali, part. 1, cap. i Ui ea, quæ Dei ſunt 1, fapiunt,à Domino ſapiuntur: & qui ca, que Dei funt, nefciunt, à Deo nefciun- tur, Taulo i atteſtante, qui ait: ¶CSi guis ignorat, ignora- 2 Burch, l2, cap. 2,€r lib. 19,6. 8. Anſsl..7. c. tog. Polyc. l.&. tit, 31, Tuo p. 6. c. 22. Pam. l3..24.. b Matth, i5.€ Muta- zus eln periodi ductus. Ivo p. s. cap. 372. d Pſal. 146.€ Cap. t. Ecclef. Hierarch. E Ofiag, g al paniteant.I al. acrant, h 1. Cor.1. i nior Ig f i p Decreti Prima Pars. 128 titur.| Idem a. Quicunque ftultus eftin culpa, erit fà- piens in pœna. 1 JDei ſunt,] In luco indicato legtur: Qui ea, quæ ſunt Domini, neſciunt, à Domino neſciuntur, Faulo atteſtan- te,&c. C. XI.@ Non qui alıquıd nefist, fed gui putat fè fiire, quod nefèis, errare probatur, Item Auguftinus in Enchiridio ad Lauren- TUI, cap. 17. b z Uamvis& errare c, quantå poffumuscurâ caven- ps dum fit, non folùm in majoribus;verùm etiam in minoribus rebus, nec niſi rerum ignorantià poſſit errari; non tamen eſt confequens,ut continuò erret, quifquis aliquid nefcit, fed quifquis fe exiſtimat fcire, quod neſcit. Provero quippe approbat falfum, quod eft erroris pros prium. Veruntamen inqua re quifque erret, interet plurimùm. Nam in una eademque re,& neſcienti ſci- ens,& exranti non errans rectã ratione præ ponitur. In diverfisautem rebus, id eft, cùm ifte ſcit alia, ille alia;& ifte utiliora, ille minùsutilia, veletiam noxia;quisnon ineis, quæ ille fcit, ci præferat nefcientem? Sunt enim quædam, quæ n eſcire, quàm fcire fit melius. 3 pars. Sed ltcèr per gorantiam Grammaticæ artis aliquid vitiofum proferant Epiftopt, vel Presbyteri, non tamen ided à Seht- lafiıcis fant defpicrendi: quia morum vitia magis, quàm verbos rum ſiunt pracavenda. C. XII. Non contemnant&cholaſtici Eccleſia- flicam ſimplicitatem. Vnde Auguftinus in bro de Catechizandie rudibus, cap. 9. Edulò d monendi funt Scholaftici 1, ut hunțttlitates induti Chriftianâ, difcant non contemnere, quos co- gnoverint morum vitia, quam verborum amplius devita- re,& cordi caſto linguam exercitatam nec conferre au- deant, quam etiam præferre conſueverant.& infd. His etiam maximè utile eſt nõſſe, ita eſſe præponendas ver- bis ſententias, ut præponitur animus corpori. Ex quo fit, ut ita malle debeant veriores, quàm difertiores audire fermones; ficut malle debent prudentiores, quàm for- mofiores habere amicos. Noverint etiam, non effevo- cem ad aures Dei, niſi animi affectum. Ita enim non ir- ridebumt, ſi aliquos Antiſtites,& Miniſtros Eccleſiæ for- tè animadverterint, vel cum barbariſmis,& ſolœciſmis Deum invocare, vel eadem verba, quæ pronunciant, non intelligere, perturbateque diſtinguere: non quia iſta mi- Eo 3 z: Si | nimècorrigenda funt, ut populusad id,quod planè intel- ligit, dicat Amen; fed quia e pie toleranda funt ab eis qui didicerunt, ut fono in foro, fic voto in Ecclefia bene- dici. Itaque forenfis illa, nonnunquam fortè bona die &tio, nunquam tamen benedictio dici poteft. 1€ Scholaftici,} Vox ifla abest ab orsgınali. Sedin e hac pracedunt: Sunt item quidam de Scholis ufitatifi- mis Grammaticorum, Oratorumgue venientes, quos ne- que inter idiotas numerare audeas, negue inter illos doctiffimos, quorum mens magnarum rerum eft exer- citata quæſtionibus. His ergò, qui loquendi arte cæte· rishominibus excellere videntur, cùm veniunt, ut Chri- ftiani fiant, hoc ampliùs, quàm illis illiteratis, imperti- re debemus, qudd ſedulò admonendi ſunt, ut humilita- te,&c. C. XIII. 9 De eodem. Ttem Gregorius ad Leandrum Epiſcopum Hi- ſpalenſem, in prafat. Moral. ad fin. D vehementerexiftimo, ut verba cœleftis 0- raculĩ reſtringam ſub regulis Donati. q Hoc& duo fèqguentta capita abfunt à multis antiquis exeme plaribus, negue gloffam habent, a Lib. Moralium i5, cap.23. mutato verborum ordine. b Sen- tent. l. 3. diſtinct. 38. c. illud.© alerror. 9. Pp. e. cavendm.} erng. d Ivo part..c. 313. iamen] orig. cur J

jam noxia;qi ientem? Sun melius, smatica arik on tamen ideti magh, guam faci Eeslifiaa echigandi 1, uthumilit ntemnere, qu yerant, G mji fe prepone şcorpor: mdifertiorsi entiores, Quit tetiam, n016 m, Ita enmi miftros Et rifmis& 0E g pronuncist? re; non quia! idquod par" yJeranda Wn proin Eceleni quam fonek ci poteh,; b ongualh w Je Scholis venients y „negut pe pig” i . àmh” hm” y ! p pph f i J" oI no Ditinãtio XXXIX.&XL. De Epikoporum ornatu, moribus; {eu virtutibus. 120 C. XIV. PALEA. [ Item Auguftinus de vera religione, cap. 49. ér cap.so.] Ocutio divinarum Scripturarum fecundàm cujufque linguæ proprietatem accipienda eſt. Habet enim amnis lingua fua quadam propria genera locutionum, sug cùm in aliam linguam transferuntur, yidentur ab- ſurda. C XV: PALEA. i Item Hieronymus ad Pammachium, epift.$2. Cia jus snitiúm est:: Chriftiani interdum pudoris eſt.] cleſiaſtica interpretatio, etiamfi habet eloquii ve- nuſtatem, diſſimulare eam debet,& fugere a, ut non otioſis Philoſophorum ſcholis, paucisqjue diſcipulis, ſed univerſo loquatur hominum generi. C. XVI. 9 Propier opprobrium ſenectutit, àpars vVuliß Ca minimis non erubeſcat diſcere Epiſcopus. lem Clemens Papa, epiſt. 3. Ullus Epiſcopus 4 propter opprobrium ſenectutis, vel nobilitatem generis à parvulis, vel minimis c eruditis, ſi quid fortè eft utilitatis; aut falutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit,& diſcere atque agere bona recuſat, magis Diaboli, quàm Chrifti mem- brum efle oſtenditur:& potius infidelis, quàm fidelis eſſe monſtratur. DISTINCTIO XXXIX. Cee plenarie monfiratum est; guid Sacerdotes oportet li~ terarum tam ſacrarum, quam ſecularium eſſe peritos. Nunc 6 quarıtur, an:fèeculariuny negotsorum oporteat eos habere perniam? Hanc Pralatis eſſe neceſſariam multis rationibuus pro- batur, Debent namque Pralati ſubditis non ſolum ſprritualia, ſed eham carnalia ſulhſadia minifirare, exemplo Chriflt; quë turbas fè- quentes non ſolum verbo docebat, fèd'etiam virtute fanabat,& corporalibus alımentisreficzebat, Vi autem Pralati hat omnia ple- nè pofint perficere, fecularıum negotiorum oportet eos hiabere ſoler- niam: ut eorum cautel& Eccleſia ſeruentur indemnes,&cuique neceſſaria pro ſuo modo miniſtrentur. nde quidam an Epiſco pumn eleus, à Beato Gregorio pro faa fimplicstaté repellitur; ne ejus sccafione res Ecclefiadilapidarentur. G Secularium negotrorum'imperiti non fynt” in Epifioposordinandt: Sicemm feribit Gregorius Clero ér nobilibus Neapol, lib; 8. epift. 403 Etrusd Diaconus, quem à vobis electum aſſeritis, o- mninò(ut dicitur) ſimplex eſt:& noſtis, quia talis hoc temporein regiminis debet arce conftitui, qui non ſolum de ſalute animarum, verùm etiam de extrinſeca ſubjectorum utilitate& cautela ſciat eſſe ſolicitus. DISTINCTIO XL: 1 Portet€ quoque Epifèopum effe ornatum,& ho- ps ſpitalem. Ornamenta Epiſcopalia, virtutes de- bent intelligi, quæ à Domino eu repromittuntur, cm dicitur:[ Sacerdotes f ejusinduam falutari.} Unde sn Ve- ters g Teflamento variis veflibus ex praecepto Damini Sacerdotes ornati leguntur: quia multimodis virtutibus debet ſplendere vita Pontificu, ut gradus conſerat decorem, guem ab eonon accepit. Non emm loca, fèd vita, dr mores Janitum faciunt Sacerdotem. Unde er ſuſtepto oſficio non licentiam Peceandi, ſed neceſfttatem benè vi- vendli ſe noverint aſſecutos. à al. non fugere. b abeſt ab orginali; c al. minus. d An- Plm. hb, 6. cap,13, Polhc. l. ⁊. tit. 1. e 1, Im. 3. f Hſalm. v. 8 Exod. ab. C. 1. Q Oſpietum Sacerdotit non conſert, ſed adi- mit peccandilicentiam. Unde Symmachus Papa ast. On a nos beatum Petrum,(ficut dicitis} à Domi no cum fedis privilegiis, vel ſucceſſores ejus, pec- candi judicamus licentiam ſuſcepiſſe. Ille perenuem meritorum dotem cum hæreditate innocentiæ miſit ad poſteros. Quod illi conceſſum eſt pro atuum luce, ad illos pertinet, quos par converſationis ſplendor illumi- nat. Quis enim ſanctum dubitet effe, quem apex tan- tæ dignitatis attollit? In quo, ſi deſunt bona acquiſita per meritum, ſufficiunt, quæ à loci deceſſore præſtantur. Aut enim claros ad hæc faſtigia erigit: aut qui erigun- tur illuſtrat: G: Caput hoc, quod citatur ex Symmacho, estin birogguem pro Symmacho Ennodins Diaconus feripfit: jureg, Symmachi nomne citatur, quod eum librum Symmachus, i univerfa quinta Synodus pro caufa Symmachi habzta;fic approbáruni,ur parem escuta Synoe dis& Apoſtolicis decretis auctoritatem tribuerint. C. II.. 6 Flui Sandterum ſüunt, qui exerceng: opèra Corum. Irem Hieronymusad Hekodorumzepifh. t, TOn eſt facilè ſtare loco Pauli;& tenere gradum Petri; jam cum Chrifto regnantium; quia hinc 1 die citur, non Sanctorum filii ſunt qui tenent loca Sancto- rum, ſed qui exercent opera eorum.. 1Quia hinc]«ac uſque ad finem non ſunt inventa apud B: Hieronymum, ex quo tamen, aut ex ejus dictis, citant ca- ters collectores. C; III. Morum nobilitas, non loci, vel generin, Sacerdotes notificet. Iiem Gregorius. Os, c qui præſumus, non ex locorum, vel generis di- gnitate; ſed morum nobilitate innoteſcere debe- mus: nec urbium claritate, ſed fidei puritate. C. IV.. VNon laca, vel ordines, ſed merita: nos Doo jungunt. Iiem Gregorius ad iAnaſlaſium Presbyterum; lib. 6: epift. 29. veli. 193.- No d loca, vel ordines Creatori noſtro nos proxi- mos faciunt: ſed ei nos merita bona jungunt, aut ma- là disjungunts. .. V- q Magnitudo peccati; vel digmtatisquemqua fortiter dejicit. Item Ioannes Chryſoſtomus,] id ed, audlor qpe- ris imperfecti in Mattiiæum, homilid 40. ad c. 27.J r Hoe Chriftianus fortiter cadit in peccatum pro- psË d pteriduas caufas: aut propter magnitudinem pece cati; aut propter altitudinem dignitatis. C. VI- Damnatur Apoſtolicus, qui ſua,&.ffater- na falutis eSF negligens. emez ditis e Bonifacii 1 martyris. 3 QI f Papa füg& fraterne falutis negligens depre- ps™ henditur inutilis& remiffus in operibus fuis, infuper à bono taciturnus, quòd magis officit ſibi,& V- mnibus, nihilominùs innumerabiles populos caterva- tim fecum ducit primo mancipio gehenng, cum ipfo plagis multisin æternum vapulaturus g. Hujus culpas iſtic redarguere præſumit mortalium nullus; quia cun- &os ipfe judicaturus, à nemine eft judicandus, niſi de- prehendatur à fide devius: pro cujus perpetuo ftatu uni- verfitas fidelium tantò inftantiùs orat, quantò fuam fa- lutem poft Deum ex illius incolumitate animadvertit propenfiùs pendere. a Polyc.l3.tstz, D Infià..7. c. non emnes, Polye, libr. Ja tit. 8. Burch..r. c. 207; Ivop...321.,€ Burch, l.c. 208, Fuya -s. cap.322, Polyc. I. 3. lit. 2. d Polyc, shid, È al: gefise F Ivo.3. c. 23. gal. vapulaturos. E f

ef 7 ê è* gI DaT pitopanin MAAA Decreti Prima Pars. 122 1€§ Diçtis Bonifacii| Nauclerus Genef: 26. teftatur, hoe tur pofita: curſus rivi minimè proſperatur, ſi à fuo fFulſe dictum Bonifaci: Mariyris. Verum Deuſdedis Preibyter Car+| fonte a e aa dinalis tit. Apoſtolorum in Eudoxia, tempore Vietory Pape III. C.-VI Von ordinen ſed vi labros quatuor: de rebus Eceleſiaſticis cumpoſuit, qus in Biblotheca. Deo comm ED Vaticana fervantur. Etin libror. cap: 231. e% gefis( fic habent Item Auguſt pe etsam multi Gratiani codices,© lvo) Bonifaeni Martyris,© Ar-| 4 Nte a omoia peto ş ut cogitet repu pru w obiepiftopi Moguntint, fèdu Apoflolica Legats, hac fanttifsmi il-| ps tua, nihil eflein hac vita,& ma lhaus viri de Romano Vontifice, ac ſede Apoſtolica verla refert, in facilius& lætius,& he minibus ac ceptabilius, Epi ko- quibus es? hoccaput: é quidem ex antecedentibus, d fèquen-| pi, ant Presbyteri, aut Diaconi officio>h; erfundong tibus valde sllufiratur.: Sancta Romana Ecclefia; privilegio| atque adulatoriè res fed nibil apud Deum mi- fpeciałis auđtoritatis divinitùs&- humanitùs, caput terius,& triftius,& d abilius.-$ à Item b nibil elſe omnium Eccleſiarum poſt Chriſtum Jeſum effec in hac vita,& ma imè hoc tempore difficilius, laborio- cundum Antiſtitis vel Rectoris fui qualitatem;& va-| fius,& periculoſius, Epiſcopi, aut Presbyteri, aut Diaconi letudinem afficit totius Chriftianitatis membra, ut il-| officio fed apud Deum nihil beatius, ſi eon odo milite- lius incolumitati fua refpondeant incolumitate,& con- tur, quo noſter Enperator jubet. Quis aurem ifte fitmo- gaudeant:& nihilominùs ejus languoribus fuo-lan-| dus, necà pueritia, nec ab. adolefcentia mea didici„Seco guore conſentiant:& ſicut ejus glorià juxta Apoſto- tempote, quo diſcere cœ peram, vis mihi facta eft merito lum æ conglorificantur; fic ejus dejectione dejiciun- peccatorum meorum,( nair quid aliud exiftimem ne- tur, ut illud Propheticum in co-præcipuè compleri de- ſcio,)ut ſecundus locus gubernaculorum mihi tradexetut, Pprehendatur: ¶Omne b caput languidum,&omne cur mæ- qui remum tenere non noveram. vens: a planta pedu ufque ad verticem„non est in eo ſanita Et C. VIII. G: Corrumpitur,& ad terram Sacerdo- reverà tantà reverentià apicem præfatæ Apoſtolicæ ſe- rahitur, neſi legaliter,& juſtè dis omnes ſuſcipiunt, ut nonnullam ſanctorusi cano- ſer vetur. num diſciplinam,& antiquam Chriſtianæ religionis m Iſidorus. inftitutionem magis ab ore prædecefforis ejus, quàm go viri& mulieris digna conjanctio unum facitma- à facris paginis,& paternis: traditionibus. expetant trimonium;& ficut duorurth copulatio unum perficit 3, illius. velle„ illius.nolle tantum-explorant, ut ad ejus corpus: ita Clericatus,& Sacerdotium unum faciunt arbitrium ſuam converſationem& ipſi temittant, aut Fresbyterum,& electio& conſecratio unun faciunt Fgpi- intendant. Quod fi, ut fummopere fibi& omnibus ſcopum: qu omnia unum efficiunt cor expedit, zelo domůs Dei fine intermifione tabefcens, tiùs corrumpitur,& ad te fidelis difpenfator& prudens exiftens, Deo& homi-|. vetur, nifi juftè vivendo la nibus, e& ſermone irreprehenſibilem ſeſe con-+C. IX. 9 Gratia, non tocus; falvatansnam. ſetva duerit, ut. verè fatear, univerfum penè mün- iem Ambrofi ulum ſecum attonitum,& ſolicitum poſt Deuen cur- rere facit, ex utroque ſexu populos diverſæ profeſſio- nis, conditionis,& ætatis catetvatim Domino ſuo ſu- per omnia bona ipſius conſtituendus ducit. Si verò ſuæ& fraternæ ſalutis neglię lis.& remiſſus in oper S> quod ci- ahitur nifi legaliter fet- us ſisb.de Paradiſo, c.. f YLlud c autem animadyerte, quia extra Paradiſum PSAvir factus eſt,& mulier intra Laradiſumi: ut adver- ra tas, quòd non loci, non generis nobilitate, ſed virtute u- nuſquiſqʒgratiam ſibi comparat. Denique extra la- ens deprehenditur, inuti-¶ fadiſum factus, hoc eſt, in inferiore loco, vir melior in- sus füis,& infuper à bono taci-| venitur:& illa, quæ in meliore loco, hoceſt, in aradi- turnus(quod magis officit ſibi& omnibus) nihilomi- ſo, facta eſt, inferior reperitur. nàs innumerabiles populos catervatim fecum ducit, C. A C. X. G Decodem, primo mancipio gehennæ, cum ipfo plagis multis in æ- Frem Gregorius 4b,6. reg-epifl.s: fèu c. 769. :: n ternum vapulaturus: cujus culpas iftic redarguere præ- Uælibet 4 occulta loca fi ratia Deianimam fal- ſumit mortalium nullus: quia cunctos ipſe judicatu- rus, à nemine eſt judicandus, niſi fortè deprehendatur à fide devius: pro cujus perpetuo ſtatu univerſitas fi- delium tantò inſtantiùs orat, quantò ſuam ſalutem poſt Peum ex illius incolumitate animadvertunt propenfi- vare non poflunt: qu od aliquando in ipſis quoque conſpicimus err ibus electorum. Nam Loth e in ipſa perverſa civitate fuit juſtus: in monte peccavit. Sedita cur dicisnus, cùm majora noveriinus? Ouiti enim Fara- © jucundius? quid cæœlodecurius?& tamen homo ex difo,& Angelus de cœto peccando cecidit. Ñspendere. Salvo enim divinæ omnipotentiæ myſterio ut dignum eft, loco ab ipfo fecundo, illud B. Jobe non| XL g D: incongruè aptari ſanctæ Romanæ Eccleſiæ poteft:[ 8:| Idem, defltuxer:t, neme est gut adificer: gr fi inclufèrit hominem nullus eft, guraperiat er: ficontinyerst aquas, omnia ficcabuntur:€r f emiferit eas, fabvertent terram.) nec immeritò: cùm ipfa ſpecialius:ãu: Petro cœli, terræque retentet habenas. Hæc cum omnium fidelium in Chriſto ſpiritalis ſit mater, nemo debet renuere illius feriri d shomo pro peccato de Paradifo ejeđus ſt, quia Dei nobilitatem ìà fe dejecit, nobili- tate loci privatus eſt. g Trimo lbroB. Gregorii tn Ezechielem; homil. p. leguntur hac verba, que nonnihil ad hanc rem facere videntur: Quia au- giunt, ipſe humani generis pri- in Paradifo cecidit. C. XIL g Non ef? verus Sacerdosomnis, qui | iciplinâ,| tem loca mentem non fr vel emendari cen urà, juxta illa proverbia a Salo- monis: ¶ Ne tuo jugtier: mus teftatur parens, qui dimitias legem matri tia, liga eam n corde qui enm abjecit diſeiplinam, snfelix est: r ful- tus homo-defpscit matrem faam,]& rurfus e:[EF maledt Gus d Deo, quut exaſper. nominatur Sacerdos, Kress Joannes Chryſoſtomus[ud esf, aulor operis em:& maledidtio matris eradicat imperfet, in Matthi i ueque arrogat fy divila:-à fe-; all c. 23.] melt: f Tu B es Petrus, É faper banc pe-|6 y ram meam,] 8 fuper arenam concupi-| N tix carnalis, ſeu humanæ præ T OM.}. Fundaenenia. IJUlti Sacerdotes,& pauci Sacerdotes; multi no- A mine, pauci opere:Videte ergò, quomodo fede- umptionis, proban-| tis{uper cathedram; quia non cathedra facit Sacerdotem, E T——_——-— fed Sacerdos cathedram; non locus ſanctificat hominem, a 2 Crrinthi. cap. t, b Efa capt. iod. cap.———.— c 2e a Proverbior...18. e Eccleſiaſt. 3v. f fortaſſe arro- àa Arf ganter. g Matth, 6. b6 cap.t Tuo part. 6,€389. b k uo lecrilud adverte, orig, d al. Quamlibet. e Gen. 19. F Burch. lib.. cap. ꝛoo. Ivo pd.cdae

laliud esili rum mihini terram Sasà , C juhe unum fat atio unumſe um unum fa unumhciun t corpus: qui urni legalite o alvatansne, adlſuce. yig extra aradi i e, dedi enig doco, vitm ceh hoech, ii ido ceci g eode 133 Diſtinctio XII. ſed homo locum; non omnis Sacerdos ſanctus, ſed o- ninis fanctus Sacerdos. Qui à benè ſederit ſuper ca- thedram, honorem accipit ab illa; qui malè ſederit, in- juriam faeit cathedræ; ideoque malus Sacerdos de Sacer- dotio ſuo crimen acquirit, non dignitatem. In judicio enim ſedens, ſi quidem benè vixeris,& benè docueris, omnium judex es; ſi autem benè docueris,& male vi- xeris, tui ſolius condemnator eris b. Nam benè viven- do,& benè docendo, populum inſtruis, quomodo debe- at vivere: benè autem docendo,& male vivendo, De- um inſtruis, quomodo te debeat condemnare: Idem. c ¶ Quicunque deſideraverit à primatum in terra, inve- niet confuſionem in cœlo; nec 1 inter ſervos Chriſti eomputabitur, qui de primatu tractaverit; nec unuſquis- que eorum feſtinet, quomodo aliis major appareat, ſed quomodo omnibus inferior videatur: quoniam non, qui major fuerit in honores ille eſt juſtior, ſed qui fuerit juſtior, ille major. Conberſatio ergò melior eſt deſide- randa, non dignior gradus. Nec inter] In loco indicato legitur, ut inter ſervos riſti non ſit de primatu certamen, nec unuſquiſqʒ&c. Sed obſtetis gliſſa, ne mutaretur. DISTINCTIO- XLI I Cre quibas oporteat Sacerdotem effe ornatum-moribus, ps Sed pratered oportet illum eſſe ornatum in extertorsbus, habitu videlicet dr incefu: habitu; ut nec fulgidis, nec Fordidu ſe veſtibus ornot. Ut enim att Hieronymus I, nec aſſectata ſorde i, nec eæquiſitæ delicia laudem pariunt: guod tam de veflibus, guam de cibu intelligendum esf; 1$ Hieronynms,] Ad Euflochiuza de cuftodia virg fic firt- bit: nec affectatæ ſordes, nec exquiſitæ munditiæ conve- nium Chriſtiano. Ad Næpotianum quoque in eandem ferè ſen enttam: veftes pullas æquè devita ut candidas, ornatus ut fordes pari modo fugiendæ funt: quia alterum deli- cias alterum gloriam redolet. C. I Q. Pro moribus eorum; cum quibus ui vimus, etiam ut: debemus alimentis, Vnde Auguftinus arz lib. 2. de dodtrina Chri- fliana, cap. 12. e rebus prætereuntibus reftri&tiùs utitur, quàm fefe habent mores eorum, cum quibus vivit, aut intemperans 1, aut ſuperſtitioſus eſt. Quiſquis ve- 10 ſic eis utitur, ut metas conſuetudinis bonorum, inter quos verſatur, excedat, aut aliquid ſignificat, aut fla- gitioſus eft. In omnibus enim talibus non ufus rerum, {ed libido utentis in culpaeft.& J- M Quid igitur lo- cis,& temporibus, perſonisque conveniat, diligenter at- tendendum ef, ne temerè flagitia reprehendamus.Fieri enim poteft, ut fine aliquo vitio cupidinis, vel voracita- tis pretioſiſſimo cibo ſapiens utatur, inſipians autem fœ- difimå gulæ flammå in vilifimum olus ardeſcat:& fa- niùs f quifque maluerit, more Domini g, pifce vefi, quam lenticulà, more Eſau h nepotis Abraham, aut hor- deo, more jumentorum. Non enim propterea conti- nentiores nobis funt Pleræque beſtiæ, quia vilioribus aluntur eſcis. Nam in omnibus hujuſcemodi rebus„non €x earum rerum natura, quibus utimur; fed ex caufa u- tendi,& modo appetendi, vel probandum eft,vel impro- bandum, quod facimus. 1 M Intemperans,) Apud fanaum Auguſt.& Ivonem legitur: temperans. Sed ob gloffam nones mutatum. C. IL Q Noncitus, fd appetitus in culpaest, ai Idem /aper epiflolam Ioannis. pae quelibet, fi abfque defiderio percipiantur, non officiunt:& viles cibi appetenter accepti, im- a 1. Petr. 3. b al. es. c Ibid. homolid 3r. ad c. 20. d 4l. deſiderat. e Iuo Hart. æ. cap,2 A. cap.24. Pann..a. c E al 8 Cuc.aꝗꝶ. h Gen. 25. a Js i Be Evifeoporum habitu, vefi b incaoſſu. 1 34 pediunt profectum abſtinentiæ. David a enim aquam malèconcupitam effudit:& Helias 4 carnescomedit. G In iperibus beati Auguſtini, ant imprefss ant manuferiptisy qus hactenus ad manus venerunt, hac non funtinventas(æterùm apud Proſperum de vita contemplati va, l. 2. cap. 12. eadem forè le- guntur: Nec delicig quælibet, fi abſque deſiderio perci- piantur, officiunt:& viles cibi plerunque abſtinentiæ- Profectum, ſi appetenter accipiantur, impediunt. Hine eſt, quòd ſanctus Dayid aquæ in ſe concupiſcentiam caſtigavit; atque eam ſibi à fuis oblatam, ne deſiderio ſuo ex ea ſatisfacere videretur, effudit:& ſancto Heliæ Perceptio carnium non concupita, non nocuit. C. III. ꝙ Oonrra ſus enfirmatatis conſuetudinem, aliquibus cibis diuites uti non cagan- tur, Idem de verbi Domini fècundùm Matihaum, Jinis. c On cogantur divites pauperum cibis vefci: utat- tur conſuetadine infirmitatis ſuæ, fed doleant ali- ter ſe non poſſe: ſi conſuetudinem mutant, ægrotant. Utantur ſuperfluis, dent inopibus neceſſaria: utantur- Pretioſis, dent pauperibus vilia. C. IV. A ſquanimitas tolerandi, non uſits, vel abſtunentia cibi, juſtitiam facit. Idem bbz. quef, Evanger. Uod d dicit Dominus in Evangelio e;[ Iufsficata: ſapientia ab omnibus fitis fuu:] oftendit filios fa- pientiæ intelligere, nec in abſtinendo, nec in mandu- cando eſſe juſtitiam, ſed in æquanimitate tolerandt in- opiam,& in temperantia peg abundantiam non fe cor- rumpendi, atque opportune fumendi, vel non fumendi €a, quorum non'ufus, fed concupifcentia reprehendenda eſt. Non enim intereſt omninò, quid alimentorum fu- mas, ut ſuccurras neceſſitati corporis, dummodò con- gruas, in generibus alimentorum his, cum quibus tibi vi- vendum eſt. Neque quantum ſumas, intereſt multum: cuùm videamus aliorum ſtomachum citius ſaturari;& eos tamen illi ipfi parvo, quo ſatiantur, ardenter,& intole- rabiliter,& omninò turpiter iuhiare: alios autem plu- {culo quidem fatiari, fed-tolerabiliùs inopiam perpeti, & vel antè ora poſitas epulas, ſi id in tempore aut opus fit, aut necefle fit, cum tranquillitate{picere, neque- tangere. Magisergòintereft, non quid, vel quantum alimentorum pro congruentia hominum, atque perfonæ fug,& pro fug valetudinis neceffitate quis capjat; fed qüantå facilitate, atque ferenitate animi careat, cùm his vel oportet, vel etiam neceffe eft carere; utillud inani- mo Chriftiani compleatur, quod Apostolus f dicit: Sca O minas habere: fèro dr abundare: ubique& in omnibus imbu- tus fam, O fätiari, C efurire,"abundare, G penuriam pati` ommia poſſim sn eo, qui ne confortat, C V. Temberantia ciborum& veſtium, non diſſolutio eorum laudatur Irem ex Concilio Gangrenſi, 6. ulzimo. Aifimoniam ꝗg cum veſte humili non reprobamus: ficut etiam ognatum preter corporis 1 diligentiam infucatum laudamus. Diſſolutos autem,& fractos in veftibus inceffus no» recipimus:& domos Dei hono- ramus& conventus; quiin hisfiunt, tanquam fangos, & utiles recipimus: pietatem in privatis domibus non concludentes, fed omnem locum in nomine Dei xdi- ficatum honorantes:& congregationem in Eccleſia faĝam ad utilitatem communem recipimus,& bona — a 2. Regum 23. b 3. Regum 17.. c ad sla verba:[ pe- tite,© dabitur vobis,} ſed paulo aliter. d Ivo pari. 4. cap. 23. è Aatth. 1.& Luc. 7. f Phulip. æ. g Ivo part: 8a cap. i al.

De Ehiſcoberum habitu, veſltu, inceſſi 1? 5 atgue hofþitalttate, opera, qug fupra vires 2 1n fratres pau eres exercen- túr, fecundùm Ecclefiafticas traditiones beatificamus: & omnia, gug conveniunt traditionibus Apoftolicis, & ſanctarum Scripturarum præceptis, in Eccleſia fieri exoptamus. 1 JPræter corporis] ES ex priſca verfione: Grace est, Aà imipércizw peovov TE cøual@ ársekseyo: id et, propter corporis tantùm curam minimè ſupervacaneam atque operofam: fed ob gloffam nones? mutatum. 2§ Supra vires) I» prifca tlla verfione est: j res, Donyfiana habet, ut Grat. Grace autem: Tes xah Conka tumoris TY òai Tas yglè Tts maggi duk ms ouuancias&s Ts nlugis yero eximias atque excellentes fratrum beneficentias, qua fe- cundùm traditiones per Ecclefiam in pauperes fiunt C. VI. g SCub ſpecie virtutis ſapè ſẽ vittia angerunt. niem Gregorius Ioann: Conſtantinofolitans, lib.l. Rag. epiſt. 2 C. S AÆpè fe vitia effe virtutes mentiuntur, ut tenacitas, parſimonia; efluſio, largitas; crudelitas, zelus juſtitiæʒ remiſſio, pietas velit videri. C. VII 9 Meritis fidei,& vitæ;non divitiu, Ebi- Jẽopalis auctoritas quæritur. nem ex Concilio Carthagin. IV. c. 1ß. poo vilem ſupellectilem,& menſam, ac victum pauperem habeat,& dignitatis ſuæ auctoritatem, fi- de& vitæ meritis quærat. ¶ Hoſpitium à quoq; non longè ab Eecleſia habeat. C. VIIL Itim€x codem, c. De eodem. E Lericus& profefionem fuam& habitu, 8 probet:& ideò nec veſtibus, nec calceame t rem querat, Sicut ergò in cibis mores eorum; cum gurbus Imus; o b ononemur; fic Q de mdu s intelligendumest. Vt enem alibi cdicitur:Quiſquis contemptis his, cum quibus vivit, 1 tiora ſibi, vel auſteriora præ cæteris indumenta, vel ali- nenta quærit, aut intemperans ſui, aut ſuperſtitioſus eſt.] In inceſſi autem debet Sacerdos ornatus, ut gravitate 1tineris, mentis maturitatem guflinus d art)-inagualitatem indicat mentis phus e lle, cùm ejus mutabilitatem deſcriberet, cujus conſcientia au- f ndat. Incompoſitio enim corporis at At- Unde heflo; riogra- excitata£ curis mentem vaftabat g» inrer cetera hocetiam notabt- Je judicavit, dicens;[Citus modò,& modo tardusinceffus,] DISTINCTIO XLII 1 Oſpitalem verò Sacerdotem eſſe oportet, ne ſit in nu- ps mero corum, quibus in judicto dicetur: E Hofpes b eram,& non ſuſcepiſtis me.] Qui enim Apoſtolũ ſecutus, alios ad hoſpitalitatem debet invitare, quomodo hoſptalita- kis exhortator poterit efè, gus domum propriar hoſpitibus claudit? Si enim Sacerdos primum à ſeipſo,& à domeſtica Eccleſia ſua de- bet exigere, guod hoſtea populis imperet: fi primum mitando Chri- fium, pfè debet facere, qua poftea populum doceat z neceffe est, ut pauperes hoſpitio recipiat, quò ad hoſputalitatem facilits ſus ex- emplo ſubditos attrahat. Ordinandus itaque òacerdos ad me- moriam revocet, quomodo Abraham i,&L/oth per hoſputalitatu opera, Deop re,© Angelos hofpitto me: geleSodomishoſpitalem do tnt recipere: quo- Loth cum famil ꝓnodo Jna liber umingre, erunt quomodo cle domos cu? a Tbidcap.tg.:209, Ivo part. 6. cap: 284| e npa Guis d epift.109.ad Mo-| a Inregula Monac m, c. de paupertate. b nmoth4. TTE jenjus Catilina, F alexercitas{c I. ImS. 31..l. quomodo. d al. Vnde quidam. e Burch. ram) al, exa aion gal.uexalat. h Matth. 26. à Ge-| lburgcap. 124. vop 15. cap Anfils..76£ al, permita nefa C 19. Gl. erd. Gen. ip. cii? z à; N.&Ig. Gl. erd. Gen. ip. eꝶ Alcuino. İg Auſelm.-5..77. Ivo part..6: 13t, hofpitibus igni ine DecretiPrimaPars. 136 ingreſſus perdiderit:quomodo etiam fecundum Hieronymum aslie- na rapere convincstur, gut ultra neceffaria fibi retinere probatur: ac fi per opera pietatis fè infiruat, ut& Praſantis vita ſubſidia,& aterna claritatis pramia. a Deo percipiat.: utrumgue enim pietati promittitur, Vnde IApoſtolus ſertbent ad Timotheum b aits [Exerce temetipfumad pietatem, Nam corporalis qui- dem exercitatio ad modicumutilis eſt: pietas autem eſt utilis ad omnia, habens promiſſionem vitæ, quæ nunc eſt, &c futuræ.] Ab hac quiſquis alienus fuerit, in Sacerdotem ordra narsnonpoterit,:Ņ Si enm vidua:C ab Ecclefia recipi prohibe- tur, gua pauperes nonrecepit hofpitio; qua pedes Sandtorum non la- vèt, qua omne opus bonum non esf executa; multo magis fant prohi= bendi à Sacerdotso, qui ab opere pietatis probantur alieni, Unde d bofpitalitati opera defpictentes:in GangrenfiConcilio ex- communicantur. Sic enim in eo flatutum est, cail Non ſunt deſpiciendi, qui convi via 7 pauperibus exhibent | 8¹ e quis defpicit eos,-qui fideliter agapas, id eſt, Dconvivia pauperibus exhibent,& propter honorem Dei convocant fratres,& noluerit communicare hujuſ- cemodi vocationibus, parvipendens, quod geritur, ana- thema ſit. Hinc etiam Joannes Euvangeluſta in epiftola fua quendam Dit | trephem excommunica vit, qui nec pauperes reci iebat,& recipien- tes de Eccleſſa ejiciebat. In hoſpitalitate autem non eSF habendus delectus perſanarum, ſed undufferenter quiluſcunque ſigſſicimus, lu- fpitales nos exhibers debemus. -L 1 11 11 In recipiendis hoſpitibus uulla debet eſẽ ide Joannes Chryfoftomus sn epift. ad He- bræot, hom. Il. ad c. b. circ fin. ſcamus ab hac abſurda curioſitate,& diabo- & mptoria f. Si enim in Clero feele- ctum eſſe dicat, ſi Sacerdotem ſe nominet, ſcrutare: non enim ſine periculo in talibus indiſcuſſa communicatio eft: circa majora periculum vertitur; non enim das, fed accipis. Si verò pro nutrimento poftulat, nihil in his examines, Inquire, quomodo Abraham hcfpitalem fe circa omnes oſtendebat. Si ſerutator fuiſſet circa refu- gientes ad ſe, nunquam Angelos hoſpitio recepiſſet. Fortaffis enim non putans eos Angelos effe, cum reliquis & hos repuliſſet: Sed quoniam omnes ſuſcipiebat, ſuſcepit& Angelos. Non enim ex vita eorum, quos ac- cipis, mercedem tibi retributurus eft Deus„fed ex yolun- tate tua;ex liberalitate, ex honorificentia multa, ex mi- ſericordia, ex bonitate licet upſa convi via deſpiciendla non ſint, non tamen pere: tn Ecc celebrari, nec Clericosud ea con vocatos, ex eis partes fibt tollere oportet. C. III. g Clerici ad agapenvocati, partes fiti non tollant. Vnde in Laodicenſi Concilio,.27. N g oportet miniftrosaltaris, vel quoslibet Cleri- cos 1 ad agap vocatos, partes tollere propter injuriam 2, qug€x hac occaſione Eccleſiaſtico ordini pof- fit deputari, 1& Clericos) In Concile Graco,& prifia eram verfione, additur, vel Laicos. : In sa vua 2 ¶ Propter injuriam,] Gracèeft: dià T Thu Vogar Aoc 3 A va j a` y Th mia megs eACER Th ixxAnciusizh y idest, eò quòd Eccleſiaſtico ordini inuratur contumelia. C. IV. EN q n locis Deo ſacratis nec comedere, nec accubitus ſternere liceat. Non

y probaina Gangrenit efh elh, agui ri ommuna guod geru ja fùn quenh cipiebat, em non esk hat pque 2 suulla debet yji m pif. ad He fin. riolitate im in Cien 27 Diſtinctio De Epiſcoporum pudicitia& prædi- I 38 candi verbi onere. X LHI Item ex codem, c. 28. 4 on à oportet in baſilicis, ſeu in Eccleſiis aga- ps pen facere ,& intùs ı manducare, vel accubitus fternere.$ à o. 1 J Et imds] Gracbem, ò iv må oww TË Fsg, quod Dionyfius vertit, nec intra domum Dei, fd apud Balfamonem abeli vox, Dei. C. V.@ Nifi necefitate codlti Clerici in Ecclefia non conutventur. Trem ex Concilio Carthaginenfi III. c. 3 Neu b Epifcopi,vel Clerici in Ecclefia conviventur, niſi fortè tranſeuntes hoſpitiorum neceſſitate illic reficiantur. Populi etiam ab hujuſmodi conviviis, quan- tum poteſt fieri, prohibeantur. C. VI. ꝙ De ecdem, PALEA Item ex dictis Beati Benedicti Abbatis c. Ratorium 4 hoc ſit, quod diciturznec ibi quicquam aliud geratur, vel condatur, quam quod divinis mi- niſteriis e comweniat. CVII De eodem. Lem Auguſtinus epiſt. 109. de regula Monachorum, PN oratorio f præter orandi,& pfallendi. cultum pe- nitũs nihil agatur, ut nomini huie& opera jugiter im- penſa concordent. PISTINCTIO: XLIII 1 Vdecus quoque debet eſſæ Sacerdot; ut& moribus E- ps verbis pudoremindefinenter exhibéar”. Unde in Canticis Canticoram g gena:fþonfz; idest, pradicatores, turturi comparantur, G Debet'etram gratiam docendi habere: quia, ut Hlieronymus ait: h IInnocens;& abſque ſermone con- Verſatio, quantum exemplõ prodeſt, tantum ſilentio no- cet. Nam latratu canum,& bacalo r paſtorum, lüpi ſunt arcendi.] In ipſa autem doctrina diſeretum oportet effe rectorem, ne aut tacenda proferat, aut proferenda taceat, 1 J Baculo] In gpiſtola B. Hieronmi legitur, baculoque paſtoris luporum rabies deterrenda eſt. Sed SGlalla ordina- tia cum Gratiano concordat GL© De difiretione praedicationis& Unde Gregoriusy ralis,€; 4. att: It rector diſcretus in filentio; utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut přoferendå reticeftat.- Nam ficut incauta locùtio in errorem pertrahit; ita indifcre- tum filentium hos, qui erudiri poterant, in errore de- relinquit, Sæpè namque rectores improvidi, humanam amittere gratiam formidantes, loqui liberè re per- timeſcunt,& juxta veritatis vocem ż, nequaquam jam gregis cuſtodiæ, paſtorum ſtudio, ſed mercenariorum vice deſerviunt: quia veniente lupo fagiunt, dumſèe fub filentio abftondunt. Hinc namque eos per Prophe- tam ġ Dominus increpat, dicens:[ Canes mutt, non valen- ha as Aa i n j tes latrare,| Hinc rurfus queritur, dicens Z:[Non n- dihi ex adverh n 4 4 GIEH Ex aGUerfO; neque oppofuiflis mwum pro doma Ifrael, ut fiaretis in pralio in die Domini.| Ex adverfo quippe afcen- j Jepi dere, eſt pro defenſione gregis, voce liberå hujus mundi poteftatibuscontraire, Et in die Dominiin præ- lio ftare, eft pravis decertantibus ex juftitiæ aimore refi- ftere.Paftorem m enim recta timuiſſe di ere, quid alind eſt, quàm tacendo terga prabuiſſe? qui nimirum, ſi pro grege fe objicit, murum pro domo Ifraël hoftibus Opponit.Hinc rurfum delinquenti populo dicitur:[ Pro- Toen aa aee- å Burch, 13..82, Iva part.c32 Anf: Ls..78:b Burch cap.&3, Ivo p3. cap. 32. Anfèl, 13. cap.24. c In reg. B. Ber #52. d Burch, L3. c81. LVo part. 3. c. 11. e al. laudib. f Senfus, non verka, Ifidor, Etym. l 15,.4. Smaragdus in reg, B. Bene. dith, c, 25, Burch....80, Ivop...72. g Cants. ex. gl inter ibid, h Ad Oceanum epift. 83. é glord, in 1. Timin verfdofo- ALa— ͤ ͤ— pheta tui viderunt tibt falfa dr fulta, nec apersebant iniquita- tem tuam, ut te ad pænitentiam provocarent.] Prophetæ quippe in facro eloquio nonnunquam doétores vocan- tur, qui dum fugitiva effe præfentia indicant, quæ funt ventura manifeftant:: quos:divinus fermo falfa videre redarguit: quia’dum culpas corripere’ metuunt, incaſſum delinquentibus promiſsà ſecuritate blandiun- tur qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt: quia ab increpationis Vvoce conticeſcunt. Clavis quip- pe apertionis ſermo correptionis eſt: quia inerepatio culpam detegit, quam ſæpè neſeit ipſe etiam, qui perpe- travit.*- Hinc Paulusait-::[U2 potensfit exhortari indore na fana, eos, gur contradicunt j redayguere, d Hinc per Ma- jachiam’+dicitur z{ Labia Sacerdotis cuftodi cientiam, Elegem requirunt es ore ejus, quia Angelus Domni exercituum sF] Hinc per Efajam“e‘Dominus admonet, dicens: { Clama; neceffès; quafi tuba exaltavocem tuam,) i Præconis quippe officium fùdicipit; quisquis ad Sacerdotium ac- cedit, utarte adventum judicis; qui terribiliter fequi- tur, ipſe ſcilicet elamando gra diatur. Sacerdos ergò, ſi prædicationis eſtneſcius; quam clamoris vocem da- turus eſt præco mutus? Hinc eſt enim, quòd ſuper paſtores primos in 4 linguarum ſpecie Spiritus San- ctus inſedit; quia nimirum, quos repleverit, de fe protinds loquentes facit. Hinc Moyſi ptæcipitur e, ut tabernaculum Sacerdos ingrediens tintinnabulis ambia- tur: ut videlicet voces prædicationis habeat, ne tu- perni inſpectoris judicium ex ſilentio offendat. Scri- ptum quippe eſt: ¶ Audiatur ſonitus; quando engre- ditur„ vel egreditur ſandtuarium in confpettu` Domini y er- non“mortair j Sacerdos namque ingrediens, vel egrediens moťitur; fi de eo fonitus non audiatur: quia iram contra ſe occulti judicis exigiti ſi ſine prædicatio- nis ſonitu incedit. Aptè autem tintinnabula veſtimen- tis illius deſcribuntur inſerta. Veſtimenta etenim Sac dotis, quid aliud, quàm recta opera debemus ace Propheta atteſtante, qui ait ſ. ¶ Sacerdotes tus induantur jus Hitid.] Veſtimentis itaque illius tintinnabula inhæren ut gvitæ viam cum linguæ ſonitu ipſa quoque bona opera clament Sacerdotis. Sed cùm rector ſe ad loquen- dum præparatʒ ſub quanto cautelæ ſtudio eloquatur, at- tendat, ne ſitordinatè ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur:& cùm fortaſſe ſapiens videri deſiderat, unitatis compagem. inſipien- ter abſcindat.. Hine namque veritas dicit. ¶ Habete ſal in vobis,& pacem hallete inter uos.] Per ſal quippe verbi: fapientia deſi qui igitur ſapienter nititur, magnopere-metuat, neiejus eløquioʻaudientium-uni- tas confundatur. Hinc Paulus: ait: ¶Non plus ſapere, guam oportet ſabere, ſed ſapers ad ſobrietatem.] Hine in Sa- cerdotis veſte; juxtadivinam&x vocem, tintinnabulis mala Punica conjunguntur. Quid enim per mala Pu- nica, nifi fidei unitas defignatur? Nam{icut in malo. Punico, uno exteriùs cortìce multa interiùs grana mu- niuntur; fic innumeros fanĝ&æ Ecclefiæ populos unitas fidei contegit, quos intùs diverfitas meritorum tenet. i ector incautus ad loquendum proruat, hoc, præmiſimus; per ſemetipſam veritas diſcipu- De[Habete falin vobis y ép acem habete mter vos 4 atè per habitum Sacerdotis dicat: Mala Pu- mabulis jungite, ut per omne, quod dicitis, unitatem fidei cautã obſervatione teneatis. Providen- dum quoque eſt ſolicità intentione rectoribus, ut ab eisnon folùm praya nullo modo, fed ne re&a quidem nimiè& inordinatè proferantur: quia fæpè diorum itur, cùm apud corda audientium, loguaci- nportunitate levigatur,& auctorem ſuum — yerd tat a Adhi. b Maa© Ee CAT? e Exod, if f Pfa g alfi h Mareg i Romiiaæ. k Exodi tem, i lanao, k Efso, 1 Ezech. m Pafori Jorsg. n Thren.a,|1 Mare. g.

De Ehiſcoporum pudicitin,& pradi- candi verbi onere. T Z sa hæc cadem loquacitasinquinat, quede er ad uſum profectus ignorat. Unde benè p y tur a:[rr e fluxum fminu patitur, mmun sest. In n te quippe a audientium, femen fecuturæ cogitationis, el qualitas auditæ locutionis; quia dum per aurem fermo concipitur, cogitatio in mente geng ratur. Unde& ab hujus mundi fapientibus prædicator egregit bius b eft vocatus. Qui erg fluxum femi: immundusafferitr; quia mı ultilo⸗ juio ſubditus, en ioquinat: quod ſi ordinate Promeret, olem rectæ co- gitat ionise dere in audientium corda c potile: dum incautus per loquacitatem- defluit, non adufu fed adimmunditiam femen effundit. Unde jue, cum diſcipulum de inſtantia prædicationis tus quc admoneret, dixit d: judicaturus e$ vivos mortuos, peradu |[CTefificor coram Deo, tum pfn É ejus ædica verbum, inſta opp ortune amportune: Di cturus im portunè, I præmifit Copport i quia fcil. apud audi- toris mentem ipfa fuâutilitate fe fi habere im- portunitaso pp ortunitatem nefcit, II. g Porci& canibus facra non ſunt eſt ruit„4 Item Clemens ep:ft.3 2y N mandatis e habemus, ut venientes ad civi gnus fit, ut apuc in extrene. quisir mea di eum tò magis nóôffe ortalitatis verba cre ps dift camus prius, cibum ſumamus: qu Uſvẽ ſit is, eui imn licni enim,& valdè ſoliciti eſſe deb e porcos. Seq ko balias< emus ne: f marga- ftras mittamus ant hujus h bere me notitiam iie quihus non poteft d atus eft& M aipabilis; hoc eſt ſi juſtus, ſi mitis ,& humanus{q bona eſſe nullus ambigit) tunc conſ fequens videt ei, qui obtinet bona virtutun, etiam quod de eratur:& in Dl maculari LDJIIS, CEMETI ritas no ſas utile am, c qua m his, 1 eft v nt, emeng us, fı milericors; fcieptiæ, conf detur, quæ-eft in reliquis, pre verò in iis, quæ palam & inquinatus, non me opor Ketelal iquid de íe- & remotis magis proteftari,& convenire & actus fuos à vitiis emendet. prov ocaverrtno dicer peccati In iunt., manet, oribu divinæ ſcientiæ proloqui, ſed eum, ut peccare deſinat, Quòd ſi ingeſſerit ſe,& eum minus rectè agentem eum debemus eludere. auditorum causå 3— xeſponſionis pe- creti e, gug non oportet audire, prudenter Nam r non videtur: linare cer omninò reſpondere, ſtiment ſic ne forte Cx1 nos tamen um lædatur, non nuriã de intelligent opofitum noſtrui icationis perſecutors- rælati non ſubtra epift r omnibus Ep: fiopis. Itos ob id infeſtare Doctores, propriæ voluntati s adim quantum vi- mulatione,& bona int l Deati 4, qui perk cu juſtitiam. Joċttores(1n ntuone h tionem patiunturprop er ¿st mundus d ſanguinè ſubjecto- nſiliuem illis nuon teat. porus l enanti 0, lti L~ Munde fùn non entm Glum Der"vobis.|- Mundus irers ergò à non effet Dei conſilium b AHor. r7. c alcorde, d Timoth. g. e Matth.ie. Marc.ó. F Matth.z. g lvop..c den ha i Matthe. k Add. ꝛc. Decreti Prima Pars§. 18 annuntiare noluiſfet: qui noluerit, eos 1 cultu,& Eccleſiæ correctione, quod congruit; I(T gulæ intemt ps“ í egua habe: tetur.-N A fiopum BR efationes b& ebrietates ita tæ putantur, ut in honorem etian 140 ùm increpare delin quentes vculdubiò tacendo paſtor occidit, C. V. Q£terng damnationis panam incurrie predicator, que ſemen non h arsit, vini verbi Iten Nicolaus ad Michaclem Imperatorem in epifloia, cujus imitium es}| Propo- fueramus.] ł E à eſt nobis cœleſtis ſeminis injuncta: [Ve b„f non ſparſtrimus: væ ſi tacuerimu 4] electionis vas formid let, 8 clamet, quanto n inde, ficut non leve di- ſiluiſſe pro divinitatis 1ta his n eft, qui cùm de- incumbit Ponu ficibus, A 8. È. * © nediocre peric u jleipiciunr. Pariter qu beant parér€, 4; pars. obſervare debet Sacerdos, ne indeonis E a a ibi &non intelligentibus ſecreta myſteria, ſud predicarzone refêrare iha Ou l ctpiat. Qut emm ea docet, gua ab auditor non valent imtele ligt ,non ad eorum utilitatem fèd ad fus oflentationem facit.-Unat di A ctturc: Vitium eſt ſecre- s: quod fit yel loquacitate in- k l j] um fine judicio volat if tione, ut ei placeat {cientiæ, ut plura fcire v yum; vel revocabile vert cui ſecreta revelat; vel jacta- deatur.| In gu:bus omnibus datur intelligt, quanta beat eſſe diſeretis ın predrcatione .torto nafà 7 oris: qua ſi fortè caruærit, tanqu rdotali ndiguiis ’ernittitur, Vtrume betur _d ebrietas proh gue en:m nter opera tenebra lus connumerat, ſerihen Romanis- d on in comeflationibus,& Ventris namg, uyies ad luxurzar, fa banum diffolvit. Unde€ venter É fant: ut ex vicimtate membrorum co ntellioatur vitið- rum. Hinc etiam Nabuzardam f princat j muros Hieruſalem deſtruseiſſolegitur:: quia ves udo coquo- rum deſer vit, ædificta vurtutum à6 de altari vivere,non luxur ó Sacerdos altario vivere Sunt autem comeſſat noxre:gut fefli ſolennes d tant, nifi comejja tonib C Lg lum Ept- s ita conceſſæ& lici- beatiſſimotum quodãpſum olennes, Otidie çE uantum ebre exiſtime Uuntur: tita. tC enim agendum eit cum mi ltitud canitium#.€- veritas aute ſt in pe corum., Eti a z c: Glofa br erm. 2. m P r13. in ver.| Abfiondi eiogutð Amandum, O~ 4. Re- , in extremt, n. in ep. ax paftor.part..cap.20, f In Miche 6s. i abest ab orig. Ioni i aliquot ma- am, cap. ALANT, nujer rptu Gr quid Nadi malam, Mo conting 14 Ce S uu

bet Saceri prédicat yel Joquaci bile verbu revelat; ve 141 Diſtinctio XILIV. De Ebifloporum continentia` in vieu, jud iimnamyr cum dolore fiat dè Scripturis comminan- 4 A 1 do vindiĝam futuram, nenosipfi in noftra pote fed Deus in noſtro ſermone timeatur. Itaque pr ſtate, mo- vebuntur ſpiritales, vel ſpiritalibus proximi; quorum auctoritate,& leniſſimis quidem, ſed inſtantiſſimis ad- monitionibus, cætera multitude frangatur. O. II. 9 Nulli Clericorum aut continentaum licet tabernas intrare. Bem ex Conecilio Laodicenſi, c. 24. On a oportet Clericos ſervientes 1 à Presbyteris ufqueed Diaconos,& deinceps ordinis Zecleſiaſtici omnes uſque ad Miniſttos, aut Leckores, aut Exorciſtas, aut Oftiarios, aut Pfalmiftas,aut etiam eos, quiin propo- fito continentig funt,tabernas 2 intrare. 1$ Clericos fërvientes] Gracè est; isegTixods, quod Dionyfius vertie, facro minifterio deditos: quara verfienem (oncrlium Aguifranenfè, Burchardus© Ivo attulerunt, y4 Tabernas ¶ Gequebatur in mpreſßin, niſi causà neceſ- ſitatis:qu firt enpu qura negue in pleriſque manuſcriptis, neque in Burchardo,& ILvone, neque in ipſd Concilis Laodi- cenfi, aut Aquifgranenfi(ubi c. 6d. hoc idem repetitur) leguntur: Videntur tamen accepta e cans Apoff: s4. .IIIL. 9 Deponatur Clericus, qui tabernam, ahte ere Ves erium ha uerit. Irem ex fexta Synodo, eap: 9» NE eeno licet tabernam, 1 a bere,$i enim hujuſmo; betur quantò magis aliis miniſtrare in ea? Si quis verò tale quid fecerit, aut ceſſet, aut deponatur. T€) Tabernam, aut ergaſterium] Gracè et: αάν‘ yesov, ideft, cauponariam tabernam ſterium ha- i prohi- a EV: Neſi neceſſetate compulſi(leriti ta- di vel bibendi causà, tabernas non diantur, nifi peregrinationis neceſſitate com- C. V. g Corriptendus est Epifi$ occupatur. Lem Gregorius Natali E ét. 10. epif 3 Ñ Ultis ab urbe tua venient ꝓSIVLdidici, paſtorali curà de önviviis udita non cre 1 onum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequa- quarm lectioni ſtudeas nequaquam exhortationi invigi- les, ſed ipſum quoque uſum Eccleſi iordinisignor tin teftimonium squòd cis, fub quibus es pofitus, reverentiam fervare nefis,: C yio g lcdem adeundem li C communia, que exintentione impendendæ charitatis fiunt, rectè veſtra fraternitas c in fnis epi- ſtolis laudat.Sed tamen ſciendum eſt, quia tunc ex chari- tate veraciter prodeunt, cùm in eis nuliaæ Abſentium vi- ta mordetur, nullus ex irriſione reprehenditur, net in eis inanes fecularium negotiorum fabulæ, ſed vetba lectionis facræ audiuntur: cùm non plùs, quàm neceſſe eft, fervitur corpori, fed fola eits infitmi reficitur utad ufum exercendæ virtutis habeatur., Hæcitaquefi vos in veftris conviviis agitis,:abftinentium. d, fateor magiftri eftis. oa G VII PALEA. [iem ex Concilio Nanetenſi. a Conc. Aquiſgran. cap. oo. Burch. lib. 2. cap:131, Ivo:..205. b Aquiſgran.(onc.c. 9o. Bursh.l Aqui Conc. c. 90. Bur xhnl.æ. cap I3o. Iuo pſ. cab.æo. Pnau. d al ab ſtinentis. Noe 4 Presbyterorum, quando ad anniverſarium diem, trigeſimum, aut ſeptimum, vel tertium alicu- jus defuncti, aut quàcunquè vocatione, ad collectam Presbyteri convenerit, fe inebriare ullatenus præſumat, nec precatus amore Sanctorum, vel ipſius animæ bi- bere, aut aliosad bibendum cogere, vel fe alienå preca- tione ingurgitare; nec plauſus,& riſus inconditos,& bulas inanes ibi ieferre, aut cantare præſuinat, aut turpia joca, vel urſo, vełtornatricibus ante ſe fieri c patiatur: nec larvas dæmonum 1 ante fe ferri confentiat: quia hoe diabolicum eft,& à facris canonibus prohibitum. I Ņ Demonum]} Burchardus addis, quas vulgò Tala- maſcas dicunt. C. VIII. ꝙ9 De eodem. PALEA. d autem convenerint Presbyteri adaliquod convivium, aliquis e prior illorum; verfum ante menfam incipiat,& cibum benedicat;& tunc ſecundum ordinem ſedeant, alter alteri honorem præbentes;& per vices cibum& potum benedicant,& aliquis dè illo- rum Clericis aligúid-de fanćta Scriptura legat. Et polt refectionem ſimiliter ſanctum hymnum dicant ad ex- emplum f Domini ficut in Cœna feciffe legitur:& ſic fe contineant omnes Presbyteri,maximè in talibus locis, ut non vituperetur miniſterium illorum. O. IX. ꝙ De eodem. PALEA. Irem ex codem. Uando g Presbyteri per Kalendas fimul conveni- unt poſt peractum divinum myſterium b, ad necef- ſatiam collationem, non quaſi ad plenam refectionem, ſed quaſi ad prandium, ibi ad tabulas reſideant: ne per talia inhoneſta convivia ſe invicem gravent: quia inde- cens eſt,& oneroſum; ſæpè etiam tardè ad Eecleſiam re- deuntes, majus damnum de reprehenſione conſequun- tur, quod ż de gravedine mutua contrahunt, quàm la- crum ibi& faciant. Nam de hujufmodi conventu Pau- lus Corinthios/ reptehendit, qui inconvenienter Cœ- nam Dominicanrmanducareconyeniebant. Sic& quiad Cæœnam Dominicam, id eft,ad collationem verbi fub oc- caſione conveniunt,& ex veritate m ventris causà con- junguntur, reprehenſibiles coram Deo& homi: bentur. Et ideò peractis omnibus, qui voluęrint, panem cum charitate in domo fratris firi ſimul cum fratribus frangant,& finguli fingulos bibere faciant;& maximè ultra tertiam vicem poculum non contingant,& icad Ecclefias redeant. tbus ha- C: Xe- g Corfliamex Symboli convivia non celebrent, Bem ex Concilio Laodicenfi, a sy. 3"On oportet miniſtros altaris, vel quoslibet Cle- ps ¥ricos,aut etiam Laicos Chriſtianos ex Symbolis quaæ o vulgus comeſſalia appellat] convivia celebrare. C. XL g Sacrarum Seripturarum lectio Sacerdd- talibus fèmpei convivii mi- fieatar. Tèm ež Concilio Toletano III. e. 7. P Ro-p reverentia Dei& Sacerdotum, id univerfa fn- &a conftituit Synodus, ut( quia folent crebrò meri- fis otiofæ fabulæ interponi) inomni Sacerdotali convi- vio lectio divinarum Scripturarum miſceatur. Per hoc enim& animæ ædi ficantut ad bonum,& fabulæ non ne- ceſſariæ prohibentur. ̊ a Deconfec. dift..e nullus. Burch. i 2. cap. i61. Ive part, 6. bal. in amore.& al. facere permiitat. À` Burch. cab. 202. Iuoö p. C. c. 25:© decanus aut aliquui. Burchard. f Matth. æb, g Burch. l. 2..lb&. Iuo p. b. cab. 20. h al. mini- fenum. i é. K al. cibꝛ. I r. Carineh. u. m al. ingluvie- rate. n Conc. Aquiſeran. c. lñ. Rab. in pæn. c. 275. O Ifla ſunt ad- dita loco cuj uſclam glolſa. p Burchidi z E109» Ivo p. G E20 Baban, in pæn C: 28>

De Epiſcoporum eontinentia ab ira, aſperi- tate fævitia perc cutiendo,& ſimilibi 143 C. XII. y Decon ertis nec convivia facere, neg Į ante horam dieitertiam Clerici co- medere licet. Irem ex Concilio Martini Papæ,.6r.& 66. TOn a liceat Sacerdotes, vel Clericos, fed nec reli N gioſos Laicos c onvivia facere de confertis. ¶ Nec oportet Clericos, vel Laicos relitiofssante⸗ ſacram ho- ram diei tertiam inire convivia, nec aliqu ando Clericos, niſi hymno dicto, comedete panem, 8 poſt cibos gratias auctori Deo referre. Se ergò Laicis come ffationes, damnat biles fant, muito magi cerdotibus imputantux ad gehennam., Venter enim pingui( mus C art) craffumj enſum g generat: cum Sacerdotalis fè rony contrà vigil effe debeat,© tenun: atque ideò eda T enim È tis vitto 9 ut ait Gregorius in xit ın Sacerdotes ungt non debent. qui adhuc. vzt:orum b :0&tero GUAR wo ſubj acent Moralillus d) per pradicationis uf meene aaeeea m—d3‚— DISTINCTIO XLV. I{ Eguitur€[non percuſſorem.] NoO. ps fep umn itaefe rrafisbilem,© y perturbati rum debent. um praef mag im oportet Eps- 1343, 4t pe; hJ tiat, qut debet efè patiens ſed ſequat. eum, qui d ſum poſi uit ad flagella, E g Verborum correptione, non verberibus ti» mert debet Epiſcopus Yn Uid f antem de Epiſ t canones dicant, benè fraternitas a r altore ëtenii s a non iſſores:& cra, increba in o- } A Idita eſt ricum, elier vitorém Ecċlefi ta caufa exigit C nore, ut pœniten ad C. IIL g ſtudere ratio pot erat m quicunque a alit Iſueta ritus fui vol S, quàm Dei fiquidem 1 revocare folennita lis fit lici itum rum iuarur veritas habet, ſupervacua uid utilitatis cft, rei viden quando etſi t vetiti, ad fidem illis,& con. Aut cur Judæis, qı poni a per dum ergò eſt, ut j j potianum, d hb m. ex Hieron ad Ocea i Bo q. kit. 9. g 2. Iim. 4. Jerig. i al. à plano. k Ivo p. 3. capro l*l i tur. | tantur, Dec CU ratione potidis& lint, non fuge Pars. 144 sanfuetudine provocati, fequi nosve- ao ex cotum codicibus ostendentes, quæ dic imus, adi um matris Eccleſiæ Deo poſſimus ad- juvante converte Itaque fraternitas tua eos monitis quidem, prout potuerit, Deo. adjuvante, ad conyerten- & de fuis illos folennitatibus inquietari ttat; ſed omnes feſtivitates, feriasque nipſi, quàm parentes eorum, per tempora tenuerunt, liberam ha be andique licentiam. dum acce denuò non ſuas, ſicut hact longa colentes. ret ant obſervand G IV.-g dat veritate, fed bene volen- Fralati corri- į tE, Irem Gregorius IV. in epiftola Epifèopi per Gallsam© Germantam con- Eo a plerunque accidant in Sacerdotibus, quæ ſunt eprehendenda, plùs tamen erga corrigendos agat plùs cohortatio, quam plùs charitas, gu àm poteftas: cù m ne ne reprehenſione, aut fine pećcato vivat. minus” ftatim poft trinam neg ationem bede rem noftrum judicâf: fecit, recepiflet, Ex- is funt re&toresEt rá negotia,& Patrum caño- verentiâ cot- expect Unde neceffe ek t 3 ia, poft multi- rimenta cauſarum, ſoliciti pici d,& di- s præcaveri:, quatenus per{piritum charitatis omnis materies ſcandalorum,& præſumptio fimplicium fratrum de Et ficut non vult 1 p rag ri; itanoñąt juàm ſeveritas; ſecrati ſpendi lia Eccleſiaſtica quaquèe m ju udas erre, quod Tb. non y.Judæi no ſum $ a ad fidem, quam tame inviti ſuſceperint, co- gendi ſunt retinere. T tén 7 3 Ty. 1 Invidorum.1 ola. Gregorn IV.( qua-est injap memorato codice Bi bieilirea Dominicana,)& aliquot vetuſtis ex. ~ 7 T-w 7 emplaribus Cratiani legitur, Iudæorum. C. y. G Sicut non funt Iudas ad fidem cogendi, sta nec converfi ab ea recedere permit- tantur. Unde in Concilio To E e Judæisautem præcipit far deinceps ad credendum vim A Cut vult Deus, miſeretur,& quem vult, indurat. Non enim ta⸗ les inviti falvandi funt, fed volentes, ut integra ſit forma juſtitiæ. Sicut enim> proprii arbit ferpenti obediens periit; fic vocante fe gr priz mentis conv Se homo quifque cre ndo ſalva- Ergò non vi, fẹ d liberi arbitrii facultate,ut conver- ſuadendi fint, ndi. Qui ridem ad Chrif ti funt venire, ( ficut fatum eft ter ipis Si- ſebuti) 7 jatos Baptiſmi gratiam ſuſce corporis& fanguinis tet, ut fidem, qi tenere fides, LA fan ef, s, nemini f emm D< rii voluntate tiâ Dei, pro- otius impell ianitatem coa cauia jam cec yini extitiffe participes, opor- quam ctiam vi, vel neceſſitate ſuſceperun it, cogantur, ne nomen Domini bl afphem etur,& quam ſuſceperunt, vilis& contemp tibilis habea- tur, — 4l. commoiiu. cap, lecet, Tuvo part.s. cap 36t; b C ATI. d al. proſpici.] erig. e Burch, libr. 2, cap. 72. Ivo part.. cap. 276.& part. i cap. p. Tannorm. lib. 1. écb. I8. f Rom, io, C. VI.

licentiam state fiabe anum. vfo E na(o sacerdoti erga corrigi lùs cohor àm potefas yut fine pet am negatio noftrum fecit, rec epil zis funt reåi majora nego! 145 Diſtinctio XLV. C. VI-g hene volentia plus, quam /ẽ veritas erga corrigendos asg- Item Leo Papa, epifl. 82. ad Anafiafium Epi- ſeopum Iheſſalonicenſem,.i. Icèt 4 nonnunquam accidant, quæ in Sacerdotali- bus ſunt reprehendenda perſonis, plùs tamen erga corrigendos agat benevolentia, quàm ſeveritas; plùs cohortatio„quàm comminatio b; plùs charitas, quàm poteſtas. Sed hi, qui quæ fua funt, quærunt„non quæ Jeſu Chrifti, facilè ab hac lege difcernuntur:& dum do- minari magis, quam conſulere ſubditis quærunt. placet honor, inflat fuperbia,& quod proviſum eſt ad concor- diam, tendit ad noxam, C. VII. 9 Deſiciatur ab officro Presbyter, 4 Diaconus,& Epiſcopus verberibus timmert GUARTENS. Item ex canone Apoftolorum, cap, 28. juxta pri- ſcam verſionem. Piſcopum e, aut Presbyterum, aut Diaconum per- cutientem fideles delinquentes, aut infideles ini- què agentes,& per hujufinodi volentem timeri, dejici ab officio ſuo præcipimus, quia nuſquam nos docuit hoc Dominus. Econtrariò verò ipſe 4, cum percuteretur, non repercutiebat: cum malediceretur, non remaledicebat: cum pate- retur, non comminabatur. C. VIIL 9 VNeon verberibus ſed verbis fubditos Epiſcop: corripiant. Item ex Concilio Bracharenſi III. e. 6. beatus Apoſtolus e arguere, obſecrare, vel in- repare in omni patientia præcipiat, extra hanc do- &rinam novimus quofdam ex fratribus, tantis cædibus in honoratos f tubditos effervefcere quantas poterant la- trocinantium promereri perſonæ. Et ideò,qui gradus jam Eccleſiaſticos meruerunt, id eſt, resbyteri, Abbates,& Le- vitæ, qui exceptis gravioribus& mortalibus culpis, nul- lis debent Verberibus fibjaont] nòn eft n ut paf- fim unuſquiſque krælatus honorabiliora membra fia, prout voluerit& ei placuerit; lori: ne dum inċautè fubdita percutit men ib ra, ipſe quo que debitam übi fubditorum reverentiam fubtrahat.jų ta illud, quod quidam fapiens dixit; Chena g caſti Catls re verentiam eæhibet caſtiganti: aſſeritat autem nimtia zncrepatio nec correctliovem recehit, nec falutem,| Et ideò, fi quis aliter, quàm ditum eft, prædiétos honorabiles fub- ditos, Heentis àperceptæ poteſtatis elatus, malitià animi tantùm, crediderit verberandos, juxta modum verberum, quæ intulerit, excommunicationis pariter& exilii ſen- tentiam ſuſtinebit. 2 ps. Salomon verd contrà admonet, dicens:[Percute v h filium tuum virgå,& liberabis animam ejus à morte. Hinc etsam B, Gregorius X ſeribit in di- alogo, B, Benedium, quen- dam Monachum virga å percutrendo ſandſſo, quem crebra admonitio- ne curare mA PRAAN Hinc ettam Dominus ìi flagello falo de fu» neculis, malè verſantes in templo flagella vit,& de orationis domo ejecit. Hinc erram Apoftolus k fornscatoremi illum Satana corpo- raliter vexandum tradidit:& ma gum | ziur corporali cæœcita- tè damnavit. Hinc ettam in canonibus m, puerl, qui ante rationa- a annos irrationahiliter verſantur, verberibus cafligart jubentur. Virgines Juh», F religionis vefte depofi fita aliis f copulaverint, erga- flulis retrude pracipiuntur. a fap ead. oe lacet, Polyc.dib.g. titg. b: € Anf. Ló..159. Po.titi9. d 2. Petr.2. e 2. Iim.. f ficincodice regio. g Leniter Jorig. ho Proverb,23.* liz. dial. c. 4. i Ilanz. k Aaral Af m ùy ric ius Papa epif i, capó erberibus ſubjicia t& do- De Epiſcoporum continentia ab ira, aſperitate, ſævitia, Percutiendo,& fimilibus. 146 C. IX. g Diſeiplina non es} fervanda fine mifèri- cordia, nec miſericordia ſine diſciplina. Hinc etiam Gregorius in Moralibus lib. à0. cap. g. n. 6. a p ee vel miſericordia multùm deſtituitur, ſi u- na ſine altera teneatur. Sed circa ſubditos fuos in- efle rectoribus debet,& juſtè conſolans miſericordià,& piè fæviens d Hinc eſt, quod ſemivivi illius vulneribus, qui à Samaritano“ in ſtabulum ductus eſt, & vinum adhibetur,& oleum, ut per vinum mordean- tur vulnera; per oleum foveantur: quatenus unuſquiſ- que, qui ſanandis vuineribus præeſt, in vino morſum di- ſtrictionis adhibeat in oleo mollitiem pietatis: per vi- num mundentur putrida, per oleum ſananda foveantur. Miſcenda eſt ergò lenitas cum ſevVeritate, faciendumque quoddam ex utraque temperamentum, ut neque mul- tå aſperitate exulcerentur ſubditi, neque nimiå benigni- tate ſolvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi c arca ſignificat, in qua cum tabulis virga ſimul& manna eſt: quia cum Scripturæ ſacræ ſcientia eſt in boni rectoris pe- ctore, ſi eft virga diſtrictionis, ſit& manna dulcedinis. Hinc etiam David d ait:[Virgatua, tr baculas tuus, ipfa me confolata fant.| Virgå etenim percutimur,& baculo fus ftentamur. Si ergò eft diſtrictio virgæ, quæ feriat, ſit& conſolatio baculi, quæ ſuſtentet. Si taque amor, ſed non emolliens: ſit rigor, fed non exaſp erans: ſit ze ſed non immoderatè ſæviens: ſit pietas,{fed non p quàmexpediat, parcens. Intueri libet in Moyfi pecto- re miſericor diam cum ſeveritate ſociatam. Videamus amantem piè&& diſtrictè ſævientem. Certè cùm Iſraẽliticus populus ante Dei oculos penꝰ inveniabilem contraxiſſet offenſam, ita ut ejus rector au- diret:(Defende€, peccavit populus tuus.| ac fi ei divina vox diceret; quiin tali peccato lapfus eft, jam meus nor eh, atque ſubjungeret: ¶ Dimitte me, ut iraſcatur furor meus contra eos, O deleam eos, Jaciamg, te in gentem magnam: J ille femel& iterum pro populo, cui præerat, obiema fe ad impetum Dei irafcentis opponens, ait: ¶Aut di- mitte ek hant noxam: aut fi non facis, dele me de libro tuo, quem ſeripſiſti.] Penfemus ergò, quibus vifceribus eun- dem populum amavit, pro cujus vita de libro vitæ de- leri fe petiit.. Sed tamen ifte, qui tanto ejus populi a- more conftringitur, contra ejus culpas penfemus, quan- to zelo ređtitudinis accendatur. Mox enim ut petitio- ne primà, ne delerentur, culpæ veniam obtinuit, ad eundem populum veniens, ait f: ¶ Ponat vir gladium Suum fuper femur fuum: 1te& redite de porta ufque ad portam þer medium caſtrurum,& occidat unulſquiſque fairem,& amit- cum, Q proximum faum: cecderuntg. in die allo quaſi viginti I tria mila hominum.|} Ecce qui vitam omnium, etiam- cum fha morte petiit paucorum vitam gladio extinxit, Intùs arfit ignibus amotis: foris accenfus eft zelo feveritatis. Tanta fuit pietas, ut fe pro illis coram Domino morti offerre non du- bitatet; tanta ſeveritas, ut eos, quos divinitus feriri timuerat, ipſe judicii gl adio feriret. Sic amavit eos, qh uibus prætu it;ut pro T nec fibi parceret:& tamen delinquentes fic perfecutus ét, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente proſterneret. Utrobique le- gatus fortis, utrobique mediator admira wilis, aane populi apud Deum precibus, caufam Dei apud popu lum gladiis allegavit. Intùs amans diving elapnl. cando obſtitit: foris ſæviens culpam feriendo conſum- pfit. Succurrit citiùs omnibus, oftenså morte paucorum, Et idcircò omnipotens Deus fidelem famulum fuum citiùs exaudivit-agentem pro populo; quia vidit, quid fuper populum acturus eflet ipfe pro Deo. In regimine a Lib.zo.cap.8, ad. cap.29. lob. paftor. cur, part.2. cap.6, lib. 1e ex reg. epifl. 24. b Luco. c Hebrige d 22 e Enrdgz£ liid, F

De Epifcoporum con stinentia ab ira, afperttatë y fz- trita, percunendo Ó 6 fimilibus. 147 ergo populiutrumque Moyfes mifcuit, ut nec difciplina deeſſet mifericordiz, nec mifericordia difcipling. Unde hic quoque juxta utramque virtutem dicitur a:[umg fèderem quafi rex, circumſtante exercitu, eram tamen mæren- ttum conſolator dere quippe, circumſtante ex ercitu, gor eſt ac diſciplina regiminis: mærentium verò rk confolari, minifterium pietatis. ig Viginti tria] Hic etiam legitir en codicibus B. Grego- ri: fedin H brats, paraphrafi Chaldaicás verfione Septúaginta, é vulgatãte: tria millia È judicans, mifèricordiam cum gitia ſervat. ſententiarum, deſummo €. X.€ Inf Item Ifidorus& at, ſtateram in manu geſtat, am& miſericordiam por- dei peccanti fententiam 5 per at pænam: rrigat; quædam ve tat: kà per alkis miſericordiam peccanti ten bramine per æquitatem rò per mife. mindulgeat.- Qui Dei judicia oculis fuis proponit, ſemper timens& treinens in omni negotio formidat, ne de juſtitiæ tramite devians cadat,& ur nde non juſtificatur, inde potiùs condemnetur. ut juſto li XI. Qu remittit, Èr gui corripit, utere Item Auguftinus in Enchiridiez:72. E e qui: emendat verbere, in quem poteftas datur, l coërcet aligquå difciplinâ,& tamen peccatum ejus, quo abillo læfus aut offenfüs eft, dimittit excor- i{ eo,quòd di- mittit arque orar, verùm etidm inco aliquà emendatorià pœnâ plectit, eleemoſyi qa mifericordiam præftat. Multa enim bona præſtan- non vo- ĉ qu JC urinvitis, quando eoram confulitur utilitati; Misiat> quia ipfi fibi inyesiuntur effe inimici: XII. ꝙ De multiplici genere eleemo- [marum Sunt emim mult genera eleemofynarum, de qui> bus Albinus d ait, Ria e fan genera eleemoſynarum: lis, egenti dare quicquid poteris: altera{piritua- lis, dimittere à guo læfus fueris: tertia, delinque entes corrigere,& errantes in viam reducere veritatis umra corpora- C. IME g Eleemoſna pecunia præſertur /, eleemofina cordis, Irem Küguftinus, bso Him:Ehomthiá 6. æ f iunteleemofyng, una cordis, altera peruniz. mofyna cor nittere cj, à quo læſus e Nam dare aliquid indigenti, aliquando quæris,& non habes; indulgere peccanti quantum volueris, redundabit tibi. Eleemoſyna cordis multò major eſt, quam el 1a corporis.& mfta. Charitatis elee- mofyna bftantia terreng fufficit fibi: illay verò quæ eorporaliter datur, fi non benigno corde tri buitur, omninò r 3 ps. fine rectitudine dine in Prriatis d fine f fufficit. verztatis, nec ⁊elus recitutiinis fine manfuetu- inveniri. Percuſſores ergò, gui 32 ali officio removentur, non quilibet cor. , fd pratermffa manfaetüdiñe ad verbera ſemper parati intelli sendt fant: gue per flagella non Vitia corrigere, fed timeri ap uibus Petrus feribit g:[Ne fitis dømi- f p lorstatibus ab E Epifi liter flagellantes s CA4. ſentent. f Pam. | tane in interitum carnis omnibas apparet, quod nec lenitas mañfuaetudinis| Decreti Prima Pars. 143 rlro. ab insae in vicem COFKI V. e g"Manfuetudo i dr difi grn ſeparentur. Hinc stiam Gregorius fersbitin po 12..16.. 2 Unt namque nonnulli ita diſtricti, ut omnem etiam benig tant:& ſunt noti- nulli ita manſuet ti, ut perdant diftriĉti jura regiminis, Unde cunctis rect toribus uttáque ro a e funt te- Joralibus,.ig. FR difčiplinz:€ quatenus necà compaſſione pi obdurefcant, cùm contumaces co orrigunt; nec diſcipli- næ vigorem molliant; cùm infirmorum animos confo- lantur. Regat ergò difciplinæ vigor man fuetudinem,&t maní Aetudo ornet vigorem,&= B. commen- detur ex altero, ut nec vigor fit rigidus, nec manſuetudo diſſoluta. C. XV. ꝙ Vera juſtitta miſcris compatitur, delin. Jaenilte indignata. Item homilga. in Evangel. circa init. Era juſtitia compaſſionem habet: falfa verò bde- dignationem, quamvis& jufti f cant rectè pecca- toribus dedignari. Sed aliud e uod agitur typho ſu- perbiæ; aliud, quod 2zelo diſciꝑ x. Dedi; gnantur c ete- nim, fed non dedignantes.& post panca. At contià hi, qui de falfa juf ftitia ſuperbire ſolent, ca æteros qua ſque deſpiciunt, nullà infirmantibus miſericordiã condeſcen- dunt& qudò ſe peccatores eſſe non cred cò deveriùs peccatores fiunt. C- XVL con ꝙ Peccantes manſuetudime pro vo- 1ñ non auſteritate abjictan- tir, d, ad'..Threnorum, Ecedite(inquiunt) polluti; te,-abite; nolite nos tangere: nolite inaliquo nobis communicare. Talis loquela non e illumi at cœcum non fanat agro- tum, non çurat infirmum, fed magis occidit, atque in defperationem periclitantem mittit. Boni etenim re- &tores ex fua infirmitate aliorum infirmitates penfan- tes, magis per humilitatis& manſuetudinis levamen- tum ſtudent peccan ris laqueo eruere, quàm per auſterit ate in fove perditionis nutantes pro- pellere. Unde doctor ę ım fy, ¶TTactus ſum, inquit, Item Hieronymus irmis infirmis, €. XVII cm praedi a cato non c liem ex Origene Ed illud non otiosè W peccante ira Dei f quando accłdit? quando ſunt, erga delinquent es tes peccantium ling tur, Sacerdotalis ſev piere quod fcriptum QUE, nt O cateri ti malum ex vobis ipfii.| Apoſtolum dicentem:| Patai ndum eft, quòdune populum venit. Hoc acerdotes, qui populo præ- lunt,& veren- ortè malè de eis lIoquan- nmemores, nolunt com- cantem coram omnibus ar- & iterum h;[ Auferte ſuccenſi imitantut ujufmodi hominem Sa- , é hirii falum fiat.| Neque e ſtudent, ut ſi viderint peccan- iant: poſt etiam duobus, ſi contempſerit,& p X ndatus, de Eeccleſia 1gni videri vo iilud Evangelii k tem, primò fec vel tribus adhibitis/ Eccleſiæ correctione non f expulſum velut gentilem habeant, ac publicanum:& dum uni parcunt, univerſæ Eccleſiæ moliuntur interi- tum. Quæ iſta bonitas? quæ iſta miſericordia eſf, uni par- —— a Incap b jufiitia.} org. c al maste gnantar. d abant[fùnt, non Hieron. commentarii, Thren. 4» e Efasze f 1Corg 8 ahima h ors È Hid K Matt.16. 1 al. arbitris. cxe; es Cra

srca snit, : falfa ve leant reâèj dine prow an⸗ 149 Diſtinctio XLVI. De Bpifèoporum entmentta à litibus, jurgiù, ſeditionibus. I 50 cere,& omnes in diſcrimen adducere? Polluitur enim, ex uno peccatore populus. Sicut ex una oVν morbida univerſus grex inficitur: ſic etiam uno fornicãte, vel aliud quodcunq; ſcelus committente, plebs univetſa polluitur. Hlinc etiam alibi à dicitur:[ Rectorem fubditis pietas matrem, difciplina verò patıemexliibeat. 4 pars. g Percufor quoque dicitur, qui fèrmone instik in- firmorum conſcientiam vul C. XVIII. g Cuiiſermons ineauto conſcientiam percutit infirmorum, percufèr vocatur. ‘Unde Anacletus Papa epif. 2, ad Epifcopos Italia. gu percuſſor ille dicitur Doctor, qui fermone inutili conſcientiam percutit inficmorum b, ideò tenere vos, & omnes fideles oportet eum, qui ſecundum doctrinam eſt, fidelem ſermonem, ut potens ſit conſolari in doctri- na ſana,& contradicentes redarguere,& rectè viventes, atque rectam ſidem tuentes, con DISTINCTIO XLVL I Equitur e[Non m.| Nihil eft enm impu- pS dentids arroza i ruaſticorum, gatrulitaters ai- doritatem putant,€r Parati ad lites, in ſubj ectas tua- midt intonant: quod ex arrogantia G fuperbia provenire mani- fefiumest. C. I. 9 Arregantes neſciunt inſerre humili- ter, gua docent, Unde Gregorius ſeribit in Moralibus, lib. 23. cab. 7. n. i3. ad c. 33. leb. Oc habet proprium doctrina arrogantium, ut humi- Lliter neſciant inferre, quod docent:& recta, quæ ſapiunt, rectè miniſtrare non poſſint. In verbis enim eorum proditur, quòd cùm docent, quafi in quodam ſi- bi videntur ſublimitatis culmine reſidere: eosq̃; quos do- gent, ut longẽ infra ſe poſitos, veluti in imo reſpiciunt a, quibus non conſulendo loqui, fed vix dominando di- gnantur. Rectè autem his per Prophetam Dominus di- cit e:[Pos autem cum anfferstate imperabatis eis, Q cw po- tentia.| Cum aufteritare enim& potentia impérant, qui ſubditos ſuos non tranquillè ratiocinando corrigere, ſed aſperè inflectere dominando feſlinant. At contrà vera doctrina tantò vehementiùs hoc elationis vitium fugit per cogi tionem f, quanto ardentiùs verborum fuorum jaculis ipſum magiſtrum elationis inſequitur. Cavet e. PRm, ne eum magiselatis moribus prædicet, guem in cord onibus inſectatur. probrbeniur rn Epiſcopos ordinari, T s m ER& h Litgtof namg, vel a- dulationibus animos Princ spum fibi conciliani vel fiatribus fuis de- amik notar ingerunt, velinter fratres difiordiam fè Minando ,fedrtronem nu iquam facere cefjant: guaomn:ašn Pre- lain damnabilia cfe probantur.; C, IL Q Desis, gs: peccatoribus adulantur. Vnde Gregorius fersbir in Moralibus ,lib.18. cap. 4 n. 3. ad cab. 27. gux nonnulli, qui dum malefađa h bus efferunt, augent quæ increpare enim per Prophetam dicitur: 2[ Ve que confùunt pul- villos ſub omni ſcubito manlis,&- faciunt cervicala fab capi- te uñiverfè arats,| Adhoc quippe pulvilius ponitur, ut molliùs quiefcatur. Quifquis ergò malè agentibus adu- hatur, uilun fub D vel Abio jacentis son ai qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus mol- liter quiefcat.€ Hinc rurfum fcriptum eft: b Ipfe a- dificabat partem, illi autem liniebant eum.] Parietis inum laudi- erunt, Hinc a Greg. paſtor. 2. p. c. C. b ad Tirs. c iad Iim g.& ibi gloſſa ordin. Q Anſel. ex Hieronym, inepiftol. ad Oceanum, d al. defpi- quippe nomine, peccati duritia defignatur. Ædificare s ergò parietem, eft contra fe quempiam obftacula pec- cati conftruere. Sed parietem liniunt, qui peccata per- petrantibus adulantur, ut quod illi perversè agentes æ- dificant> ipfi adulantes quafi nitidum reddant. ¶ Sed ſanctus vir, ſicut mala dè bonis non æſtimat, ita judi- care bona de malis recuſat, dicens a: ¶ Abſit à me, ut juſtos vos judicem: dones deficiam, non recedam ab innocentia mea,| G. III,€ Adulator, vel proditor Clericus ab offi- cis degradetur. Hinc ettam in Concilio Carthaginenfi IY. c. 56. legitur. Lericus 6, qui adulationibus& preditionibus vaca- redleprehenditur, ab officio degradetur. C. IV. Excommunicentur ab Epiſcopo, gui fratribus non probanda objiriunt. Irem ex codem Concilio, c, s5. Ccuſatores fratrum Epiſcopus excommunicet, qui non probanda fratribus objiciúnt r. Etfi emendave- rint vitium, recipiat cos ad communionem,non ad Cle- rumy. 1 q Qui non probanda fratribus objiciunt.] Verba i- fia neque in orzginals, neque m multis Gratian: ant quu codici- bms habentur, C. V. G Removeatur ab officio Clericus male- dicusſcura,& ffatrum profectibus in- Lidens non promo vea- tur. Irem ex codem Concilio, ¢. f7. Q Rubrica hac pertinet fimul ad hoc cabut,& ad duo ſequem- tia. Lericus c maledicus(maximè in Sacerdotibus) co- gatur ad poftulandam veniam; fi noluerit, degra- detur: nec unquam ad officium abſque ſatisfactione revocetur. Cy De eodem. Irem ex codem Concilio, cap. 6o. Lericum à ſcurrilem,& yerbis turpibus joculatorem, ab oflicio retrabendum cenſemus. C, VIL De eodem. Item ex eodem,.g4. Lericus e invidens fratrum profectibus, donec in yi- tio eſt, non promoveatur. C. VIIL g Nen ſunt erdinandi, qui ſeditioni- bts vacant. Item ex codem, c. 67. ditienarios f ftatuimus nunquam ordinandos Cleri- cos, ſicut nec uſurarios, nec injuriarum fuarum ultores, C. IX. Q Uuras exigere Clericis minime licet. lem ex Concilio Laodicenſi,.s. 3 Onꝗ licet fœnerari miniſtris altaris, vel in Sacer- ps dotali ordine con&itutis, yel ufuras,vel lucra,quæ fefcupla h dicuntur, accipere, C. X. ꝙ Nec ſus nomine, nec alieno Clericus ſœ. nerator exiſtat. Irem Leo Papa Epifèopis per Campaniam epif. 1. cap. 4. Icut ¿ non fuo, ita nec alieno nomine aliquis Cleri- corum exercere fœnus attentet. Indecens eſt enim, crimen ſuum commodis alienisimpendere. Fœnus autem hoc ſolum aſpicere(& exercere debemus, ut quod hic miſericorditer tribuimus, ab eo Domino,(quĩ multip lici- ter,& in perpetuum manſura tribuit) recipere valeamus. a 106. 27. b Bur.d2..176. Iyop..c. 267. Pann. l3.cap.173. c Byr..10.6,66. IVo p. ll. c. ii.& p. Bl. c. bo. Anſel..p. c. tcg. d Burch. .2..l72. Iuo p..c. 203. Cp. ii. c. 79. Pann. l. c. 172. e Burch. l, 24 .16.lvo..cap.3s. Agath, Conc. c69. F Burch....17, Tuo p6, ciunt.© Erech, zg. f al. cognitiunem g Ezech, i. h idem, c. 36. g Anſel.ln..ioο. h al. ſeſquipla, i Burch..a. cla, Ivo p. 6. 6. o. K al. accipere, Ek

De Epifcoporum continentia ab uſuris. DISTINCTIO XLVIL r Udd autem in fine hujus capituli ufùrarii ordinari ps prohibentur, inde est, quod ufuram exercentes cupidi- tatı defèrvire probantur: cupidi antem ab Apofic- le a ordinari prohibentur; quia tales facile à juſto de viarent. C. I. Diaconus, Prestyter,& Epiſcepus exigens ufuras, nifi defierit, depo- natur. Unde in canonibus Apoftolorum, c. 44. legstur. pries b, aut Presbyter, aut Diaconus ufurasà de- bitoribus exigens, aut definat, aut certè deponatur. C. I. g Asiy Ufùrasexigens, five Clericus, five fùbje- Gus regula, dejiciaiur. Irem ex Concilio Nicæno, e. 17. Uoniam c multi ſub regula conſtituti avaritiam- & turpia lucra ſectantur; oblitique divinæ Scriptu- fæ, dicentis d:[aui pecuniam fuam non dedit ad iuſuram:] mutuum dantes, centèfimas exigunt; juftè cenfuit fan- cta& magna Synodus, ut fi quis inventus fuerit poft hanc definitionem ufuras accipiens, aut e ex adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium tranfigens, aut he- miolia, id eſt, ſeſcupla 1 f exigens,velaliquid tale pror fusexcogitans turpis lucri gratiâ, dejiciatur à Clero,& alienus exiftat à regula. 14 Sefcupla} Hoc. ſoſqutalterarum uſararam gemus, quam- vi graviſũimum in fingibus humidis, vel arentibus, lunſtantinus dege permiferat> qua munc extat in codice Theodofiano, lth. 2, tit. ait. de ufar, È 1, Eodem pertinet, quod fèribit B, Hieronymus in commentarii in Ezechielem, lib.6..18.his verbis: Solent in a- gris frumenti& milii, vini& cæterarumque ſpecie- rum uſuræ exigi, ſive, ut appellat ſermo divinus, fuper- abundantig: verbi gratiâ,ut hyemis tempore demus de- cem modios,& in mefe recipiamus quindecim, hoc eft, amplius partem mediam. Quamobrem hoc canone, guo Pa- tres alli omnes pecuniarias ufuras Clericis interdicunt, voluerunt etiam fèfiuplam fiugum exhreſſè iiſdem interdicere. Poſtea verò in altis Conciltis, é a Romanis Pontificibus, genus omne ufurarum, tanquam juri naturali ac divino contrarium tam Clericis, quam Larsis fuit interdifum, quemadmodum apparet in Decretalibus, tit, de Ufur, C. III. g Tenporalibus lucris defèrvientes, Deo neguaguam militare probantur. Hinc etiam Gregorius in lib. 19. Moralium, cib. n. ⁊j. in ag. cap. Iob. ſerrbit, dicens. hujus ſeculi dilectores in terrenis rebus fortes ſunt, in cœleſtibus debiles. Nam pro tempora- l gloria ufque ad mortem deſudare appetunt,& pró ſpe perpetua ne parùm quidem in tabore fubfiitunt: pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant,& pro cœlefti mercede vel tenuiffimi verbi ferre contumelias re- tufant: terreno judici toto etiam die affiftere fortes funt, in oratione verò coram Domino vel unius horg momento laſſantur: ſæpè nuditatem, dejectionem, fa- mem pro acquirendis divitiis atque honoribus tole- rant,& earum rerum fe abftinentià cruciant, ad quas adipifcendas feftinant; fuperna autem laboriosè gür- rere tantò magis difimulant, quantè ca retribui tar. diùs putant€ Hi itaque quafi aliarum arborum more deorfum vafti funt, furfum anguiti: quia fortes in infe- riora ſubſiſtunt, ſed ad ſuperiora deficiunt. At contrà ex qualitate palmarum defignatur proficiens vita jufto- rum, qui nequaquam funt in terrenis ftudiis fortes, a 7. Tim. 3. Burch,...119. Ive part..cap.ros. É.13. cap.i5. Pannorm. lib3 cab.1h C- mfag...8. ex alia verfione. Po. f Decreti Prima Pars. 152 o o o ͤö——— 5 & in cœleftibus debiles; fed longiùs, atque diftantiùs ftudiofos fe Deo exhibent, quàm feculo fuiffe memine- runt. Nam cùm quibuſdam per prædicatorem no- ftrum dicitar: a[Humanum dico,propter inſirmitatem carnis vefira. Sicut enim exhibuifiis membra veſtra ſerdure immunã ditia& iniquitati ad iniquitatem; ita nunc exhulete membra vefira firvire juflitia in fanéhficationem:) eorum proculdu- biò infirmitati condefcenditur, ac fi eis apertiùs dicere- tur: Si nequaquam amplius poteſtis, ſaltem tales eſtote in fructu bonorum operum, quales fuiſtis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat ſancta liber- tas aëris 1, quos in carne yalidos habuit ufus terreng voluptatis. 1€ Aëris,] Apud B. Gregorem legitur, fanéta libertas hæredes: vel, ſancta libertas charitatis, quam in carnea. In unoautem exemplari Gratiani Vaticano, cœleftis conyerfa- tionis, quod ın gloffa ad explanandam ditionem, aëris, afs fertur. C. IV.@ Ad facrosordines nfùrart promoveri non debent. Item Gregorius Clero& ci vibus Neapolitanis, lsb.8epifl.40. D: b Petro infuper ad nos perveniffe cognofcitta quòd folidos dederit ad ufuram: quod vos oportet cum omni fubtilitate perquirere:& fi ita conftiterit, ali- um eligite,&ab hujufmodi vos perfona fine mora fù- ſpendite. Nam nos amatoribus uſurarum nullä ratione manus imponimus. Si verò ſubtili habitä inquifitione hoc falfum efle patuerit,(quia perfona ejus nobis igno- tach,& utrum ita fit de{fimplicitate ejus, quod ad nos perlatum eft, ignoramus) cum decreto à vobis fa&o ad nos eum venire neceffe eft; ut vitam moresģue illius- licitiùs inquirentes, fenfum quoque pariter agi ofca- mus, ut fi huic judicio aptusextiterit, veftra in co( adju- vante Domino) deſideria compleamus. C. V. Degradetur(lericus, qi pere detegetur. Iremex Concilio Eliberitano, c. 20. l c quis Clericorum deteđtus fuerit ufuras accipet& placuit degradari& abſtinere. C. VI. Nec amplicari errore, nec cupiditate Lio- ları Sacerdotem oportet, Jtem Leo Anatolto Epiſcepe Conſtantino- politano epifisi. 2 Irum d catholicum,& præcipuè Domini Sacerdo- ꝑs Vtem, ſicut nullo errore implicari, ita nullà oportet ujuras actie | cupiditate violari, dicente fan&tâ Scripturå e:[ Post con- cupifèentiastuas noneas.| Mens enim potentiæ f avida,nec abftinere novit à vetitis,nec gaudere conceffis;nec 1 pie- tati adhibere conſenſum. 1Nec pietati] Hic poſtremum orationi: memlrum abell ab originals; fèd habetur etiam apud Anfeimum, C. VII 9 Qucupiditatem à fè nen abftindit, bonorum aullori inhaerere non valet. Irem Gregorius, l7. epifè.rro. 4 Onorum auctori inhærere aliter non valemus, niſi cupiditatem à nobis(quæ g omnium malorum ra- dix eſt) abſcindamus. C. VIIL 9 Avari eſi, hominum bona an vade- re, quorum neceſfitatibuus ſub uentre valet. Item Ambrofius ¥ deeo, quod firiptum ef? in Evange- o h;[Hominis cujufdam divitis fruđtus uberes ager attulit.] Icut i ĩi, qui per inſaniam mente translati ſunt, non jam res ipfas; fed paffionis fuæ phantafias vident: a, Rom.6. b Anſs.6..9. Polye. lib. a. tit.. Ivo.. He. I.&. lit.ql. Rab. Ipœn. c. 32. Burch..g. cap. lag. Anſol.7. c. m. Ivo cap. I2. Pann. I5.e. 36. d Anſel..3. c. lo. e Eccleſcib. f al. part..c,196. O.13..8. d Pjal tg, 1Tim.6.* Sermi8. h Lutz, i ExBa- v i t | , 6.€ redundat ifia parti-| pecunia. g owi, f al. ſeſquipla. bs P i a { Alu homilia, ad eundem Evangelii locum ita

nfarari pron f Neapolitani enifle cogn quod voso ita conftiteri yna fine mo a jus ejus, quoc# eto a voDisi moresque e pariter 4f í ra o r, vetmine Wus, qus ufita dt 6 cupra i. l. onfiant yè Don pi, taniu iptura e: L" rentit f conces puniani imum jum M” bna mt” punir uk ab uſuris. 152 Diſtiactio XI VI.&XLVIH, De Epifcoporum continentia 154. ita etiam mens avari femel vinculis cupiditatis adftri- ditus computat, gratiùs aurum intuetur, quàm folem a: ipfa ejus oratio& fupplicatio ad Dominum, aurum quarit.& post pauca,€ Interdum ctiam ufurg arte ne- quifimå, ex ipfo auro aurum nafcitur, Sed quid agis? Nec fatietas unquam, nec finisaderit cupiditati.& zn- fla. ¶ Sed ais: quid injuſt ſt,ſi cùm aliena non in- vadam, propria diligentiùs fervo? O impudens di&um! Propria dicis? quæ? ex quibus reconditis in hunc mun- dum detuliĝi? Quando in hanc ingreſſus és lucem, quando de ventre matris exifti, quibus quæsò faculta- tibus, quibuſque ſubſidiis ſtipatus ingreſſus es?& poſt pauca. ¶ Proprium nemo dicat, quod eſt commune 1, quod plùs quàm ſufficeret ſumptum, etiam violenter obtentum eft.&in€ Nunquid iniquus eft Deus, ut nobis non qualiter diftribuat vi bſidia? ut tu quidem eſſes affluens& abunda aliis verò deſſet,& egerent? An ideircò magis, tatis ſuæ experimenta conferre, patienti coronare? T etſi in ſinum tuum reda fi tam multorum vitæ Í nimtaminj & alium per virtutem s Dei muneribus, obtineas? Quis e- va quàm qui mul- torumalimenta ſuum c non uſum, ſed abundantiam & delicias facit? Neque:enim minùs eft criminis ha- benti tollere, quàm cùm poſſis,& abundes, indigen- tibus denegare. Eſurientium panis eſt, quem tu detines: nudorum indumentum eſt, quod tu recludis;& miſe- rorum redemptio eſt& abſolutio, pecunia, quam tu in terram defodis. Tot e te ergò ſcias evadere b na, quot d Poſſis præſtare, quod velis. 1 Q Commune) Ap fium legitur: Proprium nemo dicat, quod è communi quàm fuf- ficeret ſumptum,& violenter obtentum eft. Sed ob glof- Jam nomest mutatum. 3 pars, Neceffe e eTetram ut ille,gui ord domui ſit benè præpoſitus:] rem habuit, vel filios d vitru Vlo provocet, ut quod peſteæ pr à domeſticisn. Unde Ape ficut fua corpora diligant, cent, fed enutriant illosin omni orrectione Domini. Undecum Pauimad Timotheum h ſcribens, dix ſſet, Cſuæ do mui benè præpolitum:] faem fubjunxit,[habentem filios fibi fubditosi!: omni cz titate,][non ż in accuſatione Iuxuria.) Von entm talium cohabitator fñontem habet alios redar Unde de beatodob k legstur,guòd pro filiis fiu quotidia- ebat Deo facrificia, offerens holocaufta per fingulos, quos artta k perfe thone in unum conſtrinxit, ut guja, eorum in fuo die convivium flatribus pararet,© ad epulandum ficum e pariter invztaret, Guod quia Hel: facere difer pietate fuperatus; de linguentes filios ferire noluit um legitur) apud difirium judicem fè j li damnatione percufer; tur 1:[| Honoråfti filios tùos m ettam David in ndusest,[fuæ est, fi in Larci babitu uxo- virtutum ta& verbo enem- bturus es} populi, orris exigat | zđ efits Z feribit, ut uxores fuas faos no plina Q 7 nde ei divná voce.$- s, quàm me.] Hac a filios benignitatem, non difirblina fèveritatem eorum juventutem experimento didicit hernictoſam, am pueritiam vaga licentia permifit effe voluptuofam. U- nus quippe eorum ſororem fuam fiupro corrus Alſalone m vedelicet, inter epulas, lenter para verat, oltruncatus en. veniam à patre obtinuit, de regno illum expulit,& ad concu- binas ejus ingreffus est, demùm per invia defèrti patrem perfe- Juens, quercui inhaſit, atque ita ſuſpenſus intertit O. Hünc etiam FEENS y ns, A fratre ejus, guas frairibus fus fraudu- Abfalon n vero, pofiquam a al. fòlem videt.) orig. b al, non faum, c al"tanto- rum. À alquanti,& Hier. ad Ocean.£ 1n, Tim3.© tbi glofa- un Fpbeſess h 2. Im., i hh s k oh. r: l on Rgz m 2 Rga n z, Reg. 16. O 2, Reg. 13. | p€ acundiam provo- fia: qu vefþere erat ın ) Paulus ad Timotheum a firibit, dicens:[ Qui ſuorum,& éta, femper aurum, femper argentum videt, ſemper re- maximè domeſticorum curam non habet> fidem neg vit,& eft infideli deterior.] Ture ergò, qui domui fua n preeffe, in Epifiopum ordinars prohibetur, qura qus in re mins de qua fibi famılsarior debet cura ineffè, fidelisnonest, g in Ecclefia Dei( ubi tot fant r alien ſolicitam diligenttiam ad- hihebit? unde Fieronymus. b:[Non enim c juftus pol ex vitiis filiorum, fed libertasab Apoftolo Ecclefia cipi reſervatur, ut talis fiat, qui non timeat propter vitia liberorum extraneos reprehendere.) 4 ps. Quod tunc fiet, fi non erit, guod fibr imp enim greffus hominis à Domino dirrgantur d, nec fin mine ejus vig; cor ripere quidem potest, corrzgere é 7 valet: pulfare potest, non aperire: manus comprimere non ans mum mutare, C. IX.@_ Bonorumhominum difiiplina moe res immutare non valet, Unde Auguftinus Clero& populo Hipponen- F pf Uantumlibet vigilet diſciplina domüs meæ, ho- mo ſum,& inter homines vivo: nec mihi arroga- re audeo, ut domus mea melior fit, quàm arca Noë Ñ ubi tamen inter&to homines unus reprobus inventus eft: aut melior fit, quàm domus Abrahg, ubi ditum eſt: g Ejice ancillam,& um ejus:] aut melior ſit, quam domus Ifaac, cùi de duobus geminis di&umeft h;[_lacoġ dilexi, Efan autem odito habui.) O infià. 4 Simpliciter au- tem fateor charitativeftræ coram Domino Deo noftro, qui teſtis eſt ſuper animam meam, ex quo Deo fervirev cœpi, quomodo difficilè fum expertus meliores, quàm qui in monafteriis profecerunt; ita non fum expertus pejores, quàm qui in monaſteriis ceciderunt i, ita ut hinc arbitrer in Apocalypſi& ſcriptum: ¶Taſtas juſtior ffat, É firdidus fòrdsfeatadhuc.| C. X. F Con vicia perditorum à via rectitudinis nosmoverenon debent, Trem Cyprianus, žb.. epift.3. Cornelo Pape. Uod ad nos attinet, conſcientiæ noſtræ convenit, fra ter, dare operam, ne quis culpà noſtrà de Eccleſia ſi quis autem ultrò,& crimine fuo perierit,& pæœnitentiam agere, atque ad Ecclefiam redire noluerit, nosin diejudicii inculpatos futuros credimus, qui con- ſulimus ſanitati; illos ſolos in pœnis remanſuros, qui noluerint conſilii noſtri ſalubritate ſanari. Nec move- renos debent convicia perditorum, quò minùsà via re- ta,& à certa regula non recedamus, quando& Apofto- las inſtruat, dicens /:[S+ hominibus placerem, Chrifii fervus non fem.] 137. pe DISTINCTIO XLVIII. I Roſubentur etiam neophyti m in Epiſcopos ardinari, ps ut gur her: erat catechumens, hodie non fiat Epifco- pus: gut her: erat in theatrö, hodie non fèdeat in Eccle irco, hodie non miniſtnet altario: qui du- dum fuerat fautor hfirionum, hodie non fit conſecrator virgi- num. Caufa autem hujus prohibitionis esf ium, ne elatus in fi ndum Apoſio- hana pluri- wmum eo egeret, incidat in ruinam Diaboli. Momentaneus n namq Sacerdos neſcit habere humilitatem, obſervare modos perfona- rum, vel fè contemnere: non jejuna vit, non fleuit, non ſe cor- reæit, non pauperibus eroga it. In arrogantiam(qu ecòi ruina ſaperbiam, tanquam religio a Tims, b lIn comm. ad.i. epiſt. ad Iitum.© Itao que| orig. d Pſal. 36. eftHierem. 10. f Geneſc 9. g Gen. ei. h Malach. 1. i al. defecerunt. k Apoc. 22. Galat.t. m 1. Iim. 3. gloſſa ordin. ibidem.& luier. Oce- ano. m Leo apud Anſol...3. F 3

De E ipifcopo mendo. tem, de T 155 Drab ) nceidunts gur pu gui necdum didicit -G Neophytus ın j RINANAHS» ¶ ſicut tintenna a ait: Miſerum ci„eum fieri magi- ſtrum, 2legitur. Unde in Nicxno C Uoniam é multa, fiv cefitatem, fi uia, co homines ex vita gentili f n ad ſpiritualem y Eeri de cætero nihi eſt. uri t cathec Š cony ufn erit, tan quam« contraria fat is fan&i e Concilii Præci pitabitur de ftatu fu Eleri. Quacunque Grace est: Déo TOY avbear gentibus hominibus 2 J Præcedente“ Aws ETayE A Y olii, dest, procedente: fêd o gi fam nones M Mor 3 vox faa prifi a verfio YU ELOY TO animæ. Ne phyti ver opellantur, propofitum facra religionis no Quis dicatur Neophytus. TOTIUS ſcribit&) t tunc dicebatur, qui ruditione plantatu apts, lz pts, i10 vtus initio A epente H reil plantat Ditu pianta shonores ż facrosirreple } ad orc Nan if pee poſtpoſiti imus autem ines aſcendendum eſt. a din mi Ae Iidentut , accipiat nt, cunctam{it ue sd finem) legitur hac$o€ )(egitur hac foco, C fide. m paran indum, nequi pla editur cti enim liqui ad intercedendum Ex proprio reatu mer imus,guia cùm is,qui difp licet i animus ad deteriora pr ovocatur. TO riis terr aveat, £ iſtricti s, dum loco iùs accender delectatur glo b Martinus Brach. E al. procedente) orig. ẹ j orig. part..131. h > al. in initio. i ſamma. 1 parta cap, it Al, 0r- x neoph ytis s& cates humenis non aſſu- ere fugiend. nec dum diſcipuli fiunt magiſtri: am geſta ſunt, ita fer à Clero, ge rens, iple wy; quod Dionyjfins vertit, aŭt aliàs co f one. Grace esf, nua: quod Dionyfius vertit, delictum iic modo tergo fec minis aſſumere aude I at: nec ĩs, quem crimen ceſſor fieri app etat proculp $ a nenea r adhuc cig m damnab depravat proprium, in aliorum, crifisium Deo non offerat, qut vi- 3 7 maculatus. 8 a 5 © j t 1 amilido, qui habue- nec accedat ad mi- S: crien fi ftact pede, vel ponderoſus c. tionis lun 1s, dum ven nfpicit, quò grel Cæcus quip pe ef qui ſuper qui e n lucem nequ â e dicitur: ; s verò cek, qui d per infirmita- non valet tenere tis fatum dum fluxã conſue- ir; guia pes defiderium innititur, illuc Hinc etenim- it 20 tenebris conti J 2 tequu s Ooperi b janus CT F m virtutes eli- laude Sponſe U, AUA es Vin Liba] qua ngulis tenta- $ ventu- funt non- fe guibuf t, exercentes, per iicitur b:| nimirum fi menta prenn ra vitiorum bel u gum I dam exquiſitionibu lus quam 1 a fubtilitate falluntur. Unde hic quoque fubdi- ¹ 1S Cenim gr andis& andi& torto 5 btilitas immoderata; qug dum t diſcretioni: cet excre dit- Q Fr i pergere on pus funditùs exors v , faltem cum infirmitate teneat, fed ab his omni- mod eo iia, nis pondu perna refpiciat; fed folis hi ntendat; qui& fi quando a tdient, adho 1 e tolicituc fx coni ue attollit: > ql iem te quia ug ciem non er tudinsel n ad ſpe⸗ cie Pſalm J 7 Hunmntliatus ul- que.] Quorum culpam quoque per ſemetipſam- tas reprobans ait:“ emen autem, guod an pints 1 latudinbiis pcantur y& 8 quic em {ed tamen a ope er uela ſanæ ſunt alpebræ groſſeſ teruntur, eti li, quorum ſenſum carn p l , E lis vitæ operatio fauciat, gi ) vulgata.: d al h Cant.7> n D Levit. 21, a alinej Ta, c hermofa al. perfeđe. al, inji ymitate. dirigat,€ LR f i PAu K pA oTa videre

Di iſtinctio XLIIX& L. De vitlis Epiſcopo in genere fugiendis. Im, de ye GSF s S T> À ejuſdem lapſu, pœnitentia& impænitentia J 3J 157 ingenium poterant, ſed uſu s itaque eft,cujus fen- tio pnis pravitas confun- dit: cui benè per[ llyrro tmu oculos tuos, ut videas.| Collyrio quippe o os, ut yide inungimu ùm ad fognpleendh n veri luminis ium natura exacu la namque s nihil videt: quia usap- fapien- m penetra iltar,> ficut de Grach dici- is pruriginem Paulus curabat ab Tentatio vos non athrehe pertè diceret: Humanum quio de perpeti: demon mine in La 1 55 betin corpore, {iin parvis non co. latatur. Impe & abfque oce rem fœdat: uaſi delectat, gitationi objicit$ vulnere non facit, dantiam promittit.Se di aliarum quog;virtutum p tur:& quali totum cor nis certa- sha- urin mente: qi um fine menfura d E dolore corpusoccupat, ns membrorum deco- ivam animam, dumo dum adipiſeenda quæque co- Linimicit ias accendit:& doloremin ſtuanti animo ex culpa abun- acor membrorum perditur, quia r hanc puke hritudo deprava: a t, quia per unive te, qui ait d- us ye- fed tamen a ouia& avari Ponderoí , gui tur ondine em nor K cog itatione continu a mente: q Jui nequaquam quic EA N S s, cùm humor viicerum ad virilia la- 1 ume- is ad tia dedecoris ſcunt ergd eſt, qui totis cogitati lafeiviam defi ꝛens, pondus turpitudinis$ & quamvis prava non exercez tur ae nec ad uſi to valet an er En quolibet ur, panes Dominó offerre prohib dilnere aliena delicta non quen aitant.€ Quia igitur pauci paftorale dignus qualiter veniat, qualiter pe rtimeſcat, oſte ndimus: nunc is, qui gnè pervenerit, in eo qualiter vivere fremu{ 1-Ne profeãò] Sic etsam in originali impreſſo. In aliquot Gratiani manufèriptis legitur: Nec profe&ò di- luere aliena delicta valet is, quem adhuc propria de- vaſtant. isad ata | tardum, a Apocg. h Rom..© aloro d 1, Timoth.ó, Ser& Arnobius. cap. ad. Pannor, Ls. ciqb. h C. II. g Indoctus, terrena lucra ſectans, ui- tioſus ordinari non debet. Item Hieronymus a ſiper Malachiam, ad c. 1. Saite pe nomen Domini defpiciunt,& quantum- ad fe, panem pollútum offerunt, qui ad altare indi- gnè a accedunt, quique dato munere Sacerdotium prg- Panem quoque pollu; qui doctrinam Domi- lè diſpergit b, H hona it poten- aupetem.& i[S offeratis ca- &.] Superius tem,& deſpic ctm ad immolan abcufari H panib aeania, è facit, qui vix di Claudum offert, qui lucra terr utpote pedem in diverfa ponentem, alterum incarnalibus: cui poteft i E Ufåuegud claudicati in dy 1i vitiofum. habet pipi reli grum probat 1 Q, © j 1$] Probat pa N in manya ſeriptis,& ae grum probat, patie. a ungztur etiam daſtengus,& pi- DISTINCTIO L. ı f X premiki, auttoritatibus liquidò monfiratum efh, ps-| guod variis criminibus irretiti im Sacerdotes ordinari non poffunt. Nunc autem de etſdem quarttur, utrum pot peraan d pæntentiam, vel in propriis ordinibus remane- re, aut ad majores gradus conftendere valeant? Multorum at ritattbus, varii creminth retite, å propriis ordinibus dejictun- tur, Gab acceffu majorum prohibentur. ., I. ꝙ Lapſſ in ſuum ordinem repurari non poffunt, Vnde Gregorius art Conſtantinos Mediolanenſt Epiſegpe, lib. æ. epeſt. 15. five cap, 6r. a pſis ad ſuum ordinem revertendi licentia con- cedatur, vigor canonicæ proculdubiò frangitur diſci- pling: dum pro Mererani pepravg actionis defideria quiſque t concipere non 1 formidat. é posf panca. ¶ Illud s ftudete,ut lapfosin facrum ordinem atio a aliquomodo rey ocare a ſmodi non ſtatuta zattonemlabit ermanelit. pa I. Amando Epiſe opo. ſt ſuam ordir aem in lapfim ceci- depoſitus erit, nullur Item Mar nd; gradum r pos? lapfum nul ratios rdine reparari Valet. Resbyterum g, de que n 10s fraternitas tua latoris præſentium legati one h conſuluit, nullà ratione- o ordine poft lapſum aut permanere, aut revocari oftas. Circa quem tamen mitiùs agendum commiſſum facinus facili dicitur profeſſione in ſa poſſe cog eſt: quia confeſſus. a Senfus aliqua ex parte. b. al difpþerfit. c 3. Reg. 18, d alaam,€ Anfèlm...cap.25.© lib..cap.13. Tuo part, &. cap.30,Pann..2:.145. f.l3.cIgl. g Anfilhh.s al-relationes F 4

De Epifcoporum& Sacerdotum lapſu, 159 pœnitentia& impœnitenti mE IN Tg Post perpetratum hormerdium Sacer- dotale officium mimfirari ñon potest. Irem Joannes ¥ VIII. Cenomantsco Vlicenſi Epiſcopo. Iror a minùs b dođam fcientiam tuam Sacerdo- em putare poft perpetratum homicidium poffe in Sacerdotio miniftrare: imò( quod eſt ineptius) no bis ſuadere velle, ut ipſi tali præſ umptioni præb Eren aſſenſum. Quisenim tam demens, tamque per sûs, tale quid imaret, vel po ft quantar nitentiam concedendi òfit canonicæ diſci- pling contr ariu et i slachry um for faltem remediis curatu gium. C. V. Q Ad majorem gradum Clerrcus provens non potest, gui P immane dil lue>, ùf talibus , falutis poflit invenire fuftra- ganun ot Itea Nicolaus Papa. Lericum c, qui Paganum occiderit, non oportet ad gradum majo rem provehi, qui carere etiam de Pesen homicida enim eft. Nam cùm difcreti fint ilites ſeculià militibusEccleſię, non convenit militibus Eelen filitare feculo, per quod ad effufionem fan- guinis neceſſe fit pervenire. C. VI. 9 Qui deſendends ſe Paganum occi Sacerdotali careat officio. Item Osbaldo Ch orepij Juadrantino. Ehis Clericis,pro quibusconfùluifti, fcilicet, qui fe defendendo Paganum occ unt, fi pofteà per pœ- nitentiam emenda aut ad altiorem cor nec ullam tribuere eis licentiam quem odo oc idendi oſſint ad gradum priſtinum redire, cer iusģue eft illi iù hacvita Domino fu iliter famulari, c aake diliter 4 nabiliter in p bitè appe- tendo, ad C VI r> C. VII(adat ab ofſicio Epifèopus, Prese byter, aut Diaconus capitale commit tens ermen pitale crimen ıt falſum teſti monit 3 utus ın monaſte- rium detrudatur 9J com munior C. VIII. mum conſcius fue- in venerit, unionem & Deo hotties o e Decreti PrimaPars. 160 C. Į. g De facris y ordinibus lapfi reparari non poffint. IremGregorius Ianuarto Epefèopo Caralitano, Jib. 3. epiſt. 26. Ervenit a ad nos, quosdam de facris ordinibus la- s" poſt pœnitentiam, vel ante, ad miniſterii i revocari; quod omninè prohibemus,& in 11 quoque canones contradicunt. Qui P: arim ordut n pn in paan De emn. fiopo; lib. 4. epift. Se ı fraternitas vetra ırnino Presbytero 1 os, quia poi Aquam erdotii ordine eſt de jectus, ad erdotii præſump fit accedere, yd fi ita fa- i corporis& ain pæœniten- ui in eadem Ccedens b a difcutiatid perl 1 pro crimine lapsūs iui à explendum minifterium S guini Dominic ipart tiam redigat: ita ut uſque ad diem excommunicatione permaneat,&vi ı tantummo- dò exitůs fui tempore percipiat. Sin autem eum nitas tua talem pæœnitentiam agere cognoverit, ut elju- ftèad recipiendam inter Laicos communionem, etiam anite exitum, debeat miſereri, hoc in tuæ fraternitatis ponimus poteſtaàte.& inftà c. ¶ Prætereꝰ raternitatis tuæ coſ⸗- ſulta reſpondentes ſtatuimus, Diacon& Abbatem de portu Veneris, quem ine dicas cecidiffe, ad facrum ordi- nem non debere, vel poffe ullo modo revocari. Quem quidem facro ordine privatum in pæœr tiam deputare te convenit: cujus fi pofteà actus, converfatioque me- ruerit, priorem inter alios Monachos, ubi tu tamen de- creveris, ſtandi locum o it. Subdiac oni quoque au fimilis c it, ab officio ſ revocabili⸗ ter d epoſiti, inter Laicos communionem accipiant. In portu autem Veneris, loco lapſi Diaconi alium, qi 1j hoc officium implere debeat, ordinabis. Saturninum verð Presbyterum, ut nunquam ad facri or dinis minifterium imus: fed eum itudinem de mo ſtatu, ſine cujuſquam o ırum B. Gregotti, legitur, Expresbyte- turninum Vero gorn, ExXpre esbytero. gii monafter iâ 1€ Presbytero| In v Q algust antt ro: zten J De Nng infer Hs resbyteru m,/ hoſitos enim Presbyt deſernerant, E xmonachos appel 4 ſerant, Exconſ- ant; ſicut ks> qut conji ſalatum $ Aui Exquaflores vocari folits aut gua furar fuerunt C. alius ordinandus est, bıftopo Ravenne, ltb.ó porr 1am d queng ter abſcedentem e, locum, d quo lap j la permittit ratio rē- vocari,& ultra f tres menfes Ec m vacare Pontifice, ftatuta facrorum canonum non permittunt: ne caden- te paſtore dominicu gem antiquus(quod abſit) hoſtis inſidiar fraternitas veftra deprecatio- ni um conſentire,& in loco lapſi debet Epiſcopum ordinare. manaa r i. Lannomoco Venetienf Pannor. d Mart. .7. caf y 8 Part. 6 a Pohſc. lib. æ. tit.gg. Anſelm..f. cap. 20. IVo. part, 6, cap. 7* Pannorm. lg.cap b Polhc. ibidem. Anſclm. lib.ſ. cap.al. Ivo } c Eodemhb. 4. epist. 16. fèu cap.60, Pann. libje cap. 133. d Anfèelim, ls caps© al, cadentem, f dfl.7 oniam

Diſtinctio L. C: XIIL g Qui post ordinationem fuam in lapfum ceciderit, facra myfieria non debet tractare. Item Martinus Papa I. ın epiflola ad Amandum. 161 Ipoſt ordinationem ſuam quiſpiam in lapſum ceci- derit,& prævaticationis peccato fuerit à deprehen- ſus obnoxius, omnimodò prohibendus eſt, cùm ma nibus lutulentis atque pollutis myſteria noſtræ ſalutis tractare. 2 pars..Econtra exempli dr auđoritatibus probatur post a- Glam pænitentiam proprios gradus licitė pofjè admin i majores conftendere, Mara b enim foror Aaron, pofiguarm leprå Percuſſa est, quta in Moyſen munmuraverat, altd pœnitentid, à pec- cato mundata& ſanata eſt,& priſtinam gratiam prophetandire- cepit, Aäron cawempost conflatum uitulum ettam in ſummum Sacerdotem confècratms est. David d post adulterium& homi- cıdium fpiritum Prophetia recepit,© in proprio,€ gradu perman fit. Achab f quoque post morrera Nabutha viri Sandifer per penitentiam humiliatus, inregıa fède remanfit.- Et ut praterea- mus multa exempla Veteris Teflamenti, Petras g- negavit Chri fium, é tamen pofleà Princeps Apoftolorum failusesF:: Paulus: h Srephanum laludavit,& tamen à Deo in Apoſtolummelectus est. Mulli quog, ab harefi ad unitatera catholica- fider revertentesan Juis ordinibus fùnt recepti: alti verò ad Epifiopalem etiam gradum fynt promoti, utpote Auguflinui; Cali. complures, do O C. XIII. ꝙ De eodem. PALEA 1. Oannes i Chryſoſtomus à duabus Synodis orthodo- xorum Epifcoporum fuit dijudicatus k, fed itérum fuit reftitutus, Marcellus Epifcopus Ancyræ Galatiæ de- pofitus fuit fed poltmodùm proprium recepit Epifcopa- tum. Aſclepius dijudicatus à Sy nodo Eccleſiam ſuam po- ſtea recepit. Lucius Epiſcopus Adrianopolites damna- tus à Papa Julio recepit Ecclefiam fui Epifcopatůs.-` Cy- fillus Epifcopus Hi i tanus depoſitus fuit, poſtea tus eft Eccleſiæ ſuæ. Simili modo Folychroni um ejuſdem Eccleſiæ Hieroſolymitanæ Pontificem Six- tus( bapa damnovit,& iterum ipſe eum reconciliavit. Innocentius Papa Photinurn F pifcopum damnavit, fed poiteà eum in proprium locum reftituit Ecclefiæ fuz, Mifenum 2 Epifcopum m à Felice Papa damnatum, Ge- Tafius fucceffor illius reconciliavit 7,& Eccleſiæ Tuz reftituit Leontius, dum effet Presbyter, depofitus fuit, fed pofteà in Antiochia Patriarcha extitit. Grego- tius verò quartus Papa: Fheodofium, quem Eugenius e- jus anteceſſor Presbyterii honore privaverat, ſanctæ Ec- cleſia Signinæ conſectavit Epiſcopum. Ibas namque Epifcopus dijudicatus fuit, fed fanéta Synodus canonica fuam illi reftituit Ecclefiam. Rott pum ſanctæ Sueſſionenſis EJE interfuit, condei num Epiſcopu bos reconcillavit. 1r Palea j gc gatu imferibebata D m yerò Epifco- do,cui Carolus eli centi- apa am- y matum,& Sophronium o mexito reprobatum, Nicolaus F uut hoc& uetuſtioribus codicibus abeſtiin vul. Item ex epiſtola Cyrilli ad Ioannem An- tiochenum que inſcriptio ſublata cdl, quontam gue. in hoc capite tractantur, ex varin Huſtortis ſunt c- lleéta, ér aliqua longe post Cy- rillum& Hrerofoly mitanum i Alexandrinum contrgerunt, Neg apud Burchardum,& Ivonem ulla tali in in Pannormia, crept io ſed tanum à al. deprehendatur] orig. ipfum. c Exod. 323. d f 3. Regum ar, b Nam, 12.33. quaft. 2. c. hac 2. Regum, iz 2. è al. priflino, 8 Matt. 26. loanzr. h Aay. g. i Bur chardus ltb,ı cap:233. Ivo in prologo. Pannorm. in prologa cap. 32 k al jadicatus. 1 Sixtus Papa HIL mM 35. gauaf. o: c. Gre grs, n al. Ó communicavit al, Suffrenum] vel Sufre anm. jut].6 quafij. deng, Sufredus. | De Epifoporum è Sacerdotum lapfa pænitentiá w imbœnitentia. 162 E: A A 2 Miſenum] Antea legebatur, Nicænum. Emenda- tum eft ex Burchardo, Iuone,& c. Gregorius. J. 2c. quaſt. 9. Aiq in' Pontificali Romano manu Gripto in vita Nicolas Lhac leguntur: icut beatus Papa Felix Vitalem& Mifenum Epifcopos, qui in Petro Alexandrino hæreticå fæce coinguinata,co- acti conſenſerant, Sacerdotali gradu; Eccleſiaſtica imò communione privavit. C. XIV. 9(Clerict poſ lapſum in ſuis ordini- bus reparari poffunt. Praterea Calixtus Papa I. de hujufmodi fêribit ata, epifl.2, ad Epifèopos Gallia- rum. Onderet unuſquiſque ſermones ſuos,& quod ſibi loqui non vult; alteri non loquatur. Unde benè fä- cra a ait Scriptura:[ Quod ribi non vis fieri, alters ne Fatiai.] Nos enim tempore indigemus, ut aliquid maturiùs a- gamus.. Nec præcipitemus confilia& opera noftra, ne- que ordinem corrumpamus. Sed 4 fialiquis lapfus quocunque modo fuerit, portemus c eum,& fraterno corripiamus affectu; ficutiait B. Apoftolus d:[Sz pra- occupatus fuerit homo in ali quo delicto, uos, qui ſpiritales eſtis, in- firuite hujufnods in fpiritu lenitatis, conſiderans teipſum, ne& tu tenteris-„Alter alterius onera portate,& ſic adimfgbitis legem Chrifi.)€ Porrò fan&tus Dayid decriminibus Mortiferis egit pænitentiam,& tamen in honore permanſit. q Bea tus quoque Petrus amariſſimas lachrymas fudit, quan- do Dominum negåffe pænituit, fed tamen Apoftolus permanfit:- Et Dominus per Prophetam e peccantibus pollicetur, dicens:[ Peccator in guacungue dre converfus mge- muerti, omnium iniquitatum illius non recordabor amplius.) Er- rant fienim,qui putant, Domini Sacerdotes poft lapſum, fi condignam egerint pænitentiam, Domino miniftrar non poſſe,& ſuis honoribus frui, ſi bonam deinceps vitam duxerint,& fuum Sacerdotium condignè cufto- dierint.. Etipfi, qui hoc putant, non folùm errant, fed etiam contra g traditas Eccleſiæ clàves diſputare,& a- gerevidentur: de quibus ditum h eft:[ Quacungue fil- Veritis ım terra, erunt fòlnta(in cæls:] Alioquin hzc fenten- tia aut Domini non eſt, aut vera eſt. Nos verò indu- bitanter tam Pomini Sacerdotes, quàm reliquos fideles poſt dignam ſatisfactionem poſſe redire ad honores cre- dimus; teftante Domino per Prophetam z:[Nunquid 1 qui dormit, non adjistet ut refingat?| Et. Propheta k, David pænitentiam agens dìxit: Redde mihi letıtiam falutari tut, C fpiritu principali confirma me.|: Ipfe namque poft pæni- tentiam& alios docuit,& facrificium Deo obtulit dans exemplum Poctoribus ſanctæ Eccleſiæ, ſi Iapſi fuerint,& condignam pœnitentiam Deo geſſerint, utrumque face- repofle. Docuit enim quando dixit:[ Docebo I inquos vias tuas,& imp ad te convertentur.| Et ſacrificium Deo pro fe obtulit, dum dicebat;[ Sacrificium Deos fpiritus contrtbulatus.] Videns enim Propheta{celera fua mun- data per pœnitentiam, non dubitavit prædicando,& Do- mino libando curare aliena.& infia. Mundatur ergo homo à peccato,& reſurgit, gratià Dei, Iapſus,& in pri- ſtino manet officio, juxta pradictas auctoritates. Videat, ne amplius peccet, ut fententiâ Evangelii m maneat 1n €o: L Vadle,& amplius noli peccare.] Unde ait Apoſtolu ny [Non ergò regnet peccatum in veſtro morta t corpore ut obediatis con- cupifcentii JG infia. ¶ Sententiar„fratre s, quz mi ricordiam vetat, non folùm tenere, fed& audire, refu- gite; quia potior eft mifericordia omnibus holocauſto- matibus,& ſacrificiis. a Tob. 4. b Bureh⸗ perdamus£ ——— 1. lıb. 19 cap, 42. Ivo p...48. ESN mm fid fraterno Jœtg. d Gal.ó, e Ezech.18,£ Po- Pann. 53. c nge. g al, traditas Ecclefia clavet .ex Auguſt. c. ut conſtitueretur h Matt, 16. i Pfakgo. k Pfalso; X Ibid. M loan de lycarb F

6 De Ehbiſcoporum,& Sacerdotum laßſu, 103 penitentia umpœnitentia. tes,&c. In unoman Nam nos præc 4 gapud collectores indi- pio, codice es}, gen neraliſſimè:Reliqua ecdem modo. Apud Bur- 1 ¶ Nunqu ay: fola Calixti,& apud colle icadit, non adjiciet, Ut refur- revertetur?& alibi: Nolo, chardum, Iuo | ſed ut convertatur, p H rmà Gri atiano diſco yu catos legitur: Nunqui gat? qui averſus Dominus, mortem pe 2em, Pannormtam, Nam nos lant. inguit I 1 0 ii tts 7— n & vivat. Qua dua Hieren, 8, C Execluel. z3. ad verfic. Quid enim. in aliquot Sed ob gloffam nihil eft mutatum, g duabus manufiriptis, Burc hardo C XV. 9 In priſtinum gra ad. um post ponten- HUF. tiam revocari poffunt Sacer- dotes. Item Hieronymus ad cap. 3. Malachia. T à purgabit filios Levi:[tempus b eftenmm, t Eicun incipiat à domo Der. J& al libi c í Abitur fanttis mei sm ipite.| Iñ filiis auten ì Levi omnem dotàlem intellige dignitatem i tem Sa dores pur- gandi funt k ood, ut purum aurut tum; guid de cæte eft dic t i, tunc offerent Do nino jia facrifi- mam pænitentiam i | pra pedes tuos,& loa tur, cur nonde, nil fanti p m remaneat.& ar Qui cùm emun- ndum? ngum: gen dasi į fuerint cia,& placebi & euh em ji oe A poi iis. qui Do ominum con- 3% pacem ejus mente c conípiciunt) ficut dies{Í fe- „ut quom yodo in principi ME-anika 7 ectirita- fite itur,& e P ys in præ- culi,& ficut anni antiqui: h. placuerunt Deo, fic poft peccatum& pœnitentiam iaa", ùm. omni fuerint peccat cere inc purgati XVIL gL apfi ref parari pol Gregorius Secundino lib. 7. epiſt. ſentire cœfr ſanctitas tua hoc à nobis req Iſivit, ut fibi de -e A lanetitas tua Jon-e Tavip Uea cadamus.Et cùm infirn €€ t lapf urgendi au&tori-| r i: Sacerdotali io poſt lapſum reſurge endi a ctor feentes, humi riberemus, ſe dicit de hoc canones diverſos „& diverſ nem iu &aaTtort tias inveniſſe, alias reſu aquam, pol Ideò nos 1 generales Syno dos£ Deto cna pi aai ak cum reliq quis quatuor ver 1 rnator Ece e feparatur. uia jam inci- ates cæterg 1n cunt tis cano Nos vero p f re Deo)a ı fac rò ineo debet d od non fuit. tes Patres 12 illo orum n ia Uartut mam te præceditin honor pæœnıtent det tritici > In aut domum fi tan f 13 1t amen vit rediri ad ho- luerit le Dav oft ecurrentes E-, Ean p RAR g quiturin Pfalmo a:| Afe utari tuh ceris,[docebo nfi mame:| cun Noc aie mdi vꝛas tuas,& impu ad te convertentur. ntionem ad entam ad Ecc filius Jofedech Sace in typo præceſſerit Salvatori lienigenam ſibi e na opera fz m admittere n iecur 8 inducitur,& í m jurej jurs ando t ım Petrum À Apoſtol Ontumaces 4 ferit, ab Epifcopis c iuperbia comme DIOTE i daus rint paut Ecclefiam frequenta peregrina cis communi um èos pœnitentia correxerit, re— ripti in matri- ula gradum fuum atemq́; recipiant. sadia— a Pfalsó b Inffa, de pœn. diſt.æ. ſiĩ enim. 8. Leſuus. Zachar.g. aputular. lil. capin d Ivop. ka 300.5 C. XXIL era

De Ebiſcoporum& Sacerdotum lobpſàn pœnilontia impænitentia. 166° g De eodem. Item ex Concilio Martini Papæ, c. 77. s; a quis Presbyčr aut:Diáconus I inventus í fuerit, w? aliquid de miniſteriis Ecclefiz venundaſſe, quia ſa- tilegium commiſ fit, plact Ta eum inor inatione ae : quia n multoties iaa EA, 5 adi de facro- altario con taminatum eft, in Epifcopi poteftate 1 0 Diaconis] Sequobatun, aut Subdiaconus: que dus ta funt, quia neque abul Martinium, aut Burchar- zneque inantiquis Gratiani codicibus habentur. dictiones exhu dum aut lv C XXIL FFPALEA I. tinus ad 7 cima epifl.so.] us Gratiani ha ea piin fi quis Presbyter, ; Quomodo igitur: fune ſamen in multis, ngue Palea abfant.- Ac viden- ptum, ponderet.& itueretur.guod refer- Paleas 1 J Palea] Palea non bab % fa aique in: qaidem a guibus p ttur conti tur ſumm 7 quia fan&itas, parum ſequentu, ut con tur ex uftino ad Bonzfacium. Atque inde potuit im has Hat edi pere cilatig. 1 Enè valet, Sacefdos reſtitui ad honorem ſuum poſt peractam poœnitentiam: licèt in hoe diverſi diverſa ſentiant, dicentes, non poſſe reſtitui ad honorem. Sed ſic dictum eſt propter ſimulatas pœnitentias quorundam, & propter aflectatas honorum dignitates. G XXIV. PALEA GA m ſi cadit, valet,& habet reſtitutionis locum, poſt dignam peractam pernitentiam n hono- rem ſuum, Prophetà atteſtante b, cadit, non E ad Secundi —— i qui ait Etiam ab in qui cùm poſt ravit; tamen Patai perati digni i i ftinum officium 3 pars. Quomodo sgitur tia ad concordiam revo Toritatum Aiffonan piciamus, Sunt qui armnifao propriar rı valèat, nifed timor r gradús, Ó ambitio celfioris ad p nes irrecupe rahiliter dejici dam, quos non odium er facri cano one pænsten- tia, vel afeđatione honoris& Deo non conſequitur vantam a nec ab Ecslefia reparationem meretur, C. XXV. ¢ Suare čconflituturn es? in Etclefid, ne post pæmientian: i catumredeat, Vnde Auguſtinus ſeribit ad Bonifacium, epaſt. 36 T d conftitucretur in Ecclefia neg uiſquam poft a- licujus criminis pi; velad Clericatum rede de fperatione ine dulg pling. bitur, de quibu S ta erunt ér in cælo criminibus, fi ſcens fuper ut poft ać mo fit Clericus: medicina catum PaE cæteris e is intume- Kentiam, feveriflimè placuit, 1€ dainnabil i pænitentiam, ne- eratione temporalis altitudinis, r effet humilitas. Nam&& fan- d Martinum Bracharenfem. Burch. lib..cap.179.ex Bra- charenfi Tu P3..173.eX Martino, tr 240.2% Bracharen i. b Hier. 5. ¥ Gregor. lib,7. epif s3© al reparabiliter. d In capitul. adjeclis cab 132. Polyc,l,6.tit.20, Anſel.h..3. Iuo in prolog,€r.6. A Biin in prolog, caps, al. dejecli. &us Dayid de criminibus mortiferis pœnitentiam egit, & tamen in honore ſuo perſtitit. Et B. Petrum, quando amariſſimas lachrymas fudit, utique Pominumr galle pœnituit,& tamen Apoſtolus manſit. Sed non ideò fu- pervarua g putanda eft pofteriorum diligentia; quia ubi: faluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid a addiderunt quo falus totius muniretur: ti, eredo, aliquoram fitas pænitenti as per affectatas honorum potentias. Co gunt enim multas invenire me, multorum expe- rimenta morborum. Verùmin huju fmo dic auſis, ubi a per graves diſſenſionum ſeiſſuras, non hujus aut Ulius hominis eft periculum, fed——.— ſtrages jacent, detrahendum eſt aliquid ut majoribus malis ſanandis charitas ſincera ſubveniat. C. XXVI. ꝙ Keparationis ben po pensentiam potest con- cedi Tem ex epiftola Cle m non nif Romani, miſſa Blith? à Romana Eccl acilitate d yC majeſtate diſſolvere, ut cùm adhuc non tantùm jaceant, ſed& cadant everſorum fratrum ruinæ, properata ni- mis remedia communicationum, utique non præſtentur,& nova per miſericordiam falſam vu ribus tranis reſſionis vui Ineribus imprimantur> C eris ad everlionem majorem eripiatur&pænitentia, Hbi enin-poterit ine dulgentix medicina proficere c ſi etiam ipfe med i à pænitentià indulget peri- culis? fitantummodò operit-vulnus,nec ünit neceffaria temporis remedia condne cicatticem? Hoc non eſt curare, ſed(ſi verum dicere volumus) o ere, g Locupletatum est caput hocex orginali. Q XXVIL g EE bas vema conced3 non po tesi 7 Item Cypria nus er erno l lapfis Ia quis pra prope f natione temerarius remiſ- fionem peccatorum dar cunctis putat poſſe, aut audet Domini præcepta teſcindere, non tantùm nihil prodeſt, ſed obeſt lapſis. Provocàſſe eſt iram, non ſervaſſe ſententiam: nec miſericordiam prius Dei deprecandam putare, ſed contempto Domino de fua facilitate præfu- dant- aliqua y fi juſta, fl licita, fi non contra ipf ſum Dominum à Dei Sacerdote facienda; ſit obtemperantis facilis& prona conſenſio, ſi ſa moderatio. Mandant aliquid Martyres fieri;{ed fi fcripta non fi int in Domini lege; que mandant, an te eſt, ut ſciamus illos de Deo impeætràſ- fe; quod poftulant,& tunc facere, quod mandant. Neque enim ftatim videti poteft de diyina majeſtate conceſſum, quod fuerit humanå pe promiſſum. Nam& Moyſes pro peccatis populi petiitñnec tamen peccanti- bus in. petiiflet, accepit: C. XXVIII q Qu fant reparandi post lae prum; ve ztem Iſidorus ad Maſſanum f Epiſcopum. Den ſancto, meritisque beato fratri Maſſano pifcopo falutem, Quòd in epiftolis venerabilis fraternitas tua innuit, videlicet quòd iñ canone I An- cyrano,cap.xix. h legitur, poft l apfùm PEE reſtau- randum honoris gradum poſt pœnitentiam; alibi verd legitur, poft hujt modi delictum n aequaquam e dum antiqui ordinis meritum; hæc diverſitas hoc mo- do ſolvitur. IIlos enim ad priftinos gradus redire cum a.23.J..upſa pictas:.verùm. b eatat mier opera B. Qj- priani l. a. epiſt. 7. Anſol bic. 2.© al. procedere, d Anfisi cab. 32.© al. prapoflerñ. F al. Maaſonem) al. Maſſenmum) orig. g Anfel..s..3g. Polyc. lib.&. tet 39. Io part...397. P. U. .57.& bo. Burchard. lib. ip. cap..& 78. Pann. l. c. Iꝶg. Rab. pan lab.pcaß. t.(oncil. Neocæſarienſe cap.ti. h alæ.

——— canones præcipiunt, q &io, vel condigna pec jui nequeà vitio corruj ipfum carnale delictui dam fuperftitioså teme non immeritò confequ wn qui per emenda ſcuntur: remedium vitæ. Ezechiel c [ Er ru, inquit, ni pro ETIR gnominiam,& d revertatur ad fiam,< pof opus conf i niam portans, depoſiti Tt terit. Item J nitentiæ ſatisfactione ſtaurari, co eneatur ſententia tars opertbus est fpalenfis Arc wmm. Domıno i pænitentibus: 1 Co fection xata tss Bab uss tiam obtulerint, a al. corporu. b a o ie Tp De Epij Hieruſalem, oſtendit,: priftinum poffe reftaurari. honorem; Ci onfundere, 1 ſione perpetraverit opas. 8 onem nominis fui, five dignitatis j Ergò dum quifque atque cum humilitate revocari fecundùny Prophetam ad priorem ftatum po- J ese Evangelifta Angelo Epheſi Eccle- i Boie cætera qi 1ædam fimil ia abit Memor efo un Qui verò negligit; nec 9 ullo pudore religionis, vel mittit, ceum. nulla modo epiftola de reftituendis em conſequi ſecu T% 10S pœnitenti æ Præceſiit ſatisfs atorum con Pt Vquod rits que hon ioris, nec gratiam commu tionem pœ open ambiguum; div inæ auctoritat Propheta, fi poft anit adır untur den œŒ quit, ô luda,& porta govana tuam.| nionis reci nitentia. ſcoporum E Sacerdotum lapfin 167 pænitentia& 1 — Decreti Prim APAR 168 fef 1€ elle gò ita eft determinand da ſententia, ut neceſſe ftaurari in locum honoris, qui per X ciliationem recepiſſe merentur di ſſio. At contra ii. ndantur, atque hoc quà nec gradum uti- ibiunt. Er. Er- fit illos re- r z pænitent 1am recon- ing pietatis: Hi enim nptæ b dignitatis fta- nitentiæ recepiſſe no- Id autem, ne fortè magis fit r fententiâ confirmetur. 7 y po PE atricis atisfactionem, in- r poft paululum: mıni ad antiquitatem tuam.$ oftendit poft sæ peccati nem pro admiſſis fc s vey recundam r re queme que erubeſcere,& po ft confeſſio- ontem hu- pro eo quòd dignum confu- Deinde præcepit, ut poft i- de cecideru, O age pænitentiam, air gnomi luget, É prima opera f fac; altogui ve- :noverit ol cu opi mentio Concili gnoſcas. In fine 3 adjiciendum putavi, ut f qu ciliorum diſcors ſententia inyenitur, illius Concilii ma- tior U epiſt $a ad tie propria judicii 51 priit scungue in aut antiquior st in: epiftola to, T ola ad Maſſar ue beato,&c. tiquam pl Hp pe. licta et quæ geſſit,& iugenda divini com gradum re- autem hujus epiſtolæ hoc 1 defi nam tibi,& movebo adalah ai de loco ejus.| ¶ Ecce 2 in quantum valui, Concilii Ancyrani⸗ pier nam auctoritater m facris teſtimoniis FP a V1, Otten- dens, eum poſſe reſtaurari in proprio gradu, anè,& Jæ ere, {fine geitis Con- p ejja Par fiis, C Ctila inſcribitur po TURA CUK é Ifid Wum Epi{ In ep a cui dibris de finnu bono. impreſſa Ancyrani: ſed tamen in ea dit10- ndùm priftinosg ECCALF. € KToritate Gre Lorii,& Auguſtint, c Egechrl.:6. Abocal. 2, Drayorias, td est, Sf: Ifidori Hilpalenſis Archiepiſ⸗ copi in priſtinam dignitatem Clericis Explanatio canonum aliquot Ancy- ncilii Veruntamen in Canone illo xæu&. verſioni Dtony- rra dus. Grace est, ſecundum non longè aliam ſententiam Outcunce spilar ben Suicunque igitur pro criminibus ſuis dignè Deo hœntten- CHieron f mi,© Ifidori g gradum priſtuns dig Qui autem non odio rimini, ſed timore Vi i honoru, falfas Deo penr offerunt, in priftini honoris reparats minime poterunt. C. XXIX. Diaconus aut Presbyter in adulterto vrehenfi reparari non poffunt. Sed obj:citur iud H orm ildæ Papæ aut feribit omnt- F 7 pat Si quis bene e r invenitu conftat quia Sanéto Sp ALE. aenst ccx canones continere vi prehenſi, aut ipſi confefl norem redire non poſſunt. Sed quia quibus pro nimia pietate ſupraſci ſeveritas min rum, qui fuerunt congregati in liquos ſtatuerunt canones, ſententi damnare. Sed fortè major eſt in illis piet t praſeriptis cecxviij. Epiſcopis? n More illis. mife- icordia quàm in fanto Joanne Apoſ co Papa? major charitas, quàm in relig uis fanétis Sacerdotibus qui hocie exemplo æeme nibus. deliberaverunt? è non delunt, rum Patrum ſcopo- placeat; ſciant iarum i eo aut pror llorum confentiant, au Quz ett 14 ſos,& vulnera corun fervare? ¶ Qupd ſi eos durit am pæœnitent plures annos videremus agere, tunc nos& faluti eor oſſemus conſulere,& ſt anonum debetemus Cùm vere compunctio nec inſtan ran T pI endi appa- beatum Då vidit i Lavabo e las noctes lectum meum: lachrymis meis firatum meum m panem manducabam: iis vel le- cere, ú ad rg ho& illud: ¶Cnerem f tang O potum meum cum fletu A am ionibus vacare videamus; p priſtinos honores redirent, cu n quanto torpore,& animæ manerent, credentes, Judd ſic eis, ne 1 actã pœni- ð Sacerdotes in- i scum tentiâdignà, dimiferit Deus, qu dulfifle videntur. Verè dico, qu periculoſa& falſa miſericordi ante tribunal Chriſti pro tantis z t venerint, contra nosca dum aut aſp ſa blandimer benter accepimus, in inutiliter in dulgei timus, non recolen ues illud reftamento fcriptum g eft:quiaune peccante, contra omnes ira Dei defzviit. 1 4| Si quis J Hine ritatem i Concili Aræ alio qui A ats ji Horn am citat, Ci, guod Vig tt Nuji cap 2€ Sancto Spiri Anſelmum legitur, à fan- s Epiſ rum ſententias, quod videtur convenire cum his, gue panis éto Joanne Papa Y«Alir a Arauficum c.cåp.4. Pannorm. 7. b fùapr.cap. miror, d alprna,€ Pjfalm,.6. F pfal.10 inſeri m]

nicos nitas, f+ 0 0 5 169 Diſtinctio L. inferimshabentur. Major eft in ilis mifericordia, quàmin fanto Joanne Apoftolico Papa? C. XXX. q Difficile est post lapfum ad priflinun gradum redire. Irem Hieronymus a. Uicunque b dignitatem divini gradũs non cuſtodi- Q unt, contenti fiant anim̃am ſalvare. Reverti enim in priſtinum gradum poft lapfum c difficile eft. Q Simile quiddam priori parte hujus capitis habetur in Can.27. Baſilii ad Amphilochium,& in Can. 2c. Ynodi in Trullo, C. XXXI. ꝙ Lapfus pot pænstentiam altario tantam minifiret. Irem Bafilius 1. Ui fub gradu æ ceciderit poft pœnitentiam, eon- tentus fiat baptizare, communionem infirmis dare, & altario tantummodò miniftrare. 1 J Baſilius.] Iio crtat ex dicts Auguſtini. Habetur non- nihil ad hanc rem facient in ebiſt. Baſilu ad Amphilochium, Can. 27. Sed propinsetiam ad hanc fententiam accedit Can.rg.Concilsi Au- relsanenfis primi, Ó Canong. Concilit Næocæſarienſis( qus babe- tur.s.quafl..cap.quiadmifit.) pracıpuè fî hiclegatur, quem- admidymin plerfgue Grat:ani codicibus, communionem in- firmis dare, non autem ſacrificare,& altario miniſtrare. Sumilem quandam ſententiam refert ex novella Leons Balfamon ad canonem 21, Synodi in Trullo, C. XXXII. g De Sacerdotibus, Draconis,& Lai- cu, qus idolis thurificant. Irem ex Concilio Ancyrano, cap. 2,& ſequentibus. Resbyteros e, qui immolaverunt,& poſteà certa- men iterum inierunt, ſi ex fide 1 luctati ſunt,& non ex compacto ad oſtentationem, ut caperentur, ipſi fece- runt; hos placuit honorem quidem fedis propriæ reti- nere, offerre autem illis,& fermonemad populum face- re, autaliquibus Sacerdotalibus officiis fungi non liceat. € Diaconi fimiliter, qui immolaverunt,pofteà verò ite- rum reluđati funt, aliàs f quidem honorem habere o- portet;ceffare autem debent abomni facro minifterio,ita ut nec panem,neccalicem offerant, nec Evangelium pro- nuntient 2; nifi fortè aliqui Epifcoporum confcii fint laboris corum,& humilitatis,& manfuetudinis,& vo- luerint eisaliquidamplius tribuere, vel adimere. Penes ipſos ergb erit de his poteſtas. ¶ Qui autem fugientes comprehenſi ſunt, vel à domeſticis traditi, vel ademptis facultatibus fuftinêretormenta, aut in cuſtodiam truſi proclamaverunt fe Chriftianos effe,& eouſque adſtricti ſunt, ut manus eorum comprehendentes violenter at- traherent,& funeſtis ſacrificiis admoverent, aut aliquid polluti cibi per neceſſitatem ſumere cogerentur, confi- tentes jugiter ſe Chriſtianos eſſe,& luctum rei, quæ con- tigit, inceſſabiliter oſtendentes, omni dejectione,& ha- bitu,& humilitate vitæ, hos velut extra delictum con- ſtitutos, à communionis gratia non prohiberi decerni- mus.€ Siverò prohibiti funt ab aliquibus propter ampliorem cautelam, vel propter quorundam ignoran- tiam, ftatim recipiantur,§ Hocautem fimiliter& de Clericis,& de Laicis cæteris obfervari convenit. Q Per- quifitum eft autem& illud,fi poffunt etiam Laici, qui in has neceſſitatis anguſtias inciderunt, ad Clericatũs ordi- nem promoveri. ¶ Placuit ergò& hos, tanguam qui nihil peccaverunt, ſi& ptæcedens eorum vita probabilis ſit, ad hoc officium provehi. à al. ex dictu Hieronymi. b Dolyc. lib.&. tit. 39. Burchard. dib.19.cap.78. Ivo part.is.cap.gi.© post lapfum) defant fert in omnibúsexempl.* Burch..1g:cap.80. Ivo part.ı5..19. A à fuo gradu. e Burch. lAibꝗ. cap. æ0. E. AI. Ivo Part. 2. cap. æ9. Cgo, Fohe. lib. 6. t. ia cap.a. f illum] priſea Verſio, capq. De Epiſteporum&- Sacerdotum labſus pæ- 170 nitentia& impœnitentia. 7 Ç Dehis a. autem, qui negaverunt prater neceſſitatem, aut præter ablationem facultatum, aut præter pericu- lum, vel aliquid hujufcemodi(quod fatum eft fub ty- rannide Licinii) placuit ſanctæ Synodo, quamvis huma- nitate probentur indigñi, tamen eis benevolentiam commodari. 1 Q Siex fide] Hic verba Concslis funt in compendium reda- a: omninò autem verfio Dionyfit, quam attulerunt Burchardus é Ivo, propius acceditad verba Graca. Sunt tamen nonnulla in hóccapıte emendata© locupletata ex verfionibus, guas Gratianus videtun ſecutus. 2 Nec Evangelium pronuntientʒ IIn verſione anti quie- reest, nec pronuntient, in alia, guam Burchardus attulit, vel prædicando,Gracè, xvgúores: quod propriè fignificat Evan» gelium& fidei dodrinam pradicare. Seldl illad Hormiſda Papæ deſidioſos& negligentennon vere pα nitentesreparari prohibet, Ilud autem Hieronymi fatetur hoc efe difficile, nonimpofabile. G Bafilıns autem circa delinquentes rigorem juflitig ſer vandum oſtendit, quem circa pœnitentes alst relaxandum miferscorditer affirmant, G Poſſiant& aliter diſtin- gui præmiſſa auctoritates. Quorum enim b crimina maniſeſta ſunt ante, vel post ordinationem,a ſacris ordinibus deji ciendi fant: quorum autern peccata occulta fant, O atisfalhone fecreta fecun- dum Sacerdoti edictum purgata, in proprii ordinibus remanere Voſſunt. C. XXXIIL ꝙ Non potest reflitus in Sacerdo- tem, cujus crimen fuerit mant- feſtum. Unde Nicolaus Papa Carolo Archsepifèepo, Cejus ſuſfraganeu.: G Aerdt e fiin fornicationis laqueum ceciderint, & d criminis manifeſtus, ſive oſtenſus fuerit actus, Sacerdotis non poſſunt habere honorem, ſecundum ca- nonicæ inſtitutionis auctoritatem. .-XXXIV.. qi Qui valeant reparari poft lablum, vel non. Item Rabanus Archiepiſcopus ſeribat ad Heribal- dum, lib. Pan. cap. 1. E e his verò vifum eft nobis fcribendum, qui fa- cros ordines habentes, ante; vel poſt ordinationem contaminatos ſe eſſe in capitalibus criminibus confiten- tur. In quibus, ut mihi videtur, hæc diſtantia eſſe debet, uthi, qui deprehenfi; vel capti fuerint publicè in per- jurio, furto, atque fornicatione;& cæteris hujufmodi criminibus, fecundàm canonúm facrorum inftituta, à proprio gradu decidant: quia fcandalum eft,populo Dei tales perfonas fupra f fe poſitas habere, quas ultra mo- dum yitiofas effe conftat. Nempe inde retrahuntur hó- minesà facrificio Dei( ficut g quondam Heli filiis pec- cantibus feciffe leguntur)& rebelles hinc, atque con- trarii exiſtentes, eorum pravis exemplis quotidie peſo- resfiunt. Qui autem de prædićtis peccatis abſconditè à ſe admiſſis, per occultam confeſſionem coram oculis h Dei, præſente etiam Sacerdote, qui eis indicturus eft po- nitentiam, confitentur,& ſemetipſos graviter deliquiſ- fe queruntur, fi fe per jejunia 1,& eleemofynas, vigi- liasque,& ſacras orationes purgare certaverint; his eti- am gradu fervato, fpes veniæ de mifericordia Dei pro- mittenda eft. i 1 Q Sifeperjejunia] Sic etiamin manuſeriptis,& apud Ivonem, dr Pannormiam, In originali autem legitur, fi veraci- ter pœnituerint,& ſe per jejunia. Icemq; Burchardus; qui cab. hoc citat ex Concilio Herdenfi. 4 pars. Delapfis etiam tnharefin hoc obfèrvandum est, ut ante fèntentiam Concili nullus ey conmunicet, a Concil. Nicanum r. c. 11. b Rab. pæn. cap.1. C In geftis Concilis Vormacienfis,c:12. Vide Tvonem part.10..80, Pannorm. Lhat H6., d al. aut. e Burch..19.c. l5o. Iuo. p..c. æoo. Pannorm. libje cije, E al faperpofitas. g 1Reg.a. h al, Ė Angelin

Clericorum nitentia. De Rpiſcoporum, Sacerdotum& lapſu, pœnitentia& imj 171 C. XXXV. 9 Acommunione abftineantqui la- Iſis ante reſtitutionem comma- mwant. Unde Cyprianus Papa Antoniano ait inter catera, lib. A. apuft. 2. 1 E a co autem 6, quod Ì ftatuer m effet circa cau- fam lapforum, diſtuli, ut cdin quies& tranquilli- tas data ẽſlet,& Epiſcopis in unuin convenire indul- gentia divina permitteret, tunc communicato& libra- to de omnium collatione confilio, fatueremus, quid fieri oporteret. Si quis verò ante confilium noftrum,& ante fententiam de omnium confilio ſtatutam, lapſis te- merè communicare voluiffet, ipfe à communicatione abſtineret. ş pars. Quod verò ſuprà de homicudis ſtatutum lægitur e, intelligendum est, quando facultas effugiendi datur nec nexeſßitate latur ohſidionu. Caterum, cuùm nece ſitate an guſtati effugere non unt fi tunc homicidium admiſerint, purgati per panitentiamnm i officio,& communtons reddantur. C. XXXVI.. g Potduorum annorum pænitentiam, officio dr communoni reflitrantur Clerica, qut in obſidionis poſctꝛ neceſßitate ſanguinem fuderunt, Vnde in Concilio Ilerdenſi, cab. r. legitur. E his Clericis, qui in obfeffionis neceffitate pa fuerint, id ftatutum eft, ut qui altario miniſtran & Chriſti corpus& ſanguinem tradunt, vel vaſa ſacro officio deputata contrectant, ab omni humano ſangui⸗ ne, ctiam hofili, fe abftineant. Quòdfiinh oc incide- rint, duobus annis tamofficio, guàm..communione cor- elau poris Domini priventur, ita ut his dtiobus annis vigiliis, jejuniis, orationibus,& eleemofynis pro viribus,-qu Dominus donaverit, expientur:& ita demùm officio, vel communioni reddantur: eâ tamen ratione,ne ulte- riùsad officia potiora provehantur.- Quòd fiin defini- to tempore negligentiores circa falutem fi protelandæ ipfius pænitentiæ- tempus in poteftate ma- neat Sacerdotis. Cafu queg, fi Clericus homicidium fe Ecerit, in proprio g gradu ex di Jhe ſalione re ane i perati C. XXXVII. g Quicafu homicidium facit, ex di- ſpen ſatio onen ordine fho permaneat. VUnde Urbanus II. Veribit Guernerio Narbonen. Epifè. Oo. d jaciente lapidem, puer dicitur interem- ptus: Nos pro amore tuo in fuo ordine eum perma- nere permittimus, ut tamen ſemper in pœnitentia& ti- more permaneat. C. XXX ¶ De eodoam. _ Item$ Stephanus Sıchiberto Corfice Epifiopo CH a e tequafi obnoxium judicas, cò Jude dà Sarra- enis captus homines interfeciffe videris, benè facis. Sed quoniam non tuå{ponte id feciffe c noſceris, inde canonicè nullo modo judicaris. b = E ecerit, etſi animum occidendi non habuerit, perpetuotamen depofftué C. XXXIX. g sra commotus, it S: verdira Presbyter commatzs alguem inter Perpetuo careat officio P ot extra animuy erfecerit. Vndse Nicolaus Papa ſcrabit Hosbaldo Gorepi- ſeobo 1 aE EOE Tudeat AA tua perfuadere Epi ſcopo tuo, fibi canoñicam fociare numerum Collegarum, id eſt, vicinis proyinciis fratres& C ıs tecum jun&tis,& decernentibus gate,& omni niſu ſcrutari procurate, Iter, qui 7 tnt 7 ſcopos ſuos: y diligenter in- quatenus in- e valeatis, utrum percuſſione jam nominati Presby- Böp aaaea iaa nea enea e ay — a T ap 28. b altamen.< Supra eádem cap. dehi Clericis. dr cap. muror. d Pannorm. € Pannorm, libr. 3. cap. t55,° Ẹ Ivo part. ro. cap. Clericum. libro 3. cap. Ije. sap. 24 lam extiterint, Decreti Prima Pars. 172 o teri, an cerv icisflactione idem Diaconus, ut fertur, exs tinctus eſt. Et ſiquider nà à{æpè fato Presbytero non ad mortem percuſſus eft,{ed exequo cadens cervice. fraĝå interiit, fecundùm arbitrium veſtrum, pro percuſſione, in- cautè agenti Presbytero pœnitentiam comp etentem in- dicite; a aliquanto tempore à Mi farum folenniis fu- fpendatur, denuò poft bæc ad Sacerdotale réditurus dfi- cium. Quod fi. veraciter qualicung; perc fone iftius Presbyteri ille mortuus eft Diaconus, n ullå hunc ratione miniftrare Sacerdotis more decernimus: quoniam etſi voluntatem occidendi non habuit, furor tamen& indi- gnatio, ex quibus motio illa mortifera prodiit, in omni- bus, fed præcipuè in Dei miniftris multipliciter inhibe- tur, atque u ubique damnatur, Verùm fi Presbyter q- deò. veſtro ſtudio obnoxi„pracipi- mus, ut tale benefic ibi ccleſiæ ſuæ concedatun quo& ipfe& fui fufficiènter poffint habere fug fukten- tationis ſolatium. 1 0 horepiſcopo] Anutea kg Coep ifcopo: emete datur est ex omnibus, gue collata funt, v etuflis Gratiani exempli ribus, o oj pra convent verbis Nicolat. XL. ¶ De eodem. PALEA. T ex Concilio Maticenſi 1, c. 6: o7 Ui- é yerò odii meditatione, vel propter cupidita- tem Judæum vel Paganum occ. iderit,q juia imaginem Dei,& fpem futuræ cony Verſionis exterminat c, quadis- pan dei in pane& aqua pœniteat. 1§ Matiçenfi| Burchardus, d Ivo citant ex ConciteaMia guntmo: in nulio tame n eorum, qua eætant, habetur. Simile vent aliquid legitur in Concilio Vormacienfi,.27. C. XLI. 4 fortè claruerit R F De eadem, PALES uan fecerit, fi i Epifcopus eft,xy, án- z deponatur, cunđtos quoque dies vit rinando fin: Presbyter xij. annis pæniteat, e ex hisin pane& aqua,& deponatur fuperioris fen- tenti. Diaconus x, ann is pœniteat, ties ex his in pane& aqua, Clericus& Laicus leptem annis pœniteat, tresin pane:ĝe aqi 1a,&ad gradum cujuslibet Sacerdotii accede- re non præſumat. C. XLII. g Suinguenno à communione abfli- necant, gu: cafa a padium] ct: Item ex Concilio Ancyr⸗ ANO, C. 22.:$. eos vero. T E% g verò, qui non volun l cafit homicidium fecerint, prior quidem regula pof feptem annorum pœnitentiam c nioni ſociavit, ſecundum gradus h, quinquenni tem- 0 s ICC conſtitutos; hæc verò 1 hum tribuit. z 22 iA a I$ Hæcverð j. Grace, ò 3 o e EẽEÆĩe. Id est: Secung pu us explebit. Atque ita ferè Burchardus,& Tsi ex Dim verfione,& J. e id. cap. Siquis volu C. XLIII 9 Quins temporum ſpatiis à commu- #ione abfineat,. gue voluntate, vel cafis ancillam fuam tnter- fecerit. Hem ¢x Concilio i Elibertano, cap.s. i S! k qua fæmina Zi eli furore accenſa, flagel Ilis verbe- raverit ancillam fuam, ita ut intra tertium nimam dim aok. idat. eò quòd incertum iit, voluntate, an-cafù occiderit: fi voluntate, poft feptem annos; ſi caſu, poft quingue annorum tempora(ađĝâle- gitimà poœnitentià) ad communionem placuit admit- diem a- a al noxius| Ivo.-b‘Burch,..cap.33. Tuopart. 10t. 162. c al. extinxit. À Anfal lar cap. 3r.€ al. quatuor., f Ex prila verfione, Er Tribur reap s2, g Polyc, lsb.6. tit.10. Burchard. lib.. cap. Iñ. Iu o part,10, Ci 2j. Pega h al. bhumanior, i Etis Concil. Vormac. c. 39. K Kas. pæn. c. 14. Burch. lib, 6,-19: Au- fim, libit. capg6, Ivo partao tap 22G 14s À pario cap ge Cn w

PALEA enſi L.b; Í propteroj tguiaim tant huoeiur. Om .27. PALEA yter xij i deponaturiupeit i ex nie mpor 1 j juntat; t? utel · bertano exterminat e Q 173 Diſtinctio L. ti. Qudd ſi intta tempora conſtituta fuerit infirmata, ac- cipiat communionem. C. XLIV. ꝙ De his, qui voluntate, vel caſi homicidium faciunt, Tiemex capitulis Martini Bracharenfis Epifc..78. I a quis voluntartiè homicidium fecerit, ad januam Eccleſiæ catholicæ ſemper ſubjaceat,& communio- nem in exitu vitæ ſuæ recipiat. Si autem non voluntariè, ſed caſu aliquod homicidium fecetit, priot canon ſe- ptem annis agere pœnitentiam juſſit, fecundus canon quinque mandavit. C. XLV. ꝙ Decodem. Item f. tit: de furtis./ Qui faccum. Ui ſaccum habentem pecuniãm fürripuerit, furti actione, etiam ſacci nomine, tenetur, quamvis non ſit ei animus ſacci ſurripiendi. C. XLVI De eodem. Contrà animum, non opus puniri, liô.g. Cod. tit. ad leg: Cornel, de ficar, exemplo fàcrarum litera: rum Diocletiani,& Maximi- ani coll.gitur. pue quiaffeverat homicidium fe'non voluntate, fed cáfu fortuito feciffe, cùm calcis icu mortis dccafio præbita videatur; fi hoc ita eft, nec fuper hoc ambigi poterit, omni metu ac ſuſpicione, quam ex admiſſæ rei difcrimine füftinet, fecundùm id, quod adnotatione no- ſtrã comprehenſum eſt, volumus liberari. C XLVII PALEĀ. [irem Impêrator Antoninus C. ad Ieg. Cornel. de ficar-l..) Rater veſter rectiũs fecerit, ſi fs Præſidi provinciæ ob- tulerit. Qui fi probaverit; non occidendi animo ho- minemà féefle percuffum, remifà hömicidii pænå, fe- cundum militarem diſciplinam fententiã proferet. Cri- men enim contrahitur, ſi& voluntas nocendi intercedat. Caterùm ca, quæ ex ĩimproviſo, caſu potius, quàm fraude accidunt, fato plerunque, non noxæ imputantur. €. XLVIII ꝙ Deeodem. Hinc ér Gelafius c Papa. Wantum dicit ifte Placidus d, anno přtæteřitó di- ctum eſt de uxore illius, quia ſubitò inter caballos inventa eſt,& dum traherentuùr caballi, collita eft illa, & abortum fecit.€ Quod ſi ita eſt, fortè ſi caballos alienos tulerit, inde eſt culpabilis. Nam de muliere, quæ caſu inter caballos confracta eſt, ubi voluntas illius non agnoſcitur gerniciofa fuiſſe, non poteft, nec debet addici per leges. C. XLIX. ꝙ De eodem. Irem Nicolaus Papà. H! quĩ arbores incidere videntur, ſi contigerit᷑, ut ca- dens arbor occiderit hominem, inculpablles ſunt at- que innoxii: quia nec voluntate eorum, nec deſiderio homicidium perpetratum eſt. Si veröò aliquà culpà o- rum, vel neglectu, morientis hominis interitus cogno- ſcitur adveniſſe, abjiciendi ſunt à gtadu,& in ſacro brdi- ne nullatenus ſuſcipiendi. C. L. g Deede, i ltem ex Concilio Vormacienfi, cap. 29. Q Æpè e contingit dam quis operi heceſſario inſiſtens arborem inciderit, ut aliquis fubtus ipfam veniens deprimatur. Et idcircò; fi voluntate, LBegligentia in- cidentis arborem fa&um eft, ut homicida pœnitentiæ debet omninò ſubmitti. Quod ſi non voto, non incuria ilius, non denique fcientiå contigit, fed dum ille operi neceffario fortaſſis incumberet, iſte inſperatus occurrens fub arbore improviſus devenit,& ſub ipſa oppreſſus eſt; De Ehiſeoborum, Sacerdotum dr Clertcorum lapja; penitentia dr impænitentia; C. LI. ¶ De eodem. Irem ex Concitió'Triburienfi, cap.36.[ Sed ibt copiofins.] 8¹ a duo fratres in ſylVa arbores ſucciderint,& ap- propinquante caſurà ipſius arboris, frater dixerit fta- tri, cave,& ille fugiens in preſſuram arboris inciderit,& mortuus fuerit; vivens frater innocens de ſanguine Ger- mani dijudicetur. Træamißiis audloritatibus, lapſis permuttitur, ut podñ pœniten.- tiam in ſuis ordinibuus repardri valeant: ad majorem antem con- fèendere post lapfum nullá ei auctoritate permittitur; imo peni- tts prohibetun. C. LIIL g Lapfinr fuis ordinibusreparari pF ſunt, ſed non ad majora conſcen- dere. Unde inIterdenfi Concilio, cap. s. legitur. y Lb; quialtatio' Dei deferviunt, fi fubitò in flenda . A carnis fragilitate corruerint,& Domino refpicien- te, dignè pænituerint,itaut mortificato corpore, cordis contriti facrificium Deo offerant, maneat in poteftate Pontificis, vel veraciter affli&os non diu fufpende: e vel defidiofos prolixiore tempore ab Eceleſiæ corpore ſegre- gare: ita tamen, ut ſic officiorum fuorum loca reci ant, ne poſſint ad altiora officia ulteriùs promoveri. 4 Quòd fi iteratò 1 velut canes ad vomitum reverſi fuerint,& veluti fues in volutabris luti jatuetint 2, non ſolum di- gnitate officii careant, ſed etiam ſanctam communio- nem, niſi in exitu, non percipiant. 7 1€ Quodfiiteratò| Hac ufgue ad finem abfùnt in codici- bus ilu Gräriani,a quibusPalea abeffè folent In alto antem hic pra- pofitum est nomen Palea, 2¶ Et veluti ſues in volutabiis lutĩ jacuerint, IHec nen leguntur in antiquis editioniblas- Conceliorum,(olonienſi, ac Pariſſen- J duobus codrceibus-Varscanis, Lucenfi Regio, negue Fèis. q.$ c. Hi qui. Sunt tamen apud Ivonæm,& in edlitionè Colon, q. volum. Sed exemplo B, Peire,(gni poftquam trine negationis maculas confeſßꝛone diluit amuris, non ſolum in grado fai Cdpoſtolarus re- manſit, uerum etiam in Paflorem totiig Ecclefia à Chrifto ifie- tui meruit,) probantur apj?» post dignam penitentiam, Hon fè- lam propria offica retinere, fèd etiam ad majora poffè conſcende. te. Quòd autem beatus Petrus pošt negationem Paftor Ecclefie& Domino fit inflttutus, probatur auctoritate beati Gregorit, gus sn Homilia c Dommicæ Reſurreſtionis de eodem Principe Apoſto- lorum ſcribit, dicena: C, LIII g Petrus poft culpam negationis Prin- ceps Apoftolorum à Domino est in- fiitutusi Onſiderandum nobis eſt.eux omnipotens Deus eum, quem cunctæ Eccleſiæ præferre diſpoſuerat, ancillæ vocem pertimeſcere,& fe ipfum negare permifit. QVdnimirum maguæ actum effe pietatis diſpenſa- tione cognofčimus, ut is, qhi futurus erat Paftor Eccie- fiæ„in fna culpa difceret, qualiter aliis mitereri debuiſ- fet. Priùsitaque eum oftendit fibi,& tunc præpofuit cæ- teris, ut ex fua infirmitate cognoſceret, quam miſericox- diter aliena infirma toleraret. C. LIV: g Pos? negationem in fids E gradu Petrus profecit. Hem Ambrofius in Serm.47. dè fide Petri; Idelior factus eſt Petrus, poſtquam fidem ſe perdidif- fe deflevit; atq; ideò majotem gratiam reperit, quàm amiſit. Tanquam enim bònus Paftor tuendum gregem aćcepit, ut qùi fibi anteà infirmus fuerat, fieret o mnibus firmamentum;& quì ipfe interrogationis tentatione inciſor arboris non tenetur pro homicida. nutaverat, cæteros fidei ſtabilitate fundaret. Denique n a P a Tve part:10.cap.39. b Pandedt..æp. tit. s. lę. ſp. t a a Burch.lib.6. cap.22. Ivo part, 10. c. 15. b 25..8. chi qut tlagius, d al. Placidin.€ Burchardys libr, 6, cap.32,| Rabanus pæn. capit. Burchard, lib, 19, 6, 74 TVO pårt, 1564P: 97> Ivo part, TO, cap, i50, € Hem:27:in Evang,

PDE ype———— De Epifeoporum, Sacerdotum é CAeriterum lapfisy Deċreti Prima Pars. 16 175 pænıtentta& impœnitentia. pro ſoliditate Jcvotionis, Eccleſiarum petra dicitur, fi cut ait a Dominu Tu es Petrus,© fuper hanc petram ædi- ficabo Ecclefiam meam.] Petra enim dicitur eò, quòd primus innationibus fidei fundamenta pofuerit,& tanquam{a- xum immobile totius corporis b Chriſtianitatis com- pagem, molemque contineat. 6 pars. Item objicitur, pænitentes Q ad facros ordines pro- moversnon debent: non ergò lapfi post pænitent:am ad majora per- tengere poffunt. 7 LV. Q Non ordinetur Clericus ex pænt- tentibus. ande in Concilio Carthaginenfi.1I V. cap. r 6g. legitur. E7 à pœnitentibus, quamvis fit bonus; Clericus non ordinetur.Si per ignorantiam Epifcopi factum fuerit, deponatur à Clero: quia ſe ordinationis tempore non prodidit fuiſſe pœnitentem. Siautem fciens Epifcopus ordinaverit talem, etiam ipfe ab 1 Epifcopatu fuo ordi- nandi duntaxat poteftate privetur, Simili ſententiæ ſub- jacebit Epiſc opus, ſi ſciens ordinaveiit Clericum eum, qui viduam, aut repudiatam uxorem habuit, aut fecundam. T 4 Ipfe ab} In originals legitur; ipfe ab. Ef copatůs fùi ordinandi duntaxat poteftate privetur. al. ipfe Epiſcopa- tůs ſui, quemadmodum Ó apua lvonemy.15..5. CLVI g:gamus, pænitens, vidua maritus, Jacræ militia f ingerens, fine þe fro- motionts in ſuus ordine per- ISa us Papa Hiner: E h H f OTa pœnitens, quicunque bigamus, qui- cunque vidua maritus, ad facram militiam indebitè & incompetenter irrepſerit, hãc ſibi conditione à nobis veniam intelligat relaxatam, ut in magno debeat com- Y putare beneficio, fiademptå fibi omni fpe promotio- nis, in hoc quo invenitur ordine, perpetuå ftabilitate Irem$ g Non prohibeatur a Clero qui prelfus languore per commumonem pæmtena tia b j accepit, Item ex Concilio Gerundenfi,: cap. 9. I f verò, qui ægritudinis languore depreſſus pœni- tentiæ benedictionein, quam viaticum deputamus, per communionem acceperit,& poſtmodùm reconvaleſcens caput pœnitentiæ in Ecclefia publice. non fubdiderit, fi prohibitis vitiis non detinetur obnoxius, admittatur ad Clerum, C: LVIII. g Qurad pænitentiam agendam in monaſterio recluditur, Prestyter non ordinetur. Item Hormifda Papa omnibus Epiſcopis per uni verſas pro vincias conſtitutu. ille in A— Dboœ i 81 g Ile qt iultrò petit pœ utentiam, quamvis eam Vperfectè agat, non poteſt Epiſcopus aut Presbyter ordinari, ita ut etiamſi per ignorantiam ordinatus fue- rit,& pofteà convincitur pæœnitentiam accepiffe, deji ciatur; ille ergò, qui invitus ad pæœnitentiam agendam mittitur in monaſterium,(qui utique nihil aliud, quàm eh 2 ý Pœnitens dicendus eit J qua conie 1entiã ad Sacerdotium venire permittitur? Nemo mihi alia quælibet contra auctoritatem fedis Apoftolicæ, vel 318. Epifcoporum, vel a a anA E am reliquorum canonum conſtituta objiciat quia quicquid contra illorum definitionem(in quibus Spiritum fan- ctum credimus locutum) dictum fuerit, recipere non ſo — à Matth. 16. b operis Chriftiani Jorg c al. folenniter pœnt- b. tentes, d Polyc. lib.2. ttt3t. Anfèl.lib..cap.ze.& 23. Burchard lib..cap.36. Iuopart..cap.136.&'.15. cap. s. Pann ap.17. 20, Ó 21; f Isverò| manufir. Gor Sup. cap,€x pænitent..2 3 i z É Sup. cap nitentibus, Polyedib,2, titit, Anſelm cap. ſ7. .3. cap.ó G 70.€ Anfeim. lib | i lum temerarium, fed etiam pericu lofum effe non dubito. C. LIX. g Bigamms, vel quilibet poſt pœnitents. am ſacris non applicetur mi- niſtertis. lem Gelafius urbis Rome Epifc, omnibus Epifeopie per Lucania m, Oc: cap.5. On a confidat quifquam Pontificum bigamos$ aut conjugia ſortientes ab. aliis de reliâta, five quos- libet poft pænitentiam;.vel fine literis, vel corpore vitia- tos, vel conditior s aut curig, publicarumqgue rerum nexibus implicatos, À oris congiu- entis expectatione diſcu turos applicare miniſteriis c. G LX nitentes eti- cludunt. de illy tan- Hoc non de quidusli ottur, J ri militia cingulum aceta tum,qui post réla 18 ſcribit Victricio Ria piunt. De quibus In topo,€, Poa spy CG LAL g Non dèbet fieri C erecus, qui best remiſ⸗ fionem 7 zira cingU- oneni peccat S! e quis poft ren€, cingulum militiæ ſecularis habuerit, ad Clericatum admittio- mninò non debet, Potest€r«aliter intellige. EM quadam flennis appellatu: j qua Ambrofius f ait=| eft pænitentia] Item poniten⸗ tiæ.] LMerito g reprehenduntur 1, qui fæpiùs agendam pæœnitentiam pt ur in Chrifto., Nam ſi verè agerent pœnitentiam, iterandum poſteà non pi- ntia, qus editur: d gua fi tiſma, ita unic Jon eit ſecundus locus nt, quia luxuri- tarent.] p 1 n n, L$ Reprehenduntur] Legebatur, reperiuntur. Emen- datum e ex originali: guod tamen fieri non potuit F. t. e- periunt de pœnitent. diſtinct.3 guia vox, reperiuntur, 10t EN initium capitu. CITE. o Item Aug i Mac Oir b yit ıt locus illius humil ntiæ fe ım in Eccle- fia conced„ne medicina I nimi vilis habes⸗ turt; tamen quotidie peccantibus nung tentiam venia negatur. I Q Nemedicina| In alg 2 fuperiori. Locum emm D, Au- per pæn- tufli exemplaribus Grae tiant caput noc est ſtine ſus modo aptat loco ita legitur 13 quz tana e- ah 1 tu N Je medicina vilis, minùs ò magis falubris eft, quan rit; quis tamen audeat dicere Deo: qui poſt primam pœnitentiam rurfus fe laqueis iniqui- tatis obftringit,adhuc iterum parcis?&c. Haec autem pænitentią quomodo imponenda fft, min Agathenſi va z grotis; contemptibilist are huic homini, Aot Concilio legitur, m quo fic flarutum est,.15 C. LXIII€Q Quimodopaænsitentes ad pæ- nitentiam accedant. Oenitentes ł tempore, quo pœnitentiam petunt, im. poſitionem manuum& cilicium ſuper caput à Sacer- dote(ſicut ubique conſtitutum eſt) conſequantut. Si dnfel libro» ,9 al T b mo c al a Anfelmus libro 7. cap. 18 b al. fas effe bigamos. c Necæno, cap. 1o. e Anſalmus lib. 5. ciů. æn myſtertis, d In Cor . diflin. 3. cap. reperiuntur f Libro2z. de pænit Hiei De p cram. par. I4. tap. 4+ g Ambroſius &cab. fin Hlug ibidem,} de pœnit. diſtinct. 3. cap. quam uls. Magifter, libro 4. 4 o hart. N. cap-24. i Capitul. libre f k Burchardus libro 19. cap.27» Ivo capite 58. part, 15, cap. autem

erandum pos jatar, Yeperi 17 Diſtinctio L. autem comas non depoſneri aut veſtimenta non muta- verint, abjiciantur:& niſi digne pœnituerint, non recipi- antur. Juyenibus etiam pœnitentia non facilè commit tenda eſt, propter ætatis fragilitatem. Viaticum tamen omnibus in morte poſitis non eft negandum. C. LXIV. g Qua fint firvanda en folemmt penitentia, Item ex eodem 1. N a capite Quadragefimg omnes poœi Ichaam k ipiunt> aut fufceperunt pænit te fores Eccleſiæ ſe repræſentent Epiſcopo ço adin i nudis pedibus, vu Itibus in ter reos fe effe ipfo habitu& vultu protefta fe debent Decani, id eft, Archipresbyteri parochiarum, & Presbyteri 2 poœnitentium, qui corum converſatioẽ nem diligenter infpicere debent,&1 ùm modum culpæ poenitentiam pet prefatos 4 d Poſt hæc eos in Eecleſiam introducant c,& cum omni j Clero feptem pænitentiales Pfalmos in terra pr Epifcopus cum lachrymis pro ec abfolutio cantetė tunc refurgens ab oratione, juxta quod cano jubent, manus eis imponat, aa be nedictam ſuper eos{pargat, cinerem priùs mittat, deinde cilicio capita eorum operiat:& cum gemitu& crebris ſuſpiriis denun tiet eis, quòd ſicut Adam projectus eſt de Pa radif o, itai pfi pro peccatisab Eceleſia abjiciuntur: tc jubeat miniſttis, ut eos extra januas Eccleſiæ expella verò proſequatur eos cum reſponſorio: ¶in d ris tus veſceris pane tuo, Ec.] ut videntes ſanctam Eccle 1 njungete} ro facinoribus ſuĩs tremefactam, atque commo parvipendant pœnitentiam. In ſacra autem Dom na rurſus ab eorum Decanis,& eorum Presbyteri„Eccle- ſiæ liminibus repræſententur. 1 f Ex eodem.) Ex Agathenf ettam citant Burchardus&n Zuo,& Rhebaldus Cardinalis(gu tempore Pafèhalis Pontsf.clar zn libro fho, de pœnitentia publicè non manufripto Burchardas no. Sententia vero hu iteránda., In uno 1 ur ex Pænittentiali Roma. mplari ctt xemplari ctte ts capiti m ex parte habetur in Pon- tificali,&' ordine Romano a pag24. ufque adzo, 2€ Et Presbyteri} Apud Burchartium legitur, id eft, Presbyteri. q Hanc pænitentiam nu ili ditur, átque ideo hujufmodi pænitentes ad Clerum admitti pro- hibentur, unguam Cie cortem agere conce- C. LXV.@ Clericis non impona duam pænitentibns. aginenfi Concilio V, cap. 17. fiatutum est. Onfirmandum e eft f ,ut fi quando Presbyteri, vel Diaconi in aliqua graviori culpa con wicti fueri int, fter. fio neceffe fit re c:noneis manus aquam p pœnitentibus svel quam fidelibus Laicis onatur, inneque unquam m permit dum, ut rebaptiza- moveantur. manus, tan- C. LXVI. 9 NecClerico pwr pænitent: ad Clericatum accede permittitur, ipa F aea re, neg 0s epift. 1. c eN ac Keoncilistione mn ulli un t honorem Clericatůs adipiſ ci: quia is ſint omnium peccatorum contagione mun- dati, Pall tamėn debent gerendorum Sacramentorum quam Lai guain 6. Ivoptscgs b al l prafixos, Gen. 3. œe al Confirmatum] orig, f Mirch. 4429.6. 52. LUd p. 15..2 gic. o. g DE.0. Burc..tg. introd ı fuerunt vafa vitiorum tentibus non romere da feceffio 2: ubi illis{ fr uoſa. ué peccaye rins ad ihi mittant. ytes non adimi ſſitas aut uſ tantu im, aa Onua 7 pars, debent. ©. LXIX. Clericatis officium non ad- tantun A poſtatæ. Unde in Concilio Rrelatenſi II. c4h. 2t. Ig: qui poſt ſanctam religionis profeſſionem apo- ftatant, ad fecularem b redeunt conver ionem, & poftmodùm pænitentiæ remedia non requirunt, fi- ne pæœnitentia communionem penitùs non accipiant, Quos etiam jubemus ad Clericatůs officium non admit- ti, Et quicunque ille œnitentiam fecularem ha- bitum accipere non p Quod ſi præſumpſerit, ab Eccleſia alienus ha 1 DISTINC I| Cee, guod creminofi, ps—À canı pæntentia bus. Ad les, aut poſt baptiſima hrohibeantur ordinibus. a- al b Polyc.lib..t1t.39. Burchardus lib.19..71. Tuo par..cap.ó7, C In cap. Martin: Brach..23, Polyc. lib..tit.3t. Burch.lib..cap.37. Anfèllib..cap.3r, Ivo part6. cap.138.Pánn.l3. caß. 61. d al. Apol folum] org. e Expæmtentem| in cap. Martini Brach: f- al Concio. g Rab pethit: oa 33. Ivo parijs esi, h f enlum redeunt| org L19

De Clericis ex forenſi, militari, curiali, ſcenica con- 179 ditione, aut per faltum non aſſumendis. .I. g Po BARA J ERHTA POETAE velin foro decertantes, à ſacris proſubentur 0f- dinibus. s Papa Epiftopis in Toletana Y k, epifl.24..2. Liquantos à ex his, quipi oft acceptam baptifmi gra- uam in forénfi exercitatione verfati funt,& obti- nendi pertinaciam fufceperunt, accitos ad Sacerdotium eſſe comperimus,& quorum numero Rufinus& Grego- rius perhibentur: aliq 1antos ex militia, gui cùm pote- ſtatibus obedicrunt, ſæva hᷣ neceſſariò præcepta ſunt executi: aliquantos ex Curialibus, qui dum P po- teftatibus, quæ fibi funt imperata, fecerunt:aliquantos, qui voluptates& editiones populo celebrärunt, ad ho- norem ſummi Sacerdotii perveniſſe, quorum omnium neminem, nead fo tem quidem ordinis Clericorum oportuerat perver Que fi fingula diſcutienda man- demus, non modic ͤmotus, aut ſcandala Hiſpanienſibus provinciis, quibus mederi cupimus, de ftudio emenda- tionis inducemus; idcircò remittenda potiùs hæc puta- mus. Sed ne deinceps ſimilia committantur dilectionis veſtræ maturitas providere debebit, ut tantæ uſurpatio- nifaltem nunc finis neceffarius imponatur:€o videlicet conftituto, ut quicunque tales ordinati fuerint, cum or- dinatoribus fuis deponantur. C. II. g De quibns Lai Unde art Innocent aliqui ad Clericatum venire. Idem Felc: Epifès opo riano, epiſt. p.-3- Eſignata c ſunt genera Laicorum, de quibus ad Cle- ricatum pe ervenire non poſſunt, id eſt, ſi quis fidelis militaverit, ſi quis fidelis cauſas egerit, hoc eſt, poſtulave- rit, ſi quis fidelis adminiſtraverit. De Cuh bas autem manifefta ratio eft quoniam etfi inveniantur hujt viri, qui debeant Clerici fieri; tamen quoniam fæ curia d repetuntur, cavendum ab his eft propte tationem, qug fæpè de his Ecclefiæ provenit. C. III. g Non admittantur Curiales ad Cle- rica Idem Viđrrcro Epy modi sap. le Rgterea e frequenter quidam ex fratribus noftris, Curiales, l quibuslibe$ pue E aarin a patos, Clericos facere contendunt, a triſtitia, cùm de revocandis eis à prècipitur, quàm gratia nafcitur de enim eos im ipfis muneribus g bere, quasà Diabolo inventas dorum,& mimorum b apparatibusaut præeffe, aut ſitan intereſſe. Sit certè in exem plum ſolicitudo& tri- ſtitia fratrum, quam ſæpè pertulimus, Imperatore prg. fente, cùm pro his fæpiùs rogaremus, quam ipſe nobiſ- cum pofitus cognoviſti: quibus non ſolùm i inferiores Clerici ex curialibus, verùm etiam in Sacerdotio consti- tuti ingens moleſtia, ut redderentur, inſtabat. G Non promoveatar ad Diacona- 2w, gus post baptifinum ad fidelem necandum accindtus fuerit. lemex Concilio Toletano I. cap. 8. poft bapiifmum militaverit,&chlamydem ſum- t cingulum ad necandos fideles 1, etiamfi g Ta via nonadmiferit, fi ad Clerum admiffüs fuerit,Diaconii no accipiat dignitatem. 1 S] Ad necandos fideles,] Verba bec non fant in codice Lucenſi Regio. accito f etiam voluptates exhi non dubium eſt,& l a Quantos enim) orzgmn, Ë per interrogationem, b f- Pra Jertgen. C Poly part. ó. capos. d Ea adſciti. fJuibus orig. .2. tet at. Anſèlmus lib. v.«cap. 10, Ivo al. ad curiam f curaam e Aeh part6. cap 349. g al manii, h ale vel mancum., i al Decreti Prima Pars. 180 .V: ga quibus debeteſſe immunis, qui ın Epifiopum ordinatur. Item ex Concilio Toletano IV. cap.18. Ui in aliquo crimine detecti ſunt, qui infamiæ no- O: aſperſi ſunt, qui fcelera aliqua per publicam p pæ- nitentiam ſe admiſiſſe confefi funt, qui in hætefin a pí funr, vel qui in hærefi baptizati, aut rebaptizati eſſe noſcuntur, qui ſemetipſos abſciderunt, aut naturali de- fectu membrorum, aut deciſione, aliquid 1 minùs habe- re noſcuntur, qui ſecundæ uxoris conjunctionem forti ti funt, aut numeroſa conjugia frequentaverunt, qui viduam, vel à marito relictam duxerunt, aut corrupta- rum mariti fuerunt, qui concubinas, aut fornicarias ⁊ habuerunt, qui fervili conditioni obnoxii funt, quii- gnoti funt, q qui Neophyti, vel Laici fant, qui feculari mi- liti dediti funt, qui curiæ nexibus obligati funt, qui infciï literarum funt, qui nondum ad triginta annos per- venerunt, qui per gradus Ecclefrafticos non afcenderunt, qui ambitu honorem quærunt, qui muneribus honorem obtinere moliuntur, qui à decefforibus in Sacerdotium eliguntur.€ Sed nec ille deinceps Sacerdos erit, quem nec“Clerus, nec populus p ropriæ civitatis elegit, velan- ctoritas Metropolitani ium Sacerdo- tum aſſenſus non exquiſivit. 1€ ergò deinceps ad ordinem Sacerdotii poſti lis, quæ pradi- cta ſunt, exquiſitus, in nullo h chenſus fite- rit,& examinatus probabili vitå nå extiterit; tunc ſecundum Synodalia, vel Pecretalia ſtituta, cum omnium Clericorum, civium volunt ab univer- ſis comprovincialibus Epiſe ı tribus, in$a- cerdotem die con nniyentibus ⸗ cæteris, qui abſen L& magis auđtori- ; entiã ejus, qui eſt in M poli conſtitutus. copus autem comprovincialis ibi conſecrandus eſt, ubi Metropolitanus elegerit. Metropolitanus autem non nifi in ci e Metropoli, comprov incialibus 4 ibidem convenie us GSi m deinceps contra præ- diéta vetita canonum, ad gia adum Sacerd tindignus a- E re conte i is periculo{í 1$ aT Add dita hac fúnt ex(-a ciliis olim Coloniæ ac Lutetia e In novifima verè Colonienſi editione ti ione, pro, vel de- fetione. 2$ Aut fornicarias] In codice Lucenf Regio legitur, ad fornicationes: ni ad tempie adhibitis, tatum, aut certè tur, bja ebi gu sd viderur ꝛntelli Cendum de conculi- Is qui, eff annb- diſtinct ui ji s s DISTINCTIO LEL Vi vero praetermiffis aliquibus gradibus non faperbid, ſed negligentia ad majorem aſcenderit, tamdiu à ` majoribus abſtineat, quouſque congrus tempore praler. mijjosacep at, Q Deeo, gui Subdiaconaths ordine postpefito, Draconus© Presbyter eft ordinatus, Unde Alexander II. feribit Grimaldo c Cunſtan- tinenfi d Epafiopo, Olicitudo e dilectionis tuæ ſtatuit conſulere, u- portator iftarum literarum, Diaconatůs& Pres- officium idoneus fit peragere, nec ne; ùm byteratů ad id Præpoſtero Fcurſu, Subdiaconatũs ordine poſt- poſito, negl igentid potiùs, quàm ſuperbi⸗ å cognoſcatur endo charitati tuæ manda- aſcendiſſe. Unde nos conſul mus, ut ab officio Sacerdotali eum ı prohibeas, donec pro- ximo quatnor temporum je ioSubdiaconatůs minifte- rium fibi ritèimponas,& fic deinceps ad majora officia eum redire concedas. — — à al. convenientibus. b al. à compro uincialib. c al.Ramaldo} ah Rumalde. dal. Confantsenfi.€ lvo p6,.400. Eal prapti gin VndleGte o Ni

ni Iin 18 Diſtinctio LITI.& L IV. De Clericis ex fervili condi- 182 tione aſſumptis. € In hoc lsbro perveruftoest epifiola ejusdem Alexandri adGer- 1Concilio Triburienſi.] Hujus capitis in Conc. Tribur. vafium Rhemenfim Archiepiftopum: curhoc ider confilium dat, fêntentia potins habetur, quam verba, qua aliqua ex parte quod Rumaldo Conftantienfi Epifèopo fe dediſſe narrat. Videntur convenire cumzis, que[iribuntur lsb.. Capitul.c. ſl. de or. dinatione ſer vorum, verſ. Et quandocunque, DISTINCTIO LIII. C FHI PALEA. Urales autem, vt faprà a firiptum est, ideò ordina-[ Ex Concilio Carthaginenfi 1 primo, cap..] ri prohibentur, qura frequenter, dum ab Ecslefia re- Miss a Epifcopus Aftiagenfis dixit, quid dife- petuntur, plurima incommoda Ecclefia confègutur: vel tioni veftræ videtur, procuratores, actores& ex- guait Jem Csrralesnon voso religionis, fèd ut officiorum forum ra-| ecutores, feu curatores pupillorum fidebeant ordinari? trocinta fugiant, ad Ecclefiam fetransferunt, Gratus Epifcopusdixit: f poſt depoſita univerſa,& red- g Quare fitconflirutum, ne Curtales dita ratiocinia, actus vitæ ipſorum fuerint comprobati ordinentur. in omnibus, debent& cum laude, Cleri, ſi poſtulati fue- Unde Gregorius Pápa ſcribię ſib. 7. Reg. indict. I. epiſt. 1t. rint, honore munerari. Si enim ante libertatem nego- omnibus Epiſcopis dͤictlia, de lege Mauritit tiorum, vel officiorum ab aliquo ſine conſideratione- Auguſti. fuerint ordinati, Eccleſia infamatur 2. Univerſi dixerunt, Egem 4, guam piiffimus Imperator dedit,‘ne for- rectè omnia ſtatuit ſanctitas tua, ideoque ita eſt,& noſta tafe hi, qui militiæ, vel rationibus funt publicisob-| iftaquoque fententia. ligati, dum caufarum fuatum periculum fugiunt, ad Ec- 1 J Carthaginenſi] In cokecibus imbreſßis citatur ex Mos cleſiaſticum habitum veniant, vel in monaſteriis con-¶ guntinenſi. Emendatum verò ef eæ Burchardo, Iuone, Decretal, vertantur, veſtræ ſtudui fraternitati tranſmittere; hocf in c. uni. de oblig. ad ratioc. maximè exhortans, quòd hi, qui ſeculi actionibus im- 2 ¶ Eccleſia infamatur.] Sic e mendatum eſt eæ Concilu, plicati ſunt, in Clero Eccleſiæ præproperè ſuſcipiendi non]& Decretal.& Burchardo,&Iuone. Anted Iegebatur, ab eccle- ſunt: quia dum in Eccleſiaſtico habitu non diſſimiliter, ſia infirmentur. quàm vixerant, vixunt, nequaquam ſtudent ſeculum fu- C. IV. g Po donum libertatis famuli Ecclefie gere, fed mutare. Quòd fi etiam tales quoque monate- revocentur m Clerum. tium petunt, ſuſcipiendi nullo modo ſuns, niſi priùs à Irem ex Concilio Toletano IX. cap. 11. ratiociniis ¿e publicis abſoluti fuerint. ¶ Si qui verò ex Ui 6 ex familiis cEccleſiæ ſervituri devocantur in militaribus vivis r in monaſteriis converti feſtinant, non Clerum ab Epiſcopis ſuis, neceſſe eſt, ut libertatis per- ſunt temerẽ ſuſcipiendi, niſi eorum vita fuerit ſubtiliter ſ cipiant donum:& ſi honeſtæ vitæ claruerint meritĩs, tunc inqulſita. Et juæta normam regularem debent in fuo ha-| demum majoribusfungantur officiis. Quos verò flagitii bitu per triennium probari,& tunc monachicum habi-| fordidaverit incorrigibilis noxa,perpetua fervitus condi- tum(Deo auctore) ſuſcipere. tionis religet in catenam. 1 JVitis] In aliquot vetuſts Gratian: exemplaribuus,& a- Quꝛ autem ordinandi, à domanis ſuis lihertatem conſequuntur, pud Ivonem legstur numeris, ut fignificentur milites in breviculo,| abeorum patrocinio penitks debent efe altreni, ut in nullo eorum oba feu matricula deſcripti. ſequiu in veniantur obnoxii, C. V. 9 Ad(lericatum ſaſcipruntur, qus nuile DISTINCTIO LIV ob ſequio rerento, à Dominis fiis liber- tatem percipiunt. Erui autem ordinari prohibentur, mifi à propriis lomiin ps Alertatem legitmam conſequantur. C. I. g Servwad Ciericaths officium non Uicunque d libertatem à dominis fais ita perci- promoveatur. piunt, ut nullum fibi in eis obſequium patronus Vnde Leo Epiſcopus Heribit epiſt. t. ommibus E- retentet, iſti ſi ſine crimine e ſunt, ad Clericatũs ordinem piſcopis per Campaniam. rc. liberi ſuſcipiantur, quia directà manumiſſione abſoluti Nan 1 Epifcoporum d fervum alteriusad Clerica-| nofcuntur. Qui vero retento obfequio manumiſſi ſunt, tũs officium promovere ptæſumat, niſi fortè€0-| pro eo, quòd adhuc patroni fervitute tenentur obno- rum petitio, aut voluntas accefferit, qui aliquid fibiin| xii, nullatenùs funt ad Ecclefiafticum ordinem promo- eo vendicant poteftatis. Debet enim e effe immunis ab| vendi. ne, quando voluerint eorum Domini, fiant ex Cle- alis, qui diving miitix eſt aggreę dus, ut à caſtris do-ricis ſervi. minicis, quibus nomen ejus adſcribitur, nullis neceſſi tatis vinculis abſtrahatur. 1Nullus)] Caput hoc videtur confectum ex titulo, qui in Codice canonum prapenttur pramo decreto Leonis primi,& eæ E& ſervorum ordinatione, qui paſſim ad gradus parte pofteriore ipfius decreti, m qua excepito eorum, qua prins| 2 Eccleſiaſticos promoventur h,placuit omnibus cum fiatuit, continetur: prior antem pars, qua hicdeest, habetur.eâd. facris canonibus concordari debere:& ftatutum et, ut c. admittuntur, nullus Epifcoporum deinceps eos ad facros ordines pro- C. 11. 9 De ſer vili condittone muſlus ad ſa- movere præfumat, nifi priùs à dominis propriis liberta- cros ordines de veniat. tem confecuti fuerint. Et fi quilibet fervus dominum liem ex Concilio FTriburienſi 1. fuum fugiens, aut é per literas, aut adhibitis teftibus Ulli f de fervili conditione ad facrosordines pro-| munere condustis vel corruptis, aut quålibet callidita- moveantur,nifi priùs à propriis dominis legitimam| te, vel fraude ad gradus Ecclefiafticos pervenerit, de- libertatem confequantur: cujus libertatis charta anteo| cretum ett, ut deponatur,& dominus ejus eum reci- ordinationem in ambone publicè legatur,& ſi nullus] piat. Si vero avus, vel pater ab alia patria in aliam mi- contradixerit rite confecrabuntur. Porrò ſeryus non ca. grans, in eadem provincia filium genuerit,& ipſe fi- nonicè conſecratus, poſtquam de gradu ceciderit, ejus: conditionis ıt, cujus fuerat ante gradum. a Ext. de obüg.ad rattoc.non ordin, cap. magnus, Burchard, DA l...36. Ivop.:.37. b Ivopart...373.© al. famuliss a c. defignata, b Iv-to..t24. c al. afo- d Polje...tat.31. Bürchd.aic. as Lva...120, Pann.lib.3. cap.46. nibus Jorig. d Polyc...t12.31, Anfèl....28. e Burch. l. 2. c. 22. nE cri mine capitali] oreg. f Capit d1..88. g Bxtde fervsion En fin:Ivåp..có4. E Polycabid. Burch,.z. c21. vo par. 6. c. q1.| dm...Bure...e31 Luo...132. Pannor....163, h indifererg Pann, 13..48 prome vebantur,| capitul, i a latitani] capitul. 2 Unde in Concilio Toletano IV..72. legitur. C. VI. PALEA. [ Ex Concilio Toletano I. cap.s2, f)

f ajjumptis. Ceuch ex fer Uil ditronè.: 182 De Giner vili condition Decreti Prima Pars. 184 mi peculii fini a amiflione mulétatus maneat. Diaconus vè- eſtet, aut ſi non habuerit ipfe reddatur. ia ſciant, neminem poſſe ab hac obno- ri, quatenus hoec ordine cu- ec privilegia ullå ratione lius ibidem educatus,& ad tusfucrit,& utrun veniens dominuų icus factus, ſervituti ol- ungi non pote noxtus maneat. o|:cetiamcit post hocfecundum, D C. VII. g Sà lem€x oblatione conc ſive Cluſitanæ ſerxvum occafione captatå) trem .Et ideò, ni, inter ſupradictos actores,& eos, qui ex- Cy Ex Conc c rebus verò pnis repetuntur objećtu, cognitionem vo- nus,ut omni veritate dif- refraga- macula iſtæ at, quicquid radus præfinitu P RT abeat, ſed Care f a Dominis fhis libertatem confecu a a: epje: Er pecu n Ivone,& Polycar lycar 0 r, I U$ vicarium bro"aut ocabi i verò grad B y unt regulas, ai debere con- afa,> æſtimet tranſite e 4 E d hala Boile oo To) 3- z n g illuftris& E t i E odali explana i l@ er% Į b) ias fer t a CitTIS 1 notr ing > Y iu£ DIES z: Poa ri, continuò, qut z j{ gitimè ſunt creati, à la- sjam C í| € e peric t 1 į $ erent| æ c z n TC. fr. e: 16. ` x 1 Er,. : i 8 E: lente,| t S pti ait Pi vitanda præſumptio eſt, paſſim ſer- ynumáue I ur univerſi, obtentu, vel ad cum famula- us, indifferentet amovenda pernicies, um,; aut aliena perva- Polyc. bidem. Anſelm. l. x. c. A 1 s€.35 4. Pannd3, c Ibs.€ A. paca r š Po; P e. difl.10.cap.11, Iuflin, H ttt. gt. A` K` 4 ph i a.G. c. loꝶ.& part.. cap. 179. Pannerm. Tus p. 6. C. Fannor. lib 8. cap. l6ꝶ lgti gg Anſel. lib.5. cap. Igb. Iuo par. s cùm

Diſtinctio LIV. 185 De Clericis ex feruili conditione 186 aſſimptis. ſcari conveniat dignitatem, cogaturq̃ue pro ſtatu mili- tantium ſibi, conditioneq̃ue jurgari, aut videri(quod ab- ſit) obnoxia. Quibus ſolicità competenter interdictio- ne prohibitis, quifquis a Epifcopus, Presbyter, aut Dia- conus, vel eorum, qui monaſteriis præeſſe noſcuntur, hujuſmodi perſonas apud ſe tenentes, non reſtituendas patronis, aut deinceps vel Ecclefiafticæ fervituti, vel re- ligiofis congregationibus putaverint applicandas, nifi voluntate forftan dominorum fub Scripture b teftimo- nio primitùs abfolutas, vel legitimå tranfa&tione con- ceffas, periculum fe proprii honorisnon ambigant, com- munĩonisque ſubituros, ſi ſuper hac re cujuſquam verax nos querela pulſaverit. ¶ Magnis quippe ſtudiis, ſecun- dum B. Apoſtolum e, præcavendum eft, ne fides& di- ſciplina Pomini blaſphemetur. Idem 2. q Nihil perire credimus Ecclefiafticis utilitatibus, fi, quæ ſunt aliena, reddantur. Foſſeſſionumque] Emendatum ſis eſt ex decreto Gelaſis, cam ante leger polfefionemgue. Nam orzgr- narsi non folam dominis, fed fundis, ac Polſeſfionabus addicti erant, l, quemadmodum,& l. originarios lib. 11. Cod, tit. de agri- col. Ac propterea fuprà sn c. frequens. nonest mutata vox, pof- fefionibus, guamuian plereſq vetuftis codicebus legatur, poſſeſ- ſoribus. 2 Idem] Hac non ſunt inventa apud Gelaſium, neque apud ceteros colectores habentur, 2 pars. Hoc tunc obſer vandum eſt, cùm dominus& ſeruus eſusdem profeſßionis in ven untur. Cælerum ſi Iudaus mancibium Chriſtianum emerit, Iudicis vel Epꝛſcopi auctoritate, etiam eo in- Vito, ad libertatem debet perduci. C. XIIL Q Ad libertatem perducantur man- cipta Chriſtiana d ludais compa- rata. Unde Gregorius Libertino Prefete Sicilia, l 2. f. 37. fèu cap.76. Mŝriri d Chriſtiana, quæcunque Judæum compa- räſſe patuerit, ad libertatem juxta legum præcepta ſine omni ambiguitate perducite, ne, quod abſit, Chri- ſtiana religio Judæis ſubdita polluatur. C. XIV. q Officia pubirca Iudeis non funt committenda. tem ex Concilio Toletano III. c. t4. Ne officia publica Judzis e injungantur, per que ~eis occafio tribuatur, Chriftianis pænam inferre. Si qui verò Chriftiani ab eis Judaiſmi ritu ſunt maculati, vel etiam circumċifi, non reddito pretio, ad libertatem, & religionem redeant Christianam. De his autern, qui in ti ad gratiam Baptifini ve- ntre de ant, gud fier: debeat, Gregorius Fapa fêribit For- tunato Neapolitano Epifèopo, itb. s, epifi.31. fu c, 13t C. XV. 9J In libertatem ⁊ qurab infidelitate as accedunt. Raternitatem f veram de his oportet effe ſolici- E tam. Etfi de Judgorum fervitio non folàm Judæus, fedetiam quifquam Paganorum fieri voluerit Chriftia- nus, poftquam voluntas ejus fucrit patefacta, ne hunc ſub quolibet ingenio, vel argumento, cuipiam Judgo- rum venundandi facultas ſit, ſed is, qui ad Chriſtianam converti fidem deſiderat, defenſione veſträ in liberta- tem modis omnibus vendicetur. ¶ Hi ꝗ verò, quos hu- juſmodi oportet ſervos amittere, ne forſitan utilitates fuas irrationabiliter æſtiment impedi i, ſolicità vos hæc convenit conſideratione ſervare; ut ſi Paganos> quos mercimonii causå de externis b finibus emerint, intra ntur fêryi, a Ivo p6. cap. 47. b al ſeriptioni. G 1. ad Tim. 6: 2. Pet. 2. d C. ne Iudaus Enſtianum mancibium. 5. nulla.€ al. Tudaos opusest agere, f Toan. Diac. hib 4. num. æ. g Iuo p. i3 E, 106, Polyc, l) titge h al extranei; cùm nec ipfam minifterii Clericalis hâc obligatione fu- y tres menfes, dum emptor, cui a vénditi fuerint, nonin- venitur, fugere ad Ecclefiam fortè contigerit,& velle fe fieri dixerint Chriftianos, vel etiam extra. Ecclefiam hanc talem yoluntatem prodiderint; pretium eorum ibi à Chriftiano fcilicet emptore percipiant. Si autem poft præfinitos tres menfes quifquam hujufmodi fervorum velle ſuum edixerit b,& fieri voluerit Chriftianus, nec aliquis eum poftmodùm emerit c, nec dominus quali- bet occafionis fpecieaudeat venundare, fed ad liberta- tis pcoculdubiò præmia perducatur: quia hunc non ad vendendum, fed ad ferviendum fibi dicitur d compas räſſe e. C XVI. BALEA. [ Idem Ianuario Caralitano Ebꝛſcopo, lsb.3. epift..} S: Fquilibet Judæorum ſervus ad venerabilia loca con- i fugerit causã fidei, nullatenus eum patiamini præju- dicium ſuſtinere: ſed ſive olim Chriſtianus, ſive nunc fuerit baptizatus, ſine ullo Chriſtianorum 1 pauperum damno, teligioſo Eccleſiaſticæ pietatis patrocinio, in li- bertatem modis omnibus defendatur. I$ Chriftianorum} Ioannes Draconus in vita.Gregortt, lıb..num.46,referens hanc epiflolam,€ lvo par, 13.cap.102.habent hanc vocem: que tamen abest à codicibus epiflolarum S, Grego rit tam impreſis, quam manuſcriptis, qui ſunt collati. C XVIL PALEA. [ Iremex Concilio Toletano XII. cap..] ET g fi hᷣ Judæorum ſervi, nec dum adhuc converſi, ad Chriſti gratiam convolaverint, libertate donen- tur. CXVII: PALEA. [ lem ex Concilio Matifconenfi I. c. 216. pru 1 Concilio z, Deo auđtore,fancimus, ut nul- lum Chriſtianum mancipium Judæo deinceps fer- viat; fed datis pro quolibet bono mancipio duodecim ſolidis, ipfum mancipium quicunque Chriftianus,feu ad ingenuitatem, feu ad fervitium licentiam habeat redi- mendi. Et ſi Chriſtianus fieri deſiderat,& non permit- titur, fimiliter faciat: quia nefas eft, quem Chriftus Do- minus fanguinis fui effufione redemit, blafphemum Chriftiang religionisin vinculis tenere. Quòd fi acquie- {cere his, que ftatuimus, quicunque Judæus noluerit, quamdiu ad pecuniam conftitutam venire diftulerit, li- ceat mancipium& ipfuin cum Chriftianis, ubicunque voluerit, habitare. I Q Præfenti| Caput hoc eodem modo refertur à Burchar- da d Tuone: in Concilio tamen ipf paul aliter habetur, nonnul- la deſunt. C. XIX. G Deesdem. Irem ex Concilio Aurelianenfi I. cap. 29. 3 I? fervus, abfente yel nefciente domino, Epifcopo ps tamen{ciente,quòd fervus fit, Diaconus,aut Presby- ter fuerit ordinatus, ipfo in Clericatůs officio permanen- te,Epifcopuseum domino duplici fatisfastione compen- ſet. Si velò Epiſcopus eum ſervum neſcierit, qui teſtimo- nium perhibent, aut eum ſupplicaverint ordinari, ſimili redhibitioni teneantur obnoxii. C. XX. ꝙ De eodem. Item Conſtitutio nova. CI m fervus, fciente& non contradicente domino, in Clero fuerit ordinatus, ex hoc ipfo, quòd conſtitu- tus cft, liber& ingenuus erit. Sed fi ignorante domi- a Cu vendi debeant] orige b al, dixerits c emere} orig lo, Drac....46. d intelligitur] orig. e. al. reſer vdſ⸗ fè. f Iuo p. B..to2. g Burch..æ..bo. Ivop.t,c. 280. h Ue fl orig, i Burch..4. c88. Ivop.I. c. 282. K al. mancipio ipfis 1 Polyc..2z.tit.31.Burchil...24. Ivo part6..125. M Ii- n. de ſanctis Epiſcopis, 5. fñ ſer uus.& in Authen. ſi ſer uus. de | Epifè. G Cler, G- 3

latione De Clericis 2% fervið c 187 Decreti Prima Pars. 188 tra fpatium unius anni,& fervilem fortu- ſervum fuum accipere. Verum a etiamfi legitimo f perimento Monachus efficiatur,€- vadit ju Debent enim per trienniu antequ effic iantur, in monafteri fi Monachi effecti fueri untur. Epiſcopalis b enim ordo lib vili, vel aaia titia, Tus 10nà curiali no, licet nam probar ericos, inp xter volunta do mi- mittimus: ita tamen, ut Clerici fati iculturam adimpleant. ad verbum in ehitomis Nove icem pon tj Verba autem,qua bus Epi AHcopi Sp Ut- Leo Papa anbi r e paffim ad ord lium, nulla morum dignitas R: à domibus ſuis libertatem conſequi minimè ium Sacerdotii(tanquam ſervil c honorem jure capiat} provehuntur. 6. Ab hariſſimi, omnes veſtræ provinciæ ab- y> pa s y e O ab aliis or is, vel qui alicui conditioni obligati funt, volumus temperari; nifi fortè eorum petitio, aut voluntas acceſſerit, qui aliquid ſibi in eos vendicant po- teſtatis. 4 pars. De ſer vis m EAT An Ecclfiaflici offi- :z po nt aggregari, annon? Sed famu puly Eccelefis ordinandi,[icut fupra dium est > felaha. 1 Q Nonvalet,| In primo Vatisanopost hac vi erba feg nitar: gui enim{untm onaſterii, in nu llius jus tranſire poſſunt. Unde nec Abbas poteſt dicere, hoc meum eſt: non er- g0,&c. Caput⸗ pertum non est, quam apud Yidorum Hifpalenfe emin reg Monach.c. e famil. vita. tutem, quod nanc a Gratiano citatur, alibi re C. XXII. Monafterii[firvum Abbati vel Mo non licet liberum facere. J Bbarti g ve el M r monafterii cebit facere libe um non li- Qui enim nihil i roprium ha- bet, o en reia To darenon poteft. Na etiam feculi s fanxerunt, non poteſt poſſeffic nar nRa ap Ao danie. ult Tinay qlie. entur ferus adipifèè libertatem rece- : fèd non prohibentur nanciſcs li 1 Jacros ordines, Potestenim zn fiscris or- A, monafteriit obfèquitis perpetuò deſervire; ire; ac fl& libertatem adipifir, dr. facris officiis affo- etar: Valet, Unde in alio capitislo pr afata confintutionis hac caufa ` m r eft enim, ut Monachis rurale opu ı corum otio torpeant, as deliciis af. 2 Anthén.de Monach.$ hinc autem. Tit. de ſanctiſ Rpiſcop. $ fed É quidem, cC Authent. PEEN de Epifè.€ Cleric. eod. thent. ſed epuſtolis. eod. d Auth. adj r eod,€ Anf as. Burch, l. cap. 22. Ivo p...α. f é ab aliis, qut aut ig alt, ant alicui| orig, gHaorus Hilal, inreg. Monach. 6. de famti. Vlla. origin. & non tantum ab his, ſed etiam f | | | | y pars. Quod autem fervi Ecclefiarum( quo nomine etian z rng)) ad facra religionis propo- arii$r obatur, qui in genea R Crvos fi fitumd ralec a) A A Ultos b de c E IV Hirian U tare, ti vale eant fa ſi paſſim dimittim ris dominium occafi tesad omnip i invenimurn $i m incautè retinemus, illi dit omnia. Unde ne- tutus. Et fi apa ſiderio illius teſtimo- que ulla retractatione ſervire in mona- o opan E zutà fervitio hunia- i more diſtrictiorem ſubite Si autem& in Monaftico habitu,fe- irreprehenſibiliter fuerit con- nonibus tempora, licentet um officium provehatur: ſi tamen illis non faerit criminibus maculatus, quz in Teſtamento Veteri morte mulctantur. Ecce, quomodo Pr drad Clericatum af non admittantur, d Erberti nifi ab obfegutis fàs patron C. XXIV. G Af ŝt non pr 7 appetit fervitutem cundùm Pat um: vale, ae e laai Undein Concilio Eliberitano, cap. 8o. ndum eſt, ut liberti, u patroni in fecu- nt,ad Clerum non provehantur P I DISTINCTFG EV ps Orpore verò vitrass fimiliter a facris officiis prohi- — bentur, C m ſterialibus diſc-iplinis ad de Laicis, an- de mon e23. verentĩa manentibus con- erum vel temporum perur- get angı ulariter convenit cuftødiri Y eatenùs Ecclefiis 1, quæ vel eunctis funt privatæ miniſtris, vel ſufficientibus uſque adeò deſpoliatæ ſervitiis ut plebi- bus ad fe p munera fupplere non va- leant, ta novendi Cléricalis ob- i la concedimus, ut fi quis mo- linis eruditu Clericale munus cis anteacta ejus vita requiratur. re infec vel illiteratus, vel 0 lat s, vel corpore vi- conditionis, vel curiæ, vel publicarum rerum nexibus implicatus, vel publicå pœnitentia notatus, vel nullã congruentis temporis ex- i nulla ve 0¹ tiatus, vel ſervil is, vel originari srutus est hic locus ex epifiola — b Ex decreris B. Gregorii im extremo 2. lb. regeſta,& aliquaex parte lg. epift. 44. Ivan. Diac..2..ld. In Conc. Tribur. cap. ag. Anſelm..p..ib ꝶ. Polyc. l..tit. 16. C alsa d Ty Opg Elg I Polyc, 40..l1¹.;l. A flags Ci E Itid eJ diff. 77 7. fi quis 2 4 Mona- ——

mpota, officium prove s maculatus, q um valeant. vel nt promoven hiter a facra t y Jafar saibu dafepunit » de Laich, unera KKnl oven dimus Ut 189 ſtinctio LV. 2 Monaſterialibus] Hic de induſtria videntur Gelafis verba mulata,& in compendtum redacta: integra autem referun- tur J. diſt.77. c. À quis.& ibe legenda, C, IL- g Annua fùfpenfion fubjaceat, quë pra- ter canonum formam aliquem or- dinat. Item ex Concilio Arelatenfi ILI c3. Ullus pænitentem, nullus bigamum, nullus vidu- arim maritos in prædi&tis honoribus audeat ordina- re. Et licèt hoc jam propè omnium canonum inſtitu- ta contineant; tamen ne cuiguam Sacesdotum fuppli- cantium(ſicut jam diximus) importunitas, vel ſugge- ſtio iniqua ſubrepat; neceſſe fuit, ut nunc ſeveriorem regulam ſibi velintDomini Sacerdotes imponere. Et ideò, quicungue ab hac diecontra ca, que fuperiùs funt. cam- prehenia, Clericum ordinare præſumpſerit, ab ea die, quà ei potuerit hoc approbari, anno integro Miſſas fa- cere a non præſumat. Quam rem ſi quis obſervare no- luerit,& contra conftitutum fratrum faciens, Miffas ce- lebrare præſumpſerit, Eccleſia communione privetur 1, & ab omnium fratrum communione b noverit fe alie- num: quia dignum eſt, ut ſeveritatem Eccleſiaſticæ diſci- plinæ ſentiat, qui toties ſalubriter à ſanctis Patribus inſti- tuta obfervare contemnit. 1 Eceleſiæ communione privetur,] Hec verba non funt in Cuncilio,& videntur idem fignificare, ac feguentia: funt tamen in vetuſtis quoque Gratiani codicibus. C. III. 9 Non ordinentur pænitentes, vel illiterati, Trem Hilariusex Concilio Romano ab pfè habi- to, c. 3.| paulò tamen alster.| P OEnitentes ¢ vel infcii literarum, aut aliqua mem- brorum damna perpeffi, ad facros ordines aſpirare non audeant. Quiſquis autem talium conſecrator extite- rit, factum ſuum ĩpſe diſſolvet. Corpere autem vttratt intelleguntur non caſis, ſed propriå volun- Cate alſcißi. C, IV. g Oui ſemetipſum ablſesderit, nen ordinetur. Inde in Canonibus Apoſtolorum, c. 22. O 23. legitur 81 d quis abſcidit ſemetipſum, ¶ id eſt e, ſi quis ampu- tavit fibi virilia] non fiat Clericus: quia fui eft homi- cida,& Dei conditionis inimicus. ¶ Si quis cùm Clericus fucrit, abſciderit ſemetipſum, omninò damnetur, quia ſui eſt homicida. C. V. 9 Nonproducantur ad Clerum, gut fè- pfs abfiindunt. Tremex Concilio Arelatenfi IB c7. I f, quife, carnali vitio repugnare nefcientes, ab- Aſcindunt ad Clerum pervenire non poflunt. C. VI. g Nonestordinand:> qut partem digt- tı volens fibi abfiidstt. Ism Innocentius fèrbzt, Felice Nuceriano Ehiſco- Po epift. g cap.1. O g Partem cujuslibet digiti fibiipf volens ab- idit, hunc ad Clerum canones non admittunt. i verò cafu aliquocontigit, dum aut operi rutico cu- ram impendit, aut aliquid faciens ſe non ſpontè percuſſit, Hos canones præcipiunt& Cleri,& fiin Clero fuerint reperti, non abjici.q In illis énim voluntas eft ju- di ata^, quæ fibi aufa fuit ferrum injicere r; inįftis verò cafus veniam meruit. 1 JInjicerez] Inorsginali ſeguitur, quòd ſcilicet& alii id facere dubitari non poſſit, in iſtis,&c. fler à al. celebrare. b al. charitate. c Anſelm. J. 5. cap.26. d Expriſca verſione.& eſta enñ glofa in vetere verfione..23. f 6 qu} orig. g In Concil. Tribur, cap. 33. Polyc. lib. 2, tit, 31. Burc.. h al, vindicata, De Sacerdotibus corps: re vitiatis. 190 Szmiliter vero intelligendum est de its, gui per languorem q Medicis fecantur„aút à Barbaris abfimduntur, aut à dommu ca" firantur, C. VIIL@ Qui perlanguorem à Medicis defècatur, ad Clerum valet admittt. Vnde in Nicæno Concilio, cap. 2. legitur, S! a quis à Medicis propter languorem defe&us ef, autà Barbaris excifus, hic in Clero permaneat. Si quis autem{feipfum fanus abftidit hunc& in Clero con- ftitutum é abftinere convenit„& deinceps 1 nullum de- bere talium promoveri. Sicut autem hoc claret, quod de his, qui hanc rem affectant, audentque ſemetipſos ab- ſcindere, dictum ſit: ſic eos, quos aut Barbari, aut domini caſtraverunt, ſi inveniuntur aliàs c digniſſimi, tales ad Clerum ſuſcipiat regula. I€ Et deinceps s His verhis nihil refpondet in Gracs vulgae r0 codice: ſed gpremè apud Balſamonem, quemadmodum& in Carthaginenfi 6. in Capitulu Nicang Synodia Teilone é Thearaſte VENES. C. VIII. ꝙ Licitò ordenetur Epiſcopus, quã per hominum infidias einu- chszatur, Fem ex canonibus Apoftolorum, c, 2r. Unuchus, ſi per inſidias I hominum factus eſt, vel ſi in perſecutione, ejus ſunt amputata virilia, vel ſi ita natus eſt,& eſt dignus, fiat Epiſcopus 2. _ 1 Q Perinfidias} ¿é imeéæs, id eſt, ex inſultu,& in- juria. '2 S] Epifcopus]-In Gracis exemplaribus non habetur von fia,© videtur fùbintelligt, zAngaxos. C. IX. g Non excludunturà Cierosgui à Medici y vel Barbaris, velà dominis fats caſtrantur. Trem ex Martino Bracharenfi Eptfèopo in Capi- tulis Synod. Grac, c. 22. S-quis pro ægritudine naturalia à Medicis ſecta ha- buerit, fimiliter& qui`Barbaris, aut dominis fuis fuerint caftrati,& moribus digni fuerint vifi, hos canon admittit ad Clericatůs officium promoveri. Siquis au- tem ſanus, nom per diſci plinam religionis& abſtinentiæ, ſed per abſciſſionem plaſmati à Deo corporis, exiſtimans poſſe a ſe carnales concupiſcentias amputari, caſtraverit fe; non eum admitti decernimus ad aliquod Clericatûs officium. Quòd fi jam antè fuerit promotus ad Clerum; prohibitus à ſuo miniſterio deponatur. .X. q Non prohibetur à ſacris ordinibus, qid Medicorum imcifione claudus efficitur, Lem ex Conci lio Ilerdenſi. g! e quis in infirmita te poſitus Clericus, Medicorum inciſione claudus efficitur, promoveri ad ſacros ordi- nes cum non denegamus. C. XI. g Nonprobhibetur à Clero, qui digitum fibi cafù abfèidit, Irem Stephanus Roberto Metenfi Epifèopo. Ator f præfentium Flavius g fcil, Clericus, ad fan- am fedem Apoftolicam veniens, detulit à te no- bis directam epiſtolam, quà indagare ſtuduiſti, eum à Normannis nuperrimè captum, ſiniſtræ manũs digitum habe re abſeiſſum; ſciſcitans, ſi ob hoc ad Eccleſiaſticum ordinem valeat promoveri, an non. ¶ Quod& nos re- perientes, quia folertia tua, magis fuper hoc folicita Ka fede Apoftolica doceri flagitat, normam juftitiæ femper ſequi exoptans, ftudium tug ſanctitatis meritò collauda- 2. C. Æ. Ivo P...ſd. Anſelnm lil.. cap.i5. Pannorm. l. f. c. I3. mus, reverentiam tuam fcire volentes,quoniam fi ita eft, a InTribur. ilid Anfel,...36,Polyc.ibid, b gereid- uwor.©&MDws yg: ͥ Ivo p. 6. c. 374. Pannorm. libg. cis. e Concordat Teirburzenfè c33 Burch,l...15. Ivop. 663Z. Pannorm.lib3c,g2, F Ivop..ca8. Pamnorm. lge g2 G ah Haviamus. G 4

De Sacerdotebu⸗ corpore 191 vitiatis. quod à Normannis digitum ipfum habeat abſciſſum, ad promovendum(ſi alias dignus fuerit) nil ei nocebit:€0 quòd quid de his, qui à dominis, vel Medicis, five à Pa- ganis non fpontètale quid patiuntur,facri cenfeant canos nes, dilectionem tuam latere non credimus, C. XII. ꝙ Iempore ſinceritatis dignitas ac- cepta ſequente delulitate non amittitur. Irem Gelafius Papa Palladio Epiſaopo.; Poo a canonum, quibus Ecclefiaftica regitur difciplina, ficut ad Sacerdotium debiles corpore non patiuntur venire; ita& fi quis in b eo fuerit conſtitu- tus, ac tuncfuerit fauciatus, amittere non poteft, quod tempore fug finceritatis accepit.€j Stephanus fiqui- dem Presbyter petitorio nobis deflevit oblato, quod ha- betur r in fubditis, olim fibiante annos plurimos:col- latam Pfesbyterii dignitatem, quam reverà immacu- lati corporis judicio c fufcepiffet; fed nuper propter provinciæ vaſtitatem(quam Thuſciæ præ omnibus, Bar- barorum feritas diverſa ſectantium,& ambiguitas in- vexit animorum) dum imminentes gladios evadere fu- præfidio niteretur, acutis fudibus occurrentia fibi ta tranſiliens, inferiores partes corporis inſeruiſſe iggeſſit, quæ vix adhibità curatione biennio potuiſ- fentabftergi d. Et ideò, frater chariſſime, ſupradicto lo- cum ſuum, dignitatemque reſtitue, quatenus ſacroſan- éta myſteria, ſicut conſuevit, exerce at. Neque enim con- venit øb hoc auferri antè ſuſceptum ordinem, in quo poſtmodum in invaletudinem corporis caſu probatur fa- ciente collapſus. Quod habetur] Sic eſt emendatum ex Anſelmo, antiquis codicibus Gratian, Nam bacestufitata forma in epiſto- ls Romanorum Pontificum, ub: propria verba petstionum fabjun- gunt. Antea legebatur: quod haberet, 2 pars. Hoc antemanon de omnibus membris intellsgendum est, Qui enim oculum cafa ami, dotium adipiſci non potest. C. XIIL g Nonfa cui oculus erutus eſt. Vnde Gelaſius e ſeribu Rufins Epiſcopo. I f Evangelica admonitio iracundiam necufque ad verbum furentem profilire permittit,ne fi Racha fra- , scet defit voluntas, tamen Sacer- t praflanda jura Sacerdotit, tri fuo quis dixerit, reus fit gehennæ ignis: quali putamus pœnã plecten 1efl cuſſit hominem i f e, qui non folùm pugno im> per- n Levitici officii minifterio fervientem; ficeretad cædem manus, ita(inftigan- ptuseft ad iracundiam, ut fufte non fo- fed etiam erueret oculum fratris? Et guamvis ł xceffus graviori effet pænå ple- étendus, bénè tamen fraternitas tua fecit, ab officio eum Presbyteri Hoc tamen folicitudi ii removere. is tug fit, ut locum ei pœnitentiæ conſtituas,& in aliquo eum monaſterio retrudas, Laicã tantummodò fibi commu- nione concefså. In loco autem illius alium te neceſſe eſt ordinare Presbyterum. Nam 4 illi, cui erutus eft o- culus, non poflunt ſecundum canones Sacerdotii jura concedi. Neque enim aliquid ei prodeſt, quòd oculum invitus amifit, cùm nec volens quifquam oculum ami- fiffe credendus eſt; nec ſacratiſſimos canones aliquem calum inamiffione oculi, quiad Sacerdotium adipiſcen- dum non impediret, ſuis excepiſſe regulis invenimus: ſed hoc tantummodò ad prohibitionem ſuffeciſſe vi demus Patribus, ut qui careret oculo, Sacerdotii offic ium adipifci non poffit, i Sed nec illi ullatenus, quaſi in com- ťanfationer 1 nuri 2 i; 1 Penſationem injuriæ, ſacratus ordo concedi poterit, qui ad tantam Sacerdotem proprium potuit iracundiam —— vo...197. Pann, l3.cap.ss Polyc. lib. c al dicio d al. a Decreti Prima Pars. 102 p meree a A provocare, ut& ille officium, in quo erat, amitteret,& ifte proveđtůs fui perderet facultatem. DISTINCTIO LYI. I Resbyterorum etram filitad facra officia non fant admite ps tendi. C. I. g Fili Presbyterorum à facris prohibentur offerts. Unde UrbanusPapa H. ait a.: Resbyterorum 4 filios à facris altaris minifteriis re- | movyemus;nifi aut in Cœnobiis,autin Canoniis c re- ligiosèprobati, fuerint converfati. i 2 pars. Sed hoc intelligendum est de illis, qui paterne incontta nentiæ imitatores fuerint, Veram fi morum honeftas eos commene dables fecerit, exemplis dr auforstatibus non folùum Sacerdotes, fed etiam fummi Sacerdotes fieri poffunt. G LE PALEA. E Unde Damafus Papa firibiz d.: O- Papa fuit filius Stephani Subdiaconi. Bonif- cius Papa fuit filius Jucundi Presbyteri., Felix Papa filius Felicis Presbyteri de titulo Fafciolæ. Agapitus Papa filius Gordiani Presbyteri. The- dorus Papa filius Theo- piſcopi de civitate Hieroſolyma. Silverius Papa fl- rii e Epiſcopi Romæ. Deusdedit Papa filius Ste- phani Subdiaconi. Felix enim tertius, natione Roma- nus, ex patre Felice Presbytero fuit, Item Gelaſius, na- tione Afer,ex patre Epifcopo Valerio natus eft.Item Aga- | pitus, natione Romanus,€x patre Gordiano Presbytero originem duxit. Complures etiam alii inveniuntur f, qut de Sacerdotibus nati Apoftolicæ ſedi præfuerunt. In nullo vetu A In decemo Vaticano, 7 alti; quibusdam habetur conjundiè cum verbis ſubertoribius C Felix enim ter- tius, ug ead finem. Ina m emendato iſta ea- cum ſuberis tbus: fèd post illa verba, ex patre Gordiano Presbytero originem duxit, /êgu1tur, unde Da- maſus Papa feribit: Deusdedit Papa filius Stephani Sub- diaconi, Bonifacius Papa filius Jucundi Presbyteri, Felig Papa filius Felicis Presbyteri de titulo Fafciolæ, Agapitus Papa filius Gordiani Presbyteri, Theodorus Pàpa filius Theodori Epifcopi d ate Hieroſolyma, Silverius Pa- Pa filius Hormisdæ EpiſcopiRomę. Complures etiam,&c. Nec vero magnopere mir c omnia ex Damafo citarh flo Gratiani- codice adfiribitur hic nomen Påa i eciyi dumn eSF | gui vexit ante iflos gur hicenumerantar Liber enim, qui Pontifica- lis dicitur, ubi hac ſeripta ſuis locus leguntur, à Damaſo cœptu iñ f nde fint addita, retmuit tā- n eadem fereiflarefert e% Omnino partem aliquam hujus capiti, faltem illam, gua in decsmo Vaticano habetur, ab 1pfè Gratiano firiptam effe, conftat ex verbis Gratiant in extremo pratt- dente capite& capite penultumo ſuijus diſtinctionis. Auctor verò Pa⸗- lea, dum unum per fe caput conficere voluit; ordinem perturbavih, prafèrtım in repetitione Felicis III., ġ rilud de Ofio temere adjun- xit, guod nulli Romanorum Pontificum nomen fait. C. IL ſeribi ideoq; licet ab altis multa men primi au oris nomen. Ivo gui Geftis Romanorum: Pontificum, G Vitia parentum filiis non impi- tantur, Hinc Auguftinus ait lib. de bono conjug. c. 18; Ndecungue g homines nafcantur, fi parentum vi- tia non ſectentur,& Deum rectè colant, honeſti, me? a In Concilio Claramontenſi, cap. 25.& Melphienſi, Cin Cone | calio Innoc. II. cap. ip. Sententia eſt in Concil. Lateranen. fub Alex, I1 I. par.19.0,2, b Ex decretis Greg. VII. dr Urbdnı II. c al, caa nomczs] al. canonicis regularibus. Anſ..c. is Ivo p..c. 4lo. Pann. lib...51. d In Pontificali. e al. Hormisda. f Ivo in pro- logo, Pannorm. in prologo, c. 30.& tge iš: g Sent.&. diſt. 3e | gg. ficut.§ undecungue, infin, Iyo mprologo,© p6. cgis Pannor in prolog. c. 29.: | in prolog i kad Naau

p ſeribitur lit ke yapcan anei 197 Diſtinctio LVI. S falvierant. Semen enim hominis ex qualiċung; ho- mine, Deicreatura eft;& eo malè utentibus malè erit, non ipſum aliquando malum erit. Sicut autem boni filii adulterorum,nulla eft defenfio adulterii a; fic mali filii conjugatorum, nullum eft crimen nuptiarum. S LY: ¶ De eodem. Item Ioannes Chryfoftomus homila terti in Mattheum b. TUnquam e de vitiis erubefcamus parentum, fed unum illud quæramus 1,& amplecta mur, virtutem videlicet. Hujuſmodi enim, etiamſi alienigenam quis ha- beat matrem, etiamſi fornicatione pollutam, vel quoli- bet ejuſmodi dedecore ſordidatam; nihil tamen de ejus aut vilitate fufcabitur, aut crimine polluetur. Quòd fi fornicatorem ipfumad meliora converſum nequaquam prior vita commaculat, multò magis ex meretrice natus & adulterå, fi propriâ virtute decoretur, parentum fuo- rum non dedecoratur opprobriis. Iiam infid. Non eſt omninò, nec de virtute, nec de vitio parentum, aut lau- dandus aliquis, aut culpandus: nemo inde verè aut obſcu- rus aut clarus eſt: imò etiam(ſi quiddam 2 à communi opinione abhorrens dicendum eſt) neſcio, quomodo ille magis refplendet, qui ex parentibus à virtutibus prorfus alienis, ipfe tamen fuerit de virtúte mirabilis 1 Q Qugramus,} In verfione, que nunc vulgata eSF ,legitur, atq; omnibus ſtudiis aſſequamur, nobilitari propriarum honore virtutum. Græcèrnteger locusirahabet: majdtvay È nuas alg TÉTO und Ero Te EyrghtnleD ey EMIT TOV EIEII Y teiL, GA EV peovay i: antv THY àpeTthy. 2€ Si quiddam à communi}Sze esf emendatum ex Graco: & J gean Ç mtaidoéiv mev. Anteà legebatur quemadmo dum fere dr in vulgata verfione, É apud Iuonem, ut conſidera- tiùs aliquid dicamus, aut expreſſius. C. V. g Non parentum; ſed propria culpa quemg condemnat. lem Hieronymus in epiſtola ad Pammacſnum, con- tra errores Ioannis Hieroſo lymita 1t, Afci d deadulterio, non eft ejus culpa, qui nafcitur; ed illius, quigenerat. Quomodo in feminibus non peccat terra, qug fovet;jnon femen,quod in fulcis jacitur: nonhumor& calor, quibus temperata frumenta inger- men pullulant; fed, verbi gratiå z latro, qui fraude & vi eripit ſemina: Sic in generatione hominum reci- pit terra, id eft, vulva, guod fuunı eft, receptum confo- vet, confotum corporat, corporatum in membra diftin- guit;& inter illas ſecretas ventris anguſtias Dei manus ſemper operatur, idemque eſt corporis Creator& ani- mæ. Noli e deſpicere bonitatem figuli tui, qui te plaſ- mavit,& fecit ut voluit. Ipfe eft Dei virtus,& Dei fa- pientia, qui f in utero virginis ædificavit fibi domum. Jephte g inter viros fanétos Apoftoli voce numeratus, meretricis eſt filius. Sed audi, Efau de Rebecca& Ifaac genitus, hifpidus tam mente, quàm corpore, quafi bo- num triticum inlolium, avenasg; degenerat: quia non in feminibus, fedin voluntate nafcentis causa vitiorum eft atque virtutum. C. VI. 9 Iniquitates parentum filiis obefè non poffunt. Irem Auguftinus contra Fauſtum, lib. 22. c. 64. Ponſus ille, qui vocaturus erat ad nuptias bonos& malos,{uis congruensinvitatis; nafcietiam voluit de bonis& malis: quo exemplo difcant fideles, parentum tuorum iniquitates fibi obeffe non poffe. De Sacerdotibus ex filiis Presby- r 194 terorum aſſumptis. aufium,e.64ffc legitur” Fideles enim ejus venturi ex omnibus gentibus, etiam exemplo carnis ipfius difcere debuerunt, parentum fuo- rum iniquitates fibi obeffe non poffe. Proinde fponfus ille fuis congruens invitatis, qui vocatuius erat ad nu- ptias bonos& malos, etiam nafci voluit de bonis& ma- lis. Er ex his compofitum est hoc caput. i C. VIL g Neon aliena culpa, ſed propr ia aliquem ab eo, quo fungitur, ci gradu. Irem Gregorius ad(olumbum Epiftopum Nú- midre, lib. 10. epift. 8. è g4ts perverſum,& contra Eccleſiaſticam probatur ef fe cenſuram, ut fruſtra pro quorundam voluntatibus quis privetur, quem fua culpa, vel facinus ab officii, quo fungitur, gradu non dejicit. C. VIII. ꝙ Ex adulterinis nati conjunctio- nibus à Sacerdotisa non prohi- bentur.: Irem Hieronymus. Ominús a nofter Jefus Chriftus voluit, non folùm de alienigenis, ſed etiam de adulterinis commiſtio- nibus nafci; nobis magnam fiduciam præſtans, ut quali- cunque modo naſcamur, dum tamen ejus veftigia imite- mur, ab ipfius corpore non feparemur, cujus per fidem membra effecti ſumus. Et ſicut illè verns eft Pontifex,€x adulterinis natus conjunctionibus; ita qualicunq; ordi- ne natus fitaliquis, tantùm ſᷣ ut perfectam fidem habe- at,& quod fide tenet, operibis impleat, fitque literatus, & vir uniusuxoris, neguaquar acerdotio repellitur. Judas c enim Patriarcha concubuit cum Thamar nuru fuā;& ex illo'coneubitu nati funt Phares& Zaram: inde pofteà Salmon; qui fuit dux in deferto: inde Obeth 1: indequoque Booz: d: inde poiteà Iai qui fnit pater Da- vid. Ex illa ergò progenie origo ducitur Chrifti, qui ve- rus Sacerdos eft: ĩdeoque ſi filii ejus fumus, que ipfe fe- cit, nosimitari debemus... 1 q inde Obeth] i primo capite Evangelii.Matthar, Booz dicitur gemuiſſe Obeth, C. IX. g A populo Deinon feparat aliquem ma- terna conditio, fèd propria culpa; Item Auguftinus de unico Baptiſino contra Donateſtas, lib. 1. c. U. pra e, ut fepararetur à populo Dei, non obfuit mater ancilla, fed obfuit fraterna difcordia; nec pro- fuit poteftasuxoris, cujus magis filius erat, quia per i- pſius jura conjugalia,& in ancilla ſeminatus erat,& ex ancilla ſuſceptus. 3 pars. Contta Bonifacius Mariyr ſeribens Echeldobaldo Regs Anglorum., C. X. g Vitia paréntum etiam ad pofteros transferuntur. i S: f gens Anglorum(ficut per iftas provincias divul- gatumeft,& nobisin Francia& in Italia imprope- ratur,& ab ĩpſis Paganis improperatum eſt){pretis lega- libus connubiis, adulterando& luxuriando, ad inſtar Sodomiticæ gentis, fœdam vitam duxerit; de tali com- miftione meretricum æſtimandum eſt degeneres popu- los,&ignobiles,& furentes libidine fore procreandos, &adextremum univerfam plebem ad deteriora& igno- biliora vergentem,& novifimè nec in bello feculari fortem, nec in fide ftabilem,& nec honorabilem homi- nibus, nec Deodmabilem effe venturam; ficut aliis gen- tibus Hiſpaniæ,& Provinciæ,& Burgundiorum pol lis contigit, quæ fic à Deo recedentes fornicata tunt, donec judex g omħipotens talium crimiñum ultrices G Apud B. Auguflinum l, 22, conira È a dl. adulteriorum,] orig. b` ad illa verba, Iudas autem ge- nuir ére. c Sent, ibidem, Ivo..cap.4i4. d lvo..c. ! 6cap.gig. 6. c. ¹tH.€ Ecclefia E lorz g Iudaz, h Matth. 22s a Anfil. hb.6. cap.149. Polyel..tit.31.Burch....31. b al tamen, c Gengs. d Ruth.g, e Ivo p. f. cap. bi. Pann dib$a e47-£ lvops. cazz, g al vindex, G f

De Sacerdotibus ex fiiin Presbyterorum-e itemg, ex monachali babitu affuraptis. 195 pæœnas per ignorantes 1 legem Dei, ideft a, per Sarace-| nos venire,& ſævire permifit. 1 Q Perignorantes| Ix epiftola B. Boni acit Martyris(qua und cum mulltis altis eætat manuſcripta in codice ſape memorato Bi- bliothece Dominicana) legitur: per ignorantiam legis Dei& per Saracenos,&c. cum qua lectione concordant aliquot vetuſta Gratiani exemplaria,& ferè etiam Iuo. ., XI q Si religiofi invente fuerint fli Sá- cerdotum, ordinentar. Unde Urbanus in fine fuperzoris capitis diflin= guendo fubjunxit. g Rubrica hujms capitis abest-ab aliquot a vetufti(ne ulla capttis diſtenctio)&praponitur ſequenti capitt, Apo olica. enim est ifi b aut in Cœnobiis, aut in Canoniis c religiosè Probati fuerint converſari. C. XIL De eodem. Item Alexander II. Ao ta d auctoritate præcipimus vobis, ut ſi e- um, qui ab Eccleſia electus eſt, altero digniorem eſ- ſe, canonicamque ejus electionem probaveritis, fulti no- flrk auctoritate conſecretis. Nam pro eo, quòd filius Sa- cerdotis dicitur, ſi cæteræ virtutes in eum conveniant, non rejicimus, ſed ſuffragantibus meritis connivendo eum recipimus. Hoc amem, quad de filiis Sacerdotum dicitur, ex diſpenſatrone Ee- cleſia introductum videtur:& quod ex diſponſattone entroducitur, ad con/ quentiam regulæ trahi non poterit. C, XIIL ꝙ9 Elii Sacerdotum non prolubemur ab Epiſcopatu, ſi cateræ vurtutes in epin venitantur, “Unde Urbanus Papa II: firibit Bartholomao Turon. Archier ſcopo. Ee nomanenſem e electum, pro eo, quòd filius Sa- erdotis dicitur, ſi cæteræ virtutes in eum conve- ritis patien- gantibus me ut hoc pro regula in pofte- pus Ecclefiæ periculo con- niunt, non PE ſe ter ſuſ tamen, rum aſſumatur, ſed ad ten ſulitur. Cum ergò ex Sacerdotibus nati, in ſummos Pontinices fapr࣠legan- tur effe promoti, non ſunt intelli gendi de ſornicatrone: ſed de legitimis conjugtis nati: non qua Sacerdotibus 1 ante prohibitionem tbig, licita & in Orrentali Ecci Kie nfquel hodite eis licere probatur. erant, ak 7 8 ium ifinirik, g| Adulterorum filii abomina- tio{unt Domino.| Sed ficut[uprà ditum est de Presby filiis, tta& hoc de filt adulterorum intelligendum videtur; erorum 5 ut thls abommatioDomino, ad guos patern a flagitia naredita- rid ſucceſſione doſcendunt. Similiter& tilud Urbanĩ intek: gendun es, guod spfe[èribit Petronto Ł 1< Sacerdotibusante} Hic offendit apertè Gratianus, fè inea S 2. in Latina Ecclefia Presbyteris etiam gꝛonen. Epiſ. a Grecorum É olim Eo nunc per- mijum est. Id verò À menimme s ta effe, fuperims initio diſt NDονναν,jums. 31. es} an- Derilis vero, pe 4 narravit, creatos fuijjè fammos C. ALV: Tai Uia b: Gmpliciter ad fedem Apoſtolicam veniens ¶ De eodem. num iliter peccatum confeſſus es, quod Pontificii tui videbatur officium impedire, videlicet, quòd ex matre non legitima procreatus fis, quam vivente pro- pria uxore pater tuus cognoyiffe dignoſcitur i: Nos etiam, b Supra ead cap. Preabyterorum. c al. cano- nick, d Anſel. lib. s. cap.29. e Anſel ſ. cap.29. Pann. lib. 3. 3. fèd paula aliter h Pann, lzcsg. `», edd. c. Uſius 8 Sap. 1 al. dicitur. Agruudine, | | | T Decreti PrimaPars. 196 ſuetudinis gratià admonente, à cæt quz: Sace srdotiui i p impediunt, criminibus,tam fui prof fione, quàm fratrum teftimonio, qui tecum funt, immu- nem te agnoftentes,& vitam tuam religiofam audien- tes, ab huj uste peccati vinculo abſolutum, in ſuſcepto Sa- cerdotali officio confirmamus. Apoo man ECTO LCVIL nfiitutus. baptizatur Presbyter ordi- DISTI Tem, gui in ægritud. nari non dehet, G Non ord byter„gut in agritudins utus b aptızatur. fi Concilio, c. 72, legitur. idine conftitutus fuerit baptizatus, i non debet., Non enim fides Îl- eſſitate eſt: niſi fortè poſteà i- abilis fuerit, aut hominum Unde i çI a quis in ægri W Presbyter or lius voluntaria, detur multò ante. in Romand E s Cornelir Papa dé Noum atum:-quemaämadum ex epiflóla erba, tralata al Euſebis Hiſtorta Eccleſclib.bcn. i quidem, ubi Exorciſtarum præſidio, ſpiritu illo malo effet liberatu ft in tam gravem morbum, uțjam fermè. mori pı ur, incidib kr in lecto, in quo decumbebat, aquà circu mfuſus ba- ptiſmum accepit. aulò post, cam de pfius ordinatione agih adjungit: Qui quidem Epifcopus, ñon f lum ab univetſo Clero, fed etia nultis Laici itus; quoniam mint- mè licebat quenquam in lecto propter morbum’ bapti- zatum, ſicut huic contigerat, in Clerum aſſumi; magno- perè p poſtulabat, fibi potéftarem dari„huic foii mamis in {ortem Presbyterii imponendi. fid obfèr reano pate tcujas Y intta, hac funt: Q ir DISTINCTIO LVIIL 3 Tem ex Monachali habıtu nullus affumitur ad Ecclefiafticun officium, mfi fuerit oblatus voluntateproprii Abbatis. us non ordinetur Cle CI.-g Mona luntate Abbatis Epiſcop rit oblatus. Unde c Gregorius j feribit vennati, lib..ep:ft. 18 pben Eccleſiaſticum officium ex m ronafterio pro: ducatur Monachus; nifi quem Abbas loci admoni» tus proprią voluntate obtulerit Ej C. II. D menit V.:r. d epertum I, vere y uerit z Mariano 1a is de alter vel ad Cle- w ricatum pro majorem monaft fecerit, à cæterorum commi tùm aiebis« communione con cus 3, neque Præpoſi itus perseveret, ry Repertum,] HTA NYZ In iuo monaſterio ui koc ſit,& ille neg; c leri- Do TEIE ab alieno mo- Grace legitur: sdy NS ør KOASAS ITA EE nafterio receperit aliquem 2 Conit q batis& Monachoru ſiant à Concilio Carth gın. , id esf, fi quis | Antea fèguebatur, fine licentia Ab. gug verba 1 ni codicibus Cleri caufas ſint ſublata quebe ttur, neg; Canon ULCUS gue 0 ob easdem JISTINCTIO TIX gui Ecclefiaflicis difiplinis imbuti, dr temporur ad ſummum Sacerdotium nom Tem., 4, ſprobatione diſcuſſi non ſunt 1 aſpirent — aran Eph àa Polyc. lil 2 c, 19}, . pt3 Burch..cap. ai. IvoP. I. c. 20 b alé. c paulò aliter. d& in Afise..47. i CL

JONC; fitutus fi et, te éf: nihin fucrit aut pilio anten Ri fila Cornel ri huic oium — IVIII.J. 197 Diſtinctio LIX. LX. Dè Epifiopi Eccl d fuplini mflituendi Ex quib ořdinibus I 98 Praæpoſcti, Archipresbyteri, Qc. ſint alſumendi. Ci g Non aſpiret ad ſummum Sacerdotium, qui cis diſciplinis uon Ecclefiaji imbutus. diſciplinis imbutus per ordinem orum é approbatione divinis fti- quaquam ad ſummum Eccleſiæ Sa- zfur& non folùm o. üs, tio inefficax h verum etiam in ordinator ùt e careant eo ordine, guem finc ordine contra p cepta Patrum crediderant prefùmendum. E. II. 9 Ad Sacerdotale oſſicium nullus niſi per fingulos gradus probatus, accedat. Idem readem epiftola, I doffcia ſeculatia principem locum, non veſtibulum ~ is„fed per fingulos e gradus examina- tis,tempori feruntzquis ille tam arrogans, tam ii pudens inyenitur, utin cæleiti militia, qux propenfiùs ponderanda eft,& cut aurum, repetitis ignibus explo- randa, ftatim duxefledefideret, cùm tyro antè non fue- rit,& priùs velit docere, quàm difcere? A ffuefcat in Do- mini caſtris, in Lectorũ primitùs gradu divint rudimen⸗ ta ſervitii:nec illi vile ſit EKxorciſtam, Acolythum, Subdia- conum, Diaconum per ordinem fieri: nec hoc ſaltu, ſed ſtatutis majorum ordinatione temporibus. Jam verò ad presbyterii faſtigiũ talis accedat, ut& nomen zt s imple- at,& meritum probitatis ſtipendia anteacta teſtentur. Jure inde ſummi Pontifieis locum ſperare debebit. Facit hoc nimia remiſſioConſacerdotum noſtrorum, qui pom pam multitudinis quærunt,& putant ex hac turba ali- quid ſibi dignitatis acquiri. Hinc paſſim numeroſa po- pularitas, etiam his locis, ubi ſolitudo eſt, talium repe- titur dunt f parochias extendi cupiunt, aut quibusali- ud præftate non poffunt; divinos ordines largiuntur. Quod oportet diſtricti ſentper eſſe judicii. Rarum eſt enimomne, quod r wm eft. ] Idem)-Caput hoc anted tribuebatur Vrbano. Emendata fue vetuſtis Gratiani exemplaribiss. habetur tola. actionis 11 i Enin in eadem epi C. IIL Ẹ Cujusibet meriti Larus ad fummum non aſpiret Sacerdoti Irem Gregorius#.7 H Oc g ad nos perveniffe non« Ifatione complectimur, quòd qt dam i noris inflati, defunctis Epiſcopis tonſurantur dente ex Laicis Sacerdotes, atque inverecun gioſi propoſiti h ducatum arripiunt, qui necef milites didicerunt. Quid putamus, quod ifti fübje&tis præſtituri ſunt, qui antequam diſcipulat en attin- gant, tenere magiſterii lecum non fo re neceffe eft, ut quamvis inculps ante tamen per diſtinctos ordines Eccleſiaſtieis exercea- tur officiis. num dete- o ho- funt dè reli- adhuc C. IV.€ Non afpiret ad fammura Sacerdotium, qui Ecclefiafticis diſciplinis non edt imbutus: ltem Cœleſtinus Epiſcopis Galliarum, epiſt..c4. Oon ż verò quofdam, fratres chariffimi, Epi- ſcopos, qui nullis Eecleſiaſticis ordinibus ad tam- tæ dignitatis faſtigium fuerint inſtituti, contra Patrum decreta, hujus uſurpatione, qui ſe hoc recognoſcit fe- eiſſe, didicimus, cum ad Epiſcopatum his gradibus qui- bus frequentiſſimè cautum eſt, debeat perveniri, ut mi- mame 4 Anſelm. l. õ. cab. ab. Ivo part. 5. cap. toz. ſahpra diſt. 30. b temporis| orzg. c al ordinatores ejus careant. cÀ An- fl lonW e al. plurimos] orig. fal. dum per parachias, g An. 4b.6 cap.32.Polyolib 2 ditt h al. prapoſiti. i Bur- i——ꝛ noribus initiati officiisad majora firmentur. Debet e- nim antè effe diſcipulus, quiſquis doctor eſſe deſiderat, ut poſſit docere, quod didicit: omnis vitæ inftitutio hâc, adid quò tendit, fe rationeconfirmat: Quiminimè li- tetis operam dederit, præceptor non poteft effe litera- rum. Qui non per fingula ftipendia creverit,ad meritum ordinem ftipendii non poteft pervenire. Solum Sacerao- tium inter ifta; rogo, vilius e%, quod facilis tribuitur, cùm difficiliùsimpleatur DISTINCTIO LX. | Cee oflenfam ex parte est,qui poffint ad Sacerclotii ordin promoveri, dy gui non. Nunc autem confi erandum e$: guibus ordinibusiın Archipreshyterum, vel Præpoſitum, vel Epiſéobum, vel Archiepiſcopum/ Lendi. C. I. Archipresbyter, vel Diaconid, alit Archidia- ` conus non mli Disconws aut Presby- lanetur. De his ita flatutuzg est in Concilio Urbani Papx, celebrato Alvernia.; Noe: Epifcopus in Ecclefia fua, nifi Diaconus fit, Archidiaconum inſtituere; nec Archipresbyterum, aut Decanum, nifi Presbyteri fint, ordinare præſumar. Quod, ut diftriétiùs teneatur, Apoſtolicà auctoritate prohibemus& interdicimus. G: In capitibus manufiriptis Concili Claramontenfis habita ab Urbano 1I.(qua non fant decreta ipfius Concilii, fèd fumma gua- dam ipforum yan tertio hac leguntur, qua ad prafintem canonem fa- aunt: ut nillus fiat Decanus in Ecclefia, nifi Procbyters nullus Archidiaconus, nifi Levita, .II. Q: Nullus in Prepofitum, vel Archipreshya terum, nifi Presbyter; nullusin Archie diaconum, nifi Diaconus ordinetur: Item Calixtus Papa. Noo in Præpoſitum, nullus in Archipresbyterum, nullus in Decanum, nifi Presbyter; nullus in A rchi- diaconum, niſi Diaconus ordinetur. G. Er rubrica dz caput emendata funt ex manufèriptis ca- dicibus, G. III. Q Deesdem. Irem Innocentius fecundus z7 Conceito Romano, cap.10. Nuovamus a autem,& præcipimus, ut nullus in Ar- chidiaconum, vel Decanum, niſi Diaconus, vel Presby- ter ordinetur. Archidiaconi verò, vel Decani, vel Præpo- ſiti, qui infra ordines prænominatos exiſtunt: ſi inobed entes ordinari contempſerint, honore ſuſcepto priven⸗ tur. Prohibemus autem, ne adoleſcentibus, vel infra fa- cros ordines conftitutis, fed qui prudentiã& merito vi- tæ clareſcunt, prædicti concedantur honores. Horum linum propter procacitatem quorundam ſtatutum e gai nomen Prepofitura adeptaofficinm contemnunt, nolentes fieri Sacer- dotes: alias emm imaneeffet, cùm etram in Epifiopum eligi pafi zè in Subdiaconatu confintuti juxtarliud Urbani 1 Tapæ. 1 Q Urbani] Inc. à multis. extrå de atate€ qualit, tan- quam decretum Vrbani primi citatur.«Apud Ivonem vero,& in Pannormia, eæ&ynodo Bene ventana, quæ tempore Vicloris tertit, cui tum pins minùs annis Nicanam Synodum anteceſßit. C. IV. g MNon elzgatur an Epiſcopum, niſi un ſacris ordinibus conſtitutus. chard..l. cap.id. Iuo pfc. 5a. cugo b Ivo p. Fic: ꝓa. Pann baies Vrbanus ſecundus ſucceſit, habita fuit. Nam Urbanus primus cen- TUllus b in Epifcopum eligatur,nifi in facris ordini» bus religiosè vivens fuerit inventus. Sacros autem a(Concordat Eugenius I, in Concil Rhemenfhcap.6, Panndsè

199 In Epiftopos Lates quemadmo- Decreti Prima Pars. 200 dum eligi pofint. N ordines dicimus Diaconatum,& Presbyteratum. Hos A longè extra Sacerdotale meritum conſtitutis, Pa- fiquidem folos a primitiva legitur habuiffe Ecclefia:| Ea amip,& gubernatio Ecclefiæ crederetur, Subdiaconos verò, quia& ipfi altaribus miniftrant, op-.| Non eft hoc confulere pi pulis,fed nocere; nec t præftare po! tunitaāte exigente concedimus, fi tamen ſpectatæ regimen, ſed augere diſcrimen. ſint religionis& ſcientiæ. Quod ipſum non ſine Ro-dentium, ſ⸗ rum:& ubi Po umitas mani Pontificis, vel Metropolitani licentia& x fieri per- obedientiæ, ibi ſana eſt a. tring. q mittimus. A erior tutum est. IÑ Licentia] Sic mutatum est ex dicto cap. à multis, luo- che ne,& Pannormid. quam vis etiam in vetuſt i Gratiani codicibus verd, utin Epifiopum, vel Archiepiſcopum, ntſi in ſa- oOccupavit, 1bus confiitutns non eligatur propter dignitatem or dra fia ipſu us é tamen initii ili 1 ficilgeſt, ut a princ ciofi s exemplo. Et dif- tur exitu, quæ malo ſunt in- :c Kin quibuslibet E Eccleſiæ urandum eſt, ut in Do- boſterumʒ eſt, ut in electi one ejus, qui r, non erretur? Nam to- bit, fi, quod re- Ubi eſt illa degatut, fcientia. quantò magis elaboran {fupra omnes gradus conftit DISTINCTIO LXI poselgendi: fèd per fhgulos or- 1 Tem Later non fùnt in Epi n corpore,non inv ps dines pri 4s fúnt probandi. Pauli Ap okol i per Spiritum De. a præceptio? C. I. g Sacerdotes ex Laicis non funt ordinandi. quâin perfona Timothei. omnium Sacerdi otu m Chrifti Unde Gregorius Brunichilda Regina Francorum, lib. 7. numerus eruditur,& proinde ur e noftrum di- reg. epift t13. citur: ¶Manus, di citò nemini impoſi ommunicabe- o 4 sikian To Í Acerdotale c officium veftris in o imtantam| p pe]-Quid 2 eft e citò manus impone- ( a a Je Qu (ficut didicimus) ambitionem perdućtum eft, ut Sa-| re, nifi ante maturitatem ætatis., ante ter caminis, f, ante-experientiam difcipling cerdotes ſubitò, quod grave nit cisordinétur. ante meritum 1a01 -Ti é i z: i m. I i g Sacerdotalem honorem tribuere. non pro L Et quid Irem Hormifda Papa Epiſcopis per Fliſpantam tcommunicare peccatis alienis, nifi talem effici a i i conſtitutis, eprſt. 3. c. i. nantem, qualis ille eft, quin on mer dinari?€$i- N d Sacerdotibus eli i regum ravi fe- is collegi- lis curam oportet eſſe pet-| cutg enim boni operis fibi comp Irrepre biles enim eſſe convenit, quos f ¢ i ligendo Soe ſſe eſt corri gendis.© infia.<‘ Longå debe ai damno, qui ad n probatione monftrare, cui gubernacula Ba A am i committuntur Eccleſiæ. ch,-quod C. III. De eodem.| contineti ir: nec putandus eſt hono Ideme dem loco continenter. i Non e negamus eſſe in Laicis Deo placitos mores milites ſuos probatos ſibi quærunt inſt um. Diſcere p is quifque debet, exemplum digi v converfationis præſtare, quàam ſumere. Eme populo, quem neceffe eft orare fervatione religioſus culti istra ob ſequlis erudie ſummam perdi biles ſanctiones, loquerentur, eos demùm re, quorum 0- jue ad perfectiores k, veni z fti ipendia cucurriflet, Longã ob- ſ ut unicuic quet imonium prior yita p eret, nec poflet Cleri-`| de ejus proyve&tione dubi„ cui pro laboribus multis, i) rO 18 W nuis celſioris loci ores mundi fi- , indignum ef os pi birati ibus cen uam ad hu Satis illi poftulanti fit ve entià ab{olvat reum, qui fe pec n quem cumenta n dens bapendá eſt cœleſtium dię veneretur Antiſtitem ens memor » Principa laber habet lucida acerdotii dignitatem i actum videtur, quia ir O 1 4 eod q Gratiani codicibus caput hoc conjundum| hic verficulus, prout notatur in est fùp quemadmodum est in ipfa Hormiſd 2 epift, emplaribus est, in guibusalia 7 De eod 1s Papa ad A 4 m Epiſcobum, epiſt. 12. ME: geſt, eum mag giſtrum fieri, qui nunquam di- cipulus ia, eun fum mum fieri Sacerc dotem>, qui nin ullo gradu obfecutus fueri t Sacerdoti. r C, y. G Decodem. Item Leo left} Sic zn: anus imponere,&c LQ PIE E R ptis lsgatur: Quid Sicut emm,& i citatur, infrà dift.78..q juide ft manus. rtNagi- gendi ad Epiſcopatum, niſi zits vita com- mendat. f Item ex Concilio Laodicenfi,.12 Pifcopum? non oportet præter judicium Metropo- | litanorum,& finitimorum Epifcoporum conftitui ad Ecclefig principatum. Nec eligantur, nifi hi, quos i— 2. 1l. 7. Anſcl. lib.b. cap cap.35. d Liimi€ Infrà.7 b. S manus. f al obedientie. g Polycshid. h sl f- i de pravaricatione collatus| orig, K al. pro vectioren. Supra dif, zg. c. Epiſcopi. N Iramur h tantùm apud vos per occafionem tem-| poris impacati, 4 entium præſumption aut tumul larem, ut indignis gu uafi.rcap. al. firenta. c Anfal lib. b. cab. Yc. ibid. Anſel. lib. 6. cap.22. pu |2 miſerandi] orig. g Pohhe. ibud. Anjell. i é cap.aæ. h Ivops cop l multò

Diſtinctio LXI. a, proba p isq́; Vita commendat,& nihilo- i in ſermone à fidei,& recta operatione per fu- am conxerſationem ka t probati. C. x I g De eodem. Irem Cœleftinus a E opos Apulia, È Ca- cap. a Clericos ftipendia mili- ifle in Dominicis caftris tatem, it;€x Laicis requirantur è y Eccleſiaſticum ordinem Mſci- ienum honorem ambiunt & in aliud vitæ ge- icæ c dife Policet d eft, labris, epift. nſcende 1r,& ne cap Iti CU EeXtreni verbu ca modo: quàm diligens ſpenſatio diyinorum mun tum; ne inal lentur,& his E gattonem profe um deaa & Canonica T creta við- ratio pen interro- Hs omnibus auctoritatibus Latci proſubentur ñ Epiſeopu- rum eligi. 2 pars, Econira Bes fiopum: beatus Severuse pem: beat epiſcopum este ylaus ex Larco eletu est in Epi- tia est in Archteßiſco- us Ambrofii tusin Archi- use Q Sedfi Re, ſaſticæ pro- k ones proprias ha E> es} rata haberi, G: IX. extollatur in fu tas competens Sa- nputatur. judi- aula non one eset vitium nor meam Occidentales E exemplo probårunt. exemplaribus caput ho anus( quod fepe olust; quam ipfxomninò, s re. Locus enirn snt. eger fic he inarer, pofiremò cùm c eret, yifcopi a Gratia nen ordina lotemi: Occide io, Orientales etiam exemplo nta AOLA brobä- A A s 6 3 47 a HTA TU suhiEG A , í Aoys nohiTtä Imp. in eb. qua incipit, Prancipatum. Polyc.l,2. A A safeta, d Conſfitutis decretalib. Jergg. . 6. c. 3b. Ius...ioſ. infin | O 4 Epiſcopus dixit. electione ip In Epij opos Laich 4 guemadmodi eligi poffint. 202 runt. Et tamen Neophytus prohibetur ordinari, ne tollatur ſuperbià. Si dilatio ordinationi di t, vis c gentis eſt: ſi non deeſt humilitas competens Sacerdotio, ubi cauſa non hæret, vitium non imputat C. X. G Scholaflicss ex foro aŭt ex adminiſi ne poſtulari potess Epiſcopus. Liem obij ꝛcitur ꝛllud Sardicenſis C Et h tror, ut diligentiſſimè tractetur, ſi fortè aut div es Tai. cus I, aut Scholaſticus de foro, 2-aut de b i i ne Epifcopus fuerit poftulatus, ut non p niſi antè& Lectoris munere,& officio DOn A byteri fierit perfuné& ita per ſingulo dign us fuerit) aſcendat ad culmen Epiſcop atũs. 1 F Laicus,] Abest vox ifla à Concilio: fdat b est mduia z4 De foro, aut dé adminiftratione] Gracè tantum- modo est; dyo Tys. , aud elig. Poflulatur 3 pa Sed: c aliud est po, nexibus curia adſtrictus ab scus alterius civitatis a fuo Epifè po: fid noheli ſacris ordinibus conſti tut us. Eit enim eleædtio c nibus roboratt 5 po latio verd ctionem B. Gregorius innuit in regeſto, i k Benenato Epifèopo C. XI. Bledtio Epiſcopi debet fiert cum ſlennitate decreti, omnium ſubſcriptionib. roboratt. boſtulatus, cum ſolennitate bus omnium roborati,& di- teſtimonio literarum ad nos ſacrandus oc- lectionis tuæ currat Sic beatus Ambrofius I ante fù töre est poſtulatus, uon electus. 1 Ambroſius] Quοd Synoduselegerit Ambroſium& non Unperator, oſi Valentinianus. infrå dift.63. Ac de fua Gmet Ambrofius refërt aliqua lib.t. offic. c1. C de pæn nm Baptifna ab Imperaa enditur inc. üb.:.8. G in epiftola ad V En ts 4 pars. Eem C efia non funt præferendt in elettrone risygut bene militant in propria Ecclefia, C. XII- q Exiraner emeritis in fais Eceleffis non p nantur, Vnde Cœleftinus Papa ad Epifopos Gallta, epifl.:0. 4. ŝin fuis Ecelefiis Cleriċis peregrini& tè ignorati funt, ad exclufionèm merentur teſtimo- Ec e emeriti extranei;& qu corum, qui benè de nio, prepo M Civium De eodem, cap. 5. detur Epifcopus, Cleri r, plebis 8& ı requiratur. Tunc efia, fi de civitatis smullus dignus mùn[i XxIII g Ad. e deſideriu ligatur Ece copus ordinance poterit TEPEL i, Pri i atem. In aliené ilii debitam ,alter{ i, f fe viderint t pra Srarari; 3 10Vetint, non time- Ivo part..cap.7i. bal. eæ adminiſtra- e Romano, d Et alibi fapè.& inffa cdd.c. carp, ibid, Anfèlm, ló. cir: ſdedit part.ta Anſel....2l. Burch. li. cap? Ivo a tore. c obitum. Deuſcledit ib Part.f. cap. os, Pannorm. la.c

In Ebiſeopos Laici quemadmodum 203 ege bgi pofrnt. 1 Q Cleri| Hinc ufque ad verf Tunc. funt addita ex org. G referuntur infrà 6z.cap. Cleri. C. XIV. PALEA. 1 N a ordinatione Præpofiti illa femper confideretur ratio, ut hic conſtituatur, quem fibi omnis concor congregatio ſecundum timorem Dei; ſive etiam apan s congrega tionis(quamvis parva) faniori confilio elege- rit. Vitæ autem merito& ſapientia eligatur, qui ordi- nandus eſt, etiamſi ultimus fuerit in ordine c a Quòd fi etiam omnis congregatio vitiis fuis(quod abſit)conſ ſentientem perſonam P vitia ipfa aliquatenus i in notitiamEp ceſin pertinet locus ipſe, vel ᷣ ad alio vicinos Pr ræpoí tos, vel Chriſtianos claruerint; pro nt pravorum prævalere conſenſum,& domui Dei conſtituant dignum diſpenſatorem. 1 JPalea] Hec Palea abest ab omnibus vetuſtis exemplari- bus Gratiani, gua funt collata. Extat antem in regula S C. Benedlecti, ex qua nonnulla ſunt e menllaba. C. XV. De codem. tem Gregorius Clero,& nobrlibus civubus Neapo- lstanis,l.8 A epiſt. Ro. Tudii e veſtri ſit, etiam alium, qui aptus ſit, provi- dere, ut 4 ſi fortè Petrus, quem à vóbis electum aſſe- ritis, huic ordini non videatur idoneus, ſit, in quem e ſe veſtra declinare poſſit electio. Nam grave Cleri illius erit opprobrium, ut ſi hic fortaſſe approbatus non fuerit, ali- um ſe dicant, qui eligi debeat, non habere. & XVIL De eodem. Item Gregorius Barbaro Epiſcoho, lib. It. j pi,ãa cu Bitum f ViĉorisPannormitanæ civitatis Antiftitis diređta rei tì patefecit. Quaproptet vifitationis deſtitutæ Eccleſia fraternitati tuæ operam ſolenniter de- legamus.“Quam itate conyenit. exhibere, ut-nihil de proventi onibus Clericorum, reditu,ornatu, ministeriis que, vel quicquid eſt in patrimonio eſu ſdem, à quoquam efumatt ir Eccleſiæ. Et ideò dilectio tua ad prædictam Eccleſiam properabit,& affidui is adhortationibus Cle- rum, plebemque ejuſdem Eccleſiæ admonere feſtinet, ut remoto ftudio, uno eodemque conſenſu, talem ſibi Præficiend jum expetan t Sacerdotem, qui& tanto mini- terio dignus valeat reperiri,& à venerandis canonibus nullatenùs reſpuatur. Qui dum fuerit poſtulatus, cum ſolennitate decreti, omnium ſubſcriptionibus robora- ti,& dilectionis tuæ teſtimonio literarum ad nos ſacran- dus occurrat. Commonemus æ etiam fraternita- tem tuam, ut nullum de altera eligi permittas Ecc lefia; nifi fortèinter Clericos ipfius civitatis, in qua vifitatio- nis impendis officium, nullus ad Epiſ copatum dignus (quod eyenire non crec limus?} potue rit inveniri: provi- fūrus ante omnia, ne adhoc 1 cujuslibet converſatio- nis vel meriti Laicæ per fong aſpirare præſumant ne& conatus, eorum habeatur inefficax,& tu periculum or- dinis tui(quod abſit) incurras. Monaſteria autem, fi qua fùnt in ipfius conſtituta parochia, fùb tua cura., di- Ipoſitioneque, quouſque illic proprius fuerit ordinatus Epiſcopus, eſſe conceũimus. 14 Nead hoc J] Szmilis clauſula eſt etiam eodem lib. proxima| epf. 17. O lib. 2. indé, 10, epifl. 19: Benenato Epifiopos Wepiſt. 26. loanni Epifèopo Scýilac eno, O ltb:7, indit. 2. epifi Epiſce o` Neapol dicibus harum et 2f. Fortunato ano. Ex quibus locis 5 collatis veteribus co- ſtolarum, emendatu⸗ hic locumut non multum f nt 4. ratta 1 diſcrepei dh antigua lecltone Gratiant. Verum in recentioribus ed, f x LRT. tronsbus epiflolarum.Gregorn ine epiſtola hic citata legitur, nead Decreti Prima Pars. 204 id cujuslibet converfationis vel meriti Laicam perfonam afpirare permittas. C XVIL De eodem. Irem Pelagius Papa Eucarpo Meffanenf Epifcopo, Atinenſis à Eccleſiæ viſitationem"b in ujus Epiſc opum dè hac luce tranſiiſſè ſuſ ceptå Cleri latione didicimus. Impoſſibile enim eſt, ut nos in pro- vincia illa duntaxat in Syracuſanis partibus alii cuilibet ufas, quæ ad Deum pertinent, comi nittamus, nifi fortè ta ai per te Deus nuuc in Catinenfi Ecclefia eligere vo- luerit, de cujus conſcientia poſſimus eſſe feris ut ate labores iflos paululum removere poſſimus. Mox ergò di- Pa tua ad ſupradictam Catinenſem Eccleſiam petgat, & hominem de Clero, qui nec uxorem habeat, necfilios, nec crĩmen aliquod canonibus inimicum, eligi cumau- xilio Dei compella at, atque ſuadeat:& ſtatim eumad ure bem Romanam cum decreto- eteftificatione relationis tugz tranſmitte. C. XVIII. Quten Eprſcopum eligtur, non ſit retis criminum, quæ facra lex morte punit. Item Gregorius Pafavo Eptfopo,itbto.epifk.13. Enè novit fraternitas veftra, quàm longo fit tempore Aprutium é paftorali ſolicitudine deſtitutum e ubi diù quæſivimus, quis ordinari debuiſſet,& nequs- m m potuit mus invenire.” Sed quia Opportunusmihi in morbus fiis in pfalmodiæ ftudio, in amore oratio nis valdè laudatur,& religioſam vitam omnimodò age- re dicitur: hunc volaikus; ut fraternit ftra adf fia ciat venire,& de anima fua admoneat, quatenus in bonis ftudiis crefcat. Etfi nulla ci crimina, quæ per legis f- cræ regulam morte mulétanda funt, obviant, tunc hor tandus eft, ut vel Monachus, vel à vobis Subd diaconus fi- at:& poft aliquantum temporis, fi Deo placuerit, ipl ad paſtoralem curam debeat Cui autem viſitatin injungitur, nihil quoquam praſumi patiatur. C. XIX. g Non pattatur à quoquam præſum de rebus Eccleſis, cui ej us flierit injuncta viſitatio. Vnde Gregorius Gaudentes Eprſcopo, l.&. epiſt. tꝛ. fèu capsó. Uoniamà FeſtusCapuanæ Eccleſiæ Epiſcopus inkRo- rana civitate pofitus de h ac luce migravit, curg no- bis fuit(quæ univerfis Ecel lefiis à no H impenditur) ad fraternitatem tuam præfentia fcripta dirigere, ut memo- ratæ Eccleſiæ viſitator accedas: fic tamen, ut nihil de proventionibns e Clericorum, reditu, ornatu miniſteti- isd; vel quicquid præfati loci effe patuerit, à quoquam præfumi patiaris; fed omnem vigilantiam, atq; caute- lam circa Clerum, plebemá; ejufdem Ecclefi» exhiberete convenit, ut in vigiliis, obfequioģue Ecclefiaftico fedulò ac devotè debeant deſervire. DISTINCTIO LXII MRe viter monfiratum est, ex gurbws ordinibus m guos gra- dus ſune eligendi gendi& conſecr- tto piebts i€ ER] 7 ROVveri. de relus ej uſdem Ecciaſad m AF ç}, G j, Nunc- videndum est, a guions Junt eli- lero Clericorum est 1 pethe Tat, atis codicil us fiquebatur, confenfus Prin- | cipis. In man Kh rptu vero partım legitur, conſenſus plebis | partim petitio plebis argue ita esl emendatur. C. I. 9 g Non funthabendisnter Ep srfèopo s, gut nec A Clerscis eli guntur, nec à4 plebi- bus expetuntur, Unde Leo Pa pa Raſtaco Narbonenſi Epꝛſcopo, — R oo o I. N epift.go. al. 92. Cl è Ulla f ratio finit,ut inter Epifcopos habeantur, qui a Ex regula S. Benediih cap.64. b vel Te vel Chri- Pianis vicinis claruerint. c Anfal.cap,13. Ve fi fortè hurc ordini hic non videatur idoneus| orig. e quo]] orig, f lo Drac k34.22. Peuſdedit pr, ANfL bcb, 8 Polycsibid, Aßprutium ciui. d orig: 72. eal provechionib.$ Poe só,£75. lvo.i àa Polyc. ibid. Anſel. ß. c. æα. b cdeſtituta: Jorig. d Anfi He..2. tit.1. Burch...c. 2. Anfi

debuiflet quia Opporti „In a vitam omt termitas yel neat, qu imina, gue pt! unt, obviant, {à vobis Subdi fern njuna w fiops Lti aemet oque pecie —. 205 Diſtinctio LXIII. Epifcopi à- quibus elte 20 6 gendi. necà Clericis funt ele&i, nec à plebibus expetiti, nec à provincialibus a Epifcopis cum Metropolitani judicio confecrati, Unde cùm fæpèquæftio de malè accepto ho- nore naſcatur, quisambigat,nequaquam iftis effe tribu- endum, qued net-docetur ſuiſſe collatum? Si qui au- tem c Clerici ab iftis Pfeudoepifcopis in eis Ecclefiis or- dinati ſunt,&c. V inſta in cauſa Simoniacorum. C. II. Populæis non deber prere, fid ſabſequi. Læm Cœleſtinus Papa ad Epiſcopos Apulia Er. Ca- labriæ, epiſt.3. c. 3. Ocendus d eſt populus, non ſequendus; nosque, ſi neſciunt, eos, quidliceat, quidve non liceat, com- monere: non his conſenſum præbere debemus. Quiſquis verd conatus fuerit tentare prohibita, ſentiet cenſuram ſedis Apoſtolicæ minimè defuturam. Quæ enim{olá admonition ccoritate non corrigimus, neceſſe eſt, ut per ſeveritatem congruentem regulis vindicemus. Per totas ergò hoc, quæ propriis rectoribus carent, Eccleſias volumus innoteſcat, ut nullus ſibi aliquà ſpe forſitan blanditus illudat. Nafi autem canonic eloctius ſuerotʒ conſocrari non deben, C. III. 9 Non conſecrelur in Epiſenpum, niſi canonicè electus. Unde Calixtus- Papa II. Ullus:e in Epiſcopum, niſi canonicè electum con- ſecret. Quod ſi præſumptum fueritʒ& conſecrans,& conſacratus abſq; recuperationis ſpe deponatur. 1 DISTINCTIO LXIII. ps Alti verd nullo modo ſe debent inſerere electioni. C. I. ꝙ Laici electiont Pontificum non ſẽ inſerane. Vnde Hadrianus Papa in s. Synodo Conſtanteno- pöl: fb ipfo celebrata. N Ullus f Laicorum Principum; vel potentum ſemet inſerat electioni aut promotioni Patriarchæ, Metro- politæ, aut cujuslibet Epiſcopi: ne videlicet inordinata hine⸗& incongrua fiat confuſio, vel contentio, Ppræſer- tim ùm nullam in talibus poteftitem, quemquam» poteftativorum, vet ceterorum Laicoram habere conve- niat, éinfrà. q Quifquis g autem fecularium Princi- pum,& potentum’, vel alterius dignitatis Laicus adver- sus communem& conforantem, atque canonicam eles ctionem Ecclefiaftici ordinis agere tentaverit, anathema fit, d nec obediar;& conſentiat, quicquid Eccleſia de electione& ordinatione Proprii Præſulis ſe velle mon- ſtraverit. JHic citantur partes Juedam vigeſimt ſecundi canonis octa va Synodi, fub- Padriane Papa R habita,& ab Anaſtaſio Bibliothe sario latinitate donate, C. IL ꝙ Deeodem. ,„„ em ex octava Synodo, altione primũ. Hisa h Papa fecundus(quod Nicolaus-præde- Lceſſor ejus diſpoſuerat) miſſos ſuos, Donatum ſei- licet Hoſtienſem Epiſcopum,& Stephanum Nepeſinum Ebiſcopum,& Marinum Diaconum ſanctæ Romanæ Ec- cleſiæ, ad Baſilium Imperatorem,& ad filios ejus Con- ſtantinum,& Leonem Auguſtos, Conſtantinopolim di- rexit, cum quibus& Anaſtaſius Bibliothecarius Roma- ng fedis, utriufque Iinguæ, Græcæ& Latinæ peritus, per- congregati ali i octavam univerſalem S] nvenientes appellaverunt) exortüm ichifma de Ignatii depofitione,& Photiiordinatione s à al. compro vinci alibus. b al. non. c Infiàr gre fiqgui d Polye.ib.6, titt. Burch..is..13. Fvo p. 16, cap.14.Densdedit p z € In Pontificali est mentio hujus decrers. F Anfèllib.6: cap.23. ý 75. Iuo parr...tæe. Pann.....Densdedit:n. g Fc- proximo, Polyc...tit.1. h Anſel. l. 6. c. 23. I. Pit.1. h.C. c. 23. Ivo pg..la2. P. jÇ f, dedit, par, Folyo, lizditi, eo ſedaverunt, Fhotium anathemätizantes,& Ignatium reſtituentes. In qua ſic ſtatutum eſt: Conſecrationes æ & promotiones Epi ſcoporum concordans prioribus Con: ciliis Clericorum eleđtione,ac decreto Epifcoporum col legii fieri, ſancta hæc& univerſalis Synodus diffinit& ſtatuit: atque jure promulgat, neminem Laicorum Prin- cipum, vel potentum ſemet inſerere electioni, vel pro- motioni Patriarchæ, vel Metropolitæ, aut cujuslibet E- pifcopi: ne videlicet inordinata hinc& incongrua fiat confufio, vel contentio;.præfertim cùm in talibus nul- lam poteſtatem quemquam poteſtatixorum, vel cæte⸗ rorum Laicorum habere conveniat: fed ſilere,& atten dere ſibi, uſquequò regulariter à collegio Eceleſiæ ſuſci- piat finem electio futuri Pontificis. Si verò quiſquam Laiĩcorum ad contractandum,& cooperandum invi- tatur ab Ecclefia, licet ħujufmodi, cum reverentia, fi for- tè voluerit, obtemperare ſe adſciſcentibus. Taliter enim dignum paftorem fibi regulariter ad fuam Ecclefia ofalu- tem promovet. 1 Promovet.] SHCAαuin verſſ Quiſquis: ex capitè antecedente, erit nteger 22, canon.8. Synodi. In vulgati fequebatu? vox, Clerus, gua sn vetuflrorsbus es? glofa snterlinearis, C. III. 9 Eleclioni Ehiſcoporum Imberator zntereſſẽ non debel. Tremex hiftoria tripartita, lb..68. Vere d Imperator veniensab Oriente ad He {perias partes( ut refert hiftoria Ecclefiaftica) mor- tuo Auxentio, Arianæ perfidiæ magiſtro, qui Mediola- nenſem Eccleſiam ut lupus dilaniaverat, cùm vellet ca- tholicum, Deo ordinante, ibi conſecrare Epiſcopum, e- vocans Epiſcopos, hæc eis locutus eſt: Noſtis apertẽ, erudit? quippe divinis eloquiis, qualem oporteat efle Pontificem,& quòd non deceat eum verbo ſolo, ſed etiam converſattone gubernare ſubjectos,& totius ſemetipſum imitatorem virtutis oſtendere, teſtemque doctrinæ con- verſationem bonam habere. Talem itaque in Pontificas li conſtituiteſede, cui& nos, qui gubernamus imperi- umʒ ſincerè noſtra capita ſubmittamus,& ejus monita, dum tanquam homines deliquerimus, neceſſariò velut. curantis medicamenta ſuſcipiamus. Hæc cum dixiſſet Imperator, petiit Synodus, ut magis ipfe decerneret fa- piens& pius exiſtens. Artille, fuper 1 vos eft, inquit, talis electio. Vos enim gratid divinã potiti,& illo ſplen- dore fulgentes, melius poteritis eligere. Tunc Sacerdo- tes egreſſi, de Epiſcopali ſede tractabant.& infia. Q Cùm autem ordinatione divinà Ambroſius nondum baptiza- tus, electus fuiſſet, exultans Imperator ait: Gratias ago tibi Domine Deus omnipotens,& Salvator noſter, qua- niam huic viro ego quidem commiſeram corpora, tu autem animas,& meam ſententiam oſtendiſti tuæ ju- ſtitiæ convenire. Cumque ſanctus Ambroſius contri- ſtaretur de hoc, quod acciderat(ut idem ipſe in ſuis epi- ſtolis e ſeribit) confortavit eum Imperator,& ait Noli timere, quia Deus, qui te elegit; femper te adjuvabit,& egọ adjutor& defenfor tyus( ut meum ordinem decet} femper exiftam ~ N I“ F Supèr vos] Vera letio est, fupra nos: pätorn ngt nuas. Sed ob gloffam non es? reflstuta, C. IV. g` Auloritate Apouſtolicũ, non Regio ſauors Epꝛſcopus ei eligendus. Trem Nicolaus Papa I. Lotharso Regn pee fícias,quia relatumeft nobis, quòd quicunque ad Epiſcopatum in regno tuo provehendus eſt, non niſi faventem tibi permittas eligi. Idcirco Apoſtolicà auctoritate, ſub divini judicii obteſtatione injungimus a Promotiones& conſccrationes J orig. b al. concertandum] orig. & alii collect. c al.& Eoccleſia. d(aput edt collectoris arbitratia communi pofitum,€ In epif, ad Vercelenfès,£ Ivo part..di.

Decreti Prima Pars. grippina Colonia nut-| ter Itatis tu 1æ per omnia tentem Dom inum depreca ficut{uå gratiå elegit, ita in i, ut in Treverenſi urbe cis, antequam relatum fuper hoc noftro suf omnibus i fiat. tua protectione 9 Non recibiat f rà comprovincialibws, qus Re- cuſtodiat Epiſcopale culmen C. X.€ Clerus,© populus Pontificis eleo- adeptus. ex Concilio Parifienfi I. cap. 3. i S á rdinationem Regiam hono orisiftius culmen N perv> aliquis nimiå itate præſumpſ à Uantò a Apoſtolica , comprovincialibus loci i ipi nulla- lata conftat E tenùs mereatur, quem i& illa nos valde ſo Si quis de comp, noftrum. exí dicta c præſum i l &abiplorum omnium charitate fe VI. Irem ex Concilio Laodicenſi, c. ñ. N eft permittendum turbis:eletionem-eorum facere; qui funt ïdSacerd nrpromovendi. C. VII. Irrita ſit ele ſcope, vel Presbyteri, vel Diaconi-à Principibus fada. Item ex ſeptima 1 Synodo, quæ eſt ſecunda Nicæna, 3f0. Epiſcoporum,.3. Mnis electio Epiſcopi, vel Presbyteri, vel Diacc Principibus facta, irrita maneat, cundum: egu quæ dicit: í Si quis E pifcopus 1 Uaribus pote fat bus uſus, E per ipſos obtinuerit, deponatur,& ſegre⸗ cleſia omnes, qui illi communi⸗ nt.) | Gtabat A ordinati Pi unt. nter- atione Clerus innotuit, ine i, Diaconi ſui,unanir uod ad can- pti au- mnium voluntates, sEpiſcopis, ſic Menfi; uatenu uctorita cias conſecra snujulmo 2€ Etfegregentur] In aliguot v b gue cum vulgata le Í vetitione defl latione dipa i ıs dicitur, à pat- os d pertineat, ut omnes t,& fine ali- atres cha- EV TES ZUT w ne rectoris prc qui à vobis pri ubi hic; ANOR EH AA referti$r tur ,omnesgue, quiillic 7 diverſos es yteros, Diaconos, loci parochiis m yos opor- cuilibet libue⸗ obis admonenti perſonam, mnobendi ad Cler Concilio Martini f electionem moventur: ſed in & fi aE us conyocare, concord ſibi qu⸗ quam nulla.< præſcriptis. non quæ 1 en in hcet dinem, ut co tuz per Dei nm Sacerdo conſenſus ac lus, non ſequei i facri non r otrict t car ı quippe cit electio;& fidelis populi t; quia docendus g eſt popu- ¶ De eodem. a loanni Ravennati Ar- - hini a ˙ : b al. Gerontio,€"). lib.6, cap.36 f Philipa. gh

Diſtinctio LXIII. q In vetufio codice Mutinenfi fax Concilis Rama habits refe- puntuar capitula, quorum fècundumest hoc. Et de hac eadem re halentur multa in Fonteficali manilſcripto, in geſtis Nicolai primi, C. XIV. Q Deedem. Trem Pelagius Papa Iuliano Fpiſeocpo Grumentino. Iteras a charitatis tug fufcepimus, quibus fignifi- cas, Latinum Diaconum tuum ad Epiſcopatum Ec- cleſiæ Marcellianenſis à Clero,& omnibus, qui illic con- veniunt, poſtulari.& infi. ¶ Sed nunc& hoc dicimus, ut ſi eum omnes eligunt,& vis eum concedere„gratum nobis effe cognofce;& fi potéft,ante diem ſanctum feſti- net occurrere, ut vel Sabbatho ipfo notis magnæ poft Ba- ptifmurm cum Dei gratia valeat ordinari. C. XV.@ Ex facra 1 Principis quis ordinatur, Item Laurento Epifiopo Centumcelenf. Rineipali£ devotifimorum militum, qui illic in directà, ſacram inſinuant ſe clementiſſimi Principis im- petràſſe, quæ eis bresbyterum., Diaconum,& Subdia- sonum fieri debere præ Ideò hortamur dilectio- nem tuam, ut perſonas ipſas videas,& diligenter inqui- ras, ne aliquid contra canones commififfent:& fi cos in- culpabiles repereris,& vitæ ipſorum laudabile teſtimo- nium videris, veniente medianã ſeptimanà c Paſchæ,(ſi Pominus voluerit,& ſi vixerimus) unumquemaue per officia, quæ prædiximus,non diferas promovere. L& Ex facra) Emendateest hacrubrica, ut indicet ilam, Ée-quo agitur, fuie ad petitionem Imperatoris ordmaturm: Sacra enims: Epiftolam Imperatoru fignificat. C. XVI. 9 Pabæ rogat Auguſtos, ut Reatinam Eccleſtam cuidam electo dignentur concedere. Item Leo IV. Lothario& Ludovics Auguftis, Eatina Eccleſia, quæ per tot temporum ſpatia paſto- ralibus curis deſtituta conſiſtit, dignum eſt, utbra- chio amplitudinis veſtræ ſublevetur, ac gubernationis regimine protegatur. Unde ſalutationis alloquio præ- miſſo, veſtram manſuetudinem deprecamur, quatenus Colono humili Diacono eandem Ecclefiam ad regen- dum concedere dignemini; ut veftrå licentiå acceptå, ibidem eum, Deo adjuvante, confecrare valeamus Epi- ſcopum. Sin autem in prædicta Eccleſia nolueritis d, ut præficiatur Epiſcopus, Tuſculanam e Eccleſiam, quæ vi- Auata exiſtit, illi veſtra ſerenitas dignetur concedere; ut con ſecratus à noſtro præſulatu Deo omnipotenti, veſtro- ue imperio gratesperagere valeat. C. XVII g Rege precepto ab Apoftolico Cos lonns Leatina Ecclefie ordinatur Ehiſcopus. Item Ritæ(omitiſſæ. N Obisdominus Imperator& Imperatrix per fuas epi- ſtolas dixerunt, ut Colonum in Reatina Eccleſia, quæ Paftoris officio perlonga jam tempora deſtituta videba- tur, Epiſcopumdacere deberemus, ſic cimus, C. XVIII. 9 Imperatoris epiftola in eleđonis confirmatione defideratur, Irem Stephanus Guidons Comiti. Ectis f fagacitatis veftræapicibus, qui defuncto Ec- cleſiæ Reatinæ Antiſtite, Clerum& plebem ejuſdem Eccleſiæ elegiſſe fibi futurum Antiftitem, nobisque con- ſecrandum veſtro ſtudio directum efle, ne ipſa Eccleſia diù ſine proptio conſtet Paſtore, fatebantur; nos de obi- tu prĩoris dolentes, nunc ipſum electum unanimitate g, & canonica ipfius Eccleſiæ ælectione, ut mandaſtis, tam — a uffa diſt. po. c. ult. Polye. lib. 2. tit. 29. Anſel. l. b..so. Ivop.6, s2. b:libz. capp. c alhebdomadå. d al. volueritit. al. Aſculanam. f S. Antoninus part.e. tit.16. cap. 1. 1l. g al. unanimt. civitate Centumcellenſi conſiſtunt, relatiane ad nos Epifeopi é Pontifices à qu'bus eligendi, 210 | ctifimèordinare omifimus, eo quòd Imperialem nobis, ut mos eft, abfolutionis minimèdetulit epiftolam. Pro qua fcilicet re ambiguumeft nobis: ideò voluntati ve- ftræ in hoc parére diftulimus, ne Auguftalis añimusdu- riſſimè hoc, quocunque modo, perciperet. Sed ſcientes, Ecclefiam Dei fine proprio diù Paftore non debere con- ſiſtere, gloriæ veſtræ mandamus,(quoniam aliter nos a- gere non debuimus)ut veftra a folertia Imperiali(ut pri- ſea conſuetudo dictat,) perceptã licentià,& nobis, quem- admodum vos ſcire credimus, Imperatoriâ directà epi- ſtolà, tunc yaluntati veſtræ de hoc parebimus, eundemqʒ electum, Domino adjuvante, conſecrabimus: quod, cha- riſſime fili, moleſtè nullo modo ſuſcipias. C. XIX.(lericorum& ciutum voluntate Metropolitanus e ordimandus. Item Leo Papa I. ad Anaſtaſium Theffalonia cenſem Epiſegbuum, epiſt.dæ. al, S4. teb. M Etropotitane 4 defunto cùm in locoejusalius fit- N erit ſubrogandus, Provinciales Epiſcopi ad civita- tem Metropolim c conuenire debebunt, ut omniumCle- ricotum atque civium voluntate diſcuſsà, ex Presbyteris ejufdem Ecclefiæ, vel Diaconis optimus ordinetur. C. XX, g Cum Clero d populo Archipresbya teri fiat electio. Item Iſidorus in lib. officiorum. 8 Iin plebibus Archipresbyteri obierint, aut pro aliquæ reatu exinde ejecti fuerint, Archidiacanus, guant o- cyùs proficifeatur illuc,& cumClericis,& populis 4 ipfius plebis electionem faciat, quatenus dignus Paftor domui Dei conſtituatur,& um ordinatur, ejus providentiâ ipfa plebs cuftodiatur. C, XXI. g Electus in Romanum Pontificem nin ordinetur nifi ejus decretum Imperators primùm præſentetur. Item ex geftis Romanorum Pontificum, Gatho e natione Siculus, cujus legatione fungens Joannes Epifcopus Portuenfis, Dominico die ota- varum Paſchæ, in Eccleſia ſanctæ Sophiæ publicas Mi£ fas coram Principe& Patriarcha Latinè celebravit, hic ſuſcepit ab illo divalem j ſecundum ſuam poſtulationẽ, per quam televata eſt quantitas, quæ ſolita erat dari pro ordinatione Pontificisfacienda g; fic tamen,ut fi conti- gerit poſtejus tranſitum electionem fieri, non debeat or- dinari, qui electus fuerit, niſi priùs decretum generale s introducatur in Regiam ſ urbem, ſecundum antiquam conſuetudinem, ut cum ejus ſcientia& juſſione debeat dinatio provenire 2. ¶ Eem& Vitalianusnatione Signã enſis direxit reſponſales ſuos cum Synodica epiſtola, jux- ta conſuetudinem, in Regiam urbem ad piiſſimos Princã- Fes, ſignificans de ordinationè ſua. C. XXIL-€ Imperator jushabeteligends Pontificem. Item in hiſtoria Eccleſiaſtica. Adrianus ¿ Papa Romam venire Carolum Regem ad defendendas res Ecclefiæ poſtulavit. Carolus verò Romam veniens, Papiam obſedit, ibique relicto enercitu in ſancta Reſurrectione abtladriano Papa Ro- mæ honorificè ſuſceptus eſt. hoſt ſanctam verò Reſurre- ctionem reverſus Papiam, cepit Deſiderium Regem: de- inde Romam reverfus, conftituit ibi Synodum cum Ha- driano Papa in Patriarchio Lateranenſi, in Eccleſia fan- &i Salvatoris: quæ Synodus celebrata cek à CLII. E- pifcapis religioſis,& Abbatibus. Hadrianus autem Papa a alutàvefra b l7uergalts. Ivop.s. cggt, Deufledit.t.© al. Metropolitanam, 4 al. Presbyteris e In Pontificali Vaticano. decretis Agathonis{r Tomo 2,Conc.in decretis ejufdem, E jufaonem orig. g al. faciendi. h a regid urbe. i alproſperari. K in Pontiſic. in geſtis Vitaliam Pabs. I Pann,..cab. Iᷣ.

—— üͤ Thiſeobi& Pontißces à qurbuus eligendi. 211 Decreti PrimaPars. 212 cum univerſa Synodo tradiderunt Carolo jus& poteſta- tem eligendi Pontificem,& ordinandi Apoftolicam fe- dem. Dignitatem quoque Patriciatũs ei conceſſerunt. InſuperArchiepiſcopos,& Epiſcopos per ſingulas provin- cias ab eo inveſtituram acciperè diffinivit,& ut nifi à Rege laudetur& inveftiatur Epifcopus ,à nemine confe- cretur:& quicunque contrahoc decretum. ageret, ana- thematis vinculo eum innodavit,& nifi refipilceret,bona ejus publicari præcepit. C. XXIII. ꝙ Eleliio Romani Pontäßeis ad jiss pertinet Imperatoris. Item Leo Papa. j a Synodo r congregata Romæ in Eccl Salvatoris. Ad exemplum B. Hadriani Apof dis Antiftitis, qui Domino Carolo, victorioſiſſimo Regi Francorum,& Longobardorum, Patriciatiis dignitatem, ac ordinationem Apoſtolicæ ſedis,& inveſtituram Epi- ſcoporum conceſſit: ego quoque Leo Epiſcopus, ſervus ſervorum Dei, cuin toto Clero ac Romano populo conſti- tuimus,& confirmamus,& corroboramus,& per no- eſia ſancti ſtolicæ ſe- ſtram Apoſtolicam auctoritatem concedimus, atque lar- gimur DominoOthoni primo, Regi Teutonicoxum, ejuſq; ſucceſſoribus hujus regni Italiæ, in perpetuum facul tatem eligendi ſucceſſorem, atque ſummæ ſedis Apoſto ieæ Pontificem ordinandi, ac per hoc Archiepifcopos feu Epifcopos, ut ipfi abeo inveftituram aecipi confecrationem, unde debent: exceptis his, quos Im- perator Pontificibus,& Archiepiſcopis conceſſit:& ut nemo deinceps sujufgue dignitatis vel religiofitatis e- ligendi vel Patricium, vel Pontificem fummæ fedis A- poſtolicæ, aut quemcunque Epiſcopum ordinandi ha- beat facultatem, abfque confenfu ipfius Imperatoris, (quod tamen fiat abfque omni pecunia)& utipfe fit Pa- tricius& Rex. Quòd fi à Clero& populo quiseligatur Epiſcopus, niſi à ſupradicto Rege laudetur,& inveſtia- tur, non conſecxetur. Si quis contra hanc regulam,& Apoftolicam auctoritatem aliquid molietur, hunc ex- communication ſubjacere decernimus: sit, irrevocabili exilio puniri, vel ultimis affici, g x$ In Synodo] Instzunrhujus caprtis vsdeturefè:fud:Ad exemplum,& c, verba autem, qua antecedunt, ipfà quoque per- sinere videntir ad titulum, ut integer titulus itahabeat z Leo Pa- pa in Synodo congregata Romæ in Eccleſia Sancti Salva- toris. BF autem Les oltavus, de quo muita feribit Lustprandus än dibra fèosti, dr S. Antoninus par..tit.16.-16. C. XXIV. g Precepto Principum, Maximo re- mittitur, quod abfque auctoritate Adoſtolica ordinatur. Item Gregorius ſab.. reg.epiſt. 3&. ſen cap.ↄ8.ad (onſtantiam Auguſtam. Slonitanæ b civitatis Epifcopus me, ac reſponſali neſciente, ordinatus eft:& facta res eſt, quæ anterioribus Principibus evenit. Quode audiens i eundem prævaricatorem, qui ordinat t, protinùs miſi, ut omninò Miſſarum ſo- lennia celebrare nullo modo præfumeret, nifi priùs à ſereniſſimis dominis cognoſcerem, ſi hoc fieri ipſi juſ ſiſſent: quod ei ſub excommunicationie interpoſitione mandavi. Qui c contempto me, atque deſpecto audaciam quorundam ſecularium hominum; quibus, denudatà ſuã Eccleſià, præmia multa præbere dicitur, nuncuſque Miſſas facere præſumit, atque ad me ſecundùm juſſionem dominorum noluit. Ego autem Præceptioni pietatis eorum obediens, eidem Mazimo, qui me nefciente ordinatns eft, hoc, quòd in ordinatio ne ſua me vel reſponſalem meum prętermittere prefum- pfit, ita ex corde laxavi, ac fi me auctore fuiſſet ordina- nt,& & N ſuppliciis ſub nire a Panmr. bisi Fohhe. lut.& al.kil erig. iſi reſi pue- tus. Alia verò perverſa illius, ſcilicet mala corporalia, quæ cognovi, vel quia cum pecuniis eſt electus, vel quia excommunicatus Miſſas facere præſumpſit, proptetDeum irrequiſita relinquere non poſſumi& infa. Q Eth ad me diù venire diftulerit, in eo exercere diſtrictionemca · nonicam nullo modo ceſſabo. C. XXV. In electeone Epiſcopor um, Prin- espis defideratur affenfus. Item ex Concilio Toletano XII. c. 6. Um a lonęè lateque diffuſo tractu terrarum, com- meantium impeditur celeritas nuntiotum qud aut non queat Regis auribus decedentis Præſulis tranſitus innoteſci, aut de ſucceſſore morientis Epiſcopi libeta Principis electio præſtolari, naſcitur ſæpè,.& noftro or- dini de relatione talinm difficultas,& Regiæ poteſtati, dum confultum noftrum pro ſubrogandis Pontificibus fuftinet, innumerofa b necefflitas. Unde placuit omni- bus Pontificibus Hifpanix, atque Galliciæ e ut fatvo privilegio uniuſcujuſque provinciæ, licitum maneat de- inceps Toletano Pontifici, quofcunque Regalis poteftas elegerit,& jam dicti Tolet Zpifcopi judicium dignos effe probaverit, in quibuslibet provinciis,& in prace- dentium fedibus præficere Pra„/& decedentibusE- piſcopis eligere ſuccefſ amen, ut quifquis illo fuerit ordinatus, poft ordinationis fù tempus infia trium menſium ſpatium proprii Metropolitani praken tiam viĩſurus accedat. Electiones quoque ſummorum Ponrificum, Præſalum, quondam Imperatorsbus reprafentabantur; ficut d electione B. Ambroſis, O B. Gregorii legitur. Quibus exempi pramiſlis auctoritatibus liquidoò colligitur, Laicos non effe exclus one, negue Principes rejiciendos ab ordinatione Et- argue aliorum mà dendos ab elel clefiarur. Sed quòd populus aut Princeps jubetur electioni interefis non praecipitur advocari ad eleflioner facsendam, fèd ad con fenfum cerdotum d enim( ut in fine fupt- pA nh; hani Papa legitur) eft eletto:&r fidelis poput er conſentire. Deſiderium ergo plebis requiritur, né Hioni concordet, Tunc emm im Eccifia Dei ritë on adhibendum.— S rioris capituli Ste, quem(ferns communi Poto elegerit, C. XXVI. g Plebis non et elgere, fed els- J£ etzon: conjentire, Vnde Ecæleſtinus Papa ait ad Epiſcopos Gallia, 2e Fi fr C„e plebis,& ordinis conſenſus,& deſiderium requiratur. C XAVLI. g De eodem, Brem Leo 1. ad Epifcopos Viennenſis pro vimcic, epifl.87.al.89.[ fad panlò aliter, é sopiofins.| Ota civium, teſtimonia populorum, honoratorum arbitrium ,eleđtio Clericorum in ordinationibus$a- cerdotum expećtantur.& infia,€ Per pacem& quie- tem Sacerdotes, qui præfuturi funt, poftulentur: tenet- tur fübfcriptio Clericorum, ħonoratorum teftimonium, ordinis confenfus& plebis. 3 ps. Principibus verd, atque Imperatoribus elefones Rong uju norum Pontificum, atque aliorum Eprfioporwn referendas: &conſtitutis tradidit, pro ſchiſonaticorum, atque hæreticorum diſſenſionibus, quibus nonnunquam Ecclefia Deir concuſſa peri· cistabatur: contra q̃uos legebus fideliſimorum Imperatorum fFegquenter Ecclefia munta legetur,@ Reprafentabatur ergo ele= o Pontificum-cat olcorum Principibus, ut eorum anctoritait roboratd, nullus hareticorum vel ſebiſinaticorum auderet cone traire,& ut ipfi Principes, tanguam devotifimi> in eum j> q J: k m b ah a Dum] origin quo hac oratio pendet ab alto principio. snjuriofă, c al. Gale.` di Supra câd..noffè,€ fpr difi oi cnullne, Polyc, lib.z, titt. O cateriyut fapre confi

Toleta fulo trad feritas nu as, Unde zifcopi ju fovinciis,$ lesy& decedet mem nt quil nis lug tempt semm 1 Eut gritar n ewh A onns,& é De eam, A A ennenj°” asili AWttty politanl] 213 Diſtinctio LXIII. Fontifices à quibus eligendi. 214 confèntirent„ quem fibi in patrem eligi viderent, ut erin omnibus ſuffragatores txiſterent, ſicut Valentintanis a beato Ambrofio fa- prà legitur dixffe:[Noli timere quia& Deus, qui te elegit, ſemper te adjuvabit,& ego adjutor& defenſor tuus, ut meum ordinem decet, ſemper exiſtam. C. XXVIII. Preſentibuis Legatis Imperatoris ordl inetur Ponuiſeæ Romamus. Vnde Stephanus Papa ffatuit, dicens. Uia$ fan&a Romana Ecclefia cui( auctore Deo) præfidemus, à pluribus patitur violentias, Ponti- fice obeunte, quæ ob hoc inferuntur, quia abfque Impe- xiali notitia Pontificis fit electio& conſecratio, nec cano- nico ritu& conſuetudine, ab Imperatore directi interſunt nuntli, qui ſcandala fieri vetent: volumus, ut cùm inſti- tuendus eſt Pontifex, conyenientibus Epiſcopis,& uni- verfo Clero, eligatur præſente Senatu& populo, qui or- dinandus eſt,& ſic ab omnibus electus, præſentibus Le- gatis Imperialibus conſecretur, nullusque ſine periculo ſui juramenta, vel promiſſiones aliquas novà adinven- tione audeat extorquere, nifi quæ antiqua exigit con- faetudo ne vel Ecclefia fcandalizetur,& Imperialis ho- norificentia minuatur. 4 pars. Veram, quu¹α Imperatores quandogue modum fuum žgnorantes, non in numero confêntientium, fed primi diftribu- entium, imè exterminantium effe voluerunt 5'freguenter etiam in haereticorum perfidiam prolapfi, catholica matris Ecclefie fia unitatera impugnare conats ſunt:ideò ſanctorum Patrum flatuta ad ver nus eos prodierunt, ut ſemet electꝛoni non inſererent,& quiſquis corum ſiſe Fagio Eccleſiam abtineret, anathematis vinculo innodaretur: ſicut Cereptura quiqus divina dicit, quùd Ezechias c difiipavstexcel= ſa,& contri vit ſtatuas,& ſuccidit lucos,& fregit ſerpentem ane- um, quem fecit Moyfes: videlicet, qura ilum fèrpentem Deus fiert jalſerat, ne ſerpentind morte populus interiret, ideò ipſe populus co- lere E& venerart eum cœperat:& ꝛdlcircò deſtruxit iſte, quem jü- bente Deo fecerat ille. Ac per hoc magna autoritas iftaest ha- benda in Ecclefia, ut fi nonnulli ex predecefforibus noftris fecerunt aliqua, qua illo tempore potuerunt effe finesuipa,€ pofiea ver- tuntur in errorem,& ſuperſlittionem jine tarditate aliqua> O cum magua audloritate à poſteris deſtruantur. Poſtremò praſemtibus Tegatis Imperatorum,& inc ltis, eleétrones Romanorum Pontt-= ficum leguntur celebrata, dr tandem iidem Imperatores religioſo nentis afedu prefatis privelegitis renunciaverunt, multa infuper donaria Ecclefie conferentes, C XXIX. G Inconfùltis Legatis Imperatoris Ha- drianus 1l. ad Pontificatus eligitur. ‘Vnde Gregorius 1 feribit Um.d Hadrianus fecundus ad Romanum Fontifi- catum ab Ecclefia Dei genetricis Doming noftre, quæ dicitur ad Præfepe, traheretur ad Lateranenfe Pa- triarchium, certatim à Clero,& proceribus,& plebe de- portatus eft. Quod audientes miffi Ludovici Imperato- ris moleftè tulerunt, indignati fcilicet, guòd dum præ- fentes effent, non fuerunt invitati, nec optaræ à ſe futu- ri Præſulis electioni intereſſe meruerunt. Quiĩ acceptà ratione, quòd non causå contemptůs Augufti, fed futuri ternporis proſpectu omiſſum hocfuerit(ne videlicet Le- gatos Principum in electioneRomanorum Præſulum ex- Pectandi nos, per hujufmodi fomitem inoleſceret) o- mnem indignationem medullitùs fedaverunt,& ad falu- tandum electum etiam ipſi humiliter acceſſerunt 2. I§ Gregorius] Foc antea cstabatur ex Gregorio quarto, cujus afè non potet, cum Hadrianus fecundus, de guohtc men- Ho fit, poflerior fit Gregorio quarto. In Ponteficalibus verò manuſẽriptis inter geſta Hadrian: ſecusdi, nemq; in collectio- à Supra c. Valentinianus. b Pannorm. dbg.$ Stepha- prsPapa C Regis A Ivopssdh ne manufiripta decretorum Romanorum Pontificum, in decretis ejuftem Hadriani fecundi habetur, 2 ¶ Acceſſerunt.] In iſdem Pontifioalibus hac continem- ter fèguuntur: Audiens hoc Ludovicus Imperator Chri- ſtianiſſimus, mox Imperialem ſcribens epiſtolam, cun- ctos Romanos, qui dignum tanto peregiſſent officio Præſulem collaudavit: per quam epiſtolam videlicet innotuit, nulli quidpiam præmżi fore pro confecratio- ne Romani Pontificis quoquo modo pollicendum;: àm ipfe kanc non fuorum fuggeftione, fed Romanorum potiùs unanimitate ardentiflimè cuperet provenire 5 maximè, cum reddi, quæ ablata fuerant, non auferri à Romana Ecclefia, vel deperire quicquam ſe diceret anhelare o. C. XXX.€ Eliho Romanorum Pontificum à Ludovico conceditur Romanis. Trem pattum conftituttonis Imperatoris primi Lu- dovici cum. Romanis Pontificib. E GoaLudovicusImperatorRomanusAuguhus katua & concedo per hoc pactum confirmationis noſtræ, ti- bi beato Petro Principi Apoftolorum,& per te Vicario tuo domino Pafchali fummo pontifici,& univerſali Pa- Pæ,& ſucceſſoribus ejus in perpetuum, ſicut à prædeceſſo- ribus noſtris uſqʒ nunc in veſtra poteſtate& ditione te- nuiſtis,& diſpoſuiſtis Romanam civitatem cum ducatu ſuo,& ſuburbanis, atque viculis omnibus,& territo- riis ejus montanis,& maritimis littoribus,& portubus, ſeu cunctis civitatibus, caftellis, oppidis, ac villis in Tuſciæ partibus. Item anßd.§ Quando divinå yoca- tiene hajus facratiflimæ fedis Pontifex de hoc mundo migraverit, nullus ex regno noſtro, aut Francus, aut Longobardus, aut de qualibet gente homo ſub noftra poteſtate conſtitutus, Ilicentiam habeat contra Romanos aut publicè, aut privatim conveniendi, aut electionem faciendi, nullusque in civitatibus aut in territoriis ad Eccleſiæ beati Petri Apoftoli poteftatem pertinentibus, aliquod malum propter hoc facere præſumats ſed li- ceat Romanis cum omni veneratione,& ſine qualibet perturbatione honorificam ſuo Pontifici exhibere ſe- pulturam;& eum, quem divinã inſpiratione,& beati Petri interceſſione, omnes Romani uno conſilio, atque concordia ſine qualibet promiſſione, ad Pontificatũs or- dinem elegerint, ſine aliqua ambiguitate, vel contra- dictione more canonico conſecrare,& dum conſecratus fucrit, Legati ad nos, vel ad noftros ſucceſſores Reges Francorum dirigantur, qui inter nos&illumamicitiam & charitatem, ac pacem focient. ., XXXI. g Elto,& confèsratio Romans Pona tificis no afle dr canonice fiat. [lem Leo IV. Lothario& Ludovico Auguſtis. J PA LEA. Ts c nos&yos pađti ferie ſtatutum eſt,& confirma- tum, quòd electio& confecratiofuturi Romani Pon- tificis non niſi juſtè& canonicè fieri debeat. C. XXXII. 9 Ab Imperatore vel nuntiis ejus eleclioni Romam Pontificis nullum ob- ſtaculum generetur. [Krem conftitutio 1 primi Henrici,& primi O- s thonis cum Ramanis Pontificibus.] PALEA. Onftitutio d primi Henrici,& primi Othonis cum RomanisPontificibus. Ut nullus miforum noftro- rum cujuſcunque impeditionis argumentum in ele- ctione Romani Pontificis componere audeat, omninò prohibemus. Item. e In electione Romanorum Pontifi- cũ, neq; liber, neqʒ ſervus ad hoc venire præſumat, ut illis a C. Antonmus p. 2. tit. 16..s. 5. 2. Volater. lg. Anſil.&. c. 3t. Iua P. 5. c. b al. aullulu. c S. Autonimus ibid. Iuo part...iſ. d Anſſl. æ..g5. E&..c. x. luo.ſ. ea. eIn lagib. Longob. la. | tut.de Pontiſic. l. Labelt a Gratian. er Iven.) H o

Fontiſices à quibus eligendt. 215 Epifiopı à qubus ordinandt. Romanis, quos ad hanc electionem, per conftitutionem fan&orum Patrum, antiqua admifit conſuetudo, faciat aliquodimpedimentum.` Quòd fi quis contra hanc no- ftram conftitutionem[ facere] præſumpſerit, exilio tra- datur. 1 4 Conftitutio] Ex ant:quo exemplari Gratiant reſtitu- tns efl hic titu vemplari poft titulum ꝛſtum, interpo- fitd rubricd, incipit caput, Ut nullus,&c. ur etiam abuud Iuonem. san guo 1 f iti pe< Gt à dihoy 1 Verum, quia receptum efl, ut initium hajus capiti fta dicmone, Conſtitutio, relicta ſunt hac verba etiam inprincipio ipfius. Ex- tat verò hoc capꝛtulum in vstuſtis quoque exemplaribus, in quibus Paica effe non folent, C. XXXIII€ Iuramentum Othonis, guod fecit domino Papa Ioanni. Item conftitutio Othonis. T” a Domino Joanni Papæ ego Rex Otho promit- tere,& jurare facio per Patrem,& Filiam,& Spint- tumSanctum,& per lignum hoc vivificæ crucis,& per has reliquias Sanctorum, quòd ſi(permittente Domino)Ro- mam venero, ſanctam Romanam Eccleſiam,& te recto- rem ipſius exaltabo ſecundùm poſſe meum,& nunquam i a vitam, aut membra,& ipſum honorem, quem habes,meâ voluntate, aut meo confilio, aut meo confenfu, aut meå exhortatione perdes:& in Romana urbe nullum placi tum, aut ordinationem faciam deomnibus, quæ ad te aut ad Romanos pertinent, ſine tuo conſilio:& quic- quid de terra fancti Petri ad noſtram poteſtatem perve- nerit, tibi reddam:& cuicunque Italieum regnum com- miſero, jurare faciam illum, ut adjutor tuĩ ſit ad defen- dendam terram fan&i Petri fecundùm fuum pofle. Sic me Deus 1 adjuvet,& hæc fanta Dei Evangelia. I€ SicmeDeus)] Addita kec fantes Cenrio Camerario, in sujus ibro habentur multa formajuramentorumi y r extas manu- Feriptus Roma. C. XXXIV. g Liberum fit Clero& popu- lo, de propria diæcef E eloere, S Jtem cx primo libro Capitulorum b€arolngr Lu- dovici Imperatorum,.OA. Acrorum c canonum non ignari utin Dei nomine ſancta Eccleſia ſuo liberius potiretur honore, aſſen- n ordini Ecclefiaftico præebuimus, ut fcilicet Epifcopi per electionem Cleri& populi, fêcundùm ftatuta eano- num de propria di rum acceptione, ob ceſi, remotã perſonarum& mune- æ meritum,& ſapientiæ donum eligantur, ut exemplo& verbis ſibi ſubjectis uſquequa- quepꝓrodeſſe valeant Ex conſtatutiontbus his,&- pacto Ludo vrci Imperatoris depre- henditur, Imperatores sii renuntiaf Hrivilegiis, gua a i Simmi Pontificis Hadrianus Papa Carolo Imperatori, r m ejus, Leo Papa Oshone primoRegi Teutonicorum fecerat. Cum æmiſßis audtoritætibus cuntlis liqueat electtonem Clerum tantummodoò eſſe, quærutur, quorum ſit ipfa elelo, an Clertcorũ ma Joris Ecclefia iantum, an etiam aliorum r ofèrum, gui in eadem sivztate fuerint? Sed( ficut in breviatione canonum Fulgentii, Carthaginenfis Ecclefie Dracon:, invenitur) in ſeptimo capitulo d NicaniConcilir& in Gangrenſi ſtatutum eſt, ut ad eligendum Epi- An å N sE Peclefia marricis arbitrrum. Nunc autem ſicut ele- ilio fJummi Pontificis s elefhiny electzone imita- gi non A Cardinalibus tantam, veram etsam ab lis reltgroffs Cleri É c ai 3 Agesta Clericis autoritate Nicolai e Papa ef facienda 5 sta É Epifioporum eleflia non à Canonsers tantùm> fd etiam ab aliis taa n á i z ligiofi famis Clericis, ficut in generalt Synodo Innocentii ro pæ Roma habita, conſtatutum ef, Ait enim. a Antoninus p,2.411.16,6,1.$.16.in medio Anfal dib...90.¢ l4..36. b alcapitularium.© Anfilóc6.. d al, fè- prno Nicano Concilio,&(incil.Rem. cl. F In Boc. 2. C. 20| de Decreti Prima Pars. 216 C. XXXV. 9 Allſhue religioſorum vurorum con- Alio, Canonici majori Ecclefie Epifco pum non eligant. Beuntibus ſanè Epiſcopis quoniam ultra tres men- fes vacare Eccleſiam ſanctorum Patrum prohibant ſanctiones, ſub anathematis vinculo interdicimus, ne Canonici de fede Epifcopali ab electione Epiſcoporum- excludant religioſiſſimos viros, ſed eorum conſilio ho- nefta& idonea perfona in Epifcopum eligatur. Quod ſi excluſis ciſdem religioſis electio fuerit celebrata, quod abſque aſſenſu eorum,& conniventia factum fuerit, iui⸗- tum habeatur& vacuum. Nunc ergò quaritur, fi vota eligentium in duas fè drviferint > quis eoram alteri fit praferenduse De hisita feribit Leo opas ad Anaftafium Thefaloncenfim Epifeopum, epih. 42 alsg.cap.s.[ fed paulò aliter.} C. XXXVI. 9(um vota eligentium in duas ſe diviſerunt partes, guis fit praſe- rendus alteri. I a fortè[quod r necreprehenfibile, nec irre ſum judicamus] vota eligentium in duas fe diviferint partes, Metropolitani judicio is alteri præferatur, qui majoribus& ftudiis javatur,& meritis: tantùm utnul- lusinvitis& non petentibus ordinetur, ne civitas b Epi ſcopu m non optatum aut contemnat, aut oderit. 1 9[Quod nec reprehenfibile, nec irreligio fiam judi- camus] Hac verba, que acateris collefloribus non referuntur noñ Junt inventa apud Leonem, fed apud Gregorium ex quo referunt infià..1. c. nec novum. DISTINCTIO LXIV. Inc confiderandum el, à quibus, vel quo tempits facri ordines fint tribuendi, vel quibus in. locis Pae £ triarcha, Primates, Archepifèopt, Epifeopt, Chorepia Siopis& reliqui Sacerdotes fint ordinandi. A quibus ordinentur Epi- fpi, in Nicæno primo Concilio definstum est, in quo fic la Situr, cap.&. C. I. Abomnibus comprouunctalibuus Epiſco- pi ordinentur. Pifcopi cab omnibus, qui funt in provincia fua, dée- bent ordinari. Si verò hoc difficile fuerit; vel aliquã gente neceſſitate, vel itineris longitudine, certè tres ifcopi debent in unum congregari, ità ut etiam cate- um, qui abſentes ſunt, conſenſum in literis teneant, &c ita faciant ordinationem. Poteftas fanè vel confir- matio pertinebit per fingulas provincias ad Metropolita- num Epifcopum. C. J4 De ecdem. Item Anacletus ad Epꝛſcopos Ttaliaæ, epiſt. 2. Ndinationes 4 Epiſcoporum auctoritate Apoſto- licãå ab omnibus, qui in eadem fuerint provinda, Epiſcopis ſunt celebrandæ.& infta. ¶ Quòd ſi ſimul o- mnes convenire minimè poterunt, aſſenſum tamen ſuis apicibus 1 præbeant, ut ab ipfa ordinatione animo noñ defint. 1 Q Apicibus] In epiflola ef, precibus, Apud Lvonem& Burchardum, precibus& ſcxiptis. -LIL PALEA. [Ex Concilio Arauficano primo, c,21.) D 1 abjeĉtione e ejus, quem duo præſumpſerint or- dinare Epifcopi in noftris f provinciis, placuit de præſumptoribus, ut ſicubi contigerit duos Epifcopos ter- tium ordinare g,& ipſe à,& auctores damnabunturʒ quò cautius ea, quæ ſunt antiquitùs inſtituta, ſerventut. _n igm P a Polyc..2 titt Anfl6..19. lvo ps..347.Pann.d3.6b. b ah plebsinvita,© In Conc.Nicano 1c 3n Anf Loegr sg. pI .117.Burch. lib.. c. 27, concordat. d.zs.cap.ordinatontse Anſſl. 6. c. ſ3. Burch. lib. i. cap.15 lvo part...69. Pann..g. c. I2. A Polyc..2tit,6.€ Burch..1,c.30. Ivo pj sdh Pannor..3. 620 f avefri, g alsonferare gh

wi nniyentia raum niaii elgen TENGI DENIA onicenjim E jota eligeniin a ui f brafa , quiu fit preft erh petus ne civis nat aut oderit nec irreligioi egoriumgY quir ames mpana— LXIV. TE de, vel quim! wpifipn EPE De eedit fi yos Trab t m auct nreferuni 217 Diſtinctio LXIV.& LXV. I Q In Concio ipfa koc est initium hujus capitis, Duo fi ptæſumpſerint ordinare Epifcopum,&c. ac deinde tora fes plenins exponitur. Apud càteros vero colectores eodem fere nodo habet, atque hic:& in multis vetuflis Gratiam codicibus abest, 2 Q Etipfe] Sic emendatum est ex originali, dr cateris col- deflorsbus. Antea legebatur,& Epifcopi,& auctores. C. IV. J(æteris aſſentientibus cum irilus pro- vincialib. ordinetur Ehiſecpus. Item Anicetus in epiſtola ad Ebiſcopos Galliæ. Omprovinciales 4 Epiſcopi, ſi neceſſe fuerit, cæte- Ci: conſentientibus, à tribus, juſlu Archiepiſcopi, conſecrari poſſunt Epifcopis. C. V. G Non ordinetur Epifcopus exira conſcien- tiam Metropolitant. Irem Innocentius Papa ad Vidtricium Ehꝛſcopum Rothomagen. epiſt..c. i. Xtra ö conſcientiam Metropolitani Epiſcopi nullus audeat ordinare Epifcopum: Integrum enim eft ju- dicium, quod plurimorum fententiis confirmatur, Nec unus Epifcopus ordinare præfumat Epifcopum, ne furti- um præftitum beneficium videatur. Hocenim& Syno- dus Nicæna conftituit, atque definivit. C. VI.-G Epifopr à fuo Metropolitano,& ipf ab eifdem confècretur, Irem Gelafius univerfs per: Dardaniam conftitutis. 2 Uia c perambitionesiillicitas anon pudet quof- ps dam Ecclefiarum jura turbare, ac privilegia, que Metropolitanis, vel provincialibus Epifcopis decre- vit antiquitas temerariâ præfumptione pervadere, pro- Pter quod etiam communionis Apoſtolicæ deſiderant diſſidium tenere, qud ſcilicet ab ejus auctoritate. diviſi, vel impunè proprias uſurpationes exerceant, non reſpi- cientes, quia æterno judici rationem tam de catholicæ finceritatis injuria, quam:de:traditionum præjudiciis paternarum, non fine perpetuæ fint damnatiosisinte- ritu reddituri, ſi in hac obſtinatione permanſerint; cha- citatem veſtram duximus inſtruendam, ut vos omnes in commune fratres, ſive per Pardaniam, ſive per unam- quamque contiguam provinciam conſtituti, qui vos fub Metropolitanis veſtris eſſe memĩniſtis,& ab eiſdem ſub- ſtitui decernentes d, ſicut vetus conſuetudo depoſcit, unanimiter ſtatuatisAntiſtites:& viciſſim ſi Metropolita- nus humanæ conditionis ſorte deceſſerit, à comprovin- cialibus Epiſcopis, ſicut forma tranſmiſit, facrari modis omnibus cenſeatis: necquemquam fibi, guod vobis an- tiquå difpofitione concefùm eft, patiamini vendicare: quatenus& interipfasadverfantium voluntatum procel- las, veterum regulas nullatenùs cuftodire ceffetis; ficut perfecutionum tempore diverfarum Patres noftros con- ſtanter feciſſe non dubium eſt. C. VII. ¶ De eodem. Krem ex Concilio Martini Papa. 3 ELiCoam e Oportet maximè quidem ab omni ps Concilio conftitui. Sed fi hocaut pro neceſſitate, aut pro longinquitate itineris difficile fuerit, ex omnibus tres eligantur f,& omnium præfentium, velabfentium ſubſcriptiones teneantur,& ſic pofteà ordinatio fiat. € Hujus autem fei poteftas in omni provincia ad Metro- politanum pertineat Epifcopum, C. VIII g Nonerit Epifiopus, qui prater Metropoli- tani ſententiam fuerii ordinatis, Irem ex Concilio Nicæno 1. cap. 6. Eo: generaliter eft clarum, quòd ſi quis præter fen- tentiam Metropolitani fuerit factus Epiſcopus, hunc a Polyc,..tit.8 Burch, l1..28, Pann,l...20, Ivo part...139. b Polycibid.Tvo PS. C33 An[s. c Anſel..c. r. al gg. ex Gelafio ad Natalem Epifiopum propèsdem, d decedentes] vera lectio. In cap. Martini Brachc..ex Conc. Nican. cap.4. F al. collegantur. VAnſcllo.c. he. Deuſdedit, pu, nand.. magna Synodus diffinivit, Epifcopum effe non oportere. DISTINCTIO LXV. I Omprovincralium Epifioporum univerfaliter defide- ps ratur confenfùs in ordinatione Ehiſenpi. Quòd fi ali- dgu: anmofitate dufti contradicere voluerint> obtineat fèntentra plurimorum. C. 1. O Scateris confèntrentibus ordinationi Ehi- ſcoporum, duo vel tres contradicant, ob- tineat ſententia plutimo- tum, Undein Nicæno Concilio, c. 6. G Anè fi communi omnium confenfu 1 rationabiliter probato, fecundùm Ecclefiafticam regulam, duo vef tres animoſitate ducti per contentionem contradicant, obtineat plurimorum fententia Sacerdotum. 10 Conſenſu] Grace legitur, Yapa ÜAiya ourn» XAT xvoy CAKAYTIASKLÀY quod Dionyfius vertit, de- creto rationabili,&{fecundùm Ecclefiafticam regulam comprobato. C. II. De eodem. Lem ex Concilio Martini Papæ a. No debet ordinari Epiſcopus abſque conſilio& pra- fentia b Metropolitani Epifcopi. Adeffe autein oportet omnes, qui funt in provincia Sacerdotes, qu per fuam debet epiftolam Metropolitanus convocar Et quidem fi omnes occurrerint c, benè; fi autem hoc difficile fucrit, plures oportet occurrere. Qui autem non convenerint, præfentiam fui per epiftolas faciant,& fic omnium facto confenfu ordinationem Epifcopi fieri o- portet.Si autem aliter, praterquã terminatum eſt à nobis, fuerit fatum, talë ordinationē nihil valere decernimus, 2 pars.€| Siautem fecundùm canones ordinatio Epi- ſcopi fuerit facta,& aliquis cum malitia in aliquo con- tradixerit, plurimorum confenfus obtineat, O. III. ¶ De eodem. Trem ex Concilio Antiocheno,.t9 d. Efisepu non eſt ordinandus ſine conſilio,& præ- ſentia Metropolitani Epiſcopi, cui meliũs erit, ſi ex omni provincia congregentur Epifcopi. Quod fi fieri non poteft, hi,-qui adeffe non poflunt, propriis literis conſenſum ſuum de ipſo deſignent,& tunc demùm poſt plurimorum, five per præſentiam, ſive per literas con- ſenſum, ſententia confona ordinetur. Quòd fi aliter, quàm ſtatutum eſt, flat, nihil valere hujuſmodi ordina- tionem. ¶ Si verò etiam ſecundùm definitas regulas Ordinatio celebretur, contradicant autem aliqui pro- pter próprias& domefticas fimultates, his contemptis, fententia de eo obtineat plurimorum. G Verbi Gracis multò melins refpondet altera verfio, que Dige nyfii esf, ideoġ, illa confalenda. Si autem provinciam Primaten habere conſtaterit, nec etiam a Metropolitano abfque ejus confaentia Epiſcepum conſeerare li- cebir, C. IV. Abſqque Primatis conſenſau Metropo- litanus Epiſeopum non ordinet. Vnde Leo Papa Anaſtaſis Epifiopo,epif.82.al.8..6. E e perſona autem conſecrandi Epiſcopi,& de Cle- ri, plebisque confenfu, Metropolitanus Epifcopus ad fraternitatem tuam referat, quodģue in provincia benè placuit,{cire te faciat, ut ordinationem ritè celebran- dam tua quoque confirmet auctoritas, Quæ rectis di- ſpoſitionibus nihil moræ, aut difficultatis debet afferre, ne gregibus Domini diù deſit cura paſtorum. C. V. ꝙ De eodem. Item ex Concilio Carthaginenfi II. c. 72. Po omnibus, ut inconfulto Primate cujuslibet a Inc. Martin Brach...ex Concil, Antsoch. c. 19. b al, conſcientia.& al. concurrerint. d Ca. 1. Oeuſdedis P. IVop.1..i xò. H; Epifiopi à quibus ordi- 21 8

Epiſcopi à quibus or- Ca E e e j Provinc iæ, tam facilè nemo præſumat, licet cum multis Epiſcopis, in quocunq; loco ſine ejus(ut dictum eſt) præ- cepto Epiſcopum ordinare:$ Si autem neceſſitas fuerit,| tres Epifcopi, in quocunque loco fint, cum Primatis præ- cepto ordinare debeant Epifcopum. C. VI. g Unurque Ecclefia proprins honor firvetur. Lem ex Concilio Nicæno,.6. Me a antiquus perdurat 4 in Ægypto., vel Lybia, NIX pentapoli, ut Alexandrinus Epiſcopus horum omnium habeat poteftatem;quandoquidem& Epifcopo o parilis ı moset.€$ Similiter autem&apud Roman Antiochiam,cæterasģue provincias, honor ſuus unicuiq; ſervetur Eccleſiæ. 1 J Parilis] Gracè legitur; irah 5 si w ri Pópn ENIO TTO TUW ESV id esf, quoniam&c Romæ pontifici hoc uſitatum eſt. Quilus verbis nulla haritas Ro- mant,& Alexandrini Patriarchatús inducitur, ut quidam De qua re optime Nicoluus orimus in malé interpretatt ſunt. epiftela ad Michatlem Imperatorem, qua incipit, Propoſuera mus‚, ſic ſcripſit: Nicęgna Synodus noverat Romanæ Eccleſiæ Domini fermone conceffa: Si omnia, ergò de- hil, quod non illi conceſſerit. Denique, fi inftituta Synodi diligenter infpiciantur invenietur profe omnia Nic ctò, quia CIC. | potiùs ex ejus forma, quod A- tribueret, particulariter fumpfit um igtur fuit, ita im Ale- er vandum, qui- fieret in Romana. C. VILE De eodem. Item ex eodem,.2. æandrina Eccleſia mos antiquus obtinuit,& vetuſta traditio, ut Æliæ, id eſt, Hieroſolymorum c Epifcopo honor 219 T Decreti Prima Pars. fig nullum eadem Synodus con-| 220 manere Epifcopum, fuperftes Epifcopus convocet Epi- (copos vicinæ provinciæ,& cum eis ordinet comprovin- ciales fibi Epifcopos. Quod ſi facere neglexerit, popu- li cdnVeniant Epiſcopos Provinciæ vicinæ,& illi priùs commoneant Epifcopum, qui in eadem provincia com- moratur,& oftendánt, quòd populi petant fibi Epifco- pum rectorem,& doceant juſtum eſſe, ut veniat 1 ipſe, & cum eis ordinet Epifcopum. Quòd fi literis conyen- tus tacuerit& diſſimulaverit, nihilque reſcripſerit, tune ſatisfaciendum eſt populis, ut convenant ex vicina pro- vincia Epiſcopi,& ordinent Epiſcopum. q Capitulum hoc, guomodo refertur à Gratiano, pracipue in 40d geminum er en tomis Cones» priore parte negue cum Latine, 4 minus cum Greco canone con vemi: quin etiam apud Burchardum© Ivonem variè legrtur: Hujus verd Concili canones a Latinis latinè,© å Gracis g à principio ſcrißtos fuf- ſe. Nicolaus Papa Photio ſeriblens in epiſtola, quæ incißit, Innume- rabilium, bu verbis indigat: Quomodo autem non eſſe⸗ es canones, tu folusaftruere poteris, verùm etiam cum aliis à Sræcz linguæ hominibus ftatuti funt,& promulgati? Qua de re credibile non eft, quod ibi diffinitum eh, unumquemque ipforum minimè propriæ lingug tradi- diffe. Dronyfius quoque Exıguus in epiſtola ad Stephanum Epifio pum, quá e: fuam Graecorum canonum interpretationem obtulit Sardicenſè Conctlium å printipio inter Latinos latinë editum fufts his verbzs fignificat: Tunc fancti C halcedonenfis Concilii decreta fubdentes, in his Græco nonum finem eè declaramus, ne quid præterea credamut velle fubtrahere, Statuta quoq atque Africani,quæ Latinè funt edi cernuntur eſſe diſtincta. liorum, multog, apud vos Sardicenfe quando non folùm à Latir 1 Ut veniat ipſe,] Tarn in Concilio,guod esf an codice cha deferatur, habeat confequenter honorem, manente ta- men Metropolitang civitati propriâ dignitate a conſtituta tempora ejus ſe repræ ſentet 30 fè rebrafentet nis- C. VIII. G Metropoli perj Vndle in Tarraconenſi S Iguisin Metropolitana civitate non fuerit Ep b atus, i tquam ſuſceptà bened trope optin opus, Concilio,.slegitur, onorem fuerit Epifcopi< nus, ut potmodùm fta Juobus menfi pore, i pore, i eft impl ſui repræſentet aſpectibus, ut ab illo monitis Eccle cis inſtructus plenius, quid obſervare debeat, recognoſcat nodo inc Qudd ſi fe tus à fratril nehoc imj hoc implere neglexerit, in 8 > gatur. Et fi fortè infir at, fuerit pr care procu ign guòd Epifcop: à com- ritur, fi in provin- pro vincial cia plurimi Epiſcopi fue iy çontroerit fort 1) i E7 cont: perit forte unum remanere Epiſcopum, quid fiert debeat? f Ile, quia folus est, ordinare non í e> potest È opum: compro vinciales enim non habet, cum quibus E piſcopum conſecrare valeat.(um ergò talis necefitas fuerit, guid i fis Z a Si f J r: 1? faciendum fit, in Sardicenfi Concilio gefi fHatutum legitur. zur, en quo, cap ̃. fic C. IX. g Si fortè unus tantùm in provincia re- manſerit Epiſcopus, ad conſecratonem Epꝛſcopi de vicina provincia S` con vocentur, i e fortè in provincia unum, tantùm contigerit re- niiae A à Anfi..46. Polyc..2, tit.21. al. Hieroſoljma. d J% Parto..v. b perdurer| XOPTËTO. al.non fuerint,€ Burch.lib..capzó. ıs verò à comprovincialibus fais cum Metropoletani licentta ajfpe- | nonum, quam quod in collectione Iſidort,& apud Burchardum, G Ivonemlegstur t& ipfi veniant,& cum ipfo ordinent Epi- m. Gracusautem canon sta habet, NTA äs oi EmiTHOTOL TYyYKAVSTEY, Eva ETITXOTH 2 gir m~ a? 2— ymu isunari O gla tiva apieay pey BeAnby ou eni der x>—.— 5 EADE w ouwoayéTcy TA xg TASATİ TOV ENLOKOTOY y Te ON 8 mapguuholev yivsok Tlw xatd- ] | A E o oy s i"E | sarin E Tap AUTU ETH 7ον EmIELOTE EA ROTE- | L EFITKOTOY UT OLLIVHT 3 | a hyhy owah gor EYT pov ixGvoy TEV EVAT OpLEY y| K 8 iéwexs Ths imagyias(àiya) Të TONES) oti Qi TĂ gwanbn wellti⸗ va ġurois dobar syd» Ù TSTOY CNÒ fè sok, 1a wappyiIyTY. Ei à wi ale Sgefeledl T0 dEI. OAs TAGRYEITOA, MÄTE pp udTigekQos, TOMEDIV TA Sον TĚ Sh,,²E ag’ yevéo.£) Y llCrα] Ù TSS DT mAnTcoyoes Emweyits ETITxonTE, TUD xATÉsAriY TE TAS UNTEOTOAEMS ERICHIN E» Ofius Epifcopus dixit. Si qua in provincja,in qua piícopi, contigerit unum Epifcopum mo- rari abfentem, neque is propter negligentiam quandam convenire voluerit, neg; Epifcoporum creationi conten. tire, populi verò congregati poftulent eum, quem ipa expetunt, Epiſcopum conſtitui: primùm oportet Ept ſcopum illum, qui abſens moratur, admoneri literis Ptt- matisprovinciæ(nimirum Epiſcopi Metropolitani) de populorum poſtulato, Paſtorem fibi dari petentium-: rectè autem ſe habere puto, eum quoque, ut interit expeđari a, Quod fi neque per literas rogatus affuerit, ac ne reſcripſerit quidem, ſatisfaciendum populi volun- tati eſt. Convocari autem oportet ex vicina etiam pro- vincia Epifcoposad Metropolitani Epifcopi creationem pa ETITKONE TH sy, 22 Ajo JEAOMKATOY TE EZ oro i, yS HAAD TaS a al. admitti. DISTIN- yk aaan” DIS s[A Ren f] fpi

Incill, qy apud Bw Diſtinctio LXVIKe. DISTINCTIO LXVI ps Rchiepifèopus autem ab omnibus ſuæ pro vincte Epi ſeopis debet ordinari. a 3 .I. 9 Ab omnibus Sufftaganeis ſuis Archiepi- ſeopus ordinetur. Vnmle Anicetus Papa in epift. ad Ehiſcnpot Gallia. Rchliepiſcopus 1 ab h omnibus ſuæ provinciæ Epi- ſcopis ordinetur.& inftà. 2$ Illud tamen, quod de Archiepiſcopi conſecratione pradictum eſt, atque præ- ceptum, id eft, ut omnes Suffraganei eum ordinent, nul- latends immutariĩ licet: quia qui illis præeſt, abe ni- bus Epifcopis, quibus ptæeſt, debet conſtitui. Sinaliter præſumptum fuerit, viribus carere nen dubium eſt, quia irrita erit ejus ſecùs acta ordinatio. 1§-Archiepifcopus] Hacprior parsan epiſtola pſa,,& a- pua cateros coletores fufins exponitur. 2 g Hic in epifola cùm multa alia fent interjefa, tum c. comprovinciales, fap. dift. 64.: 2 Ps. De Epiſcopis autem non ordinandis à paucioribus, guam tribus Epifiopis, Anacletus ep..ad Eptfèop os Iralsa firibit dicens. C. IL-G Epifiopus non mings, guam a tribus E- pifèopis ordinetur., c Orrò& c Hierofolymitarum primus Archiepifco- pus beatus Jacobus; qui Juftus dicebatur,& fecun- dùm carnem Domini nuncupatus eft frater, à Petro, Ja- cobo,& Joanne Apoſtolis eſt ordinatus, fuccefforibus vi- delicet fuis dantibus formam ,ut non Minùs, quàm à tri- bus Epifcopis, reliquisá; omnibus a fenfum præbentibus, ullatenùs Epifcopus ordinetur,& communi voto ordina- tio celebretur: KarI o? EEN PEER y DISTINCTIO LXVII ps Resbyteri verd,& Chorepsfèopi ab uno Epifèopo ordinari poflunt. C. I. G Sacerdotes ab uno Ep Copo poffunt ordinar, Unde Anacletus epifiz. ad Epiſcopos Italia. Ro d Sacerdotes à proprio ordinentur Epifcopo, ita ut cives& alii Sacerdotes aſſenſum præbeant,& jejunantes ordinationem celebrent. Similiter& Piaconi ordinentur, Cæterorum autem graduum diftributioni trium veracium teftimonium, cum Epifcopi fcilicet ap- probatione, ſufficere poteſt C. II. ¶ De eodem. Iiem in Hiſpalenſi Concilio ſecundo, c. ł. legitur. 2 T iſcopus Sacerdotibus, ac miniſtris ſolus honorem ꝑs Ldare poteſt, ſolus auferre non poteſt. DISTINCTIO LXVIII. ï Varitur de ills ,qus ordinantur ab his,quos non conflat ps ſfuiſſe Epiſcopos, an ſint iterum conſecrandi, an non? Quod verd confêcrandi non ſint, probatun aultorita- te Gregorii, qus firibens loann: Ravennatis Epiſcopo, lib. 2. e- pif. 32. ait. C. I Semel conſecratuis, iterum conſocrari non debet. ge f femel baptizatus iterum bapti ita qui confecratus eft femel, ineodem iterum ordine non debet conſecrari. Sed ſi quis forſitan cum levi cul- pa ad Sacerdotium venit, pro culpa pœnitentia indici debet,& tamen ordo ſervari. ri non debet; Sic Iuſtin. nouel.iztunprin. b Extrd de temp ordi fi Ar- chiepifiop.Polyc...tit. 8 Anfèl....39:Burch....28,1v0-S..139. Pann. leb. 3. cap.1bo. Idem teperiturin epiſt. Aniceti. Polyc. ibid. Anſelm..b. cap. ñ. Burch. l. l. c. I5. Iuo p. f. ccb. g. Pann. lib. 3. cap. ip. d Polyc ibid aAnf...caps3.€ 15...cap. Sexta.& cap Epifiopus. F a. fènt dijè. 670. I Dé Archi tione:& de Chorepiſ- DiS. C IL g De Presbyteris, quz ordinantur abei, guos conflas Epifiopos non fuiffe. Contra Gregorius III. ad Bonifacium Epifeopuniy B 2. feribens ,teflatur. 7 Resbyteri a, quos ibidem reperiſti, ſi incogniti fue- rint illi, qui é ordinant,& dubium eft,eos Epifcopos fuiffe, an non, qui eos ordinaverunt; Sibong actionis |& catholici viri funr ipſi Presbyteri,& in minifterioChri- ſti, omnique lege ſanctà edocti, ab Epiſcopo ſuo benedi- ctionem Presbyteratũs ſuſcipiant,& conſecre&c ſi miniſterio ſac ungantur. Quod ergo conſser atus, in eodem ordime iterdim conſecrari pro- hiberur, de eointelligendum est, gui confècratuses? abillo, quem certum erat conſecrandi jus habere. Quiautem ab tHo confècrae tur, quem non conſtat jus conſẽcrandi halntiſſè, iterum conſecrandus est: quia fiille confécrands jus non habuit, ifte ex olei efufione nil confècrationisaccepis. Et quia in ipſo ordine confècratus ron eraty nunc quaſi prmum ad conſecrattonem væniems ab Epiſcopo Sacerdo- talem benedicti quitur. Si autem jus ſecutuis eot conſacrationem: in ſecunda verò non renteratur conſecratio, ſed ſola unctio; ficut de Juo dulnum est, an ſit babt. et baptizars: qui fè prins baptizatus non fuerat, confèguitur gratiam Baptifini: fi atie tem baptizatuserat, nihil acciprt in fecunda unéfsone C: nec per- tenet hoc ad retterationem Baptiſini, ſed ad cautelam ſalutis. Hos G de Ecclefii conſecrandis ſimiliter obſeruandum elt. nem; é confecrandi kabwet, in primat C. II. Non debet tteruùm conſecrari Ecclefia ſemel conſecrata. Inde in Nicæno Concilio legitur, d femel confecratis Deo, non iterùm debet confecratio adhiberi, nifi aut ab igne exuſtæ, aut ſan- Suinis effuſione, aut cujuſcunque ſemine fuerint pollu- tæ: quia ficut infans à qualicunque Sacerdote in nomine Patris,& Filii,& Spiritũs Sancti ſemel baptizatus, non de- bet iterùmbaptizari: ira nec locus Deo dicatus, eſt ite- rùm confecrandus, nifi propter eas caufas, quas fuperiùs nominavimus: ſi tamen fidem ſanctæ FTrinitatis tenue- runt, qui eum conſecraverunt. 2 pars. Inter Epiſcopos,& Chorepiſcopos autem ſc eꝶꝝ diſſe- rentia, quod Epiſcopi non niſi in cuuttatibus, Chorepifèopi ètram in vrci ordinari poffunt. Epifèopi formatas tribuunt iteras, Chorept= ſcopi non niſi commendatitias,& pacificas dare valent. Ehiſcopi jus confècrandi habent, Choreprfèopi tantum minores ordines tribuunts Levznicam autem g7 Sacerdotalem benedition? non valent prafare .IV. 9 In quibuus(horepiſcopi al Epiſcapis differant, Dehi sta feribit Leo`I. ad Epifiopos Germania,& Gallia, epifl.86, al. 88. Uamvis e Chorepiſcopis,& Presbyteris plurima cum Epiſcopis miniſteriorum communis ſit diſpen- ſatio, quædam tamen auctoritate veteris Legis, quædam novellis,& Eccleſiaſticis regulis ſibi prohibita nove- rint: ſicut eſt Presbyterorum& Diaconorum, aut vir- ginum conſecratio, ſicut conftitutio altaris yac benedi- ctio, vel unctio. Siquidem nec erigere eis altaria, nec Ecclefias, vel altaria confecrarelicet, nec perimpofitio- nem manuum fidelibus baptizatis f, vel converfis hæ- reticis g Paracletum Spiritum Santum tradere, neç chrifma conficere, nec chrifmate baptizatorum fron- tes fignare, nec publicè quidem in Mifa quemquam pænitentem reconciliage,nec formatas cuilibet epiftolas mittere. Hæc enim omnia illicita funt Chorepifcopis, a Anfil...110.łvo...116. GU a quibus fuerint ordina- ti, jorzge© lotione. d Deconfècr. difl..c. Eccleſſis. e.- vo+.:72. Anf., Polyc...tit.26. f baptizandis,) orig, joi gex hareſi] erig. H 4 ifcopi& presbyterorum ordina⁊ pi$ 1 y nde 233

Hi De Presbyterorum dr Clericorum ordinatione! 222 é qui à quihus ordinandi. qui ad exemplum& formam lzxij a Diſcipulorum efle nofcuntur,vel Presbyteris, qui eandem geftant figuram:| quoniam quanquam conſecrationem habeant, Pontifica- tûstamen apicem non habent. 3 pars. Hi verò propter infèlentiam fuam, quå officia Epi- feoporum ſibi uſurpabant, ab Ecclefia hodte prohibiti ſunt. C. V. 9 Ordo Chorepiſcoperum a facra fède reprobatur. Vnde Damaſus Papa ast ad Epifiopos Africa, epift. g. Eei b tamab hac facra fede, quàm à to- tius orbis fuerunt Epifcopis prohibiti. Nimis ergd eorum inſtitutio improba, nimis eſt prava, quia ut hi de fummo Sacerdotis miniſterio aliquid præſumant, omni auctoritate caret.& infd. ¶ Nam non amplius, quàm duosordines inter Difcipulos Domini effe cognovimus, id eft, duodecim Apoftolorum,& feptuaginta c Diſci- pulorum. Unde iſte tertius proceſſerit, funditùs igno- ramus. Et quod ratione caret, extirpari neceſſe eft. 4 pars. Ų Quòd autem d Epifcopi non fint,qui minùs, quàmà tribus funt ordinati Epifcopis, omnibus patet: quoniam, ut benè noſtis, prohibitum à ſanctis eſt patri- bus, ut qui ab uno, vel à duobus ſunt ordinati Epiſcopis, nec nominentur Epiſcopi. Si enim nomen non habent, gualiter officium habebunt è C. VI. G Apofiolorum in Ecclefia locum Epie ſeopi teneant. Unde Urbanus Papa II. O- vices in Ecclefia habeant Epifcopi,& quis eis hanc dignitatem dare debeat, fanétus Augu- ftinus oftendit, inquiens:[Pro e patribus tuis nats fant d et, pro patribus tuis nati fant tibi fili? z junt Apofiolt: pro Apo i Epiftopi. Hodie emm Ej dum, unde nati funt? Ipfa Ec folis filiz nati fant tibt, ſcopt, qui ſunt per to- cleſia patres illos appel- cleſta patres illos appet allos genut,& apſa illos conſtitutt in ſedibus Patrum. 4˙ qura non vides slos, per quos nata es: de crevit paternitas. Pro patribus tuis nat: fant fistues eos principes faper omnem terram.& in- s genuit Ecclefia, conſtituit eos pro Parrilus ſain prin- er oranem terram.| e putes de, quia non vides Petrum, quia non DISTINCTIO LXIZ 1 Onfura vero Clerici de manu Abbatis[ùftipi potest, f ps eidem Abbati manns impajfitio ab Epifèopo fada no- jeatur. .L g Abbates, quibus ab Epiftope manus imponitur, aliquos tonfarare Poſſiaut. Vude in ſeptima Synodo, c. 14. Aitur. niam f videmus, ſine manũs impoſitione à pat- ætate tor mh Cleri quosdam accipientes, queab E nůs impoſitione perceptà, ſu per ambonem irregulariter in collecta legentes, præcipi nus amodo id minimè fieri. Idipſum quoque obſervan- dum eſt etiam inter Monachos. 2 pars. ¶ Lectoris autem manũs impoſitione l e g li- centia eft Abbati folummodò in proprio monafterio fa tiendi,{1 duntaxat eidem Abbati manûsimpofitio fatta a ＋"7 noſcatur ab Epiſcopo ¶ſecundum b morem præficien- dorum Abbatum] dum conſtet illum eſſe Presbyterum $ Simili etiam modo fecundùfs antiquam conſuetudi- nem Chorepiſcopos præceptione oportet Epiſcopi pro- movere Lectores. a aly. b Poſyc. l.&. tit 26. Anſol.2. e. iaßs. c alyz. d al suim e Augan Comment. ad Pfal.g4. circa fin,£ Ivop scz, 8 4ʃ. mpeſittonem. h Hac non ſunt en Graco canone. Decreti Prima Pars. 224 C. II.@ Nonexorazent, qui ab Epifiopo proveli non fant. Item ex Concilio Laodicenfi, c, 26, N? oportet exorcizare eos, qui necdum ab Epifcopis funt promoti a, neq; in Eccleſiis, neque in domibus. DISTINCTIO LXX. B Epifèopis alterins civitatis Clericus ordinari non pt- terit, nec etiam à propreo abſolutè ordinandus efi. aba filuta enim ordmatio Chalcedonenfi Concilio pro hibetur,& vacuam habere manits impoſitionem pracipitur: in qus fic hatutum est, canone 6. C. I. 9 Nems ordinandus eſt ab ſoluté. Eminem$ abfolutè ordinari Presbyterum, vel Dia- conum, vel quemlibet in Eccleſiaſtica ordinatione conſtitutum, niſi I manifeſtè in Eccleſia civitatis, ſue poſſeſſionis, aut in martyrio, aut in monaſterio, qui or- dinatur, mereatur ordinationis publicatæ vocabulum. Eosautem, qui abfolutè ordinantur, decrevit fan&ta Sy- nodus, vacuam habere manũs impoſitionem,& nullum tale fa&um 2 valere ad injuriam ipfius, qui eum ot- dinavit. 1 Q Nifi manifeftè] Grecè legitur:& uh idzie Ma xAnTiE TOAEUS, À KOKAS, Y EιuRio, 1 povasng Ha xeos pO imengúrloro, hocest; nifi prapriè in Ec- clefia civitatis, vel pagi, aut martyrio, aut monafterio, qui ordinatur, pronuntietur. In ordine autem Romano fit mentio tali pronuntiationis, Epifcopi nomine per Archidiaconum fađa. De titulo S. Stephani eligimus Petrum ad Lefort eundem titulum. 2€ Nullum tale fatum] Gracè: pnduus UA Dey ivepy ev, id est, nunquam poffe operati. C. II. 9 Trrita ſit ordinatio fine titulo fald. Itemex Concilio Urbani 11. habsto Placentit, Anctorum c canonum ſtatutis conſonã ſanctione decernimus, ut ſine titulo facta ordinatio irrita ha- beatur,& in qua Ecclefia quilibet titulatus eſt, in ei perpetuò perſeveret. Omninò autem in duabus ali- quem titulari non liceat, ſed unuſquiſque in qua titula- tus eft, inea tantùm Canonicus habeatur. Licètenim E- pifcopi difpofitione unus diverfis præeffe poflit Eccle- fiis, Canonicus tamen præbendarius, nifi unius Eccleli®, inqua confcriptus eft effe non debet, q Si que tamen Capellæ funt, quæ fuis reditibus Clericos ſuſtentare- non poffunt ,ea cura ac difpofitio Præpofito majoris Ec- clefiæ, cui Capelle fubditæ effe videntur, immineat,& tam de poſſeſſionibus, quam de Eccleſiaſticis Capellatum officiis ipfe provideat. Ineodem etiam Concilto antiquis novem Prafatiombus decima addita eſt, qua ita ſe habet: ¶& quum& ſalutare,& tein vê- neratione, vel aſſumptione beatæ Mariæ collaudare, bene- dicere& prædicare, que& unigenitum tuum S. Spiritus obumbratione concepit,& virginitatis gloriâ permanen- te lumen æternum mundo effudit, Jeſum Chriſtum Do- minum noſtrum.J DISTINCTIO ECAAL À E Clericis vero non ordinandis ab Epifèopo allerius ci vita- tis, ìn Sardicenſi Concilio, c. 18. é 19. flatutum tta in quo lanuarius Epiſcopus dixiſſe legitur. 4 C. I. ꝙ(Cleærici ab Eprſcopo altertus ci vntatis non ordinentur. po quoque ſanctitas veſtra ſtatuat, ut nulli Epilco- po liceat alterius civitatis Ecclefiafticum hominem 1 ſolicitare,& in ſua diœceſi Clericum ordinare. Univerſi dixerunt, Placet: quia exhis contentionibus ſolent na- ſci diſcordiæ;& ideò prohibet omnium ſententia, ne- quis hocfacere audeat. ¶ Oſius æ Epifcopus dixit: Et hoc univerſi conſtituimus, ut quicunque ex alia parochia à al provecti. b Anfil...105.Polye,2.t1t.3t.Burc. la 4w jusdem. .c. 20. Pamn.lg..27. CG. Antominus...l.$.22, À Curge MAE = e 4 voluerit 1 0 Homin nilnm PA dyg Pe bote

pofitionen,$ n iplius, uë E ur, 6 u R ngie, ll jne per„Archiat Perumad l race: Mi fe operati. jo fine tsh 9 j, habsto Piken ) autem M sfguilg abeatur, M fis preekt} Ae’° Presbyterorum icorum ordina- aZ 2 Diſtinctio LXXI.&LXXI. renean kqeienmod 226" voluerit alienum miniftrum fine confenfu Epifcopi ipfius,& fine voluntate ordinare, non fit rata ordina- 11,& 16. Gregorrum vero loannes VILI© faclo ipſo,& vocablo in eadem notione accepto, eſt irmratns guod ex aliquot manuferiptio tio ejus. Ifius epiſtolis conſtar. 1 Hominem] In Concio Latino legitur+ Eeclefiafti- cum miniftrum folicitare,& in fuis parochiis Cleri- cum,&c. Infi. eád. cap. primatus.( ube hujus canonis fèntentia videtur referr:) leguur, ut nemo alterius plebis hominem uſurpet. Græcẽ autem caßut iftud, quod sn Latino decimum o- avum est, non habetur, C. IL 9 Deeodem. Hem Innocentius ad Victricmum Rothomagen- ſem Egiſcopum, epiſt. 2. c. 7. (E a aliena Ecclefia ordinare Clericum nullus præ- fumat b, nifi ejus Epifcopus precibus exoratús eoncedere voluerit. À C. III. g Quifine Ehiſcopi conſenſis ordinatur, irrita fit ejus ordinatio. Irem ex Nicæno Concilio, cap. 16. mm fin. S! e quĩs auſus fuerit aliquem, qui ad alterum perti- net, in fua Ecclefia ordinare, cùm non habeat confen- fum illius Epifcopi, à quo receffit Clericus, irrita fit hu- juſmodi ordinatio. C. IV. ꝙ9 Cericus unius Eceleſia in alia non ordinetur lItem ex Concilio Chalcedonenſi, cab. 20. Ge d in fuis Ecclefiis conftitutos, ficut jam diffi- nivimus, non liceat in alterius civitatis Eccleſiis or- dinari; fed quiefcant iñ ea; in qua ab initio miniſtrare meruerunt: exceptis illis, qui proprias civitates perdi- derunt,& ex neceſſitate ad alias Eccleſias migraverunt.Si verò quicunq; Epiſcopus poſt definitionem ĩſtam ad ali- um Epiſcopum pertinentem Clericum ſuſceperit, placuit ſanctæ Synodo,& eum, qui ſuſcepit,& eum, qui ſuſceptus C. VI.@ Sine literis Epifcopi fut m aliqua Ecoleſia Clericus non ſiuſcipiatur. niem ex Concilio Carthaginenſi I. cap. 3. Rimatus a Epifcopus b" Vegefelitanus dixit: Sug- gero ſanctitatĩ veſtræ, ut ſtatuatis, non licere Clericum alienum ab aliquo ſuſcipi, ſine Iiteris Epiſcopi ſui, neque apud fe retinere, nec Laicum ufurpare fibi de plebe alie- na, ut eum obtineat e fine'confcientia ejus Epifcopi, de cujus plebe eſt. Gratus Epiſcopus dixit: Hæc obſervan- tia pacem cuſtodit. Nam& memini in ſanctiſſimo Conci- lio Sardicenſi ſtatutum, ut nemo alterius plebis homi- nem uſurpet: ſed ſi fortè erit neceſſarius, petat à colle- ga fuo,& per conſenſum fui Epifcopi habeat. C. VII-€ Sine literiscommendatitii Clerichs exe tra ſuam Eccleſiam non mi- niſtret. liam ex Concilio Chalcedonenſi, e. 13. xtraneo d Clerico,& Lectori extra cĩvitatem ſuam finecommendatitiis literis proprii Epifcopi nufquam? penitùs liceat miniftrare. C. VIII. De eodem. Irem eg fermone S: Auguftini ad populum. Ortamur e Chriſtianitatem veſtram juxta ſanctorum Honim inſtituta, ut in Eccleſlis à vobis fundatis aliunde veniens Presbyter non fufcipiatur, nifi à veſtræ fuerit Eceleſiæ conſecratus Epiſcopo, aut ab eo per come mendatitias literas ſuſcipiatur. C. IX 9 Alſque fonmata Clertet peregrini non ſicſciptantur. Iemex Concilio Antiocheno, cap. 7. X waia abfg; formata 1, quam Græci epiſtolam di- eft, tamdiu excommunicatos manere, quamdiu ipſe Cle- ricus revertatur ad propriam Eccleſiam. C. V. 9 Aßpoſtolica permiſßione untuus Eeclaſia Cles ricus in altera valeat ordi- nari. Item Gregorius Fortunato Epiſcss Næapolita- no, lib. s. epift. 11. fèn cape rir. Raternitatem e tuam à nobis petiifle recolimus, ut Gratianum Ecclefig Benafrang Diaconum tug conce- deremus Ecclefiæ cardinandum 1. Et quoniam nec Epi- fcopum, cui obfecundare,nec propriam habet Ecclefiam, hofte fcilicet prohibente, quo fuum debeat minifterium exhibere; petitionem tuam nọn prævidimus differen- dam. Idcircò fcriptis tibi præſentibus eum neceſſariò du- ximus concedendum, habituro licentiam Diaconum il- lum, noſtrà interveniente auctoritate, Eccleſis tuæ, Deo propitio, conſtituere Cardinalem. 1§ Cardinandum] Antea legebatur, ordinandum. Emendatumetex ipfa epiſtola. Cardinare verò, feu Cardinalem conſtetuere, quod est in fine hujus capitis) ita vidëtur.Gregori- m accepiffè, ut canonicam tranflationem fignificet, Nam cam tem- Pore S. Gregorii canon ſeætus Concilii chalcedonenſis accuratè obſer. varetur,ut nullo modo daretur alscus locus in Ecclefia gui hunc titu- lus vocatur) nifi fimulad eum locum ordinaretur, cum aligub jam ardinatus necefz'ate aliqua inaliam Ecclefiam transferebatur,ut in bla in eodem gradu, quo in prima ordinatus erat, defèrviret, tn fè- sunda dicebatur incardinari; quod ex ifto nunc indicato loco pa- tere potest, ér ex l. 3. epift. 14.© alibi. Buod eriam in Epifcopis B. Gregori us faciebat, lib. z. indict. io.æpiſt. ſ. C- epift.25.(quod refer- rur..7. J..c. paſtoralis)&- indict 1r.ep.13.& fequenti, quod habe- tur Ñ. 22...c. relatio. De hac re Ioannes Diaconus lib..cap,8. — a Pannorm, lib.3. cap, 64. b al. ufurpete c Burch. lib.. Sap.109. lvo part...11. ex alia verfione. À Anf. l. 6. cap.125. l. 7. cap.109, Ivo.6, 361.(lo. Diab. lj.e, 20. Polyc, isb., tit.7. aAnfilm, lib.7. cap. so, cunt, peregrinorum Clericorum fufcipi oportet. I Qi. Formata] Graæcèest: tend byc yev&àpnvixiy J= Tei TaY Eévuv: quod Dronyfius vertit, nullus peregrinorum fine pacificis, id eſt, commendatitiis fuſcipiatur epiſtolis. Atg ttd Burch, dr Tuo habent. DISTINCTIO LXXII. ] Irz fforias verd literas Epifèopus; nifi rogatus non tribuats ficut fiatutum est in Synodo habita Romæ. C. 1i- G. Nif eodem petente, nulli dimiffo- riæ literæ praſtentur. Unde Leo Papa ait.: E o ſubjecto ſibi Sacerdoti, vel alii Clericomiſi ab ipſo poſtulatus, dimiſſorias non faciat, ne ovis quaſi perdita, aut errans inveniatur. C. I. De eodem. Xem ex Concilio Carthaginenfi III. cap. 27. Lericum g alienum, nifi concedente ejus Epifcopo, nemo audeat vel retinere, vel promovere in Ectlefia fibi credita. Clericorum autem nomen etiam Lectores, & Phaimiftæ,& Oftiarihretinent 4. C. III g In una Ecclefia ordinatus in alia non fufapiatur i. Item ex Concilio Milevitano, cap. 15. Lacuit k, ut quicung; inuna Ecclefia vel ſemel eligi- tur 1, ab alia Ecclefia ad Clericatum non teneatur. 1$ Eligitur) In Concilio Mile uitano est, vel femel legerit: semg in Concilio Carthagtnenfi Graco, capit. 91a xan ATE adaya, In Afiscano antem, capite s7, vel femel fufcepto officio legerit a al privatus, D Burch...43. Ivop..c144. Anfell. 6, .124.© ordines| orig. d Burch, L2,.139, Anfèl..7..162, Polyc. I. æ. tit.3.€ Burch, lrs..30, Ivo.16..31. f Anfill és .122. C Burch..a. c. æ2. Ivo..e. h al, rerineant, i sl retineatur, K Conc. Affucamm, si 37.. H f 1 i

De Presbytetorum& Clericorum ordina- tione:& de ftolis formatis. 217 DISTINCTIO LXXII, Valiter à verd commendatitia, vel dimiſſoria, ſeu for- mata epiſtola facienda fit, videndum est. Debent namg litera Graca interponi ın ea epiftola, é non fine caufa, Graca enim elementa lnterarum, numeros etiam exprimere, tasllus gu: vel tenuiter Graci fermonis notitiam habet, ignorat, Ne igitur in faciendi epiftolis canonici, quas mos Latinus Formatas vocat, aliqua fians falfitatis temerè prafumeretur; hocà Patribus cccxviij. Nicag congregatis ſaluberrimè inuentum eſt, C conſtitu- tumut for mata epiſtols hanc calculationus ſeu Jupputatronts habeant rauonem: id e, ut aſſumantur in ſipputationem prima Graca elementa Patris,& Fil; gr Spiritiss Sanéli,hocest, w. v, œ: que elementa ockogenarium,& quadringenteſimum,© primum fim- ficant numerum. Pett: quoque Apoftoli prema litera, id est, T, gua numerum ofloginta figmficat: ejus quogue, gui fèrsbit, Epi- fopi b prima istera; cur fcribitur, ſecunda litera; acoipientis, ter- ria litera; ctvitatis quoque, de qua ſcrabitur, quarta:& Indictionis, quacunque est illius c temporis, numerus affumatur, Atque itahis omnibas Graci. læreris, quæ, ut diximus, numeras exprimunt, zn unum ductis, unam, quæcunque fueritc ollecta, ſummam ehiſtola teneat: hanc q̃ut ſuſcipit, omni cum cautela requtrat exprefse d. Acddat praterea ſeparatim in epiſtola etiam nonagenarium,& nonum numerum, qui ſecundum Graca elementa figmficat, 7X CHUNI C. I. g Exemplar formata epiflole, quasn Nicæ- na Synodo à cccxviij. Patribus fala esf, Decreti Prima Pars. 2$ zaùdi eum, in quacung; Ecclefia vultis veſtræ parochix. ¶ Hanc ergò a epiſtolam Græcis literis hinc inde muniue decrevimus,& annulo noftre Ecelefig firmare cenfui mus. Fraternitatem veſtram Chriftus nobis incolumem confervet I. w. v. de w. B. s. Č. E apelo. Data Worma- ciæ Idibus Martii;anno Dominice incarnationis M, XIL Indictione X. 1 JConſervet.] In hoc& ſequenti capite ea tantan funt emendata, qua exemplarium auxilio reſtitui poterant. Caterum qua hoc loco ſequuntur, etiam apud Buzchardum funt depravata, Facilè autem reſtitus poffunt ex regulis initia diflintuonu traditi Quibus quidem regulis optimèr tum p. o. cah. A8f. ſi i tremo 34 capitis pofita ponantur lo- co earum, quæ in ipſo qas aferuntur. Addita enim illis diong, àpelw», refultat numerus ibi notatus, id eꝶi, Iocci xxviij. Bend etiam proceder exemplum.434. fi ubi nunc fummaest 1539, fiat 1439. ftis fit locum indicaffe. C. II. g Incipit epiftola formata a Sfiopi,© ab Attico 1 Conſtan tana urbis Epiſcopo ed ifimo& in Chrifto fratri fummå dulcedine cha- ifcopo v efpþondet exemplum ab Ivone allau sta Anct ritatis amplectendo. A. illius civitatis E illius Eccleſiæ Præſul perpetuæ beatitudinis o Chrifto falutem. w. v. æ. w. De cætero noverit fanéta fra- ternitas veſtra, quòd iſte Clericus, Hermannus nomine, noſtra in parochia inſtructus, ac detonſus, parvitatem noſtram rogavit, quatenus illi commendatitias litenas conſcriberemus, quibus veſtræ celſitudini commends. tus, fub tuitione veftri regiminis degere poffet; cujus I e nomine Patris, w.& Filii, v.& Spiritùs S...| W alterio Spirenfi Epifcopo. Ego Burchardus far Wormacienfis Ecclefiæ devotus, gregis Chrifti famulus, in Deo- vero{fumme felicitatis beatitudinem.. Cùm fan&a catholica. Ecclefia prompta fit ſequi documenta Evangelica f,. quæ dicunt:[ Quz recipæ Prophetam in no- mine Propheta, accipiet mercedem Propheta ir qui recepit ju- fium in nomine jufti, mercedem juſti accipiet,&.]& Apoſto- lus g jubeat hoſpitalitatem ſectari,& neceſſitatibus ſanctorum virorum communicare; tamen propter eos, qui cauteriatam habent ſuam conſcientiam, dicentes {e eſſe ſimplices, cùm ſint aſtutià diabolicå repleti;&| pro-opere pietatis dicunt fe de loco ad locum tranſire, cuùm ſint, ſuà malitià faciente, fugitivi,& dicunt fe eſſe miniſterio ſacro inſertos, cùm non ſint: ſtatutum eſt à ſanctis Patribus, neminem Clericum alienum& ignotum recipi ab aliquo Epiſcopo,& inthronizari in 1a Eccleſia, niſi habeat à proprio Epiſeopo epiſtola bus nominatur Formata. Ideò notum imus fraternitati veſtræ, quòd præſens frater no harı rum portitor, nomine Hermannus ż, ı pro fua nequitia expulfus eft à nobis, fed poftulan- ıs fratribus, cò quòd ex familia noftra fuit>& nofter zatus, fec mus ei libertatem receptam in.k_ cornu altazis canonice,& ordinavimus eum ad gradum Pres- byterii. Cui etiam has dimiſſorias, ſive commendati- tias literas facimus,& eum ad veſtram dilectam frater- nitatem dirigimus, ut in veſtra parochia ſub veſtro ſa cro regimine& defenſione conſiſtere valeat. Ego, in quam, Burchardus, humilis Epiſcopus, in nomine Pa tris,&& Filii,& Spiritůs Sanĝi,& in unitate fana Ec cleſiæ, in qua Petro datum eſt jus ligandi, atque ſolven di, ab{olvo. Hermannum Presbyterum de civitate W macienſi, Indictione x.& licentiam do vobis inthroni- a Ex Attico ad finer Conciluis Chalcedonenſis. Anſel...c. ta1. Ivo p..cap. 354. b al. epiſt e Burch Į tvo p. ó. C. 4. d. al. expreffam. uiddam multoq; magis, h al paternitati, i Ec- alipatris n. C fila y& iritils £ Matt.10. RK aa cap. Asf. g Rom. iꝛ. manus,| Burek Dandi æ onicam auĝoti- s, per quas& iph terio divinæ fervitut , fug deferviat utilitati,& vobislicentiam tri- ut,{i dignum eum judicaveritis, ad facros or- dines promoveatis. Gommendatum ergò eum cure veſttæ ſuſcipite,& noſtris ex paitibus abſolutum, in veſtra ovium numero cuftodite.“Quas literas, ut vigore veritatis firmatæ, indubitanter à vobis fufcipi- antur, literis Græcis, ut canonica docet auctoritas, con- firmare ſategimus. Sancta Trinitas veſtram beatitudi- nemad regimen fan&æ fuæ Ecclefix perpetualiter benè valere concedat, ø zke 2, vel f>.(quæ eandem fum- hæc formata bY. Græcam in Græci eam in ponunt, ficut eh mam exprimunt) indictione X. Continet epiſtola ſummam numeri MCCCxv. nomine illius primam ponimus, quibuſdam locis Aceuid& ivaz 11 AbAtt esf locus ex conjectura(quod perrarò rattone nitebatur. 2 àpho, vel fic, e,%.] Addita funt hac ex aliquot vetuſtis ea o, U, confor atibus. Reflilutus tum esT) quoniam evidenti mplarib finüs nonus] „Cutriſque iſti tis idem numerus nonage. serò impreffi vel nibil e- a nulla est numer fia Zniſicatur. In codici rat, vel dictio, Ame Iniſicats Lalinè ſcripta, 1 YxXIV XXIV. s fuis promoveri C oii- oni fubjaceat Epsfiopus,{us linare prafamit. rin Conci Aure- DII cap:7. i feroni s, quiinvitum ,aut reclamantem præfumpie- re; annali pœnitentiæ ſubditus, Miſſas fa- rit ordin mat mat. — cap. 454. ſimile. h Anfl lib. bicitat. e 4. d al. ordinari. C. Ib

ms, idei N A ubi nune jons jæ beatit fero nover — 229 Diſtinctio LXXIV. De Fleilpterotum Er Clericorum ordina- 220 tione: gui a guibus ordinandi, 3 CIIL Nullus promo veatur invitus. Irem Gregorius Natal: Epifèopo Salonitano, in lib. 1. reg-epift igi Eſta a, quæ nobis in Concilii veſtri confecta ſecre- tario direxiſtis, in quibus Archidiaconus Honoratus addicitir b, plena effe cognovimus ſemine jurgiorum: cùm uno eodemq́; tempore una perſona nolens ad Sacer- dotii ordinem provehitur, quæ tanquam immerita à Dia- conatũs officio removetur. Et ſicut jutum eft; ut nemo creſcere compellatur invitus; ita cenſendum puto ſimi- liter, ne quiſquam inſons ab ordinis ſui miniſterio deji- ciatur injuſtè. C. 111. g. 2u piftoprs fais promoveri con= temnunt, à locis ſius dejtei- antur, Contrà invenitur C i oncil. hag.e. II quid Clerici ab Ep pis{uis promoveri contem- maneant unde recedere noluerunt, zs fint titulus feguentis capitis, nus primus Concili Eartha- c Plac u ginenfis in codice caninum, Ó apu C. IV: De eodem. ut quicunque Clerici, vel Diaconi pro ne- 1 Eccleſiaſticarum f rerum non obtem- peraverint Ef volentibus cos ad honorem ampliorem in Eccleſia ſua promovere, nec illic mini- ſtrent in ſuo gradu, unde noluerunt recedere. 1, Pro neceſſitatibus] Græc E TVAE ÜVEY L= SILAS ATIS TOY MKANTIDY UTAV: ed efl; ob quafdam cogentes cauſas ſuatum Eccleſiarum. C: V. C Peſterios es prioribus Epiſcoba non Hræponant. Item ex Concilio Agatheni m Pifcopotum etiam, quorum vita t prehenditur, LE poſteriorem priori nullus præpo i g fortè fu- perbiå elatus, quod pro neceſſitate Eceleſiæ Epiſcopus juferit, implere contemnat: i 2 pars. N Sanè fi officium Archidiaconatůs b pto- pter fimpliciorem naturam implere, aut expedire nequi- yerit, ille loci mi nomen teneat,& ordinationem 1 Ec- cleiz, quem elegerit Epifcopus præponendam, 1j Et ordinationem] Quamuis in recentioribus Concilio- yum editionibus Colomenfibus legatur;& ordinationi Ecclefie, quem elegerit Epifcopus, præponatur za vetere Colonenfi, duobus Parifienfibus, dr duobus codicibius(onciliorum Vaticanis ei eodem modo, atque apud Grattanum. tt. gu: ef proprius canon trige Lacuit e ceſſitat ſcop ſu C. VI. G In quo loco quiſque ordinatus eſ, invi. tus teneri non debet. Item Gregorius Ioann: Ehiſcopo Syracuſanb, libar epf ig. Uorundam ad nos relatione pervenit, Coſmam, qui ex Monacho mionaſterii ſanctæ Luciæ à deceſſo⸗ re veſtro memorandæ i memoriæ Maximiano in Eccle- ſia Sytacuſana factus Subdiaconus, atque à vobis po- ſteà in poſſeſſione, quæ Juliana dicitur, Presbyter eſt or- dinatus, ita nimiã triſtitiâ,& loci qualitate vehementer afflictum, ut vitam ſibi pœnam exiſtimet,& contritio- nis& ſuæ fugam quærat auxilium. Et ideò, quia tales er- ga ſubjectos noſtros debemus exiſtere, ꝗ nobis, ſi ſubjecti fuiſſemus, noſtros volueramus effe præpofi: tos; magnæ benignitatis eſt, ſi eum in Eccleſiam, ubi Sub- diaconi eſt functus officio, ſanctitas veſtra reducere, at- que illic Presbyterum voluerit conſtituere Cardinalem. Quod& facere, quantum arbitramur, debebitis,fi tamen — a Polye. l2. tst,33, luo part:.cap.379. b al. adducitur. c In codice canonum. d Tuep...42.€ Burch lib. 2,6,178. Ivo part...gz. Anf l6. capro.£ al Ecclefiarum non obtem- peraverint. g al. ne] org. h al sArcbidiaconiss i alve- Peranda, K al, comrifatsonis nihil eſt, quod juſtè contra ipſum animos veſtros exaſpe· ret, Si verò aliqua culpa eft, fuis nobis hoc epiftolis ve- ſtra fraternitas, ut ſcire poſſimus, inſinuet. à pars. Verum illud Gregorii de his antelligendum esT gut noncaná necefatatis; fèd cawsaingratitudints callidè ab Epꝛſcopis Juis promoveri queruntur. Illud autem Carthaginenſis Concalii de hisintelligitur, qutnolunt óbtemperaré Epifèopis furs propter neceffe- tatem Etclefla volentibus eos ad altiora promovere. Hane diflinttsoe nem ex decreto Simplicii Pa pæ quulilet corroborate valet, qus ſeribens Joann: Epiſcopo Ra vennati, epuſt. æ. att enter catera. C. VIL 9 Non eſt aliquisinvitus ad Epiſco- patum pertrahendys, Bi a iſta didiciſti, quæ in fratrem,& Coëpiſcopum no⸗ ſtrum Gregorium, non dilectione 5, ſed invidià per- petraſti: quem inexcuſabili violentià pertrahi ad te pat fus cs, atquevexari, utei honorem tantum non perani~ mi tranquillitatem, ſed per amentiam, ſicut dicendum eſt, irrogares? Neq; enim talia potuiſſent fieri ſanitate conſilii. Nolumus exaggerare, quod geſtum eſt ne co⸗ gamur judicare, quod dignum eft.Nam privilegium me- retur amittere, qui permifså fibi abutitur poteftate. é infià. c Q Denunciamus autem, quòd fi pofthac quic- quam tale præſumpſeris,& aliquem feu Epifcopum, feu Presbyterum, feu Diaconum, invitum facere fortè credi- deris ordinationes tibi Ravennatis Eccleſiæ, vel Æmꝭ-- lienſis noveris auferendas. C VIIL: Gi De edem., Lem Gregorius Antohino-Subdiacono, lib-.° eptſt. 26. indid. 10 Hoori d Archidiaconus Ecelefiæ Salonitang à` ſanctæ memoriæ deceſſore meo, miſsã ſupplicatione popoſcerat, ut ab Antiſtite ſuo invitus provehi ad for- tioris gradũs ordinem con orem nullatenùs coge- retur. Hoc enim fieri ſibi non provehendi gratia, ſed causã ingratitudinis perhibebat. Pro qua re tunc jam ſanctæ memoriæ deceſſor noſter ſcriptis ſuis Natali fra- tri, Coëpiſcopoq́ʒ noftro interdixeratne prædictum Ho- noratum Archidiaconum invitum proveheret, nevé do+ lorem conceptæ ingratitudinis diutiùs in corde retine- ret. Cumque& à nobis hæç eidem fummoperè fuerint interdicta, non ſolum mandata Dei negligens, ſed& ſcri- pta noſtra contemnens, præfatum Archidiaconum quaſi ad fortiorem honorem provehens, conatus eſt artè cal- lida degradare. Unde actum eſt, ut eo de Archidiaconatũs loco fummoto alium adfcifceret, qui ejus obtemperare moribus potuiſſet. Quęem Honoratum Archidiaconum arbitramur Antiſtiti ſũo aliunde diſplicere non potuiſſe, nifi quòd cum vafa facra fuis dare parentibus prohibe- bat, Quam caufam fubtili voluimus ,& tunc ſanctæ me- morig deceffor meus,& nunc ego indagatione diſcu- tere, ſed ĩpſe ſuorum ſibi actuum confcius, perſonam ad judicium poftpofiit deſtinare. Proinde experientiam tuam piæſentis pracepti auctotitate duximus fulcien- dam, quatenus conveniens in Salona, Natalem fratrem, Coëpiſcopamque noſtrum ſaltem tot ſcriptis admoni» tum ftudeat adhortari, ut fuprà memoratum Archidia- conum ir ſuo ſtatim loco ſulcipiat. Quòd ſi facere hoc contumaciter, ut conſuevit, fortè diſtulerit uſum ei pat- lii, quiab hae ſede conceſſus eſt, ex auctoritate ſedis A- poſtolicæ contradices e. Quem ſi etiam amiſſo pallio adhuc in eadem pertinacia perſeverare perſpexeris, Do- minici quoq; corporis& ſanguinis eundem Antiſtitem participatione privabis. Adhibenda elſi etiam diſciplina, qud nolentes promo vers ad ſacro: ordines, ad obediendum Epiſcopss ſius provocentur. a Poſhc. lib. a. zit. 3. Anſelm, lib. b. cab. o.& by. Burch. libr. cap.20.lvops.cap.r40. b alelecione. c 11..3. cap. prrusle- gum. 25,...denunsamus antem. À Anf, l7- 675e© tho cemtradicite.] orig.

` De Epifcopi ordinandi 23¹ tempore. Decreti Prima Pars. 232 I x; r pil RE ila pos: k' In minorabus ſiquidem ordinibus conſtetuti, paulatim per fingulos|& 3) pn FETO Farhah, uero x AO uey(al uT) coaxing gradas funt provehendi,ut contemnentei few obedire Epiſcopis, dole- TLALI Emerlleig: que aliter Interpres vertit: Quòd fi hoc ant fibi slos effe Pralatoszguos prens habebanz labjeckon. C. IX. ꝙ Cum majoresordinari contempferint, de minoribus promo ueantur or- dinibus. Vaudse Gelaſtius ſeribꝛt Vidtori Eptſecpbo à. Onfuluit 4 dile&tio tua de fuorum promotione Cle- Cicoria Diea ad Presbyterii gra- dum(quo Ecclefiam tuammemoras indigere) venire de- trectant. Quapropter quia invitos fieri Ecclefiaftica mo- deratio, gravitasque non patitur, ut ex nolentibus fiant volentes, ordinatio illa poteft perficere c, ſi quos d ha- bes vel in Acolythis, vel Subdiaconis maturiores ætate,& quorum ſit vita probabilis, hos in Presby teratum ftude- as promovere, ut quiin fuis ordinibus proficere nolue- riħt, reddantur fuis inferioribus poft minores e, ipfag; commoda Presbyteri; propenfiùs, quàm Diaconi confe- quantur: ut hàc ſaltem ratione conſtricti& honorem, quem refugerant, appetere nitantur;& quæſtum. DISTINCTIO.LXXV. 1 Empus autem confècrationis;ficutin ordin Romano ha- ps betur, ad Epiſcopi benedictionem non eligitur. Omni enim tempore benedicuntur; dummodò ſej uni:& hord tertid benedictionem accipiant. C. I. Ordinationer Epifioporum qua hord fiert debeant. Unde Anacletus Papa firsbit:ad: Epifèopos Iralie, epiſt. 2. an principio. Orie Epi ſcoporum auctoritate Apoſtolicã ab omnibus, qui in eadem fuerint provincia, Epiſco- pis ſunt celebrandæ. Qui ſimulconvenientes, ſcrutinium diligenter agant, jejuniumque cum omnibus celebrent precibus,& manus in ſanctis E angeliis, quæ prædicaturi ſunt, imponentes, Dominicã die, horà tertiâ orantes; ſa- crâġ; unctione; exemplo g. Prophetarum: h,:& Regum, capita corum, more Apoftolorum;& Moyfis ungentes: quia omnis ſanctificatio conſtat in Spiritu Sancto, cujus virtus inviſibilis, ſancto chriſmati eſt permiſta:& hoc ritu ſolennem celebrent ordinationem. 2 pars. Tempus autem conſecrationis; trium menſium ſpat io clauditur: ultra quod, nifi nesefatate cogente, Epifcoporum confè- cratione poſt electionem differranon licet. è C. II. ꝙ Vltra eres menfisnon:diferatur Epiſco- porum ordinatio. Vnde in Chalcedonenſi Concilio, cab. legitur. Uoniam i quidam Metropolitanorum, ſicut ad nos perlatum eft, negligunt creditos fibi greges,& dif- ferunt ordinationes facere Epifcoporum placuit ſanctæ Synodo, intra tres& menſes fieri ordinationes Epifco- porum, niſi fortè inexcuſabilis neceſſitas coëgerit tem- pus ordinationis/ amplius protelari.. Siautem quis 1 Epifcoporum hzc non obfervaverit, ipfum debere Eccle- ſiaſticæ condemnationi ſubjacere, reditus verò ejuſdem viduatæ Eccleſiæ integros reſervari apud œconomum ejuſdem Eccleſiæ placi 1Jdi autem quis] Sic etam in priſea verſione. Gracè eñ. — — à al. Epiſcepo Alexandrino. b Anſel. lib. 5. c. 102. Luo P. ö. cap. iob. Polyc. lib.2. tit.3t. c al proficere. d al. quia firlicet fi guos, Ivo.6. cap.43..€ alpofteriores F̃ ſupra diſt.Sꝶ..ordi- nationes Epiſocporum. Burch. lib. 2. cap. ij. Ivo ps.cap, 6g Anfèlm, lib. õ. cap.53. Pannor...cap.r2. Polyc...tit.6, galpropheta- rum exemplo Regum capi genttum, eos more,&c. h De Prophetis.3 Regum) ê, Exod 29. De Regibus. 1 Reg, 10. 24. Anſel...c. 40. Ivo p. 5. c. igs. 1 OTAS NAGOAN. 1 Pelyc..2, tit.10, minimè fecerit, correptioni Ecclefiafticæ fubjacebit. De Metropolitano enim loquitur. 3 pars.- Cærerorum: verd ordinationes; non nifi in temporibus certis, Q diebus, maximè Sacerdotum&r Levrtarum, fieri debent, veſperd videlicet Sabbathi,:vel manè dier Dominica continuats jejunio. C. III.-g Ordinatrones Presbyterorum, vel Levi= tarum quå horå fieri debeant, Vnde Zepherinus Papa ſeribit ad Epsfopos Egypti, epift. 2.; Rdinationes a Presbyterorum,Levitarumgue tem- pore congruo, multis coram: adftantibus, folenni- ter agite,& probabiles, ac doctos viros ad hoc opus pro- vehite, ut de eorum ſocietate,& adjumento plurimum gaudeatis. IV. g Presbyteri dr Levita, gquå horå ordinandi: funt. Irem Leo Epifcopus Dzofioro Alexandrino Epifena Po, epiſtipꝙ. cap. l. b à Patribus noftris propenfiore curå novimus cffe fervatum,à vobis quoque volumus cuftodiri, ut non paſſim diebus omnibus Sacerdotalis, vel Levitica ordinatiocelebretur,, ſed poſt diem Sabbathi ejus noctis, guæ: lucefzit in prima. Sabbathi, exordia-c confecrandi eligantur, in quibus his, qui conſecrandi ſunt, jejunis & à jejunantibus ſacra benedictio conferatur. Quod e- juſdem obſervantiæ erit, ſi manè, ipſo Dominico diecon- tinuato jejunio Sabbathi, celebretur: à quo tempore- præcedentis noctis initia non recedunt: quod à ad diem Reſurrectionis( ſicut etiam in Paſcha Domini declaratur) pertinere non dubium eft. C. V. Q Quaredie Domnica Sacerdotum ordinationes. celebrentur. Item eodem cap. 4 Uòd 1 die e Dominico ordinationes Sacerdo- ps tum celebrentur, non tantùm ex confùetudine, ſed etiam ex Apoſtolica novimus venire doctrina; Scri- pturà manifeſtante, quòd cim Apoſtoli f Paulum& Bar- nabam ex præcepto Spiritũs Sancti ad Evangelium genti- bus mitterent prædicandum, jejunantes& orantes im- poſuerunt eis manus: ut intelligamus, quantà& dan- tium,& accipientium devotione curandumſit, ne tantæ benedictionis ſacramentum negligenter videatur imple- tum.: Et ideò piè& laudabiliter Apoftolicis morem gef- ſeris inſtitutis, ſi hanc ordinandorum Sacerdotum for- mam per Eccleſias, quibus Dominus præeſſe te voluit, etiam ipſe ſervaveris, ut his, gui confecrandi funt, nun- quam benedictio g, nifiindieDominiex Refurređtionis tribuatur: cui à vefpera Sabbathi initium conftat adfcri- bi,& tantis divinarum diſpenſationum b myfteriis eft conſecrata, ut quicquid eſt à Domino inſignius con- ſtitutum, in hujus diei dignitate fit getum. In hac mundus fumpfit exordium:-in hac per Reſurrectionem Chrifti& mors interitum,& vita accepit initium. In hac,&c. 1 Quòd die)] Sumptum et caput hoc ex eodem loco, undè Eantecedens, mutato tamen verboriam ordine, E& nonnullus inis adjectis. In iſa enim epiſtola, pos? ultima verba praecedentis caa pitu x figuur continenter:: Nam præter auctoritatem cone fuetudinis, quam ex Apoftolica novimus venire do- &rina, etiam facra Scriptura manifeſtat, quòd cùm Apoſtoli,&c. a Polhc. lib. 2. tit. 259. Anſcl..c. 45. Burch. lib. 2. cap. 3. Iuo.ſ. cap.23.&d. b Polyc. ibid. Anſelm, lib. r. cap. æd. Iuo part:. b. cap. 1.&exordia deligantur, hac elt: ſub lege divint offica fube fiituantur,| orig. d quana) orig.€ Ivo part,.c. 70. Pannor, r f Actor. 3. g al. benedictianes eribuantur. Jorig. Ç. VL

414th; qua Mh Alexandrin Epi i enfiore cura n volumusmkod rdotalis„vel Lt Sabbathi ejusn ordia c conu randi funt, j} nferatur, Qui Dominici t: à quo nt:quod pomini dedui y Sacerdotum tur, ): dimtiones£ um ex con iier K. iium C0! t hotat” t douh rdim 0" awr poviti W. ifeltat, 9 h "a a 1] pi: jani pihi) Diftinđtio LXXVI. De Ebiſecbi ordinandi tempore, & de jejunzo. 234 C. VI ꝙ De eodem. PALES: [kem in ordineRomano, cap- degradibus Ecclefie.| Uando a,& ubi libitum fuerit;ufq; ad Subdiacona- Qi officium ordinantur Clerici: Diaconi verð, atq; Presbyteri nunquam b, nifi in publica ordinatione. C. VIL g De temporibus ordinationis. Item Gelaſius c ad Epiſcopos per Lucaniam, epift..68.13. g Rdinationes d Presbyterorum& Diaconorum, ps MY nifi certis temporibus,& diebus exerceri non debent, id eft, quarti menfis jejunio, feptimi& decimi; fed& etiam quadrageſimalis initii, ac medianæ e heb- domadæ,& Sabbathi jejunio circa veſperam noverint celebrandas: nec cujuslibet utilitatis causà, ſeu Presby- terum, feu Diaconum his præferte, qui ante ipſos fuerint ordinati. f as l tr f fe i DISTINCTIO LXXVI. 7 Vibas temporibus jejuna celebranda fint, Calix- ps tus Fapa determinai, ſeribens Benedicto Epiſcopo, epift. t C. I. g Quibus temporibus jejania cele- brentur. fs quod ter in anno apud nos celebrare didi- cifti, convenientiùs nunc per quatuor tempora fieri decernimus: ut ficutannus per quatuor volvitur tempo- ra sfic& nos quaternum ſolenns agamus jejunium, per anni quatuor tempora. C. II. 9 Deeodem. Lem ex Concilio Moguntino I. caονα,Hꝗꝝ [d ibi fufinsshtc fummatim.] Onſtituimus g, ut quatuor tempora anni ab omni- buscommuni:# jejunio obferventur: id eft,ín men- fe Martio,hebdomadå primå; in Junio, fecundå; in Se- ptembri, tettià; in Decembri, quartä. g Autor Misrologicap.24.& 2f. de hoc nſi Maguntini(oncilti canone diſputant, aperte ait, hoc ex ignoratione traditionis Ecclefia- Hlicæ fauſſe profectum. Vnde& Leo Papa att, Hujus obſervatio- nes&C quod refertur infià edd. difi. cap. 6. Et ne qui occafione horum Conciliorum Germanicorum deciperetur, Gregoriws feptimus {quod m eodem Microlùga narratur) veterem Romanæ Eocleſia con- Huetudinem reno vauit. De qua re in Concilio(laremontenſt Urbani ſecundi, canone primo ſie ſlatuitur: Primum jejunium qua- tuor temporam femper fiet primå hebdomadå Quadra- gefime: fecundum in hebdomadå Pentecoftes, abſqʒ ge- nuum flexione, cum Alleluja,& Gloria in excelſis Deo,& veſtibus ſolennibus fiet; tertium plenà hebdomadà an- te æquinoctium autumnale: quartum plenà hebdomada ante Natalem Domini, vigiliä ejufdem acceptå. Et idem repetitur in altero Concho Placentie pofleà habsto, gaod estin Bi- lliotbeca Vaticana,& citatur inſi edd. cab. ſtatuimus. C. II De eodem. Trem ex Concilio Salegunſtæ habito, cab.e. B Jejunio autem incerto quatuox temporum certitudinem ſtatuimus, ut ſi Calendæ Martiæ in quarta feria, five anteà evenexint, eàdem hebdomada jejunium celebretur.€ Siautem Calendz Martiz in quintam feriam, aut fextam, aut Sabbathum diftendan- tur, in fequentem hebdomadam jejunium differatur. SIRGA a Anfèim, lb.7. capó. b alnon, c Er Gregorius 11. eph. d Polye.l,2, tit. 28. Anfèlm, l7. egs. Ivo p. 6. cap, 74. Famorm. lb...25.€ mediana quadragefima die Sabbathi je- eoe, f A luo part. 4. cap. 27. Pannorm. ».cap.175. g Capitul. s. cap. 86. Burch, lb. 13.€. 2, Ivop. 4. capas. Pann lb.2cap.i8o. h akeno, à Barchin fine: Ivo Part,:633. Pannor, 24tl Simili quoque modo, fi Calendæ Junii in quarta ferity aut anteà evenerint, in fubfequenti hebdomada jejuni» um celebretur;& fi in quinta,aut fexta feria, autSabbatho contigerint, jejunium in tertiam hebdomadam reſerve- tur ¶ Et hoc ſeiendum eſt, quòd ſi quando jejunium- menfis Juniiin vigilia pentecoſtes ſecundum prædictam regulam evenerit, non ibi celebrandum erit, ſed in ipſa hebdomada ſolenni Pentecoftes:[quia vigilia 1 fimul, & jejunium celebrari non debent;)& tunc, propter fo- Ilennitatem Spiritüs S. Diaconi Palmaticis induantur, & Alleluja cantetur,&, Flectamus genua, non dicatur- € Eodem modo de Septembris jejunio conftitutum chy ut fi Calendæ Septembris in quarta feria evenerintaut anteà, jejunium intertia hebdomada celebretur:& fiin quinta, aut ſexta, aut Sabbatho contigerint, in quarta heb a domadajejunandum erit. 4 In Decembri verò illud ob» fervandum erit utin proximo Sabbatho ante vigiliam» Natalis Domini celebretur jejunium: quia fi vigilia it Sabbatho evenerit, fimul vigiliam& jejunium celebra- re nonconvenit. 1 Quia vigilia] Hec uſque ad verbum, debent,non fung 1n spfè Concilio smpreffö ex Burchard: eadem verd fententia repetis tur în fine capitis, C. IV. De eodem: Contra Urbanus in Concilio Placentino, cap.: Tatuimus a etiam, ut jejunia quatuor temporum hoe Dedie celebrentur: primum in initio Quadrageſt- mæ: fecundum in hebdomada Pentecoſtes: tertium ve- rò in Septembri: quartum in Decembri more folito fats C. V. ¶ De eodem. Kem LeoPapa, fermone primo de jejunio Pentecoſtes. n: poſt ſanctæ lætitiæ dies, quos in honorem Do- mini à mortuis reſurgentis, ac deinde in cœlos aſcen-· dentis exegimus, poſtqʒ acceptum Sanctispiritüs donum, ſalubriter& neceſſariò conſuetude eſt ordinata jejanias ut ſi quid fortè inter ipſa feſtivitatum gaudia negligens libertas,& licentia inordinata præſumpſit, hoc religioſæ abſtinentiæ cenſura caſtiget. CAVE G, Deceodem, Idem frmone 8. de jejuno decimi Menfis Ujus e obfervantiæ utilitas, dilectiſſimi, in Eecls- ſiaſticis præcipud eſt conſtituta jejuniis: quæ ex do- ctrina Sancti Spiritüs ita per totius anni circulum diſtri- buta ſunt, ut lex abſtinentiæ omnibus ſit adſcripta tem- potibus. Siquidem jejunium vernum in Quadrageſti- ma, æſtivum in Pentecoſte, autumnale in menſe ſepti- mo, hyemale autem in hoc, qui eſt decimus, c abra- mus, intelligentes divinis nihilvacuum effe præceptts; 8z verbo Dei ad eruditionem noftram omnia elementa ſer- vire, dum per ipfius mundi cardines, quafi per quatuor Evangelia inceſſabili tubà diſcimus, quod& pradicc- mus,& agamus 2 pars. Primumm verd menſem, quartum, ſptimum, E decia mum,non Hebraorum ratione, ſed noſtrã debemus accipere. Primus enim menfis apud illos eš Aprilis guartus Iulius fiptimus Odlober, decimus Ianuarius. In quibus,& præterea in quinte menſe, qui etd Augufius, qua fuerit en caufa jejunii, Hieronymus:n commen- tariis ad cap. b. Zacharia eahonit, dicens. C. VIIL g Quare in fuprafiripti menfibus jejunia lex imperavit. Ejunium d quarti,& jejunium quinti,& jejunium fe ptimi,& jejunium decimi(>m xong enim fubaudi+ tut menſis) domui Judæ& Hieruſalem, in dies feſtos yertetur& gaudium: veritatem tantùm Deus quærit, & pacem. In hoc loco noftrorum multi multa dixerunt, & inter ſe diſſonantia.& Haucis interjes. Q Cogimux a Pohhc. libr. 3. lft. d Pelhe. ilud.€ Polpe,ibich. d Pohhe. itidem.

igitur ad Hebræos recurrere,& ſcientiæ veritatem de fonte magis, quàm de rivulis quærere.& paulo post. q Jejunium quarti menfis, qui apud Latinos vocatur Jalius, die ſeptimà&decimà ejuſdem menſis illud arbi- trantur, quando defcendens Moyfes a demonte Sina tabúlas legisābjecit atque confregit,& juxta Hieremi- am b muri primàm rupti funt civitatis. In quinto men- fe, qui apud Latinos appellatur Auguftus, cùm propter exploratores terræ Sanctæ ſeditio orta eſſet in populo,juf {i funt montem non afcendere,fed per quadraginta annos longis àc terra Santa circumire diſpendiis, ut(exceptis duobus, Chaleb d& Joſue) omnes in ſolitudine cade- rent. In hoc menſe& à Nabuchodonoſor e,& multa oſt ſecula à Tito& Veſpaſiano templum Hieroſolymis incenſum eſt, atque deſtructum: capta urbs Bethel, ad quam multa millia confugerant Judæorum: aratum templum in ignominiam entis oppreſſæ à Tito Annio Rufo. In ſeptimo verò, qui apud nos appellatur Octo- ber, ſicut ſuprà diximus, occi fus eſt Godolias,& Judæ tribus, ac Hierufalem reliquiæ diſſipatæ. Legamus Hiere- am Menſe decimo(qui apud nos Januarius dic eò quòd januaanni fit, atq; principium)Ezech in captivitate pofitus audivit,& cunctus populus capti- vorum, quinto menſe templum eſſe ſubverſum: quod pleniſſimè in eodem propheta cognoſcimus. Hoc eft igi- tur omne, quòd dicitur, Dies planctus,& jejuniorum, quos hactenus habuiſtis in luctum, ſciatis vobis(quia cogitavi, ut benefaciam Hieruſalem,& domui Juda) in lætitiam,& gaudium,& ſolennitates eſſe vettendos; ita duntaxat, ſi veritatemdiligatis,& pacem. Juxta ana- gogem, quia tunc jejunamus, quando h fponfus aufer- tur à nobis,& non meremur ejus habere præfentiam; cum reverſus fuerit Dominus ad nos,& cogitaverit, ut benefaciat nobis, omnis triſtitia vertetur in gaudium, & fames priſtina ſermonis Dei, præfentiå doĉtrinarum Sbᷣt cœleſtis panis ſaturitate penſabitur. 3 pars. Non autem videntur jejunta quartt men g 8 offe cele- brariante diem Pentecoftes. A die enm Dominica R ſurrectianis ufque in diem Pentecoftes non indicuntur obſer vanda jejunia. C. VHL Vnde Ambroſius en ejuſclem diei ſermone 6r. gui fic incipit, ¶ De eodem. 8 Cire debet r fanđtitas veftra. Per hos quinquaginta dies nobis eſt jugis& continuata feftivitas: ita ut oc omni tempore neque ad obſervandum indicamus jejunia, neqʒad e orandum Deum genibus fuccedamus i. G infia S) Inſtar ergõ Dominicæ, tota quinq inta| dierum curricula celebrantur,& omnes iſti dies yelut Dominici deputantur. Reſurrectio enim Dominica eſt. Nam in Dominica reſurgens Salvator reverſus ad homi- nes eſt,& poſt Reſurrectionem totà Quinquageſimã cum ninibus commoratus eſt.&qualis ergò eorum ne- arium ut eſſet feſtivitas, quorum æqualis eſſet& ſanctitas ł. Sic enim diſpoſuit Dominus, ut ſicut ejus paſ- ſione in Quadrageſimæ jejuniis contriſtaremur; ita ejus Reſutrectione in Quinquageſimæ feriis lætaremur. Non| igitur jejunamus in Quinquageſima, quia in his diebus| nobiſcum Pominus com̃moratur. Q Irem in Apologra Da-| Hunc numerum Ainquageſimum videlicet Ilæti celebramus poſt Domini paſſionem, remiſſo culpæ toti- usdebito, chirographo quoque evacuato, ab omni u liberi>& ſuſcipimus advenientem in nos gratiam às Sancti: die Pentecoſtes vacante jejunio, laus di- Decreti Prima Pars. 236 IA Scire debet] In multis manuſcripts exemplanbus d capite jejunium, ufi ad cap. poſt Paſcha. in aliquot etiam ufi ad ultimum, nulla eſi diſtinctio capitum. Tanquam enim unta conteætit continentur multa audtoritates à Gratiano citats. ldeò ver. ba iſta, ſcire debet ſanctitas veſtra, cohærent cum extremis ver- lis Gratiani ad finem pracedentis capiti atg tta legendum ¢ Ambrofiusin ejufdem diei fermone 61. qui incip debet ſanctitas veftra, actleinde ſuljun gendum, Pen hos quin- quaginta,&c. Suo enim modo apta uit hune locum Gratianus. Namapud beatum Ambrofium pau lo aister habetur, Neceffariò ergd Ecclefia conftituit ,ut post diem Pentecoſtes jejsta nia celebrentur. Sed quòd in illis qumquaginta diebus jejunandum effe negatur; ox obfèervantianecefitate intellsgitur, C. IX. ꝙ De eadem. Unde idem Ambrofius an ejufdem dier ferms- ne 6a. qui fic incipit. Offe credo 1 vos fratres. Non minore letitiâ cele- bramus diem Pentecoſtes, quàm ſanctum Paſcha cn- ravimus. Tunc enim, ſicut modò fecimus, jejunavimus Sabbatho, vigilias celebravimus, orationibus pernoctan- tes a inftitimus: unde neceffe eft, fimilem obfervanti- am ſ ſimilis lætitia ſubſeq 1 ¶ Noſſe credo] Idem evenit in boc capite, quod in fupe- rore eveniffe notatumest, Coharet enim cups fuperroribus primå ſermonis periodo quaſi in ſummam redach. Obfirvantia vero fimilis dicitur quoad falum non guoak neceſßſuatem. r C. X. De eodem. Vnde Iſidorus 14b. 1. de Eccleſiaſtucis offictis, cap. 42. Oft Pafcha ufquead Pentecoften, licèt traditio Ec- cleſiarum abſtinentiæ rigorem prandĩis relaxaverit tamen fi qui Monachorum Clericorum jejunare cus piunt, non ſunt prohibendi: quia Antonius,& Paulus, & cæteri Patres antiqui, etiam his diebus in eremo legut- tur abſtinuiſſe, neque ſolviſſe abſtinentiam, niſi tantùm die Dominico. CIL Irem Hieronymus ad Lucintum,s : epift. 28: Tinam e omni tempore jejunare poffemus, quodin &ibus d Apoftolorum diebus Pentecoftes,& die Dominico. Apoftolum Paulun,& cum- co credentes fe- ciſſe legimus.& infid. Nec hoc dico, quòd Dominicis€ diebus jejunandum.putem,& contextas quinquaginta f diebus ferias auferam; fed unaquæque provincia abun- detin ſuo ſenſu:& præcepta Majorum leges Apoftoli- cas arbitretur. GC. XIL g Sabbatho magno post horam baptifmi Epifèopus valet ordinari. Xem Pelagius Papa Petro Epiſcapo Pontino, Ilectionis g tuæ ſeripta ſuſcepimus, quibus fignifi- as, Latinum Eecleſię Grumentinę Diaconum adEpi- ſcopatum Marcellionenſis Eccleſiæ, ſive Clufitang h ab omnibus fuiffe ele&tum: quod jam ante hoc tempus 1e- tuliſti,& juſſimus, ut veniret, credentes eos de perſona ejufdem ab Epifcopo fuo dimifforias accepiſſe. Quodſi modò fecerunt, facite cum velociter ad urbem Romam occurrere, ut fi Deus jufferit, in Sabbatho magno poſt horam baptifmi ordinetur. Quòd fi ante memoratum diem non occurrerit, cogetur ufque ad quarti menfisje- junia ſubſiſtere. F G De eodem. mee b Hierem, s2.© al, ad terram fantam] orig. Hierem. 39.& 41. f Hierem. 52. g Egeu i ſuccidamis.] orig.& aliquot Gratsam exemplaria vetufta,& recentes editionen K fie quan-| tigas, orig deat m C| a Exod.}2. d Numer. 14. h Ioan. 16, b fimilis obfèrvantta fimilem lati- c Poſhc. I8. lit. 23. d AG. 13.20, 027a g Äp. diflin. 03. literas. h al. Cuſilinatu. Suprd a Pernoctanter] orig. tiam ſubſẽquatur.] orig e alfefivi,£ alfixaginta.| orig. Polyc. lib. ⁊. tit. 26. Anſel. lab. be cap. 59» dißinttot.cap. frequeni. DISTIN: tis nOi EN PR,

De eade, ejufder dnf ih ve capiti y cuna fperei 14 J“ am tinentia ndem, f L ucinite ah DISTINCTIO LXXVII, Is temporibus fisundym Anatktum, Zephermum, Ge- lafium,& Pelagiúm, Eptfèopt, Presbyteri, Q Diaconi fint ordinandi, Metropolitanus autem justa Leonem à ex Preibyteris ejuſdlem Ecclefie, velex Diaconu optimus ordinetur, Ex Monachis autem, vet Laicis nullus, nifi per gradus Eccleſiæ, tebetad fummum Sacerdotium pervenire. C. I. ꝙ Nonnifiper difinos gradus guifquamad Sacerdotium afpiret, Vade Cajus Pa pa Flict Ehiſeno, epiſt.unicà tn extremo. Llud nos ſtatuentes, vobis,& omnibus ſervare man- damus, ut ad ordines Eceleſiaſticos ſie aſcendant in Ec- qui ordinari merentur: id eſt, ſi quis Epifcopus e meretur, fit primùèm Oſtiarius,deinde Lector, poſteà Exorcifta,indefacretur Acolythus,demum verò Subdia- conus, deinde Diaconus,& poftea Presbyter,& exinde, fi meretur, Epifcopus ordinetur. .II g Que intervalla temporis in finguli gra dibus ſer vanda ſint. Inde Zoaimus Epiſcopus urbis Roma, ait ad IHebtum, epift 1. cap. 3. N/ ſingulis gradibus hæc tempora ſunt obſervanda, ſi ab infantia 1 Eccleſiaflicis miniſteriis nomen dederit, ut inter Lectores& Exorciſtas quinquennio teneatur, exinde Acolythus, vel Subdiaconus I4. annis fiat,& ſic ad benedictionem Diaconatùs, ſi meretur; accedat: in quo ordine quinq; annis, ſi inculpatè ſe geſſerit, hærere debe- bit. Exinde ſuffragantibus ſtipendĩis per tot gradus da- tis propriæ fidei documentis, Presbyterii Sacerdotium poterit promereri: de quo loco(fi eum exactior ad bo- nos mores vita perduxerit) ſummum Pontificatum ſpe- rare debebit.&infta. ¶ Defenſores etiam Eccleſiæ, qui ex Laicis fiunt, ſupradictà obſervatione teneantur, fi me- ruerunt eſſe in ordine Clericatũis. 1 Si ab infantia] Trior hac hiuijus cafiris pars ſummatim refertur: Integer locus fic habet; Si ab'infantia Eccleflaſticis miniſteriis nomen dederit, inter Lectores uſque ad vige- ſimum ætatis annum continuatà obſervatione perduret. Si major jam& grandævus acceſſerit, ita tamen, ut poſt baptiſmum ſtatim ſe divina militiæ deſideret mancipa- ri, ſiye inter Lectores, ſive inter Exorciſtas quinquennio teneatut, exinde Acolythus, vel Subdiaconus quatuor an- nis,& fic ad benedictionem,&c.„4e Janein uno etiam per- vetufio- Gratiani codice,€ apud Rabanum, lib.t. cap, 3de infiitut. Clersc.legitur, quatuor annis, non, quatuordecim,- Sed ob sllamnihilmutatum;additámve est, C. III. De eodem. Bem Syricius Papa ad Hymerium Tarraconen- ſem, epiſt. I. cab. p. Hicunque c itaque ſe Eccleſiæ voverit obſequiis à ſua infantia, ante pubertatis annos baptizari,& Lectorum debet miniſterio ſociari. Qui ab acceſſu ado- leſcentiæ uſque ad vigeſimum Iætatis annum, ſi proba- biliter vixerit, una tantùm,& ea, quam virginem com- muni per Sacerdotem benedictione percepit, uxore con- tentus, Acolythus,& Subdiaconus effe debebit, pofteaģ; ad Diaconii gradum(ſi ſeipſum primitũs, continentid Præeunte, dignum probaverit) accedat. Ubi ſi ultra 2 quinque annos laudabiliter miniſtraverit, congruè Pres- byterium conſequatur. Exinde poſt decennium Epifco- palem cathedram poterit adipifci: fi txmen per hæc tem- pora integritas vitæ ac fidei ejus fuerit approbata, Qui vero jam gtate grandævus, melioris propoſiti convér- fatione provocatus, ex Laico ad facram militiam per- a EpifszAnafafio b a Baba A al4b,7 cap 4p, nus di Iit.(ler.li.e. ñ. Io.bic5i. C 9a.— 27 Diſtinctio LXXVII. cerdotes qud atale elgendi. 8—— venĩre feſſinat, deſiderĩi ſuĩ fruẽtum non aliter obtine- bit, nifi eo, quo baptizatur, tempore ftatim Lectorum, aut Exorciſtarum numero ſocietur: ſi tamen eum unam habuiſſe, vel habere,& hanc virginem accepiſſe conſtet uxorem. Qui dum initiatus fuerit,expleto biennio, per quinquennium aliud Acolythus,& Subdiaconus fiat„8 ficad Diaconatum(ſi per hæc tempora dignus judicatus fuerit) proyehatur. Exinde jam acceſſu temporum, Pres- byterio, vel Epifcopatui, fi eum Cleri ac plebis evocave- rit electio, non immeritò ſocietur. 1 Jvigeſimum] In plæriſque vetuſtis exemplaribus é Gratiam,& epiſtolæ, atque apud Iuonem legitur, trigeſimum fed inepiflola Zozimi, quarelataest in antecedente notatione, Yi- geſimum. 2 Q: Ultra J Siclegitur in omnibus manuſeriptis,& in ors- Linali ihpſo. In vulgatis erat, intra. G. IV.,@ De eodem, Tiem ex fexta Synodo, c. 15s- ea GP acomi: a non minor viginti annorum ordines tur. ¶ Siquis verðin aliquo ordine Sacerdotali præ=- ter conftituta tempora ordinatus fuerit, deponatur. C. V. G. De eodem. Item ex Concilio Carthaginenſi III. cah. 4.: Lacuit*, utantevigintiquing; annos ætatis nec Di- aconi ordinentur, nec virgines conſecrentur,& u⁊ Lectores populum non ſalutent. .. VI. G Minoribus xxv.annis Leviticanon prae fletun benedictio. Hem ex Concilio Agathenfis cap. 16.617: Piſcopus& benedictionam Diaconatüs minoribus quam xxv. annorum penitus non committat.$] Sa- nè ſi conjugati juvenes conſenſerint ordinari, etiam u= xorum voluntas ita requirenda eſt, ut ſequeſtrato man- fionis cubiculo, religione promifsã, pofteaquam parts ter converfi fuerint, ordinentur. Q Presbyterum veros vel Epifcopum, ante triginta annos, ideft, antequam aq viri perfecti ætatem perveniat,& Diaconos ante viginti- quinque, nullus Metropolitanorum ordinare præſumat⸗ ne per ætatem(quod aliquoties evenit) aliquo errore culpentur- De eodem, Item ex Concilio Toletano IV. cap. 19. Ne veteri lege ab anno vigeſimoquinto Levitæ in ta- bernaculo ſervire mandantur: cujus auctoritatem in canonibus& ſancti Patres ſecuti ſunt. Nos& divina le- gis& Oonciliorum pręcepti immemores, infantes& pue- ros Levitas facimus, antè legitimam ætatem, ante expe- rientiam vitæ: ideoq; ne ulterius fiat à nobis,& divinã lege d,& canonieis admonemur e fententiis,ut f vi- gintiquingueannis ætatis Levitæ conſecrentur,& à tri- ginta Presbyteri ordinentur, G. VIII. 99 Per qua iniervalla temporumi ordi- netur, gus de Monachis in Clerscatum eligstur, em Gelafius Papa ad Epiſcopos per Lucani- am, epift. cap.3. D 14 quis de teligioſo propoſito,& d iplinis mona- fterialibus eruditus ad Clericale munus accedat, in- ptimis ejus vita præteritis acta temporibus inquitatur⸗ fi nullo gravi facinore probatur infectus, ſi ſecundam non habuit fortaſſis uxorem, nec à marito telictam for- titus oſtenditur, ſi ꝙnitentiam 1 publicam fortaſſis non Et(onc Carthag. codicis. can. lo. Burch lůb. a. oap vt. Ivo.b. çap.3t. Pannor....30, Polyg.lıb.2, tit,7.* Anfèlm, l. 6, cap 96o Iva parts.:36s. Burchard. lib,z:eap.9. B- Ivo part..c. 29. Pans norm, lib.3. cap:28. Polye.lib.2. 11:27© Burch..2, cap. 12; Tyo part. 6. cap.32. Pannorm,lib..cap.3i. À Num, 8.€ mee diceregio, admonemus exemplis, fal. ſed. g fop. diſl. ISa cap. I. Anſel. l..c. æ7. Iuo p. q celſã. Metropoltamus ex quibas ehgatur. SAs 238

Qul ch. Momacht ellgantur. Sacerdoces quã atats eli- gendli. Apoſtolectis a quibus eligatur. 229 gellit, nec ullä corporis parte vitiatus apparet, ſi ſer- vili, aut originariæ non eſt conditioni obnoxius, ſi curiæ jam probatur nexibus abſolutus, fi aſſecutus eſt lite- ras, fine quibus vix fortaffis Oftiarii poffit impleremi- niſterium 1 f Si pœnitentiam] Hnc uſdue ad finem addita ſuntex eheſtola 1pſa, ut meliss percipiatur nexus ſequentis capitis. Nam ipefkverbum, minifterium, continenter apud Gelafium fequitur: ut ſi his omnibus, quæ ſunt prædicta, fulcitur, continuò Lector,&c. C AIX, 9 De eodem. niem eodem capite,& ſequenti. Onachus 1 verò novitius ſi morum honeſtate ful- citur, continuò Lector, vel Notarius, aut certè De- fenſor effectus, poſt tres menſes exiſtat Acolythus: maxi- mè fihuic ætas etiam ſuffragatur: ſexto menſe Subdia- coni nomen accipiat: ac ſi modeſtæ converſationis, hone- ſtæque voluntatis exiſtit, nono menſe Diaconus, com- nletodue anno ſit Presbyter: cui tamen, quod annorum Interſtitia fuerant collatura, ſancti propoſiti ſpontè ſu- ſcepta doceatur præſtitiſſe devotio. 4 Si à verò Laicus m Ecclefiaſticis eſt aggregandus officiis, tantò quif 4`~. e r— ſolicitius in ſingulis, quæ ſuperiùs comprehenſa ſunt, hujuſmodi decet examinari perſonam, quantum inter mundanam, religioſamqͥue vitam conſtat eſſe diſcrimi- nis: quia utique convenientia Eccleſiæ miniſteria repa- randa ſunt, non inconvenientibus meritis ingerenda: tantoque magis, quod ſacris aptum poſſit eſſe ſervitiis, in eorum quærendum eſt inſtitutis, quantum de tempore, quo fuerant hæc aſſequenda, decerpitur, ut moruin ha- bere doceatur hoc probitas, quod prolixior confuetu- do non contulit, ne c per occafionem fupplendæ penu- riæ Clericalis, vitia potius divinis cultibus intuliffe d, non legitimæ familiæ Domini computemur procuraſſe npendia. Quorum promotionibus,fuper anni meta ey menfes nihilominùs fùbrogamus: quoniam, fi t, diftare convenit inter perfonam divino cul ta m, öc de Laicorum conver venientem. Quæ amen eatenus indulgenda credidimus, ut Ecclefiis z ab hac occaſione ceſſantibus, canonum paternorum vetus forma ſervetur. 1Monachus] Quomodo hie locus in originali habeat, pro~ imä fuperiore notatione indicatum eft. 2€ Ut Eçelefiis] Hacmuliò plenins à Gelafio exponuntur: Ut illis, inquit, Eccleſiis, quibus infeſtatione bellorum, vel nulla penitùs, vel exigua remanſerunt miniſteria, re- noventur: quatenus his, Deo propitio, reſtitutis, in Ec- tleſiaſticis gradibus ſubrogandis canonum paternorum vetus forma ſervetur, nec contra eos ullà ratione præva- , quod pro accidentis defectùs remedio prov non adversũs ſcita Majorum novã lege prop teris Ecc s ab hac occafioneceffantibus, quas nondi-| mili clade vaftatas pritinam faciendis ordinationibus f j | t lea gonvenit tenere fententiam. DISTINCTIO LXXVIII. Uå verd atate Sacerdotes ordinars debeant, Bonifa- cius 1 Papadiffinivit, dicens. 1€ Bonifacius) Caters colectores citant ex de~ i cretis Fabsani, Extat apud Martinum Bracharenſem Epiſccpum, | tn capitul: Grac.Synod..20.e% Neocafàr.11 C. I. 9 Ante annos trigtuta Presbyter non ordinetur Ale quis criginta ætatis ſuæ annos non impleverit, a? nulie modo Presbyter dignus. ordinetur, etiamfi valdè fit f dei 2 3 f al. deputanda. c al. nec. d al. intu- a Lbid. cap. æ. b iiti DA Li e da aa Boit i udicemur.€ Polye, üha dihan Burch, iez, Fa dOa RVO P66.30, Pannor diba capp, Decreti Prima Pars. 240 C. II. 9 De eodem. EALEA. [Zem in novellis in Authentica de fanflif, Epin Siopis§ Clericos apud Tulsan Antec. conflth.123. t. 790 à Presbyter conſecretur, qui minor triginta annis ſit: nemo Diaconus vel Subdiaconus fiat, qui ninor vigintiquinque annis ſit: nemo Lectoribus connu- meretur, qui minor xviij. annis fuerit: nemo inter Diaco- niſſas conſecretur ſacroſanctæ Eccleſiæ, quæ minor ſit xl. annis, vel ad ſecundum matrimonium pervenerit. C. IL. g Nonest ordınandusSacerdos nifi longo fit probatus examine, Item Leo Papa ad Epifèopos Africanos, epift. 85. cap. I. Uid b eft manus citò. imponere, nifi ante ætatem maturitatis, ante tempus-examinis, ante meritum obedientiæ 6, ante experientiam diſciplinæ, Sacerdata- lem honorem tribuere non probatis? Et quid ef commu- nicare peccatis:alienis, niſi taleni effici ordinantem, qua- Iis ille eſt, qui non meruit ordinari. C. IV. G Ante trigima annorum atatem Presbya ter non ordinetur, Item ex Concilio Neocæfarienfi, cap. 1t. Resbyter d ante xxx. annorum tatem non ordi- - netur, quamvis fit probabilis vitæ: fed obfervet ufque ad præfinitum tempus. Dominus enim nofter Jeſus Chriftus trigefimo anno baptizatus eft,& tuns Pprædicavit. Hoce regulare eft unde&r Chriftus r Ioannes Baptiſta,& Eyes chiel,& nonnulli Prophetarum non leguntur ante hoc tempus pros phetaffe, vel pradicaffe. Verúm, quia Hieremias f dr Danel g m atatem ſpiritum prophetiaæ ac cepiſſe leguntur, Datid mon in adoleſcentia uncti an vemuntur, loannes etiam Euan· ifta h, cum adhuc effèt adole ftens,à Domino in Apoftolum et- aus, ir cum aliis ad pradicandum mi fusinvenitur; Paulus i qute in adolefcentia a Domino elefus, gr ad pradicane eritur: Eccleſia fimiliter, nece fitate exigente, Me triginta annos ordinare confu V. G Necefstate exigente xxv. annorum Presby- teri ordinentur. Unde Zacharias Papa, Bontſacio Epiſcopo, epe- Holä.cujus initium Benedi- ctus Deus.] QI triginta annorum non reper poſcit, à vigintiquinq; ann dotes ordinentur ante ji vit. ntur,& neceſſitas ex- x ſupcà Lævitæ& Socet- DISTISEGTIO LXIL I Pojk us autem non nifi a Cardmalibus,€r religioj Clericis efl inthronizandus. C. 1. Q Deco, qui fine concordi Cardmae lium electione inthront ⁊atur. Unde Nicolaus Papa II. àit in eptffola, quã it in epiftola, gus Synodum A fè Roma babitans re- ne concordi& car ione Cardinalium ejuſdemEccleſiæ, acd quentium religioſorum Clericorum inthronizatur, non Papa vel Apoftoliċus, fed apoftaticus habeatur. 1 Q Siquis) Verba Nicolas in epiftola, qua in voluminibus Concilsorum imprefis poft decreta Nicolai I, habentu e fants Primò namque inſpectore Deo eſt ſtatutum, ut ele- tio Romani Pontificis in poteftate Cardinalium Epi- $< 1.€. Miratur, Vet. gua eſt cito.A abori. d Pes He. lib. 2. tit. 27. A e S. Greger. in Ezechielem Homil.. i Afr.. k Pohe lb.l. ljt..Anſclmdiu.tic.i. Jcid.æſi ſui pecunia. ſcopomum

rum aanb sty ? IR ALC untur loanne 341 Diſtinctio LXXIx. ISoporum ſit: ita ut ſi quis Apoſtolicæ ſedis ſine præmiſſa concordi& canonica electione eorum, ac deinde ſequen- tium ordinum religioſorum Clericorum,& Laicorum conſenſu inthronizatur,&c. Idem ferè habetur ad finem illius Synodi,© refertur frà, c. Ñi quis pecunia. C. II. g Papå fùperfiite, eo inconfulto, deelea dione futur: Pontificis nemo andeat loqus. Lem Symmachus Papa, in Synodo Romana pri- ma, cap. 3.'S. Ta quis a, Papà 1 fuperftite, pro Romano Pontifi- catu cuĩiquam quolibet modo favorem præſtare convincitur, loci ſui honore, vel communione privetur. Si quis Presbyter 2, aut Diaconus, aut Clericus, Papå in- columi,& eo inconſulto, aut ſubſcriptionem pro Roma- no Pontificatu commodare, aut pyctacia promittere, aut facramentum præbere tentaverit, aut aliquod certè fuf- fragium polliceri, vel de hac caufa privatis conventi- culis factis deliberare atque decernere, loci fui dignita- c atque é communione privetur.& infà c. Propter occultas fraudes,& conjurationum fecretas infidias, quas hujus ſententia diſtrictionis conſequitur d, ſi quis ad Ecclefiafticam pertulerit notitiam confilia corum, qui contra hânc Synodum de Pontificali egerint ambi- tu,& rationabili probatione convicerit, particeps actionis hujufmodi non folùm purgatus ab omni culpa fit, fed etiam remuneratione, que non indigna fit, fublevetur. Univerſa Synodus,&c. I Ç Siquis; Papå] Intium hoc ufa ad verficulum, Si quis Presbyter es caput fècundum fug geftronis Falgentii Archidiacont Romana Ecclefia: quod unà cum tribus aliis capitulis in tomis Con- ciliorum, praecedit primam, vel fecundam Synodum fub Symmacho, cum hac infirptione: Capitula primg Synodi Romane fub Symmacho Papa. In codice verò canonum pranotantur his ver- bu: Tituli decretorum Papæ Symmachi numero quatuor. 2 Siquis Presbyter] Hec funt proprza verba cap. 3.- apfius Synodi,qguod es? fecundum in codrce canonum, C. III. Ẹ In Apofolaths culmen nullus nifi ex Cardinalibus promoveatur. Trem ex Concilio Stephani Papæ 1II. Deuadedit addit, habrto in baſilica Conſtanti- niana, acl..] Portebat e, ut hæc ſacroſancta domina noſtra Ro- mana Ecclefia(juxta quod à B. Petro,& ejus fuc- ceſſoribus inſtitutum eſt) ritè ordinaretur,& in Apo- ſtolatũs culmen unus de Cardinalibus, Presbyteris, aut Diaconis conſecraretur. C. IV. De eoclem. Irem ex eodem. Ullus f unquam Laicorum, neque ex alio ordine f præfumat, nifi per diftinétos gradus afcendens Dia- conus, aut Presbyter Cardinalis factus fuerit, ad facri Ponti ficatũs honorem promoveri. g In Pontificalibus manufiriptis, uno. Vaticano, È altero Cardinalis Sirleti in vita Stephani Papa III. referendo Syno- dum ipfius tempore habitam, hac leguntur ad caput hoc perti nentia: Tunc allatis ſacratiſſimis canonibus, eisque li- quidò perfcrutatis, prolata eft fententia ab codem Sa- cerdotali Concilio, fub anathemate interdicens, nev ullus unquam præfumat Laicorum, neque ex alio or- dine, nifi per diftinĉtos gradus afcendens, Diaconus, aut Presbyter Cardinalis fa&tus fuerit, ad facri Pontifi? catůs honorem promoveri:& alia plura, quæ canonicà indigebant correctione, in eodem Concilio ftatuerunt emendanda. a Burch. l..c. 223. lvop.$..336. Polyoli titg. Anſel..6. capi. b alve c Cs. Tohhe.ubid. d al perſequitur. dedit.r Anfèl....25. Polyc...tit.&. bid. Anſol.b. ciæ. C. Ant..o. e. ꝛꝙ. e Dem- f Deusdedit ibid. Pohhc. Apoftolicus, five Papa, quomo- do eligi debeat. 242 C. V. g Anathematizetur Epifcopus, Monachus, vel Larcus Romanam Ecclefiam invadeni,& in Sradum filiorum ejus prorum= pens. Item ex codem. Ng a quis ex Epifcopis, vel Presbyteris, vel Mona- chis, vel Laicis contra canonum,& ſanctorum Pa- trum ſtatuta prorumpens, in gradum filiorum ſanctæ Ro- manæ Eccleſiæ, id eſt, Presbyterotum Cardinalium,& Diaconorum ire præſumpſerit,& hanc Apoſtolicam ſe- dem inyadere quilibet ex ſupradictis tentaverit,& ad fummum Pontificalem honorem afcendere voluerit, ipfi,& fibi faventibus fiat perpetuum anathema. é ine fia. ¶ Si quis reſiſtere præſumpſerit Sacerdotibus, atque Primatibus Eccleſiæ, vel cuncto Clero ad eligendum{ibi Romanum Pontificem, fecundùàm canonicam ſ traditio- nem, anathema fit. G Deusdedit Presbyter Cardinalis tituls Apoftolorum in Eudga Xia, part..cap.13t, refert multa ex Synodo babita à Stephano ler⸗ tio, in guzbus caput hocsntegrum continetur. C. VI. Anathema ſit, qui Canonica elga Goni Romani Pontifisis contradi- cere prafumpfèrtt. Tremex Concilio Leonis Pape I V. wS c quis ex Sacerdotibus, feu Primatibus nobili- bus, feu cuncto Clero ſanctæ Romanæ Eccleſiæ, electioni Romani Pontificis contradicere præſumpſerit, ficut in Concilio Bonifacii,& Stephani Papæ legitur ſta- tutum, anathema ſit. C. VIIL 9 Nuallaus Ebiſcopi fiat æleclio, niſi poss diem tertium depoſitionis alte- T15, Item ex Concilio Bonifacii Papæ 111I. 2 Ullus d PontificeRomano vivente, aut Epifco- ps po civitatis fug præfumat loqui, aut partes fibi facere, nifi tertio die depofitionis ejus, adunato Clero, & filiis Eccleſiæ,& tunc electio fiat. 3 pars. Sed quaritur, ſi duo concertantꝛum temeritate electi ſue- rint, quis sorum alteri praſerendus ſit? De his ita ſcribit Honorius Auguſtus ad Bonsfacium Papam e, C. VIII. g Sz temeritate concertantium duo fuerint ordinati. 81 J duo fortè contra fas temeritate concertantium g fuerint ordinati, nullum ex his futurum penitùs Sacer- dotemʒſed illum ſolum in ſede Apoſtolica permanſurum, quem ex numero Clericorum, novã ordinatione divinum judicium,& univerſitatis conſenſus elegerit. 4 pars. Hoc autem capitulum h non de eo sntelligendum eff, guiuno per apoflafiam ordinato, a Cardinalibus ér religiofis Clerici Aboſtolica ſedi inthroniqatur, etiamfi ille apoſtaticus tta cathe- dram“B. Petri vrolenter tenuerit, ut canonica electio imira urbem fieri non valeat. C. IX. g Deo eo, qui per pecuniam, vel popu= lars tumultu, non canonicà electio- ne ordinatur. Unde Nicolaus Papa 1I. sn Concilio Romano i fiatuit, dicens. V. 8¹ Kquis pecunià, vel gratià humanà, vel popula- ri ſeu militari tumultu; ſine concordi& canoni- ca electione, ac benedictione Cardinalium Epiſcoporum, ac deinde ſequentium ordinum religioſorum Clerico- rum, fuerit Apoftolicæ fedi inthronizatus, non A pofto_ àa Deuasdedlit ibꝛd. Anſelim. l...26.€ 27. In Pontifical: Rome manufir, b al. hane canonicam. e Deusdedit ibid. Anfèlm. .6. c. 26. d In Pontific. Rom. manuſcr. Anſel. b. c. 211. Deuadedis pi.€ In tomis Conciliorum inter epiflolas Bof. E infidifi.97.6. Vitor Honoris. g certantes] orige h Anfèlm. ltb.ó. cäp.17. i infine. E fabr. ferè idem, diſtiedd. cap. ſñ quis Apoſtolicæ.Anſa .6..to. Polyc..l. tit. 4. TVo pipiti.

Hierarchia Ecclzſiaftica ratio ex pro vinctarum, ur- bium& locorum differenttis ſumpta. 243 licus, ſed apoſtaticus habcatur, lIiceatque Cardinalibus Epiſcopis, cumr gioſis,& Deum timentibus Clericis& Laicis, invaſorem, etiam cum anathemate,& humano au- xilio& ftudio, à fede Apoftolica repellere,& quem di- gnumjudicz verint, præponere Quòd f hoc intra ur. bem perficere nequiverint, noftra iđoritate Apofolicâà i in locos qui ei span eligant quem di gni ige j iorem Apoftol icæ fedi p erſpoxerint, con- ceſsaà ci audtoritate regend i& difponendi res,& a- mtili- tatem ſanctæ Romana Eccleſiæ, ſecundùm quod ei me lius videbitur, juxta qualitatem temporis, quaſi jam o- mnind inthronizatus ſit. g pars. Elefio verò Romani Pontifici etiam cum deliberatione pradecefforis fieri debes. .X. g St Papa de el: Aone fai fuccefforis ernere non hotuerit. a art ın Synode Romana ante dec Unde Symmachus Pap grima, cap. K. fitus z(quod abfit) inopinatus evene- t, ut de fui electione fucce foris( ut fuprà pl lacuit j non poffit antèdecernere, fiquidem in unum sotius in- clinaverit c E eſiaſtici ordinis electio, conſecretur ele ctus Epiſcopus. Si auter m⸗ ut fieri folet, ftudia co eſſe diverfa eorum,de quibus certamen em erie: fententia plurimorum:fic tamen,ut Sacerdotio c captus promiſ onh non recto judicio de electione decre- yerit. Synodus dixit; Placet,&c 6 pars. Sic ut fi zrnfiratsm est tum a Cardinalibus r ve Clericis fiers debet: 0 lelo fummorum Sacerdo- electio ver-eo- rum, judico divino refervata est. C. XI. E Summorum Pontiſicum electionem fibt Dominus reſer va uit. Unde Anacletus Papa ait ad Epiſcopos Italia, ehiſt. 2. c. 2. Lectionem d verò ſummorum i Sacerdotum ſibi Do minus ref ervavit,lic ètéletionem eorum bonis Sacer- alibi 1s populis cor ceſſiſſet batur, Pontificum, vel Sacerdo- nmorum jð Decreti Prima Pars. 244 B. Petrus præcepit, qui reliquorum Epiſcoporum cau- ſas a,& majora, quoties necefle foret, negotia in fides agitarent.& paul post.€ In illis autem civitatibus, in quibus dudum apud prædictos erant Archiflamines, quo tamen minores tenebant, quàm memoratos Primates, Archiepiſcopos inſtitui præcepit.& infia. ¶ In fingu- lis verò reliquis civitatibus fingulos,& non binos, vel ternos, aut plures, Epifcopos conftitui præcepit, qui non Primatem-aat Archi epiſcopor um ant Metropolitano- rumnomine, quia matres ciyitatum non tenent; ted E- pifcoporum tantùm vocabulo potirentur: quoniam nec inter iph OS Ar poſtolos par inſtitutio fuit, ſed unus o- mnibus præf c. IIL q Deeodem, Item Anacletus b, epift..tap. 2 E’ ifcopi c non in caftellis, aut modicis civitatibus debent conftitui, fed Presbyteri per caftella,& mo- dicas civitates, atque villas debent ab Epifcopisordina- ri,& poni: fingulitamen per fingulos titulos fuos,- Et E- piſcopus non ab uno, ſed à pluribus debet Epiſcopis or- dinari,& ut dictum eſt, non ad modicam civitatem, ne vileſcat nomen Epifcopi, fedad honorabilem urbemti- tulandus S denominan dus eſt. Presbyter verò ad qua- lemcunque 4 locum, vel Ecclefiam in eo conftitutam, eſt præficiendus. C IV- g De eodera. Irem Lev Papa ad Eprfiopos Afisca, epift, 85. 6. 2, Llud e fanè, quod ad Sacerdotaleèm pertinet dignita- tem, inter omniavolumus can ſtatuta ſeryali, ut non in quibuslibet locis, neque quibuslibet caſtellis & ubi antè non fuerunt, E piſcopi conſecrentur: ùmu- bi minores ſunt plebes, minoresq̃ue conventus, Presby- terorum cura ſufficiat: Epiſcopalia autem gubernacula non nifi majoribus populis,& frequentioribus civita- tibus oporteat præſidere: ne, quod ſanctorum Pattum divinitùs inſpirata decreta vetuerunt, viculis& poſſeſſio. nibus, vel obſcuris& ſolitariis municipiis, tribuatur da· cerdotale faſtigium. ¶ De eodem. Rem ex Concilio Laodicenfi, cap$7. On debere in vicis& villis f Epifcopos ordinari, fed uea I Kip oen meant,conftituishosat il agere cenfemús fing conſcientia a Epitopi di civiatis. Similiter etiam Presbytes tum. Sublata funt dua priores voces, quia negue in originali, negue apud Ivonem, negue in vetufiis Gratiant exemplaribus le- guntur. DISTINCTIO LAIXĘ Oca vero in quibus Primates, Patriarcha s Archiepi- ps ſcopr, Epiſcopi, Presbyrert funt ordinandi, hac fant fe-| cundum Lucium Papam, E Clementem, atane Ana-| 7 cletum. C. I. g In quibus locis Primates, vel Patriarcha| debeant ordinari, Ait emm Lucius Papa, “i; a l Pöbes e& loca, quibus Primates præſidere debent, nonà modernis, ſed etiam multis ante adventum iſti ſunt ſtatutæ temporibus: quaru m Primates etiam S, pro maj joribus etiam negotiis appellabant. Ò urbibus poſt C adventum, Apoſtoli um, Patriare el Primates pofùerunt, iſcoporum negotia Mhin omnibus Apofto- 3 uctoritate& majores cauſæ, poſt Apoſt m ſe dem ſunt referendæ. C. II. De eodem. kem Clemens Papa ad Iacobum, epiſt. r. Nf verò civitatibus, in quibusolim apud Ethni cos primi g Ffamines corum, atque primi legis Docto- tes erant, Epiſcoporam Primates poni 5 v al Patri iarchas a alin) b Deusdeditibed. To thid. Anfl6..r. Pann bl.6? C al. convenerit, d Tuo...138. e Extat apud Soin] epift.i,e.5. Anfel....118.£ Leo II, epifl.Polyed.2. Pit:22, Barshht esj Aneh S g al. Arohiſlammnes. ri nihil ſine præcepto& conſilio Epiſcopi agant. 1§| Sed vifitatores,]} In coa Ee Gai irapreffo legitur, x mEEAOD Su TES, in tribus antem manufiriptis, aA% meeaod ita TS, 2$ pars. G Sedes autem Epifoporum non longo Inter vallo de- bent disjungi, ut ad confêcratione m fui comprovincialis fine diffi cultate poſßint occurrere. C. VI. g Epifiopales fèdes non longo intervallo à fè debent disjungt Vnde Gregorius Auguſtino Ang larum Epiſcopo, reſſonſõ octa va. Fos rnitatem g tuam ita volumus in Angli ia Epiſco- pos ordina re, ut ipſi ſi bi Epiſ ſcopi lon go intervallo mi- nga itar: quatenus nulla fit ecefitas- ut inor- one alicujus Epifcopi convenire non poflint. Nam Epifcoporum ordinatio{ine aggregatis tribus vel qua- tuor Epifcopis fieri non debet. smeet DISTINCTIO LILXIIL I«£c de ordmandis dr ordinatoribus, atque de fm ps gulorum ęgraduum diſtinctionibus© officis diæiſſe nos ſulſfictat. Verum quia aliquantulum a udzseia,] orig. b Idem est Cati epifi. proximè citata. Baa lrcg lvo ps..58. C 98. d qguemcungue} orig.© Polyc.l.rit.23.Bure..2,6.32. 100...107 Q I416Xh privil. CI F al. caſtellu. g Pann. ld.cdos. diſfaſui

amd° Eo, 245 LXXXI. difufins in hi immorati fumus, quadam pracedentibus cohe- rentia fub epilogo ad memoriam fubjiczramus. Debet ordinan- dus-Epifiopum(ut Apoflolus a ſcrebit/ efe fine crimine; idest, fine peccato mortals: quod non folum de Epiftopo, fèd etiam de quolibet eleo ad aliquam præpoſituram Eccleſia oportet intellige. C. I. g Sine crimine& graui peccato deber efè, gui ordinatur Ehiſcopus. Unde Auguftinusfribs trattatu giyad cap: 8. Feansis Poftolus b Pamus,quando elegitordinandos vel Pref- byteros, vel Diaconos,& quicunque ordinandus eſt ad præ poſituram Eccleſiæ, non ait: Si quis ſine peccato eſt,(hoc enim ſi diceret, omnis homo reprobaretur, nul- Ius ordinarètur:) ſed ait c:[S quts fine crimine est:] ficut et homicidium, adulterium, aliqua immunditia forni- cationis, furtum, fraus, ſacrilegium;& cætera hujuſino- di: Irem d. Crimen autem eſt peccatum grave, accuſa- tione& damnatione digniſſimum. 2 pars. Quolhber itaque horum. implcatus ordinari non de- bet; vel fi jam ordinatus ante tempus, vel post tempus fue ordm tionis aliquad eorum admiſiſſe convinciter, fufèepti gradiss offi sto privabitsr C. II. g Monitori perfonam non recte Jufit- bit, guir verbis, non operibus docet. Unde Symmachus Fapa ait. Emo rectè monitoris perſonam ſuſc ipit, niſi qui a- ctibus ſuis extata condemnat,& amorem innocen- tiæ converſatione demonſtrat. C. III. 9(areat erdine, quem preftae, qui inde- gnum fablimars non metuit. Lem Cœ leſtinus ad Epiſcopos Gallia, epiſt. 2. 08.] Antis Daniel gravatus teſtimoniis, tantà facinorum accuſatione pulſatus, ſacrarum, ut dicitur, virgi- num pollutus inceſtu, Epiſcopus aſſeritur ordinatus. Et, utin noftri libellis fcrinii continetur, quorum ad. vos quoque exemplaria direximus, in Pontificii dignitatem, hoctempore, quo ad cauſam dicendam, miſſis Iiteris, vocabatur, obrepſit. Sacro nomini abſit injuria. Faciliùs eft, ut hanc dignitatem tali dando, ipfe amiferit ordinator, quåm eam obtineat ordinatus. Cuiconvi&o ſociabitur, qui fibi eum credidit;{ endo Pontificium, fociandum. Qualis enim ipfe fit, quifquis tales ordina- verit, oſtendit. C. IV. 9 Non recipit ordlo Ecc flicws er fine examinatione, vel poflea con~ felus ordinatur, Iremex Concilio Nicæno, cap. 9. 'e qui fine examinatione promoti Presbyteri ſunt, & poſtea examinati, confeſſi a fua,& cùm confef fuiffen contra regulam vet homines eis manus impoſuerunt; hos Eccleſiaſticus ordo non re- cipit. In omnibus enim quod irreprehenfibile eſt, ſan- éta f defendit Ecclefia. CV. g Lapji per ignorantiam, aut con- temptu ordimantium ordinatt, de- perantur. Tremejusdem Concilii, cap 70. Erena his, qui lapli funt, per ignorantiam ſun ordinati, vel contemptu 1 eorum, qui eos ordir 3, qui l ave- tunt, hoc non præjudicat regulg Ecclefiaticz. Cùm enim compertum fuerit, deponuntur. ~ T S9 X 1 Q Contemptu] Grace es in Concio vulgato, 410 we- eidörtoy rar alaye Aapua: ides vel etiam iis ante) ſcientibus, qui ordinaverunt. a Ad Iit., b Deda ad Iit. 1. c ad Tarer Tim.. d Ax- Luſt. ibtd. fapr. difl.25.c. unum orarium. Es defenfione Hnodorum Romanarum. €13. Ivop.6..33, Anſſl...ß, ſapr. diſt. aꝶ. c. ull. éa J fic in cpiſt. I. cal. i. lelello Ennodii pro € Rab.lib, pæn.c,1. Buyc..z. f al, catholi- 'Dectiminibus Epifcopalibus&-Cle- ricalibus;& de eorum pænis. C. VI. 246 G Alenas fiat a mimflerto, gut illud, vs- vendo illicite, polluit. Irem Innocentius ad Maximum,§ Seve- rum, epift. s. Aximianus-a. filius é nofter agens in rebus hu- juſmodi, qualem querelam detulerit, libelli ejas feries annexa declarat,-Qui zelo fidei& diſciplinæ du- &us, non patiturEcclefiam pollui ab indignis Presbyte- ris, quos in Presbyterio filios aſſerit procreåffe. Quod non licere exponerem, niſi noſſem veſtram prudentiam legis totius habere notitiam. Et ideò, fratres chariſſi- mi, libelli, qui ſubjectus eſt, tenore perſpecto, eos, qui talia perpettàſſe dicuntut, jubebitis in medio colloca- ri,diſcuſſisque objectionibus, quæ ipſis Presbyteris impia- guntur, fi convicti fuerint,à Sacerdotali removeantur of- ticio(quia qui ſancti non ſunt, ſancta tractare non poſ- ſunt,) atquè alieni eſficiantur à miniſterio, quod viven- do illicitè polluerunt. C. VII. 9J(uililet al ordins depoſito, Epi- ſeepiprouidentià, locus penitentia deputetur. Trem Eugenius Papa. Acerdos c, aut quivis alius in ordine Eccleſiaſtico Provectus, ſi in eo ſcelere invenitur, quo abjiciendus comprobatur, depofitus, providentiâ Epifcopi, benè pro- vifo locócon&ituatur, ubi peccata lugeat,& ulteriùs non committat. C. VIII ꝙ Ketrudantur in monaſterium Preſo bytere, qui pnttentiam agere con- temmitent. Irem ex Concilio Moguntino. Ictum d eſt nobis, Presbyteros propter ſuam ne- gligentiam canonicè degradatos,& ſeculariter du amiſſo vivere,& pœnitentiæ agendæ bonum neglige- re. Unde ſtatuimus, utʒ gradu amiflo, agendæ pœnitentiæ gratià, in monaſterium 1, aut in Canoniam regularem mittantur,€ Si verò hoc fieri caufa quælibet prohi- buerit, ubicunque ſint, pœnitentiam agere non deſiſtant. Si autem amiſſo gradu feculariter vivere voluerint,& pœnitentiam agere neglexerint, ab Eccleſiæa communio- ne ſeparentur. I$ In monafterium,] In Conctiio Cabilonenf„ubi hicca- non habetur(lcet Burchardus etiam, ér Ivo ex Meguntins cꝛtent) Capud cateros collectores legitur, in monaſterio, aut canonico, aut regulari: in uno autem per vstuſto Gratiant cadice, in mo- naſterio juxta canonicam regulam. C. IX. g Matat: Toc: aliquando valet oonverjis ad pænitentiam, Iiem Iſidorus, ſententiarum de ſummo bone, lib. 2, cap, 10. Alet interdum converfis pro anime falute mutatio loci. Flerunque enim dum mutatur locus, mutatur & mentis affectus. Congruum eſt enim, inde etiam cor- poraliter avelli, ubi quiſque illecebris deſervivit. Nam locus, ubi quifque pravè vixit, hoc in afpectu mentis ap- ponit, guod fæpè ibi vel cogitavit, vel geffit. C. X.@ Clericus adulteraffe convictus vel confeffus, in monafleriodetruda- tur. Trem ex tertia Synodo Aurelianenfi, cap. 7. I S! equis Clericus adulteräſſe aut confeſſus, aut convictus fuerit, depoſitus ab officio, communio- ne conceſsà, in monaſterio toto vitæ ſuæ tempore detru- datur. a al. Maximilianus, b.lib..tit.39. Anfeim.lib.8. capis, Ivopartó. cap, 96,© Anfèlm.lib.s. inprinc. d Ín Concil. Cabelonenfi, caß. 30. Burchn. lib. ⁊. cap. 9l. Ivo part, 6. cap. 136, Iuvo part. ò. cap.. Pannorm. l8. c. 4. 1 2

De criminibus Epiſcopalibus& Clerica- 247 libus,& de eorum pænis. Decreti Prima Pars. 248 C. XLA De eodem. Irem Pelagius Papa conſtantino deſenſort. Homanusa Eccleſiæ Thæanenſis Clericus, pro erimine adulterii, quod admiſiſſe perhibetur,à Clericatůs or- dine depofitus, in monafterio, hic in urbe Romana, ad agendam pœnitentiam ex noſtra juſſione detruſus eſt. C. XIL In crimine captus Presbyter, vel Diaco- nus deponatur, non tamen communione privetur. lem ex canone Apoftolorum 2f. Resbyter b, aut Diãconus, qui in fornicatione, aut perjurio, aut furto,aut homicidio 1 captus eft, depo- natur; non tamen communione privetur 2. Dicit enim Scriptura:¶ Nan c vindicalit Dominus bis in idinſum. 1 Q Aut homicidio J Hac diého non estin canone 25. Apo- Holorum: ſed in Concilio Triburienfi, cam Patres ill: ꝛta dixiſſentʒ legimus in canonibus Apoftolorum, quòd Epiſcopus, Presbyter,& Diaconus, qui in fornicatione, aut perjurio, aut furto captus eft, deponatur: hinc argumentantur, idem multò magis ſtatuendum eſſe de homtcida: quæ ortaffè caufa fuit, guamobrem à Gratiano& altis coleétoribus ea dictio hurc ca- noni adjedla ſit. Incanone auterh 32. Bafilis idem ftatustur de Cle- ricis peccantibus peccatum ad mortem, quod etiam de fornicatori- bus expofitum erat in canone 3. 2 FJPrivetur. IIn codicibus impreſis ſequebatur, ſi paruerit ſententiæ, qua verba ſunt eæpundta, quia neque im originalt, neq; zn vetuſtis Gratiani exemplaribus leguntur. C. XIII. ¶De eodem. Item, II. 8 I d quisEpifcopus, aut Presbyter, aut Diaconus W? poft Diaconii gradum acceptum fuerit fornicatus, aut mæchatus, deponatur,& ab Ecclefia proje&tus, inter Laicos 1 agat pœnitentiam. Proprius auctor hujus capitis non eſ invent us: ſed ſimile ha- betur in Concilio Næocæ ſartenſi, c. 1.& in capitulis Martini Bracha- renfis,cap. 1€) Inter Laicos} He dua difiones non leguntur in cap, 1, Concilii Neocafarienfis citato fupr.dift.28.c. Presbyter( ut ibi nota- anm est) neque in capitulo Martini Bracharenfis. C. XIV. ꝙ De eodem. Item ex Concilio Arelatenſi I. c. 11.& 14. I e Diaconus, aut Presbyter crimen capitale commi- ferit, fimul& ab officio,& à communione pellatur. Si verò pro reatu fuo fe ab altaris communione fub pœ nitentis profefione fubmoverit, his f quoque, fi alii de- fuerint,& caufa certa neceſſitatis exoritur, poſcentem ba ptiſma liceat baptizar. C. XV. Non ingrediantur Eccleſiam Presbyters, Dia- coni, Subdiaconi, qui n fornicationis crimi- ` na jacent. lem Gregorius VII. omnibus per regnum Italicum, dr Ten- tonicorum, delitam S. Petrs obedientiam exhibentibus. y. S! 2 qui funt Presbyteri, Diaconi, vel Subdiaconi, qui in crimine fornicationis jaceant, interdicimus cis ex parte Dei omnipotentis,& S. Petri auĝoritate Eccleſiæ introitum, uſque dum pœniteant,& emen- dent. Si qui verò in ſuo peccato perſeverare malue- rint, nullus veftrům officium eorum audire præſumat: quia benedictio eorum vertitur in maledictionem,& oratio in peccatum, teftante Domino per Prophetam b; [ Maledicam, inquit, benedictionibus veftris.] Qui z ya a Pam.lactgge b In Conc. Tribur..11.Rab.l pænit. 6i sAnfil.11.c,29.Burc....189, duo part..sap.234. Polhc. lib.&. tit 3. c x ondio ÀS im T aùr, d ſapr. diſt. 2t. c. Pref tyter. Anſelm. lib. 1. caß. 31. e Ivo part. 6. cap. 368. é part.cap.18. capis. f al. ſic. g Anſelm l..c. 2pr. Pamn. 46.0⁰. h Malach. ĩ Ivo part.8. cap. 306. rò huic ſaluberrimo præcepto obedire noluerit, idolola- triæ peccatum incurrit, Samuele a teftante,& B. Grego- rio b adftruente:[ Peccatum ariolandi eft non obedire, dr quafi fielus idololatria non acquiefèere.} Peccatum igitur paganitatis incurrit, quiſquis, dum Chriſtianum ſe aſſe- rit, fedi Apoftolicæ obedire contemnit. 9G In regeſto epiflolarum Gregorii VIT, non est inventa hee epiftola, in qua fint omnia prorfus verba hujus capitis. Sunt tae men in eo multa, qua hujus decreti facsunt mentionem: Lib. 7. e- Piſt. 30. Epiſcopo Satkburgenſi,& lib. 2, epif.61. Leodicenff Epiſoo- po,© fequenti epiftola Srcardo Aquilegienfi, De quo decreto, ut ıpfum exegut omnino curarent, eodem lib. 2. epift. 6g. Burchardo Halberſtatenſi Epiſcopo,& epiſt. ſequenti, Annom: Colmmienſi Ara chieprſcopo dil.gentiſtimẽè ſcribit,& lib. 3. epift. 3 Stgi fredo Archid- prſeopo Maguntino idem mandat,& lib.&. epiſt.o. Comitiſſæ Flan- drienſi,& ſequenti, Comiti de eadem re ſeribit. Inter decteta eti- am Innoceutis II. fit iftius decreti mentio; Verum propria verba hujus capitis ufque ad verfic. Qui verò huic ſalubertimo, Ma- rianus Scotus refertin fine fuorum Chronicorum. Sequentia ai- tem verba valdė fant ipfi Gregorto VII. familiaria. C. XVI@ Officio d benefic:o privetur Epi- ſeopus, Presbyter, vel Diaconus feminam acciptens, vel acceptam re- tinens, Item Alexander II. Epiſeopis,& Regi Dalma- tarum. IV. ŒI c quis amodò Epifcopus, Presbyter, aut Diaco- nus fœminam acceperit, vel acceptam retinueſit proprio gradu decidat, uſque dum ad ſatisfactionemye- niat; necin choro pfallentium maneat, nec aliguam por- tionem de rebus Ecclefiafticis habeat. C. XVII. ¶ De eodem. Idem(lero Mediolanenſi. V. ŒI d quis Sacerdotum, vel Diaconorum, vel Subdia⸗ conorũ officium contumacĩter deſerens, foœminam fibi potiùs eligit, ficut fpontè ob fornicationem dimittit officium;ita ob prævaricationem dimittere cogatur etiam invitus beneficium. C. XVIIL ¶ De eodem. Idem populo Medtolanenfi. Os e etiam, qui ut fornicari eis liceat, divinum of ficium derelinquunt,& à Deo recedentes, Diabolo& operibus ejus ferviunt, ficùt fe juftiffimè ab officio alie- nos faciunt; ita beneficio Ecclefiarum privatos efle adju- dicamus. C. XIX. ꝙ De eodem. Item Lucius Fapa. Iniftri f altaris Presbyteri, five Diaconi, ad Domi- M nica tales eligantur officia, qui continentiam ſer⸗ vent. Ç Si verò poft ordinationem fuam miniftros con- tigerit propriæ uxoris invadere cubile, facrarii non in- trent limina, neque facrarii r portitores fiant,negue alta- re contingant, neque ab offerentibus holocauſti oblatio- nem ſuſcipiant, neque ad Dominici corporis portionemę accedant, neque propinent 2, neque fine majoris natu au- toritate minora gerant officia: urceum ſanè ad altare, vel calicem ne ſuggerant. 1§ Sacrarii]In epifi..Clementi(unde caput hoc fumptum vi- deri poteꝶt,& unde citat Ivo) legitur, ſacrificii. In uno antenā vetuſto Grattant codice, ſacri. 2 J Neque propinent,] In epiſtola Clementis eſt: nee aquam Sacerdotibus porrigat ad manus, oſtia forinſe⸗ Ə cùs claudat, minora geratofficia,urceum,five calicem a pa] a Regis. b lbgseMoral.cap.t2.8, quafi. t. c. ſciendum-· c Pamormdb..cap.133 À Pannorm. lsb...139. e Pan- norm.lib..cap.t40.£ Habetur im epifl..C lementi ad Iacobum ffa- trem Domini. Anſelm. libib.cap. ⁊. Polyc. l..ditai. Ivop,.c. lj. al. portationem. p P altare

famihatih nfero j conns fem am ti É Ri Dalm esbyter, aut D cceptam retin at nec aliquat at. s codem, menfi imitere og Detodem. menfi is liceat, W umy priyatti® p eode 249 Diſtinctio LXXXI. altare non{ufferat a. Apud Ivonem verò: Sed aquam tan- tùm Sacerdotum manibus porrigat oftia forinfecùs clau- dat, minora geftet officia: urceum fanè ad altare fug- gerat,; C. XX. g Clericus matronarum domicilia fiequentanı deponatur, Idem. 3 Lericusb folusad fæminzg tabernaculum non ac- ps M cedat, nec properet e fine majoris natu Sacerdo- tis d juffione 1: nec{olus Presbyter cum fola fæmina fa- bulas mifceat: nec Archidiaconus fub prætextu humi- litatis aut officii frequenter intret domicilia matrona- rum, aut fortè per Clericos, aut domeſticos e matronæ mandet aliquid F ſecretè. Si agnitum fuerit,& ille- deponatur,& illa à liminibus arceatur Eccleſiæ. 1 Juſſione:] In epiſtols Clementis fequrtur:: Nec Pres- byter ſolus cum ſola adjungatur, ſed duobus adductis te- ftibus vifitet infirmam: nec folus cum{ola fæmina fabu- las mifceat: nec Archidiaconus„aut Diaconus fub præ- textu officii humilitatis frequentet,&c. C. XXI. C De eodem. PALEA. [dem».] g E ſi fortè aliqua interceſſio fuerit, Epifcopo ſug⸗ geratur, Etfi talis eft ,ad quam debeat ire pio inter- ventu, ipfe pergat: fin autem, de latere fuo dirigat 1, cum duobus, auttribus teftibus. Nemo tamen cum ex- tranea habitet fœmina, nifi proxima, aut foror fuerit, Et hoc cum magna folicitudine fiat,[Non h enia zgnoramus malitias Satana. ¶Hac Palea in pleriſque vetuſtis eæemplaribus habetur con- junđa capits antecedenti, 1 J Dirigat,] In epiſtola.Clementis fègustur:cum duobus ac tribus, qui hoc fanare debeant. Sanè ad viſitandum mulierem infirmam nullus Clericus ingrediatur, nifi cumduobus, aut tribus. Nemotamen, 8c. C. XXIL ꝙ Deeodem. PALEA. _[Ex decreto 1 Eugenii Papæ.] 8¹ k, quifpiam Sacerdotum, id eft, Presbyter; vél Dia- conus, vel Subdiaconus, de quacunque fœmina crimi- ne fornicationis ſuſpectus, poſt primam, ſecundam,& ter- tiam admonitionem 2 inveniatur fabulari cum ea, vel aliquo modo converſari, excommunicetur: fœmina verò canonicè judicetur. 1 Ex decreto J Hre canon in Concilio Romano primum ab Eugenio ſecundo editus,& boſtea à Leone quarto etiam in luncilio fuuet repetitus,& citatur in decretalibus cit. de cabæber. Cleric. W mul. Et in pleriſque vetuſtis exemplaribus eſt ſine numine. 2 JAdmonitionem] In eodem canpne ſequitur, Me- tropolitani, vel alterius Epiſcopi, aut ejus, cui ſubjacere videatur. C. XXIII g Sımuilcum muiseribus Sacer- dotes habitare nom licet, Irem Gregorius. 4 Fortet/ Sacerdotes, quibus Domini populus ps commiſſus eſt, cum magna animi conſtantia vigilare ſuper Dominicas oves, ne lupinis morſibus, id eſt, Diaboli ſtimulis lanientur. ¶ Nequeenim hoc ſilere debeo, quod cum gravi animi triſtitia dico: Sacerdotes cum fœminis habitare conſpicio: quod nefarium eſt di- cere, vel audire,& contra ſanctorum Canonum ſancita. Ubi enim talis fuerit commorantium cohabitatio, anti- qui hoftis ftimuli non defunt. Ideodue admonendi funt, à al ſag gerat. b Clemens Papa sbidem paulo inſeridi. Iuo Hart. C. c. ꝶ. Anſẽlm..p. c. æs. Polyc..&.kit 31. c al.freguentet. d al.ac Sacerdotis) al. principu. e al.demeſiicos ejus. f al. ecreti aliquid. g Clemens ibidem continenter, Polycarp. ibid. h.Cor.2. i al ſcire. k Poſhye.l.&. iut gt. ex Lucio. Anf, lib.8. cap..ex pæn, Romano, L Ivo part. ó. ca .9. b 30.-6 cap. 76, Polycarp. lib. g. titt. i a De criminibus Epifcopalibus dr Clericalibus, 2 Q de eorum pænts. 5O ut non antiqui hoftis decipiantur fraude, quatenus juxta Apoftoli a vocem non vituperetur miniſterium no- ftrum. Cavere enim nos opotet,fratres,ab illicitis, ut mundas valeamus ad Dominum levare manus. Scri- ptum b eft enim: ¶ Sandli eftote, quoniam Janus ego fune Dominus Deus veſter.] Si quis verò præſumpſerit aliter agere, Sacerdotii ſui honore privetur. Unde omnimodò cavendum eſt, fratres, ne fallamus populum,& illud Prophetæ c di&um impleatur in nobis:[Sacerdotes mee contaminant fanila,&r reprobant legem.] quos& alius Pro- pheta d increpat, dicens: J O vos Sacerdotes, qut fallits nomen meum, C dixiflis, inguare fallemus nomen tuum? gui- bus refponfum est: offerentes ad altare meum panes pollutos. Non& est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus,& ſacrificium non acci- piam de manibus veſtris, quia polluti eſtis.] C. XXIV. G De edem. Idem Smmacho Defenſori, lib. 1. Reg, Indifl.g. epift. so. Onm f, utSacerdotes$ prohiberi debeant, nes cum mulieribus converſentur: exceptå duntaxat ma- | tre, forore, vel uxore, qua caftè regenda eft. C. XXV. ꝙ¶ De eodem. Idem 14b. 5. apiſt 39. j e h, quod.Auguftinus nec cum forore habita- re confenferit i, dicens: Quæ cum forore mea funt, ſorores meæ non ſunt. Docti ergò viri cautela, magna mobis debet eſſe inſtructio. C. XXVI. ¶De eodem. Item ex VII. Synodo. N k omnibus obfervare convenit, ut certus quĩs,& A certo tempore,& certo loco,& certis perfonis vel ap- parere Clericus, vel loqui debeat mulieribus, ut exclu- datur omnis nefanda ſuſpicio. Certè ſolum& ad ſolam accedere nulla religionis ratio permittit. Melins 1 esë enim duos efè fimul, guàmunum,. Simul enim& fideliùs,& tutiùs resgeritur,{Ve m enmuns: qura fi ceciderit, nonest qui eri gat eum.] (aput hoc etram in aliquot manuſeriptis cĩtatur eæ ſiptima Suodlo, in cujus Janè poſtremo capite aliqua huc ſpectantia haben- tur. Cæterum in pleriſque citatur ex octava,& ſententia vide- tur fumpta ex cap. ñ. Aſceticorum B. Baſflis, cujus rægulas, ſub no- mine octava Synodt ſapè citari alibi notatum eſt. C. XXVII.€ De codem. Izem ex Concilio Carthaginenfi 111. cap, 17. Um omnibus omnind Clericis extraneꝶ foeminæ non cohabitent, ſed ſolæ matres, aviæ,& materteræ, amitæ, ſorores,& filiæ fratrum, aut ſororum,& quæcun- que ex familia domeſtica neceſſitate, etiam antequam ordinarentur, jam cum eis habitabant, vel ſi filii eorum, jam ordinatis parentibus, uxores acceperunt, aut ſervis non habentibus in domo quas ducant, aliunde ducere neceſſitas fuerit. C. XXVIII 9 De codem. Item ex Concilio Laodicenſi, cap. 30. On oportet miniftros altaris, vel etiam Clericos quoslibet, aut continentes fe, aut omnem omninò Chriſtianum cum mulieribus lavacra habere communia. Hac eſt enim apud gentiles prima reprehenſio. C AKIE G Deeodem, Irem Gregorius ad lanuarrum Epiftopum Caralita- num, lib. 3. epiſt. 2b. Rchidiaconum tuum, ut audio, habitare cum mu- lieribus prohibuiſti,& nunc uſque in ea prohibitio- a 2. Cor. 6. 1. Im 2. b TCevit. 20.© Soph.3. fecun- dum 20. d Malach. 1. ſecundum 2b. Ilidem. f lvo part...91. g Sacerdotes, gurin Corfica commorantur.] origin. h Apud Pofidomum in vita Auguftini, i al. confueverit. k Ivap...77,| Ecclef. m Ibidem. I3 l

De Epiſcopi Hcio e pauperum cura habenda: de 251 Cericorum incontinentia. ne deſpiceris, qui niſi juſſioni tuæ paruerit, eum ſacro ordine volumus effe privatam. C. XXX. g Venundentur ab Epifeopo, qua ap- perunt confortia Clericorum ilis- ata. Irem ex Concilio Toletano IV. cap. 4z: 5 ülidam a Clericilegitimum non habentes conjugi- um, extranearum mulierum, vel ancillarum fua- rum interdicta ſibi confortia appetunt. Ideò, quæ con- junctæ taliter cum Clericis ſunt, ab Epiſcopo auferantur, & venundentur, illis pro tempote relegaꝛis ad pœniten- tian, quos fuå libidine infecerunt, €. XXXI. g Non habꝛtent ſcmina cuim Clericis, mfi guas necefiuudo excuſat. liem Syricius Papa Himerio Epiſcopo,epiſt.1. e To b non alias effe patimurin domibus Cleri- corum, nifi eas tantùm, quas propter folas neceſſitu- dinum caufas habitare cum iisdem Synodus Nicana per- mist, C. XXXII. g Nifi majorum jufſtone ad ſœmin natam domicilia Clericr non asiedan?. Iremex Concilio Africano; e. s. Lerici c, vel Continentes ad viduas, vel virgines, nifi ex juflu, vel permiffu Epifcoporum, aut Pref- byterorum non accedant. Ethoc non foli faciant, fed cum Conclericis, veł cum quibus Epiſcopus, aut Presbyter jufferit. Nec ipfi Epifcopi& Presbyteri foli habeant ac- ceſſum ad hujufinodi foœminas, ſed ubi aut Clerici præfen- tes ſunt, aut graves aliqui Chxiſtiani. C- XXXIII J Fhiſcchi prouideant, ne occaſio- ne temporalium, Clericorum familiaritatibus Virgines ocnt. Iresex Concilio Carthaginenſi IV. cap. 102. D 4 reatum Epifcopi pertinet, vel Presbyteri, qui parochie pr sa adoleſcentiexes viduæ, vel San familiaritatibus ſubjicianrur C. XXXIV Rtem ex code N er e, quæ feipenc uftentantur, tam affi- dua in Dei opere effe debent, ur& meritis,& oratio- nibus ftis Ecclefiam adjuvent. æſentis cau- pounn DISTINCTIO XXXI 1 Eneraliter etiam pauperibus, C iis, qui ſais ma- ps nibus laborare non poflunt„Epifeopus necefursa pro- videat. C. I.& De eodem. Vade inConcilio Aurdiánenfi I..28. Agitar. Poena, vel infrmis„qui, debilitate fá- ciente, non poffunt fuis man laborare, vitum& veftitum(in quantum f fibi pobite fuerit) largiatur, C. II. 9 Qus voluptatemm oſſicio prapuſtrrit, mo- dis amnibus ſubmoveatur. Iens Innocentius Exuperio Bloſano, epift, 3. cap. 1. 2 proite quid de ħis obſervari debeat, quass pst in Diaconii minifterio, aut in officio Presbyterii pofitos,incontinentes effe, aut fuiffe, generati filii prodi- derunt. De his& divinarum legum manifeſta eſt diſci- plina,& beatæ recordationis viri Syricii Epiſeopi moni- ta evidentia commeĝrunt h, ut incontinentes, in officiis talibus pofiti, omni Eccleſiaſtico honore privarentur, nec admittantur ad rale miniſterium, quod ſold conti Decreti Prima Pars. 252 nentiã oportet impleri. Eſt enim vetus admodum ſacxæ legis auctoriras jam inde ab initio cuſtodita, quòd in templo, anno vicis* fug habitare præcepti funt Sacerdo- tes, ut fervientes facris oblationibus, puros a& ab o- mni labe purgatos fibi vendicent divina r isteria, neg; eosad facra b officia fas fitadmitti, qui exercent vel cum uxore carpale confortium, quia fcriptum eft; f Santis c eflote, quia@ ego fanaus fum, Domnus Deus veſter.] Qui- bus utique propter ſobolis ſucceſſionem, uxoris ulus fuetat relaxatus: quia ex d alia tribu,& præterquamex femine Aaron, ad Sacerdotium nullus fuerat præceptus accedere. Quò e magis hi Sacerdotes, vel Levite pudi- citiam ex die ordinationis fuæ fervaredebent, quibus vel Sacerdotium, vel miniſterium ſine ſucceſſione eſt: nec præterit dies, quå vel à facrificiis divinis, vel Bapti- {matis f officio vacent. Nam fi:Paulus g Apofolusad Corinthios Kribit, dicens:[ Abflinete vos ad tempw, ut vacetis orations,]& hocutique Laicis præcepit:multò ma- gis. Sacerdotes, quibus& orandi& ſacrificandi juge of- ficium eft, femper debebunt ab huju i conforto ab- ftinere: qui h G cøntaminatus fuerit carnali conupi- fcentiå 1, qus pudore vel ſacrificare uſurpabit, aut quë conftientiż, quové merito exaudiri fe credit, cùm di Qum z fit: Ẹ Omnia munda mundis, coinquinatis autem, é infidelibus mbil mundum.| Sed fortafsè hoc licere cre- dit, quia fcriptum k eft:[ Vnus nxoris vnum.| Non dixit hoc z, ut permaneret in concupiftentia generat- di, fed propter incontir entiam fürturam. Neque euim integros corpore non adniſit, qui ait 4:[ Velem anem omnes ficeffe, ficas€ ego.| Quod& apertiùs declarat, di- cens m:[Qu amem in carne funt, Deo placere non pÉ Vos autem jam non eflis in carne, fêd m fpiritu.] Et [ n filos,] non generantem dixit. Sed ea planè difpar,& diverfa fententix eft. Nam fi ad ali- quos forma illa Ecclefiafticæ vitæ pariter& difcipli- næ, qug ab Epiſcopo Syricio ad provincias commeavit, , non probatur o perveniſſe, his ignorantibus p veni nom nagabitur: ita ur de cætero penitùs incipiant abli- habentem F nere;& ita gradus fugas, inqui s inventi fuerint, reten- tent, ut eis non liceat ad potiora confcendere: quibus in beneficio effe debet, quòd hunc ipfum locum, quem ætinent;non amittunt. Q$i qui autem fciffe formam vivendi miſſam à Syricio deteguntur g, neque ftatim- cupiditates libidinis abjeciſſe, illi ſunt modis omnibus ſubmovendi:quia poſt admonitionem cognitam, ptæpe- nendam arbitrati ſunt voluptatem. 1Concupiſcentia,] Emendatis,& locupletatu- eft hirs locus ex pja epiflola Innocentii, quemadmodum ér multa alia sn hoc capite, abi per glofam licuit. In epiſtola antem Syrie cit, qua refertur in Concilio Teleptenſi(ita enm pro Tellenfi. gendum vrdetur) fis legitur; Quid faciet? excuſabit? quo pudore? quã mente uſurpabit? quã conſcientid? quo me- rito hic exaudiri ſe credit? 2 Non dixit hoc,] In origigaliſic Iꝛgtur: non ad pet- manentem in concupifcentia generandi hoc dixit. €. III De ecdem. } Isem Syricius Papa ad Himertum Farraconenfèm E- opum, epif. 1. cap. 7. ; Chrifti,atque Levitas,poft lon- ga conſec x tempora, tam dẹ conjugious propriis, quàm etiam de turpi coitu ſobolem didicimus procreâffe,& crimen faum hâc præfcriptione defende- re, quia in Veteri Teftamento Sacerdotibus ac miniftris generandi facultas legitur attributa. Dicat mihi nunc, tionis i a— a Anſ..5. c. Iaſ. Polyc. l. æ. tit. zd. b Polyc. l. q4. tit.31. Burch.*¥ ucæ 1. 1. Paralip. 24. à ai. puri é& purgat. b al lib..cap.110. lvo...52.& 15f. Anfil7 cigo.© Concil. Car-| fasrificia. fapr. difl.3i..e0s.© Levit. ti,& 20. d Num.ib thag. II. c25, Anfilz.cast À Polyc, lg.tit.37. Burch...css.| e Quanto) org. F al. orationis. g‘1. Cor. 7. h a Tuo part...73.© Polycabid. lvo part..cap.z27. f alpofs-| quia. i Tu. k Im.3. 1 nE. 7. m Romh bilitas habuerit Jerig. g Ivo pó..57. Pann. l3..137, Anfi. 8. Eds Polyedg ditai ucap- fig h ah smanârunt, n z Timg© probabitur Jorg. P al.gnoramoni. deregeniur, E Fvopoeso Poyibhg tihi quiſduis

1 de credit A cuungu1 talè hoc I VnuD.) ñt, Deo pio rne, fA w pm d i 253 Diſtinctio ExXXXII.&ILXXXIII De Ehiſcpi officto in non eonſcu- tiendo alienis vittis, 254 quiſquis ille eſt ſectator libidinum, præceptorque vitio- rum, ſi æſtimat, quòd in lege Moyſis paſſim ſacris ordi- nibus à Deonoſtro laxata ſunt fræna luxuriæ, cur eos, quibus committebantur Sancta Sanctorum, præmonet, dicens à: Sanĝi elote, quia& ego fanus ſum Dominys Deus veſter z] Cur etiam, proculà ſuis domibus, anno vicis é fug; in templo habitare juffi ſunt Sacerdo- tes? Håc videlicet ratione, ne vel cum uxoribus poflint carnale exêrcere commercium, ut confcientig integrita- te fulgentes, acceptabile Deo munusofferrent. Quibus etiam expleto deſervitionis ſuæ tempore; uxorius uſus ſo- lius ſucceſſionis causã fuerat relaxatus: quia non ex alia, nifi ex tribu Levi, quiſquam ad Dei müniſterium fuerat præceptus admitti. C. IV.@ De eodem. Idem paulo inferius. gN Uia c aliguanti,.de quibns loquimur(ut tua fan- Os retulit) ignorantià d ſe lapſos eſſe deflent; his hâc conditione mifericorãiam. dicimus non negan- dam, ut fine ullo honorisaugmento, in hoc, quo deje- cti e ſunt, quamdiu vixerint, officio perſeverent: ſi tamen poſthac continentes ſe ſtaaduerint exhibere. Hi verò, ꝗui illiciti privilegii excuſatione nituntur,& ſibi aſſe- runt veteri hoc lege concſſum, noverint ſe ab omni Eccleſiaſtico honore, quo indignè uſi ſunt, Apoſtolicæ fedis auctoritate dejectos: nec unquam poſſe veneran- da attrectare myſteria, quibus ſe ipſi, dum hſcœnis cu- Piditatibus inhiant, privaveru quia exempla præ- {entia cavere nos præmonent in futurum, fi quilibet Epifcopus, Presbyter, atq; Diaconus.(quod non:optamus) deinceps fuerit talisinventus, jam nunc fibiomnem per nos indulgentiæ aditum intelligat obferatum: quia fer- ro neceſſe eſt, ut abſeindantur F̃ vulnera, quæ fomento- xum non ſenſerint medicinam. Q Caprt hoc in aliquot manufiriptis Gratiam exemplaribus eonjunum est fùperiori. 3 pars.@ Qur auten propter peccata jubentur depone, post condignam pœnitentiam in ſuo ordine poterunt repařart. C. V.€ Que pænitentia fit imponenda Sacerdo- ti, gui le formcatione con uectus Fuerit. Unde in Concilio Hybernenfi 1. porra 8 fi fornicationem fecerit, quanquam fe- cundum canones Apoftolorum debeat deponi, ta- men juxta auctoritatem B. Pape Sylveftri,{i in vitio non perduraverit, ſed ſuã ſponte confeſſus adjecit, ut zefurgat, decem annis in hunc modum pæœniteat: tri- bus quidem menfibus privato loco à cæteris remotus, pane& aquãà à veſpeta in veſperam utatur, tantum au- tem.diebus Dominicis,& præcipuis feſtis modico vino, & piſeiculis, atque leguminibus recreetur, fine carne& fanguine, ovis& caſeo 2: facco indutus-humi adhære- at, die ac nocte jugiter miſericordiam Dei omnipoten- tis imploret: finitis tribus menſibus continuis exeat: ta- men in publicum non procedat, ne grex fidelis in eo í lum patiatur. Necenim h debet Sacerdos publi- Litere, ſicut Laicus. Poſteà aliquantiſper reſum- s, unum annum& dimidium in pane& a- qua expleat, exceptis Dominicis,& Præcipuis feſtis, in quibus vino& ſagimine 7, ovis& cafsó juxta canoni- cam menfuram uti poterit, Finito primo anno& dimi- dio, corporis& fanguinis Domini, ne indurefcat, parti- ceps fiat,& ad pacem veniat, Pfalmos.cum fratribus in choro ultimus canat, ad cornu altaris non accedat juxta beati Clementis k, vocem, minora gerat officia. De- inde verò ufque ad impletionem feptimi anni,omni qui- dem tempore, exceptis Patchalibus diebus, tres Icgiti“ mas ferias in unaquaque hebdomada in pane& aqua je- junet. Expleto ſeptimi anni cireulo, ſi ſui confratres- ahud quos poœnituit, ejus condignam pœnitentiam con- laudaxerint, Epifcopus inpritinum honorem, juxta B. Calixti Papæ a auċtoritatem, eum revocare poterit, Sanè fciendum eft, quòd fecundùm feriam unum pfal- terium canendo, aut unum denarium pauperibus dan- do(ſi opus b eft) redimere poterit. Finitis autem fe- ptem annis, deinde uſque ad finem decimi anni ſextam feriam( nullâ interveniente redemptione) obfervetin pane& aqua. Eadem quoque pœnitentia erit Sacerdo- ti de omnibus aliis peccatis& criminibus, quæ eum in depoſitionem inducunt. Neque hoc cuilibet videatur o- neroſum, ſi Sacerdos poft lapſum dignè, ut ſuprà dictum eſt, pœnitens, ad priftinos redeat honores. 1Hybernenſi.] caput hoc citalatur ex Concslso Gangren- F in guo non legitur. Emendatum est ex Polycarpo,© akso libro manuſcripto per vetufto, in quo lilro ſunt multe canones pæntén- tiales,© hic refertur ex Theodoro«Archiepiftapo Hybernenf. 2 4 Et calco:] In vuigaris fequebatur, utatur: qua vow ſublata eſd auctoritate ommtum Fere eremplarium Gratiani manu- ſeriptorum,& Polycarpi,& libri manuſeripti an ſüperiore. notatto- ne indicati. DISTINCTIO LXXXII. 13 Rovidendum guogue esf, nei, gui ad ordunandune ps eligitur, etfi A proprio witio videatur alienta, con- ſentiendo alienis inquinetur. Vt enim Symmaclnss Pa- ſs c atrt: Noneſt grandis differentia, an lethum inferas, an admittas. Mortem enim languentibus probatur infige- re, qui hanc, cùm ꝑaſſit, naon excludit. .I. J Suſpendatur Ebiſcopus ab efficio, Cleri- corum ſuorum fornicationi conſen- PLENS, Hsne Gregorius VAI. ait en:Reg.lib..ct2 Rimga na Synodi, celebrata Anno Domi- ni 1080. al.1078, I d quis Epifcopus fornicationi. Presbyterorum, Diaconorum, Subdiaconorum 1, vel crimini incæſtüs in ſua harochia, ꝑretio interveniente vel precibus confen- ſerit, vel commiſſum, ſibique compertum, auctoritate of. ficii ſui non impugnaverit, ab officio ſuſpendatur. I 4| Subdiaconorum,)] Addirum hoc est es originali, G. Anſolmo, quemad modum€r paulò post, verba illa: ſibique compertum. Norum antem est, à tempore Gregorii}, Sube diaconos sadem lege contenemaa, gui Presbyteros, adſtrictos fue. C. II. g Maxime Ecclefiam ladit, qui Jub no- mine ſanctitatis delinquit. Iem Gregorius primà parte pafloralis, c. 2. NA e quippe in Ecclefia nocet ampliùs, quàm qui perversè agens nomen vel ordinem ſanctitatis habet. Delinquentem namque hunc nemo redarguere præſu- mit,& in exemplum culpa vehementer extenditur, quan- do pro reverentia ordinis peccator honoratur, Epifco- pus r itag;-quitalium.crimina non corrigit, magis di- cendus eſt canis impudicus, quàm Epiſcopus. 1$| Epifcopus) Bee non fant iba apud B. Gregorium. Sumilia citantur....c. qui necregiminis. cæx Auguſtino ¶ cus etiam reliqua huj us capitis ameà triluebantur.& eæ ecdem d Burchardo, do Luons citanture Læterum iidem collectores, Burcbhardæ⸗ quurdlem ...13. lvo autem.f. c. op. referunt aliqua ex Origine, quacum his aliquantuluen conveniunt, a Levit. 20. b Luer. c Polyc.sbid tyop. C. cap. so.$. a Eph. 2 b operarim| Polyc, c In libello En- gura, d zgnoranter orig. e al. detecti. fexcidantur orig.| nodis. d Anſelm. lib. 6. cap. 1v15. e Pohhc. lib.&. tit. 31. g Pohe..æ. titag. Can. Apoſf. 25. h al. enam, sim. k Epif. 2, i al. fan- Burch....209.1v0p.63233. E Burch..1,..203.1Vo parts..31a. 6% Gregerio. 1 4

De Epiſcopi in non conſentiendo alienis vitii, as 255 erga mifèerabiles perfonas officio. "e n 9 Quinon refiflit erroribus conſentit. Item Innocentius. Rror a, cui non reſiſtitur, approbatur,& veritas, cum minimè defenſatur, opprimitur. Negligere quippe, cùm poffis deturbare perverfos, nihil aliud ef, quàm fovere. Nec caret fcrupulo focietatis occultæ, qui manifeſto facinori definit obviare. C. IV. 9 Non prodest, fho errore non pol- lut, qui alieno conſentit. Irem Pius, epsft.r. ad omnes Chrifti: fideles. i Ea enim prodeft illi, fuo errore non pollui, qui onſenſum præſtat erranti? C. V. Qui nonoccurrit, conſontit erranti. Irem Gregorius I. Onfentire b videtur erranti, qui ad reſecanda, quæ corrigi debent, non occurrit, 1 Q Gregorius] In epifiolis imprefu B. Gregorii non haben- tur. Verum lib. 7. epi. 117. Syagrıo Epifèopo Auguſtudunenſi off ea verba, qui non reftiterit, sn regeſto manuſeripto per vetun fio,© in Polycarpo, ubi spfa epiftola integra refertur, hac ſequun- tur: Nam confentire videtur erranti, qui corrigenda, ut refecari debeant, non occurrit. Quia verò,&c. Sicut autem aliorum vitia palpare non debet, ita nec malorum laudibus delectari. C, VI. 9 Miſerrimus eil Epiſcopus, qui malorum laudibus gloriatur. Unde Anacletus Papa, epift. 1. Epiſcopis omnilius. Ne c illoeft paftore miferius, qui Iuporum laudi- bus gloriatur. Quibus fi placere voluerit atque ab his amari delegerit, erit hinc ovibus magna pernicies. Nullus ergò paftorum placere lupis,& gregibus ovium poteĝ. Perdit enim labiorum 1 memoriam mens terre- nis obligata carceribus. Sicut d artium in fuo quoque opere invenitur mater inſtantia; ita noverca eruditionis eft negligentia. 1 q Labiorum] In epiſtola Anasleti lægitur, laboris: apud Anſelmum, r inuno ex vetuftis codicibus Gratiant, labo- rum: unde potutt srrepfifè mendum: quod tamen ob glalſam nones? fublatum. 2 pars, Quanquam Sacerdotem tam à fui, quàm ab akenis criminibus oportet efè immunem, tamen fi alsorfum fefè habuerit, non ideò verba fua pradicationis debent contemni, Sic- ut entm Hieronymus e an utāxivium per cinerem humidum Auens la uat,& non lavatur; ta bona dottrina per malum doctorem an:mas credentium lavat à ſordilus pecatorum. =a~ DISTINCTIO LXXXIV. p$. 1 Olicitum quoque& vigilantem aportet eſſe Epiſeopum ps circa deſenſionem pauperum, rele vationem oppireforum, tuitisnem monaſteriorum. Quod fi facere neglexerit, a- fpere corripiendus est. C. I. ꝙ Corripratur Epifiopus, gus circa officium ſuum negligens eætiterit. Vnde Gregorius Anthemio Subdiacono(am- panie, lib, 11, epift. 29. P Ervenit ad nos, fratrem& Coëpifcopum noftrum Pa ſchaſium ita deſidem, negligentemque in cunctis exi- ſtere, ut in nullo, quia eſt Epiſcopus, agnoſcatur: adeò ut neg; Ecclefia ipfius, neque monafteria, five filii Eccle- fiz, vel oppreffi pauperes f, ejus erga fe dile&tionis ftu- dium fentiant; nec aliquam ſupplicantibus fibi g, in quibus juſtum eſt, opem defenſionis accommodet,& a Deusdedit par,2. Eleutherius Papa ad Gallia provincias, & Orientales, in epifl. ad lukum,& vEgyptii in epift. ad Feli- cem II. b Polc. libg. ttg. c Anfiim, ib.6. cap. 154. Ivo part..cap.237.1n fine. d al ficut autem.€ Burch. lib, cap:20. ex ditis Hieron. Ivo part5, cap318. F al, vel pauperes, g hilorig. i Decreti Prima Pars. 256 (quod adhuc dici eft gravius) confilia fapientum,& re- èta fùadentium nullå patiatur ratione fufcipere, ut quod per fe nequit attendere, ab altero faltem poſſit addi- ſcere.& infià. a ¶ Quod ſi ita eſt, non ſine culpa tua effe cognoſcas, qui eum objurgare atque coërcere, utdi- gnum eft, diftulifti. Quia ergò.hoc totum, non folùm i- plam reprobat, fed etiam ad Sacerdotalis officii perti- nere probatur opprobrium; volumus, ut eum coramo aliis Sacerdotibus,&& quibusdam de filiis fuis nobili- bus conteſtari pro hac re debeas,& hortari. e Siverò quod non credimus) poft hanc adhortationem no- Îtram folito adhuc more negligens effe tentaverit, ad nos eft modis omnibus tranímittendus, ut hic pofitus difcere poffit, quid vel qualiter fecundùm Dei timorem agere conveniat Sacerdotem .. 1I. ꝙ De eodem. Idem ad eundem eod. lib epift. 33. Unciatum eſt nobis, Campaniæ Epifcopos ita ne- gligentes exiſtere, ut immemores honoris fui, ne- que erga Eccleſias, neque erga filios ſuos paternæ vigilan- tæ curam exhibeant, vel monaſteriorum ſolicitudinem gerant, feu in oppreſſorum& pauperum ſe tuitionem impendant. Ideò håc tibi auctoritate præcipimus, ut cis à 4 te convocatis, ex noftro illos mandato diſtrictè commoneas; quatenus deſides ulteriũs eſſe non debe- ant, fed Sacerdotalem ſe habere zelum,& ſolicitudi- nem opere doceant, atque ita in his, quæ eos ju ftè fecun- dùm Deumagere convenit, vigilantes exiftant, ut nül- lum. nos de eis denuò murmur exafperet. Siquemye- rò eorum poft hæc negligentem effe cognoveris, ad nos eum ſine aliqua excuſatione tranſmitte: ut quàm fit gra- ve, nolle ab his, quæ reprehenſibilia,& valdè vituperands funt, corrigi, regulari in fe valeat diſtrictione ſentire. 2 pars. Quodantem de munditsa caflitats Sacerdotibus im- peratur, hoc ettam de quibuslibet altari ſer vientibus intelligen dum est, C. III. g Rus Sacramentis divines infèrviunt, con- tinentiam in omnibus ſer vent. Vnde in Carthaginenſi Concilio II. e cap. 2, Aw- relius Epiſcopus dix ſſe legitur, in præterito Concilio de continentiæ& ca- ſtitatis moderamine tractaretur, gradus iſti tres conſcriptione f quàdam caſtitati per conſecrationes nexi funt. Epifcopos g, inquam, Presbyteros,& Diaconos ita placuit, ut condecet facrofanétos Antiftites,&Dei Sacerdotes, necnon& Levitas, vel qui Sacramentis di- vinisinferviunt, continentes effe in omnibus, quò pof- fint fimpliciter,quod à Deo poftulant,impetrare:ut quod Apoſtoli docuerunt 1,& ipſa ſervavit antiquitas, nos quoque cuſtodiamus 2. Ab univerſis Epiſcopis di- ctum eſt: Omnibus placet, ut Epiſcopi, Presbyteti,& Diaconi, vel i qui Sacramenta contrectant, pudicitis cuſtodes, etiam ab uxoribus abſtineant. Ab omnibus di&um eft: Placet,ut in omnibus,& ab omnibus pudici- tia cuſtodiatur, qui altario deſerviunt. 1$ Docuerunt,] In vulgatis codicibus ſequebatur, exem- plo, guod est fablatum: quia negue in zpfè fecundo Carthagen- f aut impreffo aut manuſeripte, neque in unico codice canonum, cum guo Gracus canon convenit, negue in vetuſti⸗ Gratian exem- flaribus habetur,& ex gloffa videtur translatum in textum. 2$ Cuftodiamus.] In codice canonum cap. 5. unici Car- thagtmenfis fequuntur hac: Fauftinus Epifcopus Eccle- ſiæ Potentinæ provinciæ Piceni, Legatus Eccleſiæ Ro- manæ. dixit: Placet, ut Epifcopi,&c. que in recentioni- bus Clomenſibus Conciliorum editsonibus adfiripta funt alis — a Paulo plentus ahλõ M. Gregorium. b vel] ertgin. c Ibi- dem paulò anſerius,. d alad. e InCarthag. canon..3, C 4. fal. conſtrictrone caſtttatis per. g Diſt. dti e. Epifèopos, h gifs 31. c. aliter. i al.&. charalla- = o A .a Æ n T y

s, qua eosjultt ntes exiftan ag va diſtrickio s caftitath Suni ars firviennb divins infir fio II.€ h legitur. è si de contine retur, gi% ti per(or resbyteroh t netos A Fo R: De Epifopi officio oites: jasa I DRO ERER Ve. e an eiae o B58 charactertbus. Verum in priſca Colonienſi, duabuuss Pariſfenſibus, C- Codicibus Vaticani legitur, quemadmodum apud Gratianum, C. IV. 9 De eodem. nem ex Concilio Carthaginenſi V. cap. 3. De ade quorundam Clericorum, quamvis erga uxo- res proprias incontinenti referretur, placuit Epi- ſcopos,& Presbyteros,& Diaconos ſecundum priora b ſtatuta etiam ab uxoribus continere, quod niſi fecerint, ab Eccleſiaſtico removeantur officio: cæteros autem Cle- ricos ad hoc non cogi, ſed ſecundum uniuſcujuſq; Ecele- ſiæ conſuetudinem obſervari debere 1. 19 Debere.] In codicibus impreſũs hac ſequebantur: con- trà Martinus Papa[ fi le&or viduam duxerit} ut ſuprà legitur. Sed illud, ubi neceſſitas, hoc, ubĩ nulla neceſſitas urget. Que ſunt expundta, quta in uetuſtis codicibuus aut non hia- bentur, aut ſunt adſeripta in mangine 3pars. Similiter, quòd monagamus Epiſeopes eſſe juletur; eti- am ad reliquos ordines Eecleſtaſticos der:vari oportet. C V. g Laicd ſit tantum communione contentis Clericus, viduam, aut fècundam ducens uxorem. Vnde Syricius Papa Hymerio Tarraconenſt EpS. Siopo epift: 1, cap. ir. Quia c Clericus, aut viduam, aut certè fecundam conjugem duxerit, omni Ecclefiafticæ dignitatis pri- vilegio mox nudetur, Łaicå fibi tantùm communione ċoncefsà. Quamita demùm poterit poffidere, fi nihil po- ftea, propter quod hanc perdat, admittat. 4 pars. Fresbyterorum uerò nomen, quanquam d ſonectute Sf ſumptum, magis tamen maturitatæm indicat ſapientia, quam gantetèẽm corporis, C. VI. ꝙ Presbyteri feniores dicuntur, non tam- ætate, quàm ſabientid. Vnde Anhacletus ad Fpiſcopo, Italia, epiſt. 2. P Orrò d Moyfi præcipitur; nr eligat Presbyteros[*id eſt, ſeniores.] Unde& in Proverbiis dicitur:[Gloria fenum canicitn] Hæc f verò canicies ſapientiam deſignat, de qua fcriptum eft g:[(anzces hominum prudentia est.} Cumque nongentos& amplius annosab Adam uſque ad Abraham, vixiſſe homines Iegerimus, nullus alius priùs appellatus eſt Presbyter, id eſt, ſenior, niſi Abraham, qui multò paucioribus vixiſſe annis convincitur.. Non-érgò propter deerepitam ſenectutem, fed propter fapientiam Presbyteri nominantur. DISTINCTTO LXXXV. OMitalitas I verò uſque adeò Epiſcopit eſt neceſſurtaz ut ſi ab ea inveniantur aliene, jure prohibeantur ordinari. Q Hofpitalitatem neſciens non ſiat Epifiopus. Unde Gregorius firzb:t Ioanns Epifiopo,.12. aa epift: á. Aata i Florentinum Eccleſiæ Anconita- næ, qui ad Epiſcopatum fuerat electus, Scripturæ qui- dem ſacræ ſcientiam habere, ſed jita ætatis ſenio jam confectum accepimus, ut ad regiminis officium non poſ- ſit aſſurgere: adjicientes etiam, ita illum tenacem exi- ſtere, ut in domo ejus amicus ad charitatem nunquam introeat. Ruſticus autem Diaconus ejuſdem Eccleſiæ, qui ſimiliter electus fuerat, vigilans quidem homo di- citur ſed, quantum aſſeritur, Pfalmos ignorat. Flo- rentium verò Diaconum Ecclefig Ravennatis> qui ab omnibus electus dicitur, ſolicitum eſſe novimus, fed a neod. canon. cap. 25. In Aſtic. cap. 35. diflin., c. placuit, b al. propria, c Anfilm. tib.8..7. Ivop.6. csi. A Anfily. Sap.96.Burch..2, c..lvo p...25.*Albſunt iſta ab orig.€ Pro- verb. 20, F alhic. g Sap..apud 70. h Toan. Dirai dib.. capar a al, Florentinum J al. Florentiuni Archudiaconum. qualis{ıt interiùs, omninò non ſcimus. Ideoģ; frater- nitas tua unà cum fratre& Coëpiſcopo noſtro Armenio, ſupraſcriptæ Eccleſiæ Anconitanæ viſitatore, illuc feſtinet accedere,& diligenter de moribus a fingulorum requi- rere; fi denullo fibi funt crimine confcii, quod cosad hoc officium vetet accedere. Pariter etiam requirendum eſt, ſi hoc, quod de præfato Archidiacono dictum eſt, quia nunquam amicus domum ejus ingreſſus eſt, ſi ita fe ve- ritas habeat,& utrum ex neceſſitate; an ex tenacia b tå- lis ſit; aut ſi ita ſenex eſt, ut ad regendum non poſſit aſ- ſurgere; vel ſi tactis ſacroſanctis Evangeliis( ficut nobis nunciatum eſt) jnsjurandum præbuerit, nunquam ſe ad Epiſcopatum llc Sed& de Ruftico Diacono, quane tos Pfalmos miñ neat, perſcrutandum eſt. Florentio åutem Diacono Ravennati; nullum; ficut diximus, cri- men eſt, quod obſiſtat, apud Epiſcopum ejus agi neceſſe eſt, uttůdebeat ceſſionem concedere: non tamen ex no- ſtro· mandato, vel edicto, ne contra ſuam voluntatem eum cedere ¢ videatur..- } DISTINCTIO: LXXXVI. I Octorem autem Epiſcopum oportet eſſe, ne inferiorum ps culpa in eum refundantur, qui docendrofficium actes- pit, quod exequi nefist, vel negligit. C. 1.- G Negligentiæ redtorum imputantur culpæ inferiorum.” Unde Leo Epifcopus firzbit Aquslegienfi Epifco-- pos epift. 3. C 84. feu 86. poroame culpæ ordinum, ad nullos magis refe⸗ rendæ ſunt, quàm ad deſides, negligentesq̃; Rectores: qui multam ſæpè nutriunt peſtilentiam; dum auſterio- rem 1 diſſimulant adhibere medicinam. 1Auſteriorem] Sic legitur im epiſtola d æ. Verùm in epi- folaitertiaejufäem Leoni legitur, neceſſariam. Reliqua utrobi⸗ que eadem fants” C. 11.- G Homines funt’ diligendi, peccata adio habenda. Irem Leo Epifcopus Ruflico Narbonenſi Eniſcopo, epift. gos few'g2. sn princip,>- 0O?! habeantur peccata, non homines: corripiantur tumidi; tolerentur infirmi:& quod in peccatis fe-- veriùs caftigari neceffe'efti'nonfævientis plectatur ani- mo; ſed medentis. .. IIT- O Quinegigitemendare; quod va- let; fatsentis culpam habet,' ' Item Ioannes, VIII.“ Poet e culpam proculdubiò habet, qui quod po- teft. corrigere, negtigit emendare: Scriptum f quip- pe eft:[ron folim qui faciunt, fid etiam qut confèntiunt faciens tibus,) participes judicantur.€ Etg libat Domino proſpeta, qui ab afflictis pellit adverſa. Et negligere, cùm poſſit deturbare petverſos, nihil aliud eſt, quàm fo- vere. Nec caret ſcrupulo conſenſionis occultæ, qui ma- nifeſto facinori deſinit obviare Et probat odiſſe ſe vitia, quicondemnat errantes, Nec relinquit fibi locum devi- andi,qui non pepercerit excedenti. Et primus innocen- tiægradusteft odifle nefanda. Et latum pandit delin- quentibus aditum, qui jungit cum pravitate confenfum, Et nihil prodeſt alicui, non puniri proprio, qui punien- dus eft de alieno peccato. G Caput hoc ex variis ſententiis hinc inde collectis confeltum esl: quarum prima ufque ad verf emendare, fúmpta est ex epr- fiola beati Gregoris 14, lib. indi&, 2. Theodorico€ Theoberto Re- gibus Francorum. a al. de vita(r moribus. b al.tenacitate: c al. concedere) in recentioribus editsontbus, d Anfil, lib.6. cap.iss,€ Gregor. lib.7 reg epiflirg. indi. 2. f Roms. g Pelagius 2. epift: 3. Eleutherius fup. difi. 83. c. error. 2. q: 7. negligere, G 23..) c. qus potest, Ivo p 6, cap tis, f

2 pars. Si autem in corriptendo quis modum erxceſſorit, non à fubditis, fid à Domno veniam petat.; .IV. g Venssmà fubditis non petat, quiin corri- piendo modum enceſſerrt. Vnde Auguſtinus de vita 1 Clericorum. AuUando à neceſſitas diſciplinæ, minoribus coërcen- dis dicere vos verba dura compeltit, fi etiam ipfi b $ modum vos excefliffe fentitis, non à vobisexigitur, utab X cis veniam poſtuletis: ne apud eos, guos Qportet effe < ſubjectos, dum nimia fervatur humilitas„regendi fran- gatur auctoritas. Sed tamen petenda eſt yenia ab omni- um Domino, qui novit etiam eos, quos plùs juſto fortè eorripitis, quantà benevolentia E -§ Devita}Interopufiunla B. AugifiinPanno Domint igsi. Parma ımprefa, fent tres ſermones de commun vita Clericorum, ex quibus an vulgatis tomis operum B. Auguſteni, toma decimo reſe runtur duo fúb numerosz. C 53. ad fratres in eremo. Tettius aultem cum epiſtola tog. omninò convenit: fed guaiu epiftola diriguntur ad Monachas, in ſermone dimiguntur ad viros. Ex iflistribus fermon bus de communi vita Clericorum, mulia capita accepit Grattantus Cutſſai⸗ locisnota bitur]& hoc quidem eꝶ tertic. 3 Pars. In doctrina verò Sacræ Scriptura auctoritatem debet Epꝛſcopus praferre, non ſecularium literarum peritiam eſtentare. Non enim Epiſcopalis oſſicii eſt Grammaticam exbonere, ns laude, Hovis perfònent ore Pontificis .Y.-Q Sacram Scripturam, non Grammaticam debet Epifcopus exponere. Unde Gregorius fribst Deſideris Epiſcopo, dcb, 9. epifl gs. Num e multa nebis bona de veſtris fuiſſent ſtudlis nuntiata, ita cordi noftro nata eft lætitia, ut negare ea, quæfibi fraternitas veftra concedenda popofcit, mi- nimè valeremus. Sed poft hoc pervenit d ad nos( quod fine verecundia memorare nonpoffumus}fraternitarem tuam Grammaticam quibufdam exponere. Quam rem ita moleſtè ſuſcepimus, ac ſumus vchementiùs aſperna- ti, ut ea, quæ prius dicta fuerint, in gemitum& triſtitiam verteremus: quia in uno fè ore cum Jovis laudibus Chri- fti laudes non capiunt. Etquàm grave, nefandumgue fit Epifcopis, canere quod nec Laico religiofo conveniat, ipfe confidera. 4 pars. Luberalem quoq, neceßitatem batientilus Sacerdo- tems efje oportet: aliàsautem vacuum portabit nomen Epifiopi, C. VI, g Sine liberalitate mane portatur nomen Ehiſcopi. adο Gregorius ſcribit, lib.S. opiſt. 20. ſeu cap, 129. Cecundina fêr vo Des inter caters. Ratrem noſtrum Marinianum Epiſcopum verbis, qui- bus vales, excita: quia obdormiſſe eum ſuſpicor.& safrà. S Dic ergòeiycum loco mutet& mentem. Non fibi credat folam lectionem,& orationem fufficere, ut re- motus tudeat federe& de mami minimè fructificare: ſed largam manum habeat, neceſſitatem patientibus concurrat, alienam inopiam ſuam credat: quia ſi hæc non babet, vacuum Epiſcopi nomentenet. pars. In ipſa autem liberalitate modus adhibendus eſt re rum& perſinarum. Rerum, ut non amma um, ſed ſingulu quædam Praſtentur, ut pluribus prodeffè pofimus, juxta alud Propheta e; [ DH perht, dedit pauperibus.] Petſonarum, ut primum juftis, deinde peccatoribus: quibus tamen dare prolubemur, non quia be mines funt, fèd quta peccatores C. VIL€ Immane peccatum èst res fuas dona- re hiſtrioni bus. Vnde Auguſtinus traſt. ro. ad c. 26. Ioannis. à Ivo part..cα. b In pſis] orig. C Vurchalib.l..9y. Vo part4. cap.6r G pict. d öupra diſunckione 35. cap. 5. € Pjal it De Epiſcopi deſidia, ignorantia Scripturaruh, illiberali- D ecretiPrimaPars. 260 tate,luxuria inbonis Ecclefiafticis diſtribuendis. Onare à res ſuas hiſtrionibus, vitium eſt immane, non virtus. Et ſcitis de talibus, quàm fit frequens fama cum laude; quia. ficut fcriptum eft: b[ Laudatur peccator in defidersi anma Jua,©. qui miqua gerit, benedis citir. C. VIIIL. 9 Graviter delinquunt, qui ue- nalori aliquid donant. Idem sn Pfàl. 102.ad verf.[„Faciens. mifericordias.] Ui c venatoribus denant, guare donant?. dicant Quibi quare donant venatori? Hoc in illo amant 4, in quo nequiſſimus eſt, hoc in illo paſcunt, hoc in illo ve- ſtiunt: ipſam nequitiam publicam æ ſpectaculis omni- um. ui donant hiftrionibus, qui donant aurigis, qui donant meretricibus, quare donant? nunquid non& i- pſi hominibus donant? Non tamen attendunt natu- ram operis Dei, fednequitiam operis humani, . De eodem. Idem æbadem paulo inferiuis Ui-f venatoribus. donant, non homini donanț, fed arti nequiſſimæ. Nam ſi homo tantum eſſet,& vena- tor non eſſet, non donares: honoras in eo vitium, non naturam. ÇC. X. 9. De eodem. Idem in Pf. 147. qie ghomines venatorem,& delectantur: vxæ miſe· ris, ſi non ſe correxerint. Qui enim vident venatorem, & delectantur; videbunt Salvatorem,& contriſtabuntul. C. XI.€ Dedem. ¿hem Hieronymus h an Pf. o0. ad verf. Spera- boin Domino.] Sau į venator erar, quoniam peccatorerat, Et péni- tùs non invenimus iir Scriptusis ſanctis ſauctum ali- quem venatorem: piſcatores invenimus ſanctos. C. XII. De eodem. Item Ambroſius in homilia z5. de Quadrageſima. Uid& prodeſt jejunare viſceribus,& luxuriate ve- natibus? abftinere cibis errarepeccatis? C-AELE g De eodem. Idem skrdem-paulè inferius. À N deputatis illum jejunare, fratres, qui primo dilu- A culanon ad Ecclefiam vigilat, non beatorum Mat- tyrum loca ſancta perquirit, ſed ſurgens congregat ſer- vulos, diſponit retia, canes producit, ſaltus, Hlvasd per- luſtrat? Servulos, inquam, ſecum pertrahit, fortafse ma- gis ad Ecclefiam feftinantes:& voluptatibus fuis pecca- ta accumulat aliena, neſciens reum ſe futurum tam de- ſuo delicto, quam de perditione ſervorum. C. XIV. Sua ſint in laberalitate ſer vanda. Item Ambrofius, izh. z. de officiis,.€.30. Non 1 ſatis n eſt benevelle, ſed etiam benefacete. Nec ſatis eſt iterum benefacere, niſi id ex bono fonte, hoc eſt, ex bona voluntate proficiſcatur. Gunßd. ¶ Ter- feđta liberalitas fide, causå, loco, tempore commenda- tur, ut a primùm@pereris circa domefticos fidei. Gran- dis culpa, ſi ſeiente te fidelis egeat, fi{cias eum fine fum- ptu eſſe, fame laborare, ærumnam perpeti, qui præſer- tim egere exubeſcat: ſi in cauſam ceciderit, aut captivi- tatis ſuorum, aut calumniæ,& non adjuves: ſi ſit in car- cere,& pœnis& ſuppliciis propter debitum aliquod ju- ſtus excrucietur:(nam etſi omnibus debetur miſericor- dia, tamen juſto amplius:) ſi tempore afflictionis ſuæ ni- hil à te impetret: ſi tempore periculi, quo rapitur ad mor- tem, plùs apud te pecunia tua valeat quàm vita mori- turi, non eftfeve peccatum: z, 1 Q. Non fatis) Henc ufġueadc. Ñi quid verð, in aliqnot a Ive pa. b Pf-g.< Ivop. 13.037. d al amat,} org. O fic deinceps,€ al. publicant|£ Ivosbidem. g Ivo p. 13+.32. h Inter opera adfiripta Hieronymo„tomog, 1 Ivo part.13..33. k Ivopauz.c3g. d Ivoibsdem., mM Anfi hte c. 26. Polyc. l..tit.ꝛ0. N Gal, 6 7 veluſtũ D p i

podet, sgi, nimus aĝos, )etodem. fatres, quip t, ponb 261 Diſtinctio LXXXVI. vetuſts Gratiani exen artbus, C& apud An Non eſt leve pec 3 m, ſed famen apud i |] Ferbahac non fi eemum,& in Po. C. XV. De eodem. Idem tbidem paulo inferidi. Ominus a non( vult ſimul effundi opes; ſed ſpenſari, nifi fi occidit,& pavit pauperes ex€o, qúod habuit: ut nullå carêiçeneretur domefticå, ſed relictis omnibus in diſci- plinam ſe propheticam daꝛxet. è,- ut Helifgus c; qui boves fuos C. XVL De eodem. Idem ilidem conunenter. E St” d- probanda illa etiam liberalitas, ut᷑ prdximos ſeminis tui non deſpicias, ere cognoſcas. Meli- eſtenim, ut ipſe ſubvenias tuis, quibus pudor eſt ab aliis ſumptum depoſcere, aut alieui poſtulare ſubſidium neceſſitati: non tamen ut illi ditiores co fieri velint, quod- tu potes conferre inopibus: caufam enim 1 natu- ra præſtat, non gratia. Neque enim proptereà te Demino dicâfti;uat tuos divites facias, fed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras,& pretio miſetationis pec- cata redimas tua. Putant ſe parùm poſcere? preti tuum quærunt, vitæ tuæ fructum adimere cont fe juſtꝰ t⸗ putant:& atccuſant 7, i feceris, cum te illi velint æternæ vitæ fraudare m fe: 1 Ẹ Caulam enim] i4pud B: Ambrofium legitur, caufa enim præſtat, non gratia:itemꝗᷓ apud Anſelmum,& in Poly- g ï carpo, Sediue dries Gratiani, Ó glofa cum imprefis concer- dani. Aliaautemnmnullaex ipfi Ambrofio funt iemendatas C. XVII. G De eodem, Ider em panid inferins. Onſideranda ꝗg eſt etiam in- largiendo ætas, atque debilitas, am etiam verecundia, quæ in- genuos prodit na, titfenibus plùs largiaris, qui fibi labore jam non queunt vi Similiter& de- bilitas corporis,& hæc juvand⸗ ptius: tum ſi quis ex divitiis cecidit in egeſtatem:& maximè, fi nonvitio ſuo, ſed aut latrociniis, aut profcri mniio, quæ 65 aut calu- bebat, amiſit. C. XVIIL ꝙ9 De eodem. Idem bro ſecumds oſfictorum, c. 27. Ulchra 1etiam: liberalitas eſt, in ipſo quoq; pau- peris dato menſuram tenere, ut abundes pluribus, non conciliandi fayoris gratiã ultra modum fluere. Quic- quid ex aflettu puro ae ſincero promitur, hoc eſt deco- rum: non ſuperfiuas ædificationes aggredi; nec præter- mittere neceſſarias. Et maximè Sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum honore Kcongruo,; ut etiam hoc eultu aula Domini reſplendeat: impenſas miſericordiæ convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis, non ſuperflua, ſed competentia,&c. Idem I. q Compatiamuralieniscalamitatibus, neceffitatesali- orum, quantùm poſſumus, juvemus,& plus interdum, quam poſſumus. Meliũs eſt enim pro mĩſericordia cau- fas præſtare, vel invidiam perpeti, quàm prætendere in- clementiam: ut nos aliquando in invidiam ineidimus qui conftegerimus vaſa myſtica, us captivos redimeremus. 1 J Pulchra etiam I. Apud B. Ambroſium legitur: pul- chra liberalitas, erga ipfos quoque pauperes menſuram tenere. Sed apud Anſelmum,& in Polycarpo habetur, ut apud Gratianum,& adest gloſſa in vove, dato. a al. Deus] orig. b Pohhe. abidem. Anſel. ibid. c 3. Ré- gen. i9. d Anfèlibid. Polyc. ibid.€ al; pramium. f 4l. accuſat] orsg.& ſic dennceps. g Pogc. tbid. Anſel. ibid. h al. prafiriptsone. i Polye, ibsdem, Anfil ibid, k decore|: orig. l“eod, Gb. csat,; lmun e$ unicum} 262 io viperarum.] am eonveniens onſum unum mune admonen cordia enim ple eft propofita per mentisque turs i tum eripiat fedquod habet, cum Idem ađc.z4. Er Æterùm Dei tráditio cf, ut Nam fi juxta i rentis motte luitur; quanto ma gravior eft? Quọ loco infolentem Do jactantiam,&cc. — 1 De officiis. F invemumapud B. Ama brofium, fed apud Anj Carpo ez eodem estatur, O omaus Ur äu B. Ambrofis, af cum ex eadem Ambroſio sn labra de alendis pauperibus, qui liber hacte nus deſide: eloquio, quod colle git eæ di- S l A S C. XXII. 9 De eodem. Hem Hieronymus n commentariis ad Galatas, c. 6. in verſe] Alter alter i clementiam non habet, nec indutus eft vcera , narum, quamvis ſpirita lis hrifti fit, non adimplet e legem€? 6 pars. órmiliteretiam oj f rem, id eft, nos ad vindictam facilem. ©. KZI. Ad umdidtam Epiſcopus fa- cils effe non debet. effe hercuſſa- Unde Gregori bit banns Epifispo Pånormita ro undecimo, epift: 49. Clexico ad aures tuas per- venerit, quog fit oflendere, facile non cre das, nec ad vindictam te res accendat incognita: ſed præ- ſentibus ſenioribus Eccleſiæ ruæ diligenter eſt veritas perſcrutanda:& tunc, ſi qualitas rei popoſcerit, canoni- c diſtrictio culpam feriat deli itis; C: XXIV. 9 De quodam tfhiſcopo, qui antequamm- Miſſarum ſolemmia celebraret, die Domini- co ad eccarandam meſſem cu- * I f quid yverò d juſclam pro ſectus it Idem Tanyario Epiſcopo, lib. 7. ima, 2. epift, r, Anta g̃ nequitia ad aures meas de tua ſenectute per- venit, ut eam niſi adhuc humanitus penſaremus, fixa jam maledictione feritemus. Dictũ quipꝑe mihi eſt, quod Dominico die, priuſquam Miſſarum ſolennia celebrares, a Singulis quoque Forig. b al. miferiordia. c Matth.is. Levit. 20. Exod. 21. d Anſelm. lib.igi cap, 28. Polycarp. ab.. tit, 20...T...32. ar. 5.€ adimplebit| orig, Ê 15: qiy fi quide g 19.7% tama Burchdib,i. cap.177, lvo p2. caps gå,& Ps sap, l3,

De Epiftopt operis ilhberahbus cade turpi luero: Item, Decreti Prima Pars. 264 263 de ejuſclem officio erga viduas& orphanos. ad crarandam meſſem latoris præſentium perrexiſti,& poſt exarationem ejus, Miſſarum ſolennia celebraſti: poft Miſſarum folennia etiam terminos poſſeſſionis illi- us eradicare minimè timuiſti. Quod factum quæ pœna debeat inſequi, omnes, qui audiunt, ſciunt. Dubii autem de tanta hac perverſitate fueramus, ſed filius noſter Cy riacus Abbas à nobis requiſitus, dum eſſet Caralis, ita ſe cognoviſſe perhibuit. Et quia adhuc canis tuis, parci- mus, hortamur a, ut aliquando refipifcas mifer fenex, atque à tanta te levitate morum,& operum perverfitate compefcas b. Quantò morti vicinior efficeris, tantò fi- eri folicitior atque timidior debes. Æt quidem pæng fententia in te fuerat jacùlanda; fed quia fimplicitatem tuam cum feneđtute novimus, interim tacemus.: Eos verò, quorum confilio hæc egiſti, in duobus menſibus 4£ Í s4 2 z 3 à mo& Januario, Clericalis officii(qui fe folatio paren- excommunicatoseffedecernimus:; ita tamen, ut fi quid cis intra duorum menſium ſpatium humanitũs advene- rit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum conſiliis cautus exiſte: te quoque ſolicitè cuftodi, ne fi eisin malo difcipulus fueris, quibus ñ bo- no magiſter eſſe debuiſti, nec ſimplicitati tuæ ulterius, nec ſenectuti parcamus. 7 pars. Vel percuſſor eſſe prohibotur, ne videlicet propris ma- nibus aliquem cadat. C. XXV. g Non lcet Epiftopo:propriis mambus SALGS RAETE. Unde in Agathenfi 1 Coricilid legstur. Ne c licet Epifcopo manibus fuis aliquem cædere. Hoc enimalienum à Sacerdote effe debert. 4 Agathenfi] Hoc caput non habetur sm Agathenfi, guod C. I. g Implsrantibus patrocinium Epifiopr debent adefje. Vnde Gelaſius Gerontios à& Petro Epiſeopis. Le omnibus de nobis fperantibus non debeamus, in quantum poffumus, nos negare; plùs tamen vi- duarum& orphanorum caufas,& impenfiùs ducimus exe quendas: quas tueri à nobis, vel ab omnibus divina manifeſtat aſſertio. C. 1I. ꝙ De eodem. Idem Anaſtaſio Epiſcopo. poni propriæ defolatisauxilio,& qui fuis a- ctibus adeſſe b pro ætatis infirmitate non poffunt, exoratum Pontificem decet fubvenire: quia pupillis 1 tuitionem etiam Divinitas juffit impendi. Et ideò Maxi- tum vel propinquoram aſſerunt deſtitutos) auzilium ex noſtra delegatione præſtabis: ut adversũs improbitates adverſariorum ſuorum protecti, tuæ executionis anniſu noxia commenta non fentiant. q Pupillis} I» codicebus imprefis faquebatur,& viduis, gua voces npunta funt, quiaabfunt à Pleriſq; vetuſtis. Et qua an- tecedunt ac ſoquuntur, aſtendunt ægi hic tantum de pupillu. „C. III. 9 De eodem. Idem Leontio gr Petro Epiſeopis. uii in negotiis fuis noftri nominis interceffione fperat fibi remedia poffe conferri, pronâ nos conve- nit animoſitate præſtare. C. IV. 9 De eadem. Ivinæ retributionis memorad Pontificalem confi- extat, Burchardus© lvo citant ex decretis Bontſacti Papa. Habetur autem in novellis Conſtit. as. cab. Ic. apud Iulianum anteceff. Non dif- fimilis eriam canon 28 Apoftolorum,‘quem snterpretatur Synodus Conſtantinepolitana, qua prema ecunda dicta ett, caß. 9. 8 pars. Prohibetur etiam Epꝛſcopus turpislucri elſe cupidus, ne aliguo inhonefto negotio viddumʒ uelcarera ſibi neceſſarta quærat. Quod generaliter de omnibus divino cultui mancipatis, id e, Cleri- cis σ Monachis intelligi oportet. C. XXVI. Sui connumerantur in Clero; turpt- bus lucrisnon infèrveant, Vnde in Chalcedonenſi Concilio,cap. s. legiiur Ervenit d ad ſanctam Synodum, quia de ĩis, qui in Clero connumerantur, quidam, propter turpis lucri gratiam,alienarum poſſeſſionum conductiones,& cau- las ſeculares e ſuſcipiunt:;& à ſacris quidemofficiis fe per deſidiam ſeparant, ad domos autem ſecularium con- currunt,& ſubſtantiarum eorum gubernationes ava- ritiæ causã ſuſcipiunt. Decrevit ergò ſancta& magna Synodus, neminem horumdeinceps, hoc eft, Epifcopum, five Clericum, aut Monachum conducere poſſeſſiones, aut miſcere ſecularibus procurationibus; niſi fortè, qui legibus ad minorum ætatum tutelas, ſive curationes inexcufabiles attrahuntur, aut cui civitatis ipfius Epi- ſcopus Eccleſiaſticarum rerum commiſerit gubernacu- la,& orphanorum, ac viduarum, quæ indefenſæ ſunt, & earum perſonarum, quæ maximè Eccleſiaſtico indi- gent adminiculo, propter timorem Dei. Si quis verò transgreffus fuerit hæc præcepta, correctioni Eccleſiaſti- cæ ſubjaceat. DISTINCTIO LXXXVII 1 Iduis autem& orphanis Eccleſis praſidium imploran- ps tibus Epifèopı debent adeft:& contra improborum violentias, prolectionis patrocinium eis negare non debent. a al.hortamur, aliguando refipifèe. b al. compefèe. c Burch. lib...202. Fuopart segi À Burch tecdgs. Ivo p. 6, c, 218. al. ſecularium. entiam non ambigas pertinere, egentium commo- dis piam ſolicitudinem non negare. £ b C. V.-Q Tueatur Ecclefia, quos in fur defene fione fufcepit. Idem Fortunato Epiſcopo. Rreligiofum e prorfus,& exocrabile judicamus, fi quifquam q vel extraneos in fua tuitione fùfceptos, nonomni fide,&totåanimi ſui educaverit ſanctitate-. Ac cùm Olympius Diaconus dilectionis tuæ, Felicis& Olympii függeratur- avunculus, cosd; parvulos tutele yicefufteperit nutriendos; ultra latrocinium effe judi- camus, quòdeos boniſculis à parentum(ſicut aſſerunt) reliquit extorres, alia retinendo, alia contra leges& jura vendendo. 1J Quiſquam] In vulgatin codicibuss ſaquitur vux, Cleri- COS, qua sm aliquut manufiriptis,© apud Ivenem non habetur, ideog ſuhlata est. Non enim hie Clericos cum Larcis, fèd extranet cum fanguine junctis comparat, C. VI.&(onfugientes ad Eceleſiam extra- here nen licet. Ilem ex Concilio Arauſicano I. cah.5. ſequentib us. Os e, qui ad Eccleſiam confugerint, tradi non opor- tet, ſed loci ſancti reverentià& interceſſione de- fendi. ¶ Si quis autem mancipia Clericorum pro fuis mancipiis ad Ecclefiam confugientibus crediderit ot- cupanda, per omnes Ecclefias diftritifimå damnatione feriatur. ¶ In Eccleſia f quoqʒ manumiſſos,& perte- ſtamentum Eccleſiæ commendatos, ſi quis in ſervitu- tem, vel obſequium, vel ad colonariam conditionem revocare tentaverit, animadverſione Eccleſiaſticà co- ërceatur f. a al. Leontse. b al. prodefè, c Ivopart..cap.109. d al. bonufiulis, e Rabanus pæn. cap.22. Burch.lib.3. cap.195: Ivopt: cap. 112. Ibidem, cap.6.£ vop tsg.& 245. Pannorm, lbet L cap.84. coêrcebstur. Jorig, c. VIL i W

tuæ exeaii refa fegubi$ a plerifg wi tantr de pupiti oket, l Epiheoph, nominis intet eri, pronå nost edem, d Pontifcaleme re, egentium 4 te. Aa delo „qu mfd Enfapo. x ie judes , fia tuitione educavelitſa eđtionis tut,! eosc) P a Jatrot prentum( „alia cont dushu fett" y api homn" joai own LWI ad Behjan” h fiano LA bi colonat ſellole 265 Diſtinctio LXXXVIIII. mi De fecnlaribus negottin Epiſto⸗ po inter dictis. 2 66 C. VII. ꝙ9 Inlibertate Ecclefia tueatur libertos, Iremex Concilio Agathenfi,.29. 2 Ibertos à legitimè à dominis ſuis factos, Eccleſia, fi ꝓs Lneceſſitas exegerit, tueatur: quos, ſi quis ante audi- entiam aut pervadere, aut expoliare præſumpſerit, ab Ec- cleſia repellatur. C. VIIL g ASacerdotibus defendantur lbertn, ne in ſer vitutem revocen- tUr. Irem ex Concilio Toletano IV. c. 72. p e qui bà quibuſcunque manumiſſi ſunt,& Ec- cleſiæ patrocinio commendati exiſtunt, ſicut regu- le antiquorum Patrum conftituerunt, Sacerdotali de- fenſione à cujuslibet inſolentia protegantur, ſive in ftatu libertatis eorum; five in peculio, quod habere no- ſcuntur. C. IX. 9 Expoſſtos deſendat Ecclefia; fi qui corum calummiator extiterit. hem ex Concilio Arelatenſi 1I. c. 32. 3 Ic expofitus ante Ecclefiam cujuſcunque fuerit ps W miferatione colle&tus, conteftationis ponat d epi- ſtolam, ut ſi ĩs, qui collectus eſt, intra decem dies quæſi- tus, agnitusq̃ue non fuerit, ſecurus habeat, qui collegit. Sand, qui poſt prædictum tempus calumniator extiterit, ut homicida, Eccleſiaſticà diſtfictione damnabitur, ſicut Tatrum ſanxit auctoritas. DISTINCTIO LXXXVIII. 1 Rohibentur es gù Clertci cupiditatis negotia ſeſelpere> non ps pietatis curam viduis& orphanis impendere. C. I. De eodem. Unde Melchiades 1 Papa. Do e ſancta Synodus, nullum deinceps Clericum aut poſſeſſiones conducere, aut negotiis ſecularibus fe mifcere, nifi propter curam pupillorum,[& Forpha- norum] acviduarum, aut fi fortè Epifcopus civitatis Ec- cleſiaſticarum rerum ſolicitudinem habere præcipiat. Ubi liquidò patet, quia alia ſunt negotia ſecularia, alia Eccleſiaſtica. Nonne Moyſes g in feculo erat, cùm cre- brò tabernaculum intraret,& exiret, qui intùs contem- platione raptus, foris infirmantium negotiis urgebatur? C inſta. Sic& Jacob h afcendentes& defcendentes An- gelos vidit: quia videlicet rectores Eccleſiæ non ſolum Deo contemplando ſuperna appetunt, ſed deorſum quo- que ad membra illius miferando defcendunt.Et Domi- ni Sacerdotes horum facta imitantur,& ſe cuſtodiunt,& ſubditorum onera portant. 1JMelchiades] Cabpnt hoc habetur im ſcripto, de primiti ua Eccleſia& munificentia Conftantins, quod in antiquis Conciliorum voluminibus continenter feguitur post decreta Melehtadis(quam vis sn recentioribus Concilium Neocafarienfè fit inter poſitum) E& ex illa conjundtione ſortaſſè factum eft, ut hoc quioque firiptum olim decre- tis Melchiadis adnumerari ſolitum eſſet, cùm tamen in es de Nicano Concilio,€ aliis, que post Melchradem gefta funt, mentio fiat: quod ex capite,ad futuram. infrà 12. guaftione1. apparet. C. IL@ Deesdem. Trem Gelafius Papa ad Epifèopos per Lucani- am, cap. 17. illa quoq; quæ de Picenis partibus E oaa ieft,ut a Ivopart.3. cap.159.¢.16.cap.s1, Pannormd...82, b Burch. 433..15C. Ivo p..o. 246. Ó.16..52. Pann.d...83. c Capit lib. 6. €.142. concor Vafènfe 1, c9. Burch...c,201. Tuo...52. Polyc..g. tst. 13, d al ponaturepiflola, e In[ertpto de primitiva Eccle- fa,& munificentia Conftantins ex Concilio Chalcedon. cap.q. F ab- funt ifledua voces ferè ab ommbus manufiripti, g Exod. 33. h Gen.28. i Concil Adut ranen. ca quf; ip. 93e igi guafi gs Cleric. nuper ad nos mifa relatio nuntiavit, non prætereunda putaremus: id eft, plurimos Clericorum negotiationibus inhoneftis,& lucris turpibus imminere a, nullo pudore cernentes Evangelicam le&tionem, quå ipfe Dominus b negotiatores è templo verberatos flagellisafferitur ex- puliffe,nec Apoftoli verba recolentes, quibusait e[ Ne- mo militans Deo implicat fènegotin fecularibus,| Plalmiftam d quoque David ſurdà diſſimulantes aure, cantantem: [ Quoniam non cognovi negotiationos, introibo in potentias Do- mini.|; Proinde hujufmodi aut ab indignis pofthac quæftibus: noverint abftinendum,& ab omni cujus- libet negotiationis ingenio? vel cupiditate ceſſandum; aut in quocunq; gradu ſint poſiti, moxà Clericalibus of- ficiisabftinere cogantur: quoniam domus e Dei, domus orationis& eſſe debet,& dici,ne per f officia negotiatios- nis potius ſit latronum ſpelunca- C. IIL 9 In ſacris ordinibus conſtilutus feculares curas affumere non debet. Irem ex feptimo canone Apoftolorum. F ES pus ,aut Presbyter aut Diaconus, nequaquam ſeculares curas aſſumat; ſin aliter, dejicĩatur. C. IV. J Ebiſcobus ſecularibuus sauſisoccupari non debet, Item Gregorius Romano defenfort,.8. epift. 1 Erlatum g eft ad nos, reverendifimum Fratrem no- ftrum Bafilium Epifcopum, velut unum de Laicisin cauſis ſecularibus occupari,& prætoriis inutiliter deſer- vire. Quæ res, quoniam& ipſum vilem reddit,& reve- rentiam Sacerdotalẽm annihilat, ſtatim ut experientia tua hoc ptæceptum ſuſceperit, eum ita ad revertendum diſtrictà executione compellat, quatenus ei illic te infi- ſtente quinque diebus ſub qualibet excuſatione immo- ari non liceat: ne fi quolibet modo eum ibidem ampli- us moram habere permiferis, cum ipfo apud nos gravi- ter incipias effe culpabilis, C. V. Lſamentorum tuitiunem,& curam rei ſamiliaris Epiſcepus non ſu- Heipiat. Žem ex Concilio Carthaginenſi IV..16. II. E Piſcopus h tuitionem teſtamentorum non ſu- ſcipiat- C. VI. ꝙ Decodem. Item ex eodem, c. 20. apee: nullam rei familiaris curam ad fe re- vocet, ſed lectioni,& orationi,& verbi Dei præ- dicationi tantummodò vacet. C. VII. ꝙ9 De eodem. Irem ex codem, c. 17. V. E Piſcopus ż gubernationem viduarum,& pupillo- rum, ac peregrinorum non per feipfum, fedper Archipresbyterum, aut per Archidiaconum agat. ©. VIII. 9 Ranioceniorum cauſas Clertcus ſuſes- pere non debet. nnem Gregorius Quertino expraſecto, epiſt. 30. lib. 10. Nutile,& valdè laborioſum eſt, hominem literatum, E cionn caufas affumere,& in eis fe, quod non expedit, obligare. C. IX. 9 Fugiendus est Clericus negotiator, Jtem Hieronymus ad Nepotianum de vita Clericorum, Neocate Clericum,& ex inope divitem, ex igno- bili glorioſum, quaſi quandam peſtem fuge. a al. inbiare. b Matth. 2r. c.Tim.2. d PEſal. no. uide inßtd c. quomtam. e Luc.:9.£ ne officina negotiationis,& ſpelun- capotins fit latronum. Jorg. g Anfi..17g h Pohe. l. f. tits À Polye, ibid,

TH 6 De fecularibus negotiis Epi- 2 7 ſcopo int erdictis. C. X.(llerico negotiari non licet. lem Auguftinus n libro quaſtionum Jeteris,& (ovr Teftamentt, cap. 127. Ornicari a omnibus, femper non licet: negotiari ve- rò aliquando licet, aliquando. non licet: Antequam enim Eccleſiaſticus quis fit,licet ei negotiari; fato jam, non licet, C. XI. g. Decodem, PALE A. Irem Joannes Chryfotomus faper Mattheum,[ides, sAutor operis imperfecti, hom. 30. ad c. 27. Matth. bJ pice Dominus vendentes& ementes de templo, lignificavit, quia homo. mercator vix, aut nun- qon poteft- Deo placere, Et ideò nullus Ch iſtianus atur de cbet cfe mercator, aut fi voluerit efle, proj ro Ecclefia Dei, dicente Prophetå c:[ Qura negotiationes, introtbo in potentias Domini.] Quei dum enim, qui ambulat inter duos inimicos, ambo- bus placere volens,& ſe commendare, ſine malilo- quio effe non poteft:(neceffe eſt enim ut iſti malẽ loqua- tur deillo,& illi malẽè de iſto:) ſic qui emit& vendit, ſine mendacio& perjurio eſſe non poteſt.& paudcis inter- jedu. ¶ Sed eſt nec ſtabilis ſubſtantia eorum, neque ad bonum proficit, quod de malo congregatur. Quemad- modum enim, fi triticum, aut aliud d tale cernas in cri- bro, dum huc& illuc jactatur, grana omnia paula deorfum cadunt,& tandem in cribro nihil remanet, nifi ſtercus ſolum: ſic de ſubſtantia negotiatorum noviſſimè nil remanet, nifi ſolum peccatum. Sed omnes homi- nes videntur eſſe mercatores. Oſtenda m ergò, quis non eſt negotiator, ut qui talis non fuerit, eum intelligas eſſe negotiatorem. Quicunque rem comparat, non ut ipſam rem integram& immutatam vendat, fed ut materia fibi fit indealiquid operandi, ille non eft negotiator: Qui autem: comparat rem, ut illam ipfam integram& im- mutatam dando lucretur, ille eft mercator, qui de tem- plo Dei ejicityr. Unde fuper omnes mercator es plùs ma- Iedictus eſt uſurarius Ipfe namque rem datam à Deo vendit, non comparatam,ut mercator,& poft foænus rem fuam repetit, tollens aliena cum fiis, mercatorautem non repetit rem venditam. Ad hoc dicit aliquis: Qui agrum locat, ut agrariam recipiat, aut domum, ut pen- fiones recipiat, nonne eft fimilis ei, qui pecuniam datad ùfuram? Abfit. Primùm quidem,quoniam pecunia non ad aliquem uſum diſpoſita eſt, niſi ad emendum. Secun- dò, quoniam agrum habens, arando accipit ex eo fru- ctum, habens domum, uſum manſionis capit ex ea. Ideò qui locat domum vel agrum ſuum, uſum dare videtur,& pecuniam accipere,& quodammodò quaſi commutare videtur- cum lucro lucrum: ex pecunia repoſita n uſum capis. Tertiò ager vel domus utendo veteraſcit. Pecunia autem cùm fuerit mutuata, nec minuitur, nec ve- teraſcit. ¶ Et menſas nummulariorum ſub vertut.] Pecunia {piritualiter. homines intelliguntur.:- quia ficut num- mus habet charagma Cæſaris; ſic homo habet charagma Dei. Et quemadmodum ſolidus, qui non habet chara- gma Cæ ſaris, reprobus eſt; ita& homo, qui non oſtendit in ſe imaginem Dei, reprobus æſtimatur. Unde Efaias e dicebat ad Hieruſalem: ¶ Pecunia tua reproba esf, cau- pones tut nuſcent vꝛnum cum aqua, drc.] Ideò ergd men- ſas nummulariorum evertit, ſignificans, quia in tem- plo Dei non debent eſſe nummi, niſi ſpirituales, id eſt, qui Deĩ imaginem, non Diaboli, portant. Aut certè men ſas nummulariorum, Sacerdotum dicit ſcripturas. No- vo enim Teſtamento ſuccedente priori, everſæ ſunt ſcri- pturæ illorum. G Has Palea(quemadmodum dr fequens) eft tu aliquot vetu- fiis exemplarıbus in qutbus Paleararòhabentur. ESt-autem fum- pta ex auctore operis imperfeli ¶ cuj us mulia ſententiæ partim —— a Ivo p. h..g9. Pann. ly..46. b Pauldò aliter. c Pſal. yo. d aliguam blandi[pecsem.] e Hla.1. Decreti Prima Pars. 268 rejictendæ, partim in bonam partem interpretande fant) O quedem multis locis de induſtria, quod 1bi plentus, hic in ſummam redactum est, incolumi fere Gntentid. Quamobrem ea tantum mutata, aut locupletata funt, qua valdė conducere vifum est, Quod enam in fiquenti capite est obfervatum, C. XII, g Decodem.'PALEA. Item exverbuAuguitini[hene indle collects,& in ſummam redacfin ad Pſal.5o. verſ.[ Quoniam non cognovi.] non cognovi literaturam.] Aliqui codices habent ¶ negotiationes: I in quo diverſitas Interpre- tum fenfum oftendit, non errorem inducit.;Ergò fi pro- pterea ifte totå die laudem Dei dicit,: qui-non cognovit negotiationes, corrigant ſe Chriſtiani, non negotientut. Sedait mihi negotiator: Affero ex longinguo merce mercedem. laborissmei, unde vivam, peto: dignus a efke- nim operarius mercede fuá. De mendacio, de perjurio agi- tur, nonde negotio. Ego enim mentior, non negotium, Poffem enim dicere, tantò emi, tantò vendam; fi placet, eme. Quomodo ergò revocas à negotiatione? omnes artifices mentiuntur;futores, agricolæ. Vis, ut optem carum tempus ut poſſim vendere annonam, quamſet- vavi? Sed non hoc faciunt, inquis, agricolæ boni: nec illa negotiatores boni. Quid enim? Etiam& filios habere malum eft, quia quando eiscaput dolet, male & infideles matres ligaturas ſacrilegas,& incantatio- nes quærunt? omni⸗ ifta hominum, non: rerum pecte ta ſunt. Quære ergò Epiſcope(dicit mihi ne gotlator) quomodo Pfalmiftam intelligas,& noli me prohibere ànegotiatione: negotiatio enim me non facit malum, fed iniquitas mea,& mendacium meum. ugramus ergd negotiatores, qui præſumunt gloxiari ex ſuis ope- ribus,{fi fant contra illam gratiam,-quam} c Pfalmifta commendat, ut nemo de fuis operibus glorietur. Et fi- g cut contra Medicos fuperbos falutis pollicitatores vigi lat hoc, quod ditum eft ġ:[ Tora die falutem tuam: eribusfuisgloriantes vigi- fic contra negotiatores de lat hoc, quod dictum eſt Osmeum annuntiabit jufti tam d tuam.| Unde& Dor yülit illos detem- plo, volentes fuam juftit„& ignorantesju- ſtitiam Dei. Meritò dictum n um, quod malum eſt, neque qua eſt Deus. GXL IlemCafiodorusin eundem Pfaimum- 70 in ora eft aliud negotium nifi guæ:pofint yiliùs 7. infia, Negotia- tur, qui jufti- comparari, cariùs velle tores. ergò-illi abominabi 3 tiam Dei minimè conſiderantes, per immodetatum pe- cuniæ ambitum polluunture1 ces fuas plùs perjuriis onerando, quàam pretiis. s ẹjecir Dominus de tem- plo, dicens: ¶Nodate f facere darnu patris mei, domum nege- teationis. C. XIV. g Nomine Sacerdotis careat, qus De: miniftr fictis. A Juis vocat A Item Cy prianus ad(lerum, ér plebem Furnitano- rum, lib. 1. epiſt. 9. 2 Eque g apud altare Dei meretur nominari in ps Sacerdotum prece, qui ab altari. Sacerdotes& miniſtros voluit avocare. Et ideò victor, cùm contta formam nuper in Concilio à Sacerdotibus datam, Gemi- nium Fauftinum Presbyterum aufus fit tutorem confti- tuere, non eſt, quòd pro dormitione ejus apud vos fiat óblatio, aut deprecatio aliqua nomine ejus in Ecclefia frequentetur: ut Sacerdotum decretum religiosè,& ne- ceſſaris factum ſervetur à nobis. m b Palsy. c Pfal. 70. d juſtitiam iuam, sd est, nonmeam, dro.] Aug, e al. negottari. f Ioann. 2. g Ivopart. 6. cap. 339. DISTIN- “i ig

zehdacle, wento m, quam eribus gl Diſtinctio 269 LXXXIX. De Epifiopi munere in officrs Esche- fiaſticis committendis. 270 DISTINCTIO’ LXXXIX. &ant; placuit omnes Ecelefias habentes Epiſcopos, etiam 1 ap$ an js I Omu: a quoque fua oportet Epifcopum benseffe pra- Œconomum habere de proprio Clero> qui gubernet Es 79; n cleſiæ res cum arbitrio fūi Epifcopi: ut non ſine teſtimo- ps pofitum, ut quadam inde quodammodo futura difpen- F f ò Ec-| Pio fitgubernatio ipfarum rerum Ecclefiafticarum,& ex fàtionis argumenta famantur. In diſpenſatione vero Ec- 5 P s> clefia hanc regulam obſer vandam no verit, ut nulli quantumlibet ex- ercitata perfona duo fimul officia committat: neque fecularibus vi- rires Ecclefiafiicas gubernandascommittat, C. I. ꝙ Uni herſona duo non commitran- tur officia; Unde Gregorius 1 firzbit ommbus Epifèopis. Ingula b Ecclefiaftici juris officia, fingulis quibufq; perſonis fingulatim committi jubemus. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eundem actum habent; ita in Eccleſiæ cor- pore, ſecundum veridicam* pauli ſententiam, in uno, eodemque fpiritu, alii conferendum eft hoc officium, alii committendum eft illud; neque uni, quantumlibet exereitatæ perſonæ, uno tempore duarum rerum offieia committenda funt: quia ſi totum corpus eſt oculus, ubi auditus? Sicut enim varietas membrorum per di- verſa officia,& robur corporis ſervat,& pulchritudinem repræſentat: ita varietas perſonatum perdiverſa nihilo- minùs officia diftributa,& fortitudinem& venuſta- tem ſanctæ Dei Eccleſiæ manifeſtat. Et ſicut indecorum eſt, ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio: ita nimirum noxium ſimulque tur- piſſimum, ſi ſingula rerum miniſteria perſonis totidem non fuerint diſtributa. 1JGregorius] Caput hoc à collectoribus ita citatur, quafi fiut verbà alicujus epiſtolæ B. Gregoret. Verum à Ioannè Diaconò.2. vitæ ej uſdlem ſanct Pontifici, num.s4. fic referuntur: Singula Ec- clefiaftici jurisofficia, fingulis quibusq; perfonis fingu- latim committi debere dicebat; afferens, quia ficut in uno,&c. Ex eo autem nonnulla ſunt emendata. O. II. 9 Quilabe: Ebiſecpus vicedominum e ætconomum habeat, Item Gregorius Anatlemio Subdiacono, lib. 9 epiſt. C. 2 Olumus e, ut frater noſter paſchaſius,& vicedo- ps minum ſibi ordinet,& majorem domũs: quate- nus poſſit vel hoſpitibus ſupervenientibus, vel cauſis, quæ eyeniunt, idoneus& paratus exiſtere. Si verò& negli- gentem ewn profpicis,& ea, quz diximus, implere dif. ferentem; omnis Clerus ejus adhiberi debet;ut commu- niconfilioipfi eligant, quorum perfongad ea, quæ prg- diximus, valènt ordinari. Hine 1 colligi patest Archidiaconielethonemà cuncto Clero, ſi Epifiopus negligens veldi ferens fuerit canonice fiers poffe. Officsum vicedomini eſi, Epiſcopatum d diſponere. 1€| Hinc] Verba hac ufque ad verf. officium, abfunt à ple- riſque uetuſtis exemplaribus. C. III. E Quod fitofficium vicedammi: Unde Gregorius Clementina patrici, bbrepifhir, Poſt alia. Iaconum e verò Anatolium, quem ad vos dirigi Popoſciſtis, hoe nos facere non poffe, caufæ magis modus, quàm rigoris auſteritas facit. nim eum conſtituimus, miſimus diſponendum. C. IV. ꝙ Decodem. Ium ex Concilio Chalcedonenfi, c. 26 Uia f in quibufdam Ecclefiis, ficut ad nos pèrve- nit, fine æœconomo Epifcopi res Ecclefiafticas tra- Vicedominume-- cujus arbitrio Epiſcopium com- —— a nrm b TPolyc...tit.23. Anfl,7..t08. lvo...344e ¥ Rom.2. c Polyc.d4.tit,22, Anfl6cags d Ehiſcopium. e sAnfèl.lib...77. f 16.... Guontam in Juabuſdam. Anſel. lib hcst43, Polyedgtitza, Denusdedit, p. 3. hoc eveniat res ejuſdem Ecclefiæ diſpergi,& Sacerdotali dignitati obtrectatio generetur. Si verò quis hoc nom obfervaverit; divinis fūbjaceat reguʻis. 9 Ficidem canonreferturinfia r6.quaflz.cquoniam inqui- bufdam, ex derfione Dionyfis, Eic emm ef ææ priſta, qua ctat in collectione Ilidori. C. V. 9 Secularibus viris res Ecclefiaßica non committantur. Rem Gregorius Ianuario Caralitano Epifèopo, lib, 7. epifl. 66. INdicatum à eſt nobis, quòd Laicis quibuſdam curam Lreſtri pattimonii commiſeritis l, qui poſtmodum in ruſticorum veſtrorum deprædationibũs, atque 1 fatiga- tionibus fuerint deprehenfi,& reddere res, quas inde» center retinent habitas, quafi füæ ditionis, quippe ve- ſtræ non ſuppoſiti curationi, poſt ponant, vobisque de- ſpiciant actuum ſuorum reddere rationem. Quod ſi ita eſt, diſtrictè à vobis diſcuti convenit, atque inter eos, Eccleſiæque veſttæ ruſticos cauſam examinare ſubtilius Et quicquid in eis fuerit fraudis inventum, cum pœna legibus ſtatuta reddere compellantur. De cætero verò cavendum à fraternitate veſtra eſt, ne ſecularibus viris, atque non fub regula noſtra degentibus, res Eccleſiaſticæ committantur, ſed probatis de veſtro officio Clericis. In quibus, fi quid reperiri poterit pravitatis, ut in ſubditis, emendare, quod illicitè geſtum fuerit, valeatis: quò 2 vi- 4 delicet apud vos habitus fui officium magis conveniens ter adminiſtrent, quàm accuſent. 1 JJ Atque fatigationibus] In plætiſque mani eriptis lea gitur, atque ex fatigationibus: in edthionibus epiftolaruna B. Gregoris, atque per hoc& fatigationibus: zn uno autem vetilſto earundem epiſtolarum codice; atque per hoc ex futiga- tionibus. 2 J Q⁰ videlicet] Apud B. Gregortum legitur, quos apud vos habitus füi magis officium commendet, quàm excuſet. 3 pars. Propinquis etiam, vel ſavore fibs conjuncbit, Ecclefie bica officia Ehuſcopus committere non audeat. C. VI. 9 Eccleſſaſtita offſcia non committat Epi- feopas propinquis, vel favore conj unctiʒ. Vnde in Concilio Toletano X: cap}. legitur, Doe omnibus placet,& in præſenti tale reſcin- dere factum,& non eſſe de cætero faciendum. Oui. cunque e igitur Pomificum deinceps aut fanguine pro- pinquis, aut favore perſonis quibuſcunque ſibi conjun- ctis d talia lucra commendarè tentaverit, ad ſuum ne- fandæ præſumptionis excidium,& quod juſſum fuerit, devocetur in irritum,&.qui ordinaverit, annuæ excom- municationi ſubjaceat. Quæ verò ablata fortaſſe fuerint, ab eo, qui tulerit, reddanturin duplum. Porro ihſd oſficta quare ita fint difinguenda,& non uni perſona omnia cimmitienda, ex aucioritate Gregorii& Bonifacii Papæ datur intelligi, qut fic ajunt: .-VII> ꝙ Graduum&ordinum diſtributio, Eccteſiaſtitam unitatem con- ſervat. G Caput hoc penè tiflem verbis legitur in epifola Bonifacii fès: cundi ad Eulalium,& Grægorti primi ad Epifeopos Galliarum, l. æ. eplſt gꝛ. Sic quoq; in aliis cpiſtolis B. Gregoris mulia leguntur, quæ in ſeriptis ſuperiorum Pontificum habentur, D hoc diſpenſationis f divinæ proviſio, gradus di- Å verios& ordines conſtituit eſſe diſtinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent,& potiores.. Dae a Anfl...146. b committentes,] orig. Nam quifjau| org, d devini J orig.€ alloca»£ aldifpofitionis,

THA d De Epiftopi offcio in litibus Clerico- 271 rúm componendis. Decreti Prima Pars. 22 minoribus dile&ionem impenderent, vera a concordia fieret,& ex diverſitate contextio,& rectè officiorum ge- reretur adminiſtratio ſingulorum. Neque enim univer- fitas aliå poterat ratione ſubſiſtere, niſi hujufmodi ma- gnus eam differentiæ ordo ſervaret. Quia verò quæque Creatura inuna eademq; qualitate b gubernari, vel vi- yere non poteft, cœleſtium militiarume mplar nos in- ſtruit: quia dum ſunt Angeli,& ſunt Archangeli, liquet, quia non ſunt æquales, ſed in poteſtate& ordine(ſicut noſtis) diffet alter c ab altero. DISTINCTIO XC. 1 Trzgiofus quoque prohibetur ordinari: quta qui fuà pote- ps ſtate diſcordantes ad concordiam. debet attrahere, qui ob- lationes difidentium prohibetur recipere nequaquam li- tigandi facilitate alios ad diſidium debet provocare. C. I. g Clerici diſcordes dej iciantur, vel revocen- rur ad concordiam. Vnde in Coneilio Carthaginenſi. IV. .59; legitur, Ifcordantes d Clericos: Epifcopus. vel ratione, vel J poteftate ad concordiam trahat;. inobedientes Sy- nodus per audientiam damnet. C. IIL: Q: Difadentium fratrum in Ecclefia oblationum dona non recipiantur. Iten ex eodem,.93: O! 94. Omn e difidentium fratrum; neque in facra- rio, neque in gazophylacio recipiantur..militer. f € Dona g corum, qui pauperes opprimunt, à Sacerdoti- bus refutanda ſunt. C. 1IL-g Extra Ecclefiam èffè probatur, qui pa- cem cum. proximo non habet. Irem Cyprianus de unitate Ecclefia. TEque ad Cain munera refpexit Deus.` Neque enim pacatum, habere Deum poterat, qui cum fra- tre pacem per zeli diſcordiam non habebat. Quam ſibi igitur pacem promittunt inimici fratrum?}. Quæ facrifi- cia celebrare fe credunt zmuli Sacerdotum è? An fecum cfe Chriftum, cùm colle&ti fuerint, opinantur, qui extra Chrifti Ecclefiam colliguntur? Tales etiamfi occifi in confeffione nominis fuerint, macula ifta nec fanguine 2$ Juxta} Hec pars non habetur an eo Baſilii loco. Apud Burchardum verò& Iuonem(à quibus citatur ex Concilio MMogunt.) fic legitur; juxta menfuram, opusque peccati, quia in hoc fententia,&c. C. V. 9 Corripiantur, qui rixas& contentio- nes amant. Item ex codem. 8¹ a quis Monachus 10 contentiones vel rixas ama- verit,vel manifeftum convicium fratri intulerit, juxta arbitrium rectoris, modumq; peccati, diuturnà expietut pœnitentià. Iten c.€j Qui contentiofus, aut murmu- rans extiterit, fecundùm arbitrium prioris tamdiu 2 pœ- niteat, quamdiu culpæ qualitas extat. Ë q Siquis: Monachus}. Hanc priorem partem Burchardus é Ivo citant ex Concilio Agathenfi, in quoetiamhabeturex codice Aubrorum ſexdecim, libap. cap. aæ. Abeft autem fert ubique, etiam in multis Grat:ant exemplaribus, vox, Monachus. 2 Q Tamdių] Apud Burchardum& Ivonem(qui citant hanc partem poſteriorem ex Maguntino; habetur autem in libro fina tentiarum Patrum.96. ex flatutis femorum) legitur: ita pœni- teat, qualiter culpæ qualitas extat. C. VI. 9 Diſßidentes Epiſcopi ad concordiam redie te cogantur, Trem ex Concilio Carthaginenfi IV. sap: 25. peos d Epifcopos,“fi non timor Dei, Synodus - reconciliet. C. VII. ꝙ De eodem. Item ex eodem, c. 26. e cft Epifcopis, ut diflidentes fratres fiye Clericos,five Laicos,ad pacemmagis, quàm ad judi- cium coerceant f. C. VIII g Non recipiantur dona eorum, què pauperes opprımunt. Item ex codem, cap, 94. Orum g, qui pauperes ọpprimunt, dona à Sacerdoti- bus ſunt refutanda. C IS ga cœtu alienentur fidelium, qui ad concor- diam redire contemnunt. Lem ex Concilio Agathenſi, cap.3t Lacùit h etiam, ut( ficut plerung; fit) quicung; odio aut longinqua inter ſe lite diſſenſerint,& ad pacem at abluitur. Inexpiabilis,& gravis culpa diſcordiæ nec paſſione purgatur. C. IV. Marmurantes a fiatrumunitate alt- ensefficrantur. Irem ex otava Synodo. Ao h fit à fratrum unitate, qui murmurat,& opus ejus abjiciatur, qui murmurans 1 extiterit, ne pœ- nam murmurantium incurrat, de qua Apoftolus z dicit: LNeg murmura veritis, ficut quidam murmuraveruut,& pe- rierunt al exterminatore.] Juxta 2 menſuram itaque o peris peccator( quod in hac fententia Apoftoli pleniùs declaratur) Sacerdotis judicio pæœniteat, Ç In lbelloB. Bafil de inſtitutis Monachorum Rufino interprete, (quz nuper Colona cum regula J. Benedicti eſt impreſſius) cap.&2. an ulti ma reſtonſione habetur abjiciatur. 1§ Qui murmurans] Ejøsdem libelli, cap. so. p interrogatio fic habet» Si verò etiam quibus murmuret pro- pter eſcam, quæ erga eum ſententia ſervabitur? Reſp. Ea, quæ circa eos, qui murmuraverunt in deſerto. Dicit enim Apofolus:[ Neg, murmuraveritis, ficut quidam eorum murmuraverunt,& perierunt ab eæterminalo rima pars hujus capiti ufque ad ver, ltima — a Vna concordia fieret ex diverſitate contectio. 74 orio. b agua- litate] Bon. c al. unus. d Bur e rum. g Infià, c eorum. h Burch. l. o. cab. 2.& jgu vopi. Sapas. C Sie ex Cencilio Maguntino. i rer. 10. lib. 2. cap. 215. Ivo.d. c. 290. ch..4£38. É 39. Ivo...47 C 48. f al, fimiliter donaco-| revocari diuturnâ ż obftinatione nequiverint,à Sacerdo- | tibus civitatis primitùs arguantur. Qui inimicitias de- | ponere perniciosâ intentione noluerint, de Ecclelig co- | tu juſtiſſimà excommunicatione pellantur. | C. X. Q ineditis maceretur acerrimis, qut ffatri ſuo veconciliari noluerin Item Fabianus Papa. Iquis k contriftatus noluerit reconciliari fratri fuo, ſatisfaciente eo, qui contriſtavit, ccerrimis macere- tur inediis, uſque dum gratanti animo ſatisfactionem⸗ recipiat. C: XI. ¶ Ebpiſcobi ad pacem firmiter tenendam viciſim fibi confilium&r auxilium praſtent. Item Innocentius fecundus. E per 4 ut Epifcopi ad folum Deum& falu- ꝑs tem populi habentes reſpectum, omni tepiditate femotå, ad pacem firmiter tenendam mutuum ſibi con- — a In regula Ifidori,cap.17. Burch,.10..62. Ivo part.13. capi. | b abest à multis exempl. c In libr. ſententiarum Patrum,€ jó, f ex ſtatutis ſeniorum. Burch..10.c¢.53. Ivo.13. tap. 54. d Burch. |...62, Ivo.5. cab.172. E Burch. lib..cap.10t, Ivop.s. cap.2% f cohortentur.] vera lectio. g Sup. ead-oblationes, Burch. libsa c. 39. Ivo.2. cap.48. h Burch. lsb.10. c. 61. lvo pag..62. i al drutinå intentione. k Burch..to,€.59. lvo partiz:-60. t% n nfe | biano.-1 in Encil. Lateranen..p. extra de trenga,& pace.c. practpimus. ex Alex.ĩj Lracf tři» Glium

on timor Deis jiffenfert ne nequi 27? Diſtinctio XCl.& XCII. filium& auxilium præbeant: neque hoc alicujus amore vel odio prætermittant. Qudd ſi quis in hoc Dei ope- re tepidus inventus fuerit, damnum propriæ dignitatis incurrat. C. XIIL q Expellendı funt à communione fide- hum, qui fib: invicem reconciliari noluerint, Irem Vitor Papa ad Afros, epifi. 2. latum à eſt ad ſedem Apoſtolicam, aliquos ve- trům nocere fratribus 4 velle,& ut cadant decer- : fimiliter in Sacramentis diftrepare:& ob idcon- es& æmulationes feri inter yos: à quibus dif- us vos avertere,& inhisomnibus concordare, ferre Fici mandamus Nam fi a S ere citò DISTINCTIO XCI Urautem turp: lucro, vel inhoneſto negotio vittum fibi quarere prohibeniur, de oblationibus Eccleſiæ ſtipendia conſequantur, proprro arfi czolo c, vel agriculturå r exemplo- Apoftoli d, gur ad labore manuum aauebar j fibi ne- 2[aria inveniat: ita tamun, ut occ far n defit. Quod abfque inggualıtate fui corporis nulli impunè conceditur. CI g Corripie antur Clerici, g y1 officris ma- tutini, vel vefp ertinis fè al— trahunt. Unde Pelagius e Papa. ; Leutherius f Frater& Coëpifcopus nofter queritur, Clericos{uðs fibi contra canones fuperbire,& id, quod nobis jubentibus faétâ in fcrinio cautione promifit, ut quotidianis dicbus vigiliæ in ejus celebrarentur Ecele- {ia, illis contemnentibus implere non poffe, fed magis unumquemque fuis((poſtpoſito Eccleſiæ ſervitio) vacare negotiis. Et ideò experientia tua eos,quos tibi effe often- derit contumaces, debità objurgatione compeſce,& mo- dis omnibus vigiliis vacare compelle. C H g De codem, [emex Concilio Nannetenfi.] frone fùr operis vigiliis Eccle Resbyter ¢ manè, matutinali oficio expleto, pen- fun n fervitu itis fug, canendo Primam, Tertiam, Sex- tam, Nonam foly o ita tamen, ut poſteà horis com- a oſſibilitatem Deinde g oat ad)pus rura- b E ut iterum neceſſita tibus peregtinot rum, & ho pitum, five div erí forum commeantium,;, infirmo- um quoque, atque defunctorum ſuccurrere poſſit, uſque ſtatutam hotam pro qualitate te mporis& opportuni- ch, ltem ex dilis S. Benedifli ï. Q Prophetå dicente: pties in dre laudem drithi:| qui feptenarius facratus erus à nobis ficimplebitur,û Matutinæ, Primæ, Ter- Nonæ. Veſperæ, Comį o empora fficia perſolvamus: his dixit Pro- Pheta k trés in die lauder dixa tibt. TN Jam de noctur- nis vigiliis idem ipſe Propheta ait: ¶ Madi nolls ſungelam ad cor Piim ti ibi] Ergò his temporibus referamus lau- des Creatori noftro fuper judicia juftitiæ fuz. —— ſe e Je ex a PBannor..l..147.Polyc...tit.13. b al. fratres, c al, artificio. d Acft..& I. Cor.&. l. Theſſe2.& 2. Theſſs. e al. Gelafiuse F Anfly..16. g celeb Mifict.ex A- Carhenſi. Burch....r04. Ivo...181.6x Nannetenfi. h al op- portunitatis, i Inreg.S. Benediflhcap..Burch, l, 2. c. 105. 1v0 partosa k Pſal. 1ub. De Clericorum operis honeftis. g De cantu Eccleſiaſtico. į 4 II. ꝙ Gine ofſicu detrimento, artiſiciolo ſibi Ulerscui neceſſaria quarat. Item in Concilio IV. Carthaginenfi,.52.0 49. Lericus a victum& veſtimentum ſibi artificiolo, vel agriculturâ, abfque officii fuiduntaxat detrimento, parcet b Kremc.@ Clericus, qui abfque corpufculi fui inæqualitate vigiliis deeſt, ſtipendio privatus excom- municetur. I$ Privatus) In boſtrema Co lonsènfi Conciliorum editton itur, privetur. Sed in vetufitorikus Colomenfibus, duabus Pa- rifienfibus exemplaribus, duobus hujus Conctlit manuſertptis Vati- nis,& uno Sorienſi Regio legitur, quemadmodum apud Gratianum. C. IV. De codem. Item ex eodem,.51.53. O 48. 0 s0. Lericus d, quantumlibet verbo Dei eruditus,artifi ciolo victum quærat. Item e. q] OmnesClerici,qui ad operandum validi ſunt,& artificiola,& literas diſcant Quiver rònon pro emendo aliquid in nundinis, vel in foro deambulant, ab officio ſuo degradentur. Interemptores 1 autem ab officio declinantes, vel negligentius agentes, ab officio ſuo temoveantur. G Caput hoc confeñum e$ ex multis capitibus Carthagsnenfis guarti, non Jùo ordine difi 1$ Interemptoresj] In exemplaribus Concili: etiam ma-s nufiriptis legatur: Clericum inter tentationes ab officio fuo declinantem,vel negligentiùsagentem, ab officio fuo re- movendum. Contra enim tu canone 42.jubet, Clericum in- ter tentationes officio ſuo incubantem, gradibus ſubli- mandum, Sed ob gloffam non est mutátum, De tentations» bus verd, ob quas(prater tyrannorum perfècutionem) aliqus Clericè officium fuum deferebant, agit B. Ambrofius, epif.17. C. V: G De eodem, Item ex Concilio Aurelianenſi I. c. 30. Lerici verò, qui ad opus ſanctum adeſſe contempſe- rint, ſecundum arbitrium Epiſcopi Eccleſiaſticam ſuſcipiant diſciplinam. lepi S DISTINCTIO CXII I Umautem ad Ecclefiam venerint, corde magi, guam ps voce Deo cantandum meminserint. ; C. I. Q Corde, nonvoce tantum Deum laudare debemus. Unde Hieronymus.2. comment, ad caps, ept- fiol la ad Eph effos. Antantes f& pfall entes in cordibus veftris Domi- no.] Audiant hæc adoleſcentuli: audiant ii, qui- bus plallendi in E elt: Deo non voce, ſed corde cantandum:nec fauces dulci medic in opere, in en tia En tU Ab officio autem canta exempti; ne dym vocis modulation fiudent, altaris mimfieria nes gligant, endi Draconi inveniuntur C A Q 8 Š S š 8 a $ u Ẹ& ` 3 3 £ $ F x r ge c88 C.12. post finem ep sfiola arum, i Concilio abıpfih abita. Nb fanâ&a Romana Ecclefia dudum confuetudo eft valdè reprehenſibilis exorta, ut quidam ad ſacri al- taris miniſterium 1 Cantores eligantur& in Diacona- tüs ordine conſtituti, modulationi vocis inſerviant, a Burch..z..303.lvo...180. b al, apparet,€ Cap.49. d.isb...102, lvo.b..179.180.©.B. l 48. Burch. J..C. 270. E cap.s1..50. f Anf: lz.cap.70.-Eph.s. g alcolimendas, ut. h Anfelhil..6. 6p Polyc. l. ſ. tit. 3. Ivo p. ⁊. cab. p9.

3 75 De Cantu Boclefiafi cod Clerici non D ecreti Prima Pars; 276 sa rej 4. quos ad prædicationis o dium vacare con crum i gon ita ne timulet,cùm] Pililus integra dicnur, exponitur inſta edd. c. fiq ui isEpi iſcopus. tertio, i queri con- C. VI. Q Afua parochia non receptt aliis mole. ribus ſtꝛam non inſerant. Item ex Concilio Ancyrano,.28. 4 qui Epiſcopi ordinati funt, nec recepti ab illa 7 parochia, in qua fu lerant denominati, volu erintque parochias,& vim Praſi ulibus ear . Quain ret acrial ltaris mini t in hac ſe ade occupare itiones adyersù Quòd ſi volue in AS ceſſitas exigit tem contra he thema fit. I q| Minten] sut Presbyteri refidere,non abjiciantur à propria itate. Si ar fem ſeditiones commovent ibidem con- tutis Epifcopis, Presbyterii quoque! honor talibus au- antque damnatione c notabiles. l. Q Communione prevetur Epifiopus,gus fibi commiſſam Eccleſiam adire neglexerit. 7 ex ConcilioAntiocheno, cap. 17. 1S per manůs impofitionem E 1 bss est, negue A a capud alios colecic C. V1 videtur adde ın o non esT inter ve 2 pars 1 au 4 s oporteat effeitmmunes, hre vtter De guorum t manibus ordinss fufiipere de UCI ad quis Epiſcop y cunéle infia ipfum confit W fcopatum acceperit,& 1 ſibi commiſſumn j i fubire neglexerit nec acquieverit ire ad Eccleſ bi commiſſam, hune oportet communione privati TA donec f aa coactus o aut certè de eo ali- decreverit ejuſdem provinciæ Sy nodus Sa- ratum ¿ši le patet pulpito non pIa ‘Unde in Concilio A Non à liceat in saloi p j ab Epifcopo] ectores ſi allere, aut leg ta ettam Burchardus, tordinat De E copti d a QuiÜHi ve auibus locis ordinari de- guam n ceteris parttbus rc] ferunt. Leg eant, faprà definitumest. f aie conftitutus minifterium fubire,&c ad w G Nunt antem guaritur de his, qus ordinati à pa- tum de Graco exprefjum est. 35 nres vel pro aliqu a cauſa eas adire noluerint, C. VIIL Q Simne Concilia integriordi 1 an- an in alierius parochia Epifiopale pifànt officium celebrare? De ters Epifcopus vacans Eccle fiam iñ Concilio Martini Papa b fic flartumesT. non adeat, C. IV. g Sacerdotis tantum officium g hem ex gorm 2 Celb, Jèopus, quem fua parochia non IVCIe quis acans in Ecclefiam non ha recspit O bentem Ep ifcopu m, furripiens populos, fine Con- NIe quis ordinatus Epifcopus T, pro contentione 2 cilio integri ordinis ĩ t, etiam f porna EE 1em le- iqua ratione, not pro ſua culpa du it, deſideret illum, f erit data, non, bunc opor-| portet. Integrum aut ii ımmodoò contingere; ita au illud, cui Metropol quam venit 4, nihil fil CGratianus quod de e atg illa Martini Bracharenſis, Dioniſffans ba Graca. nus| Addendus est 7 Metropol aii us, In AFE I paroch lam, cu | ripterum,| et k| | | jus D. Szeenim Grac, 15 0 TAG MNT Sx ý ili aé caterer V ý Coriginalu, ac caterorum collectorum 4 iòd autem erici vrgilsis F fubtrahenits y PEE EE. itg Bean;$ 2. Contentione] In vetuſt exemblaribus| excommunmcars jubentar, de hu intelligendum eF, E ab T tiani,& une Conteliorum Regis Caillolict legitur, contem- fre gaenter admoniti, negii& sane j z prong REA g Excommunic lerrtus, qui a EA opa commonit us, horis Vnde in Concilio M. artini i Pap* legitur. sá ilibet Cle- parochiam nus, vel qu S intra civi itatem fuerity guo ccleſi tus, minimè açcefferit, ne Se ¢ 1, autf ing 1otidia jus vitio perpetratan lioficium b, matutinis vel vefpertinis ho parii s. dum sde t 1 1 articeps: dummodor onvenerirsdeponan ır à Clero,fi ta s veniam ab Epifcopo p per fatisfactione M- uod DISTINCTIO XCIII ordines i fapertts ribus debent. Summo enim Pontifici ea debeat n Bedienttam autem {€ šai perg. 3 q Perfeĝ&a] Anted legebatur, ab ommbus obedie ut nulli liceat et commi- est vera l fit Synodus, Pelyc.abid. Burc 6, Tv0...147. b boekte k, | ri C cmaneunTt8s td ešfabdicatos, d Po a In capitulis Mart. Brach. c. ag. b 42. Mart. Brach. c. 10. He. lib. a. tit. 1e. Burchn. l. l..37. Ivo parts. cags. e Apud Mart. c VidđeP'elag, 11, in ef J Pach. Bract 1 J A j d al.convenit,€ Inepift, Pela, oBureh La csgt patti. f fup dift. g1.c Clericus f! o.| vifum, g Incap Martini Brachar..04. ex Toleta. h ah Eo T É> 7 r i 4 Geabid, Burchhicigilvopseisz E ahu g ahvijet. Sacrificium, 1 al ex ordine, bb.icap.gn. lvop MEANE (

cium, aut(tnei em provincie% wopo p“ Jaee — Diſtinctio XCIII. ipfe extiterit: neo:Ecclefia qui ejus cathedram defèrit, oro adſibus ſuuisanimicuss⸗ 4 ſuis Apoſtolicus nimita- 7 icare nan debemus, ſtolorum PrincepoSetrus in ordina- tione Clementis ohulum alloquens, in- ter catera att, ifte Clemens alicùi pro&tibus| ect taret ipfe vad icat, cum-] l r prudenter obfervare debe| ver i ejus abſqu ue ommonitione obſecundare,& avertere vos abe i ipfum fentitis adverfum: ſed nec Ioqui his, quibu non loquitur: ¿utun uſquiſque,ꝗ qui in culpa eſt, dum cupit omnium yeftrům amicitias fer- re b. fefinet citiùs reconciliari ei, qui omnibus prz- eſt,& pe hot redeat ad ſalutem, cùm obædire ecœpe- L identis. Si verðr qmis am icus fnerit 153 amicus non ch,& locutus füerit his, qui- i loquitur; unus eft& ipfe ex illis, qui exter yei Ecclefiam volunt,& cum corpore yot biſcum mente$ animo contra vos et.. et lr rerit a eand i ac riſſimi, his Apoſtolicis inſtitu- tis vos monentés inſtruimus, ut eff certior charitas veftra iùs deinceps ágere ftudeat,& cautiùs, ne perv erſi& eles homines, lædendi fideles ac bene- volos habe i$ Id í tead finem funt in Fabram tantum- x ipfe potifımam vıdetur Gra- funt infmic ETA I pnuvao Hs C | Item Greg f. 26. Jèu c. 126. valdè ſum, quia in tanto Salonitanæ Eccle-| lero, vel popul facris ordinibus i funt, frater fcili piſcopus noſter Pau- „& dilectifnmus fi lius meus Hono ratus, Archidia- co jus ejufdem Ecclefiz, qui communicare Maximo Sa- cerdotium rapienti, minimè confentirent,& fe Chriftia- nas eſſe cognoſcerent. Debuiſtis enim, filii chariſſimi, are ordines veftros,& quem fedes Apoftolica re- bat, repulfum cognofcere, ut priùs, fi r Ollet, ab illa ibus mundaretur,& tunc ei veſtra dilectio com- 1e particeps obligationis ejus i {z municaret, .L g N es in Ecclefia, qui cathedram Pe- trinon feguitur. Item Cyprianus de unitate Ecclefie. Uid cathedram Fetri, faper quam e fundata eſt Ecclefia, deferit, in Ecclefia fe efle non confidat, G Apud Cyprranum Roma imprefum hac ieguntur: Hanc Eccleſtæ unitatem qui non tenet, tenere fe fid em cre- Qui Eccleſiæ renititur& refiftit, in Ecclefia fe effe idit? Veram im Yaticana Bıblotheca, prater oćlo integra n aliud, in quo ranum opufiula continentur,& unter ea hic tractatus. Atque in eo codice, sg, ¿nalterainteg ro Monafteriz S Salvatori Bononia, fant verba hac, guaaGr atian G Ivone prianu⸗ hanc fie penderet. Epiſcopi verb, que Apoſtolica ordimationt ſubjacent, eriam hanc reverentiam debent, ut JEfè fingulis annis, Apoftolorum liminibus reprafêntent, Ac ſanè paulò antè Cy- oſam Petri cath akw, unde unitas Eccle- De obedientia ſuperioribus ab inferior Præſlanda;& del i C. IV. g Sing s annis Apofiolorum n pavifitent Epiſcopi, qui ordinationi- bas Apofolicis Jubjacent, Unde Anacletus,& Zacharias Papa. r. ſanctorum Patrum& canonum inſtituts, 6 mnes Epiſcopi, qui hujus Apoſtolicæ ſedis ordinatio- ni ſubjacent, qui iqui funt, annuè circa b Idus i) Principum Apoftolorum Petri& Pauli fententur, omni i occafionefep ofitå. Qui xta chirographum fuum impieant, 8 contemptor extiterit, tit detentus, fciat fe cano- nicis fubjacere fententiis. G Hic es? canon guartus Synodi Roma kabita fub Sacharta Pa- pa, guacxtat in Brblsotheca Vaticana, ex qua nonnula funt iw hoc T EE ata. Reliqui vero an Ecclefia minores femper deben ofe è, ficutin Synodo Romana S. Sylvefr:, c. r V. g Minores majoribus obedientiam exhubeani, c Subdiacono ufque ad Lectores omnes fubditi fint cono Cardinali urbis Romg, in Ecclefia repræ- ci honorem. Porrò Pontifici Presbyter, Pres ero Diaconus, Diacono Subdiaconus, Subdiacono A Yytus, Acolyto Exorciſta, Exorciſtæ Lector, Lectori larius, Oſtiario Abbas r, Abb⸗ ati Monachus, in omni ntent obſequium, ſive in publico, ſive in gre- abud Gratianum,& in ipſius Synodi edi- fum. Burchardus& Iun fic habent d Lectorem, omnes fubditi fi Diacono Cardinali urbis Romæ,.in Ecclefia honorem repræſentantes tantùm. Pontifici verò Presbyter, Dia conus, Sub 5, Ácolytus ,Exorcifta, Leor, Ab- bas, Monachus, in omni loco repræſentent obſequium, » five, in gremio Ecclef. karum ob ma sontbus videtur va tah A$> A Subd. o uí m sn textu TAR w ahi 4 7 IN Abbas,| De. nulla mentio est. C. VI g Quod fit offemm Diato- norum. Item ex epift. 1. Clemenfis a ad Taobuna fiarrem Domini. laconi Eccleſiæ anquam oculi fi errantes,& circun rantes cum totius Ecclefix,& perfcrutantes diligent videant vicinum fieri præcipitio,& prox cato,ut refere opum.& nfa r G Sed& de peregrin opo ſuggerant refovendis,& cætera niia„quæ P: cultum Eccleſiæ„&c dife iſcopi, ob- recundia actus uſt mam effe p In ex Eo C. VII g Decoder, Item exeodem, cadem epiflolâ, Ačerdotes:e verd B. Petrus fal terre,& mundi timen docens præcepit, in ſplendore operum pa- trem glorificare Deum, de quibus Dom iinis[Bea ti Ji, cam maledixerint ika homines, Bc.] [ Vos eftis fai terra.) a Clemensepif. 1. Anacletus epiſt. 1. Alex. epift. ı. Fabianus epift: 1. Conc. Valen. 1,€6 5. Ivo p. 14. c. 22. Anſolil. i. cap. b. stit b a. gratiam repatare.& Anſa abere| a Leo epifl.4 G7 Polyc, lb. g. tit.25. Anſelm. lib d. cap ibg b a. Idebus Maji. Burchard. lib. 2. c. 224. Ivo par.bõ.c. 299. Anſel. l. 2..or. d Et.a. conſtit. capl,© ANfL7 eG. hanc, d le partſ.cgν© alquem f Matih: s. K 2

De obedientia ſu præftanda;& de Diaconis, 279 uperioribusab inferioribus DecretiPrimaPars. 280 C. VIII. G Hi non ſunt habendi Clerici, qui Epi- ſeopale pro videntià non gubernantur. Ilem ex Concilio Parifienfi a. Ullà b ratione Clerici,aut Sacerdotes habendi funt, qui fub nullius E Epifcopi difciplina& providentia gubernantur. Tales enim acephalos, id eft, fine capite, priſca Eccleſiæ conſuetudo nominavit. C. IX. ꝙ De eodem. Irem ex epift. 3. Clementis. G a s Epifcopis non obediunt„indubitanter rei,& reprobi exiſtunt. Porrò ipfi à Deo donum fummi muneris confequuntur qui per juſtitiæ& præceptorum ejus ſemitas incedentes, Doctoribus ſuis, qui rectè Epiſco- pi intelliguntur, libenter obediunt C. X. Illi in Deum ſcandalixantur, qut ſus non obedtunt Epiſcopo. Trem Anacletus epif.r. pe e proculdubio fez izatur in Peum, qui rectè non docet,& qui ejus ſcandalizat Epiſcopum vel Sa- cerdotem. C. XI g Septem debent effe Diaconiin una- quaque civitate. Item Evariſtus ad Epifiopos Afrscanos, T Iaconi 4(qui quafi oculi videntur efl unaquaque civitate, juxta Apoftol orum co tem debent eſſe, quicu ftodiant E piſcopum predican: tem: neautipfe Epifcopus e ab infidiatoribus quoquo modo infeftetur, aut lædatur à fuis,aut verba divina, de- trahendo aut inſidiando, polluantur, vel deſpicianturzſed veritas ſpirituali redoleat fervore,& pax prædicata la biis, animi cum voluntate concordet. C. KIL g De eodem Irem ex Conci ilio Neocæ Iaconi f feptem effe quamvis ı m ritas ifta eſt, qu 10d& inſinuat. 1 Q Quamvis magna] pi) in tuta, iber Actuum Arotoloan idem Antea legebatur, quamvis non magna, Emendatumestex canone Graco( quieriam recita ` fèstas Syno) Gex vulgatis etiam Varfiensbuis In can bui pin na Niana Synodi, qui ex Arabico in Latinum converfi nuper editi[funt canone 62.mult. a habentur ad hanc rem pertinentia: avit Andreas Coloffènfis fiptimå x pramifis apparet, Dracon: debent obe cut Presbyteri Epifcopis, Sed Diaconi faper praeferri qua? states manat bientes Sacerdotibus æquari, vel po quorum inſolentiam multorum aw eorum ſupercilium reprimentes, atq; ut òacerdotibus condig tiam exhibeant, decernentes, C.<II- a vendicent Diaconi. ad Epifèopos per ait. obedien- Nihil eorum, qua fant decreta prê- in epift. ultra tenorem, paternis c m tentare permittii tùs Pl plicare, ram, nus: A n aicis Chriftianis facere plerumq; con- q Sacri corporis prærog ationem Z{ub b Burch. I. 2. Ivo part...245. d PDolhc. la Anſel. ii c. ma e abestaborg. f Expri ifta verj fio- ne.Or. diam. 9. Cnc. Aquifer. c. fqir. Harih.lib.2.«cap.219. lvop. ó. E294 29s. g A7. h Polyc, ltb.3, tat.10. Anfèlm. ly. cap.). Burch. lb. g. cap.57. Ivop. Iegi ép..c. i- ak of- failorig k cuoin medio l ee logunt. ſub Carolo, c | conſpectu Pontificis, feu Presbyteri(nifi his abfentibus) jus non habeant ex ercendi. 1 Q. Gelafius] Sze est in pleriſque manufiriptis,© apud Burch.& Ivonem. Nam im impreſfis erat, Pelagius. C. XIV g Inferiores Presbyteris fe Dig- coni cognofcant, Irem ex Concilio Nicano, c. 14. fènt. a Ervenit b ad fan&um Concilium, quòd in locis qui- buſdam& civitatibus Fresbyteris Sacramenta 1] Dia- coni porrigant. Hoc neque reg la, neque couſue tradidit, ut hi, qui offerendi pekki non od ſtatem, his, qui offerunt corpus Chriſti porrigant. Sec illud innotuit, quòd quidam Diaconi ctiam ante Epi c pos Sacramenta 1 ſumunt. Hæc ergd omnia am tentur,& in ſua Diaconi menſura permi ant; òd Epifcoporum quidem miniftri funt, i tem Presbyteris habentur. Per on em ergò pol byteros gratiam facr communi viant, aut Epi- {copo aut Presbytero p ed ak in me- dio Presbyterorum Dia quia{i hoc fiat,prz- ter regulam& Sem probatur€ xiſtere. Si quis autem etiam ı poft has sdefir aitiones obedire noluerit, à minie rio ceſlare debel G Pr exp Dionyfin in ca nonum, O Burchardus 4 I JSacramentaf us capitis ufque ad verf. a mpr A Graece eft, , oblata con ES 5 ar] ov TO quod Dio m ve quam Burc Arat ér Ivo, hoc uno fere loco difè quıdem, facra oblata contingant, hic verd, eta obl: Jatide nem contingant C SV. G Draconus honorem exhibeat Presbytero, ipfi ab ini o Item ex C cilio I um coram Pr byter ri(edeat: fimiliter att- habeat à fequentibus, id eh,à Subdiaconis,& omnibus Clericis. C. XVI. q Caücem benedicere,&r panem dare Diaconis non licet Item ex codem, c. 27.€ LNO Diaconos r panem dare, neccalicem i benedicere. 19 Diaconos] eŝt, Diaconum. tit, Subdiaconos:& fic C. XVIL. teris Diacon: mini Item ex Concilio Carthaginenfi quarto 1, 637. 1 f ita fePresbyteri, ficut Epifcopi miniftros effe ognoſcant. 14 Concilio 4. Carthaginenſi, G Sut Ep opis, ita© m irto] Caput hoc cum duobus fequentibus habetur im icibus Grattant etiam manie G inco ſeriptis: itemq; ap d Anfelmum titulo hujus capiti erat additum: Car haginenfi quarto, cui Papa Zozimus interfuit per Vicarios. quod minime convenire eſtendunt afta ſexætæ Synodi Cart bagınenfis„ad quam Zozımus l Faufitni um Potentina Ecclefia Epiſeohum, Fl© Afellum Legatos mifit. Nam quarta habita est Honorio IV. chiana cof Sexta vero Honoro XII. E Theodofio VHI. coff: id ano vigefimo pòst. Quo anna(prout ex Afircano Concilio can.76.¢ faguen tibus apparet) contra Pelagi &(aleſtii hareſin quædam ſunt definita, cùm Caleſtius ad Zo mum Papam app: Wåffer> quod ex nonnullis manuſeriptis Zozmh Epiſcoporum Africa ad ipfum epifolis, qua m Bibliotheca — "y q b Burch. l3.cap.26.1v0.2 cap 3b d Anfèilm. 40.7. e Agur. t 7h a In Aqufgr cap.gt. c éin Agath. cap.ós C Aquifgr.cap.77. cap.ós. Burch.lib.2. cap.221, Ivo part...196, LE Polyc, lib,2.tit.39, Anfillib.7 capó. Vaticana

281 Diſtinctio XCIII. Vaticana fer vantur, demonſtratur. Quare, cum Zozimus in Pon- tificatu duos tantum annos, O menfès aliguot vixerit, neceffarium ef}, multò ante ipfius Pontificatum quartam Synodum Carthagt- nenfim habitam fuiife. G AVIL Q De eodem, Irem ex eodem,.38. Refente a Presbytero Diaconus Euchariftiam cor- poris Chriſti populo, ſi neceſſitas cogat, juſſus eroget. C. XIX. ꝙ De eonlem. Item ex eodem, c. 39. 40. O 4r. Iaconus. quolibet loco, jubente Presbyte- ro. Item Diaconus in conventu Presbyterorum in- tertogatus loquatur. Albãà verò tempore oblationis tan- tùm vel lectionis utatur c. C, XX. ¶ Diacomi Prrilyteriſſe ſuptriores non cognoſcant. Item ex Concilio Toletano IV. cap.38. Onmnulli 4 Diaconi in tantam erumpunt fuperbiam, ut ſeſe Presbyteris anteponant, atque in primo choro ipfi priores ſtate præſumant, vresbyteris in ſecundo cho- ro conſtitutis. Ergò, ut ſublimiores ſe e Presbyteros agnoſcant, tam hi, quàmalli in utroque 1 conſiſtant. 1. J In utroque).Licèt msvulgatiseGrattani codicibus Egatur, in utroque ordine,& intomis Conciliorum impreflu, in utroque choro: amen in vetuſto codlics Conciliorum Regis Catholies,& pleriſque vetuſt Gratiant, etiam ümpreſſis, neutra vox habetur. 4 ps. Compagis f verò calstart abſque Apoſfolici licentia Diaconis non permittitur, ficut nec mappulis uti ab ſque ejuſdem au- Keritate quibunlibet Geritis eanceditur. C. XXI. Q Alſque Apoſtolica licentia Dia- coni compagss utinon prefa- mant. Unde Gregorius loanni Epiſcopo Syracuſſano, lib. v. epift andit prima, poor ad nos, Diacohos Eccleſiæ Catinenſis cal- ceatos compagis procedere præſumpſiſſe? quod quia nulli hactenus per totam Siciliam licuit, niſi ſolis tan- tummodò Diaconis Eccleſiæ Meſſanenſis, quibus olim» à prædeceſſoxibus noſtris non dubitatur eſſe conceſſum, benẽè tecolitis. Quia ergò tantæ temeritatis auſus non eſt levitet attendendus, cum omni hoc fraternitas veſtra ſubtilitate perquirat:& fi Iita, ſicut ad nos pervenit, invenerit verum eſſe, uttum vel à ſe, vel alicujus hoc au- ctoritate præſumpſerint, nobis ſubtiliter ĩnnoteſcat: ut cognitã veritate, quid fieri debeat, diſponamus. Nam fi negligenter ea, que malè ufurpantur, omittimus;€x- cefsûsviam aliis aperimus. 1§ Et ſi ita] Hic& pauloimſerius addiia ſunt aliquot ver- ba ex originali, C. XX1.-@ Mappúlis Clerici- fine Apoftols licentia ut: non debest. Item Loanni Ravennati Epiſcepo, lib. 2. epiſt.&. ſou cap. 93. cerca finem, Llud%4 autem, guod pro utendis à Clero veſtro map- pulis ſcripſiſtis, à noſtris eſt Clericis fortiter obyiatum, dicentibus, nulli hoc unquam alii cuilibet Eccleſiæ con- ceſſum fuiſſe:nec Ravennates Clericos vel illic, vel in Ro- mana civitate tale aliquid cum ſua oonſcientia præſum- pſiſſe: nec fi tentatum effet, ex furtiva uſurpatione fibi præjudicium generari; fed etiam, fi in aliqua Ec- clefia hoc præfumptum fuerit, afferunt emendandum, quod non conceſſione Romani Pontificis, fed folå furre- ptione prafumitur ż. A D SE E S a Polyc. ibidem. Anf. l. 7.€. 66. Burèh. lib. 4. cap.13, Ivo.2. eap. 23. b Anfeim. ibidem.€ alinduatur, À Burch. dib,.222, Iua...267.€ alfibs, f Toam, Diac. l..c. b. g Anflb..capzg, h Joann. Diac. lge Anf L..168, à gl. prafumit, De obedientia ſuperioribus ab inferioribus g præftanda;& de Diaconis. 202 C. XXIII Sicut in muniſterio, ita in diſpen- Janone fine Diacono Epifèopus non vivat, Item Hieronymus a de Siptem ordinibus Ecclefia,cap.s. r Iaconi b funt,quosin Apocalypfi c legimus, fe- ps& ptem Angeli Ecclefiarum:; hi funt feptem can- delabra aurea: hi vocés tonitruorum.© infià.§ Vir- tutum operatione præclari, humilitate præditi, quieti, humiles, evangelizantes pacem, annuntiantes bona, diffenfiones,& rixas,& fcandala refecantes, docentes d, foli Deo colloquentes, in e templo nihil de mundo pe- nitùs cogitantes, dicentes patti& matri, non novi. f vos,& filios ſuos non agnoſcentes.& paulò pèst. Q Sineo hoc Sacerdosnomen 1 g non habet, ortum non habet, oficium nonhabet. Hicminifter Dei dicitur, quia fcri- ptumeft:[Quis h majores, qur miniſtrat, an cut miniſtra- tur?| Et ficut in Sacerdotio miniftratio ż, ita in mi- niftro eft Sacramenti difpenfatio. é panl pòt.€] Sa- cerdotibus etiam propter præfumptionem non licet de menfa Domini tollere calicem, nifi cis traditus fuerit à Diacono.& paucis snterjeflis.€] Ita enim Deus no- fter omnipotens univerfa difpofuit, ut qui majorem fe effe crediderit, minor fit;& qui videretur minor, ma- jor exifteret. Denique quàm hoc verum fit, ipfe perpen- de. Levitæinferuntoblationesinaltari; Levitæ com- ponunt menfam Domini: Leyitæ cum Sacerdotibus, dum Sacramenta benedicunt k, afiftunt: Levitæ ante Sacerdotes orant, ut ſi diſtinctis locorum creditur, etiam in altari Dei videant ſibi Epiſcopi, ſi ſuperbi ſunt, Dia- conos anteponi. Si humilitatemdiligunt, majores ſe eſ- ſe in eo, quòd ſunt humiles, cognoſcant. Tunc demum 4 ut aures hãbeamus ad Dominum, Diaconus acclamat: ipfe prædicat, ipſe hortatur, ipſe commonet, adſtanti- bus Sacerdotibus, ne leviter hanc vocem, quæ loquitur hæc,& pacem annuntiat, aut negligenter aſpicias, aut conteimnnendam putes. Sufficit huic ordini, tantum per Dominum fuiſſe conceſſum m, ut non ſolus Sacerdos in templo totum agere& implere videatur.€r infide “Q.Nuncautemex quo-inEcclefiis, ficut in Romano Im- perie, crevit avaritia, periit lex de Sacerdote,& vifio de Propheta. Singuli quique per n potentiam Epiſcopalis nominis, quam ſibĩipſi illicitẽè abſque Eccleſia vendicd- runt,totum, quod Levitarumeſt, in uſus ſuos redigunt; nee hoc ſibi, quod ſeriptum o eſt, vendicant, ſed cunctis auferunt univerſa. Mendicat infelix Clericus in plateis, & civili:operi mancipatus piblicamàquolibet depo- ſcit alimoniam g. Et quidem ex eo deſpicitur cunctis Sacerdotale officium, dum miſericordià deſolatus, juſtè putatur ad hancignominiam deveniſſe.& inßd.€ So- lusincubat bonis r, folus minifterio utitur, folus uni- verfa fibi vendicat, folus partes invadit alienas, folus occidit univerſos.& paulò pof. X Hinc propter Sacer- dotum avaritiam odia confurgunt, hinc Epifcopi ac- cufànturà Clericis, hinc Principum/ lites, hincdetra- &ionis:caufa,hinc:origo criminis. Etenim ſi unuſquiſ- que ita in hoc u mundo vifibili aliquid poffidere jube- ur, ut ſuà tantùm poſſeſſione contentus ſit, ac res non inyadat alienas, non agrum pauperi tollat, non vineam, non ſubvettorium æ aliquod, non famulos, non fructus; quantò magis, qui Eccleſiæ Dei præeſt, debet ita in o- mnibus ſervare juſtitiam, ut fibi hoc tantùm vendicet, a nter opera B. Hieron. tom.&. uel.py. b Polyc. l. 2. 1it. 209. Anſelm. lib. p. cna. c Apoc.. d abeftaborg. e Deutt. Bů. f al.nouumus. g al.nomen halet. h Marc.o. i con- fecratio,] vera lectio. l al. benedicuntur. 1 deinde,] orig, m REzech. 7. n pro potentia) orig, O al, adfiriptum, p alfèrvili q al.eleemoſjnam. r divitiis] orig. al.do- ni.[al. principiurs litu. t. deſolationum cauſa,] orig. u hunc mundum viſibiliter poſñtd. Jorig. x al. ſubjectormum] al. ſal jundlorium. K 3 i ii ji

„————»—dwf. 5 TO De obedientia fuperroribus ab inferioribus prafianda;& de Draconis 283 SE— A à guod fui juris eflfe cognoſcit, aliena non non contingat, æqualeim ſe cæteris faci in miniſterio non vivit, ita in difpenfatione non vivat È € Certè, utipfe nófti, qui vifibiliter in hoc mundo jus invadita vere,damnatur à judice: at, aliena : nec differtur dit, clamat ad Deum, exauditur in hac parte ultionis ſententia, i 1 io enim Dei a, ac pietas folum noſtrum t quærit, ac nos cupit fuâ longå b be nitate; falvari. Sed ſi non convertimur, ſi duri corde ſumus, fi in peccatis ufque ad mortem illicitè perduramus, afiduè peccantium, ficut fcriptum eft, Deus non mite- retur. I1| Nomen non habet,] Sżc ertam in originali, ti Gratiant manufir imum est,nomen habet, luntur univer- m | in mul- O apud Aaf alo Sacerdotum avaritia reprehenditur, Did= Sed qura(ut fu- conorum dignitas, five officium commendajur. prà ditumes}) Diaconi, imjfolefientes etiam Presbyteris fè prafe- rendos arbitrati ſunt, contra corum ſubercilium ſcrabit Hierony- ` JE F 2 R g musaa Evagrium Èp: opum, epift, 8j. tOM, 2, €. XXIV. ꝙ Diaconi Preshyteris debent fubefè. L gimus,'e faia d:[Fatuus fatua loquetur.| Au- dio quendam in tantam erupiffe vecordiam, ut Dia- conos Presbyteris, id eft, Epifcopisanteferret, Nam ùm Apoſtolus perſpicuè dockat, eoſdem eſſe Presbyteros, quos Epi ſcoposzquid e patitur menſarum& viduarum er, ut fupra eos fe tumidus efferat,ad quorum pre- ſanguisq̃ue conficitur? Quæris aucto- ſtimonium:[Paulus£& Timotheus fervi ritaten Chrifli Ief Epiftopis ér Diaconis,|} Vis& aliud exemplum ¥ In&ti- bus g Apoftolorum ad unius Ecclefiæ Sacerdotes ita itur:[Atten dire vobis,& cundto gregt, 1n guo tos Ecclefiam Domini, omnibas fa ut regere: guine fuo,| Ac ne quis contentiosè in efia plures Epifcopos fuiffe contendat, audi& ım, in quo manifeftifimè comproba- Epifcopum atque Presbyterum:[ Pro- siteen Creta„ut gue deerant a COrrigeres, Ocon rueres Presbyteros per civitates, ficut& ego tibi mandavi. Ss mnan Oportet entm Epiſcopum Der diſpenſarorẽm.] Et ad Timotheum ⁊: cre gratiam, quan tees}, qua tibt data eft per pro- ] Sed& Pe- teros, inquit, zn vobis nne, unius uxoris vir, flios habeat fideles, surte, aut non fabditos. fine crimime eſſe, qu. {> phetiam T, perimpofitionem manuurn Presbyterir k in prima epiftola:[2 ter,& teftis pafaor precor Compresh m Chrifli,& iturg gloria, d l ticed. te href hye ai qua revelanda ê parme peee gregem Chrifli, Cinſpicete nen ex necefitate, fèd volantariè juxta Deum.| Quod quidem X— Grec l intendent va tibi vi tuba Eva plurir enta p icantiùs dicitur ¿mirzomg&uTes, id eft, fuper- : unde& nomen Epifcopi tratum eft, Par- ur tantorum virorum teftimonia? Clangat zangelica, filius ¿ tonitrui, quem Jefus amayit um, qui de pectore Salvatoris doctrinarum flu- Presbyter m Electa dominæ, E fülits ejus, quos veritate diligo.| Et inalia n epiftola:[Presbyter Cajo enari jamo; quem ego diligoin veritate, j Quod autem pc unus electus eft, qui cæteris præponeretur, in ſchiſmatis remedium factum eft,ne unufquifque ad fe trahens Chri- fiam rumperet, Nam& Alexandri ìà Marco Evangeliſta uſq; ad Heraclam& Dionyfium Epifcopos, a De:precesacfilum] orig. b ibid. Anſelm. lib. 2. cap i f Philpp.1. j k 1 Perje abest aborig,.€ Polyc, d Eſa. 32. e al qui patiatur ; h AdTitr i 1. Timoth.g. Marc.3 m. zlean p 3an, juiſque ſtipendia ſua per- in Chriflo Ieſis, qui ſunt Philippis, cum & ficut fine his| | Decreti Prima Pars. 284 Presbyteri ſemper unum ex fe electum, in excelſiori gra- du collocatum, Epifcopum nominabant: quomodo fi exercitus Imperatorem faciat, aut Diaconi eligant&s fe, quem induftrium noverint,& Archidiaconum vo- cent. Quid ei ĩm facit, exceptà ordinatione, Epiſcopus, quod Presbyter non faciat? Nec altera Romang urbis Ecclefia, altera totius orbis exiftimanda eft. Et Gallig. & Britanniæ,& Africa,& Perfis,& Oriens,& India,& omnes barbare nationes unum Chriftum adorant, unam obfervant regulam veritatis. Si auctoritas quæritur, or- bis major eſturbe. Ubicunque fuerit Epiſcopus ſive Ro- mg, ſive Eugubis, ſive Conſtantinopoli, ſive Khegii, f- ve Alexandriæ, five Tanis, ejufdem meriti, ejufdem eſt & Sacerdotii. Potentia divitiarum& paupertatis hus militas, vel ſublimiorem, vel inferiorem Epifcopum non facit: czterùm omnes Apoftolorum fucceffores funt, €$] Sed dicis, quomodo Rome ad teftimonium Diaconi Presbyter ordinatur? Quid mihi præfers unius urbis confuetudinem? Quid paucitatem, de qua ortum eſt ſupercilium, in leges Ecclefiæ vendicas? Omne quod rarum eft, plùs appetitur. Pulegium apud Indos pipere pretioſius eſt. Diaconos paucitas honorabiles, Presby- teros turba'contemptibilesfacit. Cæterùm etiam inEc clefia Romæ Presbyteri fedent,& ftant Diaconi, lièt paulatim increbreſcentibus vitiis inter Presbyteros ab- ſente Epiſcopo, ſedere Diaconum viderim,& in dome- ſticis conviviis benedictiones à Presbyteris dare. Di- ſcant, qui hoc faciunt, non ſe rectè f. ıdiant Å- poſtolos:[Non b ef d aguentes verbum Det miniſtremus menfis aconi conſtituti ſint. Legant Acta Apoſtolorum:recordentur conditionis fog, Presbyter& Epifcopus, aliud ætatis, aliud dignitatis eĝ nomen. Unde&ad Titum,&ad Timotheum de ordina- tione Epifcopi& Diaconi dicitur: de Presbyteris omni- nò reticetur: quia in Epifcopo& Presbyter continetur. Qui provehitur, de minori ad majus provehitur. Aut igitur ex Presbytero ordinetur Piaconus, ut Presbytet minor Diacono comprobe? m quem creſcit ex parvo: , noverit 2 fe Lai- Ere, OT Sciant guare D aut fi ex Diacono ordinetur Presbyt s efie r cis majorem, Sacerdotib: l. lgata editione,© Grac r Q Per prophetiam,] Scinn , alg aes Gntéázs: Sed bic apud B, Hieronymum y prophetiæ. 2$ Noverit fe] In orzginals eš verit fe lucris mino- rem, Sacerdotio eſſe majoren Hieronymus ad caput 11tuumt multitudinem intelligere ſ junctam,& ad decutiendam qui ignorantes humilitatem f hoc eft, Presbyteros, intume merito, fed divitiis xftimant mutatum. Quẽ arm pertinet, guod 4em lis ſcrilitLevitatum erdotali gradi eſſe dif- perbiam miniſtrotum, ûsfui, ultra Sacerdotes, ,& dignitatem nor Veram ob glofam non 8 per COE g Item Cy prianus, l3. epifl.110. Ominus c. nofteripfe Jefus Chriftus Rex,& Judex, & Deus nofter ufque ad Paffionis diem fervavit ho- norem Pontificibus&‘Sacerdotibus, quamvis illi nee timorem Dei, nec agnitionem C} ſerväſſent. Nam cùm leprofùm emundåffet, dixit illi: æ[Vade, ér mon- fira te Sacerdoti, d offer donum,| Humilitate eå, quå nos quoque efle humiles docuit` Sacerdotem adhuc ap- pellabat, quem ſciebat eſſe ſacrilegum. Item ſub ictu paſſionis cùm alapam accepiſſet,& ei diceretur:[Sic è refþondes Pontifxi7] nihil ille contumeliosè locutus eft in perfonam Pontificis, fed magis innocentiam fuam tutatus eft, diceñs:[S+ malè locutus fum, exprobra at malo: fi autem benè, quid me cadis?] Que omnia ab eo ideò facta funt humiliter atque patienter, utnos hu- — a albenedithonem coram Presbyteri, b ABb c Iw partq. cas. d Luc..&loan.18. o militatis — { N Å

285 militatis ac patientiæ haberemus exemplum. Docuit enim Sacerdotes veros legitimè& plenè honorari, dum ti fos Sacerdotes ipfe talis extitit a. Meminiſſe Apoſtolos, id eſt, Epi- ur ca fal autem Diačoni debent, guon {copos& Præpofitos b Dominus elegit: Diaconos au- ſt uerunt E fi nos z ifcopatůs fui,& Ecclef aliquid audere contra Beu facit; quibus fiunt. poſſumus„qui Epi- oſſunt& contta nos audere Diaconi, à s t ps. Hoc autem, guod de Diaconorum minoritate di ue fervandumest, mifi cum locum Diaconus habuerit aut pro- prir Patriarcha, aut[ur Metropolitani. C. XXVI. g Diaconus Sacerdotibus non pra ratur, nifi locum Merropolitant fut obtineat, Undein fexta Synodo; c. 7. legitur, æcipimus c ne Diaconus( quamvis etiam in dignita- e, hoc eft, in officio quolibet Eccleſiaſtico ſit) ante terum ſedeat, nifi cùm locum habuerit proprii Pa- triarchæ, aut Metropolitani ſui pro aliquo Capitulo: tunc enim ficut illius locum tenenshonorabitur. Si quis verò præſumpſerit hoc tyrannie facere;à proprio gradu repulfus, ultimus omnium fiat in ordine fuo. £ DISTINCTIO XCIV. ps Ubdiacono etiam fummus Patriarcha vices fuas. com- mittere valet. C. I ꝙ Etiam Suldliaconis vices ſuas Apoſto- lica committit Ecclefia, Unde Gregorius 1 ad Epifcopos Sicilia libro prsmo, epift Aldè d neceffarium effe perí decefforumnoftrorum fuit jt q̃ue perſonæ omnia committamus, ut ubi nos ꝓræſen- tes e fe non poſſi S ftra per eum, cui precipimus, reprælentetur auctoritas. Quamobrem Petro Subdiaco- no fedis noftrg, intra provir oftras Deo avxiliante,com enim de ejus actibus primaat. pex: È imus, ut ſieut præ- idicium, ita uni, eidem- am Siciliam vice N, dubitare poſſumus, cui, Deo auxiliante, totum noſtræ Ec- patrocinium e commiſiſſe is] Refiuruta est infiriptioex Polycarpo, Nam mmachus Papa. a vets Apoflolice n ewcom ſedis quecunqut impedierit, uſque ad ir. facftons i C. II. g Excommunicetur, gui Legatum feis Apoa fiolica impedire tentaverit Unde Alexander Papa I. epift. z2. omurbus Epifopis f. item legationem 1impe Itorum profectum avertit Y. guendus eſt,& boi Et quia Dei cauſam impedit,& ſtatum con- rbat Eccleſiæ; ideðò ab ejus liminibus arccatur. Ab omnibus itaque& talis eſt cavendus,& non in commu- um, uſque ad ſatisfactionem, recipiendus. 1$| Legationem] In ebuſtola ipfa, Concilzo Triburtenfi,& rdum additur, vetram. Eae gatio uidetur fi- g a Apoftolos,& Epifcopos pro Ch angi docuit bea- zus Paulus 2. Corinthi..ę. s t, non unius fed di t ficut multis no- ita à multis a vandus z Archidiaconus wero, guamussex officio fuo Clericorum uitam ailigenti examinatione debeat inguzrere, 7 gua corrigenda tuenit, Epifiopo nuntiare, tamen dominationem fuper eos exercere, cenſim ab e sexigere f ohtbetur. a d Po- f Conc. al.exiſtit. b al. Presbyteros, e Tve...123. g i a eI, bitta Anjel lic.26. e alpátrimonium, Tiburienſe, c. 9. g Burch. lig..37. h- al evert eende, k al. quoque. á Diftindtio XCIV.& XCV. tem poft afcenfum Domini in cæœlos Apoftoli fibi con-| miniftros. Quòd Í otum ſocietate- o feu Epifcopo, C. III Q Archidiaconi fuper Presbyterosjurif dictionem non eerceant. Undein Cabilonenfi Concilio,.zs. legitur. Itum a eft, quòdin plerifque locis Archidiaconi fuper Presbyteros Parochianos quandam exercent | dominationem,& abciscenfum exigunt: quod magis ad tyrannidem, quam ad rectitudinis pertinct ordinem. ¶ Si enim juxta Apoſtoli 4 ſententiam, Epiſcopi non de- bent eſſe dominantes in Clero, ſed forma facti gregis exanimo; multò minùs facereifti hoc debent, fed con- tenti ſint regularibus diſciplinis,& teneant propriam menſuram:& quod ab Epiſcopis eis injungitur, hoc per Parochias ſuas exercere ſtudeant, nil per cupiditatem& avaritiam præſumentes. ID DISTINCTIO XCV. Vod antem Sacerdotes fuprà jubentur Epifcopis tane quam fabditi obedire, non tta inteli quafi non liceat eis, pre opis, facra mya feria celebrare,{ficut Epifèopali fùperciizo quidam ab hts volebang Presbyteros prohibere:) fèd quia Presbyteri Pontificibus, tangua filii parentibus, debent obedire Baptizatos etiam chrifinate eistana gere conceditur. C. I. G Ubi Epifcopi defunt, baptizmosin f Presbyteri chrifinate tangant. ‘Unde Gregorius fêribit lanuario Epifcopo Ca- ralitano, lib.3. Ervenit c quoque ad ſentib ntb¹ | prei: e nos, q | fuiffe, quòd Presbyteros chriſmate tangere in fron- te eos, qui baptizati à4 ſunt, prohibuimus. Et nos qui- dem ſecundum uſum veterem Eccleſiæ noſtræ fecimus. Sed ſromninò hac de re aliqui contriſtantur, ubi Epi- fcopi defunt, ut Presbyteri etiam in frontibus baptiza- tos e chrifmate tangere debeant, concedimus. Supra Les Epiſcopus contrå: F£[ Quamvis Chorepifco- pis,&c.] C. II. Vira ſuum madum FPrestytort tendere non praſumant. Item Gelaſius Papa Epifèopis per Lucanam„Cc. epift. Latah, Resbyteros ultra fùum modum tendere prohibe- mus, nec Epiſcopali faſtigio debita ſibimet audacter aſſumere, non conficiendi chriſmatis non conſignationis Pontificalis adhibendæ ſibimet arripere facultatem. Sed iftud Gregorii pro fcandalo ſedando ſemel conceſſium legte tur. nis Papa& Gelafii, ufù approbante, prava- dut, nifi forte ubi aliguorum confuetudo hoc admifit, utin abe ſentia Eprfèopi, extrema necefizate cogente, ex toncefrone Grego- rti, Presbyter: baptizatos in fronte limant. Ẹ Prohibitio verò Leo- nrs© Gelafiz in eo cafù intelhgatur, cum Epifiopi pra | Jant, velem non cogit uliima necefiitas, Oleo vero ſanctificato | permittitur ersungere infirmos: Unde lacobws F ait:[Infir- matur quisin vobis? inducat Presbyteros ccleſiæ> qhi orent fiper eum, ungentes eum oleo in nomine Domini, & oratio fidei ſalvabit infirmum.] 2 pars. G Sed quæritur, an Epiſcepis liceat eodem oleo. üna gere infirmos? vel fi impænitentibus hujuſinodi unctio fit cona cedenda? C. 111. 9 0ʃeo ſanctiſicato nen frohubetur Ebiſco- p” tnfirmos tangere, De hrs vero ita firibit Innocentius Papa ad Decentium Eugu-· binum Epifiopum,epifi.r c. ult. Lud h̊ ſuperfluum videmus adjectum, ut de Epiſcopo ambigatur, quod Presbyteris licere non dubium eſt. Tilad autem L fentes a Iwpaeng. b 1Pets. c Deconfèr. 44ſt.. Prese byteri baptizatos. Polycarp. lib3. 711.70. Mag.&. ſenten. diſt.7. cap.i. d baptixandi] orig. E baptrcandoi Jorig. f Difini. ób, g las. h Alumnus de divinas oſfʒciis, pag.pd.(enc. Vlora macienſoe.32. Iuo part.⁊. caß.. 4

8 De Preshyterts& eorum jure, prafente Prese Ai 7 bytero fèu Epiſcopo. Nam idcirco de Presbyteris di&um eſt, quia Epiſcopi, oc- cupationibus aliis impediti, ad omnes languidos ire non poſſunt. Cæterùm, ſi Efx iſcopus aut poteſt aut dignum ducit aliquem à ſe viſitandum,& benedicere,& tangere chriſmate, ſine cunctatione poteſt, cujus eſt ipſum chri- fma conficere. Nam non 1 pœnitentibus iftud infundi non poteft,quia genus eft Sacramenti. Nam quibus re- liqua Sacramenta negantur,quomodo unum genus puta- tur poffe concedi? His ergò, frater chariſſime, omnibus, quæ tua dilectio voluit à nobis exponi, prout potuimus, zeſpondere curavimus. 1 Non pœnitentibus] In epiſtolis Innocentii tam im- prefis, quàm manuferiptis(lrcèt alster teftetur anélor gloffe) in Concetlio V Vormacienfi, 1n quo hoc idem repetitur, apud Alcuinum ITvonem,& in aliquot Gratiant codicibus legitur fine negatione. Etin glofa(ut eft in antiquis exemplaribus Jutrag, lectio expontur. 3 pars. Chriſina verò à ſiuis Epiſcepis ad Baptiſini ſanctifica- tionem Presbyteri petant, C. IV. g Chrifna fingulis annis à proprie peta- tur Epi fèopo. Undein Concilio Carthaginenfi IV. c. 36. P Resbyteri a, qui per diæcefes Ecclefias regunt, non A à quibuslibet Epifcopis, fed à fuis 5 nec per juniorem Clericum, fed omni anno 1 aut per ſeipſos, aut peril- lum, qui ſacrarium tenet, ante Paſchæ ſolennitatem- chrifma petant. G Huic capitirubrica esT prapofita ex aliquot vetuffis exem- Plaribus. I1 Q Omni anno) Verba has non fant in edinonibus Oon- ciliorum Colontenſibus duobus,& quatuor tamis ımprefforum, negue infià de confècr. difè. 4. ubi hoc idem, fid ex Concilio apud Valentias refertur. Veram© sn Colontenſi priſca, ac trium tomo- rum, ér duobus Parifienfibus, duobusg, codictbus Vaticantshaben tur. Et inc. literis. de confèc, dif. 3. à Fabsano Papa fingulis anms novum chriſina ſieri pracipttur. C. V. 9 Preabyter idem eft, qui Epiſcopus, ac fold cen- ſuetudane praſunt Ebuſcopi Presbyteris, Irem Hieronymus ad caput primum epifiole ad Titum, pdu va ad ea verba: ¶ Et conſtituas. PN Lim& idem c erat Presbyter,qui& Epifcopus. Et antequam Diaboli inftinđ&u ftudia in religione fie- ytent,& diceretur in populis;[Ego d fam Pauli, ego A pollo, ego autem Cepha,| communi Presbyterorum con- filio Ecclefig gubernabantur. Poftquam verò unuf- quifque eos, quos baptizaverat; fuos putabat effe, non Chrifti, in toto orbe decretum eft, ut unus de Presbyte ris electus fuperponeretur e cæteris, ad quem omnis Eccleſiæ cura pertineret,& ſchiſmatum femina tolle- rentur.& paulo post.€ Sicutergò Presbyteri fciunt, fe ex Eccleſiæ confùetudine ei, qui fibi Præpofitus fuerit, eſſe ſubjectos; ita Epifcopi noverint, fe magis confnetu- dine, quàm diſpenſationis Dominicæ veritate Preſ- hyteris eſſe majores,& in commune debere Eccleſiam segere. C. VI. Q ram Eprſcopas, Preab yteris docere licet g. Idem ad h Ruflicum Narbonenſẽm Epiſcopum, de fè- ptem gradibus Ecclefie, Ec 1 ego ¿ dico, præfentibus Epifcopis fuis, atque adftantibusin altari, Presbyteros pofle Sacramenta conficere.© infrà.€j Sed quia fcriptum eft k:[Pres- byters duplici honore honorentur, maxime qui laborant in ver bo Domm,| prædicare eos decet, utile eft benedice- Ie, congruum confirmare, convenit reddere commu- nionem, neceffe eft vifitare infirmos, orare pro inyali- a Deconfdif.g, Presbyteri Burch.lib...76, lva part...270. Pannor. l l. c ror. b Anflib...127.Polyc..2 tit39.© Idem ergo est Presbyter,) orig. d 1. Cor. 1.© fù poneretur] orig. f difpofitroms| orig.-g alnon isset.. h inter opera Tir. zm J. veipd. i Anſelm. ln. sis k animh Decreti Prima Pars. 288 dis, atque omnia Dei Sacramenta complere. E infida € Nemo hinc Epifcoporum invidiå diabolic tentatio- nis inflatus, irafcatur in templo, fi Presbyteri interdum exhortentur plebem, ſi in Ecclefiis prædicent, ſi plebi- bus, ut ſcriptum eſt, benedicant. Etenim abnuenti mi- hi ifta, ſic dicam: qui non vult Presbyteros facere, quæ jubentur à Deo, dicat, quis major eſt Chrifto? aut quid corpori ejus, aut fanguini poterit anteponi? Si Presby- ter Chriftum confecrat, cùm inaltario Dei Sacramenta benedicit, benedicere populo non debet, qui Chriftum etiarn meruit confecrare?& paulò pèt.€ Circa2 Lai- cos, ac mulieres, jubentibus vobis, 6 injuſtiſſimi Sacer- dotes, Presbyter Dei benedi&tionis perdit officium, a. mittit linguæ opus, non habet confidentiam prædican- di, truncatus eft omni parte virtutum, folùm Presbyte- ri nomen habet, plenitudinem ac perfeftionem, qug conſecrationi ejus competit, non retentat. ¶ Quis hic, rogo, ó Sacerdotes, honor vefter eft, ut damnum gibbi a inferatis? Quoniam cùm paftoribus per potentiam ve- ftram aufertur Deo digna diligentia, contagium quod- dam& calamitas crefcit in gregibus: ac Dominici 3 på- trimonii damna conquiritis, dum& foli vultis in Eccle ſia potentari.& paucis interjectis.€) Presbyteri ab ini- tio, ut legimus, negotiorum judices eſſe mandati ſunt, Presbyteri intereſſe Sacerdotum concilio c: quoniam & ipfi Presbyteri, ut legimus, Epifcopi nuncu pantir, fe- cundùm quod ſcriptum eſt ad 4 Epiſcopum:[Noli d negligere gratiam, qua data est tibı per ımpofitionem manuun Presbyteri.}& alibi e ad majores natu:[Qui vos pofan Epie ſeopos regere Ecclefiam Des.]& inſta. Q Sed oderunt hoc$a- cerdotes ſuperbi in Presbyteris nomen, qui nolunt efle hoc, quod Chriſtus, qui Difcipulorum pedes lavit f; qui baptizatus g eftà Joanne, licèt baptizandum fe Joan nesà Domino proclamaret. Proptereà hæc feribo, utti præterititemporiserror non poteft jam revocari, velad præfensin Ecclefiis fervetur humilitas, ut Presbyteri hoc in Eccleſiis fuis faciant, quod Romæ, five quod in Orien- te, quod in Italia, quodin Creta quod in Cypro, quod in Africa, quodin Hlyrico, quod in Hifpania, quodin Bri- tannia, quod etiam ex parte per Gallias, quod in omnibus locis, ubi humilitas perfeverat, quod in cœælis fit( quod majus eft) ubi fedes Angelorum b leges effe difpofitas. I$| Ecce ergd) Principium hujus capitis longè aliter legitur in hbello de feptem gradibus, dr additur negatio: Nec ego dico præfentibus Epifcopis, atque adftantibus altari, Presby- teros poffe Sacramenta conficere: fed fi forte ufus exe- gerit, ut venientes ad Ecclefiam Sacerdotes eiſdem ho- ris, quibus aut oblatio parata non ſit, aut non poflit of- ferri, non debere Epifcopum repudiare Euchariſtiam- Presbyterorum,&c. 2 Q Circa Laicos) In beko fic legitur:tamen credendum eft fammi Sacerdotis judicio,& hoc faciendum, quod jufferitcirea Laicos& mulieres. Jubentibus vobis inju- ſtiſſimè Sacerdotibus, non re&tè Presbyter Dei, benedi- ctionis,&c. 3 Ac Dominiĩci] Ibidem ef, ac Deo noftro nonpa- trimonii fui damna conquiritis, dum foli vultisin Ec- clefis potentari? 4f Ad Epifcopum] Hoc loco longè plenior est oratio mle beko,€ pro hac aučlnritate Apoftoli ad Timotheum, mulia alia af- feruntur. C. YII. G Epifiopid Clerics invscem fibi bonorem exhibeant. Item ad Nepotianum, epift. fecundã. Ta ĩ ſubjectus Pontifici tuo,& quaſi animæ paten- tem ſuſcipe.& paulo pòst. ¶ Sed Epiſcopi Sacerdotes ſe ——— a gregab] vera lectio. b 2. Iim. 3. c confilio.) orige d Tim.€ A820. f loanaz, g Maths. h erum} orig. i Asſſcl. 7. c. iar. fi — Atai hoigatid |

gentia gibus: um 4 Íl r Gallias,qu? „quod inc m b leg 3. Eon 0 289 Diſtinctio X CV.& X efe noverint, non Dominos, honorent Clericos quafi Clericos, ut& ipfisà Clėriċis quafi Epifcopis honor de- feratur..€ Scitumeft illud Oratoris Domitii: Car ego te, inquit, habeam'ut Principem, cam tu menon habeas ut Se- natarem? Qugd Aaron& filios ejus, hoc Epiſco- pum& Presbyteros effe noverimus,$ Unus Dominus, unum templum: unum ſit etiam miniſterium. ¶ Recor- demur ſemper, quid Apoſtolus Petrus:a præcipiat Sacer- dotibus:[la Cite eum,gui in vobssest, gregem Domini; provi- denten non coallo, ſed fþontaneè, fecundum Deum, negue st turpis kuert gratid, ſed voluntariè, neq̃ue ut dominantes in Clerum, fèd forma fall: gregi b ex animo; ut cum apparuerit Princeps pafo- rum, percipiatis immarcefèibilem gloriesoronam.)€) Pef- mg confuetudinis: eft-in quibufdim Ecclefiis, tacere Presbyteros,& præfentibus Epifcopis non lóqui: quafi aut invideant, aut non dignentur audire:| Es fi alsi, inquit Apoftolus Paulus c, fuerst revelatz" fêdents; prior taceat.)& panl poſf. ¶ Gloria d: patrisest filius faprens.] Gaudeat F pifcopusin judicio fuo, cùm tales Chrifto ele- gerit Sacerdotes, C. VIIE. Presbyteri Epeſcepos non praces dant, ſed comitentur, vel ſuliſe- quαutur. Kem ex Ccncilio Lacdicenfi; cap. s6 N On oportet Presbyteros ante ingreſſum Epiſcopi in- gredi,& ſedere in tribunalibus, ſed cum Epifcopo ingredi, niſi fortè aut ægrotet Epiſcopus;ʒ aut in peregri- nationiscommodo`r' eum abeffeconftiterit: 1€ in peregrinationis commodo.) Se prifèa verfio s fid Dionyfius longè propigs-ad verba: Greca; nifi forſitan infirmitate detineatur, aut proficiſcatur Epiſcopus. mAlO h peh dvøuparoih homini o iricrirO. C. IX. ꝙ Epiſcopus non Diminum, fèd collegam fe= Preibyterorumcognoſcat. nem ex Concilio Carthaginenſi IV. cap.32. Erite in quolibet loco ſedens, ſtare Presbyterum non patiatur. C. X. Q De eodem- Item ex codem, e35. Pifcopus e in Ecclefia,& in conſeſſu Presbyterorum fublimior ſedeat. Intra domum verò collegam ſe Presbyterorum eſſe cognoſcat. C. XL g Sine precepto Epifiope Presbyter non? Hnet anfantes. Item ex Concilio Martini Papæ. por f_præfente Epifcopo non fignet infantes: nifi ab, Epifcopo fuerit illi præceptum. C. XIL[€ De eodem.]} FALEA:- Trem ex Concilio Nescaſarienſi 1, cap.i3 piera ruris, in Ecelefia b civitatis, Epifcopo præfente, vel Presbyteris ipfius urbis, offerre non poflunt, nec panem ſacrificatum 2 dare, calicemq́; por- rigere. Si verò abſentes hi fuerint,& ad dandam oratio- nem 3 vocentur, ſoli dare debebunt. 1JNeocæfarienſi,] Anted citabatur ex Genulenfi. Re- Hituta eit inſeripio eæ cateris colleckorilus. ESI autem hac ferè Dionyſit verſio. 2 J Sacrificatum] Alibt ubigue Iigetur, ſanctificatum. Gracè eñ in Concilie impreſſo, cg ron drdóvaa èv tvyi: Sed apud Baifamonem æg Tov νν, id e, panem myſticæ pre- cationis. 3$ Ad dandam orationem} ds vyla wAnbÀ peo- A i. Oy dio wri, sdesl,& folus ad myfticam precationem vocatus fuerit, dat. a Peg. b al gregis.:© Corrag,` d Prover.ro. tri. € lvopart...337. f in cap. Mart. Brach. c. ta. de conſccr. diſt. æ. .ohn tempore. g Mars. Brach. cs. Anſol. lꝶie. 155. Burih.ds. 6. 4. Iue part.. ch. g in Ti xueAaHGs C V I. de ſecularis poteſtatis jure in 200$ rebus Eccleſiaſticis. DISTINCTIO. XCVI. Pontificis ſaprd conftituſſe lægitur; nullius eſſe momenti proba- tur: chm non folem de ordinibus fed hec enam de rebus Eccle- fiafiıcss legatur aliquando Larcs attributa difþonendi facultas Unde quacung, à Principibus in ordimibus,vel in Ecclefiaſticis rebus decreta in vemtuntut, nullius auctoritatis ¶ſemonſtrantur. C. I. G De rebus Eccleſſaſtictr diſponendis, Latess uulla facultas relinquitur. Inde Symmachus Epiſcopus Catholica Eccleſia nrbis Roma, Synoda prafidens, dixit, Ro b quidem fraternitas veftra Ecclefiafticis legi- bus obfecuta; fubdivini timotejadicii; quæ erant ftatuenda; definivit;& ad juftitiæ cumulum pervenit, dum ſufficienter univerſa complectitur: nec adjectione indiget plenitudo, maximè de Clericis; quos amor do- minationis invaſit;& jugum diſciplinæ Eccleſiaſticæ fe- cit refpueres&“ paulo pòt,- Q` Quorum exceſſus enar- rare difficile eſt: unum tamen, quod occurrit, veneran- do ordini veftto:intimare non differo.- Dixeruntinter alia, ſcripturam quandani illuſtris memoriæ Baſilium, quaſi pro Etcleſia flicæ amore ſubſtantiæ: conſcripſiſſe, in qua nullus Romanæ Eceleſiæ necinterfuit, nec fub- firmitatem. Ne verò ego inde diſputem unde e poteſt veftrum judicare Concilium; requiratur,& deferatur in medium,-ut'ex le&tione=cognofcatis, cujufmodi, poffit habere fubftantiam: Sancta Synodus reſpondit: deferatur in medium, ut cujuſmodi ſit, poſſit agnoſei. Et dum hoc foleo“ 1, quod eſt apud g petrum Apoſtolum, reſideret e ſublimis,& eminentiſſimus vir Præfectus prætorio: atqʒ Patritius; agens etiam vices præcellentiſſimi Regis Odo- caſionem ſeditionis; ſtatus civitatis 2 vocetur in dubi- mandatumꝭ ut propter illum ſtrepitum,& venerabilis Eccleſiæ detrimentum; ſi eum de hac luce tranſire con- tigerit non ſine noſtra conſultatione; cujuslibet cele- bretur electio.] Hæc cùm legerentur, Creſconius Epi- ſcopus civitatis Tudettinæ Eccleſiæ, ſurgens& conſeſſu dixit:[Hic perpendat ſancta Synodus, uti m prætermiſ- fis æ perfonis religiofis, quibus maximè curæ-dgb tanto Pontifice; eletionem Laid in ſuam redegetint po- teſtatem quod contra canones effe manifeftum eft. jitem Hormifda Diaconus legit:[Nam& cùm quid confuſio- nis, atque diſpendii venerabilis Eccleſia fuſtineret, mira- mur, prætermiſſis nobis, quicquam de rebus Eccleſiæ fuiſ- ſe tentatum, cm etiam Sacerdote noſtro ſuperſtite nihil ſine nobis debuiſſet aſſumi. Quare ſi amplitudini ve- ſtræ o vel ſanctitati placet, incolumia omnia, quæ ad fu- turi Antiſtitis electionem reſpiciunt; religiosa venera- tiohe ſervemus, hanc legem ſpecialiter præferentes, quam nobis, hæredibusque noſtris Chriſtianæ mentis devotione ſancimus: ne unquam prædium, ſeu ruſticum, Sußp. diftinct. oꝶ.s. ſñ duo. 5 In Synod. Rom. ſub ꝓmma- cho, cap. i.& ſeq. c d ut poſßit] orig. d Inunum apud bede rum jorig. Ilid. cap.2.© refèdiffent fablsmis Jorg.$ Verba Bafi. g nofiri] orig. h alneper, i al cviitatis k` altamen admonitione.} abest dicho Symmachi Jaborig. fid auftor casis; C glofa habuit, m al mrm. N al, pra- termiffas perfonas reli gioſas,] codexcan.Varba Bafiin'- 0: vafra | ſanctitatia. K F Liud a autem Honorii Auguſti; quod de electione ſumms fcripfit Antiſtes, per quem potuiſſet ſortirilegitimam diceret, Hormiſda Diaconus recitavit. ¶ Cùm in d Mau- acris; Baſilius A,dixit: Quanquam ſtudii veſtri- g& religionis interſit; utãn Epiſcopatũs electione concor- dia principaliter ſervetur Eecleſiæ: ne tamen h per O um, admonitione Sbeatiſſimiviri Papæ noſtti Syxmma- chi/ Simplicii; quam ante: oculos ſemper habere de- bemus, hoc nobis meminiftis: fub obteftatione fuifk>

De ſscular in poréfiatis jure inrebus Eccleſſaſticu. t Decreti Prima Pars. 202 291 feu u ur banum, banum, vel ornamenta, aut miniſteria Ecclefia- xum, qug nunc ſunt, vel quæ ex quibuslibet titulis ad Ecclefiarum jura pervenerint, ab eo, gui nunc Antiſtes ſub electione communi fuerit ordinandus,& illis, qui futuris ſeculis ſequentur, quocunque titu ilo, atque com- Si quis) verò aliquid eorumal 1c- mento alienari ER icrit, inefficax, atq; irritumj judicetur, fitó; accipient tid; anathema.] d ximus Epi ifcopus Blerang Ecclefiæ dixit:(Modò fanta Synodu setur edicere,fi licuit Laico homini ane he in ordinein Eceleſiaſticum dictare:aut fi potuit La cerdoti anathema dicere,& contra canones, quo] 1 10n comp etebat, conſtituete. Dicĩte, vo bis quid vi- ? De] nare volu énti, velco nfentienti, d Sancta syno- uentia. Hor icum, vel erit ſe me licuit Laico leg n licuit,& adjecit: I urbanum jur no nullå le ge vel pafipione e ea Bea a- ſequetur b, voluntate contraria i ımrevocare 2 voluerit, id ‘arit confecutus.] PAA t, five q prz diun KO E i dah&tibus reftituat, quos c illic, fi i Hæc cùm legeret, Stephanus HPDi us Venuſinæ Ec- æ ſurgens& conſeſſu dixit, Perlegatur. Hormiſda Diaconus legit:[ Quâ 3 pœnà d placuit accipientis eti iam hæredesaffice In qe re cuilibet C corum contradicendi libera ſit facult ft n,& ſa- erilegii inſtar, ut quæ pro ſalute, vel pro requie ani- marum ſuarum e unuſquiſqʒ E E E paupe- rum causãà cont it, aut certè eugeen;ab his, quos zc maximè fervare convenerat,in alterum f tran sferan- tur. Planè quæcunq wein gemmis,„vel auro, atq; argento, veftibus mir ùsapta uſibus, vel ornatui vide- ug fervari, ac diù manere non pofl necnon& buntur Eccleſiæ, juſta æſtima dicii Laicos mtificem,haber et neceflitas, I : quos obſequen perandi: F cùm nec Papa Romanus i cundùm canones Metre trus Ep pus Raven LS quæ inn ata eft, nullis vi quar ftum eft: canor ER concepta videtu axın A poftolicæin terfuiſſe, yc e monftratur.])€j Eulaliu pik opus Syracufang Eccleſiæ dixit:[ Scriptu: am, in Sace rdotali Concilio recitata eft„evidenti mentis conftat effe invalidam:; Primùm, qu Patrum re gulas; à Laicis, quamvis religiofis(qt la de Ecclefiafticis fa acultatibus al liquid 4 yuta facul facta vi ìà Laica perto nullus ꝓræ ſul ſe priã ſubſcriſ ne firmaſ s docu- contra uibus nul- liſpon endi tes Metropolitani# furau intra terr debẹ oftoli i per univerfum or tis Synodalibus conſuevit tribuere (licæt conſentientibus aliquan- Pontifici y à quo conſecrati inferre non potuerunt) præ viribus carere non dubium ognoſcitur conſequenter. c al. qui allad fal. alienitatem. g al i anne K al. | -| eft, nec pe nter Eccleſiaſtica ullo modo ſtatuta cen- ſeri.] San aa Synodus dixit Licet a fecundùm. profecu- tionem venerabilium fratrum noftrorum, Laurentii, Pe- tri, Eulalij, Creftonii, Maximi; vel Stephani, nec apud nos incertum habetur, hanc ipſam ſcripturam nullius effe momenti; verur ntamen, eana EE et ra- tione Í a me conventi prov satitud bat 8 juacunq; civitate quolibet modo ſiaſticis facultatibus, quarum yendi indifcufsè à Deo cura commiſſa decer nere de Ec Sacerdoribus diſpe docetur. rg Cì Hoc initiu foleo] m feriptura. Bafilis in vet: in unum diſſent, ſublimis,&c. in exemplari- toms canonum j fch apud B Omni bus Grati tliorum& co Petrum Apoſtolum 0 antem nuite funt hujus capituli: vartet Concꝛliorum edittionibus,& in codice cano- ea tantum partim indicatæ, partim notate funty gua majorts ponderis 2® Rer empia tinere 3g Quå pœ nå]| In omnibus editionibus Conciliorum li legte Quam pænam placuit accipientis hæredes, probz- redesque refpicere. In codice verò canonum manufèrspto none dicio, Pprohæredesque. j C. II. Imperatores a ad potentiam aſtend m UAris nun; ex gi funt vifa. are] Sicest emendatum ex omnibus Concilit tx- uimtreſſis& manuſeriptus, cùm antea legeretur, te- aritua jadem cor frmandam, nan S3 ida odo inter- donenſis Concilii Martianus Imper ator dixit inter catera i fidem c ndam, exc reſſe voluii itudo pravis doctrinis a 5 a G De eodem, m Ex cadem fexta action e, in fine. pitula ſunt, quæ ac honorem veftre ré ſervavimus, decorum eſſe judicantes, iter potiùs firmari per Synodum fanciri. ad potentiam incipis Con- itate, a diſcordet. ſtantini, Sy nonultra multi io inte tig vo! S hæc regu Jide agitur. ad Michaelem Imp, Tn, d legiftis, Imperatores anteceſſoree veſiros *Synodal ibus conventibus interfuiſſe, niſi forſitan in qu ibus de fide trađatum eſt, quæ univerſalis eſt, qug omnium communis eſt, quæ non ſo lumadC lericos, ve- rùm etiamadI aicos,& ad omnes omnino ò pertinet Chri- ftianos? Gu N us divinar ap g Del His repus um rerum, gui humas 7 “unt, pofu Idem in eãdem epiſtola D Enique e hi, quibus tantùm humanis rebus,& nom divinis præeſſe permiſſum eſt, quomodo de his, pet quos divina miniſtrantur, judicare præfu mant, penitus ignoramus. judicare. yon | C. YE Nec ettam Imperator j jura Pontificis, nec Pon jura: Regia ufur pet. Idem paulo inferis. | Umad f verum 1 ventum efț;uttrà fibi nec Impera- | tor jura Pontificatůs'arripuit, nec Pontifex nomen j—— al. Liquet bAnſſl. 3. c. iov. G Anſibid. Deuſde- [aist e 3 d Anfilmdiisgse© Anfabide E Suß.diſt. a. Le. quontam. Unſel.ibid. Impen- ——

aium bits, ciin améi donent dixit inter "ai 203 Diſtinctio X CVI. De ſeeularis pooſt atit jure in 5 9 4 rebus Ecclefiafticis. SAE ia Imperatorum ufurpavit: quoniam idem mediator Dei & hominum, homo Chriftus Jefus, fic actibus propriis, & dignitatibus diſtinctis, officia pòteftatis utriufque di- ſcrevit, proprià volens medicinali humilitate ſurſum ef. ferri, non humanãà ſupeibiâ rurſus in infernum a demer- gi, ut& Chriftiani Imperatores pro æterna vita Pontifi- cibus indigerent,& Pontifices pro curfu tempotalium~ tantummodò rerum Imperialibus legibus uterentur, quatenus ſpiritualis actio carnalibus diftarerincurfibus, &ideò militañs b Deo minimè fe negotiis ſecularibus implicaret, ac viciſſim non ille rebus divinis præfidere videretur, qui effet negotiis fecularibus intplicatus. 1JAd verum] Post ultima verbacapitis antecedentis fè- gitur continenter in eadem Nicolai cpiſtoll: Fuerunt hæe ante adventum Chrifti, ut quidam typicè Reges ſimul& Sa- cerdotes exiſterent. Quod ſanctum Melchiſedech e fuiſſe ſancta prodit hiſtoria, quodque in membris ſuis Dia Olus imitatus;(utpote qui femper, quæ divino cul tui conveniunt, ſibimet tyrannico ſpiritu vendicare con- rendit) ut pagani Imperatores iidem& maximi Ponti- fices dicerentur,- Sed cum ad vernm ventum eſt, eun- dem Regem atque Pontificem, ultrà fibi,&c. Nitau- tem mutatum est C ol gloſſam,& quontam est smitium capiti, Nonnulla vero ala hits pertinentia notata ſunt, ſupra diſtinct. 10. eap, quoniam. C. VII@ A fêculari potefate Pontifex prorfus 7 net folus, nec izgari Idem iz eadem, paucis interjectis: S Atis d evidenteroſtenditur, à feculari poteſtate nec ligari prorſus, nec ſolvi poſſe Pontificem; quem con- ftat à pio Principe Conftantino( quod longè fuperiùs memoravimus) Deum appellatum: nec poſſe Deumab hominibus judicari manifeſtum eſt. Sed& e Theodoſius minor 1, ſanctæ Synodo ſcribens Epheſinæ primæ, dixit: [Deputatus es? igitur Candidianus, magnificentifamus Comes, fire- nuorum domefluorim tranffre uſque ad ſandtiſimam Synodum veſtram,& an nullo quidem ets, qie facienda funt de piis dogmati- buus queſtiones, ſeu potius eæpoſitiunes, communicare. Illicitum namque est eum, qui non fit exordine fi élıfımorum Epiftopo- rum, Eicleſiaſtici iniermiſceri tract atibus f. J é post pauca.. q His itaque manifeftè repertis, apparet comminiſtrum noftrum Ignatium per Imperialem tantummodò fen- tentiam nullo modo potuiffe prorfus expelli.In cujus da- mnatione, quia Præſulum quoque aſſenſus eſt ſubſecu- tus, apparet id causã fuiffe patratum adulationis, non le- gitimæ ſanctionis. 1€ Theodofius minor,] Verla hac ſunt accepta ex Theodloſſi, ac Valentiniani Imperatorum, Synodo Ephefina per Can dianum miſſa, quæ elt in eætremo prima athonisipfius Synods: verſione an ijua, qus ſer vatur in Babliotheca Vatteana,&- que Lu- tette edita eSF, eadem planehoc loco habentur verbacum his, qua re- fert Nicolaus,& optimè conveniunt inin Gracis. C. VIII g Fafa Pontificum Imperator ji- dicare non debet, Idem Ludovico Imperatori g. Nb ſcripturis narratur, Conſtantinus Imperator di- xiſſe: ¶ Verë fi propriis ocnlis vediſſem Sac aut alquem eorum, gut Monachico rdotem Dei, s habitu circumamicti ſunt, peccantem, chlamydem meam expoliarem tirem eum, ne ab aliguo vzderetur.| In deratiſſime fili, neceſſariò commonemini ut quemad- nodum fide& religione, ac honoris parilitate ei adæ- quari videmini; ita quoque humilitate atg; otoa © coope & quibus, deſi- a alinferna, b e. Iimoth. 2. Genef 14, mmus...77,@ Ruffinus in Ehifloria.r, c2. E Habentur aliqua in eademepifi sbid. i expicáfim,& cosper spif, ad Michail, d Anfi- f cxireuariv. ad Michaclem. h Anſel. em eum. Kk NIcolaut in | æquiparari nihilominùsanheletis, ita ut in nullo inferior eo, ſed potior inveniamini, poſt illius exempla, qui ta- lem ſe exhibuit ante alia a prorſus exempla. Sed hoc quidem diximus,cautos vos reddere cupientes, ut fi dev Domini Sacerdotibus, qui jure Patres dicuntur, aliquid contigerit vosaudire, quod confufionem piis mentibus ingerat, non infrunitum,fed pudoratos filios Noë™ imi- tantes, paternam de reliquo verecundiam contegatis, ut affluenti, quemadmodum& illi, benedi&tione repleri, moderante Domino, mereamini. C. IX. Q. Reumer Principum patres d magiſert Sacerdotes effe cenfèntur, Item ex epiftola Gregorii VIL ad Hermannuns Merenſem Eprſcopim, lib. 9. epiſt. 21. Uis& dubitet Sacerdotes Chrifti„Regum& Princi- Qim, omniumgue fidelium patres,& magiftros cen- ſeri? Nonne miſerabilis inſaniæ eſſe cognoſcitur, ſi filius patrem, difcipulus anagiſtrum ſibi conetur ſubjugare, & iniquis obligationibus illum ſuæ poteſtati ſubj à quo credit non folùm in terra, fed etiam in colis feli- gari poffe& folvi? TE, C. X- Q Aulorżas facra Pontificum dr Reg teflas, hujus mundi gubernacula tegunt. Hem Gelafius Papa Anaſlaſio Imperatori c. lis po- Uo 1 funt d quippe, Imperator Auguſte, quibus prineipaliter hic mundus regitur: auctoritas ſacra Pontificum,& Regalis poteftas. In quibus tantò gravius pondus eft. Sacerdotum, quantò etiam pro ipfis Regi- bus e homiñum, in divino funt reddituri examine ra- tionem.)&' post pauca.[{ Nóftiitaque inter hæc, exif lorum te pendere judicio, non illos ad tuam redigi poſſe f voluntatem,] JJ Talibus igitur inſtitutis, talibusque fulti auctoritatibus plerique Pontificum, alii Reges, alii Imperatores excommunicaverunt. Nam ſi ſpeciale ali- quod de perfonis Principum requiratur exemplum, bea- tus Innocentius Papa Arcadium Imperatorem(quia conſenſit, ut ſanctus Joannes Chryſoſtomus à ſua ſede pelleretur) excommunicavit 2. B étiam Ambrofius g, licèt ſanctus, non tamen univerfalis Eccleſiæ Epiſcopus, pro culpa, quæ aliis Sacerdotibus non adeò gravis vide- batur, Theodofium Magnum Imperatorem excommu- nicans, ab'Ecclefia exclufit: qūi etiam in fuis fcriptis o- ftendit, quòd aurum non tam pretiofius fit plumbo, quàmRegiå poteftate fit altior dignitas Sacerdotalis,hoc modo circa principium fut Paftoralis feribens:[ Hono» Fratres,& ſablimitæs Epiſcopalis nullis poterit comparationibuus adæquari. S Regum fulgors compares,& Principum diademali, bengè erit inſeriuo, quàm ſi plumb: metallum ad auri fulgorem compares: quippe cum videas Regum colla,& Principum fiba vntti genebus Sacerdotum,& oſculatà eorum dexterd, orationabuss éarum credant f conmuntri. 1{f Duo fünt] Caput hoc famptum eSF ex eadem epiflola Gregoris VIE ex quaantecedens: C ab hosinitio ufque ad verbum, voluntatem, Ant verba ipfius Gelafis ex epiflolaygua habetur tme prefa, citara Aa-Gregorso VII. 2{| Excommunicavit.} S: hieinterponatur capnt, Alius Item. Fis..ó. hac pars epiftola integra habetur, C. XI.@ Iaperatores debent Pontificibus fubefe, non praeſſe. S Irem Joannes Papa. I b Imperator Catholicus eft(quod falvå paceipfius —— —— a altala. ¥ Geneſi 9h. b Anſelm. lib. i. ap. 84. Ivops cap.378. Pannorm, lib. ṣ,cap.108, c_ In eadem ehiſt. Gregoris ſeptimi. Capitul lib..cap.167, Concil. Parifienf lib.i. cap3. d Pos lycarp... tit.27 Anſolib..c. 33. Pann.ls..109,€ regiminibus, f alvele, g Ambrofiusde dignit Sacerdotcapa h Par dyed titig Anfl 4. capazz, ex loannes

De ſocularis poteſtatis jurẽ in rebu⸗ 205 C negotiis Eccleſiaſticis. — wV— dixerimus) filius ef, non Præful Ecclefiæ quodad reli- gionem competit s difcereei convenit, non docere ea bet privilegia fuæ poteftatis, guz adminiſtrandis legibus publicis divinitùs confecutus eft, ut ejus benefi non ingratus contra diſpoſitionem cœleſtis ordinis nil uſur- pet. Ad Sacerdotes enim Deus voluit, quæ Eccleſiæ diſpo. nenqͥa ſunt, pertinere, non ad ſeculi poteitates: quas, fi fideles ſunt, Eccleſiæ ſuæ Sacerdotibus voluit efle ſubje- ctas. Non ſibi vendicet alienum jus,& miniſterium, quod alteri deputatum eſt: ne contra eum tendat abrumpi, à auo omnia conftituta funts.& contra illius beneficia pugnare videatur, o propriam confe itus eft pote- Ítatem.Non à legibus publicis y non à poteftatibus fecu- li, fed à Pontificibus& Sacerdotibus omnipotens Deus riſtianæ religionis Clericos& Sacerdotes voluit ordi- z difcuti, recipigue deerrore remeantes. Impera- sC} i ſubdere debent æxecutiones ſuas Eccle- ſiaſticis Præſulibus, non præferre. C. XII. α De eodem. Item Gelaſius ad Epiſecpos Orientalen. Unquam a de Pontifiċäibus, nifi Ecclefiam judi N cåffe: non efle humanarum legum de talibus ferre fenteñtiam, abfq; Ecclefie principaliter conftitutis Pon- tificibus: obfequi folere Principes Chriſtianos decretis Eccleſiæ, non ſuam præponere poteſtatem: Epifcopis caput ſubdere Principem ſolitum, non de eorum capiti- bus judicare. C. XxIII.[YG Deeodem.] ALEA. I. Corian b Imperator coronam;& omnem Regiam dignitatem in urbe Romana,& in Italia, & in partibus Occidentalibus Apoftolico conceffit. Nam in geftis B. Sylveftri(qug beatus Papa Gelafius inConci- lio 1xx. Epifcoporum à Catholicis legi commemorat,& pro antiguo ufu multas. hocimitari dicit Ecclefias} ita legitur. Aud Anſelmum lib. gopro ribrica capitis:32: hac haben- tur: Quod ConftantinusImperator Papæ conceflitcoro- nam,& omnem Regiam dignitatem in utbe Romana,& Italia,& in partibus Occidentalibus. In prineipio verd ejuf- dem capitis 32, hac leguntur, Ini geftis beati Sylveftri,&c. uuſque ad ſinem huijus E& ſeg. Falea, quemad modum etiam in colle- cttone Deuſdedit. .XIV. 9 De eodem. PALEA. II. onſtantinus 1 Imperator e quartà die ſui Ba- ptiſmi privilegium Romanæ Eccleſiæ Pontifici contulit, ut in toto otbe Romano Sacerdotes ita hunc caput habeant, ficut judices Regem. In eo privilegio ita inter cætera legitur:[Utile 2 judicavimus: unà cum omnibus Satrapis noſtris,& univerſo Senatu, optimati- busq;ʒ meis, otiam& cuncto populo Romanæ gloriæ Im- perio ſubjacenti, ut ſicut beatus. Petrus in terris Vica- rius Filii Dei eſſe videtur conſtitutus; ita& Pontifices, qui ipfius Principis Apoftolorum gerunt vices, princi- ús poteftatem, ampliùs,quàm terrena Imperialis no- e ferenitatis manfuetudo habere videtur, conceſſam à nobis, noftroģue Imperio obtineant, eligentes nobis i- pſum Principem Apoſtolorum, vel à ejus Vicarios, firmos apud Deum effe patronos, Et ficut noftram terrenam In ialem potentiamʒ; ſic ejus ſacroſanctam Romanam Eccleſiam decrevimus veneranter honorari,& ampliùs quàm no trum Imperium,& terrenum thronum, fedem facrat Dp seati Petri gloriosè exaltari: tribuentes ci poteftatem,& gloriæ dignitatem atq; vigorem,& ho- norificentiamImperialem. Atq; decernentes fancimus, l manean a Inorigimal: hae pendent ex fuperioribus. Polyc. ibid. Anſel lib 6, cap.1s7. b Anfi. cab.32. Deuiſdedit lib...r: c diéte Conftantini quod es? pof? Concil Neocæſarienſe. Anſol.&..32. Sied tbidem. d al.& eju- ſucegſoren. Decreti Prima Pars. 206 ũt principatum teneat tam ſuper quatuor præcipuas ſe- des, Alexandrinam, Antiochenam a, Hieroſolymita- nam, Conſtantinopolitanam, quàm etiam fuper omnes inuniverfo orbe terrarum Ecclefias Dei:& Pontifex,qui pro tempore ipfius facrofan&te Romang Ect lefig extite- rit, celſior,& Princeps cunctis Sacerdotibus totius mun- di exiſtat,& ejus judicio, quæ ad cultum Dei, vel fidei Chriſtianorum ſtabilitatem procuranda fuerint, diſpo- nantur. CinfA. ¶ Ecclefiis beatorum Apoftolorum Pe- tri& Pauli pro continuatione b luminariorumy poffet- fionum prædia contulimus,& rebus diverſis eas dita- vimus,& per noſtram Imperialem juſſionem ſactam tam in Oriente, quàm in Occidente, vel etiam Septentriona- li,& Meridiana plaga videlicet in Judæa, Græcia, Afia, Thracia, Africa& Italia, vel diverſis Inſulis, noſtrà lar- gitate ei ¢ conceffimus, eå prorfus ratione, ut perma- nus beatiſſimi patris noſtri Sylveſtri ſummi Pontificis, ſucceſſorumq; ejus omnia diſponantur.& inftl. A to 4 Sylveſtro Patri noftro, fummo Pontifici,& univer- | falis urbis:Romæ Papæ,& omnibus ejus ſuccefloribus Pontificbus, qui ufquein finem mundi in fede beati Pe- tri erunt ſeſſuri, de præfenti contradimus palatiumim- perii noftri Latera nenfe, deinde diadema, videlicet c% ronam capitis noſtri, ſimulque phrygium e, nec non& ſupechumerale, videlicet lorum, quod Imperiale cit- cumdare aſſolet collum; verùm etiam& chlamydem- purpuream atque tunicam coccineam,& omnia Impe- rialia indumenta, ſed& dignitatem Imperialem ptæſi- dentium Equitum 3, conferentes etiam& Impeiiali ſceptra, ſimulqͥue cuncta ſigna, atq; banda f,& diveh | ornamenta Imperialia,& omnem proceſſionem Impe- rialis culminis,& gloriam poteſtatis noſtræ. Viris autem reverendiſſimis Glericis:in diverſis ordinibus eidemſi- croſanctæ Romanæ Eccleſiæ ſervientibus, illud culmen, ſingularitate, potentiâ& præcellentia habere ſancimus, cujus ampliſſimus noſter denatus, videtur gloriâ adorna- ri, ĩdeſt; Patritios 4 atque Conſules effici, necnon& cæteris dignitatibus Imperialibus eos promulgamus de· corari. Et ſicut Imperialis militia ornatur;ita& Clerum ſanctæ Romanæ Eccleſiæ ornari decernimus. Et quem- admodum Imperialis potentia officiis diverſis, Cubicu- lariorum nempe,& Oſtiariorum, atque omnium Excubi- torum ornatutʒita& ſanctam Romanam Eccleſiamdeco- rari volumus: Et ut ampliſſimè Pontificale decus præful- geat, decernimus& hoc, Cleticorum ejuſdem ſanctæ Ro- manæ Eccleſiæ manipulis& linteaminibus, id eſt, can- didiſſimo colore decorari equos, ita& equitare. Et ſicut nofter“Senatus calceamentis utitur, cum udonibus f, id eſt, candido linteamine illuſtratis; fic utantur& Cle- rici, ut ſicut cœleſtia, ita& terrena ad laudem Dei de- corentur. Præ omnibus autem licentiam tribuimus ipi ſanctiſſimo Patri noſtro Sylveſtro,& ſucceſſoribus ejus ex noſtro indicto, ut quem placatus 6 proprio confi- lio clericare voluerit,&in religioforum numero Cleri» corum connumerare, nullus ex omnibus prafumat fu- perbè agere. Decrevimusitaque& hoc, ut ipfe,& ſucceſ⸗ ſores ejus diademate, videlicet coronà, quam ex capite noftro illi conceſſimus, ex auro puriſſimo,& gemmis pretioſis uti debeant,& in capite ad laudem Dei pro ho- nore B. Petri geſtare. Ipſe verò beatiſſimus Papa, quia fu- per coronam Clericatůs, quam geritad gloriam B. Petri, omninò ipså ex auro non eft paſſus uti coronà, nos Phry- gium candido ꝗ nitore ſplendidum, ReſurrectionemDo- minicam deſignans, ejus ſacratiſſimo vertici manibus noſtris impoſuimus»& tenentes frenum equi ipfius pro reverentia B. Petri, ſtratoris officium illi exhibuimus, a Antioch. Alex.] orig. mpreſſum. al. concinnatione. c aleis ltbertatem conce ee E Ivo part...49, Pann.t 4. capt.€ alphrygium, 1d?; mitram.£ Suidas m ho verbe at; Barða, g alcandidi nitori[piendidam., ftatuentes

297 Diſtinctio XCVI. De fecularis poteflatis jure in rebus É negotiis Ecelæſiaſticu. 298 ftatuentes eodem Phrygio omnes ejus fucceffores fingu- lariter utiin proceffionibus, ad imitationem Imperii no- ftri. Unde ut Pontificalis apex non vilefcat, fed magis quàm terreni Imperii dignitas, gloriå a& potentiâ de- coretur, eccetam palatium noft ut ptædictum eſt, trum, quàm Romanamur &omnesItaliz, feu Occiden- talinum regionum provincias, loca& civitates; præfato beatiſſimo Pontifici noftro Sylveftro, univerfali contradicimus, atq; relinquimus:& ab eo,& à ſucceſſo- ribus ejus per hanc divalem noſtram,& pragmaticum conſtitutum decernimus diſponenda, atque juri ſanctæ Romanæ Eccleſiæ concedimus permanſura. Unde con- gruum perfpeximus noftrum Imperium,& regni pote- ditatem in Orientalibus transferri regionibus,& in By- zantinæ provinci optimo loco,nomini noftro civitatem xdificari,& noftrum illic conftitui Imperium, quoniam ubi principatus Sacerdotũ,& Chriſtianæ religionis caput tore cœleſti conſtitutum eſt, juſtum non eſt, ut illic Imperator terrenus habeat poteſtatem. Hæc verò omnia 7, quæ pet hanc noſtram imperialem ſacram,& per alia divalia decreta ſtatuimus, atque confirmavimus, uſque in finem mundi illibata& inconcuſſa permanere decernimus. Unde coram Deo vivo, qui nos regnare præ- cepit,& coram terribili ejus judicio obteſta noftrum Imperiale conftitutum, omnes noftros fi rcs Imperatores, vel cunctos Optimates, Satrapas etiam, ampliſſimum Senatum;& ibiverſum populſum in toto orbe terrarum nunc&in poſterum, cuncti retrò tempo- ribus Imperio noftro fubjacentem, nulli corum quoquo modo licere hæc aut infringere, aut in quoquam convel- lere. Siquisautem, quod non credimus, in hoc temera- tor, aut contemptor extiterit, ternis condemnationi- bus ſubjaceat innodatus,& ſanctos Dei, Principes Apo- ſtolorum, Petrum& Paulum, ſibi in præſenti& in fututa vita ſentiat contrarios; atque in inferno inferiori con- crematus, cum Diabolo& omnibus deficiat impiis. Hu- jus verò Imperialis decreti noftri paginam propriis ma- nibus roborantes,fuper venerandum corpus.Petri, Prin- cipis Apoftolorum pofuimus. Datum Romz 3. Calend, Aprilis, Domino noftro Flavio Conftantino Augufto quater,& Gallicano V. C. Coſſ. q Hac Paleaim multi habetur exemplaribus in qurbus alia Pa- leg effe non folent, 1 q Conftantinus) Verbahac uz ad verf. In eo privile- gio, non folum habentur ahud An ſelmum E Deuſdledut, ſẽd etiam in geſlis beali Sylueſtri in hu,gua a Confl ntino per olo die spot ba- ptifnum alla referuntur, 24 Utile) Hincufgue ad finem fumpt afis ſandli Sylveſtri, in quibus multa præcedu ſunt ex geſtis, pac muita deinceps pþleniusnarrantur, Sed hic eatantúm videntur relata gug im col- lectionehus Anſelmi& Deuſcledit habentur. Titulus proprius hu- jus partis in geftis ipfis et hujufinodi: Privilegium fanĝ&æ Ro- mang Ecclefiz, quod conftituit C. Conftantinus Augu- ftus ſancto Sylveſtro Epiſcopo urbis Romæ,& omnibus ſucceſſoribus ejus uſque in perpetuum,& obtulit ſuper corpus B. Petri Apoftoli. De quo stem privilegio Leo 1X. in aprima, fèu libello advershs inauditas prafumptiones Mi- Unſtantinopoletani,& Leonis Acridani Epeſcaporum, cap. ij. fic loquitur; Pauca ex privilegio ejufdem Conftantini, ma- nu cum cruce aurea, fuper cœleftis clavigeri venerabile corpus poſito ad medium proferemus. De iſdem geſii ve actis Gelaſius in(oncilio læx. Epiſegporum(6 refertur üp. diſtenct. Iñ un caß. ſancta Romana) ſic loquitur, ut ea videatur ap- probare. Etin martyrologio Romano dr Vſuardi in ſeſto S. Hue- firi legitur: cujus atus clari habentur. Invemuntur verò etiam hodie per vetuſtis literis deſcripta in Biblsotheca Vaticana Moa b lone lk uo f i Abbatia Nonantuli: quorum Interpres in proæmiohacait: Hi- ftoriographus nofter Euſebius Cæſareæ Paleſtinæ urbis a al, É gloria potentia. Epifcopus, cùm hiftoriam Ecclefiafticam feriberet, præ- termifitea,quæ in aliis opufculis funt, vel quæ fe memi- nit retulifle. Nam viginti libros omnium pene provin- ciarum, paſſiones Martyrum, Epifcoporum& Confeflo- rum,& Íacrarum Virginum ,ac Mulierum continere te- cit. Deinde fecutus,& ab Apoftolo Petro omnium Epifcoporum nomina& gefta confcripfit,& earum urbium, quæ arcem Pontificatüs per Apoſtolicas ſedes tenere noſcuntur, ut urbs Roma, Antiochia, Hierofo- lyma, Ephefus& Alexandria. bium Epitco- porum omnium piateritorum nomina uiq ad temi- pus fuum,& gefta Græco fermone conſcripſit. 1 numeto unumEpiſcoporum urbis Romæ ſ⸗ ftrum me de Græco in Latinunt trantférre p: fti, Domine fan&e, ac beate Pater. Quibus verbis, qute cunq ſit auclor iſtius procmius, eadem geſta ab Eufèbio Grace f pra fuiffe clarè profit Qua etiam in vetuſtißimis Pontifica» libus e bhus Sandorum vetæfant defiripte m vita beati sy referuntur, Partem horum abtorum(gaod ad ba- ptifinum Conflantin:,& imagines ſanctorum Petri& Pauli ſbe- dlat) refert Hadrianus Papa in epiftola Conſtantino Imperatori, matr: Irena ſcripta, quæ an ſecunda actione fiptima am venfali Synodi habetur.. Ipfùum antem privilegium fere integrum refert Leo&. loco ſuperius indicato,& Theodorus Balſamon in Photis nomocanonem, titul. g. cap. 1. quanquam altis in rebus( quog Graci plerunque fàlent) Romana Ecclefia non fatis aguus. Hanc eandem donationem ante Grattanum recitdrant Anſelmus, Deuſ⸗ Quo ea pertinent, qua Petrus Damianus mAdvocatum,& Romana Ec- clej, ingutt, Conftantini Im- peratoris edi&um, ubi fedis Apoftolicæ conftituit fuper omnes in orbe terrarum Ecclefias principatum. Nam poftquam fupra corpus B. Petri Bafilicam fundator ere- xir, poſtquam patriarchium Lateranenſe in beati Salva- toris honore conſtruxit, mox per Iinperialis reſcripti ſeriem Romanæ Eccleſiæ conſtituit dignitatem, ubi ni- mirum beato Sylveftro, ſuisque ſucce loribus obtulit, ut regali more,& aureà coronà plecterentur in capite, & cæteras regii cultũs infulas uſurparent. Verùm bea- tus Sylvefter ornamenta, quæ Sacerdotali congruere ju~ dicabat officio, in proprios ufus'afumpfit; coronam verò, vel cætera, quæ magis ambitioſa, quam myſtica videbantur, omifit. Cui etiam Conftantinus Latera- nenfe palatiuns, quod eatenus aula regalis extiterat, perpetuo jure conceit, regnum Italig judicandum- tradidit. Nam& ipſius Regis hæc verba ſunt: Unde congruum, inquit, proſpeximus noftrum Impe rium,& regni poteftatem Orie jus transferri ac mutari re- gionibus,&in Byzantina provincia in optimo loco no- mini noſtto civitatem ædificari,& noftrum illic confti- tui Imperium: quoniam, ubi principatus Sacerdotum, & Chriitiang religionis caput ab Imperatore cœlefti conftitutum eft, juftum non eft, ut illic Imperator ter- renus habeat pot m. De haceadem re feribit Ado Viene nenfis in coramentario tatis fexta, C Gotfiedus Viterbienfis in Chrontcis, part. s. cap.2. Præſidentium Equitum,] Graeè est apud Balfamon, C kiwala tõ Barinray ġaoywvstd es,& dignitates Imperialium equorum. 4§ Id eft, Patritios C tydy ixeivlw ¹ οι AETHATOU CUYXANIO KUOV, KTOL Ot TATEIHIOE mur dedit, Ivo locis notatis, in ceptatrone Synod. fa defenfirern firt J Locus hie Gracè fic hahet s la, 9 ueyarosuslu uà xE- ż TAE N e yaad s; KG Ot HOYTEAOL, HTOL 0t UTÆIOiy Hy Aoma d? & illam habere celfitarem, atque amplitudinem, quå ornatus eft magnus nofter Senatus, five Patritii& Conſu- les, five Hypati& reliquæ dignitates. s§ Cum udonibus,] Graæcè totus hre locus habet paulò TRT Y e g t X E X aliter: ws ij Haee rανο οννάνuάỹ,ů Gigi ITÀ npea úpdla: id esf, nE r

De ſecula, ieis dr Imperatori jure 299 in rebus d7 negotiu Ecclefiafiicis, Decreti Prima Pars. 300 Hros gravd ahit AE cuza Aja ôs Ci Favio, STUG HTE segis Øs Ù qà ynivæ mes asvsriv Tu Deh."Id esf: Et quemadmo-| dum Senatus nofter fert calceos, ſeu ſandalia cum lin- teis albis, ita etiam cœleſtia, ſicut terreſtria ad Dei Iaudem. 6 g Quem placatus. Andi pem idis, Gern Ads ġe TU Laeο TAY žy iay nanga Tw AEA Gui X, yi TLS FOAM pi DMT AVT 0 Vipra ik Veayrsræ: Id est: Ut fi quisex Senatu fponte{ ſuã, quodqͥ ib 2=, e vo tæy P Ths 18 ＋ ipfi li beat, vo luerit fieri Clericus,& in{ an&orum Clericorun rum adſcribi, ne quis ex exomnibus hoc audeat in 7 Q Hec verò omnia,] Hic quog eft magna verborum va lean fia eadem ferè ſententia. C. XV. ꝙ Imperialis auctoritas relegioſa di- ſpenſationis menſuram non mutat, Irem Gelafius ad Epifcopos Dardanis. gar quar mvis parya civitas pra ro gativam præſentis AI regni non m inuit, fic Imperialis ț ram difpenfationisreligiofe non mut Sem per 1 eſt effectum in Sacerdotali Concilio d rdotibus ju- dicia provenire Nam c qualeſ- sfint, etfi errore humanitũs acci„non tamen nem ullatenus excedentes, nullatenùs vide oteſtate percelli. 1JSemper] Alt gue antecedunt, recitanda ume- vedire. 1210- ç tur à{ecu >"e, cipis est. Kem Marcellus Papa Maxento 1 Oni a Principis eft, ac religiofi 4, B atqʒ conſeiſſas reſtautare, novas ædificare,& Sacerdotes honorare atq; ti Unde ſanctos Ap con nico, neque ex Ba æterni Regis diſpenſ ator ıs Maxentio] Inimprefis addebatur, Epifcopo: qua Slab omnibus manuſcriplis. DISTINC FIO SOOVIL enter nuena pnr 0n ifin amt P -eodem capitulo habetur, Ece fia p rnere: ficut pro defe Honorius vero A cante, Eci n punire cu O consertantium ambi C. I. g- Epi Auguſtum. oni ſacti ad Honorium Vnde idem Bonifacius Epiſcopus fapplicationts epıfiolam Honat vit, dicen lina- 0 Augu. pter conventus, gui å Sa- í z 10.6. ca bal. Regi.. c al. Ponufieum. lrg ciſi dus. e Epiſl. r. ad Henoriumn. nf J. vert cerdot debimur bus univerſis& turbationibus agitat | Principis defi non vos idf | | ponitis, fed no |: j } im. t ne ine rum flucti litgtur rect ionibus, nper florente, vici tuæ manſuetudinis animum, cum tione conjunctum: is,& conferatis fratrib a m s: quibus(preca fe me 51 egatis onis pr isin urbe y utariiciti 2§ emendatus et bic locus, crevit m pulus. Ucitante poſt longum C. II. g RK ctum Fipan a „diſcor rbari, g quam fui gz conil „ut licita] Imperantibus] Additis alı 3 T Ne humanas) In Iae T rius, ) X mus ſanitati. Ftideò a al.tacentes. b afja fatu. ra jorg e F l al fimpér~ faciunt ifi Si enim ſecus, quà 10 onid fu poii agl oria dentur. uos patiamini ii & quietam faci sSacerdotibus com ague repetit. Vobis, cùm quicquid hu Clericis,& Chriftiana plebis per- ures Chriti ianiſſimi m oporteat, eveniat, juå moderatione coms ram tacentem à deſidiam vi- & Eccleſiæ pacem per f, enim humanis rebus Dor: iino faven tê) provideas b aptiore faviffe) r tot annorum clementiæ minime, e 7 Tp enim Eci aniſſime Impera lorioſi telat Eccleiia, àc p me, qui me m tibi, qui es I ws apud ), foliatie cum folicita folito Ten- rd ape 3 res cum Impero um, pium Onis veneta- fi iat, vos a- ibus meis, e,& ab on us(qui Eccleſiam fa- Ulatis In 7 pacik y qu modo tuus ĉit, po- Grıptum Fionorii ad Bonif lytus trių yer sa; ọnifacio P imoniamtuam didici- revert tenti bus venera 1 a icum atteſtatione 1 ianis orationibus Apo- — alnon meo, À h al, vefir, g al. Acu-

De Fercims,& quæmad modum ordinari dere. Illud autem €, guòd fanti 1ıli perturbatione fo- Te provifum. Deniquebeati- 4 cunctorum Clericorum no- ıt fi quid fortè religioni tug ntigerit, fciant fle ceffandum. Aci a duo, ut id obfervandum cft, ut omnes z pa e animos ex ferenit t nta teel nimf all i pronta, ris apicibus non est mes Romana Ecclef 1A t- tis poa, Tame f imitatis juxta conſuetudi- nenr à vobi Apoſtolica bus undecunq in illo honotantes, ejusáue g gray tus ya co c& ſicut decnit, ſuſc cr edie imus: es, nihilominùs aoneſtum fuit, N fiquing, Epifiporum literis defis n ad Cleri- catum nullus fufiia piat, Veſter Papa generali Concilio prefidens dixit. TUtlus 2 aleni nE Hus d aliqua ratione tranſimarinum hominem penes vos e in Clericatůs gradus'fufe t f co ampliùs] Epifcoporum defignatus fit Unde$ C. II. ꝙ De eodem. kem Anaſtaſius I. urbu Roma Epifopus ad-oranes Germanie ac Burgundie ` epiſt. 1. cap. 2. FRanſmarinos homines in eae s honorem b 1 nemo ſuſcipiat, niſi quinque, aut eo amp piſco- porum chir rographis ſint deſignati: Auis multa F per fub: reptionem ſolent evenire. -III G Deedem. Irem Giegorius Romane Ecclefia Praful Ep: pa, am A 25, Fros ż paffim vel iho, gnitos peregrinos, ad Eccle- niaan i n a Diſtind. fiduo b almorä, c cilis Roman: fub Sylveftro, fèd pauld aliter. d Anjel. lib.7. cap.23. al.nos. f abfùnt ab orzo grnali& alt- guot Grat:ane codectbus. g Polyc tbid Anfl gaza h al U) Pnad: H nolre ſiaſclpere, Joręgę. i Polye. ibid. Anſelm. ly. cap.2. Zvao part6. tapsi hono z1 XCVII.& XCIX. ic votum fuum circa ſalutem, at-j ſiaſticos ordines tendent tes, nullà ratio z poit evenire, fatis quiorum ç x f .| comitum. f Po pofint.De Primatibus é Patriarchis, 302 A A aia aS ne ſuſcipias: quia qui rebaptizati, pere- t e Afri quidem aliqui Manichæi, ali grini verò plurimi etiam in minorib. ordinib fonio es T defe Prætendiſſe honores ſæpè probati ſunt. 1 JJFortiores] S⸗ legitur in vetuflis Guini& B. Gregaxii codicibus: verum in FErobeniana. ac Lugdunenfi ejufdem B: G rzi operum editione, ad fortiores prætendifie honores. C VL ẹ Non fù Une promovendi: ad Clerum, qut peregrè fuerin baptiz ati, Irem ex Concilio critano, cap. æ a. *, qui peregrè a tuer intbaptizat 1, corum minimè&t cognita vita, pl non efle promovendos in al 1is provinciis, DISTINCTIO XCIX. E Primatibusantem( quorum fepra mentionem fect- g ea in Ecclefia obtineant? erant? quamiok bedtenti- bus ad Ailu], f am Pramatibus Ar rint imperata C. I. 9 2 riarchis. Vnde Ait ad Ebifeb nde£ ait ad Epifiopos multò ante Chri&i ac entum tempore funt maxima ex parte,& poftea ab Apoftolis, & B. Clemente prædeceſſore noſtro ipfa divifio eſt reno- vata: Et in capite provinciarum(ubi dudum Trimates legis e feculi erant, ac prima judiciaria poteftas, ad quos> qui per reliquas Vitates commorabantur, quan- do eis neceffe erat, Ja adaulam Imperatoris, vel Re- gum con gere non poterant, vel quibus permiſſum non erat, confugiebant pro oppr eflionibus, vel injuſtitiis fuis, ipfosi int; quoties opus erat, At in» lege eorum præceptum erat) ipfis quoque in civitati- bus, vel Jocis noftros d Patri as vel Primates, qui unam formam tenent, licètdi t nom ina, leges di- l e feju juſſerunt, ad quos Epi- ifugerent, e Ep errors ilii.. 7 Reli- etrope Plitanæ civitates, qug nores judices i tibus effent) haberent dictis juſtè obedirent Pri hut& inle egibus feculi olim ordinatum erat š rimatum, fedaut Metropolitanorum, aut At- cniepiicop Uerentur. g H oris. VII. lib. 6. reg. epiſt. J. Rothomæ enfi, Bo fenfi ac Senonenfi Areh epifeopls firipta, ex qua, C orzginali Phula ſant reſtetuta. C. II. g Nenv mas f Item Anicetus adk pij 2 Noi f Archiepifcopi Primates vocentur, nifi illi, ps quı primas tenent civitates 2, quarum Epiſco- pos Apoſt& ſucceſſores Apoſtolorum amen er Patriarchas& Trimates eſſe conſtituerunt: niſi aliqua gens deinceps ad fidem convertatur, cui necefle fit pro- pter multitudinem corum 4, Primatem conſtitui. Reli- qui verò, qui alias Metropolitanas ſedes adepti ſunt, non Primates, ſed Metropolitani nominentur. lab t integrum re; ntur Primal * Ivo...352. a alin peregrinatione. b Ivops.i33. Pannorm...sap.24.€ alleges, À alnofiris e al.majorum lib. l. kil. al. Iuo part. ſ. c. ſꝗ. Pann. lib.&..25 gal. fides, h al. Eprſcoporum,

De primatibus& Pa- ©? i C. 11. 9 Trima fidu E pifeopus non appelle iur erdot p E archis. Princeps Sace é} Irem ex Concilió Africano, cab. 6G. 2 Rimæ ſedis Epitcopus non appel Uletur Princeps Sa- Ea cerdotum, vel Summus Sacerdos, aut aliquid hujuſ- ſed tantum primæ ſedis Epiſcopus. Vni uverſalis autem nec etiam Romanus Pontife xap- modi pars. Pelletur. Nec etiam Romanus Pontifex Univer- est appeliandus. epij f, ammus Epꝛſcopis illicitè onyo- ot olttano c Sed abfit! C, velle quempiam arripere, un rum ımmiınuere e? xq yuantulacun s veftra neminem: i nominet T a aha b? de TOn 3 e n io- yropter cha uam{ui üni vería k alteri Porm > p defert indebitum. .V Dae eode g10 Patriarcha Alexan- Item Gregorius Eul | meipſum, qui ror ap vellatioñ 18 V erbi 1m, Univerſa ntes, imprimere curåftis. peto,d julciſſima mihi ſanctitas veſtra ultrà non fa- Quod äat: c ratio exigit, Į ſperari, ſed mori fratres meos honorem namque h onor eft,hon quia vobis fu btrahitur, quod alteri plùs, quàm betur. Ego enim non verbis quæro Į bus: nec honorem efle deputo, in quo ſuum perdere cognoſc alis Eccleſi fco.: Meus ka] atl n 1 Si enin far ait cit, negat ſe ſum. Sed abfit hoc. Recedant verba, q fiant,& charitatem vulnerant. 4 G Apud B. Gregorium hac fèguuntur: Et quidem in ſan éta Chalcedonenſ fi Synodo,atq; pòftà fubfequentibus Pa ho{ y hoc elie, quoa n vanitatem in- tribus s ho oc prædeceſſo ribus meis oblatum, veſtra nen nullus eorum uti hoc ungu voca acerdotun lta exemp am trecentt A Decreti Prima Pars. rum Monachorum Tec undæ Syriæ. fiola, Quoniam Chriftus Deus notter Principem pafto- rum,& doctorem& medicum animatum c conftituit vos noftrum fanum Angelum, dignum eft paſſiones, quæ nobis contigerunt, e: Ponere,&c. Avitus quoque Gallia Epiſc copu. d eundem Hormiſdlam fic feribit: I l ſtatui,& plenis Catholicæ fidei regu e, ut gregem per tota vobis ur í ſum, petvigil cura me agh 304 Et in media forè epia nbra commif formiat. Et Ioan ter ad veftr ras o concurro, ut juxta nem Apoſ æ ſedis veſtræ, cunctarum Eccleſ ram,& Nicopolitanorum habere Signo antiquam EER dif} viario Liberati, cap. 22. Ehiſe pis Pat aieri ipp fe in hoc mundo S {uper F mun Epiftepus Nicopolistanus ad eund: tiones c aik & non rto Papa ait i eſſe unum, tius. loquens, „de Et Regino G age thum vocat u? n. Sed afee fi inuniverfale, dua fun tAp nit his verbis 5 III...2p.20h, antınop fi I nivea zræco fermone Cati tionem vot: & incp rchæ Conſt gu exp de univerſis conſ lica nominatur,& fecundèm an accep buli, Ecclefia Romana nonef pari univerſalis Eccleſiæ, prima veluti caput in corpore: aaa exiftit, ad. c nis derivatur Et d eſt aniverfalis Ecclefia, fed &c pracipus ars aliqua a cleſia illa uns, erlas. Et ſecundem quæ ſub ſe i jam div ifasin yalternas) quo- continentur. Eſt enim itas inquit ad petrum: Petram adificabo Ec niam omnia fub ej us Don ylis Ecclefia, de qua y faper Jane meam.| A DISTINCTIO©. 1 Pifiopos autem ordinare ante pallium acceptum, ntt ps Archiepiſcopo, nec Primati, nec Patriarcha licet Qud sex autoritate Pelagi yedenter) if opor im con- slatur, o prar latur, lacuit, etropolitanus u! conſecra exponendam, oli umque m fedem non miit- pri comm` fitġue Met s aliis ertiam common!- tronem fiis cun confilio Romani Ponti- | ficis, ordi nando o Epiſc opos 6 ſuͤbvenire. Si d verð con- | fecrandi E fcopi neg! igentiâ provenerit, ut ultra tres | meni es F ìa viduata confiftat, communione prive- | tur,guoufg; aut loco cedat, aut fe confecrandum offerre |— eia i Af att fig | a Matii b Polye...tit.10. Burch.lib..c,25, Anjit d Innt- ..136. Pann....tt0.-C al, alprabere. cap.gi. lvof d cent. III. lib. t. epiſt. uñ.© Epꝛſccpo. $i

Iin 305 Diſtinctio C. De pallio Epifesp non differat. Quòd fiultra quinque menfes per fuam ne- gligentiam retinuerit viduatam Ecclefiam neque ibi,ne- libi confecrationis donum percipiat: imò Metro- olitani ſui judicio cedat. g Burharda Anfelmus ér aulor Pannormte citant ex cret. paf Ivo vero estat ut Gratianus 5 uemg, Innocen- teus TII. lib. 1. epift. 117. Biturtcenfi Archiepifiopo{ 4 Ne ſi univerſi))refert paragraphum: Si verò conſccrandi, e eodem Pelagio: C. IF g Honor pallit non detur, nifi mer: exigentibus,© fortiter po- ſtulanti. Irem Gregorius Papa Bruntcheide Reg lib. 7. epiſt. c. 3 2 Riſca a confuetudo obtinuit, ut? ps exigentibus caufarum meritis,& fortiter poft ti dari non debeat, Cii o no LIdem anns Corinthtorurs feu cap. 99. Ovit“ ſanctitas e tua, quia prids pallium, niſi dato commodo, non dabatur. Quod incon- m erat, facto Concilio ante corpus B. Petri, Apoſto- m Principis, tam de im de ordinationibus quid accipere, fub diftri'etuimus 0O- portet d ergò, ut neque p tiam,aut quorundam f ordines confentiatis, vel permitt g HacP alza habetur in piri e 3 pars. Cau ſarum verò merita ac lat, mereatur accipere, dr fidei Hrmet,& Apoſtolæc is decretis, tis fe obediturum nilulominds cAVeat. Pai u £ ramento con, dalabus ſtatu- mnnon nifi certis narm Metropo- zonem ¢ bDi- I Agrippe Ptatum e tibi pällium:: n unc conferre ne equi rimu quia fidci tug paginam minds, quàm oporteat, con- tinere reperimus: cùm videlicet in ea nul llam fanctarum univerſalium Synodorum, poe noſtræ ſymbo- lüm continetur, nec decretaliu.Romano- rum conſtitutorum, ſecundum morem feceris mentio- nem: fed nec illam propriâ fübfcriptione n eris, nec aliquem, qui hane jurejurando irmaret, mife iliberto] Refiuutum est hoc nomen Anſelmo. erat, Giliberto: Nam Regino in ea annes ofavus Romana Ecclefia præſuit, meminit Vuliberti Ehiſco- pi Agrippinenfis: dr inter epiſtolas Joannis Papa octa ui, gua in Bibliutheca Vaticana ſer vantur, e Ef fola alterius argad eundem: éI Dewededit refert itegrame ejusdem Ioannis epiflolam ad eundem Vilibertum. tate-gua To ancorum, :epifi. tii. contra Simoniacam} opum noftrum Syagri refim per um decre- itatem veftram volumus inter- ium, quod tranſmiſi- erit illicita, quæ prohibui- dicam, à ſancta E ccleſia re- em nobis fubtiliter òrdi- trem,&-C vimus congregar eſſe, atque e mus, tribui, ſi p mus per defini movere. Je qu a Anfilm Anſelm. lib. 6. sig d 1. quaſf Anfel. lcic.ꝶo. aternt tas veſtra,] Anfi lib: b..92. nem tuam fraternitatem volumus fei nunciare, ut ipſe, cujus nobis fanckitas nos reddas de omnibus certiores. C. VIL Non niſi ad Miſſarum folennia Archi- epiſcobo utẽ pallio licet. Idem} Virgilo E pifiop o Arelatenfi, lib.g. epist si Ap. 95. á tibi tranfmifim celeſiam ad ſola Miſſ C, VIIL ꝙ Da eodem. PAL E A [Item Iann Ravenmnat: Epifiopo, lib. 2. epist sa fes cap. 93. indi. r.} On é multum temporis intervallum eſt, q quædam nobis de tua fraternitate fuerunt pun- ciata, de quibus vo veniente illuc Caftorio, Not ſanctæ, cui(D re) a emus, Eccleſiæ, ſubtiliter nos indi ervenerat namque ad nos quædam in s atque Bumiliraris 1 tramit benè noftis} Quæ, entia veftra epiſſet ftudio, non des erat te hæc cadem cum 4 eS yel cum mEpifeopali{í illis accendi debuerat, fed op gratiarum actione corrigere. 1§| Humilitatis] Ref utus est hic locus ex ipfa epifiola Anteaenim legebatur, contra util o confi stramitem geri; qug fola(ut benè noftis Jek ofi- dorala ere pio C. VIII. ¶ De eodem. dem loanne Ebiſcopa Ra vennali, in eadem epiftola. Ontra e morem quippe Eccleſiaſticum eſt, ſi non pat atientiffimè: ratur,( quodà vobis abfit) et tiam a IU ud, frater chariffim— Wnöbis manikeltilime fignifcitis Ena ræceptum beatæ memoris vprædeceſſotis no- Papæ nobis in ſubditis tranſmiſiſtisanne- s confuetudines ex privilegio præde trorum conceſſas, vobis, Eccleſiæque veſtræ debere ſervari. Confiteminii igitur aliam eſſe ge- neralis Eccleſiæ conſuetudinem, poſtquam ea, quæ vos geritis, vobis ex privilegio vendicatis. Nulla ergò vobis in hac re, ut arbitramur poterit remanere dubietas. Aut enim mos omnium Metrop olitanorum etiam à tua eft fraternitate ſervandus, aut ſi tuæ Eccleſi aliquid ſpe- cialiter dicis eſſe conceſſum, Praceptumvẽ à prioribus Romanæ urbis Pontificibus ‚quòd hæc Ravennati Ec- cleſiæ ſunt conceſſa, à vobis oportet oſtendi. Quòd fi hoc non oltenditur, reſtat, f talia agere neque conſuetudine generali, neque privilegio vendicas, furpåffe te comprobes, quod u Eih d. Q De pallio volumus,-forfan moribus indecori, dum nih Epiſcopali cervice fpl ùs fulget, quàm humilitas. Oportet igitur fraterr`tuam, fi honores fuos fibi quibuslibet argume ſtabili propoſuit mente de- fendere, ant generalitatis ufumex non fcripto fequi i aut ex fcriptis e privilegiis fe tueri. Quòd fi poftremò ni- hil horum eft,aliis M erropolitans hujufmodi te præbere nolumus præſumptionis exemplum. ut u- ari s pars. Privilegia quogue cum ufa pallu femper debent cona ; cedi. cap.g. Polye. lib. ꝛ. tit. ao. d al. correptis. VELICO, € al firj L Anſelm. lib. ö. cat. 959. b Anſelm. lib. 6..17. c aR

30% PerlioTpiftomti Decreti Secunda Pars. De Metropollitanli. C. IX. g Cum ufù pallit aliqua privilegia dehent concedi. Underdem Gregorius Syagrio Epifèopo Augu- fludunenſi, lib. 7. epist. 112. Ationis a ordo omninò nos admonet, ut cum ufa pallii aliqua fimul, ficut diximus, largiri privilegia debeamus. Sedquoniam cum honoris augmento, cura quoque ſolicitudinis debet accreſcere, ut cultui veſtium, actionis quoque ornamenta conveniant, oportet, ut eni- xiùs in cunctis ſe ftudiis veftra fraternitas exerce at,&c ir- ca 1 fubjeđtorum aĝus fit curâ vigilans, ut veftrum illis exemplum inſtructio,& vita magiftra fit. Iig Et circa) Locufletatus eſi hic locus ea originalt,' €C. X. g Ufas pallit conceditur,& antigua privi- legia innovaniúr. Idem ann; Epiſcopo prima Liſtimanæ IIyriræ, lib.q. epist. 15. fèn c59. Allium b vobis ex more tranfmifimus, 8c vices yos Apoſtolicæ ſedis agere iteratä innovatione decerni- mus, C. XI. ¶ De eodem. Idem Eprſcapis Epiri, lib. f. epiſt. 7. ſen cap. lo. indict. 14. Criptorum e veſtrorum inſinuatio, fratres chariſ- fimi, patefecit, Andream fratrem noftrum Nicome- diang civitatis Epifcopum, Deo propitio, folenniter or- dinatum:& isfra. Supraſcripto igitur Andreæ fra- tri,& Coëpifcopo noftro pallium nos direxiffe agnoſei- Poſhc..æ tit. al. Anſclib. Ac.ds. b Anſel. lib. 6. cap. 99. E Anfol..6100. te arque privilegia, atque cuncta conceſſiſſe, quæ prade- ceſſores noſtri ejus prædeceſſoribus contulere. DISTINCTIO cI. Nunaautem provincia duo Metropolitani effe non debent: ficut in Chalcedonenſi Concilio, cap. ia. ftatutum eh G Duo Metropolitanii m una& eadem Provine cid effe non debent.? Ervenit à ad nos, quòd quidam præter Ecelefiafti- cas ordinationes affeđantes potentiam, per Pra- gmaticum facrum 1 unam provinciam in duas dividant, ita ut ex hoc inveniantur duo Metropolitani Epiſcopi in una eademque provincia eſſe. Statuit ergó ſancta Sy- nodus deinceps nihil tale attentari à quolibet Epiſcopo: eos verò, quĩ aliquid tale attentaverint, cadere de pro- prio gradu. E 1 q Pragmaticum facrum} Perfonesprifis,& Dionyfia nahabent, per pragmaticam formam; Grece autem eh Alg weyynaTixav quad in eodem sapite paul post dicatur, ala YeREνawͤun Beci, id elt, per literas Imperiales. Haclenus de electione,& ordimatione Clerscorum trabtavimit, Nunc ad Simomacorum ordinationes tranſeamus. Et ut facile- queat, quid ſuper hac hæreſi ſanctorum Patrum decre vit aulfinita caufadeducatar im medium: cujus negotium y ér de firenter a bunte nacis ordinatis,& de ignoranter&Ssmonzacis confècratis, dy de it» dinationebius, gua per pecunias fiunt, contineat. —— a Poſhc. lib. 2. tit. 24. Tuo part. 5. cap.146. Zurchardus li. cap-&. DECRETI PRIMAE PARTIS FINIS. A e NS FFF FTYYFF s seg ED sS D, e ia 8 =. r$ a ST z l G rE rAddhAddd EAO CO Soa Hoed ;& Da’ gI! 5 +?? 2 a DECRETI 8 SECUNDA. CAUSAL REOS) Vidam habensfiium, obtulit eum ditif: fratrilus decem librat ſolvit, ur filius ſiuſesperetur, ipſo tamen ¶ beneficio ata- tis) hoc ignorante. Crevit puer, é per incrementa temporum C officiorum ad virilem ataten,& Sacerdotii gradum j pervenit. Exindefuffragantibus mers- tiin Epiftopum eligitur ,intervenzente obſequio,& paternis procibus, datũ quoq; pecuniã curdam eæ Confi- laris Archiepifcopi, confècraturifte in Antiflitem neſcius paternt obſequii& oblata pecania, Procedente vero tempore nonnullos per Pecuniam ordinavit, quibusdam verò gratis benedictionem Sacerdo- talem dedit: tandemapud Metropolitanum ſuum accuſatus& con- vilius fintentiam in fè damnatronis accepit. y, qè Hicprimam quarstur, an fit peccatum emere fhiritvalia? 4. J. Secunds, an pro ingreſſi: Eccleſia ſit exigenda pecunia, vel fi exata faerit an fit perfilvenda? .9g. Tertio, aningrefumyveiprabendas Ecclefia emere, fit Si- moniacum? .9. Quarto, an iſte fit reus criminis, quod eo žgnorante pa- ter admiſit? :9. Quunto, an liceat ei eIſẽ in Ecclefia, velfungi cå ordma- nione, quam paternã pecunid en aſſecutus? 6ng. Sexlò, anilli, qui ab es jam dimomaco iꝑnoranter mii- nati ſunt, abjictendi ſint, an non? 7. J. Septima firenuncians fua harefi fit recipiendus in Epiſio- pal: dignitate, vel son? ÖUÜASTIO L I Vdd autem ſprritualia emere peccatum ſit, probatur ps multorum auctoritate. C. I. ꝙ Samcniaci gratiam non pra- fant, quam vendere quarunt. Ait emm Leo Papa.$ Katia t fi a non gratìs datur, vel accipitur, grati non eft. Simoniaci autem non gratìsaceipiunt: igitur gratiam, quz maximè in Ecclefiafticis ordinibus opera- tur, non accipiunt. Si autem non accìpiunt,non habent; autem non habent, nec gratls, nec non gratis cuiquam da- re poffunt. Quid ergò dant? profe&tò, quod habent: quid autem habent? Spiritam utig; mendacii. Quomodo hoc probamus? quia fi Spiritus veritatis( teftante4 ipsâ Verl- tate, de qua procedit) gratìs accipitur, proculdubiò fpixi- tus mendacii effe convincitur,gui non gratis accipitur. 1$| Gratia] Semlma primis verbis hujas capitu habentur in epiftola Leonis primi Niceta Aquilegienfi Epifeopo ſeripta, qua a Deuadeditin tracĩ. de dimonia. b Matth. 10,

ttentartela 1} Torfo formam v, idest, ratione Cker qes ranjam, B pun Patrom Ai eiiam, éh monach confisi Intuntli. —— p, j capagó, Barea 4il Derdi PEPER CRN ) C po 8 RaM WE $i * $ jam Senon r anno: a harj a eme p” n i pintat mu 309 Cauſa I. Quæſt. eft 84. Loquens enim de gratia ait; que nifi gratis detur, non eſt gratia, ſed merces. Reliqua apud ipfum non fant in- venta. C. LI.@ Inaniter Sacerdos dicitur, quicung, Si- moniac ordinatur. Item Gregorius Sagrio Epiſcoho Asguſtudunenſi, isb, 7o epift. 119, Uicunque a ftudet pretii datione facrum ordi- nem mertari, dum non officium, fed'nomen at- tendit, Sacerdos non èſſe, ſed dici tantummodò inaniter concupiſcit. G Caput hoc ex originaliest emendatum, O locupletatum, C IL y Spolietur honore, qui Ecclefiam per pecuniam obtinet. Ltemex regeſto. pee bfi-per pecuniam Ecclefiam obtinuerit, non ſolum Eccleſid privetur, ſed etiam Sacerdotii ho- nore ſpolietur: quia altare,& decimas,& Spiritum San- ctum emere, vel vendere, Simoniacam hæreſim eſſe, nul: lus fidelium ignorat, Q Non est inventam inregefo B, Gregora, unde videtur citari. Simila habentur apud Gregorium VIL lib.6. reg. in indice Concilii eè anno habiti,& in Concilio Turonenfi fub Carolo Magno, cap. 16. sn Remenfi, c,21, Moguntino fab Rabano, c. 12.& altero Moguntino Sub Arnulpho, cap-s,& infia câdem quaft ꝶ. cab. altare. quodibi cilatureꝶ Paſchali. C. IV. ꝙ De codem. Lem Gregorius I. dicdtâ epiff. 11o. lib. 7. Enedictio e illi in maledictionem convertitur, qui ad hoc,ut fiat hæreticus, promovetur. G In aliquot vetufis exemplaribus caput hoc conjunlum efl fa- periori,© prater epiflolam rro, indicatam, eadem fententia habetur lbg epist ss. G libs. epift.107. Ep: topis Epiri. C. V.@ Partem habebit cum Sımone, gui cone tra Sımoniacos vehementer non exarſerit Item sn eodem Uiſquis 4 per pecuniam ordinatur, ad hoc„ut fiat hæreticus, promovetur. Quiſquis ergò contra$i- moniacam,& Neophytorum hæreſim, pro officii ſui lo- co vehementer non exarſerit, cum eo ſe non dubitet ha- biturum portionem, qui priùs commifit hoc piacula re flagitium. G Verba prorfis ip fä bujus capitis non fùantsnventa in epifio- lis B. Gregors. Verur Pafèhalis Papa.11.( ut est apud Iuonem ac Polycarpum} citat hac ex pfi beato Gregorio: ac fimilima Í De Simonia. : 310 drem Gelalius Yapa ad Epifèopos per Luca- mam conſtituutos, episk. 1 cap. 26. T a conftiterit indignos meritis, ſacram merca- tos eſſe pretio dignitatem, conviđos oportet arceri, non fine pericalo facinus tale perpetrant es: quia dantem pariter& accipientem damnatio Simonis, quam facra lectio* teftatur, involvit, C. VIL g Anathematis fententia damnatur, gui-Sımoniacèordinatur, Item Ambroſius 1 in libro paſtorale. é quamplurimi.negotio ¢ muneris peri- turi, mercari velle gratiam Spiritũs Sancti: dum vile pretium donant, ut Pontificalis ordinis fublime culmen accipiant, obliti verborum Petri, qui dixit ad Simonem; [ Pecunia d tua tecum J in perditionem, quoniam doniem Dei exiflsmafiz per pecuniam pofideri,] Proindev, quia & ulitatum eft tantum malum,& majorum fre- quenter conſtat mucrone ſucciſum, nos quoque huic vulneri cancroſo ignitum(quod ſupereſt adhuc) inji- cimus ferrum: decernentes omninò, ut quicung; dein- ceps propter accipiendam Sacerdotii e dignitatemguod- libet præmium fuerit detectus obtuliſſe, ex eodem tem- pore{e noverit anathematis opprobrio condemnatum, atgue à participatione Chrifti corporis& fanguinisa- lienum: ex guo illum conftat execrabile Chriſto per- petràſſe flagitium. Qupd fi aliquisextiterit,qui accu et, ille, qui ħunc ordinem munerum fuerat datione lucra- tus,& ſuſcepto honoris gradu privetur,& in monafterio ſub perenni pœnitentià retrudatur f Illiverò, quihåc causà munerum acceptores extiterint, fi Cletici fucrint, honoris amiſſione mulctentur: ſi verò Laici, anathemat: perpetuo condemnentur. 1 J Ambroſius] Capus hos in libro paftorals B. Am- brofis, unde citatur, hon est mventum,- Habetur tamen in Concilio Toletano VIII. cap. 3. quem canonem integrum Ai- ſelmus lib.&. cap. 85 partem verò ipfius Lvop..c. 83. ex dicto Coma ciko crant. C. VIII. g Damnatur Epifcopus, qui per pe- cumam ordinationem facit, Irem ex Concilio Chalcedonenfi, g cahb. 2. 8¹ b quis Epifcopus per pecuniam ordinatiohem fe- cerit,& ſub pretio redegerit gratiam, quæ vendi non poteſt, ordinaveritque per pecuniam Epiſcopum, Chore- piſcopum, Presbyterum, aut Diaconum, vel quemlibet de his, qui connumerantur in Clero, aut promoverit per pecunias difpenfatorem, aut defenforem, vel manfio- narium, vel quenquam omninò, qui ſubjectus eſt regu- læ, pro fuo turpiffimi z lucri commodo, is, qui hocat- tentâffe probatus fuerit, proprii gradůs periculo ſub- jacebit,& qui ordinatus eſt, nihil ex hac ordinatione, nt lib..epifi. s5.€ s6. pofterioris ve ri Epiftopo, Et Ioannes Diaconus lib. 3. cap. 4. ſeribit, generalem fententiam a B. Gregorio contra Ssmonia© Neophytorum herefim prolatam, in f ro partis lib. 10. epıst.33. Vié Aola Hictori ſeri- Capitulum 42, Concilis Meldenſis ab LVone pꝙ..ar. convenit eum ipfa epiftola Victori firipta, C þara qua Ivo ér Polycarpm cnt ex Paſchali,& cum his, gua hoc leco refert Gratianus, De qua harefi è Gallia ejictenda Gregorius lib., epist.s1, feribtt Vongilio Arels fC l7. epift r0; Syagrio, Q alii Epifèopis Gallie, tem cum C. VL Q Simoni damnatis dantem& accipien- tem pariter involvit. a Polyc. lib.2. tit. 1, Anfèlmus libro 6. cap, 79. b Infià ead. quat.3, cap. altare, c Infià cap. cùm lıqueat. in fine. Polyç. ibidem. Anfilmus libro 6. cap. 42, Burchardus lik. 1. cap.21. Ivo part. 3. cap. 5. ér u2. d Concit. Mael, cap. 75, Deuadedit vel promotione, quæ eſt per negotiationem facta, pro- ficiat, ſed fit alienus à dignitate, vel ſolicitudine, quam pecuniis acquiſivit. Si quis verò mediator tam turpibus & nefandis datis, vel acceptisextiterit,& ipie, fiquidem Clericusfuerit, proprio gradu decidat: fi verò Laicus,aut Monachus, anathematizetur. C. IX. ACacerdatio est᷑ altenus, qui per pecu- nias ordinat, vel ordinatur. Item ex octava 1 Synodo; Ui kperpecunias quenquam confecraverit, vel ab a- lio confecratus eft, alienus à Sacerdotio fiat. a Polyc...tit.6. Densdedit part.2, Burch. l 1..22. Iuopart. f, c76.* ABS: b Anfiim.l6..85, Ivo...83.© al negotsatione. d.S. e al. diuimi deni. f al. religetur. .97. arca medinm infia eädem, h Poſhe..a. tit 327. Anſel.c- part.?. Polyolib.z tita. lvo part. a. cap. ſ.& parti j. cap. 75. Anſel. libb. cap. 25. è 8 .88. Burch...C. ila. Ivops. capar18. Pann. lib.3, capas, 1 ah turpifameè. k Novell...1. É nou. l25..ã. apud Lulianum ante- ceſſorem. Anſel...3. lvop.s,.121. L 2

De si monid ecunda Pars. 312 Deudedet m tractatu contra Sımonracos, refert hoc ex e ſcha ſecundi ad Mediolanenſes. ecreti in qua“capitulo quinto ri sd hanc rem faciens. Ine,-IE€ De eodem. 9 ,(quain exemplaribus Irem Gregorius Syagrio, é alis Epifèsp 7, epift. 110 $ in fine ıpfins Parea y refim ante omnes 1 rac pi, five & non fecundùm probationen cipimus; fed& ilos, qui Exrat etiam hac de re cj ,& vitæ hos<€ rs, nec promovert imn Ec- pecumam alaquis la fequent es,& 0 quam} c, feu de dignitate cap. f 1s, quod dedit, aurum ima fuit cum al a i pecunia fuit, qu od dedit, lepr. XV. g De eoden Idem: t Ratiam e, cùm ordinareris, non fufcepi f tuid e am non r neruifti. rı dedito Innovy am in Ecclefia De P J] 1t; | C. denn. G Decode 1d cap.&. Luca. toris, fucceffio€ ja enim venditi culpa my- ta cæleftis tranfit ad pofteros æ,& emo n intrabunt Ecclefiam ationem: tamdiu vi- r) donec culpam at- ationis aboleret.-$ed ololatriæ errore deliquerunt, ntur effe mulctati, juå Giezi femen endi, Propheticã Dominus nofter nerationem omn 2) nifi ż vingan Sicut enim, qui& n imenborit. ita ur in femen malum. utique carnis fuc- es cupidi, omnes a dent,& malè quæſit 2 facultatum, quàm the- t æterno fupplicio,& vocari pofie us moc ‘tionem videa tur eí ſſe ſenten enſus eande & meritò; qui Simon 4 Giezi cum a itiis ſui mer ede, non tam criminum congre 1 Q Inquartam) Antea legebatur, in tertiam& quar B. Ambroſio,& ér ab edah Gratrani codice ab- nomii autem 23. Idumæorum quidem, seratrone ttrare tn Ec- Eſic ſcribitur: Ammonites,& mam generationem, non intra- in æternum. 33 d Peccatorum] Sequebatur; cur ergò Giezi femenin i zxternum damnatur? gue apu beatum Ambrofiun non há- utem farnita m permittuntur tertia g nittuntur tertia g Item Greg f facros ordines vendu eſſe non poſſunt. anti, anathema accipienti, hoc eft Quomodo ergò, fi anather lanctificare alios poffunt?? itate Leonis Pape Sımomacs a` loan Diac.lib..cap..Poljelib.2t.tst.1, Burchliba.tap. t2 | Deusdedit part. 2. Ivo part. 5. cap. 75. b fùapr.cap. benedlictic. mſteriu. d Deuadedit part. a. Ivo part..6„g.€ Tv | shidem, Deusdedit:bidem.-£ lvo p...1323 g al. minis part. g. ex Pafihali,| fler ensdediu pze à al nifi us vitrum, k Rom.ş- &), z 2 ps- KMA ergo au ffant? a, Gaela. benedicere D Matth. 27. c han, E Dem redemptionis, mf fim m

ſint maledicti, nec ſandiificare alios poſſunt, nec corpus Chreſti trac 313 Cauſa I. Quæſt. I. Simoniacos Sacerdotium non ſihſiſtit 1, benedictio corum ain| maledichionem con vertatur, apud eos manet anathema danti& ac cipienti, cam fanGi non fint nec in Chrift corpore-conflituti, cum| nifi ſpiritum mendactii accipiunt, fècundum-Gregorium apud| | ] f dere vel accipere, nec benedicere altis valent: ſecunduma Am. broſium verò anathematis ohhrobrio condemnantun, atque à par-| ticipatione corporis Ó fanguinis Chrifli alienantur, cs aurum,(r lepra detur cum inexpiabilis ſit culpa uenditi myfie r b: Tundi aloe donenſe Cornigrliurnii ex tålt ordinatione nt- hil proficere j judicantur: ſecundum Gelaſium Simonis damnatione involvuntur: ſecundum Gregorium Nagiangenum in facro ordine permanere„aut renovari faili ratione poffunt: ab Helifzo leprå per- fundunt: rea Petro in perdsrionem damnaniur; à Chriſto verò de temploej ur. Quid aliud Simonmtacus Simontaco tn ſua ordina ferre, nifi quod Innocentius ¥ de, cateris hare- ticis teſtatur, dicens spif 18. ad Alexandrum, eap-3. -4 a fubhiftir,]’Simoniacrweciprtuntiguidem oharadte- rem, ſed ſunt ipſo fallo faf enfi, Ita ratione babitå ushs, vere dic: potest ipforum Sacerdotiumnon fubfiflere; ac propterea reife- enè G. Gregerius l to. epiſt.33. Hictors Epiſcopo feribens;Simonsacam ordinatronem vocat llictam,& efſeltu carentam. uni C XVIL Siritus perfectionem am,dare nin Ui e perfectionem Spiritüs, quam acceperant, perdiderunt, non ejus da nitudinem poflunt (quæ maximè operatur in roe in per fuam perfidiam perdiderunt.&zterum, YQui d' honorem non uit; honorem. dare non potuit; nec aliguidilléj: accepit, quia nihil erat in dante: fed damnationem, j quami habuit; per pravam ma mpoſitionem dedit. G-In hoc. capite non referuntur tpfa pro fas: uerba Innocentii,| | $ gua tamen habentur. partim frà eåd. c Arianosspartim.sn capite nunc ſequente, ventum eſt, in verſiculo, Sed econ- tani C XIVIIL g Sımontacusper pravan nanus im- pofi tionem, non benediéloner,> fd Aamnationem præſtat. Idem Ruſo,& alus E quæ: pro ſuĩ n.,-Cùm ilneratum peril- e caput, ubi vulnus in- qua poflit recipere 2 Quæ ſanitas poſt vulnus ſecuta. ſine cica· enon poterit, atque ubi pœnitentiæ remedium neceſſarium eſt, illic ordinationis honorem locumhabe- re non poffe decernimus. Q Nam fi-f tetigeritimmundus, immundam e; buetur, quod munditia ac: puri € Sed econtrariò afferitur r, eu! legiturg quod quomodo: ei tri- sconfuevit aceipere qui% hon orem ami- «verbis, quam negat faĝo, vi De Simonta 1 314 ufta legitimi Sacerdotis benedictio auferre omne vie ium, quod à vitiofo fuerat injetum:Ergò:f itaeft,ap- plicentur ad ordinationem ſacrilegi, adulteri, atque o- mnium criminum rei: quia henedictione ordinationis cxi mina, vel vitia putantur auferri: nullus ſit Pcenitentiæ locus; quia id poteſt præſtareo ordinatio, quod longa fa- tisfactio Præſtare conſuevit. Sed ſ noſtræ lex Eccleſiæ eft, venientibus ab.hæreticis, qni tamen illic baptixati ſunt, per manũs impoſ ſitionem Laicam tantùm tribuere com- munionem, necex his aliquem in Clericatũs honorem vel exiguum fübrogare. 3 pars. Sed objicitur: Alit haretics à fide exoibstant, Simo- ntact autem, etfi gratiam Spirstis Sanet Gli venalem putant, tamen à fide aleni non fant: at g tdeo, guod ab Innocentio de cateris harèttcis decernitur, non valet de his conſeguænter intelligi, Hü rta refþondetur::Sımonact, etfi fidemotenere videantur, infidelitatis tamen per, dittont ſubjictuntur. C. XIX. 9 iis fidei integritatem non habent, Unde.A m R in lib. 2. depœnit. cap.&. adversns Novatranos feribit; dicens, Etrus Simoni, qui magicæ artis conſuetudine de- Pracatusputaffer, udd gratiamChriſti per impoſitio- nem manns, atq; infufionem Spiritůs Sancti compararet pecuniâ, aitc:[Non est tibi pars, negue forsin hac fide 1: quia cor tuum non est refum apud Deum, dre.| Vides, quòd huncmagicà.vanitate blafphemantem in Spiritum. San- ctum, Apoſtolicà auctoritate condemnet,& eò magis, quia puram conſcientiam fidei non habebat. In hac fide: J Vülgata edutio habet, in fermone ifto. Grace eſt, e Ta Aiya TST. C. X.. g.Sımonacus infidelis efè pre- batur. kem Gregorius lh. g. epif-s3.ad Theodorrcum Regem. NUm.domnis-avaritia idolerum ſit ſervitus, quiſ- quis hanc,& maximè in dandis Eccleſiaſticis ho- noribus wigilanter non præcavet, infidelitatis perditio- ni ſubjicitur, etiamſi fenere fidem, quam negligit 1. videatur. ju t. D. 1 Quam:negligit, J Sreet. emendatum ex manuferiptis exemplaribæes,& originali. In vulgatis enim lægebatur, fidem teațur. C. XXL g Simonzacoru umh efiscaters damna- sIrem ex epift. Tar ſopi, miſſa Papæ tiadriauo. Os e, quĩ per ꝓecunias manus impoſuerunt, vel im- ponunt, Petrus diw inus Apoſtolus(cujus cathedram ſortita eſt ſanctitas veſtra) tanquam Simonem Magum deponit.& infia. ¶ Tolerabilior eſt enim Macedonii, & eorum, qui circa ipfum funt, Spiritûs Sancti impugna- torum ipia hæreſis. Illi enim creaturam,& ſervum Dei Patris& Filii, Spiritum Sanctum deli ndo faten- fit„honorem dare non poffe, ne Lin dante. erat, quod ille; aecipere, ius,& verum eſt certè, quia quod non ha- buit, dare non potuit. Damnationem utque, quam ha- buit, per preneh manũs impofitionem dedit,& qui par- ticeps effectus eſt damnationis, quomodo debeat honorẽ accipere, invenire non pofu: m. Q Seddicitur ż verą.ac accepif- adde c. 97. Anfkó.c 73 d Epifi:2 22. caß. 3. ad Epifcopos Macedonia in fine. addeceg3: 97. Ér 98. infia càder, © Polye...tit. 31..7 t0t.7. Anſſl.6. cag. al.c. Tuo:6. cap. 59. Pann. Vj. i t30. f Inf. ead. Arianos. g Num. 19.Levit.ais.& Ag- gaiz. h Sup. quiperfefionem. verfic, qui honorem, à câdem epiſtola, Cap, 4. ` r a Cup. c. reperiuntur,`D al, miniſterit. eerca medium inſta cddem. c tur: Iſti verò eundein Spiritum efficiunt ſuum ſervum. Omnis enim dominus, quod habet, ſi vult, vendit, ſive2 ſervum, ſive aliquid aliud corum quæ poſſidet. Simi- liter& qui emit, dominus ejus volens eſſe, quod eme- rit, per pretium pecuniæ illud acc virit, Ita& qui hanc iniquam actionem operantur, detrahunt. Spiritui San- &o, æqualiter peccantes his, qui blaſphemavcrunt, di- centes-Chriftum in 12 bub ejicere Dæmonia:atque ut verĩuùs dicamus, Judæ comparantur Proditori, qui Ju- dæisDei occiforibusChritum vendidit. g Cù vergòSpi- ritus Sanctus conſubſtantialis ſit Chriſto, ejusdem omni- nò&ipfi portionis erunt. Et proculdubiò in eis non — a Ivo p..c. bo. b Ivo in proæmio. Pannormm. lib. 3. rit..cap. iv. c Aas. d Anſol.iñ..õα.. é Anſĩl.b..bos.al.ps. Deusdedis partze E Aatthiz. g Matth.26. L 3

De Simonid. Decreti Secunda Pars. 316 eſt gratia Spiritüs Saucti, id eſt, Sacerdotii ſanctitas. Nam D79 TĚ i put O TEY Tugg G ivisto TOS KAVOVILRS Ait enim Petrus a4 alanižas, 5 myy j ugoy TUV Em gennai Vlge- quod non acceperunt, non habent. R, Simoni:({ f Non est tibi pars, neque ſors i in ifto, quia| qoyyruroy ý} xdgoronð ivr un Ties F Sdu amgoN,$ 0 riw) xad er, uxrnphonh ú dò zGixh bν uσν¹ ” 4 | | | MENi A donum Des pecumåā poſßideri.}& fupra. Nam| & viceſimus nonus canon ſanctorum Apoſtolorum, Z r z i ES & actus eorundem,& tertius,& quartus liber Re| og na aR at; na | í á | i $ Í | gum, alienum omninò à Sacerdotio pronuntiant eum, gm aliquando dederit, vel accepe erit pecuniam in a- liquo tempore, five ante mans impofitionem, fivein ipfa manũs impofitione, five pòft. ccipere enim eft, quandocunque accipere. G Caput hoc est pars epiftola Tarafis ad Hadrianum, Sed im- nutata efst aliquot locis ſeries verborum,& epitume quadam adhi- bita, quemadmodum{y apud Anſelmum. Integra habetur ma- S+ fiptımam Synodum in Vaticana Bibliotheca,& in & in Latina ex verfione Anaftafii Driza>m zac emde nma Gien Pa seon ay s s Báhnci noote qha TOY iye rho Doon, agi s 0 neat xa LEY% eregas ê U o 5770, àw h rls dokalolds mE odı codicibus fa apud Balſamonem. Extat etiam Latinè impreſ , aut interpretis, aut exemplari, quod fècutus eft, vtw, fiagitiofum mendum nest. Nam ubi Tarafius| Hadrianum marificè laudat, interpres reprehendente minducit his verbis: Fraterna ergo veftra Sacerdotalis T qug Agyruwy i STO EQU TUNY hs öz na à ÒzAor Au Tiy MET non jure, necex Dei i yolun tate Pontificale nunus admi- ne a aK, ï g niftrat, magnå laborat infamiå: quamvu cum alia mulia, Aar P a T Arr z a, lis ti n s; i Too Tis oopa K A zum proxæimeè ſequentia verba manifeſte repugnent. n quibus eum o„aja nu M vocat virum defideriorum ſpiritus,© aliis praeclaris titulis ornat: de go Exemplaria quidem Graca Vaticana, O j ſeptama Syn odi,& ipfiva sriw T ld aE 7 fartum vifum est, priorem E m verfione afferre. Reli- iom; Auai prai lovTes mis Baa Hoth Sed in ea verfi fi $ Ta ETE OIXE FUs ET 38ο Jka oms yveks rêr Baijamonis optine habent. Ruaro e nec megs 5 spifiols partem cum Grace, tumn gua ex Balfamone impre ea oreruni. ee T d wue yia Ty Sa TING EOIN EET E} rádu isda ois NNS Xpwehs myz MEPA pe u$ Ès m éyov myeua ojtovciov isi eg ypris ATAS WOWTITS YAO iaz» T KE JO, ús hmdtd en) & jg aka ÁTETU, ο 78. duus, auh. AERTS GOH ESTIV O# LOTEI H XACAS g? ġyis mIs ygt, Hoka i e Å>(Ò ò can Agbon sii- Ta rë DTW Á g ASAA, H nimat 9 ays ere s s s 7» TiTi- S RINVEBVAEWG rzi usah nadin °) A 75 s iegornuuns i yor pio oepa Heiti m D AT r DATI ` U w5 3 AN SO- o Piñgeyvgo R Eα O H EV Ayya ninsppi s aA aw “4 J t Dens ANa e PA yA Tlg ewnhEgorys 5= e TE TWUVTE M METE: I as gy verez php on apos ahn ti yO TO 2 TNATEALG Axi TOA TONY TOL ODOTEOI MUIM TS iEGOTUNNE Dm pa £ CA A TE GOVT N AaovT Ey otw Jyrere A an 9 o ATEX y 2 LEET é r 0 F ea TNS goroni riy ENR Aahe go ie) mo Aal ay or dymoTi. gh- G TTTS THS οον AE T cAnriasTngs Apogh- oa Th T PENAUZ TIY dorg. EME TUW BORY METI sN as | Fratriġ commińi ſero uſquequaque ſanckißi- | mo, O beatifimo Domino Hadriano Papa veteri Rome. inod ip. Ko imah TO~,[seg S AAAÍTATE AS nopò ion IERETIXA wu]av Gis te inur dagy rO, À aigon. alw por Patarin, xolu, È uà enludi Aass a Quadénr OA> wi OKOTÒS EAW rÒ H 2 vi Taraſius indignus Epiftopus Conflantinopolis no- va Roman Domino$, Wi go Ag 7 1 1 7: E. Tå Velo, T pa con E xieds E morg oulnTicu.] M”——. iter, multisque modis ex Evangelio,& A- Pa A i oftolorum, Patrumçue præcéptis docemur, in fan- Eo TOIS] ifi Po um ngue præcêptis | catione Sacerdotii mores ab avaritia longè alienos præftare; neque in ullius Sacerdotalis viri ordinatione — Qi3w È rie TiwmhS xaTExorUa TO ayay LUS TUTIT vxaæb yts CH ATi, iwa pD wah- fnris xami miv Jao zmsoros go up, x xaJegot Erp T; x a Alt b àm. T a e aurum; >

217 Cauſa I. Queæſt. 7 De Simonid, E e osmoni 218 aurum, argentumve accipe: ad quidpiam no bis vendicare; quod fententiæ ex divinis Scripturis,& ratrum doctrinis infrà ſubjectæ demonſtrabunt. Quie- nim manus imponunt, miniftri funt Spiritûs, non ven- ditores Spiritüůs. Nam cùm gratis ratiam Spiritus ac- ceperint, quiab ipfi saccipiunt, dar nini, hâc ipså libertate, potefta- quiseam auro emiffe cony otali ordi ne a excidiffe pronur tium ſortitus eſt, ſed nferri re ipså comproba- © Mammone er vere, pro- sann utex Evangelio 4 Ba 1oniam audivimus De- 570 Jp um per os Pr'ophetæ e claman Hacerdotes laquimini zd cor Hrert rſusque 4 minantem, ac dicentem: | S: ſpecula sum venientem, non inſonuerit gratis Lum in eum fals nomen tur. Nemo b enim p gut emin imiguitate fua e manu heculatori⸗ reg HETAN J f í tio imminet, condem busearu m, qux apud nos fant] E ia im præfe fisan. ita ut fid Apo okela e imi- aut o. aat tol lus, cujus 1: quippe cùm n Petens, 8 &€ Sanie n ſartita eſt fraterna veſti ut Simonem Magum. ye litate m ne aus; reà non ret 1 retinen Apoſte trac otio congruens fan- em Dei Sacerdotale 2i glo- S magnus ega, N zji Eðs, Qut me 2lorifi- > O vir eorum defid erio- liorem effe Ma- icationem admiìinì „ Dixit it er} etin f Vivo rum, qoz Sim, long cedonii,& eorum, qui ab illo, Sandis; iritûs impugna- torum hæreſim. Nam cùm illi Sanctum Spiritum Dei,& Patris creaturam,& ſervum nugentur: hi ſuum ipforum, quantùm putant, fervum ipfum faciunt. Omnis enim Do minus, irga habet, cùm libuerit, vendit, five fa- mulum, five aliquid aliud ex his quæ po fidet. Simili- ter& qui emit, volensempte n Uomi inus fieri, argenti pretio eamacquirit Ita qui hoc nefarium facinus ad- mittunt, Sanctur m dej biritum, æquè peccantes, atque illi Izebub ejicere dæmonia icebant:vel, ut verius dicam, Judæ pro- iles, qui Dei interfectoribus Judæis ar- ti ptetio Dominum vendidit i tus Sanctus conſubſtantialis eſt momninò eſt, eos in eadem randos eſſe, ut demonſtravimus. tur, quemadmodum certè non v compertiſſi- mum quoque eſt iftis Sanéti Spiriti sgratiam non effe, ificationem,& guod non accepe- ancti Petri ad eum, qui a est tibt pars, Sacerdorii digni neſta vitæ inſtitu- dicori funt fir fto Deo noftro,per- te, ac forte nume- zd fi non vendi- ſpicu vacua igitur capud ipfos ef! tio& puritatis, virtutisqᷓue cultus: ſupervacuus apud i plos& Paulus divinus Apoftolus h, docens, oportere Epiſco- pum effe fine crimine, temperanterna, modeflum, apiumad docen- dum, contenentem, ſobrium, inſiſtentem fideli fecundùm do- Frinam ſermoni, ut potens ſit& exhortariin dođrina fana, dr copiradicentes refellere. Pereunt igitur hæc omnia ex eo, —— aa a eaaa= me —— a, al. dignitate, b Matthó. c Eſa.&o. d Egech. 33. e Aago f uR g Afs ho Tim. O Tits, quòd Sacerdotium venditur& emitur, Subjectæ igi- tur ſententiæ ex ſanctis collectæ alienum omnind à Sa- cerdotio pronuntiant ceum, qui quocunque tempore dederit, vel acceperit, Ae ante ordinationem, five in ordinatione, five poft ordinationem. Accipere enim eft, quandocunque accipere, Sed& omnes Ecclefiafti- cas promotiones, in quibus pecunia intervenit, irritas efle jubent, C. XXII. ꝙ Eꝛt qui dat,& qui accipit, ut ordines ſacrt praſtentur, anathema fit. lemex Concilio Bracharenfi I1. cap. 3 Lacuita, ut deordinatione Clericorum Epifcopi mu- nera nulla accipiant; fed ficut fcriptum eft ¥, quod ratis donante Deo accipiunt, gratìs dent. Non aliquo pretio gratia Dei s O impofitio manuum venundetur: a Ani vitio Patrum ita de Ecclefiafticis ordi- nationibi t, dicens b: ¶ Anathema ſit dantt& ac- ] 9 quanti multis fceleribus nè miniftrantes, non hoc n actuum, ſed profuſione munerum obtinent; oportet d non per gratiam munerum, fed per diligentem prius diſcuſſionem, deinde per multorum te- ſtimonium C lericos ordinare. Ex illa auctoritate B. Ambroſit, Gregoris patet, guòd$: 1m0- naci( ficut é alii haretici) aidz srorhiani, aded confèguenter de llis intelligıtur, quod de aliis decernitur, 4 pars, Q irem opponityr, Jadd prophetta donum Spiriths Sanélz est: hac€ autem n Veter: Teflamento à fanti Prophetis vendi conjueverat, Unde Saul F ad Samuelem pro vaticinia exhetendo non miſi cum munere ire prefumpfit. Uxor g eriam Hieroboam ad hominea Des non nifi cum munere acc lem Chriſtus h à Iuda venditus, auriculam ſervi ſana vit. Exemplo itag, Saulis,& uxoru Hieroboam patet, quòd donur Spiriths San- ie emere, vel vendere non est peccatum, Exemplo Chrifli li- guet, quòd Spiritus Sanétus etfi injufte à Simonidcis venalis pute- tur, virtutis tamen Juanon obliviſcitur, nec deſinit effectum ſuæ gratia, etiam venditus, praſtare. Sed de Prophetia B. Hierony- mus in.3. i Michæa competenter ſol un, malis tantum accepiſſẽ, Q non bonos denuntians, C. XXIII. g Mal Propheteynon bom Trophe- tiam vendebant. inquit, ejus in muneribus judicabant,& S dotes ejus in mercede refpondebant,& Prc ophetæ c- jus in pecunia divinabant,& fuper Dominum requie- fcebant,dicentes: Nonne Dominus in nobis e nient firper nos mala, Idcircò propter vos Sio abitur,& Hi e ut Pona o Nemo ambigit, Hieruſa capitulo deſcribuntur, terat utique Petrus Sin a Mago G a Sd pet batz imd poterat ſimulare ver a ntem( Spiritus k enim Sanĝus nec venundari, nec emi pot eft;) fed oblatam pecuniam cum offerente damnavit. 6 pan quenquam moy quodin primoRegum{ bro m legir xiſſe puero ſuo, ad eum fe ire non pol Te, quia pretium quod offerret pro Vaticini 0, non haberet,& pueru mM.. reſpondiſſe:{ Ecce inventa est in manu mea quarta pars ficti pecunie, ér dabo viro Des,& annuntiabit nobis viam noſtraw.] Non enim fcriptum ct quòd Samuel acceperit, aut quòd illi obtulerint:: quin potiùs à Propheta pafcuntur,& invitantur ad prandium, a Tuvo partg.cap.128. ¥ Matth.10. b`fapr.c. quicunque. c alobnoxi. d Jorgs e, f1. Re- gum. g. g 3 Reg rg h Luc.2z i Michaa i. ſecun- dúmzo k Aës. l alregnorum. m t. Reg. g. L 4

319 Decreti Secunda Pars. 320 le:ſtipes magis æſtimandæ ſunt taber. Pe. æ: ficlus enim viginti Sed fac eum accepi paculi ,» quàm munera Prop obolos habet;& quarta pars ſicli, quinqu Et noftri igitur Sacerdotes, fi volunt vendere Prophe- tiam,& columbas in cathedris fuis proponere, quas Do- minus flagello fubvertit, quinque tantùm. I obolorum fint mercede contenti, qui utinam non pretia villarum, fed quinqueobolosacciperent.€| Hoc ipſum ſonat,& in tertio à Regnorum libro, quòd uxor Hieroboam infir- mante filio pergit ad Ackiam hominem Dei,& detert ei decem panes 2,& cruſtulam,& vas mellis; quia hæc magis; in ſumptum Prophetæ, quam muneri Prophe- riæ reputanda ſunt. Licet potuerint hi, qui ad Ariolos ire conſueverant(quia multi Divini,& Arioli erant in I raẽl) malà conſuetadinc æſtimaſſe idipſum etiam de Prophetis„& voluiffe fanétis viris offerre; quod Divinis ofterre conſueverant. q Undein4 quarto b libro’ Re- gum c legitur,[guod Helifans venit Damafium, G Be- nadad: Rex Syria agrorabat,, annuntiaveranig Et, dicen- tes: Venit vir De: huc:&r ait Rex adi Azaclem: Tolle conſule Do- tecum munera, O vade in occurfum-virs Dèt, minum per eum, dicens; fi evaderede enffrmitate hac potero. Iuit ergo Aqaelin occurfum ejus, habens fecum munera,© omnia bo- na: Damafii, onera: quadraginta camelorum.}; Sed non:eft credendum accepiſſe: ficut de codem Helifæo legitur. d, quòd Naaman mundatus à lepra obtulitei munera di cens: COlſcero, ut accipias benedictinem à ferue tud. At iile reſpondat: iuit Dominus, ante quem ſto, quia non acciptam. cumq; vim ſenilus non ac quse vit.] ꝙ(Caputhoc im uno uetuſto eSmplari conjundum ef ſeperio⸗ 7i,& loco prima dictionis Judi dum sF apud B. Hieronymumin g Quinque tantùmobolorum fintmercede conten tqui| fiaormiaabfynt à recentiorrbns editionibus B: sm1; atgueetiam d vetuſtiorib us, preter didtionem; qui fönt expunea one 70 non offictunt. quia ſementiæ ¶ Decem panes, mss haber, p R viilgata Latina 11; & vaſculum mellis. In erony Graca antem v jiuia, O uug pafa commemorantur, APTES, INGUI, X KODÝZAM. TOIS TEYA AUTE© sauras. 3 Q Quia hze magis Ț Hta uſque adl verſ. Licèt, non ha- bentur hic apud. B. Hieronymum, fèdloco eorum hac:- Dicitur e- nim, quid tecum illa portaverit:-& tamen Propheta non Kribitur accepiffe: ppe cùm& corripuerit eam,& venturum luctum prædixerit: licèt;&c £— f 4 J Unde in quarto] Hac uſque ad fine èæapud b. Hieranymum :non Junt inven C. XXIV. g Quod divinatio in bonum nos accipitur Idem in eodem capite Unquam divinatio in Scripturis in bonam partem Laccipitur. ¶ Von e eñ augurtum in lacob, neaue divinatio in Ifrael,] Videbantur fibi quidem effe Prophe- tz: ſed quia pecuniam accipiebanr, Prophetia ipſorum facta eft divinatio. G Hocetiam caputin aiguotvetuflis est conjunđum fuperiori, Č legitur, ut ginali, Nunquam enim Cam ergo jecund amn Hierony mum+ Propheta non Mung- r4 Prophetia arcipiebant, ſed bipes tabernaculi© malis an- tem, qut accipiebant, Prophetia> qua Dererar donum indi- vinationem y que diabolica eff, convertebatur; guid aliud col Ëigitur, mfi quod Simoniacis( quod ſaperius diddum eſt nulla rituais gratia cooperatur? Cam enimin Sacramentis, neque qui plantat f, nequequi rigat, fit aliquid, fed quiin- srementum dat, Deus;quuoperaturin ein f Dominus„gui in- 2 8. Reg. ic. b-4Regs. c al. Rægnorum. d F. Reg „€ Nmap f 1. Cnnth.; 5 legitur Duces; quemadmo- crementum dat in eis nan lucet, ſed est otiofus? Item, guod di- | catur a de Chriſto, quod ficut Chriſtus venditus auriculam refli- e funt oboli..| rus: Malcho, dy fecit miracula; fic é Spirnus Santus poffit vendr Cis ipſa venditi one fuam gratiam operart, non valet hec fimilitue do: Nonenim'hocoperatur Spiritus Sanctus ſturitualiter in perfidi mercimontis a varitiæ quod Chriſtus geflit corporaluter certi mſte. rii cauod ad ægmplum patientiæ. Si enim ommfatta es} fimili- tudo, cam credatur poffe vendi ficut: Chrifius; credatur etiam Spre ritus Sanélus poffe crucifigi': quod impofibile est.. Potest enamin telligi( ut à fimılitudıne nomreredamus) quod ficut Chriftus ditus non-venditori; vel ementi, fed eis, qut nefttentes aderant, do- na fue gratiz contulit, pro quibus etiam in cruce fupplisavit; fic é irttus Sanctus non vendenti, vel ement i; ſed hisʒ qui de mambus eorum, ignorantia dučti, Sacramenta Dominica accipiunt, fua gra tiæ eſſectum largiri probatur Item objicitur, quod etfi malum ſit Eccleſiaſtica eniefe; tamen ſapè ſiniſtra principia ad felices pera veniunt exitus: Utlacob’ b per ſapp antalionem pervenit ad benedictionem; ut ſeges, qua leprosã manu ſeritur, mundà tamen metitur ʒ ut ex adulterim cencubitu pulehra ſoboles naſettur: ſie& pecunia,- gua per Stmomiam acquritur felicem habet exitum, cum: pauperibus profutura erogatur: Sed nihil- horum- Simonit cis Patrucinatur. C. XXV. 9 Qus malo inchbantur principie, non peraguntur bono exttu. Ait enim Leo Epiſcopus ad Maures Epifèo, epift. 8s. al. 87 Rincipatus: e quem aut feditio extorfit; aut ambitus pavit;etiam{i moribus atque actibus non offene eninitii fui e& perniciofus'exemplo, Et ſt, ut bono peragantur exitu, quæ malo ſuntin- incipio ci C. XXVI. 9 Non ſuperadificatur bonum o. pus, ube h fundamentum non eft afio, Antiocheno Epifcopo, a<47: indıĉl. 2. | Um Paulus dicat e;[ Fundamentum- aliud nemo po: test ponere, praterid:, guod pofitum-esF, guod eft Chri- fius lefus,| confeguenter: probatur, quia'ubi Chriftus non ef fundamentum,-nullum boni operis eft fuperg- dificium Q: Apud Bi Gregorium fic legitur: Prædicatorautem egre: gius dicit:[ Fundamentum, Cc.] Quiſquis ergò cum dile- ctione Dei& proximi, fidei, q in Chrifto eft, firmita- tem tenet; eundem- Jefum C tum, Dei& hominisf- lium, apud ſe poſuit fundamentum. Sperandum etgò elt, quod ubi Chriſtus fundamentum eſt, bonorum queque operum ſequatur ædificium. C. XXVII. 9 Non potef flert eleemeſina ex pecunia Simoniace acgutfitai Idem Hagrio,& alii; Ep zfèopis, ltb: 7. epiff. rto, Ne f eft putanda eleemofyna,fi pauperibus difpert , fetur, qued exillicitis rebus ace ipitur; quia qui hâc į intentione malè accipit, ut quafi benè diſpenſet, grava- | tur potiùs, quàm juvatur 1. é panlopost. Unde etiamo illud certum eft, quia etfi monafteria, aut xenodochia, | vel quid aliu¢ de pecunia, quæ pro facris ordinibus da- | tur, conſtruantur, mercedi non proficit., é paulo pit. € Ne ergò fub obtentu eleemofynæ cum peccato ali- quid ſtudeamus accipere, apertè ſacra Scriptura nos pro- hibet, dicens g:[ Hoftie smprorum abominabijes, qua ofe- runtur ex fèelere.] Quicquid enim in Dei ſacrificio ex ſce- lere offertur, omnipotentis Dei non placat iracundiam, a Luc. 22. Ioand. b Geneſey. Anſclg. cun. dist, 61. c. miramur. d al.inſe. 1. Corg. f Ioan, Dmc: Po- | S renpli E.2. capitgga Ivo.s. 6112 f iz i v. 22. fd

Cauſa I. Quæſt. I. ſed irritat. Hinc rurſus ſcriptum eſt à:[ Honora Doms- num de tuis juſtis laborebus.] Qui ergò malè tollit, ut quafi benè præbeat, conftat fine dubio, quia Dominum non honorat. Hinc quoq; per Salomonem 4 dicitur:[ Qui eſſert ſacrificium de ſubſtantia pauperum, quaſi victimat flium in conſpectu patris.] Quantus autem dolor patris ſit, per- pendamus, ſi in ejus conſpectu filius victimetur. Et hinc facilè cognofcimus, quantùm apud Deum dolor exaſperatur, quando ei ſacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergò declinandum eſt, dilectiſſimi fratres, ſub ob- tentu eleemoſynæ, peccata Simoniacæ hæreſeos perpe- trare. Nam aliud eft propter peccata eleemofynas facere: aliud propter eleemofynas peccata committere ¢ 2.& poa pauca.. 4 Quifquisergò Sacerdotium non ad elatio- nis pompam, fed ad utilitatem adipifci deſiderat, prius vires ſuas cum hoc, quod eſt ſubiturus, onere metiatur, ut fi impar eſt, abſtineatʒ& ad id cum metu etiam, cui d ſe ſufficere exiſtimat, accedat. 1CJ Juvatur. JSrhie iterponatur caput, Eleemoſyna. inffa, 149:5. erit integer hic locus. 2§ Committere.] Hic apud B. Gregorium interjicsuntur c Hoc-quoque.dif:sy,€ c. Sicut Neophytus. dif. 44. .. XXVIII 9 Paſtor Simoniacus nul- lam o vibus prabet medici- nam.. Item Theodorico dr Theoberto' e’ Regibus Franco- rum; libro feptimo, epifo- lä- rig. E- Simoniaca g hæreſis(quæ prima contra Dei Ecclefiam diabolicâ plantatione ſubrepfit,& in ipſo ortu fuo, zelo k Apoftolicæ ultionis percuffa, atque da- mnata eſt) in regni veſtri finibus dominari: cùm in Sacer- dotibus. fides fit eligenda cum vita.. Si enim vita deeft, fides meritum non habet, beato Jacobo atteſtante,; qui aitas[Fides fine operibus mortua esf] Quæ enim ope- ra eſſe valeant Sacerdotis, qui honorem tanti Sacramen- ti convincitur. obtinere per premium gr posf pauca: €$ Hinc igitur non folùm in ordinatoris,&:-orđihati a nimam lethale vulnus infligitur; verùm etiam excellen: tiæ veftre regnum k, Epifcoporum culpâ’:( quorum ma- gis interceſſionibus juvari debuerat) prægravatur. Si enim dignus is Sacerdotio creditur: cui non actionis me- tita, fed præmiorum copia ſuffragatur, reſtat, ut nihil ſibi in Eccleſſaſticis honoribus gravitas, nihil defendat induſtria, ſed totum auri profanus amòr obtineat:- Et dum vitia remunerantur honore, in locum ultoris, is, qui fortaffe fuerat ulcifcendus, adducitur: atque hinc Sacerdotes non:proficere;. fed: perire potiùs judicantur. Vulnerato namque’ paftore, quis curandis ovibus ad- hibeat medicinam? aut quomodo populum oxrationis clypeo tueatur, qui jaculis ſe hoſtilibus feriendum ex- ponit? aut qualem de ſe fluctum ptoducturus eſt, cu- jus gravi peſte radix infecta eſt? Major ergò metuenda eſt locis illis calamitas, ubi tales interceflores ad lo: cum regiminis adducuntur, qui Dei in ſe magis iracun- a provocant, quam per ſemetipſos placare de- uerant. 221 Cum ergò ſocundum Leonem Simonta non bono peragatur exitu fecundum Gregorium nullum bontoperss ſequatur ædiſicuum, nec ffit putanda Eleemofjna, que ex pretio Simonta erogatur pauperibus, vulnerato paflore medicina non adhibeatur curandis ovibus;de infe~ ctaradice ſructus non producatur, majoretiam calamitas in futuro metuatur, de tam finiſtro principio quis feliæ exitus ſperatur F C. XXIX. ꝙ Simoniacorum Sacramenta effe- du gratiacarent, a Proug. b Ecelgæ. c al.perpetrare. d al. qus. e al. Tberdeberto. f Pohhc.ibidem. Anſil.b. cap Tuo part. f. cap. 11r. g al. Simoniacam hæreſim. h altelo, i lacz, k al reg- amen vefirorum Epifioporuns, De Simonacorum& hareticorum Sacramentis, 322 Hinc etiam Auguftinus ait. Icut Eunuchus fuit, qui* Jofeph comparavit; ita qui gratiam mercatur, vivum ſemen non habet ſiccis ge- nitalibus. Sic quoq; ignis à ſacrificii, qui per ſeptua- ginta annos Baby lonicæ captivitatis ſub aqua vixerat, ex- tinctus eſt, Antiocho Jaſoni vendente Sacerdotium: quod ſignificavitspiritùs Sancti ignem non lucere in Simonia- cis b Sacramentis.- Quid inhi fimiltudimbts beatus Auguſtinus notare uoluit, niſi quta Sacramenta Simomacorum(fènt Q caterorumi hareticorum) licet fint vera, quantum ad formam, inania tamen, O falfa fants quantum ad eſſectum, cùm non poſunt in cordibus hominum gignere, vel aecendere cœleſtem gratiam? F pars. Sed objtcitur illud Auguſtini centra haæreticon tra- Gatu s. fuper Evangelium loannis. C. XXX. G. Sive bonus, five malus fit minie fier, per utrumque effeilus gratie confertur, S Le juſtus fuerit miniſter, computo eum cum Paulo, qui gloriam ſuam non quærit, dicens: P Egs d plan- tavi, Apollo rigavit, Deùs auiem incrementum dedit.] ui verò fuerit- luperbus minifter, cum Diabolo computa- tur: ſed non contaminatur donum Chriſti, quia per illum: 1: purus fluvius tranfit,&-venit'ad fertilem ter- ram: Scio, quia lapis ex aqua fructum ferre non poteſt, & ſi per lapideos canales tranſit aqua ad areolas, in ca- nali lapideo nihil generatur: ſed tamen hortis plurimum fructum affert. Spixitualis enim virtus Sacramenti ut lus pura ab illuminandis excipitur, ſed per immundos tran- ſiens non coinquinatur:. Gi Ab intio hujus capitisufque ad verfidonum Chrifti. Al- gerus lib..:5 citat ex beato Aúguflino; cujus tamen propria verba habentur infra deċonfècr. dift..: capaliud.$: fi fuerit. 1 Quia per illum] Apud B̃. Auguſtinum trabtatu ſ. le- gitur: Qugd per illum fluit, purum eſt, quod per illum tranfit liquidum, venit ad fertilem terram: puta, quia ipfelapideuseft; quia ex aqua fru&um ferre non poteft. Per: lapideum canalem tranſit aqua ad areolas, in canali lapideo nihil generans, ſed tamen hortis plurimum fru- ctum affert. Spiritalis enim virtus Sacramenti ita eſt, ut lux,& ab illuminandis pura excipitur,& ſi per immun- dum ttanſeat, non inquinatur. C. XXXI. g De eodem. Idem ad-Vincentium Donatiflam; epifi. 4h X e catholica Ecclefia funt omnia Dominica Sacra- menta: quæ fic habetis,& datis, quemadmodum ha- bebantur,& dabantur, etiam priuſquam inde exiretis. C. XXXII- 9 De eodem. Idem de Baptiſimo contra Donatiſtas, lib.g. cap. 19. Ci Ic fautem g Deus adeſt Sacramentis,& verbis fuis, Diper qualeslibet adminiſtrentur,& Sackamenta Dei ubique recta ſunt, ficut: 4 mali homines; quibus nihil- ptoſunt, ubique perverſi ſunt C. XXXIII. 9 De eodem. Idem lubr. 4. de Bapt. contra Donatiſtas, cap, 12. NE i forisergò, ficut nec intùs quisquam, qui ex parte& Diaboli eft, poteft vel in fe, vel in quoquam maculare Sacramentum, quod Chrifi eft. Gen. 19. à 2. Mach. f.&K. b al. Simontacorum. c In- ſea de conſ.diſt.&. c. aliud. Alger. Ig. c. 5. Anſél... c. 30. Pohe. EA tito. d 2Cr.€ Alger...c,9. Demdeditintrat. de Srmo- nracts.Polye..:tit.10. f alf. g Alger. l3-.2. Ivo p. I. c. un. h al. C. i Aggerus ibid. Deuadedit in tractatu de Simontacus. Anſolig..xl. Polhe. ibid. Æ al. patre Diabulo. L s

De Ssimonlacorum& hætetico- 2³ rum Sacramentis. —— ͤ——4ü— C. XXXIV. 9 Sacramenta quæ non mutantur, catholici-& haæreticu communia robantur. Idem ad Emeritum, epiſt. toq. Acramenta a, quæ non mutäſtis, ſicut habetis, ap- probantur a nobis:-ne fortè cùm v e ſtram pravitatem corrigere volumus, illis myſteriis Chrifti, quæ in veftra pravitate depravata non ſunt, ſacrilegam faciamus inju- riam. Neque enim&.Saul 4 depravaverat unctionem, quam acceperat, cui unctioni tantum honotrem Rex Da- vid, pius Dei ſervus, exhibuit. C. XXXV. g D: eodim, Idem ad Donatiſtas. Icut ficti veraciter, non fictè recipiunt, nec eorum þa- ptifma reprobatur; fic& illa, quæ ſchiſmatici, vel hæretici, ſi non aliter habent, nec aliter agunt, quàm vera Ecclefia, cùm ad.nos veniunt, non emendamus, fed potiùsapprobamus.` G Verbaipfa prioris partis hujus capitis ufque ad ver-reproba- tur, non fant inventa apud B. Auguſtinum: ſed habetur ſententia lb.de Baptifmo contra Donatiſtas cı12,Religua autem hujns capitis pars est in eodem ltb.c: g3. C. XXXVI. 9 Von ſugiantur Sacramenta Det, quocungue miniſirentur. Idem contra literas Petiliani, libs3. c. N Eque c inhomine bono.aliquisDei Sacramenta fu- N giat, nequein homine malo. CLibro tertio contra literas Petiliani, unde videtur ſumptum effe boc caput, fic legitur: Nemo. glorietur, nec in homine bono: nemo boná Dei fugiat, nec in homine malo. Hoc autem caput fignifisatur fúpra diſtinct 32. c. præter. 5. verum principia. ë C. XXX VIIL- Q Homnum malta Sacra- menta non profanat. m de Baptifino contra Donatiſtas, lb...44. onne Sodomitæ Ethnici erant, id eſt, Gentiles? Pe å N jorescrgò erant Judæi quibus Dominus dicit d;| To- 1r Sedomis in die judicti, quàm vobis.] Et qui- berabilis J bus Propheta e dicit:[ Iufificáfis Sedomam,) id eft, in yne veſtri f juſta facta eft. Nunquid tamen nta divina, qux apud Judæos erant, ta- lia erant, qu lesipfi erant? qu Dominus ipfe quoque ræcepit,& ad ea celebranda leprolos-g, quos munda- r, mifit,& ea Z}; miniftranti Angelus adfti umģ;in templo facrificantem exauditum eſſe nun us it,&in malispejoribus, quàm fin comparat ideò Sacrame a Hæc cadem Sacramenta&in bonis homini tiavit. illius temporis era Echnici, quandoꝗ ſunt:& tamen illa Sacramenta erant in utriſq; in atque divina. Nam& ipſi Gentiles, ſi quid divinum,& > in do&trinis fais habere potuerunt, non impro- itr t qı riam,& ſuperbiam cæterosque perdi- di effent,& niſi corrigerentur, divino judicio puniendi. C. XXXVIII@ Sacramenta malt habere fint, licèt virtutem Spiriths Sandı habere non pofint. Idem libr. 3. cap. lõ. Ultæ K autem operationes ſunt Spiritüs Sancti, luas Apoſtolus, cùm quodam loco, quantùm ſuf- ficere arbitratus et, commemorâfiet, ita conclufit 4 f 7 f- lem pit ss nma autem hac operatur unis atgue t4 chl á pS a A Ei e gulis prout vuit,| Cum ergo aliud ſit Sacra- b 7. Reg. 24. verum principia. IVo p. 10. c. f al. vefira Sodoma juftificata est i al viri k Polyclibg tit Decreti Secunda Pars. dem Sodomitis-in malitia prælati| amvis illi per ſuas ſuperſti- 224 mentum,quod habere etiam Simon a Magus potuit; ali- ud Prophetia b, quzin malis homin busetiam fieri fo- let,ut in Saul; aliud operatio ejufdem Spiritůs, qoam nifi boni habere non poflunt, ficut eft finis c precepts charitas de corde puro,& conſcientia bona, ér fide non. fila; quod- libet hæretici,& ſchiſmatici actipiant: charitas d qus cooperit: multitudinem peccatorum, proprium donum eſt ca- tholicæ unitatis& pacis: nec bus, quia nec ejus ſunt omnes. G XXXIX. firent, remifroner peccatorum non praſtaut. S| Licet Sacramenta mals mni- Idem eodem libro, c. 18. e peccatorum f ay non dabant: ones ſanctorum, id eſt, per columbæ baptizet, iLa Emiſſionem quæ per oratĩ gemitus datur, illi pertinent, q fœnerato è cata, remittuntur tli, ſi cui ti, tenebuntur.| ris guidém nec ligari aliquid poteft, nec folvi, ubi non fit, qui aut ligargpoflit, aut folvere: fed ſolvitut, qui cum columba te pacem,& ligatur, qui cum c0- lumba non habet pacem, ſive apertè foris ſit, ſiye intus eſſe videatur. Sı ergòSacramenta in modum lucis ab immundis coinguināri ni poflunt fi in modum pur: finva: per laprdeos canales ad fertilelate las perveniunt, patet, quod Simoniact Sacramentum uni ony ſili quidem inutiliter& herniciosè ha i briter candem uuctionem admmiſtrant. cramenta hæreticorum, quantum ad formam; itaj Non enim ra us a Ent, Alti Aktem stilit Sicut erga funt verast snt vera G ni inania, quantum ad effectum. . Sed notandum e quod Sacramentorum alia h fun , dlia dignitatis. Quia enim neceſfitas non habet legem, tent, fed cum pænitentia rata efje permittuntur. menta, qua funt dignitatis nif dignidignè A dignis provehani nuatur veritas Sacramenti fed ut cefet o loco, veltempore, uel promotione, Loco, ut ait Leo ad Ruſticum Narbonen, lå go.al.92. cap. t. C. XI G Debi, qui al dinantur. admimiſtrata, ila ut ſinunt:non ut mi⸗ ſetum adminiſtraudi, vel um epifit- ordinati funt 3z ordinatio e tium facta eſt, poteſt rata ha perſeverent. Aliter autem loco fundata eſt, ne dicio pri ta ut in ipfis Eccles ordinati ritate mur g c emendatum est ac l tatum ex ij g refertur J 1$. fi qui Ecce 4 k ordinatus, fi locum fua ordinde tionis muta fne adminifiratione erit taI ore dinatio. Tempore, ut art Innocentius e ordinatu& Zonoſo. CILL ¢ untur, eddes$ Uod& pro neceſſitate temporis ſtat te neceflitate, debet utiq; ceſſare pariter, quod urge- bat:quia alius eft ordo r atio, quam£ ad præſens fieri tempt itum eſt, ceſſan⸗ um eſt, ceſlan a itimus, alia uſurp ———— a Actor. b. babuit Prop! k Ivo m prologe fol. g Pancagtn proio 0 TENERI,

Cauſa I. Quæſt.I. De Sacramentis hzreti- corum., 326 ; Innocentio, cu- FA AUIEM..c. uam ad pra fens| Hac fant additae. verba in hoc capite in fummam redaéta guod pro remedio, plenus referuntur Ergo aliquis alto Fea ab eo qui Bonofo fimilis fit, ordina: © Quiab haeretici redeunt, fine fpe onis B ſuis ordinibus reci- p: paſſuunt. ſuis hæretitæ communionis contagione fe ma culâårit 1, hoc inmagno habeat beneficio, fi ademtå fibi omni fpe promotionis, inquo inyenitur ordine, per- maneat, 1 Q Maculârit] Hcapud B. Leonem, cùm aha verba funt fa, tum c. ſaluberrimum, zafra-7. Caput enim hoces? lan I AETA A Ú ce. omnis.infia eadem, promoti Ecce fi Clericus velin Pian adone bil quolibet Sacramento hæreti- ciſ communicat, ceſſans a Promottone ve- in ſuso ordiue Rerſe verat. Nonest enim de Sacramenta hot, utde cateri, Catera'emm vel y ulpas abluendas' dantur, ut Baptifmus ir Pænitentiaz vel pro culpis non in atemmum, ſed ad horam MAR, ut Eucharifita, gug in Articllo mortis penitenti etiam de nefariis peccatis conceditur, Hoc folum non filam pro culpa, fed tür c O prormminuta mut Eef ionis prerogativa, ut bigar L tis, velċórpòris quåliker parté vitatis denegatur quibus tamen Ba- Fri ſimus, vel Euchariſtia non negatur, Poret eniam talis catra Sa- cramenta ſacerdotaliter adminiſtrare, qui iſtud ſolum nen valet sonferre. .- XLIII. ꝙ De Epiſcopis, qui talkm conſocrant, qualem conſecrare non licet. Unde Leo ast ad Epiſcepos Aſfica, epiſt. is, etiam ñ. pro injar 4 interdict- xbrinſecæ, uvel intrin ſecæ & maritis vel llitera I d qui Epiftopi talem conſecraveri qualem non Ene fi allio badi aA } at, etiar 2 damnum proprii honoris evaſerint, ordinat ionis tamen jus ulte- Y on habebunt,-neç e illi un quam Sacramento in- tererunt, quod, neglecto divino juc immeritò præ- ſtiterunt. 3 Eccecùm honoris periculum evadant, ut cætera Sacramenta ſacer- doraliter ad miniſtrare permittantur, al hoc ſolo non zodòpro ha- refi, vel pro qualibet majora culpa, fèd etiam pro neg moventur. In quibus ommbus folicitè notandum est guod mentum i AnerAotiler prona ANRA cater:s omnibus matis tè é digne dandum vel accipiend TUIN e. qura fucrit eè definet efe ratum, quo nonfuaerit rite pe emmõacramenta unicui propter fe dantur,& gi corde, vel conſctentid ac EE ur. f fà! lum an kam altos datur: À entita re- Sacra- fud filum non propter G ideòn ffe eSt, ut vero corde, um ad alios um Fie omni scula, fedt etiá ri on ani ajoa propter talum fralrum: ad quorum utilita tem, non joinn uut hræſint, fid enam ut profint Sacerdotium datur. C. XLIV. g Simonaci rer fant tnfid tatts eorum, qui à ſe ſcandalu- gantur. Unde Hieronymusade.3, Michas. Foe leunque de aſſeclis ſuis ordinant Cler ricos,& eorum in ſcandalum populis exponentes, rei > luntinfidelitatis eorum, qui fcandalizantur. Revera en i emm, qui ad hoc ehguntur, ut caterts prafint, ficut p 2 al. Ianuarium. berrimum. b Inftd edd. c. Gi O quaft. 7. ¢. falu- c al. imterdum etiam pro, 25. a 2.€. fi qui Epifèope. Anſelm. lib. 6. cap.74. kdai ak 107,© nec ci Sa- sramento| orig. Prcordenantur dignirates ſic præcminere debent ſanctitate. Alioquin, cuur caterii praferuntur, qut nulld merttorlum gratid à cateris aſſu.- muntur? Hine enam Sy mmachus Laurentio Mediolanenſi Epi- ſeopo pos ſαtam Synodum Romanam. C. XLV. T Sicut kopiti tta C Senna g que præcellere debet. y imu a computandus eft, nifi præcellat & ſanctitate, qui eſt honore R 7 pars. Patet ergoè ilud Auguſtims b( Sacramenta videltet Chr. rifti per hareticos munifirata fuo non carere EN non de omni- bus intelligi generaliter, fed de Sacramento Baptifint. €. XLVI Ẹ. Baptıfmus five per bonum, five ber malum miniſtretur, reiterari non debets Unde idem Auguftinus ait traf..in Lannem. Edit Baptifmum Judas,& non baptizatum eft póft Judam: dedit Joannes,& baptizatum eft poft Joan- nem: quia qui datus eft à Juda, Baptifmus Chrifti qui autem à Joanne datus, Joannis erat. Non Judam Joan- ni ſed Baptiſmum Chriſti, etiam per Judæ manus datum, Baptiſino Joannis, etiam per manus Joannis dato ,re&tè præponimus,& paula pof.€ Quos eni Joannes Joannes baptizavit, quos autem baptizavit Jud as, Chri ftus baptizavit, Sic ergò quos baptizavit ebrius 1, quos baptizavit homicida, quos baptizavit adulter, fi Bapti {ma Chrifti erat, Chriftus baptizavit. Item paucis interjectis. Quod fanum eft, ut nec homi- cidå miniftrante polluatur. 1 Q Ebrius] Addita, fublata, dr emendata funt nonnulla: hoc capite eæ originali, non tamen uoæx iſta ob glaſſam. Legendum elt enim, ebrioſus. C-ALVIL q De codem, Idem de Baptiſino contra Donatiftas, libig t4. ge d urgeri videor, cùm mihi dicitur, ergò hæreti cus dimittit peccata? fic&ego urgeo, cùm dico; cr- gò qui cæleftia mandata non fervat, avatus, raptor, fo- nerator, invidus, verbis, nion factis feculo renuncians, dimittit peccata}‘Si per vim Sacramenti Dei, ficut&ille, ita& ille. Siper meritum fuum, necille,necille. Illud enim Sacramentum& in malis hominibus Chrifi effe cognoſcitur: in corpore autem unicæ e columbæ, incor- ruptæ, ſanctæ, pudicæ, non habentis maculam, aut rugam, nec ille, nec ille invenitur.[ Ut fi cujus 1 manus effet arida, verum quidem effet membrum, quamvis fine fani guine,& inefficax effet,& mortuum:{ic& fides, cum ſit vera, tamen fine J operibus mortua eft.] Item paulo post Sic ergò in hæreſi baptizatus in nomine ſanctæ Trini tatis, tamen non fit templum Dei, ſi ab hæreſi non receſſe- rit, quomodo neque in avaritia in eodem nomine bapti- zatus fit templum Dei, ſi ab avatitia ę non recedat, quæ eft idolorum fervitus: 1 Ç Utfi cujus] Verba hec ufque ad verf. item, in vul- gatis B. Augufimi codicibts, eo laco non leguntur, neque apud cates ros colleđores. 8 pars. Ex hisitaq; verbis apparet, czs tribiitur, virtute faa remifronem conferre peccatorum, Sedidem Auguſtinus econtrd teftatur libro fexto de Bap contra Duha c, 1, dicens. C. XLVIII. g Baptifma Chrift etfinudia per- verſitate vꝛoletur, apud hæreticos ta- men caret efectu. Tiam corde tardiores, quantum exiſtimo, inte BaptiſmumcChriſti nulla ꝑverſitate hominis, ſixe dan tis,five accipientis poffe violari.Sed i quia aliud eſtSacra- — Baptifmia, guod ab haret? a Velpen comparandus] orsg. b Sup..ex catholica.€ c juflus.© Alg lS..lo. d Poſhc. ls.kut. 1o. Anſcl..càſ. Ivop. lie. lcn. Ó pcg€ Ephs,£ lacz g Clg

corum. 327 De Sacramentis haretie Decreti SecundaPars. 229 mentum, ab effe&tu Sacramenti, cùm eos, qui inipfauni- tate Ecclefig perditè vivunt, conftet remifionem pecca- torum necdare, nechabére poffe, quia non malignis, fed bonis filiis di&um eft:[ Sicus dimiferstis peccata, dimit- tuniur et, f cui tennueritis, tenebuntur i patet ergo hære- ticos tantùm dare velaccipere Sacramentum Baptiſmi, & non dare remiſſionem peccatorum.; 1§ Sed quia aliud] Hinc uſdue ad finem, verbis B. Au~ guſtint im fummam redactis, ſententia tamen manet incolumi, Integer locus habetur de confecrat. diıflınã.4. Quomodo.$. Non ob aliud. C. XLIX. g Deedemn. Idem in fermone undecimo de verbis Domini, de blafþhemia m Spiritum Sanum. Corra Sacramenta, quæ portant& ce! etiam ſegregati ab unitate corporis Chriſ funt exhibere pietatis. Virtus verò pietatis invifibi- Iis& ſpiritualis ita in cis non poteft eſſe, quemadmodum fenfus non fequitur hominis membrum, quando.ampu- taturà corpore, i g In aliquot vetufiis cod icibus hoc Ó fequens caput funt con- juncta ſuperiori. C. L. ꝙ De eodem. lem Ambrofius in libro deinitrandis rudibus Non à ſanat Baptiſmus pei fidorum, non mund fed polluit 1: quia in diluvio aqu multa- rum ad Dominum non approximatur, quia ut per Apo- ftolum dicitur c:[ Qu:cgqurd. non est ex fide, peccatum. esf:| & ipfis, qui faciunt,& quibus faciunt, non ſolum non prodeſt, ſed ad judicium eſt. 1 Q Polluit:}] Hucufque Ambrofius. Sed Algerus libro ter- tioc. 1. referens hune locum, addit ufque ad verf approximatur. ac deinde c. 13. citans etsam eundem librum. B Ambrofin adjungit religua hujus capitis ufque ad finem. 5 CLL EPer manũia impeſitionem conſir- mentur, qui al haæreticis Baptiſina accipiunt. Lem Leoad d Nicetam zsqutlegienfim Epifcopum, epift: 77:al; 79.637. l e, qui Baptifmum ab hæreticċis-acceperunt, cùm baptizati anteà non fuiffent, folå invocatione Spi- ritüs Sancti per impoſitionem manuum confirmandi funt: quia formam tantùm Baptiſmi ſine ſanctificatio- nis virtute ſumpſerunt. Et hanc F regulam, ut ſcitis, ſer- vandam omnibus Eccleſiis prædicamus, ut lavacrum ſe- mel initum nullã iteratione violetur,dicente ę Apoſto- lo: C¶Vnus, Do- una ſides, unum baptiſma: ablutio nullà iteratione temerand ſola ſanctificatio ab hæreticis ne Cujus eſt: ſed, ut diximus, cti Spiritüs invocanda éſt, ut mo accipit, à catholicis Sacerdoti- lai j per verfitatis j j et hroſf us loc utus eſt, dicens: yrum,&c [Nonf 7 a tiam, ut rebapti- semur, G reordi r, in Concilio Nicæno,.:9, flatutum es} C. EIIL. g Rebaptigentur& ord Paulianiſtis& nentur, qui de atabhrygu ad Eccle- Gam redeunt, fugerit. ad Ecclefiam catholicam de Pau- INrYZIS I, lebere.>i qu vero Clerici eranta ı inculpati fuerint& irreprehenfibil ptizandi funt,& rurí ; Epifcopo Ecclefiæ ca nati, minùs fuerint 1olicæ ordinentur, j c Rom.. d addec.g7, ” KB dedd e biniro iph t inpaerachancregulam. g Eph, infiaeâd. e Polyc.ls.t 4 H Cub. c. non Pa i | tum ouidemBabtil rum quidemhapti apti deprehenſi, deponi eos oportet. Similiter autemꝭ& circa Diaconos 2,& de omnibus, qui in eodem Clero inveniuntur, eadem forma ſervabitur. 1 JCataphrygis,] Lægitur hac dictis in priſca verſione: qua eft in variis exemplaribus colleclioni Iſidor impreſſu, ac manuſcti- Ptis: ſed non eꝶd in canone Graco, neq in verſione Dronyfaaut alin recentiorib us. em& iſii bapti⁊andi ſint, traditum elſ in Concilio Laodiceno, c. ö. o feptima, feu fecunda Nicanayc:7gr infia de conſẽcr. diſt.&. c. verd, quod$? Gregcrti, 2§ Diacono u ONWS TECA TLV EV TES HAVONI KEETE e yend eſtʒ; De Diaco- niſſis,& de his omninò, qui in canone connumerantur. C. LIII. g De edem, : spos Macedoma, epifl.22$. atris,& Filii,& Spiritũs Sancti & Novyatiani iiſdem tremendis baptizant: nec apud iſtos de ivinæ; hoc eſt, Patris, Filii& Spirits Sancti, quæſtio aliquando mota eſt. formam Ecclefia in bap ] Grace esk: 1S disq ate pote zando fèr vant Sed dum ab eis bg- breſi velſchiſimate ets communicant, Sacramen aceipꝛunt, vurtutem vero non confèguun- 4 Paet nid PT 8 a quam fine fide nullus confèqui potest. Unde de Domina dwi- tur a; quod in patria Jua.non poterat facere fignum, propterineres AULLALEM EOT UM, tur, C. LIV. ꝙ Dum verbum accedet ad elementum, fit Sacramentum. Unde Auguftinus tra. soad crs. loannis yA rm e de Cataclyfino, c3. tnetis Etrahe verbum, verbum ad eleme ¶ Unde iſta tanta virtus aquæ, utc nifiaqua-accedit amentu mó mM, t pus tangat,& cof luat, nifi facienteverbo? non quia. diciturs fed quia ditur. Nam& in ipfo verbo aliud eft fonus tranfiens, liud virtus manens. L ehisetram, qui in herefi vel fèhifnate baptiz guſtinus C. LV.+g Extra Ecclefiam baptizati perniciem fibs cumulant, fi ad:Ece redierint Irmiſſimè é tene,&-nullatenùs dùbitessextra Ecce- L fiam baptizatis, fi ad Ecclefi 1 redierint, Baptif- mo cumulari perniciem. Tantum enim valet Eccleſiaſti- cæ ſocietatis emmunio cad tem, ut Baptiſmo non ſalvetur, cui non ibi datur, ubi oportet, ut detur C. LVI.-g ritt Àe e, ad Petrum Diaconum, c3ó, dicens. rode am non Infirma unt dona, aua prater unitas habentur. Idem sraa apena s méi tmitacu & non iPharaonis, ut dixi Moyfi. Por Qui erant bant? pud Deum y qui JUS rein gus fet terant| n, Sed. unde gaudebant? quia f nomina corum erant ſcripta in cœlo. Sin C. LVII. 9 Baptiſina ſemel traditum non es} Item Leo ad Nicetam Epifèopum, epifi. 77 al. 79.:7: Hin g regulam, ut fcitisfervandam omnibus Ec- clefiis prædicamus, ut lavacrum femel initum nul- 15 ra a là iteratione violetur, dicente h. Apoftolo:[ Vans Domi reiterandum. } J 7, uc.4. b Algerd3.cir2. C- unitas Jorig. d Exod.7. e Adt. C. f Lac. o. g Sup. edd. c. hi, qui. h: Eph: 4e piu uni 8

720 Cauſa I. Quæſt. I. nmw, una fides, unum baptifma,|) Cujus ablutio nulla ite- ratione temeranda eft: fed, ut diximus, fola fanétifi- catio Sancti Spiritlis inv ocanda eſt, ut quod ab hæreticis nemo accipit, à cathol acerdotibus conſequatur 10 pars. Nemo in hi fi vel fthifinate conftitutuis intelli- gendus est. Cæterùm, ſi cu ntegritate,& animi puritate de ? fa aliquis Baptifina dcceperit,tunè a lapideum canalem aqua 3;[ Spiritaalisvirtus Sacra- manu Neretic impletur ilud A tranfit ad a menti,&c.| ©. CVIII iguntur. mone undecimo de verbis Domni de blafphe- mia im Spiritum San- Bum, anga Ecclefia, etiam ifto tempo- ı ¢ cum palea trituratur, fic ope- ſſionem aſpernetur, nullius tareprobos fugiat, ut etiam boscolligat. aptifma cum fua virtute accipi- a adminiſtratio eft, ut nec etiam à Paganis ın Ecclefiaflica i ia E legitur,guòd e,cum Petri Martyris fòlennta çe- cramenta, vidit fuper oram ma- ſolet, Epiſcopum,& geren- l fè perduci ju- La- :cujus tamen neceſſa n poffit reit sander Epifiopts A Jhi ex reſponſis C. LIX. De his, qui her denantur, antequam baptigenti Hunc etiam Iſidorus ait. 81 quis per ignorantiam ordinatur, antequar ba- ptizetur, debent ab eo baptizati iterùm baptizari, & iple ulteriùsnonordinetur. Sed Romanus Pontifex non hominem judicat, qui baptizat, fed-Spiritum Dei niſttare gratiam Baptiſmi, licèt paganus fit, qui baptizat. A< fud standı for ur autem 10 qute t10, oponi gua; vel falfa al re parte opponatur vera: f m de confecrat. dift. 4. cap. Romanus, citatur ex Ifidoro, lg, clarins lib,.Capitu his verbis: Siquis baptizatus eft à Pre zato,& fanéta Trinitas in ipfo Bapt baptizatus eft, fut Sergius Papa di manũs indiget. Gtegorius Epiſcopus annes Sacellarius ſic ſenſerunt. CG LK: PALEA. S larium,c.g. exponitur ero non baptis iſmo invocata fuit, ſiti Č Romanus,& Jo- I g Presbyter ordinatus deprehenderit fe non effe ba- ptizatum, baptizetur,& ordinetur iterum r. lea E& loci indicatu,& in collectione, quæ eſ 1n tomo ost decreta Alexandri tertit,& cap. v. de Pres- tizato, cꝛtatur eæ Concilio apud Compendium, Sequebatur,& omnes, quos priùs bapti- zavit; gue fant expunéla, quia non habentur in dilo.r, de Pres- a Sup eâd. c. fijufius b Infi. eåd. c. sta fit. Ivo part. 2. tap.tag.© area} orig. d al. quomodo,@ lib, z0. cap. 74. t Cag. lib. g. c. 4. Burch. lib. æ. cap. Ioo. Alg..3. cap. C. Ivopart. h £.294. Pannorm.lib.t,.97. Magifter lib.4, difl.sin princ. g Ex- tra.t. de Presbytero non baptizato L6, Capit.€. 93. Burchdig..74. dvo pur..268. Panada, cgt De Sacramentis hæreti- 3 corum. 230 refir- êd ob bytero non baptizato, neꝶ in cap. Veniens. cod. ut. ubi cur, licèt habeantur in aliis locis indicatii. Quod autem catera Sacramenta al haretitiñ miniſtrart non poſa Hint, teſtatur Hieronymus in Aggæum Prophetam, cap. 2, C. LXI. 9 Non placent Deo, que ab hare- ticis offeruntur. S Ic a populus 1 iftehæreticorum omnium eft in con- ſpectu meo, dicit Dominus: omne, quod fecerint, quod mihiobtulerint, vel 2 vota, vel pro falute, vel pacifica, vel pro peccato, vel pro deli&o, velin holocauftum, fi- ve eleemofynas, five jejunia, five vi&tůs continentiam, & corporis caſtitatem, contaminata erunt in conſpectu meo. Quamvis enim ſancta videantur ſpecie ſui, quæ offeruntur à talibus; tamen, quia tacta ſunt ab eo, qui pollutus in anima eſt, omnia polluentur. Sic populus I In or:gmali legitur: Sie populus iſte, & ficgens ifta, Judæorum videlicet, atque Gentilium,& hæreticorum omnium,&c. 2 4] Vota,} Ibrdem habetur: vel vota pro falute: slofam non e$ mutatum. CESTE G De cedem. Iten Amas Prophetam, 6. 5. Dit ö Deus ſa ia hæreticorum,& à ſe projicit, & quotiefcunque fub c nomine Domini fuerint congregati, de fEtorem eorum& claudit na- res ſuas. C De 1 án Ofèa, cap. 6. i rilegum,& dant eleemoſy- rò, fi ve- ti nas,& ſectari rè fiant, holc Dei reliquerint;fru bra habere ſe jactant. C. LXIV. 9 Sine fide& charitate nec Evange- lium- habetur, nec profi bona. Idem in epiſtol. ad Gal. Arcion,& Baſilides,& cæteræ hæreticorum pe- 1 ſtes non habent Dei Evangelium; quia non ha Spiritum S. fine quo humanum fit Evangelium, quod etur. Nec putemus in verbis Scripturarum effe Eyan- g m, ſed in ſenſuʒnon in ſuperficie, ſed in medullaʒ non in ſermonum foliis, ſed in radice rationis C. LXV. Q De eodem. Idem ad.s, ejusdem epifi Ao Tontin bonum fit charitatis. Siita martyrium V fecerimus d, ut noftras velimus ab hominibus re- , liquias honorari; fi opinionem ſectantes, intte- pidi ſanguinem fuderimus,& ſubſtantiam noſtram uf- que ad mendicitatem propriam dederimus; huic operi non tam ptæmium, quàm pœna debetur,& perfidiæ ma- gis tormenta ſunt, quàm corona victoriæ. C. LXVI. 9 Hereticorum! nedictio, ma- ledictis eſt. lem ex Concilio Laodicenfi, cap.32. On e oportet hereticorum bened quoniam magis ſunt maledictiones ctiones. ictiones accipere: , quàm benedi- C. LXVII Q Nequecum hareticis negue cum fèhifnaticis licet orare. Item ex Concio Martini Papz, c. 28. N f liceat Clericis, vel Laicis ab hæreticis eulogias accipere, quia maledictiones ſunt magis, qua in be- nedictiones: neque liceat aut cùm hæreticis, aut cum ſchiſmaticis orare. b Agęer. lS. cap. ia. Deaadedit p. 2. Anſelm. ub cap. 48, C anteà legebatur, in nomine, d al. ferimus. dedit p, 2.© 4. Burch. dsb.3. cap,259. lvo part..sap.260 cap. Martini Brachar.

Dé Sacrament 331 cotum, C. LXVIII. g Extra Ecclefiam non funt vera ſacrificia. Item Leo ad Anatolium Conſtantimmpolitanum Ebr- ſeopum, epiſt.&S. cap. 2. Na Eccleſia Dei, quæ corpus Chriſti eſt, aliter nec rata ſunt Sacerdotia, nec vera ſacrificia, niſi in noſtræ pro- prietate naturæ verus nos Pontifex reconciliet,& verus immaculati agni fanguis emendet. C. I G Imporum manibus divina Sacra- menta fè fubducunt. Idem Leom Auguſto, epiſt. 53. Anifeſtum bᷣ eſt, per crudeliſſimam, inſaniſſimamq; M fævitiam c in Alexandrina fede omne cœleftium Sacramentorum lumen extinctum. ficii oblatio: defecit chriſmatis cidalibus manibus impiorum o ſteria C. LXX. g Sacramenta extra Eccle firari poffunt, falutem verè conferre non poffunt. Irem beatus Martyr Cyprianus in epiftola contra hæreticos. Iquis, inquit, de Eccleſia, hæretica peoninpt exierit, à ſemetipſo d t. Cumh di, fecundùm Apoftolum e, nge cibum ideni ſumere debemus. Declaratur hoc in libro Regum f, ubi cùm homo Dei ad Hieroboam miſſus eſſet, qui ei cata ſua exprobraret, pegar ultionem futuram præd eret, panem quoque apud illum.edere,& aquam: bi- bere vetaretur. Quod cum non cuſtodiſſet, diy inå fen- tentiâ inde rediens, morfu Leonis in itinere interiit. ¶ Et andet h quifquam dicere, aquam Ba ptiſmi ſaluta- rem,& gratiam cœleftem communem cum hæreticis z cfle poffè, cum quibus nec terreſtris cibus, nec ſecularis potus PARE commu pepee a pi Intercepta e eft fa m mini- MHatus Omnia f eri ; iarum more, omines. non fint, humana tamen imitantur, vult Eccleſiæ catholicæ Biest en kr Bete em vendicare, quando ipfe in ia non ſit. Benedicit%4 à Deo maledi&us, yitam tuus, De eum inyocat blafphemus, Sacer- dotium adminiftrat profanus, ponit altare facrilegus. £c oit nia» accedi ut Antiftes Dia- ſanctifi- snon fit, ando nec n Par ninus per ejus orati oI tSienimaq & publicani habentur; boies i falfa& icia ſacrilega,& nom Ethnicos& publicanos neceſſe eſt con npu quos omnes conſtat à charitate ue ab uni- receflifie. I E rg 0 e unque faciu nt a ſunt& inan ia,& fa quæ illi gefferint, à no bisp ro k ipienda ſun f; ita y ut nihil ri debeat. Non fta- & aſſumenda, quæ jactantur in ſti nomine, ſed quæ geruntur in Chriſti veritate. do enim per ficere, p quz agunt, aut impetrare a li- licitis conatibus à D Yeo poffunt, gui contra Deum, - L à Lanfransn l. de Euchareſtia. Alg l1..40« Ivo.2s.9. b Anf. sO. caai si b S bhg. cg cal. vefaniam, d.7. ebiſt. á ad Magnum ubt de- clarat locum Pauli Te-4 fènt dift e Tir,.7 lsr, s. f Ibid l faz. Er in Conc fius i Schi fnatic] orig. K tdem jorg. m Ex Concilio, eadem loco, um, O Ex eadem epifto ola ad Magnum, fip: ris Ex Conuho cap.g. Ex cadem Decreti Secunda Pars. 72 quod eis non licet, moliuntur? 4 Quare a qui hæreticis ⸗ & ſchiſmaticis patrocinantur, cenſurà 1 divina in eo- rum probantur facinore,& non ſolum duees& auctores, fed etiam- participes deftinari, nifi fe à com- munione malorum feparaverint a præ cäpiente] per Moy- fen. Domino,ac dicente: c[ Separamins& tabernaculis hos minum sflorum duriſſimorum, Er nolite ta bus, que funt eis,-ne fimul pereatis in p quod. comminatus per Moyfen. Domin t, im- plevit, ut quifque fe à Chore,& Dathan,& Abi- ron nón feparâffet, pænas ftatim pro impia commu- nione perſolveret.“Sicut etiam per Ofee e Prophetam Spiritus Sanctus conteftatur,& dicit:{ Sacrificua erun tanquam pani, luctus: omnes g” manducant ea, contamina- buntur:] docens fcilicet,& oſtendens omnes omninò onjungi, qui fuerint corum e ab-domate eorum.) Et cum auctoribus ſu pplicio cc peccato co Q Caput priant, r Conci ex varii; locis epiflolarum beats Cj- nutari, U in fume mam redai ıt baptizari& fané Baptifmo poffe, ubi confi centiam non habere. A tra ejufmodi audaciam, quæ fit c mus in tali facinore non ſolum duces& auctoxes, ſed& participes pœ leſtinari,&c. LXXI. g Vera fa Irem Auguftinus Aquitaniei Ep. Eccleſiam non eſt locus veti ſacii- cam XXII 1u eticorum comia Item Gre i AEE a h Pafe halis fe noctis ſilentio ad eum perñd pum miſit, ut ex ejus manu ſa communionem perciperet, atque p tiam redire mereretur. Sed.v piſcopo venĩenti exprobravit, ignis increpationibus rej Gi F XXIII.@ Sacerdotes hareticorum, Chufi Houoribtis non ha Item Innocentius 4d andrum Eplſco- pen, epift. 16. cap, j- Aore_prætereà ,cætera sque hujufmodi peftes t: quia eorum Laicos converfos ad Dominum, ſub ima- tůs ſanctificatione pet pater Arienum Epi- legæ confecrationis hocad patrisgra- ir Deo deditus AriangE- cbuit, ejusq; à fe perk ulit, aiam gine pænitentig, mańůs impofition | corum cum Sacerdot debere dignitate. Quoniam qı „non videtur Clericos erii cujufpiam fufcip bus ſolum Baptiſmum | ratum efle permittimus( quod utique in.nomine. fa- į tris,& Filii,& Spiritùs San&ti perficitur) nec Spiritum Sanctum eos habere ex, illo Baptiſmate, illisque myſte· riis arbitramur. am cùmà catholica fide corun auctores deſciſce perfectionem Spiritůs, quam át- ceperant, amiſerunt /, nec dare ejus plenitu dinem pof | fant, quæ maximè-in ordinationibus operatur, qoa per impletatis ſuæ peli potius, quàm per fidem dixerim,perdid it. Propter m quod fieri non poteft h iderur — a Ad lubajanum. Ex eadem-ad Magnum,-b Novatiano, fiot cateris ejuſtnodi ſcheſmaticis,(orig.© Numb. d alde.€ Ofis 9. Faddec.gz.snfiacad, g al. Lavigildi. h 24. 9 Pri$ $. Juperveniente, Deusdedit p. 2. i adde c. 97. in nf, eddem. K Anſel. lib. r8, Pann.l3..129. l Supeád.cap.< qui perfi» iè stl | onem. m al. 9 Quomodo fiers potest. n Innocentaus Epiſelßus Í Macedona, epif. 32. cap3. yteo- Proa Wintun n ç daat ah Pitan,

Caufa I. Quæft. I. De Sacramentishæreti- ut eorum profanos Sacerdotes, dignos Chriſti honori- bus arbitremur, quorum Laicos imperfectos, ut dixi, ad Sancti Spiritüs percipiendam gratiam cum pœnitentiæ imagine recipimus. Mem a. q St, utlegitur b:[ Quz tetigerit z immundum, immundis erit:]) Quomodo ei tribuetur; quod munditia ac puritas conſuevit accipe- rer infia. Qui particeps effectus eſt damnati c, quomodo debeat honorem accipere, invenire non poſſum. I Q Peftes:] Añteà faguebatur, deteftamur: qued est fub- latum, quia neg esT in vetuftu codicibus, neg, inipfa epiffola, neque apud Anfelmnum, autin Pannormia habetur, 2 Q Qúi tetigerit] In epiflola esf, quod tetigerit im- mundus: Ed ob glefam non est mutatum, alq hujus etiam lactio- nis fintentia habetur iifdem tndicatk Sêriptura locis, Ex eo antem, quòd manits impofitio iterari prdcipitur, Sacra- gentum non eſſe aſtenditur. C. LXXIV. Manus impoſitio non est Sa- cramenli iteratio. Vnde Kuguſtinus lub.3. de Baptiſino contra Donatiſtas, c. 26. JAnus d impoſitio, non ſicut Baptiſinus, repeti non poteſt. Quid enim eſt aliud, niſt oratio ſũper hominem? Cum ergo Innotentius ſolum Bapreſina haretitis ratum eſſe per- mirtut; cum Gregorius facrilegam vocet conſocrattonem Aria- norumʒ cum Cyprianus guacung, ab harericis fiunt, carnalia, ima- nia,© fälfa judicet; cum Fheronymus omnta,ga ab eis olferuntur, contaminata in confpectw Det afferat; cam Leoextra Ecclefiamnec rata Sacerdotia, nec vera ſacrificaa eſſe teſtetur: patet, quòd Sacra menta Ecclefiaflsca preter Baptifma(“t füpra dium et) at hare- tici minifitari non poffunt, €. LXXV. g Quin Baptifmo fanTus eft; ad aliåre peccator non erit, Krem objicitur iilud Hieronymi e adverms Cuciſertanoi. Sor f Chriftuseft, qui baptizat; ita Chriftus eft, qui fanctificat. Unde oro tè, ut aut ſacrificandi li- eentiam ei tribuas, eujus Baptiſma probas: aut reprobes ejus Baptiſma, quem non putas eſſe Sacerdotem. Neque enim poteſt fieri, ut qui in Baptiſino fanctus eſt, ſit ad al- tare peccator, SG Thiri hujus capiti ufque ad verf. oro té, nön eted loto apnd.Hieronymum. ESttamen apud Algerum, lib. 3. caß. lo. apud guem enam nonnulla verba ex ii, qua fequuntur, eodera mo- dlo habentur, atque apud Gratianum, licet apud B. Hieronymum alu. ter gantur, Gell hoc de heccatore I tantum cattolico, non de haretico intelli- gendum esf. Quicquid enim cum fide catholica pro officio fao fåcit, dicèt indignes, tamen divná ġratiâ cooperante raturn effè creditur. Alioquin f de hæreticis dittum intelllgeretur, ipſ fibi contrartus efet sùmdicat adcs Amos g: ¶ Sacrificia eorum odit Po- minus,| é alib: in perfona Domini, I€ Peccatore] B. Hlieronymus eo laco argumentatur, ut ſo lent Dialectics dicere, ad hominem: neque ꝛd agit, ut conſtituat, ac fanaat aliquid; fèd tantèm,ut ad vetſarium modeſtum reddat. Nam poſtquam illum eò adduæit, ut ſe non amplius ad verſarium, ſed di ſeipulum profitcatur, tunc veriſñimam ei rarionem exponit, cur Ec- eleſia Epifcopos recipiat, gui in Arımineafi Concilso imprudentes haretricis conſenſerant. C. LXVI. ꝙ Benedictionabus Haretico- rum Deus maledicit. Aledicam h benedictionibus veſtris:] hoc eft, k quicquid à vobis benedicitur, à me erit maledi- um, G Hac funt im gloffainterlinéars at eum Malachia beum ex Hieronymo, corme 334 II pars. Hoc ergo amelli gendum ei de haretico: ilud autem 7 adversns Latiferzanos de Eccleſaſtico pectatore. De quo Auguſti- nus I aꝛt in libro de corpore Domini. 1 J Auguſtinus] Caput hoc etiam ab Algero hb: 3. cap. 8: citatur ex Auguftinozn ibro de corpore Dorin:: fed Pofidius in indiculo operumB Auguftini nullam hujus ibri mensronem facit, ad verbum excepto uitimo verficulo)bdc leguntur in libro Pafthafit Abban de corpore© fanguine Domini, cap. 12. ex guo etiam ubro ſunt c. iteratur, cum ſequentibus, inſtò de conſecrat. diſt. a. C. LXXVII@ Boni& mali Sacerdotes aguè corpus Chrifls confieiunts Ntra a Catholicam Ecclefiam in myftèrio`é corpos ris& fanguinis Domini, nihifà bono majus, nihil à malo minus perficitur Sacerdote: quia non in merito conſecrantis, ſed in verbo perficitur Creatoris,& vir- tute Spiritus Sancti.& inftà c. Si enim in merito ef ſet Sacerdotis; nequaquam ad CHRISTUM pertine- ret. Nunc autem ficut ipfe eft, qui baptizat; ita ipfe eft, ‘gui per Spiritum Sanctum hanc ſuam efficit carnem,& transfundit in ſanguinem. Credendùm r eft enims quòd in verbis Chriſti Sacramenta conficiantur Qujus priùs creantur imperio, ejus utique verbo recreantur ad melius, I g] Credendum] Hac codem modo leguntur apud Algae rum. SedPafihafi verba,.r. hac funt: Cujus ergò poten- tiå creata funt priùs, ejus utique verbo ad melius recre. antur: quia nemo creator alicujus rei, aut recreator, niſi unus Deus catholicè prædicatur. Proptereà eniendum eſt ad verba Chriſti,& credendum, quòd in ejuſdem ver- bis iſta conficiantur. C LCXZVIIR De eodem. Irem Auguftinus lb. 2 contra cpuſtolam Par- PTENIANI, C. 10; Qe d Sacramenta cùm obfint indignè trađtanti- bus, proſunt tamen per eos dignè ſumentibus: ſicut &vetbumDei e. Unde di&um f eft.;| Qe dicunt, få- cite, qua autem faciunt, facere nolttex C LKAIK g Deit gut fandis malè utuntur Idem in Efilimum 105. verſ. Qui tegis.] Rophetavit& Saul malus Rex,& tunc prophetavit, cùm David ſanctum perſequeretur. Cinfd. ¶ Non ergö ſe jactent, qui fortè fine charitate habuerint hoc munus Dei ſanctum: ſed videant, qualem rationem ha- bituri ſunt cum Deo, qui ſanctis non ſanctè utuntur. Ex hiserunt,qui dicturi funt g:[7n nomrinetsio prophetavimuss} Non itlis dicetur, Mentimini: ſed dicetur: ¶ Nyn noui vostre.) G Inirallati 7. inepiflòlim Toannis funt aliqua, qua ad feinten- tiam hujus capiti refert: poffunt, atque inde antea citabatur, Sed pfa prorfus verba funr loco indicato. Spiritum ergò Přophetre dicendi funt habuiffe, non meritum: O. LXXX. 9 Quiſc; non tam ſauctificatur eæ ho- fiiis guam pro persaropollnitur. Iim Hieronymus incap. 2, Aggai. 3 orne altari tantum extructo,& domo meã dirutà hoſtias mihi offers in altari,& victimis ejus ſanctificari te putas: ſcito, quoniam ſanctum quidem eſt, quod offe:tur in altari; ſed non tam ſanctificaris ex ho- ſtiis, quàm ex mortuis operibus pollueris. G Apud B. Hièronymum fic legitur: Ô popule, qui al- taritantùm extruđto,& dirutå domo meã hoſtias mihi offers in altari,& vickimis ejus,& carnibus te ſanctifi- cari putas: fito, non tam ſanctifieari te ex hoſtiis, quæ templo diruto tibi prodeffe non poterunt, quàm con- taminari omnia opera tua,& cuncta, quæ agis, ex€o quod negligis,& tuam magis domum, quàm meam.» à Inß edd.c. ventumeſt. b Num. ig. Leviꝛæ. c al. da- mmato. d Pohc.l 3. tit. 19. Anſel..9. cab. 24. e Tomo ſecundo. f Ag:lle.elC. g al.Oſe,9. h Seure difir, Malz, a Deconfëcr. difi. 2. utrum. Mag. æ. ſent. diſt. ñ. b al. mmiſte- rios© Alg krezi€ l3..8. d J. edd.c. per Eſaiam. 5 hos peng, Alg. laic. l. e Dei teſtatur Jorig. f Matta. g Manty

325 Decreti Secunda Pars. extruere conatus es. Sancti ım quidem eft, quod offertur | in altari: fed non tam ſanctificaris ex hoſ tiis, quàm ex| eo, quòd in convallibus habitas,& interes mortuis| ribus, pollueris. In duobus etiam Gratiani vetuftis co gitur, ô popule:} Peram idem Hieronymus continuò ifta eadera co UYO, 336 u Sacramentorum crimen incurrur e vuln os habentes oculos, eamque ſtucam à tenuem in aliorum conſpiciunt JaA dum incautè feftinant avellere, in foveam delabuntur: minùs- quidem cosfidera òd non cos Sacerdotum vita læderet,{i iphu ais Sacerdotum admonitionibus aurem sed d pocritarum more, pii iam vitam, vel y an&ta monita,& $ a refpi uant, am m yfteria contemnant ıt fanguini dicibus le- per anagogen aptat Ecclefia C. LXXXI ç bum dicitur, cum ex guam re Item Auguft. ın leh de verbi Domi Ta a fit b verbum contra Spii difperfione ad congregatio quæ ad remittenda peccata acc Ád quam congr tegationem etic ſed tamen ca holicum n m inift aliquis accefferit cor der ctus c operatur rem Ecclefia ita operatu r eorum minifterium} 1S Spirit tus Sn Auguſti nt: p 2 C. RA X X 1I. Spirititi Idem in ſermons de T evidenter hoc otenderet Dom &o quem donavit meritis hi omin um, à mortuis: fubjecit: f itis peccata, eft, Spiritus dimittit,non vos. Proinde 1 ficutis, qt Sacerdos tol loratia Ba$ elt tamen es um 8 reprob peccata remett frone peccatorun zttur non aperuerit 2: ita non ideò non eft de corpore, fiquis} rur foris effe. Pro Verba ipfa nillima i. zuit::n alii, ap t: ab uno autem al 8 C. LXXXIII.-Q Dominus non meritaj ſonarum, ſed Sacerdotumofficia con- A Apoftolic ointemp po Nec b onor um me- fpenfatorur Gb lisy viſibilis pan 1em, id et ad altare,& 1 nfd i Maledica hoc eft, iis, gug ioguid à vobis on benedi- dotum. indicate. G: Non merita Sacerdotum, na Sacramenta fan-; ponderi in n C. LX iregorit, partim ex fèntentiis B. G Hı eronymit, ad verf. Hoc de corpor©; orum, non tamen codem} prorj fas ordine. est ex.Peronymo in commenta- in quo nilis verbi: Et alatis, a Ius part.⁊2. cab. 1c rus Sanctus In li anfus, d In lib l 7 E A n 3. C. 78 g c Ifid orus lib. b. Etym. cſ. e di tA“E 3, Corsnthg. g Haben Hieron, inct, Malachie, i enie 3 qur oam. h Iud Reg 1 7 ud..3, Reg. 18. i aiai sonfumpfiti] R Mathas 1 4. finit, dißt. 13.

27 Caufa I. Quæſt. I. 2 3 Q Maledicam,] Apud eundem ad..fic habetur: Et ma- Iedicam(inquit) benedictionibus veſtris, hoc eſt, quæ nune meis benedictionibus poſſidetis: ſive quicquid à vobis benedicitur, à me maledictum erit. Et maledi- cam illis, ſubauditur, benedictionibus veſtris: quoniam noluiſtis intelligere, quæ dicuntur: hoc eft enim quod dicitur,[nen pofuzftis fuper cor.) 4| Quoniam] Sumptum est ex eodem loco paulo inferits, ubi bac leguntur: Vel certè, quia ad Sacerdotes propriè mandatum eſt, vertuntur benedictiones eorum in male- dictionem, quando non benedicunt ſanctis ex vero cor- dis affectu, ficut Ifaac Jacob,& Jacob Patriarchis,& Moyfes duodecim tribubus» fed per dulces fermones, & benedistiones decipiunt corda innocentium,& qui iniquè ggunt, benedicuntur ab eis, adulanturque pecca- toribus, dummodò dixites ſint, atque eorum vitiis.blan- diuntur. C. LXXXV. g Non Sacerdotum vitam, fed qua docent© minafirant,confiderare debemus. Irem Fabianus Papa Epifèopis Orientalibus, epift. 2e Ignificâftis a:infùper pler que attendere, multos in ipſis honoribus Eccleſiaſticis non congruenter vi- vere ſermonibus& amentis, quæ per eos populis mi- niſtrantur. O miſeros homines, quĩ hos intuendo Chri- ſtum obliviſcuntur! qui& multò antè prædixit, ut legi Dei potiũs obtemperetur, quàm imitandi videantur illi, qui 6 ea, quæ dicunt, non faciunt:& traditorem ſuum tolerans ufque in finem, etiam ad evangelizandum cum cæteris miſit. Nam Apoſtoli talem conſuetudinem non habuerunt, nec habendam docuerunt. .. LXXXVI. 9 De eodem. Item Nicolaus Papa AMAichacli Iinberatori, in epiſt. guæ meipit:¶ Propoſueramus.] n~. Non c quales Sacerdotes Domini:fint, fed quid.de dendum: nec in vicariis B. Petri, Apoftoli vobis eft at- tendendum, qui fint; fed quid pro correctione Ecclefia- ram, quid pro falute veftra fatagant. Nec enim illos inferiores dicetis Scribis& Phar thedram Moyſi, de quibus Dominus præcepit, dicens d: Quæcunque dixerint vobis, obſer vate& facite, fecundum opera verò eorum nolite facere.] Ergò, Imperator, conſidera, ſi illos dixit audiendos, qui fuper cathedram Moyfi fedebant; quantò potius his, qui ſuger cathedram Petrirefident, eſſe exiſtimetis obaudiendum? C. LXXVII. ꝙ9 Sacerdotum immundlitia Sa- cramenta non polluit. Item Auguſtinus contra literas Petiliani, lib. 2..22. Ominus e declaravit in uno cœtu hominum ea- dem Sacramenta fumentium, aliquorum immun- ditiam mundis obeſſe non poſſe.& ï.£ Petilianus di- xit: At fi quiſquam carmina Sacerdotis memoriter te- neat, nunguidinde Sacerdos eft, quòd ore facrilego car- men publicat Sacerdotis? Auguftinus- refpondit: Ita iftud dicis, quafi modò quæramus, quis ſit verus Sacer- dos,& non quid ſit verum Baptiſina. Vt enim ſit quiſ- que verus Sacerdos, oportet, ut non ſolo Sacramento, fed juftitiâå quoque induatur, ficut fcriptum eft g:[Sa cerdotes tu induantur jufind.}§ Qui autem{olo Sa- cramento Sacerdos eft, ficut fuit Pontifex Caiphas, perſecutor unius& veriſſimi Sacerdotis, quamvis Ipſe non ſit verax, quod dat tamen, verum eſt, ſi non det fuum, fed Dei. Lem paulò inferius,.€) Dixit quidam ex ipfis proprius corum Propheta:[| Crerenfes h fem- per mendaces, male beflie, ventres pigre, hoc verum elt.] Si ergò Apoſtolus, neſcio cujus alienigenæ à Aug.in lom. ſc. de pœꝝ. c. g. b Matth. 23. Anf: l6. E75 duops.ca8. d Matth. 23. e Algeruslg. 11. Iuo..c. 9. Gog Eluſdlem licdo. g Pſalji. h Ad Iit..i. m:~{ æis ſedentibus ſuper ca- De Sacramentis hereticorum dr firmum. 338 teſtimonio, quia verum comperit, etiam ipfe atteftatus eft: cur nos apud quemlibet inyenerimus, quod Chrifti eft,& verum eft etiamfi ille, apud quem inve- nitar, perverfus& fallax eft, non difcernimus vitium», quodhomo habet,& veritatem, quam non fuam, fed Dei habet,& dicimus, Sacramentum hoc verum eft, fi- cut ille ait, Teſtimonium hoc verum eſt? Nunquid ideò dicimus etiam ipfe homo verax ch, quia dicimus, Sacra- mentum hoc verum ef?& paulòpòst. Vos autem ne- ceſſe eſt, ut ſemper erretis, quamdiu propter hominum vitia Dei Sacramenta violatis, aut nos propter Dei Sa- cramenta, qug in nobis a violare nolumus, etiam ve- ſtri ſchiſmatis ſacrilegium aſſumere putatis. Hrem b. ¶ Baptiſmi ergdò puritas à puritate, vel immunditia con- ſcientiæ, ſive dantis, ſive accipientis omninò diſtincta eſt. ſtem c. ¶ Memento ergò Sacramentis Dei nihil obeffe mores malorum hominum, quò illa vel omni- no non ſint, vel minds ſancta ſint. em d.€ Quæro, ſi non habebat Saul e Sacramenti ſanctitatem, quid in ce Dayid venerabatur? Si antem habebat innocentiam, quare innocentem perfequebatur? Nam eum propter ſacroſanctam unionem& honoravit vivum,& vin- dicavit occifùum. Et quia vel panniculum ex ejus veftes præſcidit, percuſſo corde trepidavit. Ecce Saul non ha- bebat innocentiam,& tamen habebat ſanctitatem, non vite fuet,(nam hoc ſine innocentia nemo poteft) fed Sacramenti Dei, quod& in malis hominibus ſanctum cft. Hem f£ ¶ Nos dicimus tale cuique ſacrificium fieri, qualis accedit, ut offerat,& qualis accedit, ut ſu- mat:& eos de ſacrificiis talium manducare, qui ad illa tales accedunt, quales& illi fùnt. Itaque fi offerat Deo malus,& accipiat inde bonus, tale cuique efie, qualis quifque fuerit, quia& illud fcriptum g eft:[Omna munda mundis,| Per hanc fèntentiam veridicam,& ca- | tholicasm-etiam vos Optati facrificio non eftis polluti, Dominó loquantur, eft vobis magnoperèprxvi- fi faĉta-ejus difplicebant obis. Nam utique- panis il- lius, panis lu&tůs erat, fub cujus iniquitatibus Africa to- ta lugebat; fed panem luã&tûs, omnibus vobis commu- nem effe, omnium veftrům malum ſchiſmatis facit. Item h.‘€ Gratias Deo„quia tandem confeflus es, poffe valere invocatum nomen Chrifti ad aliorum falutem, etiamfi à peccatoribus invocetur, Hinc ergò intellige, cùm Chrifti nomen invocatur, non obeſſe aliorum ſaluti aliena peccata. 1 JVitæſuæ] Sequebatur, ſedunctionis: gue voces aba Hant al omnibus verujflisGrarsanı exemplaribus, lacèt in codicibus ettam B. Auguſtini impreſs legantur. C. LXXXVIII. Etiam per malum miniſtrum dona Det ad eos per ventunt, gui cum fideaccipiunt, Idem in Pſalmum 1o. im verſ. Juſtus autem guid fecit?} CHR ¿quid fecit vobis, qui traditorem fuum tantã patientià pertulit, ut ei primam&ʒ Euchari- ſtiam confèctam manibusſuis,& orè ſuo commendatam, ſicut cæteris Apoſtolis, traderet? Quid vobis fecit Chri- ſtus, qui eundem traditorem ſuum, quem Diabolum no- minavitqui ante traditionemDomini,nec loculisDomi- nicisfidem potúitexhibere, cum cæteris Difcipulis/ ad prædicandum regnum cœlorum miſit, ut demonſtraret, dona Dei pervenire ad eos,qui cum fide accipiunt, etiam fitalisfit; per quem accipiunt, qualis Judas fuit? C. LXXXIX, q Sacramentis Epiſcopt malitia non nocet. Jtem Gregorius. On nocet malitia Epiſcopi, neque ad Baptiſmum Ninfamis, neque ad Eccleſiæ conſecrationem: quia a al. vobis. b Eod...l. Ilid.c. 47. d Ibad. c. 46. e1. Reg. io.&24. fIbid.csz. g JI.I, h Ilid. coꝶ. i Io..cο. K Loan. 3̃.& 2. 1 Matihiua, M

X Deo datur, non ab homine veni fic& Eu- Sapni que in altari ponuntur, non chariſtia,& omnia, quæcunc ab homine, ſed àD eo ſanctificationem accipiunt. Sed objicitur illud Hieronymi in Sophontam, cs- C. XC. g Nonverba ſed merita Sacerdotum Euchariſtiam faciunt. Acerdotes a, qui Euchariſtiæ ſerviunt,& ſangui- Di Domini populis ejus dividunt, impi iè agunt in legem Chrifti putantes Eucharitiam impi is fa- câr cere verba, non Vvitam,& neceſſariam eſſe tantùm oleh- ionem,& non Sacerdotum merita, de qui bus nemora dicitur b:[Er Sacerdos, mquoj fuerit macula, non accedet ime Dina C. XCI. g Tantò facilids Sacerdotes eaudiun- tur, A Deum funt digniores, ferre Irem Alexander, e Pf c Sacerdotegpro populo in terpellant,& peccata popan comedunt, quia fuis precibus& oblationibus ea delent, atque conſumunt: qui quanto dign iores fue- rint, tantò facillus pro neceſſitatibus, pro qui bus cla- mant, exaudiuntur. C. XCII. g Non ades Sacramentis Spiritus Sandñus, qua per criminofosmmnte ſtrantur. nem Gelaſius Elpidis Epiſcopo oſancta d religio, quæ catholicam continet plinam, tantam fibi reverentiam vendicat, ut ad eam quilibet, nifi purå confcientiâ, non audeat perve- nire. Nam quomodo ad divini myfterii DEPEND em cœleſtis Sp iritus invocatus-e adveniet, fi. Sacerdos, Ei f quieum adeffe deprecatur, criminofis plenus actio- ni ibusreprobetur! C. X CIII. g Manus immunda, tacta inquinat, non mundat, Item Gregorius in regeſto, lib. I. epif.24. Eceſſe z eft,ut effe munda tudeat manus, quæ di- luere ſordes curat: ne ta quæque deteriũs i qumet, ſi ſordida ipſa ftercoris h lutum tenet: ptúm ż namque eft:[Mundamin:, qur firti vafa G Domini.) Domini etenim vafa ferunt, qui proximorum ìı animas ad interiora k perducendas,in converfationis fuæ exem- plo fufcipiunt- XCIV. g AÆquè fervandum est verbum Chri- fi,© corpus Chrifti. Fem Aùguftinus kb.so.homiliarum, homil. 26. ratres vel foror dicite mihi, quid i cffe videtur, verbum Deian corpus C Shri- fti? Si verum vultis refpondere, hoc utique dicere de betis, quòd non fit minùs verbum Dei, quàm corpus Chriſti. Et ĩdeò, quantã ſolicitudine obſervamus, quan- do nobis corpus Chriſti miniſtratur, ut nihil ex ipſo de noſtris manibus in terram cadat; tantã ſolicitudine ob- fervemus, ne verbum Pei, quod nobis erogatur, dum aliud aut cogitamus, aut loquimur, deco noftro pe- a nonminùs reus erit,qui verb ei negligen Aàm ille, qui corpus C hrifti in terram ca dere negligentià ſuà permiſerit. E EGN q Deeodem, Item kéb.4. de Trinitate, c14. Eque m poteft id ritè offerri, nifi per Sacerdotem juttum& ſanctum, nec niſi ab eis accipiatur, quod offertur> pro quibus offertur, atque id ſine vitio fit, ut pro vitiofis mundandis poffit offerri. Hoc certèomnes cupiunt, qui pro fe offerri facrificium Deo volunt, a Iuo.æcuo. b Levitz. c toopart...69.0.6. E45. d Ixo p. ⁊. c. 90.& p...io. al ad vocatus.f al. etiam. g Et Pann. b. 2. c2. h al.inſequeni. i Eſa. 32 E al.in interna ſorriſicna] al un aterna ſacraria. I Ivo parti. 2. Sapoé mM Ivo p. 2. C. loy. Cùm vita Sacerdotum m Eucharıfianecefjariaej f ſecrationi, ſed efeđur intelligendum est. Non enim eſfeltum falutis confert er, qea merita faciunt mdignum: potias comple- tur ineo hid. Apoſtoli: Qui a manducat corpus Dom ini, & ej ghor nem bibit indignè, judicium fibi mandu- bra chlatione facrificu fè ffe murdi, non teffantesımy reagere in legem Des, intelli- ymi b. Qubod vero Sacerdos etiamfi Decreti Secunda Pars. 340 ꝛctiur, non con- c bibit.] Ergo contra eos, qui cr roi $ gitur ill ind effe diflurm F malus fit, tamen přo of) Peg minibus, teſtatur Augu 8 nitatis grattam tra & XCVI, g Sacerdotes nomen Domini muo- cant, Dominus autem benedi- dlionem preſtat. lctum c eft à Deo in Numeris d ad Moyfen& Aaron Sacerdotes:[Vos ponite nomen meum fap er fius Ifraël: ego Dor] ut traditio | per minifterium ordinant sfundat hominib voluntas Sacerdotis obeffe, aut prodeffe poſſit Ted mec tum bencdi&tionem pofcentis.€) Quanta autem fit di- nitas ordinis Sacerdotalis, hinc advertamus. Didlum ſt enim de v nequiſſim o Caipha, interfeđtore Salvatoris inter cxtera:[Hoc e autem a femetipfà non dixit, fed cum effet Princeps Sacerdotum anni illius, prophetavit.) Per quod oftenditur, Spi ritum gratiarum non perfonam fequi aut digni, aut indigni, Ted ordinationem traditioni is, ut boni meriti ſit, non tamen poflit bene- 1S, ut Offic tum tribuere benediĝion tatis minifirata úi- mus benedica g o E quamvis aliqui dicere, nifi fuerit ordina hibeat. Dei autem eſt, ef r hareticos Sacram ectu, improlatur aulloritate Anaſt aſii Pabs, qu acii quamvis itaratam approbat, witi am eis, quo damnanionem ſuam bapt.⁊a vit velordmavitin nullo reamp perfonam nocuiffe afferat. Sedhoc 1 ewm licite, 0 non canonicè; mò contra decreta fuorum pradecefforum fecife pro bant Felix&r Gelaſius, qui Acacium ante Ana aſium excom- municaverunt, O Hormiſd. 1A, qur ab ipj A afio tertinm eie nde etiam ab Eccl lejia Romana te leçiturin gefin Romanorum Quod vero cuntur carere€ ordanationem A dem Acacium damnavit. U pudiatur,© a Deo fiif e perc Pontificum hoc modo:[ Araktafius f fecundus natione Ro- manus,&.] Reguire retrò im tradtatu decretalium epifo- H. i 1 q Sedhoceum] Suprà dif. r9. c. Anaftafius, fenfum est, immeritò paeen ſum,& veriſſima j qua ipfe de Acacio frp :t ab Ecclefia,net Bapti- rdi amittit. C. XCVII. [manes jus Item otier aA Kuguſtini 40..contra tpiſt. Uod g quidam dicunt, Ba pit, nonamittit, qui recedi men dandi, quod accepit, amittit>m nultis modis appa- ret fruftrà& inaniter Q Primò, quia nulla oĝen- ur caufa eur ille,qui ipfum F püf hum admittere non poteft, jus dandi amittere poffit, Utrungue yim Sacra- mentum eft,& quådam confec minïdatur, illud, cùm 1 tione ıt ideoque in catholica fi quando ex ipfa parte y iti pro bono pacis, correcto i Cchilnnatt s errore reepa funt, etfi vifum eft opus e ſſe, ut eadem officia gererent, qug gerebant, non funt rurfusordinandi k, í fed ficut Ba Pti- {mus in ĉis, ita Ordinatio manfit integra, q uia in præci- — a Corinth. b Sup eäd Sacerdotes. c Two..0100 Pannorm....79. d Num.. e oan. II. f Sup. dif.. cap.g.-Z.25 Alg, lıb..cap.10,Pannor. Ab..tit.:.80 h Io part. 2. cap. 97. Pannorm. lib. 8. cap. 77. i al. cotreplo. ik alordinati, fione Ch

bafplide m bed bur l 341 Cauſa I. Quæſt. I. ſione fuerat vitium(quod unitate à pacis eſt corre- ctum) non in Sacramentis, quæ ubicunque ſunt, ipſa vera ſunt. Et cùm expedire hoc videatur Eccleſiæ, ut Præpoſiti eorum venientes ad catholicam ſocietatemtho- nores ſuos ibi non adminiſtrent, non eis tamen ipſa ordinationis Sacramenta detrahuntur, ſed manent ſu- per eos. Ideoqᷣue non eis in populo manus imponitur, ne non homini, ſe à Sacramento fiatinjuria,& infra. € Sicut autem habent in Baptifmo, quod per eos dari poft, ficin ordinationejus dandi: utrunque quidem> ad perniciem fuam, quamdiu charitatem non habent unitatis;: fed tamenaliud eft, prorfus non habereyaliud, perniciosè habere; aliud, falubriter habere. uic- guid non habetur, dandum eft, cùm opuseft dari: quod verò perniciosè habetur, per correctionem, depulså pernitie, agendum eft, ut falu zabeatur. Quan- quam, etſi Laicus aliqul ſ pereuntis dederit neceſſita- te compulſus, quod cùm ipſe acciper dandum eſſe addidicit, neſcio, an piè quifquanı dixerit effe repeten- dum. enim cogente neceſſitate ſi fiat, alie- ni muneris uſurpatio eſt. Si a neceſſitas urgeat, aut nullum, aut veniale delicti Sed etſi nullaà neceſſitate uſurpetur,& à q quod datum fuerit, non poteſt dici vis re&tè dici poffit illicitè datum. furpationem corrigit 1 fectus. Quòd ſi non cor ulurpatoris, quod datum eſt, ve vel ejus, qui illicitè accepit: non habebitur. Neque 2 ullo modo per devotum mili- tem, quod à priyatis uſurpatum eſt, ſignum z e vio- labitur.€ Si enim aliqui furtim,& exttaordinariè, non in monetis publicis, aurum vel entum percutiendo ſignaverint, cùm fue eprehenſum; nonne illis punitis, aut indulgentià liberatis, cogni- cuilibet detur, datum, quam- itentis af- ad pœnam lit, n pro non dato illicitè d cogetur inferri? ilitiæ characterem ] É pauh pò.& Si fortè illum t in corpore ſuo, non militans pavidus exhorruerit,& ad clementiam Imperatoris co erit, ac prece fuså, &impetratå jam vëniå militare cæœperit; nunquid ho aine liberato„atque corre&to, character ille repetitur, ac non potiùs agnitus approbatur? An fortè minùs hærent Sacramenta Chriftiana, quàm corporalis hæc nota, cùm videamus, nec Apoſtatas carere Baptiſmate, quibus utique per pœnitentiam redeuntibus non re- flituitur,& ideò amitti non poffe judicatur?&paulò pT.€ Deiis, qui ab Ecclefiæ unitate ſeparati ſunt, nulla jam quæſtio eſt, quin& habeant,& dare poſſint, & quin perniciosè habeant, pernicioſeque tradant ex- ta vinculum pacis. é mfia, Neutri Sacramento in- juria facienda eft.& infia. ꝗ Sicut non rectè habent, quiab unitate difcedunt, fed tamen habent,& ideò re- deunti c non redditur: fic etiam non rectè dat, qui ab unitate difcedit, fed tamen dat;& id quod abeo ac t, venienti ad unitatem non iteratur. Ó tfid. Sj Sicut redeunti non redditur, quod& foris habebat; i repetendum non eft, quod etiam foris ac- cepit. Unde conſequenter intelligitur perverſitatem hominum eſſe corrigendam; ſanctitatem autem Sa- cramentorum in nullo perverſo eſſe violandam. Con- fat enim, eam in perverſis& ſcelerat minibus, ſive in eis, qui intũs ſunt, ſive in eis, qui foris ſunt, im- pollutam atque inviolabilem permanere;& quia di- cuntur ea mali polluere, quantùm in ip ft, dicun- tur, cùm illa impolluta permaneant: fed in bonis per- manent ad premium, in malis permanent ad judi- cium.& infid. Quↄmodo d Catholici non clarifi- lic venie a al unitatis pace, b alcu pereumti. aade c. Ili. snfra edem, À Eod lib,2.6, 19. fimlium, cant Deum, qui promiffa ejus nullis hominum feeleri- bus, quò minùs implerentur, impediri poſſe confidunt è qui Sacramentaejus tam debitå veneratione profequun- tur, ut ea, fi etiam ab indignistrađtata fuerint, illis ſuã perverſitate damnatis, illa intemeratã ſanctitate perma nere demonſtrentur: daccepit) 4, licet paulò aliter 1Quod ecepit] Sic etiam Aſgerus, licet paulò aliter habeat originale, 2 M. Neque ullo modo) Fac ufque ad verbum, violabi- tur, addita funt ex originali; ex quo etiam altis loch caput hog locupletatum est. 3 Q Vel argentum] In codicibus B. Auguſtint impreſ- ſis ſequiiur, ſed æs: in duolus autem manufiriptis Vaticanise velas. 12 pars. Ex bi verbi Augufini conftat inomnibustam Apt- flatis, quam hareticis, vel damnatis permanere Chriſti Cacramen- ta vera, quantum ad ſe,& ſandta, niſi pænitentid, vel indulgen- tid ſab ventum fuerit, ad dammationem uſurpatorts per venient, vel habentis, vel dantis, vel accipientis, Quud ergò prodes„guod ve- ra dr fanela fant cum ufùrpatorss fuos aguè perimant, ac fi effent mala(7 noxia? Craffus aurum fitivit, Q aurum bibit: periit uero auro, ficut vero veneno, G ltem à aurum æqu rumestin arca faris, ficutin thefauris Regis, Seda fure, guia il- licitè halbetur, illicitè datur, vel accipitur: à Rege autem licite habetur, lecite datur,& acoibitur: ideò ihiſe fur,& com furteſniſi fartè de conſctentia flurti ſe purga uerent Jut per Gela- ſius ad Anafiafium Imperatorem, uterque jeſte& digne damnábt- tur.@ Opponitur autem huic fèntentia Auguftini: Poreftas dandi Baptiſinum,& jus conſecrandi Dammicum corpus,& lar- | Ciend: ſacros ordines, plurimum inter fè differunt, Suſpenſo enim, vel depoſio Sacerdore, nulla et relinquitur poteſtas ſacrificandi. Sa- cramentum tamen Baptiſini non filam à Sacerdote depofito, vek Larco catholico, verum etiam ab haretico,yel Pagano, fi miniſtratii fuerit nullâ rerteratzone vrolabitur: nulla autem ratio finit, utin- ter Sacerdotes habeantur, gui de manibus Larcr, vel Pagani oleum ſacræ(imò execranda) unctionis aſſumunt. Non ergò confèguen- ter colligitur, ut ſi recedentibus à fide jus haptidandi relimquitur, Poteſtas etiam diſtribuendi ſacros ordines eis relinquatur, quamvis utrunq; à conſocratione proveniat. Degradatus enim Ehiſeous hoteſtatem largiendi ſacros ordines non habetifacultatem tamen ba- ptex andi non amiſit. G Sed i ne Auguflinum in hac ſententia penitus reprobemus, intelligamus aliud effe poteſtatem diſtribuendt ordines facros: aud efè executionem Hius poteftatis, Du enim intraunitatemn catholica Ecclefie conftituti, Sacerdosalem vel Epin ſeopalem unctionem accipiunt, officium& executionem fai officis ex confècratione adipifèuntur. Recedentes verò ab integritate fidei, poteftatemacceptam Sacramento rents retinent, effelu fua potefl- tis pemtas privantur: ficut conjugati ab invicem difèedentes, con- jugum femelınmtum non difjolvunt, ab opere tamen conjugali in- veniuntur alieni. G De his ergò, qu acceptà Sacerdotali poteſta- te ab unitate catholica Eccleſia recedunt, loquitur Auguſtinus, non de illis, qui in ſchiſmate vel in harefi pofitt Sacerdotalem unctionem accipiunt: alioquim effet contrarius Chalcedonenſi b loncilio, in guo ordinati à St acun nullo proficere judicantur 6 Innocem t10, quz ordinatos 4 rä hareticis, per pravam manys impoſitio- nem, ſolam damnatienem,& capitis vulnus aſſecutos teſtatur. q Quamuis pofat generaliter dict, Sacramenta, qua apud hareticos non aliter, quam n Ecclefia De: celebrantur> vera G rataefè, quantam ad fe, falfa vera& inania, quantum ad efetum,& intis; à quibus malè tractantur,& in illi,, à qui- bus malè fofiipiuntur. Nec mirum. Ipfa enm falus nofira buccellam c Inda dedit: ſtatim cum buccella non bonus, ſed malignus fþirnus intravit: guare? non qua bonus non daret bonum; fèd quia malus male accepit bonum: fica bonum effes Bum bonum non haburt, quia, ubi siud faceret, non invenit. anicator zU De Sacramenti bareticorum&- 3 4 2 a Alelgc2e b. c f quis Epifiopis.$. fup. eAd. & qus perfetlonem, 17, ç mAT

De Sacramentis hæreticorum 3$—12 343& ſimilium. -g lem Dominus a mpatriafi inus a in patria fua prafèins Ó verus affuit: non per malum minifirum, fèd per feipfum nihil potuit: quia fidera non invenit, pro perfidia aliorum non caruit fuâ veritate, fed efedus bo- ni virtute, ¶ Quod ut plane ın omnibus Sacramentis oſtenderet, bis esT transfiguratus, cum eſſet in carne. In una transfiguratio- ne, b ficut Sol apparuit mirabilis, ut fides credentium augeretur, ad contemplandam cœleſtem glorsam fuper fè elevatam. In altera, ut peregrinus C C& incognoſcibilis de fi dubitantibus ire longius ſe finæit,& ne agnoſceretur, oculos eorum tenuit: ad quid aliud? niſi, ut quia per fidem non erat in cordibus eorum, longins fè ab eis recedere aſtenderet,& quia ipſum non credebant efje, quod e- rat, viderent© eum alium quam erat? Ecce in utraque vifio- ne ſua erat praſentia& veritas: fèd in una exercebatur fidesy ż magis crederent quarn credebant: in altera tenebarur incre- dulitas, ne etram agnofèerent, guod videbant, Sacramentum ergò corporis Q fanguinis fui altis estad falutem, altis ad judicium, mvisfit vera,tamen fine d opertbus mortua est. Sic G omnes decem virgines€ æqualiter erant virgines: ſed ex his quinque erant Fatuæ,& gquingue prudentes. Aqua erat vir- Linitatis veritas, fed pro ejufdem virginitatis intentione non omnie bus equa merits identitas. Sıcetiamestas F fináns, aut oym- balum tinniens, martyrium, vel eleemofjna, quam nefiit charitas. Ss verd cecus caco lucerna minifiret veritatem y neuter tamen ideò nagis fuam illuminat cacitatem, Sic& malus miniſtras malo vera Sacramenta, fèd non ideò dona fpiritualia: quia maliseoruma meritis Spiritus Sandtus impeditur, neiners, quod fuum est ope- retur. Unde Innocentius g, cum hareticorum Baptifma conce- dat effè ratum, non tamen ex illo Baptıfmate concedst haberi Spr- v ritum Sandum., ErLeo h hon, qut ſormam Baptiſanatis accepe- runt, non finit rebaptizari; fèd jubet Spiritum Santum, quem ab haereticis nemo accepit, per ejus invocationem, C manhs impoſitionem à eatholicis Sacerdotibus conſequi. Seren- dum verd eF, guod Sacramenta hæreticorum dicuntur trrita, vel ettam damnanda, falſa,& inania, non guantu m ad fè, cam Sio fàr É vera, etiam ab haeretici celebrata; fid quia, cum illicttè dantibus perfidis ſint ad judictum, illicitè ab eis accipienti- bus non conferunt Spiritum Sandum. Irrita& non vera dicun- tur,€ ża guod promittunt ¢ conferre creduntur, noni tribuunt: ideò damnanda, uteg dari, vel recipi ab hareticis non appro- bentur, fèd tnterdicantur. Non enim quantùm ad ſe, polluta ſant, quamvis ab hæreticis pollus dicantur. Unde Gregorius i com- munionem Ari: vocat execrationem,© Innocentius k vocat Bo- nofi ordinationem, damnationem:} non quod ita in fè fint, fed qura male dantibus, vel accipientibus rd efficiunt. Sic étiam Peran. musmnOfe| facrificia eorum panem lué? ad f, Ed quantam ad efefum: guod 1pfèmet oftendit fi gens:{Quicunque comederit ex eo, contaminabitur, quia fibi ad judicium fumet.} gt, non guar I€ Sedne Auguftinum] Hie Gratianus ita videtur logui E E n aije. ale-Augufiino, quafi ipfius hasin re fit dubia aut incerta ſen- m tamen nemo ipfo meliss ac fufins en libro contra Do- rem hanc expofherit, ommnog, cum Chalcedonenſi Concilio Inunocentio concordet. tenta: c 42 Kaan C. XCVIII. Ẹ@ Sacramenta quamviso antabus, profunt tamen digne ſumentibus. Hinc etiam Auguftinus lb.2, contra epiſt. Par- meniant, cap.g. Eſaiam Dominus dicit: ¶Facinoraſus, qui ſacriſi- cat mihi vsul f d k 3 nulum,guajfi qui canemoccidat, C I qui coguit fimt- Aoi k n O Matthrz.© Luc.z4. À- Iac.: E E z. Cor. 13. 8 Jipr.eád. cap. Arianos. 73, i c. hu qu. ĩ afr. eãd. c. ſaper veniente. 72. k coui ectionem. in. c. ventumad. 1 In cab. g. Oſee. m I paz b. 7. n Eſa.ſo. s sa Decreti Secunda Pars. 344 lagenem, quaſi ſangumem porcinũ,& qui oſſert ihus in memeriam, | quafi blafphemus.| Ú paucis mierjectis. ꝙ Quilibet ubilibet | offert facrificium tali à corde, vel factis, hoc h ut merea- tur audire, perniciem ſibi infert, non illis bonis, qui acci- piunt ab eis Sacramenta eadem, qui ſecundum Prophe- tam Ezechielem e gemunt,& mærent peccata, qug fiunt in medio eorum, quamvis non fe inde corporali- ter feparent. é infià d.@ Sacrificia impiorum eis ipſis oberunt, qui offerunt impiè. Nam unum atque idem ſacrificium propter nomen Domini, quod invocatur,& ſemper ſanctum eſt,& tale cuique fit, quali corde adat- cipiendum acceſſerit.[Qui e enim manducat é bibit indi- gnè, judictum ſibi manducat& bibit.] non ait, aliis, ſed ſibi, inffd f. ꝗ Hoc penè in omnibus talibus quæſlionibus intelligendum admonemus, fcilicet quia omnia Sacra- menta, cum obſint indignè tractantibus, proſunt tamen per eos dignè ſumentibus.& inſta g.€ Spiritus San- ctus in Eccleſiæ præpoſito vel miniſtro ſic ineſt, ut ſi fi- ctus non eſt, operetur per eum Spiritus Sanctus,& ad cjus mercedem in falutem fempiternam,& corum rege- nerationem, vel ædificationem, qui per eum five cons ſecrantur, ſive evangelizantur. Si autem fictus eſt, quo. niam veriſſimè ſcriptum h eſt: ¶Spiritus enim Sanu difiipina efugiet fium:| deeft quidem faluti ejus, ut at- ferat fe à cogitationibus, quæ funt fine intelle&u: mi- nifterium tamen ejus non deferit, quo per eumfalutem operatur aliorum. 1 J Et quĩ coquit] Apud B. Auguflinum legiti,& qui ſimilaginem, quaſi ſanguinem porcinum,& qù okt thus, quafi benedicat idolo. Er fic erram Ivo, nafi quod habt, & qui ponit fimilaginem: ficut etiam B. Augufiinus contra leteras Petiliane lib. 2, cap. t5. Lectioni Graca vulgata optimt yis [pondet verfio B. Hieronymi ſecundum LXX. Iniquus autem, quiimmolat vitulum, quafi percutiens virum-facrifians degrege, quafi qui occidat canem; qui offert ſimilan, quaſi qui ianguinem ſuillum: qui dat thus in memo. riale, quafi blaſphemus. Vulgata autem Latina ex Hreronja mo ſecundum Hebreum exemplar fic habet: Qui immolat bo- vem, quafi qui interficiat hominem: qui mactat pecus, quaſi qui excerebret canem: qui offen oblationem, quaſi qui ſanguinem ſuillum offerat: qui recordatur thuris, quafi qui benedicat idolum ż. Conftat ergò, ut Innocentius k art, decateris haréticis ordináe tosà Sımoniacis per pravam maní Simoniaca smpofitionem vula neratuen habere caput.@ Sed objicatur, quid gn ordinationt Sımonsacorum Hoc fölum reprehenſibile inventatur, guod gralia Spiritús Santtu fub pretio redigi putetur: aliorfum autem pmomnis bus integra forma Sacramentorum fervetur. àm ergò siluma sie crament: ufurpatio per pænitentiam correõta fuerit, ut gratia Sprrirts Sancti gratuita,& non venals exiflimetur, mteger debet adeſſa unctionis eſſectus: Imò etiam, fi non ſequatur panie tentia, licet Sımonace,tamen revera confècratus reputetur Icut il li, qui quondam non niſi pretio daro, nec ad ſaert Baptiſint regenera- tonem, nec ad fanila communionis participationem admittebana tur, licer Simoniacè, tamen non sdeò mints baptizati» vel furá communionis participes reputatt funt. Sed hoc tantum 1 facri canontbus conflitutum estne de catero Sacramenta Chrifii Simonia ce diſtribuantur. C. XCIX. Q A baptizandis, vel confignandis pretia non exigantur, Unde Gelafius ad Epifeopos per Lucamam, epift,..7. M Aptizandis n, conſignandisque fidelibus Sacerdotes pretia nulla præfigant, nec illationibus quibuslibet impoſitis exagitare cupiant renaſcentes: quoniam, quod 0 gratis accipĩimus, gratis dare mandamur. Et ĩdeò nihil a a rale Jorſg. b al.hac. Ezech.g. d cod..contra epift Parmen..6.€.Cor.ir, f eod..2,c.t0, B Ibidun, h Sapt i alidola. k Sup eâd.qus perfeionem.:7. 1 altamen. M Chs cdo, B Burchd..:7i. lvo partic:73.& 265, O Martho prædictis

ferit, quo} ` poimin s ficenamluo, n yt etiam B. Aioni Grecav dùm LXX. percutiensvit pt, decatei a! Simmt ur ug unt finein 345 Pradictis prorſus excipere 1 noliantur, quò vel pauper- tate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redem- ptionis fi uæ cauſas adire deſpiciant: certum habentes, quòd qui prohibita deprehenfi fuerint admififfe, vel commiſſa non potiùs fuâ{ponte correxerint, periculum fubituri proprii fint honoris. Cap. C.€ A percipiente gratiam à communigs ny pretium EXIgI non debet. Irem x fexta Synodo, cap. 23. Kee L Epifcopus, aut Presbyter, aut Diaconus, qui facram difpenfat communionem, à percipien- te gratiam 1 communionis aliquod pretium exigat. Neque enim venditurgratia, neque pro pretio gratiam Spiritüs San&i damus, fed dignis munere fine defrauda- tione participare concedimus.$i quis verò corum, qui connumerantur in Clero, abeo, cui ſacram communio- nein diſpenſat, aliquod pretium exegerit, deponatur, ſi- cut ĩmitator Simoniacæ fraudis. 1 Gratiam] Sec ettam Tuo, codice esh gratia communior Taeg 78 el gerit, In uno vetuſto Granan: quod Græcæ lectioni magu cone venit A oen TAS TOU- ; h áO Ta oloygy s nem, cjufn yodi quamvis ſpe- rates hen magni łd F ab co a p participationis gra ciem exigat. ponderis. C. CI. uni etsam alia ninnu G Munerainvifibili Jant comparanda. Tremæx Concilio Toletano XI,.8. O c invifibilisgratiæ confolatione T tribui- tur, nunquam 2 quæſtibus, vel ibet præ- miis venundari penitùs debet dicente 4 Domino:[Quod gratis ac pith, gratis date,] Et ideò quicunque dein- ceps in Ecclefiaftico ordine conſtitutus, aut pro baj ti- zandis, conſignandisque fidelibus, aut collatione chri- tis, vel promotionibus graduum pretia quælibet, vel mia(niſi 3 voluntariè oblata) pro hujuſmodi am- tione fufceperit, equidem, fi fciente loci Epifcopo tale quicquam à lubditis perpetratum fuerit, idem Epifco- pus dnabis menfibus excommunicationi fübjaceat; pro Poga 4 ſcita mala contexit,& correctionem neceſ- ſariam non adhibuit. Sin autem m quifpiam,€o- dem neſciente, pro ſupra adic tis qı uc ode apitulis ac- endu m eſſe T credi Presbyter eft, quatnor competenti pænå ndus eft. atione] In Conciliis olim Colonie, ac bus ipfirum codicibus: Vaticanis, i legitur, collatione: fèd ob g nummorum Sm selu e præ emiis venunda- yı pen tùs non debet: in alris verd fup ra citats, NUNQUAM qua ſtu. 3 Q NIG] Abeodemcodice Regioabes? diélro ifla, nifi: iza ut in his cafibus voluntarias etiam oblationes prohil ficut de Baptifmno in Conczlio Eliberstano est conflitutum, infia ead::emen- © de facris ordinatiombus in Concilio Tridentin. oj aff In aliis tamen codicibus est ipfa diclio, niſi. 4 0— ſeita] Antea legebatur, in conſcientia mala. Emendaturn est ex codice Region C- ó aai Conciliis verð imprefas 2i Gl. f q Et competenti, J In vulgatis legebatur, pro ar- bitrio competenti pœnã: ſublata aa voces, pro arbitrio, Juta in vetuſtis eæemplaribus, in Concilits impreſſis, e manu- a al gratiæ. b Part q. c. iaꝛb. d Ivo part,2. cap, 92. c Ivop..ca7 O Matth, 10, Cauſa I. Quæſt l. De Simoniæ ſpeciebus variis. 246 ſeriptis, G apud Ivonem non habentur, neque auctor 8⁰£ gds agnoſcit. C. CII. Q Nehi! à Sacerdotibus exigatur pro balſamo, quod in chriſinate ponitur, Irem ex Concilio Bracharenfi 1 IL c4. Lacuit, ut nullus Epifcoporum pro modico balfa- mi, quod beneditum pro Baptifini Sacramento per Eccleſias datur quia ſinguli à tremiſſem pro ipſo exi- gere ſolent, E e TRS exigatur: ne fortè, quod} pra falute animarum per invocationem Sanĝi$ Spiritüs con- fecratur, ficut Simon b Magusdonum Dei pecuniâ vo- luit emere, ita nos venundantes damnabiliter venun- demur. I$ P oaa Emendata est inſoriptio ex aliquot vetuſtis codicibus. Nam in vulgatis erat, ex Carthaginenſi quarto n quo non kalin C. CIIL g Mone esf aliquid exigendum ab iis, gu: infantes fuos ad baptizandum adducunt. Item ex eodem, cap. 7. pt Lacuit, ut unuſquiſque Epiſcopus per Eccleſias fuas hoc præcipiat, ut hi, qui intantes ſuos ad Baptiſmuin offerunt, ſi quid voluntariè pro ſuo offerunt voto, ſu- ſcipiatur ab eis. Si verò per neceſſitatem paupertatis aliquid non habeant, quod offerant, nullum eis pignus violenter tollatur à Clericis. Nam multi pauperes hoc timentes, filios à Baptiſmo retrahunt: qui fi fortè, dum | differunt ur, fine gratia Baptifmi de hac vita receflerint, fe eft, ut ab illis eorum ı perditio requiratur, quo- rum ſpolia pertimeſcentes, à Baptiſmi gratia ſe retta- xerunt. C. CIV. 9 Qui baptixatur, nullos nummos in concham mittat. Item ex Concilio Eliberitano, c. 46. Mendari placuit, ut qui baptizantur(ut fieri folebat) nummos in concham non mittant: ne Sacerdos, quod gratis accepit, pretio diftrahere videatur. Neque pèdes corum lavandi fuñt à Sacerdotibus, vel Clericis. C. CV. G Pro perceptione Baptiſini vel chriſa matis alguid exigi non debet, Irem ex Concilio Triburienfi. Itum é eft, folere in quibufdam locis pro perce- ptione chriſmatis nummos dari, ſimiliter pro Ba- ptifino,& pon nione Hoc Simoniacæ hærèſis ſemen anathematizavit,& ut de ʻo o eha iare ve l Bapti- atur, A tuit; fedg gratis Anat Chri- fti gratuitä diſpenſatione donentür, C Cy i. g Non pro dedicandis bafilicis, vel pro cateris Sacramentis Ecclefia conferen- dis aliqued exigi debet. lio Cabi lonenfi, tempore Ci Caroli Magni, c. 16, Tatuimus d, ut ſicut pro declinandis baſilicis,&dan- M dis ordinil aihil accipiendum eft; ita etiam pro balſamo, ſive lumina nbu emendis, nihil Presbyteri chri- ſma accepturi dent. Epiſ ſcopi itaque de facultatibus Ec- cleſiæ balſamum emant,& luminaria ſinguli in Eccleſiis ſuis concinnanda provideant. g pars. Sicut ergò hac Sacramenta, licèt Simoniacè miniſtrentur, tamen benedectionis eſſectum conferunt acct= prenti: fe& dr Sacerdotis unctio, licet Semoniacè mimfirè- tur, fuo tamen non dehet carere eſfellu. Sed, ficut fuprå€ Ilteméx Coix a al à finguli tremiffes exigi,] al, finguli tremiffes exigi, b.s. b Borch dib...r0r.1vop...295. d Burch..4..93. Ivop.r, cap.387, Bamm: ldscgt© fùpr, cap remifionem.39,$a ſed notandum. M$

Ini i Decreti Secunda Pars. t necefatat generare communem legem iſtorum. omata mants sm esf, tlla Sacramen privilegia illorum non ps Habent ergò Simoniaci pravam impo fat ignorantia, nec attre quos indubitanter ſctunt eſſe Simoniacos Simoniacè ordinentur ab ers, Ut enim dafiin, omacèordinantur à Simoniacisalis Simoniacè à non Ssmo- diſtinctionem innuit veratum caput per Si Uy imtelligitur, quos necexcH- entia: qui ab illi ordinantur, e Stmontacè, ſiue non curt Nicolaus Papa,} nacè à Simomacts. F indus,[iribens ommbus Ept C. CVII. g De triplici genere Tatuimus à decretum de Simoniacis tripartità reſi, ideft, de Simoniacis Simoniacè ordin vel ordinatis,& de Simoniacis Simoniacè à non acis,& de Si iacis non Simonia cà Simoniacis € Sime niacè ordinati, vel ordinatores ſecun- dum Eccleſiaſticos canones à proprio gradu de cidant. i noniaci quaq; Simoniacè à non Simoniacis ordinati, siliter ab officio mal‘n€$ Simo- utem non Simoniacè à R oads ordinato: fericorditer per manůs impofitionem pro temporis ne ceftatein officio concedimus permanere, Sed. hoc intelligendum est desis, qui ordinant guosignorabant effe Simonzacos. Hos facit Simoniacos, non rea- tus criminis, fèd ordinatio Simomaci.. €. CVIII De iul, niacꝛs or di nantur. — à Sım neacis, non Simoniucè à Simo- Do q̃uibus Urbanus Papa in Consilis Placentino, 4. 8¹ b qui monia quidem probar onïiacè ordinati funt, fi- ——.— ſe, cùm ordinarentur, ne- ſciſſe eos Simoniacos e bebantur in Eccleſi „& ſi I tunc pro catholicis ha- ſuſtinemus: fi tar t Surh ordinationes mifericórditer ı eos laudabilis vita commendat. 1oniacis confecrári(imò execra- rint, eorum conſecrationem omninò irritam 1us. i tunc] Antea legebatur,& quòd tunc, quafi ite fê purgare. Emendatum vero onusid probandi incumberet y est ex dusbus manuje sriptis zflius Concilis exemplaribus, C. CIX. ꝙ De eo, qui ordinatur ab illo, quem ſeit Simoniacum eſſe. em Nicolaus junior. Hoc idem Alexander ſecundus. E ca tuimus e, ut fi quis in poſterum ab eo, quem Si moniacum eſſe non du D ita at, fe coni ecrari permiferit„& conſecrator,& confecratus non dif pa- rem nis fententiam fubeant: fed uterque de- pofitus entiam agat,& privatus propriâdignitate perfif ba hujus, Ó figuentis cap. erga Simoniacos, fant in epiflola Nicolat A undi, in qua Concilium a fè habitur refert: atg, ed der ifie undas n epiftola d oxmibus ca- tholicis Roſtpu. d per vetuſtis codicibus. > gua habetur Roma manuſcripta an tribus C. CX. Simoniacis indignitatse ſer vanda, nulla est impendenda mifiricordia. Item paui ſaperius. EZ ga e Simoniacos nullam miſericordiam in dignita- tefervanda habendam effe decernimus; fed juxta ca- nonum ſanctiones,& decreta ſanctorum Patrum, cos omninò damnamus, ac deponendos eſſe, Apoftolicå au- oritate ſancimus. Subaudiendum eſt, niſi violenter attracti fuerint. De his 7- b- Magifterthrd. uca26: d Cg e AAagiſter ibid. Panada edj a 4. fimdifl.zs. Panmnorm.lsb..ca E OP Pann. Deuſdedit.. Iuo.j. &ided enim,& à ġguiıbuslibet haereticis violenter ordinatis ait Innocen- tius ad Epifèopos Macedonia, epifi. 22,.5, C. CXI ꝙ De iis, qui inviti ad hareticorum o= dinationem trahuntur. Opr multos vim paffos, atque invitos, attractos, antesque a ab hæreticis adi inatos: ſed hujuſ- is, ſi poſt ordinationem talem non inter- i conficerent Sacramenta, ſi communioni eorum pa isnon eft, fi ftatim difcedentibus i peſſimo conciliabulo eorum a abrenuntiavit,& ad Ecclefiam rediit, ifte talis poteft habere colorem» aliquem exc ationis. Ceterùm,qui poft menfem aut ampliùs redierunt, cùm fe con ſiderarent ab hæreticis ordinatos, quamvis nihil ab eis acceperunt, rei ſunt u- fepni dig gnitatis, In edìtione trium tomorum lestur, difcedens de ejus pef mo. Sed edetio quatuor tomorum, G codex cante num ha aliet, ut Gratianus: multa autem in boc capstesolleftor arbi- lerungue ex intuitu pietatis reformat catholree m atliıone, dy medicena pænitentia` ſed da- O eorum, qut eis confènj ferunt, legte cam ex hac hareſi nominaum n rpatum es? ın Novatianus, vel Donatiſtis 1orib us utiqus hareticus non canonicè, fed exiit ʒ ita etiam ex his 5 plè fieri coli ùm per omna orthodoxa habent"fid m, gimus, ide 20%, ena Sanctum credunt eſſè denalem. Et, ut att beatus A ſtimud, hu⸗ retici, cùm redlierint, quà te fè aoj ſeꝛderint ab Eccl efi fa curenmturʒ quá vere part C. CXII. 9 tint, cognoftant#F. nı ab harefi ad Ecclefiam redeunt, ån guon veniuntur ordine, ex beng- ficio perfever perj Hinc& Leo Tanu ario 1 Agu sgtenfi, pifi. 3e et ordinis Clericus, qui catholi- nitatem, ha lenien vel ſchiſmaticæ gione fe maculaverit, ſi ad Eccle- is iut erit cum legitima arsaékone,& error natione, hoc in magno beneficio habeat, ſi adem- fibi omni{fpe promotionis, in quo inyenitur ordine permaneat. 1$ Januario] Sre ettam citatur inſtd edd ꝗn. c. faluber feh a betur in manuſcriptis Leonis quamuis „Juliano.(aterum ve errimum, é e fapr. edd. c. fi quishare- g referuntuž fentent ra} (agin b> gui dat áp ecan Archidiacono, vel Cnfiliariu Epi- fopi, Epifèopo ignorante, hoc efficiunt, ut de manu ejus jacris s VIIL 4b. 6 Keg. in t ko g. Novembris, cap. Se ordines acciptant ita ſer nodo Roma habita, anno Domini €. CXIII ꝙ Ordinationes, qus Semontace fiunt, ſalſa judicantur. quæ interveniente pretio, vel pre- o alicui perfong eå intentione? popu- Rdinationes d, cibus, vel obfec impenfo, vel que non communi confenfu Cleri li fecundùm canonicas ſanctiones fiunt,& ab iis,“ad quos confecratio pertinet, non comprobantur, falfas e effe dijudicamus: quoniam, qui taliter ordinantur, NOn per oftium, id eft, hritum intrant; fed, utip fa Ve- ritas teftatur, fures f funt& latrones, 14 ps. Qura ergo Simonta tripliciter m capitulo notatur, dendum est, quot modu pretium in hac hartſſ detur. LLa — a Eodem) orꝛg. a E Bonoſo. b fùp.eâd. cap. quod qut- dam.97.verf fec> fupeäd.c fi quis heretics. GI%9 DT.Pann.l z cite d Polycarp. dn 10. c faluberrıimum., Pol titas lvop sesi,© rita] orig. é Polye, f C CXIV Tà Q

De Spera j var 350 C. CXIV. Ẹ De mauliplict generes 7 ditis cum augmento propagatur, Nam ipfe quoque, corum, qui ad facrum ordinem perducitur, jamin ipfa prove- Hoc beatus Gregorius in Evangeliorum trallatu ctũs ſui[edite Viliaus, paratior Gas vendere, quod hom..ın fine exponit, dicens, emit. Etubi eft, quod fcriptum eft:[Gratis accepiftis, g Sere a nonnulli, qui quidem nummorum prg mia| rìs date?] Et cùm primò contra fanétam Ecclefiam Si- ex ordinatione non accipiunt,& tamen facrosor-| moniaca hærefis fit-exorta, cur non perpenditur, cur s pro hu g: atialargiuntur, atque de largita-| non videtur; quia eum, quem quis cum pretio ordinat, te eadem, laudis ſolummodò retributionem provehendo agit, ut hæreticus fiat? Ideodue hortamur, 349 das ¶ Hi nimirum, qu atisa aceeptum eſt gratis non tri-ut nullus veſtrum denuò hoc fieri i patiatur, ſed neque buunt: qu uia de impenfo officio fan&titatis, nummum| i S, negue ſuppl ad ſacros expetunt favoris. Unde benè„cùm juftum vitum de-| saudeat promovere,nifi cum, quem vitæ& actio- I ſcriberet Propheta b, ait:[Rui excutit manus fuasob omni| as ad hocdignum effe monftraverit. Nam fi m znunere. a Neque enit n an qui excutit mar fuas à| 10 ſenſerimus, diſtrictaà ac ca nonicà il- j|; i munere, fed pon Iquia aliud eft munus ab| ioveritis ultione comp H obſequio, 1S à manu, aliud munus à lingua.| C. CXVIII. 9 A4 Eoiſcohalem Hofnorem RuullU| unus quippe ab obſequio eſt ſubjectio indebitè im- ambitum accedat. pe nfa. Munu vecunia eft. Munus à lin 5 fa- Irem Symmachus ad ium, epift. t. tf. vor. Jui ergò facros:-ordir tib tanc ab omni| Epifeo iem hong- munere manus excutit, quando in divinis rebus non fo-| Nam cùm hic exceffus vecuniam, k iam humanam gratiam non|„guis dubitat,-quin reli- gioſis,& D i ıt opprobrium? C. CXIX.@ Derdem. ii Irem Gre egorins Adeodato Epifèopo, lib. 2, i= fedi:&l. n. RE 40. i I pss ergò. præcipnè ione ſoliciti,& 2 vel neque ros nes e, r pere, nullatendis a J 4 deſinant, q qui in ſacro gue diſcutite fitis, non vobis poten ſubrepat perſonarum. tione coact ibef facinore 2e oris, r eumque : ieri y ay effe oportet, ut nulla præveni rat nitentem non invenerit, proculdu-* ta 1 mors pœn erit, proc tas: ne(quod abfit)& ordin 1 b iò In 2 eternum en culum majus im ineat. Si quando i igitur de hi neceſſe eſt, grav expertosq̃ue viros conſiliis à veſtris adhibete participes,& cum eis communi de hoc delibe- ratione penſateD. t hoc duobus locis, ubi uiſim eo eapedire, locupietatum znali.| h Hinc idem Grego lib..epiſt f. jeu ca ordi nationibu nm l orenth iorum Epifteho, C. XX,@ Neguefavore, neguevenalitate á d facros nr dini; quiſquam y veatur, 0 o beneh ciona in quo f Idem lumbo E eri e ad aa os ordines vena- ynihil adver- i Nam proculdubiò ntia, Ve l tupp li icati a prohibemus litas; po accedant. per Helladem f pròvincam conſti. s ep. ſt. go ſeu cap. 10 g Der s 3 aditur N b narrantibus agnovi, quòd in iHi merito,fedex favore partibus nullus ad facrum ordinem fine commo- venie N e perveniat: Quod fi ita eft, flens dico,gemer I idem Gregorius ; quia cùm Sacerdotalis ordo intùs cecidit, fo- num Acoiytum, éE e diù er non poterit. i> feribit leb. 7: cantibus, te a ik affe: fm j f 118 qu Eva 1id Redemptor nc ſter cate 3:! i p 3 T Petrol- Ta cod unde cabut hoe| fecerit 1D EMT» cathedras ES Pètrój In cod sde caput hoc(yi Epiſeop O. Verum mn T n, inſcribitur Petro bitur famptum est, codice pervetufto Vati tium columbas evertit-«Columbas quippe ven d inibus tri-¶ Epiſcopo per Corſicam. Anſelmus autem eodem modo ha- de Sancto Spiritu quem ſibi conſubſtan mnipotens per impoſitionem manuum hon v ariani Ad Petru 52 lexana s buit) commodum tempora ale p ercipere. Ex quo, ut præ- bet ac Gratianus. Ad l aen Epifiopura Alexandria de Cor- j c 2 ı quinto libro,c.122 guam vis afe ği dixi, inpuitur, quid fequatur: quia, qui intemplo Dei fica legitur epiftola alta quento libro, quamvis fit fortaffe men: ig,© firibendum videatur, Alerig, nbas vendere præſum runt, eorum, 558 judi- dum in voce, A ané eciderunt.$ Qui videlicet error in fub C. CXXI. g Epifcopo intervenrente, Papa quen- ce, cathedtæ Sis— dam Acolytum ordina vit. a.6. cap.83. Burch. li1..113. Ivo. part.s, cap.86, Pann. L Atorem f præfentium perint conem ſanctitat í 1 vitus. d fup. dift. 100, «2. titt.© al. donum. a Matthis V Arn flub.6. capó. c al ordinesafpirae f ai Heledam, g Ered. l epifl. fI. A Cls. epifh 7.| re,nifi]orzg. d al. conſilii veſtri. e Anſel. lib. 2. cap. 4 k Burch. lib..ciꝛlIAv..Cl-,ν K Maith b,7:cap.79e g al. pro interceftong, M 4|

De Simontæ ſpectebus variis. miſimus, ut ſi in lucrandis a proficere aroi C. CXXI q Quifquis in Romana Ecclefia fa- crum riat acceperit, ab ea ulte- rins egredi non poterit. Idem Helte Presbytero dr Abbati, lib. 4. epif. 30. ſeu c. 24. sre deberemus, vobis facrum ordinem provel tranſmittere. Sedin uno vosaudivimus, in alio autem minimè auc dire potuimus. Diaconus quidem fa&tus eft fed quifquis femel in hac Ecclefia ordinem c accepe- ea ulteriùs licentiam non habet. Si „hac ex re conſolationem ha- rit, egrediendi ergò vos videre non potui beo, quia in filio veſt tro requieſco. Ne S amici, non quas non charitas inter ventens, ſed am- Non ſolum autem Clericos cujuslibet Ahas futura non effent: baitio fùpplicans extor quet. Ebiſe op:[fummus Pontifex n Ecclefia Romana valet ordinare, ve- rum etiamopportunitate exigente Monachos»€r quoslibet Clericos convocare potest,& invitare, C. CXXIII. s De eodem. Er d Pauli ehos,verùm etiam quos Ricis exigentibus opportunitatibus invitare. Iş ps. Quolibet ergò munere intervenien ordina tribuendi, ita nec reſtituendi. ori ordines nec p aN emend:, ne C. CXXIV. G DPretiornter fictum non Hincetiam Gregorius VII. ast habito anno Domini 107 ſui 6. c. 10. c redimendi. nte Sacerdotale of- Ta ontaj TUllus e Epifcopus gravamen, feu fervile ſervitium ex ufu contra Ecċlefiafticam normam Abbatibus, vel interdictum Sacerdotale reftituat. Quod£ fecerit, onat: rveniente 1 periculum ſubeat. Qu: autem pecuniam acciprunt, mt ordina lericis fuis im p is fac non tribu HA velut canonica eleftron rajje nj j Esclefiis ædificandis vel conſecrandis lapidem henedliclum, ſecration rahant anj: fames€ CaCa© Q Sacrilegi funt judrcandi, gut Eccle- f am Dei non permittunt regulariter multi arg uments O ordmart. An enim Pafchalis fecundus, u, qui vel violentiũ, vel fa vore non permit- ariter ordinari. Hos etiam decre- C. CXXVI. ꝙ De eodem. 9. ad legem Iuliam repetuna Gratian. Valentin.& Theod Codicis lib f& hortamur, ut{i quis fortè honorato- poftremòe etiam co- et ordinis judice fuerit Sa Š ta- rum, decu rionum, poſſeſſorum, lonorum, à cuj tione concuſſus; ſi quis ſcit de jure vens 2 74 b rum ordinem, d noſtrum Jerng. c al. 9...C. 1. per principalem, siti &lib. a..iIx.€ Poi, b..tit.2i, Theod, lib. 9. eod.tits Ee T 27. l. K. In codic. 351: Decreti Secunda Pars. veftræ acolytum fecimus, quem⸗ ad obſequia veſtra tranf- mimabus amplius ſervierit, im a veſtrum Epiphanium mandäſtis, ut ad itague quorumlibet precibus ordinationes fadlæ, falſa dijudecantur; ſed ha demam, guae precibus ordinandi, vel ejus ſbirituali, ſed carnali afſectiu porreſtis fiunt, cm alem beatorum Pe Petri& s habemus non folùm Mona- vet Clericosde quacunque diœ- ceſi, cùm neceffe fuerit, ad nos convocare, atque Eceleſia- te falfa dijudicatur Sicut autem pretio interveniente facri ordines non fnt onim ait beatus Ambrofius, fä- os ordines non prabeant, aut vel con- h accepta pecunia res,& r tentiam;fi quis pænam vel pretio remiffam,vel vitio cu- piditatis ingeſtam; ſi quis poſtremò quacunque de cauſa improbum judicem potuerit approbare; is vel admini» ſtrante eo, vel poſt adminiſtrationem depoſitam in pu- blicum prodeat, crimen deferat, delatum approbet; cùm probaverit,& victoriam reportaturus,& gloriam. C. CXXVII. ꝙ9 De eodem. Irem in Digeſtis lib. 3. titulo de calumniatoribus, a leg.prrmå[Ulpianus#.ro.ad Ediflum.] qui, ut calumniæ causà negotium faceret, vel et, pecuniam dicetur b a accepiffe, intra an num r utilem,in quac Iraplūej us pecuniæ, quam accepiſ- ſe dicetur, poſt annum ſimpli e in factum actio competit G In hac é ſequentibus legibus,gua ex.citantur, repofiti fung tituli ex vetuflis exemplaribus Gratians, gua cum Pandeſfis Flo N eum non face: rentinis valdè eonveniunt, 1 Utilem,] Hac dicio nom eſ in antiquis codicibus Grá- Pandectis; ſed ob glaſſam non eit ſullata. C: CXXVIE PUPE EE tiani, neg, in Ibidem lıb. 47. tit. 13 de concufäone,[Macer, lib, 1. pžblicor um judic.| Oncuffionis judicium publicum non eft. Sed fi ideo o cuniam quis accepit, quòd crimen minatus fit, licium pubi icum effe ex Senatusconſultis, qui- bus peraik le legis Corneliæ teneri jubentur, qui in acula- tioner innocentium coierint, quivé ob accufandum, vel x denuntiandum non accuſandum,* E, elr teftimonium, pecaniam acceperint C CXXIX. PA LEA: tundarum, ıd legem Tuliam r aa, lb,.publ jud j um tens r qui, am aliquam- F bei pecuniam ob judicandum, vel nor judicandum 1, decernendumvé accepi[ve aoe Saturninus Å vel guo. eod. tit.| vel quò magis, aut oficio fuo faceret. el non judicandum,} Sre eram in Digefiu vile la Par dečlis Florentinis abfùunt ifle voces, ES autem y mplaribus Gratiam: O quafironis nulla est difine untiandum, vel non niam acceperint I daram cayetur, ne? ie æs ace Conſilio vé publico dicend dani pecuniam acci, vēl ob accufandum vel non accufand€ Macer lbr.ı. publ. judic, l7. LEX Ju- lia de TEPER pit, ne quis ob judicem, arbi- trumvé dandum, mutandum, jubendumvé, ut judicet: nevẽ ob non dandum, non mutandum, non jubendũ,&c. nevẽ ob litem æſtimandam, judiciumvè capi W> pecu- niævé faciendum, vel non faciendum, aliquid accipiat, $] Hodie ex lege Julia repetundarum extra Or rdi- nem puniuntur:& plerunque vel exilio puniuntur, vel etiam duriùs, proutadmif{ ies s eod, tit, L6 Håc lege damnatus, teſtimonium a pub blicè diceres aut judex eſſe, poſtularevẽ p pr q Acceperin Ji s fèguitur damnatus, qu: reponitur in fine hujus capitis, E Adem lege tenentur. nuntiandam tefti é post pauca. q| Lege J quis ob militem leg neyẽ quis ob ſen tentiam in$e put: ſculus: Hàc lege aA a QUÆSTIO. Il. 1 Equitur fècunda quafiio, quå quaritur, an pro m- ] exe ps sr ffu monaferii, pecunia fit exigenda„ Uel e Hoc utrunque licitè fleri, u- k J eta pe rfolvenda? triujque Teſtament: ſerie comprobatur, Legitur emm a Tuo. b alderguur c al.nn ſimplum. À 1KR. m pri

353 Caufa I. s primo d libro Regum, quod Anna detulit ficum Samuelem, poſtquam allactatus fuerat, in tribus vitulis,& trilus modlii: farina,& ammbhord vrni ad domum Domini in Silo. Q In Afibus a vero Apoflolorum legitur, quod multitudinis cre- dentium erat corunum,& anima una: nec aliquid eorum,| qua pofedebant, quifquam proprium effe dicebat; fèd erant illis omnia communia,® fingu li vendebant pradia ſua,& ponebant pre- tia eorum ante pedes Apoſtolorume quorum unus, Ananias b no- nine dum partem fibi refèrvaret, cum uxore faa Sapphira, fenten- tia maledifronis accept, ante pedes Apoftoli cecidit mortuus, G Henc liguidd apparet quod ingrelſurt monaſterium ſua debent ofa ferreređoribus: nec aliter funt recipiendi mfi fuaobtulerint. Sed ahud est, fua ſpontè ofſerre, aliud, exadia herſoluere. Anna mater Samuelis non exadta, neque petita, ſed ſfonte munera Sacerdoti- bus óbtulit, Credentes etram fua[ponte offerebant Apoflolisutindt- gentium necefatatibus defèrvirent, gua inflante perfècutione infi- deum, eis pofsdere non kcebat; Ananias quog, non ideò damna- tusest, guia ſua nollet oferrs: ſed quia Spiritut Sancto mentitus, Pretia corum, quæ Apoſtolis obtulerat, eꝶ parte fraudabat. Non ergo his auctoritatibuis permittitur rectoribus ab engreſſuris aliquid exigere, Sed fponte oblata fuftipere; qura sllud'damnabile est, hoc vero minime, C. I. Q Trodedicandis Ecclefiis nihal CXLLALUT, Unde in Concilio Bracharenfi c II. cap.s. legitur, Lacuit d, ut quotiesab aliquo fidelium ad conſecran das Ecclefias Epifcopi invitantur,non quafi ex debito munusaliquodà fundatore requirant: fed fi ipfe quidem aliquid ex fùo voto obtulerit, non reſpuatur: fi verò aut paupertas illum, aut neceſſitas retinet; nihil exigatur ab illo. Hoctamen unufq iſque Epiſcoporum memine- yit, ut non priùs dedicet Ecclefiam, nifi anteà dotem bà- filic x,& obfequium ipfius per donationem chartulè con- firmatum e‘accipiat meritas, fi fine luminariis, vel fine fubftantiâli fuften- tatione eorum’, qui ibidem fervituri funt, tanquam do- mus privata, confecretur Ecclefia C. II. Q Abiis, gui ad converfionem accedunt, nihil est exigendum, nec hretio aliquis ad converfionem est inut- tandus. Irem Bonifacius urbis Roma Epiſcopus ſcribit omnibus Caralitana Eccleſia Cæno- bitis, Uàm pio mentis affe&u, fratres chariſſimi, veſtræ deftitutioni Romana compatiatur Ecclefia, vobis fortaffis eft incognitum; fed cognitori omnium non in- cognitum habetur. Dubitationi autem veftræ, quòd idoneum demus reſponſum, Deum teſtiſicor, ipſa quoque me dubitatio reddit anxium& ineptum. Nuſquam f enim legimus Domini Difcipulos, eorum minifte- rio converfos, quempiam ad Dei cultum aliquo mune- ris interventu provocàſſe: niſi fortè de pauperum ali- mento quis inconcinnè proponat, quorum nulli, cu- juſcunque profeſſionis eſſet, victualia nega bantur. Sci- mus g equidem, q 5 ve a fam es? defendens à patre luminum, à guo bon atis donum accipit, quì fan&o de- liberationis arbitrio gratis Deo fervire diſponit. Re- ftat ergò, ut qui pro aliqua Ecclefiaftica fufceptione munus accipit, donum Dei, quod à patre luminum defcendere debuit, vendat; munus autem largiens Importunus emat. Quid autem de divinì doni vendi- toribus vel emptoribus conlequatur, concludi neceffe a Afg bo Afs. co din VVornac, cap. 3. ferè adem, d- Burch, L3..37, Ivo p3. c43.© al, confirmaram. falnunquam. g lacs Quxft. Nam non Tevis culpa ef iftate-- udd omne datum optimum,& omne I I De Simonta fpecsebus j S vartis. 354 nonet. 4) Caveteergò, fratres, quàm fitambiguum, quod petiiftis confilium; quod quidem ſecundum veſtræ voluntatis propoſitum nullå invenimus ratione confir- matum. Veruntamen, ſi veſtræ neceſſitati adeò eft op- portunus, quem reperiſtis a, dum tamen omnis abſit pactio, omnis ceſſet conventio, nullaque veſtræ Eccleſiæ fiat diſtractioʒaccedat gratis, Deo ſervixe incipiat, ſuique regiminis devotè geſtet obſequium:& poſtmodùm vos quafi ſubſidii gratià, aliqua ſuæ Eccleſiæ munera largiti fratrum ſolatio Romana permittit Eccl G.Thomas citat hoc cap.2..quafi 100. infi é rem, guam ibi traltat, folâ hujus capitis autorizate conſtituit C. III, Q De eodem, PALEA [Vnde Urbanus Papa in Concrio apud Melfiam,e. 12.) No b Abbas pretium fumere, vel exigere ab eis, qui adconyerfionem veniunt, aliguå pacti c occa- ſione præſumat. Regulam antiquam ſequens, nulli un- quam de ordinationibus aliquid omnino accipiendum effe conftituo, neque ex datione pallii, neq; ex traditio- ne chartarum, neq; ex ea, quam nova per ambitionem ſi- mulatio invenit, appellatione paſtelli. Quia enim 1or- dinando Epiſcopo Pontifex manum imponit, Evangeli- cam lectionem miniſter legit, confirmationis autem ejus epiſtolam Notarius ſcribit. Q In nonnullis vetuſtis exemplaribus, in guibus pauca fún Pas lea, habetur caput hoc nfz ad verf: Regulam. Reliqua verd funt B. Gregorit locis inditatis. F Quia enim] In pleriſque eæemplaribus, qus habene hanc Paleam non funt ifta dua veces, Verúm apud.Gregort- um leguntur, qüonram pendet adhuc oratio,© conjungitur cuna iis; que in fiquentrcapite afferuntur, hoc modo: Quia enim ordinando Epiſcopo Pontifex manumimponit, Evan- gelicam lectionem miniſter legit, confirmationis autem ejus epiſtolam Notarius- ſcribit, ſicut. Pontificem non decetʒ&c ne articul tertii: C- IV: g Abordinandonondèbet aliquid exigi, fed nec voluntariè oblatæ reſpus. oportet: Lem Gregorius an Regeſtilib.æ. epiſt. 44. five sap.88. in Synodo Roma habrta 5 Icut d Epifcopum non decet manum, quam im- ponit, vendere; ita minifter, vel Notarius non debet S in ordinatione ejus vocem fuam, vel calamum venun- dare. é paulo post.€ Is aatem, qui ordinatus fuerit, ſi non ex placito e, neque exactus, neque petitus, polt acceptas chartas„& pallium, aliquid cuilibet ex Clero, gratiæ tantummodò causà, dare voluerit, hoc accipi nullo modo prohibemus: quia ejus oblatio nullam culpæ maculam ingerit, quæ non f exambientis petitio- ne proceſſit. Auctoritate Bonifucmi patenter oſtenditur, quòd ſiqcut nullus pretio est invitandusad converfionem;ita nulls pecunie interventi, Eccle- fie largiri oportet ingrefum. Auforitate vero Gregorsi datur in- tellzgr, quod pro angreffu Ecclefia non licet pecuniam exigere, ſed ſpontaneè oblatam licet ſuſcipert. 2 pars. Irem opponitur illad Apoftoli 1. ad Timutheum, cap.$. S aNs Iduas honora, qug verè viduæ ſunt.[Qua autem non funt verè vidna, idest, qua fuis,vel parentum opibus fi i ſtentari poſſunt, non recipiantur,| ut Ecclefia Sufficrat iis, qus vere | vidua funt. | Anfiltb...91. Pannorm, lib. 3. t1t.2.€.7a ius lib.g. epik. agir eætra de Simontac. c. l. f ex accipientis ame a aleepiftis, b Ivo.35. cap.109. Polycarp.lrb..titi..G | librz, post epift. c Placiti] orig. d Polhc.] Anſ- bid. IVo.]© alpa. | bnunen procefat,} orig M f

De Simoniæ ſpeciebus 355 variis, G Caput hoc im multis vetufis codicibus esk co Periori. jundtum ſiu- Qui fumptibus propriis ſuſtentart po- test, ab Eccleſia ſtipendia non ace ciptat. Item Hicronymus ad Damafùm Papam., Lericos a autem illos convenit Ecclefiæ ftip uftentari, quibus parentum& propinquorum n ſuffragantur bona. Qui autem bonis parentum,& bus ſuis ſuſtentari poſſunt, ſi, quod pauperum eſt untz ſacrilegium profectò committunt, rabuſionem tal ium, judicium ſibi manducant& bibunt. g Infi etiam 16. guaft. cap. fin. citatur ex Hieronymo. Ac Onyi, INC fimilia habentur in regula Monachorum ex dii { prime ad Timoth. de paupertate;& sn glofa ordinari e Hlieronymo. .V II G Quibus fua fufficiunt, Ecclefia alimen- tis non Juflententur, Item Pr oſp cr de contemplativa vita, lih, 2 cap. 9.© 10. b P. Aftor- c“Ecclefig ĩis, quibus ſua ſufficiunt, non debet aliquid erogare, quando nihit aliud fi t dare, quàm pone Nec illi, qui ſua poſſide fibt aliquid volunt, fine grandi cato ſuo, unde pauper Victurus erat, accipiunt. De Clericis quidei dicit per [Peccata popul: mei cor prium, non peccata, Prophetam d Spiritus Sanctus dunt,] Sed ficut nihil habente a, quibus indigere v iunt, itatibus prohibentur al runt divites, po CA VEroO OMNI ats,© Paulus; aut pauperib f; aut Ecclefie rebus pec cata R ponebant pretiaar iiu omnia communia; d illi,qu ¿in domb j"i vel ſua relinquere nolgr aderant. Escleſiaſticis faculta- C. VIIL 9 Qui ſua relinquere non vult, non de- bet ſumptibus Ecc tari. ufer Juſten De quibus in eodem lilro Profperi,cap.io. bi njfartur dl; Si quis propter hoc non yult fua reli yere, ut, h beat; unde vivat, ut quid accipit, unde rationem red- dat? ut quid peccatis a ilienis fua multipliç at? dem paulò fuperius,€) Non eit meun cato cibos pauperum Praſumendof fuí fiam, quam juvare de propriis facultatibus t5 propre er hoc — uperes p ipigi aut ne ſuum cenſum uper grava congregatione y1 entes, ne odf ani id de frue e Mat th. 4. f Luc.. Decreti Secunda Pars. e 2 denti r, accipiunt; ita f poſſeſſores non alimenta, quibus abundant, ſed aliena Gr ibid, í Ah G j vyv E py N m C. IX. g Qui fua rel. unt svel pauperibus di- ribun, s vel Ecclefia rebus adjungunt, f laudabiliter Eccleſiaſtica | diſpenſant. Unde in eodem libro a, cap:11. legitur, | Q Acerdos, cui difpenfa nom araon eft, non | | R? folùm fine cupiditate, fed etiam cum lat de pic ta ccipit à populo difpenfanda„& fideliter diſpenſat ac- quia omnia fna aut parentibus 1 reliquit, Į us diſtribuit, aut Eccleſiæ rebus adjun in numero) pau al upertatis amore, conftituit, ita ut unde pauper bminiſtrat, inde& ipſe tanquam pau per voluntari 7 Clerici quoque, quos panj | res aut volunta itasfecit, cum perfectione vit tutis, vitæ ef in domibus ſuis,ſixe gatione viventes a ccipienda non os habendi ducit cug {ive i ongre- a bD cap..`“) De talibus dicere videtut Apoſ · t, edunt,© rtur, guede facrario fùn tarto pa articipant.| Quir aaie itun faram vellet intêl- [Ira é Deus ordinavit Evangelio vivere, 1 DeEyan- hil proprium.habere volunt nec habent, nec habere aliqu no ncupiſcunt, non fuo- rum, ſed s. Quid ef aliud de ter iada ubi laborat, ne- voftolus tamen, ngua 110 cret, ię , de fe confide ji vivunt s qui ſum.] Et quarehoe cpedıt mihi mori magh Evacuare dicit glo abat, voluiffet acci- eniam. Nølebat quippe it um;fedinfi D repere: Iing Gra prani ajer pir SFAι]α ritam meam Pr et fo autem Profpera i uia omnia ſua aut oniam mulla | | f | | reliquit, aut Eccle{fiæ rebus | hia J | f i j Trem ex Concilio Ag ali, cap. 36. | i i Leric 1 omnes, qui Ecclefix fideliter vigilant terque | iunt, ſti pendia ia ſanctis laboribus debita, ſe | dùm fervitii fui meritu | à Sacerdotibus confeg t | Multorum I auctoritatibus l. e ordinationem canon is c onflats guod ab in ri monafterium non lice né git,© tlle, gut folvit, Sim Utorum] Iz vt licibus huic$. Multor! oncilio Urbani Pa quoniam abest ab omnt% collati, O: sn plerifgue hic.$, e Tinitium je Jst Jühbi QUAS STLONIFL uri mmonáj ferium] participat „non fhiruualis ; temporalia ei añ- ——— adin:€ R nexXA e

357 Caufa I. Quæſt. I I 1 Bi Simonta fpectebhs a 358 nexa pretio accipiunt vel tribuunt a, Simoniaci judrcantur, Unde\ l> y.| Malachias b loguensex perfona Domint:[Quis eſt, inquit, in bis, qui claudat oftia,& incendat altare meum gratui- tò Non eft mihi yoluntasin vobis, dicit Dominus exer- cituum,& munus non ſuſcipiam de manu veſtra.] Oſtia claudere non est facri muneris oſficium, ſed tantum ſibi adiunctum C. I.& De tis, qui ſacros ordines munerum acco- ptione diſpenſant. Item Gregorius fèrrbit univerffis Epiſecpis Hifpanis. Udivimus, dilectiſſimi, quod nos audiſſe oportuit, ſed audiſſe profectò non libuit: quoſdam ſcilicet eſſe ſacrorum ordinum profeſſores, qui ſub munerum datione vel acceptione, Dei Eccleſias, vel earum ſibi be- neficia uſurpant. Quod quidem ſcelus vos non jam- dudum acriter correxiſſe vehementer admiramur. Ju- ſtè enim uterque corripiendus eſt,& à ſanctæ liminibus Eccleſiæ ſubmovendus,& qui pro Eceleſiæ ambitu mu- nera largitur,& qui, ut Ecclefiam adeat, quicquam pra- ſumit accipere. Iſte quippe donum Dei emere, hic au- tem ꝓræſumit vendere. A ſacrilegio quoque hoc faci- nus non diſpar dixerim: cùm ãd, quod ſpontè& ſacro deliberationis atbitrio gratis fieri debuit, ſub pecuniæ pactione cauſatur. Quare, fratres chariſſimi, quæ taliter facta ſunt, curiosè refellite, infecta prohibete, veſtrisq; juſſionibus reſiſtentes digno anathematis vinculo percu- tere non dubitate. C. II. De iis, qui Eccleſius, vel Eccleſtaſtica vendunt. Item Rothomagenſi Epiſcopo,& Gallicis amnibits. Le quis dator, vel acceptor, Dei Eccleſias, vel Eccle- W fiaftica beneficia(quæ quidam Præbendas vocant) ſub pecuniæ intetventu ſuſceperit, ſive dando emerit, five accipiendo vendiderit,à Simonis non excluditur per- ditione. Sed ſi perſeverans fuerit, perpetuà mulctetur mnatione. Nam qui fub religionis obtentu Deo famu- lari voluerit, quid accipit,& meritum perdit,& bene- ficio accepto fruftratut, Rationis ergò vigore cogitur; quod injuſtè receperit, reftituere,& quicquid turpis lu- cri grati receperat, non tenere. C. 11I. g Abofficio fuf neficta, vel Eccleſi vendens. Item Gregorius VII, Papa,%..reg.in Synodo, cap. 4. gimis Epiſcopus Præbendas, Archidiaconatus, Præpo- fituras, vel aliqua Eccleſiaſtica officia vendiderit, vel aliter, quam ſtatuta ſanctorum patrui præcipiunt, or- dinaverit, ab Eccleſiæ officio ſuſpendatur. Dignum eſt enim, ut ficut gratìs Epiſcopatum accepit; ita membra ejufùem Epifcopatůs gratìs diftribuat. C. 1V.@ Nec Altaria, nec Prabendas Epi- fèopis vendere licet. Irem ex Concilio Urbani Papæ habito Alvernte. Q æfitum eft de Epifcopis, qui Altaria monaſteriis datà frequenter redimi compellebant pecuniå: quia quidam Simoniacg pravitatis ufus in Galliarum partibus jim diutiùs inolevit, ut Eccleſiæ vel decimæ (quæ vulgari vocabulo apud cos altaria nuncupantyr) monaſteriis datæ, ſæ piùs ab Epiſcopis ſub palliata ava- ritia vendantur; mortuis nimirum, feu mutatis Cleri- cis, quos perlonas d vocant. Nos auctore Deo venali- tatem omnem tam ex rebus, quàm ex minifteriis Eccle- fiafticis propellentes, hoc ulteriùs fieri auctoritate A- poftolicâå prohibemus, ficut etiam Præbendas omnes ve- nundandas interdicimus. Porrò quæcunque Altaria, vel ç 8 datur Epifiopus, bga icaofficia a Ha voces[vel tribunnt] abfùnt à pleriſo; manuſc. b Ma- lachar. c Polyelib,2.tit.ge d al. perfinatos, decimas ab annistriginta,& fuprà, fub hujufmodi re~ demptione poffediffe monafteria nofcuntur, quietè. de- inceps,& ſine moleſtia qualibet eis poſſidenda firmamus. ¶ Salvo utiq; Epiſcoporum cenſu annuo, quem ex eiſ- dem Altaribus habere ſoliti ſunt. g In fummis capitulorum Concili Claremontenſis habeti Al- verni«(de quibus ſuprd ad cap. 1. diſtindi. 6o. didum eT) cap. b. hac leguntur qua ad caput hoc videntur fpeltare: Ut altaria cone 'egationibus Canonicorum vel Monachorum per per- ſonas data,mortuis perfonis, libera redeant in- manus E- pifcoporum, nifi fuerint illis per eorum feripta, vel pri- vilegia confirmata. C. V. g Quicquid dath vel promifa pecunia i8 [acris ordinibus acquiritus irritum habeatur. Idem 1 in Concilio Placentinoꝶ.f.& 2. pAr à ſanctis Patribus de Simoniacis ſtatuta ſunt, nos quoq;& judicio Sancti Spiritũs,& Apoſtolica au- &oritate firmamus, Quicquid ergò vel in facris ordini- bus, vel in Eccleſiaſticis febus, vel datà æ, vel promiſ à pecuniã acquiſitum eſt, nos irritum eſſe,& nullas un- quam vires habere cenſemus. 1 G Anteàlgebatur: Item Gregorius. Sed in aliquot ve- tuftis refè est, Idem, nimirum Urbanus 11. imn cujus Synodo hac habentur, C. VI. Quicquid pofidetur, nomine pe- cunig intelligitur. Kem Auguftinus de diſciplina Chriſtiana, vel de dono diſciplina, cap. l. b Ffort quicquid homines poflident in tetra, oninia quorum Domini funt, pecunia vocatur; fervůs fit, vas, ager, arbor, pecus, quicquid horum eft, pecunia di- citur.& inßa. ¶ Ideò autem pecunia vocata eſt, quia antiqui totum, quod habebant, in pecoribus ha- bebant. C. VII. 9 Qui Eccleſlaſtica beneficia emerit, Ecclefias quoque emere pro- batur. kem Paſchalis Papa. Le quis objecerit, non conſecrationes emi, ſed res ipſas, quæ ex conſecratione proveniunt, penitùs 1 de- re probatur, Nam cùm corporalis 2 Ecclefia, aut E- piftcopus,aut Abbas, aut tale aliquid fine rebus corpora- libusinnullo proficiat, ficut nec anima fine corpore cor- poraliter vivit, quiſquis horum alterum vendit, ſine quo nec alterum provenit, neutrum invenditum derelinquit. Nullus 3 igitur emat Ecclefiam, vel Præbendam, velali- quid Eccleſiaſticum: nec paſtellum, nec paſtum antea, vel poſteà pro hujuſmodi ſolvat. 1 J Penitùs] Deaſdedit&. Anſelmus legunt: videtur qui- dem aliquid dicere, nihil autem penitũùs ſapere. 2 Corporalis Eccleſia,] Deuſdedit ſic habes: Ùm corporalis Ecclefig Epifcopus, vel Abbas ſine rebus,&e. Religuz colleftores,& vetufli codices Gratiani-concordant cum vul- gata lethone. 3 Q Nullasigitur) Deuftedit, Polycarpus, lvo,-cos deæ manuſcriptus Decrerorim Pontificum(inquo integra fere Pa- fehalisepifiola, unde caput hoc asseptum est, refertur non halene hac verba; fed post verbum, derelinquit, continenter Jabjun- gunt: Quam tamen objectionem ſacer Chalcedonenfis canon penitùs exterminat,&c. Aullor verò hijus capitu, ac totins hujus epiftola et Pafèhalis primus. Nam in e0 Decretorum codicehac epiflola Pafèhalis es? post decreta Hadrian: D1, cåmde- creta Pafihatis facundi fint post Urbanum fecundum, eo planèordi- ne, quo fibi fùccefferunt: quod etiam ex fequenti capite dicatur, a a al datå velacceptå, vek promifâ. b Cz c Deuf dedit part. 2. Magifter lib. I. diſtanct. 26. Polycarp. lèb.7. titul, 6e Anfèlmus libr, 13. capito 33, lvo part. 2, cap, 8q. Pannorm, libr. 3a. capite 123,

De Simonta fþeciebis 3259 Vartis. C VIIL€ De eodem, renr rbanus II. Epifiopms, fervus firvorum Des,di= o filo Le a Prapofito Ecclefie Sanéhe Iu ventit apud Tanimi G Apo- lcam inea: 7¹ x bp it in Evangelio e, circa finem fe- udochriſtos& Pfeudoprophetas ſurgere,& ucere,& fideles ſuos in mundo multas habi- turos preffuras, fed tamen portas inferi adversùs Eccle- ſiam non prævalituras. Proinde(quia, ut ait Apoſto- lus d opo rtet hæreſes eſſe, ut, qui probati funt, mani- feſti nt) oportet nos cum Prophet ra e exadverfo con- ſurgere,& murum opponere pro domo Ifraël,& cum eodem Apoftolo f Per multas tribulationes intrare in quoniam non g funt condignæ paſſio j ram gloriam, quæ revelabi in nobis. 2y Igitur, qui liſti nobis, quòd tibi ob- jicitur, utrum vendere Ec fticam rem$imopiacum fit, hoc Simoniacum effe patenter colligitur€x hoc,quod beatus A olus Petrus ait b Simoni:_[ Pecunza tua te- cum fit in perditsonem: quia exifmáfit donum Dei pecuniå peſßideri.] Donum quippe Dei eft Spiritus Sanctus,& donum Dei eft res ipli Ecclefig oblata, Etfi benè a- Simon Magus s, qui tad f fidem fictè acceſſit, Sanctum 1, eſt, Spi- quan- evoluit, ut ex venditione figno- € jem fierent, multiplicatam pecuniam Nec Apoftolus emptionem Spiritůs Sancti ) benè fieri non pofle noverat) fed ambitionem tùs talis,& avaritiam, quz eſt idolorum ſervitus, onis jaculo jug do- ibi us Deo ideò ora- Alv culi multos ſe nEs regnum D hujus tempo Quifquis k quoniam à ab eodem grati P l t ropter fua lucra vendit, vel emit, cum eodem Simonèe donum Dei poſſideri pecunià exiſtimat. Ideò,qui eafdem res non adhoc, ad quod inſtitutæ ſunt, fed ad propria lucra munere linguæ, velindebiti obfe- zuii, vel pecuniæ largitur, vel adipiſcitur, Simoniacus étt: cum principal is intentio Simonis fuerit fola pecu- niæ avaritia, id eſt, idololatria, ut ait Apoſtolus Pa quin, cur ſancta Synoduss nalcedonenſis, DCx pifo porum 7, Procuratorem, vel Defenſorem E clefix, velquenguam regulæ Subjeétum, adeò per pe niam ordinari prohibet, ut interyentores quoque. tanti fceleris anathematizet, nifi quòd eofdem Simoniacos judicet? Quòd fi præfati milites n Eccleſiæ ob hujuſ- modi fcelus taliter percelluntur, nemo fapiens; multò damnabiliùs obl n militantes Eccleſ c eſte emprionit vel vendition` beatu ceſſor noſter Paſchalis 2 Ge conſ ne affirmat, quòd quifquis o eorumalteram ven- fine quoalterum non provenit, neutrum inyen- er hoc eum, qui rem Eccleſiæ cum effe intelligitur p. Nomi- zit præfata Synodus qu m adminiftratorem, ut verbi um, Vicedominum: De Caſtaldum,& Judicem: I} ias um, Archidiaco num, Canonici mlibet Eccleſia- ſtico n 1 ritum Sanctum, a 620., Poy tidp 2. Anfèlm, libs. cap. æ2 f Acfor. 1c. g R b. res Ecclefi t multi ve | NUM Vero u Decreti SecundaPars. 360 quantùm in ſe eſt, vendat, vel emat, qui præpoſituram, vel aliquid hujufmodi vendit, veleni> audi Augufti- num a fuper Joannem:[0 quot 3 Prapofituras fecerunt Alterum Prapefitum hahet Carthagine Primianus alterum habet Maximianus, alterum habetin Maurstanta Rogatus, alterum ha- Grcuitergò aliquis emere columbam b: unuj guod vendit, Ge a pofitum 4. ſuum guſtinus de ꝑ lumbæ Sancti ae, ficut& omnes res. Penſandum verò eſ Deo& Eccleſiæ ſuæ obl gellisà Dei templo-eje renda, vendebant vel venditoribus vel empt flis domum patris me: do tronu: Ecce Si de s ditum e ef raiionu, O felur cam la- toribus vel meritò hoc Domin illa in Dei templo vei modò extra templum Auguſtinum non det emptionis præpoſitori tem: ¶ Lircuit aliquis eme ſuum laudat, guod vendit:| extra templum. rum ſacrarum ſuffic 9Integram epiſtolam Urbani Il. dilecto clefia B. luventis apud Ticinum refe I$ Propter Spiritum San ces, otus hic locus emendatus este dum& alta nonnulla. 2€ Pafchalis] Antea nfecratione.: Refluutus Citatur emm hi ichlle, quia tu Eccleſiaſtica N res tur; attende fuperiùs inantem 1 um veñditionis vel % itè dicen- Addita fant ha dua ut ſa epiſtola, guemadmie bro de vetufiu codicibu, ud B. Auguflnum{ cujus 7 r nt) legitur: ô quot pro- pofita fecerunt: alterum propofitum,&c.«Apud Urbas ò Propoſta& propoſtum. mí fuurr Apud B. Auguſtinam n la dat, w Eg 34 0q pofituras] fts codices- hoc loco collati fè ntur n,] C. IX. q Minifi ulia vens Item Alexander II. Z Der, Lucenfi. Jervorum ¿X d multis tem tra veſtram E li unquam C! & moribus prædito, deretur, nifi ei o pecin 1i munere illud re ſtuduiſſet: fiebatque Ecclefia& res ejus ita veluti quædam terı ad vendendum expofi le, quantum Deo, fané; DE Si& fa ne nes aaae s fere om mibus: ORTES nillit a Tract.70 in c. 2. Ioannis. b loan.2 c Matthzr, Q De- cditpa©. Ce fupeâd. guef zap fi quis Epifeoptés terventu w o

Et ne qui Lacébèy antur, E 361 Caufa I. Quæſt. III. ERTE 362: terventu pecuniæ acquirunt,& eos, qui ſacram manüs impoſitionem(per quam Spiritus Sanctus confertur) mercari dignoſcuntur. Utroſque enim auctoritate inex- pugnabili, illos à beneficio, iftos à facro ordine jubet expelli. Unde humani generis Redemptor omnes emen- tes& vendentes de templo ejiciens, cathedras venden- tium columbas evertit, nummulariorum effudit æs, præ- cepti ſui auctoritate denuntians,& dicens a-[ Nolite facere domum patris mei domum negotiationis,) Illud quo- que in eodem facto folicitè confiderate, quòd per to- tum textum fan&i Evangelii nufquam reperitur, Do- minum tantà ſeveritate, tam diſttictà cenſurà juſtitiæ, peccantes corripuiffe, cùm non folùm eloquio incre- pans, verùm etiam fa&o flagello 4 dé funiculis verbé- ransomnes eliminavit de templo: apertè demonftrans, quòd tales negotiatores, non ficut cæteri peccatores| {funt corripiendi, fed à templo Dei, id eft, à fanta Eccle- fia longiùs funtprojiciendi. Nam ficut per columbarum venditores illi denotantur, qui facram manůs impo- fitionem vendere conantur; fic per nummularios,Eccle- fiaftici beneficii venditores deſignantur, qui domum Dei, tefte Evangelio, fpeluncam latronum efficiunt. Quapropter ego Alexander, ſanctæ Romanæ Eccleſiæ& Apoftolicæ fedis Epifcopus(imò minifter indignus) tot & tanta mala in multis Ecclefiis,& maximè in Lucenfi Ecclefiaex c iniqua concupifcentia fieri confpiciens, ne fanguis iniquorum à diftri&to judice de manu noftra re- quiratun, illa extirpare,& penitùs eradicare decrevimus. Gonſtituimus itaque,& præſenti decreto firmamus(ſi- cut olim noſtri prædeceſſores feciſſe noſcũtur) ut nullus deinceps Epifcoporum, beneficium Ecclefiæ( quod qui- dam Canonicam 4, vel Præbendas, ſeu etiam Grdines e vocant) pro aliquo pretio, vel munere Clericis audeat unquam conferre: ſed omnes miniſtros,& ſervitores Eccleſiæ gratis,& abſque ulla venalitate in ſancta Eccle- ſia ſtudeant ordinate. Nec eligant in domo Pomini, qui majores ſacculos pecuniæ conferant, ſed eos, qui mori- bus& difciplinå atque fcientiâ divites, pro officio fuo ipſam valeant ſuſtentare Eccleſiam. Conſtituimus,& eo- dem modo firmamus, ut nullus cujuſcunq; gradũs Cleri- cus pro Eccleſiæ beneficio aliquid audeat conferre, aut fabricæ Eccleſiarum, vel donariis Eccleſiarum, ſeu etiam quod pauperibus ſit tribuendum, quia(teſte Scripturà 1) qui F aliquid malè accipit, ut quaſi benè diſpenſet, po- 1 tiùs gravatur, quàm juvatur, Quòd fi aliquis divinorum præceptorum,& animarum ſalutis immemor, præfatum ium Eccleſiæ, iniquà cupiditate ductus, vendere vel emere temerario auſu præſumpſerit, ſicut in Chalce- donenſi Concilio definitum eſt, gradũs ſui periculo eum ſubjacere decernimus: nec miniſtrare poſſit Eccleſiæ, quam pecuniã venalem fieri concupivit,& inſuper terri- bili anathematis mucrone perfoſſus(niſi reſipuerit) ab Eccleſia Dei, quam læſit, modis omnibus abſcindatur. G Extat integra hac epiftola in Biblsotheca Vaticana post li- brum Anſelmi Lucenfis. 1J Teſte Scripturä] Hicreferuntur verba pfa beati Gre- gorn ex epiflola ad Hagrium, qua habentur fup. eddem quaft. D i non eft putanda. C. X. g Qui dona Der vendunt velemunt pa- riter a Deo damnantur, Item Gregorius Homilid 39. Evangeliorum. Endentes g& ementes è templo eliminat Chriftus, quia vel eos, qui pro munere impoſitionem manu- um tribuunt, vel eos, qui donum Spiritůs emere nitun- tur, damnat. Item infra. ¶ Vendentes in templo ſunt, qui hoc, quod quibufdam jure competit, ad premium lar- gluntur. Juſtitiam enim vendere, eſt hanc pro præmitace ceptatione a fervare, Ementes vero in templo funt,qui dum hoc perfolvere proximo, quod juſtum eſt, nolunt, dumq́; rem jure debitam facere contemnunt, dato patro- nis pretio b emunt peccatum, C. XI. g Qu gratam, quam à Deo accipiunt, non gratiteæercent, venditores colum- barum fint. Irem Beda ad cap.2. Ioannis. On c folùm venditores funt columbarum,& do- mum Dei faciunt domum negotiationis, qui facros ordines,largiendo pretium pecuniæ, vel laudis, vel etiam honoris inquirunt; verùm ii quoque, qui gradum— gratiam in Eccleſia ſpiritualem, quam Domino largiente perceperunt, non ſimplici intentione, ſed cujuslibet hu- mang causå retributionis exercent; contra illud Petri 4 Apoftoli:[Qui loquitur, quaff fermones Dei: qui mimfirat, tanguam ex virtute, quam admimfirat Deus, utin omnibus ho- norificetur Deus per Tefum Chrıfium.|: Quicunque ergo tales fant, fi nolunt veniente Domino de Ecclefia auferri, au- ferant iſta de actibus fuis, ne faciant domum Det do- mum negotiationis. C- XIL g Qua ex confècratione proveniunt, ſaum jus vi, vel munere nemo convertas. Irem ex epiſtola Urbani Papæ. ar RË Ecclefiæ, qug ex confecratione proveniunt, 1n ſuum jus, vel vi, vel aliquo munere aliquem con- vertere non debere, docens fanétus Urbanus e ait:[Rui guis 1 res Ecclefiaficas(qua dong Des funt, quomam à Deo fide- libus,© à fidekbus Deo donantur, queg, ab eodem gratis accept- untur, É ideo gratis dari debent) propter faa lucra vendit i vel emit, cum eodim Semone donum De: pecuntá poffideri exiflimat.| 1 J Quiſquis] Hac ſant eæ epiſtola Urbani TI. qua e= fertur fapr..Salvator: Verba autem antecedentia nufquam reper- tafunt: quamvis fimilia quadam difamils tamen fêntentia,legan= tur in epiſtola B. Vrbani I. In aliquos vetuſtis Gratiani exemplari» bus capnt hoc ſic citatun: Item Beda ex epiſtola Urbani Pa- pæ=: guod non coheret, F.-XTII- q Simomacus est Eptftopus, qhi de- simas© oblatsones Laicts, non Clertess dif + Trem Gregorius VIL& peent.ad nos fama finiftra,quòd quidam Epifco- porum non Sacerdotibus propriæ diœcefis decimas atque Chriftianorum oblationes conferant, fed potiùs Laicalibus perfonis, militum videlicet, five fervitorum; vel(quod graviùs eft) conſanguineis. Unde ſi quis amo- dò Epifcopus inventus fuerit hujus divini præcepti trans- greſſor, inter maximos hæreticos,& inter Antichri ſtos non minimus habeatur:& ficut Nicæna Synodus de Si- moniacis cenfuit,& qui dat Epifcopus,& quirecipiunt abeo Laici, five pretio, five beneficio, xterni incendii ignibus deputentur. a; Q Infiàeriam ró. quaf..c pervenit.citatur caput hoc ex Gre- gorio,„Ac fanè Lambertus Schafneburgenſis narrat, Epi ſcopum quendam Bambergenſem, Eccleſiam illam conira excommunicario- nem,& privationem Gregorii VII. favore militum, quibus mul- ta largiebatur, per aliquod tempus retmuaſſe;€ in ipfius Gregorié regeſto lib. 6. epift. s. fimile quiddam reprehenditur in Gerimanno Epiſcopo Metenſi. C. XIV. G Spiritum Santum vendit, qui decimas pro pecuma tribuit. Item Paſchalis II. Aiae g& decimas per pecuniam dare,& Spiritum àa Matthz. b Toan.2, c Ezechiel3. d al. canonicas. € alordinationes:£ fupeâd...non est putanda. ⁊ l ehd Gis, 127. vo PS cdh. Pannor dzep,£ e ramer a alacceptionė. balpramio. Ivo p..c. oꝰ. Pann. Id. c24. Q a Pete,© fapreåd. cap, Salvator.. f Infi ..cper uemit. Polheanp. Wbgtitin g Poiyedg tihi iii

bert teneantur, cam hærelim effe, nullus fide- lium i Suprà eâd...c. Presbyter, hoc:dem tribuitur Gregorto, guod bic Pafèhalifècundo. Et fortaffe Pafihalis hoc, ut multa alia, accepit à Gregorio VII gue ipfè znnovavit. In Polycarpo lib.3. titti. citatur ex. Concilio Toletano. C. XV. 9 Careat honore malè acguiftogui Eccle- fiaſtica beneficia pro pecunia in venire tentaverit. Iremīnnocentius:II, z7 Synodo Romana, cap 2 8¹ à quis Præbendas, vel Prioratum, ſeu Decanatum, aut honorem, vel promotionem aliquam Ecclefiafti- cam, feu quodlibet ſacramentum Eccleſiaſticum, utpote chriſma, vel oleum ſanctum& conſecrationes altarii vel Eccleſiarum, interveniente execrabili ardore avariti per pecuniam comparaverit, honore mál acquiſito ca- reat,& emptor atque venditor,& interventor notã in- amiæ percellantur:& nec pro paſtu, nec ſub obtentu us confuetudinis antè vel pòft à quoquam aliquid tur, vel ipfe dare præſumat quonian Simoniacum eft; fed liberè,& abfque diminutione aliqua, collata ſibi dignitate atque beneficio 1 perfruatur 1 Beneficio] Eduos manuſcriptis luij us Concilet exem- plaribus ın uno fic legitur, in altero verè, officio. De ſecunda{7 tertia quaſtione guid facri cat aultoritatibus hincande in medium deductis pate 10E diffmant, f QUASTIO 1V. I Uncergò de quarta quaftrone esf pertrafandum; an ps f paternum crimen huic imputetur, quod eo rgnorante £, 7£ £ conſtat admiſſum? Quèd sgnorantia hunc excufèt, multorum auéorstatibus probatur, C. 1.-G Ahenum crimen nefirentem non Ma- culat. Ait enim Auguſtinus, eprſt. s. ad Vin- N centium. Ullius crimen maculat neſcientem. E iL De eodem. Item in eadem epiftola. Uis locus innocentiæ relinquitur, ſi alienum erimen maculat neſcientem? 9 Verba B. Auguſtini ſunt hæc: Quis locus innocentiæ re- ſexvatur, ſi crimen eſt proprium, neſcire crimen alienum? C. IIL g De infantibus qui ab haretici ba- piizantur. Lem in Africano Concilio, c. A. legetur. Lacuit ¢ de infantibus, qui ab hæreticis baptizan- uo fecerunt judicio, cùm ad Eccle- ito fuerint converfi, parentum ò minùs promoyeantur facri al- De eodem. iſtas parvuli baptizati ſunt, non- s corum interitum,& po- s capacem pervenerunt, a- atem eorum abhorrentes, ad Eccle- m per univerfum. mundum difufam, manũs impoſitionem recepti ſunt, n munus Clericati tcipien pedire nomer non debet im- er peorum maleſicia in nullo Cleri- Adelfiido Epifèopis. d benè nóftis} magifte- verùm etiam de ..7138. ex Cab. b Et Carthag..cap, 43. elaſdedtt.:, E al.tortius. in orginali.(+! $ paterna- quatentts lge Pecten Secun Par 264 præſumpſit. Inde pare ſecularium utilitatibus debet eſſe ſolicitum, propte-· reà fraternitatem veſtram feire volumus, hunc præfen- tem Ptesbyterum ad ſedem Apoſtolicam veniſſe, nobis- que violentiam,& excommunicationem ſuam per ordi- nem retuliſſe: quod etiam ſine juſto legis tramite illi ſua fuiſſet ablata Eccleſ rindicavit: quamalius dato munere Sacerdos at Eccleſiam Tamen ip ; fua voluntate,& d fi ita eft, ut ipſe eft, nobis magnoperè providen- excommunicatus non ctt, ca- Presbyterum illum, qu comprehenderu fæpè ditus Sacerdos dicit, quòd a fine ejus confilio hoc tu nobis ſuo ore teſtatus n. ipfe uiqu ſucceſſor conſtituitut plerunt. A fidia parentum filtis obeffenn debet. Ilem ex Concilio: Toletano IV. co. Udgi ba, fi pofteà prevaricantes-inChrifum 1] quålibet pænå dainnati extiteri bus eorum fide- 1f udi non oporte Atem bpatru. mputantur peccata parentum t, I Git ab ers pe ter divifi co,qui genuit ne fua confeti- r> cit eum, alt fione non t m qui um, quia Ilo,& in illo, à d eft. Nona quando ſua unoquoq; proprià dicatur e: f. poffit regenerari per officium y fertur conſecrandus, facit hoc unus ſpititus, ex quoe- generatur oblatus. i uod , quando ttahit altet ab altel neſt unde > gua peccaverit morietur, Ut itatis alieng,cum oi- C. IX. 9 Er, qui im: atub, impietas alte- ri nocet, Hinc etsam Gregoriùs in lté. 26. Morahum, cap dt cap. j5. lob, He fı quifimilis tui eft, nocebit. impietas tua; & filium hominis adjuvabit juftitia tua.] na impietas ei nocet, quem pe do inqu rurſus cum adjuvat noſtra juſtitia, quem à pra nibus mutat. Nocere enim, vel juvare quz vel à bono corrumpere, vel à malo pe poſſunt. Econ qui vifito peccata pa quartam generationem gnitudine clementia Auguſtini In tertia& qu⸗ minus comminati qualitate judic magnitudine cle nitentiam,& qu non priùs corrigit& emendat, r nti„dum femper e in prima generatio a Lib. AL. tit.19. 26. b ER d al.admiſtum. e Ezechias.£ h fupr.q G VENUM 18

365 Cauſa I. Quæſt. IV ptizati ſunt, per manůs impoſitionem Laicam tantum communionem præbere,nec ex his aliquem inClericatůs| honorem vel exiguum ſubrogare:] patet, quod enfantes qu. al hærkticis ba Affucani à Co zinpediat nomem erroris. Tali ſunt, ſola excuſat Inorantta, ut juxæta ꝛllud nilis ad fufupiendum Clericatús officium non eos CK. De eodem. Iiem ficut Auguſtinus ſeribit ad Auxentium Epiſenpuum, epiſt. 78. No imputantur filiis peccata parentum, qug poft corum nativitatem à parentibus committuntur: nec pro peccatis parentum fpirituali pænåâ filii funt ple- ctendi. In aliquot veti ſtis exemplarilus& caput hoc& ſequentia, uſque ad finem quaſtꝛonis, conjundla ſunt ſuperiori. Nam ſenten- tiu binc inde acceptis-verba ferede fuo(quad Jape facit) in his Gra- tianus aſſort. Et huj us quidem partis ſententia egt apud B. Au- indicato, Verba autem ipfa referuntur infid 24..3. =% c.{i habes. Officia autem,vel beneficio Ecclefia privari, fpiritualis pæna est; hon gitur hancex peccato patris promeretur filius: Item fi excu- ſatur, qui ignoranter a Simoniacoordinatur, ut Sipan cap. Ur- bani b legitur;© ifie excufandys est, qui perignorantiam 8t- zmomtacè ordinatur. 2 pars: Sedobjicitur illud Gregorii 1. 1$] Gre rii.] In aliquot ý 7 lzcibus leçitür, Augu- Simoniå paternå quatenus Í 66 j beri teneantur: 3 lapudes& theſauros Hiericho defignantur, irrationabiles quoquë vitiorum motus, gus peranimalia Amalechitarum intelliguntur, non debent tranfire in fortem ſandtorum. Animalia vero£gy- Ptiorum, E poſſeſſiones corum,© primogenita, grandine É morte conſumpia funt, ut in illis pumrentur, quorum felicitate læta- bantur,& ut daretur intelligi y guòd mundus peribit,& concu- hiſcentia ejus. Sedd terra à Iſcaclitarum un ſalſaginem verſa eft,& ſegetibus eorum imbres ad uverſi ſunt, animalia eorum ſtera- latate& morbo conſcta ſant, ut aullorem ſuum, quem per bene- ficia cognoſcere noluerunt, ſaltem inter ſehhplicia ſentirent. In dete- ſtationem verd peccati, pecunta„monis damnata est cur didum b est:[Pecunia tua tecum fit in perditionem, quia exi- ftimâfti donum Dei pecunià poſſideri.] In deteſtationem quoqque ejuſdem crimanis altare& Eccleſia, quæ per Simoniam con- ſscrantur, non tam conſecrari quamexecrari dicuntur: qura quë interventu pecunta oleum confecrationis efunditnon confècrare; fa execrare dicendusest, Hi F, quod B. Gregorius C Eccleſias ab Arianis conſecratas iterùm conſecrart pracepit: quia fantlificatio- nem confècrarionis, qua non nifi en fide Iinitatis perficitur a pra- fare non poterant, qui fide carebant. Arca vero© Prophetæ peccato fuorum civium hoftibus traditi fante Electi quoque, qui murmure eorum impediti funt, nonin pænam criminis fidmex perimentum, exemplum patientia hac pafi fant. g Item populus> qut peccato Achan, é filiorum Heli in ma- nibus hoftium traditus es?, fiomficat fäbditos corporaliter flagel- lars, ut inter ipfa flagella peccata Pralatorum fertantur: ficut Achan ſortè deprehenſus, lapidib:uus obrutus efi. ſtini. Anſelmus verd citat ex Alexandro ſecundo. C. X1- De Ercleſia, qua pactione con- ſecratur ES e, quæ pactione conifecráta fierit, potiùsexe- crata, quàm confecrata dici debet. Item peccato awium thefauri Frericho anathematizati legun- žur. Unde Achan d, quiregulam auream g7 quadam alia pre tiofa furatusest, de anathemate dicitur tuliffe. Q Irem peccato Amalechitarum animalia eorum juſſſa ſunt interfici: quibus quia Saul pepercit, audtuit à Samuele è:[Neſcis, quia peccatum ariolandi eſt repugnare,&0 elus idololatriæ nolle acquielcere?] g lempeocatoEsyptiorum f Poſfefliones eorum FCandim tradita, jumenta,& primogenita eorum morte confămpra fant. G Irem peccato Iſtacluarum area g Domim Philiſtais tradita est. S2 ergò qua fênfacarent, ut Eorleſia, altare, arca Domi- u1, lapides Hiericho, velexccrantur, vel peccatoribus traduntur, vel anathematizantur vel grandine devaſtantur; ſj ea, qus uvim intel- gendi non habent, ut animala vÆ, yptirorum Ú Amalechitarum i ater, quòd nullum excuſat 410• tantia criminis; maxime cum ex eo utilitas deferatur gnoranti: veluti figuifpram de latrocinio G rapina filzo fùn k tas congreget, non excufat fiium ignorant n posł mortem pa- tris cogarur reddere male achjuiſita. Q Irem peccato Achan h plebs Ifračlitica in manibus bofium traditae. liemn peccato Filiorum fleli i, Populus in manu Philiſtinorum corrust. g Pec- cato quoque plebis k eleli eorum fapè ſant impediti,& tandem cum eu Prophetæ ducti ſunt captivi. 3 pars. Hu sta refþondetur, Inſenſibilia& irrationabilia peccato hominum vel execrantur, vel anathematis zantur, vel morte perduntur, non partrcrpatione peccati, fèd causa Sacramenti, vel deteftatione peccati, vel fi agella delinquentinm(ausd Sacramenti, ut thefauri Hiericho,& animalia Amalechitarum. Hiericho enim Luna interpretatur, é~ fignificat Mundum ium, Amalechitain- terpretantur ingentes Jangumem,© fignificant cuptdo,& a varos, G damones, Ife aclita interpretantur viri videntes Deum, i fi- Cnificant multitudinem ſanctorum. Lapides ergo ir thefaur: Hie- richo anathematizantur, animala Amalechitarum interfici ju- bentur, ad examinandam cupiditatem Ifaelitica plebu,& ut fignis ficaretur, quòd mursvitiorum, dr hujus mundi thefàurs, qus per n peccatis hominum perduntur morte: norant drvi- Sic& navicula d Ione periclitatur, ut fugitivus ſorte debre- henſuns, fuctilus immergeretur. Aliquando ſro meritis Prelato rum dehra vatur veta ſubditorum, ut Pralatis ſuis ſubditi fa ventes ad malum, cum eis fimul corruant: ficut filii Ifiael din portantes peccata- Sacerdotum, tandem cum eis ceciderunt in manibus ha- ſtium. Item David è populum numeravit: quo peccato glaa dius Dominidefavsit in populum. Sedinlata. f gente gloria Regis eft, in diminutione plebis contritio Principis. Qui ergòde numeroſitate ſua gentis ſuperbivit, jure in ejus dima- nutione punitus est. G Trem parvulos Sodometarum g non eiæcuſavꝛt gnorantia, guin pro paterno fèelere cælefli igne confumerentur: fed igne hoc panais diminutáest, quibus faccefao paterni fieleris eft adem- pta. Parter etiara demonfiratum es}, peccati parentum parui= los aliquando corpotaliter Hagellart. lud tdlem intelligendum es de parvulis, qui peccato Dathan h dr Abiron vive defenderunt adl inferos. 9J ltem cham i peccante, Chanaan filius ej us maledicitur. Giedi k delinquente, lepra tranſimittitur ad poſteros. Indais L clamantibus:{ Sanguis ejus faper nos,& fuper filios ino- ftros,] etiam reliquia eorum penæ mortis Chrift addicta fant.-7 chab m quog, peccante, poſteri ejtes Regni ſolium amiſerunt: g qui de ejus ſemine in Regno Iudæ nati ſunt, uſq; ad pugatam ſabem thins familia, à genealogia Domini fünt exclufi. Odium quoquue Efau(ut Malachias n teftatur) tranfivit ad Idumaos, Ex qut- bus omnibus colligttur, quòd ignorantia peccati non excuſat ali- quem. G Sedhis exemplis non probantur teneri peccato altorum, niſi imitatore: nequitiæ eorum. Quicunq; enim de ſemine Eſau& ceterorum, ad Deumconuerfi, paternam malitiam deteſtati ſunt, non odlium, ſed Dei clementsam eæperti ſunt Ca XIL Item ut Ambrofius ait fērmone 11, Urbatur o navicula Petri, in qua erat Jddas: quĩa, qui fùis meritis erat firmus, turbatus eſt alienis. —— a Ppſal.lob. E. Ioan.2. b Allor.. CDe cenſcdiſtindl. r. c. Arianorum. À Toner, 2. Regum uit. f Pro v.&. a Sup eadqguiapud.g. b Jup- eâd.:1. fi qui à Simoniacis. ficundùm 70. g Genef.. h Numer.16 à Genef 9 c Anfi lsczo d Ih e iRegas,£ Exod.g g Regg. K 4. Regs. t Matth. 272. m-Regum 21.Hieron adats h B. i 4 B2. i Rogge k Dſal. 27. Matth n Malachi. O.24...c. non turbatur. f f

367 liberi teneantur. Simoniå paternå quatenus Decreti Secunda Pars. 368 aq Hujus etiam capitis Jintemia fumpta est ex fermone riu Ambro- i 4 uerb 54 4, fis Clib.g..i. comment ad.s, Luca. Ipfa autem verba habentur J. 24. J. 1. c. non turbatur. Ignorabat autem Petrus peccatum Inda. Non ergo errar| excufavitillsm. Sed turbatso hac non peccats coinguinatio, fèd| corporalis perfècutiointelligrtur:qguia meritis malorum nonnunquam ` oremuntur boni, ut eorum turbetur firmitas. Non itag, his| adeò premuntur$ Frmir j atictoritatibus Simomaci probantur, pro quibus ignorantibus pecu-| niadataest. Non ergò potest probari ſte ress criminis, cujus non| habuit conſctentiam. a 4 pars. Notandum quoque est, quod non omnis: tonorantia aliquem excufat. ESE enim ignorantza alia fafti,alia juris. F i alta est ejus falt, quod oportuit eum fèire: alra, guod non oportuit 3 g A in eum fiire. Quod non oportust eum fèire ficut Apoſtolus à ait [Si quis infidelium vocaverit vosad cænam,& vultis ire, quic quid vobis appofitum fuerit, comedite, nihil interro-| gantes. Siquis vobis dixerit, hoc idolisimmolatum. eft,| nolite comedere.} Ecce quòd vocatum ad cænam non oportuit ſcire, carnes fibi appofitas fi fe idolis immolatas: Quod oportuit eum fure, ficut ignorantia Iudæorum,& reliquorum infidelium, qui ea, qua à Prophetis de Chrifto fuerunt pranuntzata, adhuc-ignorant ejfe completa, unde à Iudeis adhuc exfpeltatur venturus. Hac neminem excuſat. C Item ignorantia juris, alia naturalis, alia cevilis. Na- 5 5 5 a E turalis omnibus adultis damnabilis est, Ius vero civile aliis permit- titur ignorare,aliis non. Iuris civilis gnorantia nemini o vnno vi tando, ſi negotium ande contigerit, ut fi minor pecuniam de- derit filiofamıliâs,repetit:ın majore verò quaſi delictumes iem| fi[uccefnem etiamtibimajorydelatam sum alio ſine judice di vi- putans teffamentum jure fubnixum,cùm non effèt, filidam fuc- zoner obtinebis: vel fi id, guod nulla jure debuiſtu, aut jurena- non debuiſti, ſẽd ctvili, tanquam c chirographo folvas, aut promittas, repetis: non ita; fi delium,` Nam fi putat rem fuam fibi per legem licere rapere, incidit in conſtitutronem I illam Codi- ci lib.8e b titulo, unde vi. 1 J Conſtitutionem] In plerifque vetuftis codicibus legi- incid ionem, fi quis in tantam. reliqua XIII. PALEA [Imperator Valentinianus Auguftus.| in tantam furoris audaciam pervenerit,ut pof- onem rerum apud fifctum,:vel apud quoslibet homines conftitutarum, ante eventum c judicialis arbi- trii, violenter invaferit, Dominus quidem conftitutus, poſſeſſionem, quam abſtulit, reſtituat poſſeſſor imejus d rei amittat. Si verò alienarum re poſſeſſionem invaſit, non ſolum eam poſ ibus red- dat, verùm etiam æſtimationem earundem rerum reſti- tuere compellatur. In hoc autera non: fuitzgnoranti guod ja ex- portuiſſet eum ſdure, infirmitate ta- rát, teum fiire. A reatuergò criminis et atermi delicti: tis deprehendere —— QUÆSTIO V. 1 Vod-verò quunto loco quæritur, an liceat ei eſſe in Ec- ps c leſia, vel fungi eå ordinatione, guam paternå pecuniå est affècutus, auétoritaré Urbani definttur, gur fri- z.> gurj bens de Sımoniacis, ait tnter catera in Concilio Placentino, cg.& fè- quentibus, itemg ın Conoëlio Romano. C. Log De parvulis qui cupiditate parentum, Eccleſias emunt. Uicunque f fa è cupiditate parentum, cùm adhuc parvuli eſlent, Eccleſias, vel Eccleſiarum partes 1 ———— al.adventum. d al ejufdem. e al. alienam poſſeſionenm. f Anſelm. Iuro 7 Cap, 109, Ci Je in da-| per pecunias adepti oftquam eas omnino dimife- rint, fi canonicè 1n eis vivere voluerint, pro magna mife- ricordia ibidem cos effe concedimus: neq; pro hoc facto à facris ordinibus removemus,fi aliàs digni inveniantur, IIli a verò, qui per feipfos, cùm jam majoris effent ætatis, nefandâdućti cupiditate eas emerunt, fiin aliis Eccleſiis canonicè vivere:voluerint, feryatis propriisor- eos miniftrare per- rtaffis transferri non po- e promiferi t, minorib mittimus. Quod ſi ad alias f tuerint,& in eis cano contenti ad non accedant, ſalvà tamen in omnibus Apoſ s auctoritate.. Q Si b quita menante emptionem catholicè ordinati fünt, cùm ¢a, quæ emerunt, dimiſerint,& vitam canonicam egerint, in fuis gradibus permit ır:-nifi fortè ejufmodi Ecele- fia fit,u.locum dèbeant obtinere. Primum tis fedob obf ſed ob g 1€ Jamnonest emendati z 2 Præpoſituræ] I» Concilio fübjungitur,vel officii. :pars. Hoc autem eum nonen prajudicium canonum, fedex mifèricordie difpenfatione dixiffè, ex epiftola ejufdem coligiiun, miſſa Vitali Presbyteroyin hac verba, .II-Q In dignitate fèrvanda Simoniacts mifèrte cordia poteft impendz, fi eos vita CONFINE.. Os, qui Ecclefiam emerunt, fi perf talis hueit, quam yita commendet, videlicet, ut-in Canonis vel Monafteriis regulariter vivat, in fui honoris ofidio, mifericor ndendo, mi are concedimus abfque tar ræjudicio. g In libro manufiripto decretorum Pontificum hre canon itai ex Nicolao ad. Vitalem Preshyt rztáte co. gitur; quod Coran-· pra dictum est, nona finiu tuin pecunid-adepti fantin J> Ó ex mifericordta ihidem ei effe concedatur: Intguo patet, quod erfi illis zonorantibus Simonik n paterna emptionis reportat ntur yhine paset,quia prohi 3 pars.‘Ex hac tia tales exc. lat a reatu criminis u emptionis, sum in Ecclefis, guas par hoſtqu Facto à ſacris ordinibus non remo ventur.&s enim illus crimmi ſun. ticipes effent ad facros ordines confcenderenon pofin. Iliyd idem me }, 4< i tellıgendum es} de eo,qui per pecunsam est adeptusSaverdoui digni- tatem, non Eptftopo; fed cuidam ex Principibus ejm datami mrig tamen, ordinatore videlicet© ordinato, hoc ignoyante, C. IIL 4 De quodam, pro qus nturtaparentum pecuniam dedit, non Epifèopo fèd ms Principum ejus, Unde Urbanus 11. ſeribit Alberto Me- tenſi Ehꝛiſcopo. Rxſentium portitorem, quem parentum incuria pet pecuniam non Epifcopo„fed cuidam Princip atam, invitum Sacerdotii dignitatem obtinui ti, licèt fan&ti canones deponendum effe teftentu nen quia culpam iftam neſciens,& coactus commiſit ¿quia ab eodem ordine ut deponeretur, fupplicavit ul- troneus, ex conſideratione diſeretionis z mater elt omnium virtutum)magis, quàm ex rigore canonum, Mt- ſericordiæ viſcera adhibendo, ipſum in codem ordine eſſe,fraternitati tuæ conſulimus: ĩta tamen, ut ſi d Eccle- fia illa,cui defervit e Sacerdotum penuriam non patitut, ſuſpenſus à Sacerdotali officio permaneat. Quòd fi for- taffe Ecclefiz utilitas exegerit, ut curam regiminis aflu- mat, liceat ei ex conceſſione fii Epifcopi, fratrumque obedientia, Sacerdotali officio fungi. „e a Cé b Gz c al canonicid, m agma C# deſerviunt. konm, largat

R 369 Cauſa I Quxft. VI. QU ÆSTIO VI Vid verd de his fiers debeat, qut ignoranter à Simoniacis ordinatifunt( quod fexto loco quafitum est) fuprà, in capitulo vsdelicer Urban: a, quod ffc mceipit:{[Si qui à Simoniacis cc. Irequiratur. Nunc autem deilli quaritur, qui non pro ordinatione pecunias oſferunt, ſed pro electione, vel ut de- cretum electionisfiat, vel ut ſubſoriptione ftrmetur, vel ur electio- ni non refiflatur, aliquibus premia largiuntur: an eorum electio vitioſa ſit judicanda: Non enim videntur Spiris Sandi donum emere, qut non pro confècratione, fèd pro elethone munera largiun- tur, cum nullius ſpiritualis grattæ aliquos faciat electio participes. Sed ſicut Eccleſfaſticarum rerum emptores Simoniaci judicantur, gua Ecclefiafticis officiis ita adjunta funt, uralterum fine altero alicui nonprovemat: sta quia per electionem venitur ad confècra= tionem, perinde Stmomacus habetur, gui pro electione pramia largitur, ac f pro confècrationė munera dlediſſet. C. I. g Dei, gui pro muneribus ordinationem faciunt, Unde Symmachus firzbst Cefario Epifèopo, epift. t, 6s. 8¹ b quis autem Epifcopatum defiderat, datà pecuniâ potentes perſonas minimè ſuffragatrices adhibeat: necad decretum fibi faciendum Clericos,vel cives ad fub- fcribendum, adhibito cujuslibet generistimore, compel-; lat, vel præmiis quibuslibet exhortetur. cum débe | Præpofit timur. C. IL g Simomacus eft, qus, ut eligatur, pra- mra largitur.) Item Gregorius Salonae C: confiflentibus, tlib.s. epift, 26. Go d autem& veſtræ dilectioni i w E oni providens,& meg O De Simonida bareli bant- CEIL Toanen T 0 QUAÆSTIO VIL í Vnc autem de ſptima quaſtione tradtandum eſ, an ps renuncians ſu hiæreſſ ſit recipiendus in Epiſcopali di- gnitate, vel non? C. I. G Qui redeuntes abharefi in fuis ordinibus recipiantur. De his ita ſerilut Cyprianus, lib. 2. epiſt.t. S; a qui Presbyteri, aut Diaconi, qui vel in Ecclefia Catholica priùs ordinati fuerint,& poftmodùm per- fidi, ac rebelles contra Ecclefiam fteterint, vel apud hz- reticos à Pſeudoëpiſcopis,& Antichriſtis contra Chrifti difpofitionem profanå ordinatione promoti fint,& con- tra altare atque divinum verbum, facrificia foris falfa ac facrilega offerre conati fint; eos quoque håc condi- tione fufcipi convenit 1, cùm revertuntur, ut communi- centLaici 6,& fatis habeant,quòd admittuntur ad pacem, qui hoftes pacis extiterint; nec debere eos revertentes ca apud nos ordinationis& honoris arma retinere, qui- bus contra nos rebellaverint. 1§ Convenit.) In orsginals non e verbum sfiud, fèd loco Ipfius hac huic capitt antecedunt: Addimus planè& adjun- gimus, frater chariſſime, conſenſu& auctoritate commu- ni, utetiam fi qui Presbyteri,&c. Multa verò in hoc captte ex ipſe B. Cypriano funt emendata. C. II.@ Deiis, qui pro muneribus ordinationes Faciunt, e qus redeuntes ab harefi, in fais ordinubus recipiuntur. Iremex feptima Synodo e. 8¹ d quis 1 omnem traditionem Ecclefiafticam feri- ptam, vel non fcriptam violat, anathema fit. ¢) O- mnis* Epifcopus 2 vel Presbyter, aut Diaconus convi- stus, quòd pro muneribus ordinationem dederit, vel animæ omnipotentis Dei judicium pertimefcens, ejusdem Maximi caufam fubtiliter exquiri defidero,fi nullis criminibus-preffus, quæ.facrovordini contrati- cunt, ſi non per Simoniacam næreſim, id eſt, præmia qui- buſdam ſe eligentibus præbendo, ad Sacerdotale pertin- gere officium conatur. Tunc enim liber pro vobis apud Dominum interceſſor erit, ſi non obligatus de fuis ad lo- cum interceſſionis venerit. etru Pont C. III g Suut ordinatio fic eleso, vel confine Jus fine venalitate debet praferri. lem Gregorius Syagrio Epiſcano Auguſiu- dunenfi, ér aliis Epifèopis lib. 7. epifl, no. Icut e is, qui invitatus renuit, quæfitus refugit, fa- cris eft altaribus admovendus: fic qui ultrò ambit, vel importunè fe ingerit, eft proculdubiò repellendus. Nam qui fic nititur ad altiora confcendere, quidagit, nifi w creſcendo decreſcat,& aſcendendo exteriùs, in- terius ad profunda deſcendatꝭItaque, fratres chariſſimi, in Sacerdotibus ordinandis finceritas vigeat: fit fimplex fi- ne venalitate conſenſus: pura præferatur electio, ut F ad fumma 1 Sacerdotii non fuffragio venditorum provectus, fed Dei credatur effe judicio, 1 Q Summa] I» vulgatis codicrbus legebatur, ad fum- mum Sacerdotii, vel Pontificii, verò es hre locus ex originali, Anfèlma, Polycarpo, r Pleriſq, vetuſtis Gratia- ni exemplaribus, s: autem pecunia proma fuerit, vel filuta, elefo vel ordi- nato penitus ignorante, nec eo modo ad eleĉtionem vel ordinatto- nem pervenerit, ei nullatenus obelfe videtur snecad reatum criminis pertinet, cujus confèientsam non habust, nec ad elefioni vel ordi- nationis caffationem, ad quam aliàs non per prayam illorum cupi- ditatem perveniffe docetur. a eâdqgui, b Polycl2.titr Anfill...69. c al. Salo- ni. d Anſcl..c. r6. Polyc. l..titq. eAnſel.liß..79. Polyc 4. 2. tit.v. f Anſel...bo. La acceperit, à Sacerdotio cadat.€ Sed dicunt fortafsè qui- «dam, quia pæœnitentiam agimus pro peccato,& Deus indulget illud. Ita& ego dico, quia omnem pæniten- tiam recipit Deus,& indulget per pænitentiam pecca- ta, quæ jam facta funt. Novienim, quòd David fornica- torem& homicidam per pæœnitentiam receperit Deus, & quòd dixerit de e eo;[Inveni virum ſecundum cor meum, gui faciet omnes voluntates meas,| Novi rut- fus eundem audientem f à Deo:[ Non edificabis mihe domum, quia vir fanguinum es.) São Manaſſæ g per confeſſionem dimiſſam impietatem fuam. Scio Mere- trices 4,& Telonarios per pœnitentiam receptos: nul- lum tamen eorum, qui ante 3 Baptifimum peccavit, Sacerdotibus connumeratum. Scio ż quosdam, dum ef- fentin mundo, in multa fornicatione manfiffe, Mona- chos verò factos quafi luminaria mundi refplenduiffe v: nullum tamen ad Sacerdotium aſcendiſſe. Quod etſi 4 rarò contigit, nulla tamen lex Ecclefiæ fuit. Novimus peccatricem priùs Mariam& poſt converſionem, quam- vis ſancta& caſta, tamen inter Diaconiſſas non eſt com- putata. Sed quid hoc dico? Sequens ſanctos Apoſtolos 4 &. venerabiles Patres%7, cum omni fiducia clamo: Qui per Simoniam ordinatus eſt, five Epifcopus, five Presbyter, five Diaconus, alienus eft à Sacerdotio: neque enim venalis eft gratia Spiritûs Sancti. Caiphæ traditio, & adinventio Simonis, à fanéto Sacerdotio eft aliena; q Et fi in fornicationem lapfus eft aliquis poſt Bapti- {mum,in Sacerdotium non recipitur. Canones n enim hocprohibent. Siquis verò cum hoc peccato ad Sacer- dotium provectus eſt, cognitus degradetur. Item pauld a Deuadedu part. 2.& f. Anſel..h. cap. 30. bal. Laici. c Ex alone: in 7. anathe matiſe d Deusdedit p. 2. Iuo p.. cap.198.* Ex epifi.Tarafis ad Ioannem, Ivop..6121, Anfo lih...87. e Afg. F 1Paral.22.0.Paral.28. g 2. Pae ralz. h Matth.21.Marc..Luc.s, i Canzo Apo, k Ianin 1 ARs m Cani Apo, n Coe, Neocafc.:159 86e Polpe...tit.ia. N

De Simeniaci⸗ dr hareto pænii tentibus Decreti Secu nda Pars. 37² admittendis ——————— post.€| Epifcopum, qu a fiteor, quia per pænitent nus eft Aoi,& ni potenti. Sed quo justa Apoſtolum a, pot tet Epifcopum i ibilem effe, quicun r| z pecuniam vel ordinaverit aliquem, vel ordin AR| ero,& Abbate monafterii fan&i Sabæ, locum tenen- omni Sacerdotio alienus fit.€, Tarafius f Patriar-| tibus Hadriani& Tarafio Archiepifcopo Con- a b dixit: Quicunque per pecu n vel ordinant,vel ſtantinopo s,& Joanne,& Thomå Apocryfariis Apo- ordinaverunt, vel ordinati funt E carum leaiu m Orientalium,& cæteris pi opis, ti, vel Diaconi, vel quilibet de numero: Dignum eft I, ut de futuris pellantur omnino à Sacerdotali honore; ficut Simon copus Ar ycyræ dixit; Magus àFetro. Qı Quicunque 6 pe yecurmiam c, difpen|| Conftituti canoni fr ionem, vel Sinah ka nt Monaſteriorum, vel Ec|| antiqa 20 à ſancl olis,& ſucceſſoribus eorum magiſtris,& lanctis univer- C IVS Qu z redeuntes ab haretots recipi pof- fint, vel nom, tem ın eadem Syno do ſeptima, actione pr imã. Onvenientibus apud Nicæam Bithyniæ,& con- l tibus Petro Archipresbytero,& z Petro Pres- natus eſt, con- us eni im bo-| mni homi- a pecuniam ipitur. € è tradita ab ſanctis Patribu alibus fex erefi revertuntur ad orthodoxa a h Fedek ſcripto negare ſi verò convi liter 2 per fe, vel pe iquem alium, quaſi p€ lens, deponatur. item.$ Qui p per pm ordinatus fuerit, aut Ecclefiam verò 7 religi domum, ex pella 1§| Siquis] Cap p ecipiant, ni Mona ma ab hær Sancta íl Ba{1l1 funt Bafilius vte {copus, aut Presbyte entes, ita& nosred P] er omnib Ancyræ,& Theod & Theodoſius E & in fedibus 1s Myrorum a {copus Amorii federe in gradibus ¶ Item Conftantinus 3 Epifcopi portet nos, qui Epifcopi fumus aliorum eſſe doc lorum, ešt an- fi revertentes caufa non eit rum in {mum hoc adir 4 Erfi rarò] ittebat ad cum uebat eum com- aut& nullate feſti pta ex enih "g adc. Eos, gi och refe rtur canon trigge m non moriun e in peccato ſuo mo- eo eft ordinatio. ¶ Item rimus paeen manda- E habenlur etiam no- 1 funt in canone Apoſt. I. g Dee mex Conniot Merag & Pet hærefeos Monot tim d in Conftant timo eorum, Fetro fcilic 2-| non fuerunt plures, quà1 nmoditate, aut datione per fe, aut per| rò,& Joannes,& Co epifcopi facti ſunt,& | probati.€ Sancta Synodus dixit: oé manifeftum 7.| q Conftantinus E opus C pri dixit: Sufficientet o- 5. ex Concil,| tenfum eft, quòd ab hareti is venientes recipiendi Concil. Neo-ſunt. Si verò quis sſpontè ad hæreticum vad lit,& accipit ordinationem, non recipiatur.€j Iter m Tarafius Patriar- > qu ayalo , qui ko ne oniam ninh tinua- nt;& ab ul- ı 8 Synodum ho ga fede fed utoribus,& e oribus, feu ordina ead Ra imanni. T ab hæretici men propter h oc non funt rê- mas ve- Archi- Che caſoc.9. d Can. ⁊c. al fi 63. lectio. Can. Apoj 29. 4l31. E in fe pesme yno f£: copiofinsin fè hedis degusb.12|+ 9J. 2. precari rchda pg. cap. 4. l g z ecarta urchdai,.21, Ivop.s. caps,-h al. pracaven- jha al. Myron. b alPatriarcha,€ qech, g Rg inm. 1 al. emiſaun.| if|d auaubyð. i —

w wk Cauſa I. Quæſt. VII. De simoniacis& hæreticis pœni- tentibus admittendis. itt 374 dixit: Etego refuto eos, qui ob hujufmodi caufam ad fidei ſubverſionem ordinati funt:& maximè, cùm prg- ſentes eſſent orthodoxi Epifcopi, à quibus poterant ordi- nari. Sic eſt enim paternũs intellectus. Si verd d Syno- fuerit,& unitas Eccleſiarum de ortho- nt ab immundis hæreticis ordina- dalis conſonantia fi i bjaceant. Sancta Synodus dixit: Hoc eſt juſtum judiciutmn ¶ Hoc etiam caplit fum est eæ vartis locis primæ actionis ejusdem fep a pretiumest, integrain il- lam at à tåmen'notabuntur, IMT cest post recetationem nominum uod : quoa in pifioporum, qui convenerant fed valde concise refertur us capstis eventit. e ATES LN 0 Verba, qua proxime h 2 Wa g git ita. Non enim j ti iti uic partz Antecè-· TWS: sst interpre- niian dicit za labli ue- i i ıpjus fae lica fider opor- lıca fidez opor t tum eft, recitare, ecehtionem Bafilii, Theodori, s eandern harefim lapfi;ad- cumunus pjo- i feduilum ations gra aus Ep$f hoc et ex- Exprobrat:o Grace fi .8 $ pei At ATRA) y= gua fic Anaf manibus eorum Ecclofiaftica dignitatis Sacramenta percipiat qui contemptis orthodoxis ab haereticis ordinari defideraverst, e€ poflea fug abrer men accepto fungi non poterit. Autoritate verò Qyprians a proh bentur al admimſtratione Eccleſaſtica, qui intra carholicam Eccl j niaci nec nb hereticis ordinantur ad fidet futverfionem enim nonnullos necgratiam Sp: yfi copi, difcendi nullam nec os eſſe potiùs alic 4 q Malorum j P ftr yrum malg dı fium nos contradicere Item Joannes} Post rei am hi, fi cryfarius Patriarcha Antio- ut cano- caula] Grace e: UTS: gua Anaftaj igna fuerit noxai nefaria. i ost multoscanoz s recitatas, sur 4s EX ados in catholica Ec lo Benedi: Papa J Grace H O ELATEVTE ç S $, ews T. nE ; Idest; uli runt anni plures, erò Synodalis] Gracè leguty intercefl 9 HSiv MAKTA Quaæ Anaſt aſſus vertit: Si autem cordia Ecclefiarum causå æſumpſerit à profanis hæ- mbet. reiicisordi 3 pars. g L auctoratate datur intelllgi, quòd qui ab uni- tate catholica fides in hareticorum ſoctetatem tranſferit, ut de | mtians hæreſi ad Eccleſiam redierit, officio ta- g Porrò Nrao- ; nec inira fdemarmantur. Quamvis tamen fidem impugnant, it. Unde veraci pene tentid, cum hær eſim ſuuam deteſtati fusrint, præmiſßus auctor itatib us non prohibentur recipiin fuis gradibus. Veruntamen capitulo illo Ni- cana Synodi b, fi quis per pecuniam,&c. ér zho alio feptima c, fi quis omnem traditionem,&c. é Innocentæi, &aliorum d multorum aultoritatibus irrebarabiliter damnari jubentur. C. V. fam ordinati ad fidet im uguationem dilabuntur. Ecclefiam catholicam ordinati adversus per pecuniam ordinent, s Sanéli venalem pi Synodi G In ordine malè accepto Simoniaci pœniten- tiam agere non poffunt. Hinc etiam Leo IV. Epiſcopis Britanntæ. iritis e de iis, qui turpifimo lucro columbas plo Domini vendere non pertimeſcunt,& ſua 3 vÀ temeritate, Simonis hærefi conju utrum poſſint in ordine pœnitentiam ager tsi on Quod nos quidem convictis& iis, qui tam deteſta nefas(quod jam multis eſt damnatum Conciliis) gifle noſcuntur, nullà poſſumus pœn ià ſubve & tot ſpiritualibus Patribus obviare, ſed in iliorum trum me ſententia convenite omnibus certum ſit. G Epiflola hujus Leonis quarts ad Epifiopos Britannie magna pars( ingua etiam est hoc caput) habetur in Codice per vetuſto. 4 pars. F rigor diſciplina quandoque relaxetur ex dia ſpenſatione miſericordia. Multorum enim crimina ſunt damma- bilia, qua tamen Ecclefia tolerat pro tempore, pro perfina intuitis pietatis, vel neceſßitatis, ſive utitetatis,& pro eventu ret. Pro : ficut Gelafius,gui cam-necefitate temporis videret, lta- ccleſiam propter bell: famisg,incurfionem ferè omnium Cle- io deſtetutam, adeò ut pleriſque populis ſabſidia regen- ènt animaram, concofit de Monachis, vel de Laicis(le- wni, ita dicens Epiftopts per Lucantam, epifè.t, YL G Protemporur necefitate Apofiolica fè- dis decreta temperantur, Eceſſarià F rerum diſpenſatione conſtringimur,& Apoftolicæ fedis moderamine convenimur, fic ca- nonum paternorum decreta librare,& retrò Præſu- lum, præ deceſſorumq; noftrorum præceꝑta metiri, ut quæ præſentium neceſſitas temporum in reſtaurandis Eccle- bità diligenti conſideratio- 1 Pa- tempore lcan yicorum Cl, fiis relayanda depoícit, adhit ne(quantùm poteſt fieri) temperemus. Irem briſcis ĩgitur,&.¶ Require ſupr. in tractatu ordinando- rum. Iltem Innocentius g Papa, cw pro necefitare temporu,ne nimiamftandalurn effet w Ecclefia, ordinatos à Bonofò ſerperet, ait in decre ſuis, epiſt. 22. ad Epiſcopos Maced C. VII. 9 Ceſſante neceſiitate, debet ceſſare, qüod urgebat. Wod pro remedio, ac neceffitatetemporis f &, conftat primitùs non fuiffe,& f. A Quod er neceſſitas pro remedio reperit, ceffante k neceſſitate, debet utique ceſſare pariter, quod bat: quia aliud x eft ordo legitimus, aliud, quod uſ tio ad præſens fieri tempus impellit. 1 Quia aliud] In originali, apud Iuonem,& in multis manuſeriptis Gratians legitur alius eſt ordo legit imus, alia u- ſurpatio, quam ad præſens fieri tempus impellit. onia, Cefa a Supràcad fi qui Presbyteri. b Forzèfupr.eäd.qu.1, què per pecunias, ant. g. 7. c. ſiĩ quis omnem. 5. quicunq; per pectniam. E ſap:edd...ſi quis..c. ult..l. c. Artanon. d.l. c. ſi quis con- fagerit. E cap. que ſtudet.& oiſi quis Epiſcopus per pecumam,.€ i= | vop. setis.£, Polyed.7 tasu Anf....34. Ivo pacigi E diſt. 5. h faßr. ed..l. Auod pro neceſũttate. Io in prolog, N

275 tentibus admittendis. De Simoniacis&hæreticis pæni- Decreti Secunda Pars. 376 Siniliter ex difþenfatsone etiam in Nicæno Concilio,.8. de Novatiani fiaintum est, ut ad Ecclefiam redeuntes ordinentur. C. VIII g Irerúm ordinentur, qut ex Novalia- niad Ecclefiam redierint. d. QI qui voluerint venire ad Ecclefiam Catholicam& + apoftolicam ex Novatianis, placuit ſancto Conci- lio, ut 1 ordinentur,& ſic maneant in Clero. Ante o- mnia autem hanc ab eis confeſſionem per ſcripturam exi- gi oportet, ut fateantur fe communi confenfu Ecclefie Catholicæ& Apoſtolicæ ſtatuta obſervaturos. 1 4 Utordinentur,]Gracèemh úse xagotersppss dv- TÈs pivev ktos iv ri xàhgw: quod Dunyfius vertit; ut impofitionem manùůs accipientes fic in Clero permane- ant. At Taraſfus Patriarcha Conſtantinopolitanus, in altione frina ſopima Synodi, podt recitationem iſtius canonis, iſtam vo- cem, AcigoNgοi, interpretatur benedictionem, non ordina- tionem. C. IX. ꝙ Iuramentum à ſchiſinate redeuntium. Iten Gregorius lb. 10. reg. epift. 3t. Uoties à cordis oculus nube erroris obductus, ſupernæ illuſtrationis lumine fit ſerenus, magnã cautelà nitendum eſt, ne latenter auctor ſchiſmatis ir- ruat,& ab unitatis radice eos, qui ad eam reverſi fue- rant, telo iterùm erroris abfcindat. Etideò poftquam ego ille civitatis illius Epifcopus, comperto divifio- nis laqueo, quo tenebar, diutinà mecum cogitatione pertractans, pronà& ſpontaneà voluntate ad unita- tem ſedis Apoſtolicæ, divinà gratià duce, reverſus fum, & ne non purå mente, fed fimulatå reverfus exiſtimer: ſpondeo ſub ordinis mei cafu,& anathematis obliga- tione,atque promitto tibi,& per te fanéto Petro, Apofto- lorum Principi, atque ejus Vicario beatiflimo Gregorio, vel fuccefloribus ipfius, me nunquam quorumlibet fia- fionibus, vel quocunque alio modo„ad fchifina, de quo Redemptoris noftri mifericordiå liberante ereptus fum, reverſurum; fed femper me in unitate ſanctæ Eccleſiæ Catholicæ,& communione Romani Fontificis per o- mnia permanſurum. Unde jurans dico per Deum omni- potentem,& hæc ſancta quatuor Evangelia, quæ in ma- nibus meis tenco,& falutem é dominorum noftro- rum Rempublicam gubernantium, me in unitate, ficut dixi, Ecclefiæ Catholic,& communione Romani Pon- tificis, femper& fine dubio permanere. Quòd fi(quod abfit) aliguå excufatione, vel argumento ab hac meu- nitate diviſero, perjurii reatum incurrens, terng pœ næ obligatus inveniar,& cum auctore ſchiſmatis ha- beam in futuro ſeculo portionem. Hanc autem pro- feſſionis, promiſſionisque meæ chartulam Notario meo cum conſenſu Presbyterorum,& Diaconorum, atque Ciericorum, qui mein hacunitate obligantes, in fupra- fcriptis omnibus pronå fimul voluntate fecuti, atque propriis manibus ſubſcripturi ſunt, ſcribendam dicta- vi,& propriã manu ſubſcribens tibi tradidi. Acta in loco illo, die illo,& Conſulibus ſupraſcriptis. Subſcri- ptio Epifcopi illius. Ego ille 1, Epifcopus civitatis il- lius, huic confefioni promiffionigue meg, præftito de conſetvandis ſupraſcriptis omnibus ſacramento, ſub- ſcripſi. 1€ Egoille,] Repofta ef? antigua nota, ille,ex codicibus ehuſtolarum B. Gregorsi ampreſfis, ac manuſcripti, qua quidem no- tain hoc capite multoties repetitur, Pro ea in vulgatis Gratians sxemplarıbmerat N. Aliqua verò alia, qua param ak originali difirepabant, nihil caufè vifum est, cur mutarentur, Caeterum ex canonum rigore contrå fèrsbit Felix Papa III. ommbus Epifiopis, epif...3. a Anfèlm, lib...161,.Polyc.hb.7. tit. 6. b al. falutem gen- tium, atque iHufrium dominorum) al, Zennumꝗᷓ illufrium] Anſeim. C. X. Q Qu extra Ecclefiam bapuzati fuerint, vel rebaptixati, ad Eccleſſafticam militiam non admittantur. Ui a in qualibet xtatealibi, quàm in Ecclefia Ca- tholica aut baptizati, aut rebaptizati funt, ad Ec- clefiafticam militiam prorfus non b permittantur ac- cedere, Quibus fatis effe debet, quòd in Catholicorum numero funt recepti, Quoniam de fuo ordine& com- munione videbitur ferre judicium, quifquis hoc vio- laverit inftitutum, vel qui non removerit eum, quem ex c ejus cœtu ad miniĝerium Clericale obrepfifle co- gnoverit. Pro perfina: ficut beatus Gregorius firibens Ianuario Ept ſeopo, lib.. indict. a. epiff. t. ait. C. XI.@ Rigor canonum pro perſina aliquando relaxatur. d nequitia ad aures meas de tua feneĝutes pervenit, ut eam, nifi adhuc humanitùs penfare- mus, fixà jam maledictione feriremus.& inffd.€ Et quidem pæne fententia in te fuerat jaculanda: fed quia ſimplicitatem tuam cum ſenectute novimus, intetimta. cemus. Pietatis intuitu: ſicut de iliteratis e,& corpore vitlatn Ge. Iaſius ait Epiſcopis per Lucantam, ebiſt. 1. c. 18. C. XII.(Canonum decreta pietatis intustu nin- nunquam relaxantur. S! qui vel temeritate proprià, vel incuriå prſiden- tium tales antè fùfcepti funt; in his, in quibus con- ftituti funt, locis eatenùs perfeverent, ut nihil ungum promotionis accipiant, ſatisque habeant, hoc ipſumſbi pro nimia miſeratione conceſſum. Neceſßitatis intuituu: ficut Hilarius Papa, qut cum deque dam Epifèopo prater notitiam atque conſenſum Metropolitan ordinato loqueretur„ne in utrogue grave ftandalum fieret ,aitm ehiſtola f ſaa ad Aſcanium,& um verſos Epi Copos Tarraconenſſ provincia, C. XIIL G Necefatati caus quadam in Ecclefia tolerantur. Uoniam quicquid ab alterutra parte eft indica- tum, omni videmus perverfitate confufum, tem- porum necefitate peripe&tå, hâc ratione decernimus ad veniam pertinere, quod geftum eft, ut nullus 1 dein- ceps præter notitiam atque conſenſum Metropolitani or- dinetur g Antiftes. 1€ Nullus] Haç loco verba Hilarii fammatim referie tur, C. XIV.@ De eodem. Item Innocentius Epifcopis Macedonia, epifl.22. 6. 6, Uoties à populis, autà turba peccatur, quia ino- mnes propter multitudinem non poteft vindi- cari, multum ſolet tranſire. Priora ergò dimittenda di- co Dei judicio,& de reliquo maximå folicitudings præcavendum. C. XV.@ Ex difpenfatione quadam tolerantur, gua canonum rigor condemnat, Irem exepifiola Cyrilli h mifa Maxime Diacono Antiocheno. Didicd į à diligendo mihi Paulo Monacho, qw recufat pietas tua ufque hodie communionem€- verendiſſimi Epiſcopi Joannis amplecti, pro eo, quò quidam in Antiochena Ecclefia malè adhuc cum Ne ſtorio vel ſentiant, vel jam ſenſerim quidem, fed forti- tan reſipuerint. Probet igitur tua modeſtia, utrum ali- quando hi, qui dicuntur colligi, nudè ac irrevetentet Á a Anfi...17, Burch. lg..293. Ivo..0,293. b ne une quam] orig.© exei ad miniflerium| org. d Supràdifi.t6. tanta, Burch, l1.€. 197. Ivo p. 2. cap. 76.& p. ſ. c. ãia. È Supra diflin, 36. iliteratoss F Ante c. 1. g conſecretur] erigin. h Jn prima alione feptima Synodi. i Ivo in prolgo. Pann Prolago, c. 23. cum MET m] pyn

s Grego th ninum p t. r ixati, ures mesi fi adhuc hm 1e feriens, te fierar jaak: netlute erath©, éa am, ebifen et pietati woh relaxántit, rid, vel inen ; inhis in q ue habeam, hoci fum. arius Papa, mi argue confeifun i gave fiv r  Epio ati eama gudana” Ilur. y alterutra pat perrerditate cot H, håc ratios grba Holari g Deum jy Mand à turba i ydinem 1! prioren)" quo masisi padat” ſalune fllt igar Condit., f p mfa Mas jerem, ut nihil 377 cum Neftorio fentiant,& invicem colloquantur: licèt aliquando cauteriatam habuerint confcientiam, colli- gantur autem nunc, actà pœnitentià ſuper iis, in qui- bus ſubrepti ſunt: quamvis confiteri fortaſſis reyerean- tur exceſſum.& j. à ¶ Ut autem non æſtimemur amare contentionem, amplectamur Epiſcopi reverendiſſimi Joannis communionem, indulgentes ei,& causã di- {penfationis, ejus negotium non fubtiliùs vel diſtri- &iùs, five vehementiùs erga fe recognoſcat agitari. Di- fpenfationis enim gratiâ,(ficut, dixi) eget negotium multùm. € Hac epiftola beati Cyrilli refertur in alfrone prima fêptt- ma Synodi, Et quomam in magni ponderis argumento verfa- tur, ac prudentıfimė fèripta$, multa autem in hac verfione corrigenda fuiſſent, placuit Gracam ipfam epifiolam cum im- terpretatione no va aſſerre. Ta æαο]“ αννν iuο Kν⁊ νπνννρ A 5 UY Ewò phas, Mažiuw Aiaxdsw`Avnoysixs, AT UYNTIHGY On, a 9~ r v E KELTOI NUR Z yannTE poralorrO- Madis, on ~ t N— 7 88 i MUEOATËTOA 4 rh Roriedæ pigg: Tuse TUU Ngi- ž` A A Y KOR vuviaw TiN Es Tov dUrsbisaTo αuο˙mοi, Alg To Tyas a> 5 o rÀ Arnoyivn cuzànriæ} Qeovsy s EN Te F Nego- t n gi as 0.` 7 Els, 1 οο a, deyoppss) irws Åv. òo- :; AE; Kip TÉ THY TO. GUY EMIGXES y TOTEQOY TOTE OLAS- d à oah i NTa Bedhel Tuwdyp wuri W aiuyui Tus m E Neso- E8 s 1 Qeovërw, H ANASTI ETEGOLS, h XEXOUTHEAET- Q7, T; n; DN a plu p tyagi mre riw οανονοœα¹, rwágoy) ĵ ~ lati 3 a? x 2 e: yuo peeTapeErnjevTes EQ ois TCUUNIOTOYNTOW y ayuu i- » 3 4 AA G pya J) rws opodoyey To TILTU. TUMOV yap ~ IEA, u g 7 s A NVA THASTE EA TSS nwm Jv as. yveK. xas òns 7 P wN~’~?} 1 s$ pa cuu REg vu TÀ hA mid, gyrn nygzea a TOY f Q— 7 megεοονναα. Eννννε, yÒ Eebνοον οννννEe dοννν e o RN~ g Siy EZI, A ODUMYUI TO yráun ruwaypis Tas Negoghs ; REN i 2 i 3 HQKIOAS a WÀ AN O OLOW TILED TO QAY ALOV, OOT AT G- \ J xy R I De 34 peta riw meos mr Gaabisaroy imionormoy Iuavvylw , o o 5 Noo KOVOVE y Toyyaogeries QUTU» C oiggropelas EYERG pen 3? A, àxerboroyépor rpo, EA TSS LLETOJVDTKOV Gt, : a R iS i otxovortas 78, ws Eny, OETA To TEYE TORNIS Sanit: Patris noftri Cyrilli Archiepifcopi Alexandrini ad Maxımum Diaconum Antiochenum admenitto. Ognovi ex dilecto Monacho Paulo, pietatem tuam ufque ad hunc diem recufare communionem re- Iigioſiſſimi Epiſcopi Joannis: eò quòd aliqui ſunt in Ec- cleſia Antiochena, qui vel adhuc cum Neftorio fenti- unt, vel fenferunt quidem, nunc autem ab co fortaffe abſtinent. Perpendat igitur æquitas tua, utrùm tan- dem, qui dicuntur convenire, palàm atque impuden- ter Neftoriana& fentiant,& cum aliisetiam loquan- tur: an aliquando quidem cauteriatam habuerint con- fcientiam, nanc autem ideò conveniant, quòd ipfos pænituerit erratorum, quibus fimul abrepti fuerant, pudeat autem fortaffe lapfum fuum fateri, Soletenim ferè tale quiddam i» qui decepti funt, ufuvenire. Quòd fi illos nunc ad retam fidem converſos videas, malo- ium præteritorum memoriam depone, Malumus enim eos videre negantes, quàm defendentes Neftorii vitia. Cgzterùm, ne videamur contentionis cupidi, religio- fifimi Joannis communionem ampleétamur, indul- gentes ei, arque ut conveniens in his rebus moderatio teneatur, non nimiùm diligenter in eos, qui reſipiſcunt, inquirentes. Res enim, ut dixi, magnæ eget modera- lonis, In eandem ſententiam ſcribit Ioann. Antiochens Patriar- cha, in epiſtola, gua habetur tomo s. at. Concilii Epheſins nuper a Luo tbid. Pann. ibid, 6, i4. Cauſa I. Quæſt. VII. De Simontach dr heretici pænitentis=O bus admittendi, 78 Ingolſtadii impreſii, hu verb: Optamus autem, ut omnes res ſuas agant, neque turbas Eccleſſis, per Chrifti gratiam, Doctorumque ubilibet agentium prudentiam utcunque jam ſedatas, denuò excitent, neque vel ſibiipſis, vel aliis negotia faceſſant. Cæterùm ſi ſunt, qui à Neſtorio ali- quando ſteterunt, nunc verò ex animo reſipiſcentes à nugis illis diſcedere, mutatàque voluntate rectam, incul- patamque fidem complecti cupiunt, eos placidè ſuſcipe- re oportet, nec cuiquam illorum, præteritorum gratià, convicium facere: nequå ratione anfa quibusdam præ- beatur, ut cunctantiũs ad meliora feſtinent. C. XVI. Ẹ De eodem. Idem ad Gennadtum Presbyterum, é Archimandritam, Ifpenfationes a rerum nonnunquam cogunt på- rùm quidem à debito quosdam foràsexire, ut ma- jus aliquid luceri faciant. Sicut enim ii, qui mare navi- gant, tempeſtate urgente, navique periclitante anxiati, quædam exonerant, ut cætera ſalva permaneant: ita& nos, cum non habemus ſalvandorum omnium negotio- rum i penitùs certitudinem, deſpicimus ex iis quædam, ne cunctorum patiamur diſpendia 2. 1Negotiorum] Gracd e, gT 2 ys ow TS TOPYUPTIY, OTY peh EZ TO Alay AxeAGES TAT ÉC|Y pet- podp Uva? Ides: Sic& nosin negotiis, ubi non licet ex- quiſitiſſimam illam rationem ſervare, deſpicimus quædã. 2 JDiſpendia. J Omiſſt hie Gratiants ex hac epiſtola es referre, qua ad propoſitans quæſtionem maximè faciunt. Sunt autem hac,gua Iuo ettam recitat: Et hæc ſeribo cognoſcens, quòd pietas tua triſtetur in ſanctiſſimum,& Bei culto- rem fratrem,& comminiſtrum noſtrum Proclum Epi- ſcopum, eò quòd admiſerit in communionem Klien- ſium Hegumenum, quem quidem Eccleſiæ leges, Palg- ſtinæ Præpoſitum non noverunt.& f. ¶ Igitur ne refu- giat pietas tua ſanctiſſimi,& Deo amiciſſimi Procli E- pifcopi communionem. Una enim fuit cura mihi,& lanctitati ejus,& diſpenſationis modus nulli ſapien- tium difplicuit. Vocem Hegumenum, zd est, Prepofitum,vi- detur ſupplelſe Anaſtaſius, ut eæprimeret locutionem Gracam, TEV TOY ANTL, aut forta fe illam in fuo codice habuit, Vulitati intuitu: ſicut in Meldenſi Concilio, c. C. perhi- betur de filiis virginum vi raptarum, Ofic ad conjugium rapto- rum applicatarum. C. XVII. 9 Dulitatis intuitũ quadam en Eccle- ſia tolerantur. Pi conjugio generati, Ecclefiafticis ordinibus nort applicentur, niſi fortè eos aut maxima Eccleſiæ uti- litas, vel neceſſitas poſtulet, vel evidens meritorum præ- rogativa commendet. Huic Petrus b concordans ait:[| In veritate comperi, quia non eſt acceptor perſonarum Peus,&.] Pro eventu etsam rei quadam in Ecclefia tolerantur: ficut Leo in decretis fuis de Lazcts fubitò contra decreta canonum ordinatis Epifèopis art, epifl 8s. al.87..1. Epifèopis Africe. C. XVIII Q Lacs, qui contra decreta canoa num ad Ebiſcopatum promoventur, eæ 73t- ſericordia ſuſcocptum officium relinquitur, Xigunt 1 cauſæ, ut non folùm in tales Præſules, ſed etiam in ordinatores eorum ultio competens proferatur. Sed circumftant nos, hinc manſuetudo cle- mentiæ, hinc cenſura juſtitiæ, ut credamus quædam de- licta utcunque toleranda, quædam verò penitùs ampu- tanda. Illos ergõ, quorum provectio hoc tantùm repre- henſionis incurrit, quòd ex Laicis ad officium Epifco- pale delecti ſunt, locum ſuum tenere permittimus, non præjudicantes Apoſtolicæ ſedis ſtatutis, nec beatorum Patrum regulas ſolventes: quia remiſſio peccati non dat licentiam delinquendi, nec quod potuit aliquâ ra- a-Eâd... feptima Synodi ex verfione Anafafis. Ivo in prolog. Pann. in prolog. c25, bD Afio. 3

Be Simoniacis G haretien pœnitentb⸗ 379 bus admittendis, tione concedi, faseritampliùsimpunè cdmmitti: ne 2,| quod ad tempus piå lenitate conceſſimus, juſtà poſt hæc ultione plectamus. E§ Exigunt cau zy} In tpfa epiſtola Leonis hac antecedunt: Cùmergò inter vostantum valuerint aut ftudia popula- rium, aut ambitus ſuperborum, ut non folùm Laicos, fed etiam fecundarum( fic enm reĉkè legitur in spiftolis cum aliis beats Leonisoperibws Colonia imprefiis, non ſecularium, ut in to- mnis Concikorum) uxorum viros, dut viduarum maritos, ad officium cognoſca mus paſtorale proveclos, nonne aptiſ- ſimæ exigunt cauſa, ut Eccleſiæ, in quibus iſta commiſſa funt, judicio feveriore purgentur,& non folùm in tales Pręſules,&.E, verd caput hoc multis locis infummam redattum, omiſid narratione delictorum illorum, quibuus minime[knti fimus ille Pontifex ignofêrt. 2$| Ne,guodad tempus]Hec,gus repetuntur inſta,c. Do- natum, mpra funt ex fecundo capite ejusdem epiflole. C. XIE. Douatiſta& Novatiant, quam uis ro- prelienſibiliter ordinati, tamen em neceſſita- te talerantur. Idem n eadem epift.©}. X Aximum quoque ex Laico, licèt reprehenſibiliter Vl ordinatum, tamen fi Donatifta jam non eft,& à {piritu fchifmaticæ pravitatis alienus., ab Epiſcopali quam quoquo modo adeptus eſt, non repellan tate: ita ut ipfe libello ad nos dire&o a Catholicum fe eſſe manifeſtet. C. XX. g De eodem. Idem ibidem initꝛo,.3. Donno autem Salicinenfem b ex Novatiano cum fùa(ut comperimus)}:plebe converfum, ita Do- minico volumus gregi præfidere, ut libellum fidei{ ad nos meminerit dirigendum; quo& Novatiani do- gmatis damnet errorem,& plenifimè confiteatur Ca- tholicam veritatem. Que c enim nunc certarum mi- fimusconfideratione caufarum, antiquis deinceps cufto dienda funt regulis, ne, quod ad tempus piå lenitate con- ceſſimus, juſtà poſt hæc ultione plectamus. C. XXI. g Redeuntes ab haref post publicam Profeſfianem, in ſuuis ordinillus recipi plint. Idem lanyuerio d Epiſcopo Aqui legienſl, epoſt.3. Aluberrimum e enim,& ſpiritualis medicinæ uti litate pleniſſimum eſt, ut ſive Presbyteri, ſive Diaco- ni, aut cujuslibet ordinis Clerici, qui fe correctos videri volunt, atquead Catholicam fdem, quam jamprid amiferant, rurfum reyerthambiunr, ipſos auctores errorum, damnari à ſe teantur: ut ſenſibus pravis etiam pe randi ſuperſit occaſio, ne ullum n focietate violari: cùm per omnia i cœperit obviare. Circa quosetiam illam cano nus custodiri, utin ma mptå fibi omni{pe promotionis„in quo inveniuntur ordine, dtabilitate perpetuâ manean men iteratã tinctione non fuerint maculati. C. XXII. ꝙ Asb hareſi redeuntes, hareſim G ejus auctorei pullicè deteſtentur Kem ex Concilio f Martini Papæ,.36. 8¹ quis Eipſcopus, ſive alicujus Epiſcopi Presbyter, aut Diaconus in alicujus hærefis opinionem offende- tit,& ob hanc caufam fuerit excommunicatus, nullus Epiicopus eum in communionem recipiat, nifi priùs in communi Concilio, porređto fidei fug libello, fatisfaciat omnibus,& ita liberam fuam teneat purgationem, Hoc idem& de fidelibus Laicis ſit decretum, fi in aliqua hære- dis opinione fuerint nominati. abeant Decreti Secunda Pars. 280 f reram, temporumque cogit intuitus, vel acceleratæ pro- f pars. Ecce, quibus de caufis quadanrin Ecclefia toleran turgua eisdem ceffantibus piñ feveritate vindicantur. Quando aue tem toleranda fint, quando reſecanda, Gelaſius Papa diſtinguit, dicen Epiſcopis per Lucantam, apiſt..c. ll. C. XXIII. g Quando Ecclefia aliqua fint toleranda. Tfi illa nonnunquam ſinenda ſunt, quæ, ſi cxtero- rum conſtet integritas, nocere fola non valeant; illa tamen ſunt magnoperè præcavenda, quæ recipi, nifi ma- nifetå decoloratione non poffunt. Ac fi ea ipfa, que nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, vet vifionis reſpectus excuſat; quantò magis illa nullatenùs mutilanda funt, quæ nec ulla neceſſitas, nec Eccleſiaſties prorſus extorquet utilitas? Aliquandoenim pro neceſitatè, uel utilitate Ecclefia mutilan tur& laxantur præcepta canonica. 6 pars Brevster oftendimus, qur reverientes ab havefi n fiis ordinibus valeant recipyvel qui non, Nyncautem quaritar deiis, qui ab harettcts ordinati fnt; fi ad unitatem catholice matris Et- cleſia redierint, utrim in eodem ordine tterum valeant ordinar?$e- mele ut ait B, Gregorius.) iterùm con- ſecrari non debet. ꝙ Irem Sacramenta, qua ab hareticisin for- ma Ecclefia mimfirantur( ut Auguftinus b teftatur) resterar fad Sacramento videatur mjuria fith Gerationem Sacer non debent, ne nonl G Sedrllud Gregors: de his intellegitur, qu⸗ dotalem, vel Epiſcepalem acceperunt. qui aut per rnanis iapofiitte nem, cum ad Eccleſiam redeunt, eſfectum ſas undtionis c cceifiunt aut ab ejusadmmifirattone perpetuo ceffare jubentur. Similleil. lud Auguftini de eadem sunéhone,& de Sacramento Bait ſmatisintellgitur.& Sunt autem in Ecclefia alti ordines, qui fne| ſaeramentali unctione, ſoli Ehiſcopt benedidtione, cum quadam ve ſorum, vel indumentorum diſtribuutione praſtantur; ut ſunt Leullt, é cateri infraeos conflstuti, Hi quam uis ab bareticis ordinentuty rarsenad Ecclefiam redeuntesin eodem ordine( fi alidsdigne fut- rint ab Ecclefia ardinentur: nec fiet in els reiteratio muneris, cH al hæreticis nihil doctatur eis fuiſſe collatum. C. XXIV. ꝙ Kedeuntes ab haretscss funt ordinandi. Unde Urbanus-II. ſeribit Petro Piſtortenff Epiſenpe, È Ruſtico Abbati Vals umbroſa. Aibertum d à Nezelone r, licèt Simoniaco, not Simoniacè ejusdem ċonfefione reperimus in Diaco- ordinatum:& B. Innocentii Pápg ſententiã conſlat atum quòd Nezelon(quem conſtat ab hæreticis natum) quia nihil habuit, nihil dare potuites dit manus impoſuit. Nos igiturt ti Ponti ficis auctonitaie firmati,& Damaſi e Papæ teſtimonio roborati, qui àu [ Reiterari oportet, quad male atum est:) Daibertum ab hg- s. corpore& fpiritu digrefum, atque utilitatibus Eccleſiæ pro viribus inſudantem, ex integto( Ecclefig ne- ceſſitate ingruente) Diaconum conſtituimus. Quod non reiterationem exiſtimari cenſemus, ſed tantùm integlam Diaconii dationem: quoniam, ut prædiximus, qui nihil habuit, nihil dare potuit. 1€ Nezelone, Marianus Scotus in vita Gregorii VTI. meñ- acit Archiepij deburgenſis hoc nominc appellati. C. XX V. Q De eodem. Isem Damafus Papa, epifl.q. de Chorepifeopis. P Er illicitam f manůs impofitionem vulneratum- caput illi, qui videbantur aliquid accepiſſe, habe vi vulnus infixum eſt, neceſſe eſt medicinam lonem bant:& ub adhibere, quå infixa fanetur macula; id eft, reiterarı nen ceſſe eſt, quod legitimè actum, aut collatum minimẽè pro- batur 1. Nam quomodo honorem poflit retinere, gw ab illo acceperit, qui poteftatem dare legitimè non habuit, invenire non poſſum. jiti à al. edito. b al. Seminacenſem. c Ibad..2, d al Ialia: yo e ldem epif.dzad Septimium. Anſcl. l2..39: luo.6,.95. 4. 9l. mmE,H⁰ ilet. f̃ In capntulu Martim Brach. a fapra diſn. ob.... b fapreâd.g. 1 quod qudam. C al ordinationis. d Pann....sI.© Jupri, qt. ventum, efir uent. per ilentam. E gq per ilictam. sg” 1 q Probatur.) ——-— eee

state, vel widil A ng, qus pevny Nunu fad unitatem is de Sarm efa ahini fguamut n eedem ord ocent buit," turtant CuI Quæft.I. Sine accufatore& judiciario ordine in manifeſtis 82 f& notoriis utrùm judicari poffit, 30% 1 Probatur.] In originali hæc adduntur:ſi perfectum eſ- QUAÆSTIO I fe debebit, I Dod autem nullus fine judiciario ordine damnari va- C. XXVI. ꝙ em lib. 9. Cod. tit. aà ød legem Ine ps leat, audtoretatibius multis probatur. liam rebetundarum. Impp. Theodoſius ac Valentinianus AA. Flerentio, 7 Ancimus ejuſmodi viros ad provincias regendas ac- ꝑs NQcedere, qui ad honoris inſignia non ambitione vel pretio, ſed probatæ vitæ,& amplitudinis tuæ 4 folent te- ſtimonio ptomoveri: ita ſanè, ut quibus hi honores per fetis tug, vel per noſtram fuerint electionem commiſſi, jurati inter geſta depromant, ſe pro adminiſtrationibus ſortiendis neque dediſſe quidpiam, neque daturos un- quam poſtmodum fore, ſive per ſe, ſive per interpoſitam perſonam, in fraudem legis, ſacramentique, aut donatio- nis. venditionisvẽ titulo, aut alio velamento cujuscunqʒ contractũs:& ob hoc(exceptis ſolis ſalariis) nihil penitùs tam in adminiſtratione poſitos, quàm poſt depoſitum of. ficium pro aliquo præſtito beneficio tempore admini- ſtrationis, quam gratuitò meruerint, accepturos. Et licèt neminem divinitimoris, contemnendo jusjurandum, ar- bitremur immemorem, ut ſaluti propriæ ullum commo- dum anteponat; tamen ut ad ſalutis timorem etiam ne- ceſſitas periculi ſubjungatur, ſi quis auſus fuerit præbita Sacramenta negligere ,non modò adversùs accipientem, ſed etiam adversũs dantem, accuſandi cunctis, tanquam publicum crimen, concedimus facultatem, quadrupli pœnà eo, qui-convictus füerit, modis omnibus fe- riendo. ., XXVII. g De eodem. Item Pafchalis Papa. Atet Simoniacos, veluti primos& præci puos hæreti- eos, ab omnibus fidelibus reſpuendos,& ſi commo- niti non reſipuerint, ab exteris poteſtatibus opprimen- dos. Omnia enim crimina ad comparationem Simonia- cæ hæteſis quaſi pro nihilo reputantur. ꝙ In iribus vetuſti⸗ exemplaribus pot caput ſancimus, miſ inſcricrione Paſchalu,& capite iſto, Patet, ſaquuntur continenter ſubjecha Gratiani uerba, His breviter,&c. His breuiter pramiſßis ad æa usniamus, quæ Eccleſia ſeveritate diſciplina parata em ulciſci: oſtendentes, ꝙᷓuui bus actuſantubias, vel teſtificantebus quilibet ſint con vincendi; quo judice quiſq; debeat condemnari, velabfilvi; fi caufa vitiata fuit, guo remedio pofat fable vari; ſi accuſatores deſecermt, an reus fit cogendus ad purga- tionem. Et ul ſacilus pateat, quod didluriſumus, exemplum po- natur ſull oculis, in quo auctoritates hinc ande contro verſantes dt- ſtinguantur,& quid ſandtorum Patrum ſontiat auctoritas, lıguidò antimetur. S> CAHSA IL Vidam Epıfiopus de dapfù carnis.a Laico impetitar, Duo Monachi mnus Subdiaconus,& duo Levita ad- }~ versusipfum teftimonium ferunt:«A Metropolita- no fùo fèntit fè preagravar:, Inipfà ventilatione can Ja tres ex tefibus deficiunt, ſiue promiſſione deca- proc five canonic examinatione reprobati. Expoliatur Samen Epiſcopus, quia crimen ejus noterium erat. G. 1. Hic primam guaritur, anin mamſoſti judicrarsus ordo ſit requirendus? Secundò, an expoliaras ab aliqus fitjudicandus? 3. Teriiò, qud pænd ſint ſeriendi, qui un accuſarione, uel ſeſtifiea- tione defecerint? 4. Quarto, an duorum teſtimomio ſit condemnandus? .I Damnate non valet, niſi aut aon- malus, axt[þontè confefus. De eonamq; ait Auguſt. hom. so, de utilitate pæmtentia, Os a in quenquam fententiam ferre non pofumus, niſi aut convictum, aut ſpontè confeſſum. C. II. Dae eodem. Kem Conftantinus& Imperator, Udex-c criminolum difcutiens, non antè fententiam proferat capitalem, quàmaut reum fe ipfe confiteatur, aut per innocentes teftes convincatur. Q Habetur caput hoc Cod. Theod. lọ. tst. g0. in legis prima śtta terpretatione: sterg, in capitulis Hadrsant,.57. É C..6. 156. Hoc 1 idem teflatur Auguflinus, dr eisdem verbis. 1 Q Hoc) Abfùnt ifia ab uno ex pervetufli exemplaribus. C. III. F De edem. Iten Gregorius lib.8. epift, zo. gan d{ine judicio quenquam nolumus condemna- ri; ita quæ juftè.diffinita fuerint, nullå patimur ex- cufatione differri. 1 Q JukèJ Abest vox afia ab originale, In uno autera mans- ſeripto Gratians eſt, juſtà funt diffinita fententiå. C. IV. De codem. Atem Eleutherius Epiſcopus ad Epiſcopot Gallie. Ihil e Ccontra f quemlibet accuſatum] abfque Í gitimo,& idoneo accuſatore fiat. Nam& Domin noſter Jeſus Chriſtus Judam furem eſſe ſciebat; ſed qu non eſt accuſatus, ideò non eſt ejectus. C. V. De codom. Item Felix Papa I. ad Paternum Epiſcopum. g Rimates h accuſatum diſcutientes Epifcopum, non antè ſententiam proferant damnationis, quàm Apo- ſtolicà 1 freti auctoritate, aut reum ſe ipſe confiteatur, aut per innocentes,& canonicè i examinatos regulari- ter. teſtes convincatur. Aliter irritam eſſe cenſemus,& injuſtam Epiſcoporum damnationem,& idcircꝰ à Syno- do retractandam, ita ut oppreſſis ab omnibus in cunctis ſubveniatur cauſis. 1$ Apoftolicå freti au&toritate,] Hac addita fant.ex e- piftola Felicis é Zepherini. Nam damnari Epifèops fine confênfis Q anltorstate Romans Pontificis nectunc poterant, necnune poffunt, ...c. difcutere.© alibre C. VI. g Mult: per tolerantiam fuflinendi funt, quamvis fen- tents divini judicii fint condemnati. Idem-decrevit Zepherinus Papa k, Item Auguft.£ Nusex vobis me traditurus eft.) 4 Benèdixit 4 ex vobis,„& nonex nobis. Ex vobis enim:eft, à quibus per judiciariam poteſtatem confeſſus, aut convictus, ex- cluſus non eſt. A me verò, qui nullis àndigeo argumen- tis,& omnia certiffimè novi, ſeparatus& diviſus eft. Ta- le enim eſt, ac ſi diceret, etſi ego eum per occulti judiciĩ ſententiam damnatum habeo, vos tamen adhue illum per tolerantiam ſuſtinete. 1$ Auguftinus.) Sze zn multis vetuftis ëxemplaribueiquam- vi uer ba luiſus caputis apud S. Auguſtimum nom fint inuenta. C. VII 9 Nullum ſor vetur judæcium, niſi ratio- nabiliter habutum. Item Gregorius banni Deſenſori, aunti in Hiſpaniam, lib.-epifi. so. 3. Quentò, ſi deficientibus accufatoribus fit cogendus ad purgatio- nem? b. Sexto, firemedium fit dandum et, qui cansA dilationis vocem appellationis exhibuerst? Septina, fi Larsi, Monachi, vel quilibet inferiorum ordinum m accuſatione ma jorum fint audiendi? „y pom n requirendum<ft de perfona Presbyteri, dile&iffimi n fratris& Coëpifcopi noftri Januarii, a infi. ead, multi, b In cahitulu per Hadrianum colledtis. cur. Caps. c16.© Burch. l. 76. c. d. Pann. l. 4. c. n. d Anſolis. c30. e Anfla.cs4.Polyc.ls tit. Panmnd..cts. E abfunt ifla ab origin, g Et Zapherimus epift.i. ad Epiſcopos Sisilia, uf} ad verf, S Oavò, quomodo debeat fieri accufatio, an in ſeriptit, an ſine ſeripti? a Tuzio b afun c alilia alter. h Anfil3..68.Burch....157. 1V0 p.:243€ 247. Pann ...13.11..3 irritam, i abest ab epift, Zepherini. k Zepberinss loco proximèindicato. l Matth.26. ma Anfilasgg M foris legendus G dilet fin N 4

Sine aceufatore dr judiuario ordime in man:ſeſtis&- 383 notorus utrum judicari poßßit. & fi ita fe veritas habet, ficut ejufdem Epifcopi petitio continet, in Ecclefia, atque in loco fuo, modis omni- bus idem Presbyter revocetur., Si autem ditum fue- tit, quia contra ipfum caufa aliqua mota, five probata eſt, ſubtiliter ipſo præſente,& pro ſe rationem redden- te, quærendum eſt& genus cauſæ,& modus probatio- nis, ut ex hoc colligere valeas, utrum adhuc in exilio 1 demorari, an certè in Eccleſia ſua,& officio fuo debeat revocari. ¶ De Epiſcopi ſupradicti perſona hoc ſtatuen- dum eſt, ut ſi nulla contra eum criminalis cauſa, quæ exilio vel depoſitione digna eft, mota, five probata eft, is qui co fuperftite Epifcopus perversè, ac contra cano- nes in Ecclefia‘ejus ordinari præfump it, Sacerdotio privatus, ab omni Ecclefiaftico minifterio repellat 1r. Qui etiam eidem dile&iffimo Januario fratri,& Coë- piltopo noftro tradendus eft, ut ab ipfo aut in cuftodia habeatur, aut certè abeo ad nos per omnia trantmitta- tur. Epiſcopi verò, qui eum ordinaverunt, vel ordina- tioni ejus conſentientes interfuerunt, ſex menſibus Dominici corporis& ſanguinis communione privati, agere pœnitentiam decernantur in monaſterio,& ſu- praſcriptus Januarius loco& ordini fuo modis omni bus reformẽtur. Si verò communione privatis, mortis contigerit imminere periculum, benedictio eis viatici non negetur. Si autem Epiſcopi in præjudicium 2 con demnationis vel depofitionis memorati Epifcopi, fev metu judicis conſenſiſſe, ac talia feciſſe non ſuà ſpon- te faſſi fuerint,& tempus eis abbreviandum eſt,& mo- dus pœnitentiæ temperandus. Si verò ille, qui locum ejus invafit, de hac fortafsè luce migravit,& alter eft ordinatus, quia levioris a culpæ videtur(cùm non quaſi iſti ſuperſtiti, ſed ſucceſſiſſe defuncto videatur) E- piſcopatũs illi officium in illa Ecclefia tantummodò interdicatur, ut in alia Eccleſia, quæ Sacerdote vacave- rit, ſi electus fuerit, poſſit eſſe Epiſcopus: ad Malachita- nam tamen Ecclefiam nunquam aliquo modo reverſu- ¶ Gloriofusautem Comitiolus, quicquid prædi- ctus Epiſcopus per violentiam, atque infecutionem i- pſius expendiſſe, vel damnum pertuliſſe dato ſacramen- to firmaverit, eidem Epiſcopo reſtituere compellatur 6. Si c autem aliter, quàm antefati Epifcopi petitio continet, atum effe forfitan perhibetur, fubtiliter quæ- rendum eſt,& veritate cognitã, cum Dei timore, quod juftitiæ ordo fhaferit, judicandum.€ Quia ergo Stepha- 1s Epifcopus odio d fhi quædam fita,& de falfis fe lis accuſatum, neque aliquid ordinabiliter fa- ctum, ſed injuſtè ſe aſſerit condemnatum, diligenter quæ- tendum eſt primò, ſi judicium ordinabiliter eſt habitur id eft e, fialii accuſatores, atqʒ aliiteſtes fuerunt.Deinde cauſarum qualitas eſt examinanda, ſi di depoſitione fuitʒ ſi eo f præſente, qui accuſatus eſt jurejurando contra eum teftimonium ditum eft; fi ptis actum eſt, velipfe licentiam treſpondendi,& defen- dendi ſe habuit. Sed& de perſonis accuſantium, ac teſti- ficantium ſubtiliter quærendum eſt, cujus vitæ, cujus con- ditionis, cujuſve opinionis, aut ne inopes patrimonii fint, aut ne fortè aliquas contra prædictum Epiſcopum inimicitias habuiſſent,& utrùm teſtimonium ex audi- tu dixerunt, autcertè fe fcire fpecialiter teftati fant, fi fcriptis judicatum eft,& partibus præfentibus fenten- tia recitata eſt. Qudòd ſi fortè liæc ſolenniter acta non tunt, nec caufa probata eſt, quæ exilio, vel depoſitione digna fit, in Ecclefiam fuam modis omnibus revoce- tur. Hiv erò, qui eum contra Dei timorem& canonum ftatuta condemnaverunt, excommunicati in monaſte- rium ad agendam pænitentiam f di funt: ita fanè, ut fi cuiquam eor ———— e eran. a al levior culpa. b al condemnetur. Fann. l. à..vꝛ. d alm odito fao, Alutellen ſuerunt. f̃ al. aut ſi. ſex menſibus mitten- um mortis contigerit $ Iva.06..343. al.aut ſi alus accuſatores, Decreti Secunda Pars. 384 imminere periculum, viatici benedictio non negetur. | Ipfe autem, qui eo vivente locum ejus temerariè am- bivit, privatus Sacerdotio ,ab omni minifterio Ecclefia ftico repellatur, atque eidem dilećtiffimo fratri& Coë- pifcopo noftro tradatur, ut eum aut ipfe ad nos tranf- mittat, aut apud fe in cuftodia habeat. Epifcopi ver, qui eum ordinare prafumpferunt, vel perverfe ipfius ordinationi prebuêre confenfum, iidem communione privati, fex menfibus adagendam pœnitentiam in mo- nafterio deputentur. Si autem Epifcopi in præjudicium condemnationis, vel depofitionis memorati Stephani ſe metu judicis conſenſiſſe, ac talia feciſſe non ſua ſpon- te profeſſi fuerint, tempus eis abbreviandum eſt,& mo- dus pœnitentiæ temperandus. Si igitur is, qui prædi&i Stephani locum invafit, fortaſsè defunctus eſt, atque alius in Ecclefia ejus Epifcopus ordinatus eft, illud de co ftatuendum eft, quod fuperiùs de caufa fratris,& Co- epiſcopi noftri Januarii diximus.€ Quòd fi fortèali- qua de objeĉtis contra memoratum Stephanum Epi- fcopum probata funt, aliqua verò doceri minimè po- tuerunt, cautå omninò confideratione penfandum eh, utrùm leviora capitula, anm certè graviora probata fint, ut ex eis, qualiter diffinitionem tuam formare debe poſſis ſcire. ¶ Glorioſus verò Comitiolus, fi ſupraſcti- ptus Epiſcopus innocens eſſe claruerit, quicquid de re- bus ejus, vel Eccleſiæ ipſius tulit, ei ſine aliqua refi- tuat dilatione. Sed& quæque ſe in perſecutionem- ac violentiam ejus expendiſſe, vel damnum idem Epi- ſcopus pertuliſſe juraverit, idem memoratus Go {fus Comitiolus reddat ac ſatisfaciat. Si autem Ep ſcopum antedictum talem culpam commiſiſſe conll- terit(quod abfit)&c. ut. in caufa Monachorum, De perfona Presbyteri,&c, uż J. a in caufa, Clericusadvei sus Clericum. Er ̃. in eadem epiftola s4. undecomi lbi De perfona Januarii Epifcopi{ciendum eft, graviter o- mninò,& contra leges effe&um ,ut violenter de Ec- clefia traheretur; dum fi quamlibet aliam injuriamà quocunq; Epiſcopo paſſus fuerit in Eccleſia, injuriantem capitali pœnã percutiat,& ſicut majeſtatis reum o- mnibus det accufandi illum licentiam, ut hujus legis feries loquitur Codicis ġ lib.r. tit.v1. conftitutione decd- må. Siquis in hoc genus facrilegii proruperit, ut in Eccle- fias Catholicas irruens, Sacerdotibus& miniſttis, vel cul- q̃ue aliquid importet in- æ,&c.& j. in cadem epiſtola c. De perſona Stephani E- pifcopi ad hoc attendendum eft quia nec invitusadjudi- cium trahi,nec ab Epifcopis alieni Concilii debuitjudica- ri. CJ. ¶ Contra hæc ſi dictum fuerit, quia nec Metto. politanum habuit, nec Patriarcham,dicendum eft, quia4 fede Apoftolica(quæ omnium Eccleſiarum caput elt. hæc caufa audienda, acdirimenda fuerat: ficut& prædi- ctus Epiſcopus petiiſſe dignoſcitur, qui Epiſcopos alieni Concilii judices habuit omnino ſuſpectos. Quia ergo fen tentia non à fùo judice di&a nihil firmitatis obtineat, lectionis hujus tenor oftendit libro Codicis feptimo,&ke eT- Q Quòd autem dicitur à fervis fuis accufatus, fciendum eft, quia audiri minimè debuerunt.& ĵ. NSt verò de crimine d majeftatis dicitur accufatus, nec i- plùm de eo credendum fuit, fi vita, vel opinio ejus ta- lis antè non extitit.&F. Quòd autem dicit idem E- pifcopus, quia fe abfente, aliqui fint vilifimi teftes exhi- biti: hoc{i verum eft, nullius eſſe momenti lege noſcen- dum eſt.& F. ¶ Teſtes autem quales, vel cujus opinio- nis ad teftimonium admittendi funt, plurimæ leges oſtendunt, quæ penè nulli habentur incognitæ, quæ pe toribus ipſis, vel ĩpſi cultui, Ioc >£ J a 146...cap fi Epifiopum. t1,q.1. de perfonaex Gregor, lio. | epiflsg. b Lf quis Cadde Epifèér Clerte. Cod. Theodof: lib, 16. titz cap3I. C 17..4. fi quis fuadente. d S: verò diflum futtity qua de hoc accufains esT, quod ad majefatis crimen attinet, rg. € etiam

ihly andos, Si t, fortaket iftopus aÙ fuperiùsde: diximus, ¢ memoratur an certi ionem 5 vero Con e claruer s tulit, ei rque fèin per e, vel damn neft, quan alieni Conul E 385 Cauſa II. Quæſt.I. etiam ſanciunt, ut viliſſimis teſtibus fine corporali dif- cuſſione credi non debeat. ¶ Quòd autem dicitur, quia nihil ſeriptis judicatum eft, legendus eſt titulus xiIv. libri vır. Codicis, quia ſeriptis debuit judicari. Nam ibi inter alia dicitur atque præcipitur ,ut fententia, quæ fine fcripto di&a fuerit, ne nomen quidem fententig ha- bere mereatur. 1$) Exilio} In vulgatis ſequebatur, vel deportatione: gua voces fùblata fant, quia neque in vetuflis Gratsant, neg, apud "B. Gregor:um leguntur. 2$ Siautem Epifcopi in prejudicium JHec uf ad verf. Quòd ſi fortè, addita ſunt ex epiſtola: quemadmodumer palloò in- ferins à verbo, dilatione, uf% ad verf: Siautem Epifcopum,ut oratisnis curfus fit expeditior, Nam Gratianus referebat fè ad fùpe- riora, in quibus habentur ſimilia, boc modo,&c. ut ſuprà de cau- fa Januarii Epifcopi. Quorum autem capitum inttia citantur ex inferioribus caufis ea fic relia funt, quemadmodum antea fè ha- bebant, ut modus citandt Gratiano ufitatus agnofèatur. C. VIIL 9 VUiuma fententia debet de ſeripto proſerri. Jtem Codicis libro fêptimo, titula a de ſententiis ex bre viculo recitandi, Imppp. Valentinianus, Valens, & Gratianus AAA. Tatutis generalibus juſſimus, ut univerſi judices, quibus reddendi juris in provinciis permiſimus fa- cultatem, cognitis cauſis, ultimas definitiones de ſcripti recitatione proferant. Huic adjicimus ſanctioni, ut ſen- tentia, quæ di&a fuerit, cùm fcripta non eflet, nec no- men quidem fententiæ habere mereatur, nec ad reſciſſi- onem perperàm decretorum, appellationis ſolennitas requiratur. G In duobus vetuflis codicibus hoc d fëguens caput non haben- tur,© hanc legem Codicis"B. Gregorins in precedents capite mani- feſtè indica verat. C IX.€ De edem, Irem ex Concilio apud.Medardum, Hincmarus Rhemorum Archicpiſcopus dixit. Egum Eceleſiaſticarum conſuetudo& auctoritas talis eſt, ut in cauſis geſtorum ſemper ſcripturam re- quirant, adeò, ut qui ad ſacrum fontem accedit, ſuum da- re nomen pręcipiatur. Qui ad ſummum Sacerdotium pro- vehitur, decreto manibus omnium roborato eligitur. Ordinatus autem à fuis ordinatoribus literas accipere jubetur. Quietiamab Ecclefiaftica focietate quolibet exceſſu diſcinditur, libelli e inſcriptione aut recipitur, aut ejicitur. Sed& i qui accuſatur, aut excommunica- tur, ſeu reconciliatur, per ſcripturam accuſari, vel re- conciliari jubetur. Et ſic in cæteris hujuſmodi in tantum ſcriptura depoſcitur, ut ſicut beatus Gregorius d in com- monitotio ad Joannem Defenforem ex Romanis legi- bus e fumens fcribit:[ Sententia, qua fine fèripto profertur, nec nomen fèntentza habere mereatur£) 1 Q Sed& qui] Inoriginalrest: Sed quiaccufatur, vel qui excommunicatur, reconciliatus per ſcripturam accu- ſari, vel reconciliatus commendari jubetur. Et ſic,&c. C. X. ꝙ Keſtituendus eſt, quem neg, con viun neque confeſſum conſtat eſſe ejectum. Irem Nicolaus Papa Girardo g Turonenfi Archiepi topo, Otum b fit tuæ fraternæ charitati, quòd ifte Pres- : byter pauper, nomine Chriſtophorus, de fia angu- Riaad noftram clementiam lachrymabiliter fit conque- ftus, dicens, fe falfis criminibus impetitum,& ab Ec- clefia fua non convictum, neque confeſſum, irrationabi- liter fuiſſe ejectum. Nam, ut ipfe refert, tuã diligentiå a titggl3. b Extrà de libellu oblat. c. l. Burch..2. c. 797. Iuo part..cap.269. c Libellars firsptione] orig. d Sup.eád.c. inprimis. E Chztitgg, E meretur Jorg. g alAsrardo, h vo.6it:g29. i Gine acculſatore& judiciarib erdins in mani- 8 6 Jeftis ér notorii utrùm judicari poſſit. 38 per tres vices inquiſitione factà, nulla in ſe neque de for- nicationis crimine, neque de homicidii confenfione rs (de quibusimpetebatur} reperiri potuit culpa, nifi o fuæ paupertatis causå, quæ petebantur, aut- con- entire noluit, aut implere non potuit. Quæ ſuus tamen æmulus ultroneus egit, qui injuftè illius Ecclefiam præ- ripuit. Idcircò magnoperè monemus reverentiam tu- am, ut etiam quæ, te fortè ignorante, Gieziacà cupidita- te peracta eſſe videntur, tuæ fraternitatis cenſurã celeri emendatione corrigantur: ſcilicet reſtituendo Eccleſiæ propriæ jam dictum Sacerdotem, atque ci reddendo tua pietate priſtinum, quem perdidit, honorem,& nullate- nus canonica inſtituta alicujus temeritate contemni permittas: quia facientem& conſentientem par pœna conſtringit. 1Conſenſione] Sic eſt emendatum ex pleriſque vstuſtis exemplaribus. Nam anteà legebatur, confeſſione. Ivo antera habet, conſenſu. C. XI. 9 Antequam cauſa probetur, aliquis ex- communicari non debet. Item da libro conſtitutionum. a Epifcopus, nemo Presbyter excommuni- cet aliquem, antequam caufa probetur, proptèr quam Ecclefiaftici canones hoc fieri jubent. Si quis au- em adversùs eam b excommunicaverit aliquem, ille quidem, qui excommunicatus eft, majoris Sacerdotis auctoritate ad gratiam ſanctæ communionis redeat: is autem, qui non legitimè excommunicavit, in tantum- abftineat tempus facrofan&tâ communione, quantum majori Sacerdoti vifum fucrit, ut quod injuftè fecit, ipfe juftè patiatur. C. XII, g Incerta dr dubra judicari non poffunt. Irem Auguſtinus in epiſtola 137. ad Clerum,& uni verſam plebem Hlipponenſem. Omen c Presbyteri proptereà non auſus ſum de nu- mero collegarum ejus vel ſupprimere, vel delere, ne divinæ poteſtati, ſub cujus examine cauſa adhuc pendet, facere viderer injuriam, ſi illius judicium meo vellem judicio prævenirè: quod nec in negotiis ſecularibus ju- dices faciunt, quando cauſæ dubitatio ad majorem po- teftatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. Etin Epifcoporum Concilio conſtitutum eſt, nullum Clericum, qui nondum convictus ſit, ſuſpendi à communione debere, nifi ad caufam fuamexaminan- dam ſe non præſentaverit. C. XIII Nec ſaſpicionis arbitrio, nee ante ve- rum C& juſtum judicium aliquis con- demnetur. Rem Melchiades Papa Epifcopis Hifpania, p d femper ante omnia diligenter inquirite, ut cum juftitia& veritate e definiàtis; neminem con- demnetis ante verum& juftum judicium: nullum fùfpi- cionis arbitrio judicetis: fed primùm probate,& pofteà charitativam proferte ſententiam:& quod f vobis non vultis fieri, alteri nolite facere. C. XIV. 9 Qui ab accuſatione prohibean- tur, O gui recipiantur. Irem ff. lib.æluin. tit. g de accuſationibus,& inſcri- ptionibus /. Qui accuſare. Rohibentur accuſare alii propter ſexum, vel ætatem, ut mulier,& pupillus. Alii propter ſacramentum, ut qui ftipendium merent. Alii propter magiftratum po- teftatemvé, in qua agentes fine fraude in jus vocari% non poffunt. Alii propterdelitum proprium, utinfa- mes. Alii propter turpem quæftum, ut qui duo judicia adyersùs duos reos fubfcripta habent, nummofvé ob a Apud Iulianum Antecefforem nowel.123.6,15. 24:93. de illi- cita. I0opf. cap. 371. C p. I4. c. æ2. b al.cd. C Iuo p. b. c. 350. d Poßhe..r. tit. g. Pann. l. 4. c. ll. Uñ. e al. charitate.£ Tobigo g izd h al evocati N f

8 Sine aceufatore d> judiciaris ordine in mnanifeſtis 2 7 notoriis utrùm judicari poſßit. accuſandum, vel non accuſandum acceperint. Alii pro-| pter conditionem fuam, ut libertini= contra patro- nos. Alii b propter fufpicionem calumniæ, ut illi, qui falſum teſtimonium ſubornati dixerunt. Nonnulli c propter paupertatem, ut funt, qui minùs, quàm quin- quaginta aurcos habent. Hi tamen 4 omnes, ſi ſuam in- juriam exequantur, mortemvé propinquorum defen- dant, ab accuſatione non excluduntur. Liberi, liber- tigue non funt prohibendi fuarum rerum defendenda- rum gratiâ,de fato parentum, patronorumve queri; pu- tà e fidicant,vi fe à poffefone ab hisezpulfos: fcilicet non ut crimen vis eis intendant, ſed ut poſſeſſionem reci- piant. Nam Sc filius quidem non prohibitus eſt de facto matris queri, ſi dicat ſuppoſitum ab ea partum, quòmagis cohæredem haberet: ſed eam ream lege Cornelià face- re, permiſſum ei non eſt. ¶ Ab alio delatum alius de- ferte non poteſt: ſed eum, qui abolitione publicà, vel privatà interveniente, aut defiftente accufatore, de reis exemptus eft, alius deferre non prohibetur. 4 Mulie- rem f propter publicam utilitatem ad annonam perti- nentem audiri à Prefecto annone deferentem Divus Ve» rus g& Antoninus refcripferunt. Famoſi quoqʒ accu- ſantes ſi neulla dubitatione admittuntur. Milites quo- que, qui cauſas alienas deferre non poffunt, qui propa- ce:excubant, vel magis ad hanc accuſationem admit- tendi ſunt. Servi quoque deferentes audiuntur. 2 PS. His omnibus aultoritatiblus datur intelligi, quòd nullus ef oondemnandus, niſt judicio ordinabiliter habito aut con uincatur, aut reun fèipfè confiteatir. Veram hac de ilin intelligenda funt, quo- rum crimina ſunt occulta: cæterùm, qua manifeſta ſunt, judicia- rnuum erdinem non requirunt. C. XV. g 6ine actuſauone, mamtſefta judicentur. Unde Ambrofius. Ap anaon indigent. Q lvomepifola ad Hugonem, gua incipit, Literas V. P. fic ait: Manifefta autem, accufatione non indigere, 6: Ta teftatur beatus Ambrofius- fuper epiftolam ad Corin- thios, ita. dicens de:eo,-qui cum noverca:[ Iudicis non esl, c. ut mfiàcede manifefta. C XVI g De eodem. Irem Nicolaus Papa Ludoveco Regi sn ehuſtola, qua incipit:[ Syllabarum.] Uæ b Lotharius Rex nepos vefter facit, accuſatore non indigent. Mani ſeſta quippe ſiant(teſte t Apoſto- lo) opera carnis, fornicatio, immunditia, Gc. Sumptum eſt ex epoſtola, qua habetur in codlice fèpè me merato monaſterti Dominicanorum, in qua hac pracedunt: Ac- cuſatorem autem habere Lotharium non niſi illum qui accuſator fratrum in Apocalypſi appellatur,& ope- ra ejus, quz& ipfa ejufdem antiqui hoftis inftin&u pa- trantur, profectò comperimus. uæ verò Lotharius Rex,&c, In maniſeſtit enim callulitate accuſantium non opprimitur reus nec tergrverfatione proprium crimen celatur, chm culpa fuā DE: lis ommum fþontè fe smgerat: argue ideò in talibus judiciarsus ordo.non reguiritur: gus ideo inflitutus est, ut nec innocentia tnfidi 1 Pateret ad verſantium, nec culpa delinquentium ſententiam ret jufls examinis, aoi C. XVIIL ꝙ Ordinem judici arium mantfoſta non deſiderat cauſa. Vnde Stephanus Papa V. Leoni Epiſcobe Thea i; al liberti. b kg. o. c legez. ddeg. i€ al. veluti, -13. g al, Severus, Repofita hie funt aliquot verba ex Pan- degis Ebre h Anſ..ia.c à Galf Decreti Secunda Pars. 388 E a manifeta& nota pluribus. caufa non funt quærendi teftes, ut fanétus. Ambrofius in epiftola ad Corinthios dixit, de fornicatore ſententiam expo- nens Apoſtoli C: ¶ Iudicus, inquit, uen erſine cctuſatere de. mnare, quia& Dominus Iudam, cum fur effet, fèsebat: fed guia non eſt accuſatus, minimè aljecit.] Vi rolleretur de medio veſtrum, qut hoc opus fecit.[ Cognito opere ifto pellendum illum fuiſſe de cc-. tu fraternitatis Apofloluscenfuit Omnes enim crimen ejus fiebant, ér non arguebant. Publice enm novercam fuam loco uxoris habes bat: ingua re neg, tefitbus opus erat, neg tergs verfatione aliqua pos |& paulò pòft.[ Abfènsfacie, prafènsantem s, gusnufquam.ábest, jam judicavi ut prafins terat tegt crims: alacloretate Spirtt eum, Gti hoc admifit, tradi Satane in interitum carnis| Extat integra haæc epiſtola in collectone canonum ſine aullerit nomine inVaticana Bibliotheca, g pars. Sed fisendum est, quod eorum, qua maniſeſta ſunt, ſunt nota ſudict,& incognita aliis: alia ſunt maniſeſta aliis, O ote culta judic:: quedam verè funt nota judici„é aliis, Qua ju zantar nota funt, fineexaminatione ferirs non poffunt: quia dum accuſatoris perſona aſſiamitur, judlictaria poteſtas amittitur. In uns enim eademg, caufa nullus fimul potest ęſſe accuſator& juden. C. XVIIL Q Quando aliqus fant corrigendi, quando tolerandi. alis liem Auguſtinus in homtlia de pœmtentis (quaest so.) Ulti s corriguntur, ut. Petrus: multi tolerantur ut Judas: multi neſciuntur, donec d veniat Dimni, guè illaminabit allſcondita tenebrarum.& infia.$| Nos vehat- munione prohibere quenquam non poflumus( quamvis hæc prohibitio nondum fit mortalis, fed medicinalis) ni. fi aut ſnontè confeſſum, aut in aliquo ſive fecularifre Eccleſiaſtico judicio nominatum, atque convictum. Qs enim ſibi utrunque audeat aſſumere, ut cuiquam ipſeſt & accuſator,& Judex? Cujuſmodi regulam etiam Paulus Apoftolusin eademad Corinthios epiftola breviter infi- nuãſſe intelligitur, cuhm quibuſdam commemoratis cti- minibus,Ecelefiaftici judicii formam ad omnia fimiliacx quibufdam daret, Ait e enim:[Serzpfi vobis m epiflolann comeniſieri ſornicariis. Non utiq; ſornicarii, hujus munds, aut avs- risyaut raptoribus aut idolis ſer vientibus: alioquin debueratis da hoc mundo exiffè.| Non enim poffunt homines iu hoc mun- do viventes, nifi cum talibus vivere: nec eos poſſunt ly- crifacere Chrifto, fi eorum colloquium, convictumq́ vi- taverint. Unde& Dominus cum publicanis& peccato- rib’comedens:[ Non g esf opus inquit fanis Mediemfed male habentibus. Non enim veni vocare jufton, ſed peccatores) Et ideò ſequiturApoſtolus h,& adjungit: Munc fercſi vobisnon m- miſceri. Si quisſtater nominatur 1n vobis, aut fornicator, aut ido lis ſeruiens, aut a uarus, aut maledicus, aut ebrioſus, aut rupat, cum hujuſanodã nec quidem cibum ſimul ſumere. Quid enim mmi de his ġui forisfunt; judicare? Nonne de his, qut iniusfunt, vosje dicatis? De his autem, gui foris funty Deus judicabit. Auferte mie lum à vobis ipfis.) Quibus verbis fatis oftendit, non teme rè, aut quomodolibet, fed per judicium auferendos eſſe malos ab Eccleſiæ communione; ut ſi per judicium au- ferri non poſſunt, tolerentur potius, ne peruetse m- los quifque+ evitando, ab Ecclefia ipfe difcedens,€05» quos fugere videtur; vinciat k ad gehennam. Quia&at hoc nobis funt in Scripturis fan&tis exempla propoſita: yelut in/ meffe, ut palea fufferatur ufque ad ultimum ventiläbrum: vel intra illa retia, ubi piſces boni cum malis uſque ad ſegregationem, quæ futura eſt in littote, ideft,in fine feculi, æquo animo tolerentur. Non emm — a Vide fuprà c. mamfefla. Ivo p. 6. c. 43t. Pann...6 17 Ambr. adcs. b.Cor.5. 23..4 fi quis€ Beda.Cor 5 Arf ..70. Polyc...tit:7. d l. Cor. æ. e 1.(org. f 25 J Adinfd- les, g Matthg.-1Crs. i c quoujfgue. K al. mitiab Aatth. 3. m Matthdj contrarium

LLO pOL| A nujoni 11 rÒ oul poeh ⸗ Juanda alin lo tolerandh, an emle de pts sA po) r Petrus mikit atum, atqueun allumele, Mccg pibufdam con wi. Cauſa II. Quæſt. I. Sine aceuſatore& judiciario ordinein manife- contrariam eft huic loco id, quod alio loco dicit Apoſto- lus:{ Tu quts es, qui judicas alienum fèrvumi? fno Domno fat aut cadit.| Nolùitenimhominem ab homine judicari ex ar- bitrio ſuſpicionis, vel etiam extraordinario uſutpato jadicio; ſed potius ex lege Déi ſecundum ordinem Ec- cleſiæ, ſive ultrõ confeſſum, ſive accuſatum, atque con- victum. Alioquin illud cur dixit?[ Skquis fřatér nomi- natur aut fornicator, aut idolis fervens, Éc.| nifi quia eam nominationem intelligi voluit, quæ fitin quenquam, cùm fententia ordine judiciario atque integritate profer- tur? Nam ſi nominatio ſola ſufficit; multi damnandi funt innocentes, quia fæpè falsò in 4 quoquanr crimina nominantur.; Ņ Non ergòilli, quos monemus agere pænitentiam, quærant fibi comitesad ſupplicium, nec gaudeant, quia plures invenerint. Non enim proptereà minũs ardebunt, quia cum multis ardebunt: C. XIX. Peccatum, quod tantùm Iudici no- tum est, ab ea damnari non valet, Idem frmoner6 de verbi Domint. 8¹ peccaverit, inqui:, in te frater tuus, corripe eum inter te,& ipſum ſolum. Quare? quia peccavit- in te. Quid eſt, In te peccavit? J Tu ſcis, quia peccavit. Quia enim fecretum fui uando in te peccavit, fecre- tum quære, cùm corrigis, quod in te peccavit. Nam ſi ſolus nöſti, quia peccavit inte,& eum vis coram omni- bus arguete, non es correptor, fed proditor. Attende, quemadmodum vir juſtus Jofeph c, tanto flagitio, quod de uxore fuerat ſuſpicatus, tantà benignitate pepercit: antequam ſciret, unde illa conceperat, quam gravidam ſenſerat,& ſe ad illam non acceſſiſſe noverat. Reſta- bat itaque certa adulterii ſuſpicio:& tamen, quia ipſe folus ſenſerat, ipſe ſolus ſciebat, quid de illo ait Evan- gelium?[ lofèph autem, cùm efèt vir juftus,& nollet eam di vulgare. Mariti dolor non vindictam quæſivit: voluit prodeſſe peceanti, non punire peccantem. cum, inquit, nollet eam divulgare ,. volit eam occultè dimitte~ re.)& infida. Q Ergò ipfa corripienda funt coram omnibus, quæ peccantur coram omnibus. Ipfa verò corripienda ſunt ſecretius, quæ peccantur ſecretius. Di- ſtribuite tempota,& concordat Scriptura. Sic agamus, & ſic agendum eſt, non ſolum, quando in nos peccatur, fedetiam quando peccatur ab aliquo,ut ab altero nefcia- tur, in fecreto debemus corripere.&r panbpèt,€) No- vit enim nefcio quem homicidam Ep„& il- lum nemo novit. Ego nolo d illun icè corripere, & tu quaris inſcribere? Prorſus nec prodo, nec negligo corripio in fecreto: pono ante oculos terreo cruentam conſcientiam: perſuadeo pœnitentiam. Häc charitate præditi eſſe debemus. Unde iquando homines reprehendunt nos,quòd quafi non corripiamus: aut putant nos fcire, quòd nefcimus: aut putant nos tace- re, quod fecimus. Sed forè quod fris,& ego feio: fed non coram te corripio, quia curare volo, non accuſate. Sunt homines adulteri in domibus fuis, in feczeto pec- cant: aliquando nobis produntur abuxoribus fuis, ple- rung; zelantibus; aliquando maritorum falutem qua- rentibus. Nos non prodimus palàm, ſed in ſecreto argui- mus. Ubi contigit malum, ibi moriatur malu Non ta- men vulnus iHud negligimus, ante omnia oſtendentes, homini in tali peccato conſtituto, fanciamá; gerenti conſcientiam, iſlud vulnus effe mortiferum; 4 pars, Quando verd crimenes? notum altis, dr non judici, nec tune fine examinatione fersendum es; quia in crimen fibi oc- cultum judex fèntentiam ferre non deber. a Romig. b iniquog, crimine] Beda imc..1. ad Cor. Matthei n d al. velo| orig, ſtis& notoriis utrum judicati poſſit. 399 C. XX. ꝙ Sententia nen prasipitanter ſerenda eſt. Vnde Evariſtus Papa à afepiff. 2. Eus b- omnipotens, ut nos à præcipitatæ ſententiæ prolatione compeſceret, cùm ommnia e nuda& aper- ta ſint occulis ejus, mala tamen Sodomæ noluit audita judicare, priuſquam manifeſtè agnoſceret, quæ diceban- tue. Unde iple ait d:[ Defiendam, é videbo, utrum clamerera, qui venit ad me, opere compleverint, an non es? ita, ut fam,|] Deits omnipotens, cui nihileft abfcon- ditum, ftd omnia ei mänifefta funt, etiam antequam fiant, non ob aliud hæc& alia multa(quæ hic lixitatem vitantes non inſeruimus) pet ſe inquirere di- gnatus ef, nifi ut nobis exemplum daret, ne præcipites in diſcuttendis& judicandis negotiis effemus,& ne ma- la quorumque priùs quifquam præfumat credere, quàm probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferen- dam ſententiam unquam præci pites ſimus, aut temetè, indiligenterque indiſcuſſa quæque quoque modo ju- dicemus, dicente Veritatis voce: f Nolite e judicare, né non judicemeni: in quo enim judicto judicaveritis; judiea- bimnsy& reliqua.) Nam mala audita nullum mo- veant: nec paflim di&a abfque certa probatione quifquam unquam: credat: fed antè audita diligenter inquirat, ne præcipitando quicquam aliquis agat. Sì enim Dominus omnium, Sodomorum mala, quorum clamor ad cœtum ufque pervenerat, omnia fciens pri- ùs, neccredere, nec judicare voluit, quàm ipfe ea cum fidelibus teftibus diligenter inveftigans, qug audierat, opere veraciter cognofceret-: multo magis nos huma- ni f,& peccatores homines, quibus incognita funt occulta judicia Dei,&bæc præcavere,& nullum g ante verám, juftamýue. probationem judicare, aut damnare debemus, manifeftè Apoftolo dicente Paulo 4:[ Tu guis es, que judicas fervum alienum? fuo enim Dommo fat, aut cadit.] f pars. Quando autem crimen notum eff judici© aliis, aha quando rens inficiatur faum: veisti fi quis negaret, fè imterfeaffè eum, quem fùb oculis juducis in conſpettu multorum interfecit, Hics qusafè reum negat, fine examinatione feriri nonpotest. Aliguan= do evidentia ipfä operi reum effe teftatur, quando opers publico soss men fuum confitetur: tunc pos? fecundam C tertsam correflionem fine examinatione damnandusest, vel punienduss fi incorrigibilis extiterit, In hoc ztague ultimo cafa intellsgenda es? autoritas illa Ambreſis-iy& Nicolas k: ¶ Manifeſta, aecuſatione non in- digenti) Fornrcator emm she, in quem, fine examinatione, fèntena tia Apoflolea procefèrat, publicè coram ommbus novercam frani přo uxore habebat. Lotharius guog, Rex, de quo Nicolais firita, fimiliter publscè uxorem fuam dimiferat,& alam faperduxerat C. XXI. 9 Sune accuſatione, mamiijtſta feri» enda fant: Vnde idem Nicolaus Papa ſcribit Archicpiſcopis,& Epa- ſeopis per Galliam, Italtam,& Gers maniam conſtitutis. So L qùòd Lotharius:Rex(fi tamen Rex yera- citer dici poffit, qui nullo falubri regimine corpo- ris appetitus refrenar, ſed lubricà enervatione magis illieitisejus motibus cedit) in duabus fœminis, Thiet- berga ſcilicet& Gualdrada, commiſit, omnibus ma- nifeſtum eſt. ¶ Sed& dudum Epiſcopos Thietgan- a KEI Gegertusl. Mor. 19. aap. 23. érin Conc. Trbur, cap. 22. b Anfèlm.lib...67. Polye.lib.7. tit a; Burch lib. 11..9. Pann..&. cah. 10. Ivo p. f..24. C Hebr. 4. d Genef: 18. e Matth, 7 f al quifumus homines'peccatoresguibus. g 30...cnui- lum ante, h Romigi i Suprd edd. manifeſta. k fupeâd. c. qua Lothariss,$ Juo.s..226 Regino omniahac refert libas Chronnum:$7s-

Accuſatus ſpoliatus ante omnis Decreti Secunda Pars. 392 391 reſtetuendus eſt. dum& Gunterium in tali facto eum habuiſſe tutores, atque fautores penè totus nobis orbis undique ad limi- na, feu fedem confluens Apoftolicam referebat.& infrå. d Igitur decernente nobifcum ſanctà Synodo, in præ- lentia depoſiti,& ab officio Sacerdotali excommunica- ti, atque à regimine Epifcopatůs alienati indubitanter exiftunt. QUAÆSTIO II. Vod autem expoliatus ante Iuditem ſtare non poſit, mill- kis auctoritatibus probatur. C. I. 9 Ante litem conteſtatam polſeſſort cunda ſunt reſtituenda Ait enim Ioannes Papa I. a ad Zachariam Archiepiſcopum. "A Ntiquitùs 4 decretum eſt, ut omnes poſſeſſiones,& omnia ſibi ſublata, atque fructus cunctos ante litem conteftatam perceptos 1 Epiſcopus, vel. Primas poſſeſſo- ri reſtituat. 1€| Perceptos) In vetuflis exemplaribus, 8 epiftola Io- annis, temg, Eufebii eft Perceptor, vel Primas poſſeſſori reſtituat. .: Ii g De eodem, Item Nicolaus Papa, Mnes c leges tam Ecclefiafticæ; quàm vulgares,& publicæ præcipiunt, ut omnia ſibi ablata reſtituan- tur ei, qui ſuis eſt rebus expoliatus. CIII. 9 Nullus dellet acctiſari, dum ſuis rebus Fuerit ſpoliatus. Item Stephanus Papa, ehuſtodd ſecundd. Ullus 4 Epiſcoporum, dum ſuis fuerit rebus expo- liatus, aut à ſede propria, quålibet occafione pul- ſus, debet accuſari, aut à quoquam poteſt ei crimen ob- jici, priuſquam integerrimè reſtauretur,& omnia, quæ illi ablata quocunque ingenio fuerant, legibus redinte- grentur,& ipſe propriæ ſedi,& priſtino ſtatui regulariter reddatur: ita ut omnes poſſeſſiones,& cuncta ſibi injuſtè ablata, atque fructus omnes ante cæptam accuſationem Primates,& Synodus Epifcopo, de quo agitur, funditùs reſtituant. G Caput hoc fua integritati ex ortginaln eſt reſtitutum. C. IV. Ẹ Necconvocari ad Synodum, nec in aliquo debet judicari ſboliatus. Item Euſebius e ffatribus conſiututis per Alexandri- am g⁊˖,m, epiſt. 2. $: ty s& icircò quofdam fuis effe rebus. expoliatos> quofdam verò à propria 1 dum comprovinc videlicet ex fuípicione,& aliquos ex certa ratione: 8 id e pulfos.» Quos{ciatis. nec ad Syno- em, nec ad generalem poffe vocari, nec aliquo judicari, antequam cuncta, quæ eis ſublata ſunt, legibus poteſtati eorum redintegrentur. C: V. Q De eodem, Item Julius Papa in epiftola ad Ortentales, cap. as. Ó 8. N ullus g omni ftituantur: oteſt convocari, aut judicari, antequam ablata,& omnia jura eiin integrum re lit exui fedum estex decretis Tutit trigefimoguinto dr men mutatis,{r alto medo diſpoſitu. f. 2. b Pannor..A. c. æ. C 5..2. In prefe ione Iſidor. in collectionem ſuam. CASS. AT 156:Concor, Pann. d, 4. f Anſſlacuαε. Ivo partiſ. le Colff. EVO Pafo 61257. Pann, | L3..g2, lvo p624 Burchn...c. Igj. şi G VL G Decodem, Item ZepherinusPapa 4 ad Epiſcopos £g yþti, epift, 2. P Receptum 4 ergò eftin antiquis ftatutis,Epifcopose- jectos atque ſuis rebus expoliatos Ecclefias proprias tecipere,& primò fua omniaeis reddi,& demùm, fi quis eos juftè accufare voluerit, quo periculo facere: Judi- ces effe decernentes, Epifcopos recta fapientes,&in Ec- clefia convenientes, ubi teftes effent fingulorum,qui op- preſſi videbantur: nec prius eos reſpondere debere, quàm omnia ſua eis,& Eccleſiis eorum, legibus integettimè reſtituantur. QUAÆSTIO HE I Vã autem pœnd ſeriendi ſint, qui ın accufatione defie ps ciunt, canonum cenſura defintt. Pænam enim illati crie mmni csn diſpendio exiſtimationis accipient. C. I 9 De iu, qui non probanda obſiciunt. Unde Cajus apa c. -quis circa-hujt perfonas non probanda detu- lerit, auctoritate hujus ſanctionis intelligat ſe ſactu- ram infamiæ ſuſtinere,; ut damno pudoris,& exiſtima· tionis diſpendio diſcat, ſibi alienæ verecundiæ impunè inſidiari ſaltem de cætero non licere. I{Cajus Jsicest inpleriſque vetuſtis: C habetur hoc capul inepiftola.unica ipfius„in qua proximè hic antecedunt verba capi tis, Si quis Epifcopus, snfià câd. quaft. 7. In vulgati awemhii citabatur Gelafiss, C. II. ꝙ Siaccufator im accufatione defecerih ta- lionem recipiat. Irem Damalis Papa ad Stephanum Ar- chepifèopum, epift, (meni d, fi in accufati recipiat, G Verbaipfa Damafi-referuntur infià 4. q..6. nullus ie troducatur. 3. one defecerit, taliotem C. III. ꝙ De eodem. Item ex decreto Hadriani Papæ in capttulkabiph colleftis, c. 52. in medio. Ui e non probaverit, quod objecit, pænam, quan intulerit, ipfe patiatur. C. IV. Ẹ Dehi, qui falfis crimmibu⸗ aliquem impetunt. Item I. 8¹ f quis Epifcopum:aut.Presbyterum, aut Diaco- num falſis criminibus appetierit,& probare non potuerit, nec 2 in fine dandamei communionem cen- ſemus. 1A Item.) Sic estin plerifque-vetuftis codicibus, In vn- gatis autem legobatar: Item Damafus Papa. Extar autem capu | hoc in capitulis Hadriani, c. 92.& in Concilio Elsheritano, cap. 7) Lvo ritat ex Carthaginenſi. Et in tomis Conciliorum adjungitur(ats thaginenfi tertio, 2% Necin fine] Sic legitur in Concilio Eliberitano, nonm hoc tantum canone fid etiam in alii, Quamob caufam,atg enim ob gloffam nihile mutatum. Apud Hadrianum tamen eth niſi in fine dandam ei non effe communionem. Apud lumei, nonniú in fine dandam ei effe communionem. 2 pars. Aliud est accufationem non implere, é akud d, convitium non probare, Iiud emm nulls fine abolitione, hoc omnie bus licet. C. v. 9 Convitium non eft pro accufàtsone há- bendum. Unde Fabianus Papa ad Hilarium Epifio- pum, epiſt. 3. —— a Capit...287.& in capitulis Hadr..2, b Ivops cap.24t Pann.lg.cg3.© Incap. Badrianı,c.24.inepift. Sixte m Theod lib 10.t3t.2,651. À qgqnullusintroducatur, È Eres t- biano infià..96e1, C ex Sixta infleeãd..f. qut cnimen. An: t 1q rror Auma pom a 4 qu | j y E tos, N locod;f pore pr dimusa

E Æ ST10 na ferndifi j4 cenfura ej , gunon pron tionisi ut damno pik fibialieng ver opum, ep cuſation entur infe 4 l .60 driani Pap us appetle dandam leriſqte pamal non Co p intomis CNW tgp 0 legiti j nalih fe coma j cieee Aia ujat yi pd enn n! 392 Cauſa II. Quæſt. III. » I a quis iratus crimen aliquod cuilibet temerè obje- 5 cerit, convitium non eft pro accufatione habendum: fed permiſſo tractandi ſpatio, ſi id, quod iratus dixit, per ſeripturam ſe probaturum eſſe fateatur,ut fi fortafsè refi- piſcens, quæ præ iracundia dixit, iterare, aut ſcribere no- luerit, non ut reus criminis teneatur. 3 parse Sedalud est crimen illatum non poffe probare 1, alr- nd aliguá promi fzone accufationem defèrere. Huic enim,gut prom f- fione 2 deceptus accufationem defèrit, venia datur: iili verò, qui crimen illatum probare non valuerit, infamia trrogatur. 1€ Probare,) In plerif3, exemplar:bus fèquitur: quia fal- fum ef, aliud,&c. Sed ın emendationibus ea verba vei non ha- bentur, velaliá manu funt addita. 2 Q Promifione] Nonest fimpliciter dicendum llis, gui pro qua promifone defèrunt accufationem, fèmper veniam dari. am in Paulo, de quo in fùbjefto capite loquitur.Gregorius alie aderant caufè, gua in ipfà epiflola exponuntur, his verbis xtamen quia plùs effe convenit nos mifericordes, quàm diftri- étos, hanc ei culpam ignofcimus, atque eum in ordine, locoqʒ ſuo recipiendum eſſe cenſemus. Nam ei à tem- pore prolatæ ſententiæ afflictionem, quam pertulit, cre- dimus ad vindictam hujus poſſe culpæ ſufficere. Et inſe- rids in eadem epiſtola refart aliqua à pradiſto Paulo in utilitatem Eccleſia ſacta, qua etiam mo vere B. Gregorium potuerunt, ut erga eum ejfet clementior. Erant autem in ipſo cabite multa B. Gregorii verba omiſſa, quorum nonnulla vtſa ſunt addenda. C. VI. ꝙ De eo, q̃ui promiſßstone tllectus ac- cuſationem d̃eſerit. Vnde beatus Gre gorius ſcribit loanni Epifèopo Co- rinthiotum, lib. 4. epist. so. fiu cap. g4. Aulum& itaq; Diaconum, quamvis culpa fua vehe- menter confundat, quòd deceptus promiffione ab ac- cufatione nuper depofiti quondam Epifcopi fii deftite rit, tamen hanc ei culpam ignoſcimus. Omnis 1 igitur, qui crimen objicit,fcribat fe probatu- rum, Reverà ibi femper caufa agitur e, ubi crimen ad- mittitur;& qui non probaverit, quod objecit,pæœnam, quam intulerit, ipfe patiatur. 1I$| Omnis] Hincufa, ad finem in vetufhioribus ac melioribus Gratian codictbus non leguntur: nec funt Gregoris ſed Fabtani& Hadriani Pontificum: qua inft ꝗ̃.b. c. qui crimen.&. J. C. cei. sstantur ex Fabiano, é c. fin.ex capitulu Hadrians. C. VIIL ꝙ De in, qui accuſatꝛonem deſerunt, ui Eccleſfaſticos ordines accipiant. Item Gregorius eddem epiſſol. Eoo d, atq; Thomam, qui pro deferenda ac- cufatione Epifcopi r fui facros ordines acceperunt, eifdem facris privatos ordinibus effe cenſemus, atque ita, ficuti funt depofiti, volumus permanere. g Epifcopi ſui] Hac verba in eo epiftola loco non ſunt: ſed ex wi. gua antecedunt, innuitur, eum, à quo Euphemins G Thomas sde ordinati fuerunt ut ab ipfiusaccufatione defiflerent, fuiffe pro- priar illorum Epiftopum. Hanc colligitur Clericorum inſamiam per Eomanum Pontificem aboleri polſe, contra illud Gelaſi e:[Quanquam animas per pœnitentiam ſalvare poſſimus, infamiam tamen abolere non poſſumus: eontra illud Stephani, qui cm caufas enumerãſ. Sêt, ex quibus ınfamia irrogatur:| Hos omnes; mquit, fub nota perpetuæ infamiæ ad pœnitentiam ſuſcipimus.] Vel non funt infames lege canonum omnes, quos leges ftculi infames pronun- tiant cum Paulus f Diaconus, qui non impetrata abolitrione ab ac- sufanone deflsrerat, hâc autoritate dignitatem offici fùr recupera- verit, quem Senatuftonfaitum g Turpilianum infamem pronun- ali 2 Cod. Theod.. tit...l. in interpretatione,& an c...Cg4.& in piff. Siæti tertiinc.3.& in c. Hadriant. c. 5. Anſcl.al.c. h6. Iuo part. 6. €324. Pann.lacgg. b Polhe. li.tit.9. Anſ.lꝶ..in. e al.agatur. d Anſcl...36. e Ivop...13, omna hac ex Calixto, in cujus fè- aunda cßuftola habentur. f Sup, proxinè antecedenti cap. g 1f. De pæna inaccufatione deficientis. 394 :at, Quad etiam de ea faters cogimur, qus intra tempus lulids nubit: cum matrimonia hodieregantur jure poli, non jure fori;& jure pol, mortuo a viro mulier foluta es? à lege viri,& nubat, cus vull. Sed idern Stephanus econtrà fertbit,dicens:[ Infames dici- mus, quoſcunqleges ſeculi infames pronuntiant.]Sed siud Gelaſti,& Stephan: b: ¶Quanquam animas,&c.&[ Sub nota perpetuæ infamiæ,&.] de illa mrelli gitur, quibuas per ju dicem civilem infamia irrogatur: quomam ficut examinati &caſtigatio, ita& in integrum reflstutio, non nifi ad civilem judicem ſpedlat. De ea verò, qua intra tempus ludtus nubit, non esi contrartum ei, quod õtephanus ait: Infames dicimus,&c. Cum enim læges ſecult pracipuè in matrimonio ſacros canones ſequi von dedignentur, non videntur pronuntiare infamem eam, qua A- Poſlolicâ& canonicd auctoritate non illioitè nubit. 4 pars, Notandum ess quoqꝶ, quòd aliud eſ, cùm aliquem Pænituerit criminaliter accusdſſe,& inſoriptionem ſeciſſe:ſi ab inno- cente ſuerit abſolutus: aliud, ſi pecuntam à nocente acceperit, us à hrobatione ejus, quod objecerat, defifiat, C. VIIL Ẹ Deco, qem pænitet crsminaliter accwsaffe. Unde in libro Capitularium,c.:7s.legitur. S! quem pœnituerit accusàſſe criminaliter,& in- ſcriptionem feciſſe de eo, quod probare non potuerit, fi ei cum accufato innocente convenerit, invicem fe ab- folyant.. Siverò Judex ecum,qui accufatus eft, crimino- fum efle cognoverit,& inter reum&accufatorem per ob- reptionem I convenerit de colludio, pœnam accipiat le- gibus conſtitutam. 1$] Per obreptionem} Apud Iùonem legitur, factum per corruptionem confenfam, de colludio pænam excipiat :egibus conftitutam. Sed ininterpretatione leg. prima, qua es? in Codice Teodoffano, hoc modo, per corruptionem de abfolue tione. reatůs convenerit, is, qui reus probatur, remoto conludio, pœnam excipiat legibus conſtitutam. Jpars. Notandum quoquè ect, quòd ſicut Digeſt. d lib. 4b. ti- tulo, de abolitzonibus criminum, l, primá;legitur:[ Accufatorum temeritas tribus modis detegitur,& tribus pœnis ſubjici- tur. Aut enim calumniantur, aut prævaricantur, aut tergi- verſantur. Calumniari eſt falſa crimina intendere: præva- ricari,vera crimina abſcondere: tergiverſari, inuniverſum ab accuſatione deſiſtere. Calumniatoribus pœna legitimè e irrogatur.Sed non utique, qui non probat, quod inten- dit, protinũs calumniari videtur. Nam ejus rei inquiſitio arbitrio cognoſcentis committitur: qui; reo abfoluto, de accuſatoris incipit conſilio quærere, quà mente ductus ad accuſationem proceſſit:& ſi quidem juſtum ejus errorem repererit, abſolvit eum: ſi verò in evidenti calumnia eum deprehenderit, legitimam pœnam ei irrogat. Quↄrum alterutrum ipſis verbis pronuntiationis manifeſtatur- Nam fi quidem ita pronuntiaverit, Non probåfli: pepercit ei: ſinautem pronuntiaverit, Calummatus en condemnavit eum. Et quamvis nihil de pœna ſubjecerit, tamen legis poteſtas adyersũs eum exercebitur. Nam(ut Papinianus refpondit) fa&i quidem quæftio in arbitrio eft judican- tis: ꝑœnæ verò perſecutio non ejus voluntati mandatur, fed legis auctoritati refervatur.Siautem 2 interloquendo dixerit, Tizrzus temeri accusáffe videtur, non calumniatorem pronuntiavit. Temeritasenim facilitatis veniam conti- net,& inconſultus calor calumniæ vitio caret:& ob hoe nullã pœnã huic irrogari oportet.] Vpian. Iib. 45. tut. de pra- varicatorib..i. ¶ Prævaricator, eſt quaſi varicator, qui di- verſam partem adjuvat proditã causà ſuàl. Quod nomen Labeoà varia certatione tractum ait. Nam qui prævari- catur, ex utraque parte conſtitit f, quinimò ex altera. Is autem prævaricator propriè dicitur, qui publico judicio accuſaverit. Cæterùm Advocatus non propriè prævarica- a 2Cor.7. b o..l. inſames,& in cap. Hadriani,.2l.© Cod, Theed. libr.p. tit.35. cap. l. in interpretatione. Iuo part. 10.c. 21. d Tia tulr6ad SenatufonfTurpikiannm,_al. lege Rhemiâ, al, Meme ad Senatufonf, Turthllianum. mid. f al.confihin.

De jurejurando purgationisà Areo 295 èl accúfato exigendo, tor dicitur. Quid igitur de eo fiet Sive private judicio, fi- j ve publico prævaricatus€ eſt, hoc eſt, prodiderit cauſam hi g i f j De codem. m panlo tuferius. empla ſequentes, ſanctorum A= zue ſucceſſorum jura firmamus, ri prohibemus. De eodem. dem ibidem. i s nefcimus oblatum: nec 8 extra ordinem ſolet puniri. Q Sciendum a‘e t quòd h 10- die iis; Sgui plevatiati fiint, pæna injungitur extraord ji- natia.| ó nfi.[ Q Accufator é de prp icatione con- viĉtus, pofteà ex lege non ace a; s Inc Ai ahii uscat ſis(præterquam in ſar naota]é ir infrà l € Preva ricatorerm d efie eumoftendim iit e cum reo,& translatitiè munere accuſandi r tur; eò'quòd proprias quidem probationes difimu falfas verò teiaccufationesadmitteret. M Siquisautem ab accuſatione citra abolitionem deſtiterit, r. Sapna orn im à præfidibus f poftulari ac impetrari Í folet: item pro tribunali, non de plano: nec præ= nitionem alteri demandare poteft. Si plura crimina idem eidem intulerit, ſingulorum abolitionem debet pe- Si tittie aR crimi is, qui contu- x nrn ra RA 1y quebatur, Nifrpro retka fide, qua heis 1 optimis manufèripiss, neg mipj fa epiftola'hoc:loca fèd füp. eåd. cap, 1. V. Q Siquis? reibyter contra Laicum, vel Laicus contra Presbyterum querimoniam habeat, praciprense ta- rienſi, c. 2t icum, vel Laicus contra juerimoniæ conttover- c, fine perſonarum acceptio. iramentum d(fine ceſle ſit jura menti e, perfin f quia Sacerdotes jurare no anus enim peng m & fanguis Chrifti conficitur, juramento po tur? Abſit: cùm Dominus i1 gelio Difcip ulis 4 fuis tere, alioqui, prout quid ad miſerit g, ejus nomine Sena- tuſconfulti pœnĩam patietur.] é zrzulo eodem.[Deftitife h eum accipimus, qui in totum animu ity n agendi< depoſuit, non qui dit ſtulit accuſationem: ſed qui permi iſſu Imper oris ab r aecuſatione deſtitit, impunitus eſt.] Abolitio enm panam» remittit, infamiam non telit, Unde Impp. Valentinta nus; Valens,© Gratianus AAA. iii neen tulo, de genera j abolitione diili leguntur,[9 Indulg k; icri pti, T jos liberat, notat: nec iiam ım criminis totlit;fed| pœnæ gra atiam facit. Si autem, reſtituo te in integrum s dixerit, infamiam tollit.] Unde indani ttt. k jd m pafu, O refi ſtitutis, K ideit Impe-| | | į | i | | | | D ILH Veru ntoninus dixiſſe legitur: Reſtituo te in integrum ninietan J] é adjecit:[ Utautem Ras guid fitinin- tegrum I refti tuere, reſtituo te honoribus& ordini tuo,& i A Sacerdotibus; fed tantum cauta,” ualibet caufa temporait jui ntur, Cum peo p opprimuniur? t st offerri Pa 1 4 Calumniatoribus pœna legitimè irrogatur licbt in collatis Gratiani manuſcriptis eæemplarebæs non accuſatus, juramento in. am ſiiam a fjer ät, àmnen quià ſunt etiam in P Sı auten rioguengo 1 Vnde Grego rius Papa III. ad Boniſa- cium, epiſt. 1. h lgt uo acere anus verba Iuriſconſilit. Hanc autem uſq; ad uerſ. oportet. re- rt tantummodoò ſententiam medic m ionum ſim a erò accis fator ibu reus non vi ationem. Sicus enim sonis probare situri tta gutti Ettturʒ ita quitmſ entiam fuam proba? 3“i> 10 iqui is invidia, üt efje non creditur, Ar jue Papa Cornels Concilu Sacerdotes jurare prohibentur. C. I. 9 tente) dejicere non d præſens ſimulando, f j n contra Sacerdotale propofitum de Leone fratre ëpifcopo noftro} i ent, diſtrictà diu z nullam in eode venim 8. Sed ne qi 10 tufet dubium cordi r diſtricta eum ex abinda nti feamus RŠ cramentur vel Dei miniſtris g nfirs codicibus caput hoc conjunétur est cumduolus ſè tiſſimum co 1 guentat ler epiftola Co| Sacramenta C ftitis magnå fumus I$| Summis| Sze habetor: dus{r Tuvo] exultatione g ſi, quòd h xperii nento in- nocentia ejus evidenter eni rog qua re gloria Yy PROE AT parteta à fummis S ftra prædi um virum um omni cha fufcipsat ,& quis Dei minlitris. revere ntiam ei, ualem Sacerd iea exhil quæ ſunt -us int 18.115, quæ 10 j gua in cor us remaneat, Į atts h .€186. Tuo p. 6..231. Pann.l.t. k Poj J. cqeg. Pann...cu. Vurch. llic. I nonick teini

] Ihda Daon LUNA Ldi sk Cauſa II. Quæſt. V. dubictas. Sed ita ſupraſcripto vos Epiſcopo devotis- ſimè oportetãn omnibus adhærere, ut congr è decenter- que Deum in ejus perſona, cujus miniſter eſt, videami- ni honorare. Iç Prztorem.] In codicibus Gratiani est; Imperatorem. In epiftola excufa legitur, Juftino Presbytero: emendatum vero efi ex duobus vetuflis codicibus epifiolarum,& Polycarpo: etg, idem Iuſtinus, ad guem firipta est fecunda epiftola prima lbrz, in ls- brisetram imprefu incortuptå infèriptrone. C. VIIL g Quomodo beatus Gregorius Mennam Ehiſcopumj uramento purgari fecit: Item ex eod ad Brunschildam Reginam „44b. ll. epiſt.d. pum noſtrum, poſtquam ea, quæ de eo dicta in nullo invenimus culpabilem tiſſimum corpus beati Petri A- o ſatisfaciens, ab his, quæ objecta um, reverti :quia ficut di- in aliquo reus exifteret, culpam in co ca- us; ita dignum non fuit,ut eum adjuvan- liutiũs retinere, vel affligere in aliquo de- beremus. ꝗ Purgationem 1 tamen e ante te duobus fibi Sacerdotibus jur iſator ceſſaverit, eundem x ſe præber i Vulgaremde- H legem;ferven i contactum. abi aç f jue, ac nulla canonicã ſa tis fcilicet, ſive frigidæ aquz aut cujuslibet popularis inve(quia fabricante hæc ſunt omninò ficta invidià) nec ipſum exhibere, nec aliquo modo te vobamus poſtulare, imò Apoftolic au- itate prohibemus firmiſſimè. 1 J Purgationem J FHic erat gravißßimus error. Conjunſte enim hac legebantur cum füpertoribus, qu; 3runechilda fant fcripta: purgatio Presbyter: a.Gr omulser: commıtteretur, Sed nil tale legitur èin epiflola.Gregorit,ex qua prior pars hujus capitis eff accepta, V Hann.l..h. citant hoc ex epi- ſtola Alexandri fecundt, R rynaldo Cumano Ebꝛ ſcopo, cujus epiftola snitium est infia eadem. c. fuper caufa, Et hic verficulus, Purga- tionem, contrnenter legendus es} poast extrema verba illius capitis. Ac propter cttattones doctorum hine quidem motus non est: fd ad- ditum eſt in matgine nomen Alexandr di, Ra nthil loct relin- g tur ad miratiomi auctoris glaſſa. Nuſquam enim Romam Ponti- icen huñuſmodi cauſas mulieribus leguntur commiſilſ C. VIII g De Maxımo Salonitane Epifcopo, qut ſacramento ſeipfum Purgavit. Trem Gregorius(aſtorio Notaris Rauennæ; lib. ↄ. indict. 2. opi/ Uantò à nobis credi tibi,& neceſſarias vides cau- ſas injungi; tantò te ſtrenuum debes& ſolicitum exhibere. Proinde, G Maximus Salonitanus præſtito A- cramento firmaverit ſe Simoniacà hæreſi non teneri, atq; de aliis ante cotpus ſancti Apollinaris tantummodò re- quiſitus, innoxium ſe eſſe reſponderit,& de inobedien- tia ſua pœnitentiam(ſicut deputavimus} egerit; volu- mus, ut ad conſolandum illum, epiſtolam, quam ad e⸗ um ſcripſim Ibi ei gratiam noftram,& communio- nem nos reddidiſſe ſignavimus) experientia tua dare de- beat: quia ſicut in contumacia perſiſtentibus ſeveros nos eſſe convenitʒ ſic iterum humiliatis& pœenitentibus negare locum veniæ non debemus. C. IX. ꝙ De eodem. Idem Mariniano Eprſcopo Ra venna, lib. 7. eptſt. 79. Ue d de caufa Maximi ſint agenda, ex epiſtolis, quas ad vos antè tranſiniſimus, agnoviſtis. Sed quia, a Polyc. ibıd Burch....796. Ivo...311 Pann...6. b al. Feverenti fimum, c Alex, II. Raynaldo Epifiopo. Ivo p. 10. 6x3, Pann dsc, d Polyc. lib. ⁊. utòs. De jurejurands pungationis a reo vet accuſato exigendö. s 9 5 qualis de hac re fraternitatis veítræ voluntas fit, ac ma- gis petitio, à præſentium latore Caſtorio chartulario no- ſtro renunciante cognovimus: ideò, fi idem M: ays coram vobis,& prædicto chartulario noſtro, de Simon ca hæreſi præſtito ſe ſacramento purgaverit, atque de aliis ante corpus ſancti Apollinaris(ut ſeripſimus) tantum moddð requiſitus, liberum ſe eſſe reſponderit, cauſam ip traternitatis veſtræ, de co, quod excomi icatus ſarum ſolennia agerèe præſumpſerit, judicio committi- mus, quà debeat pœnitentià talis culpa purgari. Etideò quicquid vobis ſecundum Deum placet, ſecuri diſponi- te, nec aliquod de nobis dubium habeatis. Nam quic- quid à vobisde hac caufa fuerit ordinatum, nos& gratè ſuſcipimus,& libenter admittimus. C. X. Q Qualiter Sixtus fimetipfum purgavit. Irem Sixtus Papa III. epifi. ad Orienta- les Epsfioposyss t Andaäſtis a, ut ſcriberem vobis, qualiter inſtans jurgium contra me ſuſcitatum ſit, velà quo, ut ve- ftro adminiculo pelleretur,& cauſa mea firmaretur. Scitote me criminari à quodam Baffo,& injuftè perfe- qui. Quodaudiens Valentir tas; noftrå au- étoritare Synodum congregari juffit: Et facto Concil cum magna examinatione fatisfaciens omnibus( lic evadere ſatis aliter potuiſſem) ſuſpicionem tamen fugi- ens, coram omnibus me purgavi, me ſcilicet à ſuſpicione & æmulatione liberans; ſed non aliis, qui noluerintʒ; aut ſpontè hoc non elegerint, faciendo b formam, exem- be ct plumque dans. C. XI€g. De caufa Gulland: Presbytert. Item Alexander Raynaldo Cuma- no Epifcopo. Üper e caufa Guillandi Presbyteri tui de morte Epi- ſcopi ſui, prædeceſloris tui, infamati, in medium con- ſuluimus: itaq; circumſtantium fratrum unanimi aſſenſu tuæ dilectioni reſcribimus, præfatum Guillaadum Fres- byterum ante te præſentandum, ubi ſi certĩ accuſatores efuerinta tunc dictante juſtitià ſine omni controverſia Presbyter, quæcunq; ob hoc injuſtè amiſit, ac Sacerdo- tium accipiat,& integra heneficia 1 1 Beneficia.] In epiſtola hoc loco ſequitur- verſis. Purga- tionem, ſibra edd. c. Mennam: ut abi notatum eſt. C. XII. 9 De putgatione(lertcorum, ſi convunci non potuerint, Trem ex Concilio Agathen crimina 1 Sacerdotis probare knon patuerińnt, egayerit, tunc ipfe cum fe- ptem ſodiis ſui e ordinis(ſi valet) àcrimine ſemetipſum expurget. Diaconus verò, ſi eodem crimine accuſatus fuerit, cum tribus ſemetipſum excuſet. 1 F Crimina] Apud cæteros collectorerlegitur: f autem accufatores legitimi non fuerint, qui ejus crimina mani- feftisjud probare contenderint,& ipfe,&c. C. XIII. D⸗ eodem. Tem ex Concilio F Ilerdenſi. Resbyter g ſi à plebe ſibi co nifa, malå opinio- ne infamatus fuerit;& Epifcopus legitimis teftibus approbare non potuerit, fufpendatur h utque ad di- gnam ſatisfactionem, ne populus fidelium in co fean- dalum patiatur. Digna verò ſatisfactio eft,(ficut 1,à majoribus conftitutum effe docetur) quando fives a Nicepifi.7. ad Michalem. b al. faciendis c Pann. lso .:1vo.10:.16.%7 mep, ad VVildebertumCænomanenfim, À ext de purg. can cfi quis Presbyter, Burch, lib.2..181, Juo p6 e 226, Pänn.ls..s.€ aÉ fui ejusdern ordinis, F c. ib. j. câd. g Burch. lib. 2. c. 104. 1000 f..c. 229. Pannor. lib. ſ. e. 9. h al fufpindarar | ab ofco Presbyter uſque.

Wà De jurejurando purgationis à reo vel 299 accufato exigendo. fecundam canones, five ad arbitrium Epifcopi ſeptem- fibi collegas adjungit,& juratin ſacroſancto 2 Evange- lio coràm pofito, quòd crimen fibi illatum non perpe- travit. Et hãc ſatisfactione purgatus, ſecurè deinceps fu- um exequatur officium. 1 J Sicut à majoribus conftitutum] Hoc loco, ficut ér paulo infers, plura funt verba apud cateros collectores. 2 f Sacroſancto] Apud eaſdem legitur, in facro: coràm pofito Evangelio, udò facit cab. teſtimonium. in verſic. nemo Clericum,:nfrà 11. q1. C, XIV. Q Decodem.“PA LEA. [ Irem Sylvefter Papa.] "A Cufatum Simoniacum neceffe hábuimus` fum- Amopers per ſerĩpturam prohibere, ne Miſſarum ſo- lennia celebrare debuiſſet, donec quid eſſet, veriùs po- tuiſſemus cognoſcere. ꝙ(iratur htc ex Hlueſtro: ferè idem efi in decret: tir. de dimon. e, accufatum: r ibs tribustur Deodato Pontifici.“Séd-innùlis ho- rum duorum Pontificum ſereptis, quæ extant; tale aliquid est inven- aay g Decreti Secunda Pars. 400 tum. Inregefto B. Gregoris lbs epift:3. Maximo præſumptori Ec- clefia Salonitangshac leguntur: Pervenit itaque ad nos, quòd: į per Simoniacam hæreſim fueris ordinatus.:Sed& alia de te multa hîc di&a funt, de quibus unum quàm ma- ximè fuit, propter quod neceffe habuimus te fummo- perè perfcripta noftra prohibere, ne Miſſarum ſolennia celebrare debuiſſes, donec quid effet; veriùs potuiſſemus addiſcere. Et ex hac epiſtola videri pateſFacpta hiæc Palea,& c. accuſatum.& c. quoties. eætrade Somon. Nam initium ipſitus epifiola eft: Quoties contta,&c. C XV.. FAFES. [ Item ex Concilio Triburienfi.] Obilis a homo,vel ingenuus, fi in Synodo accufatur, & negaverit, fi eum conftiterit fidelem effe, cum duodecim ingenuis ſe expurget: ſi anteà deprehenſus fuerit in furto, aut perjurio, aut falſo teſtimonio, ad jura- mentum non admittatur, ſed(ſicut qui ingenuus non eſt) ferventi aquà, vel candenti ferro ſe expurget. g“Burchardus etiam citat ex. Canciled; Triburienfi, cap, 10.& in Noburienſf illo, quod eætat impreſſum, hiabentur nonnulla ad nane rem facientia. C. XVI.«Q De eidem. Lem Hincmarus Rhemorum Epsfæopu. lb mala fama de Presbytero exierit,& accufatores ac teſtes legales defuerint e, ne, contra Apoſtolum a, infirmorum corda de mala. fama Presbyteri percutian- tur,& ne vituperetur miniſterium noſtrum, nevé fecu- riores Presbyteri exiftentes licentiùs in peccatum prola- bantur, fecundùm decreta 1 majorum cum denomina- tis fibi vicinis Presbyteris, quos{cimus:{e nolle pejerare, facramento famam fuam purget, G In Concilso Rhemenſi Troflesano..referturSynodus ab Hinc- maro Rhemorum Archiepifèopo habita,in qua habetur hoc caput, 1 Q Secundùm decreta] In Synodo legitur:fecundùm de cretum Gregorii junioris, fit jusjurandum in medio,&-ha- beat malæ famæ Presbyter in facramento purgationis ſuæ eum teſtem, quem habebit& judicem, C. XVIIL Q De edem, Irem Innocentius Aqurlegienfi Patriarcha& «Mantuana Epifèopo. Uoties frater nofter Tridentinus Epifcopus in no- ftra. præfentia de Simonia fit impetitus, pruden- tiam veftram latere non credimus: cujus caufa tandem in noftra præfentia ventilata, producti ſunt adversds cum accufatores, vivå e voce& fcripto aſſerentes, quòd Eccleſiam ſancti Petri de Pado f, Presbytero Paulo dede- rit pro quatuor modiis frumenti g, quos ab ejufdem a Extr. depurg. can..r, Burch.lib,16. c19. b Ivo...420. © al. defecerint. d z. Corinth.ó.© alun, E al Pajo. g alfarint. Eccleſiæ Laicis acceperit. Verùm quoniam nec accufato- res, nec tates fecundùm formam canonum,& nâo- rum Patrum ftatuta, in caufa ipfa procedere potuerunt, communi fratrum:noftrorum concilio judicamus, ut tertiå manu fui ordinis,& quatuor a Abbatum& reli- gioſorum Sacerdotum de ſupradicta Simonia in veſtta præſentia ſe debeat expurgare. Porro purgationis tenot erit hujuſmodi. Idem Epiſcopus ſuper ſancta Evangelia primum jurabit, quòd pro Eccleſia ſancti Petri de Pado, Presbytero Paulo danda, neque ipſe per ſe, neque pet ſubmiſſam perſonam, neque alius pro eo, fe fciente, pre- tium receperit, Deinde- verò purgatores fuper fandta Dei Evangelia jurabunt, quòd ficùt ipfi credunt, ve- rum juravit. Nos itaq; caufæ hujus feriem committentes prudentiæ veſtræ, mandamus vobis ut congruo loco in unum convenire curetis,& ita caufamipfam juxta prefens tium tenorem præſtante Domino reſtauretis, quatenus& omnis de cætero hujus quæſtionis ſcrupulus auferatur,& utrique parti ſua juſtitia conſervetur. Siquis vero de vobis, certà præpediente causà, intereſſe non poterit vos, qui adeſſe poteritis, idem judicium terminate. Qod ſi prædictus frater noſter A. prædictam purgationem fe. cerit, vos ei. auctoritate noſtrà pꝑrædictum officium& Tridentinam Ectleſiam reſtituite. Hanc autem putrga- tionem ante proximam Furificationem beata Marig yit ginis adimplere jubemus. ꝙ(aput hoc extat in Decret. tit, de purg. canon. dr tribuitur Íre nocentio tertio, Sed vifum est rbi effe mendum, ur Il, fi: pofitum | pro I1. Namcollëttor Decretalium foleten Pontificibus hwn ardia nem obſer vare, ut eos, qui anteceſſerunt, prius ertet. Ita, cum ililut caput habeatur ante aliquot canones Alexandri, ac Liscti terii, q praceſſerunt Innocentium II. non videtur huic Polſo tribut: quar quam habeatur ettam tidem adſeri ptum inter opera spfius pihe mones,& in Conciliis, quain quatuor tomos funt divifa toma teth A pleteſq; autem manuſeriptis Gratiani codicibus, etiam iuoinſu bus Palea effe flent, totum iftud caput abest. A verficulo aiti Nos itaque;ufgue ad finem, abest ab omnibus. In pramißis aucteritatibius ſubinteiligitur, firens fè purgare ve luerit, ut facri canones modum znon necefàtatem purgandi acciſiu imponant: ficut apparet extfine capituls Sixti Papa, O auclanan Leonis, qui data pui gatione ait de ſeihſo. C. XVIII. ꝙ De Leone, qualiter ſs pungavit. Uditum eſt, fratres chariſſimi, qualiter mali bo- mines in me gravia crimina con ſinxerunt. Quamob- rem ego Leo Pontifex ſanctæ Romanæ Eccleſiæ, Ppuiin- co me in conſpectu veſtro coram Deo& Angelis ejus: quia iftas criminofas:&:fcèleratas res, quas ili mihi objiciunt.; necperpetravi, nec perpetrari juſſi. Hoc au· tem faciens, non legem pra ſcribo cæteris, quã id facere cogantur. G Caput hoces? Leonsstertii. Tata vero hifioria faifh accufie tront: É purgationisipfius refertur în vetuflis Pontifi: alibus ek gul bus magnam partem accepit S. Antonins p. 2» hiſtor. titul, 14 cap.:$. 8. de quastiam re meminit Marianus Scotus,€ Am: nins lbr. 4. cap. g0. Apud Burchardum é Ivanem plenim È hoc caput, atque hac vifa funt notatu digna: Quamobrem ego Leo Pontifex$. R. E. à nemine judicatus, neque coactus, ſed ſpontaneà meã voluntate purifico mê in conſpectu veſtro, coram Deo& Angelis ejus, qui con- fcientiam meam novit,& beato Petro, Principe Ap% ſtolorum, in cujus conſpectu conſiſtimus, quia iſtas cti- minoſas& ſceleratas res, quas illi mihi objiciunt, net perpetravi, vel perpetrari juff. Teſtis et mihi Deusi cujus judicium venturi fumus,& in cujus conſpectu conſiſtimus. Et hoc propter ſuſpiciones malas tollens das meå fpontaneà voluntate facio, non quafi in cano- nibus inventum ſit, aut quaſi ego hane conſuetudinem, — — ae a alquartà nanu b Burchard. lib.i. c,198. Ivops capi Pann. libs. cpa aut aedem in ponés Fratribus pels àvobisdl

ak y > Domino wi uzfioniskr acontervet. idem jud vA. predi nottti nr reftituite Purificationem w eKA de DUNG, CADI, ferunt prinio gnesAlexandr a4 on videtur muke pi tih, Tuaw' 4o01 Cauſa II. Queſt. V. aut decretum in ſancta Eccleſia ſucceſſoribus meis, nec- non& Fratribus& Coẽpiſcopis noſtris imponam, ſed ut meliùs à vobis abfcindatis rebelles cogitationes. Ecce qualiter Summus Pontifex fimetipfum purgat, nec tamen cateri necefatatem purgandi prafiribst. Unde datur smtelligs, quòd fàtisfađio púrgationis in voluntate confiflit accufati, gon in arbitrio judicis.Sed cum in Ierdenfi à Concilio Presbyter jubeatur uſpendi uſque ad dignam ſatiſfactionem, cum etiam in decreto Leonis in arbitrio ponatur Epiftoprquetå manu Sacerdos purgare fè debeat, patet, qguòd ad purgationem sogendssest, necin fha volun- tàte, fêd in arbitrio Iudicis conſiſtit. C. XIX. g Qualiter Sacerdotes fè purgare debeant. Unde Leo Papa fcrrbens ad Carolum Regem ait. Mnibus 4 vobis vifu, autauditu notumeffenon du- À bitamus, quòd ſæpiſſimè, ſuadente antiquo hoſte, Sacerdotibus crimina diverſa objiciantur. Sed quali- ter e ex eis ab'his rationabilis examinatio& ſatisfactio fiat, licèt tempore bong memorig Domini genitoris ve- ftri d Pipini, ſive priſcis temporibus à ſanctis Patribus,& reliquis bonæ devotienis hominibus ſæ piſſimè ventila- tum fuerit,nostamen pleniter&ad liquidum definitum reperire minimè quivimus. Noſtris quippe temporibus idipſum, à ſanctis Epiſcopis,& reliquis Sacerdotibus,& cæteris Eceleſiaſticæ dignitatis miniſtris, veſtris e in re- gnis, ſeu in aliis Deo degentib', nobisq; unà cum eis agen- tibus, ſæpiſſimè propter multas& nimias reclamationes, quæ ex hõc ad nos ex diverſis partibus venerunt, ventila- tum eſt. Sed qualiter conſultu Domini& patris noſtri Leonis Apoſtolici, cæterorumq̃ue Romanæ Eccleſiæ Epi- ſcoporum,& reliquorum Sacerdotum, ſive Orientalium, &Græcorum patriarcharum,& multorum ſanctorum E- piſcoporum& Sacerdotum, necnon& noſtrorum 1 Epi- ſcoporum, omniumque cæterorum Sacerdotum, ac Levi- tarum auctoritate& conſenſu, atque reliquorum fide- lium,& cunctorum conſiliariorum noſtrorum conſultu definitum eſt, vos f omnes utriuſque ordinis miniſtros ſcire volumus. Statutum eſt namque ratione,& neceſſi- tatè ac auctoritate ptædictà conſultu omnium, ut quo- tiescunque cuiquam Sacerdoti crimen imponitur, ſi ipſe accuſator talis fuerit, ut tecipi debeat,(quia quales ad ac- cuſationem Sacerdotum admitti debeant, in canonibus pleniter expreſſum eſt:) ſi autemſut dictum eſt)ille accu- ſator, qui canonicè eſt tecipiendus, eum cum legitimo numero yerorum& bonorum teftium approbare in con- ſpectu Epiſcoporum poterit, tunc canonicè dijudicetur: & fi culpabilis inventꝰ fuerit, canonicè damnetur. Siverò eum ſuptaſcripto prætextu approbare ipſe accuſator mi- nime poterit,& hoc canonicè definiatur. Ipſe ergò Sacer- dos, ſi ſuſpicioſus, aut incredibilis ſuo Epiſcopo, aut reli- quis ſuis Conſacerdotibus, ſive bonis& juſtis, de ſuo popu- lo vel de fua plebe, hominibus fuerit, ne in crimine, aut in prædicta fufpicione remaneat, cum tribus, aut quin que, vel ſeptem bonis ac vicinis Sacerdotibus, exemplo Leonis Papæ(qui duodecim“z Epifcopos in fua purga- tione habuir) vel eo ampliùs, fi fuo Epifcopo vifum fue- rit, aut neceſſe propter tumultum populi ineſſe proſpexe- rit,& cum aliis bonis& juſtis hominibus ſe ſacramento coram populo ſuper quatuor Evangelia dato purgatum Ečclefiæ reddat. Siquis autem frire defiderat, quales teſtes ad accuſationem Sacerdotum recipi debeant,& quicquid g de accufatione faciendum fit, pleniter in ca- nonibus reperire poterit. G Apud colectores caput hoc ita refertur, quafi acceptum fit — a Supräeâd. Presbyter ffà plebe, b Çaps.cap34. Ivop.6. tap.419. Pannorm. lib..c3. c al. quoniam gualter. d al, noſtr:] cap. e al.noſſris] tap. f vbi ommbus] cap. oat Ni De jurejurando purgationis à reo vel accuſatò exigendo. ex aliqua decretali qpiſtola Leonis ad Carolum, Verum ex libe guanto Capitularium,(ubi hoc epfumes? caput 34.) atg ea ipfa eite am orationi forma fati confiat editum fuffe hoc capitulare nomine Caroli Magn, ipfo Leone tertto confùlto,& cum confilio multeruns Ehiſcoporum. Quod tamen pius Prmcepsguia ſibi juriſdictionem sn Presbyteros arrogájfe videbatur, Iilro ſeptimo Capitulartum, .281, emendavit, ita firibens: Omnibus vobis, tam praæfen- tibus, quàm& futuris fcire cupimus, quia de confultu ſe- dis Apoftolicx,& omnium noftrorum Epifcoporum, ac reliquorum Sacerdotum, atque maximè cunctorum fide- lium noftrorum, de criminatorum purgatione Sacerdo- tum cauſam tractavimus, eamque cum teſtibus(ſicut in anteriori Capitulari noftro continetur) fieri decrevimus: quoniam neftiebamus eandem caufam, à beato Grego- rio Papa cffe definitam. Nam cùm Wormaciæ gene- ralem conventum habuiſſemus, allata eſt nobis à Ricul- fo Magontiacenfi Metropolitano epiftola beati Gregorii Papgæ, in qua inter cætera continebantur hæc:[ De Presby- tero Verò, vel quolibetSacerdote, à populo accuſato, ſi cer- ti non fuerint teftes, qui crĩimini ilIato approbent vexita- tem, jusiurandum erit in medio,& illum teſtem proferat de innocentiæ ſuæ puritate, cui nuda& aperta ſunt o- mnia, ſicque maneat in proprio gradu.] Iſta verò omnia; quia vires noſtras excedunt, in judicio Epiſcoporum juxta canonicam ſanctionem definienda relinquimus, ut hæc, quando orta fuerint, ita definire ſatagant, ut nec ſecun- dum ſeculum juſtam reprehenſionem, nec penes Domi- num(quod abſit)damnationem, ſed æterna beatitudinis, ipſo auxiliante, qui omnia infucata praſtat, præmia con- ſequantur. Noſtrorum Epiſcoporum,]̃ In vulgatis lægebatur, no- ftrorum Romanorum Epifcoporum: fèd vox, Romano- rum, abest non modo à Capitulari, fèd etiam à vetufkioribus Gra- :anı codicibus,&ab Ivone. Pannormia autem habet: noftrorum Epi ſcoporum;omniumq̃ue Romanorum Sacerdotum. 2 ¶Qui duodecimi]/ Hac uſque ad verſchabuit, ſant etiam apud cateroscollectores, ſed non in Capitulari, 3 pars. Luramento verò, candentis ferrt, vel ferventis aqua purgatio-non est adjicienda, C. XX. ꝙ Candentis ferrt,© ferventis agua jia dictum in Ecclefia fier: prohibetur, Unde Stephanus V. Humberto a Ept- Jèopo Moguntımno, Onfuluifti b de infantibus, qui in nno lecto dormi- entescum parentibus mortui reperiuntur, utrù ma ferro candente, aut aquå fervente, feu alio quolibet exa- mine, parentes fe purificare debeant, eos non oppreſſiſſe. Monendi ſunt namque& proteſtandi parentes, ne tam te- nellos fecum in uno lecto collocent, ne negligentià quã- libet proveniente ſuffocentur, vel opprimantur; unde ipfi homicidii rei inveniantur. Nam ferri candentis, vel á- quæ ferventis examinatione confeſſionem extorqueri à quolibet, facri non cenfent canones:& quod ſanctorum Patrum documento fancitum non eft, fuperftitiosãà adin- ventione non eſt præſumendum. Spontaneã enim con- feſſione, vel teſtium approbatione publicata delicta, ha- bito præ oculis Dei timore, commiffa fùnt regimini no- ftro judicare. Occulta v erò,& incognita illi fant relin- quenda, qui ¢ folus novit corda filiorum hominum», Hiautem,qui probantur, vel confitentur talis reatůs feo noxios, tua cos caftiget moderatio: quia fiille, qui con- ceptum in utero per abortum deleverit homicida eſt; quantò magis, qui unius faltem dici puerulum pereme- rit, homicidam fe effe excuſare nequibit? Hoc autem, utrúm ad omnia genera purgationis, an ad hac duo tantum, qua hic prohibita effe videntur, pertineat, nonme — a al. Lamberto. b Ivo part. 10. cap.27, I. Reg.d. O

De jurejuiando purgationis à reo vel accuſato exigendo. JoPl,& illud Gregoru a: m judi- Z h o o meritò dubstatur propter ſacrifictum gnovifie, fepareturabea.] N libro namg, Namererum b egitur, Dominum prasepife$ viro,& id maritus deprehendere nequiverit, fed latet a- contra uxorem fuam, quæ vel polluta eft, vel falsà ſuſpi- f rium. Offeret igitur eam Sacerdos,& ftatuet coram Do- que fteterit mulier in confpeđtu Domini amariſſimas, in quibus cum execratione maledicta con- nocebunt tibi aquæ iſtæ amariſſimæ, in quas maledicta 3 bis:det te Dominus in maledictionem& exemplum cun- [Si vir, qui frigidæ naturæ effe dicitur, per verum, cium probare potuerit, uxorem fuam nunquam fe co- C: XAL I Moyfi, ut loqueretur filius Ifraë dr diceret eis:[ Vir, cujus uxor erraverit, maritumq; contemnens dorr it cum altero dulterium,& teftibusargui non potet, quia non eft in- venta in ftupro, fi fpiritus zelotypiæ concitaverit vitum cione appetitur, adducet eam ad Sacerdotem,& ofi oblationem pro illa decimam partem fati farın hordea- ceæ:non fundet ſuper eam oleum, nec imponet thus: quia ſacrificium zelotypiæ eſt,& oblatio inveſtigans adulte- mino, aſſumetq́; aquam ſanctam in va 2 fictili,& pauxil- lum terræ de pavimento tabernaculi mittet in eam. Cum- put ejus,& ponet ſuper manus illius ſacrificium recorda- tionis,& oblationẽ zclotypiæ. Ipfe autem tenebit aquas geſſit, adjurabitq; eam,& dicet: Si non dormivit vira nustecum,& fi non polluta es deferto mariti thoro, non congeſſi. Si autem declinãſti à virotuo, atq; polluta es,& concubuiſti cum altero viro, his maledictionibus ſubjace- cto lc: putrefcere faciat femur tuum,& E tumer ediantur aquæ ma- pa Iterus tuus dirumpatur: iy ictæ in venttem tuum,& utero tumeſcente putreſcat en. Scri- femur tuum. Et reſpondebit mulier, Amen, An bergue Sacerdos ifta maledicta in libello, uis, in quas maledicta congeſſit,& dabit ei quas cum exhauſerit, tollet Sacerdos de manu ejus iæ,& elevabit illud coram Domi imponetque illud ſuper altare: ita di gillum facrificii tollat de eo, quod o fuper altare,& fic potum det mulieri aquas amariſſimas. cùm biberit, fi polluta eft,& contempto vira adul- terii rea, pertrafᷣſibunt eam aquæ maledictionis,& infla- to ventre computreſcet femur, eritqͥue mulier in maledi- ctionem,& in exemplum omni populo. Maritus 1 verò abfque culpa erit,& illa recipiet iniquitatem fuam.Quòd fi polluta non fuerit, innoxia erit,& faciet liberos.} 4 pars. 3 ta, cum in præmiſſa aucloritate dtephani Papa dicatur:¶Sponta- neã confeſſione,&.]{ G Capiti hurc in vulgatis erat p omnibus, gua collata funt, man Paleæ,& quidem conjundtum cum pra ficulus, S Sb bjo 14M sranfpofita C. it èa à qu Sed qualibet hujufmodi pzrgatio videtur effe inhibi- ælibet, vzdeturindicare, loeum hunc Numerorum T jje. tatum fui atiana rect ritus verò] Hac ufgue ad verf. quòd JY fi, funt húc nts capitis Numerorum. f to monomachia vo Teflan non rec pitur. Item ex decrets Nicolai Papzæ. N f Onomachiam d verò in lege non afumimus,quam prceptam fuiffe non reperimus: quia licèt quos- dam iniiſſe legerimus, ſicut ſanctum David& Goliam facra prodit hiftoria e, nufquam tamen, ut pro lege te- neatur, alicubi divina fanxit auđtoritas: cùm hoc,& hu- Decreti Secunda Pars 404 ſcire vellet, an Theuperga, five Thietberga(ut voat Rhegino) lipfias uxor adulterium paträſſet, voluiſſe duos hommes moni- machiam committere: ita ut fi ille, qui partes Fheuperga tea retur, eaderet, ipfa planè adultern convida cenſcretur. Hocg val⸗ dè reprehendit Nicolaus, docens, hanc non effe legitimam rationem probands crimina( quamvis in Longobardıcis conftitutsonibws, é in Capıitularibus habeatur) fed potins nihtl alud effe, quàm Deum tentare. Addit verò denegatam fuiffe à Lotharto Theuperge jue flam purgationem, his verbis: Sed de adulterio illa coram miſſi noſtri præſentia purgare fe voluit, fed ipfe non an- nuit. Toram hanc hiftoriam defèrsbit:-Rhegma lsb. 2, Chronicorum, Ex his verò oſtenditur, rubricam huijus capꝛtis apud Gratsanum n- mis efje generalem, quippe cum Nicolaus hoc tantum velit demote firare,noneffe utendum monomachia ád purgationem, f pars. Contràsn Concilio Wormacienfi,.s. C. XXIII g Si furta in monaſtenio fiunt, judicio Monachi fè expurgent. Æpè a contingit, ut in monafteriis furta perpetren- tur,& qui hæccommittant, ignorentur, Idcirco fa- tuimus, ut quando ipfi fratres de talibus ſe expurgare⸗ debuerint b, Miffa ab Abbate celebretur, velabaliquo, bas præceperit,præfentibus fratribus,& ficer- â omnes communicent in hæc verba; Cor- pus Domini fit mihi ad probationem hodie. 1 Sicexpie] In hoc capitulo addita fant nonnulla vere | baex Concilio gug d Foribus videbantur omiffa, Sed hoc lnr f fatis vifum est, varietatem indicare, Nam an Concrleipjo fic legie | rur:& ficinultima Miffz celebratione, pro expurgatio- ne fua corpus& fanguinem Domini noftri Jela O ù percipiant,quatenùsita inde innocentes fe effe oftendit C. XXIV. g Quicunque de adulterio accufatut, cui ipſe Al pletâ r Mif probabili judicio ſe expurget. Items in Saleguftadienfi Concilio,£7. Nterrogatum c eft, fi duo de adulterio ineulpati fit- rint,& unus profitetur,& alter negat, quid inde ageh I dum ſit? Decretum eſt à ſancto Concilio, ut ille, qui verit, prob fejudicio expurget,& qui profeflustut- utenti agat. e' Q Cum plures ꝗe adulierio acauiſaniur,& unu voluerit, omnes rei habeantur, abili caeteros purgare rna fi ipſe in judicio cecaderit Irem ın codem, e. I4. Ç Tatuit 4 quoq; ſancta Syn t fi duo de adulte- t,& orant fibi get judicio, rio accuſati fuerint cedi, ut alter il {i unus in hoc ce i habeantur. C. XXVI. g à celebretur, qu de aliquo crss ſantur. Irem in Concilio Wormacienti, e. 10. aut Presbytero caufa criminalis, hot 8¹ f Epifcopo, eſt, homicidium, adulte imputatum fuerit, pro fing & communicare,& de fingulis fibi imputatis inn tem fe oftendere g. Quod fi non fecerit, quinquennio 4 liminibus Ecclefix extraneus habeatur. 1 JCelebrare] In(oncilio,& apud Burchardum,& Ioe ur:& ſecretam publicè dicere Illud ver, quod Saxtus dr Leoin fine fua purga runt, ex eorum exemplo intelligendum est: exemplo emm fúa ium, furtum,& maleficium alis Miffam celebrare 1 debet, ocen- ` d a tionis addides fe tyfaflionis noluerunt ceteris prafiribere legem purgandi. juſmodi ſectantes, Deum ſolummodò tentare videantur. G Epifiola fèripta Carolo Regi patrus Lotharti,( ex gua ca- put hoc est acceptum) extat Roma in codice fàpè citato mona- fieris Dominicanorum, In qua inter alia refertur, Lotharium, cum c b al.Numeri, e LR a 31....l.& 2. Numg. d Burch. aa QUAESTIO YE I Vod verò quarto loco quarebatur, 4n duorum ps teſtimonio Epifiopus fie condemnandus, multe- Sicut enim m Ev- rum autoritate probatur. p a Burch.. ri. cap.66. b al debeant. C Burch. in fint operis.Tvo par.15..173. d Burchard. ibid. Ivo partis. K e al. deciderit. f Burchd,2..199. Ivo par..:272.$ R LEEST LVO.268. reddere, reddere. geko Mane

may — wiam rubricam ppe cam Nauilsnh monomachisily Concil Si furias achi f ut inmonait mittant, igno fi fratres detii Abbate celehe rit præfentibut ymmunIcen m | probatione capitula addit sgy uud ebaniir 0n greare, Nam mi(i bratione, pti m Domini n de innocent cungue de ady dicio feex adienſi C duo de adu n& alterne ſandko Conio uget Aq 10 ex Iyedeád D phi dánoni habei! p 405 Zelio loannis a legitur, ait Chriftus ad Iudaos:[In lege b ve- fra fcriptumeft, quoniam duorum hominum teftimo- nium verum eſt.] Hinc conſequenter contra ebs argwmentatur, dicens:[ Si duorum hominum teftimonium verum eft, quare teftimonium meum& Patris non aecipitis?] Irem Paulus m epiftolaad Corinthios c;[In ore duorum vel trium ftabitomneverum.} Hem in epiftola ud Hebreos d:[Quis prævaricans legem Moyfi, duobus vel tribus teftibus convictus, ſine miſeratione lapidabitur e.] C. I. Quot teſtibus queſque Clericerum convince: debeat. Irem ex Concilio'Bracharenfi I1. e8. f Lacuit ꝗ, ut ſi quis aliquem Clericorum in accuſa- tione h̊ fornicationis impetit,ſecundum præceptum Pauli Apoftoli, duo vel tria teftimonia requirantur abillo. Quòd finon potuerit datis tetimoniis appro- bare, quod dixit, excommunicationem accuſati accuſa- tor accipiat, 2 pars. Ex præmiſßisitaq celltgitur, quòd dusrum, vel trium teſti monto Epifiopws conuinti C damnari potest. Porrò Sylve- fter Papa in i generali Synodo reſidens etontrà dixit. C. IL og Quo reflibms Epifiopus, vel Presby- ter, vel reliqus Clerici ſint con- vincendi. Ræſul non damnabitur, ni Præſul 1 Summus à quoqu niam fcriptum eft 4:[Non esf j Presbyter autem Cardinalis m nifi cum xliv, ø teftibus non damnabitur: Diaconus verò Cardinalis urbis Ro- mæ, niſi cum xxvij. teſtibus o non condemnabitur. bdiaconus, Acolytus, Exorciſta, Lector, Oſtiarius, non niſi ſeptem teſtibus condemnabitur. Teſtes autem,& accuſatores ſine aliqua ſint infamia. 1$ Nec Praful Summus} Ex(oncilio Romano ſub Sylue- firo,Ó cateri locu indicatis(excepte Pannormid) addita funt hac ufauead verf. Presbyter. Ac mirandum est de auétore gloffe,qui putavit Pontificem Maximum minere numero tefrum poffe conde- mnari,guam Diaconum Cardinalem atque Ofliarium: cam tamen ipfe Pontifex à generals faltem Prafalu nomine mmimèeffetexclu- dendis. C. III. lxxij.teſtibus:nec cabitur, quo- er magiſtrum.] G Epifiopt non niſi lxxij. tefttlets Cona demnandi ſunt. Trem Leo IV oen epiftola Epifèopi Britannie, NE p damnationem Epifcoporum unquam effe enfemus, nifi autante legitimum numerum Epi- i fit per duodecim Epifcopos) aut certè per lx i, qui tales ſint, qui& accu ir lfacra Chrifti qua tuor Evange ftent, quòd nihil falfum deptomant: ſicut ı nobis beatus Sylvefter tradidit,& Romana fanéta videtur tenere Ecclefia.€ Et fi inter cos, guos damnandos effe dixerint homines, fuerit E- pik qui ſuam cauſam in præſentia Romanæ ſedis E- Piſcopi petierit audiri, nullus ſuper illum definitivam præſumat dare ſententiam: ſed omninò eum audiri de- cernimus. 14| Sicut nobis] Henc ufque ad diflsonem, Ecclefia, non le untur in epift. Leonis manufè ſcopo scc po ripta: habentur tamen aj eg10 de Clerscis Romane Eceli teligitur 5 vel propter tmprohitatem quorundam, gui cum non firt fþelata vite,& ſcientiæ, in accuſatinnemn miniſtrorum Derrepente profilsunt. uorum verò vita adeò laudabilis est, ——— a loans. b Deut.i7. 2. Cor. 3. d e allapıidahatur. F Et capit.l5,c.240, Ivo part..c. 256. Pannor. lib. A..ov. h in epilogo Conctlii Romani, eg3. K alſin. Luc.ó. m abftaborg. n al. lxiv. al. xxxvi, te- fbm. p In cap. Hadriani,.72. In Conc. Magunt..6,12.€.1. c. 39. Pann. l.&.c. 9. Poſyc. li. lit.i. Deuſdedit.ñ. Ive pꝗ. culib. Ze- pherinns epi 2 8 Sed hoc vel ſpeciali privil Hebr. ic. gBurch. I. a. c. ac⁊. al. macula fornicationis, Cauſa II. Quæſt. IV.&VI. 1 Mateh. 10. De appellationibus. 406 ut omnibus imitanda appareat, de quorum affèrtrone nulla dubita= tto nafi: poterit, eorum tefimontoduorsm vel trium tefisum guilt- bet jure convmci i dammar: poterit, QUASTIO Vi. I Equitur ſentu quaſtio; quã quæritur, quo remedis caufa ps vitiata fublevetur: ġo fi remedium tlud fit dandum et, qu causå dilationis vocem appellationis exhibuerit, Caufa verò vitiata remedio appellationis ſublevari poterit. C. I. g(Cauſa vitiatæ remodium appellatuonis ſab veniat. Vnde Fabianus Pa pa ait ad Hilarium Epiſco- pum, epuſt.3. c. 3. à po. b appellatori yitiatam caufam remedio appæl- lationis ſublevare. G PE Q De eodem. {Idem paulò antè.} ationem e non debet afflictio ulla, aut carce/ is injuriare cuftodia. f De eodem. Trem Anacletus Papa epifl. r. in fi Mnis d oppreſſus liberè Sacerdotum pellet judicium,& à nullo prohibeatur: fulciatur& liberetur. Si autem diffici les cauſæ, aut ma- jora negotia orta fuerint, ad majorem fedem referantur. Et fi illic facilè difcerni e non poterunt, aut juftè ter- minari,ubi fuerit fumimorum congregata congregatio 1, (quæ per ſingulos annos bis fieri ſolet& debet) juſtè,& Deo placitè coram Patriarcha, aut Primate Eccleſiaſtica negotia 2,& coram Patritio ſecularia judicentur nego- tia in commune 7 1Congregatio,] In vulgatis ſoquebatur, ſub Metropo- litano: quæ ſublata ſunt, quia ın nullo manuſcripio, nequè in originals habentur,& an ſequentubuus verbis exponitur, coram guie bus fit habendum Concilium, 2 Eccleſiaſtica negotia,] In epiftola legitur, Primate Eccleſiaſtico,& coram Patritio fecularia,&c. C IV g Quiſquis hulſatus fuemt, Apoſtolicam ſedem appellet. lem Sixtus Papa epift.2, omnibus reftoribus Ec- cleſſæ ſcribit, dicens. I g quis veftrům pulfatus fuerit in aliqua adverſi- tate, licenter hanc ſanctam& Apoſtolicam ſedem appellet,& ad eam, quaſi ad caput, fuffugium habeat, ne ipfe innocensdamnetun, aut Ecclefia fua detrimentum patiatur. C. V. g In gravioribus caufis pulfats Apoſtoli- cam fidem appellent, Trem Grato 1, epiftolå primå. O h Epifcopi, qui in quibufdam gravioribus pulfantur, vel criminanturcaufis, quoties neceffe fuerit, liberè Apoftolicam appellent fedem, arque ad ceam, quafi ad matrem confugiant. 1 JGrato,] Sidest reſtitutum ex plerifquevetujffis:(uam m vulgatis erat, Item Gregorius.) quanquam n tomis Conciloruna hac epiflola tribuatur Sixto TT. illa- vero ex gua caput antecedens Sixto I. PALEA. G Ab ommbus appelletar ad Romanam Ecclefiam. Item Marcellus Papasepih.:ad Epiſcopos An- tiochenæ provincia. 1. A Di Romanam Ecclefiam omnes Epifcopi, qui vo- luerint, vel quibus neceſſe fuerit, quaſi ad caput à Et m decretis Sixti tertu, cg. Cad. Theod.l. 2. tut. de appell. in interpr das. b Anfiler l3est c Lib..cap..333. Burch....148. Pann....121, À Siætus ibad. Bochc. l. l. lit.y. Anſel. I. 2. c. 1. eal. decern. f al. communi. g vo P...g3. Anſol.e..l. h Iulius Papa epifl.2. ad Orientales cap. 2. Burch..I. C.. Ivo f f. c. a5n. Pann:.A. c. ia æ. Anſelm. ſis. capiz. Pohe. lib.iiit:l. Anſcliancmñ. Mi 8 i

4 o7 Deappellaitonibut, fuffugere, eamque appellare debent, ut inde accipiant tuitionem atque 1 confecrationem. Qvod omnibus į minimè conyenit denegare Epiftopis:fed abfque ulla cu- ftodia, aut excommunicatione, vel damnatione, vel ex- poliatione liberèire concedatur. i 1 JAtque conſecrationem.J In oniginali eft, ut inde accipiant tuitionem& liberationem, unde acceperunt informationem, atque conſecrationem: ſed ob gloffam non efl mutatum, Ce VII. Q Qu: à proprio Metropolitano fè gravars putaverit,majorem fidem appeller. Hrem Vitorad Theophilum Alexandrinum. epift.. c3. -a quis putaverit fe à proprio Metropolitano grava- ri, apud Patriarcham, vel Primatem diœceſeos, aut pe- nes univerſalis Apoſtolicæ Eccleſiæ judicetur ſedem. C. VIII.@ Ad Romanam Ecslefiam, quafi ad ma- trem, appelletur ab omnibus, Irem Zepherinus b urbis Rome Epꝛſco- Pus, opiſt. v. P TAD Romanam Eccleſiam ab omnibus, maximè ta- men ab oppreſſis appellandum eſt,& concurren- dum quaſi ad matrem, ut ejus uberibus nutriantur, au- ctoritate defendantur,& à ſuis oppreſſionibus releven- vur:quia non poteſt, nec debet mater obliviſci filium ſuũ. C. IX. 9 Quoties aliquis appellaverit, audientia fibr non denegetar, Irem Julius Papa in decretis, five in referipto ad Orientales, c. 22, Lacuit, ut à quibufcunque jadicibus Ecclefiafticisad aliosjudices Ecclefiafticos(ubi eft auctoritas major) fuerit provocatum;, audientia non negetur. €. X. Ẹ Injuſtè damnati, reſtitutionem,& oßpreſſ auxilium a Romana Ecclefia debent nabere. o i Item cap. 30. Deò huic ſanctæ ſedi præfata privilegia ſpecialiter ſunt conceſſa, tam de congregandis Conciliis& judiciis, ac reſtitutionibus Epiſcoporum, quani etiam de ſummis Eccleſiarum negotiis, ut ab ea oinnes oppreſſi auxilium, & injuſtè damnati reſtitutionem ſumant:Et talia ab im- ptobis ne præſumantur abſque ultione, nec exerceantur abſque damnatione. 2 pars.(um ergò. Apherimus dicat abommbus efè appellan- dum, maxime tamen ab opprefu,; ¢& Marcellus firibar:[Omnes Epiſcopi, qui voluerint, vel quibus neceffe fuerit, appella- re debent: ¶ pater, quod accuſato(/ive gra vetur, ſiue non) voæ ap- Pellationis non eft deneganda. Quidam tamen sta diffi guunt sut [votentes]} ad confècrandos,[necefiratem patentes] ad oppreſſos re- feraut, un ſit ſenſus: Omnen, qui voluerintd Romana Ecclefia sonfè- crationem accipere,& ab aliquibus impediuntur, eam debent appel- lare d quibuſcunq in ſun opprefiontbus neceffe fuerit ad eam Safu- gere, fimiliter vocem appellationis exhibeant,ut ifl tuitionem, é illi conſecrationem ab ea accipiant. Similiter& allud Zepherini diflin- #itur:[ Ab omnibus eft appellandum ad Romanam Ec- £ leſiam, Jenteligendum est ,gumi ab éa confecrationem voluerint ac- sipere, vetgui à Pralatis ſuu. aliquam injuriam pafi ſuerint, ma- æimè tamen ab otpreſiu. Secundum frimam interpretationem, Vpreſßt intelllguntur aliqud injurid aſſecti: juxta fècundam verò,| opprefñi dicuntur à judice znjuſtè condemnat:. Secundum hianc di- Kindionem quiin aliquibus negotiis nonad re velandum, ſed ad dif- ferendum, vocem appellationis exhibuerint, appellandi auctoritatem non habent, C. XI. ꝙ De cauſa appellatronis cognofere non liet, nif ei, ad quem appellatur. a Iulius Papaepift.2. ad Orient, cap.., Incap. Hadriant, c. 6. Polyc...tit.7. Burch, l. sAnfl.2e.ð, b In epiſt. Lucis 1.& in Conc. Carth. g. c. 10. In cap. Hadtiani.& Anſcls..bf. Ive part. ſicgab. c Lucro, c. I44. Pannor. lib.&. c. Ia0l. Ivo p. g..2c7. ftros. al. Decreti Secunda Pars 408 | Sed cum Gregorius ſcribat omnilus per diver- j[us provincias, | Ecreto à noſtro veſtram rogantes charitatem man- D damus, ut ſi aliquis(quod non optamus) ſuorum æmulorum, Aldricum Cænomanenſis Eccleſiæ Epiſco- pum accuſare damnabiliter attentaverit, ut 1 honoretut beati Petri Apoftotorum Principis memoria, Ecclefizd; Romanæ,cuipræfedit, privilegium, noftri nominis au- ctoritas, liceat illi poſt auditionem Primatum diœce. ſeos(ſi neceſſe fuerit) nos appellare,& noſtrã auctorita- te, aut ante nos, aut ante Legatos noſtro& ex latere mif ſos, juxta Patrum decreta, ſuas exercere atque diffinire actiones: nullusq̃ue illum ante hæc judicet, aut judicate præfumat. Sed fiquid(quodabfit) grave, intoleran- dumque ei objectum fuerit, noſtra erit expectanda cen. ſura, ur nihil priùs de eo, qui ad ſinum ſanctæ Eccleſis Romanæ confugit,& ejus implorat auxilium, decernatu, quàm ab ejuſdemEccleſiæ auctoritate fuerit preceptum: f quæ vices fuasita atiis impertivit Ecclefiis, ut in partem ſint vocatæ ſolicitudinis, nom in plenitudinem potefla- tis.& infta. ¶ Si autem(quod non arbitramur)à quo: quam fecus præfumptum fuerit, ab officio Cleri ſubmo⸗ tus, aućłoritatis ¢ Apoftolicæ reus ab omnibus judice. tur: ne lupi, qui ſub ſpecie ovium ſubintravetunt beſt | fævitiåquæq; audeant lacerare:& quod fibi fieri nolunt, aliis inferre præſumant. 1Ut honoretur] Hinc uſque ad ver. auctotitas, adil. ta ſunt ex pfa epifiola, qua extat in Bibliotheca Dummicans, 6- videtur effe Gregorn quarti, ex qua etiam ſumptum elt caßut, Nulli fas. diſtindd. 19.& apud Iuonem utrumquñ caput fimlhse berur. Iflius autem Aldrici( ut ex catalogo Ebꝛ ſcoperum Ehf Cænomanenfis colligitur) ment:oesF in Concilio apud Candhum ll. dardum, quod paulo post Gregorium quartum habitum fust. ike que defenfio spf à Gregorio praftita profuit. C. XII. Ẹ Indicia appellantium ab eis funt audi- ; enda, ad guos appellatur. Item cum Vigilius Papa in epiſtola ad Eluthermm, i c. ult. dicat. i | Ui d fe fcit aliis effe præpofitum, non molefte fe QErxat, aliquem eſſe ſibi prłælatum. Ipfa namque Ecde ſia, quæ prima eſt, ita reliquis Eccleſiis vices ſuas credidit | largiendas, ut in partem fint vocatæ folicitudinis,nonin | plenitudinem poteftatis, Unde omnium appellantium Apoſtolicam ſedem Epiſcoporum judicia,& cunctatum majorum negotia cauſarun eſſe liquet; præſertim cùm in his omnibus ejus i ſit expectandum conſultum: cujus tramiti, ſi quis obois. re tentaverit Sacerdotum, cauſas ſe non ſine honorisſui periculo apud eandem fan&am fedem noverit reddi- turum. g Refitutum ef? caput hoc Vigrlio antiquorum exemplarum aucloritate. Antea verò tribuebatur Iulio, in cuſus etnam epiflola prima habeinr prior pars hujua capitis uſq; ad ver. ipſa naie (quemadmodum ér apud Leonem epift. 84. guod refertur Jupré dift. 23.6. quanquam.& in c. ſequenti, qui ſunt.) Cetiam fre tentia ceterarum partum, C. XIII ꝙ De Rhemenſi. Archiepiſcepo, qui ei- dantem Romanam fidem judicare est aufus, Item cam Nicolaus Papa sn Hincmarum Rhemenſem Arihib epifiopum mvehatur, qui Rhotaàdum e Epifèopum affpellantem Apoſtolicam ſadem damnare aufusest, sta dicens. jA Fgnta f fapientia tua, utinam in bono acceptà, fomitem judicii,& materiam depofitionis adver- — a Polye..r. ritz. vo pars::349. Anf, bzc.tg. b alne njuriarum reus, QÀ Anſel. l. 2. c. 20. Polye. lib! titg..© al, Rothaldum.. In appendice Bibliotheca ſandlurum Ait um eidem ſanctæ ſedi reſetvata Patrum. f Anſelm. lñ. cqp. or. i q:

n faerit, n deco, guiadi ejus implorts clelix auctonit üs impettivitke nis, non inp utem(quod noni tum fuerit, abo t lacerare:& quoil Arnenfine ad ver extat n Bibliotheca d ex oua cham ump uå Iuonem utnumqu⸗ ur ex catahogo Ep ento eft in Conai egorium quar pafita profuit, cha appelantm di! ad quas apbehatar. s Papa m apiflola 409 Caufa sus Rhotandum aſſumpſit,& ab itinere Apoſtolicæ ſe- dis removit a,& continuatim Apoſtolicam ſedem ap- pellantemdanmavit,& carcerali cuſtodiæ mancipavit. inſta b. e Privilegia tamen Apoſtolicæ ſedis vos ob- livionitradeie nullatenù debuiſtis, quibus venerandi ca- nones judicia totius Eccleſiæ ad hanc deferri jubent.& inſta. ¶ Hæc quippc nos in Rhotando idcireò noveritis operatos, ut prĩvilegia fedis Apoſtolicæ, quæ malè à vo- bis violata videbantur,& à nobis tot impenſis labori- bus, veſträ reſiſtente contumacià, recuperari non po- terant, auctoritate Apoſtolicà,& canà 1 Tatrumdelibe- ratione, priſtino tandem genio,& proprio decorarentur honore. 106 Canä] Cùm antea legeretur, canonicå, emendatum fic est ex epift qua habetur mauuſcripta,& nnper eSFimpref ſa in appendice Billiothecæ:& an lib. Enneclit prodymmacho legi- tur, cana miracula,& canam genium, jt Cana fides)& Vefta, R Jura dabant. C. XIV. Quiſque eam oledientiam majo- ribus exhibeat, quam ab inferiors- bus defiderat, Trem Leo Papa ad Anaſtaſium Iheſſalonicenſem Epi- a ilud Virgilis: O cum fratre-Quirinus, Siopum, epift. 82, alsa. Ui fcit, fe quibuſdam eſſe præpoſitum, non moleſtè ferat aliquem ſibi eſie prælatnm; fed obedientiam,| quam exigit, etiam ipfe dependat:-& ficut nony 1 visoneris farcinam ferre, ita non audeat alii in bile pondus imponere. Difcipuli enim fumus humili mıtis ma 5 ta- s& t dicentis-œ[Difiite àme, guia mztis fum dr| humilu corde.] Patet ergò, quòd nulli appellant: fent inducra denegande. Cate- rum, ſi caus fluſtratortæ dilationis appellaverit, à judice, ad quem Pro uocatum fuerit, cndemnalutur. Tæmpus verò appellationisest ante datam, vel pos? datam ſententiam. gravari fenferit, liberè potest appellare, C. XV. g Qui gravatur à propri? Metropolitano, Primarem, aut unver fals Ecclefie Jedem appelles. Unde Sixtus d Papa 11. epiflrad Gratum 5 Egiſcopum att. I e quis putayerit ſeaà proprio Metropolitano grava- r1, apud Primatem diœcefeos, aut penes univerfalis Apoftolice Ecclefia Papam judicetur. C. XVI g Romanam fidem appellet gui judicem fuſpelbum habet. “pifèopos in Alexandrina gregates cap. ig. ; copi fe à fuis comprovincialibus,velà Metropolitano putaverint prægra vari, aut eos ſuſpe- ctos habuerint, mex Romanam appellent ſedem, ad| nam eos abſque ulla detentione, aut ſuarum rerum ab- latione liberè liceat ire; matremappel Quoties enem quis ſe & dum pr ædietam Romanem laverint Ecclefiam, autab ea 3 erint, nu Ius eos aut exco municare,. des ſurripere, aut res eorum auferre, aut p fe audiri po- corum fe- aliguam eis ufa Romani aliter-quo- viribus ca- vim inferre pra tumat, antequam eOrum- Pontificis i auctoritate finiatur. Quod ſi quam præſumptum fuerit, nihil exit, rebit. C. XVII. ꝙ Decodem. PALE À. line r a P Jtem Julius Papa sn refirspto ad Epifècpos Oren- tales, t. 30; Te Huic ſanctæ ſedi præfata privilegia ſpecialiter Aconceſſa ſunt, ut abea omnes auxilium oppref,& in- juftt damnati reftitutionem fumant. Jorns. b Anizeto c Manhs: uli As fup.ead. cfi quis putaverit, J. ſap. c. ꝛ. € Polyc,l..tit.6. Anfl2. e9 ir 1 Panndgca6, fF Anſſl. e. E06. eg Sußp. eãd.aap. ideò. a al revocar d Et Vector epiſl. II. Queſt. VI. De appellationibus. 410 G EST fumma quedam capitu recitats fuprà etd. c ìdcò.& habetur in vetufu exemplaribus, in quibus Palee efè non filent, Opprefi dr fè pragravari putantes intelliguntur ante datam fen- temiam: injuftè vero damnati, poſi datam ſententiam. C. XVIII. 9 Anteé exttum cauſa per appellattos nem recedere licet. Unde Eutychianus urby Romana Epifeopus fert- bet Epiſecpis per Siciliam, epi- ſcold 2. cer. N On a ita in Eccleſiaſticis agendum eſt negotlis, ſicut in ſecularibus. Nam in ſecularibus legibus, poſt- quam vocatus quis venerit,& in foro decertare cœperit, non licet ei ante peractam cauſam recedere. In Eccle- ſiaſticis verò, dictã causà, recedere licet, ſi neceſſe fuerit, aut ſi ſe prægravari viderit. 3 pars Qui veròex contumacia judicibus obtemperare tioa inserit, communione privetur. C. XIX. g Excmmunceinr, gui judicibus fuis obremperare non vult. Vnde in Concilis Milevitano, c. 24. Uifquis b probatus fuerit per contumaciam nolle obtemperare judicibus, cùm hoc primæ po fuerit probatum, det literas, ut-nullus ei commi Epiſcoporum, donec obtemperet. Item quòd post datam ſententiam appellari pofiit, Fabianus | Papa e teflatur, dicens Hilario Epifcopo, epifl-.2. C. XX. g Non denegetur appellatio es, quemin ſiqpplicium ſententia deſtu- navit., Iceat d etiam in criminalibus caufis appellare: nec appellandi voÆä denegetur ei, quem ſupplicio e ſen- tentia deſtinavit. Quodl paulo antèĩdem aſſirmat eodem cap. C. XXI ꝙ9 Ante datam ſententiam licet ali- cui appellare. If quis judicem adverfum fibi fenferit,vocem appel- lationis exhibeat. 4 pars. Post datam verd fententiam, quiappellare voluerit, entra quing, dre, appellet, Q intra eofdem, à guo provocavit, lite- ras dimiſſorias acc prat,& intra eoſdem, ad quem appellavit, żter arripiat. C. XXII. ꝙ Poſt latam ſantentiamentra guod tempus quifque appellare debeat. Vnde in Theoddſianis 1 legibus fic ſtatutum KEVENIİUY, poor ſuperfluam appellatorum licentiam, ne in retractandis vel revocandis ſententiis liberum ha- bere arbitrium videantur,& tempora appellationis,& pœnæ conſtitutã ſunt, ut quicunque apꝛid judicem, qui cauſam ejus audivit, appellare,& ad alium judicemap- pellare g voluerit, intra-ingue-dies appellet ,& his ipſis quinque diebus ad judicem, ad quem provocaye- rit, ſine aliq a diſſimulatione perveniat:& ipſe dies, quo accepit literas, in his quinque diebus fpecialiter computetur. fi longius iter fit, exceptishis quin- que diebus, fpatium dierum, quo iter agi poflit, com- putetur 1% Theodoſianis] Huc& quatuor ſcguentia capita„que citantur ex legibus Theodofianis, habentur lib.$. fententrarum lulii Pauli cum interpretattone. Ex quo apparet, Gratiani ettam tem- pore has fententias coniundtas fuiſſo cum codice Tneodoſiano, ſau bre- viario Alarict. Alaricus autemin praefatione profitetur, fè voly- mmen tlud nonex folo Theodojfiano codice, fèd ex varii libris colea a Anfil.l3.sap. pe Polye...tit.1 Tuo...336.Pannol,..100, b Pann.l..¢c.1p2.© Cod, Theod,.r1,tit.30,ininterpr. l. 20. d Anfill2.cap.11. Burch.l,t..148. Ivo.5,¢.261.Pann. l,4..122. ̃an ſupplicium. f Ivo pꝶ..2Aꝗ. Anſaibid Burch ibid. Pan- nor. lab.&..lao. g in ſententiis Iulit Pauli cum interpr. Ania- nt, libs tit..i. Iuo partiꝶ. cap. ac1, Pann. lib. æ. cap. leßʒ. h al provocare. O 3

De appellationibus. 4i Decreti SecundaPars. DECI 412 si Éin legum collectione, atg y interpretatione Epift Goporum p pra-\ cipuè operá sfam fefe. C. KXIII. Abe a dinumeratione xx. er fingulos dies, computetur. g Caj th oc abest à vetuflioribus Gratiani codicibus,& ab originali; ér lvone, dr Pannormia, In uno antem Gratiani 7 l dè emendato, est in margine fuperioris capiti, tanquam gioja guadam. millium diurnorum C. XXIV. A qua a tur, ad quem ap · pellatum fuerit, dimeſſorta literæ ds- rigantur. Irem ibidem,t:,34. B b eo, quoappellatum eft, a a K iturus et, d ò apoftoli appellantur, lies ex officic 10 fr nienda tur, 2 & icceptio intra quinque CI Ifta e jam füuperiùs fu í nis app A 105 wm inter pretata fur atj tuta tempora dimifforias non poftulay vel reddiderit, præſcriptione ab agendo ſ ſubmovet d ef tionibu us& p pO- titulo de caut Item ibi Uicunque f non con sâ afferendæ morg a profera- ur, appellaverit„ne addi- catur g, pellationes nonrecip r C. XX VI g àm phefo appellat, dum even- tus cauſæ duluus elt, peſſeſcionis fru- Gus ſequeſtrentur. Irem ibidem, rit, 36..7 oT ies h poftanditam cauſam judicii poſſeſſor ap- pellat, frućtus poffe Monis, de qua agitur, dùm{í fe- cunde audien tix eventus du b it, merito ſequeſtran tur. Nam fi petitor appe lla> hoc aD co poftuazi rI non poteft: quia non poteft{ ari, quod non h bet. Sipropter ż urbana, vel mancipia appel- letur, penſiones eorum, vel mercedes, vecturæ etiam, ſi de Bavi agatur, deponi folent. C. XXVII. 9 Hjuftè appe dure? liem ibidem, tit.37. c. r. Mninò 1 puniendus& eſt, ut quoties injufta ap- pellatio pronuntiatur, ſumptus, quos 4 m feqi ere tur adverſarius impendit, reddere cog ſed quadruplos. 1 19 Omnindò puniendus] In fententii Pauli l mnimodò proban h, de huſuſemodi punitiane multa ſunt à Diili ibus ad $ omnino punten- tur, O- um eft,&c. Sed gura es? initium ci notata, non eſ mutatum: tantummodò ductus orationis eſt emendatus, ad- ditã parhculd, ut. Præmiſßis auctoritatibus intra quinq dies poſt datam ſenten- cuique Quod poflea Iuſtinianus in confi. stuniontbss faic corrigens, tntra tecem dies appellatronis reme- tiam«c appellare permittitur, dium curgue dandum decrevit, dicens, C. XXVIII. Q Intradecem dies remedium ap- pellationis conceditur, Imperator Juftinianus? Auguftus. A Seron legum acerbitati pl lurima remedia imponentes,& maximè hæc circa appellationes facientes, in præfenti ad hujufmodi beneficium per- a ffi uis cäut. lr b g Ivo p. f. c. 252. Pannor. libr. 4,0,128. c al quoram., d > al. facenda,€ Sunt verba interpretis, Eximerpretatione. Iuo p. 1..2g. Pann..&.c. 129. g legebatur, abjiciatur, velobjiciatur, h Ex interpretatone, Ivo part.g. c. 284. Pannor. l.&. c. ig3o. i Ex Paulo:bidem. k Ivo part. 1. cap-285. Pann, lsbig. cap. 131. Ex Paulo. 1 Novelld 23. spud Inkansm antecefforenm antea Š iaa venire duximuseffe neceffäfiunt Antiquitati etenim cautum erat, ut ſi quis per ſe litem exercuerit,& fuerit Snüemnatn ͤintra duos dies tantummodò licentiam- appellationis haberet; fin autem per procuratorem- cauſa ventilata ſit,& in triduum proximum eam exten. di. Ex rerum antem ex perientia invenimus hoc fatis cfe damnofum: plures enim homines ignaros legum i& putantesin triduum effe provocationes s, in promptum periculum incidiffe,&bi- to caufas perdidifle. Unde neceffarium du- yodi rei competenter mederi,$ Et fanci- mus omnes appellationes, five per fe, five per procit ratores, ſeu per defenfores, vel curatores& tutores ventilentur, poffe intra decem dierum fpatium à recie tatione ſententiæ enumerandum, judicibus ab his, quo- rumintereft, offerri, five magni, fve minores fint(ex ceptå videlicet fublimifimå Prætorianå prafecturä) ut liceat homini intra id fpatium Plenidime deliberate-, pellandum ei ſi t,fi ve quieſcendum; ne timotꝰ opus appell latorium frequentetur, fed fit omni- pectionis copia, quæ indiai os hominum- poteft refrenare. Ad hæc ſancimus, f quando lis fperatur in noftrum inferri confiftorium, Ü ontigerit Imperatoriam majeftatem occnpatani P auſis ex mundanis proviſionibus, non pole convocare Patres, quatenùs caufa agitetur, non ex hoc litem periclitari. uod enim vitium eſt litigantium, ſi culmen Imperatorium occupetur? vel q auctoritatis, ut nolentem Principem poiit ad c como- candos Patres, cæ erosque Proceres coarktate! Sed Í quid tale evenerit, cauſa intacta permaneat, doner Im perator{uå fponte motus,& convocari Proci j t;&litem inferri Hn a& omnia ſecundum- morem procedere.€ Illud etiam in tertio capitulo difponendum eft, quod. antiquitas benè ftatuit, novi- tas autem neglexit. Cùm enim veneranda vetultatis uctoritas ita tratus digefferit, ut alii majores, [alii medi lii minores fint,&a appellationes à à minori» us non folùm ad maximos judices It- fed ad ſpectabilium judicum ttibunal, n auditorio adhibito litem exet liquerit, evenit, ut fi- m K aiii 1 noſtri judices ingui jeten- & homines propter minimas caufas magnis fati- gentur difpendiis, ut forfitan totius litis æſtimatio ad udiciales non ſufficeret. Jdeoģuefancimu fi u, vel F unctà ei utrãque d decem libratum au- am urbem eam venite, ilitatis, porrigend duo tranf ximus hu ſive a bus judi rentur, | Mmitte quaten ùs& ppa Lyt iâ p rovocatio 1 ri quantitatem, nonin h fedad P n Auguí 1i audiat,& caufam di- rimat vice aes, capito A cei penitùs poft d diffi i- tivam fententiam appellatione por rrigendå. Similique modo quoties in Afiana diœceſi, vel Pontica, tale ali- quid emerferit, ufque ad prædictam quantitatem de- cem libra auri, appellationes ad a fpeđtabiles, Comites fone è, vel Procønfules, vel Prætores, vel M0- deratores, quibus ſpecialiter eaſdem lites peragendas depri s, remittantur: quatenùs& hi ad fimilis tudinem pr guftalis, vice facri Cognitoris in- tercedant,& caufas fine fpe quidem appellationis, Dei tamen& legum ti pro oferant decidendas. ＋ talem autem tractum cauſas appellatione fufpenfas,& ufque ad dece arum auri quantitatem limitatas, ad virum ſp Comitem Orientis mittere, f- mili modo audie& finem cis impofiturum- lllo videlicet obfervando, ut viri ſpectabiles duces, vel alii ſpectabiles udices, non ad alios eàdem ſpecta abili- tate dec oratos judices ſuas tranſmittant appellationes in litibus, quantæcunque fint quantitatis(ùm ni porteat ad compares jadices appellationes referri, 4 à minori judicio in majus tribunal aſcendete:) J fed ad

itra decem dk meran niſſimã Pramt | fpatium ple r, five quicken orium frequ a, que inii re. f 44 noftrum ratoriam danis pro ula intacta & con motus, 413 illufttiimam præfecturam illorum appellationes, cu- jufcungue fint quantitatis(ut ditum eft) dirigantur, qug a unà cum viro excelfo pro tempore Quæftore eas dirimat,utroque officio fubminiftrante, id eft,tam ex fa- cris ſcriniis more ſolito, quàm præfectorio. Ita tamen hæc ſancimus, ut nec à ducibus, vel aliis ſpectabilibus judicibus(quibus fortè,& fi privati fint; Imperialis ma- jeſtas cauſas injunxerit) appellatio ad memoratos fpe- judices currat, ne cauſa non g im procede- re, ſed perperàm videatur: ſed à Præſidibus quidem pro- vinciarum,& judicibus à nobis datis, ſi non ſint ſpecta- biles judices, intra memoratam quantitatem referetur. Si autem vel illuſtres fint dati à nobis judices,(quibus a- ig uper ſpectabilitatem ſunt) vel duces, qui omnimodꝰ nt decorati, vel hi, qui à Principe deleg p ilem habeant dignitatem, ppellationes fub quacunque quantitate in hanc egiam urbem ad competentes antiquo more judices re- ferantur: omnibus aliis, quæ in appellationibus ſtatuta ſunt, vel ab antiqua proſapia, vel ab auctoritate anterio- onſtitutionum, vel à noſtra humanitate, intactis, il- ue cuſtodiendis. C. XXIX. Quando appellandum ſit primò, vel fècundi. Tremlib.49.Digeh. tr. quando appellandum fit. Idnum, vel triduum appell lat computandum ¢ĉrit. ¶ Qu fuerit fub conditione diâta, utrùm ex die fenter tæ tempus computamus ad appellandum, an verò ex dìe, quo conditio{ententiæ extitit? Sanè quidem non ef fub conditione fententia dicenda.. Séd f fuerit di- cta, quid fiet? Et eft utile, tatim tempora ad appellan- dum computari debere. gj Quod in fententiis rece- ptum 4 eft,utvelalterâ die, vel tertiâ proyocetur, hoe etiam in cæteris obfervandum eft, ex quibusfententia quidem non profertur, appellari tamen oportere& poffe, fuprà relatumeft, ut 1 càm gurs ad tutelam, vel ad alia civilia munera nominatur,(7 ejus excuſatio non admitti- tur.€ Dies autem iftos, in quibus appellandum et, ad aliquid utiles effe, oratio divi Marci voluit; {i fortè ejus, à quo provocatur, copia non fuerit, ut ei libelli dentur. Ait enim: Is dies ſervabitur, quo primò facultas adeundi erit. Quare ſi fortè, poſt fententiam ita- tim diam, copiam fui non fecerit is, qui pronuntiavit, (ut fieri aſſolet) dicendum eſt, nihil nocere appellatori. Nam ubi primùm copiam ejus habuerit, poterit provo- care. Ergo f ftatim fe fubduxit, fimili modo fubvenien- dum eſt. ¶ Quid igitur, ſi conditio horæ effecit, ut ſe re- peret? Si fortè di&a ſit ſententia jam ſupremà hora, me non videbitur fe ſubtraxiſſe. ¶ Adeundi autem acultatem femper accipimus, fi in publico fui copiam fecit. Cæterum, ſi non fecerit, an imputetur alicui, quòd ad domum&us non venerit, quodáu ein hortos noñ ac- ceflerit,& ulteriùs, quòd ad villam fuburbanam? Ma- gisgue eft, ut non debeat imputari. ua ejusadeundi facultas non fuit, meliùs dice tem non fuiffe adeundi.€ si guis, ip quoappellavit, adeundi facultatem non habuerit, uz 2 ei libellos daret, ejus autem, quem appellavit, habeat co- piam, videndum eſt, ut c ei præſcribi poſſit, quòd eum nonadierit. Et hocjure utimur, ut{i alterius adeun- di fuerit copia, præfcriptio locum habeat.€f In propria caufa biduum accipitur. Propriam caufam ab aliena quemadmodum diſcernimus? Et palàm eft, eam pro- priam efle caufam, cujus emolumentum vel damnum adaliquem fuo nomine pertinet.& mfiå.$. Si adver- Sds abſentem fuerit pronuntiatum, biduum, vel triduum, ex quo quis ſcit, computandum eſt, non ex quo pro- a gulong. b al pracepium c alam Caula II. Queſt. VI. De appellationibus. 4 i 4 | nuntiatum eft.. Quod autem dicitur abſentem poſſe- provocare, ex quò fcit, ficaccipit a, fi non in caufa per procuratorem defenfùs eft. Nar fiille non provocavit, difficile eft,ut hic audiatur. ¶ Si quem b ininfulam c deportandum adnotaverit Præſes provinciæ,& Impe- ratori 3 ſcrip ſerit, ut deportetur, videamus, quando ſit provocandum, utrum cùm Imperator reſcripſerit d, ut deportetur,an cùm ei fcribitur? Et putem, tunc effe appellandum, cùm recipi eum Præfes jubet, ſententià 4 prolatà, Imperatori ſcribendum, ut deportetur. Cæte- rum verendum eſt, ne ſerò ſit, ut tunc provocetur, cùm Imperator inſuiam ei aſſignaverit. Comprobatà enim ſententià Præſidis, tunc ſolet inſulam aſſignare. ¶ Rur- fus illud verendum eft, fi mendaciis apud Principem oneravit eum, quem deportandum laborabat, interclu- di illi viam provocandi. Quid ergò eſt? Rectè dicetur humanitate ſuggerente, ut& hoc,& illo tempore non fruftrà provocaretur: quia non adversùs Principem, fed adversùs judicis calliditatem provocavit.&r infia c. Q Il- lud quoque videamus, ſi, cùm Imperatori ſcriberetur, e- xemplum literatum litigatori editum ſit, neque is appel- laverit,& poſteà contra eum reſcriptum ſit, an appella- re à literis pridem fibi editis poflit? quia, qui tunc non appellavit, vera effe, quæ fcripta.funt ,confenfiffe vide- tur: nec eft audiendus, fi dicat, eventum facri refcripti ſe ſuſtinuiſſe. 1Ut cùm quis] Henc ufy, ad verf non admittitur, non ſumt in Pandectis: ſed quia ſiperiùs in eadem lege ſententia Vſermm eaprimitur, om ſumt epunda, fèd defiripta alti chara- Aeribus. 2 Ut ei libellos daret,] Verba hac non ſunt in Pandectis ſed ob gloſſam non ſunt indudla. 3 M] Imperatori{cripferit,)] Su eſi cmendatum ex Pande- di. Anteà legebatur, Imperator refcripferit. 4 JSententiä prolarä,] flec uſq ad verf Cæterùm, funt alldeta ex Pandedlis. Poſſit?] In vulgati codtcibus ſequebatur, certè non poteſt: qua neq; in vetuſtis, neq in Pandectis habentur. Ce XEK. Irem Ulpianus lib.go.sn tt. de recipiendis appellatio- nebus, vel non, teg,| å f Na folent audiri appellantes, nifi hi, quorum in- ps tereft,velquibus mandatum eft,vel qui negotium alienum gerunt, quod mox ratum habetur, Sed etſi mater 1, cùm filii rem fententiå everfam animadverte- ret, provocaverit, pietati dans, dicendum eſt& hanc au- diri debere,& fi licem præparandam curare maluerit, in- tercedere non videtur, licèt ab initio defendere non poteft. g Scavola kbroquartoregularum f. Ante ſenten- tiam appellari poteft, fi quæftionem in civili negotio habendam judex interlocutus fit, vel in criminali, fi con- tra leges hoc faciat. ẹ Macer libro premo de appellationibus, lege guartå. Ejus, qui ideò caufam agere fruſtratur, quòd dicit fe libellum Frincipi dediſſe,& ſacrum reſcriptum expectare, audiri deſiderium prohibetur:& ſi ob eam cauſam provocaverit, appellatio ejus recipi ſacris conſti- tutionibus vetatur. 1 Mater,] Anted bre vids lægelatur: ſed& fi mater ex pietate provocaverit, dicendum,&c. Multa verò alia in hos Cſequenti capitulo ex ipſis Pandectis ſunt emendata. C. XXXI. ꝙ De dimiſſoriis libellis. Irem Martianus..de appellatzonibus, tst. g delis bellis dimiſſortu, l. unted. poi appellationem interpofitam Iiteræ dandæ ſunt ab eo, à quo appellatum eſt, ad eum, qui de appel- latione cogniturus eft five Principem, five quem alium: quas literas, dimifforias, five apoftolos appellant. à al. accipimus. b al. quidem. dem legis prima. d al. ſertperit. ibidem. g lib. 49. digeſt. ut.6. Q In principto ejuuſa e lultedtn. E legz 4

De aßbellationibul. 415 Decreti Secunda Pats. 416 Luciũ bis, eifi ut arbi erarii à ſedeant,& non ut ordinarit, privilegio tae men brdinar za dignitatis gravatus aliquis appellare valebit. Senſus autem literarum talis eſt: appellàſſe(p Titiumã ſententia illius, quæ inter illos dic cit autem petiiſſe intra tempus dimiſſorias inſtanter,& C. XXXIV. Q A judicibus, qui eliguntu fæpiùs: ut,& finon accipiat, id ipfum contefletur. Nam communi con ſen u, provocare inftantiam repetentis a dimiforias conftitutiones defi i hicet, derant. Æ quumeft igitur, ſi per eum fteterit, qui de- Undein Concilio b Carthaginenfi HI..m. beat dare literas, quò minds det, ne hoc accipienti noceat. Anè 6, fi ex confenfu partium judices electi fuerint, Dupranus libro quarto b de appellationibus> tutulo, mhil etiamà pauciore numero, quàm con nſtitutum eſt imnovari appellarione interpoſſtd, lege unic. Appellatione in-| ceat 1 provocari.: terpoſitaà, five ea recepta fuerit, five non,medio tempore 1@ Liceat) Hunc canonem citat Gratianus{quod ipfemes nihil novari oportet. é infià,€ Si quisex pluribus faci-} apertè profitetur) ut oftendat ab b dicibus licere appela noribus condernatus,propter qu averit,pro- f lars Veram sn Concilio Carthaginenfi tam imprefo, quam mae pter quædam non,utrùm differenda pæna ejus fit,an non,| zu/êripto, cum variis is exemplaribus colato,€ unco sodich cana quæritur? Et ſi quidem graviora ſunt crimina, ob quæ num etiam mpreſſo, as manuferipto;€ Graso, quod cum ipfò cona appellatio interpofita eft, leviusautem id, propter quod ¶ cordas,& Aſficano, ubi hoc repetitur,& apud Fuonem legitur, non appellavit, fecipiend nò appellatio,& d dif-| non liceat: Et quæ in ipſo canone antecedunt,& referuntur mfià ferenda pœna. Si vero gra t om a fententiam meruitex| eåd. c. hoc etiam, offendunt omnino cum negatione legendun effi, ea fpecie, ex qua non eft appellatum, omnimodò pœna C. XXXV.@ Qu de Epiſcoporum judicii querum. imponenda ef. tur, a vacenis Epiſce opis au ıdıantur;velab Forma Apoftolorum hacet: Ego ille fante Bonsmènfis Ecele- aliis, ex confenfu eorum fie Epifiopus, te Presbyterum Rolandum, Capellanum fanı Apol- ddiibha. ſer vattone Item ex Concilio Milevitano d, c. 22, uit, ut Presbyteri e, Diaconi vel cateri inferiores l uerint, ſi de judiciis Epiſo porum fuorum queßi fuerint, vicini F pifcopi eos ati l nter eos quicquid eft, finiant,adh ibitiabeisex apan fuorum. Quòd fab Ba landı; Ego A. fante Rhegi- non provecent, ad Africana con na Ecclefia mimfler(lcèt indignus) contra ſententtam Domin G inci narum. Adtran .Rav. Ecclefia Archiepiftopsinjuftè in me latam pridie Kal. Maja,| marina antem qui pu t appellandum, à nullo intra Anno Domint incarnatt Me æli. I indictione quarta, Roma- t nar fedem appello,€r apoftolos peta. G Sı aurem unus, vel duo propluribus aapeli voluerint, fic appellabunt: Ego.&.Syn- disi Canonicorum..E. fèntientes nos pragravarı, vel contra- Hamus, apoftol s Et hujufnod: ap>ellariones in fèripti fier: debent, linaris, ad Apofolicam fedem, quam appellafti, ab o sner jelis hi apoflolis dimise. Forma vero appellantis ante Sintentiam hac est: Ega Adelinus fanda Rh gina Ecclefie mini- fänae Ravennatis Eccl peko>© apoflol {are voluerit, h nanam fedem ap os peto,@ Sivero post Taim Fententiam appel h ns ap erint. Isautemquip emitti non debet, ui cadicilus ſcribuntur ſun. gam Gratiant verba, Ert ad hanc fintentiam demenfirandam affert fequens caput ex Concil zentiam,&c. Romanam ſ dem apj |In vulgati erat, Mclxi $. s I. esdem, glofa diciur, conflareno t jj 7 Vnde in Sardicenfi Con cilio, c. 7. guia quarta Indictio, de qᷓ mentio, non convenit cum anno I f guis Epifcopus tus fuerit,& judicavermt illos Ia manufiriptis autem cam varra fir letlo, hac vifa est me- congregati Epifcopi regionis s,& de gradu fuo ea qui caufam fuam, five juft terius fidei j iiye in- lor, Gua notarum tantam tran ſboſitionẽ reflitui pora O quarta| eu jecerir zad G appellaveri jui dejectus fueń Zndićl cum hoc anneconeurrit,| fu b atiffimun Ror Eccleſiæ Epiſcopum,& sAd judicium autem alterius fider, catholico appellare non licet,| vol i 1 jt putaverit, ut revocetut 2 €. XXXII ꝙ Excommunicetur catholicus,| vel T vetur examen, fcribere Epifcopis dignetu Gui committit caufam faam ji| quiin finitima& pen pindua provincia funt, üt iph alterins fider,| gente romi ta fidem veritatis In£ jant. Quod fam fram iterùm audiri r s e um Romamim,ut deli: in poteftate ejus,& quid q decreverit mittendos eſſe, | qui præfentes cum Ep cent, ut etiam habeant s| auđtoritatem perfonæ q uo deli funt, eritin ejus arbitrio. Si verò crediderit ſi ufficere Epifcopos 4 ut | ter tam, ad judicium a nunicetur. G pars. Notandum verest, Oy ocat,| 4 guidar guibis appellari non oportet, C. XXXIIL g Aquibus Iudisibis provocari non negotio terminum imponant, faciat, quodi ſapientiſſimo licet, confilio o ſuo judicave ) j i ri,} Gra Gein gt zy ST Unde in Conci PRAS]Graceest, w Bunden žut% do x piſco pus voluerit ipfam audire. Ta aa aie; cetur 5 mpꝛeſ⸗ À Judicibus 4, quos communis conſenſus elegerit, 2 JRevocetur, vel] Hec abfant à Concilio tam nyi non liceat provocare quam manuferipto, cum varii exemplaribus collato, O p Quod de arbitris intell. gitur tantummoedo, novetur, quemadmodum Graci efa dum est,— Iudicum enim alti funt|8:-i erdinarti, alis arbutrarit. Ordinarti verò ſunt, gmi ab Apoftolr-| PEWTERA É fic referturà Nicolas, É Ivone: fed ob ghfam so, ut Ecclefiafliciy oel ab Imperatore, utpote fèculares, legitimam|” fant iudut.` poreftai em accipiunt. Arbitrarii funs, gui nullam poreflatem| 3 f Qupd ſi is, qui rogat] Græcs ef,& Ì tis akir 4 potej SORE l f; 4 1> T~ u- abëntes, cum confèinfa dit igantium ån judices elguntur, n| TAAL QUS TÒ Teg pe 4 s adil Si quis â gros compromttitur, ut eorum fententia ffetur. Horum ali| tem poftulet& rurfus r nego òtium fuum audiri:ut fit j Geamdá ſunt ordinari:& Se alii arbitrarii tantum. Ordinarii& arbitraris funt, gui L Aitimam poteſtatem habentes, ab eis el ligun- a alarbitra b go Africc.sg, Ivo part. 6. cap. 3i tur adarbitrandum, sgu non Sant fua jurifàrEhoni fappofiti. Ah| Anf lib. 3. c. 133. À G Afirc.c. 92© 193 Presbyteri: Ta|£ Nicol. inepif. ad Michalem, qua incipit:[Prapofieramu] a al. petentis. b cod..49,.7.© Erin Afis..89.|& im epifi.ad Epifčopos apud Canvicinura congregatos, Toopssdh d Inepif. Nicos Ive pi.cqe Pann. 4: CI] Üincil Ain EAN appellati’

bfe canone antt uS om Nin S i 417 Cauſa II. Quæft. appellatio; qua erram fignificat i in capite, Gaudentius, quod apud Graċtosproxıme aniècedir hure capiti. 4 M Epifcopos,] Seguebatur in codrcsbus Gratiani,etiam t manuſcriptus, quemadmodum O apud Ivonem, comprovincia- les: gue voxnon estin Concilio, neq; apud Nicolaum. Gracè legitur ODοονοοννν qimorga: idest;& ipfius Epifcopi fen- tentiam. Balfamontamen videtur legile, tõ imiszorus, C pronum interpretatur de Eptfèopis provinesalibus, deinde de aliis, Arbitraris tantium ſunt, qui nullam legitimam poteſtatem acce- perunt, à qurbus appellari non licet, quia eis imputandum es}, quod fibi taleselegerant. Si verd fententia eorum, a quibus appellatur, Soluta fuerit 1, neleis ober itynifi fortè vel inimiciui, uel pecumd de- Pradati njuſtam probentur tuliſſe ſententiam. T q| Fuerit,) Sequebaturın vulgati, per eum, ad quem appellatum eſt: quæ ſunt cahundla, quia un vetuſtis codicibus non habentur, ©. XXXVII. g Cum per appellationem fèntene tia fòlviturnon deber obeffe eiqui non iniquo animo judicavit. Vndein Concilio Carthaginenſi III..10. legitar, Oc etiam a placuit, utà quibuſcunque judicibus Eccleſiaſticis ad alios judices Ecclefiafticos,ubi eft major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obſit, quo- rum fuerit foluta fententia’, fi convinci non potuerint, vel iniquo é animo judicâffe, vel aliquâ cupiditate, aut gratĩã depravati. Quaritur autem de eo, à quo appeatur, an fit evocandsss in te- ſti monium apud eum,ad guem appellatur, fuper negotio, injis co- Lritionem fufepit? C. XXXVIIL c Ẹ Clericus nondevecetur inte- flimonium allus cauſa, cujus promam co- gnittonem ſulſctpit. De hoc ita ſlatutum ent in Concilio Carthagi- nenſi Y V. cz. } Tatutum d ef, utqui fortè in Ecclefia quamlibet cauſam jure Apoſtolico Eccleſiis impoſito agere vo- luerit,& fortaſse deciſio Clericorum uni parti diſplicue- rit, non liceat Clericum in judicium ad teftimonium de- vocari eum, qui Præſes e vel Cognitor fuit,& nulla ad teftimonium dicendum Ecclefiaftici f cujuslibet per- ſona pulſetur. Ab ei quogue, ad quos provocatum fuerst( fcutin Africano Concilio,.63. legitur) alteris provocare non iicet. C. XXXIX. g Non liceat provocar: ab his, ad quos provocatum fuerit. Iautem proyocatum fuerit, eligat, qui provocaverit, judices,& cum eo& ille, contra quem provocaverit, ut ab ipfis deinceps nulli liceat provocare. Tost fecundam provocationer intelsgendam esi+ terina emim ia una cademq; cauſa ſuper eiſdlem capitu de in 7, libro Codicis g, tutuloyne lsceat tu una eademq; cauſa ter- 710 pro vocare, lege uniid, Inperator Iuſtinianus ſeribit:[si quis in quacungue lite iterùm provocaverit, non liceat eiì ter- tiò in eadem lite fuper eifdem capitulis provocatione uti, Vel ſententias excellentiſſimorum pra fectorum præ torio retractare, Iicentia danda litigatoribus, arbitro da- to, ipſius audientiam qui eum dedit, ante litis conteſta- tionem invocare,& hujuſmodi petitione minimè proyo- cationisvim Obtinente.] ꝙ Cam autem in caufa capitals vel flatús interpellatum fuerit, non peT procuratores, fed per Lerpfos appellantes caufam fuam agere aportet. i C. XL. Q Appelanonem in caufa capitali vel flatús interpofitam, per procuratorem exequi non liset, Unde Hadrianus Papa artan capitulis à fè colleitisc.g4. h provocare non iicet. Un a Ivop.ó..363. Pann...c33 b nimico] vera ledlio. c Tuop.ó..230.% Etin Afrsc..26.. d alſtatuendum orig. eal.cognitor, vel praſeni] orig. f al. Eeclæſſaſtici cufuslibet ordinis, g Tazo. h in(od. Theod. lib.j. ſententiarum Pau- y L De appelationibuss 413 8¹ a quando in çaufa capitali, vel caufa ftatús inter- pellatum fuerit, non per exploratores é, fed per fe- ipfos eft agendum, Tempus antem exequenda appellationis annusest, vel ſi juſta canfà intercefferit, biennium, C XLR De eodem. Vnde en Authenticis, conſtit. 21. collat g. legitur, E: qui appellat, impertitur annus, intra quem fecun- dum ſe communitervè cum adverſario litem exequa- tur, aut, ſi juſta cauſa interceſſerit, alius annus indulgea- tur: quo tranſacto, lite non completà, rata manet ſenten- tia. ¶ Appellatore ceſſante, cùm unus menſis ſupereſt ex biennio, licet victori ingredi, ut reus quæratur quo five invento, five non, fuas afferat allegationes,& vel confir- metur, vel refcindatur fententia, omni cafu abfente ex- penſis 4 condemnando ſecundum tempora fatalium dierum. Neutro verò concurrente poſt fecundum fa- talem permaneat fententia rata,, Conflstutrone fècundå, in collatione quarta€.€] Sed lis, qug fperatur in confifto- rium Principis inferri, abfque damno morg manet inta- cta„donec ipfe faciateam introduci,& à Proceribus fe- cundùàm morem dirimi; Sruero is, gui appellavit, pænitentid duftas ab appellatione deſiſtere voluerit, non prohibetur: ficut in 3. labr. Codicis, tat. de ap- pellartonibws, L28. Impp. Arcadius éz Honorius fatuiffè legun- tur, J Ci 1 quis libellos appellatortos ingeſſerit, ſetat fè habiere li- centia arbitrium commutandi, eꝶ ſuos libeilas recuperanài, ne ju- flæ pœnitudinis humanitas am tur. Q E autem, quando ap- Pellationem interponi: non esT nece In eodem namg, libro, eod, tit.27, iidem Impp. decreverunt. G Nominationss veralbeliisy vel ediclis facta, citra concilium f publicum non valent, de gibus nec appellareneceffe est; fi folennisas deest. 3 pars. Difintiva g quog, fententta, gua condemnatio- nem, Vel abfolutionem non continet, pro nulla habetur. Q Item ſententia h citra folitum ordinem judiciorum à Prafide prolata, auſtoritatem rei judicatæ non obtinet. Item ſi i ſententia lala fuerit contra res prins judicatas, à quibus pro vocatum non eft, fin» tentia autloritatem non obtinebit, dr ideo appellare non eSt neceffe G lemfi k fintentia contra jus friptum feratur, veluti dum de= fundtus,& minor æiu. annis ſuiſſe,& teſtamentumm jure feciſſo dicitur, nullas uires olltines, nec contra eam est neceffarium auxi- lium pro vocationis.@. S: l verè contra jus itigarory fententia dicatur, velut: dum minor xiv, annis; annum xiu. impleviffes ac her hoc teſtamentum jure feciſſe promuntiatur, ad pro uocationis re- medium opertet conſugere.& liem ſi m plures judices dati funt, O unustantym exei pronuntiajje proponitur non videtur appellan= di necefätas furfè, cam fintentia firmitatem jure nom obtineuf. Q. ltemcumcerta n ratione& finè certo judicet mulctare poſſunt, finaliter contra fatutum legis madum multam irrogaverint, quod contra jus gefum videtur, firmitatem non tenet,é fine appellatione potest refimdr, G Venales O quoq, fententias,gua n mercedem å corruf tis judicibus proferuntur, etiam citrà interpoſita pro uocatiomi auæilium ixfirmas eſſe docretum egt. ꝙ Item ſi p propter an- firmitatem atati ad honorem, ad quem nominatus es, tnhabilenate efè probaveris, pratermi fa appellatione, insgua nominatio remoua- bitur. Q Sunt erram, quorum appellationes non recipiuntur, Non q emm potesf recip: ejus appellatio, gui per contumaciam abfins cuns ad agendam caufam vocatus eIſet, ne gotio prius ſummatim perſeri- tato condemnatusesT. G Nuilws r etiam homicidarum, veneficorum, maleficorum, adulterorum, itemq eorum, qui manifeſtam uiolentiam com- bprocuratores] uera lectio. C. de a Anſelib. g3. c. l. al. in ex- temp.& repar. appellat. Authen. ei, qui...tit.&. d penfis. e Supràeåd.anteriorum.28. Ceod tit Auth fed& lis.3. f alconfiium. g Legaz. Cod.tit.gs defent. dr interloc, h 1bid. L4 prolatam. ìi Leg...tit.64 quando provocare non est neceffe, k Legoficamibid, Y Eâdd$quidfi. m Leg..1bid. n Legs. o Legy p Lag. ſſi pater. q Leg. l. Ctis os Ši, tit. 35, c. 1. in interpretatione cap.l. 7. c.. Juorum afpellat:non reciptuntur. llesg. a. obſer vare. eod. f

De appellationibus. 419 a miferunt, argumenti convins, teflibus fuperatiis, Voce etiam pro- f rá vitium felus confefus audiatur appellans.& hoc in notoriis. q In occultis autem.] Si a teſtibus produi, infirumenti prolatu, ling, argumentis præſtitis ſententia contra eum lata ſit,& ibſe, qui condemnatus est, aut minime vocẽ ſud conſeſſus ſit, aut formidine territus, conira fè aliquid dixerit, provocand: licen- q Null: b quoque Officialium à fententia tantum negotio, quod termentorum tra et non denegatur. proprii judicus provocatio tribuatur, nifi in eo 1 Í civrliratione fuper patrimonio forte apud proprium judicem inchoa- verite Q Quot: s etiam fifialis c calculi fatisfaltio pofiulatur, ant tributum expofirtur, aut publici, vel etiam privati debati evi- dentis& convicti redhilitio flagitatur, appellattone exclusa necej farid in contumacem Vi judicrarius exercetur. Q Ab d exe- cutsone fińtentsa appellari non potest, nifi forte executor ſententia modum judicationt excedat. Q Sig fuerit p yacare, ne© Voluntas defuncti teſtame etur, vel ne ti, quos ſcriptos patuerit heredes, in ppef: cujus de ea re notro ertt, appellationer receperit, O judex, qui tata ibuerit,© litigator, qui tam mpor» g Def pof ceam y O ejus momento, ft ca tur(qua fententia provocatio interpoſita ſuerit, ro- iam auſis J tantur C i; zęna vam counmi venttiam a tune appellaverit,* ginti libris argent: m: Lp interlocutoria appellatur) quamvis tamen lata ſententia ſortiatur effectum. G Quandoque g unam dr eandem piures fimul reportant condemnationem, nec foorum ſeparationem accipit: quo cafi fi omnes appella verint,& uno ex his agente, eorum appellatio jufta pronuntiata fuerit, emoe tinebit. Sı h antem unus tantam appellavit ejusó appell fa pronuntiata est, eiguogue prodest, qur non appella vst. Qubd ſi ætatis auxilio unus contra fententiam reſtituttonem impetraderit, majori, qus ſuo jure nom ap- pella uerit, hoc reſeriptum non prodeSh.@ Indicibus i autem non filam ſeaſcipienda appellationis ne Gras videtur tmpofita, verum ettam xxx. dierum ſpatia ex dis ſententiæ deſinita ſuns, mira gue efta und cum relatione litigatoribus convenit praſtari. g Simi- flent drverfitas lumentum victortæ etiam ad alio tto liter k arbiter appellationem ſaſcipere,© relationem. dare com- atus fuerit, Litgatoribus| vero copra e, Jlis illico voce appellare: cum res judicata po- pellitur, ſi de etam non fè raptis poſcerit, tam in ct vilibus, quàm in criminalibus caufis Ab: m eoautem,quide appellatione cognofèit non potest fiers recurfus ad ju- dicem, à quo fuerit provocatum. Quapropter remittendi liti- gators ad pro vinctas remotam fibi occafionem atque exclufam pe- nitys intelligant, cum faper omni caufa interpofitam provocatio- nem, velinjuſtam tanttm liceat hpronuntiare, vel juſtam. Q Hac omnta in vij. lib. Codicis invenies à lit. de appellationibuus, uf ad. tit. ne liceat in una eademq; cauſa. 1§ Siquis libellos) Hne ufque ad finem hujus capitis va- rias leges Codicis Gratianus refirt, quarum non retulit eadem omni- nò verba: fed qua ad quaſtionem ſuam facere judicavit. QHASTTO. VIH. òd verò Laici in aceuſatione Epiſcoporum non fint atadtendi, E ariftus Papa teftatur, dicens Epiſcopis mon ut reciptendt. s hominibus ar- s Epifcopus, licèt fit inor- apro meritis fubditorum difponiturà Deo ectorum, É infrà.€ Ideò ifta dico, quia infidiator bona ſæpiſſimè ſolet convertere in malum,& in electis ponit maculam. N” nek à plebe, aut vulg uendus, vel ac egg. d Lego. e Lag.s. ff g Lr. Catit. 6t fi unus ex 2. eod. tit. ilid. i Leg, judicibus. 24. f Leg Pluril ts appel. WE r t de abbeli r, A er ifa, de appe arroniiity: k Leg. fi appellationem,31, in fin, eod, 1 Leg. litigaroribus. i4. eod, mM Leg. Eos, gut, 6, eod 1AL Ea Á 7 a t n Anfèl libr. g. capai lvo ps. c40 Panndipt37s | cut Domir i) Decreti Secunda Pars. 420 C. II. Q Larus Clericum non accuſet. Irem Sylvefter Papa in epilogo Concelei Romans, Ullus a Laicusaudet Clerico crimen inferre, CALL G Deedem. Item Marcellinus Papa ad Epiftopos Ortentales,ep.2. Aico b non licet quemlibet Clericum accufare, C. IV.-g Anathematizatas Sacerdotes acci- [are non potest. Item Julius Papa in dec retis N ſancta Nicæn neme anas uſatione: nec a, vel accuſatio- nino conſtitutos, on poteftà minore uia raram efto ; ium,qui gravantur; illi, qui nos ne, cùm n non illos fù} judicari, ita magnum eft. quinimò hæc pc vice fungimur quat tuum tue De eodem. se fèopos Gallie, ebiſt.1. bos hactenus obſetia⸗ m non funt con- infefti exiftunt; quip- fatio’ debeat effe fecreta ab eis impeti debe- vitatem nolunt imit- tum& conftitutum verſationis,& oppidè pe cùm vita eorun TN NEC LAICE EN ACOH fatt Clericorum junt Item Fabianus opos Orientales epifh.2, Jericià fecularium lar e; ita illi ab iſtomm rimi one:& Plantur: quor r a debet eſſe convetła. tio ab eörum converſatione; ita& litigatio: quia fer- C Icut fSacerdi Donn exclu funt exclud ifti ii iab il C- VIL De eodem, Item ex Concilio Maguntino. Ecretum h̊ eſt, ut Presbyteri fuos plebejos i&at cuſare,& atteſtimoniare poſſi Si autem negle- xerint, ſui gradũs periculo ſubjacebunt. g Caput hoc abest à pleriſque antiquu exemplaribus Gratiant 5 c rečłe collocatur: fèd etat apud Burchardum,qui provis ce, plebejos, habet, plebefanos. C. VIII Laict Clericos accuſare non debent. Item Clemensad lacobum, epifit Acerdotes,& reliqui Eccleſiæ miniſtri, omnesq́ ple bes Epifcopos fuos. diligere debent,& eorum prace- ptis obedire, etiamfi ipfi aliter(quod abfit) agant, ni in fide erraverint. 9 In hoc& ſequenti capite non referuntur ipfa prorfim verik | Janéhs Clementu. C. IX. ꝙ De eodem. i Irem ad eundem Epiſcopum, epiſt. 2. Q Ualis condemnatio eis immineat, qui in Patres pee cant,Scriptura divina oftendit.Si enimCham k, qå nonoperuit pudenda patris, maledi&tus eft; multò am- pliori condemnatione digni funt,qui Patribus legatione Dei fungentibus contumeliam inferunt. Perſona inferiorum ordinum in ſupertorum acciſ pienda non ſuant. ſattenem reti- — b agt a Burch-ltb...151. Anfèld..sap.24. Ivops..264. Å e Qel Clericum.§.nec Larco. c alanathema. d al. coligars. epia.£ Polyc.ls.titar. Ivop..c320. Pann,...bl. E ni mothe h Bnrchlbibege à alplebefanon K Pa r

ligere dev" q aliter(9% 421 Cauſa II. Queſt. C. X. Aſinores non debent accufare majores, Vnde Sylveſter Pa pa in epilage Concilii àa Romani. Lericus adversds Exorciſtam, Exorciſta adversds Acolytum, Acolytus adversũs Subdiaconum, Subdia- conus adversùs Diaconum, Diaconus adversüs Presbyte- rum, Presbyter adversùs Epifcopum accufationemdare,} aut 1 teftimonium ferre non valet. 1§ Aut teftimonium ferre] Hac non fant zn originali, negue in aliis locis indicatis, ac totus eliam ordo in enumeratione eli immutatus: ita enim in Concilio, G apud ceteros: Fecit- hos gradus in gremio Synodi, ut non Presbyter adversùs Epi- ſcopum,&c. Q De eodem. Item Zepherinus Papa ad Epifèopos Srcilia, epift. 1. Ajorum c quifpiam minorumaccufationibus non M impetatur. g In originali, quemadmodum drapud Ivonemest: nec fum- morum quifpiam minorum accufationibuys impetatur, aut difpereat. C. AIL De eodem. ltem Anacletus Papa, epiſtold 3. Ententiã d Cham filii Noë damnantur, qui fuorum Doctorum, vel Præpofitorum culpam produnt, ceu Cham: e, qui patris pudenda non operuit, fed magis de- ridenda monſtravit. C XIII ꝙ Ove, Paſtorem ſiuum(niſi d fide eæor- bitaverit] non poſſunt accuſäre. Irem Eufebius Papa ad Epifcopos£ Alexan- dria, epift. 2. Ves g, quæ Paftori fuo commiffæ funt, eum nec re- prehendere(niſi à recta fide exorbitaverit) debent, nec ullatenũs accuſare poſſunt: quia facta paſtorum oris gladio ferienda non ſunt, quanquam rectè b repre- hendenda videantur, 2 pars, lis auctoritati bus probatur, quod fubditi; five fint Laici, five Clerict, Pralatos fees accufàare non poffunt, Veram de crie minofis,€ de infamibus hoc inteligendum esT, gui vitam fuorum Pralatorum parati funt reprehendere, non imatars: quod ex verby Anacleti datur sntellrgr, gus att, C. XIV. g Quare Lasrct in accu porum non audtantur, 1 in accufatione Epifcoporum audiendi non funt, quia oppido eis quidam infefti funt:& indignum eſt, ut ab eis accuſentur, qui eorum gravitatem nolunt imitari. G Apud Anacktum ež guo citatur nonextat, Eadem tamen Jere verba habentur in epift. Eufebii, fuprà ehd. c. Laitas, C. XV. g Sacerdotes non niſi à viry idoneis é proba- tis accufari poflunt. Item Anacletus ad Epiſcopos Italiæ, epiſt. 2. I. Ccufatio+ quoque eorum, fuper qua nos con. fulere voluiſtis, non nifi ab idoneis& probatif- fimis viris, qui& fufpicionibus& fceleribus carent, fie- ri debet: quia Dominus facri ſui corporis tractatores à vilibus& reprobis, ac non idoneis perſonis infamari noluit, nec calumniari permiſit; ſed ipfe proprio fla- gello peccantes Sacerdotes à templo ejecit k, Unde li- quet,quòd fummi Sacerdotes, id eft, Epifcopi À Deo funt judicandi> non ab humanis, aut pravæ vitz hominibus Iacerandi, fed potiùs ab omnibus fidelibus portandi: iplo Domino exemplum dante, quando per ſeipſum,& non per alium vendentes& ementes ejecit de templo. a Cap....139.2 Concil. Magunt, fab Arnulpho,c.12. b Polyc. lib..tit.1,Burch...151.1vop...264. c lvops E. d Ji- dorm l3, fènt.e39.]. eåd. c. plerung,. Anfèl. lib.3..37. Deufdedir p2- Ivop..cap.239. e Geng.£ EF in.Synodo fub Symma cho€r Greg. Pafipacs. g- Pelyc. bbs. ntn Anf hb 3. c44. Burch. lib. 1. cap.i59. lvo...258. Pannor...39 h al. rectè. à Deufledit p. 4. Anfèlsa, isb.3, capji, Ivo-S» 6,338, Pann, lag. sapat, k loan.2, abione Epi ſcos v I I AAccuuſars qui nan 22 pofint. 4 e é panlò post. q Nullūs enim(utreor) invenitür inter nos, qui velit fuum fervum ab alio, quàm à fe judicari, Quod ſi præſumptum fuerit, aut multà ipſe indigna- tione iraſcitur, aut potiùs ultionem quærit ſuper eum. é J. Q Unde& Dominus per Prophetam æ inquit Qus vos rangit,tangit pupillam oculi mei.)& paub pòst.€) Si detractores quorumcunque graviter judicantur,& in perditionis laqueum cadunt; multò magis lacerato- res& detractores, atque accuſatores memoratorum Dei famulorum, atque perſecutores damnantur,& in barathrum(niſi ſe correxerint,& per eorum ſatisfactio- nem condignam egerint pœnitentiam) indubitanter ca- dunt é,& vindicibus flammis exuruntur.& J. c Ņ Hæc & alia periculoſa conſiderantes Apoſtoli ſtatuerunt, ne facile commoverentut̃, aut lacerarentur, vel accuſaren- tur columnæ ſanctæ Dei Eccleſiæ, quæ Apoſtoli,& fuc- ceſſores eorum non immeritò dicuntur. Sed fi quis ad- versùs eos, vel Ecclefias corum commotus fuerit, aut caufas habuerit, priùs ad cos recurrat charitatis ftudio, ut familiari colloquio commoniti ea ſanent, quæ ſanan- da ſunt,& charitatiyè emendent, quæ juſtè emendanda agnoyerint. Si autem aliqui eos, priuſquam hoc egerint, lacerare, accufare, aut infeftare præſumpſerint, excom- municentur,& minimè abſolvantur, antequam per ſa- tisfactionem(ut jam dictum eſt)condignam egerint pœ- nitentiam: quoniam injuria eorum ad Chriſtum perti- net, cujus legatione funguntur. C. XVI. g Communune prrvetur, gut publicè d ad- vernt Epiſcobum conqueritur, priuſquam fami- lšariter eum convenerit, Item Alexander, epifl. 1. c. 3. S? equis erga Epiſcopum, vel actores Eceleſia quam- libet querelam jmftam fè habere crediderit, non priùs Trimates, aut alios judices adeat, quàm ipſos, à quibus fe læfum æftimat, conveniat familiariter,& non femel, fed fapiffmè, ut ab eisaut fuam juftitiamaccipiat, aut juſtam excuſationem. eF- f Si autem ſecùhs egerit, ab ipſis.& ab aliis communione privetur, tanquam Apoſto- lorum, patrumque aliorum contemptor:. C. XVII. 9 Nſf opinione diſcuſſd, non audiantur arcuſatores Epiſcoporum. Irem Evariftus Papa Epifcopis per£gyptum;epif.2. I g qui funt vituperatores,aut acculatores Epifcopo- rum, vel reliquorum Sacerdotum, nonoportet cosà judicibus Ecclefiz audiri, antequam eorum difcutiatur aftimationis fufpicio; vel opinio, quå intentione,quâ fi- de, quã temeritate, quã vitâ quà conſcientia, quovè meri- to, ſi pro Deo, aut pro vana gloria, aut inimicitia, vel odio, aut cupiditate iſta præſumpſerint, necnẽ. C. XVII. 9 Xajeres natu non accuſent, niſf qui fim rella fidei& converfationis. Trem Calixtus Papa ad Epr topos Gallia epift. z. Uxrendum$ eftin judicio, cujus ſit converſationis & fidei is, qui accufat,& is, qui accuſatur: quoniam hi, qui non ſunt rectæ converſationis ac fidei,& quorum vita eſt accuſabilis,& quorum fides, vita,& libertas ne- ſcitur, non permittuntur majores natu accuſare. Neg viles perfonæ in corum recipiantur accufatione, C. XIX. Q Abfque duobus vel tribus teflibus non recie piantur Epiſcnporum accuſaticues. Ilem Sixtus Papa II. ad Epiſcopos Hliſpaniæ, epiff. 2. I1. A Ccufatio Epifcoporum non eft facilè recipien- da, dicente k Domino:[Non fufirptes vocem a Zach. b vadunt,} orig. c Incap. Hladriani c. 2.&.ſ. Capit.«.287.Pann.ls.c34. d alprimati, e Refertur muitis verbis omifun Anfilib.3. c85. Burth, Li c132.14207 144, f Ivo parts.. 242. Pamnd-.c3s. g Pamndgcsg. h Stephrepif.z, .20. Conc. Carth...69. Burch. lib. I. c. 57 l. Pann. lib.4. cap.s7. Ivo .g. cdf.r. i Mutatus eit uerborum ordo. k Exod.23.

42 r nen .. ea mendacii.| Et Apoftolusinquit a, adversùs Presbyterum infcriptionem non recipiendam abfque duobus vel tri bus idoneis teſtibus. Si hæc de Presbyteris, vel cæteris fidelibus ſunt præcavenda, quantò magis de Epiſcopis? C. XX. ꝙ Pro ſola conventione Ebꝛſcopi, non ſub- mo ucatur aliquis à communtone. Item ex Concilio Aurelianenfi I. c. 8 I quis ab Epifcopo fto, vel de Eccle a, ve proprio jure aliquid rediderit repetendum, ſi nihil convicii, a r£` aut criminationis objecerit, eum pro fola conventione à communione Eccleſiæ non liceat ſubmoveri. C. XXI. Quare ſubditi Pralatosſuos repres hendere non poffunt. Item Evariſtus Papa, epiſf. 2. Unt nonnulli, qui Præpoſitos ſuos perversè reprehen- dunt, ſi vel parùm ipſis moleſti extiterint. Ex hu omnibus datur intell:gi guod illi ab accufatione removene onis vttam eo tur, que non affectione charitatis, fed pravitate Jian d rum diſſamare& reprehendere quarunt.-€ Qud verd premi fits anoritaribus criminofi-prohtheantur ab accufatrone Praelatorum, teſtatur Auguſtinus in lib. Soliloqutorum, tia dicens. C. XXII. 9 Nenomnes ſubditi, ſed criminoſi tan- tèm, prohibentur accufare Pralatos. Ræ ſumunt Prælati non debere ſe reprehendi, vel ac- cuſari, pro eo, quòd canones non€ im conſti- tuunt accufandos. Quod tamen negatur folis criminofis, cùm de reprehendendo Veritasipfa conftituet b:[S ma- Ie locutus ſim, teſtimontum perhibe de malo, Cc.] Opponittur huic diſtindtiont: Ipſf ſacrt canones diſtinguunt, in quo caſi Paſtores flat accuſandi à ſubdlitus, dicentes:[Oves c Paſto- res ſuos non accuſent, nec reprehendant, niſi à fide exor- hitaverint.] Ecce in quo caſu ſunt actuſandt à ſubditu: 1n altis antem mmimè. 2 pars. Huit oppofitsoni refpondetur fic: Difino illa ca- nonum de ciminofis C infami telligitur. in Oves enm crimi- fames Pajflorem faum acct š reprehendere non pofa fënt, nifi a fide exorbitaverit. Ceterum fia fide exorbitaverit, tanta $} labes ill us criminu, quòd ad ejus accufationem,© fêrvi adver- sas Dominum,& quilibet creminefi O infames aduersts quemli- bet admittuntur. C. XXIII. g Infamesdr haretict; hominesbong Fama accuſare non poſ Unde Dionyfius Papa ad Severum Epiftopum, epift. z2. Lieni d error m, vel à ſui voluntariè propoſiti · facris Patrum regulis& còn- ſtitutionibus non obedientem ſuſcipere non poſſumus, nec debemus: nec impetere rectè credentes, vel ſancto- rum Patrum ſanctionibus obtemperantes permittimus: quia infames omnes eſſe cenſemus, qui ſuam, aut Chri- ſtianam prævaricantur legem, aut Apoſtolicam, vel regu- larem libenter poſtponunt auctoritatem q In multis vetuflis exemplaribus rubrica hujus eapitts fic ha- bet: Infamesaccufare poffunt hæreticos. In alizs verò non= nullis: Infames non poffunt accufare catholicos. is foci C. XXIV. q Chriflianos aceufare; véleneos tefli- ficarı non Poſſiunt, que fidem acctptam deſcruerunt. Item@x Concilio Toletano IV. c. 63 Non e poteft erga homines effe fidélis, qui Deo extiterit infidus. Judæi ergò, qui dudum Chriftia- ni effecti ſunt,& nunc Chtiſti ſidem præyvaricati funt, ad teſtimonium dicendum admitti non debent, quam- vis eſſe ſe Chriſtianos annuntient: quia ſicut in fide Chriſti ſuſpecti ſunt, ita& in teſtimonio humano du- a r Timoths. b Toanis. C fupr. c. oues, d Infià ..4. calens.) in decretis lulu, cap t8. Anfilm, lab.g. cap. Cx.Polyc. 4f. tit.t. è lvop.izcap.gó. Decreti SecundaPars. 424 bii habentur. Infirmari érgò oportet corum teftimo- nium, qui in fide falſi docentur, nec eis eſt credendum, qui veritatis à ſe fidem abjecerunt. C. XXV. ꝙ Haretici, udai vel Pagant Chriſtianos accuſare non piffiint. Agani a, vel Hæretici, ſive ſudæi non poſſunt Chti- ſtianos accuſare, aut vocem eis ir Verba epiſtols ſunt: Primò cuidem í Hæ retieos non poſſe Chriſtianos aceu In hoc captte decernitur, ut hætetict non impetant vecke creten. Paganos& tes, Unde econtra intelligitur, guod he arrer ab hareticis impetoj J impetere fervan guod recedentes å| ltem non obedientes cufàreobtemperantes j fant. Item à tramite fut propofit: voluntarie recedentes, non poffunt s limttem fas profe fionis.“Ex hoc datur int nter recedentes crimninartpo Horum Patrum, non poſſuntie. tbus, In guo fimiliter inteli gitar, guod inobedicnnibus imobedrentes accufare licet, Undeg raliter colligitur, guod ın accufatione aequalitas fides&con nis inter accuſantem& accuſatum ſemper conſiderunda elt, ut ih qui accuſat, vel par, vel ſuperior inventatur. C. XXVI. 9 Harerrcus hareticumaccufare{r cone ari potest. Item Novellarum conftitut.-novellá gfain fine b I© hæreticus contra'hæreticum litiget, liceat cuivis eorum hæreticum teftem adducere, Sin autem ortho- doxus contra hæreticum litiget, rro orthodox etiam hæretici teſtimonium valeat: contra oithodo autem ſolius orthodoxi teſtimonium valeat. 4 On doxis autem litigantibus, ad teſtimonium nullihætetieo pateat aditus. óed guar: tra eum teflific ur, fi flagitio ſiſumes Catholicu- poft convent hareticum de alto crimi fþondetur. tm ea à malo catholico accufari potes}. In guo autem fuperior| , quam de harefi? Hute quefttrong tan- In quo hareticus inferror es?, wedelicet in regula vrdelicet in con verſati potest. tolerandi, guam corripiendt, du, vite, in eoa flaginofifima conu G Irem guod dicitur, Paftores pro fau adibu magu licnter entelligitut: vel qi minoſis tolerundi ſunt,& non corrigendi; unde ibi ſabinſerut, quia ſape d pro merun ſabditarum depravatur utta rettorum. Quarum ergo merito( Deo permittente) vitareorum dehra vatur, ab eu potins funt tolerandi, quàm corrigendi. Lel quia ſunt qudun, qui fape déferuntur publicis documenti,€ crimen, guod mtenduih probare non valent, C. XXVII. g nonp: publicis documentis probari Junt, toleranda fant. De quibuas in homilia e de p nitentia,.t. Auguftinus ar, Lerunque 1 boni viri propterea ſufferunt aliomm peccata,& tacent, quia ſæſ è deſeruntur publitis do- cumentis, quibus ca, quæ ipſi ſciunt, jud ibus probale non poſſunt. 1 Plerunque] In aliquot vert que: que mad modun f nan ipfa pror fàs verba hi referuntur, 4 pars. Inacleti entelligetun tià Cham filii Noë damnantur, qui ſuorum bræpoſitorum culpam produnt, ceu Chan qui patit. denda non operuit, ſed magis deridenda monſ an G ne, ft stur,pleti amen s codicibus le apud Bedam, Q m originali, ujmi w Senten⸗ Poctorũ, De hi etiarn illud p Håc emm autloritate fubdits non probthentur ab accufat y b Dye Pyodit, gui nñ proditione Aliud$} enem prodere, aliud accnfare. Prodit, qi l Í g proba- probanda defert:accufat, qus reo pre fente creme judeci offert turus quod intendit. Cham folus vidit pudenda patru, 0 sdeop inteliguniur,gui cam foli fint conſcis crimenum ſaorum Pralat atque ideo accufare non poffunt, witam ramen eorum nfamandhy E e ér jorih b Apud Iulianum aiit” fap. ed, t d fope heda, àa Anſels.c. æ6. Paun....cã cef t6. Ivo p id.n. Pann. dib.s. cap.28. non ei à hlebe.&.accuſatio l. e dso homil homgo.ct2 1Cr, f fupeâd.c fententia, Geng. ahii Arta Don Jranhibus beret utes

on faiutiombu edu bediente: ai haut yd Bedam 0" eruti, — 425 Cauſa II. Quæſt. VII. Accuſare qui non poſſint. 426 alis rideudam offerunt.@ ltem ob jꝛcitur, guod ſubditi etiam veligeaſt Prælatos ſubs accuſare non poſſunt. Legetur enim in Exo- do a, quod Marsa fèror Aaron, qua prima post tranfitum maris rubri ſumpto tympano hymnumcantare meruit, pofleà murmurans in Moyfin, eò b guod AÆibiopiſſam duxerat in uxorem: à Do- mino leprå percuffa es. q Itemin lsb, c Regum legitur, quòd cum David fugeret à facie Saul, latuit in ſpelunca: in quam cùm Sauldivertiffèr ad purgandum ventrem, David pracidit oram chlamydis ejus:quod fè fecsffe poſted gra viter dollut,& vehementer pænetuit. Saul d à Domino erat reprobatus,& ex invidia Da- vidl perſequebatur, ut eum morts traderet, Dauid erat vir humi- li& mitis, Saul à Domano ſabſtitutus, per Samuelem unctus in Regem: fèd tamen, quia pracidit oram chlamydis Saule, graviter flevit cùm à Saule folâ adrmnifiratsene undlionii ſuperaretur. Vnde datur intelligi,gudd fabditiyguamvis religtofi fint, Pralatos fuos Crie minofisaccufare non poffunt.. Nam e per Saulim, qui ventrem purgabat,Pralati intelliguntur gui malitiam fuam corde conceptam in opus producunt. Q Trem legaturinibro E Regum, quidcm «Arca Domin: reduceretur de Gabaa in Hierufalem, bobus recalcr- trantibus Arcainclinataes?: cu dum Oza Levita manum adhi~ beret, ut carn erigeret, A Domino percuffus unteriit. Per Arcam Pra- lati intelliguntur; per Ozam fubdits; per inclinationem Arce,cafiùs intelligitur Pralatorum; her ellum, qui manum adhibuit, intelligun- run reprehendentes, vel accuſantes vitam Doctorum, qui à Domino Percuſſs intereunt. Q His ita refpondetur: Verum est per Ar- esf, quod per incànationem Arca cafus figmficetur Přalätorum; G„Ahudest eniminclinari, vel defendere aliud cadere. Legi-| tur g enm,guod Salvator nofter fè inchnaverit; ficut quando di- gito firibebat ın terra; ér de montibus fiequenter defiendėrtt, in quos aſcendelat, vel ut pernoctaret in orationeʒ vel ut Diſcipulos in monte altiora doceret pracepta y vel utturbas fugiens, ex alutudine montis eas reſpicere,& liberè poſſet docere. Inclinatis vel deſcen- ſio huumilitatem figntficat, quä ſpirituales nonntinq̃uam carnalibus condeſcendunt,& eorum infir mitati compatiuntur, juæta illud A. poſtoli h; fiemificaverunt Angeli, quas ĩ Iacob vidit im fèala defèendentes, Dehu etiam per Prophetam k dicitur:[Inclinavit cœlos,& defcendit.) PerArcam ergo inclinatam intelliguntur Prælati, qui ſebditorum cuſpam miſericorditer portant,& eorum infirmitati humiliter compatiuntur. Inde benè dicitur, guòd bobus recaici. trantibus Arca inclinataest, Boves quippe recalsitrantes fubditos fsmficant fais Dolforibusnon obedientes quibus dum Pralati com- patiuntur, quafi bobus recalcitrantibus Arca inclinatur Levita gui manum adhibu't, fignificat ilos gui mifêrrcordig compaßßio- nem in Pralatis ſuis reprehendunt, eoiq; in ſeveritatis amaritudinem erigere volunt, Unde bene Levira fle Oæa dicitur. O⁊a quippe robuſtus dicitur. Illi enim robuſti dicuntur, qut cum de ſud jtaſtu tia praſumunt, miſericordiam Peccantibus negandam putant,& impendentes reprehendunt. Unde à Domino percuf intereunt, quia| judicium fine mifertcordiaeritiili, gui nolunt facere mi- ſericordiam delinquentabus. Cui per Salomonem m dicitur:Noli eſſe nimis juſtu s, quia eft juftus, qui perit in juftiția fua.] Sc& illud Moyfis intelligatur, Per Moyfèn enim Pralatiintelligun- tur, per£thiopiffam peccatores defignantur, Moyfès Æthio- pam uxorem ducit, cum quilibet praedicator peccatorem fibi co- pulat, ut ex eo fobolem bonorum operum Deo gignere valeat, Hanc copulam dum Marra, id est, fubditi reprehendunt, leprå peccati in- FHetuntur. Vel per Martam ſynagoga imelligitur> guain Moyfèn, zdes? in Chrifum murmuravit, quia AÆthiopifam, rd est, Eccle- fiam de gentibus fibi copulavit, quos lepra perfidia Ó erroris ſordi- dos fecit, Non n ergòhis auctorttatibus ſuhditi prohibentur ab sccufàtrone fuorum Pralatoruma, fèd monentur, ne reprehendant Dafèricordem compafionem eorum, Q ltem o per Saulem Pre- lat: rntelliguntur, dr per David fubdit. Saul purgans ventrem tos fignificat qui malitiam corde conceptam forasin opus producunt. a Exod.. b Num.12. C 1. Reg.24. d 1. Regum 16. € Glofordinaria. f 2. Reg.6. g loan d. b 2, Corsm.?. t Genz8 k Pfalz l Iac. m Eccleſy. n Gre- Ermpafpacs o Nicolaus mepif.z ad Mishaël, (Quisinfirmatur,& ego non infirmor?]Hosetzam| Sed in pracifione chlamydis non fiemficatur 1 mfi reprebenfia pec- cati. Per chlamydem enim regni poteſtas intelligitur. Hane Practdir, qui Prelatum ſententid damnationis ferit: quad nulli ſub- dirorum licet. Fucta enem a paſforis oris gladio, id es, ſanrentrd damnationis à fubditis fertendanon fant, Hainc est, quod Hierony- mus ait faper Marcum b de Pontifice,gus ſcidit veflimenta faa, Scifso veftis fisfhonem fignificat Sacerdotti, quođžin proximo erat Siindendum, ér auferendum Indais:Vel per Davzd fonificantur,gut nequitiam fuorum Pralatorum videntes majora eorum peccata cone temnunt, minema verò& levia, quafi extremam oram chlamy= dis praczdentes reprehendere ér lacerare fatagunt. Vel quia Seal folus divertit ım fþeluncam, in gua David 2 fotus latebat. Q Item fuper hoc potest intelligs, quod de c Cham ditum est, qui folus vidit pudenda patris qua non conperuet: ſed ridenda monſtra vit. Haàs ttaque auctoritate non inhilletur ſubclitis accuſare Pralatos, fi ac- cufabiles fuerint. Item probatur guod fubditi Pralatos fuos accu- [are non poffunt, ettam fi relsgrofi fuerint. Infames enim fùnt ea ipf, guod ſaorum Doctorum vitam reprehendere conantur. Infa- mes etiam fiunt(u? canonum tradit autoritas) omnesguiin Patres armantur,& qu: Dolorum fuorum vetamreprehendunt, velaccu- Jant. Nullus autem infamis d in accufàtrone Praelatorum es} aw- diendms nifi fortè à fide exorbitaverit, ut faprà ditum est. Cùm ergò ſubditi eo ſo, qudorl in accuſationem Pralatorum proſiliunt, in- fameeffictantur, inſamibus autem copta acciuſandi denegetur, pa- tet;quod fubdit: Pralatos fuos accufare non poffunt. q Hisıta re- cam fignificari Pralatos,© per Ozar futditos Illud vero falfum| [pþondėtur Non omnes Prælati pre Praelatis habentur. Nomen enim non facit Epiſcohpum, ſed vita. 1Non ſignificatur] In aliquot vetuſtis eæemplaril us lo- gitur, non fignificatur reprehenſio peccati: in aliis verò non- nulis, ſignificatur reprehenſio peccati. š 2 David folus] Primo Reguim c. 24. legitur: Porro David,& viri ejus in interiore parte ſpeluncæ latebant. .. XXVIII. g Quem atas, non vita ſenierem facit, graviter est increpandus. Vnde Gregorius e. Iamtario Epiſcopo ſeribir, lib.t indidt. a. epiſt.i. Ppor f dicit:[Seniorer ne increpaveris,| Sed hæc ejus regula in eo g fervandaeft, cùm culpa fenioris e- xemplo fuo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem fenior juvenibus exemplum ad interitum præbet, ibi diſtrictà increpatione feriendus eſt. Nam ſeri- ptum 5 eſt: ¶ Laqueus juvenum omnes vos.]& rurſus Pro- pheta ż dicit:[ Malèdiétus 1 puer centum annorum.} 1 Q Malediétus puer] In codicibus B. Gregorii partim flo férè mado legitar, partim verò,& peccator centum annorum maledictus eſt š quemadmodum E apud Ioannem Diaconum,& in vulgata, mfi guod hac habet non, eſt, ſod, erit. Septuagenta au- tem, ut est apud B. Hieronymum, habuerunt,& qui moritur pec- cator centenarius, maledictus erit. C. XXIX. 9 Dignitas non ſacit Epiſeo- pum, ſed vita. .de laude Irem Hieronymus ad Heliodorum, epìj vitæ ſoletaria. N On omnes Epiſcopĩ ſunt Epiſcopi. Attendis petrum: fed& Judam confidera. Stephanum fufpicis; fed& Nicolaum refpice.& J. ¶ Non facit Eccleſiaſtica digni- tas Chriſtianum. Cornelius& Centurio adhuc ethnicus dono Sancti Spiritüs mundatur, Presbyteros Daniel( puer judicat.& j: ¶ Non eſt facile n ſtare loco Pauli, tenere gradum Petri, jam cum Chriſto regnantium.&f. ¶Infatuatum n ſal ad nihilum prodeſt, niſi ut proji- ciatur foràs,& à porcĩs conculcetur. a Supra cap. oues. b adl can 4æ. c€ fuprà eâd..fènteniia, d c. 3. Hip. cdd. e oan. Diac..3. n. 32. f2. Dmorhi. 5. g al. tunc. h Eſa. 42. i Efaæón k Aforros l Danz. m fup. dif. gonon es facile, n Lucagi

— poffint, 427 Accufate qui non Decreti Secunda Pars. 4²⁸ C XXX. Q Ne Epifiopt nomen, fèk vita reve- renttam meretur. Item Auguftinus trafatu ó. inc: 1. loannis. On omnis, ghi dicit: Pax vobifcum; quafi columba eftaudiendus.& infra.€] Corvi de morte P ſcun tut. Hoc columba non habet: de frugibus terræ vivit, in- nocens ejus victus eſt. C. XXXI. 9 Dodti ab Indloctis, Clerici à Laicis quandog merito reprehenduntur. Trem Beda ad c. 2 epiſtole ſecunda Petri Ecuti 6ᷣ ſunt viam Balaam& Boſor, quii merce iniquitatis amavit: correptionem verò it ſuæ veſaniæ. Subjugale mutum in hominis e voce loquens, prohibuit Prophetæ inſipientiam.] Plerunque hæretici tam ſtulta dogmata, tam execranda proferunt Sacramen- ta, ut etiam hebetum fenfus,& P aganorum,& qui ra- tione diving agnitionis or nnimodò carent, illorum de- teſtetur inſaniam,& illorum diſtorta,& Deo contraria itinera faniùs fapiendo o redarguat. Et(quod pejus, quia frequentius eſt) nonnunquam multi catholicorum in tantum mereedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, à Laicis Clerici me itò redarguantur d: qui ju- re comparantur Prophetæ, qui verbis aſinæ con turam loquentis corripitur, nec tamen à propofito vi itineris retardatur. Quibus etiam aptiſſime nomen congruit civitatis, de qua Balaan veniſſe perhibeti ur. Bo- for namque carneus, five in tribulatione 1 interpreta- tur.) Neque enim alia major e cauſa luxurioſis exiſtit, ver- bum Heos amore pecuniæ vel deſiderio rerum tem- por ium adulterare, quàm quòd carnis fe nS tig la a JL manclpaver unt.&f. f. Sed& nomen ipfius Ba- am, qui vanus populus, five præcipitans eos, interpre- tatur, talibus convenit. yui enim agnitam veritati łam ípongè ipfi deferunt, quid nifi vanus funt populus? uid niſi in præcipitium ſuos merg unt auditores, q büs non ſalutaria quæ corrigant, ſed quæ illos de ctent, erronea prædicant? De qu ibus benè ſubditur funt fontes fine aqua,& nebuleæ turbinibusexagitaſæ,, guibus í ca kgo tenebrarum ref ti ig 14| Tribulatjone) Seguebatur, pofitus; gua difio fub- lata est, gura neg apud Bedam, neque apud B̃. Hieronymum in no- gnuinum Hebraicorum i: habetur. Qusa ergò non g otmnes Epi ſcoßpi funt Epij fèopt, Presbyteri a Da- niele le puerojudscant tür, fal Anjaan A i soncúliatur, gr gui dicit, Pax vobifium, pleri ungue non columba, fed corvus rep utatur» patet, q guöd non. fèraper pro officiaatque h auctoritate perſona ab accuſatione eſt cgſſandum: imò contra pra vos eſt agandum, cum omnis perfona craminaliter peccans alteretur, E ie ita dicam) le lä- nbus capite zninor cenſeatur. Qui enim i fasit peccatura, ſer vus est peceat 1, tam in pæná, gu iam in culpa. C. XXXII. q Qı nifirat,non es? Eptftopus; fed canis impudicus, Vnde Auguftinus az. Ui k nec regiminis in fe rationem hábu fua deliéta deterfit, nec filiorum crimen correxit, canis impudicus dicendus eft magis, quàm Epifcopus. g Caput hoc apud B. Auguflnum, ex quo citatur, non egt in ventum. Burchardus Q lvo citant ex Gregorio; G eadem ferè ver- ba ipſe quoque Gratianus ſh. diſt. ls ſubnectit capiti pe. guod est Gregorit. Simile quiddam Burchardus l,i 67 afferunt ex Origene Fitum non admi- uc'ergò Hieronymus, Auguftinus, Gregorius auferun fentorts; nónne r privi alegi june Fa auferen- 7 ant a fübditis reprehendi? Ur diſlumulans prtuilegium hra væ ſenectutis, ait: ſentor, ſed ¶puer centũ annorum.] e òc? riptura Maledictus /hion Apparet erg 20, guod he ex ác- & Etribi glhoffordin. ta Num.22. c alLmutum ho- emnis. d allacerentur. al.mag. f ibid. g fap. c. non omnes.& cnonomnis, h alvei i loans. k Bai chard..lcieg. Iuo ho. c¹ν E fup ehd, Pawii.; | | f cufatione Prelatorum infames fiunt, qui eorum vitam reprehendere Q lacerare cona qui locura fut regiminis non nomtne tantum, ſed vitå&r moribus tenent. Alii autem potitslaudabiles fiunt ex accufatione Praelatorum fuorum, guam infames. ltem, quwi dicitur: Majorum 4 quiſpiam minorum accuſationibus non impetatur, Iminores inteillgendi ſunt, non dignitate, ſad vit, C. XXXIII. Aajores& munires non digmtate, ſed vitã intelligi oportet. Vnde H Leronymus att de Paulo faper epiſto- lam ad Galatas. Aulus$ Petrum reprehendit; quod non auderet, nifi fenon imparem feiret. G Caputhoc, quod citatur in plerifġue exemplaribus exB. Hege ronymo,(rin aliquot ex B, Auguflinosin neutrius libris inventum a ordinaria-ad ea verka 1pfiusepifolzad Galatats dditur bac interlineari ex; planatioqguod esf: fed en gief ciem ejn i non auderet, nifi ſe{e non imp: arem ſentiret. ra riis B. Am jf ım eundem locum hecleguntur: Na eorum auderet Petro primo Ap efoto. cui clave cœlorum Dominus dedit, refi iſtere, nifi alius talis,qui duciâ ele&tionis fue fciens fe non imparem, conſtantet.X imp Dr e Ile fine confilio fecerat. ficro Ecciefiaflica dignitatis fèd de puritate vita ſanctitate converſatinnis mellg: ture Solus enim Petrusinter Apte Hoc non d fiolos primatum gerebat. C. XXXIV. g Non Epifèopi nomer, ſed yita majorem j facit. inc Auguſtinus ait ad an m um, eßiflag. CI z afus obtin terio fit, tamen Auguftinusi minor ef. C. XXXV.@ Epifiopt licèt pares fint merstingradu differunt dignitatis, o contra Don atif My lal nultis re ESO Idemkb. Uto e, quòd ſine ulla ſi ui con umelia GyprianisE! f ifi opus Petro Apofi tolo comparatur, quantum a attie eos teki net ad martyrii coronam, Caterùm magis ereri debeo, pr nein Petrum contumeliofus ex uis enim neſcit illum Apo ftolatůs prircipatum cuilibet Ep copatui£p præfèrendum? Sed etfi diftat cathedrarum gratia, Uñ tamen eſt martyrum glor ia l em į. q Cùm Perrusà Paulo pofteriore corrigitur, is atque unitatis vii- culo atodi d ad martyrium promhovetur# quantò faciliùs& fortiùs, c i Ecd Jefta fata fir- matun pio- vinciæ Concilio præ juod peru niv n in honore, fad m veritate fie praeponitur patri,. onneem, in fine, Q 1r-pa nalo filio, aut queritur filius de duro patre. Servar s honorificentiam, quæ 4 debe- filio, que deficit à filio, Non quamus filium Ji patri in honore ſed p onimus, ſi bonam cauſimha- t& ſic tribuimus tas F metitum. patri in veritate ho orée Mi m, ut non perdat æq E meritis(li- gq sfp fuerunt u differentes} Y Petrus& Paulus.| colius fêrmone 66. de natali| Petri dr Pauli. i Pe Petrus& Paulus eminent inter univer fos A- poftolos,& peculiari quådam prærggativâ præcel- lunt: verùm inter iplos guis cuipranonstur, e eù. Puto erim illos gqualeseffe meritis, qula xquales funt paffione,& fimili eos fidei devotione vixile, quos man Iem Ar a Sußpra eàd..majorium. b Gal.a.© Ivo part.s. eap 34 d al. cuſtodiu& al provehitur. E ahegutah $ P 1 fimul

ad c ditur bae m imparemit em locuni nsin multis 429 Caufa I Quæft. VTI. fimul videmus ad martyrii gloriam perveniffe. 4 Non enim ſine cauſa factum putemus, quòd unådie, uno in loco, unius Tyranni toleravêre fententiam. Unâ die paffi funt; utad Chriftum pariter pervenirent: uno in loco, ne alteri Roma deeſſet: ſub uno perſecutore, ut æqualis crudelitas utrumque conſtringeret. Dies ergò pro ineri- to, locus pro gloria, perſecutor decretus eſt pro virtute. Et in quo tandem loco iidem martyrium pertulerunt? In Urbe Roma, quæ principatum& caput obtinet natio- num: ſcilicet ut ubi caput ſuperſtitionis erat, illic caput quĩeſceret ſanctitatisʒ& ubi Gentilium principes habita- bant, illic Eccleſiarum principes morerentur: G Sermo, unde hociaput fumptumrest, inter firmones B. Am- brofizeã 66. inter fermones B. Auguftini de Jandlis 27.& apud Maxımum Taurinenfèm s. in fêflo eodem, qas num. sgsesti f pars. Hem pæntentes, bigam, Sacerdotes accufare non pof- font. Unde generaliter coligitur guod guicung, Sacerdotes non funt, vel efje Sacerdotes non poffunt in Sacerdotes accufationem, vel teffi- ficationem proferrenon poffunt. .. EXXVIIE@ Dur Sacerdotes effe non peffunts Sacerdotes actuſare non valeut. Unde Fabianus axt epifl.2, ad Epifiopos Ortentales, Pſi à Apoſtoli,& eorum ſucceſſores olim ſtatuerunt, ut Sacerdotes Domini non accufent; nec in eos teftifi- centur, qui ſiui ordinis non ſum, nec eſſe poſſunt. s velèn costeſtiß· donum pro- C. XXXIX. Q Sacerdotes atc cari non valent, gui ad Sa hibentur eligt. Item Da ma ſus Papa addtephanum Arohicpi- ſcopun, epeſt 3..3. Eftes 1 abfque b ulla infamia, aut ſuſpicione, vel manifeſta macula,& veræ plenitudine 2 inſtru- cti eſſe debent,& tales, quales ad Sacerdotium eligere juber divina auctoritas. J Qugniam c Sacerdotes(ut antiqua tradit auctoritas) crimĩnari non poſſunt, nec in eos teftificari, qui ad eundem non debent, nec poſſunt provehi honorem. 1 JTeſtes] Damaſß uerlia hac ſunt: Accuſatores enim Epifcoporum,& teftes, fuper quibus rogitåftis, abfque ulla infamia, aut fufpicione,&c: fcg referuntur à Burchar- do dr Ivone: Pannormia autem habet, ut Gratianus. 2 Plenitudine] Inepiftolæipfa legitur, pleniter. Bur- chardus verd é Tuo habentyyerâ fide pleniter. Sic ér Hud Sylvefiri intellsgitur:[Laicus d non accufetCle- ricum,&c. J sd est, quran inferzori gradu sonffituti ad fupersorem aſcendere non poffunt, in fuperroribus agentes accufare non debent. Q Ecce oflenfum est, guid reſpondeatur atuctoritatulus& ar- gumenti, quibus ſubditi ab accufatione Prælatorum videbantur re Pellendi. Nunc demonſtrandum ef, quibus ratsonibus proben- rur recipiendi,& quid contra reſpondeatur à Bralat.(hhriſtus, gui erat paftor paftorum, ovibus fùis, de quibus ait e:[Non fum miflus,nifiad oves, quę peri erunt, domüs IHraël,&.]) anter opprobria,© verbera, gua ab eis patsebatur, ait f: rsi malè locutus fum, teftimonium perhibe de malo&.] Irem g:[ Quis ex vobis arguet me de peccato$] Ar quicunque ad teſtficandum in aliquem, ve] 4d arguendum admittuntur, ad eundem accuſandum admitte polfùnt. Eam eigo oves, ut adversus paſtorem faum teſtimonum ferant, ut ipfam( f poffunt) reprehendant, admittantur, patet, guod fub- diti poffunt accufàre Præiatos fuos.@ Hisita refþondetnr: Chri- ſtuus, quam vis eſſet Paſtor.ſuarum ouiuν]u verho dr exemplo pa Sèebat,tamen guaninm ad uffietorum diſiributionem(ex qua hodie in Ecclefia alsi prafunt altisunde quidam Pralati, quidam ſiabditi vocantur) in populo ſus h paſlorale officium non gerebat. Myſeica a Anfèlm.l3c.47. Polye. ls. tti. b Autara eſñ verbo- rum fèrres, Polys.ib, Burch..1. c. 52. vop. 5, c. 290. Pann, lg..1836. € Anfl.3c, g1 Suprà eåd Sacerdotes, d Sup.eådnyllus Üuz e€ Mathis f kanıt. g Tons, h aliko,; Accuſare qui non poſſint. 430 enim& viſibiliunctione, nec in Regem, nec in Sacerdot mitus eraty G Non ergò ex hac aulloritate fubditi probantur admittendi în ac= cuſatione Prælatorum, ſeæd tantùm oſtenditur, quod auditores eds re> prehendere poffunt,€ in eos teflificari, gui cam officia Eecleſſaſtica non habeant, verbo tamen dr eremplo, quoſcunqus valent, lucrars Deo ſatagunt. Reſpondetur& aliter. Aliud est, quod de rigore cogimur ſervare diſenplina: aliud, quod ad mittitur ex perſeblionis confideratione, Chrifius ad fè arguendumm Iudl aos ad miſit perfeflio- ne humilitatis, non fèverstatejuris. Si enim legis rigore effent ad+ mifit, hAe auéloritäte criminoſi& nfames ın accufattone religioſa- rum eſſent reciptendi, cum eſſent ſceleratiſſimi, qui de Chrifii necs traliantes, nocentem condemnare volebant, Hoc ergo exemplo Pra- lati non coguntur recopere ſabditos in accuſatione ſu, ſed permittuns tut fi velint, G Item Paulus a Petrum reprehendit, qui Princeps Apoftolorum erat. Unde datur intelligi, quòd ſulditi poſſunt repre- hendere Pralatos fuos fi reprehenfibiles fuerint Sed hoc facilè refelli- tur fisunde fit reprehenfas advertitur. Petrus cogebat Gentes judat- zare, Ó A veritate Evangelii recedere, cum Indai gregem faciens, O acibi Gentriumtatenter fe Jubtrahens, Par antem in fèiest, 4 fide exorbitare; é alosexemplo vet verbo ide dejicere. Ergò hoc exemplo non probantur Pralatn accizſanded ſuldiris niſi forte à Hda exorbitaverint, vel aliosexorbitarecozgerint; Item cum b Pe- trus intraffet ad Cornelium, conguefls fratres funt, qui erant in Iya daa, C reprehenderunt esm, guod ad Gentilem divertiſſat. Ecce, quod'Pralati jute poffunt reprehendi à fùbditis. C. XL. g Petrara fidelibus mterrogatus, cur ad Gente, inerd ſſot, non ex poteftate reſpon- dat, ſed hiumiliter ratrvonem reddidit, Sedk ſuie oppoſinom B. Gregorius reſpondit, dicens Theotiſtæ patricta, leb. g. epiſt.39. poteſtatem regni acceperat,& tamen idem eA- poſtolorum primus querimoniæ contra eum à fideli- bus factæ, cur ad Gentes intràſſet, non ex poteſtate officii, (guã poſſet dicere, oves paſtorem fuum non accufent, nec reprehendant:) ſed ex ratione divinæ virtutis, quà Gen- tiles acceperant Spiritum Sanctum, reſpondit. G Opera pretium fuerit ad ipfum B. Gregorium adire: copiosè cenim exponit, gua hic à Gratranoconcisè referuntur, TA ergo Petrus potuitex officio repellerøguerelas s ſed noluit, nonhoc exemplo Pralat: cogantur fufirperereprehenfionem fubdito- rum, Ex r etiam kaian dhenia no tlud. Leonis I V; Ludovico Auguſto dictumm. Apud Tvonern hujus capitis heces? inferiptio: udd in præ- tentia Legatorum. Imperatoris Leo' Papa cauſam fuam examinari yoluerit, idem Nicolaus Imperatori ©. ILI) g Imperalijudicio Apoflolicus fè emen dare promittit, fi quid erga fubdstos injufie sommifit. Osd, fi incompetenteraliguid egimus,& in ſubditis juſtæ legis tramitem non conſervavimus, veſtro, ac miſſorum veſtrorum cuncta volumus emendare judi- eio: quoniam ſi nos, quĩ aliena debemus corrigere pec- cata, pejora committimus, certè non veritatis diſcipuli, ſed(quod dolentes dicimus) erimus præ cæteris erro- ris magiſtri. Inde magnitudinis veſtræ magnoperè clementiam imploramus, ur tales, ad hæc quæ diximus perquirenda, miſſos in his partibus dirigatis, qui Deum per omnia timeant,& cuncta(quemadmodum ſi veſtra Præſens fuiſſet Imperialis gloria) diligenter exquirantʒ & non tantùm hæe fola, quæ fuperiùs diximus, queri- mus, ut examuſſim exagitent, ſed five minora,five etiam majora illis fint de nobis indicata negotia, ita eorum cun&a legitimo terminentur examine, quatenùsin po- ſterum nihil ſit, quod ex eis indiſcuſſum, vel indiffini- tum remaneat. 2, a Gais., b Afan c Afu. d lvop: o que fòla dus perfora in populo tlo pralatura nomen fibi vendicabant:

Accuſare qui non r 43¹ Decreti Secunda Pars. 432 poffint, G pars: liem, cum a Balaam ariolus sret ad maledicen- dum populum, Angelus Domint afine, cut inſidebat, in via fè oppo- ſuit„evaginatog, gladlio eam ab itinere compeſcuit, quam dumm ille verberibus afligeret, in vocem prorupit,& Propheta vefaniam re- darguit. S: ergo animal mutum, Angelica virtute, Prophetae infi- pienam reprehendit; multo magis fubdit: poffunt accuſare Præla- tòs fuoss Q Hissta refpondetur. Verum ell, quod per afinam fab- dite ſignificantur,& per Balaam Pralati: non tamen hoc exemplo probantur Pralats accuſandi à ſubditis: fèd fubditis tantr forma datur humiliter retinendi Praiatis, fi fortè cosad malum cogere Voe luerint. Balaamnamg, afinam urgens, ut ad maledicendum po- prelo Dei eum veheret, fignificat eos, qut verberibus, Ccruciatibus à fùbditis exigunt, uteis in malo fautores&coadjutores exiſtant. Sed quta Angelus, quilibet videlicet pradicator, evaginato gladio, apertè ſeilicet pradicato timore& horrore ſuturæ vindidta, A con- ſenſualiena malitratllos revocat, licet eis in hujuſimodi vocem con- queſtionis prorumpere,& Pralatis fuis dicere: Cur-nos verberibus af- fignis? cur nobis:injuflè irafismim? nunquid:vobis snobedien- tesalıquando fumus, nifi nunc, cam ad malum cogimur? Widete illum, qui prohibet ab incepto. Non ergò hinc Pralat: probantur accufandi à fabditis. Q Irem com David b adulterium& ho- micidium commiſilſes, maiffus es? à Deo Nathan Propheta, ut eum redargueret. Ecce, quòd Prælati ſunt arguendi, reprehendendi à ſubditu. Sed notandum est, quòd due funt perfona, quibus mundus ifte regitur, Regalis videlicet, é Sacerdotalis. Secut Reges prafunt in caufis feculi 5 ita Sacerdotes in caufis Dei. Regum-est corporalem srrogare pænam; Sacerdotum, fpiritualem inferre vin- diltam. Da vid ergò, etſi ex regali undlione Sacerdotilus& Prophe tis præerat in caufis feculi, tamen ſuberat eis in caufis Der. Unde c Reges à Prophetis É a Sacerdotibus ungebantur,© eorum oblatione peccata Regum exprabantur, G Suut d ergò O⁊ias à Domino leprå percuffus esf, quia Sacei dotum officia ufurpare voluit; ffc} Sicerdotibus& Prophetis Regum uſurpare officia non licuit. Nathan ergo Propheta, cum Regem redarguit, ſuum eſt eæscutus oſſicium, in quo erat Rege fuperior, non ufurpavit Regis officium, in guo erat Roge inferior: monuit eum, ut per pœnitentiam peccata ſua expiaret, non tulit in eum ſententiam, guå tanquam adulter ér homicida morti addiceretur. ¶ Sic& beatus Ambrofius Theo- doſium e,& beatus Innocentius Imperatorem Arcadium ex- communicavit,& ab Eccleſia ingrel prohibuit. Sicut enim non fine canfajudex gladium portat; ita non fine cauſa claves Eccle- fiè Sacerdotes accipiunt. Iie f portat gladium ad vindictam malefaltorum, laudem verò bonorum: iſti habent claves ad exclu- ſionem excommunicandorum g, E reconciliationem pæniten- tum, Hsc ergò exemplo fubditı probantur reprehendendi à Pralatis, non Praelati a fubdit, Q Item, Damel h nulld legitimá pote- ſtate fundt us, judices à popullo conſtitutos, de falſo teſtimonio cit,& con viltos damna vit. Conſtat ergò, guod nullam poteſtatem habentes poffunt redarguere dignitatibus ſublimatos. Q reſpondetur. Miracula(© maxımė Veteris Teflamenti) fant miranda.non in exemplum noſtræ actionis trahenda. Multa enim soncedebatur tunc, quæ nunc penitus prohibentur. Iunc enim Samuel Agag i pinguifımum Regem Amalech in fiufta dividendo conſci- dit: nunc nulli Eccleſiaſticorum judicum judicium ſanguiuis agitare licet. Iunc Pſunees k lIudaum cotuntem cum Madianita interfecit, dr reputatum estes ad juflitram: hodie Sacerdonibus hujufmodi 45 Gus in pernictem fut officii verteretur. Exemplo ergò Danielis non ſo lum accuſandi, vel redarguendi, ſèd etiam judicandi poteflatem fibe diti ſibi in Prælatos vendicarent, ſi illud in argumentum nofiræ adli- onis liceret aſſumi, quod nullà unquam auctoritate permittitur. Magis ergo ex hoc facto datur intelligi j quòd in novifimi tempo- ribus ſuſcitaret Deus ſpiritum puert juniorimillius videlicet, de quo ] P-9` po Ppisa 1 Er:[Puer natus eft nobis.) Cilerum: | Ecce puer meus j gut judices iniquitatis, Scribas fiilicet, G Pharifèos falfis criminibus Sufannam, id eff, Eccle- z F 2. Reg.6. d 2. Paral.26. € Theodl. hiſt. Eecl.lticein. Nicebb. ln. cαee£E Romig..Pet.2, galexcommunicatorum. h Danu. i l. Rg.. Kk Num. a 1Eſle..& 12. A fiam accufantes, ream adulterii Ppronuntiantes, æo quod Chriſtium ſequeretur, convinceret,& condemnaret.€ ltem Hieronymus 1 refert in libro virorum illufirium, quod Dá- maſus Papa à fubditis de adulrerio accufatus, cum quadragina ra a duobus Epifeops fè purgavit.€ Item Symmachum b Papa in Romana Synodo dignitate fud expoliatus, prins fatui fan redds decernitur, ut tunc veniret ad caufam,© fi ita ređe vides retur, accuſantium propoſctionibus reſponderet. Digna res viſa end maximo numero Sacerdstum, atq meretur eſſectum:& cum poſtmodum ordinaretuir, quomodlo eſſet accuſandus praſatus Papay ut cauſam diceret, occurrebat: ſed ab æmulus eiſ impeditu. I$ Hierony mus] In catalogo B. Hieronym aut aliis ipfi lsbris nihiliale legitur: in vetuftis tamen Pontficalibussn yita Da mafi hocrefertur. C. XLII g Redarguends fèlicentsam B. Gre- SCorius aliis praſtat. Item Gregorius ait de ſeipſo. S: e quis ſuper his nosarguere voluerit, yel extra ai- ctoritatem nos facere contenderit, veniat ad ſedem Apoſtolicam, quò omnia Eccleſiaſtica negotia, de quibus quæſtio habetur, confluere juffa funt: utibiante conf fionem S. Petri mecum juſtè decertet, quatenus unus ex nobis ſententiam ſuſcipiat ſuam. ¶ Eꝛ Gregorii quarti in epiftola citata fup. eád...e decreto noſtro.& diſt. v9. nulli fas. in qua epiſtoa cum mulia doxit de privilegiis O primatu Romana Ecclefia; ifta adjungit, Ex his omnibus colligitur> quòd fubdıts poffunt reprehendere, accuſate Pralatos fuos. Sed ficut de Chrifto ditum etquandili dais dixtt:[Si malè locutus fum,&.]) sra. de afin inteligema dum est,quod furexemplo Prelatis dederunt facultatem recpundi ſulditos in accuſationem ſiut, ſèd non coegerunt, C. XLIII. G De eodem, Item. Aulus d Dyaclme© civitatis Epifèopus accufarur a fib ditis de`lapfu carnis: convincitur, deponitur, alias lacodjw ſubſtituitur. Hoc an ex diſß ne accufatt, an ex rigt jaris ſtt factum, ex regeſio Gregorii ad loannem Epifeopum prims luſtiniana,.io. ehiſt. a. potestdeprehends, ubi att. ¶ Verba ſunt Gratiani, qui proponit[fummam fequenti capite li, guod fapė facere Jolitumeffè multis locis ef? notatum. C. XLIV.@ Taulus Dyacina f crvitatu Epi- fiopus fubdiiorum accufatione conyi- aus deponitur, I. g Nemefion ad nos veniens indicavit, quòd Paulus Dyadlinæ-civitatis Epifcopus, inter alia mala in corpørali crimine lapfus, à fuis Clericis acula- tus& convićtus, Epifcopali fententiâ depofitusek: po- ſteà cum auxilio fecularium veniens, Epifcopatumo more prædonis ingreflus eft; ablatisue rebus Ecelefiz, dilectiſſimum Nemeſion latorem præfentium í bi fub- ſtitutum, ab eo Epiſcopatu projecit,& ad ſummam in- juriam, ac necem penè perduxit, Fraternitas itaque ve- ftrahæc omnia curet addifcere,& quæcunque Ecclefig abftulit, omni morå vel excufatione ceffante, redder compellat. Siverò nihil Ecclefie, fed proprium fe dixe- rit abftuliffe,(quamvis grave& iniquum fuerit, ut non à vobis, vel à Metropolitano ejus hoc petierit, fed teme- rario aufu agere præfumpferit:) veruntamen fi quid pro- prium tulit, fub fraternitatis veftræ debet examine con- ſtare, ſi verum eſt. Sed& illud diligenter querendum eft, fi quid malè de rebus dilapidavit Eccleſiæ, ut ex eo quod nunc abſtulit, illud reformare, ac ſatisfacere modis omnibus compellatur. In hoc capite non referuntur ipfa omninò verba Gregorii(qud À Burchardo dr Ivone fit) fententia tamen fatis expreffa cst, a a4læliv. b Initiog. Synod: fub Symmacho,€ Poly, L4l.kit. 15. Anſcl.æ..2. d Burch..l..ub2. Ius...398.© 4h Docleatina. f al. Docleatina. g Burch. lil..loꝛ. Ius pu. 6,29%. h al Docleatina. (aa

VUR, O rahm A bhn soen hila guada) guman) ebat: flai miba Pedarguni ins alus prahi gorius andi bsargu. g re conten ia Ecclefia rere jufl 433 Hoc ediĉlo à nonin accufatores, vel depofitores wleifistur, fed in depofitum ulterits profèquitur, ut fiuliràad Epifèopatum afpira- re tentaverit, modis omnibus repellatur, É ad agendam paniten- tiam perennem in monaſterium derudatur. Quem ergò Græge- rens ad Epꝛſeopatum aſpirantem omnibies modis repellit, quem gra vt pœnetentis ſubjtcit, patet, non ſad diſpenſatione, ſod canonum cenſurd à ſubditis eſſeè accuſatum E& conviftum. Et ut jam non exemplis, fèd legibus agamus, vsdendum est, quid Gregorius ſeri- bat Innocento 1,& reliquis Epiftopi Sardima, lib. 7, mdi. 2. epiſt. g. ita dicens. Iig Innocentio,) In originals impreffo ef: Vincentio, at- que quamplurimis Epifcopis. I» vetuflo autem exemplars Vaticano exprimuntur nomina Epiftoporum, ad guos hac epifiola firibitur hoc ordine: Vincentio, Innocentio, Mariniano, Li- bertino, Agathoni,& Victori Epiſcopis Sardiniæ. C. XLV. Q Qudd ſabdin Pralatos ſuos accu- Jare poffunt. M Etropolitanum veſtrum in aliquo poſtponere non Apræſumaris, excepto ſi(quod non optamus) con- tra cundem habere vos aliquid cauſæ contingat,ut ob hoc fedis Apoftolicæ judicium petere b debeatis. C. XLVI g Vitam Pralatorum fubditi nuhlå dif- Sfimulatione negligant. llem uni verſis Epiſocpis Concilii Vizachii, lb.rovepifl. 37. Sbeut(inquit)laudabile, diſcretumque eſt, reverentiam & honorem debitum exhibere prioribus; ita ređi- tudinis& Dei timoris eſt, fiquå inter e cos correctio- ne indigent, nullà diſſimulatione poſtponere, ne totum (quod abſit) corpus incipiat morbus invadere, ſi lan- guor non fuerit curatus in capite. Quædam 1 enim ad nos de Clementio Primatè veſtro Perlata ſunt, quæ quoniam ita gravia funt, ut tranſire indiſcuſſa ulio mo- do non debeant, fraternitatem veſtram hortamur, ut cum omni ſolicitudine ac vivacitate mentis indagare multis modis debeatis illata,& fi funt, ut auditafunt, witione canonicå refecentur.€ Admonemus autem, ut non cujuſquam perſonæ gratia, non favor, non quod- libet blandimentum quenquam veſtrum, vel ad diſcu- tiendum, quæ nobis nuntiata ſunt, molliat, vel à verita- te excutiat: ſed ſacerdotaliter ad inveſtigandam vos propter Deum veritatem accingite. Nam ſi quis in hoc piger aut negligens eſſe præſumpferit, dictis criminibus apud Deum fe noverit effe participem, cujus Zelo ad perfcrutandas fubtiliter nefandi caufas facinoris non mo- vetur. 1 Quædam] Et hie ſammatim referuntur verba B. Gre- grs. Duare pauca tantum quadam ſint additd, quæ neceſſaria videbantur. Hei fi quts fpecialia, dr ex hus generalem regulam colligi non o- portere contendit, audsat, quid Gelafius C, xx viij. 1 dicatomni- bss Clericis d cujufiungue ordinis, ita firibens, € A į: 1 Q Cxxvsj.] Hic citatur numerus captum, ut esk im codice canenum, de quo in praſatione dictum efi. C. XLVII. g Clerzce exceffus fui Epifobi, auribus deferant Romans Ponti- ficis. Qore nec Clericorum quifquam fe Apoftoli- cz e offenf futurum confidatimmunem, fi in his, quæ ſalubriter ſequenda Apoſtolica deprompſit F au- étoritas, five Epiſcopum, ſive Presbyterum, five Diaco num viderit excedentem, non protinùs ad aures a Ro mani Pontificis deferre curaverit, probationibus dun- taxat competenter exhibitis, ut tranſgreſſionis ultio à al dio. b al. judicium requirat, c al, in ei. d Gelafius Epꝛiſcopis per Lucaniam,& Brutium s O Siciliam conſtitutes, piſt. I. c. 30.& al. hujm. E al prompfimus. Š al. nofiras, Cauſa II. Quæſt. VII. Aceufare qul non poffint. 434 fiat,& cæteris interdictio delinġuendi. Sin a verò, mo- dis omnibus erit unuſquiſque Pontificum otdinis& ho- noris fui elifor, fi cuiquam Clericorum, vel Ecclefiæ to- tius auditui hæc putaverit ſupprimenda. C. XLVIII. ꝙ9 De eodem. Idem. S I ġ quidin Ecclefia damni, autinhis, quæ ſunt præ- ceptionis noſtræ auctoritate 1 prohibita, Pontificem veſtrum videritis admittere, mox hoſtris auribus relatio- ne ſignate, ut quid fieri debeat, cenſeamus. 1 Q Auctoritate] Abe ifla diso d pleriſquse veſuſlis et. emplaribus,& ab allis collectoribus, qui etiam Gelaſium citant. C. XLIX. g Clerics aut Laics fine examinattone ad Epiſceporum accuſatunem non ad- zaittantur. Item ex Concilio Chalcedonenſi, car. Lericos c aut Laicos accufantes Epifcopos aut Cle- ricos, paffim 1& fine probatione ad accufationem non recipiendos decernimus, niſi prius eorum diſcutiatur exiſtimationis 2 opinio. 1 J paſſim] dπυ-h,ßs, YA ονα‘s: que Dionyfius vertit, temerè, atque indifferenter: pluntg, enam conjungi cum ſequenti membro. Id verò copiose exponstun:n Concilio Con- fant. 1. cap. 6. 2€ Exiftimationis opinio.} 4 Vοis, id eſt, exiſti- matio. C. L. G Quelibet perſona Ebi topos, aut ajigs accuſans, monſtranda documentis anferat. Irem ex Synodo Romana. S! d quis Epifcopus, Presbyter, aut Diaconus, vel qui- libet Clericiapud Epifcopos( quiaalibi non oportet} à qualibet perſona fuerint accuſati, quicunque fuerit il- le, five fublimis vir honoris, five ullius alterius dignita- tis, qui hoc genus illaudabilis intentionis arripuerit, no- verit docenda 1 probationibus, monſtranda documen- tis fe debere inferre. 1 Q Docenda] Sic apud Sixtum tertium, é sn Capitulari: apud Cajum verò dr Hadrianum paulò aliter, quemadmodum ér aliu locis hujus capitis nonnulla, fed nên magni ponderis, Junt Vae rtetates. C. LI. 9 Sacerdotes non accuſent, gur ad eundem ordinem provehs non poflunt. Item Damafus Papa, Stephano Archiepifopo, epif..cap3. OA dotes e(utantiqua tradit auctoritas) erimĩnarĩ non poflunt, nec in eos teſtificari, quiad eundem nom debent, nec poflunt provehi honorem. C. LIIL G Nif irreprehenfibiles in majorum accufatione non recibiantur. Krem Iginus Papa, ep:f. 1. f Oone g majorum natu per alios non fiañt, niſi per ipſos, qui crimina intendunt, ſi tamen ipſi di- gni& irreprehenſibiles apparuerint,& actis publicis do- cuerint, omni ſe ſuſpicione carere& inimicitia, atque irreprehenſibilem fidem habere, ac converſationem dui CPE ai;; Coll:gitur staque ex his omnibus, quod fubditi in accufatione Pralatorum fùntadmittendi. Nunc videndum est, an Monachi i accufatione Epifioporum fint audiendi? Hadrianus Papa h in capitulis.31, videtur eosab aceufatsone removere, tta dicens, a al. Sui verò modus omnibus erit umuſquiſq; Pontificum ordi nis& honoris eliſir. b Iuo...t. Avſil. 1. c. t67. Polc. libsꝛ. tit, 12:0.g. tita. C Anflz cts,- d Inc Hadriani,.24° Cajus in epifi.ad Felicem,.z. Sextus II 1. Epi topu Orrental,cap.2s Lib..capıtuic.g38.€ fupr. edd. c. teſtes. verſ. Sacerdotes. Polye. Lastet. Burch.:..172. Ivo p. sc.290,. F Irem Luctus Papa epiſt. unic. g lvop...326. h Irem Stephanus epiſt. a. G Meleſia- des ebi, unic, Cap..7:.322,$

Decreti Secunda Pars. 436 “Tui Pon tificis, neſciunt, quam, ut dictum eſt, ſeculates t. De qua re præſentiſdecreto conſtituo, ut qui- ricis, vel etiam ex Monachis electi, miniſte⸗ bicúli a Pontificalis obfequantur, ut is, quiin lo- ninis eft, tales habeat teftes, qui vitam& ejusii converſatione videant, qui ex viſione ſedula ex- emplum profectus ſumant. C. LIX. G Pravosin fua focietate Epifopus tias bere non debet. Item Virgilio Epiſcopo Arelatenſi, lib.g, epist. 49. pE tvenitad nos, fratrem& Coëpiſcopum noſtrum £ enum Maſſilienſem pravos homines omnind in ſo- ita denique, ut Presbyterum quen- poft lapfum in ſuis adhuc dicitur iniquitatib amiliarem! od à vobis ſubtilitet re- neſt:& ſi ita conſtitetit, curæ vobis ſit, noſitł i talem recipit, non fami- , fed difcat potiùs ultione comprimere: ptus eſt, idem diſcat cum lachrymis peccata di- non iniquitatem immunditiis maculare. C. LX, Viros bom teſtimomis ſemper Epifeopi tex uhe ar; fed fubjuag eft in corpore vivente: Dimitte 1 k z. Tim.s. Vive igere, ut& m in Conc fiaflicas a 1 C. LIV. Monaclui in accufatione non audiendi, fecum kaheni Bem Pelagius II. Eple a ale. a> KES d tonai l Ala aut Ecc vox e eorum G ligos habea itur temeritati:altud,| torum Patrur nach: enim ek prefum-| niri, ex ci haritate poffunt. Unde Item loannes Baptifa d cum duceret eremitscam mtam rum. at fe w its ut fei und instituta, poffint irreprehenfibilesinve re non pojj patur, ut Cy opi fint vel reli- Ccribas& Item ex canomow it qui ad eunden (7 dicere lonacſinut t ejas vita tefli a Gallia ! init obviar| QUASTIO VR z ex vita merito qun E Cil- I TN ; tantn wit. B io. ps f scufia erö, qualiter fieri valest, in cantnili Š aperte AAA ig r. e äliis Mio- per fiat in frip th, ad È E Eh Gallia,epie co, quem tur, ıd Burchardum, ér Ivonem fie iele satim v pea accuſato- aαð codi ufari poteft, fe >€0, quem acculare voluerit, cuicun Quorum verborum bona parsr Rex hoce šadont SPW pi Ç Dee robation:bus i, L fin. eam fe rem deferre de- publicam notionem, quz nunita ſit idoneis vel inſtructa apertiſſimis documentis, yel in- ad probationem indubitgtis,& luce clarioribus | ex édi ta. J fumptu — hrd edldem. b habeat tales, qui vitam]" f. 2 cd Dep e fuprà eåd. c Sacerdot £ Et Stephanus, epift...1. E.-.6. abfinte. Burchard. ; vo par. f. cap. aby. H al.quiſquam accuſator cre- datur. atur, i titip cma j tilg —

De accuſatione ſcripta. C. III. 9 Accuſatis ſemper debet fiert in ſeriptis dem Eutychianus P hiſcopis Sicilia, epiſt.2. (Ui: a illee- qui crimes intendit, in judicium 7 nomen rei indicet, vinculum inſcriptionis ar- ſtod ilitudinem 1(habità tamen dignita- r, nec impunitam fore ſibi cum calumniantes ad vin- pplicii. œ mfia: c€| Qui ve- ue concurrerint, nullatenàùs ad endi. udinem J] a originale impreffo eSt, cuftodiat Gimilitdi em, habità tamen dignitatis æſti- matione potiatur, nec fortè ſibi noverit,&c. Itemq; apud Hadrianum, nifi quòd habet, nec fibi fore noverit. ltemg, de aliquot vetuſtis Grat. KP SS in quorum inian $ arpa mdifeat \ immun os om tehun c ra V. De eodem. I. an epiſt. ad Epifèopos Ortentalæs, cap k, it, ſcribe it fe probaturum. Reve- gatur, ubi crimen admitti- objecit, pænam, quam autat: m Po oi reginali, quatiit contrã videtur ſcribere, 2. ce. I. T{ is accũſatio ſuſcipiatur, ſed pro- voce(i legitima& condig gna accufatoris per- cet co, quem accu 23 d us abſens aut accuſari poteſt, aut ac- t,| Camer nnoere valean j myr I f mt 11 — SPT i Cali xtus Papa pracipit, ut accufator prafènte eo, quem ac- oyi in ſcripti judici accuſationem o Ferat,& proprid voce lite- STILO N x h, ras jus accufaitonu legat. Stephanus fF autem prohibet, ue abſens ſiquem per Riſlolam acciſare audeat, 2 pars. Qu vero fit cuncipiendorum libellorum, Paulus in Dipeſi , italo a accuſati jorma accufa 2770 i,& guis modus 8 fe patua rumin Hitna we O 2 adm on generalit r f uem reum deferunt. Neq; aute liem, neg; nprehendet, Quòd infcriptio- ordinati non m nt, R en aboletur, etendi re itisqui dat lius preco, fi literasr veluti quòd dorr tur, ram invitus co um k, tep í Sed etfi aliud crimen am præbuit, ut ſtuprum juòd adulterum henſum iiaia hin aain=— aae a Codde accufat.hb....l driant, e. b. Paty BORN eet Ha- 32, Pn. l.. c. 6. b al. Afa KA$. c. conflitnimäs. .c libis. titli opa exiflimattone, c In Cap. Had Ivo p6 6,333 E Burch. l. Cauſa III. producunt, $ unè dimiferit, quòd pretium pt o con & fi quid fi Ranie, aa a libello Si accuſator deceſferit, aliavẽ ga ha cauſz cum impedic- tit, quòminùsacc uſare poſſit,& ſi quid ſimile eſt, nomen Rei aboletur, poſtulante reo idd;& lege Julia de vi,& Senatuſconſultis e cautum eſt, ita u ut liceatal lii ex integro repetere reum-fed intra quod are ridebimus.Et utis que xxx. dies utilesóbfervandi f funt. D: =e CAUSA IIL uoa P ARSi tandem jad ejas ac Porua pr Q= cedit qurdem non legitimè conjeunctus,& due infa» $ igofi: accufatores tefies de domo fàg kor hb inimicos extra ſuam prouinctam: reus cria m inea ludet í i tur ab uno tantúm audiendus&- jtadecandus. us abfentes per epiflolam illuna niunt: cum multa capitula eù deficiunt, demam accufatioin ac- ſare,& in eum N ohjicerentur, in primo accuſator. cu ſatorem vertitur. Elie priman 3 quars ur, an refistutio danda fit gutbuslibet exa polratts? 2 Secundò de induciis, an pot reflitutionem tantam, an etiam pošt vocationem ad caufam quibuslibet concedenda fint? 3 Tertiù; quo fpatio menſium utrique fi concedenda? 4. Quarto, aninfames, ér non legitsmè conjuntli, ad acciaſatis- nem fnt end. an teſtes de domo accuſatorum ſint producendr vel inis micosi uox fit audienda? 6 Eext, anextra provinciam rens fit producendus? dienda ej us ſententiaæ, qᷓuem cum reo par in 7 Septimo, an fi av ficit malitta? Octa vd, an al uno tantuùm Epiftopus fit audiendus vel judi» zandus? Cand Hs s! ſatores vel teſtes in abſentem vocem accufationié 9 Nonò X lificationis exhibere valeant? 10 centes imprimo capitulo, fint admittendi ad zi imo, an accuſate leceat accuſattonem in dc cteſaterem C. I. g Expoliatis vel ejeffis omma funt eea anda. Papa, epift, unea ad Feli. Epifiopum, Piſcopis d ſuis rebus bus ejectis, omi redintegranda: quia priuſquam hoc fuer lum crimen eis objici poteft, C. II. De eodem. lnem Fabianus Papa, epeſt. 2. Epiſcohi Piſcopi e, ſi Apropriisſ a ctoritate Romani Bontiflels 1 I expulfi Reni ante- quam ad Synodum voeentur, proprius locus,& ſua omnia eis redintegranda ſunt. Nulla enim permittit ratio, dum ad tempus eorum bona, vel Eccleſiæ, atque res ab æmi Iis, aut à quibuscunque detinentur, ut aliquid illis obj debeat, Nec quicquam poteft eis quoquo modo quili- Ait enim 2, q le a al.&pfum libellis. b aliavé caufa, c ahSenatuf confalto. d- Mutatis verbi, fed tcolums fintentió, Anfi Ub. legó© ANLI So roa ý f f

li Accufati ante omnia 439 reſtituendi. bet majorum vel minorum objicere, dum Eccleſiis, re- bus, aut poteſtatibus carent ſuis. A, 5 1 Sine auctoritate Romani Pontificis,] Sun? hac ver- ba etiam apud Anſelmum, licet non ſint exprelſa im originalt: cu- jus hic fintenna potins, quàm ꝓſamet verba reftruntur, uſdue ad verf. Nulla.; Sed notandum est, quòd reftitutionis ſententia ſola non ſülſficit, niſi præſentialiter omnia judicis oficio reſtituantur, ut ejectus, vel ſpoliatus etiam naturalem poſſefliunem recipiat, ſive animo ſuo& corpore aliene, veluti per procuratorem, five ammo é corpore fao. Cundta quoque, qua ſibi ablata fuerant, qudcunqus condittone, in codem loco, undeſurrepta fuerant, re vocanda ſunt. C, IIL 9 De eodem. Unde Joannes a urbis Rema Epiftopus feribit Za- chariæ Archiepiſcopo, epiſt. 1. I Edintegranda 4 funt omniaexpoliatis, vel eječtis Epifcopis præfentialiter ordinatione Pontificum, & in eo loco 1r, undeabícelferant, funditùs revocanda, quâcung; conditione temporis, aut captivitate, aut dolo, aut violentiâ e majorum, aut per quafcunque injuftas caufas, res Eccleſiæ, vel proprias, aut ſubſtantias ſuas per- didiſſe noſcuntur ante accuſationem 2, aut regularem ad Synodum vocationem eorum,& reliqua. 1 In eo loco,] Apud loannem, œ Symmachum legitur: & in eorum, unde abſceſſerunt, poteſtatem funditùs re- vocanda. Apnd Euſoluum uerò, in eorum, unde abſceſſe- gunt, loca funditùs revocanda. 2 JAnte accuſationem,] Hac uſque ad finem addita fùnt ex orginali, Juibus oratio alſalvitur,& quorum pars sn fine hujtss guafionis à Gratiano repetitur.. C. IV. Q De eodem. liem Euſebius Apoſtolica ſedis Epiſcopus, epiſt.⁊. ad£g yptios. II.7² d funt omnia expoliatis vel eje- Nàis Epiſcopis,&c. a/y funditùs revocanda, eodem podo, ut fupra. C. V. g Nonest Sacerdos, fad ſchiſinaticus, Jut fratrum Bbtrahit obfègmiis. Irem Alexander Papa, epif.2. in princip. Ulli dubium eft, quiaboni à malis{femper perfe- quuntur& tribulantur. Propter quod humiliemur e fub potenti manu Dei,ut liberet nos in tempore tribulą- tionis. Nam, ficut leo rugiens circuit, quærens quem devoret:ſic Diabolus non ceſſat circumire,& quærere guos ex fidelibus perdat,& maximè illos, quos ardentio- res in ſervitio Salvatoris, eique familiares invenerit. Fa- miliares dico eos, quos fibi faerari ,& in ordine Apofto- latũs conſtitui voluit. Ipſi enim f pro populo interpel- lant,& populi g peccata comedunt, quia precibus fuis & oblationibus ea delent atque confumunt.& mfià. €] Qui autem ex veftro collegio fuerit,& ab auxilio ve- ſtro ſe ſubtraxerit, magis ſchiſmaticus, quàm Sacerdos eſ- fe probabitur.[ Ecce( inquit Propheta b) guam bonum, Ú quam jucundum habitare fratresinunum,| Illiveròin unum non habitant, qui à fratrum folatio fe fabtrahunt, aut {quod deteriuseft) fratribus infidias præparant, aut la- queos ponunt.& in ſine eſuſt. 3. Dominum crucifigunt, qui eum in Sacerdotibus ſuis perſequuntur, quia crux à eru- ciatu dicitur. Magnum verò cruciatum ſuſtinet, qui vim patitur, C. VI. 9 Excommunicentur, qui opprobrium E ca- lumnam inferunt Sacerdotibus, Jtem Fabianus Papa epf. 2, ad Epifcopos i Orientales. Eus ergò, Fratres, ad hoc præordinavit vos,& o- mnes, qui fummo Sacerdotio funguntur, utinjufti- 2 6 F Decreti Secunda Pars. 440 tias remoyeatis,& præfumptionesabicindatis,& in Så. cerdotio laborantibus ſuccurratis, opprobriis& calami- tatibus eorum locum non præbeatis, ſed ei, qui calumniã & opprobrium patitur, adjutorium feratis: illum verò, qui calumniam, vel opprobrium facit, abſcindatis,& Do- mino in ſuis Sacerdotibus opem feratis. Patet ergò, quòd eæpoliatt priũts ſant praſentialiter reſtituendi, antequam ad cauſam ſunt vocandi. Sed objtcuur, ubi non funtle. gutima inſtitutio, 2bi non potesi efè reftitutio. Non enm probatur reſtitutus, qui prius non ſuit inſtitutus: ac per hoc nec reſtaura- kionem poſtulare potefFH. Illi ergò, quorum electis ustiofa est, vel qui à(lero non ſunt eleti, vel a populo expetitt, vel qui per Sımoniá irrepfèrunt, non funt habendi inter Epiſcopos:& ideò, fi a fèdibw, quas tenere videbantur, expulfi fuerint, non poffunt reflitutinm petere, antequam vocentur ad caufam, Unde faprà a intrat tu ordınandorum:[ Si quis pecuniâ, vel grati humanå, feu populari, vel militari tumultu,&.] Sed hoc in ceo tantum cafu intellgitur,guo Apoſtolica ſedes per violentiam occupatur. qus cafu judex non invenitur, cujus oſſficto ille Apoſtaticus poſit excl⸗ di. In altis autem locum non habet, cam violenta pofefio, mfi pit judicis fententiam, violento detentore detrahi non pofst. St anem verus dominus, bello non continuato, fed renovata, villur de p Sefsone ejecerst, judrcis aufforitate predon: poffefronem reflituet$ ergò Epifèopi à fedibus, guas quoquomodo tenere videbantur, non pir judicem, ſed violenter ejecti fuerint, pofi ejeltianem reſfuuend. fu ante regularem ad Synodum vocationem, QUAÆSTIO II. E E inducsis autem post refitutronem praftandi, Ù ps guo fpatio tempori concedenda fint ,feribut Joans J Papa b op:.1. ad Zachariam„Archupifiupih dicens, T. I. Secundum tembus expoliattonis concedün- tur inducia reſtitunonis. Uanto c tempore expoliati,vel expulfi effe videbut a antequam ad Synodum convocentus, fub eodem ſpatio temporis eis induciæ indulgeantur. C. II. g Dum pofefrones, vel res Epifèopt detinentur, aliguıd fibi objici non potest, Irem Pelagius Papa I1. Epzfopis Italie. i Di d Eccleſiæ alicujus Epiſcopi, aut poſſeſſiones ſel res ab æmulis ejus, velàq ſcunque aliis non fiå fponte detinentur, aliquid illi non debet, aut poteſt à quoquam, ante redintegrationem omnium rerum- ta- rum objici. Sed priùs illi legibus redintegranda tunto- mnia,& pofteà tempore à Fatribus definito, funt nego- tia ventilanda. C. IIL Q Ante litem contefatam violenter ablata reflituantur. Irem Stephanus Papa quintus 1 Girardo Leodtenf. Portet, ut primùm vos tam de invaſis civitatibus& monaſteriis,& manſis, quàm de reliquis generaliter rebus rédinveftiri faciatis: quia nec nudi contendere,net inermes$nimicis nos debemus opponere.,. 1 Q Quintus] Addita est hac vox ex uetuſin codiibus, o reflituta vox, Leodienfi, cam ante legeretur Laodicenti. Nav manſi, de quibuis in ſubjecto capute agitur, ftendunt non ad Grasi Ehpiſcopum, ſed Germanum, vel Gallum hac fuiffe fèripta. C. IV.€ Dejiesantur à Clero,& mfames fiath qui lica expulſorum adlulterinũ fidirate in vaſerunt. Ilem Evariſtus Papa, epiſt.s. A Udivimus& dila —— e quosdam à vobis infamatos, ae Er Eufèbins epifizo ms. Synodo Romana fab Symmacho, D Anfeldacsi 44. c al virtute. À Anſcl. ibidem. € Peg, E Suprà19..ipf Sacerdotes, Burch lil..feg. Iuo Phen g Oege h Pfalz Jêr a fapr. difi.79. F quis pecunid. b Et Euſcbius n C F. ead. cap. prius. Ipfa prorfus verba, d Anſelimus na capó.€ Polyc, Lztitin Burch.l iengo dvo ps, 624i Mh ts ceratos Jito ht vobis!

Yr AA SANJAN, jis pecnnid tumultu, lua fedepo vi njas offianik d on kabet, cami y detentore derti ntnuato, fi oritate pred s quoquam fuerint, pi pocain, —— 5710 U. npl ref viy concedenda jm n ad Zacharii uem onfi refimumn j 441 Caufa I Í I. Queſt. I I.& I I I. De induciis accuſato reſtituto ſiſtendi ceratos Epifcopos, ac ècivitatibus propriis pulfos(quia alibi Epifcopi conftitui non poffunt, nifi in civitatibus non minimis)& alios in eis, ipſis viventibus, conſtitutos. Ideò hæe vobis ſcribimus, ut ſciatis hoc fieri non licere, fed proprios revocari,& integerrimè reftitui debere, Illos verò, qui aduiterinå fæœditate fponfas fuas,(quas& uxores eorum præfixo tenore eſſe intelligimus) tenent, ejici ut adulteros, atque infames fieri, eosque ab Eccleſia- ſticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversùs eos aliquam querelam habueritis, his peractis inquirendum erit,& auctoritate hujus ſanctæ fedis terminan- dum C. V. CInducræ ſex menſium ejectis volexpolia. ris præſtentur. Item Gajus aà apiſtoll prumũ ad Elicem. Eoee expoliatis, poſt integram reftitutionem an- niverſariæ induciæ, vel ſex menſium indulgendæ ſunt. C. VI. 9 Poffl reſtitutionem anductæ pras ſtanda ſunt. Iiem Euſebius b Papa, epist. 2. P Riùs c ergò oportet omnia illis expoliatis legib. red- integrari& Eccleſias, quæ eis ſublatæ ſunt, cum omni Privilegio ſibi 4 reſtitui,& poſtmodum non ſub anguſti temporis fpatio, fed tantum temporis fpatium eis indul- geatur, quantum expoliati, vel expulfi effe videntur, an- tequam ad Synodum convocentur. © VI? De eocdlem. Item Felix Papa 1I. in refèrspto ad Epiſcopos Egypti cap.. Tonn ecin fede propria pacificè& poteftativè cun- cta diſponens reſideat, quamdiu expulſus, vel expo- liatus fùis carere vifus eft rebus, C. VIII. 9 Anꝛts reſtilutionem aliquis ad caufam vocare non debet, Irem Felix Papa 1. epift.2,ad Epiſcopos Gallia. I f Epifcopus fuis fuerit, aut Ecclefiæ fbicommiffe rebus expoliatus, aut( quod abſit, quod alienum ab omnibus eſſe debet fidelibu) à ſede propria ejectus, in detentione aliqua à ſuis ovibus fuerit fequeſtratus, tunc 1 canonicè antè in priſtinum ftatum reſtituatur, cum omni ptivilegio ſui honoris,& ſua omnia, quæ infidiis inimi- corum fuorum ei ablata fuerant, legibus redintegrentur. € Non g enim conyocaripoterit, vel præjudicari, nifi ipfe pro ſua neceſſitate(minimè tamen judicandus) ad- venire ſpontè elegerit. Nullatends ergò à quoquam reſpondere cogatur, antequam integerrimè omaia, quæ per ſuggeſtiones inimicotum ſuorum amiſerat, poteſtati ejus ab honorabili concilio, legali ordine, redintegrentur. Præſul verò b cum omni honore ſtatui priſtino reddatur, &ipſe diſpoſitis, ordinatisq;liberS᷑ a ſecurè diu ſuisrebus, tune regulariter intra quatuor, vel quinque, vel ſex, aut ſeptem menſes, juxta quod poſſibilitas ei fuerit,& non antè convocatus ad tempus in concilio legitimo& cano- nico, Veniat ad cauſam,& ſi ita juſtè Videtur, accuſantium propoſitionibus reſpondeat. 1$| Tunc canonicè| In originali fic legitur: tunc canoni- cè,(antequam in priftino ftatu reftituatur> cum omni privilegio fui honoris,& fua omnia, quæ inſidiis inimi corum ſuorum ei ablata fuerunt, legibus redintegrentur) nec convocari, nec judicari poterit, nifl ipfe,&c. Nec multo fecus habent Ivo,& Pannormia, nifi quòd loco, antequam, He- guni, ut Gratianus, ante, 2 pars. Rusd fi malè vrvendo facultates Eccleſia diſper fit Epiſccpus, ab ejus Patrimomid, quotiſquẽ de dilapedatione re- rum Eccleſiaſticarum cagnoftatur, fubmovendus e: exem- a Invulgat. legebatur, Gelafius. b Et loan. epift.2 fup.eâd. £, quanto, c Ivops..2g9.Anfl3..44. Pann,...50. d al fao.€ Polyc ibid Anfla.cs3. Panndg.cs2 f Anf l3. esp. B lvo passagi Panahgcgg. h Panmlgtgg, | fecauså præftandis, 442 plo tutorum& curatorum, 9ui dum fuerint ſuſpecti, à tutela, vet cura removentur, donec de fufpecto cognofèatur, C, IX. ꝙ Ab admimiſirations ræmovt anturs, quires Ecclefia malè vivenda diſpergunt. Unde PelagiusPapa Petro Presbytero, Qe ea, quæ de fraudibus Maximiliani r flebiliad aures noftras fipplicum relatione venerunt, nom facilè fecundùm veritatem agnoſci poterunt, niſi facul- tas Eccleſiæ, quam in uſus ſuos malẽ convertendo diſper- fit,ab ejus poteftate, donec caufa cognoſcatur, ſeponatur: ideircò nos eum& à ſupradictæ Eccleſiaæ patrimonio vo- lumus interim ſubmoyeri,& in veſtro, diſcuſſionis ipſius tempore, moderamine detineri. 1{| Maximiliani] In vulgatisſequelatur, presbyteri, qus vox inducta eñ, quia in nullo vetuſto codice Gratiani, ex tis, quê collati funt„habetur, Gratianus autem caput hoc de Epifèoponon de Presbytero accepit, — QUÆSTIO IIL I Vod verò oſt vocationem venienti ad ſudicium, in- ps ducse neganda non fint, Felix Papa II.:n epi- ftola ad fratres£Erypti, cap.8. teftatur, dicens, C. I. Q Vementi ad judicum inducira non negentur. Oo 4 accufatus ad judicium venerit, fi voluerit,& neceſſe fuerit 1, induciæ ei petenti à Patribus con- ftitutæ, abfque impedimento concedantur,& judices à fe electi ſibi tribuantur. 1J Et neceſſe fuerit,] Hec addita fant ex epiftola tpfa, tvo- ne E. Pannormia, habenturꝗ inſtd eddem cab. induciæ. 2. C. IIL g Quot menſium inducia Ehiſcopis praftanda fint. tremex eademenſt. ad ſtatres AÆ)l, c. ꝛ0. E induciis é verò e Epiſeoporum, fuper quibus con- fuluiftis,diverfasà Patribus regulas invenimus infti- tutas. Quidam enim ad repellenda impetitorum d ma- chinamenta,& fuas præparandas refponfiones,& teftes confirmandos,& confilia Epifcoporum atqueamicorum quærenda, annum& e fex mandaverunt menfes conce- di. Quidam autem annum, in quo plurimi concordant. Minùs Verò quam ſex menſes, non reperi: quia& Laicis hæc indulta ſunt, quantò magis Domini Sacerdótibus? Ó infida. f Q Induciæ namque non fub angufto tempore, fed fub longo fpatio concedendz funt, ut accufati fe prg- parare,& univerfos communicatores in provinciis pofi- tos convenire,& teſtes præparare, atque contra inſidĩato- res fe pleniter armare valeant. C. III. Q: Denduiiis praflandi, lem Eleutherius Papa zn epifl. ad Gallia provincias. 1 ph s non modicg ad inquirendum dandæ funt, ne aliquid præproperè agi à quacunque parte videa- tur: quia per ſubreptionem multa proveniunt. CG IV ¶ De eodem. PALEA. Kem Damaſus Papa epeſf. 3. ad Stephanum Archicpiſcopum. IIINduciæ h̊ accuſatis in criminalibus caufis? fex men- fium, vel eo ampliùs, fi neceffe fuerit, concedendg lunt. 2 pars, Spatium verò dilarimuuim,(ſicut in lib.3. Codi- 4 cis, tit. rr, de dilationibūs& invenitur bác ratione mide- a Ivo...335. Pann...98. Anfil3.cs3. b al. judicii. K Anſcls. cns.& 1g. Polye...tit.3. Burch....180, Ivo part. .296. d anteà legebatur imperitorum. e aut fix) orig. f Pann. l. 4. c. 102. g Burch..76..32. Ivo.6..317, Pann. lga coz, Anfèlm, L3.csó. h. Anfl...76.1vo.s..287 Pandit cuor à alEpifiopis, K li.$.quod hâc rationt. P 3

De induciis accuſato reſtituto fi- ſtendi ſe causà præſtandis. 443 a randum est, ut, fi ex ea provincia, ubs lu agitur> vel Perſina, inſtrumenta poſcantur, non ampligs quam tres menfès indulgean- tur, Se vero ex continentibus provinctis, fex menfes cuſtodiri juſtitia el. In tranſimarina autem dilatione novem menſes computari o- portebst. Iudicantes auiem 1 håc ratione non fibiconcefum iñ- rellegant danda dilationis arbutrium: ſed eandem dilationem( fi rerum urgentifıma ratio flagitaverit,&neceſſitas deſiderata iñ- firuđlionis exegerit) non facilè ampliùs, quàm femel, nec uila trahends arte[tiant effe tribuendam. q Eiautem a dilatio pe- mitùs est deneganda, gus refèriptum ad extraordinarium juditem deportaverit b. Ill: autem, qui in judicium vocatur, danda est ad probanda c precum mendacia, vel proferenda aliqua inſtru- nenta, vel teftes: quoniam inſtructus eſſẽ non potiuit, qui præter fem ad alienum judicium trahitur. F Cum d verò ad appel- lationem, confultationemvé Aà Principe referiptum fuerit, five fiu primo judicio petita dalatio,& ea tributa non fit, five nec petita quidem, eam dari cuiquam non licebit eâdem ratione, quá ne m judictis quidem cognitionum Impersaium Ailatio tribut folet. Q Ajudice€ procedente dilatsonem non convenit poſtulari, etiam ſi uirdque parte prafènte tribuatur, cùm non aliàs, nifi causa cognitd, indulgeri queat,€ cognitio cauſa non interpellatione ple- narid, ſed conſiderante f magis judice legitime colligatur ut fi forte dilationis petitto fuerit mprobata, ſuſcepta quaſtro per fèn- tentiam judicis dirımatur.| Conſtitutione ſeptimà, in collatione feptima. g[ Libellum g verò nos alias aétor dirigat, nifi prius© in ipfum, quem dicit obnoxium,& in negotii executorem exponat cautonem, fè vel intra duos menfès litem conteſtaturum, vel omus damnum ei, qui convenitur, son- dingens reflitmurum in duplum.) In coll. f. conft.6. 3 pars.[ Oferatur h ei, qu: vocatur ad judicum, li- bellus, E exinde prabitis ſportulu, datd fidejuſione, æ x. dierum gaudoeat inductis, quibus deliberet, cedatnẽ, an contendat; atg ju- dicini alium ſoctiari i petat, anrecufeteum: nifi ihe fit is, quem ipfe alto recuſato jam Hetierit. Deniq; præſens interrogetur, an hoc tempus liti tranſierit, quod non modè Kk ex ipſius reſbonſio- ne, ſed etiam eæ libelli ſulſcriptione mantfeſtetur, quam in ini. diofacere debet, Litis ergo conteſtatio contra hoc indultum| ha bita, pro nihilo et.) Ibidem. Ki Quod n fier: non debet, niſi actor ſatisdederit, certam promittens quantitatem fè datu- rum, fi litem non exeguatur, autexeguens xon vincat caufam, Si igitur pošt tempus a fè conflitutum intra decem dies reo pra- fènte non occurrat, dimittatur ress, exalloeo, quod promiſſum eſi: & fi quid circa laem plss impendiſſe cum taxatione judicis juraverit. Ex i 2. dilatoria es, atque ideò in ini- tio litis debet oppons, é probari. Peremptortai aulem exce- Pruones, ut ſunt praſeriptꝛones longt temporu, ſcaſſicat in initio li- dh sonteflari.| x€ Judicantes auten ita conftitutum judicante tur: Quod bebunt, ut håc ra- s{entire d 2 4 Exceptio fori) Poflrema hac pars abet à plerif- que vetuſtis eæemplaribus. In uno antem ef zn margine, eum hoc titulo, glofla Joannis, Eadem autem verba legun- žur infia eåd. q. ó. c. Íi quis Epifcoporum,$, exceptio. É ibi funt in ommbus antaquis codicibus 3 a Ibidem, àge 2, fed mutata eft verbsrumi feres, b al. reportauert. improbanda] vrik. d Eege s. muta- ts quibmdamvocibss,€ Lege g. fF al confidente. g Cod. de istis cøonteftas, anth, iibelism, h Cod.delitis conteflat. auth. eratur. Iulianus anteceſſor novelli 33. c. 3. i al.aſſociari. k a! mox. l privilegium| orig. m al. ducenda est.| orig n Cod. de dilat:onibus, authen guod fiere© Ex d. de E Luté dla Infi ehd. guaf.6, cap. fi quis Epifeopo- rum. Decreti Secunda Pars. 444 QUAÆASTIO IV. Vdd verò infamei x& non legitimè conjundts ad accuſa. tionem admitti non debeant,© qui generaliter ab ace cuſatione remo vendi fint, multoruin auitoritatibus chaa ret. C. L g Infame:, eos, qui funt bona fama, acth- Jare non pfunt. Ait enm Iginus Papa, epiff. 2. Ane a erroris focietatem ᷣ ſectantem, vel à ſui propoſiti tramite recedentem, aut Apoſtolicæ ſe- dis juſſionibus inobedientem ſuſcipere non poſſumus: nec impetere rectè credentes, vel ſanctorum Patrums jufionibus obtemperantes permittimus c; quiainter fe deles& infideles magna debet effe difcretio. C. II.€ Qu legemfuam fpometranfgreditsr, ante fuam verfionem rele agentes accufăre non poteft. Xem Anacletus Papa in prima decretalt. Eatus d prædeceffor nofter Clemens, vir Apoftoli- cus,& fpiritu Dei plenus, unà cum reliquis fanđtis Collegis ſuis ſtatuit, dicens: Accuſandi& teftificandi licentia denegetur his, qui Chriſtianæ religionis&no- minis dignitatem,& fug legis, vel fui propoſiti normam, aut regulariter prohibita neglexerint. Tranſgreſſores enim fpontè legis fuz, ejusque violatores,& recedentes apoftatæ nominantur, Omnis enim apoftata refutandus eſt ante reverſionem ſuam, non in accuſatione rectè ager- tium, aut teſtimonio ſuſcipĩendus eſt. C, IIL 9.ſao propoſſto diſcedente: ſunt infames, Irem Pius Papa, epifi. r.: I e quis f verò à fuo propofito retrorfam exor taverit,& juſſum Apoſtolicæ fedis libenter trank greſſus fuerit, infamis efficitur. Reprobari ergò opottet corum redargutiones, qui in recta fide ſuſpecti ſunt. F. des autem,& converſatio primùm ſerutanda eſt,& de. inde g, qui irreprehenſibiles apparuerint, ſunt recipiet di,& non priùs, C. IV. 9 Inceſtuoſ& non legitimò confuncli, Sa. cerdotes& legitimè conjunctos accuſart non poffunt. Item Calixtus Papa ad Epifiopos Gaika, epiji.z, cap. g. Onſanguineorum 6 conjunctiones nec legitimæ funt, nec manere poflunt, fed funt repellendæ. e infià,cap.s. Quiſquis ergò non legitimè conjunctus, vel abſque dotalĩtitulo, ac benedictione Sacerdotis con- ſtat copulatus, Sacerdotes, vel legitimꝭè conjunctos ctimi- nari, vel in eos teſtificari minimè poteſt:quoniam omnis incefti maculå pollutus, infamis eft,& accuſare ſupradi- ctos non permittitur. Non ſolum ergò hi rejiciendi ſum, & infames efficiuntur, ſed etiam omnes eis conſentien- tes. ¶ Similiter de raptoribus, vel eis, qui ſeniores impe. tunt, fieri cenſemus. Hos ergò leges ſeculi interficiunt, ſed nos miſericordia præeunte ſub infamiæ nota ad pœniten- tiam tecipimus. C. V. Qui non ſunt recipiendi in accu. ſatione. Ç Idem zn eadem epiftola, i Onfpiratores ¿ in nullius accufatione funt recie meea X Suprà z. quafi.7. cap. aliens, ex Dionyſio.& Julin iñ refiript. ad Or:ent. cap. rs. Polycd-tatit.17. Anfi...16, 6 ht be p. Pann. L4..70, ér 88. b al. foesum à fii propofitè| al. Joett te maculatum, vela fus.© al. permittamur:|0rig. d Af o€ Anflzeg. f al siqui a fmo Vi- demso. h Barchlz. cd Euo.p. ap.*8 piendi, Pun

redene antes pi na del legem fiam ver jfonem reti fare nan poteh, Papa in promi nofter Chega enus, unà w ens: Aceuk usque P ol mnis enim a ponin acenlatit: f fro diftedentes| pi famts, Papat okolicg led itur. Repr folùm egt! 445 Cauſa III. Quæſt. IV.& V. piendi, nec eorum vel anathematizatorum voł ullum nocere, vel accufare a poteft. Eo VL De eodem. Item Stephanus Papa, epist. 2 Ullus“anathematizatorum c fufcipiatur, nec à quoquam credantur, qux ab eisdicuntur, vel con- ſcribuntur. Eos-dico anathematizatos effe,guos Epi- fcopi fuis feriptisanathematizaverunt, aut eorum ftatuta anathematizant. C. VIL g Anathematizatt, fideles accufare non poſſunt. Irem Fabianus Papa, epiff.1. ad Ecclefia mimfros, Mnes e, quos ſanctorum Patrum ſtatuta tam præteritis, quàm futuris temporibus anathemati- zant, lubmovemus,& abomni accufatione fidelium alie- namus. G. VIIL g Clericus, qui Epiftopum accufaverst, infamis efficitur. Item Stephanus Papa, epifi. 2. c. 8. Eoin verò, qui Epifcopum fuum accufaverit, aut ei infidiator extiterit, non eft recipiendus, quia in- famis effectus eſt,& à gradu debet recedere, ac curiæ tra- di ſervitutus. C. IX. g Infames dr exules fiant, qui Ehiſcapos perfèguuntur, Irem Alexander Papa, epift. 7. cap. H! Fqui Epiſcopos ſuos 1 perſequuntur,& amovere nituntur injuſtè, contra Apoſtolicam auctoxitatem, erfi à morte prohibentur, dicente Domino g:[ Nolo mor- tem peccatoris, fêd ut contertatur, É vivat,| perpetuâ tamen notantur infamiâ,& exilio digni judicantur fini- timo:de quibus à temporibus Apoftolorum,& infra ifta tenemus, atgue decreta habemus h, quibus corum accu- fandi Epifcopos, vel teftificandi in eos vocem obftrui- mus, quos non humanis, fed divinis&tibus mortuos effe cimus, I& Suos) Vox rfa abet à pleriJy manuſeriptis& originali: Lèd ob gloffam non est fabiata. C. X. 9 Detractores,& inimtcorum audlores Epi- ſcopos non accuſent. Lem Zepherinus Papa, epfſl. 1. ad Epifiopos Sicile. Etractores(qui divinä auctoritate eradicandi ſunt,)& auctores k inimicorum ab Epiſcopali ſub- movemus accuſatione, vel teſtimonio. C. XI. 9 Infamis, vel ſacrilegus relegioſum Chri- ſitanum accuſare non potest., Item Eutychia nus Papa, epiſt.2. ad Ehiſcopos Sticilicæ. NON unquam infami, atque ſacrilego de quocunq; negotio liceat adversũs religioſum Chriſtianum, (quamyis humilis, ſervilisque perſona ſit) teſtimonium dicere, nec de qualibet re, actione, vel inſcriptione Chri- ſtianum impetere. Notandum verò, quòd aliud ſit excommuntcatio,© aliud ana- themattg atio. C. XIIL g Aliudeft excommunicatio, diud ana- thematizatio. Unde Joannes Papa VII ferebit cuidam Epiſecpo. Ngeltrudam m uxorem Bofonis noveris non folùm excommunicatione, quæ à fraterna ſocietate ſeparat, fedetiam anathemate, quod ab ipfo Chrifti corporeo (quod eſt Eccleſia) recidit, crebrò percuſſam eſſe. Q Epiftola hac loannis VIII, non est inventa. Veram Ni- colaus I. sn Concilio a fèe Roma habita, de Metenfi Synodo penittsabolenda, cap. ultim, narrat, hanc Engeltrudam bi à fè Accuſare qui non poſſint, quia 6 infames vel domeftici, 446 Suje anarhemate horcuſſam. Cujus mulieris fꝛiagitta, ob quæ jn- ſaißimd hanc pænam tulit, refert Regino lib. 2, Chronicorum, Po- tuit autem tempore loannis Ofavi vivere hac famina, quontiam Hadrianus I1. quzinter Necolaum Tag Toan. VIIL intercefiit qutm- tum fùi Pontificaths annum non emplevuit. Unde datur intelligi, quòd anathematizati intellsgendi funt nom fimpliciter.à fraterna facretate, Ld etam a corpore Chriſtt(quod est Ecclefia) omninò faparati. QUAÆSTIO V. Vòd verùè teftes de doma accufatorum producends non finty C quòd vox inimicorum non fit audsenda, multorum ai- Goritatibns probatur, C. I. ꝙ Confanguines č familiares ad vermùs ex- traneos teſtimonium non dicant. Ait enim Calixtus Papa, epiſt. 2. ad Epiſco- pos Gallia. (oo neninn a accufatoris& adversùs extraneos teftimonium non dicant, nec familiares, yel de do- mo prodeuntes: ſed ſi voluerint,& invicem conſenſe- rint, inter fè parentes tantummodò teſt iſicentur,& non in alios. .II Nußer mimici, accuſatores vel tefies effe non poffunt. Item Anacletus Papa, epift...4. È AS c& teftes effe non poflunt, qui ante hefternum diem, aut nudiustertius inimici fue- runt, ne irati nocere capiant, vel læfi ſe ulciſci velint. In- offenfus igitur accuſatorum& teſtium affectus quæren- dus eſt,& non ſuſpectus. C LIL G De eodem. Irem Symmachus Papa, 17 quinta Synodo Romans, fab ipfè habita. AOne verò inimicis, vel de inimici domo prodeuntibus, vel qui cum inimicis immorantur, aút fufpećti funt, non credatur, ne irati nocere cupiant, ne læfi ulcifci fe velint.& infrà.€$ Siquis hzc, qug ho- die in hac fanga Synodo prohibita funt, infringere prg- fumpferit, aut voluntarië tranfgredi tentaverit, f Cleri- cus eft, gradu proprio penitùs careat: fi verò Monachus, aut Laicus fuerit, communione privetur:& ſi non emen- daverit itium, anathemate feriatur. Secretas verò inſi- dias, vel manifeſtas Pontificibus à quibuſcunque illatas, vel ea, quæ hujus ſanctæ Synodi ſententia complectitur, ſi quis ad Eccleſiæ pertulerit notitiam, potiatur honore:& hi, qui adverſa eis moliuntur(ficut à ſanctis Patribus du- dum ſtatutum eſt,& hodie Synodali,& Apoſtolicã aucto- ritate firmatur) penitùsabjiciantur,& exilio(fuis omni- bus ſublatis) perpetuò tradantur. C. IV. g Qui nonpoffunt eſſẽ accuſatores, vel teftes, Item Pontianus ſanda& univerſalis Eccleſia Epi. ſcopus, epi&.a. omnibus Chriftianis, E pein d, aut inimicos, aut facilè litigantes,& e- os, qui non ſunt bonæ converſationis, aut quorum vi- ta eſt accuſabilis,& qui rectam non tenent& docent fi- dem, accuſatores eſſe& teſtes,& anteceſſores noſtri A- poſtolici æ prohibuerunt,& nos eorum auctoritate ſub- movemus, atque futuris temporibus excludimus. 1 9 Apoftolici,)] Szet emendatum ex Vaticani codicibus, Anted enimlegebatur, A poſtoli. Oregraale autem imprefuns fe habet:&anteceffores noftri A poftoficå repulesunt anito- ritate,& nos ſubmovemus, atque futuris,&c. a al.ladere. b Pann. l...vt.€ alanathema Jorig. d al €osquog, dico) orig. e Anfil...16.Polyel..titat. f Anfl3..79. g Ezech.33. h Supr.2,9...placuit, i Anfl3..35. lvo part..c. 245. k al, afores. 1 Anf.l3..25. Burch. l16..m. Ivo...333. Pann lib..cg2. m trggnemo Epifioporum, lvop.i4.t5t a Anfelmus L3..58, Polyc...ttt.t, Burch....€.171. TV0 p5. C. 289. Pann. lg. 6,85. b accufatores] orig. c Ambrof. Sya- grio, epift, óq. Anfl3..13. Burch. lI, ca52. IVo p. f. c. ezg. Pann. .l. c. S4. À ipr...7. o. quærendeum. Polyc. ibid. Anſelmus ERALA P 4 i HAH

Accufare qui non poffint, quia in fames vel 447 domeſtici. Decreti Secunda Pars. 448 C. V. G Ab accnfationibus Clericorum repellan- zur, quos leges ſeculi non admit- tunt, Kem Eufebius Epifcopus Galliarum, epift. 1 D: a accufationibus Clericorum, fuper quibus man- dåftis, fcitote, a tempore Apoftolorum in hac ſancta Urbe ſervatum eſſe, accuſatores,& accuſationes, quas ex- terarum conſuetudinum leges non aſciſcunt, a Clerico- rum accuſatione ſubmotas.& infia, Q Idcirco& nos fequentes b Patrum veftigia, pro falvatione fervorum Dei, quafcunque ad accuſationem perſonas leges publi- cx non admittunt, his impugnandi alterum,& nos licen- tiam fubmovemus,& nullæ accufationes à judicibus audiantur Eccleſiaſticis, quæ legibus feculi prohiben- tur. C. VI. g Aliemgena, dr guos drvina voces more tuos appellant, Epifcopos accufare non pojjunt, Item Pelagius Papa 1I. Epifcopis Italia. Anonica æſanctorum Patrum ſtatuta(ne columnæ ſanctæ Eccleſiæ vacillent) ſequentes, ac roborantes, omnes infames, cunctosq̃ue ſuſpectos, vel inimicos, & eos, qui non ſunt eorum gentis, vel quorum fides, vita & libertas nefcitur,& qui non funt bong converfationis, vel quorum vita eſt accuſabilis, ab omni accuſatione Epi- ſcoporum funditùs ſubmovemus. Similiter& omnes, quos divinæ leges mortuos appellant, ſubmovendos eſſe ab eadem accuſatione,& publicæ pœnitentiæ ſubinitten- dos, judicamus. C. VIIL GA Clericis repelluntur accufationes, guds lges ſecult non aſciſcunt. Jem ex Synodo Romana, habita fub Hadria- xo d Papa. Ccuſationes e& accuſatores, atque eorum f nego- tia, quæ feculares non afcifcunt leges, divinå ac fyno- dicå funditùs àClericis repelli auqtoritate cenſemus: quia indignum eſt, ſuperiores pati ab inferioribus, quæ infe- riores ab eis pati deſpiciunt. g Caput hoc,& c. Neminem.mfia ead...qua citantur ex Sy- nodo Romana, extant incapttulis Hadrians, ea autem exprefans Shiam appellantur Synodinomine infiâ s...1n princspio. C. VIII g Necfirvusnec libertus, nec mfamis Ep: fioposaccufare prefumant. Item Stephanus Romana Ecclefie Ehoſcopus g ommbus Epeſcopis, epift. 2. deaceufatsonibus Sacerdotumy c. 3. II. Ccuſatores h,& accuſationes, quas feculi leges non recipiunt,& anteceſſores noſtri prohibue- runt,& nos ſubmovemus. Nullus enim alienigena, aut accuſator fiat eorum, aut judex. Unde& de Loth: ſcri- ptum eſt: ¶ Ingrefus es ut advena, nunquid utjudises?| Ac- cuſator autem noftrorum k nullus fit fervus, aut liber- tus, nullaque ſuſpecta perſona, aut infamis. ., IX. Infames, gurad fortilegos& divinos cencurr unt, nec accuſalores, nec teſtes elſe poſſunt. kem Eufebiws Papa /, epifl. 3. ad Epiſcopos Thuſeta. Onſtituimus m iterùm, firmantes cana Patrum fta- tuta, cum omnibus, qui nobifcum funt, Epifcopis, ficut dudum decretum reperimus, ut homicidæ, malefi- ci, fures, facrilegi, raptores, adulteri, incefti, venefici, fu- —— a Anſelm. lq.c. 16. b inff.s..1. nosfequentes,€ Anf. l3..19 À In Cap Hadriani capar. Concor, Damafas epift. ad Stephanum. e Anſeli.ao. f ea Jorig. g Conc. Thelefþhorus, epiſt. unicd, c.&. Iulius in reſcript. ad Ortent..J. h Poſyc.abidem Anſel.3..18. Tuo..c. 257. É.6,.327. i Gen. 19. K ve firorum}orsg. 1 é in Cap, Hadrians, c67. m- Polyc, ibi dem, Anſelg.cug. fpeĉti, criminofi, domeſtici, perjuri,& qui raptum feces runt, vel falfum teftimonium dixerunt, feu qui ad forti. legos a, divinosque é concurrerunt, ſimilesque eorum, nullatenùs ad accuſationem, velad teſtimonium ſint ad. mittendi, quia i fames funt;& juſtè repellendi, quia fis neſta eft vox eoru m. C. X. g Suſpecb, aut gratioſi ad accuſatimem non admittantur, Item Julius Papa in refèripto ad Orientales, c,j}, Imiliter ¢ injam præfixa Synodo eft decretum, nes ſuſpecti, aut infames, aut criminofi, aut gratiofi, vel calumniatores,vel affines, aut fcelerati, aut facilè litigan- tes ſuſcipiantur accuſatores, fed tales, qui omni careant fufpicione v. C. XI. Qus imimicittis ſtudet, vel facile liti- Lit, nec accufaror, nec tefiù efè prest.. Irem Felix Papa. EY. epift...14. Ne: d fervus, nullus libertus, nullus infidelis nullus criminibus irretitus, nullus calumniator, nullus, qui inimicitiis ftudet, nullus ṣqui frequenter litis gat,& ad accufandum vel detrahendum eft facilis, nulla infamis perfona, vel omnes, quos ad accuſanda crimina publica leges publicæ non admittunt, permittantur Epi- ſcopos accuſare. C. XIL 9 Familiares, ſuſpech, de domo prodenne tes, non recipiantur in accuſatione. Irem Calixtus Fapa, cprff.2. ad Epiſcobos Gdlis. III. Ccuſatores 5j vel teſtes ſuſpecti non recipiantut, nec familiares, vel de domo prodeuntes,: né etiam confanguinei accufatoris adversùs extraneosit ftimonium dicant: quia propinquitatis g,& familia tatis ,ac dominationis affectio veritatem impedire folt. Amor carnalis,& timor, atque avaritia plerunque fentus hebetant humanos,& pervertunt opiniones, Ut quë- ftum pietatem putent,& pecuniam, quafi mercedem prudentiæ. C. XIIL Qui inimim, vel fufpedi funt, ir qui odio quoslibes infequuntur, ab accnfatnone remo veantur. Irem Pelagius h Papa IL epif.r tg Mnes ¿, qui adversùs Patres armantur, ut Patrat invaſores,& mactatores, infames eſſe cenſemus.& infià. ¶ Horum ergò vitiorum auctores vel patratotes, non funt în accufatione Pontificum recipiendi, fed peni- tùs repellendi: quoniam jubent canonica decreta Pa- trum, ut accuſatio, vel teſtimonium eorum, qui odio quoslibet perſequuntur, vel qui inimici, aut ſuſpelli la: bentur, nullo modo recipiantur. C. XIV. ꝙ De ecodem. PALEA. [ltem Pafchalis Papa.} 4 wue k Epifcoporum ab accufatione fua repellere li- ceat, quos 1, antequam ab eis impeteretur, à MA communi familiaritate neglexerit feparare. Q In uno pervetuflo exemplari Gratiani, à guo plrigh Paka abfùnt, caput hoc babetur non hic, fèd fup. 2q. polt c. B. petrus& Paulus: ubi etaam citatur ex Paſchali II. 1J Quys antequam] 7a eodem codice legitur, quos& antequam ab cis impeterentur ,à fua communi familia- ritate neglexerint feparare. Jn alris vero nonnullis, in qui⸗ bus hac Palea habetur has loco, legstur, quos antequam ab eis fe impetendos cognoſcerent, à ſua,&c. In decretalibus au- tem non multò fècus, antequam fe ab eis impetendum(% gnoſceret, à fua,&c. — a a4l.ſacrꝛlegos. bfuſr. 2..l. quiſquu. Pehe. bul. Anſcla cat À Anfl3e6?© mfidus orig. f Polyes thid ANnfl3..57. Burch...c a71 lvopsc.289. 8 Jupi. ead. come ſanguine:. h antea legelatur, Gelaſius. i Proculus ad Diz minum in.q Concil Chak Anfibi e6 k em de aouf c. nulli. Qad o y% pis. q ininico qem! mopol wp adh de A Tsen occu

y uath ames, a afines,a ulatores, KUU th Ous inumani accufator, nt pies. r Papa EE eh nuthns liben us irretitus, 1 ſtudet, null „vel detrahendmi mnes, quosadxti yon admittunt, lares faet, fantur i Aceh fAtsi yel de domo prot cufatoris adversis z pervertunt 0p t,& pecuniam, ¢ F -a nihh Opinies, o1” fguantut, AWF sA PAi, ust Papa IL n e] reltimont Y y, vel qui ium" cipiantut q De uam. Pafchalis hpt y um abꝛcaufil equam 4b€ e pegleseri ymp OM l non hit ſ, pÀ! T feere f eguni 449 Cauſa III. Quæſt. V,&VI. Quodedl iero inimict al accuſatione prohibeantun, inde est, guia sorum calliditate, innocentia frequenter opprimi folet. Sed cum A- thanaſius a fua cathedra reddi pracipitur, qusa de inimicitia fai Pacrrarchaconqueftus eft, pater quod etfi mantfeſta crumina alicu- jis funt, mn tarmen condemnandus cSt accuſattane inimict. C. XV.@ Quiinimic funt, Indices fenon poffunt, Unde Nicolaus Papa firib Michaëls Imperatori sn epiffola, gua incipit: L Propoſue- ramus] Uèd b fufpeã&i& inimici judices effe non debe- nt,& ipfa ratio dictat,& plurimis probatur exem- plis. Nam c quid gratiùs& amabiliùs dare quis inimico poteſt, quàm ſi ei ad impetendum commiſerit, quem lædere fortè voluerit? Quod providè Conſtanti- nopolitana Synodus canonum fuorum fexto r dignofci- tur prohibere capitulo.& mfia. Q Veniamus ergò& ad ſanctam Chalcedonenſem Synodum,& quid nobis de Athanaſio Parænorum Epiſcopo referat, audiamus. Is enim Antiſtes tertiò evocatus ad Synodum, quia non occurrit, à Patriarcha fuo canonice condemnatus ex- titerat: ſed folùm, quia, cùm vocaretur ad Synodum, quòd inimicus fuus effet ipfe, qui judicabat, clamavit, à fana Chalcedonenfi Synodo d ad caufas illatas. fibi examinandas refervatur:& nifi denuò convincatur, re- cipere Ecclefiam propriam judicatur., Quòd fi Athana fiusà Patriarcha fuo depofitus, quia de inimicitia ipfius conqueſtus eſt, iteratò ad judicium renovandum diri- gitur, etfi ¿2 manifefta fibi officiant crimina, tamen fuæ reddi Ecclefiæ præcipitur; quantò magis Ignatius, quì non à Patriarcha, fed ipfe potiùs exiftens Patriarcha, mi- nimè debuit Eccleſià proprià(inimicis,& ſuſpectis judi- cibus decernentibus)expoliari? dr paulòpèf e.€ Ve- niat& facundiſſimus noſter Papa Gelaſius, hæreticorum expugnator fortiſſimus,& quod de Conſtantinopolita- nis Epifcopis more folito tunc ægrotantibus dixit, etiam nunc nobis edifferat.[ Quero, inquit, tamen abhisju- dictum, quod pratendunt, ubinam pofat agitari? an apudipfès, ut isdem inimici fint dr tefles dr judices? Sed tal: judicio nec| bumana debent committi negotia,] Quòd ſi judicio, ubi ii- dem fint inimici, qui judices, nec humana debent committi negotia; quantòꝭ minũs divina, ideft, Ecclefia- ftica? Qui fapiens eft, intelligat. q Etreverà hinc Ju- ſtinianus Imperator pius legibus ſuis promulgäſſe di- gnoſcitur, dicens: ¶ Liceat f es, qui ſaſpeclum judicem pu- tat, antequam lis inchoctur, eum recufare, ut ad aium recur- ratur. Nam quodammodò naturale eſt fuſpectorum judi- cium inſidias declinare,& inimicorum judicium ſemꝑer velle refugere.€ Hinc S. Athanafius inimicorum fz- pè declinavit infidias. Hinc$. Joannes, os aureum, Concilii contra fe congregati fenuit intrare colle- gium. 1) Sexto) Hic canon es? fixtus Concilii Conſtantinopoli- tani promapud Gracos, qui in Conciliis in quatuor volumina con- jeti(nam sn aliis editionibus abest) toma primo bis affertur, pri- mamm Coneslio ipfe Conſtantinepolitano, deinde in libello Synodica rum confltutionum,. De quocapiiulo,& altis canombus hujus Concilii fuprà difl.22. est notatum,& inffd 4. Juaft.. c. quod au tem, aliquid dicetur. 2€ Eth manifefta) Vera leio eff:& nifi manifefta fibi officiant crimina, fuæ reddi Ecclefiæ præcipitur Efg idem, guad anteà retulerat ex Ipfi Concilio,& niſi denuò convinca- tur, recipere Ecclefiam propriam judicatur. Verm non ef? emendatum ob glalſam>» Ó guia Gratianus in verbis figunubws maæifefè ofendi, fals leone fè ufam efe: a al Anaflafiuws, b al Qura. c lvo part.s. cap. 53. d af 24.1nfin. e In commontorio ad Fanfum. f Cod, de judicui,. l. apertiſñmi. Accuſatio quo loco& foro fieri debeat. 450 gut etiam, quod hic dicitur de snimuitia judicis, ad accufatoe ra inimicstsamtranfiulit Nec verò( quodex totaslla afhone 14. f> cilè conftat) Athanafius m ea caufa erat alor„gui refitutionem peteret,( Quippe cam, lscèt in Concilto Antzocheno depofitus, poſted tamen per Dioſcorum Epiſenpatum recuperäſſet, tuncq; pofaderet} ſed Savinianus, qut post Athanaſit depoſitionem in ejus locum à Metropolitano, é comprovincialibuus Epiſcopas ſuſſectus, ab eodem Diaſcoro ejectus fuerat, ideoq reſtitus fibe Epifèopatum petebat. In thſo autem Concrliol haleedonenſi ſtatutum fuit, utſquando Athana- fins diceret fè ad Concilium Antiochenum ter vocatum, ideò non ve- niſſe, quòod Dominus eo tempore Patriarcha Antiochenus fibi snimi cns effèt) Savintanus guidem maneret in Eyiſcopatu, interim verò cauſd.Athanaſii apud Maximum runc Untiochiæ batriarcham age. retur, atꝶ inira ocio menſes cognoſceretur, an Arhanaſius crimen dea pofitione dionum commififfet, ac, mfi commififfe conftaret, fuus iie Epfiopatusredderetur. Ex qus toro fato Nicolaus partem ilara accepit, gua ad rem faam optime facrebat, Patet ergò, quod etfi maniſeſta fint crimina alicujus, tamen ace cufatione simic: coandemnandus non est. düssTo viL I Xira provinciam amem rens nullatenns e$ prodno ps cendus. C. I. J Vbi crimen admittitur; ili cauſã ventiletur, Vnde Fabianus Papa ſeribit Hilario Epiſcopo, epiſt. 3. cap. q. E a femper caufa agatur, ubi crimen admittitur,&& qui non probaverit, quodobjecit, pænām, quam intu- lerit, ipfe patiatur. C. II. g Auufatus non mfi in foro fho audiatur. Idem eddem ebiſt. c. 2.© IA quis Epiſcoporum ſuper certis accuſetur crimini- bus, ab omnibus audiatur, qui ſunt in provincia ſua, Epiſcopis: quia non oportet accufatum alibi, quàm in foro fuo audiri.. Exceptio ſori dilatoria elñ, ai ideò in initio litu debet opponi Cprobari,. Peremptortas autem exteptione;(ut ſunt praſcriptiones longi temporis 2 ſulfititumanitio litis contuſtari. E IIL Q De codem, } Idem Fabianus sbidem. e poem f ante fuum judicem caufam dicat,& ante non fuum judicem pulfatus, fi voluerit, taceat. Pul- ſatis verò, quoties appellaverint, induciæ dentur. Hoc autem„quod de loco dium es?, tunc intelligendum eñ, cum veritas cauſa non nifi ın loco admifs criminis deprehendi potest: aub nifi altera pars judicium majoris perfona mterpellaverst, five declie nande judicium, five revelando fententsam, i C. IV. 9 Intraprovinciam, É à comproe vincialibus tanium cauſa esi au- dienda. Unde Stephanus, antte ér Apoſtolica, atqus unt uer. Jalu Eccleſia Romana Epiſcopus, ſeribut o- mmbus Epifcopis, epifl. 2, cap.7. g Ltra h provinciarum i terminos accuſandi licen- tia non progrediatur: ſed omnis accuſatio intra provinciam audiatur,& à comprovincialibus termine- tur, niſi tantum Kad Apoſtolicam ſedem fuerit appel- latum. a Reverd ibi Jorg. b Sup. 2. quafl.3. qui non probaverit.& .f. qui erimen.& infta edd..fin. c Et Oprianu l. l. epiſt. 3. d Pohhc. lib.. tit.. Anſla. cap. 57. Burch. lib...14. Iuo pg. c. 260. e Cah..5. cap. 307. f Pohhe. lin. lit.7. Ivo part. 6..428. Pann. l. 4. .133. g In Codice Theod. lug. titinduro. h Anfi l3. cap. 47, Panm lpt i alprovmis K altamin, ef

Accuſatio quo loco& foro fieri debeat. 451 C. V. 9 Acomprovincialibus accuſatus vel ju- dicatus, Apoſtolicam ſedem appellet. Irem Sixtus a Papa 1l. epiflr. ad Gratum Ehiſcopum. CEcuſatus b vel judicatus à comprovincialibus in ali- Å gua cauſa Epi ſcopus, licenter appellet,& adeat Apo- ftolicæ fedis Pontificem, qui aut per fe, aut per vicarios ſuos ejuſdem retractari negotium procuret. Et dum it- rato judicio Pontifex caufam fuam agit, nullus alius in ejus loco ponatur, aut ordinetur Epifcopus: quoniam quanquam comprovincialibus Epiſcopis accuſati u: fam Pontificis fcrutari liceat, non tamen diffinire d in- conſulto Romance Pontifice permiſſum eſt. G UL De eodem. Item Damaſus Papa Stephano Archiepiſcopo, epeſt..c. 2. Piee e Epifcopos,& ſummas Eccleſiaſticorum negotiorum caufas, Metropolitano unà cum omni- bus fuis comprovincialibus(ita ut nemo ex eis defit,& omnes in fingulorum concordent negotiis) licet: fed diffinire eorum, atq; Eccleſiaſticarum ſummas querelas cauſarum, vel damnare Epiſcopos abſq; hujus ſanctæ ſe- dis auctoritate minimè licet, quam omnes appellare, ſi neceſſe fuerit,& ejus fulciti auxilio oportet. Caput hoc in aliq̃uot veruſtin eœemplaribus non Habetun, neq; en inſum ade glaſſa. C. VIIL G Comprovenciales d Metropolitani Epi- fioporum caujam audire, fèd diffinire non poffunt. Hem Eleutherius Papa firsbens ad Gallia Hre vinctas, c. 2. Uamvis f Iiceat apud comprovinciales g,& Metro- politanos, atque Primates Epifcoporum ventilare accuſationes& criminationes, non tamen licet diffinire r ſine hujus ſanctæ ſedis auctoritate, ſicut ab Apoſtolis, eo- rumque ſucceſſoribus multorum conſenſu Epiſcopo- rum jam diffinitum eſt. Nec in eorum Eccleſiis alii aut ꝓræponantur, aut ordinentur, antequam hic eorum juſtè terminentur negotia. Reliquorum verò Clericorum cau- ſas apud Provinciales,& Metropolitanos, ac Primates& ventilare,& juſtè finire licet. 1 JDiffinire]̃ In epuſtola ipſa ſequitur, ſecus quàm ptæ- dictum eſt: reliquorum verò,&c. Superius vero hac pradi- Ba fuerant, finitiva Epifcoporum tantùm judicia hůc de- ferantur, ut hujus ſanctæ ſedis auctoritate finiantur, ſicuti ab Apoſtolis,&c. aſq ad verbum, Reliquorum. C. VIII. Ante Apoſtolicam cenſuram en cau- /is Egiſcoporumm non ed diſfinitiva feren- da ſententia. Hem Leo.Epifcopus urbis Rome Anaftafio Epi- Scopo Thefalonicenfi ep 8zal.84..1, M Ultdũm ſtupeo, frater chariſſime, ſed& plurimùm doleo, quòd in eum, de quo nihil ampliũs indica- veras h, quàm quòd evocatus adeffe diffe ret,& exa- fationem infirmitatis obtenderet, tam atrociter& tam vehementer, potueris commoveri, præſertim ùm et- fi tale aligùid meretur, expeđtandum tibi fuerat, quid ad tua conſulta reſcriberem.& f. Sed etiamſi quid grave, intolerandumque geſſiſſet, noſtra expectanda erat cenſura, ut nihil priùs ipfe decerneres, quàm quid nobis placeret, agnoſceres. Vices enim noſtras ita tuæ credidimus charitati, ut in partem ſis vocatus ſolici- tudinis, non in plenitudinem poteſlatis. Unde, ſicut multùm nos ea, quæ à te piè ſunt curata, Iætificant; ita A a Et Iuliu in refè .82, BurĉhLr. cap. i7 inẽ. ad Urient. cg. b Polyc. ibid. Anſcl.a. O rg. Ivo.54. C 257. Panni...125. d aldiffinrs. e Anjfellib.2,c.6L. f Ivop...516. Bann,...134. B al provinciales. h al, judicaveris € al. à compro vincialibus. Burch,.r..179. Evo...295 G j6. Decreti Secunda Pars. 45: nimirum ea, quæ perperàm ſunt gelta, contriſtant. C. IX. ꝙ Prater ſententiam Romant Pontiſicu, nec Concilia celebrart, nec Epiſostum damnari oportet, Jeem. Julius Papa Orientalibus Epifcopis, epift. r. D Udum à ſanctis Apoftolis, fuccefforibusáue eorum in antiguis a decretum. fuerat ſtatutis, quæ hacte-. nus ſancta& univerſalis Apoſtolica tenet Eccleſia b, non oportere præter{ententiam c Romani PontificisConci- lia celebrari, nec Epiſcopum damnari, quoniam ſan- ctam Romanam Eccleſiam Primatem omnium Ecclefia- rum eſſe voluerunt: Et ſicut beatus Petrus Apoſtolus primus fuit omnium Apoſtolorum; ita& Eccleſia ſuo nomine conſecrata(Domino inſtituente] prima,& caQ put ſit cæterarum,& ad eam, quaſi ad mattem atque api- cem,; omnes majores Eccleſiæ cauſæ,& judicia Epifcopo- rumzrecùrrant,& juxta d ejus fententiam terminum fu- mant: nec extra Romanum quicquam ex his debere decerni Pontificem. 2 pars. Aliquando inconfulto Romano Pontifice plig Ehiſcoporum damnati in veniuntur,& alit in eorum locum ſebrega⸗ taguorum damnationem C fubrogationemprebono pacis ex dipi fatione tolerá fje legitur Ecclefia, C. X. Quorundam Epiſceporum depoſitionem en- tra con ſcientiam Romani Pontificis fæ fam, pro pace toleravit Ecclefia. :Unde' Joannes Papa Salomoni tertio& ullime Reg: Brstonum. e Æc quippe eft ordinatio Dei patris tui,.&e hece lex Ecclefix matris tuz, videlicet, ut omnes EpiK- pos regni tui ad Turonenfem. Archiepifcopum minse non detre&es ,ipfiusgue judicium poĝulare nona di- gneris, Ipfe enim eft Metropolitanus,& omnes Epiko- pi tui regni, Suffraganei ejus funt: ficut conſcriptiones prædeceſſorum meorum evidenter oſtendunt: qui pit- deceſſores tuos, quia illos ab ipſius cura fubtraxeranh fortè invećtione corripere ftuduerunt, quamvis nec 1o- ftra ſcripta ſuper hac re miſſa deeſſe videantur, Cùmgue coram deſignato Turonicæ Eccleſiæ præſule,& integio numero collegarum ideft, duodecim Epifcoporum ce· lebrato conventu fuerint ejecti Epiſcopi regulatitet e. xaminati, apparueritqͥue, quòd canonicè fuerint eje- cti, ipſis in ſua dejectione manentibus, qui in locis e0- rum conſecrati ſunt, potuerunt utique Epiſcopatis ho- nore potiri,.Quòd{i Epifcopi eje&ti iñfontes fuerint ae- ċlarati, his amotis„qui illis fubrogati fimt, Eccleſias fuas ipfi recipiant. Nam cùm anteceffores mei Pra ejectionem eorum Epifcoporum, qui ab Eccleſiis pulſi ſunt, nec admiſerunt, nec approbavetunt, nec iplos qui eis fubrogati ı pòft funt, viventibus. illis, legitt mos Epiſcopos dixerunt. Sanè, ſi ad Turonenſem forte Archiepiſcopum mittere præfatos Epiſcopos dedigi ris, tude duos Epifcopos de expulfis,& duos de fubro- gatisunà cum Ecc] tuæ Legato ad Apoſtolicam B. Pe- tri ſedem ittere; ubi dignå examinatione pit mifšâ, quni l i Epifcopi funt, appareant,& fuas Ece cleſias irregulariter non amittant,“Nihil enim q7 aliudin præfenti negotio diffiñire. Quia vero. magih quis fit Metropolitanus apud Britannos, contentio el i licèt nullius memoria teneat vos in veftra reglane W- lam habuiſſe Metropolitanam Eccleſiam, tamen fi li- bet( poftquam Deus omnipotens pacem inter vos,&di- le&um fitium'noftrum; Caròlum regem gloriofum, p ſtituerit) facilè hoc poteritis advertere, Auod fi adeo contentiosè creditis agere, ad noftrum Apoſtolatum- ao c in vulgatis HAcba⸗ è 1 —ͤꝗ—ũ——— e a Prafatis} orig. b Codicdib..cap.287. l TT a s h tur, conſcientiam. d al.ej usg juſtd ſententii. È Regno bb h Chronsc, deftinare estatu Anfi

Mady ee Epilcopuniir Ecclefiamt nt: Et ia um Apoft (Dominointt cadeam, qu Eccleſiæ xta d ejus k omanym qui ndo tmeonfalto Nas ueniunt r auai „„ O fuor ogatnmpn zechofia, ndam Bpilispa ar Aamani Ponpă propias toleravit Ecclefia apa Calomanstert , Bruonum. è linatio Dei patisti istuz, videlicet, 1 é oneufem. Ar que piciu Metropolitans$ í Epifcopi i Unt. fii prere praat 453 deſtinare contendite, quatenũis noſtto libramine, quæ fuerit apud vos antiquitus Archiepiſcopalis Eccleſia, luce clarius innorefcat:& deinceps omm ambiguitate recisã, quam ſequi Epiſcopi veſtri debeant, incunctanter agnoſcant. Neque emim Ecclefias Dei per difcordias Re- gum,divifionisaliqua pati damna neceffe eſt, cùm( quan- tum ex ſe eſt) pacem, quam prædicant, ſervare ſtudeant invicem,& in omnes. r q Subrogati pòft funt,) Sic reflitutum eff tx aliquot ve- emendatis codicibus.„Anteà legebatur, fubroga- ri poflunt: 3 pars, Synodlo retraltanda. Aldi autem irrita erit Epiſcoporum ſententia,& à C. XI. ¶ Damnatio enjufta irritaest,& à Syno- do retradanda. Vnde Felix Papa I. à qpiſt. primã ad Patermm. Rritam b effe mus& I injuſtam Epiſcoporum damnationem,& idcircòà Synodo retractandam, ita ut oppreſſis ab omnibus, in cunctis ſubveniatur cauſis. 1 4 Etinjuftam] Sic inoriginali,& antecedit vo, ali- ter:„ed in decreti Iulit,& in Concilio Carthaginenſi quarto(unde citaturinfia s. g3. 6. irritam)& in capitulis Hadriane,& apud Anfilmum est, irritam efle injuſtam Epiſcoporum da- mnationem,&c. qua leclio vudetur magis conuenire cum rubrica hujus capitis. Qudbd autem Iatropolitanum ſuum contemnere,& aliorum ju- dicium alicut expetere non liccat, Sixtus Papa IIX. tefatur in epiff. ad Orientales Epifiopos;.3. dicens, C. XII g: Peregrina judicia fant fubmovenda, pesem d judicia(falvåin omnibus Apoftolicå au- ctoritate) generali ſanctione prohibemus: quia indi- gnum eſt, ut ab extraneis e judicentur, qui comprovin- ciales,& à fe-eleđtos debent habere judices, nif fuerit appellatum, C. XIII. ꝙ De eodem. Rem Anacletus Papa, pifl. 2. c. 3. LE Eecleſiæ Apoftolicå firmamus auctoritate,& pe- regrina judicia ſubmovemus. Unde'& Dominus mentionem faciens Loth f, per Moyſen loquitur, di- cens:(Tngrefuses quidem(inguiunt) nt advena, nunquid #7 judices?) €. XIV.@ Nalli liceat alaram provincia: rum judicium expetere. Ttem Innocentius g Papa ad Vidricium Rothoma- Lenſem Ehiſcopum, epiſtoll 2. c. On 5. liceat cuiquam(fine præjudicio tamen Roma- ng Ecclefix, cui 1 in omnibus caufis reverentia& auctoritas debetur) reli&tis his Sacerdotibus, qui in ea- dem provincia Dei: Ecclefias nutu divino gubernant, ad alias convolare provincias, vel aliarum provinciarum Epifcoporum judicia expetere‘ ż vel pati. Quod fi quis præſumpſerit,& ab officio Cleri fabmotus,& inju- riarum reus ab omnibus judicetur. 1€ Cui] In epiftola dr Marcelli ġo Innocentea leostun-fine præjudicio tamen Romanæ Eeccleſiæ, cui k in omnibus caufis debet reverentia cuftodiri: quam vn à poſtrema conci- liorum in quatuor tomis editione abſint illa dus voces, ſine præju- dicio: quemadmodum é& paulòtnferiùs iſlæ, vel aliarum pro- vinciarum Epifcoporum judicia expetere, vel pati; gue tamen habentur in alis icis indicatis. | a. Erin decretis Iulsi,cap.27.Cap Hadrianiye.ss, b 119...4- ritam. ex Carth. æ. c. 20. Anfelibꝶ. cisyH. Et inter decreta Hi- gm cg.inepift.2. Felicis tnter decreta Tuliise.16.1n CHadriani,c.19. in adſectis capttul. d Poldyc. I. tit. 1. Anſel. ̃. c76. Burch. ii; cap.147.lvap..cap.260, Ó...341.€ alextermis.€ Gen. 19. g Ee Marcellus epeſt. f. in codlice canonum, tnter decreta Innocentii. h(ahitlulartum.c. e. abr. Axſcl.a. od.&. cing. i al. anbe- riri K al cujus, Caufa III. Quæſt. VI. Accufatio quo loco& foro fieri debeat. 45⁵4 Re verentia autem, qua Apoſtolicæ debotuur Eccleſia,& ejus au- Coritas melligenda eſ, cuùm uel ad ipſam aßpellatum fuerit, vel ab ea judices elecls conceduntur. nde Siætus à Papa, cum dicerers [Comprovinciales& à fe electos debent habere judices, J Hatim ſubjungit, ¶niſi fuerit appellatum.] C. XV. 9 Alſqque Apoſtolica ſedis decreto extra- atos judices adire non pofè famus. Tiim Anacletus Papa, epiſt.1l... UINadurque b provincia tam juxta Eccleſiæ, quàm jux- ta ſeculi leges, ſuos debet juſtos,& non iniquos ha- bere judices,& non extraneos c, niſi Apoſtolicæ ſedis hujus decreverit auctoritas. C. XVE g Nifi per appellationem, alterins proe vinciæ judices adire non oportet. Item ex Romana 4 Synodo. 5 Aoo e exhiberi de provincia ad provinciam, velad comitatum oportet, nifi ad relationem judi- cis ad quem 1 fuerit appellatum; itautaĝor rei forum fequatur. dr infra. qf Ulla 2; quæ/ ſunt per unamquam- que provinciam; ipſius provineiæ Synodus diſpenſet, ſicut in Nicæno conſtat decretum eſſe Concilio. 4) Ul- tra provinciæ terminos accuſandi licentia non progre- diatut: ꝗ¶ Omnis accuſatio intra provinciam audiatur, & à comprovincialibus terminetur, niſi 3 Prælatus ſit, qui accuſatur. 1Ad quem fuerit appellatum,] Hac funt addita e% Hadriano, epig'ola Synodica Felicis,& Ivone, 2$ Illa, quæ:] Henc ufque ad finensin capstislis tantam Ha- driani funt inventa. 3- Q Nifi Prælatus fit, qui accuſatur.] Verba hac neque in capstulis Hadrsans, neg, sn antiquioribus Gratzam exemplaribus ir Cuntur sin alirs verd, loco spfirum, fant hac:nifvad fedem Apo- ftolicam fuerit appellatum, .. XVII. Q. De ndem, Irem Sixtus, Gi quis- Clericus. fuper quibuslibet criminibus accu- fatus fuerit,in provincia,in qua confiftit ille, qui accu- ſatur, ſuas exerceat h actiones: nec exiſtimet i ceum accuſator ſuus alibi, aut longius ad judicium pertrahen- dum& G. Caput hoc, guod citatur ex Sixto, an nulla epiflola Pontificum hujus nominis es? mventuns- Inaliguot veruflis exemplaribus e rantum, Item:ut videatur citare eadem Synodus Romana, gas ın fuperiori capite, idest, qua continetur in capitulis Hadriani, Ivo autem part.6. capg1d. citat eæ Eleutherio: cap. autem gꝛg. ca- tat ex Felice premo, C. XVIII 9 Vbicrmen admitiitur, ibs cauſa venteletur. Hem ex decreto Hadriani’? Pàpæ Wi crimen objicit,fciat 7. fe probaturuni. Reyerà m Qiri cauſa agatur, ubi crimen admittitur. QUASTIO VIA I Vòd judexeffe non pofht, quem cum reo par, aut ma- ps jor macula infictat, multis audtorttatibus prolatur. a Supràeâd.c peregrina, b` Anf. lib...30. c al. externos d In c. Hadriane,.f. ö.& 10. Feliæ I. ehuſt. 2.€ Ivo.. cap. 24. E -..331. F Supràeåd.c. ultra:ınfrd,s...c. duodecim.$. stem Hadrianus. g Eleutherias ad Gallia prouim. Felix I. epifl. l. an de= cretis Iulit,.25. Inc. Hadrrani,c.7, uo Pó..318. C 329. h ah exerat, i al aflimet, k at protrahendúm, 1 In c. Hadrsani,, egz. C füprà eclil. c. ibi ſemper, eæ Fabiano. mal. ſerilat n Vurob..ic..ñ. Iuo p..c qaꝶ. Pannor lib. ꝶi.li.

Accuſationis judices eſſe non poffunt, qui 455 pari vel majori crimine tenentur. CI g Infames, Iudices effe non pafunt, Dicitenm fanta Romana a Synodus. nec Procurator effe poteft, nec co- ro perfona, Tria funt, quibus akqui impediuntur, ut judices non fiant:[ Na- turd, ut ſurdus,& mutus, é qus perpetuò furrofss et,& impubes: quia judicio carent, Lege, qut fènatu amotus b efl. Moribus, fæ- mina© fervi: non qutanon habeant judicium, fèdquia receptum est, ut civilibus officiisnon fungantur.; Prior pars hujus capituli ufque ad verf: cognitor. habetur in epiftola fècunda Felicis prim:; in gua refert Synodum afe habita: guod in principio epiſtola commemorat his verbis. Nos verò ad fupplementum veſtrum fratres,& Coëpiſcopos noſtros vocavimus ampliùs quàm ſeptuaginta, cum quibus hæc, quz fubtùs habentur inferta, regulariter tractanda de- crevimus. Eadem pars habetur in capitulis Hadriani, que{ut ſaperius eåd.q..c. accuſationes, adnotatum esf) nomine Roma- na Synodi interdum citantur. Religuaverò hujus capitis videntur effe Gratiani, fumpta tamen ferè ad verbumex 1. cùm prætor. verfic. quidam enim, f. de judiciis. quemadmodum é 1n fé- quenti capite multa colliguntur ex varsis legibus Digeſtorum&(o- dich. Quamobrem tm antiquioribus codicibus omnia hac uſq; ad c. qui fine peccato, conjundle habentur. Veruntamen, fi ſirvus, dum putaretur laber, ex delegatione ſen- tentiam dixit, quamvis Poſted in ſer vitutem depulſus ſit„ſententia ab co dila, rer judicata firmitatem tentet. C IL In Digeſtis c tit. de poſtulando. Nfames d non poffunt effe Procuratores, vel Patro- ni caufarum. Sunt autem tres ordines corum, qul poftulare prohibentur.€ Eft autem poftulare, defi- derium fuum, vel amici fui, in jure apud eum; q juris- dictioni præ nere, vel alterius defiderio contra- dicere. SN ræmiſimus, non poſtulantium tres ordines fùnt. Quid vel propter ætatem, ut minores decem& feptem annis; vel propter caſum, ut ſurdus, qui prorſus non audit. Alii prohibentur, ne pro aliis poſtulent, vel propter ſexum, utfæming; vel propter caſum, ut utroque lumine or- bati; vel propter notam turpitudinis, utii, quicorpore füo muliebria paffi funt: nifi fortë vi prædonum, vel ho- ſtium ſtuprati probentur. Similiter qui capitali crimi- ve, vel calumniæ e causå publico judicio funt damna- ti, velquioperas fuas locaverunt, utcum beftiis depu- gnarentin arena, pro aliis poſtulare prohibentur, His perſonis pro ſe allegare permittitur, pro aliis poftulare prohibetur: nifi fortè tutelam impuberum, vel curam adoleſcentium non affectatam, ſed neceſſariam admi- niſtrent. Pro his enim, quorum curam gerunt, eis po- ſtulare conceditur. Alii enim omnes, qui ut infames no- tantur, niſi pro ſe,& pro certis perſonis, poſtulare non poſſunt, niſi in integrum reſtitutionem acceperint. € Permittitur f autem eis poſtulare pro parente, pro patrono, patronave, liberis, parentibusque patroni, pa- trongģue; pro liberis etiarn fuis, fratribus& ſororibus, uxore, ſocero, ſocru, genero, nuru, vitrico, noverca, pri- vigno, privigna, pupillo, pupilla, furioſo, furioſa, fatuo, fatua, muto, ſurdo, prodigo,& adoleſcente.€Q Item g proiis, quibus propterinfirmitatem curatores dari fo- lent,& qui negotiis ſuis aliquo perpetuo morbo ſuper- a In Caßp. Hadriani, cap. r.& in e. opiſt. Feælicit. Anſel.Ig. c. 7. ze k so D morns) orig. lyo part:.c. 248. O.b. n ann..g. cze c libg.tita. d Ex lai. f. de pofuiando.ver- bis alio modo aptatit.©. alsalumnia publser judiciis£ Exl,2. T3 cod. g Ext És p am prohibentur omninò poftulare,| ê Decreti Secunda Pars. 456 effe non poffunt. q Omnes a autem, qui non ſponte, ſed neceflariò funguntur officio, ſine oflenſa edicti po- ſtulare poſſunt, etiamſi ii ſint, quibus non nili pto ſe. ipfis poftulare permittitur€ Affinitates b verò non eas accipere debemus, quæ quondam fuerunt, fed præ» entes. Nurus& generi appellatione,& ſoceri,& ſocrus, & ulteriores,quibus[pro| præpofitio folet accedere,con- tinentur. 2 pars. Arcentur etiam à profeſſione Adxocatotum (Acut in ſocundo libro Codicis, ttulo de poſtulando c invenitur) qui ſub nomine honorariorum ex ipſis negotiis, quz tuenda fùfceperint, emolumentum fibi certæ partis, cum gravi damno litigatoris,& depradatione poſcen. tes inveniuntur.$ Item d fi quis adeò procax fue- tit, ut non ratione, fed probris putet efle certandum, opinionis fùuæ imminutionem patiatut, Prætereà non licet Advocato ullum contractum inire, ullam pactio- nem conferre cum eo litigatore, quem in propriam re cepit fidem; nec ex induftria jurgium protrahere, <q Apud urbem Romanam etiam honoratis, qui hoc putaverint eligendum, coufque liceat orare, quoufque maluerint, videlicet, ut non ad turpe compendium, fi- pemģue deformem hæc arripiatur occafio. Nam f lù- cro, pecuniâgue capiantur, veluti degeneres inter vilis- nos: numerabuntur.-4 Si e verò in uno auditori duo tamum præ cæteris fuerint, vel plures, quotum fam ſit hilarior, in judicantis officio ſit, ut par Cauſidicotum diftributio fiat,& exæquetur: partibus auxilium fingt- lorum.-4.Si-quisverò monitus à judice, eà exui tione, quæ nequeat comprobari cuicunque parti patto. cinium denegaverit, careat foro: ſciat etiam nunqun ſibi ad agendum copiam poſſe reſtitui. J Si g quisa tem exlitigatoribus detectus fuerit, ſeparatim ttadiſe | cum, plurimis,& adverfario fuo tali fraude ſubtrauiſe paris defenſionis copiam, oſtendet proculdubid ini- quam à ſe litem foveri,& auctoritatem judiciariam- | à ſe eluſam experietur. ¶ Item, quamvisilli, qui cat |{am-b fifci egiflent, prohibeantur adversùs fifcum pt- ttrocinium:præftare; tamen hodie etiam adversùs fi- feum patrocinium poffunt exhibere privatis, dùm eam cauſam declinent ſuſcipere, quam tractaverant, dum fifci Advocati fucrunt.€ Item,fi z contra patrem pi- pilli caufam egifti,tutor,vel curator datus, eandem cat- tam defendere non prohiberis. ¶ Cognitores verò ex officio k intelliguntur, non ex arbitrio, Nihil/ enm refert 1, isquiarbitrium fuf pit,an fit integra famg,an ignominioíus.€ Filius% etiam in re patris arbiter effe poteft. Nam& judicem eum effe poffe ple placet. J Si n quis verò judex ſit, arbitrium recipete cjus rei, de qua judex eft,& in fe compromitti jubere prohibetur lege Juliâ:& fi fententiam dixerit, non eſt danda pœnæ perſecutio. Servus o arbiter cffe non ya- let: libertinus poteft.€j Porrò infamia multipliciter irrogatur. Aliquandoenim contrahitur genere delicti declarati per ſententiam; veluti cum judex pronuntiat injuriam y feciſti, hæreditatem expilaſti, calumniæ- tus es. Aliquando genete pœnæ: ficut illi, qui damnan. tutin q opus publicum, qui prifinum quidem ftatum obtinent, fed damno infamiæ etiam poft impletum tem- pus ſubjiciuntur. Aliquando genere pœnæ,& deli&i de- clarati per fententiam: veluti dum fuftibus r cæſo pet præconem dicitur eν‚Haon, id eſt, calumnialu th —— a Exi ó. b Exl3.eod, C tité. ls. d LSI Crd, eod, e Lg- Ceod E ibidiverf fi quis vero g ibidem, verf. fiquisautem. h Exl...tit.9: de advocat. ffit. i l. bi qui fifi. fde poflul. k Lzan fin, f. bbg: t8 de recept. qui arbitr. 1 Ex leg; Badius, f. ibid m lgd, ff tbid. n J9. 5. 2. Ibidem. 0 Lg. in pr. p l. decurionis(od. lib. a. tit.12. e% quibus caufis wf. irrog, liz. Ceod. q loded£ l8l16, Cod. ond. EE eTa Aliquando

anam eti eouſque li atripi tur, ve q sie vdi f fuerint, velplits oficio fit, ut pi eur partibns a o monitus å juate poffe reki „Qus fueri fario foul m, oend p& augo € tamen ho ynt exhibere p! ipere, quam i qler pvel curator ti hiberis, 40% a eTii. Quant- VIL umaani. 453 Aliquando ipfo genere fati, ut exercentes impro- bum a fænus,& illicitè exigentes uluras ufurarum,& mulier, quæ intra 4 tempus, quo moris eft lugere ma- ritum, contrahit matrimonium,& qui fciens eam uxo- rem duxerit. Idem teſtatur Felix Pa pa,& eifdem c verby. ꝙ lem in Evangelio d, qut trabem geftat in oculo, probatur non-poffè educere feftucam de oculo fratris fat. Q Irem David in lib. Pfalmorum e: [ Peccatori autem dixit Deus, quare tu enarras juftitias meas,& aſſumis teſtamentum meum?&.] g Mem Gre- gorus f. Cujus vita deſpicitur, reſtat, ut ejus præjudica- tio contemnatur. G Caput hoc(quemadmodum in ſuperiort notatione ſignißcalum e) in vetuſtroribus exemplaribus non eſi ſejundtum à ſũperiori,& est collefio variarum legum faita à Gratiano, Sed quoniam ple- rag, verba funt splirummet auélorum, C in vulgatis es} difinđum caput, ideò iifdem charađersbus smpreffum est, quibus cartera an- dorum capita. 1§ Nihilenim refert,] Verba legis, ex quibus hunc,& wverficulum, fervus arbiter, Gratianus accepit, funt hac: Pa- dius libro nono,& Pomponius libro trigefimo tertio fcribunt, parvi referre, ingenuus quis, an libertinus fit, integræ famæ quis ſit arbiter, an ignominioſus. In ſer- vum Labeo compromitti non poſſe, libro undecimo ſeri- bit,& eſt verum. C. 1II. 9 Qus aliorum vitia puniunt, faa priùs corrigere fludeant. Idem in Moralib us, lib. 14. en Iob. cap. ñ. al.it. y Ui g fine peccato eft veftrům, primus in ilam» ps\< lapidem mittat.} Ad aliena quippe punienda peccata ibant,& fua reliquerant. Revocantur itaque in- tùs ad confcientiam, ut priùs propria corrigánt,& tunc aliena reprehendant. Hinc eft,quòd cùm tribus» Ben- jamin in carnis fcelere fuiffet obruta, collectus omnis Ifraël ulcifci iniquitatem voluit, fed tamen femel& ite- rum in belli certamine ipſe proſtratus eſt. Conſulto e- nim i Domino, ſi ad ulciſcendum ire debuiſſet, juſſum eft,[ut k iret,] qui juxta divinæ vocis imperium per- rexit,& femel;& fecundò perdidit,& tunc demùm pec- eatricem tribum valdè feriens penè funditùs extinxit. Quideft, quòd in ultionem fceleris infammatur,& ta- men priùs ipfe profternitur? nifi quòd priùs ipfi pur- gandi funt, per quos aliorum culpæ feriantur, ut ipfi jam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia cor- rigere feſtinant. C. IV. 9 IIle de vita alierius judicet, qui non habet in fpf, quad pumiat. Irem Ambrofius fuper{ Beati immaculati] rmo- ne 10.4d verf.| Miferationes tuæ Domine.] Udicet 7 ille dealterius errore, qui non habet, quod in ſeipſo condemnet. Judicet ille, qui non agit eadem, quæ in alio putaverit punienda; ne cùm de alio judi- cat, in fe feratipfe fententiam. Judicetille, quiad pro- nuntiandum nullo odio, nullå offenfione, nullå levi- tate mducatur.& post pauca.€ Bonus judex nihil ex arbitrio fuo facit,& domefticæ propofito voluntatis: fed juxta leges& jura pronuntiat, ftatutis» juris obtem- perat, non indulget propriæ voluntati, nihil paratum, & meditatum domo defert: fed ficut audit, ita judicat, & ficut fe habet negotii natura, decernit;: obfequitur legibus, non adverfatur, examinat caufæ merita, non mutat. Difcitejudices feculi, quem in judicando tene- re debeatis affectum, quam ſobrietatem, quam ſinceri- tatem.& paulò pbſt. ¶ Qui judicat, non voluntati ſuæ ob- temperare debet, fed tenere, quod legum eft.& posk paucae ¶ In judicando magis cordl ſit veritatis cuſtodia, quàm obedientia voluntatis. C: V, G Gravatus cerimmibus judicard non valet. Item Gregorins. n a gravibus peccatis quis pofitus, dum fuis premitur, aliena non diluit.q Cuncti b enim liquidò novimus, quia cùm is difplicet, qui ad intercedendum mittitur, irati animus proculdubiò ad deteriora provocatur. € Scriptum c quippe ch:[ Viima impiorum abemina- biles Deo funt, vota juflorum plačabrha.|}-Neque enim in omnipotentis Dei judicio, quid d, fed à quo da- tur infpicitur. ¶ Hinc eſt enim, quod ſcriptum e eft: [ Refpexit Dominus ad Abel&r ad munera ejus, ad lait autem& ad munera ejus non reſpexit.] Diéturus quippe, quia Dominus reſpexit ad munera, præmiſit ſolicitè, quia reſpexit ad Abel. Ex qua re patenter oſtenditur, quia non offerensà muneribus, fed munera ab offeren- te placuerunt.[¢ Dona 1 quippe f iniquorum non pro- bat altifämus, nec refpicit in oblationes eorum, nec in multi= tudine facrificiorum eorum propitiabitur peccatis.]€) Item, [Longe g eft Domnus ab impiis,© orationes juflorum ex- audiet.| 1$ Dona] Hec nonleguntur ibs apud B. Gregorium: funt tamen Ecclefiafi. cap.34,& repetumtur inffd iꝶ. quaſtton q. cap. fcriptum. C, VI. Q Primm nofnetipfis, demde proximos debemus corrigore. Irem Beda ın.b. Ioannis de judicto adultera, Poran; Dominus judicare de peccatrice, non fta- tim dat judicium, fed priùs inclinans fe deorfum», digito feribebat in terra, ac fic demùm quàm obnixè ro- gatus judicat: nos videlicet typicè inftituens, ut ùm quælibet proximorum errata confpicimus, non hæc antè reprehendendo judicemus, quàm ad confcientiam no- ftram humiliter reverfi, digito eam diſcretionis foler- ter exculpamus,& quid in ea Conditori placeat, qu idvé diſpliceat, ſedulà examinatione dirimamus, juxta illud Apoftoli k:[Fratres, fi praoccupatus. fuerit homo n aliguo delio, de.) é infià. Q Qui ż fine peccatoeft ve- ſtrüm, id eſt, primò vos ipſi juſtitiam legis implete,& ſic innocentes manibus,& mundo corde ad lapidandam ream concurrite. C. VIL g Sacerdos primùm ſua peccata, deinde aliena detergat. Trem Auguftinus ad quendam Comitem.. Soni k, ut fapiens& perfectus Medicus, primùm ſciat curare/ peccata fua,& pofteà aliena vulnera detergere& fanare,& non publicare. g In vetufta imprefaone epiftolarura B. Auguftini extat epiflola longiſũma ad Iulianum Comitem, in recentiorilus autem ommium operum editionibus habetur quarto tomo, fab tunlo de falutaribuns documentis, in cujus libelli cap. 52, hocest caput., Item, in Evangelio m fal infatuatam ad mhilum utileeffe dict, tur, nifiut projiciatur foràs, g ab lemenibus conculcetur. Ex quibus omnibus datur intelligi, quòd criminoſis altertis criminis judex efè non Pote fñ,&.ſeipſum condemnat, dumin ulterins crimen Sententiam profert. Sedobjzcitur. Saul n cuma Domino effèt re- probatus, populum Des judicabat, Q ejus judicium uni verſas popu- lus eæpetebat. Irem, Dauid cum eſſet adulter& homicida inter- rogatus à Propheta fèntentsam in divitem dedit, qui ovem pauperis raputt, disens o:[ Judicium mortis eft viro huic,}] Tem, Salomon p cum amore muliercularum Deos Gentium coleret, ta- a.2o. Cod.eod, b l1s.Cod.eod. c Sup..s. nullus firvus. Sed non iifdem verbis, d Matth. 7. e Pſal. 49. f Homil. i2. in Evang. g Iean. h Iud.20, i autem) org. E abſant tfia dua vocesab originali, J Anfl3 cjg m al. novirate] orig. n fèits] orig, 8 a Prafationto in Iob. cg. al. o. b Paff. prl..1r. c Provis, 4, g. s. fëriptum eft, ex Reg. epift. 126..7. ad Recharedum Regem, d quid datur,| orig.€ Geng. f Ecclef34. g Provis. h Gal. 6. ì Ioan.s. K Anfèlm. lib.z. cot,| al diluere m Matthga n 2Keg.5.© 2 Rega p 3 Regal

Ey cé tionis judices plu æ 4 vit A f a Decreti Secunda Pars 460 459 es effeoportet. men nuniverfä plebs s Ifiaelitica mina Ap conj tamen decem ti uebat. Stc o m Vovosnventun-{| I Achab a quamvis coleret Baal, Multi atram alst tam in Veter ri Teſtamento, quam nN ta cùm efet blaſbl hemabilis, tamen eorum fèn- irs querüm vil entta, quta ex officzo fuo fervata judlic arvata. Vnde& Dominus ait in Euangelio b: t Scribr Phari- dum ſenten iå ium. fine : fabditis ste i jaru ordints integritate pro- ät invenitur fe Trae Hine lsgusdè conftat, 4 jaftt examinis al liorum crimina feriunt fiti alh nocent, exemplo fua emendationis aliorum vitia corrigere curan correcti, vel ſententià coerciti, vero proſunt, fi corum increpataone 4c per hoc dum ab vitam fuam in melius commutare lidic t, eorum judicaum bterfugerenon licet Eecleſia tolerati fueri XSTIO VIII vél c judi- p p abun jo tantum aud nus F apa teflaiur» epiftola Uad Vod o cart non C. I, Ebiſcopus non nif d pluribus audia- tur E judicetur. n atores s${coporun omni careant ſuſpicio -A ne, quia colur mnas fuas Dominus firmiter ftare vo- non à quibu Bine gitari.€ Nullum namque eo- n fententia à no) judice diéta con nſtringa j qui ges feculi idipfum fieri præcipiunt: ut coc lice 1 ſeptimo, titulo de ſen tentiis& interlocutionibus lege pent ltimå.[ Cujgs sn agendo quis omnium judicum, ebſervat arbitrium, eun habere etiam conira j K 2al¹ο uun A RP] q Judices e d juodecim qu fine— fuerit) Nec p fè judicem hkl tur, vēl judicet l "nit, er vocato tum Ej H per cos rat tional iliter diſce atir. dem Apoftol cam deferatur, ut ibidem t anteà f ficut ab Apoftolis, vel fucc rum olim ſtatuti\ quàm ęjus auctoritate fulciatur. 40 ſuperitts. Abſens g vero nemo judicetur. contumacia abfens fuerit; quia& divinz&| 10c prohil bent t leges.| H Hinc uja fiola Zepher ini, neg, 2$j Nifi ex contun rz g manu ORS© epifto ea d C. II. 9 A quot Ebiſcopis audiatur Epi- Jcopuis, qus in reatiun incide- h ftatuta veterum concilioru ] fcopus(quod non optamus+).in ı liquen incurrerit,& nimia nece ſſitas ci fuctit, non plurimos congregare, ne in crimine remaneat, à liatur pifon f:; ` cundun e decimo C N 2 < 4 d: aa dun Felix sbi ncdabitur varietas T R, ...38. I1| pahne Ea f 1 1 15: quaſt. 7. Ak, Bürc Na í leol 49e of QUASTIO IX. E ac—.— verd, vel teſtibus, quòden abhantet ps vacem accuſatꝛonis vel teflifizationi exhibere non Vie leant, multorum auctoritatibu liquet. CI Nefireoprefènte, accufator non at- AE t fente ady tis juſtam diſcuſſionem. ute ad uerſario ſententiam ſerre C. II. non licet. ltem Eleutherius Papa b ane sflola ad E ſeopo, Galliæ. Aveant cj ventilat imò eti r, iententi toris Ver A? Bſente d eo, quem volini quifpi £ Saccufatori non credatur: quia fine fcripto di {fcriptum autem nunquam reci biatur: quia per fer! eag„vel accu Lelle oteſtz fed r À turam nullus a fam, epıjt it ià K rsùs locoaguntur,at dic ioniam abfent v a destur an brania G Nonjudicetur, qui prafèntialiternon ác- axentium, epifl. 2 2. oportet qug kuga judicari, vel damnat, iuſquam legitimos habeat præfentes acculato cumģáue defendendi accipiat ad abluenda cli- Vi De eodem. Ilem Damaſus àd Stepha. Ér ltem Damaſus ad Stephanum Archiepiſenpum, Hi Abetur g fancitum, epif3.c. 8. in deuretis anaoa Pattum um Mio yel d: Pana dot beat, eani defen- Eccleſiaſticas ad abluemſ ÇC. VII PALEA. m Damaſus iladem continenter. J n regs pr—— betur audiri. 1æcunque I neg gota in a a ſur nt)& reliqua 2 talil, — 9—9ç＋7ĩ.——ßj§—＋é—ꝓ————＋—— Eeribto ulei c24. In Conc, CA! tin c Burch. k16. 6 tf 4 Anſ.la..1 M ..30`In cap. Hadr insc: 5. In ca 7. O 14. Anfèl nc g19. d Sup..J C..l. Anſils IET Barch..1. c€> ak: cuicung aecufakett.£ Anh l3c:62 g Anfl2.c vo p6.:347. h Anfiltr Ivo ilic. i al prima k Cod.ubide orini AgI opor, ht& in d. Theod -.tit 2. tn expofitsone Egis 2 MND R

a Cauf falvå tar p 14 fimilia: menin te, utnilin his definiatur, icatur, Prop mo gr Tuone. Ante. Datar: omnibus A poftolicà au- uſquam ei re omnes ſuff ffultos e Loportet. } Sic est emendatum ex spifto laihpſa, Anſel- Nec extra patriam fiat provin- rulla fant ex epiftola. q De eodem, opos- Italis, epiſt. 6 n elege rit, præſens per ſe,& non videlicet præmiſsà. udicetur, ant tequam legitimos ac- eat, locumque defendendi acci- — piace ciz, Addita autem tores præfentes piatadabluen A G De eodem. ilio Toletano b6 VI. e17, centis vita mullâ maculetu ideò ſt quis d à quolibet crimi- upplicio- detur, quàm accufa- um& canonum fententia ex na ad accufandum perfona iny ionem non judicetur e, niſi 1 ubi 10 81 j zaex originali. î S n accui latur A feratur, qut caufa ut adeffe: 1a Gallos, u ie u Synodu I ut ſi adeſſe v pondeat: ſi verò adeſſ ententiæ de abſentia non lucretur. Eonfteri eum de crimine, qui in- zato judicio, purgandi fe occafione n interet, utrùm iñ pr cta ſunt, comprob confeſſione procurata toties ne- 1em E St ilatior etum quoque pr oſentia. otad cæteros colledtores,& guia idem fenfă ju Ie aabt ntealià parte, Audic dić itatem. XII. ta, ullam obi. G Altera parte abfinte, difinitiva a Gallioni d nenſi m. e e quiuno es Il s& Apoftolicå uo agitur, poſt ita ‘toritate monemus, ut Er S municationem ſuam,> Apo ooi g in iinn non est j ſententia. rinus Papa ad Epifèspos Sici ha, epift. emo judi cetur: quia g Caas& hu- Anfelm. l3. cap.st. Ivopart, 6:.348. 43, c al. deputetur, f b Erin yy ó d al, guifguis.: e al al. Decre vimus. Anſelmm. lib. 3. cap. 38. t, cap.161, Tuo part,s,c,271, C.6..338. 8. veſtrum. Antà legebat rf profefao ex procurata j È éin cap. Ha- dytani, c.&. k Pochc. lib. g. tet.i. Anſclib. g. c. 7. leß Art. 5..248. C-b. cap 33r-Pannorm.lib,..54.`l Sententsahaberur in epf. Nic, ad Epifèopos, quiin Convrceinam conyenerant, nuper ımprefja m al. Senonenfi n 298c Bursh l. ſo..g. Anſcl. 3. cap. ia Ivo p. f. c. 2 Æ5. III. Quæſt. IX. | Anjel. lik,3.6. 55: Ivo...289 Accufarevel cohdemnareabfentam an& quando | Nifi fuerit abn tumacia: C. XIV, g- De eodem. Irem Nicolaus Papa Gallons Senenfi a Archsepifèopo, pono Hermannum b Epifcopum fuper quibufdam frequenter fuiffeaccufatum: pro quibus(quia ex par- te ipfius perfona deeft) nosuni partiad difcrimen alte- rius credere proculdubiò non poſſumus: quamvis nec uſq; adhuc, qui fuerint illi{fi dixeri nec utrum ſanæ mentis erat idem Antiſtes, 1 cùm ipfos excef ſus perpetrabat, evidenter oftendéris: ſa atiusq̃; arbitra- mur, quamlibet interim infirmitatem ad pœĩαĩam pecca- ti, quàm ad ipfum pertinere peccatum, cui magis confu- lendum fit,& compatiendum, quam puniendum, vel ali- quo modo feriendum. C. XV. Teſtes non dicame teſtimonium, niſi de hu, qua praſentialiter& ueraciter noverunt, | Trem Calixtus Papa ad Epifiopos Galia, epifi: 2. F tes per quamcunq; ſcripturam teſtimonium non proferant, ſed pra ſentes de his, quæ noverunt& vi- | derunt, veraciter teſtimonium dicant. Nec de aliis cauſis vel negotiis dicant teſtimonium, niſi de h ſentia eorum acta eſſe noſcuntur. 2 pars. De his etiam, qua audier In civilt cauſæteſtimonium dicere poſſi tit. de teſtibus d, legitur: G Sedebi P: j quæ ſub præ- ntfi ad hoc convocati funty nt, atin Aunthenticis coll. 7. m firiptum fitr probatto fè- pro:memorigsalicus jam facla folutionis,€r pro confofaoneejus, qua. j J 6. | pecunias Arpa: Hec autem manta,© | fimonia f utf propt alud u adveniens, | centèm, fè accep: | valere Senla 3 pars. Simul autem neceffeesh, ut videant. Qubæ tfaug uno, alius alio tempore videra? sdiverfitas temporum coruin teſtime- num non admittit, C. XVI. x tranfitu perkibita te= audivit aliquem di- e ab abguo aurum, aut debere alicui) n ulla ratione G Non admittuntur ad teflimonmum, guos. non eodem tempore negotiosnterfu 7 confliterst, Unde Leo- Papa. Ihilominùs quoque puniendi funt teftes lümniam aliquid teſtificantur, nec eorum voces tan- quam plurium admittuntur, quos temporum quidem, diverſitas ſimul ir prohil ibuit. Q XVII. Ad ſertem geſtorum teſts ex nihil adjiciat, Irem Ambrofius hbro l ga e nl ex fo adist totam decolorat. — Nihil igitur, udah bo num ien TN | dendum eft. B. Ambroſiu eH: Pura& ſim- vel teſtimoniĩ ſeries inti- 1 JSimplex] Integer loc plex mandati forma fer v manda eft. O AVIII and: ia, liem Felix Papaad Epifcopos Gallia, epiſt. 2. AS fpe ralium accuſari, aut accufare non poteft, nec affinis teſtis admittitur. 4 pars. Nifi in crim juriarum, in quo illuſtris per fina etiam per procuratorem intendere& excipere poest, ſervatis cateris folennitatibus, ut Codice tst, de imjuriis,leg. uitimå. àa al. Senonenſi. b al. Herimannum. e Burch. l. 1. c. 777. Pannor.l. A. cigg. d Novelld go..2. e Anſel. lab. 3 cο fF Polyc. lig. tit.i. noniidem omnino yerbis, Ivo p Segs. O P6.63

Accuſitte eum non poſſe, qui in ali- De cf eti II. Pars. Actnfatum recufare an liceat 4 6 4 46? quo articulo falfus fit repertus, C. XIX. G Reo abfènte libellus accufationis fiufirà offertur. i Irem Pelagius Papa Sindula I magiſtro militum. Hartæ, quas dedit nobis Lucidius,ſi illo tempore ad- verſarius ipfius illic præfens fuiffet, validæ erant. Sed quia adverſario abſente geſta, quz nobis recenfuit, facta leguntur, talia leges non recipiunt. 1 Q Sindulæ} Jvop..:67. refert aliud quoddam caput epi- Jola d Pelagio ad Sindulam magiſtrum militia ſexiptæ. C. XX. g Tefles corporaliter praſtito juramen- to teſtimonium dicant. Idem Decorato patricio. Ortamur, ut fub timore Domini conſuetam conſci- entiæ veftræ finceritatem in hoc quoq; negotio con- k veritatem cauſa iſtius ormidinem,& veſtris ſacroſanctis Evangeliis, acramento, quæ in eritate re- ervantes fcire poffunt, f præſentari conſpect Præbito etiam lega rum noverunt, profe ut patefactis omnibus, qu ſecundum leges& juſtitiam cenſenda ſunt, cognoſcatis,& competentem a legibus& veritati terminum detis. C. XXI. Accuſator& accuſatus ſimul de- Lent adeſſe. Tem Nicolaus Papa flinsmaro Rhemorum Arciuepiſcopo. omnem perſonis, qug tari fi Ree eſt ſecundùm ſacrarum Scripturarum dotu- menta, ac ſecunddm juſtitiæ tramitẽm,& accuſatum & accuſatorem ſimul adeſſe,& unam partem, quanta- cunque& qualicunq; prædita ſit auctoritate, ſic prorſus audiri, ut alteri parti nullum præjudicium irrogetur. fone ſuæ teſtificationis aperiant, &de recriminationtbus. culpabiles apparuerint, ad arguendum Epifcopos 1 de cætero non admittantur, nifi proprias caufas afferere ( non tamen criminales, vel Ecclefiafticas) voluerint, 1 4] Epifcopos. de cætero) Voces fte abfùni ab omnibus vetuſtu codicibus,&cateris locis indicatu. Auctor tamen cafuseos hakuit dy ponderavrt. Cumergò;gui falfa fratribus objicrant, ufquead exitum vita à communione prohtbeanturʒ eum illi, qurin Epiſcoporum judicio sul- päbiles inveniuntur, ad arguèndum decetero admitti prohibeanturs | apparet, guòd sn primo capitulo deficsentes, tanquam falforam obe jeckores, ad ſeꝗuentia procedere non valent. QuRSTIO XI. I accuſato verò accuſationem in accufatsrem verti ps multorum auctorꝛtatibus prohibetur, sfe purgaverinh, .I. G Acc fattyn alios accuſare non poſſunt. Art enm Stepi a Papa, epifl.2, te I. Eganda b eſt accuſatis li ntia criminandi, prius quam ſe crimine, quo premuntur, exustint: qus non c eft credendum contra alios eorum confeſſioni,qu nifi fe priùs probaverint in- & admitti non debet criminibus implicati{ nocentes: quoniam pe rei adversds quemeunque pt C: IŁ G De esdem. Lib. g. Codicis, titulo d primo, i19. Im ppp. Valenti- nianus, Valens& Gratianus, AAA. II. NIEganda eſt ac qui non ſuas, ſuotumiue injurias perſeꝗ) tia criminandi in pari vel minori crimine, priufqua e crimine, quopie- nuntur, exuerint,fecundùm feita veterum juris conii- rum: ita tamen, ut& ipfi infi contra Cos etun gri — QuRSTIO X. p es pendente accufatione deponere poffint. Vid verd deficientes rmo capitulo non fint admit- Í C. III. F Deeodem. tendi ad ſoq ilio Carthaginenſi& ſe. Item ex decret ni f Papg, cge ptimo con atur, in quoji c cap tertio fatutum legitur. 1$) Deficientes] In vulgatis codicibns legebatur, teftes de- ficientes: fid expunaest vox, teftes, que abest à pleriſq; ve- tufiis codicibus Qua enim in hac quaftione afferuntûr, non ad teftes, ſed ad accuſatores pertinent. Et ſuperius initis cauſa in propoſitio- ne hujus quaſtionis decima, nulla eꝶt mentis teſttum. C. I. 9 Quien primo capitulo deficit, ad catera monádrmitatur. Lacuit c, ut quotieſcunque Clericis ab accuſatori- bus multa crimina objiciuntur~& unum ex his, de quo prids egerint, probare non valuerint, ad cæt a non admittantur. Frobatur illud idem auctoritate Arelatenſis Concilii d ſe- cundi, in guo fic c24. diffimtum est. C. IL Q Qui falfa fratribus objeciunt, ufque ad texættum nonm commimcent. — s CEIA kanf Eai Os, qui falfa fratribus capitula e objeciſſe convicti fuerint, placuit uſque ad exitum non communicar (ficut magna Synodus f antè conftituit) nifi dignå fatis- factione pœnituerint. C. III. 9 Qui, quodl objicis, probare non valet, de ca- tero ad arguendum non admittitur, niſi prepri- am caufam civilem duntaxat affè- rere voluerit. Item Felix Papa in cunda decretals, Epifcopis 8 Gallig. I g accufatorum perfong in judicio Epifcoporum a al„ c97.,€ Rab. in pen. csn o8,.G. c. 251. Pann. l. 4. c. C4. d Capttul..C. c. 24 O Arelatenfir cag, e al. caputalia. F Arelasicty. g Inf. 4. quaft. 6. fi accùfaterum, In capit, Hadrians, cop. Capit. I. i. Anj lib aceso, lvo poegib i N On g eft crédendum contra alios eorum confeffionis quicriminibus implicantur, nifi fe priùs probave- rint innocentes:quia periculofa eft,& admitti non debet reiadversùs quemcunque profeffio h.: Hoc autem intelligendum esf in pari vel minori cremine, Caterum fi devnajori crımine eum accufare voluerit( veluti, fi accufatm de arnscatione, de perjurio, de homicidio, vel Simonta, vel quulibel alio hujuſinodi crimine accuſatorem ſuum impetere voluerit jhis at- coritatibus non prohibetur. Q Aliquando emm cummalu que- raj udicat ci uili, altquando crimtnali I. Undem kh.Codi= š de ordine judiciorum, lege quartd, legitur:[Civit juæſtione K intermiſsà ſ- fit, ut prids de crimine judi- cetur, quod, utpote majus, minori meritò præferur.} 1§ Aliquando criminali,] Ante legebatur, aliquat do civilis criminali: expunđa est dio, civilis, aultorttalt veterum codicum. lam hic tantam agitur, quando cauſa m- minalis ei uili, aut criminali præ judicet. In fèguents autem the aliquando civilis, exponitur, quando civilis G cvil G crime uali praferatur. C: Ti ltem kb::OCod:tit,| dé his, guz accnf. non poſſunt, in Riùseft,utcrìiminibus, qux tibi ut graviora ab ad- verfario tuo objiciuntur, cædis atque vulnerum re. ſpondeas,& tunc ex eventu cauſ judex æ ſtimabit, an tibi permittendum fit eundem accuſare, tametſi prĩor inſcri- ptionem depoſuiſti. 2 pars.„Aliquando crvilis prajudicat avli, aliquandi —— 16g Anfi c hf: à In Cod:Theod...tit.-leg.12. b Burch debr. cap libag. cap.74. Tvop..ca p bug: cap.07. .74. Tuo.5. cap, 274. Pannorm. lab.&. cap fimt nön eFcredendum. d ditulo,de his, qut accujfarenon po a. c al exequuntur. f Inc Hadrians, cap. 33 i g efo. 1 th g.L3.cap.g2. Supr. c. neganda. t, h aleonfef (dg, k aldifeptatione]orsg. L Hide erumnal —

khitanntaa la Cierna 3è Cauſa IV. Ouxft. I. Sint enin in feptimo irb. Codicis, tit,de aà otdine co- gninonum.d. fi de bareditate, legitur,€[Si de hareditate& libertate controverfia eſt, priùs agi caufa libertatis de- bet.] lem lege fequenti. b qj[Si crimen aliquod inferatur ei 1Fkůgui ingenuus eſſe dicitur, antè liberalis caufa fuo ordine agi debet, cognitionem ſuam præſide prabente: quoniam neceffe eft ante ſciri ſi delictum probatum fue- rit, utrum ut in liberum, an ut in ſervum conſtitui opor- teat judicium.] lte q(Qu: c confiterwr fè patt controver fian flar: fiufira j oſtulat fibr darı poteflatem accufandı eum, gut Sè fuum dominum elſe ſatetur. 3 pars. G, Causa verò liberali terminatd, fi fervus pronun- biatu fuerit, dominum feu accufarenon poterat.) Codicis lib. 9, tit. 1. l penultima. q]|Si d quisex familiaribus, vel ex fervis cujuslibet domûs, cujufcung; criminis delator,atg; accufator emerferit, ejusexiftimationem, caput, atque fortuna petiturus, cujus familiaritati, vel dominio in hæterit, ante exhibitionem teſtium, atque examinatio- nem judicii, in ipia expoſitione criminum, atque accu fationis exordio, ultore gladio feriatúr.Vocem enim fu- neſtam intercidi oportet potiùs, quàm audiri. Majeſtatis autem crimen excipimus.] Similiter l. ultemâ.€{Si e Iiberti accuſatores manumiſſorum haredumvẽ eſſe præ- fumpferint, eodem quo fervi fupplicio tenebuntur, lui- turi pœnas ante prohibita delationisexordium.} 1¶ Ei, qui ingenuus eſſe dicitur,] In lege ipſa en, quam ingenuam eſle dicis. Mulierem enm alloguuitur. Quare Haulb etram infertus ubi apud Gratiandum leutur utrum ut in li- berum& ingenuum, an ut in terxvum, z7 lege ed utrumut in liberam& ingenuam ,anutin ancillam. Duas ettam, guas proxime recitar leges, Gratianus fuo modo im ſummã redegit x— 2805 CAUSA IV. 465 criminali. 7 Vidam en excmmunicatione conſtitutus, Epiſcopum accuſare diſponit adoliſcenten infia deamum O quartum ataris annum ad affertionem ſua caufà Š adducit: prohibr'us ab ace uſattont, adoleſcentem ac cuuſatorem,& ſe teſtem ſacis: adoleſcens Perſonam accufatoru C tefiu gerere cupit: die flatur ad judictum eleRorum juducum Epifispus mainime occurrit: a communione Ufpenditur: tandem re vocato ud(io accuſater culpabili m accufatione inve nitur: demum ad affèrtionem propria caufe procedit. e Tie prium guaritur, anin excommunicattone donſtitutus A tium aciculare valeat? 2 Secundo, antnfra decimum guartumennum in criminal: cat- fa tefiari quu pofat? i Tert:ò, an ab act ufàtsone prohibitus, perfonam reſtificantis poßßir aſſumere: Quarto an idem pofßit eſſe accuſato- G refi? Qumdò, an die cunſtituia non occurrens, a communione fitre- movendum,? € Sexiò, fiin tpifiopirum judrero accufatoris perſona culpabolu nuventa fuerit, an ad aſſertionem pro ria cauſæ de ca- tero fit admittenda? QUÆSTIO D E prima guafttone fic hatutum legitur mn premo ér fècun- do capite Concilii Carthaginenfis f feptimi, cu interfui: Fauflinw: Romana Eerleſia Legatus, C g Ad accuſationem non admttatur, quiin excommunuattone perfeverat, Iffinimus; eum rettè ad accuſationem non ad- —— aas D „a ttaglo: b Ihid.ls. G Exl& A. alis modlo ap tu verbu. d I p. 1b.c. uu. e Ivoibid..oꝛ. f in Afir cano, c. gt. o6. g lvo Part. Iꝶ tap õg. Pannor lib.&. c. 52. I· partis sdg Cz ejusdem y. Conc, Carth. Cbg, Afiscant! Accufrre an poftitercum- zmunicatus. 466 mitti, qui poſtquam excommuniĩcatus fuerit, in ipta ad- hucexcommunicatione conſtitutus, ſiye fit Clericus, five Laicus, accuſare voluerit. ¶ Omnes etiam infamiæ ma- culis aſperſi, id eſt, hiſtriones, ac turpitudinibus ſubjectæ perſonæ, hæretici etiain, ſive pagani, ſive Judæi ab i accu- ſatione prohibentur, 1Ab accuſatione prohibentur.) A Concilio abſunt has verba: ſabintelltguntur enum alla ex Princibio capitu, ad accuſa- tionem non admittuntur. C. II. 9 Haretici probantur, qut ſe hiſanate, vel excommunicatione ab Ecclefia funt [ parati. Item Nicolaus Papa in epiflola ad Michatlem Imperatorem cujiis initium ef: [Propofueramus.] Uòd à autem hi, qui à jam fato fratre,& commini- ſtro noſtro Ignatio depoſiti, excommunicati, vel ana- thematizati fuerant, nullam adversùs eum damnationẽ intorquere potuerint,€x prolato g fecunda univerfalis Synodi capitulo declaratur, cùm dicitur:{Si verò Eccle- liaſticum fuerit crximen, quod Epiſcopo illatum extiterit, tunc probari oportet accuſantiũ perſonas, ut primò qui- dem hereticis non liceat accuſationes contra orthodoxos Epiſcopos pro Eccleſiaſticis negotiis facere.] Sed ne hos hæreticos eſſe denegetis, audite ſequentia: ¶H reticos autem(inquiunt) dicimus tam eos, qui olim 2 ab Eccle- ſia projecti ſunt, quàm qui poſt hæc à nobis anathemati- zati ſunt.] Porrò, ſi adhuc nec ſic creditis, audite auod ſubditur: Præter hos autem(ajunt)& eos, qui fidem fa- nam ſimulant confiteri, Schiſinaticos 3 etiam,& eos, qui ſeorſum à communicamibus nobisEpiſcopis collectas fa- ciunt.] Deinde verò,& fi quidam ab Ecclefia{upercaufis quibuſdam rep ehenſi fuerunt,& proſecti, aut excom- municati, ſive ex Clero, ſive ex Laicali ordine, nec his li- cere accuſare E iſcopum, amequam proprio crimine pri- mitusexuantur. Similiter autem& æos: qui ſub accutatio- ne priori con ſiſtunt, non antè eſſe acceptabiles in accuſa- ti ne Epiſcopi, aut aliorum(Jerieorum, quam innoxios femetipfos ilat rum ſibi:oſtenderint crimin m. id autem periculi regula hujus immineat contemptoribũs, non ignoratis. 1f Ex prolato] Nicolaus hiccrtar canonem,gut apud Gra- cos ef} fèx'us concili primi Conſtantinopolitani, cuj us canont- prio- rem partem Paulo faperiusimeadem epiftola recitũrat,& fianiſfca- rur ſiapr a, 3. gS capfin. Eo'autem loco Nicolaus, de sfo capitulo bac verha add:derat: Qvod tamen non apud nos inveni- tur, fed atud vos haberi perhibetur. Nam non modò bre ca- non vec in verſione Diomjfi, neq; en priſca habetur, fed de omnibus illius Concilui canonibus hac ſcrilu- B. Gre gorius ad Eulogium, lib. d. epiſt ai. Romana autem Eccleſia eofdem canones, vel ge- ftaSynodi illiùs hatenusnon habet, necaccipit. In hoc at tem eandem Synodum accepit, quod eſt per eam con- tra Macedonium definitum. 2 9 Olimab Ecclefia) Sraruzrur n hac parte canonis, pêra inde pro haretict habendos elſe Macedontanos,& Eudoxtanos, qut in iſto prmo Conſtantinopolitano Concilio damnabanrur atg, habena di erant paulianiſta,& Ariani, quos olim Nicana Synodus& catholica Eccleſia abſciderar. Quamobrem non de quolibet excommunicato hæc fententia pronuntiatur, quod putavi audor loffe, 3 cschiſmaticos etiam] Iia in epiſtola Nicolat,& a- pud lvonem. Gracè autemest, WE-J FORAS W185 Tlw misy p riw oyi memos puss oporoye, dragi calas) gilirvrayoiles tois xavoyixois yay E Tta crinoic: Ides; Prætereà verd&illos;qui fidem quidem ſanam ſimulant confiteri, ſchiſma autem faciunt,& ad- versùs regulares noſtros Epiſcopos conventum ha- bent. Di nihil mirandum ſit, iſtos etiam pro hareticis cenſert, a Anfidt cgt Ivop Ig. t70,

Acculate àn poflit, qui infta 14. ytatis annum. 467 Accuſare prohibitus, utrùm teftis eſſe poſſit. guemadmodum É Balſamon interpretatur. Simulant enim il- dam tueri fidem, guam oppugnant. QUAÆSTIO JI.& I1. 1 Ecunda autem,& terma quaſtio eodem Concilio Car- ps thaginenfi feptimo a, uno todemg, capitulo quarto terminantur. Wud verd est hujufmodi, C. I. Ẹ Qui ab accuſatione repelluntur, aut ad an- num 14, nondum pervenerant, tefies efè non poffunt, Eftes b autem ad teftimonium non admittendos eſſe cenſemus, qui nec ad accuſationem adinitti præ- cepti ſunt, vel etiam, quos ipſe accuſator de domo ſua produxerit. Ad teſtimonium autem infra annos qua- tuordecim ætatis ſuæ non admittantur. C pE g De edem PAL EA [em ex ConcilioMaticenfi c, c6.) Lacuit 4 fan&o Conventui, ut teftes ad teftimo- nium dicendum pretio non conducantur,& ut qui- que optimi& fideliores in teftimonium aſſumantur: ut is, contra quem teftimonium e ferredebent, nullam eis poflit afferre f calumniam,& ut nullus teſtimonium dicat, niſi jejunus. 2 ps. Irem in criminal caufa. q[Produci teftis non poteft qui antè in eum reum te- ſtimonium dixit:}- fcut in 22. lib f: titsde tefibus, lege 23 g Annventtur. lem titulo eod: l. ob carmen.$. fi teftes, C: TIE S! teftes omnes ejufdem honeftatis:& exiſtimationis fint,& negotii qualitas, ac judicis motus cum his con- currat, feguenda funt omninò 4 teftimonia. Si ve- rò ex his quidam corum ¿-aliud dixerint,(licæt inpari k numero} credendum quidem eft, fed quod naturæ negotii convenit,& quod inimicitiæ aut gra- i picione caret: confirmabitq̃ue judex motum ani- mi{ui ex argumentis& teftimoniis; quæ rei aptiora, imiora eſſe compererit. Non enim ad mul- titudinem reſpici oportet, ſed ad ſinceram teſtimonio- rum fidem,& teſtimonia, quibus potiùs lux veritatis aſ- ſiſtit. Irem lege ſecundũ feod.$) In teftibus./ fides, di- gnitas, mores, gravitas examinanda eft;& ideò teftes, qui adyersùs fidem teftationis fog vacihant, audiendi non ſunt. Hiem d. 3. ¶ Teſtium fides diligenter exami- nanda eſt: ideoque in perſona eorum explor⸗ inprimis conditio cujuſque, utrum quis decurio, an ple- bejus ſit,& an honeſtæ,& inculpatæ vitæ, an veròquis notatus,& reprehenſibilis an locuples, vel egens fit, ut lucri causå quid facilè admittat, vel an ei inimĩcus ſit, ad- versus quem teſtimonium fert, vel amicus ei, pro quo te- ſtimonium dat: Nam fi careat ſuſpicione teſti: onium, vel propter perfonam, à qua fertur, quòd honeſta ſit, vel pter cauſam, quòd neque lucri, neque gratiæ, neque yt Inimicitiæ causaâ fiat, admittendum eſt. Irem eadem lege panis inferias. ps- M Lege Julià devieavetur,ne håclege in reum onium dicere liceat ei, qui fe ab eo, parentevé j liberaverit, quivé impubes erit, quivé judicio pu- blico damnatus erit, qui eorum in integrum reſtitutus non erit, quivẽ in vinculis, cuſtodiãvẽ publicà erit, qui- véad beftias ut depugnet, ſe locaverit, quævè palam quæſtum faciat, feceritvè, quivẽ ob teſtimonium dicen- dum, vel non dicendum, pecuniam accepiſſe judicatus vel convictus exit. Isen Lqwartá. qj Lege Juliâ publico- io.c. it. h Rabanusinpæn. cap. 1. á Pann....g.€ al Manticenfi. d exrradeteflib,c..Bur..16..35. ẹ altefimoniare,‘E al. inferre infſamtam. g Tits dproduci, h alomnta, i ab- oſt al orig. K alumpari] orig. I`‘tefimomis| orig: .g.98. Burch, 20, Ivo.6 | rum judiciorum cavetur, ne imvito dénuntietur, utte- Decreti SecundaPars. 488 ſtimonium litis dicat adveřsùs focetum, generum, vi- tricum, privignum, ſobrinum, ſobrinam, lobrinowe na- tum, eoſvẽ, qui ptiore gradu fint. ꝗ Item, ne libetto ipſius, liberorumvæ ejus, parentum, viri, uxoriſé. çi tem a, út nec patroài,patronavė adyersùs libertos, neg; liberti adversus patronum cogantut teſtimonium dice- re. Ñ Cùm b autem excipitur, ne gener, aut focer in- vitùs teftimonium dicere cogatur, generi appellatione fponfum filiæ quoque contineri placet. q ltem{ocer fponfæ Patrem. Irem lege ſextd: Idonei non videntur eÈ [e teftes;quibus imperari poteft,ut teftes fiant. Hem le- ze[iptıma. Servi reſponſo tunc credendum eſt, cùm alia probatio ad eruendam veritatem non eſt. Hem lge ofavå. Inviti c teftimonium dicere non coguntur f- nes,valetudinarii, vel milites, vel itli, qui cum magiftra tu Reip.canså abfunt; vel quibus venitenon licet, Jem lege deamåâ non. d Pùblicani etiam teftimonium non dicunt inviti. ¶ Item is, quĩ non detrectandi teſtimo- nil causd aberit.& Item is, qniexercitui præbenda 4 conduxerit. Sed nec pupillis teſtimonium denuntiti poteſt. Item l. 20.€] In teftimonium accufator cita- te non debet cum, qui judicio publico reus erit, aut qui minor viginti annis erit. Iiem liei. Ob carmen famoſum damnatus, inteſtabilis fit. Lem.& Si kes el. gat, non tantum privati, ſed etiam magiftratus,fi in pit ſenti ſint, teſtimonium dicant. Prætor quoque teſtimo· nium dare debet iñ judicio adulterii causà. Si autemea rei conditio fit, ut arenarium teftem, vel fimilem pet- nam'admiittëre cogamur, fine tormentis teftimonioius credenduin non elt. Item l. 24.€| Teftes eos, quoi- enfator de domo produxit,interrogari non placuit, ka 125. Patroni quoque in cauſa, cui patrocini praæftiterunt, teftimonium non dicant, quod& inet- cutoribus negotiorum obſervandum et. Imi% 4. ps. M Quifalsò e, velvariè teſtimonia dixetuntil utriq; parti prodiderunt, à jadicibus competenter puti- antur. Item l. 17. pater& filius, qui in porchatet- juseft;item-duo fratres, qui in ejufdem patris poteſtate funs; teftes utrique in codem teftamento, yel eodem nt- gotio fieri poflunt: quoniam nihil nocet, ex una domo plures teſtes alieno negotia adhiberi. Tem t w. q Her- maphroditus f an ad teftimonium g adhiberi pot- ſit, qualitas incalefcentis f oftendit. Ieml. g, Ẹ Te- tis idoneus Pater filio, aut filius Patri nonek. Irem lih Nullus idoneus teſſis in re fua intelligitur 44t. q Ad fidem rei geftæ faciendam etiam nonrogatts te- 5 gitur, Frem drz.§ Ubi numemstekiimo non adjicitur b, etiam duo fufficient. Pluralis enim lo. cutio duorum numero contenta eſt. Hem ia M lmt teſtibus conſiderandum eſt, qui fimpliciter vifi fant di- cere,utrù m unum, undemque,& præmeditatum fermo- nem attulerint, an ad ea, quæ intertogantur, ex témpo- riſtmilia reſponderint. Item panlòmfents p rey fine publicis monumentis emjufque rei veritas depie henditur, alias numerus teſtium, aliàs dignitas& &oritas, aliàs veluti confentiens fama confirmat rei, de qua quæritur, fidem. Non e ò ad unam probationis pe ciem cognitionem fatim jadex alligare debet, fedet fententia animi fuiexiftimare k, quid aut credat alt parum ſibi probatum opinetur. Trem panlò infine Alia eſt auctoritas præfentium teſtium, alia teftimo- niorum, quæ tecitari folent. Irem Codici lib, 4th u noe ý i- a Er] orig. Ibidem ex l5. b In legibm, quibus pii tur, Gc.| org. C l inbiti.] mutata es? enim verborum|f” ma és d qui quid emercitus prabendum conduxerit,| 08 lbid. fed pauiò aliter. e alfalfa, uel varia| orig, L“ al, admittiluſ. Rebetundarum. È te amentum| orig, h ia b. n T k al, afinat i L. tefium.$, tu magis. fed pastò aliter, 4! Tit, 20. pfibw, m

Autetde um dicete c juogue „in Ki f impêrari pt ri relponb i eruendamy teftimonium yel milites w! int, yel qul € Pablicani e Jtet is quinnt € Item is, q nec pupillistel Ç In tefi , qui judicio p annis etit, 15 inteftabi riyat fed etlam mig pmi dicant Prato: fcivadulterii can j i emriumiekem, veli yuogue in cau quoq i monium non ò t yey d erunt ja jodio giel —— 469 Caul IV. Quræſt. IV. teftibus:.2, ¶ Soli teiles ad ingenuiratis probationem non ſufficiunt, niſi inſtrumentis& argumentis adjuven- tur. Item.3. ¶ Etiam jure civili domeſtici teſtimonii fides improbatur. Tem l. æ. ¶ Solä atteſtatione à pro- latam, nec aliis legitimis adminiculis cauſam approba- tam, nullius eſſe momenti certum eſt. Item l. 6.€ Eos teſtes ad veritatem adjuvandam adhiberi oportet, qui o- mnigratig& potentatui fidem religioni judiciariæ debi- tam poſſint præponere. ILiem.6.€) Parentes& liberi invicem adversùs fe nec volentes ad teftimonium admit- tendi funt. Jeem:7.$| Qui b intendit, fuæ intentionis proprias debet'afferre probationes, non petere adverfa- rium cogi adexhibitionenreorum, per ques 1 dibi ne- gotiumfiat. Kemis c. Servi neque pro domino, negue adversds dominũ, ſed pro facto{uo interrogari poflunt. nem.y d. Jurisjuranditreligione teſtes priùs, quàm per- beant teſtimonium, coarctentur 2,& honeſtioribus ibus fides habeatur. Unius verò teſtimonium in quacunq; cauſa facilè parĩatur, admitti: imò unius teſtis reſponſio omninò non audiatur, etiamſi pPtæclaræ curiæ honore præfulgeat. Item.to. Omnibus ia dicendi teftimonii facultatem jura fubmo- verunt. Irem htr. Liberi e teftesad caufas poftulanturalie- nas, fi focii& participes criminisnon dicantur, fed fides ab iis notitiæ poſtuletur. Venturis f autem ad judicium per accuſatorem, vel ab iis, per quos fuerant poſtulati, ſumptus competentes miniſtrentur, etiamſi in pecuniaria caufa ab alterutra parte teftes producendi fint. Item lila. Liberti g adversus patronos fpontè prodirenon audeant, fed ne vocati quidemin judicium venire cogantur, frems £27. Siquis teftibus ufusfuerit, iidemáue teftes adversùs eum in alia lite prodi cantur, non licebit ei perfonas eo- rum excipere, niſi oſtenderit, inimicitias inter ſe& illos Poffeà emerſiſſe, ex quibus teſtes repelli leges præcipi- unt: non adimenda ſcilicet ei licentia ex ipfis depoſitio- nibus teſtimonium eorum arguere. Sed& fi liquidis probationibus datione vel promiffione pecuniarum eos corruptos eſſe oſtenderit, etiam eam allegationem inte- gram ei ſervari oportet. mnre pro g Inho capite varias leges Digeſtorum é Codicis ita refert Gratianus, ut interdum.eadem pror:żs afferat verba, interdum ye- ro mutet, ac tranſponat, Ein ſummam redigat. Ac plura gut- dem funt ex orzginals emendata niſi ubi Gratianus de induſtria mutaverat. :4] Perquos] In vulgaris legebatur, perqux. Emenda- tum vero estex manuſcriptu,&. dege ipfa„ingua agitur: deexhibt- tione teflium, non autem de editione inſtrumentorum. 2 J Coarctentur,] Sic an aliquot manuſeriptis, quæ lecteo m hu verbi legis, ar&tariprecipimus, magis convenit, quam vox, COErceantur, que erarinimprefis, Sed objecitur illud beari Bricii D, quz wace prier: tréginta dies ab ortu habentis innocens probatmsest, Sed miracula divina ſunt ad mianda, non in exemplum humana aflionis trahenda. QUESTIO IV. ps E quarta verò quaſtione Fabiani Epiſecpos Ortenmtales conſtituit, dicens. C. IL Accuſator& teftis, vel ludes aliquis fnul efe non potest. I. Ullus unquam præſumat accuſator ſimul eſſe,& judex, vel teſtis: quoniam in omni judi- Pa pa, epf. 2. ad a Tefatone) org. b L. nimi graue.] mutatã verbo- tum ferie.© Paulo aliter. d Paulo aliter. e L. guo- niam lileri. Pau aliter.$- Libertorum. aliquibus verbis Pratermißu. h Culpetius Severus Lzvita S. Martint, 1Anſela. c. ps. Burch. l. ib. ciiſ. Ivo p...dal. Pann l. I. cibli. | Asufare, E teflis ef? trien uité aii: G idem pofist. 4 70 cio quatuor perſonas neceſſe eft ſemper adeſſe; id efta judices electos, aceufatores idoneos 1, defenfores con- grumos, atque teftes legitimos. Judices 2 autem debent uti quitate, teftes veritate, accufatores intentione ad amplificandam caufam, defenforesextenuatione ad mi- nuendam caufam. 1 Idoneos,] Abud Fabianum,& Burctardum,&. Iut- nem hic locus ita halet: judices electos,& accuſatores, ac efenfores, atque teftes. Verana, quia voces illa, idoneos, congruos, legitimos, fùnt in omnibus vetufiis codicibus Gra- tiant,(7 Pannormin, mibiles? mutatum. 2 ¶ Judices autem] Hæc neg alios collectores, niſſ in Hannormta zchiſtola ſunt, neque aput C. IL g Qgikbetin caufa duas perfonns gerere non-debet. Irem Damafus Papa, epift m Ullus àa introducatur perſonaliter, ſed aceuſa- tores& aceufati æquå audiantur ratione, juxta quod geſtorum ordo'exigit. Accufatores verò,& judi- ces non iidem fint, fed per feaccufatores, per fe judices, per fe teftes, per fe aceufatisunusquilque in fuo ordinabi- liter ordine. 2 ps. 4 Naminferiptio ptimò femper fiat, ut talio- nem calumniator recipiat, quiaante inſcriptionem ne- mo débet judicari, veldamnari, cùm& feculi leges hæc eademyretineant. Vi Codicelibro nono, titulo deaccufationibus é in ertptionib us, .7.© Codice eodem libro, de adulteriis, l6.€ titulode Abiseis, la unicd. Alliquando etiam ſine inſeriptæone accuſatio feri pos tet.[Eab enim,quz per Officiales c Præſidibus denunti- antur,& citra ſolennia accuſationum poſſe perpendi in- cognitum non eſt.] g Irem Codice deadultertis,.6. Si man ritus jure mariti, hoc est, intra fixaginta diesutiles, adulterium uxoris Jue accufare uoiuerit, quam em ſuſpicione ſola ream facere valet, non contenetur vanculo inſeripttonis. Item C. de Abigeis, I. unicd.[Abacti animalis accufatio non ſolũm cum inſcri- ptionibus, ſed etiam ſine obſervatione Proponitur.] lem cod. de accuſat. lis. LSi quis ſe injuriam ab aliquò paſſum putaverit,& querelam deferre voluerit, non ad ſtationarios decurrat, ſed præſidalem adeat poteſtatem, aut libellos offerens, aut querelas ſuas apud acta depo- nens.] Q Is I1 allil autem criminalibus cauſis Aignumm ect, ut inſeriptiones præponantur, qua magnitudinom videlicet criminisy rempug, defignent, ut alterutram partem dsgna legum terrere pS fit autoritás 2. 1 q Inatiisautem) Lex z4. tod.de accuf fic habet: In cau- ſis criminalibus, cetera uerò eodem plane modo atq; d Gratiano reſeruntur. 2 q Auctoritas.) in vulgatis hic repetebatur verficulus, In- ſcriptio, c capstulo Damafi: fed abest à verufloribus cadiesbus, & fiufirà repetitur, 3 ps, De domo etiam judicis accuſator; uel teflis produci nog debet, ne in caufam fufpicionis incedat judex. C. III.@ Sufpicionis incidet in crimen juden, da cujus domo vel accuſator, vel teftis producitur, Unde Nicolaus Papa ad Mishaëlem Imp. epifolá cta jus mitium eſs: ¶ Propoſueramus.] Ontra ritum Ecclefiafticum; contrag; venerandas le- ges producitur accufator de Imperialibus ædibus,& cui imperari poteſt, ad falſum dicendum teſtimonium adhibetur. Fiunt ſuſpecti judices,& mercenarii,& Iupi cuſtodes, qui videbantur eſſe paſtores. G Caput hocemendatum est exipfò originali Rome imprefos a Polye: lj titt. Burch. l, 16:0. 31, Pann..c: 80. IVo fartis. cap. 0. b a quidem. C. de accuſ.& inſeript. i cium] org, Qa

F ;`$: i Accufatus ſi ſe judicio nòn ftiterit, utrùm communione fit privandus. 47¹ Accuſator falſus ſemel deprehenſus, quemadmodũ poſtea accuſare poſſit. Decreti TI. Pars. 472 QÜRSELO Ne i E quinta vero quaflione in Concilio 4 Carthagi- nenſi L11..7. fic invenitur definnum. CAP. g Nonea communione ſuſpendendus, qus die fatura ad caufam venire non potuit. yui b Epifcoporum accuſatur, ad Primatem proyvinciæ ipfius caufam deferat accuſator. Nec à communione ſuſpendatur, cui crimen intenditur, nifi ad caufam fuam dicendam, ele&orum q judicum, die ftatutå, literis evocatus minimè occurrerit; koc eft, in- tra fpatium menfis ex ea die, quåeum literas accepif- feconftiterit. Quòd fi c aliquas veras neceffitatis cau- fas probaverit, quibus eum occurrere non potuiffe ma- nifeftum fit, caufz fux dicendæ intra alterum menfem integram habeat facultatem, Verùm tamdiu poft men- fem fecundum non communicet, donec purgetur. Sin autem nec ad Concilium univerfale 2 occurrere vo- luerit, ut vel ibi caufa ejus terminetur, ipfe in fe damna- tionis fùæ fententiam dixiffe judicetur. Tempore ſanè, quo non communicat, nec 3 in fua Ecclefia vel paro- chia communicet. Accufator autem ejus, fi nunquam diebus cauſæ dicendæ defuerit, à communione non re- moveatur. Si verò aliquando defuerit ſubtrahens fev, reftituto in communionem Epiſcopo, removeatur à com- munione accuſator: ita tamen, ut nec ipſi adimatur fa- cultas cauſæ peragendæ, fi fe ad diem occurrere pon no- luifle d, fednon potuiffe probaverit. Electorum judicum) Zie due voces abfant ab editrone Colonenfi Conciliorum in quatuor tomis, 2 J Univetſale] In Conctlio ipfòaddstur, anniverfarium: guod in Afiscano Concilio c. 62, offenditur de unsverfals Concilio Afiica effe intelligendum, 3 Tec in ſua Ecclefia,) Sican ceteris Conciliorum editio- nibus,& codice canonum,& apud cateros coliedores. Sed inedi- tione quaruor romorum esT, nec in fua plebe communicet. Gre- EEG. legitur, nO EEN FHOLA onxAnoie pend Ey Tagit- i 1 T a~ xiy xowwysry: sdest; neque in propria Ecclefia, neque in parochia communicabit. QH AASTILO VE Exta verò quaflıa eodem feptimo capitul thaginenſis III. terminatur, in quo ſequitur. .l. g havie proprio duntaxat negotio ad arguendum admittitur, qui in Epifiop: acculſatione culpalalis inve- nitur. YLlud e verò placuit, ut cùm agere cæperit in Epi- ſcoporum judicio, ſi fuerit accuſatoris perfe al pabilis, adarguendum f non admittatur, caufas, non tamen Ecclefiafticas, vel 1 rere g volucri €] Velcriminales] Abest hoc à Concili dloribus, fed retentum est ob cafum,& reperi torum. C. I1.& Proprsam çaufam agere valet, cui accu- fare non licet. Lem ex Concilio Carthaginenſi VII..e. prope finem, O Mnibus h, quibus accufatio denegatur,in caufis pro priis accuſandi licentia non eſt deneganda. 0, O cateris colle ran c. fi accufa- a Er Felix Epifz.ad Epifèopos Galia, b Anf..3..122. Burch....160. Ivo...270, Pann....106. C tnf..g 3 fi agro sanss d alhvolmfe, e Anfilm.d3..121.Burchabidem, Ivo shid. Pann. shid, f aladaccufandum, velagendum. g al. dicere. h Ido part...6. d C. III. 9 In aceuſatione Epiſcoporum defictens, civiliter tantum experiri poterit. Item Felix Papa omnibus Epiftopis per Gallia prai vincias conflituti, epifolâ fecundå, I a accufatorum perfongin judicio Epifcoporum cuf pabiles apparuerint, ad arguendum non admittantur, nifi proprias caufas aſſerere, non tamen criminaies, ve Ecclefiafticas voluerint. C. IV: Q Deeodem. Izem Hadrianus Papa an capitulis, 6,$. Udd ſi accuſatorum perſonæ in judicioEpiſcopotum culpabiles apparuerint, ad arguendum non admita tantur, nifi proprias caufas habuerint, non tamen crimis nales, vel Eccleſiaſticas. CAUSA- V. KEVNinſamiam cujuſdam Epiſcopt chartula accuſatio- ACN KED nis occultè confersbitur: tandem accufator wocedit EZY in publicum. Epiſcopus autem fèrme! litery evoca S j 2 Te li fha wy S rm, caufa fua die flatuta adefje non valens, perp ASSN curatorem Indici fè prafentavit: abf, Synadals die dientia damnatur. Demum judicio per appellatsonem reno vat, de accuſatoris inimicitia Epiſcopus conqueritur:tandem inipfa pri batione deficit accuſator., r Primo gquarnur, quå pænå fit fertendus, qui famofum lu bellum clanculò fersbens, probare negligit, qua unrh mandavit? Secundò, quottes fit vocandus ad cauſam, anlequam fenmi tiam damnationis accipiat b? 3 Tertiò,an per procuratorem caufam faam agere valeat, gupit ſeipſum cauſa ſus adeſſe non potest? Qnuariò, an abſq, Snodali audientia fit damnandus: Qurntè an ideò aliquis habendus fit inimicis, qura crinii $ terius indicat? 6 Sextò, guå pænå fit pletendus, qui, quod intulit, probarem walet? —— i QUAÆSTIO K E primaquafione Hadrianus Papa feribit inttfift- ls, c cap.49.al5o, dicens. C. I. Q Flagelletur, qui firipta in alteri famam neglexerit probare.- Ui d in alterius famam publicè 1 ſcriptutam, aut verba contumelioſa confinxerit,& repertus ſcripta non probaverit, flagelletur:& qui ea prids inyenetit rumpat, ſi non vult auctoris facti cauſam zucutrere. 1 4) Publicè) Hadrsanus, Capitulare Caroli, é 1o habeh in publico. C. II. g De eodem, Irem Gregorius Z. s. epift. 30. five é. 130 Uidam e maligni Spiritůs confilio repletus, vd tra Caftorium Notarium, ac refponfalem noſtrum, nocturno ſilentio in publico 1 civitatis loco come tionem pofuit in ejus crimine loquentem, mihina de facienda pace callidè contradicentem 2. Et a quifquis veraciter loquitur, ſemetipſum ingoto non debet formidare, oportet, ut publicè exeat,* cunque in conteſtatione ſua loqui præſumpſi ae dat.` Quòd fi non exierit, neque publice confe r: rit, quifquis ille fit, qui hoc agere præfumplit, vet co fenfum in tantæ iniquitatis confilio præbuit a Domini noftri JESU CHRISTI fpiritu definim T ut ſancti èjus corporis ac fanguinis paiticipatiore Pi vatus fit. Si verò, quia latét;& quoniam nam teneri ad difciplinam f non valet, fi tanti mali gr fcius, etiam prohibitus, corpus ac fanguinem Done b al exapiāt.€ Ta a.10 fin, Ivo p...18. ...361. d Anf.lz..88. 1v0.-6156,6 pulrc.. pécat E alà diyfirplna} orig. percipere 1(Pe ima gue Qum referu

g haatik ddie niam cujufdam Ej [tè confirsbitur: 1 um, Epifepwt fa fua die faturat em Indici fip Demum judi ia Epifiope W. i pup, ferien ridens, proban à yocandes ad caufam 4 quoni capiat D? ratorem caufam Raami sfa hedef non patt pynodalı audientia i qui habendus firmini uat! fi peftendm, ghp sm Qu ASTI’ guafune padrianust " aljo dm. pletu gwi fariptaiih ja j 4 probar, puje rius famam pobl gorus lA p? jigni Spirits Notarium, ait! r loguitut y 1 a ne opot E 47 Cauſa V. Quæſt. II. percipere præſumit, anathematis ultione percuſſus ſit,& ut fallax, ac peſtifer à ſanctæ Eccleſiæ corpore ſit diviſus. E inſta. Sin autem in eadem civitate egreſſus ad publi. cum potuerit docere, quæ dixit, vel certè ſciens ſe non poſſe, quæ ſcri pſit, oſtendere, errorem ſuum fuerit apertè confeſſus, Dominici corporis ac ſanguinis participatione nott ſit privatus, neque à corpore ſanctæ Eceleſiæ alienus exiſtat. 1 q] Pùblico| Haec vox abest à manufieriptis,& originali, é vone:: fèd ob cafum-est retenta,© in aliquot venfſtis est gloſſa interlinearis. 2 Contradicentem.] Qua fequuntur uy ad verf: Quòd fi, addita funt ex ipfà epiflola€ referuntur etiam ab Ivone. 3¶ Percuſſus ſit,] Antea Igebatur, percutiatur: ſed onm ed, qua antecedunt, ipfè facto ligent quia ad occultum deli- um referuntur, emendatumhocest, que mati modum alia multa, ex epiſtolapſa. Apud Ivonem verò legitur, anathematis ultio- ne percuſſus, ut fallax,&c. C. III Anathematigentur, qui ſamoſos libel- los in Eccleſia ponunt. Iiem in Concilio Eliberitano,.sz. S! a quiinventi. fuerint famofos libellosin Ecclefia ponere;anathematizentur. Irem(odice lib. g. titulocle ſamoſi, libellis, lege unicd, Impp. Valentinianus é Valens, A A. ¶ Si quis famoſum dibel- lum domi, ſive in publico, vel quocunq; loco ignarus re- pererit, aut corrumpat, priuſquam alter inveniat, aut nulli confiteatur inventum. Si verò non ftatim easdem chartulas vel corruperit, vel igne conſumpſerit, ſed vim earum manifeſtaverit, ſciat, ſe quaſi auctorem hujuſmo- di delicti capitali ſententiæ ſubjugandum.]& inſta. ¶ Hu- jusmodi autem libellus alterius opinionem non lædat.] QU'STIO II Ocatio autem eſus, qui impetitur, non femel, fed bisy€r tertid per congruum fpatium ratianabzlibus feriptu fiera debet. C. I. g Vocatio ad Synodum ejus, qui impetitur,& in Veriptis,& per Unde Damalus Pa pa Stephano SArchuepiů epiſt.3. Hcrebit, dicens. Ocatio ad Synodum quxta decreta Patrum cano- Vaasa impetitur, tationabilibus 1 ſeriptis per {fpatium fieri debet congruum ate: quia, niſi canonicè vocatus fuerit, ſuo tempore& canonicà or- dinatione, licet venerit ad conventum quãcunque neceſ- fitate, vifi ſpontè voluerit nullatenùs ſuis reſpondebit inſidiatoribus. 1§ Rationabilibus fcriptis In epiſtola Damaſi loco he rum verborum legitur, tam ſuã præſentiã, quaàm& ſcriptis, at- que apocryſariis: uerum Anſelmas, Burehardus, aultor Poly- čarpi, Ivo cum uulgata lectione conventunt. C. IIL 9 Quibus tempor uen ſattis retus vocetur ad caufam. Item Sylveſter Papa. Ræſenti c decreto cenſemus, ut inprimis pater- naliter 4 vocentur,& per ſeptem dies expecten- tut, nullius Eccleſiaſticæ rei interdictà licentià. Huic yerò expeđtationi iterùm-addantur feptem dies, inter di&å Ecclefiam intrandi licentiã,& omnia divina off cia audiendi. Pòftverò addantur duo dies, quibus à pa- te,& communione ſanctæ Eccleſiæ ſint ſuſpenſi. Dein- deè vero ĩterùm aliis duobus diebus fub eadem expecta tione deportentur 1. Quibus uno die ſuperaddito, o- fpatium fiat congruum, opo Scano n a Cap.loc sg3 Polycdg titr Anfl3..89. v0 p3.. 31,04. tirs4. Burch.13..9.“b Polyc ly trti. Anfl3..50. Burch, l2. Etsó. Luo p..c. 26f È Poiyedstitgjo Anſal..taꝛo. d al. Perfinaliter, Acenſatus in jus vocari quemad- modum debeat, 474 mni expectatione veluti jam deſperatã, reus mox anatiie- matis gladio feriatur. 1 Deportenrur.] Autea legelatur, expectentur. Emen- datum eiſ eæ Polpcarpo, Anſalmo,& uetuiſti Grati ant eæemplati- busin quorum nonnullis hac est glofa interlincaris; id eſt, expe- ctentur. C. IIIL. J Nullius accuſatuo per ſcripta ſiſcipiatur. Item Damaſus Papa ad Epiſcopos Traliæ, epiſtio. Elatum a eſt ad ſedem Apoſtolicam, vos accuſatib- nes fratrum per ſcripta ſuſei pere abfque legitimo ac- cuſatore. Quod deinceps in omni terrarum orbe fieri Apoſtolicà auctoritate prohibemus,& quod nuper fa- ctum eſt, abſque ulla retardatione corrigere é curamus, nec c unquam priùs per fcripta eorum, quiaccufanturs caufam difcutere liceat, quàm per querelantium inſtitu- tionem d yocaticanonicèad Synodum veniant,& præ- ſens per præſentem agnoſcat veraciter,& intelligat, quæ ei objiciuntur.& anſta. ¶ Leges enim ſeculi accuſato- res præfentes exigunt,& non per fcripta abfentes. Unde canonica Patrum conſtituta non ſemel, ſed ſæpiſſimè cla- mant, nec accuſationes, nec teſtimonium e ullum per fcripta poffe proferre, nec de aliis negotiis quicunqueꝰ teſtimonium dicant, niſi de his, quæ ſub præſentia eorum acta eſſe noſcuntur. Similiter,& qui F alium accuſare elegerit, præſens per ſe,& non per alium accuſet, inſcri- ptione videlicet præmiſsà. Neque ullus unquam judice- tur, antequam legitimos accuſatores præſentes habeat, Iocumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Curandum namq; ꝗ eſt, ne ira quenquam ſubripiat 5 faciatque citiùs omne, quod non licet. C. IV. g Vr, aut timore ejes, ant futis rebus expolsati, ad Synodum non vo- centur, Irem Felix Papa II. Anaſtaſio,& omnibus Oriene talibus Epiſcopis, epiſt. primd,.3. aQ I i Primates, accufatores Epifcoporum cum eis pàti- ficare familiariter:minimè potuerint, tunc tempore legitimo eosad Synodum-canonicèconvocatam, non in- ra anguſta tempora canonicè convocent,& non priùs, quaàm eis per ſcripta ſignificent, quid eis opponitur, ut ad reſponſionem præparati adveniant. Nam ſi aut vi, aut timore ejecti,aut ſuiscebus expoliati fuerint, nec cano- nicè vocari ad Synodum poſſunt, nec reſpondere æmulis debent,antequam canonicè reſtituantur,& ſua eis omnia legaliter reddantur. Hü auttoritatibusevrdenti fimè darur intell:gz, guod nifi quis canomce vocatus fuerit etiamfi aliguaoccafione ad Synodum ve- niat; fus nullatengs cogitur refþondere infidiatoribus, Canonica autem vocatio est, guanda firvatodierum ınteïfiitio, fecundum aultoratem beat: Slveſtre, callſa fue literis adeſſe jubetur, Juunbu, quidl er obj tciatur, auctorstate Felicis Papæ ſignificari o- bortet. QHRKSTIO TII Vdd autemper procuratorem ſiuim catfam agere valeat, qui impeditus cauſa ſuæ adeſſe non valet, autoritate Romang:Synodi, quae rempore:Hadriani k.Papæ celebrata est, probari videtur, in qua c. 5. ſic ſtatutum legitur. C. I.-g Profi legatum ad Synodum mittat,-quem gravis neceſßitas premit, S I Z ægrotans fuerit Epifcopus, aut aliqua eum gra- 2 Anſſl.c. 4b. Polyc. lig.tut.. b corrigi rogamus,| orige c u,g3..eorumgqut, d al. inſtitutiones, d teflimoma]) orso.£.qgquraccufare. g al. quoque. h al.cuiquam ſabrepat,] i Burch..l. c. 247. Ivo.:e33s. k In cap. Ha- Artant,c.5.& Felix epifize 1 Polyedgdit a Búrch hiiji Ir t. c. lo. Pann. l. ꝑcelg.f. u. c. unico, Q 3

Accufatss anper procuratorem defen- D ecre ti II, 475 di poſttt, fuam caufam agert. vis necellitas detinuerit, pro ſe Legatum adSynodum mit tat,nec à communione ſuſpendatur, cui crimen intendi- tur, niſi ad cauſam ſuam dicendam, electorum judicum die ſtatutà literis evocatus, minimè occurrerit, hoceft, (nifialiena a prxoccupaverit neceffitas} infra duorum, yel trium menfium fpatium,& eò amplius, prout cauta dictaverit. Codich, lib. hit. de accuſat.& iuſeript. la Imp Alexander Au- guſt. ¶ ¶ Reos capitalium criminum abfentes etiam per procuratorem defendi leges publicorum judiciorum per mittunt.) G Ecce, quod Epifcopis impeditus, i caufa fua adeffi non valens, Legatum pra fè juberur ad Synodum mettere. Sed Lega rus ifle non ad caufam agendam, fed ad necefatatem Synodo expo- pendam mittitur, quá impeditus Epiſcopus Synodo prafentiam fram exhibere non valuit, Cauſam autem(maxime criminalem/ pulis, nifi per fe agere licet. C. II. 9(riminaliter acnuſans, vel accuſatus per fè experiatur. Unde Hadrianus Papa sn capitulis; c, 38, ait. N b criminalibus caufis nec accufator, nifi per fe, a- liquem accuſare poteſt, nec accuſatus per aliam perfo nam ſe defendere permittitur. C. III. 9 In ommnibuss caufis, praterguam in erimi- nalibus, Epifcopi dr Sacerdotes pro fè Ad- vocatum habeant, Item Anacletus Papa, kF Epiſcopus, univerſique Sacerdotes ad ſolam lau- dem Dei, bonorumq̃ue operum actiones conſtituun- tur, debet unuſquiſq; eorum tam pro Eccleſiaſticis, quàm etiam pro ſuis actionibus(excepto publico videlicet eri- mine I habete Advocatum, non malæ famæ ſuſpectum, ſed bonæ opinionis,& laudabilis artis inventum: ne dùm humana lucra attendunt, æterna premia per- dant. g Hoccapitulum, quod ex Anacleto citatur, habetur in Con- cilis Eugenu Pape ficundt, tempore Ludovici ac Lotharii Enpe- ratorum habito, cap. 19. Quodetsam a Leone quarto est repetuum, Eæ quo canone Lothartus, lab. a. lægum Longobard. tut. deadvocath, E& Vicedominus, oltavum(apitiulare compoſuit. — QUÆSTIO IV. Vod dutem abfz, Syndali audientia damnari nos de- beat, auctormale Julii Tapæ c pprebatur, qui c- pif. i. dit, C. I. Q Nifin legitima Synodo Epifcopus judi- cari, vel audir: non debet, Ullus Epiſcopus, niſi in legitima Synodo,& ſuo tem- pore Apoſtolicà auctoritate convocatà, ſuper qui- buſdam ä criminationibus pulſatus audiatur, vel e ju- dicetur, vel damnetur. Sin aliter præſumptum à qui buſdam fuerit, in vanum deducatur, quod egerint, nec inter ftatuta 1 Ecclefiaftica ullo modo reputetur. I$ Statuta} Abeſt hac dictio ab originali,& cateris loci- indiatu. C. II. ꝙ Epeſcous accuſatus à duodecim audia- zur, cauſa verò ſinis ad ſedem Apoſlolicam deferatur. Hem Zepherinus Urbi Roma Archiepifiopus, epi- flolã primã Epiſcepis Siciltæ. Uodecim f judices quilibet Epiſcopus accuſatus, ſi neceſſe fuerit, eligat, à quibus. ejus cauſa juſtè judicetur: nec pri ũs audiatur, aut excoinmunicetur, vel judicetur, quàm ipfi per ſe eligantur,& regulariter vo- catus g ad fuorum primò conventum Epifcoporum, a ala)orng: B Anft3..38. Pannl..c36.© Erm C. Hadriani,c-}. Capitular. 1,6..287. d al, quibuſdiu.€ al. ade. f 3g Aed Pole ds titnpuAnla ags, lvoparts. cgs. g al vosas P Acæuſatus Epiſcopus alſq audiemtia Snodal. 6 ars. damnari non debet. 47 per eos ejus caufa jufte audiatur,& rationabiliter difcer- natur. Finis verò ejus caufæ ad fedem Apoftolicam defe- ratur, ut ibidem terminetur: nec anteà finiatur(ſicut ab Apoſtolis, vel ſucceſſoribus eorum olim ſtatutum et) quàm ejus auctoritate fulciatur. Quod verè abf Synodalı audientia: Epifeopus damnare pro. habetur, faus praudicio Romana ſedi oportet intelligi, qua fué atin cforitate quoſq vale/ damnate, vel damnatos abfolvere. Unde Gelafims Bapa: ¶Ipſi ſunt canones,&c. Imffa causa nonā,| Sen- tenti æ excommunicationis notatus.| g Kem Hadranu, c. 8.[ Salvo Romane Ecclefiæ in omnibus Primatu, manis feftum eft, quòd illa, quæ funt per unamquamque pro- vinciam, ipſius provinciæ Synodus ditpentet: ſicut in Ri. cæno b conftat decretum effe Concilio.) Cam verè accufas tms ád Concilium venorit, quicquid confidenuum conſultationibus agitur, aut áb accuſantium parte proponitur, nin contentioſis voci· bus, fed mitifamå verborum relatione proferatur. C. III.@ Ix sognit:one caufarum contentioji lg- cum non habeant. Vnde ım Toletano Concilio XL. c. t. legitur, N loco c benedićtionis confidentes Domini Sacerdotes nullis debent aut indifcretis vocibus perftrepere, aut quibuslibet tumultibus perturbari 4, nullis etiam vanis fabulis, vel rifibus agi,&(quod deterius eſt) obftinatiş difceptationibus tumultuofas voces effundere. fh guis enim(ut Apoftolus e ait) purar fà religrofum effe, na refienans linguam fuam, fèd feducens: cor funm, hujus vei o religio.] Cultum enim fuum juftitia perdit, quando fi lentia judicii obſtrepentium turba f confundit disme Lrophetà g:( Erit culuus juſutis filentium.) Debet ergh quicquid. aút confultationibus 4 confidentinm apit autab ż aceufantium parte proponitur, fic mitiflimâ vit Borum relatione proferri, ut nec contentiofis vocibus fenfus audientium turbent, nec judicii& vigorem dett- multuenervent. Quicunqueergò in conyentu Concilii hæc,quæ premiffafunt,violandacrediderit,& contra hac. interdicta aut tumuhu, aut contumeliis, vel rifibus Can- cilium conturbaverit, juxta divinæ legis edictum, quo præcipitur: Z[ Ejice deriforem,© exibit a es eneak cum omni dedecore de confeffione m abftrađus,à cem- muni cœtu fecedat,& trium dierum excommunicationis fententiam perferat. AŞ; peee p QUAÆASTIO V. Unc antem guarita, an fit aliquis judicandw maleve in, quia crimen alterins indicat, De hoc feribit p. Au i guftinus n ferm, 3. de communs vita Clericorum, fu regulâ tertiâ, dicens. C. 1. g Magi nocet, qui crimen celat, quàm què amicabiliter indicat. Ne vos judicetis eſſe malevolos, quando crimen al- terius indicatis. Magis quippeinnocentes non eftis, fi fratres veftros, quos indieandocorrigere poteftis, ta- cendo perire permittitis. Si enim frater tuus vulnus habet in corpore, quod velit occultari, dum timet ſecari, nonne crudeliter à te ſiletur, ac miſericorditer indicaturꝭquantꝰ ergd potids debes o. manifeftare crimen, ne deterius putreſcat in corde? — a es initium caufa nona. b Supråz. 9. bineminem c Anſil. en princ. Ivep.A. c. 2α. d al. perturbare, é Iudi A i turbo. al. quando filentsum perit, dr judscium obfirepentium murba confundit.Ig Eſa. 32. h aliter collamonibus. 1 aliter â caufantum. k al. judicum. 1 Proverb. 22. M m vl- gatu legebatur, confefióne,& al. concefhone, I Idem spif. in. O eum debes manifeflare, nt; O6.| org. cil Idema Nù aom Vetbent, pam vielan á Ndoc

1 hi gwicgutd on parte propm m telatrane prift Ntone CANJATU i non habeant ſcretis vocibus e yerturbari d x(quod de finm k | ut nec coment nt, nec judicii 4 1 s sTIO T m haii tar, an fI e y arius MA De Delatoribus, 477 C. IL g Ne qus parcrt,est-amicusynec qut Ver- berat ,immicus. Idem ad Vincentium Donatiflam, d Roganfiam, epift. 43. No a omnis, quĩ parcit, amicus eſt, nec omnis, qui å N verberat, inimicus.({ Metara funt vulnera amtci, guam voluntaria ofèula inimict.] Meliùs eft cum ſeveri- tate diligere, quàm cum lenitate decipere Uti- ius eſurionti panis tollitur, ſi de cibo ſecurus juſtitiam negligebat, quàm eſurienti panis frangitut, ut injuſtitiæ ſeductus acquicſcat.& Et qui phreneticum ligat,& qui lethargicum excitat, ambobus moleſtus, ambos amat. Quis nos poteft ampliùs amare, quàm Deus? Et tamen nos non ſolùm docere ſuaviter, verùm etiam ſalubriter terrere non ceſſat. Fomentis lenibus, quibus conſolatur, fzpè étiam mordaciſſimum medicamentum tribulatio- tis ddjungens, exercet fame Patriarchas b, etiam pios& religiofos; populum contumacem pænis gravioribus a- gitat; non aufert ab Apoftolo c tinulum carnistertiò togatus, ut virtutem in infirmitate perficiat.& mfrà. € Noveris 1 aliquando furem avertendispecoribuspa- bulum fpargere, aliquando paftorem flagello ad gregem pecora errantia revocare. I q Noveris| Apud B, Auguſtimum legitur:& noveris, pendetg, hsc pars ex fuperiore periodi parte;&t putas nullam vim adhibendam effe homini,&c. C. VIIL ꝙg VNon odio haletur, ſid diligitur, qui ca- fisgatur dr corripitur, liem ex firmone£4. Ambrofii, qur fic scipit.: i[ Amarior fortaffe.] N? oſeulatur ſemper pater filium, ſed& aliquan- do caſtigat. Exgo, quando caſtigatur, qui diligitur, tunc circa eum pietas exercetur. Habet enim& amor plagas ſuas, quæ dulciores ſunt, dim amariſſimè à infe- runtur. Dulcior enim eſt religioſa caſtigatio, quàm blan- da remiſſio. Unde ait Propheta e: ¶ Dulciora ſunt vulne- ra amici, quim voluntaria ofcula inimict,] Ex his verbu datur entellige, quod magis conſert utilitate fra- terna, qui crimen accuſando vel indtcando perſoquitur, quàm qui celando fovere nititar. Euſebius autem Papa contra ſtatuere vi- detur, dum allorum crimina ſpontè confitentes in Ehiſcoporum ac- cuſalione retipi prohibet, dicens epift. premå ad Epifèopos Gallia. C. IV.. G Ad accufationem non admittantur also- rum crimina fþontè confitentes. Lli f quiautin fide Catholica,aut in inimicitia fufpe- &ifunt, ad pulfationem Epiftoporum nen admittan- tur: quis veritatem profeffionisinfidelitas& inimicitia impedire folet. Nec illi credendi funt;aut admittendi, qui aliorum fpontè crimina confitentur.. Et ideò repli- canda eſt ſolicitè veritas, quam ſpontè prolata in illis vox habere non poteſt. Hanc diverlis cruciatibus e latebris ſuis religiofus g tortor exigere debet, ut dum pænis corpo- ra ſubjiciuntur, quæ gefta ſunt, fideliter& veraciter ex- quirantur. C. V. De eodem. Item in Proverbiis, c. 11. Ui ambulat fraudulenter, revelat arcana: quĩ autem fidelis eft, celatamici commiffum, Irem infia cap. 2f. Quæ viderunt oculi tui, ne proferas injurgio cito,ne poſt- eà emendare non poſſis, cùm dehoneſtavetis amicum tuum. Sed alud efF, ex charitate aliorum cremina deferre, ut guos ſfecretd admonetione corrigere non poſſumus, con vidlos judicis fententsa corripiat: atg, aliud, infidsando falfa objicere, vel in- Sùitando vera facilè exprobrare, Illud vero charitatis, hoc aŭ zem impietatis eft officium, Unde ên eidem Proverbiis, capiz. dicitur:[ Verba impiorum infidiantur fanguim:os jufto- Caufa V. Quæft. V,& VI 478 rum liberabit eos.] Ofra.{Qui quod novit loquitur, ju- dex 1 juftitiæ eft: qui autem mentitur, teftis eſt fraudu- lentus.} tem. qj[ Labium veritatis firmum erit in perpe- tuum: qui autem teſtis eſt repentinus, concinnat linguam mendacii.) 1em.13: Q[Qui cuftodit os fuum,cuftodit a- nimam fuam:qui autem inconfideratè 4 loquitur; fen- tiet mala,] é sufra.[ Verbum mendax juftus deteftabitur: impius autem confundit,& confundetur.] Ieem Auguſtinus in Pfalz. b[ Sialiquando 2 humanå infirmitate pedes noftri in aliquod peccatum moventur, inſurgunt linguæ iniquiſſimerum inimicorum, cùm fuiſſet miſetendum: irrident impii, undedolent pii.] 1 M Judex} Sscin Bibisi eriam Compluti dr Antuerpirima Pref Sed in nonnullis manuſcriptis habeur, index. Græct autem imd nervy hu risu àyayyima dira, ò 3 pdprus Tå ad ixo OSNO: id eff; clarum teftimonium dat ju- ſtus, teſtis autem ĩnjuſtorum doloſus. 2 Si aliquando]] Hlic venſfculus viderur fumptus partim ex verbis B. Aug uſtini, partim ex glaſſa marginal:& interimeari, in eundem locum ex cod. B. Auguſtino& Caſſiodoro. QXKSTIO VI. I Ui antem, quod intendit probarenon valet punsendns ps est. C. I. G Pumatur, qus aliis falfa sntulerst, Unde Hadrianus Papa ait incapetulis Cy c, gt, Mnis d, quialiis falfa intulerit, puniatur,& pro fal- litate ferat infamiam. C IE G De eodem. Irem Gregorius Papa. Ur calumniam illatam non probat, penam débet incurrere; Ca neh, reus utique ſuſtineret. G Hic Gratsanus partem ſequentis capttuit, quafi quandam per felntentam, guod non rarò flet, Proponte. C. IIL 9 Quà pænå feriatur, qus crimen illatum non probat. Ttem ss Regeflo. Uia e juxta canonicas Patrum fententias, qui ca- lumniam illatam non probat, pænam debet incurre- re,quam fi probåffet, reus utique ſuſtineret, ac per hoc, quia Subdiaconus crimen Diacono probare non potuit, quoniam impoſitionem manũs(quaà carere non potuiſ- fet) non habuit, non folùm 1 Sacerdotio, ſed officio ca- ruit,& tanquam reverà infamis meruit verberibus ca- ftigari. Nam cui cum tribus teftibus, veluti Laico cri- men quodlibet approbatur, non eft mirum, quod obje- cit,dum probare non fufficit, fi corporali infamiz quem- admodum Laicus, ex juris ſimilitudine ſubjugatur. Quod enimeſſet Diacono gradum amittere, hoc fuit Subdiaco- no famæ plenitudine caruiſſe. g In regeſto B. Gregorti hac non ſunt inventa, ſed habentur ba mnia m vira ipfius à loan: Diacono fèripta lib...31. Isenim, poff- guam citavit epiftolam 66. librs noni, Anthemso Subdiacono feria pram, mde ifla colligit: Idcircò Gregoriusnon probantem, quod obſecerat, Subdiaconum officio jubet privari, quia juxta canonicas Patrum ſententias, qui calumniam,&c. uſq ad finem. Sicur autem caput hac ex Aian: Diacono famptum T itarn Decretalibus caput primum tit. de calumniat, ex ipfa Gregos ritad Anthemum epiftola eft acceptum, 1 J Solùm] Vox ifta abest ab orsginals, fèd ob glofam. non inducla. e Codice libro primo, titulo de Epifcopis€ Clericis..8. Im- perator Theodofius.|: a i 2 pars. Q Presbytere eitra injuriam quaſtionis tefsmonium a 25. J. C. nimium. ̃. non omnis. Pro uerb. ⁊r. b Gen. 42. c 2. cor.e, d al. amartdi. Preverl.zrn. E Anſcla. szja E rigarojs| orig, a inconſideratus est ad boquendum,| vulg. b in verſic. quia dixi. c Cll. 2. c. 57. d Anſila. c. 92.€ Ioan. Diacon, lg. vita,.Gregorin 63I Q 4

Pe falſi accuſatoris, delatoris& calu- 479 mniatoris pœna. U drcant ita tamen, ut falfa non ſimulent. Cateri verè Cie- rici, gui eorum a deinde gradum, vel ordinem ſequuntur, fi ad teſt monium dicendum petiti fuerint, Podre lages priere piżnt, audiantur: ut falva tamen fit latigatoribus falſi actio, ſi Jorte Presbyters n qut ſao bnomine faperioris loct tefismo- mum dicere citra aliquam corporalem injuriam funt precepts, hoc ipſo, quod nitil metuant, vera ſuppreſſerine. Multò magh enim pana digm funt, quibus cùm plurimum honors per noftram jvf- fionem delatum est, fi occultè c inventantur in crimine.< Item conſtitutione tertià, coll. nonã d. 9 Presbyterh fiu Diacont, ſ ſalſum teſtimonium dixerint, fi quidem in te Pectuniaria, diuino miniſterio duntaxat per tres annos feparati,monafterio tradantur:ſin 7n criminali, Clericatits honore nudati, legitimis pœnis ſubjiciantur. Cateri verò Cleries communi 1 jure ab officto Eccleſiaſtico pulſi, Fins delectu cauſa lE&Citimè coerceantur. 1 Communi] Hec ommta verba, communi jure ab offi- cio Eccleſiaſtico pulſi, abſunt à manuſcriptis, ſunt tamen in translatione, qua habetur in Codice, Nec verò Grattanus ipfa 0- mmninò verba aut veteris interpretationis, aut Iuliant,aut Irnerit re- tulit. Quare opera pretium fuerit Novellam ipfam Graecam, é vulgatas interpretationes confùlere: extant enim aligna varietates fon contemnenda. C. IV. Ẹ Ad fanfa commumonis miniſterium e non arcedat, qus erimen illatum non probat. Item Gregorius Ianuar:o Epiſcopo, lib.3. eßuſt. 24. 3 Emi 1 Presbyterum quorundam Sacerdo- ps LEtum f literiscriminaliter accufatum; cujus nos, ut valuimus, diſcutientes cauſam, nihilque in eo objectorum reperientes, ut ad locum faum reverteretur, abſolvimus. Criminis ergò ejus auctores te volumus perſcrutari:& ni- ſi qui easdem tranſmiſit epìftolas, paratus fuerit, hoc guod objecit; canonicis atgue diftri&tifimis probationi- Bus edocere, nullatenùs ad ſanctæ miniſterium g com- munionis accedat. 1$ Epiphanium] Inepfola hac antecedunt: Prætereà nöſti latorem præſentium Epiphanium Presbyterum quorundam,&c. C: V.€ Bua pænå delator fit feriendus. Item ex decreto Hadriani Pape. h, cap. 49- pes} autem lingua capuletur, aut convito ca- put amputetur. ¶ Delatores autem ſunt, qui invidià produnt alios. g Habetdy inter capitula Hadriant, c. æq. allatum, quantum con- jicere licet ex legibus fecularibus. Narn tn Codtce Theod, libro 10. st 10. l, 2. ferèidem, inlibro antem 7. Capitul. c. 360. prorfus idem haberusr, C. VI. ꝙg De eodem. PALEA. Irem ex Concilio k Eliberitano.} po l fi quisextiterit fidelis,& per delationem ejus aliquis fuerit proſeriptus, vel interfectus, pla- cuit, non 1 niſi in fine accipete communionem. Si levior auſa fuerit, infra quinquennium accipere poterit com- munionem. Si catechumenus fuerit, poſt quinquennii tempora admittatur ad baptifmum. op€) Non nifi] In Cancilio ipſo,& Cabitularibus legitur, nec in fine: quod in multis ejusdem Concilii decretis reperitur, Quo moda autem hic,& apud Burchardum, atg, Ivonem legitur, con ve⸗ nit canoni B. Nicæni Concilii, in guo fic ftatutumest: De his, quì ad exitum veniunt, etiam nunc lex antiqua, regularisque ſervabitur, ita, ut fi quis egreditur è corpore, ultimo& neceffario viatico minimè privetur.. Hane controverfiam copiosè explicat Innoc. Lepif...2, Exuperio Epiſeqpo Toloſano. a aliter eum. b alter fub. c al fi in occulto inve- niatur crimen. d: Codeod.tst. Aisthentica fg. Presbyteri. No- vella 127:$. reverendifimis: e al. myflerium, f- al- Sar- dorum. g ak myflermm. h In capit: Hadrian, cap. 49. iCapit....bo. Anſelgcdd. K(adtit...cinεε. I Burch. 7 :.ç,27, Ivo pioc djE. Decreti SecundaPars 480 C. VIIL g Que innocentem falfo criaine maculae verit, Sacerdoti arbitrzo pená diuiur- nå purgetur. Item ex Octa va Synodo. 4 I quis falfum dixerit, vel perfonam innocentis falfo S crimine maculaverit, juxta Sacerdotis arbitrium diu- turnå pænitentiâexpurgetur. GCapiti huie in vulgatis erat prepofitum nomen Palea; guod fablatum es} auđoritate omnium vetuſtorum exemplarium, quot. Juot collata ſunt. Extat autem in regula Monachorum B: Ifidorts C. 17. C. VIII. 9 Acommunione coerceatur vel ſeculari, vel Lacus, qui Ecclefiam, vel Clericum per calumniė am fatigaverit. Item ex Concilio Agathenſi, e42. S! b quis verè fecularium per calumniam Ecclefiam, autCtericum c fatigare tentaverit,& convittus fuerit, ab Ecclefiz liminibus,&à Catholicorum communione, nifidignè pænituerit, coërceatur d, CAUSA VL Vo fornicatores,& inſamiã notatt, quendam nly gieſum Epiſcepum de Simonia accufare nituntut prens alteritss provincia Archirept[tops judicium its apettt: tandem ın probatione aef cogitur ad fug innocentia aſſertionem. t Hic premųm quæritur, an crimine irretiti, vel infam notalt ad hujusmodi€ accufationem fint admittendi Ê Secundò, ſi Epiſonpuss in eos accufationem vertere volnerih m fimplici 4lſerrion: ſua ſit fides habenda? 3 Terno, fi liceat fibt expetere judicium Archiep fcit accufair tii 2 fèops altern 4 Quartò cujm judicium fibi fit expetendum, Ji circa faam fite rtentiam Epifiopos fua provincia difiordare contigerit? into, ſi in probatione deficit: accufator, an reni fi cogendi ad probationer fua innocentia? — QuRSTI0O I Dock autem crimine irretiti alios accuſare non poffunt Anacletus Papa reflaiur, epiflolà fecundâ, Epifiopu b taliæ dicens. C. I. 9 Acriminoſis Sacerdos accuſam non permittitur, I Sacerdos fine crimine eligi præcipitur, ab hominibus criminibus irretitis accufari aut ca mniari permittitutznec ab aliis, quàm ab ĩis, qui fine cri- mine funt,& juxta 1 electionem Sacerdotes ordinari pof ſunt,& tales per omnia inveniuntur, quales Sacerdotes e- ligijubentur. 1 Juxta electionem J Sic en omnibus collatis manufiria Ptis codicibus, praterquam in uno, in quo eſt, juſtà electione-. In uvulgatu erat, juxta electionem canonicam, In epiflola autem pfa fic legitur:& juxta electionem, ſi neceſſitas fue· rit, aut ipſi volendo Pomino ſervire elegerint, Sacerdo- tesqͥue ſine grimine fieri,& ordinari poſſint,& tales per omnia fuerint, quales eligi Sacerdotes jubentur, C. II. g Infames,& qui culpis exigentibus ad Sa- cerdotium provehi non polfunt, Sacerdotes non accuſent. nullatends Jue Irem Hadrianus Papa sm capitulis, 6. 21v I. E im f verò: infames effe: dicimus, quos leges ſeculi infames appellant,& omnes, qui culpis a In regula Ilidori,.in. b sAnflse.nó, Bwrchhiscs Nh 6. cJ62.& p. i6..s. C cerum] erig. d al. arctatu. liujn. f PDolyc. Ig. titit. i ogena exigenti⸗ me ubin fis Xerdotal!

ohh| namane, yncHio Ag arium perel gare tentzvertl &à Catholire coelceatut 4 innocenti enmne imꝛun u pfaninnera fj 40; as Accufanonem wiit , fa fit hdes nas fua fie files Wi judicium A di £ petere ju t mme irrt awi denimin non permittit, nem 5 pinum,” clectionel & juxi pom jeri& es eligis ne OI rovi mt 481 Caufa VI Queæſt. exigentibus ad Sacerdotium non poflunt provehi. Indi- gnum eſt enim: ut illi eos accuſent, qui eſſe non poſſunt, quod ipfi funt: quoniam ficut majores à minoribus non judicantur, ita nec criminari poſſunt. C. IIL 9 Infames ſunt, qui regnum Dei conſequi non Valent. Irem Fabianus Pápá epf. 2. Eptfiopis Orientalibus. pro illa peccatà perpetrant, de quibus Apoſtolus a ait:[ Quentam, qui ſalia agunt, regnum Dei non conſequen- tur:] valdè cavendi ſunt,& ad emendationem, ſi vo- luntariè noluerint, compellendi: quia infamiæ macu- lis ſunt aſperſi,& in barathrum delabuntur, niſi eis Sa- cerdotali auctoritate ſubventum fuerit. ¶ Similiter& iHi, de quibus ipfe ait b:[ Cum hujufcemodi hominibus nic cibum fumere:} quia infamiâ funt notati, antequam Sacerdotali auctoritate ſanentur,& in gremio ſanctæ matris Eccleſiæ redintegrentur: quia, qui extra nos ſunt, nobiſcum communicare non poſſunt. G. IV. 9 Aate ſatuſactionem eæcommunicats ad accuſationem non admittan- tur, Irem Fabianus, epifit >o Mnes e illi ſunt ab accuſatione repellendi, quos Apoftolus commemorat, dicens d:[ Cum-ei nec cibum ſamere,]& ante ſatisfactionem Eceleſiæ non ſunt ſuſcipiendi. C. V. g Caterdotes non niſñ d coagualibus accuſa- te debent. Irem Clemens Papa Iacożo Hierofolymorum 1 Epifcopo, epiſt.$ B Petrus homicidas& adulteros,& cunctos cri- minàlibus nexibus alligatos,& qui cis coæquales non etant, ab Epifcoporum f vexatione& accuſatione, di ente g Domino, prohibebat,& non nifi coæqualibus aliquid eis inferri debere docebat.& paulo pòs?.€ Infa- mes etiam omnes,& q rimates,& leges feculi non fufcipiunt, fed& Laicos ab eorum accuſatione,& vexa- tione femper repelli debere rogabat,& cunétos illis fub- ditos eſſe præcipiebat: cunctorum Sacerdotum vitam ſuperiorem, ſanctioremque, ac diſcretam à ſecularibus, & Laicis hominibus eſſe,& ſpirituales quoſque, atque Sacerdotes fuper carnales, ac Laicos femper conftituen- dos docebat, quoniam pro minimo nobis effe debet, utà talibus arguamur,& ſudicemur, vel ab humano die b; Majores verò à minoribus nec accuſari, nec judicari ulla- tenùs poffe dicebat: quoniam non folùm hoc divinas, fed& leges feculi inhibere docebat. 1€ Hierofolymorum] Anteà erat, Metropolitano. Einendatum et ex plerifp manufiriptis codiabas, Nam& Cle- miens inepiftola ficipfum lacobum vecat, C. VI.`g Qui crimnofis fuerit, Sacerdotes accu- Jare non potest, $ Item Hadrianus Papa sn capitulis, c. 68. Ui j crimen intendit, agnofcendum'eft, fi ipfe antè non fuerit criminoſus: quia periculofa eft, & admitti non debet rei adversùs quemcunque profeſ- fio.& infid, c. 72. ¶ Teſtes autem ſine aliqua ſint infa- mia, uxores,& filios habentes,& Chriſtum omninò Prædicantes. Non filam aurem criminoſſ, ſed etiam quilubet alii abaccufatio- ne Epiſcoporum repelluntur. C. VIIL Ẹ Deo non placet, gui fèrvos faos accuſat. Unde Anacletus Papa, epift. 1. ait, S: omnia in hoc feculo vindicata effent, locum divi- na judicia non haberent.. Supervacuis enim ad be- neficia laborat impendiis, qui ſolem certat facibus ad- a Gals. b 7. Corg. c Anflzc:i. di1Cors. e loan.8. Anf.ibid, E eorum| orig. g decente] orig. h 1Corsp, à Anfi 40.(C. Ib. ſaprd, 3..U1. neganda. T I Aceufare quenguani crimi- e nofinon poffunt. 482 juvare. Ideò fialiquis putat fe Deo in hoc placere, quòd ſexvos ſuos aecuſat,& ut meliores- fiant, dicit fe hoc a» gere, in vanum laborat,& plùs invidiæ ſtimulis agita- tur, quàm charitatis: quoniam gratiæ plenitudo adje- ctione non indiget, nec ulla requirit commendationis augmenta. C. VIIL G Populus Sacerdotes arguere, velino crepare non vaget. Irem Telefphorus a epiflolä unicâ,c:z, QAterilpres b, qui proprio ore. corpus Domini confi- ciunt, ab, omnibus fùnt audiendi; atgue timendi 5 non dilacerandi, aut detrahendi: quia à quibus ſe Domi- ni ꝑpopulus benedici, ſalvari& inſtrui cupit, nullatenũs debet eos arguere, nec vulgus in eorum accuſatione ſu- ſcipi. Topulus enim ab eis docendus eſt,& corripien- dus; non ipſi ab eo: quia non c eſt diſcipulus ſuper ma- gitrum.& infià Dei ergò accuſat ordinationem. qui eos, qui ab co conſtituuntur Sacerdotes, accuſat, vel damnari cupit. Idem inßd. d Hi, qui 1 non ſunt idonei, non ſuſcipiantur ad accuſationem: omnes, quĩ adversus Patres armantur, infames eſſe cenſemus. Pa- tres enim omnes venerandi ſunt, non reſpuendi, aut inſidiandi. I JHi, qui] In aliquot vetuſtis codicibus eft caput diſtinctur A fuperiore,; C. IX. G Decsdem. Item Pius Papa e epiſt. 2. Ves F paſtorem ſuum non reprehendant; plebs E- piſcopum non accuſet, nec vulgus eum arguat: quo- niam non ę eſt diſcipulus ſuper magiſtrum, neq; ſervus {upra Dominum.. Epifcopi autem à Deo ſunt judican- di, qui eos ſibi oculos elegit. Nam à ſubditis; aut pra- væ vitæ hominibus non funtarguendi; vel accuſandi, aut lacerandi. Gainfià.. ¶ Nemo bonum faciens, alteri ver- bo, aut facto nocere vult: quantò minũds in ſuſpicionem debet venire fidelishomo;, ut dicat; aut faciat ea, quæ pati non vult; quia omnis ſuſpicio potiùs repellenda eft, quàm approbanda, vel recipienda. Igſa autem detractis, licet eæ vitio detrahentiuum; tamen juſto Dez judicso, nonnunquam adversns bonos excitatur; ut guos velda» meflsca prefumptio, velaliorum favor in altum extulerat, deiras élo Bumilet, C. X, Q Nequi defèprafamat, kngua malorum ex Dei praecepto contra eum esci- tantur. Unde Ambrofius ade, 22. Luca, G Rubrica hac non valdè convenit fäbjeito capiti;& piè e$ ine terpretanda: nam fimili locutione utitur David, 2, Regum i6. loe quens de Semet, Mitare Petrum tertiò alibi b dicentem:[Domine,t9 fiisquiadilgote.] Etenim, quia tertiò negaverat, ter- tiò confitetur; fed negavit in noe, confitetur in die, Hæc autem ideò dicta ſunt, ut ſciatis, neminem jactare ſe debere. Nam fi Petrus lapfus eft, quia dixit i: ¶E,f alii Sèandalizati fuerint ım te, fèd nonego,| quis alius jure de{e præſumat? Denique& David, quia dixerat. k:{ Ego dixi in mea abundantia, non-movebor in aternum; J eam fibi jactantiam obfuiſſe profitetur, dicens:[ Averzifts faciem tuam à me,(r fatus fum conturbatus.| C. XI. 9 Vr bont ſalubriter humilientur, lingus malorum contra eos infùr- gunt, Hem Gregorius kb. 9. epiſt. 39. ad Theotiflam hatrictam. gu plorimi, qui vitam bonorum ampliùs, quàm de- bent, laudant:& ne qua elatio de laude furrepat, a Eꝛ lulius in decr: cap. 1b. b Anfl3, c. 12. Ivo.16, 6314 c Matth.10. d Tvop..egrs., e Eꝛ(orneliuszep.2. f Folyt. liber. tit. ꝛ. Ivo p. f. c. a4. Pann..&. cdo. g Luc.&, h Jean. 2, di AaretE. kK Pfah 29.; Qf

noſi non polſunt. permittit omiiipotens Deus malos in obtrectationem& objurgationem prorumpere, ut ſi qua culpa ab ore lau- dantium in corde naſcitur, ab ore vituperantiam fuffo- cetur. Hinc eftergò, quod Poctor gentium ſe in pradi- catione eurrere teſtatur per infamiam,& bonam famam, qui etiam dicit a: ¶ Vt ſeductores, GY veraces.] Verm b bc audtoritate probubentur ſpiritualet à carnalibuss accufars, non carnales à ſpiritualibus. Quod ex verbis cjusdem da- tur entelligi, qusb us in eodem capirlo I /ab junxit, diceni:( Capite c : languėícente,faciliùs reliqua corporis membra inficiun- tur;)feut firiptum d est:[ Omne caput languidum,& omne cor mærens;à planta pedisufquead verticem ncn eſt in eo ſanitas.] Quapropter mantfefum eft, Drabolum( qui ficut Leo€ rygienscircuit, querens quem poft devorare) cordi- bus plebium fuadere, st Dollor:busatgue Pafloribus fisis detraétio- i nesirrogent, veleos accufent, ut plebes languefèentes{non tenentibus paſtoribuus frena eorum) laſci viant, atque in nma ruænt, ut ſaltem ſie perielitart poſfint. Multum verò diſtant damna morum à damnis rerum temporalium, ctm iſta extra nos ſint, illa verò im nobis.[e inftd f. J Eejus 2 malum fore non exeſtimo, quàm Chrifiianos fars en videre Sacerdotibus. .Capitulo] Quæ ſubjungit Gratianus, capite lan- gueſcente,&cc. ſant in epiſt. 3. Anacleti& apud Ifidorum de ſummo bono, lib..c38. i 2€ Pejus) Sunt inprima epi. Alexandri I. b C. XII«g Deo refè famulantes perfequi non dicet. Hinc etiam Felix II. ait Ehiſcopis in Alexan· drina Synodo congregatis. Uieſcite(inquit ſancta& magna Nicæna Synodus,) Qs nolite perfequi eos, qui re&è g Deo.famulan- tur,& ſincerà voluntate ſuperni Dei mandata cu- ſtodiunt,& noſtrĩs legibus ſubjugantur; quia nec de- cet, nec ordo patitur, ut iniqui& carnales ſpirituales i perſequantur. C. XIII. ꝙ Suldit- Pralatos ſuas accuſare uan debent. liem Anterus 1 Papa, epiſtolâ unicd. E* t merito plebis nonnunquam Epifcopi depravan- tur, quatenùs procliviùs cadant, qui ſequuntur. Ca- pite langueſcente cætera corporis membra inficiuntur. Deteriores k` funt, qui vitam, moresáue bonorum cor- rumpunt, his, qui ſubſtantias aliorum, prædiaque diri- piunt. Caveat unuſquiſque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id eſt, ne aut ipſe aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. ¶ Seden-(inquit /) adversġs fratrem tuum lequebari J. detrahendo: ¶ Et ad vemids flium matris tue ponebas fiandalum, drc.) Parcant finguli detra- n ctioni linguæ, cuſtodiantque ſermones ſuos,& ſciant, quia cuncta, quæ de aliis Ioquuntur, ſuà ſententià ju- dicabuntur. Nemo:invito auditori libenter refert, Of- ficii fingulorum fit, dileĝtifimi, non folùm oculos ca- ftes fervare, fed& linguam, nec quid in cujuſquam do mo agatur, alia domus pereos n unguam noverit. Ha- beant o omnes fimplicitatem columbæ, nec cuiquam ma- chinentur dolos,& ſerpentis aſtutiam, ne aliorum fup- płantentur infidiis. a 1 Q Anterus]:creflstutum effex plerisg, vetufti, Nam antea erat, Gregorius, Videtur tamen Gratianus hoetriburffè e- tiam Gregorio, fúprà c, fant plurimi; szatki verbis: Quod ex verbis ejufdem datur intelligi, quibus in eodem capi- tulo,&c. Confectum autem caput hoc eštmagna ex parte ex A- nacleti ſentenetu, in epiſtg. a.Cornthó., b Euſebius in epiſtola ad Galliæ Ebꝛſcopos. c dafrà eådem;cap.ex merito, d Eſa.u. e 1. Petra. f pauh aliter in orignal; mpreſſo. g al: Deo herfecbè miniſtrant. h al. Luperna, i Anacletu- epifi:3. Iſidorus libg. de ſummo bono, c. 36. Suprà câd. fant plurimi, K Infrà eâdem, dlererioret.& 9. quaſt.ſalla. Pſal. ao. m flieronymus ad Nepotianum fimile, n voslorig. o Idem Hesr. Jatt gui Li cupi, Acsufare Guenguam rimi-° A 433 Decreti Secunda Pars. 484 C. XIV. ꝙ Sapiens nocere non cupit. Item Lucius Papa a epiſt: unic“, Epiſcapis Gallia 8 Hiſbanis ſcribens. Apiene+6: nonet omnis, qui nocet, C. XV. Q Raptoribus deteriores funt Ebiſcaporum detralto- TES, Irem Anacletus Papa epfl;3. pios c funt,qui Doĝoram vitam, moresd; cor- rumpunt, his, qui ſubſtantias aliorum, prædiaq́ di- lipiunt. Ipſi enim ea, quæ extra nos, licèt noſtra ſint, au- ferunt: noſtrĩi autem detractores,& morum corrupto- res noftrorum, five qui adversùs nos armantur, proptiè nosipfos diripiunt i,& ãded juſtè infames funt,&me- ritòab Ecclefia extorresfiunt. Pro meritis ergò plebis ſæpè Paſtores depravantur Eccleſiæ, ut procliviùs cozile ant, qui fequuntur. I§| Diripiunt,} Anteà legebatur, nos ipfos decipiunt. Emendatum eit ex Ifidoro, ltbro 3. de fummo bono cap 38 Anacleti |- verba quantum conjeci potest referente:dr optime convenit cum iih que antecedunt. Veràmin duobus antiguis exemplaribus epift- larum Anaclers, altero Vaticana, altero Florentina Biblothestyite betur, non nos, ſed propriè ſe ipſos decipiunt. C. XVI. g De eodem. Item Alexander Papa, epifez. Umma diniquitaseft, fratres detrahere,& acuh- re, Unde fcriptum e eft:[. Omnis, qui dotrabn far fuo, homicida et: G onis homicida non habet partem sm rym Des. i Patet ergo,ut premium esf, quod carnales probrbentur abati Jatione[þirstualium, non fpirituales ab accufatione carnalium, 2 pars. Cam itag, criminofi&@ infames ab accu fationibw prohibeantur, mdendum est, quos canonum facraauktoritasinji mes appellet. C. XVII. g Que perfona infames habeantur. De his Stephanus Romana. Ecclefia Epifiopus Seribu Hilario, epifl. 1. capts dicens, Nfames f effe eas perſonas dicimus, quæ pro aliqua culpa notantur infamià, id eſt, omnes, qui.Chriſtia- næ legis normam abjiciunt,& ſtatuta Ecclefiafticacon- temnunt; ſimiliter fures, ſacrilegos,& omnes capita- libus criminibus irretitos; ſepulchrorum quoque Vio- latores,&. Apoftolorum, atque fucceforum comm, te- liquorumq́; Patrum ſtatuta libenter violantes„& o- mnes, qui adversuùs Fatres armantur, qui in omni mun- do infamià notantur: ſimiliter& inceſtuofos, homici- das, perjuros, raptores, maleficos, veneſicos, adulteros, de bellis publicis g fugientes,& qui indigna fibi petunt loca tenere, aut facultates Eccleſiæ abſtrahunt injuftè, & qui fratres calumniantur, aut accuſant,& non pro- bant, vel.qui contra innocentes Principum animosad iracundiam provocant,&. omnes anathematizatos, Vé pro fhis fceleribus ab Ecċlefia pülfos,&omneş, quos Ec- clefiafticæ, vel feculi leges infames pronuntiant. Hint- mirum homnes, nec fervi ante-legitimam libertatem, nec pœnitentes, nec bigami, nec illi, qui curiæ deſervi- unt, vel non funt integri corpore vaut fanam non ha- bent mentem vel intellectum, aut inobedientes fan. ctorum decretis exiſtunt, aut furioſi manifeſtantur; hi —— a Et Cornelius papa epiſt. 2. b Luopart.e. loꝶ. c fup, chd. cap.ex merito, Burchard. l. 1..198. Deusdedit p3. Ivo part+. ean Anf. lib:zeevir A Afel, lib, 6. capiz€ n miig F'Polyc. lib.s. tit. 1: Deusdedst pg, Anf d3. t5. Burch. ma Z Lvop...291. Pannbg..66.. B hac vox abest ab org. B P lè aliter in originali, omnes, t Aiia Ài peniteat Mimi

qui advets &ideoj es fiunt, itur Ecclelig, u ntea legebatur, niea legebatur ſhrefrent⸗ O in duobus Antiga i0 g Deede, nder Vapa, gfi. -fratres detrahere,& ek: T Omnu qui Aan omicida nan habet par Fh, quad carnales priar ituales ab accufanore itid minh G infants E, quas canonui q Iw pofu mir habeantur, yus, Romane Eocpit paris, pif 1. A! duns isdi „fonas d i n, 1 iunt&f res, facrileg tos; tepi m,atgue! pruta libenter! res armantut, 1 fimiliter 8 i maleficos," jentes,&q" rates gelene antur, aA innocenti! ,Kombé cilea eges IMi „fenis jgan," negii a cimus [chroma 435 Cauſa VI. Ouzft. afit 4 ii- A L Soe 426 omnes, inquam, nec ad ſacros gradus debent provehi, nec iſti, nec liberti, ueque ſuſpecti, nec rectam fidem, vel dignam converſationem non habentes, ſummos Sacerdo- tos poſſunt accuſare 1. TG Accufare.] In vulgati cod icibuas ſequebature nec ad ac- cuſationem, ſeu ad teſtimonium nullatenùs juſtè poſſunt recipi, qus ſunt eapundta, quomam alſunt d manuſtripti,(uno excepto) Coriginali,& Burchardo,& Ivone. In Pannermia tamen pac pofrema pars pos verbum manifeftantur, fic haber: Hi omhes nufquam nec ad facros gradus debent provehi, necad accuſationem, ſeu ad teſtimonium ullatenùs juſtè poflunt recipi. C- XVIII g Infamy effsitur, qus feiens peje- rare præſiumit. Item labianus Papa. $ Uicunque æ fciens fe perjuraverit b, quadraginta ps^cdies in pane&aqua,& feptem fequentes annos pænitear,&enunquam.fit fine pænitentia,& nunquam inteftimonium recipiatur: communionem tamen poft hwo percipiat. C. XIX. Accuſateres e,&perſonat, quas lez Fes ſecul. neor admittunt, Ecclefie ſlicæ quoque repel. iant. liem Euſebius Papa, epifl. x ad Epiſco- pos Gallig. NS d fequentes Patrum veftigia pro falvationev fervorum Dei, quaſcunque ad accuſationem perſo- nas leges publicæ non admittunt, his impugnandi alte rum& nos licentiam ſubmovemus:& nullæ accuſa- tiones à judicibus audiantur Eccleſiaſticis, quæ legibus feculi prohibentur. Sed licêtınfames ab accufatione Epiſcoporum prohibeantur, mon tamen ifrab hujusmodr e accufarrone prohibendi fnt, Ha- reticos namque accuſare inſamibus non prohubetur, ut ſupra patuut, inea f caufa, ubide acsufhtsone minorum advershs majores- dife phiatum esh, E 2r Item, Vm majores ſerenti dy morrius à minoribus accufari prohi- beantur, non aġuales ab agualibus, vel minores à majoribus: ab hujusergò 1 accufatione non funt hi probibendi, cuùm hæreticus catholico minor fit. G Caput hocin plerifgue vetuffu exemplariğus cönjunum est Ißeriori. Quare conjicere licet hac efè verba Gratiani, 1 M Abhujus ergo) Locus bic emendatus esf ex ma- nuſeriptu. Tn imaprefu legebatur, ab accufatione hujufmo- di ſunt prohibendi. EÆ 9u4 lectione viæ aptu ſementia elici Hoterit. C. XXI. g Dubium est, an fiiens avarus, an neſciens hareticus gravina peccet. Sed hoc an generaliter accipiendum fit, Auguftinus non g defimùit, hb. 4. de Baptiſmo contra Donatiſtas, c. s, dicens. ergd, quis peccet gravids, an qui neſciens in hæreſim incut rerit, an qui ſciens ab avaritia, id eĝ, abidololatria non receſſerit? Secundum quidem illam regulam, quã peccata ſcientium peccatis ignorantium Prægonuntur, avarus cum ſcientia vincit in ſcelere. Sed ne fortè hoc fiat, facit in bæreſi ſceleris ipſiu magnitu- do, quod facit in avaritia ſcientis admiſſio ut hæreticus neſciens avaro ſcienti coæ quetur. drem cap. 20, ejusdem a. Pohe. lib. 6. tis. 11, Burch, lsb.12. cap.8. Tuo part. 12. cap, 6s, al. ſcient pejera verit. C 4l. Accuſationes. d 3guefi, s. de aceufarsombus,$, ider Anſcl. 3. cap.25. d al hujus,£ al såden,.9, 7. për totnm.. g al Angufinms diffimitvits libri, Utrùmautem Catholicum peſſimis moribus, alicui hæret ico, in cujus vita, præter id, quòd hæreticus eſt, non inveniunt homines, quod reprehendant, præponere de- beamus, non audeo præcipitare fententiam, 4 pars. Verumhoc Augufiini,& illad de infamum ae- cufatione, de hu inteli gendum elr, quonconſtas eſſe hareticos, non de his, qui fe negant in harefim lapjès. Hincauteminomnsbus religioa fus apparıns, dum fè negat haretica-communzonis aliquando maculå enſectum, infames, atque alios hujus mods d ſuas accilſatione ihſẽ re- pellit. ꝙ Hac licet ratione noti videantur, eemplo tamen laſa ma- jeſtatu vana intelleguutuur: ad krujus accuſationem dum ſocius initæ factiona ad mitritur, non quæritur, an cogitare contra animam Prin- cipis ſit majeſtatem lædere, fid an aliquis de nece ej us tracta verit. C. XXII. Vnde Impp. Arcadius& Honorius æ A. in nono lilro Codicis, titul. ad:legem Iuliam ma- jefiatis, leg. s: feripfife le umur. g: quis a cuntmilitibus vel privatis, vel barbaris eti- am, ſceleſtam inierit factionem, aut factionis ipfius ſuſceperit ſacramentum, vel dederit, de nece etiam viż rorum illuftrium, qui confiliis& conſiſtorio noftro ine terſunt, Senatorum etiam(nam& ipfi pars corporis no- ſtri ſunt) vel cujuslibet poſtremò, qui nobis militat, co- gitaverit:(eadem enim ſeveritate voluntatem ſcele- ris, quå effe&tum, puniri iura volirerunt:) ipte quidem, utpote majeſtatis reus, gladio feriatur, bonis ejus omni» bus fiſco noſtro addictis. ¶ Filirverò ejus, quibus vitam Imperiatoriaà ſpecialiter lenitate concedimus,(paterno e nim deberent perire fupplicio,in quibus paterni, hoc ef, hæreditarii criminis exempla metuuntur 6) à mater- na, vel ayita, omnium etiam proximorum hæreditate ac ſucceſſione habeantur alieni, teſtamentis extraneo- rum nihil capiant, fint perpetuò egentes& pauperes, infamia cos paterna femper comitetur, ad nullos pror- sùs honores, ad nulls facramenta perveniant, fint po- fremòtales, ut his perpetuå egeftate fordentibus fit & mors ſolatium,& vita ſupplicium Denique jube- mus etiam eos notabi les eſſe ſine venia, qui pro talibus unquam apud nos intervenire tentaverint.& inſta. ¶ Sa- nè, ſi quis ex his in exordio initæ factionis, ſtudio verg laudis accenſus, initam prodiderit factionem, præmio & honore à nobis donabitur. Is verd, qui uſus fuerit factione, ſi vel c ſerò, incognitatamen adhuc conſilio- rum arcana patefecerit, abſolutione tantùm, ac veniaà dignus habebitur. G Hoc É fiquem caput'in vetuflisexemplaribsn funt conjunlia antecedenti, quare noc rubriras habent. Forro Simomia accuſatio ad inſtat pullici eraminis leſa wajeſta. to procedere debet ficur Leo Enperator in lib.1. Codicis d decrevifjè legitur, tit. de Epifiopis dzClericis, l fiquenguam. Quod de accuſa· teone, non de pœna intelligt oportet. C IXIIE` Unde Imppp. Valentinianus, Valens,& Gratia- nus AAA, Iib. 9. Cod. tut. e ad l Inl. ma- jef. b nulus. Nuluas omnind, cui inconſultis ac neſcientibus no- bis fidicularum tormenta inferuntur, militiæ, vel generis, aut dignitatis uti defenſione prohibeatur: exce- ptà tantùm majeſtatis causà, in qua ſola omnibus æqua conditio eſt. Sed cam oranes ilis affumantur inhac ascufatione Simonia, quò pount acsafare de crimine majeflatisyconflar guod fisut 1b: non dis- bitatur de crimine majeſtatis, ſed an reus commiſerit illud: fir É hie non negatur hareſin, ſid impetitur acsufarus, an commi ſeris hareſim. a Quiſui Jvrig.& e minum legis, b al. metuentur, e al. fiva, dÀ Tiiq.l9α. e It.b. l. 4.

— a Aecuſationem qui retorquet, 487 eam probare debet. QUAB TIO II. Vodl autem quaritur, ſi Epiſcopus in accuſatorem accuſa- ionem vertere voluerit; an fua fimplici afertioni fidesſit adhibenda? facilè ſoluutur: ſñ ſanctorum Hatrum auctori- tas diligenter inſpiciatur. Vt enim ſandii Patres defintunt, nullius a perſona, quantumlibet exercitata, sonfifions fides estadhibenda;nifi competentes probationes adhibeat. C. I. Ebpiſcopus alicutcrimen objictens in Synodo probet, quod objscit. -Unde m Carthaginem. Concilio IV. c. 29. legitur. Pifcopus, fi Clerico, vel Laico crimen impegėrit, de- ducatur ad probationem in Synodum. Sed objecitur: Se fë folum alieni feeleru confiium noverit, proba re siud teftbusnon valet.` Quidergò tunc:fibi faciendum fit, ex Concilio Vafenfi I. c. 8. fic diffinitur. C. II. gQ Epifiopus non proferat y quod pro- bare non hoteſt. I b tantùm Epifcopus alieni fceleris feconfcium no- S vit, quamdiu probare non poteft, nikil proferat, fed cum ipfo ad compunctionem ejus ſecretis correptioni bus elaboret. Quod ſi fortè correptus pertinaciot fue rit,& ſe communĩoni publicæ ingeſſerit, etiam fi Epifco- pus in redarguendo.illo,quem reum judicat; probatione deficiat, indemnatus. 1.(licèt ab.iis qui nihil fciunt, fe cedere ad tempus pro perfong-majoris auctoritate jube- atur) ille tamen, quamdiu nihil-probari poteſt, in communione omnium, præterquam ejus, qui eum reum judicat, permanebit. 1 J Indemnatus] In origznals legirur, iñndemnatus licèt, ab his, qui nihil fciunt; fecedere ad tempus pro perfona majoris auctoritatis jubeatur, illo, quamdiu probari ni- hil poteft, in communione omnium, ptæterquam ejus, qui enmi reun judicat, permanente. C. IIIL. 95 De Epiſcopo, qui fibiſolidicit aliquem crimen faum fuifje con Item ex Concilio Africano e, cab. 99.&ο. Placuit 4, ut ſi quando Epiſcopus dicit aliquem ſibi foli proprium crimen fuifle confeſſum, atque ille ne get e, non putet ad injuriam fuam Epifcopus pertinere, guòdilli foli non creditur. Et fi fcrupulo propriæ confeci entiæ fe dicit-neganti nolle. communicare 1, quamd excommunicato non communicaverit fuus Epifcopus, cidem Epifcopo ab aliis non communicetur Epifco pis magts caveat Epifcopus ne at in quenquam, quod aliis documentis convincere non poteſt. 1$% Communi are,] Sic in Car cui ad verbum refpondet ho j fequitur: fecretè tamen finte donec obtemperet: que madmodum© apud Burchardum. Sequentia autem verba, Quamdiu,&c, fant initium capiti cenleſimt. ano. aite QUÆSTIO III. Udtcium vero Arthrepifeopi altersus provincie alicui expetere non Weet. C. I.-Q Alterius parochianum-alcus juds- care non licet. rius ait reſbonſe.ad Auguſtinum Anglorum-Epifèspum. Oriptumeft in Lege g:| Per alenam 7 n tranfiens t, fed manu pions conterere, 7 man b Ivap. f cap óg, C 7 Carthao.?. cabs f J. c 27. Iuop. f. cdf.€ neget,© pænitere noluerit, non putet ére.| Aficanuns. E` abet ab aliquot eæemmplaribus. & Deniz nenſi VIL cap. s. d cat& communionem, Í Decreti Secunda Pars. 488 ducare.] Falcem ergò judicii mittere non potes in cam ſegetem, quæ alteri videtur eſſe commiſſa: ſed per effe. ctum a boni operis frumentaDominica vitiorum ſuorum paleis expolia,& in Eccleſiæ corpus monendo,& perflua- dendo, quaſi mandendo, converte. C. Il. Qubot tivitatesunaqueque provin- cta habeat. Item Pelagius Papa II. epift. 1, omnibus Epiſcepis. Citote b certam provinciam effe, quz habet decent aut undecim civitates,& unum. Regem ,& totidem minores poteftates. fub ſe,& unum Metropolitanum 6 aliosque Suffraganeos d x vel xl. Epifcopos judices: ad quorùm judicium omnes cauſæ Epiſcoporum,& reli- quorum Sácerdotum; ac ciyitatum teferantur yut ab his omnibus juſtè, conſonà voce diſcernantur e, niſi ad ma- jorem auctoritatem fuerit abiis, qui judicandi ſunt, ap: pellatum. Unde non oportet, ut degradetut, vel deho- noretur uuaquæque provincia; ſed apud ſemetipfam ha- beat Judices, Sacerdotes,& Epifcopos, fingulos videli: cet ſecundum ordines ſuos,& quicunque caufam habu- rit, à ſuis Judicibus judicetur,& non ab alienis, id eſt, à ſuæ juſtis judicibus provinciæ,& non ab exttaneis Í niſi(ut jam eſt prælibatum,) à judicandis g fuetit ap. pellatum. C. III. Non aliorum, ſed Prematis fat judi- ato quifque fè fubjecrat Epifcopus. Irem Nicolaus Papa. ge Suffredus h, fi talein fe crimen noverntqu rectè poſſet Epiſcopatu privari, vel infitmitate k ſentiebat forſitan prægravari, quà impeditus nullis po fet proximis fuå prælatione prodeffe, Primatis fulde & non aliorum diœceſeos Antiſtitum præftoati íi quælibet ambiguitas, vel aliqua for el. Epifcopatůs abrenut tiatione oborta fuiffet contentio, ex more ad Apoltoll⸗ em referri convenerat,& noſtra in his omnibus peđtare, Quod quia tifimam mihi glo- r Epifcopio:&e fi quid cà vel corre&tione, vél j fi russ es} ex plert fa vetupi ytes tilterens Parochianum excom npendium, ¢4p. s. ate,& inſtante neceſſi· aviter ferat, ſi ejus la- 1 Lacuit i pro communi utili ‘porum g r rochianum pro deprædationis cauſa alter Epiſcopus e communicaverit. | f l | C. V. g De eodem. PALEA | j | nem ex Concilio Meldenſi, Killis autem, qui intra parochi⸗ ] aut ng beneficium z E T Pà- editatem habent,& alterius Epiftopt#4 rochiani funt,& de loco ad-locunriter'faciunt;& rapi mmu · nam,& deprædationes peragunt, placuit, ut exeo! — b Polyc l. 5. tit.1, Anf:.6,c. 107. Pann.— of; T. dji Fagatores] orig. È E sxterny. g al judicatuù. h wde ſapre di- nih i Burchard. trb. 1. čap. 12. Ivopart. r4. cap Ivo partig 0. cap. Je k Extra. de rapt. cap. t Burchard. lib, 71. cap: 47 oP picenttt Miiteg An nina 1 C Mei ME Ah haet provindg i

ICOS 4 X VEULN omnes caulg n, ac ciyit on voc ueritadt ROportet uteg tes, foo judicet 1s prov! ibatum, ando xeon Hi %9 Cafa VI. Quæft. I nicentur, nec ante ex paræœcia exeant, quàm, qug perpe- trårunt,dignè emendent. Quorum excommunicatio fe- niori eorum,& proprio Epifcopo fignificanda eft, ne cos recipiat-a, antequam illuc redeant;ubi rapinam- é fece- runt,& ibi omnia pleniter emendent. QuESTI10 iv. Orrò cujus judicium fibr expetendum finfi judices elei in- ter ſe diſcordare cæperint, in Concilio Antiocheno, cap. 14. ſicinvenitur diſſinttum. C. I. A quo ſis ferenda ſententia, quando compro vunctales Epifcopi di- ſcordant. Le quis Epiſcopus criminaliter 4 in judicio Epiko- forum fueritaccufatus, contingat autem Epifcopos provinciæ, qui convenerint, diverfas habere fententias, & alios quidem innocentem eum pronuntiare y alios reum: propter hujuſmodi controverſiam amputandam Placuit ſanctæ Synodo Metropolitanum 1 Epiſcopum- altetius provinciæ vicinæ advocari,& aliquantos cum eo Epiſcopos alios, qui pariter reſidentes, quæcunque fuerint, dirimant quaſtiones: propter hoc, ut firmum ſit judicium, quod ab unius provinciæ Epifcopis fuerit gQ Caput hocin multi etiam vetufiis Gratiant exemplaribus ci- V De ſententiis& earum retracta- 5 tionibus ſeu reviſionibus. 490 C. IHL G Primat: deferantur negotia, gua Me- tropolitanus explicare non valet, Unde Bonifacius Papa, Epifcopi 1 Galsa. S I a inter Epifcopos ejufdemConcilii dubitatio emere ferit de Ecclefiaftico jure, vel de aliis negotiis, pri- mùm Metropolitanus eorum cum aliis in Concilio cone ſiderans rem dijudicet,& fi non acquieſcat utraque pars judicatis tunc primas regionis inter ipſos audiat,& quod Eccleſiaſticis canonibus,& legibus veftris confentaneum fit, hoc definiat,& nulla pars calculo ejus valeat contra- dicere, 1€ Epifcopis) Src est emendatum ex aliquot vetuflis codia cibu, Burchardo, Ivone ér Polycarpo: Anted erat, populis. Sie millima verò huic capiti leguntur Novell 123. cap.34. apud Iulia- num anteceforem. C. IV. Q De eodem, PALEA. [Irem Alexander Fapa.] o 81 Metropolitanus à quocunq; comprovincĩali Epi- ſcopo I in cauſa propria appellatus eum audire diſtu- lerit, in proxima Synodo negotii ſui habeat licentiam exercendi,& quicquid per e juſtitiam à comprovincia- libus ſuis fuerit ſtatutum, debet cuſtodiri. og 1€ Epifcopo] Burchardus é Ivo addunt, bis fuerit in caufa,&c. 5 Sed fi omnium comprovincialiam concordi fintentså fuertdad mnatus, manebit erga eum immobilis cenſura. C. V. g Epi Copus, qui ab Epifiopis fua provincia tatur ex Concilio Laodiceno. In uno tamen perantiquo eſt eæ Conci- 4 Antiocheno, in guoetiam extat, O est antiqua verfio. 1 Q Metropolitanum] Graecum exemplar hic valdè diffen tit ah hac verfione. Nam ew his verbis colligitur, Concilium illins provincia, inguo neceffe est adeſſe proprium Metropolitanum, poſſe ad uocare vicinæ provinciæ Metropoltanum, cum aliquot Epiſcopis. Quod Martinus etiam Bracharenfis in fèquenti captte quod eæ con. cilio Antiocheno accepti, confirmat, Græcè verò locus ita habet: b0eEe th ayie widoro ris ENTEOFIAEUS ETICHOWOY DT THS m) noiexexCαν/s lelνννν] iT KEES Ti= sàs TËS imimeisasso rho aupicEyrari Algajoilas, T% Bebave ou) tois TisimæeyIts Tò MACAT pon, Quod Dionyſius, quemadmodum etram es? in Codice canonum, fic vertit: Sanctæ Synodo placuit, ut Metropolitanus Epifco- pus à vicina provincia judices alios convocet qui con- troverſiam tollant, ut per eos ſimul,& per comprovin ciales Epiſcopos, quod juſtum viſum fuerit, approbetur. AAc ſane, quod Metropolitanus ad altertus Metropolitani vocatio- nem deberet venire, atque in eodem Concilio duo Metropalitani fu- uri effent, vix videtur convenire, C. 11.@ Quando judiceselfi de ſemontia inter ſẽ diſcordesextiterint; de vicina provin- cia Archiepifiopus advo- cetur, Jtem ex Concilio Martini Papx e,[ud eM, Epifèopi Bracharenfis, C,.) S I quis Epifcopusin aliquibus caufationibusjudicatur, & viderit ipfos Epifcopos, quiin provincia fua fùnt, inter fe judicio diſcrepare, itaut alii videantur eum, qui judicatur, juſtificare, alii eondemnare pro definitione hujus diſſenſionis, hoc placuit ſancto Concilio, ut de provincia vicina alter Metropolitanus convocetur Epi- fcøpus, ut per eum confirmetur, quod ſecundum rectum Placuerit canonem. Niſi eadem hro vincia Primatem habuerit, ad quem negotia gua Per Metropolitanum terminari hon valent, referenda fint. —— à al.recipiant. b al. rapmas. Burch. If. c. Ho. Iue p3. c26. d al de aliquibus cauſin criminalibus, e In ca- prinlis Synod. Grac, cap. ij. iò alster in Greco, confinam fintentiam reportaverit, ab alii judicarinon poterit. Unde in Antiocheno Concilio, cab. 1j. legitur. S I quis Epifcopus criminaliter accufatus, ab omnibus, qui funt intra provinciam, Epifcopis, acceperit d unam, confonamd; fententiam, ab'aliis ulteriùs judicari non poterit, ſed manere circa eum oportet tanquam con- venientem, qug ab omnibus prolata eft,firmam, ratam- q̃ue ſententiam. Subintelligendum verd est, nifi ad judicem majoris audloritatits fuerit provocatum, Tuucenim per appellationem foluta fintentia firmitatem non obtinet. C. VI. g Semel definitura rerrallart non licet, mifi ubi major auctoritas ſuerit. Unde Nicolaus Papa art inep.ad Carolum Regem, cujusim tium:[Nunquam dolorem generat.)} Uod e benè femeldefinitum eft,& interpofitis jura- mentis deliberatum,nullå debet iteratione(nifi for- taflis, ubi fuerit major auctoritas) retractari. C. VII 9 In reno vatione judicii, B. Petri me- zmoria eſi habenda. Temex Concilio f Sardicenfi,e.g. O Sius g Epifcopus dixit: Quòd fi aliquis Epifcopus adjùdicatus fuerit in aliqua caufa,& putat fe bo- nam caufam habere, ut iterùm judicium renovetur, ſi vobis placet, fanéti Petri Apoftoli memoriam honore- mus, ut fcribatur vel ab his, qui examinaverunt, vel eti- am abaliis Epifcopis, quiin provincia proxima moran- tur, Romano Epifcopo. Et h fi judicaverit renovandum effe judicium, renovetur,& det judices. Si autem pro- baverit talem cauſam, ut ea non refricentur, quæ acta funt, quæ decreverit Romanus Epifcopus, confirmata erunt. Si hoc ergò omnibus placet, ſtatuatur. Synodus refpondit: Placet. a Polyelstit.4. Bureh..t. 637. Tuo part.$,.167, Pann..4. c22, b Burch..r..59. Ivo part. 3. cap.169..© al, propter, d alexceperit. e Burch..p. cap. 49. f Nicol. Epifèopis qui in Convicmnum convenerunt, g Anfi:.677, h` pane

Arcufatore non probante, veus probare non cogitur. 491 QUÆ&STIO Y. Udd autem deficiente aceufatore, non fit rens cogendus ad probationem, aučlorstate Gregorii probatur,gui libs. epifl:25. à firtbens Maximo, ait. Co Onds probatronis reo non incumbii. Udd autem poſtulas, ut illuc perſonam dirigere debeamus, quà( de his, quæ dicuntux, poſſit eſſe probatio, eſſet utcunque excuſabile, ſi unquam ratio ei: qui accuſatur, neceſſitatem probationis imponeret. At poſtquam non tibi, ſed accuſantibus hoc-onus incum- bit, ad nos, ficut præfati fumus, dilatione ceffante venire non definas. Eem accuſatus nonnegationem, fed exceptionem prebare debet. Coklscis lil.. tit.© de probationibus. l. attor, C. II. ꝙ De eodem. d, quod affeverat, probare fe non pofle profitendo,reum neceffitate monftrandi contrarium non adſtringit: cùm per rerum naturam, factum negan- tis probatio null fit. Foc autem fèr vanduns est, quando reum publica fama non ve xat, Tanc emm anllorstateejuflen Gregorii propte removendum, famam ſuam reum€ purgare oportet, 890⁰ CAUSA VIL Vidam Epiſcopus longd agritudine f gravatus, a- lum fibi fubfiitut rogavst, cujus, precibus ſummus Pomtiſex annuit,& quod rogaverat, et conceſlit. Peſtea verò con valuit idem Epiſcopus, Q quod prins fecerat, cupit reſcindi: ad verius eum, gut fibi fucceffirat g, quaflsonem movet fuamg, cathedram tanguam fibi debitam repoſcit. 1‘Hic primum quaritur, utrum vtvente Ehiſcopo alitus poſſit in eadem Ecclefia ordinari’? 2 Secundò, an sfe vakat repoftere cathedram, quam fuå snter- ceſßione alter accepit? QUASTIO L 1 Uèd aurem vivente Epifèopo alius fuperponi, aut fu- ps perordmari non poſßit, ex Cuncilio apud h Arverniã 1 i celebrato definitumest in quo legitur, Fut nullus, vivente Epifcopo,alius ſuperponatur, aut ſuperordinetur Epiſcopus, niſi forſitan in ejus locum, quem capitalis culpa dejecerit.] Iı Arverniam] Burchardus etiam, Ivo citant ex Ar- vernenſi,.13. extat autem in Aurel ianenſi quinto,cap.I2, G$ g Pro moleſtia corporis ſuso honare non privetur Epiſoopuus. liem ex regeſto Gregorii Papæ, lib. 9. opiſt.&i. ad Anualolium Canſtantenopolitanum Diaconum. plit.ż mihi tua dile&io piifimum.Dominum no- , ſtrum reverendiſſimo fratri noftro Joanni prima Ju- ſtinianæ Epiſcopo pro ægritudine capitis, quam patitur, Præcipere ſuccedi: ne fortè, dum Epi ſcopi jura eadem civitas non habet,(quod abfit) áb hoftibus pereat. Et quidem nuſquam canones ptæcipiunt, ut pro ægritu- dine Epiſcopo ſuccedatur:& ideò injuſtum eſt, ut ſi moleſtia corporis irruat, honore ſuo privetur ægrotus. tque ideò hoc per nos fieri nullatenùs poteſt, ne pec- A a Seu capiz uå i Se apaizs. b qua prafènte] orig. Ctitul. ig. lib. 23. d AA i ne a 2. guaflron..c. quanto.& c. qua de 4 in valetudine. g al. acceſſerat. h In Concs/ Au nf V. ca d 7 V. cap. 12 Burch, lib. r, cap: 186. Ivo part. 5. cap. 302 1 Polye,l.2 PtT. a sa edog, k itage.6. cap, 201, Burch..c. 106. ivop Polye,litnztitag, Jeangaium. i Decreti SecundaPars. 492 catum in mea anima ex ejus depofitiohe veniat. Sed ſuggerendum eſt, ut ſi is, qui eſt in regimine, ægrotat, dilpenſator illi requiratur talis-qui poffit ejus curam omnem gere,& locum illiusin regimine Eccleſiæ(ipſo non depoſito) conſervare, ac in cuſtodia civitatis imple- re, ut nec omnipotens Deus offendatur, neque civitas inveniatur effe neglecta. G Caput hoc emendatum C locupletatum est ex origimali, C. IL g Hagellatis à Demino, aflictio addinen debet. Item lab.e indiſt..puſtſ. ad Candidum Epiftopum. Um a percuſſio corporalis imminet, utruùm pto purgatione, an pro vindicta contingat, Dei in hog judiciumignoratur:& ideò non debet à nobis addi fla- gellatis afflictio: ne nos culpæ(quod abſit) offenſa le- ſpiciat. In Decretalibus tit.de Cler. ægrotan..i. affertu initium tan⸗ tummodò huj us capitus,& ex ipſo, quid agendum fit,definitur, C. IIL g Infirmitatis causå laco fho quis privart non debet. Idem Gregorius lsb..epif.13 Maximan I Epifèop acu fano. s Ądeodati querelam, qui feàfui S tlis loco ĩncongruè dicit expulſum, lir fubditæ tibi textus petitionis explanet, tamen pauloi tiùsjudicayimus, apertiusgue retexendam. Aſſerit nam- que à Quintiano fratre& Coẽpiſcopo noſtro in la ſuo pto quibuſdam ſe ſuis ordinandis negotiis dan. tum, ægritudinisque causà per duorum menfſfum ſyn. tium ſuæ ſe Eccleſiæ defuiſſe: cujus rei occaſionem t ptantem&um fratrem noftrum,alinm.locoejisil lic Presbyterum ordinâffe. Hortamur itaque fraterni tem tuam, ut caufam ejus folicitè perquiras; diftriequ diſcutias:& ſi manifeſtæ ægritudiniś;ficut dicitur,caus, Eccleſiæ ſuæ eum defuiſſe repereris, nullum ei ex omii. natione alterius Presbyteri perntittas præjudicium ge- nerari: um fuum fine aliqua eum fac dubie- tate rèftitui.& infa.€ Illud autem chatitatem tuam ſpecialiter admonemus, ut ſi vera fuerit hujus ſuggeſtiq, atque in ſuum fuerit ordinemreſtitutus, de Presbyteto, qui in loco ejus ordinatus eſt, ſubtiliter, diſtricteque debeas eſſe ſolicitus. Et fi quidem fine. datione aliqua ad eundem ordinem pery enerit, ut in Simoniacam hate- ſim non potuiſſet incidete, in alia qualicunque vacanie Eccleſia eum volumus ordinari. Sin autem in eo quip- piam(quod avertatDominusyfuerit tale repertum, ipio etiam Pr esbyteratůs privetur ine,‘guem non causa ed in ea in replendæ neceſſitatis Ecclefix, fed folå comprobatur am- bitione ſuſcepiſſe. 1 J Maximiano] Sicen emendatum eæ ortgimadli tum im. preſſo, qudĩm mannſeripto: Nam anted erat, Clementino Epilco- po, Frimati Byzanceno. C. IV. 9 Pro infir mitate vel agritudine Pontife ces non ſunt aljtciendi, nec in corum locum alii ſabſtitu- endi, Item Nicolaus Papa Alvo b Ianuenfi Are chiepiſcopo. Ontifices c, qui aliquà occupantur infirmitate, ægritudine, abjiciendi non ſunt, nec alios in locoro- rum conſecrari oportet, niſi ex hac fuerint luce ſubtra- cti. Qudd ſi de miniſterio ſibi coneeſſo conquetuntur quæ licſta ſunt, Sacerdotes expleant. In his vero, Aud his præſumere non licet, vicinotum uſq; ad recipiendam fanitatem Epifcoporum auxilia fubzogentur:& hoc cum cautele ftudio peragatur, ne ꝑet neceſſitatis occaſionem x aA yel "E a Ext. de€ler:dgřotan cet b al. Albina Yiennnfi c. Ivops egz ptæſum- Voluern, vrdimtie Iuisillef mum ven poft prin

pi neeeta, menan ominusj’ præſumptionis pullulet ambitio. Epifcopos verò, qui Dominici gregis ſuſceperunt curam atq; ſolicitudinem, ab adminiftratione eorum difcedere non öportet, utac- cepti talenti pulchritudo non deleatur, fed certamine a eouum ſalubriter augeatur,& triplicetur fructus 6. C. V. 9 Vivente Epiſcapo alius fibi ſucco- dere non valet. Item ex lib. æ. ebiſt.. Cypriani Epiſcapi,& Martyris ad Antontanum. ¢ eft Cornelius Epifcopus, de Dei& Chrifti ejus judicio, de Clericorum penè omnium teftimo- nio, de plebis, quæ tunc affuit, ſuffragio,& de Sacerdotum antiquorum& bonorum vircrum collegio 1, cùm ne- moante fe factus eflet, cùm Fabiani locus, id eft, cùm locus Petri,& gradus cathedræ Sacerdotalis vacaret: quo occup^to de Dei voluntate, atque omnium no- ſtrüm conſenſione firmato, quiſquis jam Epifcopus fieri voluerit, foris fiat neceffe eft, nec habeat Ecelefiafticam ordinationem, qui Ecclefig non tengennitatem. Quis- quisille fuerit, multùm de fe licèt ns>&fibi pluri- mum vendiĩcans, profanus eſt, alienus eſt, foris eſt. Et cum poft primum fecundus effe non poſſit, quifquis poft unum, qui folus effe debeat, fa&tuseft, non jam fecundus ille, fed nullus eft. I$ Collegio,] Szc legitur in codicibus Oypriani imprejis,© pnanufiriptis,€ Polycarpo. Ac fimilis ferè locutio estin ſequenti capite,© 23..8. fi quis membrorum. Anreà erat, confenfu. C. VI. g None? Epifiopusgui in locum viven. tis arTepferit, Item zn eadem epiftola infersts. Ovatianus r Epifcopus d non eft, qui Cornelio Epiſcopo in Eccleſia à ſedecim Coëpiſcopis facto, adulter, atque extraneus Epiſcopus fieri à deſertoribus per ambitum nititur:& eùm ſit à Chrifto una Ecclefia per totum mundum in multa membra divifa, item Epi- ſcopatus unus, Epiſcoporum multorum concordi nume- roſitate diffuſus, ille poſt Dei traditionem, poftconne- xam,& ubiq; conjunẽtam Catholicæ Ecclefiæ unitatem, humanam conatur e Ecclefiam facere,& per plurimas civitates noyos Apoſtolos ſuos mittit, ut quædam re- centia inſtitutionis ſuæ fundamenta conſtituat: cumque jampridem per omnes provincias,& per urbes fingu- las ordinati fint Epifcopi in ætate antiqui, in fide inte- gri, in preſſura probati, in perfecutione proſcripti, ille ſuper eos ereare alios Pſeudoëpiſcopos audet: quaſi poſ- ſit, aut totum orbem novĩ conatũs obſtinatione pera- grare, aut Eccleſiaſtici corporis compaginem 2 diſcor- diæ ſuæ ſeminatione reſcindere, neſciens Schiſmaticos {emper inter initia fervere, incrementa verò habere non pofle, nes augere, quòdillicitè cœperint, ſed ſtatim cum Prava ſua æamulatione deficere. ér infia.. ¶ Qui ergò nec unitatem Spiritüs, nec conjunctionem pacis obter- vat,& fe ab Eccleſiæ vinculo, atque à Sacerdotum col- legio feparat Epifcopi nec poteftatem poteft habere, nec honorem, qui Epileopatùs nec unitatem voluit tenere, nec pacem. 14 Novatianus] Rediè aptatum eft à colleđoribus hoc tmi- ziur, ne fuperiora eiam afferenda elent, Nam apud Cyprianum fic legitur post multa: nifi ſi Epiſcopus tibi videtur, qui Epi- ſcopo in Eccleſia,&c. 2$ Corporis compa ginem JStc emendatum eſt ex aliquot veruſtu, Anſelmo,& ihſò originali: anted enim Egebatur, or- dinis compagem. C. VIL g Nonefin Ecclefia, qui eum Epifèopo pacen non habet. S Idemad Florentinum Puppianum, eod..&. ep. 9. Ciref debes Epifcopum in Ecclefia effe,& Ecclefiam 493 Cauſa y Í ÊT Quæſt. T, De Epifiopis ob fenellutim non depon'ndi, 494 d dando eis coadjutore, in Epifcopo;& fi quis cum Epilcopo non fit, in Ecclefia non effe:& fruftrà fibi blandiri eos, qui pacem cumi Sa- cerdotibus Dei non habentes obrepunt,& latentes apud quofdam communicare ſe credunt; quando Eccleſia a, quæ catholica una eſt, ſciſſa non fit, neque divifa. C. VIII ꝙ Suc jure quis cedere non debert. Idem ad Iubajanum. Pexiculoſum ſit in divinis rebus, ut quis cedat jure fuo,& poteftate, Scriptura fanéta declarat, cùm in Geneſi Efau é primatus fuos inde perdiderit; Maole- cipere id ꝑoſtmodum potuerit, quod ſemel ceſſit. C, IX. Verditionem ſibs acquirunt, qui ab Eps- Lopis recedentes unitatem Ecclefia ſeindunt. Idem Lil. 1. epift..ad Magnu, P e quàm fit infeparabile unitatis facramen- tum,& quàm fine fpe fint,& perditionem fibi ma- ximam de indignatione Dei acquirant, qui fchifma fa- ciunt,& reli&to Epifcopo alium fibi foris Pfeudoëpifco- pum conftituunt, declarat in libris Regnorum Scriptu- ra divina; ubià c tribu Juda& Benjamin decem tribus ſciſſæ ſunt,& reli&o Rege fuo d, alterum fibi foris con- ‘Rituerunt.[Ee e sndignarus est, inquit, Dominus in omme ſemen Iſtacl,& dimovit æos, dr dedit eosin direptionem, donso ab.- jiceret eos A facie fua; quia difapatus e% Ifiaël à doma David, é confiituerunt fibi Regem Hrierchoam, filium Nabat,} Indi- gnatum effe Dominum dicit,& eos in perditionem dediffe, quòd ab unitate difipati effent, atque alte- rum fibi Regem conftitúiffent. Et tanta indignatio Domini extitit adversùs illos, qui fchifma fecerant, ut etiam cùm f homo Dei ad Hieroboam miſſus eſſet, qui ei peccata ſua exprobraret, atque ultionem fu- turam prædiceret, panem quoque apud illos edere,& aquam bibere vetaretur. Quod cum non cuſtodiſſet, & contra præeeptum Dei prandiſſet; ſtatim divinæ cen- ſuræ majeſtate percuſſus eſt, ut inde regrediens, impeta ac morfu leonisin itinere necaretur. g pauci interjefis, q Satist 1 adhuc in Evangelio fuo Dominus,& ma- jorem intelligentiæ ſuæ lucem manifeſtat, quòd ii- dem, qui fe tunc à tribu Juda& Benjamin fciderant,& Hieroſolymis derelictis Samariam ſeceſſerant, intet profanos& Gentiles computarentur. Nam, cùm pri- mum Piſcipulos ſuos in miniſterium falutis mitteret, mandavit,& dixit 2: En vramm Nationum ne ierittsy O in vitatem Samarstanorum ne introierits.| Ad Judæos priùs mittens, Gentilesadhuc præteriri jubet. Adden- do autem& civitatem Samaritanorum debere omitti, ubi erant Schifmatici, oftendit Schifmaticos Gent li- bus adæquari.& post pauca@ Quòd b verò eun- ), i Fili hri dem, quem nos Deum Patrem, eundem Filiam Chri- ſtum, eundem spiritum Sanctum nõſſe dicuntur, nec hoc adjuvare tales poteſt. Nam i& Core,& Dathan,& Abyron cum Sacerdote Aaron,& Moyſe eundem Deum noverant: pari lege& religione viventes, unum& ve- rum Peum, qui colendus, atque invocandus fuerat⸗ ia Vocabant: tamen quia loci ſui miniſterium tranſgreſſi, contra Aaron Sacerdotem, qui Sacerdotium legitimum dignatione Dei, atque- ordinatione perceperat, facrifi- candi fibi licentiam vendicaverunt, divinitùs p roui poœnas ſtatim pro illicitis conatibus rependerunt: nec potuerunt rata efle ,& proficere ſacrificia irreligiosè,& icitè contra jus divine difpofitionis oblata. Thuribula quoque ipſa, in quibus incenſum illicitè fuerat oblatum, ne in uſu de cætero eſſent Sacerdotibus, ſed potiùs indi- gnationis& ultionis divinæ memoriã corrigendis poſte- ris exhiberent, juſſu Domini cõflata, atq; igne purgata, in a alcertamen, Y bef à multis, c Polyc. lib. 7. tit.&. Ar y T: Anf bese, lvop..e 359. d Anſel.lis. cah hg.& conttus orses“E Ivo part...360, l a alEcclefacatholica, guauna. b Genef. 25. C.Reg.127 d abest ab orig: e 4 Reg.. f Regum. g Masthi h Infiazg.gtcdidicmus Squid verd à Numaibs

2 Be Ehiſcoberob ſeneltutom dr morbum non 40 5 deponendis,& dando ei coadjutore. laminas ductiles producuntur,& afliguntur altari, fe- cundùm quod loquitur Scriptura divina a:[Memor:ale, inquit, fii(fiae!, ut nonaecedat quifquam alienigena, qui non aft ex femine Aaron, imponere incenfum ante Dominum, ut non fit, ficut Cre.| Et tamen illi ſchiſma non fecerant, nec foràs egre, contra Dei Sacerdotes impudenter atque hoftiliter rebellaverant: quod nunc hi Ecclefiam fcin- dentes,& contra pacem, atque unitatem Chrifti rebel- les, cathedram fibi conĝituere,& primatum aſſumere, & baptizandi atque offerendi licentiam vendicare co- nantur, 1 Q Satiat adhuc) Anteà legebatur: Sedadhuc. Emen- datum est ex vetuflis Codicibus Cyprian, quos Romana edit: hoc loco fecutaest.“Hoc verbo utttur etiam in libro de opere,© Elee- moſynis, ſie ſcribens: deptecationes ſolas parùm valereg, niſi factorum& operum acceſſione ſatientur. Ita enim habent vetuſtt codices,& catera editiones prater Romanam, in qua operarum culpa, ejus verbs loco, pofitum ešt, adjuventur. C. X.€ Nonest defendendus, qui viventis locum invadit. item Leo IV. Vernoni Duci Britannte. Ne furem,nec latronem, qualem Gillandum$ eſſe lentimus in Nannerica ſede, qui viventis(quod non licuit) locum non timuit ufurpare, pro cujufcunque mu- neris donis ultrà debes defenfare. C. XI. 9 Non licet Epifiopo Ecclefiam fuam dimittere. Item Evariftus Papa, epzft:2. omnibus Epifèopis. Icut c vir non debet adulterare uxorem fuam, ita nec Epifcopus Ecċlefiam fuam, id eft, ut illam dimit- tat, ad quam ſacratus eſt, abſque inevitabili neceſſitate, aut Apoſtolica vel regulari mutatione,& alteri ſe am- bitũs causã conjungat. Et ſicut uxorinon licet dimit- tere virum ſuum, ut alteti ſe, vivente eo, mattimonio ſociet, aut eum adulteret, licèt fornicatus ſit vir ejus, ſed juxta Apoſtolum 4, aut viro fuo reconciliari debet, aut manere innupta: ita Ecclefiæ: non licet dimittere E- pifcopum fuum ,autab eo fe fegregare; ut alterum vi- vente co accipiat: fed, aut ipfum habeat ‚aut innupta maneat; id ef, altrum Epifcopum, fuo vivente, non accipiat, ne fornicationis aut adulterii crimen incur- rat. Si verò ad Iterata fuerit, id eſt, ſi alteri Epiſcopo junxerit, aut ſu er ſe alterum Epiſcopum adduxerit, aut effe fecerit, vel deſideraverit, per acerrimam pœni- tentiam aut ſuo reconcilietur Epiſcopo, aut innupta per- maneat.& paulo post.€ Epifcopum e verò oportet op- portune& importune, atq; ſine intermiſſione Eccleſiam ſuam docere, eani rudenter regere& amare, utà vi- tiis fe abſtineat,& ſalutem conſequi poſſit æternam. Et illa cum tanta reverentia ejus doctrinam debet ſuſcipe- re, eumque amare& diligere, ut Legatum Pei,& præco- nem verit'tis. 2 e patenter oſtenditur, quod Epifèopo vrven- laus fù znarı non potest ne: ersam pro ejus ægritudine. Sed illud f Gregors: intelligendum es, quandn tlle, que agrotat, alium nonrogat. Caeterum quandoaliguis vel finellure, vel infirmitate gravatus ſuſceptum oſſictum adminiſtrare non valet, fi lium'bir ſubſtitut petier t rattonahiliter fier: potest, Unde in eodem Ptpiruib-g ſequitur:¶Si verò idem Joannes 1 fortafsè pro moleſtia{ua petierit, ut ab Epifcopi honore debeat vaca- re, eo petitionem fcripto dante, concedendum eft: aliter ayan nos id facere pro omnipotentis Dei timore omni- Dana Hinc etiam B. Auguftinus Epsfiopo fuo s fed fensélute gravato, catbedram Epiſcopalem ff epit, a Numıi6: b al. Giſtardum c Polya.d PLAN>.rtit.8, Burch .9. Anſol..102.lvo.s. p iye rch..r. tvp segg£ Lip ehde d 1. Cor. 7. € Burch, lr. çabp. rip fit, B epifit Decreti PrimaPars. 496 1 q Siveròidem Joannes) Hec fantan regeflo B. Gregerit, lab.g. epilt. æl.& fequuntur past c, fcripfit. fup. eåd. C. XIL Q Auguftinus non tam faccefit, quam ascefiit. Unde in epiftol. Paulini unica ad Romanianum legitur. On à autem tantùm hoec ſcribimus gratulandum, quòd Epiſcopatum Auguſtinus acceperit, ſed quod hanc Dei gratiâ curam meruerint Africane Ecclefie, ut verba cœleſtia Auguſtini ore perciperent, qui ad majo- remDominici muneris gratiam novo more provectusita conſecratus eſt, ut non ſuecederet in cathedta Epiſcopo, ſed accederet. Nam incolumi Valerio Hipponenſis Eccle- fiz Epifcopo, Coëpiftopus Auguftinus eft, Hoc:ıdem probatur auctoritate B, Gregorii, qut Ariminenf Epijfèopoydólore capitis laboranti, alterumn fubrogavit, tta ſcribem in 5. lihr. regeſti ſui, indict. 2. epiſtol. æg. ad Marmianum Epiſeo- pum Ravenne, QX e copo gravato infirmitate, Qa: ts fubrogars potest. N Ualiter b ordinati à nobi Sacerdotis, corporis, quå Qröt s,ʻimpediente moleſtià, Ariminenſis Eccleſia paſtorali hactenus fit regimine deftituta, dudum frater- nitas veftra:cognovit. Quem, dum habitatorum loci illiusprecibus permoti fæpius hortaremur, utf deta dem capitis, quà detinebatur, moleſtia, melioratumſe ee fentiret, ad fuam, auxiliante Domino, reverteretit Ecclefiam, datis induciis in hoc quadriennio espeta- tuseft. Quem, dum monitu Cleri, civiumgueillincve- nientium, nosģue precibus urgentium c inftantiùshote taremur, ut fi valeret, cum eis auxiliante Dominoreme aret, datå in fcriptis fupplicatione nos petiit, ut quitad ejufdem Ecclefiæ regimen, vel fufceptum officium pio eadem, quà detinetur, moleſtia aſſurgere nullatenus poffet, Eccléfiæipirordinare Epifcopum deberemus Un- de; quia cunctaruai Eccleſiarum inſuncta nos ſoliciudi nis cura conſtringit, ne-diutiùs gregi fidelium delt cuftodia, påftoralis, illorum precibus, hujusque exlul impoffibilitate renunciatione compulfi,vilum nobis eſt eidem'Ariminenfi Ecclefiz debere Epifcopum ordinat: & datis ex more præceptis, Clerum, plebemque ejuſdem Eccleſiæ non deſtitimus admonere, qdatenùs ad eligen- dum ſibi Antiſtitem concordi proviſione concumat. Hortamur igitur, ut fraternitas veſtra eum, guem uno conſenſu omnes elegerint, ficut& ipfi à nobis popolcife nofcuntur. ad fe faciat evocari: quem cautå ex omnl- busexaminationedifcutite,& fica, ineo, guz in texti Heptateuthi 1 morte mul&ata funt, minime Domino fuerintopitúlante reperta, atque fidelium perfonam relatione ejus:vóbis quoque vita placuerit, ad nos eum cum decreti pagina, vetr: quoque additå teſtifcationis epiſtolà deſtinate: quatenus ejusdem à nobis Ecclelis Domino diſponente conſecretur Antiſtes. 1 J Heptateuchi] Apud B. Gregenium in hat epiflolá, É ın multu aliu locu legitur, Eptat i, ficut est etiamin Bur hate do& Iuone,& aliquot vetuſtis Gratrani eremplari bus. Ei de v vocẽ notatum eiſt ſapra diſtundt.. c. fana Romana. m vajh Pentateuchum, C. XIV. De eodem. Item ex eodem regeffo, lib. in. piſt. v. ad Eleuthe- rium Ebi ſcohum. Uamvis d triſte nobis ſit valdè, quod loquimuratq; raterna nos compaſſio flere potiùs urgeat, quam aliquid de auditis detinire permittat ſuſc epti tamen foli- itudo regiminis cor noftrumi fanti rulſ t acule p gnã nos Eccleſiis curà proſpicere,& ne qua ea um po da —— adem, a.Augufln.epif z4. drio adde cap 16, mfn. pfa b Burch....189. lvop..e3os C alargueniiim, chard. lib.1. cap.l9i. Ivo.cdoy. utilitss utilitas nere, Ferven loreftring

pilil Palia hii, tem tantim hokrhirye ur auiloriat y(laboranti, aind ndil, a enifolg onitu Cler tibus urge cum eis applicatione unciatione co: fe debe: m concordi nt farernitas $ w, a yetila O difina h 497 Cauſa VII. Quæſt. I. utilitas deperire, quod fieri debeat, Deo auctore, difpo- nere,- Pervenit igitur ad nos, quibufdam referentibus quendam Epifcopum ita paffionem capitis incurriffe, ut quod mente alienatå agere foleat, gemitus& fletus audire fit. Ne ergò languente paftore grex(quodabfit) inſidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel Ecclefiæ ipfius utilitates depereant,cautå nos neceffe eſt proviſio- ne tractare. Et ideò, quia viventem Epifcopum ab officio ſuo neceſſitas infirmitatis, non crimen abducit, alium lo- co ejus(niſi recuſante eo) nulla ſinit ratio ordinari: ſed ſi interyalla ægritudinis habere eſt ſolitus, ipſe datà peti- tione non fe ulteriùs ad hoc miniſterium intellectum habere, nec ad alia officia ſubvertente infirmitate poſſe fateatur affurgere,& alium loco fuo expetat ordinan- dum. Quo facto, omnium ſolenniter electione, alter,qui dignus fuerit, Epifcopus folenniter ordinetur: fic tamen, ut quoufq; eundem Epifcopum in hoc feculo vita tenue- rit, fumptusei debiti deeadem Ecclefia miniſttentur. E- nimverò, fi nullo tempore ad fang redit mentis offi- cium, perfona fidelis, ac Vitæ probabilis eft eligenda, quæ ad regimen Ecclefiæ idonea poffit exiftere, atque de ani- arum utilitate cogitare, inquietos ſub diſeiplinæ vincu- Io reſtringere, Eccleſiaſticarum rerum curam gerere,& maturum, atque efficacem ſe in omnibus exhibere: qui etiamſi Epiſcopo, qui nunc ægrotat, ſuperſtes extiterit,lo- eo ejus debeat conſecrari. 2 pars. Ne autem hujufiermodi pafionibus Sacerdotibus fubitò occupatis, cæptum officium inexpletum remaneat, anſtitutum e, ut Sacerdos, five pfallens, five facrificans, altos ſecum habeat, gui, jf hujufinods cafus snterveniat, inchoata aimjieria perficere va- deant, C. XV.@ Duif, facrificans Sacerdotem fibs vi- csnum habeat, qui cæpta facramenta exa piat, fi eraliqua necefütas in- Eruerit. Unde in Concilio Toletano XI. e I4. T 1 divini a oraculi monentis finguli præcayen- tes, quo fcribitur b:[Va fòli, qura cùm ceciderit, non habet fublevantem ,] fummoperè verendum nobis eft,& cavendum, ne horis illis atque temporibus, quibus Do- mino pſallitur vel ſacriflcatur, unicuique divinis fingula- riter officiisinfiftenti,perniciofa paſſio, vel corporis quæ- ibet invaletudo occurrat, quæ aut corpus ſubitò ſubrui faciat, aut mentem alienatione, vel terrore confundat. Pro hujuſmodi ergò caſibus præcaventes, necẽſſarium du. ximus inftituere,ut ubi temporis, vel loci, five Cleri co- pia ſuffragatur, habeat quifquis e illic canens Deo, atq; ſacrificans, poſt ſe vicini folaminis adjutorem:ut ſi aliquo cafi ille, quiofficia impleturus accedit d, turbatus fire- rit, vel ad terram elifüs„àtergo ſemper habeat, qui ejus vicem exequatur intrepidus. Sed f z hoc Jacrificanti fre- Guenter acciderit, tunc omnimodò ab oblatione prohibeatur. I JIllud] In concilia impreſſis legitur, Et illud. In codice verò Lucenſi Regio, Væ illud. In dusbts auter Vaticanis, ut il- lud:& fcet infia de conſecr. diſt..c. ut illud. apud Burchar, É Ivonem, 2§ Sedfi hoc) Hec funt impreſſa allis characleribas, quia non ſunt en Concilio Toletano neg, in plerifà, vetuflus Gratranrexem. plartbus. In codice perantiguo funt gloffe ad verbum, vicem, É post verbum, prohibeantur, additur, ut infrà càd. q..c. in literis tuis. Apud Burchardum verd dr luonem p Gut ct- tant decreta Soteris Papa, ér infià de conf: loco citato, horum wcrborum loco leguntur bac:& officium incœptum adim- Pleat. De Epiſcopis ob ſenedtutem& morbum non deponendis,& dando eis coadjutore. 498 T C. XVI. g Sı Sacerdos necefstate praoccupatus fuerit, ecpta ſacramenta per alumn ex- pleantur. Hem ex Concilio Toletano VII, c. 2, N 4 contra ordinis ftatutum temeritatis aufi prei ſumatur, neque illa, qug fummå vèneratione cen- fentur,vel minimo præſumptionis actu 1 folvantur,cùm adhoc 2 tantùm fieri juſſa ſunt, ne interrupta noſcantur, vel languoris proventu robore falutis privetur natura. Non ergò fragilitati folùm conſulitur humang, fëd cti- am 3 facro honori myfteriorum Dei providå cavetur ſolicitudine. Cenſuimus ergò convenire, ut cùmà Sa- cerdotibus Miſſarum tempore ſancta myſteria conſeeran- tur, ſi ægritudinis acciderit quilibet eventus, quo cœptum nequeat conſecrationis expleri myſterium, ſit Iiberum- Epifcopo vel Presbytero alteri confecrationem exequi officii cœpti. Non enim aliud ad ſupplementum initia- tis myſteriis competit, quàm aut incipientis aub ſubſe- quentis completa 4 benedictio Sacerdotis: quia nec per- fecta videri poſſunt, nifi perfectionis ordine complean- tur. Cum enim ſimus omnes unum in Chriſto, nihil con- trarium petſonarum diverſitas format, ubi efficaciam Proſperitatis unitas fidei repræſentat. Quod etiam con- ſultum cuncti ordinis Clerici individuum y fibi effe non ambigant: ſed, ut præmiſſum eſt, præcedentibus libenter alii pro complemento ſuccedant. Ne tamen, quod na- turæ languoris causã conſulitur, in præſumptionis perni- ciemconvertatur, nullus poft cibum, potumque quemli- Gs bet minimum ſumptum Miſſas facere, nullus abfque pro- ventu patentis moleftiæ minıfter vel Sacerdos, cùm cœ- perit, imperfecta officia ptæſumat omninò relinquere. Si quishæc temerariè præſumpſerit, excommunicatio⸗ nis ſententiam ſuſtinebit. 1 Q Actu) Sicest emendatum ex codice Regio: nam inima preju Concelsorum codicibus>© apud Burchardum, Ivenem, est, tactu. 2 4| Cùmad hoc tantùm] Magna esf hoe loco varietat Tn codice Regio legitur: cùmad hoc tantùm quaqua fieri juffa ſunt, interrupta noſcuntur, ne languoris,&c. Apud Bur- chardum. cùm adhuc tantùm fieri jufſa ſunt, nec interrupta noſcuntur, ne Ianguoris,&c. Apud Ivonem, cùm hoc,& 3 nec languoris, catera eodem modo. 3 q Sed etiam facro] Hicquog, magna vartetas, In codi- ce Regio pleniorefl oratio:fed etiam honori myſteriorum Dei Providetur abundè, dum ab offenſionis caſu procuratur etiam caveri ſolicitè. 4 JCompleta benedictio] Sre refstutum ef ex codice Regio, cum quo aliquot editiones conveniunt, multaq; etiam alia in hoc capite emendata. rg Individuum J In codice Regte est, indultum, 3 pars. Ecce, quòd Epifcopo petente, precibus etsam populis infirmitate gravato alius poft fabrogars, patenter monftratur, Cenectute autem gravato, non ſucceſſor, ſed coadjutor dars debet, Jus es decedenti in locum regiminis ſuccedat. Sic Auguſtenus di- catur b accefiffe Hipponenfium Epifèopo. C. XVII. g Seneute gravato coadjutor ef} dane dus, qur morients faccedat, Hinc etiam Zacharias Papa fêribst Boni ſacio Ma- guntino Archtepiſcopo. p Eriti, ut cum noftro confulto pro fuperveniente_s tibi fene&ute, atque corporis imbecillitate, fi pote- ris invenirealium in cadem fede, in qua præes, pro tui perfona debeas collocare. Nos verò, adjutore Deo, con- ſilium præbemus tuæ ſanctitati, ut pro falute anima- rum rationabilium, fautore Chrifto, fedem, quam ob- tines, Magunting Ecclefiz nequaquam relinquas. Sin verò Dominus dederit juxta petitionem tuam homi- a De confdif.r utsllud. Burih.d.73 lvo.za,-Ec- clf c alike, d al. accedet, a Burch.l3..zo. lvop.2cizg. b Sup, câd, c. non antem . quaſt..e. l. J. R

ni in uno eme a non opo. brita & popul G Prirparsh FicANO, CA, alexmnp! c IIi

I. C. Irem ex $: Sans ien vel quilibet Cleri- iâ, ad aliam tranſeundum- atim tentet; quò migra avit, per-| iniſtrare non debet; p ertim, verte cationem Epifcopi non obedierit, 5 perfeveraveri t, omnimodò ab oficio sie nec aliquan⸗ lo ſpem reſtitutionis ha culpam depoſitum alius E pii bopuuit perit, ipfe à communi Sy noda pænam merebitur increpationis 1, tanquam Eccleſiaſti- ca juta diſſolvens. 75 8 C mbwe eF, arguatur, vel coërceatur, ve? pu-| 6 XXV. 9 KS Epifcopo Ec linquere, dr adaliam tre Item exeodem Antos opum: de diœcefi ad diœce cleſiam ſuam re- alteram non un inge fferit> negue fià populis fuerit violenter attractus c, ne e fi etiam ł b Epifcopis{uadeatur: manere autem eum de- bere in Ecclefia Dei, c juam ab initio fortitus e t,& non ab ea alibi demigrare fecundàm ı bere tranfire, neque G feipfi r hoc olim ndum fùerit exhòrtatus.| r | rit a a ſi co legan .XXVI E Pifcopis in diœec -tq linandos, vel conſe- cerit, conſecratione m à Miflar Quod ſi ſ amotis hi sbyter, ſi per tres hebd c damnationi fuccumbat. us est Epiſc cut errepferit,© ad fuam coo eN redire. Hilarius Papa Epiftopis Tar ab Eccleſia Barcinonenſ > Epifcopo, fedatis pe am vol Eeanbus que per i d. non oputiet, Nicæna Synodo. lib. C Cap. 6..236. lvo...173. In Aurelhan. geis,£ al. fingulari ...109, sde Clero t opus, qualem te præcipuè decet confecrare: ì jurgatione tui maximèu præceptio, quod ad injuriam Dei(à quo ium eſt gratia dignitatum) didie- a Du: alhenam cathedram appetst, abea expulfus, etiam propriå careat. İCOpUS urb£ Anaſtaſio T offa- scenfi Epiftopo, epifl.82. al.84.8. III. QI b quis Epifcopus mediocritate civitatis fug de- i fpećtå, adminiftrationem celebrioris locramb ple bem f eung ratione tra le hed quidem cat Ecclefid, qug contens- tu minory Ecc Iren aſpirat. Item ex Concilio Meldenfi, c. 30. IV. QI quis cde ordine Sacerdotali, contemptu mino- RS Ecc leſiæ ambitios ⁊& improbè ad poore i- piraverit d, can erga eum definitio confervetur, 10c I eft, ut utrâque care I§ Hoc eft, ututrâque'c area 2] Hæc non ſunt in Meldenſi Hhabentun tamen apud cæteros quoque collectores. etio Ecclefiam vacantem angreſſus fuerit, ab offi- endus est, ficut in RothomagenG Concilio le- C. XXXIII. 9 Doejectatur à Clero, qui muneribus £ jpam acquirere tentat, Ancitum eſt e atque omnibus modis prohibitum, ut M fi quis Presbyter inventus fuerit alicui Clerico vel yico munera dare, vel dediffe, aut aliam pecuniam tri- alterius Presbyteri Ecclefiam furripiat“n aut retio redimat, pro hac cupiditate, eù rapina, ptione,turpis lucri gratiâ, dejiciatur à Clero, xiftatà regula. tipiat aut| Addit dog Narn vivente Presbytero pe cleſia. Tn lib.7. Capitul ATIUM, deest alterum membrum, aut yac archar- nt ifla dug vocesex B före non potest dict vacans Ee- erbum, ſurripiat, ſed antem pretio redimat. Ivo, t utantea Gratranws, Ecclefiam ya at. vero communi confi atg, aliorum utilitaa in Eccl leſius, d quibus re- , cis utventibus alii ſabſtitui valeant, Anterus P pa de- monſtrat, epiſtoli ſeptimd, ſerilens Epifiopis Bætica& Toletang provincia. C. XXXIV. trones Eni fèoporum fieri pofant; lunt, Agut ationes f Ep rum fcitote communi uti lMutate at que neceſſi tate fieri licere, ſed non pro- i cujufguam voluntate tdominatione. Petrus fan&us magiker nofter,& Princeps Apoftolorum, de Antiochia,utilitatis causâ, translatus eft Romam, ùt ibi- dem pôtiùs proficere poffet. Eufebius quaque de qua- dam parya civitate, Apoftoli auctoritate, mutatus eſt a al. fimiliter. b Polhe.l. ntit. 9. Anſel..c. loæ. Burch..i. .74. Ivo p. f. cap. 7o73,© Burch..; cap. q8. IVo ſ. 3. c. ſa. Pann,.2. cap.. d al. aſptrare contendlerit. e In Capit..?. cap.206, Burch....114.1vo p...90.Pann...cap.49. f Anf..6. c49, Burch...c non lsbstu cu jusquam, aut dommnanone. Plura funt verba 07 074 Pelyc..i. tit: ġ. 7. luo p..133. Pann..3.-69. g al. n

4 503 tationibus. a j T Alexandriam. Similiter Felixde cvit natus erat, electione civium propter do De Epiſtoporum tramlationibus& mu- ate, in qua ordi- ctrinam, vitamq; bonam, quam habebat,[anétoritate 1 hujus ſanctæ ſedis, & licentià] communi Epifcoporum,& reliquorum Sa- cerdotum, ac populorum confilio translatus eft Ephe- ſum. Non enim tranſit de civitate ad civitatem, nec trans- fertur de minori ad majorem, qui hoc non ambitu, nec proprià voluntate facit, xſed aut vi à propria fede pulfus, aut neceſſitate coactus, aut utilitate Ioci, aut populi, non fupeibè, fed humiliter ab aliis translatus,& inthroniza- tuse.&ĵ.{Nam ficut Epifcopi habent poteftatem or- dinare regulariter Epifcopos,& reliquos Sacerdotes; fic quoties utilitas aut neceſſitas coẽgerit, ſupradicto modo & mutare& inthronizare poteftatem habent:[non ta- men ſine ſacroſanctæ Romana ſedis auctoritate& licen- tia.] Cj. ¶ Alia etenim a eſt cauſa utilitatis& neceſſi- tatis, alia avaritiæ, acpræfumptionis, aut propriæ vo- luntatis. 1 Auctoritate hujus ſanctæ ſedis,& licentid.] Hec verba non leguntur in epiſtola Anteri, neq in Pannormia, neꝶ apud Burch.& Iuonem. Sunt tamen apud Anſeimum,© in Polycarpo, C vetuflis Gratiant exemplar:bus. Idem quoq; est de verbis illis prope finem capitis, non tamen fine ſacroſanctæ Romanæ ſe- dis auctoritate& licentia: 4u propter. hanc caufam virgulis Hant incluſa. C. XXXV. 9 Cauidneceſſitatis mutationes Epi- Sioporum fiers poffunt: Item Pelagius Papa I1. Benigno Arehiepiſcepo, episk. 2 Cias b, fiater dile&ifime, aliu effe caufam neceſ- Decreti Secunda Pars. ſitatis&utilitatis, aliud cauſam præſumptionis, ac propriæ voluntatis. Non ergd mutat ſedem, qui non mutat mentem, id eſt, qui non causã avaritiæ, aut domi- nationis, aut propriæ voluntatis, vel ſuæ delectationis migrat de civitate ad ciyitatem, fed causå necefitatis,aut| utilitatis mutatur. Nam plurimorum utilitas unius utilitati, aut voluntati præferenda eft. Aliud eft enim mu- tare,& aliud mutari.& j. ¶ Nam aliud eſt ſpontẽ tranſ- ire,& aliud eft coactè, aut neceſſitate venire. Unde non Hti mutant civitates,fed mutantur: quia non ſpontè, ſed coactè hoc agunt. 7. qj Non ergò benè intelligunt Ec- cleſiaſticas regulas, qui hoc negant causã neceſſitatis, vel utilitatis fieri poſſe, quoties communisutilitas, aut neceſ- ſitas perſuaſerit. C. XXXVI. 9 Chriſtum negare con vuncitur, qui neceſiitatem patientibus miſericordiam non impendit: Idem in eadem epiftola, pauld infertus. Epos qui gemebat,& vexabaturà d Saul, fugie- bat,& veniebat ad David.] Si ergò piiſſimus atque juſtiſſimus David ſciret peccatum eſſe, perſecutionem fugientes,& tranſeuntes de loco ad locum,& de civi- tate ad civitatem recipere, tales nequaquam reciperet, nec fecum teneret, nec in aliis civitatibus eos colloca- Iet, Quienim perſequuntur Domini Epi ſcopos, eosque de civitatibus ad civitates tranfire compellunt, non eos tantum perſequuntur, quantum Dominum noſtrum Jeſum Chriſtum, cujus legatione funguntur. Nec ipſi in hoc peccant Epifcopi, quoniam non fpontè, fed coactè hoc aguntz ſed illi, qui eos perſequuntur: nec ipſis Epi- ſeopis hoc imputari poteſt, ſed illis, qui eos hoc agere co- gunt. oF. ¶ Qui autem negant miſericordiam facien- dam fugientibus, ae neceſſitatem patientibus, ipſum Chriftum negant, qui eft miſericordia& veritas.& 7. ¶ Negat miſericordiam neceſſitatem patientibus, qui po- pulis indigentibus divinis minifteriis e,& non haben- tibus proprium Epifcopum, qui eos ĩnſtruat, causã uti- X Plura funt verlia in originali. à al. quoqᷣ. b Pohhe. 47.tit. 9. Anſcl.s..37.& al. eleltienis] al.dilectuonia, d.Reg. 3n© myferii litatis, atque necefitatis, ex alia civitate, licèt minor fit, in eam, quæ non habet Epifcopum doctiorem, vel utilio- rem. meliori conſilio, non ſpontè tranſeuntem, ſed majo- rum exhortatione mutare a, aut Epiſcopum ejectum,& perſecutionem patientem causà utilitatis, aut necefita. tisinthronizari non permittit. C. XXXVII. 9 Non ambitione, ſed Snodali au· Coritate, de Eccleſia ad Eccleſiam Epiſco- pus tranſoat. Irem eæ Concilio Carthaginenfi IV..27. pe b delocoignobiliad nobilem per ambitio- nem nontranfeat, nec quifquam inferioris ordinis Clericus, Sanè,fi utilitas Ecclefiæ fiendum popofcerit,de- creto. pro eo Clericorum,&t Laicorum Epifcopis porre &o,in præfentia Synodi transferatur, nihilominùs alio in locumejus Epifcopo fubrogato. Inferioris verd gradũs Sacerdotes, vel alil Clerici conceſſione ſuomum Epiſco- porum poflunt ad alias Eccleſias tranſmigrare. C. XXXVIII. 9 In proprio gradu Epiſcopi, vel Presbyteri in aliena ſuſopiantur Ee. cleſia. Trem ex eodem Catthaginenſi IV..33 priton Presbyteri, fi causâ vifitandi ad Eccleſiam alterius Epifcopi venerint, in gradu fuo fufcipiantus & tamad verbum faciendum, quàin ad oblationem coi ſecrandam invitentur. C. XXXIxX. ꝙ Eccleſia unius Epiſcopi ab aln diſponi non debet. Irem Calixtus Papa omnibus Galliarum Epifi pis, epift...3. go c alteriusuxor nec adulterari ab aliquo, velji dicari, aut difponi, nifi à proprio viro, co viventept mittitur; fic nec uxor Epifcopi 2, qug ejus Ecclefia, wl parochia indubitanter inteļligitur, co vivente, abſqut ejus judicio& voluntate, alteri e judicari, vel diſponi, aut ejus concubitu frui, id eft, ordinatione, conceditur. Unde ait Apoſtolus f: CAligata est uxor legi, quamd vir ejus vivit: eo vero defunélo, foluta est a lege vir| se militer& fponfa Epifcopi( quia fponfa, uxorgue ejus dicitur Ecclefia) illo vivente, ei eft alligata:€o vero de- fun&o, foluta eft.[ Et ¥ cui voluerit, nubat, tantam inDi- mino;) id eft, regulariter. Si enim€o vivente alteli nupſerit, adultera judicabitur. Similiter&ille, fialte- ram ſpontè duxerit, adulter exiſtimabitur,& communio- ne privabitur. Si autem perſecutus fuerit in ſua Eccleſia, fugiendum illi eſt ad alteram, eique eſt affociandus, di- cente Domino g:[Se vos perfècuti fuerint im una avitate fugite ım alam.| Si autem utilitatis causå fuerit mutane dus, non per fe hocagat,fed fratribus invitantibus& au- croritate hujus ſanctæ ſedis faciat, non ambitũs causd, fed utilitatis aut 1 neceſſitatis. 1 ¶ Aut neceſſitatis. Hac nen ſunt im ipfa epiftola fed haben- tur apud Anſelmum. Neteſñttas autem prabes juſtam cauſam krantlationi. ſaprd edd.c. ſcias. G pars. Hoc non ſolum de Epi topis, verum et libet Eccleſſæ mimiſtris amelllgitur, ne vudelicet in aliter obrepat. tam de quibue locum viveniik C. XE. ꝙ Deponatun, qui locum alteriuo mva⸗- dere non temet. Unde B: Gregorius fèribtr Narali Salonitano Epsfèopo, do E0, quiin Archudiaconatum altertus ſe promo- vert conſenſerat, lib. 2. indict.10. e- pifirg.& 16. Um h, quì contra juftitig reg natum alterius fe proveħt con ulam in Archidiaeo ſenſit, ab ejusdem- ——— iaai à all mutart. b: Ivops.cg2r Pamlge70o€ Pohe. Èr.tit. 8. Anf 6 e103: Burch.g 149- Ivo p3-:53. er part.s. ep 1 d al. Epꝛſcops, vel Presbyteri, eal al altere r bht? —— E..7. K ibid. g Matihtos h dis 7 pis. i ffm: Epiftapa ta tate ad ali fow: a amme

odi transi fabrogato. N Clerict conc as Ecclefiastrani hp teri, fi caus enerint, ingradi i endum, guåmad o4 hom nondebeh, a ommbw Golian È pif, 2th ecadulterari h2 tem p eftatis. tjs, Hee wel Zi peceat M jusi” Arcu 505 Caufa VII. Quæſt. I. De Epiſcoporum translationibus Archidia conatùs honore deponimus. Qui, fi ulteriùs in Ioco eodem miniſtrare præſumpſerit, ſe participatione communionis ſacræ noverit eſſe privatum. C. XLI. 9 In una Eccleſia dus Pralats eſſẽ non debent. Irem Hieronymus ad Ruſtacum Monachum, epist. g. y a apibus Princeps b unus eftygrues unam fequun- f tur ordine literario: Imperator unus, judex unus provinci.. Roma, ut condita eft,duos fratres fimul ha- bere Reges non potuit,& parricidio dedicatur. In e Re- beccæ utero Eſau& Jacob bella geſſerunt: finguli Ec- cleſiarum Epiſcopi, ſinguli Archipresbyteri, ſinguli Ar- chidiaconi,& omnis ordo Eccleſiaſticus ſuis rectoribus nititur. 7 pars. Ecce in quibus caſilus Epiſcobo vivente, alius poteſ ei ſabſtitui: Quanquam ſocundum rei veriiatem non vivente Epiſcabs talis probeetur ſuccedere. Translatus enim ab una civi- tate ad aliam, definit effe Epifcopus illius civitatis, à qua tranf fertur: atg, ideò, gui busc fuccedit, non vivente, ſed defuncto quodammodò Ehiſcopo, probatur ſubſtitui. Sedl inter eum, qut ho- ftilitatis neceſſitate,& eum> qui utilitatis cansa transfertur, hoc interest, quod thle, qus metu hoflilitath ad altam tranfit fi priorem contigerit aliquandoab hoflibus(beram fier:, ad eandem iHum re- dire oportet. C. XLII Q Qui metuhofilitatiad akum locum tranfierit, poflsà ad Jam Ecclefiam redrre oportet, Unde Gregorius Papa frsbst Ioanne Epifèopa Scyl- latıno d, lib, 2. indi&, 10. epift. 25. Aftoralis e officii cura nos admonet, deftitutis Ec- clefiis proprios conftituere Sacerdotes, qui gregem Dominicum debeant paftorali folicitudine gubernare.' Proptereà te Joannem ab hoſtibus captivatæ Liſſitanæ civitatiskpiſcopum in Scyllatina EecleſiaCardinalem ne- ceſſe duximus conſtituere Sacerdotem: ut ſuſceptam ſe- mel animaram curam intuitu futuræ retributionis im- pleas. Et licèt à tua Eceleſia ſis hoſte imminente depul- ſus, aliam, quæ paſtore vacat ‚Ecclefiam debes gubernare: ita tamen,ut fi civitatem illam ab hoftibus liberam effici, & Domino protegentead priorem ftatum contigerit re- vocari, ad eam ‚in qua priùs es ordinatus, Ecclefiam re- vertaris: ſin autem prædicta civitas continuå captivita- tis calamitate premitur, in hac, in qua à nobis incardi- natus r es, debeas Ecclefia permanere. 1 Incardinatus] Supra diſtunct. 21. c. fraternitatem, de hujus vocis notrone es? notatum, Qui verà utilitatu causå transfertur, neguaguam ad priorem redire cogitur. ES etiam alius tafs, sin guo Epifiopus viven- ti Epifcopo fabfisturtur.(um enim aliquis relidld prtors cathe- drà, ſud authoritate ad alam tranfierit, fi alius es fubflitutus fue- rit, lecet ille prioris Eecleſiæ Epi Copus effe non deſſerit, ſubſtitutus tamen Epifiopatum habebit. C. XLIII.@ De Sacerdotibus, qui relictis ſuis Ee- cleſiis ad alias migrárunt. Unde Danyafus urbis Roma Epifèopus firrbit ad Pan- linum Antiochenum, dicens. Os f Sacerdotes, qui ab Eccleſiis ad Ecclefias migrå- runt, tamdiu à noftra communione habemus alie- nos, quamdiu ad eas redierint civitates,in quibus primi- tus ſunt conſtituti. Qudd ſi quis alius alio tranſmigran- te, in locum viventis ordinatus eſt, tamdiu vacet Sacerdo- tii dignitate, qui ſuam deſeruit civitatem, donec ſucceſſor ejus quieſcat in Domino. & mutationibus. 506 Epifiopalium eram fadium mutationes, metu hoflslitatis stere Veniente nonnunquam flers ſolent. C. XLIV. 9 Neceſatate temporis Syuſcopalium ſo- dium mutationes fiers poffunt. Unde Gregorius ſerabet loannt Epifèopo Vells- trano, lsb. 2. epift, 11 Teni a qualitas admonet, Epifcoporum fedes, antiquitũs certis civitatibus conſtitutas, ad alia, quæ fecuriora putamus, ejusdem diœcefis loca tranſponere, quò& habitatores nunc ſ degere,& barbaricum poſſint periculum faciliùs declinare. Proptereà te Joannem fratrem, Coepiſcopumq; noftrum Vellitrenfis civitatis, ſedemque tuam in loco quondam c Arenata ad ſanctum Andream æpoſtolum, præcipimus exinde tranſinigrari: quatends ab hoſtilitatis incurſu liberior exiſterè va- Ieas,& illic conſuerudinem 1 ſolennium feſtive diſponas. 1 Conſuetudinem] Apud Ivannem Diaconum legitur, oonſuetudine ſolenni feſta diſponas. Apud Burchardum ér Ivonem„ confùuetudinem ſolennium feſtorum. In varsis B. Gregorii epiflolarum editionibus, conſuetudinum ſolen- nium fefta difponas. 8 pars, Iremcumalguis caus humilitatis, Apoſlolicd con- ceſßione, de paſcopali fede ad Monachalem deſcenderit ſubjectionem, altus loco ejus ſulrogars poterit; ille verò ad Pontiſicatum reſurgete vequaquam ulteris valebit. C. XLV. Q Epfiopus, qut caus humilitatis Moe nachus efficitur, ad-Pontificatum redire non valet. Unde en quinta I actione Sonſtantinopolitanæ Synodi, CCCLXX XIIL Patrum, fub Ioanne Papa VILI, cui prafuri Petrus Presbyter Cardinalis, é Panias Anconitanus Epifiopus;- é Eugenius Oflsenfis Epifiopus, Apocryfarss Papa dixe- Fedo fashy hab PaT hegien TANE, TELA Ees pae Crgag. Lei etorta(undis y He: d nequaquam apud nos habetur„ut quicunga de Pontificali ordinead Monachorum, id eft, pœni- tentium deſcenderit vitam, ulterius poſſit ad Pontifi-4 catum reverti Trem. ¶ Præcepit ſancta Synodus, ut qui-s cung; de Pontificali dignitatead Monachorum vitam,& ad pœnitentiæ deſcenderit locum, nequaquam jam ad Pontifieatum reſurgat. Monachorum enim vita ſubje- ctionis habet e verbum,& diſcipulatüs, non docendi, vel præſidendi, vel paſcendi alios. Hac Synodus ſub loanne VIII. extat Gratcà in Vaticana Bi- bliotheca. Cujus Synodi rres tantan canones cum explanatione Bal- Jamonis editi funt Lutetia, ¢ apud ihſũm inſcributur, Synodss ın teraplo Sapientia babita fub Photio Patriarcha. In ſecundo autem trium illorum capitulo babetur[intentia hujus capitis. Vifum at= tem est, ut omnia melius percipranttir, locum hunc Grace,& cum nova interpretatione effe ad fcribendum. Dan o maido yns àme. s buly dxi ee Ti dm TE Weeg nzi rhyyg lO iowrti ås rhw$ povari HLEAEJIUTUY 0HY Genis Ursteylw ETES mwg- 06IEg Soules EL 0t QUTI TAS GUTS TO UNAPKÄAS E1403 Ot AJADTELTOL TOMOTKENTOA TAS TEs spurégaæe Pápns åmon ribang juin con srin 0S cóčě): sis À tew Da deyt- seating mypatrO és Thu Tóiy MIVA, TETÉSI T£= TOVOBYT AY natuer b unbi Káegn* Diar) ET TÒ ms%- xisgoruwns Ewlo Dsendixav liwo Baacſhcios, 9 HA XG Ob TOMOTNENT AA Tiy uva TONY Feovov amon, kot map úp: Qogg J TETO TOTE yer ddpon TSyaNTIOV pp 8v m9- vælovTes NEOGO ÅS DE yIEgÉRLS vama j pisgimy&s pg- vayłs NATE p xipo w yisg is pire s dunala. y ayia Cubo È ÉTV, OAFATU I) TEA TÉTE KAVY, ον E iv yui àupiBorias pivoto EA TiS νννενE a Ivo part. scap. 357, b principes funt, orig. C Gerefizs. d al. Squilatino.. e Ioann, Deac....i5. Polyc..r. tet.8. dl. 2. tit, 14. Anfèlm,..cap.g9. Burch..t, cap.r23: Ivop.s, eap, 233. f Poljo, bitit., Anfilm,l..cap.ps, a Ioan Diae. in vita.Gregor,...17. Anfl..6,98. Burch, L3. c. 89. Ivop.3. C179. Pannd..c37. b- alfècurè© alguem Harenata ad S. Andream Apoſtolum dicunt. d Tvop7eigg | E€ adyo i. R 3

s defertoribuüs ſuæ Teda YOTA| uzoj TSS dpxispas#9- TEY E rnws- 507 ralauns, PE À yayls propi ss T T DpiEgEWY TAI, Oondv-ο èm TETO. òt ty TD TATOL Tozomga] ar AnDY, M- sy in miad ém, in Òi aLS yp Ex- TTO gran. ó máva U RAF F ås TETO Gia⸗> 2 D0 ias t- Sizi Tu AUKON WF sapies jis gãs wg wale 4 Qv- Aarilevs Ò Te Aoire Dón®a Ha eih p nS ÉT Å zetve#i poTwn, udayyug Dyrare o(E IIVES 2 àgba Ilé é Otopiris ilO ArdrorO, 1 DgoTovorh2 oO uwt yvw. E povan e UMETEPP#- rO- ` i & Ù péggit vọy Enor. T Axiisgb as TTE TIO TES VAUDE im re 3 WDVοον i TICE sm» úpa, 6 rto meáTlovres mHpENE pI To, QN SI N jáyia ouwoð NO, 5 TSTo pvb ple soot rè Mo- X% oixsy pix aU Edag 03$ ae) TSS TNS'undnriasuis cls Tha à iTe Tov: TOTU EAU TEY sirae ns Erixon;1 aD TEPHI nee nòs TG o uovadòy 9 wAnode HATA 935 To TAS LETOWOIHG TOTOY mit ANgDT, i UNZETNTETOY S XW- ¥ xiegnzìs aitim o Agicl 1 P ouu Y- e DN wets ER A AEA NIT 2 j uo piTÉas, ZW gyt tO t- h wed ehas, 83 Torgi gy AAE a Tiu TON ACEITA gjat ae ma e i i Sanctiſſimi runt: Id apud nos minimè fit, ne tum„Vuicunqu 1e enim ex Antiftitum ordine I id eft, pænitentiam ordini an tis dignitatem r non poteft fit ilius& Helias locum tene T ORHEAEHE nos antiquioris Re endunt, h E t nodus dixit: De hac etiam re cano hac de cauſa dubit ita dicentil cOn- k A erihr n a neribus inga iam minimè pro xerunt: nt utum lentent! Feratur canon. canones de Lat biæ de- aut Pettus, Deo amiciſſimus Diac us, legit: Quamvis hucuſque nonnull s sa Monachorum habitum deſcendentes, co- nati ſint in Antiſtitum faſtigio manere cumque id face- rent, ea res neglecta eſt: Sancta tamen,&&cumenica hæc Sy nodus, hanc quoque negligentiam corrigens, at- rdinatam hanc actionem ad leges, quæ de ftatu E fiaftico ſunt, revocans, ſtatuit, ut ſ quis Epiſcopus, ſive quis alius Antiſtitis dignitatem ob ns, advitam monaſticam deſcendere,& pœnitentiæ locum imple- ze voluerit, hic Antiftitis dignitatem ampliùs.non reti- E neat. Decreti Secunda Pars. Monachorum enim inftituta ad obedientiæ, a0 di- 508 ſciplinæ rationem pertinent, minimè verò ad magiſte⸗ rii, vel præfecturæ: atque eorum funt; qui nonalios pa- ſcere, ſed paſci proßtteantut. Quocirca, quemadmodum dictum eſt, decernimus.ne q uis pofth ac eorum, qui inAn- tiſtitum catalogo ſu int, atque in paſtorum numero cen- ſentur, in corum, q locum fe rakat Quòdt fi quisp ac noti facere auſu tiam hujus a quando S amp tùs no n re qui paſcuntur, ac pœnitentiam agunt, oft promul gationen pronuntiatur, ſententiæ: id pſe ſeipſum Antiſtiti am, quam factis contempſit, dig nitatem cuperabit. quæ nu Hoc ad pœnteEntiam agendam, non ad quietem ſervandam qui- conceditur. I Q In quinta j] Apud Ivonem part...149. proindice hujm samin leguntur hac: Ex action e quinta Synodi Conſtanti- tang n Chri rit, Crantia, poftolicam c prædicationem,[Omnes gui w- Chrifto pehn a nobis ef, an pee pr acquiſiv it prop hem Ciſci utrùm, € sde. chariffime m us{ ma viunt ducatin ſubtil miſſas relinquatis,& briumhominum quieti ve dò falvetis,& filios orphanos r C- XEVM, m Ni taris itaque per F: teftatis s Diabe vobis,& trecentorum& octoginta tiium Patr 1m, fub amne apa VIIL cui ꝑr ræfuit Petrus Presbyt Eugenius Q- ep:šł P 2. bem, Ecdeſus, gant,& moni- r fbi comi ieti contradere feſtinent,& laboribus eligere,& lentia is appetant, qu„que fibi con anerer dic en te Domino 6:[Beatu gh ] Unde nar mque eft beata e patientiæ? quoniam feun: ie vivere, perfècutionem patiuntur.] Ideò, num amaritudo à rétet recedere, Confide- ne noftra& libera- mptor noſter pertul cieni tradiderit, ut licæ liberaret. Attendi- 1 quo vos Spiritus$an- ecleſi am Dei, quans urnon ſit, qui 1 i vos d cipiat ti utg ple ebes vobis com- opter malorum oppio- tis,& ut vos ſolummo- iquatis. omn ifi rio í G In perfecutsontbus Epiftopus Eccle- ſiam ſiiam non deſcrat. ieolaus Papa Humiffido Morinenſſa Ee- po. Guldagarium Presbyterum cùm à Normannis de Epifcopo depellaris, r frater, quòd tranquillitate navim deſerere, quantò ma bus? Ubi non dicimus, quòd Perlecutorum non fi g! ` mè! roin mona erio converfari. In quo i pe rnicioſum eſt proreta! gisin f min Į- aganorum Jinſidias, cùm ad tempus ſæ· &c ob multitudinem delictorum noſtrorum n0- A Aeltie divinitùs aſſequuntur: præ ſertim cùm eis 8 prodi te & Ape ul 5 ipſu ch rò non debeamus,& multos Prophet: a5 ngue Dominum e hujufmodi fugif! e riùs conftet: fed quòd ma lra d All. 20, e l, 4. tat. ISa b Matthi%£ loan. 8a os nob 2. Tinik. 3

509 Cauſa VII. Queæſt.I. nos, qui tanquam arietes ducatum gregibus præbemus, i- mò qui& horum paſtores ſumus, Deo auctore cum eis in periculis pro viribus perſiſtere pro certo conveniat:& cùm tranquillitas reddita divinå fuerit pietate, fopitad; furentium infeftatio, mox gregem requirere,&inunum colligere,& ejus animos cœleftis Patriæ pace, ac potiſſi- mum ſecuritate prædicatà, ſurſum erigere debemus. Et tamdiu ſuper eorum cautela oportet nos eſſe ſolicitos, ut i Dei judicio præſentis temporis commoda fortaſſis a- mittunt, futuræ vitæ ſe ſperent gaudia abſque ambigui- tate percipere fempiterna. C. XLVIII. g Nonest reprobatio, fed virtutis pro- batio bonorum ad verſitas. Item Gregorius lib. 7. epifl. 126, ad Rechare- dum Regem, Derſitas, quæ bonis votis objicitur, probatio virtu- iseft, non judicium à reprobationhis. Quis enim nefciat quàm profperum fuit, quòd beatus Paulus Apo- ; ædicaturus ad Italiam veniebat,& tamen veniens naufragium pertulit? Sed navis cordis in mâris fluctibus integra ſtetit. o pars. Hocettam tunc fervandum intelligitur, quando inter ſabditos aliquiinuenuntur, quibus Prelatorum vita proficiat:guan- do daliser Pralatus guarstur, nec per aliostuta potest effe Ec- chefia falus, ne fi defèrere incipiat, quibus prodee potesè, dieatur dees:[ Mercenarius c autem,& qui non cf paftor, cujus non funtovyes proprig,videt lupum venientem,& deferit oves;& fugit.) Cam verè fpecraliter quaritur fugiat d ex plo Cbr afir, gusa facie Herodis fugit in£g am ifagiat€ exem- 7% Sy pie Panti, gura fratribus per murum fubmiffusesFan fporta. Unde Auguſtimus 1 dit f: ¶ Fugiat minifter Chrifti, ficut ipfe Chriftus in Ægyptum fugit: fugiat& qui ſpecialiter quzritur, dum per alios firma eft Ecclefiæ falus.] Hinc etiam at Dominus Difèpulis:(Si g vos perfecu ti fuerint in-una civitate, fugite in aliam.]- Mac etiam tdem h abfiondi fè;© exivit de templo, quan do Judæt lapides tulerunt, ut jacerent n eum. Hincetiam An- guflenus ĩ ait de eodem im Pſalm. sæ. Ecce elongavi fugiens, illud tangit, quòd Chriſtus vitabat perſequentes, ut occa- ſionem itæ demeret,& manebat in deſertis orans: in quo docebat nos in ſecreto conſcientiæ orare,& quieſcere, cùm à malis premimur,} Cas uverò non Pralatorum tantum, a falus quaritur, fides imp f ndant,& in die belli föapfos ut murum k opponant omint, É ammas| faas ponant pro RE } guos ſermmone doct. 2 de mänifoftis perj nus perſecutionis in quo Apoſtolus la borabatidicens m: firmatur,& ego non infirmor? quis{ aliza- o non urorẽ&.] Hinc Auguſt. n in Pſalm. 101. eft, fortes, quorum frixorium fhs ui ſcanda. tantum enim frigitur bonus, quantum amat.] e est, ut ur, neceſ Ithus cutionibus. gi min Pfalzo. Irafcitur juftus-pro peccatis palea- run n tamen odit in quo extingueretur oculus: venter pr erioribus, quæ turbantur, quando nec corripi poſ- {i ıpii, quibus non o clamat, qura defecit in dolore uita mmea, V s non proficere, quod prædicat.] g Heine idem ait pin Fſa n. og. utrumque hoc genus perfe: f Vox tribulatorum Chrifto, ideft, martyrum inter paf- ones periclitantium, ſed de capite præſumentium. Cum illis vox omnis juſti, cui ex charitate, abundans niquitas z0nis diſtinguens: a al. andicium. b Act. 27. c Ioan. 10. d Matth. 2. E Adt. Giof.ordin,ad.11..ad Cor. in fin. ex Auguft.ep.180. ad Honora- tum. g Matth. ro. h Ioan... à Glofiordinex Cafod.-k Ezech. . I Ioan. 10. m 2. Cor. 11. n Gloſ. ordin. ex Auguſt. ad ⁊ Le offa mea, ficut infrixorio.)& Beda 2. Cor. 12. Eadem ex Aug. ad verf: ¶ Maſerere mes Daomine d O non clamat clarè, fedintú singe mifit] p Giof ordin, Eadem ex eodem in prafatione Pfal. ine diutius con-| De Epiſcopis deſertotibus ſuæ Eccleſiæ. etiam Chriſtianorum eſt paſſio: ut Lothcorporaler ſecutionem à nullo in Sodomis ſuſtinuit, ſed à malis fa- ctis eorum, cum à quibus habitabat. Eſt ergò perſecutio jufti, velà leonein impetu, velà dracone in inſidiis, unde omnes clamant: Dens inadjutorium meum intende.) ꝙ Cum autem vitii fubditorum Praelatus affgitur, alsquanda omnium esk una& inſatiabilis oliſtinatus, alequando mali imdeniuntur bonis ad- miſti. Quando boni ſumulcum malis halitant, non ſumt deſarende bom propter malos: ne perversè malos euetando vencamus, GUO fæ gimus, ad gehennam b, fed potins mali rolerentur propter bonos. Unde Gregorzus c:[ Abel efle renuit, quem Cain malitia NON EXEKEt,] Ferrum quippenofira mentisad acumen non poteh Per iensre ueritatis, niſi hoc altertus eraſerit lima pra bittatis. Hinc ettiam Auguſtimus d:[ Tu bonústolera malum,&c: safrà, de tolerandis malisin prima z caufa herettcorum.| Idem ast e[Ma- jus malum in feparatione bonorum committimus, quàm in conjunctione malorum fugimus)& infra.[4 Tåli non imputat Deus ſua peccata, quia non fecit:non aliena, quia non approbavit: non negligentiam, quia non tacuit:non ſuperbiam, quia in unitate permanſit.] Hinc idem f in Pfals4.( Qui dabit mihıpennas, ficut columbae? non ait, ſicut corvo, Columba à moleſtiis quærit avolare, ſed dilectio- nem non amittit,& femper gemit. Sic bonus vult feparà- re fecorpore,non amore, ab his, quibus non poteft pro- deffe.]&ẸF.[ q Sed aliquando ligatur, non vifco cupidi- tatis, fed curâ& officio, ut deferere non poffit, nifi ſolva- tur. Quòd fi non folvitur,tunc dicat; Cupio g difolvi i efè cum Chrifto: Sed manere in carne neceffè esf propter vos:& fic eft meritum ex defiderio, g Ecceelongavi fugiens, non loço,ne rumpatur charitas bonorum, ne perdatur exercitium malorum, quos Deus admifcet, ut Judam Apoftolis,} quem h quamvis fiet furem effe, tamen ad praedicandum mifity é e: Eucharıfliam deditsdocensin Recleſia rolerari malos, nec obeſſa bonis malorum confòrta. ando verò ammum ſubditorum esb obfiinara malitia, nec prodest eis Praelatorum prefentia, tunc etiam corpore licet ab eis recedere: ne dr iorum nequitia fèmper in deteri- m proficiat>© ifi quidem finium amittant, quem de aliorum profectu polſent invenire. Sic B. Benedictus deſeruiſſe legitur, quo: in necem fuam ynanimzter viderat conſpirdſſe. 14 Unde Auguftinys|} Multa in hac difpþutatione cstat Gratianus ex Auguſtino, quorum ſententia quidem abud allums habetur, fèd verba ipfa funt in gloffa ordinaria locis indicati, Re hac ver at Epifèopo recedere ab Ecclefia fuss diſſerit B guſt intus, epeſt. 100. Honorato Epiſcopo ſeripia. 2 ¶ In prima cauſa] Indicat cauſam vigeſimam tertiam, in gaa primm de haretici ex propofito agitur: que mos citandi haletun etiam 1. J. 7. neceſſaria.& alfbi. C, XLIX. 9 Quando liceat Pralatis ſulditos defèrere, vel non, Hinc etam B. Gregorius Perro Diacono tnterroganti, an lt- ceat Pralato gregem femel fufteptum defèrere,l.2, Dial. ¢. 3. reſpondie, dicens, Bi adunati xquanimiter portani funt mali, ubi in- veniuntur aliqui, qui adjuventur, boni. Nam ubi o- mnimoddò de bonis fructus deeſt, fit aliquandoe de ma- lis rſupervacuus:: maximè fi è vicino eauſæ ſup- petant, quæ fructum Deo ferre valeant meliorem, Er paulò pòt.€j Sæpè agitur in animo perfectorum, quod filentio prætereundum non eft: quia cùm laborem fuum ſine fructu eſſe conſiderent; in locum alium ad labo- rem cum fructu migrant. Unde ille quogue egregius prædicator k, qui diffolvi cupit,& cum Chrifto cffe, cui vivere Chriftus eft,& mori luerum; qui paffio- sajflione, quando 4 F ALUS 7 a cui non fmt dium, ut non ihi habitaret.| Glof. ordina b al. vemamus ad gehennam, c hib. 2. Mor. c. 29- él. g. reg. epiftag. d 23.9. 4. tu bonus. e Giof ordin. inc.6, zad Cors in fin. ex Auguſt. ſerm. vs. de verbis Domini. F£ Giof ordin. e% Augu. g Philipp.. h Gof. interlinearis e% Aꝛguſt. in 2. Cor.it. R 4 Pfains4. 23 qg, tu bonuse i yacuns Jorg. k Philipp. 3.

laborantibus. 5¹ i De Epiftopis morbo caduca Decreti Secundi Ma num certamina non folùm ipfe appetiit, fed ad tole- randa hæc,& alios accendit, Damaſci a perſecutionem paſſus, ut poſſet evadere, murum, funem, ſportamque quę- fivit, fegue latenter deponi voluit, Nunquid b Pau- lum mortem dicimus timuiffe, quam ſe ipſe pro amo- re Jefu teftatur appetere? Sed cùmin eodem loco mino- rem ſibi fructum adeſſe conſpiceret, ad gravem c labo- rem ſe alibi cum fructu ſervavit: fortis etenim præliator Dei teneri intra clauſtra noluit, certaminis campum æſivit. Multorum aulloritatibus apparet, quando ui ventibus Epiſcopis alis poſßint ſubſtitus,& quando non. QU ÆSTIO IX Vod autem ifle valetudine receptå fuam pofiit repetere ca- thedram, nulld auctoritate vatum habetur. Celelratio- nem uerò ſactuifietrumo ſi d anfirmitatis causd dimiſe- rit, valetudine recuſpenatil eœequi non proſn betur. C. I. ꝙ De quodam Preubytero, qui caduco mor- bo laborabat. Unde Alexander fecundus fèribit Gebonardo Viva- rienſi e Archicpiſcopo. N f tuis literis continebatur, fic: Hic Clericus ordi- L habet Presbyterii: fed quia caduco morbo labo rat,& ipſi impræſentiarum hoc agnovimus, non auſi fuimus concedere ſibi, ut offerret, vel Miſſam celebra- zet. Quia verò languor in culpa non eſt, ſuper hac re au- ctoritatis noſtræ decreto conſulendo deliberavimus. Con- ſulimus itaque, ut ſi frequenter hoc morbo tangitur, ab oblatione& Miſſarum celebratione modis omnibus pro- hibeatur. Indecens enim eſt,& periculoſum, ut in conſecratione Euchariſtiæ morbo victus epileptico cadat. Si verꝰDei miſericordia convaluerit( quandoquidem non eulpa, ſed infirmitas eſt in cauſa) eum ſacrificare jam non interdicimus. Ç- II.. 9 Aregimine ſuſpendatur E terram frequenter eliditur: Irem. Gelafius Papa Ruflico dr Fortuna- to Epifiepis, Nr Foropopulenſis g Eccleſiæ Clerici, unà cum Sabino Epifcopo,& Pelagio,& Laicis, propriâ fug- geſtione referârunt, Præfulem fuum gravi quådam ne- ceflitate vexari, cujus eum dicerent incurfione frequen- ter eliſum. Quod ne ſcandalum fidelibus videretur in- gerere,& Ecclefiam Dei ubique pofitam hâc offenſione turbare, præsipuè:cùm, eodem ipfo volente, hûc feo perrexiſſe firmarent, ad dilectionem veſtram ſcripta direximus, ut Eccleſiæ, cujus rector tali caſu tenetur ad- ſtrictus, viſitationem congruam reddatis. Verùm, quia nunc idem ipfe venit hůc Pontifex, falſaque omnia deo ſe jactata diſſeminat, fub divini contemplatione judi- cii, veſtræqͥue conſcientiæ, exiſtimationisque reſpectu, rerum fide ſolertiſſimè perquiſità, ſi aliquando ſcili- cet, vel in domo, vel in proceſſione, wel in alio quocun- que loco probatur repentè collapſus, vocesque dediſ- ſe confuſas,& ſpumas ore jactaſſe, quantã fleri poteft examinatione quæratur. Quod tamen, ſive non poſſit aliquorum factum teftificatione firmari> five nunguam contigiſſe dicatur, non putandum eft poffe fuficere, fed certum, manifetumgue documentum, quia de tan- ta re non ſegniùs agendum eſt. Faciat rem tua dilectio. frater Ruſtice, fui moris,& aptam magno Pontifici, ut eum triginta r diebus tecum effe conſtituas; eumque car- nibus indifferenter uti neceſſarià probatione compellas. 1 M Triginta J] In duobus vetufis codicibus legitur, soua- ginta, Ha, gurin a Afg b al.nmnam. Et gravs labore ad taborem) org. d al gum.€ al, Viennenſi. f Ivo P. 6. c. A0f. g al. Foropopiltenfis. CAUSA VIN. p Urdam Epiftopus agens in extremis, ſucceſſerem fibs ex teflamento inflituit: inde fuorum amicos -rum patrocinio in eundem Epiftopatum elkgitur: FoofR electionem pro indemnitate Erelgis Canonin juramentum prabuit: accufatur de Sımonia, tans quammunus ah objèguioprafliterits ante tempus fèntentia à Clea ricis Juis derelinquitur: ſinæ literis Apoſtolicis àa ad Ecclefiam Jaam revertstur: Epifcopus. r Hic primam guaritur, an liceat Epifèopo fibi ſucctſſorem in. flituere? 2 Secundò, anamicorum patrocinia tn eletione debeant conyde leſcere? 3 Tertiò; an fit habendus Sımontacus, qut post elechonem huje modi juramentum Canonicis praftat? 4 Quart; an liceat Clericis ante fèntentia tempus ab Epıftopo fuo difiedere? S- Quintò,an fine literis Apoflolscis b: debeat redire ad propriam Ecclefiam? QUESTIO L I Vod autem Epifèopo faccefforem fibe inftituere liceat, ps ex verbis Zacharia c Papa conjicitur, quibu Mi guntino Archiepsfiopo permefit adjutorem. fib fiat re, qui ei defunto sn plenitudnem-potefatis faccederet, Q im ex verbis SymmadinPapačicenth:{ Si d tranfitus Fa pzinopi- natus evenerit, ut de fini electione ſucceſſoris non poſſt antè decernere,&.] apparet, quòd Epsfèopi fucceffares finfi tuere poffunt. Q Itemexemplo B. Petri siud adem probatur, q beatum Clementem fibi fuccefforem inflituit. C. I g Quod Petrus Linum dr Cletum adji rores ſibi aſctvit, ſed(lementem ſuc- ceſſorem. Vnde Joannes tertius ſeribit Ebiſcopis Germanis,& Galliæ: epiſlold unicd, c. 2. 8¹ e Petrus Princeps Apoitolorunradjutores fibi ali- vit Linum& Cletum,non tamen poteftatem Pontifi- cii, aut folvendi, aut ligandi eis normam tradidit yfed ſucceſſori ſuo ſancto Clementi: qui ſedem Apoſtolicam poſt eum,& poteftatem Pontificalem, tradente fibi beato Petro, tenere promeruit, Linus verò& Gletus mini- Rrabant exteriora: Princeps autem Apoftolorum Petrus verbo& orationi inſiſtebat. CFE PALEA. y: ipfè Clemensin epiftola F£ ad Iacobum Hieriſehmitanum miffa, inter catera firibit, quòd Petrus adhuc vivens Clemen- teman Epiſcopum elegit. Simon q Petrus in ipſis diebus, quibus vitæ finem fi- bi præſenſit, apprehensà manu meã repentè conſurgens, in auribus totius Eccleſiæ hæc protulit verba;* Clemen- tem hunc Epifcopum yobisordino, cui foli meæ prædi- cationis& doctrinæ cathedram trado, quem ptæ cæteti expertus fum Deumcolentem, homines diligentem, cà- ftum, difcendi ftudiis deditum, fobrium, benignum, ju- ſtum, patientem,& ſcientem ferre nonnullorum, etiam- ex his, qui in verbo Dei inſtituuntur, injurias, Sedin Antiocheno Concilio hoc omnnòfieri prohibi- tur in quo c. 23. fic ſtatutum legitur. C. III. 9 Epꝛſcopo ſuceeſſorem fibi cunſftutuere non licet. I: Eoas hb'non licere profe alterum fuccefforem ſibi conſtituere, licèt ad exitum yita peremit a al Apoflolicr: b. cal, Apoftolic. c Sup.7. gph ifr: d Diſtinct. 29. ff tranfitus. e Anfa eapss Poele titr. f(lemens epiſi.f. g Anfilli cg.* Omtiuntur Me aliquot verba. h Poſhe...lit, Anſcdl.c. cun. Bureh.l l. cdp:lil. Ivo p. ſ. cap.gor. Quòd p p 14 M finexih

II — CAUSA iy den Ehu ainn ex tlan ih tnt: fie: nfus naritut, dali corum prinia nik ndis Simina, ntum Canonsch pri Cleri ante fangi y Apfolci b dks — 8 T 10! epi fopa faseefiren fi chars X Papa tajin ſche, Enm adpan diten pi f n paret, guod Epifeopi/ mplo B. Petrs sludder firem mj nuh, Pamu Linum& iyyit, fed Clementen ji forem, forbit Eh fote ps Apoiioor tum non tamen pi pligendi eis nort Clementi£ „n Pontificalem, t it, Linu yobiso! 3 thedramt olentem, deditum, lertemfk péi inti ycondliow” 51 Cauſa VIII. Quæſt. I. De Epiſcoporum ſucceſſoribus:& quemq; Epiſco- Quòd fi tale aliquid fatum fuerit, irritum fit hujuſmo- pi conſtitutum. Servetur autem jus Eccleſiaſticum, id continens, non oportere aliter fieri, niſi cum Synodo,& judicio Epifcoporum 1, qui poft obitum quieſcentis po- teſtatem habent eum, qui dignus extiterit, promovere. I4 Epifcoporum] In codioebus Gratiani etiam manuſcri- Ptis ſequebatur,& electione Ulericotum: Jua ſunt eapundta, qura neg, in originali, neg, apud caeteros colleflores leguntur. C. IV. g De edem,. Trem ex Concilio Martina Papæ a, c. 8. Ea é non liceat ante finem vitæ alium in loco ſuo conſtituere ſucceſſorem. Si quis autem hoc u- ſurpare tentaverit, talis conftitutio irrita erit, Non ergò aliter fieri oportet, nifi cum confilio,& judicatu Epiſco- porum, qui poft exitum prædecefloris poteftatem ha- bentdignum eligere, C. V.@ Deieodem, Jtem Hilarius Papa sn Synodo Romana c,.f. Lerique Sacerdotes ¥ in mortis-confinio conftitu- tiin locum fuum feruntur alios defignatis nomini bus ſubrogare: ut ſcilicet non legitima expectetur ele- ctio, ſed defuncti gratificatio pro populi habeatur aſſen- ſu. Quod, quam grave ſit, æſtimate. Atq; 1 ideò, fi pla- cet, etiam hanc licentiam generaliter de Eccleſiis aufera- mus: ne, quod turpe dictu eſt, homini quiſquam putet deberi, quod Dei eft. Abuniverfis acclamatum eft: Hæc præfùmptio nunguam fiat. Quæ Dei ſunt, ab homine dari non poſſunt. 1 JAtq; ideò,] Hec uf, ad-verfic- Ab univerſis, addita ſunt ex ipfo Conc ilio, Anſelmo, Polhcarpo, Ivone. C. VI. ꝙ De eodem. Irem Hieronymusad Titum d,.r i Oyfesamicus Deis:cui-e facie ad faciem Deus 1o- N cutus eſt, potuit utique ſucceſſores principatũs fi- lios fuos facere,& pofteris propriam relinquere digni tatem: ſed exttãneus de alia tribu eligitur Jefus: ut fci- remus, principatum in populos non ſanguini deferen- dum eſſe, ſed vitæ. At nunc cernimus plures hanc rem beneficium facere, ut non quærant eos in Ecclefia eri- gere columnas, quos plus eognoſcant Eccleſiæ prodeſſe; ſed quos, vel ipſi amant, vel quorum ſunt obſequiis de- liniti, vel pro quibus majorum quiſpiam rogaverit,& Cut deteriota taceam) qui, ut Clerici fierent, muneribus impetraàrunt. C. VII ꝙ De eodem. Item Innocentius Papa II. sn Conciiso Romano, c, 16. A Fauctotitate prohibemus, ne quis Eceleſi- as,& Eræbendas, Præpoſituras, Cappellanias& auta- Iiqua Eccleſiaſtica officia hæreditario jure valeat vendi- care, aut expoſtulare præſumat. Quòd fi quis improbus, aut ambitionis reusattentare prefumpferit,debitå pænå mulctabitur,& poftulatis carebit. His omnibus auctomtatibus probubentur Epifiopt;fucceffores fibi anflituere Sed aud est ite far fucceffiru elettrone cum fratribus deli- berare, áliud est ex teſtamento, tanquam fue dignitatis haredem fiti quatere, Illud fieri permittitur: hoc autem penitus prohabetur. Iiud antem beati Petri Apoftoli ab ills valet in argumentum aff- mi, qui tales ſibi ſulſtituunt, qualem fibt fucce forem beatus Perrus queſi uut. Verum, quia oſſictum non Ve, fd fangum cæpit defer- 71, atg ad Epiſcopatum tales quif, fibi fùcceffores quarere cæpit, gui vel odioff populis, vela plebe docendi invenirentur: sdcircò facris canonibus fiatutum estne quifquam fibt faiofficii qusrat ſucceſſo- a ldestin capitulis Martini Brřatharenfis,cap.8. b Burch..i, pum ſucceſſorem ſibi jure adſciſcere poſſe. 5¹4 rem; ſed populi electione quaratur, qu: eorum utilitati digne defêr, viat, gut illorum utiltatem,non fua lucra quarat, qus Chrifto fimen velit ſuſcrtare, non fibi divrtias congregare. Quod qur facere contene Aſerit, jure ab Eccleſia repudiatur. C. VIII. g Dui fibi, C Ecclefia prodest, utro- Jue pede calceatus intolligt- tur, Unde Auguftinus contra Fauftum Maniche- um, lib. 32. cap. 10. $ Lim juſſus a eft frater preæmortui fratris uxorem ps ducere, ut non ſibi, ſed illi ſobolem ſuſcitaret, ejusque vocaret nomine, quod inde naſceretur. Quod ſi recuſaret, diſcalceatusuno pede conſpui ſolebat in fa- ciem. Nunc Evangelii quiſque prædicator ĩta debet in Ecclefia laborare, ut defun&o fratri, ideft, Chrifto, fu- {citet femen, quì pro nobis mortuus eft:& quod fufcis tatum fuerit, ejus nomen accipiat. At verò qui electus ab Eccleſia miniſterium evangelizandi 1 renuerit, ab Ecclefia ipfa meritò, digned; contemnitur. Qui enim& fibi prodeſt,& Eccleſiæ, benè intelligitur utroque pede calceatus. Unde illud: ¶ Quam ſpecioſt b pedes e vangeli- Kantua pacem, evangelisantium lona.] Qui autem cu- ram Tucrandorum:refugitaliorum, diſcalceati illius non figuratum ſignificabit, ſed in feimpletum portabit op- probrium. g Hic verbabeatt Auguſtini& in ſummam nedacta,& inter- dum mutata funt, quod alris etam locis ef} adnotatum. I Evyangeliaandi] Sequebatur in vulgatu,& baptizan- di: que fant expundta, quia in manufèriptis non leguntur ficut neg, in originali. ., IX. Locus regimmis ſicut deſiderantibus efd negandus, ita fugientibus es? offe- rendus, Item Gregorius Papa sa regefto, lib, 6. epifl. s. fivecapite 169. Cyriaco Ebiſcopo. N cc feripturisuæ veftris vos magnoperè requiem quæſiſſe narratis: ſed per hoc ad paſtoralem ſolici- tudinem vos congruèwenĩſſe oſtenditis: quia, ſicut lo- cus regiminis deſiderantibus negandus eſt, ita fugien- tibus offerendus. f Et ficut fcriptum eft e:[Necguf quam fibr Jamst honorem, fid qui vocatur à Deo, tanquanò Aaron:|& rurfus: idem prædicator egregius dicit: [ Siunus£ proomnibus mortuus est, ergò omnes mortut fant 3 C pro omnibus mortuus est Chrifius, ut& qui wvunt, jam non fibi vuvant, ſed er, guz pro ipfis mortuus el, Q refùt-e rexit:]& paſtori ſanctæ Eccleſiæ dicitur 4.[ Simon loannis amas me? Pafèe oves meas,| Ex quibus verbis col- ligitur, quia fi is, qui valet, omnipotentis Dei oves renuit paſcere, oſlendit ſe paſtorem ſummum mini- mèamare, Si enim unigenitus Patris pro explenda uti- litate omnium, de fecreto Patris egreffus eft ad publi- cum noftrum, nos quid di&turi fumus, fi fecretum no- ftrum præponimus utilitati proximorum? Quies itaque nobis ex corde appetenda eft,& tamen pro mul- torum lucro aliquando poftponenda. Naim, ficut toto defiderio debemus oceupationem fugere; ita, fi defit, qui prædicet, occupatienis-onus libenti neceffe eft hu- mero h fubire. Quod'ex duorum Prophetarum opère docemur, quorum unus prædicationis officium vitare conatus eft,& alterapperiit, Nam mittenti fe Domino Hieremias ë refpondit, dicens:[ A,a, a, Domine Dens, neſcto loqur, quia puer ego fum.| Et cùm omnipotens Deus perfonam ad prædicandum quæreret, dicens: ¶ Quem mittam;© quu ibit ex vobi?] ultrò fe obtulit Efaias ko dicens:[ Ecce ego: mitte me.] En ab utrifque exte- riùs diverfa vox prodiit, fed non à diverfo dile&io- €187. luo.s,.303. c utig, ex Concilio Spalenfi.* Polyc. lib. 2. Tat.18. Anſſ l. C..ſd. lvo P. f. c. 1oæ. dIn commen, ad ea verba. [o conflituas per civitates Prèsbyteros,]& Exod33, Numer.27: nis fonte emanavit. Duo quippe funt præcepta charita- b Efa.$2. Romo. e Hebs. Num. 2. f 2. Cor.3. a Deuter. 25. ſeriptus. d al. h al, ante c Jv P3.€350. g Ioan. al. f Pann,...152. B al. capelas, mo, i Hiers. k Efa.ó. R f

De Epiſcoborum faucctſſoribids:& qlemg Ept- 5 15 fiopum facceſſorem fib: jure aäfiifesre paffe: Decreti Secunda Pars.— 516 tis, Dei videlicet amoż,& proximi. Per ativam igitur vitam prodeffe proximis cupiens Efaias, officium prædi- cationis appetiit.~ Per contemplativam verò Hieremias amori conditôris fui fedulò inhærere deſiderans, ne mit- ti ad prædicandum debeat, contradicit. Quod ergò lau- dabilitet unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit: ifte,ne tacitæ contemplationis lucra loquendo perderet: ille, ne damna ftudiofi operis tacendo ſentitet. Sed hoc in utriſque eſt ſubtiliter intuendum, quia& is, qui recu- ſavit, plenè non reſtitit:& is, qui mitti voluit, antẽ ſe per altaris calculum purgatum vidit; neaut non pur- gatusadire quifquam facra miniſteria audeat, aut que fuperna gratia elegit, ſub humilitatis ſpecie ſupeibè con- tradicat. C. X. g Lum dejectionis in voto, dignitatis ſemper fit in neceſßitate. Idem zn Moralibus, lib. Ic. c. Bñ. al. 1o. adl c. 42. Iob. Ciendum ſummoperè eſt, quòd obedientia aliquan- do, ſi de ſuo aliquid habeat, nulla eſt: aliquando au- tem, ſi de ſuo aliquid non habuerit a, minima. Nam cùm hujus mundi ſucceſſus præcipitur, cùm locus ſuperior imperatur, is qui ad perci pienda hæc obedit, obedien- tiz fibi virtutem evacuat, fi ad hæc etiam ex proprio de- ſiderio anhelat. Neque enim fe fub obedientia dirigit, quiad accipienda hujus vitæ proſpera libidini propriæ ambitionis ſervit. Rurſus, cùm mundi deſpectus præ- cipitur, cùm probra adipiſci& contumeliæ jubentur, niſi ex ſeipſo animus hæc appetat, obedientiæ ſibi meritum i uia ad ea,quæin hac vita deſpectaſunt, invi- tus, nolensquecleſcendit.&paulbò ſunerids. b Obedten- tia c quippe victimis jure præ ponitur: quia per vict aliena caro, per obedientiam verò voluntas ptopria ma- ās 2 F Opprimatar] In or. ceſſitas: ſed ob gloffam non est emendatum, C. XII. g Proingeno diſcentium Dullor mode- retur verba doctrinæ. Hem Petrus a. ortet cum, qui docet& inftruit animas tudes, e talem, ur pro ingenio diſcentium feméti- p polit aptare,& verbi ordinem pro audientis ca pacitate dirigere. Debet ergò ipfe præcipuè appri effe eruditus& doctus, irreprehenſibilis, maturus, på- li eot,& opptimat ii € vidus 4; ficut ipfeprobåftis c fore hunc Clementema H Pep pot me. C. XIIL g Qu onsntbus praef, fingulos 4. Lemens, bus præeſſe te noyeris, ſingulos, prout potueris, juva,& ſingulos releva, qui& fingulorum onus& folicitudinem portas C. XIV. G Contra Chriftum faciunt, qu gratta, ccleſiaſticum non meritu gradum Ecclefi tribuunt. usad Titum€s Ct Ge vos ſpernit, me ſpernit. Ex quo manifeſtum eſt eos, qui Apoſtolil à, Eccleſiaſticum gradum non merito volu ferre, ſed gtatii, contra Chriftum facere, qui qualisin Ecclefia Presbyter conftituendus fit, per Apoftolum fuum in fequentibus executus cft. 7 C. XV. Q AdSacerdotiumn Jtem Hiero contempt t aicu: de aisr ajig tht. yus z inlibro Levittet. C Irem Hieronyr aòante ejus oculos reprefså arbitrii fui fuperbiâ, gladio præcepti fe immolat. Quo contrà, ariolandi peccatum inobedientia dicitur,ut quanta fit virtus obedie d l Ex adverfo igitu i p jus laude ſentiatur. Sienim d catum est repugnare, O quafi fiels idolola re,|{ola eft, qux fidei meritum poflidet, ob finequa quifque infidelis effe convincitur, etiam- ſi fidelis eſſe vid ir, C. XI. Qui praeſſè,& non prodeſſe deſiderat, epuſcepart non debet. ctatur. I antòigitur quifque Deum citiùs placat, quan- eliù nus ké. 19. de cruit: Dessc. 7 onum opu fcopatus ia no on] tæcum eſt enim, atque m vocabulum, quòd ille, qui præficitur, eis, ræficitur, ſupetintendit, curam eorum fcilicet : em quippe, fuper; oxowos verò intentio eh. Er- elimus,Latinè Superintendentes pof- us dieere: ut intelligat non fe effe Epifcopum, qui ræeſſe d i effe. Itaqueà ftudio cogno- dæ veritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile pertinet otium. Locus verè fuperior, fine quo regi po- non poteſt, etſi ita teneatur atque adminiſtretur, Quamobrem ım defiderat, b tatis; quam farcir tg;inwendg vacandum eſt ve- ſuſci pienda eſt propter cha- fic omnimodò veritatis de- btrahatur illa fuavitas,& op- ctatio deſe pꝛimatur 2 ju FBIG' Epi ſenum,& Anſelmum ax ſuperintendere poſ- C€ 1,Reg.t5, d lidem.€ ab- HAl.. c. 28. 1. Tims, tuendo Principe prat fet, tamen conyo : Icèt ergò Dominus de | piſſet h,& Dom etiam Synagoga. Requiritur enim in ordinando$ a populi, ut fciant omnes, Ĝe cert t, quia qui præſtantio R ulo, qui do- yuifanétior, quiin omni virtute emine:„ille ur ad Sacerdotium,& hoc aftante+ populo, nę poftmodùm retra&tio cuiquam, ne quis ferup Hoc eft autem, quod& Apoſtolus k p pit in ordinationèe Sacerdotis, dicens: Oportet auiem sm ab his, qui foris fant] video in eo, quo illum& teſtimonium babere 60 Ego tamen& amplius ali dicit:[ qua convocavit Ms omnem Eynagogam:|& colligere 8 ocare puto, quòd con tes; ut cum 5 omnes animi& u fermo de Sacerdota omnes animi virtutes,& inte pientiæ, nihil ſcie omnis multitudo ſe ctarum cogitationum: ut quid/ indumenta ejus, con fui, poflit advertere. G In hoc,& duobus Hieronymus, barum h efi quis, et adnotatum. XVl@ Populi gubernatio divinå ele- ctione praſtetur. Idem m ex ibro Numero- Eguent:bus capitibus pro Origene cisatur B, tliarum interpres, Guod cur fieri potuerit i i ſupra 4 THN. I ergò tantus ilte ac talis Moyfes non permittit” Y judicio fuo de eligendo Pricipe populi, de conili · tuendo ſucceſſore, quĩs erit, qui audeat, veles plebe, f— 8 a l áh epifi.r.(lementi ad bum, D al. impa uidus.$s | probabit,«d In eadem epif.€ In comment, ad e4 Vete | L C conſlituas per ci vrtates. Luc. 1o. g | Lt Tk ad cap. 8. Levitics.-h Levtte.®. i al. atieſtante. LAl. qus. in Orsgenes homil, 22, ad cap. 27. Namit, n permittitur. qut

s7 Caufa VII. Quæſt. I. gux fæpè clamoribusad 2 gratiam, autad pretium for- tàfsè excitatis, moveri folet: vel ex ipſis etiam Sacerdo. tibus, quiserit, qui feidonéum ad hoc judicet, nifi fi cui oranti& petenti à Domino reveletur? Sicut& Deus di- cit ad Moyfen b;[Afume ad temetipfum leſum filium Nave, hommem gu: ha peritum Dei in fimetipfi,& im- pones manus tuas Jùper eum, é fiatues eum coram Eleaza- ro Sacerdote; dr precepta ei dato in conſpectus totius Synago- Le, C pracipe de ipfà coram ei 3 dr dabis claritatem tuam Siper ilam, ut audiant ilum fili Ifall.] Audis eviden- ter ordinationem Principis populi tam manifeſte de- ſeriptam, ut penð expoſitione non egeat. Nulla hic poptili acclamatio, nulla conſanguilitatis ratio, nul- fa propinquitatis habita contemplatio eft, Propin- quis agrorum& prædiorum relinquatur hæreditas, Gubernatio populi illi tradatur, quem Deus elegerit, inifeilicet tatli, qui habet( ficut feriptum audiftis) in femetipfð Spiritum Dei,& præcepta Dei in conſpectu ejus ſunt,& qui Moyſi valdè notus& familiaris ſit, id eſt, in quo ſit claritas legn ðt ſcientia, ut poſſint eum au- dise filii Iraël. C. XVIIL 9 Non es ſavore, ſed ex judicto debet venire eleo, Trem Gregorius Clero& ciuibus Neapolitanis, lih. f, epifl. 40. X Ec e novum, nec reprehenſibile eſt, in eligendo Epi- ſcopo populi ſe vota in duas partes dividere: fed Sraye eſt, quando in hujuſmodi cauſis non ex judicio ſed ex ſolo favore venit electio. Cùm d antem gubernatio popaliei tradi jubetur, quem Deus e- degerit, datur intelligi, quod aliquando quibufdam traditur, quos Dess non elegerit, C. XVIII. Vnde Hieronymus 6. Udacter fortaſſis aliquid dicimus: tamen quod ſeriptum eſt, dicimus. Non ſemper Prine eps po- 2A puli f& Eccleſiæ Judex per Dei arbitrium datur, fed prout merita noſtra depoſcunt. si mali ſunt actus no- ſtri,& operamur malignum in conſpectu Domini, dan- tur nobis Principes fecundùm cor noftrum. Et hoc tibi de ſcripturis probabo. Audinamq; quod Dominus di- xit g:[ Fecerunt fiti Regem, dr non per me: incipem, Cnon per conſtlium meum,] Et hoc dictum videtur de Saul illo, quem utiq; ip$ o fieri jufferat. Sed quoniam non fecun Dei, ſed ſecundum peccatoris populi n 2 n ımyolenta eritum fuerat ele- ctus, negat sum aum ſua voluntate, vel conſilio conſtitu- Tale ergo aliquid intelligamus etiam in Eecleſiis fieri: quòd pro meritis populi, aut in verbo& opere potens à Deo tribuitur ređtor Eeclefiæ: aut fi malignum faciat populusin conſpectu Domini 1, talis Eccleſiæ Ju- dex datur, ſub quo famem b& ftim populus patiatur: non famem pants, neque ſitim aquæ, fed famem audien- di yerbum Bomini. 1 Q| Domini,] Im tulgaris feguebatur,& tales perfeve- rent s gua fant imduđa audoritate manufiriptorum, homilia i- pfiis, Fglaſſæ ordinaria, In uno autem manuſeripto junt glaſſa Interlinearu. 5 C. XIX. g Non fant filii, fèd mercenarii, qur ho- norem ab hiñninivus appetunt, ltem Auguftinus tradlatu 40, ad€, 10s loannis. S Int i in Eccleſia quidam Eræpoſiti, de quibus Pau- us Apoſtolus dicit:[ Sua K guarentes, non qua. Tefu De Ehiſcoparum ſucceſſoribus: dr quema, Epi- ſeopum ſucceſſorem ſibi jure adſct ſcere poſſe irem fi. 5¹8 Chrifli.) Quid eft,[faa quarentes?] non Chriftum gra- tis diligentes non Deum propter Deum querentes, tem- poralia commoda fe&antes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Hæc quando amantur à præpo- ſito,& propter hæc ſervitur Deo quifquis eft talis, mer- cenarius eſt, inter filios ſe non computet. Non ergò qu: praficesntur, femper cateris meliores intelli= guntur. C. XX. ꝙ Es electione non praflcuntur Epꝛiſcopi, ſed comprobantur. Unde Hieronymus ad Titum à, c¢.7. Llud inferendum eftadversùm eos, qui de Epiſcopa- tu intumeſcunt,& putant, ſe non diſpenſationem Chrifti, fed imperium confecutos: quia non ftatim o~ | mnibushis meliores funt, quicunque Episkopi non fue- rint ordinati;& ex eo, quod ipſi electi ſunt, ſe magis exiſtiment comprobatos: ſed intelligant propterea 4 quofdam à Sacerdotio remotos, quia eos vitia liberos rum impedierint; fi autem peccata filiorum juſtum ab Epiſcopatu prohibent, quantò magis unusquiſque ſe conſiderans,& ſciens, quia potentes potenter tor- menta patientur, retrahet feab hoc, non tam honore; quàm onere,& aliorum locum, qui magis digni funt, non ambiet occupare? ©. XXI. ꝙ Progradu ſlit ofſicn quemq; meliorem efè oportet. ltem ejuſdem ad Iitum c, o. Ualis enim ædificatio erit diſcipuli, intelligat iſtro eſſe majorem? Unde non ſolum Epiſco- pi, Presbyteri,& Diaconi debent magnoperè provide- re, ut cunctum populum, cui præſident, converſatio- ne, fermone,& ſcientiâ præcedant; verùm etiam& in- ferior gradus, Exorciſtæ, Lectores, Aditui, Acolyti 1, omnes omninò, qui domui Dei ſerviunt: Quia ve menter Eccleſiam Chriſti deſtruit, meliores Lalcos e quam Clericos. 1 0 Acolyti,] ES heo difio sm omnibus vetufiis Granans exemplaribus, qua tamen apud B. Hieronymum non legitur. C. XXIL ꝙ9 Populss judicabit Epiſcopuem ſua oſſicia non agentem. Idem ad Iitum d, cap. 7. Ereor, ne quomodo Regina e Auftri, veniensà fini- bus terræ audire fapientiam Salomonis, judicatura et homines temporis fui,& viri Ninivitæ actà pœni tiâ ad prædicationem Jonæ condemnabunt cos, qui jorem Jonâ Salvatorem andire contempſerunt; ſic plu- rimi in populis Epiſcopos judicent, ſubtrahentes ſe ab Eccleſiaſtico giadu,& ea, quæ Epiſcopo non conveniunt, exercentes. C. XXIII. G. Qus Clerzcos fans non corrigit, po- Hulum corrigere non valet. liem Ambro ſius in increpalions ad popu- lum, fèrm. 83. Uid autem ago vos arguo, cum poſſitis me uno ſer- monèe convincere] canvincor enim, cùm in hac par- s magis video nég ntes, Quomodo enim poſſum corrigere flios, cùm fratres emendare non pofùm? aut quå fiduciå fuccenfeam Laicis, cùm à con- fortibus pudoris verecundiâ conticefcam? Ego auten, fratres non de omnibus loquor: ſunt certè quidam de- voti, ſunt& alii negligentes. Ego neminem nomino; conſcientia ſua unumquemq; conveniat. CXXIV. 9 Fpiſcepo ad falutem non ufficit; morsus C vitå populo ad- aquarz, Item Beda faper Matthaum f. 2 4l.aut gratid, aut pretio fortafè excitata,| b Numer. 27: € Anfikó. c9. Polye. Lz tat.s. d Sup. fi ergò,€ Origines hom, 4a an lib, Tudiswn,© glofa ordin, ad cap. 4. ludic, f al, populo. B Uki h Ams. i Anflgedgó k Philz a Incommadeum locum,[ Siquis est fine cremine.] b Sap.6, | c Incomm. ad locum,[ Nemo te eontemmat. d ln comm adeg | verba,[ Sed hofprtalem.}€ Matth:te, F Simile quiddam aiwa | thor operis imperfetti in Matih, hom, 46

De Epiſcopis patrocinis a- 5 19 micorum non eligendis,; 7E. ufficere nobisad falutem arbitremur, ſi turbis negligentium, vel quorumlibet indoctorum, fide vel actibus adæquemur, quibus facris literis unica eft cre- dendi pariter& vivendi regula præſcripta. Ne ergò(ut fuprà a ditum es) tales fut officis faccelfores aliquis fibsquareret prohibentur Ep:fèopi alterum pro fe faccefforem fibi fta- tuere ac defignatis nominibus in locum uumaiium fubrogare. QUÆSTIO 1. Vòd autem amicorum patrocinia in aliquorum electione convaleſcere non debeant, auctorttate beati Gregorii Pa- Pæ probatur, qui in ſocundo libro Regeſti, indict. ii. ap.22. ſau cap. oi. ſeribit Antonio Subdracono, dicens, C. I. ꝙ In electione Epiſdopi non munerum datio, nec aliquorum patrocinia conva- leſcant. ILlud b quidem pre omnibustibicuræ fit, utin hac€- Iksione nec datio quibufcunque modis interveniat præmiorum, nec quarumlibet perfonarum patrocinia convaleſcant. Nam ſi quorundam patrocinio fuerit quiſquam electus, voluntatibus eorum, cùm fuerit or- dinatus,obedire, reveréntiâ exigente, compellitur: fic; fit, ut& res illius minuantur Eccleſiæ,& ordo Eccleſiaſti- cus non ſervetur. Talem ergò, te admonente, perſonam debent fibi eligere,quæ nullius incongruæ voluntati de- ferviat, fed vitå ac moribus decorata, tanto ordine di- gna valeat inveniri. C. II. ꝙ In electione Antiſtitis communt utilitati, non ſiso lucro quiſq; proſpiciat. Idem ad Clerum Mediolanenſem, lib. 2. indict. Il. epifl.29. feu:68. Uectiſſimi e filii, officii noſtri cenſurà commoniti ſuademus, ut in hac ſuſcipiendi Antiſtitis cauſa nul- lus veſtrüm, neglectà utilitate communi, ſuo luero pro- ſpiciat; ne, ſiquiſquam propria commoda appetit, fri- volã æſtimatione fallatur: quia nec Iibero judicio præ- ferendam ſibi perſonam examinat mens, quam cupi- ditas ligat. Penſantes igitur, quæ cunctis expediunt, ei, quem vobis divina gratia prætulerit, integerrimam ſem- per in omnibus obedientiam præbete. Judicari nam- que à vobis ultrà non debet femel Prælatus: fed tantò nunc ſubtiliter judicandus eſt, quantò poſtmodùm judi- candus non eſt. QUASTIO IIL Vod autem Sımoniacus hábendusnon fit, qui post elefio- nem pra indemnitate Ecclefia juramentum Praſtitit, facile robatur. Alliud eſt enim ante electionem juramentum Jacere, vel ſe facturum paciſci, ad hoe, ut eligatur; ahud est, null praecedente conventione, post electionem hujuſcemodi juramentum offerre, Hind aboſſicis tanquam munus impenſum dejicit: hoc au- tem confecrando nullum impedimentum generat, De prrori cafu fèrtbit Pelagius Papa Clero Catinenf, C. I. g Qun Epiſcopum eligitur, de rebus Eccle- ſiaſtucis aliquam ſocuritatem null. faciat. Pälia d quidem jamdudum ad fratrem& Coëpi- ſcopum noſtrum Eucarpum de vifitatione Cati- nentis Ecclefiæ fcripta direximus, ut in eis judicium noſtrum Potuiſſetis agnoſcere. Veruntamen, quia quof- dam ibi non fanå intentione, fed pravisftudiis diffen- ſiones ſuſcitare„veſtrà etiam relatione cognovimus qui ſcientes ſe ad Epiſcopatum nec ætate, nec ſeientia nec vitæ meritis poſſe perduci, ad hoc tantummodò inquietare Ecclefiam volunt, ut fibi de his, quæex ipfa a Supr. Apoflolica, b Polyc...tit3 Ivo... Hc..a. tut.3. J. c. 129.© Polye. sbid, lvo psc d Anſil..c..,. Polyc..æ. litſ. 2 Decreti II. Pars. Epiftopum Sımeniacumnon effe qur post adeptum Epiſcopatum, indemnem Eccleſiam fore promittit. 520 præſumpta ſunt, impunitatem futurus promittat Epifco- pus,& fiat rapinæ ſecuritas, Epiſcopatũs ambitio, hoc ctiam vos duximus commonendos, ut decretum in. Elpie dium Diaconum faĝum,& fubfcriptum ab omnibus, quos veftra relatio defignavit, ad nos cum pradiĝi vi- ſitatoris epiſtola,& cum codem Diacono maturetis, Deo propitiante, perducere.& post pauca.€) Cùm igitur htc filius noſter, magnificus vir, Leo Prætor, veniſſet, retulit nobis de fingulis, quæ ibi mota funt,&quomoto vota propè totius civitatis in Elpidio Diacono-concordarent, Undequia de memorati viri teftimonio dubitare omni- nd non poſſumus, idcireò, ſicut dictum eſt. Elpidium Dis- conum ad nos facite properare, nec expectetis ultetius, ut admonitio ad eum nefra debeat deftinari a, Quem$ tamen hoc per veſtram dilectionem in præſenti juſſione ſpecialiter admonemus, ne cui ſe aliquid dare, vel da- turum efle promittat: fed neque de Ecclefiafticis præte- ritis caufis aliquam fecuritatem cuiquam audeat face- re, five promittere, aut quafi factus Epifcopus ea, que direpta lunt, non repetat; fedapudeos, quibus dire- pta ſunt, permanere liberè patiatur: fciens, quòd f tale aliquid fecit,vel fecerit, nec à nobis omninò permittitur valere ipfa promiffio,& cum judicii noftri ,quod deip habuimus, damno, paſtoralis conſecrationis ordinen promereri non poterit. De ſecundo verò caſũ em geftis Urbani fecundi legitur. C. II. Poſ electionem pro indemnitate Ecciiſſ Acet electo juramentum pra- ftare. Aee Arelatenfis 1 Epifcopus, Narbonenlis Ee clefiæ Suffraganeus, Romam confecrandus ad Do minum Papam Urbanum venit: fuus quippe Archiepi ſcopus eum conſecrare nolebat, quoniam poft eleio- nem fuam propter bona Ecclefiæ confervanda Canonids juravit,-Confecratus.itaque eft à Domino'apa Urbi- no,antè purgatus hujufmodi juramento: De juramen: to, quod Canonicis noſtræ Eccleſiæ feci poſt electionem, nullam conventionem antè, uteligerer, feci, Narbo- nenfis verò Archiepiſcopus, nullius, præter id, criminis causã, conſecrationem noſtram omiſit, me ſciente, nequt mihi criminis conſcius ſum, propter quod à facra ¢ me unctione repellat. I q) Arelatenfis} In manufèriptis ettam fic habetur Sed vie fum es fubeffe mendum, quta hic Epiſcopus vocatur Sufffagantul Arethiepiſcopi. Narbonenſis: in Concilio autem fecunda Arelatenfh Arelate refertur ad pro vinciam Viennenſem. Et guamvi Guli⸗ elmus Durandi in ſpeculo de auctor.& 1 U pallat, hoc cetet, ut oflen= dat, Arelatenſem Arehiepiſcopum ſulbeſſe Narbonenſi; iamen Loannes Andreæ an notis ad illum locum exprefe firibitin hoc capis tulo non agi de Arelatenfi Archrepifiopo. Er vaide probabileeih pro Eleétenfi fèu Elatenfi, qut vere est Su ffraganeus Archiepiſori Narbonenſis, corruptè ſcriptum ſulſſe, Arelatenſis. QUSSTIOD F Uod autem Clericis ante fantentta tempus ab Epiftapo fa :fèedere non liceat, probatur auctoritate Symmachi 1 Papæ, dicentis. 1 Symmachi] Citatur libellus Ennodlit, nomine Symm | chi Papa, cujusrezreddita eft ratus fpr. diflin. gi. c Omuind |& 40. c non nos. C. L Ante tempus ſententis non licet Clerici ab Epifcopo fuo difèedere.; Onne d directa funt verba canonum I:[ Quicun que Clericorum ab Epifcopo fuo ante fententi tempus pro dubia fufpicione diſceſſerit, manifeſtam eum manere uram.]& inffa. Lex Eccleſiaſſicã 2ů— a a al. iterari, b Emendatus eſt hic locus ex siki E Polycarpo. c al, Sacerdotio me repellas d duo part. 6. cap: 34 O ipl ohif helier A vocatis, ad CAPE mi Ullibet vocatus, tamen fuam. i

am dile S, Heci ; fed neguede ecuritatem ut quafi hf stat; fedap erè patia t nec à nobis z cum judi aftoralis con pfi Urbani fe anen pro vudeomniat praminta pré- fare, ; Epikopw, N t Romam conieci venit: fu lebat, qui Eecleliæ confer tague ek à Dor a ani, Ut topus, nwl framom m, propter ß manu for pti tin F a ll grunf” elt E. iꝶ.n.& pu. cißmẽ. $21 Cauſa IX. Quæſt. I. Tontiticem ab aliis accuſatum, priuſquam ſub luce obje- cta conſtiterint, exigit non relinqui. 1 Canonum] Sic emendatum eſt ex vetufis codicibus, Ennodio ipſo,& Iuone, cum prido legeretur, Decreti. Citareautem Ennadius voluit canones, qui anteSymmaclmum de hac re edits erant. Qu verò in gloffa citantur, funt exepiflolis Pontificum Symmacho Poſtertorum. In Carthaginenſi quidem Concilioinfêrto m codice canonum est undecimus canon, qw: citatur infià, 11..3. c. fi quis Presbyter.& decsmus nonus relatus fap.4...6. quifquis Epi- ſcoporum.& vsgefimus quartus estatus ibidem, c. placuit. ad guos,© pracipuè ad primum vndetur ſpectäſſe Ennodiiis. QUESTIO IV Ine literis Apoſtolicis a Epiſcopus accuſdtus,& d ſandta ſede Vocatus, ad ſuam non re vertatur Eccleſiam. CAP. I G Afde Apofolica vocatus Epifiopus adda- mum non re vertatur, nifi purgatus, G A= Poſfolicis literis inſirucſuus. Unde Sixtus Papa I, ait epifiz..3. Uilibet b fratrü pulfatus, atque ab hac fanđ&a fede Q vocatus, cùm fe nobis reprælentaverit, ad Ecclefiam tamen fuam non priùs revertatur, quàm literis Apoſto- licis, vel formatis, pleniter inftru&us atque purgatus fit, fi fuerit unde: ut poftquam domum reverfùs fuerit, cognoſcant vicini ſui, qualiter focam aliorumque caufam hic finierit: quatenùs eam abſque ambiguitate ulla nun- tiare,& prædicare omnibus peit. Ab hac enim fana ſede& à fan&tis A poftolis tueri, defendi,& liberari Epi- ſcopi juſſi funt: ut ſicut eorum diſpoſitione, ordinaſ te Domino, primitùs ſunt conſtituti; ſic hujus ſanctæ ſedis cujus diſpoſitionĩ eorum cauſas,& judicia ſervaverunt) protećtione, futuris temporibus ſint ob omnibus perver- fitatibus femper liberi. Unde culpantuųrii, qui aliter circa fratres egerint, quàm hujus fedis rectoribus pla- cere cognoverint. D so CAUSA IX. RTI EhntentiA excommunicationis notatus quidam Ar- QE A chuepiſcopus, alquot Clericos alterins Metropoli- an erdinauit: quendam Capellanum fui S j ganer, illoinconfulto, depoſut, atque alium in loco SAh ejus ordinavit, i Hic primam quaritsr: anordinatio, gua ab exconmumeatis fola est, aliquo modo poft rata haberi? 2- Secundò, an liceat Epi fiopos Archiepiftopo, Primati vel Patri- archa Clericos altersus fine propriis lsteris ordinare? 8 Tertio, an Archiepifèopus Clericos Sufraganei fai, tHo inconfuis to, damnare valeat, vel damnatosabfolvere? ; QTAÆASTIO L Dod ordinatio, qua ab excommunicatis celebratur nullas omninò vires obeine at, nec etiam conſccratiso appellanda fit, teftatur Gregorius lb., epifl.20.dicens. CL g Non pote? appellarz confècratso, qua fiè abexcommunicatis, Os e conſecrationem dicere nullo modo poſſu- mus, quæ ab excommunicatis hominibus eft ce- Iebrata. Ç: TI; PALEA. Eo onai illicitè manus imponunt: quia pote- ftatem ordinandi non habent, Ubiautem illicita eft manüs impoſitio, vulnus infigitur. Unde reiterari ne- ceſſe eft, quod minimè probatur effe collatum. G Hac é fèiguens Palea: ahfant à perig vetufis Exempla- a al. Apofoken B Anfkzsss€ Polye, kb:.tit37, Ivo De ordinationibus ab excom- municato factis. 522 tibus: habentur tamen muno valdèeemendato, iñ quo paucahabers Sòlent. Prior autemhac videtur efè fumma quadam feguentis. C. III PALEA. [ Unde Damafus Papa epift. 4. ait.] P Er a illicitam manůs impofitionem vulneratum caput illi, qui videbantur aliquid accepiffe, habe- bant:&ubi vulnus infixum eft, neceffe eft medicinam adhiberi, quà infixa ſanetur macula, id eſt, reiterari neceſſe eſt, quod legitimè actum, aut collatum mini- mẽ probatur, ſi perfectum eſſe debebit. Nam quomo- do honorem poflit retinere, qui ab illọ acceperit, qui poteftatem dare legitimè non habuit, invenire nom poſſum. Sed excommunicati b bic intelligendi funt, qui in ipſa ſua urdis natione pænam ECXEOMIMUNICALLONIS CONTVAXETUNÈ, gui nunquam in numere catholicorum fuerunt. Caterum, qut inter Carholicos priñs ordinationes tamen æorum ab Eecliſia miſertcorditer tolerantur. C. IV. ꝙ Ordinationes ab excommunicatis non Simomiacè facla, eæ miſcricordia to- lerantur. Unde Urbanus Papa LJ. Heribit, dicens. B e excommunicatisquondam tamen Catholicis E- piſcopis ordinatos, ſi quidem non Simoniacè ordines ipſos acceperunt,& ſi ipſos Epiſcopos Simoniacos non fuiffe conftiterit; ad hæc, fi corum religiofior vita,& do- ctrinæ prærogativa viſa fuerit promereri, pæœnitentià indictà, quam congruam duxeris, in ipfis, quos accepe- runt, ordinibus permanere permittas. Ad fuperiores autem conſcendere non concedimus, niſi neceſſitas, vel utilitas maxima flagitaverit,& ipſorum ſancta conver- ſatio promeruerit. Sed ér illad Gregorsi d de nominatim excommuntcatis intelli- gitur: quorum ordinationes fynt irrita, fi eorum damnatto non erab ordinandis incognita: C. V. 9 Qu:nommatios excommunicati fant,&- qui aliorum ſedes invadunt, alios or- dinare non poffunt. Vnde idem Urbanus art ın Snodo Placentina, cap. 9.& ſequentibus. (n nationes e, quæ ab Hæreſiarchis nominatim excommunicatis factæ ſunt,& ab eis, qui catholi- corum adhuc viventium Epiſcoporum ſedes invaſerunt, irritas eſſe judicamus; niſi probare valuerint, ſe, ùm ordinarentur, eos nefciffe damnatos.€ Qui verò ab Epiſcopis quondam catholicè ordinatis, ſed In ſchiſmate à Romana Eccleſia ſeparatis conſecrati ſunt, eos, nimi- rum ùm ad Eccleſiæ unitatem redierint, ſervatis pro- priis ordinibus, miſericorditer ſuſcipi jubemus: ſi ta- men vita& fcientia eos commendat. Amodò g ve- rò, quicunque à prædictis Schiſmaticis, ſanctæque Ro- manæ Eceleſiæ adverſariis ſe ordinari permiſerit, nulla- tenùs hâc veniå dignus habeatur..€ Quamvis k au- tem miſericordiæ intuitu, magnãꝗue necẽſſitate cogen- te, lianc in ſacris ordinibus difpenſationem conſtitueri- mus; nullum tamen præjudicium facris canonibus fieri volumus: fed obtineant proprium robur,& ceſſante neceſſitate illud quoque ceffet, quod pro neceſſitate fa- um eft. Ubi enim multorum ftrages jacet, ibi ſubtra- hendum eſt aliquid ſeveritati, ut I addatur ampliùs charitatis 1 J Ut addatur,&.] Hac ſunt addita ex cuncilio ipſs. Electio quoq, niſi à Catholici ſacta ſuerit, irrita eſſe probatur. a Sup...7. per ilicitam. b /up. eãd. nos conſecratonem. c Anſcl.12. c. 24. Iuo p. b. c. æ d frp. tad. nos conſcorationem. oFohe..p. tui. 16,& lib. a. ut. 30. C. 9.& 10. f Giu g Gr, h Cih dehulatiſunt, ſi poſted excommunicationis ſententid notati fuerint,

tlone 524 r hoc primum in Detretalibic, C Yi 9 Í & Ivone; ficg emendatum est, , Vnde Gregorius ſeribit Mediolane zſibus, epift. bs, 1 G. y. Noe inhominem, qui non à Catholicis b eligitur, eucoden Cani null præbemus ra ti fenfum: nec, Íi alicujus Tulla 3d Pre præſumptionis uſurpati ıs fuerit, in locum vel Nii: ordinem illum Sacer nume(ni Qu òd autem Ehiſcopus, vel et ſuberiorum Clericos s non debedt, Calix- ps alterius tus Papaj feribit, -G Alterius l l d Epil Į dt ep F A 1 ƏN Ilus c 1 ninos ufurpet, nec alterius f N i pdalame inf roc an u atA, vel ordinare d, aut excommu- in Eccleſiis, aut proferre nicare prefamat: quia talis jt tio excommunicatio, vel damnatio, nec rata erit, nec ullas habebit: quoniam nullus alterius jud ſententia tenebitur, aut damnabitur. Unde& Dominus loquitur, dicens e:| L Ne tranſgrediaris terminos dicatio, { ; abietit, non fo ropolitano ſed& ab eo ſunt, s prov in cig] inulloin pnie Į tente entaverit, vacua quide m& inania erunt omni t: ipfe verò hujus indiſciplinati aui i pendat f, tang einord natè fi 1 ninimè$ perágii i i guospofuerunt Patres tui a CTL [ Unde 1 Ui ut deinceps nulli Sacerdoti ceat quem- iffum alteri Sacerdoti recipere ad pœni-d i fine ejus confenfu, cui priùs ſe commii ſit, niſi per ſumptionem jam prg damnatus. i illius, cui i pa nitens priùs confeffus eft q Heces hæc'ftatuta facere præefump{erit, g ûs|C i æpti dignas caufas e s à fanta Synodo,& propter hujufmodi ž fi injferta, G a g Ivone sajin ntentiam canonis Tamen, Guoniam m es$ verba Gracan 14 uU nde] Anteàerat, Idem, hoc est, Calixtus: c 4 7 hac nondum eſſet inſerta, ſequebatur cap.nullus — dest Calixti, Hanc autem Paleata citat Gra pee — dijt.6. c. fin. e pæntt Hem Calixtus epift. 2 Primas;nullus Metropoli 18, nulli ım Epiſcopc l y, OV ES TU n aleur aeii onem acceda at(ꝗ ug ad eum non pertin R f | i| DTOLTOS ETI XE ius Epiſcopi eſt parochiæ T10GSEIOV TOPY AHT peN we dubiò judica per litera D oporum,1 in quorum re Inor ramae 36 ı pænam i uerit, mimme accedat cateru au Ep iſcous. Irem ex eodem Antiocheno, c. 22 iſcopum h non debere in alienam irruere et vitatem p es illi proba 5 ur non eſſe ſubjecta, neque in regio- sikua F tal, q] Tpi d

wk Ainaa i inere, ad teros aut Diaco- ertinentes, niſi i priæ regionis iam horu m p id tale facere modi ordinatio,& quæ 1odoargua antur. Nam f fior are non potuerit, nullatenus ad alios pertinentes ju- hoc etiam cunone Dionyſis verſio purior tione c ujuſquam:quod Gre x quempiam ordinet TIYAC. 2 E$ y Yas, id est, tali, 1 s jEodem ferè modo Dionyfius. Græcè Enji~ hi LOT G poxo vs: idest, oncilio locisalteri E 5 ITE nio.| Grace tamam est, KÙ gyane guod Dionyſius uertit, cum conſi lio& voluntate. Et qua jèl p 4 Et quæ male] Sic ete empla- bus, O ex ceteris c daittunibus Concclicrum, prater hanc pofiremam atumex vetuflis e. 7* quatuor tomorum. Diomſi us habet,& ipf fe coërceaturà Syno- dO, quο dGrace esth, p Kawe; idest,& ip r4 Nami} e xemplarta manuſcriota coll NUILS JU TS arwidov Wy- > puniati na Synodo. Graco canone., cujus tria minme habetur: fed& nily fèntentia legitun ſapra, fop: ad Eccie æ ſunt exætra eorum diœteſim. S do Conſt antinopoli tana prima ,c, 2 i, qui extradi rminos celim funt, r clefias, qu iccedan F neq; on 1S. Secundi m I regulas em E piſcopi, ca, quæ permiſcear Alexandriæ tantum Orientales autem it, ſervatis tam ibus Primatůs Eccleſia Nicxnæ Synodi continentur Tis pilcopica, qua ſunt in Aſia, odò Thraciæ. u nem deat Greco canon: In editione autem 4 horum in tribus to- otin A tantummedò m, c. 3. itati I Epiftopi ui ltra diœceſi m ordinandis ali endiste leſiaſt ordinate selefi y gubernare omnia debeat, ſe icæa definita. ta in omnibus editi ajus pri- i gua fè- admodum Dionyjfins q vértit: fervatå verd quæ æ feri} ernationibus é regulâ,r fetumeft, quòd illa, quæ fun t per unamquamqu vinciam, ipfius provinci Synodus dì nfen gre: 2. pars. Hua picosalterius ordinare, Zn¹,, RHic nitum Pertoc ani- ops Cle. f contangat ed eos aliquibus fa- ore an ordinati ab E Epiſc sopis fúis in propriis ordi- cros ordines diſt nibus recipi p ofS —>—————.———.—————— ——— a Supocnulus Prina. b a rar Aoininus nanam tantum- modò diœce fim pertiner Pontiautem E-| tår abeant curam. Thra- | 4 regrini, Eu oaei diack Can X. ꝙ(Clerici ab Ep: opa o alierius parochia ords- nats, à proprio infais ordinibus recipr PA funt. De his eta ſerebit Urbanu 1s Papa Hugoni Lug- dunenfi Archrepifèopo. Ugdunenfis a parochiæ 4 Clericos, quos contra a ſta⸗ tuta canonum ab alterius parochiæ F natos literarum tuarum ſignification monſtraàſti, cun graduum fuorum honore re cipere re dentia poterit, fi eosaliàs cani aliqua ordinatos conftiterit: I lemvitamid indulgentiæ perfpexeris promereri. I gimus c quippe, fanum Epiphanium Epifcopum ex diœceſi ſancti Joannis Chryfoftomi quofdam Clericos ordinåfk: qu od ſanctus viromninè non feciffet, ſi ei 4 detrimentum fore perpenderet. Quos ipien- dosmoderatio tua ali trata fuerit, injun actio- ropter Ecclefiam, quam offenderunt, con- antiâ, miſerationi fao quemque cipies, ſalvà in omni lis tuæ pru 1e pravita .— S O QUÆSTIO IIL Vòd autem Archiepi feopus Fler ecos Ju Sufra ganei illo in- conſulio damnare valeat, ri. Sicut torius Eptſe Ehiſcope, ſic& Eccleſia totius Areh nent A PEG Vocantur. eni parte Pa a Cea Cuq. ©. I. g Nec Ep ille finetorumn cor debe f, È Er fingu! as provincias oportet Epifcopos cogno- re Metropolitanum j f fuum,& ipfum Pri 18 re: nihil autem sre reliquos Epi fecundum quod antiquitùs à Patribi ſtris co nſtitutume continetur tn canone& ropter q jod Metropolit: c lil præfumptivè a Mamat b abſque conſ C lI. 4 extra fi— oportet, ram& oi r quodad d caufas habent, & honore Í iſcope Os age re, rum canonem z, ſiæ per ſuam enim Epiſce tem, ut reg lis revere nis, quæ ſi Presbyteros ſingul is ipfius regionis caufis cum m 1oderation dere dift ceptare. citra Metrop & pon- Ultrà auten| agere Permitt itur i c Me- tropolitanu Sa- cerdotum. a Lp. C..4te.'a cleſiæ. c Socrates.6 TOR? C 13, Triper. lro. cdi. Ni Martini Bracharenfis, c4.£ al d alei. C incapitulis Primatum Mairopali litani Eps- f g Apof. canzg,: h al ſibi aſſumat. i 526

De ordinatione Clerict peregrinis 527 fiu alterius diæcefèos, 1{4 Conicientiarm] Grece est, Oye TS pNTEOTOAE MS imondns, pnÒE auToy WEY Tiy MS AUTI VORNE: liag eadem voce ꝓudtens utitur canen, tam in conſenſa Metropo- litan, guàm Suffraganesrum. Sed oh multas varietates placuit ap- pons verba Græca cum verſione nova. 5= Tods xaF inaslu inopia inimirss GOA yek TY w A untgoroha EIETÓTEÈTITKONOY y K) rin Qposriows Aaαεεν mains Ths intens Ale TON Th UNTENG mawtephey ow agée méy Ts TÈ TERY HLT EZV- mes aher idoti Crh Teuh weny A ai ren pend TE DEKT- mey aer Tov TÈS AURES iMOKOMOUS WEY WITE, WY To 2px adioy KERTH TUN TO TiD TUTEQUY HLY xarova,i Lo part OT TNEXATE imbes TApoiziks 2 TUS Kal u- qli papass: enago À ni no no tžuota? Eyy THS ENTS mapoixias, DioniivTe p Tin tunανꝰα ννον ονu EVAL- Caw, W payrotw TOLAS BANS THS ypAS Prz Tw aur mony Os IO K MpoToy ËD WEET BVTEDES, H alarssss, @ rehne iasa Agraubavas. mepaeTepa) pende wegTiey imyapin Agara Tis UNTEOTOAEWS EMTA- rg, pnÒÈ aùTes owen TAS P ronu νοuαα Decreti Secunda Pars. z8 eeg E E a Alvo a in omnibus Romanæ Ecclefig privilegio nul- lus Metropolitanus abfque cæterorum omnium com- provincialium Epifcoporum inftantia, aliquorum audi- at caufas b: quiairritæ erunt aliter actæ, quam in con- {pe&u eorumomnium ventilate,& ipfe, fi fecerit, coët- ceatur à fratribus. C. V. De eodem. Irem Anicetus Papa Epifcopus Gallia,.r, Anon nihil de Epifcoporum caufis, aut de aliis communibus, juxta ſtatuta e Apoĝoloruma, abfque cun&torum illorum agat confilio, nec illi; nif quantùm ad fuas paroehias pertinet, fine fuo: quoniam tali gaudet concordià Altiſſimus,& gloriatur in mem- bris fuis. C yE€ De eodem, Item in eadem epift. c3. I d autem aliquis Metropolitanorum inflatus fut- rit,& ſine omnium comprovincialium præſentia, vel conſilio Epiſcoporum, aut eotum, aut alias cau- ſas,(niſi eas tantum, quæ ad propriam fuam paro- chiam:pertinent) agere, áut cos gravare voluerit, ab omnibus diftri&è corrigatur, ne talia deinceps pieli- Epifcopos, qui in unaquaque provincia fant,nóffe o-| mere audeat. Si verò incorrigibilis, eisque inobediens portet eum, qui Metropoli præeft, univerſæ quoque pro- vinciæ curam ſuſcipere, eò quòd in Metropoli undique conveniunt omnes, quicunque negotia habent. Quapro- pter placuit& honore ipſum præcellere,& reliquos E- piſcopos nihil aliud à ſine ipſo facere(ſecundum vete- rem, qui viguit; Patrum noftrorum canonem) quàm ea ſola, quæcunq; ad cujuſq; parochiam, ſubjectasq; paro- chig regiones pertinent. In cujusq; enim Epifcopi pote ftate efle propriam ipfius parochiam.ut eam admini- ſtret, pro ea, quæ cuiq; convenit, integritat regioni, quæ ſuæ civitati ſubjecta eſt, proſp latģ;:ita ut& Presbyteros, Diaconosģ; ordine quæque cum judicio explicet. Prætereà verò n quam facere aggrediantur, fine. Me neque ipfe{ine reliquorum fententia Nifi forte Epifiop: apfieconomos m Ecclefia fua ordinare contem- pfirint. C. IIL t, confu- əpolitani Epifcopi, 9 Metropolitanus conſtituat æconomos, guos Epifcopus habere neglexerit, Undein feptima Synodo, c. 17. legitur, Um 4 fimus debitores omnes ſacras regulas cuſto- dire,& eam, quæ dicit, in unaquag; Ecclefia Œo- nomos effe debere„modis omnibus invie violabilem cufto- dire debemus. Et, ſi quidem unuſquiſque Metropo- litanus in ſua Eccleſia conſtituerit æcοοοum, bene uti- que eſt. Sin autem, ex auctoritate propria Conſtantino- poleos Epiſcopis licentia eſt præponendi cοmos in ejus Ecclefia: fimiliter& Metropolitanis, fi Epifco- pi qui fub eis tunt, non fategerint œconomos ftatuere In ſuis Eccſeſiis. Idipſum autem ſervandum eſt etiam in monaſteriis. Probatur illud idem exemplo Apoſtoli, qui fornicatorem Co- rinibium impænitentem Satang tradidit: pofleà pænitentem Ec- cleſiæ reconciliavit, hoc tantum ſcribens Corinthuis in prima c,& fecunda epifiola, ut excommunicato non communicarent,& Ha ciliato ſoctd charitate copularentur. sed contrà probatur auctori- tate multorum, C. IV. ꝙ Nletropolitanus ſins Epuſegporum con- ſenſu, vel praſentid alicujus eo- rum non audiat canfas. Ait enim Higinus Papa d, epiff..2. aTa a AT. b Ivops..374. Concil. Chalced. ca difl.s9 quia in quibufdam G infià i BE .9 i; fra. 16..7. guoniam in quib e G lorg 2Cr d bimeks ae. ,& univerfæ| fingula| apparuerit, ad hanc Apoſtolicam fedem, cui omnia E- piſcoporum judicia referri e præcepta funt, ejus tumacia referatur, ut vindicta de eo fiat,& cæteiit rem habeant. | C. VIL ꝙ De eodem. Irem Calixtus Papa f Eptfiopis Gallik, epeſt. 2. c 3. Ullus g Primas, vel Metropolitanus diææcelni Ete clefiam, vel parochiam, aut aliquem de ejuspar chia præſumat excommunicare, vel judicare, vel alie | quid agere, abfque ejus confilio,vel judicio. fed hocobe fervet, quod ab Apoftolis, ac Patribus,& prædecehon bus noftris ef ſtatutum,& à nobis confirmatum: id eft, fi quis Metropolitanus Epifcopus{ nifi quod adhum | folummodò propriam pertinet parochiam}) fine conti- | lio& voluntate omnium comprovincialium Epiſcopo· rum extra aliquid agere tentaverit, gradũs ſui periculo fubjacebit,& quodegerit, irritum habeatur& vacuum. Sed quicquid de provincialium Coẽpiſcoporum cauſis, eorumque Eccleſiarum,& Clericorum, atque ſeculati · um neceſſitatibus agere, aut diſponete necefle fuerit, hoc communi-4 confenfu comprovincialium agatut Pontificum, necaliquo dominationis fatu, fed humil- limå atque concordi adminiſtratione, ſicut Dominus ait;[_ Non vent miniſtrari, ſed minifirare.\& alibi k 3 similiter [Qur major est veſtrũm, erit mimiſter veſter. & ipfi comprovinciales Epifcopi cuncta cum eſu filio(niſi quantum ad parochias proprias pertin gant, juxta ſanctorun tituta Patrum. Cf4. uno animo, uno ore concorditer ſancta glorificetur nitasin fecula. C. VIIL Çh Suffaganei parochia nibsl abf ejus conſilio Metrapolitanus agat. Kem Nicolaus Papa Rodulpho Biturscen Arclnepiſcopo. e ueis Z eft Apoftolatui noftro frater noſtet Sigedodus Archiepiſcopus Narbonenſis, quòd Cle- ricos fuos eo invito ad judicium tuum venire compel- las,& de rebus ad Ecclefiam fuam pertinentibus,€ — $ cOn- et)a q it Tris z4. b al caufas rum a Burch... c. 63. Ivo.r..99. C1 La. ¢. 63. Pann: h4 c can Apofl.zg. À Polye,l..tit.24. Burch. h .26. e alterminare, f Concord. Lucius epif-te3.§ a sbidem.Burch. l 1..60, lvo.s.€. 10.©.14. 67t Pann.l r h alcum onmium, i Matthao K Mit z Anſſl.g. c. Cs. l Ivo psc s6, Pann gsi incon · jle DAL mmbw: du GI áN pe:

kly ſem in ead is Metropo nium compii porum, au im, que a gere, aut eos ortigatut, fe rò incorrigi 1? pi india de co iat, eh ath fetropo! wii 520 Cauſa IX. Quæſt. III. inconfùlto, quafi jure Patriarchatůs tui difponas: cùm hoc nec àntiquitas(cui Patres fanxerunt reverentiam)ha- beat,& auctoritas ſacrorum canonum penitùs interdicat: nifi fortè pro caufis, quæ apud fe terminare non poffunt, ad te quafi ad Patriarcham faum provocaverint, vel ſi E piſcopus ſuus deceſſerit, res Eccleſiæ ſuæ judicio tuo di- ſpenſare voluerint. Primates enim, vel Patriarchas ni- hil privilegii habere præ cæteris Epifcopis, nifi quantùm facri canones concedunt,& prifca confuctudo illis'anti- quitùs contulit, definimus: ita ut ſecundum Nicænas réi gulas fua privilegia ſerventur Eccleſiis; præterquam ſi Apoſtolica ſedes aliquam Eccleſiam, vel ipſius rectorem quolibet ſpeciali privilegio decreverit honorare. CIX. De eodem. Item Beda a fuper Apocalypfim Et Angelo Eccleſiæ Epheſi ſcribe.] To e feribit, de cujus manu peccata ſubditorum requirit, ne ſine ejus conſenſu ſubditos judicare de- beat. q In glofa ordinaria fic legitur;& Angelo,id eft, Epifcopo feribit; de manu cujus peccata ſubditorum requirit,& fi- no cujus confenfu fubditos judicare non prafumit ipfe Joannes. ” Sola enim Romana Ecclefia, fu auforitate valet judicare de o- minibus: de ea verò nulli judicare permittitur. C. X. Q Apofolica fèdisjudiciumà nemine esb retractandi 7. Vnde Nicolaus Papa ad Mrciaèlem Imperato- rem in eheſtola, cujus emitiu: [ Propolueramus.} P Atet ô profectò ſedis Apoſtolic(cujus auctorita- te major non eſt) judicium à nemine fore retractan dum: neque cuiquam de ejus licere judicare judicio: jux- ta quod r Innocentius Papa Rufio,& cæteris Epiſcopis per Theſſaliam conſtitutis ſeribens ait: ¶Nemo unquam Apoſtolico culmini{ de cujus judicio non licet rctractare J ma- nus obvias audaĉerantultt, nemo in hoc rebellis extitit> nfi qui de fè volut judicar:.} Et beatus Papa Gelafius c: | Nec de ejas judicio(id eF, Romana Ecclefia) canones un- quam praceperunt judscar:, fontenriamg, llius conſtituerunt non oportere diffolui, cujus potins fèquenda aecreta mandave- runt.|] g Caput hoc'apud caterosetiam coletores, multis verbis omm fus, in ſummam quandam redaflum est. r§ Innocentius] In epiftola Nicolai,€ apud religuos col- Foresest, Bonifacius. Verum neg, 1n Bomfacit, neg, ia Inno- centis epiftoli inventum$t, quod hic affertur, In ea verò epiſtola Nicolaus reſert etiam alia quadam ex epiſtola Boniſacii ad Epiſco- pos per Theffaham, ?, C, XI. Ẹ Ab alii damnatos velexcommunicatos Apoſtolica ſolvit auctoritas. Irem Athanaſius Paersareha Papa Feltes fecundo d: Uit e femper veftre fante Apoftolicæ fedi licentia injuftè damnatos, vel excommunicatos poteftativè ſuã auctoritate reſtituere,& fuaeisomnia reddere,& il- los, qui eos condemnaverunt, aut excommunicaverunt, Apoſtolico punire privilegio: ſicut etiam noſtris,& an- terioribus cognovimus actum temporibus. C. XII. ꝙ De eodem. Item ibedem paulò inferius, iauis f regulis fancitum g èft, ut quicquid (quamvisin remotis, aut in longinquo pofitis pro- vinciis) ſuper Epi ſcoporum querelis, aut accuſationibus ageretur, non priùs tractandum, vel accipiendum eſſet, 1 a Gleſord. ad eum locum Apoc. 2. b Anſel.&. cap. 75. Iuo...19, Pannorm, lag. c: c Infra eåd. ipfi funt.$. necde ejus. d In tomis Conc. Io parts. capse f Iuo ilid. gal. cenſitum. De ordlinatione Clerict pereorins fenua quàm ad notitiam almæ ſedis veſtræ fuiflet deductum, ut hujus auctoritate, juxta 1 quod fuiffet faciendum, pronuntiatio infirmaretur, aut firmaretur. 1€] Juxta quod} Jvo'tegit; juxta quod fuiffet pronun- tiatio, infirmaretur; aut firmaretur. Is corpore Conciliorum, juxta quæ fuiffet pronuntiatio,&c. C. XIII 9 Prima ſedes nullius judicio ſubjaceat. Item Innocentius Papa. s JN ES indicabit primam fedem, juftitiam I tempera- re defiderantem. Neque enim ab Augufto, neque ab omni Clero, neque à Regibus, neque à populo judex judicabitur. G In omnibus vetuflis Gratiant exemplaribus citatur ex Innie centio. Sed ferè eadem habentur in Concilio Romano, fúb Sylue. firo,.20. rex ipſo catant indicati collectoret. ¶ Juſtitiam temperare deſiderantem.] Sic ettam in Pannormia ex Syivefiro. Sed in vulgara Concilii editione esk è quoniam omnes fedes à prima ſede juſtitiam deſiderant temperari. C. XIV. Q De eodem, Item Symmachus Papa 6. Liorum ce hominum‘caufas Deus voluit homines terminare, ſed ſedis iftius Præfulis d fuo, fine quæſtio- ne, reſervavit arbitrio. Voluit beati Petri Apoftoli fuc- ceffores cœlo tantùm debere innocentiam,& ſubtiliſſimi diſcuſloris indagini inviolatam exhibere conſcientiam. Nolite æſtimare eas animas inquiſitionis e non habere formidinem, quas Deus præ cæteris ſuo reſervavit exami- ni. Non habet apud illum reus de allegationiś nitore s ſubſidium, quando ipſorum factorum utitur eo teſte, quo judice. Dicas forfitan, omnium animarum talis eritin illa diſceptatione conditio: replicabo, uni dictum eſt:[Tu es Petrus fy& fuper hanc petram adificabo Ecclefiam meam: gr quacunque ſolueru ſuper terram, erunt foluta& in cœlis.J Et rurſus ſanctorum voce patet, Pontificum dignita- tem ſedis ejus, factam toto orbe venerabilem: dum illi, quicquid fidelium eft ubique, fubmittitur: dum totius corporis caput effe defignatur. De hac mihi vide- tur di&tum per Prophetam S:( Sihechumiliatur, ad csa jus configiets auxilium? ér ubi relinquetis gloriam ves fram?] C. XV. De eadem. Irem Anterus Papa ad Epifiopos provinciarum Bætt- ca& Toletane, Acta h fubditorum judicantur à nobis: noftra ver judicat Deus. é infa.€ Deteriores ż ſunt, qui vi- tam, moresꝗue bonorum corrumpunt, his, qui ſubſtantias oliorum, pradiaque diripiunt. €C. XVI. 9 De eodem. Item Gelafius Papa& ad Fauſtum Legatum. Pfi? funt canones, qui appellationes totius Ecclefiæ adliujus fedis examen voluêre deferri. Ab ipfa verò nufquam prorfus appellari debere fanxerunt: ac per hoc illam de tota Ecclefia judicare, ipfam ad nullius comme- are judicium:nec 7 de ejus unguam præceperunt judicio judicari, ſententiamque illius conftituerunt non oporte- re diſſolvi, cujus potiùs decreta ſequenda mandàrunt. C AVII G De eodem, Idem omn:bus Eptfiopis n. Cunan o per mundum novit Ecclefia, quòd facró- a Hlveſter in Conc.Romano;c,20.Polyc...tit.16.Deusdedit pz. An ſelm..l. c. 19.& l.&..ñg. Pann..&..F. bIn lib. Ennodlit. Fohhe. ibid. Anſel.t. c. aꝶ. Ivo p. c. l0. Pann..æ..s. d al Praſulem. e al. de inquiſittonihus. f Matth. 16. g Eſa. 70. h Pohe. zlid. Anſelil. cus. i Suprà,.9. f..10. ex merito. 3e cum ſeꝗ. k Nicol. ad Michaclem, epiſt. 1. 1 Anfèlm..2..56, Ivo...9 in Sup. edd. patet. in fin. n In epiſt. ad Epiſcopos per Dardaniam conſtitutos,<O Polyc, batts Anfinegr Gis, cdh, O 24, Panni pata; terttus dicceſcos. 530

De ordinatione Clerice peregrini, ſcu 53 f alterius diæcefèos, ima Romana Ecclefia fas de omnibus habeat judican- di: neque cuiquam deejus liceat judicare judicio. Si- quidem ad illam de qualibet mundi parte appellandum eft: ab illaautem nemo eftappellare permiflus.€ Sed nec illa præterimus, quòd Apoftolica ſedes fine ulla Sy- nodo præcedente,& folvendi, quos Synodus inique da- mnaverat,& damnandi, nullâexiftente Synodo, quos o- portuit, habuit facultatem:& hoc nimirùm-pro fuo principatu, quem beatus Petrus Apoftolus Domini voce & tenuit ſemper,& tenebit. G Omnia, quasn hoccapite leguntur, habentur in apiſtola Ge- lafi ad Epifiopos per Dardaniam: fid non eodera ordaine compofi ta. Caput autem fequens, in guo mulia hujus rpfius capitis verba continentur, tn eadem epiftola eodem prorfus modo habentur, Itag fieri potest ut ex alia epiftola caput hoc fumptum ft, qua non extet: aut Gratianus hec dua tanquam diverfa capitula referat, guod. a- pud antiquiores ettam cellectores diſtindta repererit. In epiftola etiam Nicolas ad Epifiopos Gallia, gua nuper est impref pendice Billiothecæa, hoc citætur e Gelaſio. C. XVIII G De eodem, Idem Epiſcopis per Dardaniam conſtitutu. CHi per mundum novit Ecclefia, quoniam quo- rumlibet ſententiis ligata Pontificum, Sedes beatibe- deomni tri Apoftoli jus habeat reſolvendi, utpote, qu Ecclefia fas habeat judicandi,&c. o C XTK, g De eodem., Hem Sixtus Papa 11. Hifpanorum Epiftopis, epift..6. g. Ratres a, quos timore terreno injutè damnâftis, ſcitote à nobis juſtè eſſe reſtitutos: quibus ex ſancti Tetri Apoſtolica auctoritate omnia, quæ eis ablata ſunt, integerrimè reddi præcipimus, ſi non vultis& vos, & Principes veſtri à collegio noſtro,& membris Eccleſiæ cos Pap C. XX. g Cujuslber Ecclefia Ci valet ordinare lem Stephanus Epifcopus Gualberts Patriarche. Unc b verò iteratò tibi fcribřmus, nolentes alicu- us Ecclefix privilegium infringere, licèt Apoftoli- cà prærogativã poſſimus de qualibet Eccleſia Clericum deſine jam cujuſpiam zelo Cumenſis 1 Eccle- em protelare: quia fi protelav S non maturaveris, procul- piam zelo electum à C titum à populo Lintuardum Cumenſis Eccleſi tem protelare. C. XXI. g De eodem. cujus initium,[ Propofù i alem beatorum Ap } partim expofi jus habemus, non folùm Monachos, libet Clericos de quacunque diœceſi, cum onvocare, atque Ecclefiafticisexigentibusoppor- tunitatibus invitare.: Sed aliud est, quod ex temeritate aſſumitur praſumptionis: alind, quod e neceſũdate gerttur charttatiu. Cum Suffraganei Archiepiſcoporum ſubditis ſuis ad malum favere cæœperint, arg, arsa eorum correfhiones negligentes extiterint, tunc licer Me- tropalitanis prater illorum uoluntatem,& ligandos damnare, dr reconciliandes alſotuere. Cam verè Epifèop: qelo divina cha- ritatis accenfia bonos verko{r exemplo aedificant, Ó malorum ui- dia aſperd increpatione redarguunt, abiſg, talium conſilio non li- a Anfl...25.Polye...tst..Burch....192.1v0 part...247. h Anſelis. cdi. vopsit£ Sapat. gud, Anſolib. t. 6. l2.& Hilfs: & eum| | | | Decreti Secunda Pars. 532 cet Metropolitanis in eorum parochia aliquid agere, vel difponere, Unde in fine capituli Martini Papa non fimpliciter dium [nihil agat) fd cum determinatsene[ nihil præefumptivè a aſſumat abſque eorum conſilio:] ut vitium preſumptinni un deatur mprobatum, non officium charitatis, Sie dr Apofiolus quia Corinthios vidst negligentes circa correctionem fornicatorin ſaud aulos ritate illam damnavit.< loannes verè, guia Epiſeopum Epheſſo. rum vidit paratum ad cortigenda vitsa fubditorum, fine ejus au- Goritate b ilos corrsgere nolurt; fed shum tantnm de corum corre- clone admonuit, 30 CAUSA X, aç Vidam Laicus baſilicam à ſe fallam à diæcefana S lege fegregare guarit: Epiſcopus Ecclefiam cum o mni dote faa ad fuam difpofitionem pertinere contene x dir: tandem evincit Epifèopus,& per parochias mis litibus comitatus crudeliter. defavit: qua Ecclefia fint, tanquam ſibi debita, ufurpare contendit. Modò primum quæritur, an bafilica cum emni dote ſua ad Epte ſeopi ordinationem pertineat? 2 Secundo, an res Ecclefiarum Epiftopis ufurpare sceni? Tertib, quid nomine cathedratici d ſuis Sacerdotibus exigere Vda leat? QUASTIO I ps E prima quaflione fic definitur in Concilio let denfi,cap.3. C. I. G Bafilca, qua confècratur, à diæcefuis dege non fêgregetur. actam baſilicam conſeai S! ex Laicis quiſpiam ⁊ ſe deſiderat, nequaquam eam ſub monaſterii ſpecielbi congregs gregate. io non colligitur 1, àdiœcefana lege audeatit- i— Ji 3-js ii 1€ Colligitur,) In Concio imprefo, ac manuferipiojiqu- tur, vel regula ab. Epifcopo non conftituitur. C. II. G Ecclefia Poteſtate c emex Concilio c To cum ditibua fui m Epifeopi fant tetano III. e19. Te d qüidam contra omnem eauctoritatem Eccleſas quas ædificaverunt, poſtulant conſecrate, uid otem, quam eidem Eccleſiæ contulerint, cenſeant ad Epiſcopi ordinationem non pertinere. Quod factum talitet in præterito corrigatur, ut& i fed omnia fecundùm coni ſcopiordinationem& I€$ Taliter} Sace Vaticanis Conciliorum codici rum edilione,& in codice Lucenſi Regio, G uro, nefiat, prohibeatur: utionem antiquam, ad Epi- ceftatem pertineant. rn antiquioribus editioni, ſed in Colemtenſi quutuor tomo- an Concilio Vormacienſi, g duobus NMaguntino,& in Pannormia hoc modo. quod factum,&in præteritum difplicet,& in futuro prohibetur. C. III. g Ecclefie, G ommajura earum, ad ordi- nationem Epiftopi pertinenti Lem ex Concilio II. Cabilonenfi. Ecretum f eft, ut omnes Eccleſiæ cum nis,& omnibus ſuis 1s, in Epiicop!} ſuis,& de dotibus po- G} i nper teate confiftant, atque ad ordinationem fuam temp pertineant, E Q Suis,| In vuigaris feguebatur, jū omnibus collatis manuſeriptis. Abud Iuonem& Bur e34, omnibus fuis rebus. C. IV. g Unaguag, parochia Ep ne regatur. ————— a a ſapra add. per fingulas. 1 Sup.càm fimus$- probato z prà, Epifèopo. c Etin Vormacienfi, cap.6. dr ss. 6 1m Magu d Burchard. l3..20 fab Arnnipho, cap. 4. In Trosi. cap. 6. P. cap.e3. Pann, lil..c.& al. ganomum. f Bur Ivo p 62I us,04 wx abeſſ ab chardus ſcopi proviſ — b Se iv çin, l jiko 14h Inn o

Cauſa X. Quæſt. I. irem Leo Papa IY. sn epiſtola ad Epiſcopos Britammia, c. 2. perh eſt unaquæque parochia ſub proviſione ac tuitione Epiſcopi per Sacerdotes, vel cæteros Cle- ricos, guosipfe cum Dei timore providerit; cùi jure per- tinere videtur,& circumire, ut ſibi neceſſarium viſum fucrit, Ecclefiafticå utilitare cogente C. V. J Iudicre poteftate Ep. ſiaſtica gubernentur. Irem ex Concilio Antiocheno,.24. ior EE a Uæcunque 1 res à Eccleſiæ ſunt, convenit cum omni CAUSA l Q iienaa fide, quæ Deo debetur, qui omnia T' providet, atque judicat, gubernari& diſpenſari cum judi- pe res Ecele- o lanw b& poteftate E is animæ viden- pregare qu tur effe commi; $ i 3 nha e fia ad foam d Fi Gract fignificantins, T MAANTIES y sdem evincit omistati cru ta ufarpare contait ritar, an bafia wi em pertineat? sfiaruma Epifoopi cathedratina fai ni TI SN 3 1EOJg O tiy nadas sodyad est, re&è ha- funt, ipfi Ecclefig fervari oportere. C. VI. g Bafiıcarum conditores in rebus Ecclefia- rum nullam poteſtatem ſe habere cognoſcant. Item ex Conci lio Toletano 1 V. c. 32. Overint“ conditores baſilicatum> in rebus, quas eisdem Eccleſiis conferunt, nullam ſe poteftatem ha- —bere: ſed juxta canonum inſtituta, ſicut Eccleſiam, ita& ＋ TIO I dotem ejus ad ordinationem Epifcopi pertinere, C. VIIL ꝙ De eodem. Item ex Concilio Aurelianenſi I..77. E c his, quæ parochiis in terris, vineis, mancipiis, at- que peculiis quicunque fideles obtulerint> antiquo- rum canonum ſtatuta ſerventur, ut omnia in Epiſcopi po- teſtate oonſiſtant: De his tamen, quæ altario accefſe- fint, tertia pars fideliter Epiſcopis deferatur. C. VIII 9 Debi, qua altarto deferuntur, medietatem ſibi venditet Ehiſcopus. kem ex codem, c. 16. A Ntiquoscanones relegentes, priora ftatùta credimus £ à renovanda: ut de his, qug in altario oblatione fide- lium conferuntur,medietatem fibi Epifcopus vendicet,& medietatem fibi difpenfandam fecundùm gradus Clerus accipiat, tam de propriis prædiis,quàm de omni commo- ditate in Epifcoporum poteftate durantibus. .'IX. g DeEpifiopisn qui diæcefim fram o re contemnunt,& ad redimenda⸗ manſion qua vifitantibus debentur, Cle- recos cogunt. Item ex Concilio Toletano. Elata d eſt coram ſancta Synodo qu jepni 00 „a diochuk pertinere „u&ini bium; quòd fint quidam Epifcopi nolentes ad andum, velad confirmandum fuas per annum parò- chias circumire: qui tamen exigunt, ut manſiones, qui- bus in profectione uti debuerant, aliquoſe pretio redi- mant, qui parare debebant. Quæ duplex infamia, negli- gentiæ& avaritiæ, ſanctæ Synodo magno fuit horrori. Statuerunt itaque, ne quis ultra exerceat id cupiditatis in- genium,& ut ſolicitiores ſint Epiſcopi de ſuis gregibus viſitandis Jlu lirs manuſcripto frivilggiorum Ecclefie Toletana refertur hoc, tanguam caput 15. quarti Concilia Toletani: fed in duobus ipfius exemplaribus ex FHifþama mifi non habetur. Burchar dus& lus citant ex Concil:o Triburienfi tempore Arnulphi Regis, C. X. G Annuis vicrbns Ecclefia ab Epiſco- pi vifitentur, Irem ex Concilio Tarraconenfi, c. 8. d a- 12,9- pracipimas.] ex Can. Apoſt. æl. b Polyc...ttt.12. Burch..3..203. Ivop...255. Pannor,.20g.€ Polhc. lñ. tit. Ii. Burch. lgc.iʒs. Ivo p. I c. 202. Panm l..c. bi. d al. Delata. Burch. bIc.229, lvo p. f..i. e al. alio. Deedium Jurarum admimfiratone t Epifia= porum vifitatrombus, D34 T po>: a, ut antiquæ conſuetudinis ordo fer vetur,& annuis vicibus ab Epiſcopo diœceſes viſi tentur,& fi qua fortè bafilica fuerit reperta deftituta,or- dinatori ejus reparari præcipiatur: quia tertia pars ex omnibus, per antiquam traditionem, ut accipiatur ab. piſcopis, novimus eſſe ſtatutum. 1$) Ordinatori) 7n exemplaribus Concslis imprefiis,& mas nuferiptis, apud Burchardum é Lvonem legitur, ordinatione iplius: fêd ob glofam non efl mutatum. Reliqua veròex uf- dem ſunt emendata. Burchardus autem, ér Ivo addunt pratereà zn extremo, ìn principibus novimus ftatutum; 2 pars. Sz antem Epifiopus invaletudine impeditus, diæcefès fuasper femetipfum vifitarenon poterit, vifitationis offcium com- mittat aliis. C. XI. Ẹ Invaletudine gravatus Epifiopus, Vifitationis officium aliis committat, | Unde in Concilio Toletano IY, C. 35. legitur, Pifcopum per cunctas dicœceſes, parochiasdue fuas ~ per fingulos annosire oportet, utexquirat, quo una- quæque baſilica in reparatione ſui ii t. Qudd ſi ipfeaut languore detentus, aut aliis occupationibus im- plicatus, id explere nequiverit, Presbytéros probabiles, aut Diaconos mittat, qui reditus bafilicarum,& repara- tiones,& miniftrantium vitam inquirant. 3 pars. Viftantes antea Epifèopi, qurd à Clericis fùis erqui- | rere debeant, guid eos docere, in ConcilioBracharenti 11 cap.. fic fiatntum legitur, C, XII g Qua vifitantes Epifeapi à Clerreis fars exguirere debeant. Lacuit e omnibus Epifcopis, ut per fingulas Eccle- ſias Epiſcopi,& per diœceſes ambulantes primùm di- fcutiant Clericos, quomodo ordinem Baptifini teneant, vel Miſſarum,& qualiter quæq; officia in Ecclefia pera- gant. Et ſi rectè quidem invenerint, Deo gratias agant: fin autem minimè, docere debent ignaros,& hoc modis omnibus præcipere, ficut antiqui canones jubent d, ut ante viginti dies Bapriſini, ad purgationem exorciſmi concurrant catechumeni, in quibus viginti diebus omni- nò e catechumeni fymbolum, quod eft Ẹ Credo in Deurs Patrem omnipotentem] ſpecialiter doceantur. Poftquam er- gò in his fuos Clericos difcufferint, vel docuerint Epi ſco pi, alia die, convocatà płebe ipſius Eccleſiæ, doceant il- los, ut errores fugiant ĩdolorum, vel diverſa crimina, id cht, homicidium, adulterium, perjurium, falfum teftimo-. nium,& reliqua peccata mortifera;& quod nolunt fibi icri iant;& ut credant reſurrectionem o- ,& diem judicii, in quo unufquifg; fe- cundùm opera fua receptu Et fic pofteà Epifcopus de Eccleſia illa proficiſcatur ad aliam. C. XIII. ꝙ Olblauones Ecclefia Lascis tfarpare HON liCeE e Unde Hieronymus sm epiſtola f ad Damaſum Papam de chlationtbus altaris, 4 Uia g Sacerdotes pro omnibus orare debent t, ps quorum eleemofynas& oblationes accipiunt, quã fronte præſumunt Laici oblationes, quas Chriſtiani pro peccatis fnis offerunt, vel comedere, vel aliis concedere, cùm ipfi nan debeant ex 2 officio ſuo pro populo orare. Ob hoe, papa glorioſe, mittere te oportet illos præſumpto- res in excommunicationem perpetuam, ut& cæteri me- tum habeant,& ampliùshæc in Ecclefia ne fiant, 1 Q Debent,] In vulgatis,& in epiflola impreffa legitur, a Burchardus..cap.33. Ivo p3..38. b`Burch:lib.1icap.87. Ivo...193.€ Burchardus...85:; vo...75: pS: cap. 191. d De(onſ. diſt. æ. Ante viginti.€ al onmes E` Toma$, g Poſyc. lij.tutã. 2

555 Decreti Secunda Pars folent: ſed in pleriſq; manuſeriptis Gratiani exemplaribus,© Polycarpo, debent. Sic etiam Lupus in regula Monachorum, e% Hieron)ms ſcriptis collecßa, c. de contemplatione, oratione,& lectio- ne: Sacerdotes quoque pro omnibus orare debent, quo- rum eleemoſynas, oblationesque recipiunt. 2 Ex Officio ſuo] Hac abſunt à pleriſqt codicibus Gra~ iani,© epiftola ꝛpſa,& Polpcarpo. C. XIV: g Minimèauferantur à Laicis obla- tiones altarzbus, vel crucibus fatta. Item Calixtus Papa fecundus I. An&orum a Patrum canonibus conſona ſancientes, S oblarisaes de ſacratiſſimo& reverendiſſimo altari beati Petri,& Salvatoris,& ſanctæ Mariæ rotundæ, aut a- liis Eccleſiarum altaribus, ſive crucibus, à Laicis auferri penitũs interdicimus,& ſub diſtrictione anathematis prohibemus:& Eecleſias à Laicis incaſtellari, aut in ſer- vitutem redigi, auctoritate Apoftolicå prohibemus, Ei] Secundus.] Additum hoc est ox pleriſq; vetuſtu. Ne- Que vero primus efè potest, cujus tempore nondum Pantheon Vo- cabatur templum fanfa Maria rotunde. Bontfacius enim ſutt, gui tempore Phoca Imperatoruillud beata Maria.(e ommbus San- élu dicavit. C, XV. Q. Ecclifiarum oblationes fub Laicorum do- mento non detineantur. Item Damafus Papa. Him b confuetudinem, quæ contra ſanctam Eccle- ſiam catholicam augeri e videtur, omninò interdi- eimus, ut nullo modo unquam oblationes, quæ intra fan- &am Ecclefiam offeruntur, fub dominio Laicorum deti- neantur: ſed tantummodò Sacerdotibus, qui quotidie Domino. fervire videntur, liceat comedere& bibere: quia in Vetere Teftamento prohivuit 4 Dominus ſanctos comedere filiis Iſrael, niſi tantummodò gis erant, qui verò modò, ſub gra mundo Evangelico coruſcante, luci Quã fronte, aut quà conſcientiã oblationes vultis ace r re, qui vix valetis pro vobis, nedum proaliis, Deo prece offe xreẽquia pravum eſt,& contra Dominĩcum pręceptu & detrimentum animæ ſuæ infert, qui illud agere cor tur, quod ei nullå ratione. conceditur. Quia omnibu fan&is Patribus, noftrisgue prioribus placuit hanc fan ctionem fieri,& nos ſimiliter in eisde mus, ut nullus audeat irritum facere h tum eſt, ſi in perpetua da Si quis verò contra Bancr gulam ſancto cilio hoc conſtituerunt, temerarius præſump & de cztero oblationes de facris Ecclefiis a tus fuerit, ſub anathematis vinculo ſit colligati dem Refponderunt omnes, Fiat, fi: Pre:- Fpi ordinationem fertinere monſtrantur,& ram Ecclefie, quam n perfiftere volu- d conſtitu- minatione noluerit perſiſtere. gulam noftram,& contra: re- a OA Eá oblationes, O facultates earum, à Laicorum di|þofitrone probantur ejje immunes, QUTAÆSTIO IL Ed cum im Epifioporum poteftate facultates Ecclefia con- s fiituta effe dicantur, poteſtas diſpenſandi intelligenda est, à J non difirahendi, vel dilapidandi, C. l. g Res Ecclefie aliqno voda Epiſcopis ali:- nare non licet. Vnde an Ayi Fenh, Concilio,.7. legitur. Aſellas vel maneipiola Eccleſiæ, Epĩſcopĩ(ſicut Priſca canonum præcepit auctoritas) vel vaſa. mi⸗ ig a Polye. d3 titg bpPolyc. ibid. d A 9 olye, shi© al; vigere. De admimfiratione rerum Ecckfiaficarum, alienatione,& precartis. nifterii, quafi commendata fideli præpofito, integro Ec“ cleſiæ jure poſſideant, id eſt, ut neque vendere, neque pet quoſcunque contractus res, unde pauperes vivunt, aliena: re præſumant 1. Præſumant.] In aliquot melioribus Gratiani oadieibu pot hoc verbum fequitur$. quòd fi necefitas, ufque m finem, ( quinumc habetur infràead. ad finem Palea Hujufmodi)& fie legit, quia caſum ſcripſit. Codices lib. i. titulo à de ſacroſandtis Eccleſſu, lege. ¶ Sancimus nemini.] Imp. Iuſtintanus. Lexceptà videl. causà captivi- tatis.} C IE ¶ De eodem. Impp. Leo& Anthemius. ÅA. A b enim,quæ ad beatilfimg Ecclefig jura pertinent, vēl pofthac fortè pervenerint, tanquam ipfam fa- croſanctam& religioſam Eccleſiam, intacta conyenit ve- nerabiliter cuſtodiri. Conſtitutio no va. Hoc c jus porrectum eſt ad omnem venerabilem- locum, omneque collegium, quod actio pia conſtituit ut nec res eorum pignorentur. Et hoc perpetuò fervetur in his rebusimmobilıbus, quæ ab Imperiali domo piz- di&is locis applicantur.-In cæteris eatenùs excipitur debitum urget. 4] Prætereà d, fi habeat fuperflua vait cum debitriæ ſit, nec aliunde ſolvere valet, ne quidin mobile alienetur, vel diſtrahatur, ea(geſtis habitischan eo,cujuseft loci ordinatio-) integra,yel aliis locisvener- bilibus-oblata dentur; vel confiatacuilibet:aliívendi- tur. Quiautem hæc acceperit contra- e hancobleta: tionem, iisdem pænis fubjaceat, quæ in. rebus immo bilibus proditæ funt. Si f autem debitum eg mobi folvi non valet, primò resimmmobiles fpecialiter dti tur pignori, quarum fructus creditor fibi reputertamis ſortem, quam in uſuras, ulque ad quartam centeſimæ. 10d ſi nolit crecdlitor ita accipere, tunc ordinatox do. um, à quo ordinatur, habitis abſque diſpendio geftis, juret,(majore parte om fervientium confen- tiente)&debitum urgere g, nec ex mobilibusfolvi pok fe. Quo fubfecuto,per viginti dies rem Ecclefie venalem effe publicè notum fit, ut plùs offerenti detur, pretio mo- disomnibus pro debito dando.-Aliter enim res empto non conceditur:& hoc inſcribatur, nihil eſſe factum in eare ad damnum diving domús. Emptore vero nonin vento, res æſtimata diſtrictè creditori detut in ſolutum, additã in pretio uni: isdecimã parte,&® accedente confenfu ord rispartisibidem fervientium.. Sit tamen ca$ infpeđtáipfius qualitate,& quantitate,& oneie. Etis creditor hîe intelligatur, qui, quod credidit, probat in utilitatem: diving domůs proceſſiſſe.€ Sicut h au- temalienatio rerum Ecclefiæ interdicitur; ita prohibe tur, ne qra fterilis ei detur poſſeſſio, aut alioquin ont- rofa, veluti fifcaliúm nomine, velonere.$) Item+ pie dium propteronus fifcaleinutile alienatungeftis(ut fu prà)conficiendis,eodem juramento præftito:; id eft,quod alia de cauſa non alienatur, niſi ut immunitas ejusdem venerandæ domũs ſervetur: J Sed&& petmutätt⸗ Principi licee pro re majori, meliori, vel æquali, Rep hoc expofcit,&: pragmaticå formå fuper hoc ptace- dente. ¶ Item!ſibi inyicem ectè permutant cum u⸗ triuſque indemnirate, eorum ſcilicet conſenſu intetye · niente, qui ſuprà referuntur. Ig C es mediocris inter tatetas, — a. ftit.2. leg. bñit. a. leg. jubemuus nulli. verf. fienen áh- c eed: tit. authen. boc jus. Iuhanusantec, conflit. 7.-t then. praterea, Ceod, tit. Iulianus confiit. 120,$. fin.€ d, citra. F authen hoc jus fuprà citat, al. exiſiere. h Auh ſequenti. i Auth item pradum. E Auth. fid é prm t Burch. l3. c. 165, lvopgicaige l Auth. feguents. Iul, noveks# Ivo part3. cap, 189, 2 Pals.

ike olam Ecclelian Confetutto nova tum eft ad ome legium, quod a rentur, Et horp cceperit contia e j f autem dét resimmmonilë editori rita ac ordina eclelir iderur po nomi iſaleit jem juram jenat D i fibrin rez E0 577 Caufa X. Quæſt. II. 2 pars. Q Perpetua à quoque emphyteuſis in his ligiofa. Quo finit permittitur rebus, fi resin eorur bus hoc adſignatur lege, jur bus his, quorum intereſt, ex eo contractu nihil ad læſionem divinæ domũs effici: ſolito reditu ipſius rei, qui fuit, cùm divino juri dedica- fetur, non minuendo, nifi in fextam partem: aut fi ob cladem deminuta fuerit, tunc pro conſtante nune pen- ſione in emphyteuſim detur. Qugd ſi res pretioſa quidem eſt, parum tamen, aut nihil præi ionum, res fub- tiliter æſtimanda eſt, ut ex hac pení fta conftituatur. Ea tamen fola denturin emphyteufim, quæad hoc con- grua videntur œcοĩnomo,& allis gubernatoribus. Qui(rem hujuſmodi conductam, vel in emphyteu- ſim acceptam fecerit deteriorem, aut emphyteuticum ca- nonem per biennium non ſolVexit, hãc lege repelli poteſt, ut tamen ſolrat totius temporis penſionem,& id, in quo rem læſit reſarciat, non repetiturus, ſi quid impendit no- mine meliorationis. I Si c quas verò ruinas habent me- moratæ divinæ domus, quas reædificare non valent,& hæ in emphyteufim dentur perpetuam, emphyteutã uſu- Yo materià habitationis depoſitæ domũs, ut penſio demi- nuatur in tertiam partem ab ea, quæ ſtantibus adhucæ- dificiis colligebatur: aut priũs eo reædificante, ex additis illis per æftimationem penfionibus, medietas detur reli- giofæ domui. Nam priore caſu, ab initio emphyteuſis Præſtanda eſt penſio. ¶ Qui à verò res jam dictas non gratuito alienationis titulo citra formam legis accepit, xem quidem cumomni incremento medii temporis re- ftituat: ejus autem, quod dedit, nullam&ionem contra venerabilem locum, fed adversùs eum, qui alienavit, ha- bet. Donatarius autem& rem cum omni caula,& fru- ctum reſtituat,& aliud tantundem. Cteditor quoque re- ſtitutä re pignoratà, crediti actionem contra folum pi- gnoris datotem habeat. Emphyteuſis acceptor&ab ea cadat, nec, quod dedit, repetat: imò ftatim folvat, quod foluturus effet unoquoque anno, fi jurecontraxiffet. Sed meliùs dicitur omninò denegandas eſſe actiones hujus- modi acceptori. Imp. Leo. A Si&conomus e Eccleſiæ proſpexerit expedire, ut deſideranti cuiquam certarum Poſſeſſionum atque prædiorum(urbanorum ſcilicet, fi- ve ruſticorum) ad jus Eccleſiaſticum pertinentium, tem- Poralis uſusfructus poſſeſſio pro ipſius petitione præſte- tur, tunc ejus temporis, quod inter utroſque convenerit, ſive in diem vitæ ſuæ ab eo, qui deſiderat, poſtuletur, pa- éta cum co, qui hoc elegerit, ineat œconomus, atg; con- ſcribat, per quæ& tempus, intra quod hoc præſtari pla- cuerit, ftatuatur,& manifeftum fit, quod quifque acce- perit ad invicem. n geratur præſentia, qui- C. III. ALEA. Ujuſmodi f beneficii gratià, præftando quidem Ec- clefiaftici prædii pro tempore ufumfruđtum, poft ſtatutum autem tempus,& placitum g, ipforum redi- tuum proprietate ad dominium& jus Eccleſiaſticum- recurrente firmiter: ita fcilicet, ut five completo fpa- tio, quod fuerit inter eos conſtitutum a feu mortis fug tempore( tı hoc quoque convenerit) is, qui poffefionem Eccleſiaſticam,& certorum redituum ufamfruđum habendi gratiâ interveniente pa@to ſuſceperit, non minũs, quam alterius tantæ quantitatis, quantæ ac- @perat reditus, cum ipforum prædiorum dominio,& tebus immobilibus, eorumđgue colonis& mancipiis Ec- clefiæ derclinquat, Nifi enim håc conditione pacta in- ita fuerint, ea quoque decernimus non valere. Nam 1 hæc h usüs præftatio locum habet in omni domo. re- ———̃— aaa —— aà Authen. perpetua, b Authen. qui rem. eod. tit. c Au- then. fiquass d Autben. quires. lva.3.:185.€ eod. tit. leg, jubemus.$, fanè ne omni,£ Ibidem contnuè.- g al. plact- De adininifirattona perum Ecclefaficarum, aleng- 8 fione,& precarid. 52 O, res utraque pleno jure perveniat in domum jam dictam, nec tributis quidem gravata ma- joribus fit ea res, quæ datur invicem,& ejusdem reditùs fit. q Quibuſcunque 4à modis hoc jus aliis permitti- tur, interdicitur certis perfonis res hujufmodi accipere, ut ꝙ conomo, ejusqᷓue cognatĩs. Quòd b ſi neceſſitas com- pulerit, ut pro Eccleſiæ neceſſitatẽ aut utilitate> velin us ſufructu, vel in directa venditione aliquid diſtrahatur, a- pud duos, vel tres comprovinciales, vel vicinos Epiſcopos caufa, qua neceffe fit v endi,'primitùs comprobetur, ut ha- bità diſcuſſione Sacerdotali, corum ſubſcriptione e, quæ facta fuerit venditio, vel tranſactio, corroboretur. Aliter facta venditio, vel tranſactio non valebit.& inftd. ¶ Mi- nüs verò utiles poſſeſſiones peregrinis, vel Clericis, ſalvo jure Eccleſiæ, in uſum præſtari permittimus. G In aliquot vetufii exemplaribus, in quibus pauca funt Paa lea, continenter pos? ultima verba ſaperioru capitu ſoquuntur ſine ulla diſtinctione verba hujus guemadmodum ér in ipfa lege Codicis, In duobus autem vetuſtiſßſimus, in quibus fere nulle fant Palea ,deef prior pars hujus capitis, ufa, ad verf; completo ſpatio. catera ve- rò leguntur conjundè cum fuperioribus, ufy ad verf. quòd ſi ne- ceſſitas. Nar hic verficulus in tisdem exemplaribus, non hoc los co, fèd fuprà câd. cap. cafellas: habetur, ut sbr est notatum. I$ Nam] Hac vox nones? in authentica,€r in vetuſtis Gra- e codicibus pro ifla voceest, NC.& fienficatur novella cons itutio. C. IV. ꝙ Eccleſſaſticarum rerum Precartæ quale- ter fiers debeant. emex Concilio Mediomatricis d. I. JDRecarig eà nemine de rebusEcclefiafticis fieri prg- ſumantur: niſi quantùm de qualitate convenienti datur ex proprio, duplum accipiatur ex rebus Eccleſiæ, in fuo tantùm,qui dederit, nomine, fi res proprias& Eccle- fiafticasufufru&tuario tenere voluerit. Si autem res pro- prias ad præſens dimiſerit, ex rebus Eccleſiaſticis triplum fructuario uſu in ſuo tantùm quis f nomine fumat: quia fic eas quemque tractare oportet, ut rerum Eccleſia- ſticarum diſpenſatorem, non ut Propriarum largitorem i1. ¶ Decrevit g̃ etiam ſancta Synodus,& Imperialis aucto- ritas denuntiavit, utà nulla poteftate quis cogatur facere precariam de rebus propriè Deo& Sanctis ejus dicatis, cùm ratio& uſus obtineat neminem, cui h non vult, con- tra utilitatem& rationem cogi 2, de proprio facere be. neficium. ¶ Nec i communicationes rerum, velman- cipiorum Ecclefiafticorum quælibet perfona fine licentia & confenfu Regio& facere praſumat. Q Citatur hic canon ex Concrho Mediomatrici: à Burchard autem,€r Tuone ex Concilio Belluiacen f prater ultimum verficulum, Nec commutationes, quem citant ea Maticenſf. In Concilio eti- am Meldenfi,.22.refertur ex eodem Concilio Belluacenſi. Extat in capitularibus editis anho quarto regni Caroli Regis,& Ludovici Imperatori filtiin vila Colonia, c37. non es} autem mutatus titte lun, quia potuet idem in omnibus illis Conciliis repet: guod sn Ger- manic dr Gallicis, qua extant, fèpè faum cognofistur, Alte quid ettam de precartis habetur in Concilio Rhemenſſi, cap.36. 37e É in Concilio Maguntino fub Arnulpho, cap. 26. 1 JLargitorem. J In Cnncilio Meldenſi,& Capitularibus Po hac verbum fequitur contenter,& à nulla poteftate» quis cogatur,&ec. fine verbes illis hie interjectis, quorum ta- à Authent, quiluſtunꝶ. b In Conc. Agathenfi,cap. y,© ab profèrıptione. d In Concilic Meldenſi, cap. 22. in adjectis capitul. cap. 37.€ Potyc...t1t.14.Burch...cap,167. Ivo part3. cap,228% f- al.guifguis. g Burch...1068. Tuo.3. c. 220. hoal Jut. tum temporum proprietate, h sihtheh, Hac ufus. eod, tit, i Burch..1 2. Ivo ſod..255. k religionis| Ivo, 3

fisex Conc. Antioch..21. E 72 à In iudemcapit, k Burchdisai& lg cati lvo p gear 0 Bge É Preg E mmen fimilia afferuntur à Burchard& Lvonead verf: Nec com- mutationes. 2€) Cogi,]6rcin omnibus vetuflis codicibus Gratiani; dy ad- e3 glofa: fid in Concslio Meldenfi,& Cabitulari, C apud Blurchar- -dnm& Iuonem eit, præſtitum. Gi V. g Deceodem. PALEA. Irem ex Concilio Beluacenfi: a. HP Recariæ b de quinquennio in quinguennium fe- cundum antiquam conſuetudinem& auctorita- tem renoventur. C. VI. ¶ De eodem. FALEA. [Oneem ex Concilio Carthaginenſi r. 4 E c precariis, quæ à rectoribus Eccleſiarum irratio nabiliter fiebant,& ſe, ſuosq̃ue ſucceſſores pœnrã gravi obligabant, ut facta ipſorum nequĩ viſſent diſſolve re, præcipimus, ut nemo ſucceſſor in anteceſſoris ſui pœ- na fit obligatus: ſed ſuæ providentiæ ſit conceſſum. ut ſi anteeeſſor ejus res Eceleſiæ irrationabiliter diſtribuit, ab eo ad jus Eccleſiæ ejusdem revocentur. 1 JCarthaginenſi.] Etiam in decretalibuus, tit. de precariu, citatur ex Concilio(arthaginenſi: ſed in nullo inlorum eit inventum: Poruat ęſe altcuijues siarum provinciarum Concilii; extat autem in legibus Longobardiois, lib. 3. tit..l. a. C. VIIL g Res Ecclefia difpþenfandi potef'atem ha- beat Epifiopus. Irem èx Concilio Martini Papæ. d;.16. 3 Pifċopus e ħabeat poteftatem in rebus Eccleſiæ, ut ps Lsdifpenfetneceffitarem habentibuseum omsiPreye- rentia,& timore Dei. Participare etiam cumwoportet, quæ neceſſaria ſunt. Sitamen ipfe, alt qui cum€o funt fratres indiguerint aliquo, ut neceſſitatem nullo modo atiantur, ſecundum ſanctum à poſtolum dicentem F: Fadlu,& tegumento, his contenti ſumus.] Si autem res E cele- fiafticas Epifcopus in fnas voluntatẽs uſurpare volueri & loca Ecclefix,& fru&us agrorum non cum Presbyte- fratribus, velfiliis, vel quibuſc derit poteſtatem, ut per eos latente lantur res Ec fiæ, tune oportet obnoxium effe Concilio: fin antem 1 copus,vel qui cum eo funt, Presbyteri aut Diaconi ac- eufentur,quia ca, quæ vel ex reditu,vel ex quolibet ać Ecelefiz veniunt, iñ finus fues coll& paup dant,& fame conficiunt; hos corripi oportet, ſecundùm guod ordinatum fuerit à fanéto Conc i! 1 J Sinautem] In caHIui vadatur lectso duurum vetuſtiorum provins enim accedint ad Gracam Conci hocfumpiumest: E)$ Dus> td E. eltor m idutem t pifi12. c. Epifcopus. 2$|] Hac vox in fimili re texanæ Eccleſigę actus, ve ELE we mr? nalibet alia cauſa& occaſione E 4 pars. S: verò contra hanc proſui bittonem altqus h dere- tus Ecclefia Epifcopum ver i Hauranda, Ó ipfe gradu Juo dejicse Ana ndus dece VIII. g DeEpifopo, gasnuljâ ne Ecclefia vendit. e in ẹọdem Concilio Martini Papæ i, c. I. legitur. sitate res nullà Ecelefiaſticæ rationis ne 1 K quis Epiſcop s, in Clero 1 ſuo, aut ubt fortè ceſſitate compulſt a In Aeldenſſi c. 22. in fin. ext. de precariine. l. b Burch. là.c. ꝛ6 Í urch. lg..ꝛ0g. ..cap.230.© Extde precaris, d Inc. Martin: Bracharen- E` um. f LTim6. g ita minaverst,| codex regius, h alaligua, De adminiſtratione rerum Ecclefiaſticatum, Decathedraticis d» flipendsis i 539 alienatione& precarlis. Decr. H. Pars. Epiftoporum, 549 $ E A E T non eſt Presbytet, de rebus Ecclefiafticis aliquid prafum- pſerit vendere,& res ipſas Eccleſiæ propriæ reſtaurare cogatur,& in judicio Epiſcoporum dejiciatur auditus & 2 convictus,& tanquam futti aut latrocinii reus fna privetur honore. 1 q InClero fao,] Iò-codice Lucenfi Regeo legitur, ìinfcia Clero. 2 Et convictus,]̃ Ha dua voces non fantin capitulo Mara tini, neg, apud Burchardum, neg apud Ivonem parte tertid. Parte autem guiniâ abest pratereà vox auditus: vetufiis tamen omna buss Gralians codicibus con venit cum vulgatis. Qu RSTLO MI Wid verd nomine sathedratict Epifeopus exigere den ps beat, in fecundo Concilio Bracharenficapitulo fi- cundo legitur. C. I. ꝙ Prater honorem cathedratici nihil Epi- ſeopus per diceceſes exigat. Latuit, ut nullus Epifcoporum per fuas dicœceſesam⸗ bulans, præter honorem cathedræ ſuæ, id eſt, duos ſo- lidos, aliud aliquid per Ecclefias' tollat: neque tertiam partem ex quacunque oblatione populi in Eccleſiis pa- rochialibus requirat: fedilla tertia pars pro luminaribus Ecclefiæ, vel reparatione fervetur,& fingulis annis Epi- fcopo inde ratio fiat, Nam fi tertiam partem illam Epi- ſcopus tollat, lumen,& ſarta tecta abſtulit Ecclefie, Si militer& parochiales Clerici fervili more in aliquibuso- peribus Epifcopo a fervire non cogantur: quia faie pꝑtum eſt: Neg, ut domnantessn Clero, 4 €. IlL. 5J Baſilicarum reparationi proficiat tertit, quam Epiſcopluus accipere conſue- verrät, Irem ex Concilio Emeritenfi, c. 16. Rifcis quidem c canonibus erat decretum,ut Epiko- ¥ pus de. parochianis d Ecclefiis tertiam confeguere. tur e, cui fua ple mè fufficere ı poffunt: Placuit huic z Epifcopis ſancto Cor ententiæ hu 1 jus terminum excedat, nec à qualibet paro- chiańa Ecclefia tertiam auferre prafumat: fed qua2 et- inde conſequi poterat, torum iù reparatióne balilicaram G Capúthoc incodicibus Gratiani etiam manuſcripti corrupt | citabatur ex Conc:lto Merech. ES autern im Emeritenfi, c16. cuh | Concilii duo exemplaria ad-.N. Gregorium XII. rni fja fùnt Hie jtes Conctki,& capetis memimit innaocentius tertius in epiflolà Roma smprefi lib. 2. epiflolå Petro Compófteifano fèriptä, hi verbi i E meritenfe verð Concilium authenticum effe multis ra- | tionibus aftruebas,tum quia cum aliis Conciliis contine- | tur in libro,qui Corpus Canonum appellatur guem Ale- | xander Fapa per interlocutorem authenticum comp!0- 1 1 | bavit, tum quia de ipfo Concilio famptum eft caput: |[Priftis quidem canonibus,] quod contineturin corpore De- cretorum. | 1 Q‘ Sufficere poffunt. JSubiata est negatio, qua erat in vuhe gatis, quoniam€r: ab ntrog, exemplari Concilit,° à vetufiih Gratsanicodicibus abest©& hoc medo magi convenit oHm Th- | zzone legis, | 2 Q Sed quz exinde] Tn exemptaribus Concilit legitnr:Sed j quæque exinde conſequi potuerat, totum in reparatione ipſarum baſilicarum proficiat. C: HI g Nonaccpiant Epifèops tertiam parim y | mifi dirutas Ecclefias reparare v0- luerint. Irem èx Concilio Toletaño XVI. e-, q | y" noſtræ congregationis f decernit, atque infti- | tuit, ut tertias, quas antiqui canones de parochiis ſuis habendas Epifcopis cenſuerunt, ſi eas exigendas quaft 1. Epifiopus Ecelefiafiica-| crediderint, ab ipfis Epifcopis dirutæ Eccleſiæ reparen- 4— a alEpifiopr b nPergs€ alquppe. d. alpari- |. chani, e fiquerctur,] org. E al, adunationii, uasi

y envenon ii HAÆSTIO M namn tai r Ecclefias't oblatione popit! èdilla ter ne fervetur pon cogantur: l mantisa tlen| i yarejaratiom propil oji akipre confit erdt, a o Emeriteni, s i porum in re paei ocutorem ncilio epeen pi ponet” 541 Cauſa X. Quæſt. III. De cathedrarich t fipendsh Epifoa- tur.’ Sin verò eas maluerint cedere, ab earundem Eccle- fiarum cultoribus, fub cura& folicitudine fui Pontificis; reparatio eifdem eft adhibenda bafilicis. Quòd fi omnes Ecclefixaut incolumes fuerint, aut quæ dirutæ erant, re- paratæ extiterint, fecundùm antiquorum canonum infti- tuta, ſi tertias ſibi debitas unuſquiſque Epiſcopus aſſequi voluerit, facultas illi omnimoda erit: ita videlicet, ut eitra ĩpſas tertias nullus Epi ſcoporum quĩdpiam ꝓro Re glis inquiſitionibusà parochianis:a Eccleſiis exigat, ni- hilá; de prædiis ipſarum Eccleſiarum cuiquam eausaà ſti- pendii dare præſumat. ꝗ Sed& hoc neceſſariò inſtitu- endum deligimus, ut plures Eccleſiæ uni nequaquam- oommittantur Presbytero: quia ſolus per totas Eccleſias nec officium valet perſolvere, nec populisSacerdotali jure occurrere, ſed nec rebus earum neceſſariam curam im- pendere, eå fcilicet ratione, ut Ecclefia, qug ufque adde- cem habuerit mancipia, fuper fe habeat Sacerdotem: quz verò minusdecem mancipia habwerit, aliis eonjungatur Eccleſiis. Si quis ſanè Epiſcoporum hanc noftram con- flitutionem parvipenderit, ſpatiis duorum menſium ſe noverit excommunicatione mulctari 1. G Caput hoces¥ pars quarts canonis Concrits 16. Toletani cujus duo exemplaria mffa funt ex Hifpania: ex quibus nonnulla ſunt in hoc capite emendata,& addita. Habitum verd esf Concilium boc Æra DOCXKXI. cm sllud Emerttenfè habitum fuerit Æra BAI. €) Mul&ari.] In Concilio fègnitur; ita nempe, ut poft- quam ab excommunicationis interdicto ad ordinis ſui remeaverit locum, cunctas hujus canonis ſanctiones mo- dis omnibus tudeat adimplere. C. IW. De eodem. Item Pelagius Creſconio Illuſtri. Llud$ te volumus modis omnibus cuftodire, ne qui Lrgide dum Siciliæde parochiis ad fe pertinentibus nomine cathedratici ampliùs, quàm duos folidos præfu- mant accipere, neque compellere Presbyteros, aut Cle- æum parochiarum ſuarum ſupra vires ſuas eis convivia ræparare. C. V. ꝙ Baßtiʒandis numerùs non imbonatir, nec cathedraticum ulira vetuſium morem exigatur, Trem Gelafius Papa Fabrano Epifispo. Ec numerus baptizandis juftè creditur imponendus, N cum quanti petierint, vel ad regenerationem feſti- naverint, non ſint pro alterius voluntate repellendi. Et ideò, frater chariſſime, hujuſmodi ſuperfluam conſtitu- tionem modis omnibus removebis, ut unuſquiſque aut in vicina ſibi Eccleſia, aut in electa pro ſuæ mentis baptize. tur arbitrio. Cathedraticum etĩam non amplius, quàm ve- tufti moris effe conftiterit,ab ejus loci Presbytero noveris ekigendum:& de his, quæ die dedicationis fuerint offe- rentium devotione collata, conſuetudinem, quæ genera- Iiter omnibus Eccleſſis eſt præſcripta, ſervabis. 2 pars. Cachedraticum, quod his auforstatthus Epifiopis permittiturexigere, preter medietatem, vel tertiam partem obla- tionum, qùa etiam pro Varra Ecclefiarum confuetudine ex pramifs ancloritatibus Epi; Copo debetur, intell gendum est: nec illa pars ob- lattonum omnium generaliterinteligendaest, ſed vel ann: verſariæ dedecationis, vel quorundam ætiam ſolennum dierum> pront mter Epifiopum dr Sacerdotem tempore dedicatronis convenerit.. De his vero Epifiopis, qui per parochias faas crudeliter dejaviunt fic est fatutum in tertio Concilio Toletano, c. 29. C. VI. 9 Vleræ morem antiquum à parochia- nis Presbyteris Epeſecpi nilexs- gant. Uia cognovimus Epilcopos per parochias firas non. Sacerdotaliter, fed crudeliter deſævite,& à al parcehnanu. b Iopd..ig% 6 lvo pacai OUA, 542 dyum ſcriptum ſit a: ¶Frrma eſtote rigi, neg, ut dominantes ån Clero,] exaftiones diœcefi fuæ, vel damna infligant: ideò cenfemus(excepto quod veterum conſtitutiones à parochiis habere jubent Epifcopos) utalia, qua il- lis hucuſque præſumpta ſunt, denegentur, hoc eſt, neque in angariis Presbyteri, aut Diaconi, neque in aliquibus fatigentur indictionibus: ne videamur in Eccleſia Dei exactores potiùs, quàm Dei Pontifices nominari, Hi verò Clerici, tam locales,quàm diœceſani, qui ſe ab Epi- {copo ġravari cognoverint, querelas ſuas ad Metropolita- num deferre non differant,& Metropolitanus non more- tur ejuſmodi præſumptiones coërcere b. C. VII. g A parochianis fiipendra non nife cum. charitate Epifcopi exigant, Hem ex Concilio Cabilonenĝ TI. e. 14. Avendum eft, ne cùm Epifcopi parochias fuas pera- grant, quandam damnoſam erga ſubditos, ſeu erga ſocios tyrannidem exerceant, nec(quod abſit) cum cha- ritate, ſed cum quadam judiciaria invectione ſtipendia abeis exigant. Obfervandum etiam modis omnibus,ut fi quando eis peragrandæ parochiæ neceſſitas incumbit, in confirmandis hominibus, in inquirendis rebus emenda- tione dignis, in prædicatione verbi Dei, in lucris anima- rum potiùs, quàm indeprædandis& ſpoliandis homini- bus,& ſcandaliaandis fratribus operam dent. Et fi quan- do eis ad peragendum miniſtetium ſuum à fratribus„aut fubditis aliquid accipiendum eft, hoc ſummoperè obſer- vare debent, ne quem fcandalizent, aut gravent.“Tanta ergò inhac redilcretio tenenda eft,ut& verbi Dei prædi- cator, ubi proprii ſumptus deſunt, à fratribus accipiat,& item fratres illius potentià non g aventur, exemplo Apo- ſtoli Pauli 4, qui, ne quem gravaret, arte& manibus vi- ctum quærebat. ©. VII.-€ Ura duos Jolilos d parochiani Eccleſiis Epiſcopus non prafumat accipere. Teem ex Concilio Toletano VII. c. 4. Ie cgtera denique, quz communi confenfu nos con- Š ferre competenter oportüit, querimonias etiam paro- chialium e Presbyterorum Galliæ 1 provinciæ ſoler- tiſſimeè diſcernere decuit, quas contra Pontificum ſuorum ra pacitates neceſſitas, ut comperimus; tandem compulit in publicum examen deferri.Hi f enim Pontifices,ut evi- dens inquifitio patefecit ,indifcreto moderamine paro- chianas g Eccleſias prægravantes, dum in exactionibus ſuperflui h frequenter exiſtunt, pend uſque ad examina- tionem extremæ virtutis quaſdam baſilicas perduxiſſe probantur. Neergò farde cætero, quod conſtat hacte- nosinordinatè præfumptum,nonampliùs,quàm duos fo- Iidos unuſquiſq; Epiſcoporum præfatæ provinciæ per fin- gulas dicœpceſis ſuæ baſilicas, juxta Synodum Bracharen- ſem, annuã illatione ſibi expetat inferri: monaſteriorum tamen baſilicis ab hac ſolutionis i penſione ſejunctis. Cum ł verò Epiſcopus diœceſim viſitat, nulli præ mul- titudine onerofus exiftat, nec unquam quinquagena- rium 2 numerum evectionis excedat, aut ampliùs, quàm unã die per unamquamque baſilicam remorandi licens tiam habeat. Quicunque verò Pontificum eonindem a- liter, quàm decesnimus, agendum præſumpſerit, corre ptioni proculdubiò canonum ſubjacebit, tanquam conſti- tutorum Synodalium tranſgreſſor,& priſcorum Patrum edictorum/ corruptor. a 1 Petras, bal. diſtricꝭè cotcere. C al. invenitone. d 2. Theſſa.© al parochianorum. f Anſcl.p..too. g al pa rochitanas. h al.ſiperfluis ſtequentes. Sußp. edd placuit. i ah Plutone penfioni, k Burchdrcsé, Ivepgeigz 1 el etiai

543 Decreti Secunda Pars. 1s Galliæ] In(enculiis imprefu é aliquot Gratiani exem- plaribus legitur, Gallici. In alis autem,© emendatioribus,at- guem codice Conciliorum Lucenfi Regrohabetur, Gallicanæ pro- yinciæ. Nam eo tempore Archiepifiopns Narbonenfis,© ejus provincia Epifiop: ad Synodos Toletanas convemebant, quod ex fallſeriptionibus Tpletani tertii apparet. In eo enim Nigetins Nar- bonenfis Metropolstanus, Sergius Epifcopus carcaſſonenſis s O Ne- bridius Epiſoopus Agathenſis,& procuratores Magalonenſis& Ne- mauſenſis Epiſcoporum ſul ſeribunt. Ejusdem quoq; Metropolita- ni, ipfius provincia Epiſeoporum ſübſeriptiones in quarto.&. ſexto Toletanis Conciliis imprefiu leguntur,& illæ, qua in manuſcriptis habentur, omittuntur. 24 Quinquagenarium] In variis eiitrontbus hujus Conci- i legitur, quinarium. Veram incodaice Lucenfi Règto, uno Va- ticano,& altero Bibleotheca Dominicana manufiriptis,€ vetuftis exemplaribus Gratiant,& Burchardo,& Ivone en, quinquaę narium. Ethan im II djo Lareranenfi,e.< C. IX. g sa j dum non graventur, Trem Gregorius Epifiopy Sicilia, ib. a1. epift. 20. T9 Elatum eft nobis, fan&æ memorig decefforis mei temporibus per fervum Dei Diaconum, qui tunc Ec- cleſiaſtici patrimonii curam geſſit, fuiffe difpofitum, ut I. in Conci- citonem fecutus est Innoc Apoſtolus. extra, de cen].& eæact. dotes ab Ehiſcopus ſitis ulira mo- ties ad c nandos infantes egredimini, ultra modum gravari minimè debuiſſent. Summa enim præfixa fue- Yat, vobis, uta conſentientibus, quæ ab eisdem Sa- cerdotibus pro labore Clericorum dari debuiſſet. Atque hoc, quod tunc placuit, ſicut nunc di itur, minimè cuſtodi- tur. Unde fraternitatem veſtram admoneo, ut ſubjectis veſtris non graves ftudeatis exiftere v. Sacerdotes per univerſas veſtras diœceſes conſtituti, quo- t C. X. ꝙ Secundum loci mediocritatem Epifiopis comus via parentur. uam minir itatis lumus ignora- > calia, quæ r fuarum pagina{pop hoc etiam{pe- ſub interpoſitione pœnæ legitimè promiſiſſe le- 1am feà quolibet fug diœcefis Presbytero ul- los cathedratici nomine petiturum, nec per occaſionem quicquam in ejus ſe diſpen- Quod ma ua, non folùm à de omnium Epifcoporum Siciliæ yis competenti folicitudine cuftodire non del p ia enormia fieri, ſed ſecundum juſque loci Epiſcopo ad conſi- gnationem venienti ſuſceptionis præparari convivium: quia nec eo prætextu pauperibus incuti damna volumus, aut qualibet ratione permittimus. CAUSA XL ; e Ta duerits Cl STA; EANAN Lericus ad versus C erum grafi nem de pradits K tavit, Quem ad civilem judicem producere vo- : rets non. nifi ante ju i em Eeclefiaflicum fare VY§ volebat: allor vero potentia c valis judicis illum a : Oroi peſſeſione ſua dejecit. Quo auduto, Epiſce ab officie ſuſtendit: ille contempt Ehiſcopi ſententid offic ium fuum 2 Hu primum quaeritur: utram Clericus ante civilem iudicem fit producendus:? À ndira I Preducendus non eit, an hee culpa ſit digna Jufpen- Jone!' p AURAT 3 Aerle digna non fuerit an conremptorem ſententia ſui Epiſca- 7 i I Pi Rreparabiliter qborteat deboni? 7 à Anſcl.ſHcunn Pilyo, kgia aut alios $ Ullus fiæ, fine licent Toslojano, c. 6. Lericu ſui pe accuſare. 1Cleric Aurelianenſi:u 1 De foro competehti,& apud quem Clerici conveniri poffint. conum ib...154.& lib..c. lianenſi&. c. 20. C Antiſftodorenſi, c. 43. Item Marcelli QUAÆSTIO l I Vòd Clericus apud fèculares judzces accufandus non fits ps Cajus Papa,epiftolá ad Felicem Epifèepum,cap. fècune do firibst, dicens. C. I. g Apud fècularem judicem nulus Cle- ricus convemalur. Emounguam Epifcopum apud judicem fecularem, à Clericos accuſare præſumat. ©. 11: PALEA. b judicum, neque Presbyterum, neg; Dia- „aut Clericum ullum,aut juniores c Eccle- ia d Pontificis per fe diftringat, aut condes mnare præſumat. Quod ſi fecerit, ab Eccleſia, cyi injus riam irrogare dignoſcitur, tamdiu ſit ſequeſtratus, quoul. que reatum ſuum agnoſcat,& emendet. G Apud Burchardum,& in qui hanc Paleam habent,& in Decrelalibus, tit. de ſoro combeten. aliquot Gratiam codicibus ex iin, Concalio Eur 16. V¹erum in Concilio Rhemen- reſertur e capitularibus, in quibus habetur busd 9. Simile quid lægitur in Concilio Aures C. III. ꝙ De eodem. us e Papa, epiff. 2. m I cujuslibet Fordinis abfque Pontificis iffu nullus præfumat ad feculaiem g ju- dicem attrahere: nec Laico h quemlibet Clericum liceat um J In epiftola M: nt fècunda, p mal bi hoc repetitur, ormia ſic IAnu, Ce- tificis fui permiflunil as, ér citationes Dodtorumnik judices el g Item ex Nicæno S g: P. 1` r. | pee i autem alii eſſe non debent, quàm quos iple, fu ha est adnotatum. five ordinario pud Nicæam dicari poteſtis mini. Theodoretus..c ſancta ſedes, aut ejus Primates, auctoritate hujus ſancis ſedis delegaverint. Q In Concilio Nicano hodte canon hec non habetur: fed fufet lim plures canones illius Concilii ſuprà diſtinct. 16. caß. ſeptuaginta Ontinuã& lege ſancimu eorum, qui Eccleſiæ ne 1 iA.} trahatur. Habent illi fuos judices, nec quicquam publicis eft commune cum legibus. Kem,€ Conſtan- qui impetitur, elegerit, aut quos{fuo cum conſenſu hat Qg Quorum partem refert Iulius m refrıpto comirá Orientales, ubi numero 3b. habetur hoc caput:& ex es citatur in Pe Hcarpo. C. V. Q Adif Adicia nullus(leri cus est pe endus. Irem Valentinianus, Theodofius,& År- cadius Imppp. AAA. l t nullus Epiſcopotumvel effitatibus ferviunt,adjudicia rum, fiye-extraordinariorum judicum pêt: i tinus/ Imperator- præfidens 1 in ſancta Synodo, qug 3- Jary ongregata erat, cùm querelam quorundam conſpieeret coram ſe delatam, ait: Vos à nemine diji- :quiaad m Dei folius judicium reiervar 1 4) Præfidens] Quam humtilster ibi fi gefferit Confilantinik ent Eufèbins 2. lib, de vita ipfius, cap. 10, Socrates 4b.l. capo. al. permiſſi. e aud. cult Anfi C..:139-Burehd.r6.cap c. 22. Pam. l..C© al fèculare judicium. 17.9 1, Sacerdotibus Hf. Ecclefiafil.i0,c,2. Ruffino aucfore. Juia Det ſeltus judicio reſer vamin:. c. YL 7. — al. reliquos. b Extra de foro compet...Cap-libb tit c` al.mmores, À alferntia J f Anfibi Er in Concilio Aurelian.cap.!. h..7. Lauo. 8 fi i Polyc. l. tit.&. Pann. l...l9. K In Cad. Theod.lis.lit. de Epiſt. L 12..1. futuram, o ..109.Polye.lib.1 tit:19. aa

— 2 Cauſa XI. Quæſt. I. C. VI. ꝙ De eodem. PALEA. Lem ex Concilio Matiſconenſi...) 11 4 Clericus alium Clericum ad judicem ſe- cularem accuſare, aut ad cauſam dicendam tra- here quocunque modo præſumat: ſed omne negotium Clericorum, aut I in Epiſcopi ſui, aut Presbyterorum cum Archidiaconi præfentia finiatur. Quòd fi quis Clericus hocadimplere diftulerit, fi minor fuerit, uno minùs de quadraginta iĉtus b accipiat: fi verò honoratior trigin- ta dierum incluſione mulctetur. 1Aut in Epiſcopi ſui] In Concilio Matiſemenſs legitur: aut in Epiſcopi ſui, aut in Presbyteri, aut in Archidia- coni præſentia finiatur. Verùm in prima collectione Decrerali. um Bernhardi, tit, de foro competenti, c. 2. caput hocrefertureodem modo, atg, inhac Palea. C. VIL De esdem. PALEA. Jtem Marcellinus 1 epif. ftundâ, ad Ehiſcopos Orientales. D c contentiones inter Chriftianos ortæ fue- rint, ad Eecleſiam deferantur,& ab Eccleſiaſticis vi- ris terminentur. Etfi 2 obedire noluerint, quouſque obediant, à liminibus Eceleſiæ excludantur. 1€- Item Marcellinus] In vul gatis citabatur ex Boniſario ad Epiſcopos Gallia, ſed in aliquot veluſlis legitur„ Marcel. E& enem hoc caput in ſocunda epidbola Marbellini,&- pſi tribuit Tuvo: ſequens autem est, quod ın veruſiis Gratiam exemplaribus, Gà Burchardo, gr Tuone citatur ex Bonsfacio àd Ehbꝛſcopos Galliaz ut ibi ettam dicetur. 2$| Etfiobedire] Hecufque ad finem non leguntur in ipfa eptfola: funt tamen apud Burchardum& Iuonem.$ C. VIIL G Neg pro civils, neg, pro criminali caufa Epifiopus apud crvilem judicem producatur, Ttem Bonifacius ad Epiftopos Galla. III. Ullus 4 Epiſcopus, neq; pro civili neq; pro eri- minali cauſa, apud quemvis judicem, ſive civi lem, ſive militarem producatur, vel exhibeatur. Magi- ſtratus enim, qui hoc jubere auſus fuetit, amiſſionis cin- guli condemnatione plectetur. G Hoc adfiribebatur Marcello: fid, ut dtum est in proxsma ſaperiore notannone, in vetufti codicibus Gratrani,(7 apud Burchar- dum,& lvonem part...278, tribuitur Bonzfacic: ¢r fic est muta- tum. Ferè eadem habentur apud Inianum antecefforem, novell.t23. cap.10. quod ın aliia, qua nomine Bonifacti cilantu E. Et Ivs eddem parte,.369. hoc ipfum àput citat ex libro conſtetutio- let even num, additis nonnullis verbis, que fant apud Ialianum. C. IX.€ Quilibet Clericus non est in publico ex- aminandus. Irem Sylvefter Papa in Synodo Romana,£, 14. Eftimonium e Clerici adyersùs Laicum nemo reci- piat:nemoenim f Clericumguemlibet in publico examinare prefumat, nifi in Ecclefia. G In Synoda Romana ueſtro,.1.& in Pannormia legitur eodem modo atg, apud Gratiani j Veram in epilogo ejusdem Concili habetur, Teftimonium aici adversùs Clericum nemo recipiat. Er eodem modo legitur in capuni:s Hadrrani;.72.in Concslio Triburienfi, c. 4.& ex ipſo apud Burchardum er Iuonema. Item(odicislibro 1. tituló g de Ehiſeopis gr Clericrs Impera- tor Theodofius:[ Nechonore, nec legibus Epiſcopu ad teftimonium dicendum flagitetur.]@ Item dixit.| Epi- fcopum ad teftimonium dicendumadmitti non decet: nam& perſona dehonoratur h,& dignitas Sacerdotis excepta i confunditur.) ———— a Burch..to..21. b aladtibus.© Burch La.cig9. Iuo.. .205. d Auth. nullus Epiſcohus. Cod. de Epiſo.& Clericis. Burch 40.1. c. 269. Lvop.s. c. 278.47369. e Burch.lib,2. c. 204, lvo.6. .278, Pann,...89.. f aletiam, g tit, 3..z& in cod. Theod. dintnagilid, h alinhonorarni i s exempta, 4 oA aihilest mutatum,| De foro competenti,&apud quem Clerici conveniri poffint, 546 Novella conſtitutis a. Epiſeopus non flagitetur ad teſtimonium jurejuran- do T, fed Evangeliis tantùm coram pofitis.} G Irem[Sed b judex mittat ad eum ex ſuis miniſtris, ut propoſitis facro- ſanctis Evangeliis, ſecundum quod decet Sacerdotes, di- cat quæ noverit,} 1 Q Jurejurando,] Drio hac nonet in Novell. Es verba: Graca, qua ad hoc faciunt funthac; òw} ra privari ii- Sh Ts fewPiàssaTgs imoxires ajeayuklear as dirat- Sigroy moeg pri a im Ta vergexa HEPTICAAN: sid est; Prætereà nulli magiftratuum licebit Dei amantiffimos Epilcopos cogere, ut perhibendi teſtimonii causà in jus prodeant: .X.& Clemcus ad ci vilem judicem Clericum pera ducens; anathema fits Tiem Sylvefter. in epilogo Concsisi Romanis L S Iquis Clericus accuſans Clericum in curiam intros terit, anathema fit: Subaudiendum et; fi publicorum judiciorum cognitionem peties tit:. Epifèopalenamg, judicium nihil obest ab Imperatore pofiuiarg:- C. X I. 9 Hyoprio pri uetur honore, publici judicis- cognitsonem-ab Imperatore pe- Hulans. Dude in Carthaginenſi æ Concilio VIII. Igdur. Ip Lacuit, ut quicunque ab Imperatore cognitionem. +- publicorum judiciorum petierit, honore proprio Privetur. Si autem Epiſcopale judicium ab Imperatore poſtulaverit, nihil ei. obſit. Sie&.ſequentes auctoritates intelligenda fant; quibus Clericos | rum caufas nonnifi Cerici cognofèere jubentur, G. In antiquis ettam- codicibus citatur Carthaginenfè olavum; quo nomine videtur figmficari Concilium MAileuitanum, in Ju cab¹ hoc extat, cap. 19. C. XII. A ſeculari judice Clericus non e& au- diendus. Vnde Gelaſius Papa ſcribus Ezèchta d Comiti. gratum femper debet: effe, quod ab eo- rum pofciturdignitate præſtandum: quia Deo ſer- vientibus beneficium: negare:non convenit: Sylvefter e itag; atque Fauſtinianus, qui ſe àAcunabulis Clericos con- fitentur, à Theodora ſe opprimi perviolentiam conque- | runtur: quia dicunt fe ingenuos, atg; Deo auctore, pri- ftinæ conditionisnexibus abſolutos, in ſortem deterrimę iterum ſervitutis addici,& per auctoritatem Regiam, contra leges publicas, cùm clericali cingulo tenerentur adſtricti, per Archidiaconumurbis Grumentinæ eſſe con- ventos,cùm conftet eum, qui cœleſtem militem pulſat, non niſi ejus forum deberè ſectari. Et ideò, dilècte fili, depenſo ſalutationis affatu, ſupradictos Clericos tibi commendo, ut ſi ad delegatorum judieium eorum ad- verſarii f̃ venire contempferint, ſublimitatis tuæ tuitio- ne vallentur: ne quid illis, aut ſurreptio, aut inimica legibus violentia neceſſitatis imponat: quia, qui judi- cium refugit, apparet eum de juſtitia diffiſum. C. XII G Non mfi ad Epifioporum judicium Clericus vocetur. Idem Crifpino g,€ Sabino Epifcopis. VIveſter b& Fauftinianus Ecclefiæ Ginmenting Clerici, lachrymosâ nobis inſinuatione conqueſti lunt, libertatem ſibi Pomini ſui benignitate conceſſam, hæredum ejus oppreſſione pulſari, ſibique in Clericatũs officio penè à cunabulis ſervientibus, etiam manumiſ- fore vivente, in eodem actu nihilominds conſtitutis, divinis miniſteriis# impendere fervitium non licere, a Novell.i23.$. praterea nulli.) apud Iulianum novel. 123..9. b Ivops..369. Auth. fèd judex. Cod.de Epifiopts& Cler,© In Mile uitano, cab. ip.& an. Affic. c. 2l. d al. Zesc. e Inſfadd. Sylueſi. f al. aduerſaria àenire contempſeris. g al. Criſpo. h Anfi 6c 108, À myferiis So vigas a a a A

Clerici convenirt poſßint. De foro eompetonti,& apud quers, 547 Decreti Secunda Pars 548 cùm(fi petitionem veritas fub equatur) contta patris & auctoris ſui factum venientibus, ut indignis, hæredi- tas legibus auferatur, nec eis liceat hæreditatem capi- entibus contta auctoris ſui proſilire judicium. Et ideò, fratres a chariſſimi, quoniam ſe etiam ab Archidiaco- no dictæ Eccleſia queruntur oppreflos, qui per eorum abſentiam moderatoris judicium promiſit eos effe fe- cuturos, calcatis, omnibus rationibus b,& contra le- gesdivinas,& publicas pulſatis, forum ſuum putavit auferri in veſtro judicio, quiſquis ille eſt, qui Clericum laceſſit, adveniat, ut Eccleſiæ jura, quæ vetuſti Principes aſſiduâ ſanctione firmaverunt, impetitis Clericis non negentur. C. XIV. 9 Ante judicem civilem Sacerdo- tei non accuſentur. Kem Alexander omnsbus orthodoxis per diverfas pro- Vncias Chriſto Dommo famulantibus, €; ele Cole Elatum eſt ad hujus fanctæ& Apoftolice fedis api- cem(cui ſummarum diſpoſitiones cauſarum,& o mnium negotia Eccleſiarum ab ipſo Domino tradita Tunt; quafi ad caput, ipfo dicente Principi Apoftolorum Petro:( Thes c Perrms,& fuper hanc petram adificaho Eccle- fiam meam,| quòd quidam zmuli Chriſti, ejusque ſanctæ Eccleſiæ inſidiatores, Sacerdotes Dei ad judices publicos accufare præfumant; cùm magis Apoftolus d Chrifti- anorum cauſas ad Eccleſias deferri,& ibidem terminari Præcipiat. Taliter prævaricantes prævaricati ſunt in De- um ſuum,& non obedierunt præceptis ejus. C. XV. 9 Aclor forum rei ſequatur. Irem Pelagius Papa Benegefto Deſenſori. Xperientiæ e tuæ præſenti auctoritate mandamus, ut in caufis, in quibus quelibet Eccleſiaſtici officii perſona loco petitoris exiſtit, quenquam Laicum pulſa- tura, apud ſuæ provinciæ judicem ſuas proponere actio- nes non deſerat. In iis verò negotiis, in quibus Eccle ſiaſtici officii perſona pulſatur, totius ſubmoto pulſatio- nis obſtaculo ad Epiſcopi vel Presbyterorum, in loco, übi quæſtio vertitut, conſtitutorum, occurrat in lifferen- ter examen. C. XVI. De eodem. Item Sergio Cancellario. Il quifquam Clericus, five inferioris, five potioris gra- pars| qua habetur fups...c fin) in gua quafi ex adverfregitur de Laicu, qus Eccleſiam, vel(lerum vexant, oſtendin in priore di- um effe de(lerrcis, qus fine permiffu Epiſcopi fus Laicos pulſarent: É cum orsginals concordat Ivo, C. XVIII g Clericus fuo inobediens Epifeopoyds- pofissss curta tradatur, lem Pius Papa, epiflolå 2. 1I. GIaquisSacerdotum, vel reliquorum Clericomm ſuo Epiſcopo inobediens fuerit, aut inſidias ei pa- raverit, aut contumeliam, aut calumniam, aut 1 convitia intulerit,& convinci potuerit, mox depoſitus 2 cung tradatur,& recipiat 3, quod iniquè geſſit. 1Aut convitia intulerit,] öic etiam in uetuſu,& apud Anſelmum,& Polycarpum: ſed in epiſtola ihſa,& apud I vonm non habentur iſta verba. 2 Depoſitus] Abest ifla diio ab originali, dr Ivone, 3 Et redpiat,] In epiftola Polycarbi, i apud Anfilmum legitur: Qui autem facit injuriam, recipiat hoc, quod ini- què geſſit. C. XIX. g Principal: cogatur aulforitate, qut plelem in vaſam non vult deſerere. Irem ex Concilio Carthaginenfi é 111. e38. Etimus,ut dignemini dare fiduciam, quå ¢ necelita- te ipså cogente, liberum fit nobis reétorem provin- ciæ, ſecundum ſtatuta glorioſiſſimorum Principum, ad- versùs illum adire, qui:plébem, quam invaferat„ul; hodie commonitus, fecundùm quod ftatutum fuerat, 1 linquere contemnit: ut qui mitiadmonitioni anita tis-veftræ acquiefcere noluit,& emendare illicitumi &oritatejudiciariâ protinùsexcludatur. Aurelius Epi- fcopusdixit: Seryatå formå difciplinæ, non fimti tur appetitus, ſi à veſtra charitate modeſtè æ conie tus, recedere detrectaverit, cum fuerit, fuo contempt & contumaciã faciente, etiam auctoritate judiciatidcot. ventus. Honoratus& Urbanus Epiſeopi dixetunt Hot enim omnibus placet. Ab univerſis Epiſcopis di&um eſt: Juſtum eſt, Placet. 1 4-Qui plebem,] Hecufgue ad verf: contemnit y fmkå collectore ex verbis in codem capite pracedentibuus huc comportiáy ne illa omniareferenda effênt. C. XX. g A Prnupibuscorrigantur, guii Ecclefia corrigere non valet. drem Gre gor. Papa. ‘8 dûs petitor exiſtat,& contra Laicam perſonam ſuas dirigat actiones, iſte modis omnibus, non alibi, quàm a- pud provinciæ judicem, negotium ſuum dicturus occur- rat. Si quis autem Laicus Clericum eujuſcunque gradüs duxerit eſſe pulſandum, ad Epiſcoporum judicium in ea- dem civitate, vel territorio conftitutorum, proponat eas, quas fe habere exiftimat,a&iones. Quem ordiném jegibus per omna convenientem atque conientanceum demonſtrari, illa regula manifeſtat, quæ præcepit, acto-| pulfatis rincipalium renr forum femper fequi pulfati g. Clericis in Epiſcopali judicio forum competere, quoque ſanctionum deſignat auctoritas. C. XVII. ꝙ Epiſcopo noꝶ permittente, apud ſocu- larem judicem Clericus pulfari non debet. a am in Concilio Agathenſi,.32. legitur. J. Lericum 4 nullus præſumat apud ſecularem * judicem, Epifcopo non permittente, pulfarev: ſed ſi pulſatus fuerit, non reſpondeat, vel i proponat: nec audeat eri minale negotium in ſeculari judicio pro- ponera. IIn bonctlio Agathenfi, c32. án prema parte legitur: Clericus nec quenquam præſumat,&c.& poſterior ejusdem caprtis pe e eſt, quod à vobis popoſcimus,& nunt iterum I poſtulamus, ut Paulinum Aquileienſem Pſeudoẽpiſco- pum,& illum Mediolanenſem Epiſcopum ad dementi k ſimum principem ſub digna cuſtodia dirigitis ut& ifte, qui Epiſcopus eſſe nullatenùs poteft,quiacontta omnem canonicam conſuetudinem factus eſt, alios ultrà non pêt- dat;& ille, qui contra morem antiquum eum prdinare præſumpſit, canonum vindictæ ſubjaceat. ¶ Hoc caatulum in Polhcarpo refertur fine anllorisnomine M lulhirs autem ſeptimo, titulo quinto fimile quiddam refertur ex Geld- ſio ad Ioannem magiſtrum militum: ſed in eo libro ſapè prs Pelllie feribitur Gelaſſus. Anſelmus quidem integram chiſtolem pe git refert, cujte prror pars eSFhoc caput, Poſterior vero cap. NEC li- cuit, fap. dift. 17. C. XXI. g Proprium gradum amittant Clerk conjurantes, vel confpirantes, ltem in Concilio Chalcedonenſi fy:1% Onjurationum 4& conſpirationum crimen quod apud Græcos dicitur Qeprekæ.) publicis etam c- gibus certum eft penitùs ińhiberi.“Hoc multò magts in ſancta Dei Eccleſia ne fiat, convenit abdicari. Si qui verd Clerici vel Monachi inventi fuerint conjurantes aut confpirantes, aut phratrias, vel factiones compo- maem: 2 Sup sadem Chriflians. b abe à multi,«c Matth. 6 Q:Lormth. 6. s€ Polyc, lib.i. tit,2, al. Idem. g Suprà3 uaf.ó. j 67. f. cad. C pillen guafi.ó. neminem, h Ivo part...367: Fe ead. Cltricum nullus. R al, nec,: a Polje. lib.g tit. 3g. Anfeim..g..17, 1v0 ps:6243 b H in Aſtuci.it. C al. quoniam,. d al modiſtidi. e Anſel. Ile.K2. Polyc. l. l. tit. ñ. f Et in Vormactenſin cñα. 8 nfà ead. c. ſi qui Clerioe, & Wk cis confe G.

melanau vinci pott at 4, quod tia intu npam: j ) n epifi cit injurk nabal cogaturadn jam non VA jo Carthagini iberum ſtn gloriofilimon yi x; plebem, qiu erit, cùm f e ctiam autt y Urbanus E hary bdigna cuk: pllatenùs pot dinem fa&tus joquinto m milum ſen Im qutm! i $ inje: 8 pifo} at LA {a Jhi 549 Caufa XI. Quæft.T, De forocompetenti,& apud quem nentes aliquas ſuis Epiſcopis. aut Clericis aliis, omninò cadant de proprio gradu. C. XXII. ꝙ Ckkærici conſpirantes, proprio amiſſo gradu retrudantur in carcerem: cateri eæ- communicentur. Irèm Calixtus Papa Epiſcopis Gallia, epiſt. 2. Onſpirationum à crimina veſtris in pattibus vige- Vre audivimus,& plebes contta Epiſcopos ſuos con- ſpirare nobis manifeſtum eſt: cujus criminis aſtutia non ſolùm inter Chriſtianos abominabilis eſt, ſed eti- am inter Ethnicos,& ab exteris legibus prohibita. Et idcireò hujus eriminis reos non ſolùm Eccleſiaſticæ, ſed etiam ſeculi danmant leges:& non ſolůùm conſpiran- tes, ſed etiam conſentientes eis. Anteceſſores verò noſtri cum plurima turba Epiſcoporum, quicunque eo- xum in Sacerdotali honore ſunt poſiti, aut exiſtunt Cle- tici; honore, guo utuntur, carere præceperunt: cæ- teros verò communione privari,& ab Eccleſia extorres eri juſſerunt, omnesque ſimul utriusque ordinis viros Hfames eſſe cenſuerunt,& non ſolùm facientes, ſed& eis conſentientes. C. XXIII ꝙ Cieri aut Monachi conjurantes, Hroprio pri ventur honore. Ilem ex Concilio Chalcedonenſi, c. 1. 1 Q IquiClerici aut Monachi reperti fuerint conjuran- tesc, autconfpirantes, aut infidias ponentes Epiſco- pis; aut Clericis d, gradu ꝑroprio penitùs abjiciantur. Q Haec canones? pars canonis 18, Concslii Chalcedinenfis gui Paulo ante c. conjurationum, integer ex alia refertur verfione. C. XXIV. g De eodem. Irem ex Concilio Toletano. Fe Clerici,aut Monachiinyenti fuerint conſpirantes, ant per conjurationem calumniam machinantes Epi- opis, Vel Clericis proprium amittant gradum, G Ivoetiam, dr aulor Polycarpi citatex Toletano: fèd in nullo est inventum„© ef idem canon cum priore, verbis tantum mutatis. r 10 C XXV. g. D: codem. Itemex Concilio Aurelianenfi III: c. 27: II Q I qui Clericorum{ut nuper multis locis per fuper- + biam, Diabolo inftigante, atum fuiffe perpatuit) rebelli auctoritate ſe in unum conjuratione interceden- te collegerint,& aut ſacramenta inter ſe data, aut char- tulam conſcriptam fuiſſe patuerit, nullis excuſationibus hæc præſumptio elabatur f: ſed re detectã, cum in Syno- dum ventum fuerit, in præſumptores juxta perſonarum & ordinum qualitatem, à Pontificib qui tunc in unum collecti fuerint, vindicetur: quia ſicut charitas ex præ- ceptis divinis ę corde, non chartulæ conſcriptione, vel conjurationibús eft exhibenda; ita quæ b fupra facras admittuntur ſcripturas, auctoritate& diſtrictione Ponti- cali ſunt reprimenda. C. XXVI@ InterClerrcos, d? Larcos saufà exorta | illa autem ꝓualbuor tomorum abſunt hac,; vel inter Laicos& Clericos, 7n Grahiani codicibuus iegebatur, contentiones inter Clericos& Laicos, 2 Q Judicium] Inalguoteditsonibus zpfius epiflolt, apud Anſelmum in( apriutaribus, é inepiflola Nicolas Epifiopis Gallia, in appendzce Bibhotheca ſanctorum Patrum, in gua capat hosrea Fertur, lægitur, jurgium. Cam ergòhis ommbus audtoritatibus Clerus ante crvilems judia cem denegentur producendi, eum(niſß pridis depoſti, vel nudati fue- rint) curia non fint repreſemtandi, pater, quòd ad fècalaria judista Clerici non fant pertrahendi, 2 pars. Hisita reſpondetur. Clerici ex oſßico Ehꝛſcopo ſunt Sappofitr: ex holſeſũtonabus pradiorum Imperatori ſunt obnoxit Ab Ebiſcobo undtionem, decimationes,© primitias accipiunt: ab Ima heratore verò pradiorum Hoſſeſtiones nanciſcuntur. Vnde Augu- finus art faper Ioannem:| Quo a jurevillas defendis? divi: no, an humano?) Require in prinepioz ubr differentia fignatur Inter ſus naturale,& jus conſtitutionis. Otita ergöut pradia poft» deantur, Imperiali læge fallum eit, patet, quod(lerici eæ pnadiotum Polſeſcionibius Imperators ſunt obnoxii. C. XXVII.@ Imperatori tributum Ecclefia dez- negare non debet, Kem Ambrofius$ contra Auxentium, in oratio- ne de tradendis bafilicis. S! tributum petit Imperator, non negamus: agri Ee- cleſiæ ſolvunt e tributum. Si agros deſiderat Impę- rator, poteſtatem habet vendicandorum. Ac paucis ters jess.€ Tollant cos fi libitum eft; Imperatori non doe no, fed non nego. C. XXVIII g Poreflatibus trobuta non ſunt dene ganda. Idem in commentarus ad c. ſ6. Lucæ, lib.&. e. henult. M Agnum quidem eſt,& ſpirituale documentum, Vquo Chriſtiani viri ſublimioribus poteſtatibus docentur debere eſſe ſubjecti: ne quis conſtitutionem terreni Regis putet eſſe ſolvendam. Sienim cenfum d Dei Filius ſolvit, quis tu tantus es, qui non putes eſſe ſol- vendum? Item Apoſtolus e: ¶Omnis anima fublimioribus poteſtati- tibus fubdita fit.) Zem Petrus f Apoſtolus generaliter omnab uus Hdelibus ſcrilis: ¶ Eſtote ſubditi Dominis veſtris, ſive Regi, quaſi præcellenti, ſiye Ducibus, tanquam ab eo miffis,ad vindictam malefadotrum, laudem verò bonorum.) C. XXIX. ꝙ Do ſecularibus negotiis Epifcopus cognoſcere nen debet. Lem eit epiſt. 1. Clementis ad Iacobum ftrem Domini. g quidem oportet irreprehenfibiliter vivere,& fummo ftudio niti, ut omnes vitæ hujus occupa- tiones abjicias: ne fidejuffor-exiftas: ne advocatus li- tium fias; nevé inulla aliqua occupatione prorfus inve- niaris mundialis negotii occafione perplexus: Neque’ enim judicem, aut cognitorem ſecularium negotiorum ab Epiſcopis audiantur. niem Innocentius Papa ad hictricuum Rothomagene ſem, epuſt. a. c. 3. S! i quæ caufæ, vel contentionesinter Clericos, vel 1 inter Laicos& Clericos,tam ſuperioris ordinis, quàin etiam inferioris fuerint exortæ, placuit, ut ſecundum Sy- nodum Nicxnam k, congregatis omnibus ejufdem pro- vinciæ Epiſcopis, judicium% terminetur. I€ Vel inter} Scn editione Conctlorum tribus tomis. In a Pohhe. lib.. tit. zo. Anf....18. Burch.l. 10. c64. Ivop, 12, Ebs. É part...346. b al cadere. c Sup. edd. conjurationum. Polyc...tit. 34. Burch..10s¢.63. lvo:12..87. d al. conclerici. € Polyc. ib. Burch,l.10 E69. IVoh. 12. c. lñů. Anſclib. f. c. 16. f al.pra- valeat.] al pne uvaletur.] g al. Dominicis. h al guod admit- tsturefireprimendum, i Cap..6,c.287Anfl3.cs3. k Csbonc. hodie te ordinare’ vuit Chriftus: ne præfocatus præſen- tibus Hominum curis non poſſis verbo Dei vacare,& ſecundùm veritatis regulam fecernere'bonos è malis, Ifta namque opera, qug minùs congruerosuperiùs expoſuimus, echibeant ſibi invicem vacantes T Laici; & te nemo occupet ab his ftudiis, per quæ falus omni. bus datur. 1J Vacantes Laici:]In epifota Clementis legitur, difcentes, ideft, Laici: fed Gratianus etiam infia post Paleam, Clericus nullum, eosdem modo legit atg hic, G. XXX. g Inhis, qua ad communis vita ufum pertinent, Laici fbrinvicem operam dent. Item ĩbidem continenter. a:..quojure. b Lsepifolarum post epifzz.& alfil- vant. d Matth. 1v. e Rimage. Ê Llet, g Induciut Dic. I aleſt à nomullus Conciliorum editionibus, Petrus loquens(lementi. Clerici conyeniri poffint, 550

Be fora competenti, dr apud quen 55I(Clerict conventri poſßunt. Icut enim tibi impietatis crimen eſt, neglectis verbi Dei ſtudiis, ſolicitudines ſuſcipere ſeculares: ita& unicuiq; Laicorum peccatum eft, nifi inv icemfibietiam in his, qux adcòmmunis vitæ ufum pertinent» operam fideliter dederint. Te verò ſecurum facere ex his qui bus non debes inſtare a, omnes communiter ge ent. Qudd ſi fortè à ſemetipſis hoc Laici non intell ligunt, per Diaconos edocendi— ut tibi ſolius Eceleſiæ ſolicitu- dines derelinquant. Ex his omnibus datur intelligi, quàòd in civili caufa Clericus ante civilem judicem convemendusest, Sicut enim Eccleſiaſticarum legum Eccleſiaſlicus judex eſt adminiſtratorʒ ita& ciuilium non niſi cèvilisdebet effe executor. Secut enim ilke folus habet jus interpre- tandi canones, qut habet poteftatem onanai eos:(ita ille folus ct- vilum legum debeteffesnterpres, guieis jus&r auctoritatem imper- tit. In criminali verô caufa non nifi ante Epiftopum es% Clericus ex- aminandus. Et hocest ilud, quod legibus 0 dr canonibus fupra de- fimtumest, ut in criminali videlicet caufa ante civilem judicem nulluè Clericus producatur, mfi fortè cum confenfu Epifeopt]uizvelw- ti quando incorri gibiletinveniuntur, tunc detracto ess oſſicio, curia kradendi ſunt. C. XXXI ꝙ Qui Epiſcopo inſidiatur, ſemotuts d Clero curia tradatur. Unde Fabianus Papa ast epif. Orientalibus. Tatuimns e, ut fi quis‘Clericorum‘fuis Ep ifcopis infeftus, aut inſidiator fuerit, eosque criminari vo- Iuerit, aut conſpirator fuerit, mox ante examinatum ju- dicium i fùbmotus? à Clero, curiæ tradatur,cui dièbus vitæ fug deferviat,& infamis abfque ulla reftitutionis fpes| permaneat, 2. Ebiſcopis civilem judscem produxit„nones judicandus tran afere canonum, nec eit dicendus pertraxiſſe reum ad judicem non ſuum; guia de ct- vili caufa non nifi judeæ ci vilis cognoſcere debeꝛ. 4 in actoris de pona 7 legibus tam inciu Clericus ad civilem júdicem pertrahendus negatur €. XXXII. cg Fratres:apud Presbytèros judicentur. Vnde in epiſtola prima- Clementis ad Iacobum ugi d qui ex fratribus negotia hábentifter fe, apud cognitc{ 1 fed 4 IES byteros Ecclefiz, qu d illud eſt, dirimatur. C. Nullus Clericuus proj tj tntret curiam. SyLveſter Papa in epilogo e Concilii Romani. uNe f Clericus, vel Diaconus, vel Presbyter, propter quawlibet caufam intret in curiam, nec ante judicem civilem I caufam di icere præſumat. 1§ Ci vilem] In épilogo Synodi Romana fub Sylvefiro unde hoc videt tur famptum, legitur, cinctum: cingulo enimmilites ac znagiſtratus ab Imperatore donabantut. C. XXXIV. J Eccleſfaſticum, non forenſs judi- cium pænitens expetat. Irem Leo Papa ad Mi um, al. gz Liud g quidem eft, dém juſtè repoſc propria perfectionis amore contemnere. citorum veniam poſtulantem oportet etiam à licitis abſtinere, dicente Apoſtolo licent, ſed non omnia exbe muitis Omnia m 1 Inde b ł} Unde ü quis pænitens veritatu. d E 5 e Et in Conc. lihi c. alud, i L OTG, uia ergò iſle non in criminali, ſed in cꝛvili cauſa Clericum ante| Decreti Secunda Pars 552 j f f | | i habet caufam, quam negligere fortè non debeat, melius xpetit Eccleſiaſticum quàm forenfe judicium, Non ast propter criminale na APERE quam- libet cauſam, tam ciuilem, quàm criminalem intelligens. C. XXXV.(uicunq licet ſacroſancta ſedis Au- tiflstis judicaum eligere. Unde'Theodofius Imperator a. O; litem habens, five poffeflor, five petitor fue- rityel in 4 initio litis, vel decurfis temporum curti: culis, five cùm negotium peroratur, five cùm jam cœpe- rit promi ſententia, judicium elegerit ſacroſanctæ ſedis e Antiſtitis, illicð ſine a liqua dubitatione, etiamfi alia pars refragatur, ad Epiſ coporum d judicium cum fermone litigantium 1 dirigatur. 1$ Dirigatur.}-Zn Cod. Theodofiano, lsb.6, tit. de Epifit- pali judicio:.r. qua repetitur l6. Capitul. c,281, G in Concilio tertis Valentini, fab Lothario,&-apud Fuonem, éx Anfelmem fequuntur hac::Multa enim,quæ in judicio captiofæe prælcriptionis vincula non patiuntur, inveftigat,& promit facroſantt religionis auctoritas, acſtatimadnectitur cap figuens: Omne itaque cauſæ. C. XXXV Item ibidem Mmnes e itaque caufæ, quæ vel prætoriojure,velc vili tractantur, E iſcoporum ſententiisterminatr, perpetuo ftabilitatis jure firmentur; nec ulteriùs licee at retractari negotium, T Epifcoporum fententid deciderit. Q Teftimonium etiam ,ab unoJiet Epi- fcopo perhibit tum, omnes r s indubitanter ac piant; nec alius au ur, cùm teftimonium fE pi à qualibet parte fuerit repromi Aum. Illud ek veritatis-aućtoritate firmatur a, illud incorruptum ito homine conſcient ia mentis ill ibatæ plon c nos edicto ſalubri ali quando cenſuimus: loe â lege firmamus, nalitioſa litium femina com- J quisantiguata contendat, qura in Iuflinsani codicenan tte veniuntur ita infèrta, per Carolum renovata co agnofeat, qui mji ——.G. cεt. ait inter catera. C. X XXVII. Olumus g, atque præcipimus, ut omnes ditioni noftræ,Deo áuziliante, fubje&ti, tam Romani, quam Franci, Alemanni, Bavari, Bu gundiones, Saxones, Th ingi, Friſones, Galli, Britones, Longobardi, Guafto- nes Beneventani, Gothi, Hifpani ,cæteridue nobis fab- jecti omnes,; quocunque videantur legis vinculo conftri- Ai vel confuetudinario more connexi, han efenenenr: quam ex fextodecimo Theodofii Imperatoris libro, pitulo videlicet undecimo„ad interrogata Ablavii Du- cis, illi& omnibus refcriptam 1 fampfim us,& inter noftra capitula pro lege tenendam confultu omnium delium noftrorum ,tam Clericorum, quàm& Laic corum pofuimus, lege h a na uå teneant, id eft: Qui- cung; litem habens, five pofleffor, five petitor fuerit,&c. [ut fupà i] 1Reſcriptam ſumpſimus,] Sic eſt emendatum ex cable tulari. Antea legebalur, per ſcripturam miſimus. j C. XXXVIII. g Presbyter apud Epiſco- pum tantù m judicari debet. Iem Gregorius 1ib. U. epiflsg. Ioanni defenfrt eunti in Hifþantam, monendo dicit. p: k perfona Presbyteri hocattendendum eh, n fi quam caufam habuit, non ab alio teneti, ſe de Epiſcopali judiciv. Ll. S. quicunſ. et n 3,6-28. Anfi 3..108. lvo.16..312. al, e Capit. i. a Cod. Theodoſl.16. c. novit, Capit. initia, c al. legis, d al. Epifiopum ium., bed.Tvo 1b.Pann, is..23. F al. teflmomo. g Anfibide Aus perpetuo tenendam,) orig. i fap. câd. cap quicu 3.-95 Navehrzz$. fE gui conira S 1. p A j Epiſcopus noc Iperi upem 10 us! l

un invektigar dy de flatim adui a AAKI) Irem ibidem, it repron i matum, HI conkcientia mer falubri aliquand us, malitioi y contenaai, gi f Car rhi, Hifp quevideant ] țio more 553 Caufa XI. Quæft.I. Epilcopus ipfius adiri debuit: ficut novella conftitutio a manifeſtat, quæ loquitur de ſanctiſſimis,& Deo amabili- bus, ac reverendiſſimis Epiſcopis, Clexicis,& Monachis: [ Imp. Juftinianus Auguftus Petro glorrofifamo prafefo 1 pretorio, Si quis- contra aliquem Clerscum, aut Monachum, aut Diacon: fam aut Mònafriam, aue Afietriam habeat aliguam acttionem, duceat b prins ſanctiſſimum Epiſcobum, dui ho- rum unuſquiſquè ſulj accat. Ille verò cauſam inter eos dijudi- cet. Et f quidem utraque pars his, que judicata ſunt, non acquieverit 2, jubemus per loci judicem hac© executioni perfecte mandarz, dre.) Ne d verò objiciatur, quia de Clerico hoc loquitur, non-de Presbytero; fciendumeft, quia ſuperiũs in eadem conſtitutione lib. Cod. I. e le- gitur appellatione Clericorum, etiam Presbyteros& Diaconos contineri. Verba autem legis iſta ſunt: ¶ Pres- Hyteros autem& Diaconos,& Subdiaconod,(antoren,& Lefo. res, quos omnès Clericos appellamus,& reliqua.] 1 NPræfecto prætorio.] Gracè em, piebοον Helo f. põr èpPuiwv: dest; magiftro divinorum noftrorum officiorum. 2 Non acquieverit,] In Authentica de ſanctiſß. Ebiſco- pis© apud lulianum abest negatio, C. XXXIX. ꝙ(lericus Clericum ad publica ju- dicta non pertrahat. ltem Gregorius Aib. p. eoiſt. 32. Romano, defen- - Jars Secalig: paonr ad nos;quòd fi quis contra Clericos quoslibet caufam habeat, defpeđtis corum Epifcopis, eofdem Clericos in tuo facias judicio exhiberi, Quoọd fù ita eft; quia valde conſtat eſſe incongruum, hàc tibi auctoritate præcipimus, ut denuò hoc facere non præſumas: ſed ſi quis contraquemlibet Clericum caufam habuerit, Epi- ſcopum ipſius adeat, ut aut ipſe cognoſcat, aut cettè ab eo judices deputentur; aut ſi fortè ad arbitros eundum eſt, partes ad eligendos f judices ab ĩpſo executio deputata compellat. Si quis verò Clericus, Vel Laicus contra Epi» {copum caufam habuerit, tunc te interponere debes, ut inter eos aut ipſe cognoſcas, aut certè te admonente ſibi judices eligant. Nam ſi ſua ui icuiq; Epiſcopo juriſdictio non ſervatur, quid aliud agitur, nifi ut per nos, per quos Ecclefiafticuscuftodiri debuit ordo, confundatur? C. XL. A Laicis judicibus Clerici non ſunt aphrimendi. Idem fanuarto Epikopo. Caralitano, iib;-epift. 26. Ratris& C Felicis,& Cyriaci Abba- ts relatione cognovimus, guòdin infula- Sardinia Sacerdotes à Laicis judicibus opprimantur,& fraterni- tatem tuam miniſtri tui deſpiciant: dumque ſolum ſim- plicitati à vobis ſtudetur, quantùm videmus, diſciplina negligitur. C. XLI. g Sacerdotes à Regzbús fünz-honerandi, nonjuditandi. Irem Gregorius Mauritro Imperatori, lebr. æ. epiſt. 31. ſeu cap. 75. Acerdotibus ę autem non ex terrena poteftate Do- minus nofter citiùsindignetur, fed excellenti con- fideratione proptereumscujus fervi fùnt, cis ita domi- netur, ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis b eloquiis Sa erdotes aliquando Dii, ali- quando Angeli vocantur: Nam& per Moyſen de eo, qui ad juramentum deducendus eft, dicitur z:[ 4- plica illum ad Deos} id eft; ad Sacerdotes.. Et rurfus feri- ptum eft:[ Dii non detrahes,| fcilicet Sacerdotibus.. Et a Nov.23. b Adeat Jorig. c al. hoc. d In eadem No- Vell. 5. Presbyteros, apud Tulianum, c30. e al Lae idest..si novelle, Auth, de Janlifimis Ep iſcopin. Presbyteros, f eligendum judicem Jorig. g Nicolaas epift. 7. ad Michaclem Imper. c. 3ʒ. A Exod.22, i tbidem. De foro competenti, d apud quem Clerict conveniri pofint. 554 Propheta a aite[ Labra Sacerdotis cuſtodiunt ſcienttam,& legem requirent ex ore ejus, guia„Angelus Domini exercitu- um't,| Quidergò mirum, fi illos veftra pietas di- gnetur honorare, quibus in ſuo eloquio honorem tri- buens, eos aut Angelos, aut Deos ipfe etiam appellat Deus? Ecclefiaftica quoque hiftoria teftatur, quia cùm pixmemorig Conftantino& Principi, in fcripto oblatæ accufationes contra Epifcopos fuiffent, libellos quidem accufationisaccepit,& eofdem, quiaccufati fuerant, E- piſcopos convocans, in eorum conſpectu libellos, quos acceperat; incendit, dicens: Vos Dü eſtis, à vero Deo conſtituti. Ite,& inter Vos cauſas veſtras diſcutite: quia dignum non eſt, ut nos judicemus Deos, In qua ta- men fententia fibi magis ex humilitate, quàm illis ali- quid præſtitit ex reverentia impenſa. Ante eum quippe Pagani in Rep. Principes fueylint, qui veram Dee um neſcientes, Deos ligneos& lapideos colebant,& ta- mem eorum Sacerdotibus honorem maximum tribue- bant. Quidergò mirum, fi Chriftianus Imperator veri Dei Sacerdotes digneturħonorare, dam Pagani, ut præ- diximus, Principes, honorem impendere Sacerdotibus noverunt, qui Diisligneis& lapideis ferviebant? Hæc. F ergò non tantùum fpecialiter, quantum generaliter pro omnibus afferimus Sacerdotibus: quoniam adhuc ne- fcimus, quis in terribili judicio Dei qualis futurus fit. Etenim Taulus egregius prædicator dicit c:[ Nožite judicare ante tempus, donec veniat Dominus,& reliqua.] Nam funt multa quæ.de judicio illius hominesignorant: quia forta ſs&, quæ vos laudatis, ille reprehendet,& quæ vos reprehenditis, ille laudabit. 1 Hæc ergò)] Sic enam habet locus hut apud Nicolaum, in Hiſtola, cujus intium, Propoſueramus: ſed in originali pre ifu hac leguntur: Hæcergò pietati Dominorum, non pro me, fed pro cunãtis Sacerdotibus fuggero, Et multu in- terjellts, quahie non:referuntur, fubdit: Namadhuc nefci= mus,- quis fibi qualis fit:& Paulus egregius prædica- tor,&c. prefiàtg omninò antegrum illum locum legere, Apoſflolica libertatis plenum, C. XLII. g Quåpænå feratur Clericus,(leri- cum ad ſecularia judicta per- trahens: Trem ex Concilio Milevitano: Nolita d præfumptio ufque adeò illicitis aufibusādi- tum patefecit, ut Clerici Conclericos ſuos, relicto Pon- tůſice ſuo, ad judicia publica pertrahant. Proinde ſtatui- mus hoc de cætero non præſumi. Si quis hoc præſumpſe- rit facere, conventus 1& caufam perdat,& à commu- nione efficiatur extraneus G: In Conceito Milevztano,guod habetur nthil tale extat, Ex pf tamen citatur etiam ab Innocentio III, in c. Ñ diligenti, extra, de foro compet. Habetur autem in Toletano3. c. 13. 1$] Conventus] Dlo sflain nullo(oncili eæemplari, aut impreffo,aut manufiripto es$ inventa.: C. XLIII. g Clericus apud civilem judicem jis dicari non dlebet. Trem ex Concilio Carthaginenfi I1..g- Apei e, ut quiſquis Epiſcoporum, Presbytero- rum&c Diaconorum, ſeu Clericorum, cùm in Ec- eleſia ei erimen fuerit imentatum, vel civilis cauſa fue- rit commota, ſi derelicto Eccleſiaſtico judicio, publicis judiciis purgari voluerit, etiamſi pro ipfo fuerit prola- ta ſententia, locum ſuum amittat. Et hoc in criminali actione. In civili verò perdar, quod evicitz ſi locum ſuum obtinere maluerit: fiquidem 1 ad eligendos judices ini- què de Eccleſiæ conſortio judicat, qui de univerſa Eccle- dia malè ſentiendo, de judicio ſeculari poſcit auxilium: a Malach.2. b Sup. eäd.c. continua.$. item Conftantinus, B. Auguſtin. epiſt. 66. c 1. Corinth, 4, d In Tolet...13. Et in Concil. apud Palatium Vermishabitoyca8.© Ivo part.ó. cap3óz. $. item placuit.

stenti,& abud quom Clerici veniri poſßint. De foro com 555 c Decreti Secunda Pars. EX6 cùm privatorum Chritianorum caufas Apoſtolus à eti- am ad Eccleſiam deferri, atque ibi determinari præci- iat. 1& Siquidem.) Zn ceteri Concilsorum editromibus, È uno Vaticano codice legitur: fiquidem ad eligendos judices fibi de Eccleſiæ conſortio dubitat, vileque Eccleſiæ conſor- tium judicat, qui de univerſa, Scc. In recentiore autem qua- tnor tomorum edattone hoc modo: cuienim ad eligendos judi-| ces undique patet auĉtoritas, ipfe fe indignum fraterno confortio judicat, qui de univerfa,&c. eodemg, fere mo- doestincodice Lucenfi Regio,é refertur in Concslso apud Palatium Vermis habito; ¢c.28. C. XLIV. 9(lericus non accuſetur, nifi-ante Eccleſiaſticum judicem. Item ex codem. E l diverſis ordinibus Eccleſiæ ſervientibus, ſi quis in cauſam criminis incurrerit,& abnuerit judicium Eccleſiaſticum, debet periclitari. ¶Eñ ſamma caprtult pracedentu, dr ın Concsltis olem Colonia ac Lutetia imprefis, duobus exemplaribus Vaticanis,& codice ca- nonum omninò est loco fumma, nec multò aliter apud Juonem part. 6. cap. 362. C. XLV. Q Qui uum(lerica litigium habet, Epi- ſeopum ipſius adeat. Item conſtitutione 74. c. 1. III. S! d quis cum Clerico litigium habuerit, ſi quidem de cauſa pecuniaria, adeat priùs Epifcopum, cujus judicio Clexicus ſuppoſitus eſt. Ille enim ſine damno,& ſine dilatione competentem finem liti impofiturus eft. Sin autem noluerit 1 Epifcopus litem dirimere, tunc ad civilem judicem diſceptatio cauſæ perveniat. Ubi autem Epiſeopus cauſam dirimere vult, ſine ſcriptura omnia procedant,& diffinitiva fententia fine fcriptis ab co pro- feratur 2. M Quòd fi de criminali z caufa litigium| emerferit, tunc competentes judicesin hac civitate, vel ìn provinciis interpellati, conſentaneum legibus termi- num cauſa imponant: ita tamen, ut diſceptatio litis duo- rum menſium ſpatium non excedat, à litis conteſtatio- ne numerandum 4. Irem.€ In criminalibus verò caufis nunguam fine feriptura procedere debet. Non aliter autem puniatur Clericus, nifi obnoxius repertus, Sacerdotio nudatus fuerit ab Epifcopo fuo, vel Clerica- tůshonore. Sinautem crimen Ecclefiafticum eft, tunc fecundùm canonesab Epifcopo fuo caufæ examinatio& pæna procedat, nullam communionem aliis judicibus in hujufmodi caufis habentibus. 1 Noluęrit] Ita etiam apud Iulianum,& Ivenem,& ſic lagit auctor gleſſa: ſed in Nouella ipſa Iuſtintant additur, vel non potuerit. 2 S Proferatur.] In Novella ipfà fèguuntur hac: nifi fortè partes voluerint, ut in ſeriptis ea inferatur. Quòd ſi,&c. Aßdud Ivonem loco dictionis, proferatur, eſt, inferatur: quod ſu- fþicionem facit, intermedia firiptoris vitto deeffè, 3$ De criminali] In Novela Iuſtiniant additur, civili tamen. 4€ Numerandum.] Q sa fèguuntur e ad verficul 3 J> Novella, qu er, nequ que apud Dils dnai aut lvonem, e ın vetufiis Gratiant codicibus habentur: fid ob Doctorum stiationes non funt exp C. XLVI clericus adveride Clericum negotin ym habens, fècularia judicia non exerceat, hem ex Concilio- Chalcedønenfi, c9. I e Clericus adversùs Clericum habeat negotium, non relinquat fuum Epifcopum,& ad fecularia ju- dicia noh concurrat; fed priùs negotium agitetur apud proprium Epifcopum; vel certè 1 fi fuerit negotium f inla, a Cor. b Tvoibid. intro capitis, c Novella 43. apud Iu- lanum. d Ivop..:437 Ó part.16..150, r € ext, de foro comp. Epifcopi, apud arbitros ex utraque parte electos audiatur negotium. Si quis verò contra hæc fecerit; canonum fubjaceat correctionibus.€j Etfi Clericusad- versùs fuum vel alium Epifcopum habeat caufam, apud audientiam Synodi provinciæ ejus conquiratur.€ si verò contra ipfius provinciæ Metropolitanum Epifco- pum Epifcopus, five Clericus habeat controy m, pet- gat ad ipſius diœceſis Primatem, aut certe ad Conttanti- nopolitanæ Regiæ civitatis fedem, uteorum ibi negoti- um exguiratur z, 7 A I 1§ Vel certè fi fuerit}Greceeff, nys» yoyi duTs T3 AoT, T ipfius imonónE, TAP oks uh T ADTga{ép sys dtxns ouyxogrok Idest, vel certè ex ipfius Epifcopi fententia, apud cos,quos utraque pars voluerit, ea, quz ad judicium pertinent, agitentur. Nec longe aliter vertit Dionyſius, cujus verſionem attulerunt Burchardus,& I,& In nocentius, extra de foro comp. c. 1, Sententia:ro, gua h prifèa verfione elicitur, habetur paulò pòst in verfi Ei fi Cleric adversùs fuum. Quare uon benè hic inculcatur, ſed ob glalam non e$ mutatum. C XLVII. PALEA. [ Hrem ex Goncilio Agathenfi, cap. 32] III. Lericum ſ millus præſumat apud ſeculatem ſud- cem Epiſcopo non permittente pulſare. Sed pulſatus fuerit, non reſpondeat, nec proponat, net audtit criminale negotium in judicio feculari proponere. G Abeta plerifg vetufiu exemplar:bns,& fruftra berpa tur guod planèsdem habetur, ſup. edd. c. C um nullus. De lectionis autem Vartetate ibi notatum es Ex his omnibus datur intelligi, quod nec in ctvili, nec in criminali caufa es} producendus, niji cus ad publiea js am Epifiopus decidere noluerit, vel in critamalt, fus hmi- mnudaverit,€ Illud c autem, guod in epi mest:| Non cognitorem fecularium negotio- lem cat ru cingulo eu mentis di Non enim in Epiſcoopum ungatur, ut cognitor ſẽ refideat, fed ut procurator anımarum, C7 difiribitor[piritus exiſtat. Prohibetur ergò fecularibus negersis occupari, nonad Sequefter fiert. Vel fecularea judista, non de rebus feculari ſocularium virorum intelligenda fant. Iudicia de rebus fècularibih Secularia appellantur, juxta ind Apoftoli q Seculatia igitur ui funtin Ecel rium, ſecularia appellantur, judicia} habueritis, contemptibiles,q conſtituite.] Iadicta dierò ementis: quod ex Subfiquenusbm datur opera, qua tibi minus con- sllud Apoſtoli in epiſtola intelllgi, cuùm dicitur e:[| H2 gruere diximus, exhibeant fibi invicem vacantes La ium vtro- Prohalentur ergo Clerici a cognitione negotiorum Genlar rum, non ſocularium cauſarum. Negotia quippe Clericorum, fV i ER Ja` i ahcamindi oriminalia, five civilia fuerint, non nifi apud Esclefiafiicum Hat J i; J cem vontilanda ſunt. C. XLVIII. 9 Neon niſi en fore audia- tur Clericus, | Unde Hadrianus f Papa, c3. Lericus g, five Laicus, fi crimine aut tus fuerit, nonalibi, quàm in foro fuo p audiatur, lite pulia De eodem. Idem ibad.c. ⁊ꝛ0. 2— 1—.+ nė N b Clericorum caufa hujufmodi forma fervetut, 4 quenquam corum fententia à non fuo judice eing conſtringat. Res vero in litzg:0 pofita, ante legitimum cognitionis nullam debet omnino transferri perfonam. eventum™ , vo pärt a al terminetur, b- fup-eđd: Clericum nullas. p 3 up: 6..367. fub. edd. te quidem. d 1. Crintl.6. 1 hgicap t eåd. tegurdem, f Incap. Hadriani cai& Anſdcicl F. litai.hurch...g. ilg. Ius part...ꝛæb. f al judicium, h Anſe ibid. Deuidedii pa. GL

. fi ferit) rak; y GUOSHITAQUEY ent, agit onem attul 9 tomp. 6, abetur pan re von bene hi nak VII. ncilio Ac illus prah pA judicio K fy exemplaribus, ifip:ead, aQ notatum e3 tellgt, que li canja produ Meoenitote y Epifiopali mi iá IHKA v f 5 contemptibilë nition 1” AER tu 557 Caufa XI. Quæft.II.& III. De ſententĩis Epiſtoporum 7 & ea rum effectu. 558 C. L. g In nullam transferatur perJinsin res in ditigro pofita ante cognitionis eventum, Vnde Gelafius Papa Quimgefio 1 Epifiope, Pha res in litigio pofita in nullam transferri poteft omninò perſonam, donec legitimæ cognitionis even- tu, cui potiùs debeatur, judiciarià diſceptatione poſſit a- gnoſci, ex eadem re quiſpiam non ſinatur exigere penfi- ones: ſed in eodem Le reeâdem pofitâ, in quo vide- tur{ ficut dium eft) ante conftituta a, quifquis fibi pu- tat quippiam poffe competere, juridico pulfet examine, Præjudiciis omnibus inde ſubmotis. 1 J Quingeſio] In antiquis exemplaribus partim est ifia Vox, partım Lucio partim L, partim Quinquageſimo. QUAÆASTIO IL Vèd d verè culpa ilia ſaſpenſſone dięna ſit, eæ capstulo 1llo Mile vitans Cancilii liquido conſias. St enim communio- neprivanduses}, qui(lericum ad ctvilem juaicem cre- diderit pertrabendum; muliò magi fufþenfione dignus est, qut ſus Ehiſcopi judictum intenpellantem, ad judicium ſeculare pertrahere gnon dubitavit. QUAÆSTIO TII. I Ed ponatur> Guod hac culpa ſoſßenſione digna non ſuerit: pS queritur, utrum ft deponendus, gui officium contra prohi- bitionem Epefiopi celebrareaufis eA? Sᷣed quòd ſententta Epiliopi, fve jufta, five injujta fuerit, timenda fit, Gre gorius he- :.29, in Evangelia teflatur, dicens, C. I. Q Timendaest fententia Pafloris. Ententia Paſtoris, ſive juſta, ſive injuſta fuerit, timen- da eſt. G Ipfa prorfus B. Gregoris verba leguntur Ñ. eåd. c. non fo- lùm. verf utrùm juftè. C. II. G Afus Epifopo excommunicatus, non est ab alto reopiendus, kem ex Concilio Antiochenoc, e. 6, 3. ÇI d quis à proprio Epifcopo excommunicatus eft,non W? eum priùsab aliis debe:¢ fufcipi, nifi aut à fuo fuerit zeceptvs Epifcopo, aut Concilio fa o,Epiícopis 1 occur- rat& refpondeat,& fi Synodo fatisfecerit, quòd e ftatu- erit fub alia fententia eum recipi. Quod etiam circa Lai- cos,& Presbyteros,& Diaconos;& omnes, qui in Clero ſunt, convenit obſervari.$ 1€ Epifcopis) Apudànčorerindicatos prior tantùm pars bujus canonisrefertur, rex verfione Disnyfii, aua etiam in toto hoc loco lange melior es¥: aut cettè(ingur Jad Synodum, quæ congregatur, occurrens per ſe ſatisfaciat,& perſua- densconcilio fententiam Íufcipiat alterant, Gracè emm esh, weirUS TE TU) oubody, notti iéa G ir > gy DITO ATY, C. III. ꝙ Excommuntcationis mereturſenten- iam, qui eæcommunicatis com- municat. Vem Nicolaus Papa ad Lotharium Regem im epsfis- la, cujus initium,[Audito. Perom Gualdradæ pellicis tug,& jamdudum à te repudiatæ communionem declina: excommu- nicata eſt enim,& uſque ad præſentiam noſtram ab o- mni Chriftianorum contubernio ſequeſtrata. Quam- obrem cavendum eft, ne cum ea pari mucrone percel laris ſententiæ, ac pro unius mulierculæ paſſione vin- cus& obligatus ad perenne traharis exitium, Dete- rius quippe in populis Prælati delinquunt: ac per hoc ipfi crudeliùs, quàm cæteri puniuntur, ut ait beatus Gregorius g:[Scire enim Pralats debent, quia fi perverfa a al conftitutam litem. b Sup..1inolita. e Erim Aquiſ gran.:72. d Vurch. lil. u. c. 37. Ivo p..c. 5. E& 101. PAnm. 69.C. lol. Deusd. p. æ. e al.ſatiſfecerit, flatuimus, f Anfa. unguam perpetranty ret mortibus digni funt, quot ad fubditos Saos perditionis exempla tranfinistunt: Unde neceffè est, ut tan- t0 fê cautius à culpa cuflodiant, quantò per prava, qua faciunt, non fòls morsuntur.} é infià,€) Czterùm præcave, ne quande nobis fecundàùm Domini præceptum, duos, aut tres teſtes adhibeamus, imò verö, ne hoc fanctæ Ec- cleſiæ dicamus,&(quod non optamus). de cætero fias cunctis ſicut a Ethnicus& Publieanus. ` G Sumptumest caput koc ex epiflola Nicolai, qua incipit, Au- dito revertente miffo veftro, gr extat Romain monafterio Do- minicanorum, ESF autem quaft in apitomen redactum, multis verbis omißßu. Hujus epifiola bonam partem refert Regino libr,z, Chronicorum, c Iy G De eodem. Trem ex Concilio Sardicenfi b; c. 77: S! c Epifcopus quis fortè iracundus(quod effe now debet) citò& aſperè commoveatur adversds Pres- byterum, ſive Diaconum ſuum,& exterminare eum de Ecclefia voluerit, providendum eft, ne innocensdamne- tur, aut perdat communionem. Et ideò habet pote- ſtatem is, qui abjectus eſt, ut Epifcopos finitimos inter- pellet,& caufa ejus audiatur, ac diligentiùs tractetur: quia non oportet ei negari audientiam roganti. Et il- le Epifcopus, qui aut juftè, aut injuftè eum abjecit, pa- tienter accipiat, ut negotium diſcutiatur: ut vel probe- tur fententia ejus à plurimis, vel emendetur. Tamen, priufquam omnia diligenter& fideliter eyaminentur, eum, qui fuerit à communione ſeparatus, ante cogni- tionem nullus alius debet præſumere, ut communiĩoni ſociet. g Canon hic eodem forè modo refertur in Concio Africano, captor. ufque ad verfic. Tamen. Sed Graecus Fardicenſts, qui e decimus quartus, paule coproffor eft, dr aliquot locis diverfa ett- am jententsa. Prapiereà vifum est verba Graca cum verfione nová apponere, "OnO immor roy. ro) wairdhé us xmgv, dr- TIONEN GEW DÉAG. ANS èm mon O obio eke oο, iag cow páre w TUST ei dor TOA EJEN aty 2 Tykt uénxpù NẸETIUTED!, 4 AI HADAS te Gamay cuxanats nyk RAKTI weavonlioy it ph qor Gilroy HATH EAVES Ohy I THS HODOV AE DIESEN AS. TANTES hpygLTiv o C- iyeT tuor em TOV ÈTTITKOTTOV PAS MANTENON THS wò TAs impa kas Xa- TQuyåy.& Yo Ts LATEOTOAEGS ETNEIV, EMI TOV TANT id= XO DOY HATETEÉKEAY, 1 aisy, iva pT dueneko 4. Yg ον ETOČN TOA TO TERY G* EA JÒ pea VITE EAN“ο 5 tkir. zarevyO ĵon ws ombahoy Foy TORTY JE y opre way TETIS TË meiyygr® gern Tia, 9 xupo biari ý mparis, 4 dop Jurews toys Tew À imperis s u misem ryge tése g, o pes t( Aa ypurtos TË ndy ygt O iν) NSναο. E CE or®© o Az EA ar (405-4 I- Dy ? ] Ofius Epifcopus dixit: Quod autem me undequaque commovèrť, tacere non debeo. Si quis Epifcopus exi- ftat ad iracundiam proclivis(quod quidem à tali viro longè abeffe debet)& citò adversùs Presbyterum, vel Diaconum commotus, ex Ecclefia quemlibet ejicere vo» luerit, providendum eft, ne is repentè condemnetyr,& communione privetur. Omnes dixerunt: Qui ejici- tur, facultatem habeat confugiendi ad Epifcopum Me- tropolis ejuſdem provinciæ: ſin autem Metropolita- nus abſit, finitimum adeundi, ac rogandi, ut ipfius caufa diligenter cognoſcatur. Minimè enim decet aures non < a Matth: b Erin Affie: c0, C Polye, l7. 8t, Anfa -66, Regino Chron, lze g Pafior pa ch 453. e. 11. Ive p. 15.l. 1. Pann....a5.

De fintentiis Epiſeoporum 559 ér earum efedu. præbere rogantibus. E injurià juſtum ejecit, gener gnoſci, ipſiusque ſententiam Verùm, priufquam diligenter ac examinata fucrint, q caufg cognitionem nor nem vendicare: el confirmari, vel corri E- V. De ecdem. Iemex Concilio Carthaginenſi II. II. S! a quis Presbyter rit, debet utiq; apu c.§. z ille verò Epifcopus, qui jure vel osè ferre deber caulam co- fideliter fingula quæq; ui communionem non habet, ante ùdebet fuo fibi jure communio- ab Epifcopo- ſuo correptus fue- d vicinos Epifcopos conqueri; ut Décreti Secunda Pars. 56⁰ ambona ai A hara quafi inofficio fuo agere, ficut priùs, non liceat ei nec in alio Conċilio fpem reconciliationis habere, necultrà re- colligi a: ſed etiam eos, qui ei com nunicaverint,omnes ab Eccleſia reſpui, maximè eos, qui fciebant,eum effe de- jectum. Si autem permanſerit turbans,& concitans Ec- cleſiam per forinſecam 1 poteſtatem, oportet eum ficut ſeditionarium abomni plebe expelli. 1 4) Forinfecam 4 In aliquot Grattani& Concilii codicibus e, forafticam. Jn canone quinto Concilie Antiochent, unde hoc ſumptum eft legitur, alg sø Fw tbsaas: que Dumſius vertit, per poteftates exteras. gi. ns ab ipfis ëjus caufa poflit audiri,ac per ipfos fuo ſcopo C. VIII. g DeEpfipis gurinnocentes, aut mes reconciliari. Quọd nifi fecerit, fed fuperbiâ( quod ab mmi. caufis culpabiles excom- munio anh fit) inflatus, fecernendum feab Epifcopi fui com ne duxcritz ac ſeparat ſacrificium Deo obtulerit, anatl amittat. Sus Epiſcopum, inquirendum eſt b. aema habeatur,& loc ] lo Larthaginenſſp eaß. cũm. Alipius pro- 1$ Epifcopo] in fecunda ponit, tta legitur: Si quis correptus, aut excommunicatus,&c. Epifcopis canon fertur, loco Ep: in Carthaginenſi codice canonu fortè Presbyterab Epifcopo mnn.li. legitur, à præpoſito EA TAL correptus. Grace est, E TA gwyi ZUTE xA jd est, in fua c vitæ agenda. ratione condemnatus-fuerit. Burchardo autem& Ivon convent cum Gratiano, 2€ At í] In codice canonum, Cr Carthaginenfi Graco, Q a- Verum ain exemplaribus pud collecxores nihul hic e inierjedum. Concllit imprefis e manuſcriſ tin ante iſtam clauſulam hæc runtur: unum baptiſma. Et fiq uerimoniam,&c. 3 At ſi querimoniam] Locus hic tta habet apud Bur chardum& IuonemSi querimoniam juſtam adversùs Epi- ſcopum non habuerit, inquirendumærit. Græce ESH, TRONY- €* mA Ek faa i f Su, Aιναννν Aε νοοοενον PERY EOL FEAA esf; hocconfiderato,nunguid adyersùs Epifcopum juftam habeat expoſtulationem. C. VI ſteria contingunt. Item ex Concilio Antiocheno e, e. 4. .gI f quis Epifcopus damnatus f à Synodo,vel Pres- {copo, aufi fuerint re, five. Epifcopus byter, aut Diaconus à fuo Ep aliquid de miniſterio ſacro contir juxta præcedentem conſiietudinem Diaconus, nullo modo liceat ei,1 ſtitutionis ſpem, aut locum habere ſatisfa communicantes ei omnes abjici de Eccleſ & maximè, fi poftquam didicerint adver mem tos prolatam fuiffe. fententiam, eifdem communicare tentaverint. 1 Q Damnatus) Gracèes?,# ine fpe j communicàare pra Vor quis‘Epifcopus in Conci k fuerit, five Presbyter, aut Diaconus à fio E po,& poſt excommunicationem præſumpſerit, f Piſcopus ille, aut Presbyter, aut Dia 1 i conus facere ti> Je 1 1 7 tionem, vel matutinum, aut vefpertinum facrifici im cum aliquibus ſchiſma faciens, At 2 fi querimoniam 3 juſtam habuerit adver- Sed cuùm ab uni verſis Hopr affertur nomen prapeſite,&ita Nihlilominùs& de civitate,& de congregatio- ne, in qua fuerit, longius repellatur, ne vel ignorantes, vel fimpliciter viventes ferpentinå fraude decipiat: quo- niam ſecundum Apoftolum d Ecclefia una cft, una fides, ¶ De his, qui damnati a Synodo facra mini- Kem ex Concilio Agathenfi b,.3. Eoo c, ſi Sa j nocentes, aut mi care præſumpſerint, au sake nantes forta ſſe recipere noluerint, à vicinis Epiſcopis e- juſdem d provinciæ literis mo& fi parere ¢ uerint,communiïo f illis uíg; ad tempus Synoda re» ne forte propter excom- um cauſis culp gratiam Bap fuo antur; no liquis Epifcopis denegetur 2: municationis g peccatum excommunicati longo tene 5| pore morte- præveniantur. 14 Baptiſinatis] Gic etiam in manuſeriptis,& Doltoreſean vocem agnoſcunt. Verum in omnibus editionibus Conti duobus codictbus Vaticanis, tam tn Conti fi, quam m Vormacienfi;:14,(ubi caput hoc repetitur) O aB ne abest ea ditto. excommunicatis Agat 1 efè locus eis tantum, qui funt bapti7ati, O ad gratiam, id hyrte ſuo horum G Et cum hi tnfè- conciliationęm cum ſuo Epeſcopo nant. 2€ Denegetur:) Src hab lterumedttiones,& dus Y nigan- 2,& Pannormia,& al aticana exemplaria: vaih fin. fed in recentioribw th res Cor huic ſimile, quad legitur, ſup.b..2. c. tionibus eSF, non denegetur. C. IX. g Dehi, qut tempore fua excommunication communicare prafumunt, Item ex Concilio Afticano. Lacuit huniverfo Concilio, uë qui excommunicatis fuerit pro ſuo neglectu, ſive Epifcopus, five quilibet Clericus,& tempore excommunicationis fuz ante audi- entiam communicare i præfumpferit,ipfe in fe damni- tionis judicetur ſententiam protuliſſe. In(uncilio, quod hodie inſeribetur Afincanum, caput hocnon habeture ſed in(arthagtnenſi inſerto in codice canonar G im Grait c29. Q refertur inguinta Sy : id odo, fèfrone 7. mepifh Vagilit, C. X. Depomantur Epifèopi, qui excommunta- tis communicant, laus& Papa., ,& Primatem Belgi- arium Agripping Colonig ora- provinciæ,& Gunth olonie Archiepiſcopos, nunc coram nobis& ſancta Synodo, 109 geſtorum n inſinuatione, qualiter cauſam Lotharii Re- gis,& duarum mulierum ejus, Theiberge ſcilicet,& Gualdradæ, recognoverint& judicaverint, ſcriptum ſuper hoc propriis manibus roboratum offerentes, ni hil ſe plũs, Vel minus, aut aliter egiſſe, ore pi oprio multis coràm poſitis teſti s affirmantes,& ſententiam, quam fede Apoftolica in Engeltrudam uxorem Boſonis fan. ctiſſimus frater nofter Mediolanenſis Archiepiſcopus bl Thado,& cæteri Coëpiſcopi noſtri petiyetant emitten⸗ um,— a Burchard. iib f fi ; i0.2. C194. luo p,6..239. Anfil12. cap.33. E hb. ttai. j b all erit. Papa epift.£ 2e Anf lI ebe tint Bracharenfis 8 abe à multi, c alinfùa converfatione condemnatus g h € Et Aguifor..47 extra, de Cler. exc. depon..t. olye. thid. Barch...cap.199 Ivopart.s. h In capitulis Mar. Fgurch. Ll. d al cujushbet. [vt a al reconciliari, b Et in Vormac, C. 14. cap. 71. Tvo p. 14. cab.i6.& 4i. Pann. l. f. e428. e al parcere. f 6q..é. fin, paulò alster apud Burch.© nem,.bi. g al. excommunicatori] vera lectib. h Burch..h, 610 Ivo.s. e314. Anfil 12..27, Polys. l. 7, tst. 1 al. ren nem. k in Synodo Romanae., l al. Thieigandum.Lvopt.?" mal. ſuggeſtorum. dam, olye. ————— Ultseutem dl edendi,$ autemad Epi milla eis fit modom: q jwt per Galliam, unſtilun. Rena habr Mugentl ia Gh accurate by Ardh Kean Teigum Nicoli hy tinebantu kk Aquis

561 Cauſa XI. Quæſt. III. De ſantentiis Epiſcoporium& da- rum eſſectu. 562 dam,& nos divino ſuccenſi zelo ſub anathematis atteſta- tione canonicè protuleramus, publicè ſe vivà à voce yioláffe confitentes: in quibus omnibus invenimus, cos Apoſtolicas atque canonicas ſanctiones in pluribus ex- ceſſiſſe,& æquitatis normam nequiter temeraſſe, omni judicamus Sacerdotii officio manere penitùs alienos, San- cti Spiritůs judicio,& B. Petri per nos auctoritate, Epi- ſcopatùs exutos regimine conſiſtere 1 definientes. Præ- dictis autem depoſitis licentiam concedimus Eccleſiam ingrediendi,& communicandi, ſicut Laici,& loquendi ſuas utilitates, non autem turbas concitandi, vel ſcanda- lum ſolicitandi, illis tribuimus facultatem. Quantum autem ad Epiſcopale miniſterium ſpecialiter pertinet, nulla cis ſit Iicentia contingendi: ſicut nos cum ſancta Synodo jam decreviſſe conſtat. G Caput hoc Tuo cstat ex Nicolao Epifcopis d Archtepifeopis per Galliam, Italiam, Germanan, atg, per untverfas provincias sonfistuti. In qua epiſtola uidetur retuliſſe, quid in(oncilio à ſẽ Rema habuto, de Metenſi Synodo penttis abolenda, C depofftione Thiesgandi,& Guntharii flatutum ſuerit. De quo quidem Con- cilioſ,& horum Epiſceporum depoſitione, Regino lill. 2. Chronicerum, accuratè haæe ſcrtbit: Intereà Thietgandus,& Guntharius Archiepiſcopi Romam profecti ſunt, eà animi intentione, ut Regem innoxium in prædicto facto demonſtrarent, ac ſe cum cæteris Coëpiſcopis, Eccleſiaſtica atque Apoſtoli- ca exercuiſſe decreta: ſtultitiæ quidem elogio decorandi, qui illam Fetri fedem aliquo pravo dogmate fallere pofle arbitrati funt,quæ nec fe fefellit, necab aliqua hz- reſi unquam falli potuit. Itaque cùm in præfentiamo Nicolai Papæ veniffent, libellum obtulerunt, in quo con- tinebantur geſta Synodalia, quæ in Mediomatrico Urbe, & Aquis ab eis ſtatuta fuerant. Qui cùm à Notarie co- ram omnibus recĩtatus eſſet, interrogavit Pontifex, ſi hæc ſcripta verbis confirmarent? Reſponderuntãĩnconveniens videri, ut quod propriis manibus roboraverant,verbis in- firmare mallent. Et ſic nec repulsà, nec admiſsà eorum aſſertione, juſſi ſunt ĩre ad hoſpitia ſua, quouſque revoca- tentur, Paucis interpofitis diebusad Synodum, quam Papa congregaverat, funt accerfiti: ubi eorum damnata & anathematizata ſunt ſtripta,& ipſi omnibus adjudi- cantibus Epiſcopis, Presbyteris& Diaconis, ſunt depoſi- ti,& omni Eccleſiaſticà dignitate privati. 1 Conſiſtere] In ſecundo capete Conctlii locus hl ita ha- Bet, conſiſtere: Diffinientes, qudd ſi juxta præcedentem conſuetudinem tanquam Epiſcopi auſi fuerint aliquid de facro miniſterio contingere, nullo modo liceat eis, nec in alia Synodo reſtitutionis ſpem, aut locum habere ſatisfa- ctionis. Sed& communicantes eis, omnes abjici de Ec- cleſia,& maximẽ, ſi poſteaquam didicerint adversdũs me- moratos prolatam fuiſſe ſententiam, eiſdem communica- re tentaverint,& ſunt verba ſumpta ex capite: Siquis Epiſco- pus damnatus. ſapra eddem, ex concilis Antiocheno. C. XI. g Cercs&/ Laics, quimun obediuns Epiftopis, infames effi- ctuntur. Iem Clemens epiſt. 3. omnibu⸗ Cocpiſcepit. I autem vobis Epifcopis non obedierint omnes Pres- vyteri, Diaconi, ac Subdiaconi,& reliqui Clerici, o- mnesģue Principes,tam majoris ordinis, quàm inferioris, atque reliqui populi,non folùm infames, fed& extorres .regno Dei,& confortio fidelium, acà liminibus ſanctæ Dei Ecclefiæ alieni erunt, C. XII 9 In chriſtum peccat, qus veritatis Do- dorem contriflat, Q Item Petrus inordinatione Clementis b, Uicunque contriftaverit Doctorem veritatis, peccat — a alsin, D Cemens epif. ad lacobum,& Alexander epf, t in Chriftum,& Patrem omnium exacerbat Deum, pre- pter quod& vitå carebit. C. XIII g Simularā virtutum afeflione 3, obedientia Epifèopo non de~ negetur. Eem Ambroſius 120. a. de ofñictit,.24. b V. S I quis verò non obediat Epifcopo, extollere atque exaltare fefe defiderans, quærens etiam obumbrare merita Epifcopi fimulatâaffe&ione c doctrinæ, aut hye militatis, aut mifericordiæ, is à vero devius ſuperbit: quoniam veritatis ea eft regúla,ut nihil facias commen- dandi tui causå, quò minor alius fiat: neque fi quid boni habeas, id ad deformationem alterius,& vituperatio- nem exerceas, ¶ Non defendas improbum,& ſancta indigno committenda d non arbitreris.. Neque ite- rùm arguas e& impugnes eum, cujus crimen non de- prehenderis. C. XIV. ꝙ Ebiſcopo non obediemi, damonum ore' diſcerpitur. liem Anterus Papa Epiſcopis Hiſpanis. f — quicquam ſiniſtrum de his arbitremut 47 qui Apoſtolico gradui ſuccedentes, Chriſti corpus ſacro ore conficiunt, per quos nos etiam Chriſtiani ſumus: qui claves Regni cœlorum habentes, ante h̊ judicii diem ju- dicant. Veteri ¿ quidem lege habetur: quicunque Sacerdotibus non obtemperâffet, aut extra caftra pofitus lapidabaturà populo,aut gladio cervice fubjeđtå contem- ptum expiabat cruore& Nunc verò inobediens ſpiritua- li animadverſione truncatur,& ejectus ab Eccleſia rabido dæmonum ore diſcerpitur. C. XV. G Quibus Papa cst inimicus, his nec logue debemus, Item Petrus inordinatione Clementis. G iima eft ifte Clemens Z alicui pro ađtibus fuis, vos nolite expectare, ut ĩpſe vobis dicat,&c. us ſaptd en tu altatu ordinandorum, ulbi agitur de obedientia minorum erga majores. C. XVI. g Excommunicatus est, qui excommu- nicati communicat. Ttem Fabianus Epifcopus, epif. r. get m Apoftoli ftatuerunt dicentes;[ Cum excommy- micati nones communicandum: f guis cum excommuni- catis averfando n regulas, fisenter faltem 1 in domo fimul ls- cutus fuerit, vel oraverst, lle communsone privetur] 1€ Saltem) Inepiflola Fabiani eſt, ſcienter pſallat in domó, aut fimul locutus,&c. Sed leio Gratiani videtur magi confèntsre cum canone Apofloleco, ans dαοννjy,)—, xak y oixw, uwd En TO, ETO ù pogi lD w: qua Dionyfius vera tit: Si quis cum excommunicato, faltem in-domo, fimul oraverit, iftecommunione privetur, C. XVIL ꝙ De eodem. Irem Calixtus Papa epift, 2. cap. 2a Xcommunicatos o quofcung; p à Sacerdotibus nuli? Poia aut rejiciat, ante utriuſq; partis juſtam exami- nationem: nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut ofculo communicet, nec Ave eis dicat: quia quicunque in his, vel aliis prohibitis, fcienter excommunicatis com- municaverit, juxta Apoftolorum inftitutionem,& ipfe fi~ mili excommunicationi ſubjacebit. a allafectatione. b Et in concil. Aquiſer. cap.9.€ aliaf- feltatione. d al.committenda arbitrerisn. è al. urgeas. f Hie- ronymus ad Feliodorum. g loquar,) orig. h quodammodò ante| Hieronym, i Deutz. k mucrone.| Hreronym. 1 Cie- mens epif.1, Anfl.1..6. Ivo.14..22, difini. 93. fi inimicus, m Can. Apoff. 1i. Burch. Il. can. Pann: lu..gi. N al.a vertendo. o Polyċil.y titt Anſdl. as. cab. iſ. Burch.l. 11..38. Ivopartig Lia Ciea. Pann.lq..sꝶ. P al. quaſqus,

Bs ſententiis Epiſcopotum& 563 earum effectu. Decreti SecundaPars 364 C. XVIIL lg De eodem. lem Ifidorus za regula Monachorum,.18. j CY a. excommunicato neque orare, neque loqui (nifi quæ ad eandem excommunicationem perti- nent) nec veſci liceat. Si quis enim 1 cum eo aut palam, aut abſconsè locutus fuerit, ſtatim cum eo communem excommunicationis contrahet pœnam.;: G Prior pars hujus capituli ufque ad verf: Sy quis enim, ha- betur in regula fandi Ifidori( quae mifa ef ex Hifpania 3 c. 78. eæ gua citat hoc Smaragds, in expofitione regula S. Benedie, c. 26. sxceptå tamen ifl claufulâ, nifi quë ad eandem excom- municationem pertinent, gua nequein regula B. Ifidori legt tur, neque apud&matragdum. ESF tamen apud Burchardiùm,&- Fuonem. T Q Siquis enim| Hec ufque ad fhem refert Smaragdus ex gudam magifito Monachorum quod notabitër infia ead. s, fi quis frater: C. XIX. G Deeodem. kem ex Concilio Carthaginenf IV..72 Üi# communicayerit,vel oraverit cum excommu- Oraa Laicus r eft, cxcommunicetur,fi Clericus, deponatur, 1 Q SiLaicus 4 Ita apud Burchardum,& Ivonem Far. 14. oap. 168.© in Pannormia. Sedin Concelioipfà cum variis codict- buss collato,© apud Ivonem eådem parto, c: 28. legitur, fiye Cle- ticus, ſive Laicus excommunicetur. C. XX. ꝙ Excommunicatorum nomina vtcinis emnibus palam& publicè annun- kieutur. Trem ex decreto Honorii Papæ, Uræ e fit omnibus Epifcopis; excommunitatorum omninò' a nomita tam Epifcopis vicinis, quàm fuis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco pofita præ e foiibus Ecclefiæcunétis convenientibus in- culcare: quatenus in utraque diligentia,& excommu- nicatis abique Eecleſiaſticus aditus f excludatur,& ex- cuſationis cauſa omnibus auferatur. g Burchardus etiam, Anſelmus,& Ivo p. 14. c. 113. citant ex decretis Honoris: Ced idem Iuo eddem parte,.65. hoc Igſum triburi Joanni VITI. in Concilio apud Ravennani. 2 pars Verem hoc denomimiatsm excommunicatis thtelligt- zur. Excommunicatiomis enim pnam dupliciter ſulimus,& dum gatum incurrimud,& dum ſententid notamur. C. XXI Daalus modis aliquis Satana traditur. Vnde Hieronymus g mlib. Iud. homil. 2. AT“ denique Apoſtolum dicentem de es, qui petca- verat: ¶ Tradid: h, inquit, Hijuſanodi hominem Sarana in iħtertum carnis, ut fporitas Jalvus fiat.| Vides ergò, quie nón folùm per Apoſlolos ſuos tradidit De- us delinquentes in manus inimicorum, fëd& per tos, qui Eccleſiæ pra ſident,& poteſtatem habent non ſolum ſolvendi, ſed etiam ligandi, traduntur peccatores in in- teritum carnis, cum pro delictis ſuis x Chriſti corpore ſeparantur. Et(ut mihi videtur) dupliciter etiam nunc traduntur homines de Ecclefia in poteſtatem Zabuli. Uno modo, que ſuperiùs diximus, cùm defictum ejus manifeftum fit Eccleſia,& per Sacerdotes de Ecclefia pellitur, ut notatus ab omnibus erubeſcat,& converſo eveniaꝛr illi illud, quod ſequitur: Cur ë fpiritus falvus fat in die Domini nofiri IESU Chrifli, T Alio autem modo quĩs traditur Zabulo, cùm peccatum ejus manifeſtum non fit hominibus: Deus autem, qui videt in occulto, Perſpiciens ejus mæntem& animam, vitiisac paſſioni- a Polyc.ibid. Bursh. liz cahgdu.&32. Anſelm. l. 12.c. ib. Ivo Pig- egs E g6. b Polyc. ibid, Anf i12. sap.18. Búrch, lri. c. g4. luo prg..28. É aos. Pann. I g. oοο C Polyc. ibid. Anf. di2,.32. Burch, L17..49. Ivo.14. c65. Gig. d allomni. am. e alpro. f al. audits. g Origenes homil.2, ad & 2, ludisum h hrg i ibidem. bus ſervientem,& in corde ejus non à ſediligi, ſed aut avaritiam, aut libidinem, aut jactantiam, aut alia huſu- modi: iſtum talem ipſe Dominus tradit Satang. Qug- modo eum tradit Satana? Diſcedit à mente ejus,& aver- tit ſe,& xefugit à cogitationibus ejus malis,& defideriis indignis,& relinquit domum cordis ejus vacuam. g In hoc O fèquenti capste citatur B,:eronymus; quòd pe bas Origenis homilias Latinas fecis ș ficut etiam fupra, difk36. c ft quis. esf adnotatum. i cum ergò per ſanteutiam quis nominat us fuerit, cum eo commys vicare nondebemus. Cum autem filo reat occulie excommiis nrcationis contraxerit pænam, nonet ab ejus commumone cefan dum. UndeDominus b in Evangelio tunc demum peccatis rem dixit habendum ficut Ethnicum é& Publitcanum, cum Ecclefia am audire contempſorit. Apeftolus& quoque nonait b quis fiata est fornicator;fèd[fi quis frater nominatur fornicator,&.] ſententia nominationem antelligeni. Fanc d cham Urbanus Papa II, Guitmundo Epifèopo:| Sanè quod fuper Richardo.] Requirein caufà e:[ Quidam Epifcopus in herefmla- pſus.] Hůunc etiam Chriflus in Evangelio F ziganiadıxit efe tolse randa uſque ad meſſem. C. XxXII. 9 Mali d bonis penitu:ſeparcti non poffunt. Hinc etiam Hieronymus. ..-. A Olite g recedere à Dominoin hodierno h dio:] hoc eft, donec feculum ftat;: oftendat erga milih quomodo Hiebuſæus, donec ſeculum ſtat, habitetcumf, liis Juda in Hieruſalem: quippe cuùm ne ipfiquidemálit Juda habitent in Hierüfalem.. Ideòergò nec iftud veut efe poterit, gquòd Hiebufæi cum Judæis habitentinkice ruſalem, quandoquidem ne ipfi quidem habitantint Sed nos intelligamus hæc ſpiritualiter, aſſumentes Elis. gelii parabolam, quæ dicit de ¿ zizaniis:[Suteu que creſcere: ne fortè cum vultis eradicare dixania, eraduath Gmul cum ipfis etiam triticum,|© infia.€ Audi ergo am k dicentem, quixnon potuerunt filii Juda difperdere Hiebufæos: fed habitaverunt cum ipfis uique in hodiernum diem in. Hierufalem. Unde deprecor vos, qui fideles eftis, utita vitam veftram& convert tioñem fervetis, ne in aliquo vel ipfi ſcandalum patis. mini, vel aliis ſcandalum faciatis: ſed ſit yobis fummi ſtudii, ſummæq̃ue cautelæ, ne quis in hanc ſanctaim con gregationem veſtram pollutus introeat: ne quis Hiebu- ſæus habitet vobiſcum. Vides ergòè, quia dicit Scripturas quòd non potuerunt ejicere filii Juda Hiebuſecs de Hice rufalem.Hiebufæus autem interpretatur conculedtio. Er- gò, quia non poflumus ejicere iftos,quinon conculcant, cos ſaltem, quos poſſumus, quorũ peccata manifelts ſunt. eũciamus. Ubi enim peccatum non eſt evidens, eſicete de Eccleſia neminem poſſumus: ne fortè eradicantes l- 2c nia, eradicemus ſimulcum ipſis etiam triticum. Movet me tamem quod dixit,quia non potuerunt ejicere Hiebu- ſæos, id eſt, cos, quĩ interpretantur conculcatio. Etideb videamus, qui funt in Ecclefia conculcantes, Mli iea bio,de quibus dicit Dominus in Evangeliis&[Nohte mita tere fanilum canibus negue margaritas vefiras ante porcos, h conculcent eas pedillus ſu,& converfi elidant vos J Mee cigò Hiebufens, conculcatio, qui indigni 7 ani verbum Dei,& cùm audierint, neque ut infidelesdilce dunt, negue permanertur fideles; fed perceptá my a riorum notitià,& fidei noftræ fecretioribus ppa converſi poſtmodùm impugnant nos, noo nibus fsis corda noftra dirumpunt:, concute 2 Non flam amorem féculiy fiaj ong b p c 1Cormtbs. d. Vide imf. ead. c. Ad menjam Jaan e 24..2. fanè quod. f Manb.. g Orges Mab ad cap.15. lofa, h al. uſque in hodrernum dum. 1 3. k Iofs, L Mathy m al indigni, panni w AU mner want

Senia ndha Latta fà joota ainn, fonteatam quasn is, CAm oi eri pown, ninm b inb ma ficut Ehuomg h Grit Apafalu c qo fi quisfraternan ema dullhen, B Epifapo:| Sano s[Quidam Epil rifum Evang Li h g Malia imi ph non pafin; ç eham Hieronymus sà Domino in hodien ; oftendit shac fpiritu a dicit de+ zain , cim Vik 0 m iritan| zos; fedha itaver em in Hieufalet ș ueia vitam quo vel faciatis 4 famus/qd ymo ml jimerp ttti" inEceleka 0 565 Cauſa XI. Quæſt. III. Dominici margaritas,& ornamenta fidei maculantes. De iftis ergò dicisur, quia non potuerunt filii Juda eji- cere Hiebufzum de Hierufalem ufque in hodiernum» dicm. C. XXIII g Porci dreantbus fanda nou fant committenda. Item ĩdem ſaper uluodecim a Prophetas, 8 Uando ergòvit Eceleſiaſticus,& prudens atque in- telligens, multas impietates in ca, quæ vocatur do- mus Dei éffe cognoverit,& non ſolùm multas, ſed& for- tes,& quæ opprimere polſint juſtitiam,& intantum do- ctorum rabiem proceſſiſſe, ut accipiant pretium in judi- cio,& omnia pro muneribus faciant, pauperes quoque devitentin portis,& audire contémnant, taceat in illo tempore, ne det b fanum canibus,& ne mittat mar- garitas ante porcos, qui converſi conculcent eas:& imi- tetur Hieremiam ¢ dicentem:[ Solus fêdebam, quia ama- ritudine repleti jum:]& illud in Eſalm. 4:[ Sengularster ſem ego, donec tanſeam.] C. XXIV.€ Cum Pagano comedere; fed cum excommunicato minimè licet. Lem Joannes Chryſoſtomus, Hom. 2c. ad cap. i. epist. ad' Hebreos, Dmenfam quippe Pagariorum fi volueris ire, fine A ulla prohibitione permittimus. é infrà. g[9e enem guis frater, inguit, nominarurinter vos,} Fratrem in hoc loco omnem fidelem fimpliciter intellige, non:Mona- chum tantum. Quid autem eſt, quod facit fraternitatem, nìfi lavacrum regenerationis, quod facit poffe vocari De- um, patrem? é znfrà,-{[Si quisinquit,nominatus 1 fuerst frater fornicator, aut avarus, aut ebrsofus, cum hujufmodi nee ci- bum fumere.| Cum autem de Paganis ageret, non äta: ſed f CS: guis vos vocaverst exsnfidelibws,(Paganos ſignificans) Evultis tre, omne, quod aſ ponettur voben comedite. St quis frater nominatur ebriofusé&c,} O quanta integritas g. Nosautem non folùm non fugimusebriofos, fedetiamimusadeos, :partieipantes cum eis. 1 JNominatus] Gratianus putavit Chryfofamum eo me- do interpretari iſtam vocem, quo ferè enterpretatas eſt. Aug uſti nus, Hahe. 2.. l. e. multi. Locist integen Grace ſic ha Kad tòt rv laios Sed Oldls,&ãs el bet, lesy TEATE- g»& BudoimeJe, auuuꝗð̃e Tu yyagëv To amban&s J Tas TON TIÀEOVEXTTY& Òt Budou ss tavet, tav gons aS EAQòs ovoyracapipos pOnnn ad sA y 1 xoja Asye MLIT TOV WISV OTAS,& TY posálorti. AJ iR To- isy rio dd tapin G; ro ASTEN TAS MNAI EvE oits yTi v- vabluas nahýcaæs marige Tov Yey. Gee odp ximyhges- ~, xey povai Ween ZÒ sADas. o À mros sxa KOT pob- 4s ARO EADas iak& nsa now, AD AQàs vogga- Wy S. 8 3 35 tyy wr porát k, ANO ITOS Y TE ; eà uins D EAiJETO 0 yawe p O SrO iaw TS, Qn- Tiv QO EADas byoyg Giu. y moO, 4 TAEOVÉLTAS, j©, T, TISTO undt ouveDiev, d, ix im VAY STOGA kaw Nne DUAS AANETN TOV AT le gwri rès Awas atiyor) 1G Dele rogate, aei» romt- erni por UMIV EON E TE. Enw TiS kÒsAG is ivot dy O ’ QuoripturO. Baboy maran Breih sa. juas) Š uó- yor g O²ο Tis peurs, Ak W nepote; EES kutis, pe Jéžorres rä raph durn, lds. Et neq; Paulum veritus es, ad menfam quidem Giz- corum, ſi voluerimus, ire non prohibentem: ad menſam autem avarorum,& aliena auferentium ne volentes qui- dempermittentem.[ Namfi i guisinquit,gui frater nomi T a fiueron. in.Amas Prophetam, cap.ſicirea medium. b Matt. 7. € Hieras.: A Pſal. 49.© 1Cormth.s. f1. Corinth. Jo. delgenna, dlefiSeα. Wo gn Veronenfies Ts. A 2 Corinth, fa De fèntentiu Bpifeopotuni E 6 6 — Eearum teſectu. natur enter vos,] fratrem hoc loco dicens omnem fidelem fimpliciter, non Monachum tantùm. Quid autem eft, quod facit fraternitatem? lavacrum regenerationis, id quod poffumus Deum vocare patrem. Proinde; quica- techumenus eſt, etiamſi Monachus ſit, non eſt frater: qui verd fidelis eſt, etiamſi ſecularis ſit, frater eſt.[ Siquis inquit, gur frater nomenatur. J Neque enim veſtigium tunc Monachi erat: ſed omnia ad ſeculares loquebatur tunc B. Paulus:¶ Si a guis, inquit, qus fraternominatur fuerit for- nicator, aut avareu, aut ebrioſdus, cum hujuſmmods nec cibum fume- re. Cùm autemdeGræcis ageret,non ita, fed&;[Seque vocat vos mfidetum| Græcosfignificans[6 vultis sre, omne guod vobssapponnur, manducate.][ S: quis, inquit, gu: frater nominatur, fitebrsfus.| Papæ quanta diligentia! Nos au- tem non ſolum non fugimus ebrioſos, ſed etiam abimus ad eos, unà ſumpturi quæ ab ipſis. Evidenterataque eꝶ Pramiſsis apparet, quod eorum communis- nem vrtare non cogimur, qui ſintentid notati non ſunt. Sed ipfiss lantentia notatin multipleceter antelllgitur. Aliquan do enim arcetat guis à liminsbus Ecclefia, d à communione corporis ér fan- gusnis chriſti, vel reſte conſcientid, juæta illud Apoſtolt c: ¶ Pro- bet ſe homo,& ſic de pane illo edat,& de calice bibat: quia qui indignè manducat& hibit, judicium ſibi man- ducat Tad liem illud Proſperi: ¶ Faciliùs ſibi Deum placabunt,&c. I requure imt cauu xxxiij, Maleficiis impe- ditus. quaſt. 1. de pœnitentia. Vel ſententid Eccleſiaſticl: ficut paæmtentes, quibus tempore prafinito beneficium reconciliationis m= penditur, Hec fèntentia excommunicatio vocatur: quta à com- munione corporis É fanguinis Chrifii notatum prohibet: ficut& A. dam ab efu ligni vsta excommunscatus ét, Domino dicente d: [ Videte, ne fortè:fumatis de ligno vitæ.] Quá fententiå non ſeparatur quis d conſortio fidelium. ES&r alia ſententia, qua anathema vocatur: quå quifàue fëparatur à confòrtio fidelium, de gua fuprà:[ Cum excommunicatis nolite communicare.) Hane diſtindtionem licet cuique ad vertere ex auctoritate Ioannis Paps: ¶Engeltrudam Fuxorem Boſonis,&.] require fise pra ın caufa[ Quidam Epifcopusà propria fede dejectus.) Ltem eæ auctoritale eſuſdem: ¶Si quis domum ę Dei violave- tit, Bec.] requtre inſtd in cauſa æuij:[Quidam Presbyter in- firmitate gravatus,] g Item ex aunéloritate Sylvefiri Papa: [ Præfenti 4 decreto cenſemus,&.] requure ſiprd in cau- Ja:[1n infamia cujufdam Epifcopi,] Iuxta igitur hanc di~ flenctionem intelligenda eltkilla auctoritas Innocentti Fapa TI. i:{Si quis ſuadente diabolo,&.J se infa sn caufa:[Quidam Presbyter.) st juxta etymologiam vocabuli, anathemati id eff, ſeparationt ſubjaceat. qui in ediltum allud inciderit, gus à cerpore & fanguine Chrifti, Er ab ingreſſii Eecleſiæ ſe altenum facit: qus im- Pias manus in Clericurn injicere aufis fuerit: quretiam à nullo E» Hiſcoporum abſoluꝛ, ides?, more Pœnitentium reconciliari poterit, niſi primàùm Apoſtolico conſpectui ſe renraſontare cura verit. g Il lud antem Petrade Clemente k:[ Si inimicus eft ifte Cle- mens,&.] de ſomentia notatis intelli gendum est, ficut& illud Urbani: Quibus Epifcopi non communicant,&c.] urin- fiàineadem caufa, Caterdm falſum eſſet slad Vafenfis| Loncte lsi ſecund:: ¶ Si tantùm Epifcopus alieni fceleris fe con- fium novit.) lem,& siudm:| Placuit,ut fi quando Epi- ſcopus,&.] require ſuprà in cauſa: ¶ Duo fornicatores,& infamiä notati.] C. XXV. g(ommunicars non licet iu, qut ercom- vninicatis communicant. Item Gregorius ctero,& populo Salonitauo 1. 1 Salonitano.] In regeſto B. Gregorti lib...1428. legume tur hac verba in epiſt. 48. firipta(dero,nobilibus, ac populo ladere confiflentibus, al. Jadertino.: R Ogo, hortor,& moneo, ut à prohibitæ vos commu- nionis conſortio per omnia ſuſpendatis: ne cui- a Ibid. b 1. Cor.10. 1. Cor.u½. d Gen.3.€ úpr, câd. muitis capitib. habetur fèntentia, f 39.4..fin. 8 m -4 quifquis.$. idem, fiqui domum, h.9262 À 37ga 4s k fapreâd, l 6qgzacz m jide o3

Ds ſantentii: Ehiſsoporum& ea- 567 rum eſſectu. Decreti Secunda Pars quam Sacerdoti, ſupraſcripto Maximo communicanti, contra animam ſuam quiſquam veſtrùm communicare præſumat. C. XXVI. g Nullus Clericorum, vel Laicorum ad dog mum encommunicati accedat. liem ex Concilio Toletano I. c.. VI. QI 4 quis Laicus abftinetur,ad hunc,vel ad domum ejus, vel Clericorum, vel religioforum nullus acce- dat. Similiter& Clericus fi abftinetur,à Clericis devite- tur. Si quis cum illo colloqui, aut convivari fuerit de- prehenſus, etiam ĩpſe abſtineatur. Sed hoc pertineat ad eos Clericos, qui ejuſdem Epiſcopi ſunt,& ad omnes, qui commoniti fuerint de eo, qui abſtinetur, ſive Laico quo- libet, ſive Clerico. 3 pars. Sæd hot ſpecialiter in hu, qui exeommunicatis nomi- natim communicant. Unde Urbanus: ¶Sanè quod ſuper Ri- chardo,&.] infid b in cauſa: ¶ Quidam Epiſoopus in hæreſim lapſus.] Irem Nicolaus Papa incap.[ Excellentiſſi- mus Rex Carolus,&c. q infià circa finem hujus caufè, C. XXVII g Sententia pafloris timenda est, licet injufle liget. Isem Urbanus omnibus Epifeopis,.3. o Epiſcopi non communicant, non commu- nicetis:& quos ejecerint,non recipiatis. Valdè enim efttimenda fententia Epifcopi, licèt injuftè liget. C. XXVIII. 9 Excommunicationis contrahit penam, gui excommunicatis con- municat. Item ex octava Synodo. YI. QIquis d frater aut palam,autabfconsè cum ex- communicato fuerit locutus, aut junctus commu- nione, ſtatim cum eo excommunicationis contrahat pœ- nam. G Canon hte negue habetur in očtava Synodo, gua habita fust zempore Nicolas primt, neque in alia, qua& ipſa nominatur octa va Jub Ivanne octaus cælebrata, quæ in Bobliotheca Vaticana ſervantur. Multa verò, quæ à Gratiano eæ octava Synodo citantur, in regulis Bafilis, Ifidori,& alii fèriptis ad Monachos pertinentibus inventa fant. Hioc gurdem ſutrd edd. cum excommunicato, ſuut tri- butum Iſidoro, quemadmodum etiam à Burchardo,& Luone. Sed Sʒmaragdus in eæpoſitione ragula B. Benedicti, cap. ab. cùm anted egilſet de Monacho, À fao prapofito eæcommunicalo, hac ſeribit val- dè fimilia; Hincquidam magifter Monachorum ait:[Si quis verò frater, aut palam, aut abſconsè cum eo furerit lo- eutus, aut conjunctus, communem cum eo excommuni- cationis contrahat ꝓpœnmsm.] qua lectio conuenit cum lectione Burchards{r Iauunin. T. XXIX. Q Derden, Wem ex Concilio Carthaginenfi J1. cap. 7. Ui e merito facinorum fuorum ab Ecclefia pulfi funt, fi ab aliquo Epifcopo, aut Presbytero, vel Cle- rieo fuerint in communione ſuſcepti, etiam ipſe pari cum eis crimine teneatur obnoxius, refugiens 1 ſui Epiſcopi regulare judicium. 1 JRefugiens] In Conciliocum multis impreſu&manu- ſeripits codicibus collato, legztur, refugientes: apud Burchardum vero E ITuonem, refugientibus, guod convenit cum canone Graco, qui efTnonus: omnia veròhec verba, refugientes fùi Epiſcopi regulare judicium, in recentꝛoribus Cunciliorum edi- Isontbue non funt hocloco, fèd post verf. ſuſcepti. A Sortenſſ au- zem codice Regis eatholici ommindò al ſunt. a Ivo p. 14. cap. 30. b 24. qu. 2. C Polhc. d. 6. titul. 1. Anf.-6. ct4i,& L12..25. Burchard. 111..i. Ivop.14. c. 14. d Supr. ead, cum excommunicato, Burch. Lar, c32, lvo part I4. E6€ Polyed:z, titei, Burch, iib it Soga Ivo pig ett| 307, Pann, lj, sighs| C XXX. g Qui ſententiam Epifcopi putat efè in- juſtam, recurrat ad Synodum. Iremex Concilio Carthaginenfi 1V. cap, 66, Lericus, qui Epiſcopi circa ſe diſtrictionem injuſtam putat, recurrat ad Synodum. C. XXXI. g Vincula Ecclefiafitca non funt cona temnenda. Item Joannes Chryfotomus, homil. 4. adc, 2. epift, ad Hebrass, [ Emo a contemnat vincula Ecclefiaftica. Non enim homo ef, qui ligat, ſed Chriſtus, qui nobis hanc poteftatem dedit,& dominos fecit homines tanti honoris. C. XXXII, g Satana trad:tur, qus ab Ecclefia CEXCOMMUNICATUY. Item Auguftinusde verbu Apoftoli, fermone 68, Mnis é Chriftianus, dile&ifimi, quità Sacerdoti- bus excommunicatur, Satang traditut e; quomo- do? fcilicet, quia extra Ecclefiam Diabolus eſt, ficutin Ecclefia Chriftus: ac per hoc quafi Diabolo traditur, qui ab Ecclefiaftica communione removetur, Unde illos, quos tunc Apoftolus Satanæ effe traditos prædicat, ex- communicatos à ſe eſſe demonſtrat. aii G Siceriam cstat Ivop. 14..50. fdp...94. conjundt aum | multisaliis verbis videtur citareex libris de unico Baptiſmo. C. XXXIIL ꝙ De eodem. Idem zrrafaru27. ad cap. 6. loannis, j Ihil fic debet formidare Chriftianus, quàm fegarari àcorpore Chrifti. Si enim feparatur à comot Chrifti, non et membrum ejus. Si non eſt membu ejus, non vegetatur fpiritu ejus. Suifguis autern IU Apoftolus d, Jþırıtum Chrifi non habet, hicnon ef cju, Irem Hieronymus 1:[Quorum e pett: ta,&.] id eſt, quibus Eccleſiam interdixerttus, nifi recond per fatifathonem fuerint, ipſis janua regni cæleflu claufa oit, 1€) Hieronymus:) Hec non funt mventaapud B. Bierne mum, ſed in epiſt. a. Rucychiani, quem cutat Iuo. C. XXXIV. 9 Vicini Epꝛſopi audian eun fus de judiciis Epifioporum fuorure gue- runtur, Item ex Concilio Milevitano f, eap. 22. i Resbyteri& Diaconi, vel cæteri inferiores Cletici, in cauſis, quas habuerint, fi de judiciis Epifcoporum ſudrum queſti fuerint, vicini Epiſoopi eos audiant, ae ter eos, quicquid eft, finiant, adhibiti ab eis uia Epifcoporum fuorum. Quòd fi& ab eis provocandıum : e liavel putaverint, non provocent nifi ad Africana o y Pog a a au- j ad Primates provinciarum fuarum. Ad tranimann tem qui putaverit appellandum, à nullo intra Afiam in communĩone ſuſcipiatur. Hurc capiti in vulgatis codicibus prapeſitum lea: fid in ommilus vetuſtis Gratiant exemplarilus erat nmen Pse habetur. Cie i tatur autem fuprà,...¢. placuit. C. XXXV. g Injufla Epifioporumdamnatso-e rita gſe cenſetur. liem ex Concilio Carthaginenſi IV. c21. p h effe injuftam, ¿ Epifcoporum damnatio- nem,& idcìrcò à Synodo retractandam. C. XXXVI. g Qui cauſa ſus adeſſe, é innocentiam fuam affèrere voluerit, intra amum excommunita- tionis hoc faciat. R Trem ex Concilio Carthag, V. kt 12 Urſu conſtitutum eſt, ut quoties Clericis conyictis ä——— a Ivop. 14..48. Pann. ls..88. b, Tvop.2. 6, 94. opip aga Cal.traducttur. I. Iim. l. l.(oo, d Rum. l. e n— Trop tge, s3. fF Et Affic. ch E 2,q:6. placut, ut byter. h.9g. 6. Irritam eæ Felice. i s a n in Afiic:c,46. d Formac. egt, 1 Poly: b zti Bur. b26 vo pG c. J2. 4d

G Sataun OAG ONNNUNKA, insde verbu} janus, dil icatur, S3 tra EcclefiamDi ~ Q = o — — Satang efet fe demonktrat ptg. tsn fipa , parex litid JIL g% 447 4i i darech Si enm rum ejus, SL non? siriu ejus, whi Cariginon habet, mw [uyum e r Ecolefjam interdire iffeſauurgutk I| Hac non jim moet gdiaih quoil . g Vaip” qi Epa ponon jwr rumit, pilio Milevitam yel catt yocent i ciarum fuara appelait" (ahiatut. api; D codeibu p fis Gratiani KT q paot d eah, 6, Iamml. 569 Caufa XI. Quæft. ITI. vel í confefisin aliquo crimine, vel propter eorum, quorum verecundiæ parcitur, vel propter Eccleſiæ op- probrium aut inſolentem inſultationem Hæreticorum, atque Gentilium, ſi fortè cauſæ ſuæ adeſſe voluerint, & innocentiam ſuam aſſerere, intra annum excommuni- cationis hoc faciant. Si verò intra annum cauſam ſuam purgare contempſerint, nulla eorum vox poſteà penitũs audiatur. 1 JJ Vel] emnmibus locis indicatis lægitur,&. Sed manu- firıpta Gratiani exemplaria concordant cum vulgati. In aliꝗui- bus tamen est convilti Clerici, vel confeſſi. Abud luonem ve- rò lgitur:utaliquoties Clerici convicti,& confeſſi,& uo- çem aliquoties, habet etiam Burchardus. C. XXXVII g Audientsam fibi negat, qui ex- communtcationis cauſam agere intra an- num diſſart. æ Item Gelaſius. Uicunq; 6 intra anni ſpatium civiliter, ſive publicæ cauſam ſuam coram ſuis excommunicatoribus non peregerint, ipſi ſibi aditum audientiæ clauſiſſe videan- tur. Quòd ſi obſtinato animo ſine communione defuncti fuerint,nos eorum caufam, juxta beati Leonis c præde- ceſſoris noſtri ſententiam, divino judicio reſervantes, quibus vivis non communicavimus d, nec mortuis com- municare debemus. XXXVIII PALEA. Ui e verò excommunicato ſcienter communicave- Qk amodò ſaltem in domo ſimul oraverit, atque latebras ſj; quò minùs ad ſatisfactionem perducatur, præ- buerit, donec ab excommunicatore pœnitentiam acci- piat, corporis& fanguinis Domini communione priya- tum ſe eſſe cognoſcat. F C. XXXIX. g Tardis recipiatur ad venam, Saserdote jubente de Ecclefia exire contemnit, quá Irem ex Concilio Hilerdenfi, c. 70. Ui jubente Sacerdote pro qualicunque culpa ab Ec- cleſia exire contempſerit, pro noxa contumaciæ s tardiùs recipiatur ad veniam. Sed quaeritur fi ante damnati abfilutronem Epifiopum mori soñ- tigerit, utrum damnatus pofleà valeat abfolvi? C. XL. 9 A ſucceſſore ſolvatur, qui post mor- zem Epifiop: remanet isga- tus. De his ita ſtatutum eſt in Concilio Epau- nenſi, cap. 28, JI.QI b Epifcopus ante damnati abfolutionem obitu rapiatur, correctum aut pœnitentem ſucceſſori li- cebit abſolvere. Fræmiſis auctoritatebus, quibus injuſia fintentie uuſq, ad exa- minationem utriuſq partis parere jubemur, sta reſpondetur: Grego- rinus non dicit fententiam tnjufle latam elſe ſer vandam, ſed timen- dam, ſicut& Urbanus. Timenda est ergò, idest, non ex fùper- bia contemnenda. Reliquaverò auloritates de excommumcatis doguuntur, qui vel vocat: ad Synodum ventre contempfèrunt, vel calliditatibus ad verſantium occurrert neſcientes, enjuſtam fen- tentiam à judice reportaverunt, vel Ju neglectu fue vite fi niſtram de ſe opintonem naſci Hermittentes, ſantenttam in ſẽ exce- perunt, Hos ſiquudem ſlos excommunitattonis ſententi ferire Jci dcet, a al dıamulat. b Fochc. ꝛbid. Anſcl..c. 24. Burchard..i. e. 47. Ivo p. ic.c. 1ti. Pann. IS. c. o. c 24. quaſt...1. d al. mortias communicare non paſſumus.€ Polyc, ibid. Anſelm. ibid. Burch. Lt. c. 48. Ivop. i4. cap. 112. Ex ejusdem Gelafis decretis, £ al. latebras defenfionis. 8 al contumelia, h Barchin. Eso TVo pag cdig, Pand seiz T De fententiis Epilcoporim& ez- Z rum effectu./ 9 C. XLL g Qubus cupu exigentibus aliquis fiè communiose privandis. Undein Meldenfi Concilio, ¢ap.46. a 11. Nee é Epifcoporum quemlibet fine certa& ma- nifefta peccati caufa communione privet Eccle- fiafticâ. Subanathemate r autem fine confcientia Archi- epiſcopi, aut Coëpiſcoporum nullum præſumat ponere, niſi unde canonica docet auctoritas: quia anathema eſt æternæ mortis damnatio,& non niſi pro mortali debet imponi crimine,& illi, qui aliter non potuerit cor- rigt. 1 J Sub anatkemate] In Concilio Aeldenſt,& adſectisca- pitularibus Caroli fils Ludovisi legitur: Anathema autem fine confenfu Archiepiſcopi, aut Coẽpiſcoporum, prælatà eti- am Evangelicà admonitione, nulli imponat. Cæter aulem collectores parũm à Gratiano daſerepant. C. XLII ꝙ Propaucis, d levibus caufis nullus communione privetur, Irem ex Concilio Arvernenſi. N Ullus Sacerdotum quenquam ređ&tæ fidei hominem pro parvis& levibus caufis à communione fufpen- dat; præter easculpas, pro quibus antiqui Patres arceri ab Eccleſia juſſerunt committentes. JIn concilio Ar uernenſi, quod extat, nan habetur, fed m Ate relianenſi IV. e. a.& in Vormacienfi,.n. C. XLIII. 9œ Pro hin tribus criminibus quulrbet communione privetur, Item ex Concilio Triburienfi. Ertum c eft d, pro his tribuscriminibus aliquem ex- communicari debere: cùm ad Synodum canonicè vocatus venire contemnit:aut fi poftquam illuc venerit, Sacerdotalibus reſpuit obedire præceptis: aut fi ante fini tam cauſaæ ſuæ examinationem à Synodo abire e præſu- mit. 4 pars. Debis, inguam,& hujufmodi, Hramiſſa auctorita- tes loquuntur, non de injufle fùfpenfis Quòd antem injufla fententia parendum non fit, multis auGoritatibus probatur. Quarum prima est ta Hieronymi f, faper Mattheum 44b. 3. C. XLIV. Q Sententrapafloris raum, vel innocen= tem non conſtatuit, vel facit. Uomodo g Sacerdos mundum leprofum non facit; fic Epifcopus, vel Presbyter, nonalligat eos, qui in- fontes funt, nec folvit noxios; fed pro officio fuo cùm peccatorum varietates audierit, fcit, qui ligandus fit, qui ſolvendus. G Varie hrs locus legitur apud collectoren. Apud B. Hierony a mum fiehabet: Lezimus in Levitico de leprofis, ubi ju- bentur, ut oftendant fe Sacerdotibus,& G lepram habre rint,tunc à Sacerdote immundi fiant: non quò Sacerdotes leproſõs faciant,& immundos, ſed quò habeant notitiam leproſi& non leproſi,& poſſint diſcernere, qui mundus, quive immundus fit. Quomodo ergò ibi leproſum Sa- cerdos mundum vel immundum facit, ſic& hic alligat, vel ſolvit Epiſcopus& Presbyter, non eos, qui inſontes funt, vel noxii, fed pro officio fuo, cùm peccatorum audierit varietates, fcit qui ligandus fit, quive folven dus. C. XLV. 9 De eodem. PALEA. [ kem Auguftinus fuper Nlatthaum.] Idiculum eft;ut eum mundum effe dicamus,qui vis Rais peccatorum fuorum ligatus ek, propter hoc folum, quòd Epifcopus dicitur habere kujuſmodi pote- ſtatem, ut ſoluti ab eo, ſoluti ſint in cœlo,& ligati in a Ersin adjectis capitularibus Carols fils Ludovics, b Burch, Laic.10.1v0p.14..80. Pannds..93.© al.Decretum. d Polyc,l.7, tit. Burch.t16.74 Ivop.r4..122, Pann. la..tia.€ al. profu- gus abire.£ Inconiment.adç.16. gFPolycdl..tis... Anſelis 6. 30.Ivop.Se. ñ. Pann. liſ.c. bb. T r

De fententiis Ehiſcoporum Ú eh- 57¹ rum effectu. ælo. Sit ergd irreprehenfibili is qui| 572 cufet. Dev eftra igitur ſanctitate abſit a Chenang judicio, e is | ficta credimus, in ER i quia ex facri eloquii teftimonio tenemus, ut major mala 1, cùm forfitan dicuntur, nif prob: ta, eredi non debeant, fed probata citiùsulcifci.& infra, Q Hac igi- turdixi, ut nimiæ effe levitatis inde rem, fi quis mala credere ſtudeat, quæ pr obari non poffunt, W eber AN fuam à maledicorum h , atque o rectatione disjungere, alterum ligat, aut ſolvit. C. XLVL g Non est petenda fèlutso, c cam int- gue fertur fententia, s Papa Epıjtopis Orientalibus a, de Item Gelafiu damnatione 1 Diofèors, i i € i b eftillata fententia, deponat errorem,& va- cua eft: i Í Er | j | Í | fed fi injufta cf,tantò eam curare non ae- Deum& Ecclefiam ejus nem e fententia. Ita ergò eâ fe non bet, quantò ap teſt iniqua g grar; Ri fil"NYA defideret, quå fe nullatenùs perfpicit obligatum. la, quæ æternæ vit tæ ſunt, atque ad utilitatem ſubdito- 1D amnatione Diofcori J Sicetram in manuferipts Apud| rum pro i Tuonem est, dé communione Achatii vitanda ın Et Dio- 1 y.) Sic emendatum est exorigmals é jiolarepetntur, mala gravia. Anea iee orus quidem in Chalcedonenſi Synodo, Caà ſandto Leons I. damnatus et. Achatius autem à Felice III.(Ge Aſio ipſi.Cebatur, ralat m4 jare a i C. XLVII Q Dems nonni ocet, nec nocere ali quer H C. LI t 36. concione 3, ad vef, [ Necd it eum.] T a fiad tempus I da ris ab homine,& fi dixit fententiam Proconfùl in C prianum, alia ef fella terrena, aliud tribunal cælorum. A à ſuperiote coron 1 Et ſi ad agenutem, ſic nem Aug natura noc ere poteft quifquam, n cuiquam, vel nocere injuſt è e patitur q enim nocet(ait Apoſtolus f)) recipiet iud quo! ec am.| d nocuit,| fententiam Í t | | f Injufta vincula dirum- piz jufitia. e16, de verbis Domini. f atrem tuum tanquam Publica- f terra, fed ut juft| r t juſtitia. Cùm autem 1 concordaveris cum fratre tuo, ſo leiſti il-⸗ alliges, vide Idem in Pfal37. cùm ſolveris in terra, ſolut Ium interra: 0. 1§ Cùm autem J Emendati& lecupletat is e ex oriġinali, Ivone& Pat XLIX. g Temeritas judicands dibatur, ſed judict nocet 10r mid. izn monte, ib plerunguë nihil í à t1 autem, gquı temere juai- rinne Domi lem Grego j . j xat, ipfa temeritas neceffe eftut noceat. j C. L. Q Nonobest homini inj uſta ſententta. p verba laud antin Idem ad Clerum Hipponenſem, epiſt. 137.| Ater recutrendum eſt:& ſi inea non ſt 1 bo od de nobis e dicitur, magnam triſtitiam òd eyx illa tabula non vult| de libro vivo bet:& rurfum fi in ea non invenitur d de nobis homines loquuntur, in magnam de- iti i Quid enim, ſi homines j f lau- fet? aut gug debet eetri- =i fola conſcientia liberos s Paulum dicentem g ria nofira hac est, T enine conſcientiæ noſtra. Job 7 si erg gò et qy 1oque dicit:[ Ecce in calo teftis meus.| nobis teftis it ftis in corde, dim is loqui, quod volunt. Quid aliud detrahentes in oculos ittamus ſtul⸗ faciunt, nifi quod in pulverem fufffant, atque i nde plus detractionis pet- videant? Voapiiepa en uos teram€ fiant, inde magis mhi verit etiam ſunt ipſi,& tranquillè admonendi, e ndum, ut fieri modis omnibus de bet, ſcientes, quid de) Jodai i l ubi i conſcientia non accu- ritas dicit i:[ Ne fortè fiandalizemius eos.| Si autem fá? tisfieri fibi ex veritate noluca i habes conſolationem, yue ſa t nſcientia defendit,& inter accuſa vel ſine accuſatione eſſe quam in ſancto Evangelio conſpicias. Cum cnim Dom“ la, quæ interiùs addicit 7, confcientia ac-| PO di&um fuiffet:[Sci k,-quia Phartſai audito W 5 hoc Jiane daliqati Jint? A pa i[ Senate allos: cAi fant,© duces cæcorum., lus quoque A spona p a Sententzahabetur aliqua ex parte m tomo Ge vinculo. b Ivo partaa... c Laden 7 fvop.14..9. e ampune) vera lectio. Coloſſ. 4 j monet, dicens mas| S4 fier: potést, quod ex vobis es aa i Ei ar a Ivpatgea. b Ivopigttg£ al pravaluit. 24 .IgasPann.ls..83 h Ivo.t4..10. À Polyc. l7. tnepiflola Sixti III. e alvobis f alomnes e> * vo paigicdz 1 Nocolawsepif, zad|h Tob.16. à Mauhaz K Manian d Maith i5 m al audit Im Romniz. am miii ~ ' Mi

573 Caha XI. Quæft. IIT. omnibus hominibus pacem habentes.|} Dicturus quippe [cum omnibus p a habentes,| quia hocdifficile efle pro- ſpexit, pramiſit,` fi fieri potest. J] Sed tamen adjunxit, quòd poſſit geri, da dixit,[ quod ex vobis est:} quia di nos in mente charitatem erga obedientes fervare ji i ım pacem non habent, noś tamen Quidenim] idres fais nonnulla ex epiflola B. Gre- i é partsm etiam Sixti L11. m gua idem fere repetitur, Hoc tnter eos obfërvandum eft, qus parati fant fufhicarr guod non vident, parats fèmper reprehendere ,nunquamimatari,„Apud alios autem conſcientia eſt neceſſaria nobis, fama illis, C. LVI. 9 Conſcientia hobis, G fama proximis` eſi neceſſaria. us lib. de bono viduit. cap. 22 iendi, five viri uE ive fomi in juam fit,utin i a 0 tiam, exiftimationem hominum non folùm im- veruùm etiam crudeliter contemnentes, cùm oc- m, ſiye blaſphemantium viam ſuam ſuſpicionem, quafi turpis, Sanctorum:) ſive etiam cum quod vident, ſed quod putant. 1] us flagitiorum atque facino- yur ı vitam fuam cuftodit, ſibi benef facit: quiſquis autem etiam famam,& in alios miſericors eſt. Nobis enim ne- ceſſaria eſt vita noſtra, aliis fama noſtra. C. LVII. g Apud Deum maledicttur, qui moribus Onam profert fententiam, mus faper c epist. Paaliad Philemonem, VIII ngu ini sdixeritjutum injuftum,& injuſtum ju- ım,abominabilis uterque apud Deum eft,$ ter, qui fan n dicit eſſe non antum,& rurfum non ſanctum aſſerit ſan Actum, abominabilis apud Deũ eſt C. LVIII. 9 fà sium violat, gur Janélum non Fum, vel non Janlum fanilum effe crediderst. Idem ibidem paullo ſuperids. I quis hominem, qui ſanctus non eſt, ſanctum eſſe crediderit,& Dei eum junxerit ſocietati, Chriſtum violat, cujus corporis omnes membra ſumus.$ O- mnes credentes, fecundàm Apoftolum e, Chrift ti corpus efficiuntur. Qui in Chriſti corpore errat& labitur, affe- rens membrum ejus vel fan&um effe, cùm non fit, vel non fanétum effe, cùm fit, vide, quali crimini obnoxius fiat:[Ve( ait Efaias f) qu: dicunt dulce amarum,© ama- rum dulce, ponentes tenebras lucem,& lucem tenebras J Dulce puto effe ſanctimoniam: amarum, quod ſanctimoniæ contrarium eſt. C. LIX.@£ternum va malediffionis intve- $ niet, qus bonos malos,@ mal dixerit, Item Efaias, cap. s V g% qui dicitis malum bonum,& bor ponentes tenebras lucem,& lucem tenebras. ér paulo fùperits:€) Proptereà captivus du| meus, quia non habuit fcientiam:& 1 terierunt fame,& multitudo ejus fiti exaruit. P. dilatavit infernus anima 12m,& aperuit os fuum abfque ullo termino:& defcenderunt fortes ejus,& popu- Ius ejus,& ſublimes, glorioſiq́; ejusad enm:& incurv: bitur homo,& humiliabitur vir,& oculi ſublimium de- a 132..r. nolo, ut aliqui. b aloidunt. c Ad locum, f Gratias ago Deo meo. J d Ivo:144-6. Pannorm. ig Proverb. 17. cundem 7e,€ Rom Corinth óa f Efà.s. g Eede De of fje primentur:& exaltabitur Dominus exercituum in m” dicio,& Deus ſanctus ſanctificabitur in juſtitia. C. LX. g Ligands, folvendig potefate fè privat, guz hanc injufiè exercet. Hrem Gregorius hbomsl. 26, in Evang. pe a ligandi atque folvendi poteftate fe pri ivat, qui hanc pro ſuis voluntatibus,& non pro ſubjectorum moribus exercet. C. LXI. De eodem. Idem:hidens paulò inferits, Ie are b de fubditis dignè nequeunt,qui in fubdita- rum cau G: sfùav elodia, vel gratiam fequuntur. C. LXIL g Nonest vera Praſidentis allſolutis, terns© judicis Idem ibidem paulò inferids rera eſt abſolutio præfidentis r arbitrium judicis tatio illa fi > quia priùs m jortuum D n interni d fe- cavit, dicens e:[ L qui viven at, egr {criptum .L n abutitur. en in Regefo. f am g omninò meretur amitter qui] utitur poteftate. gorit, ex quo cstatur, non f inventum Habe- Sımpiscit Papa, cui etiam l Vicolans 1. in epift: Len arara Da A in aAa Epiſto lam be dinis tuæ. e Eurchardus,& Iue,& aliquot vetufla Gratiani akorio laid trabuus rã etiam diſlinct. iæ.c. ubi.s. nam privilegium. cs- tatur exeodem Simpliczo, Simile elt, quod B. Auguſtinus ſermo- ne detempore æ4. erilit: Judicio enim legum, jure ab ob- tenta dignitate dejicitur, qui privilegio Abi conceſſo ab- utitur. atiti C. LXIV. Ẹ Is, inguem canonica non fertur ẹ Sententia, penam non debet ferre canonmicam. Irem Gregorius Antonino Subdiacono, Iib.à. indif 11. epift. 9. Ondebetis pænam tinere canonicam, in damnatione non eft canonica prolata fententia, Ex hi datur i, quòd la ſententia nullum aligat apud Deum, nec apud yr E aliquis ęra vatur inꝗqud ſententid, ſicut ex h Gel r. Non aaa ab ejus comrsunione abſtꝛnendum es quem cognoſcitur f, ingua prolata fèr ia u rgö ca Ca rthaginenfis, o Afſficani, ata, ali juſte damnatum ın communione recspz, ante i judi nemꝰ Cur& illud in Concilio Mag r, aut Diaconus à gradu ſuo in cunda Synodo innocens re riatur m, non poteft çi recipiat coram aliati de manibus Epilcoporum: GE ——1 ——— a ufta edd. plerunque. Polyc 20.5. tit. r. Iuo p. i. cap. Pann. 14b.f. cap. v9. b Iuo ibidem. Pann. libs. capio. c al atere ni, d aeterni| orig., inf. id. plerungue. Iva zbidem., Pann, lfa ci€ bannit f Simplicius Papa ebiſt.e. g Anſel. a. c Burchr lib. 1. c. 29. Iuo p. f. c. æ0. h Supra eâd. emie. i Sm- 1. fi Epifcopus.€ c. Placuit. k In Toletano II V. e2. 81t36. IVO wR tAA: 1- Burch a 2. cap. oa. Anſelm. lib.. cap. ar. Polye 7. G part. 6..237. Pamnorm. T 4 574

De ſenteutiin Epiſcopotum&ea- rum m effetu, 575 1seft, orarium, annulum& baculum: ſi Presbyter, o- rarium& planetam: fi Diaconus, orarium& albam: fi Subdiaconus, patenam& calicem. Sic& reliqui gradus in reparatione ſua recipiant ea, quæ, cùm ordinarentur, perceperant. Hoc habetur in Concilio Toletano IV. c. 27. e% guo citant Ivo -.c307. e i Poyapii..tit.36. Idem tarnen Ivo part. 6, c. 237.& Burchardus tribuunt Concilio Magununo: auctor autem Pannor- nie,& Magumino& Toletano, J pars. Si ergò injuſtè dejecti, nec etiam per Epifènrpos repa- vari polſiant, niſt de manibtis eorum recipiant, Gua amni, erant: Guo- ad audtoritate cuiq injuſtè ligatis communicare, é ei, ı poist aplan celebrare offic'a, ficút Gelafius videtur fentire? d hoc refpondendum est, quòd fèntentia aliquando est injufla ex anima proferentis jufta verò ex ordine C caufa: alt- - animo& caufa fid non ex ordme; altquando É rda„fid nonex caufa, Cùmautemn ex caufa fet, eiesdomiyra in. eo a gui accu, fàtur, delt- 7 „faex anim anju; fiaj Uan est, quod fit damnatione dignum: aliguando non esl in eo alud, fùpra Guo JE rtur fententia: fed exalionotandusest, Ex a- nimo edi mnjuſta num a aliquis ſer vatd integritate judictaris ordinis in adulterum, vel: in quemlibes a e e non amoreè juſtitia, fed lavore odis, vel pretio, aut favore ad verſariorum inductus ſenten- tam profert. Bega: faper epiftolam Iacobrait:€ Ira a enim viri jufti i Dei non operatur:} gura qui iratus in aliquem fententiam profertyetfi alle quantum ad fè, juflam reportet Eynda, ifle tamen, qur non amore juflitra, fèd lsvore odt in zum ſententiam dedit, juſtitiam Dei, in quem perturb atis non cadit, non nitatur, C. LXVI^g Sententia juflitia non St pro pramto ferenda. Trem Gregorius, b udicat,& præmium inde remunerationis n Deum perpetrat: quia ju ſtitiam, uit, acceptione pecuniæ vendit. Bonis malè utuntur, qui juſtè pro porali lucro judi- cant. Tales quippe ad veritatem non juſtitiæ nſio, ſed amor præmĩi 4 provocat: qi i fts nummi ſub- trahitur, confeſtim à juſtitiæ defenfione recedunt. Aece- ptio nummorum e præyaricatio veritatis eft. Unde & pro juho dicitur:[ Qui-exeutit manus Juns:ab-omni munere, ifte in excelfis habi labit. j 9 Abud B Gregorium non et inventum: fed apud Tfidorum :.3. de funmsnibonscap. ss. quem:citant Burchardus ér Bedam ſeintilli. erectèj J y yamg gr atis impertiri a n C. LXVII Ẹ Tn Prapijitorum operibus fibi totum ratto vendicet, TItem Gregorius lib. f. epiſt. 12. ad Guidiſculcum. Elf Præpofitorum ſolicitudo utilis eſt, illa eſt caute- la laudabilis, in qua totum ratio agit,& furor ſibi nihil vendi Reſtringenda ſub ratione Poteſtas eſt, nec yam agendum, priufquam concitata ad tranquil- m mens redeat. Nam commotionis temporejuſtum omne ę putat, quod fecerit. C. LXVIII VGrautter delimquit, qui ex ira ſen- tentiam profert, lem Ambroſius libro le ſancho Toſepho,.. Ra ſæpè etiam innocentes in erimen adducit: quia dum juſto amplius iraſcimur,& volumus alienum co- ercere peccatum, graviora peccata committimus. Ided Apoſtolus 4 ait: ¶Non vos ipſas vindicantes, chariſimi: ſed date locum iræ; j hoc eſt, declinemus eam>, nenosil- ers ripiat. Unde Dominusi Jeſus dimittens ad evan- gelizandum diſciglos miſit eos ſine auro, ſine argen- a— —— 2 Mutatũ verbis, ſad ſalud ſententid. Iac. l. vtarum de ſumms bono, l..c5b. 6. l. d al. pecuma. e Kse zglvopahez g b Idorus ſenten- c Beda in ſcintillis c. 5l. Burch..ꝛ6. al. munerum. Eſa.. f Burch. alira h Romir à Lueg Decreti Secunda Pars. to, fine pecunia, fine virga; id eft, ut&incentiva litis,& inſtrumenta eriperet ultionis. C, LXIX.€ Ratio debet corrigere, guod furos repromulgatum est. liem ex lib. 1. Eecleſiaſt. hiſtoria Rufini, c. i3. Um apud Theſſalonicam ſeditione exortà, quidam vir ex militaribusa impetu fuiffet populi furentisex- tinctus, Theodoſius repentini nuntii atrocitate ſuccenſus, ad lIudos Circenſes invitari populum, eique ex impe circumfundi milites, atque obtruncari paſſim, ut quiſq⸗ occurriſſet, gladio; ubet,& vindictam dari, non crimini, fed furori: ob hoea cum à Sacerdotibusdtaliæ argueretur, agnovit delictum, culpamque cum lachty mis profeſſus, publicam pœnitentiam in conſpectu totius Eccleſiæ-. git a,& in hoc ſibi tempus adſcriptum abſq; Regali fa- ſtigio patienter implevit.: Quibusomnibus illud quoque mirabiliter adjecit. Lege ſanxit in poſterum, ut Tenten- tig a neipum ſuper animadverſione prolate, in diem vigeſimum ab executoribus differremur, qud locus mi ſericordiæ, vel, ſi xes tuliſſet, pœnitentiæ non peri- ret. C. LXX, In didandis ſantentuis ređlores nllo furore ducantur, ltem ex b difi Gregorii. Sya moperẽ c præcayere debent rectores Ecclefiarum K2& qui publica judicia exercent, út in di&andisfenten- tiis nullatenus levitate, aut furore ducti{int piaapites fed caufis priùs diligenter ventilatis, cùm res, quæ ignot- batur, pleniter ad notitiam venerit;tuncdivina&humi- na lex refölvatur-d,-8etunc feceundùm-quod ibi contiti- tum eſt, remotã ꝓerſonarum acceptione, definitiia pio feratur fententia. Hinc ef, q uòd Moyfes e querelis populi femper ad Domìnum tabernaculum ingreflus re ferebat,& juxta qod Domir iusimperabat, judicia pro- ponebat. nimirumnos inſtruens, ut non ex corde nollo, ſed ex præeepto divino, condemnationis, vel juſtificatio. nis ſententiam proferamus G De non praesprtanda fèententia leguntur nonnulla apud E, Gregorium, lib. 1g. Mor. c. 23, ad eaverba Tob. Caufam, quam neſeiebam, diligentiſſimè inveſtigabam.& 4hls. egef eßiſt. 26. W alibi. C. LXXI. q Tuflum judicium vendi un potest. Tem Auguſtinus ad Macetlonium,epiſti Non f licet judici vendere ataa cet advocato vendere jutum patrocinium,& Jurit- conſulto rectum conſilium. A € Propriavetba B, Auguftini referuntur: infia, 14956 verſio. ſed non ided. C. LXXII. 71æDe eodem. tem Iſidorus 17b4 bonos esh. paser. s dum-non habet quod offerat, non! audiri contemnitur, fed- etiamcontra primitur. Citos violatur auro juſtitia, nullamque 1 pertimeſ cit cuil pam quam redi mere nummis exiſtimat. Hutc itag, fententia, gua non amore juſtetia,/ Gd exala quakbik cauſa fertur en quenquam, humiliter cbediendumeſt. G. LXXIII. g Nonreciprantur ab aliis, qui fw rum Epifioporum contrahunt offen- am. “Unde in Nicxnô+ Concilio scap.$: Ervetur ſ iſta ſententia, ut hi, qui ab aliisexeomi municantur, ab aliis ad communionem non recipian, tur. Requiratur ſanè, ſifortè ex aliqua indignatione k -amt D veritatemop e Burchdaitet Ah f. aprig. 744½, a al. exegit. b al. Uregorius. LBc.ar. d revolvetur. Exod-. T cfinTfidzbid:capso. g Burch. 440.16 c. 42. h Etin pak s feta .42. 1 Bunchantde godu partage ioo Boel. lu ixgo i i kr Y animi, umy preiendy, Numery,

jubet, krin cùmàs eyit; Quibus Lege lanxitiny animadverkot toribus-differ estulifer, pai n diGandy finetan urore ducantur, e b dfu Gego, ayere debent ređor cja exercent ut nhid unn m venerit tundi unc fecundù! arum accepti nusimpenw asinkruens, woonden enamus rrtnda fententia legati 4, då tá q lum jadeit "osh usad Marebonah foo gruti jepi T j 877 Cauſa XI. Quæſt. III. animi, aut contentione, aut qualibet tali commotione 4 Epiſcopi ſui abſtenti 4 fint.& infia. ¶ Ut ita demum hi, qui ob culpas ſuas Epiſcoporum ſuorum offenſas me- ritò contraxerunt, dignè etiam à cæteris excommunicati ſimiliter habeantur, quouſque Epiſcopo i ſuo viſum fu- erit, humaniorem circa eos ferre ſententiam. 1 4) Epifcopo ſuo] In priſea verſions, quæ eſt im collectione Vdori, Er hutc valdè ſimilis eſt, lægitur, quouſq; in communi, vel ipſi Epiſcopo ſuo: nec muliò allter in altera vulgata verfio- ne. Cracè eft(æt ↄges aνοονννοννν T imirggnwy dén sd est, quoufque communi Epifcoporum videatur. Item ſententia en injuſia ex ordine, quando non ſer vato judiciali ordine, quilibet pro fsa culpa damnatur. C. LXXIV.:@ Res dubra non defimatur certã ſententid. Vnde Gregorius ſcribit conſtantino Mediolanenſi Epi- ſcopo, lib. g. epiſt go. Ravefatis eft& indecens, ut in re dubia certa de- z: tur e fententia, ..LXXV. y Noncredantur; aua certi indiciinon demonſtrantur. Item Auguſtinus in libro de pænitentià d, c. 3. Uamvis e vera fint quædam,non tamen judici funt f credenda, nifi certis indiciis demonſttentur. C, LXXVI. Amequam examinentur alta Jut, non jusdecentur. Item Damaſus Papa, ehifteld ſext. Eo& qui accufantur., caufas-difeutere:non li- cet, priuſquam canonicè vocati:ad Synodum veniant, & præſens per præſentem agnoſcat veraciter h,& in- telligat, quæ ei objiciuntur. Quod benè,& per ſapien- tiam i Salomonis 1 dicitur: Antequam ſcruteris, uæ re- prehendas. Intèllige prins,<r stur anerepa. Antequam au- dieris, ne reſpondeas.] Et licèt apertiſſima ſit contrario- rum reprehenſto, verumamen oportet ab his, qüi dati k ſunt ad eorum examinationem, ordinem ſervari. 1 M Salomonis}: Gmriibrum faptentra Sirach, td ef, Ec- cleſiaſticum, nomine Salomonis. Et ſic citatur etiam àB. Gregorio, i ..1. nOn eft putanda.er aà Cyprrano;lib..ad Quirinum;.20.€r à Clemente Alexandrino;Stromatuml:7.{7 ab Origene hom. 16. in Numeros,& ab flilario an Nſeop.& ab altis Patribus- cujus rer ratio- nem reddidit B. Aiguſtimus, l. 2. de doct. Chriſtiana, c. 6.& alibi. C. LXXVII. 9 Qu falfum de alio profert,& is, qut criminacredit, uterg, rens esh Lem ex octava Synotto. ING ſolum ille reus eſt, qui falſum de alio profert, ſed& is. qui aurem citò criminibus prabet. 9 De bac inſeriptione oſtava Synodi, notatum est fup. eadem, .5. ſi quis frater. 6 pars.(Cum ergò ſententtia ix ordine injuſta ed, nec tunc ab ea recedendum eſt: qura etsam, antequam ſententta daretur in eum, pra qualitate reatuùs ſui ligatus apud eum tenebatur, Contin-| 7 i a n git aliquando, ut adulter fèntentiam hroſacrlegio reportet, cujus rea- tum in conſcientia non habet. Hac ſentenria etſi anjuſta ſit, quia £—` non eSF in es crimen; fuper quod lata efl fintentsa; tamen jufiè abeo reportataest gura exreatwatiulteri jamdiu apudDeumexcommu- micatus fuerat. Et in hoc caſi intélligemia efl illa aultoritas Grego- rii m:[ Sententia paftoris,&c, Huftamfententiam vocat, quan- do crimen ſubedt, ſuper quod fertur: injuſtam, quando ellud non ſuleſi‘qua tamen timenda y vel fervandad St quisexälio jam, du- a anda. b al. excommuntcats. DIO TVYEyNIL,< al dicatur d al. pænttentia medicina. Tuo pisoc2347. Banm. 4. 4. c. 114l. 30..3. fi quisdruinis. ex Sixto. f Jacilè fant) orig. Alquot verbu mutatis. E Anfilz:.si. h alüeritatem. À Esl. 11. fècundumzo. k al.deputais À Iidorus.j. de fumm. bone, CS9 M Sup. ehdeit De ſententiis Epiſcoporum dum damnandus erat, Unde cùm pramifijjet Gregorius a: LU- trùm juftèaninjuntè obliget paſtor, paſtoris tamen ſen- tentia gregi timenda eſt, /abſęcutus adjecit.¶ Ne is, qui ſub- eſt,& cùm injuſtè forſitan ligatur, ipfam obligationis fuæ fententiamexalia culpa mereatur. Paftor ergò vel ab- folvere indifcretè timeat, vel ligare, Isautem, qui fub manupaſtoris eſt, lĩgari timeat vel injuſtè, nec paſtoris fui judicium temerèrepréhendat: ne, etfi injuftè ligatus eſt, exipſa tumidæ ræeprchenſionis ſuperbia, culpa, quæ non erat, fiat.] Aliquando nullum ſubett crimen, E tamen vel odio judicis, vel factiome ammicorum oppofita fibi ſententiam damnationis in fiexcpit. C. LXXVIII. 9 Quoꝛr moilin ſumdnum judici. Uum per vertitur. Vnde Gregorius ait. h Uatuor e modis bervertitur humanum judicium: ti- More, dum metu poteftatis alicujus veritatem loqui pertimeſcimus: cupiditate, dum præmio animum d ali- cujus corrumpimus: odio, dum contra quemlibet ad- verfarium.e molimur: amore, dum amico, vel propin- quo complacere contendimus. J Abud Grægorium non eſi in ventum: ſed apud Ifdorum{ guem citat Burchardus) é paulò etiam pleniiis:& faqustur nonnullisina terjectis poft᷑ capur, qui rectè. fup. eåd. Qudm verò gra ue ſis, velodio, vel amicitia, vel metuzvel mune- re, vel quolsbet modo judicsum-pervertere, teftatur Hieronymus snf Amos capó. dicens. C. LXXIX. g Deiis, ꝓus ali quo motio judi- Itum her uertunt. Uicunq; aut conſanguinitate, aut amicitid,& econ- trario vel hoſtili odio, vel inimicitiis in judicando ducitur, pervertit judicium Chriſti, qui eſt juſtitia,& fru- ctum illius vertit in amaritudinem. C. De iin, qui metu potefiatis ve- ritatem oceultant. lem Auguſtinus ad caſala- aum. g Oas metu cujuslibet poteſtatis yeritatem occultat, iram Dei ſuper ſe provocat: quia magis timet hominem, quàm Deum.& post pauca. 4] Uterg; ż reus eſt,& qui veritatem occultat,& qui mendacium dicit:-quia& ille prodeſſe nonvult,& iſte nocere de- ſiderat. Caput hoc non edinventum apud B. Augujlinum, cujus po- fieriorem partem citat etiam Burchardus ex dilis Auguftini Simile ama leguntur sneodem libro tertio Ifidort, cap:39- C. LXXXI. G De codem, Atem.$ MENJEN peritorum, aut prudentium putet, quòd mũ- nus ſit periculum in verbis, lingua mentiendo, quam manibus ſanguinem fundendo. Melius eſt autem pro veritate pati ſupplicium, quam pro adulatione reci- pere beneficium. C. LXXXII. ꝙ De eodem. Irem Pelagius Papa IK epifl, 2. Benigno Ar- chirepifcopo. A UINclique providendum eſt, ne aliquem injuſtè per- ſequatur, judicet, vel puniat: ne Jeſum perſequatur, judicet, vel puniat. ſic quaque, qut veritatem pro pecunta negat, vel falfum tee flimonium contra aliquem dicit, Deum negare, vel vendere probatur. a Flom. 26. in Evang. b Iſadorus l..de umm. lona, cgd. Burch. lib. 10.c. 28. d al. muneris alicujus corrumpitur:] Ifid. eal. adverſa. f Similia apud Ifidorumeod..:.57.€r apud B, Hier, tn Amos, c6.ad illud: E Quonam con vertiſtis in amaritudi- nem judicium.] g Ifid.ibitl. cag. h Deuadedis p. l. Barch. libs captó À Extra de erim. falfi, capt, Tor & earum effectu. 578

LEXXI lus Judz, quia Domi uniå deis ui immane Nam ùm pro muner pec dunt. eun us, quepe us ſa n vita€ fayore per G Veritate pro veritate mendactuir gui veritatem noni ent: nec tamen cavent. Ifum contra quemlibet teſtimoni quia veritatem pro pect„Deun Ipfe enim dixit; a fraternitatis a antiå peccant, fed. infi l praem; qualiter a mengacio | de b enim creditur ad g Inju, ; EMAtIZANS 10 zans, fibi, Sed e ecce Ap s t eſſe Chriſtianum. erv erfa funt, factis, den gatur per m îpientiam fà ope i peri inic Jer iT mendacium ver y ft: riſtum; fed ill e etiam, liud ifto modo, quàm i fe negavit trafatu 66. ea. mor- ortem dabis ânimæ mg. iftum. kakla aolas Petrus(ſicut eum c fo excufare nituntur) y niema Decreti Secunda Pars. rodii, non folum aus ſed etiam Iſoſtomus, perfe li, sn Matth, exh isverbis veritatis Petra enit et, columba dimit tit: [Sicutavi a n liber ım audivit riitt nà endat fiduciali- itor eft veritatis,( Cor- ifrinn ore autem confeſſis fit ad falu- jte alig non tus injuftè i hanc patitut nſanctis „immerxitam 580 icl eſt, Aullo- è dicatis, quod omnibus, quodin 8 oftenditur, qudd qui tranſgrediens adacium loquitur: > veritatem pronuntiat, tnon liberè y intentia potins judicem ladit, quàm eum, in quem ient uem Anke leti pacealier hominum, led m fruftrà prolatum, 4 ruficabant animas y bant ani imas, gua non vivint, icat, qui jut tum da titur, qui fæer gò penfand æ iunt oteftas exercend c Anfildib.t2. c67. Poly. d Roms.€ Aug: a f Prov. as ſid paulo aliter, h al. judicu. judicare, concordat: merit s, ac ligandisful cjudicis h locum tet ac pi Olnde p ie„a jon mir fe :] Non mnáat:& reum à fupplicio yg tunc a, Videndum pra i al: håeipsá. k fupe m Ezeh 5 A V

581 Cauſa XI. Quæſt. IL Bo ſfeutumiiis Ehi ſeoporum ſt, quæ culp poř culpam: juos omnipotens Deus per compun- ctionis gratiam viſitat, illos paftoris fententia abfolvat, nc b enim vera eft abfolutio,&c. infia. Ex qua confideratione intuendum eft, quòd illos nos debemus pet paftoralem auctoritatem folvere,quos autorem no- ſtrum cognoſcimus per fufcitantem gratiam vivificare.& ij€ Veniat itaque foras mortuus, id eft, culpam confiteatur peccator. Venientem verò foras folvant di fcipuli: ut paftores Ecclefig ei pænam debeant amove- re, quam meruit, qui non erubuit confiteri, quod fecit. € Hæc de folutionis ordine breviter dixerim, ut fub ma- gno moderamine paftores Ecclefiæ vel ſolvere ſtudeant, ligare, C. LXXXIX G Viribus caret fententia 1n- juſte prolata, ztus Papa qhuſt. l. ad Benedictum Epiſcopum. ïI juſtum c judicium,& definitio injufta, Regio me- tu, aut juffn, aut cujuſcunque Epifcopi, aut potentis, ⁊judicibus ordinata vel acta, non valeat. Homini re- ligioſo parum eſſe debet inimicitias aliorum non exer- cere, vel non augere malè loquendo, niſi etiam eas ex- tinguere benè loquendo ftuduerit.€ Melior d eft in malis factis humilis confefio, quàm in bonis ſuperba gloriatio. C. XC. Q Pramu ma #7 te eos, q Irem Ca ſerm ladit, guam tit m meretur, guiinjufiè cttir, liem Auguſtinus ſaper Pſal. lui. ad ue vium illi Huc etfi, ut-ditumes 314 tamen parere del eonſctentia abſolutus rene 7 pars, Idemest, g veluti quando fubdit nonn am non effe fervandam Pr C. X CI. GN prohare sn teneatur ligatus apud Deum, fènten- ſaperbia lgetur, gui prins ex puritate Š A s 3 ; 7 ad malum, ſctentes us illicitis. sm Fhptſecpo, qui 2 canere Unde Eutychianus 1 Papa 0, aut Mona- cantare, non Cateri colledlores addunt, mortuis, guam Non femper malum eftnon obedire præcepto: cum enim Dominus jubet ea, qug funt contraria Deo, s bartim verba ipfa s partir ſente broſfum, lib. de Paradiſo,.c. XCIIIi.. Hem Hiero: ymus in epiſt. ad Iit [Servi Domin S! f Dominus e anctis, ſubjicia Præcipit, magis obediat fpiritůs, quàm corporis Domi- no. anfia. s. 3. S] Sig bonum eſt, quod præcipit Impera- ————99—9— n I, c. 2 fuis fubditi fint. j jubet, quæ non ſunt adverſa Scripturis w juſtum. eæ Marcelimo. in c. Hadrian c. ↄ. edd..f. c. 25r. Burch. l. Iß.4. f. Anfilac bg luo...235.6p.16.:9. d Augl confefg.c. g.€ Po- dye...tit.s. Burch, LII EIV PIS EZ E Anfeldib,g a6. 5 PFohhe. lin tit. uit. a Abest ab orig, b Sup edd. tunc vera. c 27.J. L. omne. S. in- ſlit a,& quæ ſit pœnitentia ſecuta tor& Præſes, jubentis eque:: fi verò ma- lum,refponde ciillud de Aĝ&ibus Apoftolorum a:[Oben dire oportet Deo magis, quàm hominsbus.| Hoc ipfam& de fer- vis intelligamus apud Dominos,& de uxoribus apud viros,& de filiisapud parentes: quòd in illistantùm debeant Dominis, viris, parentibus effe ſubjecti, quæ contra Dei mandata non veniunt. x 1 Titum,] Sac eni emendatum eæ Polycat beretur, ad Epheſios, mendato ctiam, gr nonni capite ex originali. C. XCIV. ꝙ Non ſunt audiendi tra Deum aliquiud jubent. lem Ambrofius. po b Imperator, quamvis effet apoſtata, hab tamen fub fe Chriſtianos milites: quibus cùm dicebat, producite aciem pro defenſione Reipublicæ, obediebant ei. Cum autem diceret eis, producite arma in Chriſtia- nos, tunc cognoſcebant Imperatorem cœli. G Infià edem c. Imperatores.$. Julianus, habetur hae fententia: fortaffig, ex ea loco mutatis verbis confedum est hocca- bputulum. Ca CV. G Non jubet aliquid: um timere probatur, Irem Fabianus Papa, epifl. 2. omnibus Epifiopis: Uiomnipotentem Deum metuit, nec contra Eyan- gelium, nec contra Apoſtolos, nec contra Prophetas, vel ſanctorum Patrum inſtituta aliquid ullo modo agere conſentit. m anted cu- locupletato 1pfà 5 ium, gui C. XCVI-Ç E: Ju peccat,& qui peccanti con- f | ferit Curator, nonné f utergue reus est, Item Nicolaus Papa Lothario Regt, Ta c corporis tui cedere motibus confenfifti,& rela- xatis voluptatum habenis temetipfum in lacum mi- ferie,& in lutum fæcis prohibitum dejecifti, ut qui po- ſitus fueras ad gubernationem populorum, effectus fis mina multorum, Probat hoc Thiegualdi d,& Gun- tharii dudum Epifcoporum legitimus caſus: qui pro€o, quòod te minimè competentererudierunt, quinimò quia prævaricationem tuam tegere argumentis fuis,& fub quadam juftitiæ ſpecie, fucatis quibuſdam exquiſitis ad- inventionibus, æquitatem obruere ſtuduerunt, noſtrà ſunt Apoſtolicà depoſiti auctoritate,& abomni Epiſco- patäs regimine regulariter ſequeſtrati. .X OVF g De eodem, ltem Auguftinus frmone ó. de verbis Domm, Ui e refiftit poteftati, Dei ordinationi refiftit, Sed quid f fi iilud jubeat, quod non debeas facere? Hic fanè contemne poteftatem, timendo poteftatem. Ipfos humanarum legum g gradus advertite. Si aliquid j f i men,{i contrà anis poteftatem; t minor iraſci, ſi Proconſul b jubeat, non fed eligis majori fervire. Nec 5 i 0 } tur fervus Domino..$i verò contraria| f prælata eſt. & aliud jubea o, illi efe fer ud Deus, qui aihi in obfequium.- prohibet€ tu carcerem, i menda eftfdes tua tano nſul ju- ? Solve tributum: eſto nin idolio. In iĩdolio or poteftas, Da veniam m minatur. Hic jam tibi aflu. n á fcutum, in quo poffis o- mnia ignita jacula inimici extinguere, Emendatum© dlocupietarumn esT caput hos ex pfo originali, C VIII. G De codem, Idem Donat:fiis, epift. 166. Mperatores k, fi in erroreeflent,( quod abfit) pro er- rore fuo contra veritatem leges darent, per quas jufti a.s. b Infià.ed.c Imperatores,$.Tulianus. c Ivo p..c. 227.Pf39. d Sup. cád.Teugualdum, e Beda Rom,13.Polyc,{..t18, 27.Rom.13.£ fed f] orig. g alrerum, h al proconſulem, À Eph, fe K Suß.diſſ..bis. Folhc, abid,

” 4 ¢ i De fntentiis Ehiſcperulu E carum effetu, Decreti Secunda Pars. 534 583 & probarentur,&e coronasentur, juberent, quia l š donofor 4, utaurea ftatua adoraretur: quod qui facere noluerunt, Deo talis prohibenti placuerunt. Quando au- tem Imperatores veritatem tenent, pro ipla veritate con- tra errorem jubent.Quod quifquis contempierit, ipfe fibi judicium acquirit. Nam& inter homines pœnas luit, & apud Deum fortem$ non habebit, quia hoc facere noluit, quod ei per cor Regis ipſa veritas juſſit. Sicuti Nabuchodonoſor ¢ poſteà mi raculo ſalutis trium puero- yumcommotus, atque mutatus, pro veritate contra er- rorem edictum propoſuit„ ut quicunque laſphemarent Deum Sidrach, Miſach,& Abdenago, in interitum irent, & domus corum in difperſionem. Et non vultis, ut aliquid tale contra vos jubeant Imperatores Chriſtiani, cum ſciant à vobis in eis, quos rebaptizatis, Chriſtum exſufflari? Idem in Bſalmis, d Julianus extitit infide- lis Imperator. Nonnẽ extitit apoſtata, iniquus, idolo- latra? Milites Chriftiani fervierunt Imperatori infide- li. Udi veniebatur ad cauſam Chriſti, non agnoſcebant, nifi illum, qui in cœlo erat.‘Quando volebat, ut idola colerent, ut thurificarent, præponebant illi DPeum. Quando autem dicebat, producite aciem, ite contra il- lam gentem,‘ftatim obtemperabant. Diftinguebant Dominum æternum à Domino temporali;& tamen fubditi erant propter Dominum æternum-etiam Domi- notemporali, C. XCIX. 9 Per obedientiam bonum deſerere, malum uerò nunquam facere licet. Irem Gregorius,.13. dl.16, lib.35- tn Iob. Uidergò mirum, ſi homo peccator ſe obedientiæ in vitæ brevitate ſubjicit, quando hanc me- diator Dei& hominum tenuit 1,& tenendam præcepit, & cùm obedientes remunerat, non relinguit? Sciendum verd eſt, qudd nunquam per obedientiam malum fieri, aliquando autem per obedientiam debet bonuni-, quod agitur, intermitti. Neque enim in paradiſo arbor mala extitit, quam Deus homini,ne contingeret, inter- dixitʒ ſed ut melius per obedientiæ meritum homo benè conditus creſceret, dignum fuerat, ut hunc etiamà bono prohiberet:-quatenus tantò veriùs hoc, quod ageret, virtus effet, quantò& à bono ceffans, auctori fuo-fe fub- ditum humiliùseghiberet. 1 J Tenuit,&tenendam præcepit,] Hac abſunt à ple- riſque manuſcriptis,& ab originali. Sumile quiddam legitur apud B. Auguſtinum, ſermone§. ad fratres in eremo. Ne mi- rum, sagut, fi nos peccatores obedientiæ ſubjicimur, quando hanc mediator Dei& hominum etiam in mor- te non deſeruit,& eĩ ſe ſubjecit, qui per omnia erat Patri æqualis. CAP. C. 9 Abud Deum ma ledicitur, qui peccantibus conſentet. Item Ifidorus. e Ui f confentit peccantibus,& defendit alium de- linquentem, maledictus erit apud Deum& homi- nes,& corripietur increpatione ſeveriſſimà. Hine etiam quidam ſanctiſſimus Pater ait: Si quis peccantem defen- dit, acriùs quàm ille,qui peccavit, coërceatur. Hinc& alius Paterait:; Si quis alterius errori confenferit,& illi confilium dederit,ut fe tardiùs humiliet, ſciat ſe cum il- Lo ſimili modo judicandum culpabilem. Prsma pars hajus capituli uſque ad vocem, ſeveriſſima, habet ur in regula beati Pachomii, Roma edita. Totum veroò ex- tas apud Smaragdum in expofitione regula beati Banedici, cap.6g. Gtat autem Baſilium, quemad modum& Burchardus,& £ a Dantel. b al. fiontem, c Dang. d In Pfalragad verf. [Quoniam non derelinguis.| Beda ad Ephef:6. fupr. c. Iulianus, Ivo Prs. e. 7. eS&maraędus cies9. f Anſcl.laciꝶ. Burcb..1l.. 16. Iuo pon faciendo quod illi j Ivo;& fenfus eE in regulu apſias Bafilis brevsoribiss, reguli Deus prohiberet Sicut juſſerat Nabucho- ſiptem. C. CL G Non eft obediendum, qud conira Deum praecipitur. Item Iſidorus. Lis, quĩ præeſt, fecerit, aut cui quam, quod à Domino prohibitum eſt, facere juſſerit, vel, quod præceptum eſt, præterierit, aut præterite manda verit, ſancti Pauli à Apoftoli fententia ẽi ingerenda eft, dicentis: Euanß nos, aut„Angelus de sæle evangelizaverit vobi, praterguam quod vobu evangehzavimus s anathema ft] Idem§ŲSi quis 1 prohiber vobis, quod à Domino præceptumef, vel rursùs imperatfieri, quod Dominus prohibet, exe- crabilis fit omnibus, qut diligunt Deum. ldem. 18, qui præeſt, fi præter voluntatem Dei ,vel præter quodin fanãis Scripturis evidenter præcipiwr, vel dicit aliquid, vel imperat,tanquanifalfirs teftis Det, aut facrilegus ha- beatur. G inreguli brevsortbus.Bafilii,c.tt4. dr 307. fimillima legun- tur hifce omnibus, que sn hoc capite continentur, 1$ Siquis prohibet} Inlib. B. Bafilıs de mfituts Mmd- chorum, Rufinointerprete x Jere eadem habentur, ct4. quemadmie dum ultimus verf. Is, qui præeft.rbsd..16. Cùm ergo fabditi excommunicantur ideò, quia ad malum iy non polſuunt, tunc ſententia non eſt obedrendum: quia juxtaillud Gee | lafir b:[Nec apud Deum, necapud Ecclefiam ejus,quene | quam gravatiniqua fententia.} 83 pars. Quòd autem fuprà, communicantes ex comnis de Ecclefiaabjics jubentur, non de quolibet modo camikan bns intelligendum est. C. CIL g Dehi, quicum excommunica. tu communicant. Unde Nicolaus Papa Hincmaro Rhemorum Ara chtepifiopo. Xcellentiffimus s Rex Carolus A poftolatum nottu conſuluit, quid agendum ſit de his, qui communicant cum his, qui cum Engeltruda 4 fæpè damnata fæmin communicant: quoniam cam cum communicatorious | fais,& fautoribus pari vincule anathematis conftat efle adſtrictam. Quapropter nunc beatitudini tuæ injungi- mus, ut fuper hoc noftrâauctoritate fretus, curam dehis ſumere ſtudeas:& quia docta d initus ſanctixas tua valde novit, aliud eſſe ex neceſſitate, aliud ex ignotantia, atque aliud, quod ex ſtudio delinquitur, iſtudq; poſterius duo- bus prioribus diſtrictius eſſe puniendum; idcirco ſo- lerter invigilet,& cautå difcretione fingulorum modos dijudicet: quatenus, qui ex neceſſitate, aut ignorautil delinquunt, auctoritate noſtrã per te abſolvantut: fl ta-· men ipſa eorum ignorantia, vel neceflitas vera,& non fimulata, vel non ex voluntate proceſſerit: quia, ut be. nè nôfti plerique funt, qui poflunt quidem, fed nolunt recta nölke Unde Pfaimifa e de hujufmodi:[Nols inquit, intelligere, ut benè ageret.] Illos autem, qui ftudio fuo obligantur,& contemptu interdicta noſtta poſtponunt, non nifi dignâ ſatisfactione præveniente o- lumus à te prorſus abſolvi. C. CIIL ꝙ De iis, qui ſine culbs excommani. catis communicant. Irem Gregorius V II. lb. s. Regefi m Concile Roma habsto. i Uoniam f multos peccatis noftris exigentious pro caufa excommunĩcationis perire quotidie gu nimus, partim ignorantiâ, partim nimiå fimplicitte partim timore, partim etiam neceflitate, devi&i mi: ticordiâ, anathematis fententiam ad tempus, prout po ſumus, opportunè temperamus. Apoſtolick ita)— —— — à Galat.l, b Sup.k. cus efr ulata.© lvopit ＋ ls.c106.. d B. Greg. lagmon captó e Llal. f Iwp. bg PANNAS GTE ani pradic facram mea; tå potu 1 cogente Copred Kestepe teh

uS Qu er voluntat yidenterp intalſes tellolt bu B Bafiluont nbuc captte cone ibet) 37156,8, t, fere eademháni ui preekt ommuncaniu 1t um, ecapuc Rccke ententi,] py gucum e Dehu, guc ti communicat, Papa Hincmaro Rw gendum fii h pngeltrnda d Mpè yam cam cu samt difere g, qui exo&ë ] eg voluntate gD% r gus s $s Cauſa XI. Quæſt. III. ctoritate ab anathematis vinculo hos ſubtrahimus: vi- delicet uxores, Iiberos, ſervos, ancillas, feu mancipia, necnon ruſticos ſervientes,& omnes alios, qui nonadeò curiales ſunt, ut eorum conſilio ſcelera perpetrentur,& eós, qui ignoranter excommunicatis communicant, ſive illos, qui communicant cum eis, qui excommunicatis cómmynicant. Quicunque autem orator, five pere- grinus, aut viator in terram excommunicatorum deve- nerit, ubi non poffit emere, vel non habeat unde emat, ab excommunicatis accipiendi licentiam damus. Et fi quis excommunicatis non à in ſuſtentationem ſuper- biz, fed humanitatis causå dare aliquid voluerit, non Prohibemus. C. CIV. 9 Dae Bonifacio, qut excommunicatis, C. 1 Eſeudocpiſcepi ſẽ naun communicaturum jura uit. Ilem Bonifacius Martyr Zacharia Papa, in epiſt. gua incipit,|. Paterna.) Aee: b predécefforis veſtri venerandæ memo- ria Gregorius, dum me indignum ordinavit,& ad Prædicandum verbum Dei Germanicis gentibus miſit, ſacramentò me conſtrinxit, ut Canonicis,& juſtis Epi- ſcopis,& Fresbyteris, in verbo, facto, conſenſu, adſtipu- lator férem& adjutor(quod cum divina gratia adim- plereftudui:) falfós autem Sacerdotes‘, hypoeritas-&| feductores populorum, vel corrigerem ad viam ſaſutis, vel declinarem& abſtinerem à communione ipſorum: quod ex parte ſervavi,& ex parte cuſtodire& implere non potuĩ: ſed ſpiritualiter implevi ſacramentum, quia in e conſenſum,& in conſilium eorum non venit anima mea, corporaliter autem ab eis omninò abſtinere non potui. Dum enim veniſſem ad Principem Francorum, cogente Eccleſiarum neceſſitate, non rales ibi reperi, quales volui: ſed tamen in ſancta communione corporis Chriſti illis non communicavi. 1 J Et Pſeudeẽpiſcopis] Hic in aliquat ueruſtis anteà lez gebatur, excommunicatis à Pſeudoëpiſcopis: GFpiſtola, in gua habetur capitulum hoc, edita eſt pjer Lauren zium Surium in vita ſancti Bonifucir, Legati Germantæ,& Marry- vi. Emendatior autem extat manuſcripta Roma zn Brbliotheca monaſterti Dominicani. C: CV. G rcommuntcati non communicat, gus eis animo non conſentit. Hem Zacharias Papa Bonfacro Martyri in cpiftola, cujus inilium esf,| Benéditús Deus.} Udd 4 Præ deceflor noſter beatæ memoriæ Gregori- us, hujus ſanctæ ſedis Apoſtolicæ Præſul, dum dd prædicandum verbum Evangelii tuam miſiſſet fraterni- tatem in Germaniæ partibus,& gentibus ällis paganis, verbo pollicitationis ĩllam voluit antè eſſe munitam e: ita ut orthodoxos Epiſcopes, Presbyteros, vel quoſcun- que reperire potuiſſes in verbo exhortationis perfectos, ampliùs confirmares,& eis communicares(quod& fa ctum eſt:) ſi quos verò ſeductores Epi ſcopos, aut Pſeu- dopresbyteros, vel quoſque à recto fidei tramite devian- tes reperiffes, nulla tibi cum eis eſſet communio: quod te, ſolatiante Deo, uſque ad præſens ſpiritualiter ſerväſſe confe ſſus es: vel, ſi omninò propter principalem,& hu- manum favorem gentis Frãcorum, dum ad eos acceſſiſſes, corporaliter abſtinere non valuiſti, cogente Eccleſiarum Dei neceſſitate, atta men in eorumconſilio,& conſenſu communionis aflima tua non eſt coinquinata. Itaque propter hoc, quòd cum eis converſatus es, non conſen- tiens iniquitati eorum, nullum tibi eſt detrimentum co- ram Deo. G Inepifiolapracedunt hac verba: Suggeſſit ĩtaque ſancta fraternitas tua in ſuis apicibus, quòd prædeceſſor no- ſter,&e. à al. in fauſtentanonem, non ſuperlus. b Ivo p..89f» 6 Gen A} A Ivop2c g& al, momtam. De fententiis Epifcoporum & earum effectu. 586 9 pars. Excommunicationis autem forma, C modus, atqus reconciliationis hic eI. C. CVI. g Modus;& forma ecommunica- tionis, BE a duodecim Sacerdotes Epifcopum circum- ftare,& lucernas ardentes in manibus tenere, quas in concluſione anathematis, vel excommunicationis pro- jicere debent in terram,& conculcare pedibus: deinde epiſtola per parochias mittatur, continens excommuni- catorum nomina,& cauſam excommunicationis. G. Apud Burchard& Iuenem ea, qua in lioc capitè conti- nentur, E& multa alia eodem pertinentia, citantur ex Concilio Roe thomagenſi. In collectione verò canonum incertt auctoris manu- ſeripta, iiſdem verbis, quibus hie, refertur ex Zacharia Papas i C- CVII g De edem- : Item ex Concilio Arauſico. i Coan inſtituta,& ſanctorum Patrum exempla ſequentes, Eccleſiarum Dei violatores 1 auctorita- te Dei,& judicio Sancti Spiritùs à gremiò ſanctæ matris Eccleſiæ,& à conſortio totius Chriſtianitatis elimina- mus, quoaduſque reſipiſcant,,& Eccleſiæ Dei ſatisfa- ciant. 1 JViolatores] In eadem collecbione,& apud Burchar- dum,& in duobuus uctuſtis Gratiani oodicibus ſoquitur N. Ab aluus tamen: Gratanrexemplaribus, é ab Tuone abet nota ifia C. CVII Q Modusreconeslige- tionis xcommunitatorum. Tiem cx codem, C= ealiquis vel excommunicatus, vel anatliema- tiaatus, pœnitentià ductus, veniam poſtulat,& emendationem promittit, Epiſtopus, qui eum excom- municavit, ante januas Eccleſiæ venire debet,& duode- eim Presbyteri cumeo, qui eum ſinc inde circumſtare debent 1. Et ſi ille terxæ proſtratus veniam poſtulat,& de futuris cautelam ſpondet, tunc Epiſcopus apprehensã manu ejus dexterà, in Eccleſiam illum introduca:,& communioni Chriſtianæ reddatʒ& ſeptem Pſalmos pœ- nitentiales decantet, cum iſtis precibus, Kyrie eleyſon, Paté nofter, Salvum: fac fervum tuum.. Oratio: Præfta quæfümus Domine huic famulo tuo’ dignum pænitren- tiæ frutum, ut Ecclefig tug fan&æ, Xcujus integritate’ deviaverat peccando, admiſſorum veniam conſequendo, reddatur innoxius. Per&c- 1$ Debent.] Apud Burchardum, qui etiarn ex2 Conero Araifico citat, hac fequuntur: Ubi etiamadeffe debent illi; quibus injuria, vel damnum illatum eſt,& mulia alia, qua omninò perlegenda ſunt. 10. pars. Presbyteris verd, qüs excomunicat: facrum mi- nifierium oñtingere prafumunt, guæ pæntentia fit mponenda, , Jóannes İLE clee&ordins Jalonitano d ſcribens, definit, dicens: C CIX- g Gue fit pœnitentiu Sacerdotum, quùi excommunicali ſacruimm miniſterium contingere præſu- munt, š DE€ illis Presbyteris, qui tempore fanđtifimi præ- decefforis noftri Domini Papæ Nitolai excommu- nicati, ſacrum mini ſterium f contingere præſumpſe- runt, ipſi in ſe damnartionis(ſicut ſacri canones ſtatue- runt) fententiam intùlerunt. Tamem, quia miferatio Apoſtolica veniam ſolet præſtare correctis, ob multitu- dinem miſericordiæ illis hanc indulgentiam exhibe- mus, ut fan&tå communione ſaginati, ſtudeant tribus continuis annis per hebdomadam omni 1 ſecundà,& a- Burchard. lib.11-cap.3. Ivo part. 14.06.76. b Burch. bbar cap..1uo part..cap. 126,€- Burch. lib, 1. cap, 8. d al. Sa- lernitano. Iuo pare.iꝶ. cap. 35. Pannorm. lub.ꝶ. c. 1cꝶ. f ai. mllerium.

ka PëTlericorum vita dr bonis, rebus Ee- 5 87 clefiafticis ab Epıfèopo difpenfandis Decreti Secunda Pars.#88 quartà,& ſextã ferià à z vino&à carne penitùs jejuna- re,& ultra lugenda nequaquam committere, 1Omnĩ ſecundà,] Apud iuonem,& in aliquot vetu- fis: Gratiam exemplaribus legitur, omni fecundå& fextå fe- 1iâ: m uno autem, omni quartà,& ſextã ferĩã. €. Avino] In Pannorma est, aut à vino, aut à carne: apud Iuonem, à vino, aut aceto. Qui autem excommunicatis communnicant, pro noda peccati pæ- nitentiam acciptant. C. CX. 9 Pro modo heccati puntantur, gui exa communicatts commumcant. Vnde Urbanus 1I. Genebaldo a(onſtantienſi Epꝛrſcopo. Q Ants b quippe canonibus cautum conftat, ut qui E excommunicatis communicaverit, excommunicetur Jpfius< tamen pœnitentiæ, atque abſolutionis modos eo moderamine decernimus, ut quicunque feu ignorantiâ, ſeu timore, ſeu neceſſitate negotii eujuſquam maximi,& maximè necẽſſatli, eorumſe convictu, falutatione, ora- tione, oſculatione d contaminaverint, cum minoris po- nitentia medicina ſocietatis noſtræ participationem e ſortiantur. Eos verò, qui aut fpontaneè, aut negligen- ter inciderint, fub ea volumus‘difcipling coërcitione f ſuſcipi, ut cæteris metus incutiatur. D S> CAUSA XIL Vidam Clerics propriarelinguere volant: dé fais& Ecclefia rebus teflamentum conficiunt ¿de rebus Ec- S aclefianonnulla largiuntar. N$ 1-Modò primẹm:quernur, utrum liceat Clericis proprium habere? 2 Secundèù, antresEcclefiay gue ab cis data funt, po ſaint canſtare aliqud firmitate ets, qui eas acceperunt? Tertiò, ſi ante tempus ordinationis faa, gui nihilhabere vide- bantur,& postordinatroenem aliqua in veniſſe noſcuntur, an poßßint ea relinquere, quibus voluerint, an non? g Quarto, fide fuis Ecclefia rebusaligua acguisiffè noftuntur, an utrıgue communiter, an fingulariter Ecclefia, vel Sa- cerdott, jure prouemant: s-Quntd fi teftamenta liceat ess conficere? QUÆSTIO 1L I Lericos nihit-pofadere, multis auctoritatilus jube- £ mur-g C. I. g Impuberes, d adoleftentes-in uno coñclavs manentes, probatifimo Seniori ds- putentur. Ait enim Toletanum Conciſium IV. cap. 23. o rEtas ãb adoleſcentia in malum prona eſt. Nihil enim ineertiùs, quàm vita adolefcentium. Ob hoc conftituere oportuit, ut fi qui in Clero impuberes k,| A 1 Pa E$ 1 aut adoleſcentes exiſtunt, omnes in uno conclavi atrii commaneant i, ut lubricæ ætatisannos non in luxuria, ſed in diſciplinis Eccleſiaſticis agant, deputati probatif-| fimo seniori, quem · ꝑ& magiſtrum diſciplinæ,& teſtem vitæ habeant. ¶ Qudòd ſi aliqui ex his pupilli exiſtunt Sacerdotali tutelå foveantur-: At& vita eorum Jai- minibus intacta ſit,& res ab injuria ĩimproborum. Qui autem his præceptis:reſultaverint, monaſteriis depũ- tentur, ut v ſtringantur. ` i 2 E b Ivo.HA. c. at. Rann,.s..107. C al. f d al ofiwóve.© ali participium. f al. coẽrchiene. g al. approbatur, h Anfil:.ca. i Genef: 6&.Prov. gantes animi,& ſuperbi, ſeverioriregulà di- C. IL g Omnibus Clericis communis et vita ſer vanda. Item Clemensen epift. s. Ie&tiffimis a Fratribus& condiſcipulis, Hierofoly- mis cum dilectiſſimo fratre Jacobo Coëpiſcopoha- bitantibus, Clemens Epiſcopus. Communis vita, fratres, omnibus neceſſaria eſt,& maximè his, qui Deo itrepte- henſibiliter militare cupiunt,& vitam Apoſtolorum,eo- rumque diſcipulorum imitari volunt. J Communis enim uſus oninium, quæ nt in hoc mundo, omnibus eſſe hominibus debuit. Sed per iniquitatem alius hoc fuum effe dixit,& alius illud,& fic inter mortales faa diviſio eſt. ¶ Denique Græcorum quidam ſapientiſſi⸗ mus, hæc ita ſciens eſſe, ait: COmmunia debere eſſe amico- rum omnia. ¶In omnibus 1 autem ſunt ſine dubio& conjuges.] Et ſicut non poteſt, inguit,dividi aër, ne- que ſplendor folis; ita nec reliqua, que communiter in hoc mundo omnibus data funt ad'habêndum, dividi de- bere, fed habenda effe communia.“Unde& Dominus per Prophetam b loquitur, dicens:[ Ece quàm bonum, Ó quàm jucundum,&.] ¶ Iſtius enim conſuetudinis mote retento, etiam Apoſtoli c, eorumque difcipuli, ut pradi- &um eft, unà nobiſcum& vobiſcum communem vitam duxère. Unde, ut benè nöſtis, erat multitudiniseorum cor unum,& anima una: nec quiſquam eorum, autos ſtrüm de his, quæ poſſidebat, aliquid ſuum effe dicebat: fedomnia illis'& nobiserant communia: nec quifquam egenseratinter nos.. Q Omnesautem, quidomos, et agros poſſidebant, vendebant eos,& pretia corum,& 1t liquas res:quas habebant, afferebant, ponentesante pi des Apoſtolorum d(ficut nobifcum quidam veſttün⸗ cognoverunt,& viderunt:)& dividebantur fingulis, prout cuique opus erat,€ Ananias autem vir ailt- rus;& Sapphira uxor ejus, qui mentiti funt Apoftolis de pretio agrorum ſuorum, quos vendidetant, nobis præ ſentibus, in conſpectu omnium cireumſtantium, à ton. fpe&u Apoftolorum propter- peccatum corum,& men- dacium, quod fecerunt, mortui clati ſunt ambo. Cætera, quæ de talibus cognovimus,& vidimus, nec recordatio ne, nec demonftratione digna funt. Quapropter hzc vobis cavenda mandamus,& doctrinis,& exemplis Apoſtoiorum obedire præcipimus: quia hi, qui manda- ta corum poftponunt, non folùm rei, fed extorres fiunt, ug non fotùm vöbis cavenda, fed& omnibus prædican- da ſunt.&mr. Unde conſilium dantes, velttam prudentiam hortamur, ut ab A poftolicis regulis nomte- cedatis; ſed communem vitam ducentes,& Scipturas ſacras rectè intelligentes, quæ Domino yovifis, adin plere ſatagatis. E 1 Inomnibusautem funt:fine dubio& conjug J Verba hac abfùnt ab originali, in recentioribus Concilorum cart- nibus impreſſo, dr duobus tpfius manuſoriptis codicibus, uno ne no altero Bibliotheca fancti Marcer Florentia,® áb Anfèlmo, Fiane verò ſententiam à Plalone acceptam, heretici quidam volebam m Chriſtianam religionem imuehere. Ita enim feribit Epip; refiz2. Primùm quidem, quòdipfe Epiphanes a™= tre ſuo,& ſectæ Antiſtite Carpoerate, ac ſodalibuseſus, | communes effe hominum uxores fancivit,ex Platonis ¢ republ. Iibris occaſionem nactus,& propriam concip ſcentiam petficiens. Verm apud veteres enar Chr Poanosnett uxorum communionem vehementer damnari ſölitam, Ter tuljan in Adologetico e videnter teftatur, his verbis: Òmnia indifereta funt apud nos, præter uxores. In illo loco conſortiumſo, | vimus,;inguo fole cateri homines confortium eunti qui non amicorum ſolummodò matrimonia EH fed& ſua amicis patientiſſimè ſubminiſtrant, exila ae do majorum& ſapientiſſimorum diſciplina, cratis,& Romani Catonis, qui uxores ſuas amicis con municaverunt;&c. —— haniuſlu- 50. K ai. puberes. I al. commoremur. à Anſeilid. b Hlaluße.© Aiei d Nu mari cT} jii: yik ton q È Kaleur

1 ady —— Vue À jli o eorom um& robiſ⸗ ene nollis na; nec fidebat, nt, afercbant, po ficut nobifeumqus mnt;)& Ay nt,€ Anan m propter per arunt, mortu ovinus,& S10 tione digna iut adamis,& do' dire pracipinus:9 mri g Unde o mor,aitab A punem vitam e ; p Don gentes, g2 gaut atem funt inte ginali Inde hujufinodi homines vocantur Clerici, id eft, forte ——--2 € Ive..ca78. d Deufäed. p3. Anf. LP, Crt lvo pb..te € Pfs,£ Dms. g aefiit.} orig, 589 Caufa XII. Quæft. I C. III. g luxta Ecclefiam Clericorum clanfira confirtuantur. Item Eugenius Papa II.& LeoIV..7y. Metni a etenim res exigit, ut juxta Ecclefiatn clauſtra conſtituantur, in quibus Clerici diſciplinis Ecclefiafticis vacent. Itaque omnibus unum fit refe- ctorium, ac dormitorium, ſeu cæteræ officinæ ad uſus Clericorum neceſſariæ. Miniſtri verò poſt Epiſcopum fuper eos eligantur, quorum vita atque doctrina illos potius exornet, quam dehoneſtet. G ES caput feptimum Conetlit Romans ab Eugenio I. primm habiti, Ó poflea à Leone I. innovati. Anteà citabatur Leo IX, Nee un atrio Eccleſia alia adificia, viſi Clericorum ponantur, C. IV. 9 Necin atrio Ecclefia, mf Clericorum adi- ficia ponantur. Vnde Nicolaus Papa&. Nur⸗ c ædificia inatrio Éedlefiæ ponantur, nifi tan- tùm Clericorum. J Foerẽ eadem leguntur in Cuncilio Salegunftadienfi,€. 12. quod Habetur in fine collectionis Burchardi,& refertur ab Ivone p. iss C. V. ꝙ(lericus nihil ſeculare poſßideat. Irem Hieronymus ad Nepotsanum, (-a: d, qui Chrifi fervit Ecclefiz, interprete- tur primò vocabulum fuum:& nominis definitio- ñe prolatå, nitatur effe, quod dicitur: Sienim xina Græcè, fors Latinè appellatur, proptereà vocantufEle- rici, vel quia de forte funt Domini, vel quia Dominus ipſe ſors, id eſt, pars Clericorum eſt. Quia autem vel ipſe pars Domini eſt, vel Pominum partem habet, talem ſe exhibere debet, ut& ipfe pofideat Dominum,& poſſi- deaturà Pomino. Qui Dominum poſfidet,& cum Pro- pheta e dicit:[ Pars mea Dominus,| nihil extra Domi- num habere poteft, Quòd fi quippiam aliud habuerit prater Dominum, pars ejus non erit Dominus: verbi gratiâ, fi aurum, fi argentum, ſi poſſeſſiones, ſi variam ſuppellectilem, cum iſtis partibus Dominus feri pars ejus non dignatur. Si autem ego pars Domini fum,& fi- niculus hæreditatis ejus, nec aco ipio partem inter cæterds tribus: fed quafi Levita& Sacerdos vivo de decimis,& Altari ſerviens, altaris oblatione fuftentor. Habens f vi- Gum& veftitum, liis conteftus ero,& nudam crucem audus ſequar. C. VI. g Nih prater Deum debet curare, qui inejws fòrtemeligitur, d Itém Ambrofius de fuga feculi, cap. 2. E portio Deuseft, nihil debet curare, nifi Deum: né alterius impediatur neceſſitatis munere. Quod enim ad alia officia confertur> hocreligionis cultui, at- que huic noftro officio decerpitur,. Hæcenim vera eft Sa- cerdotis fuga, abdicatio demefticorum,& quædam atie- natio chariſſimorum: ut ſuis ſe abneget, qui ſervire Deo elegerit g. C. VII@ Ciericsé Deo devotss, nec caufas agere, nec alsguid proprium habere licet, Tiem Hieronymús ad quendam faum Levstam, de duo- bus generibus bominum, Dus ſunt genera Chriflianorum. Eff autem unum genus, quod mancipatum divinoofficio,& dedi- tum contemplationi,& orationi, abomni ſtrepitu tem- Poralium ceſſare convenit: ut funt Clerici,& Deo de- Voti, videlicet converfi, xaĵe® enim Græcè,Latinè fors. ———————— —— Anſelm. Ip. cg.& l...%½.]In Conc. Salegunft. c. 12, De Clericorum vita dr bont, dr rebus Ecelefiá- r ficrsab Epifcopo defpenfandis. 590 electi. Omnes enim Deus in ſuos elegit. Hi namq; ſant Reges, id eſt, ſe& alios in virtutibus regentes:& ita in Deo regnum habent. Et hoc deſignat corona in capite. Hane coronam habent ab inftitutione Romanz Ecclefig, in fignum regni, quod in Chriſto expectatur. Raſio verò capitis, eft temporalium omnium depofitio. Illi. a enim victu& veſtitu contenti, nullam inter ſe proprietatem habentes, debent habere omnia communia. Aliud verò genus eſt Chriſtianorum, ut ſunt Laici. xh enim Græ- cè, eft populus Latinè. His licet temporalia poſſidere, ſed non niſi ad uſum. Nihil enim miſeriùs eſt, quàm propter nummum Deum contemnere. His conceflùm eft uxorem ducere, terram colere, inter virum& virum ju- dicare, caufas agere, oblationes fuper altari apponere,de- cimas reddere:& ita falvari poterunt, fi vitia tamen be- nefaciendo evitaverint. C. VIH. ꝙ(Clerict nihil proprium pofä- deant. Irem Gregorius Augufline Anglorum Epeſcopo, re.- ſponſtonum, c. v.& 2. Uia 6 tua fraternitas monaſterii regulis erudita, ſe- orfum non. debet fieri c à Clericis fuis in Ecclefia Anglorum, quæ auctore Deo nuper ad fidem perduéta elt, hanedebet inftituere converfationem, quæin initio naſcentis Eccleſiæ fuit Patribus noftris, in quibus nul- lus eorum ex iis, quæ poffidebat, aliquid fuum efe dicebat, fed erant illis omnia communia! Si a qui verò funt Clerici extra facros ordines conſtituti, qui fe non poflunt continere, fortiri uxoresdebent,& ſtipen- dia ſua exterius accipere: quia& de eiſdem Patribus, de quibus præfati fumus, novimus fcriptum e:[ guòd dive- debatur fingulis, prout cuique opuseras.| De eorum ergò fti- pendio cogitandùm, atque providendum eſt:& ſub Ec- cleſiaſtica regula ſunt tenendi: ut bonis moribus vivant, & canendis Pſalmis invigilent,& ab omnibus illicitis cor,& linguam,& corpus, Deo auctore, conſervent. Communiter f autem viventibus jam de faciendis por- tionibus,vel exhibendå hofpitalitate,& adimplendå mi- fericordiâ nobis quid erit loquendum: cùm omne, quod fupereft, in caufis piis, ac religiofis erogandum eft: Do- mino& magitro omnibus dicente:[ Quod g ſiperelt, date eleemeſnam,& ecce omnia munda fant vobis, 4 C. IX. J(lbericis omnia commi nia ſſe debent. Hrem Urbanus Papa omnibus Catholicis, epiflolà unicâ,.t. S Cimus b vos non ignorare, quia hactenus vita com- munis inter omnes Chriſtianos viguit,&adhue gratiâ Dei viget:& maximè inter eos, qui in ſortem Domini ſunt electi, id eft, Clericos: ficut-in Actibus le- gitur Apoftolorum ks ¶ Multitudime, atitem credentium erat cor unum,& anma una, nec quiſquam eorum, qua pofàdebat,alea quid ſuum eſſe dicebat: ſed erant illis mnia communa] Cr infia. € Quicunque/ vetrům communem vitam ſuſceptam habet,& vovit ſe nihil proprium habere, videat, ne pol- licitationem fiam irritam faciat: fed hoc, quod Domino. eft pollicitus, fideliter cuſtodiat, ne damnationem; ſed bræmium ſibi aequirat: quoniam ſatiũs eſt non vovere, quàm votum, prout melius poteft, non perficere. Gra- viùs enim puniuntur, ģui votum fecerunt, aute fidem perceperunt;& votum non perfecerunt, autin malis Vi- tamfinierunt, quàm illi, qui vitam fine voto finierunt, autfine- fide mortui funt,& tamen bona egerunt opera, —— a Aug. ferm.æl. ad fratres an eremo. b: Toas. Diae. an Vi- ta, u2. cap. 37. Anjel. i7. cap3© alvivere. d 32. difa ſi qus vero. Achrum 4. fl al.(ommun⸗ antem uitd. g Lucin h Anfj.lib.7..g. Ivopart.g. cig. à ah bga, noss k Afg. l inead. epifc

De rebus& prædils Eceleſix diſpen- ſandis& alienandis. C. X. G De eodem. Tuem Auguftinus n fermone de a communi vcta Clericorum. Kii$ $ Olo b, ut aliquis de vobis inveniat:malè vivendi oc- IN cionem: Providemus enim bona, ut ait Apoſto- lus c, non ſolùm coram Peo, ſed etiam coram omni- bus hominibus. Propter nos, conſcientia noſtra ſuffi- cit nobis: propter vos fama noftra non pollui, fed pol- lere debet in vobis.` Tenete,quod dixiyatque diftingui- te. Duæ res ſunt, conſcientia& fama. Conſcientia ne- ceſſaria eſt tibi; fama proximo tuo. Qui fidens con- ſcientiæ ſuæ negligit famam fuam, crudelis eft. é infià. ¶ Nulli liceat in locietate noſtra habere aliquid propri- um: ſed ſi fortè aliqui à habent, nulli licet;& quiha- buerit, faciunt:quod non licet.& Ẹpnfràe 4 Enthecam nobis habere non licet.‘Non enimEpiſcopi eft fervare aurum,& à{e revocare mendicantis manum. Quotidiè tam multi petunt, tam multi gemunt, tam multi inopes nos interpellant, ut plures triſtes relinquamus: quia, quod poſſimus dare omnibus, non habemus. Non habe- amus ergòenthecam. ésnfià e. 4 Qui habere volue- žit proprium,& de proprio vivere,& contra ifta præcepta facère; parum eſt, ut dicam, non mecum manebit, ſed nec Clericus erit. Dixeram enim,& ſcio me dixiſſe, quòd ſi nollent ſuſcipere vitam ſocialem mecum, non illis tolle- rem Clericatum: fed ſeorſum manerent; ſeorſum vive- tent: quomodo noſſent, Deo viverent; Stamen ante oculos poſui, quantum malum ſit à propofito cadere,Ma- jui enim habere cœcos, vel claudos, quàm plangere mortuos. Quienim hypocrita eft, mortuus eft. Quo- modo ergò quicunque voluiſſet extrà manere,& de ſuo vivere, non tollerem ei Clericatum: ita modò, quia pla- cuit illis, Deo propitio, ſocialis hæcvita, quiſquis cum hypocriſi vixerit, quifquis inventus fuerit häbens pro- prium, non illi permitto, ut inde faciat teſtamentum, Ted delebo eum de tabula Clericorum:Zem fap: f. Q Quir non vult mecum manere;& in communi Vivere, habeat libertatem; ſed. videat, utrum habere poſſit felicitatis hæreditatem g. Gñnitium hujus capitin uſq, ad verſ. Qui habere voluerit, legitur in ſermone ⁊. de communi vita(lericorum fiu szad fratresin sremo? catera verd partim in ſermone 53. ad fratres in eremo, five firm.3z:decommuns vita Clericorum partımimeodem$2. five 2. de guibus firmonibus adnotatum eft fuprà; dif. 86.‘Partem hujus ca- ẹttis refert Beda m comment. 2, ad:Cor..8. fuk hoc titulo: Ex fer- mone de vita& moribus Clericorum. 1 J Quinon vult) In fermone spfè pracedis c. certꝭ ego. infi. eâdem: É paucis interjeckin ſequitur, qui hoc non vult, ha- beat libertatemz&c. C, XI. Q Non kcet habere proprium iis; qus fais renuntiant,& communiter vrvere fpondent, Idem ſermone tertio hde communt vita Clericorum. No dicatis aliquid proprium: fed fint vòbis omnia communia. é infia. Q Quicunque autem in tan- tum progreſſus fuerit malum, ut occultè ab aliquo li- teras, vel quodlibet munus accipiat, ſi hoc ultrò confi- tetur, parcatur illi,& oretur pro illo.-Si autem depre- henditur, atque convinċitur, fecundùm arbitrium Pres- byteri, vel Præpofiti graviùs emendetur.&. ¶ Cum 1 hujus noftræ congregationis fratres non fölùm facul- tatibus, fed:vóluntatibus propriis in ipfa:ordinationis fufceptione renuntiaverint,& fe perpromiffam obe- a Serm.s2. ad fratres in eremo. Tn conc. Aquiſgric. lia. b Beda aad Cor..11,..3. non funt audiendi Anflib..cap.6. c Romizdr 2. Cor.b. d aliquid J orig. Inff. ed..2. vobienim.€ Serm.sy: f Cerm go. in ctremo. g al. aternitatem. h Et epiſt. 109. ad Decreti Secunda Pars. 502 — dientiam penitds aliorum poteſtati,& imperiisin Chri- ſto,& pro Chriſto ſubdidetint; cettum 2 eſt eos nihil habere, poſſidere, dare, vel acciĩpere debere ſine ſupe- rioris licentia. Qudd a ſi propinquus, vel amicus, vél quilibetfratrum cuiquam aliquid offerre voluerit, pri. mo quidemPriori inſinuetur,& ſictſuſcipiatur, ſi ipſe mandaverit. De quo tamen nihil fiat aliud, niſi quod Priori placuerit. G Caput hoc fumptum eSt ex firmonez, de communi vita Clerte corum, in quo regula B. Augufti continetur ac repetitur epifi:ip ſed in ea ad Monachas oratio convertitur, 1Cum hujus noſtræ] Hec ufy ad verf. certum elt, non ſunt inventa apud B. Auguſtinum. 2 JCertum J Hac habentun un prima regula, Cr. :C. XII-g‘De eodem, Idem zráflatu so. adc. 12, loannis. Eo oeum Domini accipe converlantis in terta, Quare habuit loculos, cui Angeli aminicttaverunt, niſi quia Eccleſia ipſius loculos ſuos habitura etat! Qus. re furem admiſit, niſi ut ejus Eccleſia fures patientet to, leret? :C. XIII-g Ecċlfiarum'Prapofiti,: terum diſpenſatores:efficiuntur. IremProfper.b devita contemplativa, lb. e. cab. g. xpedit facultates Eceleſiæ poſſideri,& proprias pét- fetiorisamorecontemni. Non enim proptig fnt, fed communes Ecclefiæ facultates:& ideò quifquis 0 mnibus, quæ habuit, dimiſſis,aut venditis, fit tei ſiæ con. temptor, cuùm Præpoſitus fuerit factus Eceleſiæ, ommium, quæ habet Eecleſiaß efficitur diſpenſator. Denique ſnus Paulinus, ut ipfi melius nöſtis, ingentia prædia ,quzfie- runt fua, vendita pauperibus erogavit: fed càm fatus cffet Epifcopus, non contempſit Eceleſia facultates, ſel fideliffimè diſpenſavit. Quo facto ſatisoſtendit&ænio. pria debere propter perfectionem contemni,& fine in- pedimento perfectionis poſſe Eccleſiæ facultates, quë t funt profectò communes, poſſideri. Qid fan&us Hila- rius? nonne& ipſe omnia bona ſua aut parentibus reli- quit, aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen, àm merito perfectionĩs ſuæ fieret Eccleſiæ ArelatenſisEpiſeo- pus, quæ illa tunc habebat Ecclefia, non ſolũm poſſedit, ſed etiam aceeptis fidelium numeroſis hæreditztibus ampliavit. Iſti d ergò tam ſancti,tam perfecti Pontifi- cestlactis evidenterelamant pdſſe& debere fieri, quod fecerunt. Qui utiq; homines tam‘fecularium, quam divinarum rerum fine ambiguitate dođtifimi, fi firent res Ecälefig debere contemni, nunquam eas debuerant, qui omnia ſuareliquerant, retinere e. C. XIV. Q Diaconi, vel qualibet rellgioſa perſina regularem vttam ducere 60- gantur, Hem Gregorius Felies Epiftepo de Acropolis lib.2. epift. 29. Uoniam f Velina, Vixentina,& Blandana Ecelefiz, quæ tibi in vicino ſunt conſtitutæ, Sacerdotis nolunt- tur vacare regim ine, proptereà fraternitati tug earum l0- lenniter operam viſitationis injunximus: illud preo- mnibus commonentes, ut ubi præfatarum Eccleſiatum, five diœcefeos earum, vel Diaconi, vel religiofe perlong inventæ fuerint, diſtrictè, canoniceg; vivant. C. XV. Quare in primitius Ecclefia pradis vendebantur. Irem Melchiades Papa. eoe Poon Ecclefiam in Gentibus Apoftoli pravide- bant: idcircò prædia in Judæa minimẽ ſunt adepti, ſed pretia tantummodò ad fovendos egentes. At"o — a Inprima regulae.. b éin Cunc. Aquiſer. cdſ.€ 2a ſunt profocto communia, I orig. d Additaeit ex org:hes clafi, e at: fafaipere. E Anfil.lre.7 8 Pohye. lu. kil. ig. Burcht e eae Monac has. c. 2. CJ. Ivo p..e. ę. Cp. Pandas àn

y rilatu go dbh mini accipe 0 locilos, cui At fiusloculosí fpenfaores de vita conten plah sEcclefie polideri& contemni. Nou enm Ge facultates:& ide mifisautvendi nfuith&wBali fcitur difpenlator D snôltis, ingenti pi pperibus erogantt: contemphit Eoee in Quofto p perfeftionem con ions pok pekes! munes pofhideii, fe omnia bona imat! pauperibusretog?" sfz feret Ece habebat peleh tjs fidelium niw japik simant pi tig; homines o fneambiguititt" e contemni, Mir erant, retinet l |} puani;vel f 4 iiare qutamih aat, griis Flia EW h ni 4 a Cun XIL Ouri. L cùm inter turbines,&adverfa mundi luccrelceret Eccle- ſia, eouſque pervenit, ut non ſolum Gentes, ſed etiam Ro- mani Principes, qui penè totius orbis monarchiam tene- bant, ad fidem Chrifti,& Baptifmi facramenta concurre- rent. E quibus vir religioſiſſimus Conſtantinus, primus fidem veritatis patenter adeptus, licentiam dedit peruni- verſum orbem, ſub ſuo degentes Imperio, non folùm fieri Chriſtia nos, ſed etiam fabricare Eccleſias,& prædia tri- buere poffe conftituit. Denique idem præfatus Princeps donaria immenfa contulit,& fabricam templi primæ fe- lis beati Petri Principis Apoftolorum inftituit; aded, ut fedem Imperialem,quam Romani Principes poffederant, relinqueret,& beato Petro, fuccefforibusgue a fuis pro- futuram concederet. Idem verò præfidens b in fan&a Synodo, quæ apud Nicxam congregata eft, cùm quere- lam quorundam conſpiceret coram ſe delatam, ait:[ Vos à nemtio dijudicart poteſtis: qutia ſolius Det judicio reſer vami- ni. Dii etenim vocati eſtu:& idcircò non poteſtis ab hominibus dicari.] Ab illo etenim tempore,& deinceps, viri mi non ſolũm poſſeſſiones& prædia, quæ poſ- ant, ſed etiam ſemetipſos Domino conſecrärunt, icantes baſilicas in ſuis fundis in honorem ſancto- yum Martyrum per civitates, ac monaſteria innume- YA, in quibus cœtus Domino ſervientium conveni- ret (ñLateri etiam collectores Melehiadem cirant: quod conſtare non haſſe rectè animad vertit auctor glaſſa. Eut enim in hoe capite gdi nentis Nicana Synodi: guo tempore( ut ex pfa Synodo, Eufèbio é cateris Hiſtoricis apparet) jam Melchiades obterat. Haletur autem integrum in ſeripto de primiti va Eccliſia,& muntficentia Conflan- tini, quod in collectione Idort, Luretiæ bius mpreſſa, ſequitur ſtarim post decreta Melchiadis, quemadmodum faprà, difi. 88. ad c. de- crevit, annotatum est, C. XVIL Q Quare predia fidelium hodiè ab Eccleſia non alienentur. Tem Urbanus Papa, epiftolâ uncå,.t. Identes c autem fummi Sacerdotes,& alii, atque Le- vitæ,& reliqui fideles, plus utilitatis poſſe conferre, ſi hæreditates& agros, quos vendebant, Eccleſiis, quibus præſidebant, Epiſcopi traderent; eò quòd ex ſumptibus corum, tam præfentibus, quàm futuris temporibus plu- ra& elegantiora miniſtrare poſſent fidelibus commu- nem vitam d ducentibus, quàm ex pretio ipforum: cœperunt prædia& agros, quos vendere folebant, ma- tricibus Ecclefiis tradere,& ex fumptibus corum vivere, Ipſæ vero res in ditione ſingularum parochiarum Epifcoporum( qui locum tenent Apoftolorum) erant, & funt ufque adhuc,& futurisfemper debent efe tem poribus. E quibus Epifcopi,& fide diſpenſatores corum, omnibus communem vitam€ e volenti- bus, miniſtrare cuncta neceſſaria debent prout meliùs potuerint, ut nemo in eis egens inveniatur.€ Ipſæ enim res fidelium oblationes appellantur, quia Domino offeruntur. é mfra, e3. Memoratis ergò augmen tationibus ac cultibus in tantum Eccleſiæ, quibus ipi- ſcopi præſident, Domino adminiculante creverunt„& tantis maxima pars earum abundat rebus, ut nullus fit in eis, communem gerens e vitam, indigens o- mnia neceſſaria ab Epiſcopo, ſuisque miniſtris percipit. Ideò, ſi aliquis extiterit modernis, aut futuris tem- poribus, qui hæc avellete nitatur, jam dictà damnatione feriatur. 1e C. XVII.€G De eodem, H Item Auguſtinus f rradlatu 62 in Ioannem, Abebat g Dominus loculos,& à fidelibus oblata — a al. ſauꝶ preſolibus. b 11i. quaſt.3. e Anſelmm.5..b. Burch. lib. f. c. 3. Ivo p. 3..F. d al. fidem.© al ligens) al degens, F ad cuiz, Ioan.& ili gliſſa ordin g Anf dst32, Polyed 3 titga Deribus dr pradii, Eccleſte diſpenſandi- alcenandis. 594 conſervans,& ſuorum neceſſitatibus,& allis indigenti- bus tribuebat. Tunc primùm Eccleſiaſticæ pecuniæ for- ma eſt inſlituta, ubi intelligeremus, quod præcepit, non 4 cogitandum eſſe de craſtino, non ad hoc fuiſſe præce- ptum, ut nihil pecuniæ fervetur à fan&is; fed ne Deo pro ifta ferviatur ,& propter inopigtimorem juftitia de- feratur. 2 pse Hu omnibus auforitatibus claret, quod Clericis nukle modo iicet habereguid proprium: quòd fi habuerint, non Clerici e- runt: non tamen Clericatas eis tollendus es. C. XVIIL g Clericatus non tollitur eis, qus volunt habere altquid proprium. Unde Auguftinus in firm.2. b de communi vite Clericorum; Ertè c egofum, qui ftatueram, ficut nôftis, nulluse ordinare Clericum,nifi qui mecum vellet maneres: aut fi vellet recedere à propofito, re&è illj tollerem Cle- ricatum: quia deſereret ſanctæ ſocietatis promiſſum, cœptumque conſortium. Ecce in conſpectu Pei& ve- ſtro, muto conſilium. Qui volunt habere aliquid pro- prium, quibus non ſufficit Beus& Eccleſia ſua, maneant ubi volunt,& ubi poſſunt: non eis aufero Clerica- tum: nolo habere hypocritas. Malum enim effe, quis nefciat? Malum eft, cadereà propofito: fed pejus eft, fimulare propofitum. é pot pauca. Ú Sinon d fervat ſanctitatem foris, dimidius cecidit: fi verd intus há- buerit fimulationem, totus cecidit. Nolo, ut habeat ne- ceſſitatem ſimulandi. Scio, quomodo homines ament Clericatum. Nemini eum tollo nolenti mecum com- muniter vivere. Econtra ſumt alis audtorirates, quuibus conceditur propria habea re, non filum aliis, fed eriam Epifiopis. C. XIX. g De rebus propriis vel acquiſitis Epiſco- piharedıbus fuis derelinguant. Unde in Concilio Agathenfi, c. 48. legitur. po u de rebus propriis, vel acquifitis, vel quicquid de proprio habent, hæredibus fuis, fi voluerint, derè- linquant. Quicquid verò de provifione fuæ Ecclefiæ fue- rit, ſive de agris, ſive de fructibus e, ſive de oblationibus, omnia f in jure Eceleſiæ reſervare cenſuimus. C. XX. ¶ De eodem. Iiem ex Concilio Martini Papæ g, c.. Anifeſta autem debent eſſe, quæ ad Eccleſiam perti- M nent, his, qui circa ipfos funt, Presbyteris& Diaco- niszut fi Epifcopo contigerit inopinatus tranfitus, res Ec- clefiz nullo modo poffint minuì& perire,neque res prò- priæ Epifcopi importunitatempatianrur pro rebus Eccle- iæ: ut nec Ecclefia incurrat damnum, nec Epifcopus in fuis rebus pro rebus Eccleſiæ proſcribatur. C. XXI. De eodem. Idem flatutum est in canonibus Apoftolorum, c40. ubi legitur, Int h manifeſtæ res propriæ Epiſcopi,(ſi tamen habet proprias)& manifeſtæ Pominicæ: ut poteftatem ha- beat de propriis moriens Epifcopus, ficut voluerit,& qui- bus voluerit, derelinguere: nec fub occafione Ecclefiafti- carum rerum, ea, quęEpiſcopi eſſe probantur, intercidant. Fortaſſis enim aut uxorem habet, aut filios, aut propin- quos, aut ſervos. Et juſtum eſt hoc apud Peum& homi- nes, ut nec Eccleſia detrimentum patiatur ignoratione re- rum Pontificis, nec Epiſcopus, vel ejus propinqui fub ob- tentu Eccleſiæ ladr ur,& in caufas incidant, qui ad eum pertinent, morsque 1 ejus injuriis malæ famæ ſubji- ciatur. 1 Morsq̃ue ejus] Antè lagebatur, mortisque ejus in- à Matth. 6. b aliter g2. ad fratres in eremo. Anſelmus lib. v. cap.2. d Si ſervat] erig. e aliter ffugib. f aliter omnia jure. g In capit. Martini Bracharen. ex can. 4. Concil. Antiocheni, mutatis verbis, fid falv ſententil. h Anſelmus 11b.b. cap.oſ. y

De rebus de prædĩis Eccleſia diſpen- ſandis& alienandis. 595 Hi juris infamentur. Refiisutus est locus ex priſea verſione, cui F tum reliquum- caput convenit, Gracè et, TOV 40 Ty bawa O diorGneiass& aesBimseoFey id et;& ejus mors ma- ledictis undique appetatur. C. XXII g Ex rebus Ecclefia Epifopus, fi indiget; fibi& ſuis neceſſaria ſumat. Itemin eifdem canonibus;-:47s` X hisautem, quibus Epifcopús indiget(fi tamen 1m- diget) ad fuas neceffitates,& peregrinorum{ ratrum ufus&'ipfe percipiat, ut nililei r poflit omnino deeſſe. Lex b enim Dei præcipit, utquialtario deferviunt, pa- ſcantur de ipſo. 1 J Ei poffit] Legitur etiam, eis poſſit. sicodicibus partim est UTE, Partim cæl c C. XXIII. 9 Ees Sccleſſaſticas&huſcopus Adiſpenſet. nem ex Concilio Æntiocheno e, cap. 253 Piſcopus 4 Eccleſiaſticarum rerum habeat poteſta- tem ad diſpenſandum erga omnes qui indigent, cum fumma reverentia& timore Dei. Participetautem& ipfe, quibus indiget( fi tamen indiget) tam in fuis, quàm in fratrum, qui ab eo fufcipiuntur, neceffa:iis ufi- bus profuturis; ita ut in nullo quålibet occafione frau- dentur, juxta ſanctum Apoſtolum e ſic dicentem: ¶ Ha- bentes. vium& tegumentums, his contenti ſimus. Quòd fi contentus iſtis minimè fuerit, convertat autem res Eccle- ſiæ in ſuos uſus domeſticos,& ejus commoda, vel agro- Nam& in Cræ fi rum fruĝus, non cum Presbyterorum confcientia, Dia- conorumque pertractet; ſed horum poteſtatem dome- ſticis ſuis, aut propinquis, aut fratribus, filiisque com- mittat ut per hujufmodi perfonasoccultè r res lædan- tur Ecclefig, Synodo provinciæ poenas ifte perfolvat. Si autem& aliter accufetur Epifcopus, aut Presbyteri, qui cum ipſo ſunt, quòd ea, quæ pertinent ad Eccleſiam, vel ex agris, vel ex alia qualibet Ecel tica facultate fibi- met uſurpent, ita ut ex hoc affligantur quidam pauperes, criminationi verò,& blaſphemiis tam ſermo prædica- tionis, quàm ii, qui diſpenſant, taliter exponantur,& hos oportet corrigi, ſanctà Synodo, id quod condecet, ap- Probante. 1Occultè res] Inverſione Dionyſi lægituir, ut per huju modi perſonas occultè cætett lædantur fra iliorum, ut per eorum ſcici lædi videantur. G ATA O.-i; habetury 85 Te ala T Qistey Asiy yoTtis Baa? syss P onxinnas s idet;utex hista tenter lædantur. C. XXIV. 9 Res Eccleſiæ ſint in Ehiſccpe poteftate: Irem inċánonibus Apoft Por o i habear. Si nt creditæ i, mM curam pE- cuniarum gerere, ita ut pote ndigentibus o- nnia diſpenſentur per Presbyteros& Diaconos,& cum Dei timore,& omni ſolicitudine& miniſtrenti Ex his autem,quibus indiget,&c. ut fùpra 1L, Cam ergo in Concilio Agathenſi,& Martint,& camnibas A- Poflolerum dicatar:[ Sint manifeftæ res proprig E pifcopi,] cum in eifdem canonibsss,& in Concilio Antiocheno Præcipiatur, ut Epiſc opus participet res M Ecclefia, fi tamen zndiger, ónne pater — a dur Dagio. b .Caf.g.-€ Et in Parifien. Conc..r. ey. d Anſel.l...ich. e i. Im. 6. al. catora ladan- gur Ecclefia Anſelm. l. ET mwr E e g uſẽlim. l. 6. cap. If. ii pretioſa] orig. à misoU Teon idest, credenda. k uaxbáns, idesi ari hinte 1" legrã- žale l Sup. chd, cox kiant m al rebig 7 Decreti Secunda Pars. 596 ter oſtenditur, guod Epifiopus habeat libere proprsa? Diede enim E ſiindiget rebus Eccleſia] notat eum habere propria,gue fera raffe fais necefitatibus non fufficiunt, Quomodo ergo Clericm, fi proprium habere voluerit, Clericus non erst? é Epifèopus habens propria non ſolum non deſinit eſſe Ehiſcopus, verum etiam cuniias Eccleſſaſticas ſacultates in ſua jubetur habere poreſtate? q Sd notandum esl, Epifcopos Orientalesuxores habere,& filios: qusſ⸗ dam autem ex noftris partibus cum in Larcatu, five inminonbus ordinibus confistuti habeantuxores ér filos, five morte uxori inier. vemente, ſive continentiũ pari 1010 ſer vatd, adl ſacros urdines acce. dere: His omnibus conceditur habere propria ad: fhos dr fuorum uſus. Su autem ab infantia facra mihtia traditi funt, nullo m do eis permittitur habere propria: quia nulla eft eis excufario prea prietatisınifi fortaffe retinendo fuaà fumptibus Ecclefie abfiineant, Quod fieri poffe Profper de vsta contemplativa, lsb. 2 cap, 12 tte ſtatur, dicens. C. XXV. De iis, qui tam infimi ſantr u ſu rebns renuntiare non pofam. Lli autem, qui tam infirmi ſunt, ut poſſeſſionibus ſuis renuntiare non poflint, fi ea, guæ accepturi erant, dik penfatori relinquant, nihil habentibus conferenda, fne peccato poffident fua-: quia& ipfi quodammodò fare- linquunt, quando propriis contenti rebus, nihileorun, 4.— quæ labori, vel ordini ſuo deberi a rbitrantur, ati pi at. w De rebus verd Ecclefie guaruur; an liceateas Per Prebeniude vidi; ut anniosredtias quifque fibi fpecsaliter vendicet, Hemi polefieri, argumento ģ auctoritate probatar.(leria fi fant, de quibus dicitur a:| Multitudinis aute dentium erat cor unùm,& anima una. d Neceffe enpu eorum ſẽquantur Vitam, quorum in Ecclefia gradum admimfiut, Non ergo aliquid proprium fibi vendicabunt, federunt eh umik commuma’ C. XXVL Q. Res Ecclefia quafi communes Epe fèopus difpenfèt: Him Úrbanus Papa ait in eprflolaunica, 6, 2 Es ġ Ecclefiæ non quafi propriæ, fedutcomtt nes,&Dominooblatæ, cum fummo timore no in alios, quàm in prafatos ufus funt fideliter dilpen ſandæ. €: XXVII. 9 Kon lceat Epifeopo es Eceliſu· rum in proprios uſiss con uertere. nodo habita Romæ ab Eugenio Pa II. c. 76. liceat res mobiles aut imm is plebibus, aliisgue piislocis, 1 pt0- & Hemex N ülli Epifco Nles, de ſu ptio ufu habere: ne majores enormiter locupletentut,& minores tali facto pauperes inveniantur. Contrà agens canonicã auctoritate coarctatus exiſtat. S: ergò res Ecelefia, non quafi propria, fid quafi communes" benda fant, cùm de communs nullus dicat, hoc menm ett, nec at rebus Ecclefia, hac est mea, porest alsquts dicere: ne vodearur m immutari charitatem illorum, in quanull aliguderatproprinm,jtt(3 erant illis omnia communia. Hlin ita reſtondelur. Sicut berſellum charitatis manente, ſecundum diſcretiomem Escleſiarum, difindi tzo fit Ecclefaflicarumfacultatuns, dum aliis poffefiones bwju Et cleſia ad diſpemſandum committuntur, eæ quuibuus lcẽtſen omnibis debeant efe communes, primam tamen fibi,é Jus Er pi defervientibus, neceffaria fubminifiret d, reliq na,gua faperjwib fedelium uſibus miniſtratures; ita é Prabenda Eceleſiarum, ea dem charitate manente, piè E relgrosè poffunt difirsbunnec tuneri: bus Ecclefia, ut propriis, fèd ut commumbns utilitatibus defirvitie ri: ut ex hi, gua fibe afagnata funt, primam fibt neceffaria pirc : A a, s uji piat: fi qua vero ſuis neceffitatilus, ſuperſunt. in communei i Eccleſia exbendat. I i c Ji a PM 4. b Anfils eag Polje hht 4. d al. Eorſocpus ſudminiſirot. c yxu. —.

abi bere prijjik qiun remna fod ber deuth Antia Ai ' Dei, quit rebus renuntiat fint, f ea t, nihil hab dini duo debesi am ; Ah ariun an eati fer fue fli fe lte mtoritate probstnt, qitur a;( Multiwe n,& anima una,| morum m Ech wm fibi vendia odo habita Rom fundam pn fac gn onmi” Š mmm faria t; „fraw j’ i entop? C. XXVIII. ꝙ9 De eodem. Unde Auguftinus ad Bonifacium Comitem, epift. so. 81 4 privatum( poſſidemus, quod nobis ſufficiat, non illa noſtra ſunt, ſed pauperum: quorum procu- rationem quodammodò gerimus, mon proprietatem no bis uſurpatione damnabili vendicamus. Oftenfum est, quomodo lsceat Cleriets habere proprius, ir quo modo non. Item, quomoderes Becleſia per Prabendas de vidi poſßint. QUÆSTIO TI. T Vnc quaritur, fi Sacerdotes alaqua de rebus Eccleſia ps dediffè nofèuntur, an his, qui easacceperunt, aliquã firrutate conftabunt? Duod res Ecclefie nullo modo difrahı pofnt, é& diſtracta poſſideri, multis aucloritatibus pro- batur. C. I. ¶ Eccleſia pecunias auferens velut homicida damnatur. Ait enim Ste phanus Papa. LE e Chrifli pecunias&. Ecclefix aufert, fraudat & rapit, ut homicida in conſfectu judicis deputabi- tur. q Inepifolis Stephani primi, quaextant, caput hacnon kabe- tur:[èd mepifola prima Anasleti, ex quo citatur a Burchardo r Zvone, érin Concio Tieburienfi,-r infia eád. c. Qui abhtulerit. Faem etiamlegitur apud Lucium Papam, C. IlL q Quuguid de facratm vafis, vel miniſte- rih à quolibe: Cterico uſurpatum fuerit, Eccleſia reſtituatuſ Item Pelagius Haſtilio Epiſcopo. uſtins noſtræ ſedis. Notario ſuggerente didici- quod ei dilectio tua dire vicibus indicàſ- ſet, quoſdam de Clero tuo,& maxiinè parochiarum ad te pertinentium non pauca ſacrata vaſa, vel miniſteria xiſſe,& aliqua hujuſmodi perpetràſſe, quæ à reli- gioſo aliena ſunt propoſuio. Charitatem verò tuam (ut hoc competenti ſolici ine debeat inſequi, vel ul- ciſci) noſtra pra ceptionis auctoritate cupis communiri. Qua. de te plæſentibus mandanius affatibus, ut con pe tentis vivaciiatis inſtartià, quiequid de ſacra miniſteriis à quolibet Clericorum uſurpatum vel diſtra ctunrfuiſſe ompercris, ſine cujuſquam mota i tuexigerc non dimittas,& Eccleliaſticis uſibu: marc C. III. g Quceguid Domnoconfecratur, ad jes perur Sacerdotum. Fem Borifacius d Papa. N e liceat ignorare, omneguod Domino confe- Acratut, ſivetuerit homo, ſiye animal, ſive ager, vel quicquid ſemel fuerit conſecratum, ſanctum ſanctorum Domino erit,& ad jus pertinebit Sacerdotum. Propter quod inexculabilis erit omnis, qui a Domino& Ecce fia, cui competunt, aufert, vaftat, invadit, vel eřipit, ufque ad emeng aioaem, Ecdefiægue ſatis facti n, it facri s judicetur:& fiemendare noluerit, excommu- picetur. C. IV. g Excommuncation: föbjaceat, gui Item Gregorius VIL. lib. 6; Receflt, inConcrlo,.. Uicunque f militum, vel cujufcungue ordinis, vel’ proteſſionis perſona, prædia Eccleſiaſtica à quo- cunque Rege, ſeu ſeculari Principe, vel ab Epiſcopis in- vitis, ſeu Abbatibus, aut aliquibus Eccleſiarum rectori- a Erinfi. 23 q. 7. quèd awiem.$. fi autem preusnm, b al. privatim, gue nobu fufficrant, o fademuas,| orig; c Anacle- tus eptfi. i c. 2. Luctus dap. 6. In Concilio Tribur. c. 7, Burch. lib. il. cap. 18. Iuo part. 14. c. d. d 6.(apit. c. 303. al, Ex decrete Bo- nf. Papa, e Polys, l. ö. tet. Iß. Burch. I. 11. c. ij. lup. Eg CAP., 87, Fawaorm, lsb,.c tij E. Poly, lehe titij Cauſa XII. Quæft. II. Dr rebru Scelife alà- 82 natis, 598 bus ſuſceperit, vel invaſerit, vel de rectorum depravato, ſeu vitioſo conſenſu tenuerit, niſi eadem ꝓrædia Eccleſiis reſtituerit, excommunicationi ſubjaceat. C. V. Q Sacrilegei crimen mcurrst, gus prelia Esclefiaflica vexat, Irem Pius Papa, epiflolå 2, P Rædia à divinis uſibus tradita, quĩidam humanis ap- plicant uſibus,& Domino, cui tradita ſunt, ea ſubtxa- hunt, ut fibi é inferviant. Quapropter ab omnibus illi- us uſurpationis contumelia depellenda ef: ne prædia ufibus fecretorum cœleftinm dicata, à quibufdam irra- entibus vexentur. Quꝰd ſi quiſquami præſumpſerit, ut ſacrilegus habeatur.: C. VI Q De eodem, Irem Anacletus Papa c, epf. t Q- d abftulerit aliquid patri vel matri, dicitue hoc peccatum non elle, homicidæ particeps et; Pa- ter nofter fine dubio Deus eft,qui noscreayit: mater ve- rò noſtra, Eccleſia, quæ nos in Baptiſmo ſpiritualiter re- generavit. Ergò qui e Chriſti pecunias& Eccleſiæ ra- pit, aufert, vel fraudat, homicida eft. C. VII Quadruplum reſtituat, qꝙuus rcs Ecclefia invadit. Hem Joannes Papa 1. ad f Zachariam Archi- epiſcopum. IN antiquis Eecleſiæ ſtatutis decretum eſt, ut qui aliena nvadit, non exeat impunitus, ſed cum multiplicatio- ne omnia reſtituat. Unde& in Evangelio g fcriptum eſt: ¶ Qubd f aliqurd deftaud‚au, reddo quadrublum.] Et in legibus 5 ſeculi cautum habetur: ¶ Quu rem ſorripit aliea namre. J ut inffd in auctoritate Euſebes Papa. C. VIII g Pro renere fecularium: eum puntate tur on vaſores rerum Eccleſia- ficarum. Item Gregorius ad(vnſtantiam Reginam Gallie, J4b.&. epiſt. 33. ſcu c. 27. Um devotiſſimam£ Dominam fciam de cœlefti vita 4 atque remedio animæ fùg fedulò cogitare, culpam me committere vehementer exiftimo, fi ea, quæ pro timore omnipotentis Domini funt fuggerenda, fi- luero,& te ſanctiſſimam de Eccleſiaſtica pace ſedulò non commonuero. Nimisme Juliani fratris& Cocpiſcopi noſtri proclamatio nuper contriſtavit, n¶ aximè cùm vil- læ ſuæ, videlicet Eecleſiæ, à nequiſſimis prædonibus ſint deprædata, atque nocturnis incendiis more furum com- buſtæ:& dum iidem maligni juxta noftri prædecefforis Bonifacii decreta pro violata Iemunitate illud emen- dare noluerint, dum& ſeculi leges hæc eademãta ſe ha- bere voluerint, lege vulgari teſte, in qua ſic ſcribitur m: 81 quismanu armatt ufque ad quatuor homenesin vicum alter its ad malefaciendum venersi ille, qui prior estepro illicita praſumptro· ne com ponat ſolidos nonhentos: ſequaces uverò ejas, unuſqueſque ſe- lidos octogenta. Si verò inc eudiumfecerent, tbi no vtestantum com· ponant: fi pradam verò,in guadruplum refltuant,] gG Intu:m kujus capitis ufque ad verſ. ſiluero. eſi acceptum ex epiſlola indicata. Reliqua non funt inventa, í A 1 Violata] Hac didtis abeſt à plerifque veluſtin,€ hic Ó in fiquenticaprte, ubi in vulgatiset, emunitas violata, a Polycarp ibid. Anfèelm. lsbr. 3, cap. 36. Ivo part. 13. 6p. 39o b al. fun ufibus. c Ersen epift. Luces, c6, d Polye, jbid, Burchard. lsbr. rı. cap.18, Ivopart. 14. cap. 88,€ Supr, eåd.gui Chrifi. f Et in epiſt. 2. Eufibsi Papa ad£Egyprios E in decret. Iulit..l.& Symmachus ms. Synodo. g Luc. ig. h snfiaead.in legibus. À Burch..r1,c. 26. Ivo p. 13. cap. 36. k ſereniſimam] org. l al. patria, arque amma fua vita fidulòà. mi Gbr. legum Longobard. tit, de aggrefiin yis. faf, igk y2

De rebus Ecclefia alit- Decreti Secunda Pars. 60⁰ 599 natis C. 1X. Q Decodem. Irem, I a feculi leges talem juſtitiam habere voluerunt;lex Saisin cur inferior effe debebit? cùm in ipfi? veritatis præfentia à Zachzo$ collaudatum fit, ut fialiquem de- fraudaret, in quadruplum reſtitueret? Et quia ſummum in rebus bonum eſt, juſtitiam colere, ac fua cuig; jura ier- vare,&in ſubjectos non finere, quod poteſtatis eſt, fieri, 4 ſed quod quum eſt, cuſtodiri(quod& voõ diligere,& omninò confidimus ſtudere;) ea propter excellentiæ veftræ, menfe Novembri præfentis anni, fecundå indi- &Qione, Petrum fratrem& Coëpifcopum noftrum à gre- mio ſanctæ Romanæ Eccleſiæ tranfmittemus,ut fratribus ejuſdem provinciæ in unum congregatis immunitas V10- lata,& præſumptio,& facrilegium canonica auctoritate, & veftrà Regia dignitate talemterminum acciplant, ne pofthac membra Diaboli, filii nequam, in ſancta Eccle- fia, te etiam ibi regnante, talia præfumant. g In plerifque vetujtis cođacibus, O apud Burchardum,& Iuo- nem caput hoces? conjeandtum ſuperiori. C. X, g Ecclefiares farripiens, in decuplum reſti- ruat, quod alſtulit. Kem Euſebius Papa, c epift. 2. IN d legibus feculi cautum habetur:[ Qus rem farripit alienam, illi, cujus res direpta efl, in undecuplum e, qua fub- lata ſunt, reſtituat.] Et in lege divina f legitur:[ Maledi- dus omnu, qui transfert terminos proximi fus,€ dicet omnis po~ pulus, Amen.} Talia g etgò non præfumantur abfque ul- tione, nec exerceanturabfque fua damnatione. Pron- de 1, fi quis Eceleſiaſticas oblationes,& quod Deo con- fecratum eft, rapuerit, vel confenferit facientibus, ut fa- crilegus dijudicetur,& damnum in quadruplum reftitu- at,& canonicè pœniteat. 1§ Proinde, 3] Hinc ufġue ad finem non fant in epiftola Eu- febuynegue apud loannem, aut Symmachum. Habentur ramen apud Burchardum dy lvonem part.13. cap.37. Gin Pol) carpo, tne terpofitis cham aliquot verbis, qua in epiftola habentur post verf damnatione. Contrà Gregorius firsbit, cap. 4. refþonfionum ad Auguft- num Anglorum Epiſegpum, de his, qui ſurtim auferunt aliquid de Ecclefia. ©. XA. g Sineaugmento fibi dblata Ecclefiam recipere oportet, i a h tua ex perfona Turis penfare poteft, qualiter valeat corrigi. Suntenimquidam, quiha bentes fubfidia, furtum perpetrant:& funt alii, qui'hac in re ex inopia delinquunt. Unde neceſſe eſt, ut quidam damnis, quidam verò verberibus,& quidam diſtrictius, quidam vero leviùs cotrigantur. Et cùm paulò diftri- ctius agitur, ex charitate agendum eſt,& non ex furo- reo: quiaipfi hoc præftatur, qui corrigitur, ne gehennæ ignibus tradatur. é mfià. Q Addisetiam,quo augmen- to ea, que furzo de Ecclefiis abftuilerunt, reddere debe- ant. Sed abiit ut Eccleſia cum augmento recipiat, quod de terrenis rebus videtur amittere,& lucra damnis quz- rat. Verum illud Eufèbii de legum fèveritate> illad i Gregort de Eccleſſaſtica manſuetudine didtum antelli gitur. C. XII. 9 Non ſunt alienanda in Eiſcepatu acquiſita. R- à in Epiſcopatu acquiſitas, Sacerdotibus nulla eſt alienandi licentia. C. XIII. 9 Vaſa ſacra, niſi pro redemptione captivorum, non funt alienanda. Ilem ex octava 1 Synodo univerſali, c. M. Poftolicos b& paternos canones renovans hec fan- À cta& univerſalis Synodus, diffinivit neminem pror- fùs Epifcopum vendere, velutceumgque alienare cime- lia ¢& vafa facrata, exceptå causà olim ab antiquis ca- nonibus ordinatå, videlicet 2 pro redemptione capti- vorum: fed nec tradere falaria Ecclefiarumin emphy- teutica pacta, nec alias ruſticas poſſeſſiones venundare, ac per hoc Eccleſiaſticos reditus lædere, quos ad propti- am utilitatem,& obefcam pauperum,& peregrinorum fuftentationem effe decernimus 3.€ paulo pòst. 4 Quil quisautem apparaverit poft hanc diffinitionem noftram contrarium quid huic ſanctæ ar univerſaliSynodo agere, deponatut ut prævaricator divinarum legum& prz- ceptorum: caſſatà videlicet omninò, quæ facta eſt in ſcriptis vel ſine ſcriptis ab Epifcopo venditione, vel em- phyteuticà traditione, velaliā quâlibet alienatione, ci- meliorum fcilicet,& falariorum locorum, Qui vereme- rit, aut perceperitaliquid ex prædiĉtis cimeliis, vel fala. riis,& non reſtituerit Eccleſiæ iterùm, quæ Eccleſiæ ſunt, vel non dederit ad incidendum chartam venditionis el emphyteufeos, fit anathema, ufque dum fecerit, quod ab hac ſancta& univerfali Synodo confirmatumet, 4$i autem Epifcopus convictus fuerit conftruxi ffe monhe- rium de reditibus Eccleſiaſticis, tradat ipfum admit cleſiæ monaſterium. 1Octava] Sic eftůbmendatum ex Anfilmo, cumali legeretur, fexta. ES autem canon decimus quinis Hnodliollat, Habitæ tempore Hadriani Papæ II. contra Photium, eæ verfione naflafii Brölsothecarsi, 2 Videlicet pro redemptione] In Concalio tpfi quë Anfilmum legitur, quæaccipiuntur in redemptionct a- ptivorum. 3 ¶ Decernimus.] In ipſo canone ſequuntur hec Omnem verꝰEccleſiaſticarum rerum poteftatem habentem,& has meliorare, ac dilatare, prout oportuerit; Ecclefiafticalo- ca, quæ per reditus fiunt,& inſuper proptiamtetum dil- poſitionem diſtribuere, ac committere, ſeu conferre qui- buſcunque voluerit,& judicaverit, juxta propriam pott- ſtatem ac dominatum. Quiſquis autem apparaverin&c C. XIV.@ Proredemptrone capisvorwa jara vaſa non prohibentur alienari. Irem Gregorius lib, 6. epifi. 3s-feu cap.199 Domino Epifèopo Mejfanes T ſacrorum æanonum,& legalia d ſtatuta permit· tunt, miniſteria Eecleſiæ pro captivotum effe redem- ptione vendenda. C. XV. 9 Kes Eccleſiæ licinè impenduntut pro fe- demptione capti vorum. Idem Demetrio& Valeriano Clericis Fimanii, lib.7. andi. 2. ept.. Aa Acrorum e canonum ſtatuta,& legalis permittit au- ctoritas, licitè res Eccleſiaſticas in redemptionem ptivorum impendi. Et ideò, quia edocti à vobis mus, ante annos ferè xviij. virum reverendiſimum quendam Fabium Epiſcopum Eccleſiæ Fitmanæ, libras xj. argenti de eadem Ecclefia pro redemptione yeti% ac patris veſtri Paſſivi, Fratris& Coëpifcopi noftri, tunt verò Clerici, nec non matris veſtræ, hoftibus impendit- Adem Gregorius ſib.10. epiſt. s. Deuſdledit K Epoſegpn Mædiolanenſi. a Burchard. é Ivo shid, b Luc. Et Symmachus| ans, Synodo,€ Ioan, 1. epifr. d ſabr. ead. in antiquis. Po- bycarp. l8 tuuli.€ al Decuplum. F Deuteron,27:1m dt- cret, Iuli,c. g Anf. ls. cgt. Burchard. lits cap.27. Ivop.| 2..37.©...249. C p3. e149. Pann. I.. c. A7. h Pohe. 46. int. 16. Iuo.ij.cc. à ahifud, k al Deodato.| Pe Ta fe, atque ex'hoc quandam formidinem vos habere, 1 hoc, quod datum eſt, à vobis quolibet tempore repeta- m veſtram⸗ tur, hujus præcepti auctoritate ſuſpicione P? p nullam vos Pravidimus auferendam; conſtituentes, itionis T i; i iti exinde, hæredesq; veſtros quolibet tempore repet pihia. d Leg, A` C: ne xa a Inftd, edd...c. nulli. b Anſcl...1v. Tuopa:satt Sanamu. Cod. de facrof Ecekf Anf: hs. t4t€ Amolettam D vit Ae Ditavit, compit C ſttuere itualis

c tradere ec aliasy jafticosn obekamp Je decernit verit potha yic fanza aricator diyin videlicet or ytisab Epiftop e, velalid quli falariorum loots iquid ex præ r Ecclefizi ycidendum chari fakicis, adar ipi SPimendatum t „m canon decimiw Paps Jl, contri redemptione Jhi 2ccipnn )" pme ji m reum poteli are, prout oportu fiant,& mlu h fiopo M o ? nonum& pecte piot} ii S 60¹ Caufa XII. Queſt. II. moleſtiam ſuſtinere, nec a quoquam vobis aliquam ob- jici quæſtionem. C. XxVI. 9 Res Eccleſia deſolata non præponantur captivi, Idem kb..epifi.3s. ad Dominum Epifèopum. gur a omninò grave eft, fruftra Ecclefiaftica minifte- ria venundare, fic iterùm culpa eft, imminente hujuf- modi neceſſitate, res maximè deſolatæ Eccleſiæ captivis ſuis præponere,& in eorumredemptione ceſſare. 2 ps. Quæ verò pœnitentia hujuſmodi invaſoribus, atque pra- domibus, qui vaſaſacra,& reliqua divino cultui dedicata arripi- unt,© quafi profana contrectant, ſit indecenda, Nicolaus Papa «definit, ſeribens Frontario Archiepiſcepo Burdegalenſi. C. XVII. ꝙ9ꝙ Invaſoribus rerum Eccleſiaſtica- rum, quæ pœnitentia ſit im-· ponenda. E vironefando, Burgando nomine, qui rabie infa- ` nâ commotus, diabolicis{eirretire laqueis non du- bitavit, atque Gentilium more per abrupta itinera,& compita inſidians vobis in yeſtræ Eccleſiæ villa, unà cum Clericis veftris manentibus,& populum ſalubribus in- ftruere dogmatum monitis decertantibus, panegue fpi- ritualis verbi vacua hominum corda reficientibus, atque laudabilepropriæ falutis deſiderium habentibus, ſancta Apoſtolorum petri& Pauli limina viſitare, collectis ma- litiæ ſuæ ſequacibus,& iniquitatis complicibus nefarias invaſiones,& deprædationes violentas inferre dæmonia- co aufu præſumpfit Sr ut epiſtolæ veſtræ textus eloqui- tur, ſacrum altare, ſacraque Dominici corporis& ſangui- nis vaſa, inſuper& ſanctum chriſina pollutis arripere ma- nibus, quaſi vilia,& ad uſum communem apta præ- ſumpſit, dilectio nos veſtra conſuluit, ſi ipfe, vel qui cum eo in tam impio,& iniquo ſcelere fuerunt, ad pœ- nitentiam quandoque gratiå trađti é divinå venire vo- Iuerint, quo eos pœnitentiæ vinculo conſtringatis, noſtræ inſtitutionis cenſuram expoſcere curàſtis. De quibus (ſi tamen ita eſt) jubemus, cùum ad pœnitentiam reverti acceleraverint, uno anno extra Eccleſiam Dei conſiſtere, cujus ſacratiſſima vaſa, extraæitum fidei Chriſtianæ, di- ripiendo auferre non dubitaverunt. Secundo verdan- no ante fores Ecdlefigfine communione maneant, Ter- tio verò anno Ecclefiam Dei ingrediantur,& inter au- dientes adftent fine oblatione, non manducantes car- nem, neque bibentes vinum, præter Natalis& Reſurre- ctionis Dominicæ dies. Quarto ꝓrætereà anno(ſi his prioribus tribus eorum fructuoſus fuerit pœnitentiæ la- bor) communioni fidelium reſtituantur: totàque men- tis intentione ſpondentes, talia ſe ulterius nunquã factu- ros, corpus& ſanguinem Domini ſuſcipere mereantur, & uſque ad ſeptimum annum tribus in hebdomada die- bus fine eſu carnium,& vini potatione maneant pœni- tentes. GAC(Cazut hoe alibi nun eſt in uentum, quàm in collectione cano- num incerti auctoris. C. XVIIL 9 Res Sccleſia Ebiſcopus uſurpare, vel alienare non praſumat. Iremin Concilio Leonis Pape IV. N Onemus c,& irrefragabiliter affirmamus, ut ps nullus Epifcoporum, vel Sacerdotum, rem tituli fui uſurpare præſumat: ſed neque falarium à Chriftia- nis, ſanctis locis oblatum causã amicitiæ, vel timoris, aut muneris pertentet auferre: ne Eccleſia Dei ad nihilum redigatur. Quod qui facere præſumpſerit Epiſcopus, vel Sacerdos, canonicam fine dubio fubeat ultionem,& quod Eccleſiæ injuſtè ablatum eſt, reddere compellatur; ita ut deinceps nullas vires pro his ad litigandum, vel poſſidendum habere poſſit. a Ivo part. 3. cap. Ins. b al. tadi. C Deuſdedit part, 4. Poly. l, qa tit. ig. De rebus Ecclefix alie- natis, 6o02 C. XIX. ọ Epifiopo, vel Abbatires Ecclefia alienare non licet, emex ſeptima Synodo, c. 12, Qr a Epifcopus vel Abbas inventus fuerit de fà- lariis í Epifcopii vel monafterii transferre quic- quam in Principum manus, vel etiam alii perfonæ con- ferre, irritum fit, quod datum effe conſtiterit, ſecundum canonem 6 ſanctorum Apoſtolorum, qui dicit:[ Omni- um Ecclefiaflicarum rerum Epifiopus habeat folscitudinem,€r dt- ſpenſet eas, tanguam Deo contemplante. Non licèat autem et fraudare 2 quicquam ex tlis, vel cognatis propris donare, gue Dei ſunt. Quid fipauperes fuerint, ut pauperrbus largiatur: ſed non fab horum occafione gua fint Ecclefia defiaudentur.| Ņ Quòd ſi excuſationem prætenderit damnum facere,& nihil ád profeđtum agrum exiftere, nec fic Principibus, qui pet loca illa ſunt, tribuatur ager, vel locus; ſed Clericis vel agricultoribus. ¶ Qudd ſi calliditate uſus fuerit,& à colono, vel à Clerico emerit Princeps agrum, irrita ſit venditio,& reſtituatur Epiſcopio vel monaſterio:& Epi- ſcopus vel Abbas hoc faciens abjiciatur, Epiſcopus 3 qui- dem ab Epiſcopio, Abbas autem à monaſterio, tanquam qui diſpergit, quæ non collegit. G Apud Gratnanum, quemadmodum dr apud Anſelmum ci- tabatur ex hiftoria Eufebii Epiſcopi Cæſarienſis. Ivo verum auctorem citavit. Verſio autem efi Anaſtaſit Bibliothecarii, ex cu- jas codicibus manuſcriptis nonnulla ſunt emendata. 1q Salariis] Gracè ef, cn Tay uö, pro qua voce in Parifienfi Gracorum canonum editzone legstur in rubrica, a riw wlas éy, d est, ex fuburbanis, guafifuburbana vocentur aŭ- turgia, quòd pfius polſolſoris maniluis colantur. Balſamon tamen eos agros interpretatur, gut per fè ipfi fine magna cultura fructum ferre poffunt, ut jiva,& alta hujufmodi, 2 Q Fraudare] cQeree4le%, zdes, fibi vendicare,& fuum facere. 3 ų{ Epifcopus quidem ab Epifcopio, Abbas autem àmonafterio,|] Has ad fèntentie mtegritatem addita funt ex ipfo canone. C. XX. g TradiaEcckfienon liceat Papa alienare. Item Symmachus Papa in Synodo HI, c, cap.: É fequentibus ufque ad no- NUM. N On d liceat Papæ prædium Eccleſiæ alienare aliquo modo pro aliqua neceſſitate, nec in uſumfructum 1 rura dare: niſi tantummodò domos, quæ in quibusli- bet urbibus non modicà impenſã ſuſtentantur. Quà lege omnes cuftodes adſtringantur, ut donator, accenſator, venditor honorem perdat. Et qui ſubſcripſerit, anathe- ma fit cum co, qui dedit, vel qui recepit, niſi reſtituatur. Liceat etiam quibuslibet Eccleſiaſticis perſonis contra- dicere,& cum fructibus alienata repoſcere. Quod 2 non modò in Apoſtolica ſervandum eſt Eccleſia, verùm etiam univerſis Ecclefiis per provincias quidem dicitur convenire. G Caputhoc colleltum eſt eæ plur:bus capitibus Synodt Romane tertia fub Symmacho, in epitomen tamen redactu. 1In uſumfructum] In Conciliorum editionibus partim legitur, fed nec in ufufruétuario jure aliquibus dare li- ceat, partim, ſed nec in uſumfructum jura aliquibus,&c. quemadmodum&in codice canonum impreſſõ. Nam n vetuſto manuſeripto eꝶt, fed nec uſufructuario aliquibus dari li- ceat. Idem verò fignificare uſigfructuarium,& iſumfructum ſeribit Smaragdus in expofitrone regula B. Benedicti, cap. 59. his verbiy: Uſumfructum dicit, quod nos dicimus uſufructua- rium. à Polhc. lib. 6. tit. ts. Anfel. lib,6. cap. 134. Tuopart.s. 6375. bcun. Apoſt. 39. c Et in Concil. Pariſienſi I. 1. c. jñ. À Anfi . 4. cap. 29. V 3

Mihi 4* Decreti Secunda Pars. 6⁰4 T DEIA at liter habetur. fponat: q uatenùs omnia prædia ad veſtrum revocetis nis legem in Apoſtolica tantùm| ftudium, ne ccuiguam Clerico pro portione fua aliquod jis per prov incias| folùm Ecclefie utetis effe deputan idum, ne per incuri- am& negligentiam minuatur: fed omnis penfionis fum- mam ex omnibi rædiis ruſlicis, urbanisque collectam, t ratis. Ex qua tamen colleftioneha- ratio, quid ad câtifas, vel expenfas accidentium um opus effe perſpicitur ut de me edio ſeque- Item in Synodo VI& quatuor portion cs, vel de fidelium oblatione, Ndignè a ad altare Dei properare} permittitur, qui ic fian dis omnibus penſione: ita ut unam resEcet lefiafti idet invadere, aut injuſtè I poiſi. ſibi tollat Antiſtes, a m Clericis pro fuo judicio,& ele- dere, potasa„vel injuſtà defenſione in eis perdurat. ctione diſpertiat, tertiam panperibus fub omni à con- & paulè pòt.€i Debet tamen effe pror vifio, ut vindi&am| fcientia faciat eroga verð qu que com- admonitio 2 præced dat,& tes ufùrpatasinjuftè qui abſtu- petit ad ordinationem Ponti reftrà de lit, aut injuftè ablatas retinet, a quitate pat ro inante,| ce rnimüs efi pen ſandam. Si quid for i annua re- legibus reftituat. ynod fine glexe Mitas com- manebit exg enſa, electo idoneo ab utraque parte e cuſto pulerit, demùm prædonem Sa cerdotalis d de, tradatur Sae: utfi major emerferit fabrica, fit rata percellat.& inHHe. Y Valdè é į fu> quod ex diverfi temporis diligentia gens facrilegium eft, nt quæcunque vel pror cultodit certè ematur poſſeſſio, quæ u catorum, vel falute, vel requie animarum ſuarum ur ciat communes vuifgue venerabili Ecclefig contulerit, aut certè C. XXIV. g Divine muneri participatonepii querit, ab iis, quibus hæc maximè ſervari convenit, 1d| vetur, qut Ecclefiafirca privilegia eſt, Ch iftianis,& Deum timentibus hominibus 3,& {fuper on à Principibus,& primis regionum in n alind transferri, vel cony permittatur. Propter i iter quam ſeriptum eſt, vel acceperit, aut potis ederit, t retinuerit, nili cito fe corre- iratus Deus animas panni, anathemate fe- e accipienti,& danti,& poſſidenti anathe ma,& inſtitutæ pons contubernium a uum.` Nec 10 fe antestribunat Chrifti obftaculo muniat, qui antiam pauperum derelicta, one Hipag! SA — €| Quod n non mod Hujus autem conftituti volumus fede fervari, univ erfis Ecclefi ſecundum animarum conſiderationem, quem propo- fito religionis convenire rectores carum viderint, more ſervato. C. XXI. g Qu res Ecele ofiafircas vendit ad altare non audeat accedere, } 1t, Ô calcat n Aajorico, Sereno,€r loanni? Epifiopis. & humanis legibus in civili li damni: & reyerentiâ r onis abjecta, vel egia rhn cor vel úl bet modi, m, ne tem PE iti, cohvi icki que, nequi tiam fopin lata facris rebus detrimenta farcit funt t privandi, ut legis auſibi 1s hab atq jue 1i i muneris par 1 aliqu 1 religioſis animabus ad ſubſt contra fas, ſ aigis T etatis confider I$ Aut do legitur, aut fine licentia Epiſ- 2z§ Admoniti Hominib addita funt ex S € Veli į ifia, ficg, omnid, quain wfurpatione hujuſinodi rerum ac-| C. F t A j syter fratris&- s mandata prommpebs, acram miniſtrare ptæſumpf Ais comu nionem are fententiam propriis $ s Ecclefia] tico pellatur: utn tra Pontificalia inftituta venite ip oifidere WDe eodem. nidiacono, Q Faufimo e ſolent, eæponuntur. C, Xin: Excommunicen ritate res inv adun iiem Nicolat vel patrimoni um, quod ſtitutum, poſt damnatio- t depravante diſperſum, cutæ : ut dilig amus€f uzr& revocet 2 N one Ep fcopis vel cz- juia contra conf tituta ari pullo potuerunt Si temptont bus Iſque ad emendationem, excom nis ſit yvondictà co ndus. GExtat epiſtola ha thro Japè citato Brilzo fondet Nii ad nonnullas quaj venditione d 1 a deferatis, ct asp pee nae vari, ut ej jus diſpenſatic one portio ita ut portionem 9 giana ma , tuâ Pontifex ordinati one diftri ue locum, meritumque c08” jofcit ium oblatione faciendum ci zet pro conſideratione ſuæ electio-· hece Dominica| ones ab Ad e d| nes prov quæ ad eos pertin prout cujuſqu ter etiam ex fidi Clericis quartam ero g De rebus Ecclefia non est aliquid alienandum, Pa no Archidiacono,& Fauſti- e defenſori. nis Anti Fa sia etiam portio Epiſc $; veftræ confultum duxi-| fciente& veftrå erogatione pendatur: gur Eo? MIIN Pontificis veftri loco, vobifcum ab codem tenùs nihil penitùsin detrimentum alicujus rei patiami aliquisfubrogetur, qui ejus nomine pariter univerfa di-| ni generati. -=———2 %% part. 3. cap. 182 b zá. Juueſtran. ꝛn canomdus. S. val- f a al. omnium. b Io p. 3. c. No. E p: 4. 618. ç o de. c lvopart.3. cap.ı152, d al. Odane, e al Faufio.|& humanis) pleraque Exempl© ivo. d a Volaterana. t $ Deface pa cap j: part3. C153 r q Juhi “a

calcat, ico, Sere nus verd P i, qu contia man C% fedis jio ai 605 Cauſa XII. Queæſt. Ju Aten ea legibatur i]’ Ider n éifdem. Emen- datum est, i py fta thorum virorum nomina eX Ivone tad quos Š ait` ctam firiptum efi fuperius penultimi caput vobis enim,.Nee verò bat, qua Suea entur, j nere poffe ad Epiſcopos Juibu, proxi- ; s caput bibatur, indicant non modò, guae a Gratia- ir, fa etiam apertins verba, gua Bi Ivanem post tltıma hujus, capıtzs ſequuntur: Si quis v ero in Eccleſia ve- ftre damnum, antin his, quæ ſunt præceptionis noſtræ prohibita, Ponti ficem veſtrum videritisadmittere,&c. Redituum& oblationum dug por- tiones Clericis comnmittan= w. em Clero, é Ordint,& Pleb: Brundu, » quem petiftis, Antiftite, fratre Juliano, neceſſarium fuit mox remiſſo) ad vos noftra uibus agnoſceretis eidem ordinatioties pr matil- >& oblationes fideliumin am unam fibi ipfe retineat: iciorum fuorum fedulitate diftri- quartam pauperibus,&& peregri- gandam: quarum rationem di- I4 Juftino,& jam& C (e MERA ad Eccle brevior, rejerturin libr 0y guir feriti KI; Ordo Romànus, é forma- ta Bpifedpa danda nuncupatur. C. XXVII. ꝙ De oblationihus fidelium guot 7 portiones fiant, O qua cuig pro- veniat. lem in ehiſtola ad Epiſdoposper Lucaniam b, HgBrutios, Uatuor autem tam] Ic ditu, quàm de oblatione orum, De qui- Eccleſiæ : Clerus ultra noverit erpe- attribu- m doceat tertia pauperum, quarta fabricis a bus ficut Sacerdotis intererit i1 memoratam dependere quantitatem; delegatam fibi fummam nihil inſolenter tendum. r0, quæ Eccleſiaſt ta ſunt rerac inftat ædibus deſtituti deputata con pauper uihil or ninù s adſcriptam rationibus ſe tamen juxta ſtra lona, Cglo- 5] oportet etiam & bong famg prg- e nec Ciericorum Irem Simpli arenttno,€r Equitio, O Sev bts, epift. 3. E f reditibus Ecélefiæ, vel oblatione fidelium, qu De eat, nefcienti nihil licere permittat: fed fola E- pifcopo ex his una portio remittatur: dug Eccle cis fabricis,& erogationi peregrinorum,& pauperum T Į. Da rebus dr reditibus 606 Ecclefia, profuturæ, à Bonagro 4 Presbytero fub periculo fui ordinis miniftrentur: ultima inter fe Clericis pro fin gulorum meritis dividatur. Cinſtà. ¶ Cui, id est, Gan- Benit. hoc{pecialiter præ æcipimus, ut tres illas portiones, quas triennio 4 dicitur fibi tantummodò vendicàſſe, reſtituat. G Addita fant inhoc capete aliquot verba ex originali, qua ad ſententiam facere aliquid videbantur. C. LAIK. Q Dereditikus Ecclefie, etiarn noviter quæſitis, guarta pars Clericis ero- getur. Trem Gregorius Maxımsano Eprfeope: Syracu- ſano C lib. 3. epist. 1r. Cone d de reditibus Eccleſiæ noviter acq fitis canonicam difpofitionem quartarum minimè prevenire; fed Epifcopos locorum diftribuere tantum- modò quartam antiquorum redituum, nunc verò quz- fita fuis ufibus retinere. Quamzrem e pravam, fubin- troduđamáue confuetudinem fraternitas tua vivaciter emendare feftit ut dive de præteritis reditibus, five de his, quæ obvenient f, velobvenient tibus, qr uartæ ſe- cundum diſtribi utionem canonicam In- congruum namque eft unam, cande fub- NS Rantai d duplici quodammodò jure> id eft`g uſurpationis& canonum. C. XXX. 9 De ſlipendio Recleſſæ quatuor de- bent fieri port tones, Idem. Auguſtino Ẹpifèopo An glarum in refponf, ac dpri- Oséft b Apoftólicæ fedis ordinatis Epifcopis præ- N ı tradere, utde omni ſtipendio, quod acce- dit, quatuo r fieri de bant portiones, una videlicet Epi- ſcopo& familiæ ejus, propter hoſpitalitatem& ſuſce- >} ptioñem, alia Clero, tërtia verò pauperibus, quarta Ec- clefiisreparandis, C. XXXI ꝙ De eodem. TALEA. [ Irem ex Concilio Toletano.] Ancimus omnibus Epiſeopis curamLaicorum inſtare, Surf ſi quos in fide Chriſti invenerint, nimio affectu di- gant. Inſu er confirmamus, ut fi aliqua ab ipfis acci- | piant dona, ftatim in quatuor dividant partes: ita,ut pri- | ma pars fecundùm 1 Apoftolorum præcepta, titulorum, | non c rum reftaurationibus diligenter at- | tribuatur, fecunda cis, tertia cunétis pauperibus, | quarta verò advenis. g Caputhoc( duobus,© fine o Toletano Concilio aut impre 2 inventum est. In collectione canonum incerti autoris, gue affervatur in Vaticana Bi- bliotheca, tribúrtur Sylv Synodo Romana fub ipfò habita, cap.&. pau„lò aliter ha partes 465 gnentur, id est, utin prá- ċedentibus huc capitibus, Iı Secundùm Apoſtolorum præcepta,] Inea collectis.- ne non funt hac verba. In unovetuftoGratrans codice est, fecun- m Apoftolorum præcepta. C. XXXII a Omnes Presbyteri nemn Epifègp: res Ecclefia diſpenſare «odin omnibus veruftu exempl ar ibus, exceptis alea nomine hab dr olo af] ım-haber) un fo, aut ey 1p cundum jufto Iremex Concilio Agathenfi, c. 22. 5 Tatuimus 1( quod omnes canones J jubent) ps utcivitatenfes, five diœcefani Presbyteri, vel Cle- rici, ſalvo jure Eccleſiæ, rem Eccleſiæ, ſicut permiſerunt Epiſcopi, teneant: vendere autem, aut donare penitùs non præſumant. Quòd fi fecerint, vel fecerunt,& facta Codio non valebit,& de facultatibus, fi quas habent a Anf libr. 6. cap. 43. b Etin Concil. Par € Polye..3. tit. 11. Anf. ls,.68. Burch. l3..137. Pann, lib. 2. ca re À Maths€.quafi, 7. quapropter. f Anfèim, libs: icap, bb, a al. ab Onagro. b' al. per triennium. c Ioannes Diac: l. go num. 34. À Anfl...70.© al obrem, f al. nunc obve- nerunt, velobvenerint, g additaex orig. h Anf,.s. capig Pann, d 2,6,8. i Polyc, lsb, 3, 188.12. 4

De relus& reditibus 607 Eccleſiæ. proprias, indemnem Ecclefiam reddant,& communione priventur. 1 Canones] Reſtituta eſt hæc voꝶ eæ originali, Antea legebatur, Epifcopi, In Polycarpo autem tantam est, quod o- mnes jubent. C. XXXIII ꝙ De(lericis, qui documenta Ec- cleſia ſupprimunt, aut ad verſaruis tradunt. Tteńn ex eodem Concilio, cap. 26. 8¹ a quis de Clericis documenta, quibus Eccleſiæ poſ- ſeſſio firmatur, aut ſupprimere, aut negare, aut ad- verſariis fortaſſe tradere, damnabili& puniendã obſti- natione præſumpſerit, quicquid per abſentiam documen- torum damni Ecclefiæ illatum eft, de propriis facultati- bus reddat,& communione privetur. Hi etiam, qui in damno Eccleſiæ impiè ſolicitati, à traditoribus aliquid acceperint, fuperiori b fententiâ teneantur. C. XXXIV. g Epfiopus haeredem non habens, non alium, quam Ecclefiam fibi haredem inſtituat. Item ex codem, cap. 33. C Pifcopus d, qui filios aut nepotes non habuerit 1, alium quàm Ecclefiam non relinquathæredem. Si quid de Eccleſia non in Eccleſiæ cauſa, aut neceſſitate præ- ſumpferit, quod diſtraxit, aut donavit, irritum habeatur. Qui verò filios habet, de bonis, quæ reliquit, ab hæredi- bus ejus, indemnitatibus Eccleſiæ conſulatur. 14] Non habuerit,] In oreginali impreſſo,& manufêrıpto, Ein Polycarpo legitur, non habens alium, quàm Eccleſiam reliquit hæredem; ſi quid,&c.& ad hane lecttonem propids accedunt verba Hiſpalenſis(oncalis primi, c. 1. ſed ob.glaſſam non est mutatum. C. XXXV.@ Qui in Clero conflituti fùnt, de rebus Cccleſia nihil alienare praſu- mant, Item ex codem, cap. 49: Iaconi e, vel Presbyteri in parochia conftituti, de rebus Ecclefix fibi creditis nihil audeant commu- tare, vendere, vel donare: quia res facratæ Deo effe noſcuntur. Si militer& Sacerdotes nihil de rebus Eccleſiæ 1„— J tiii sati fibi commiffe(ut ſuperiùs comprehenſum eſt) alienare præſumant. Qudòd ſi fecerint, convicti in Concilio,& ab honore depofiti,de fuo aliud tantum reftituant, quan tur G funt p i pſiſſe> P tum vifi funt præſumpfiſſe I. infia. Libertos ta- men, quos Sacerdotes, vel Diaconos de Eccl miſſa facere voluerint, actus Eccleſiæ p i jubemus Quod ſi facere contempſerint, placuit eos ad proprium reverti ſerxvitium. a ii Præſumpfiſſe.] Si hic mterponαd c. fiquis qualibet infia eadem, habeb gris? ae o an` intẽgrum canonem æg. Ipſius Concilus Aga- C. XXXVI. 9 De poffe frone Eccleſiaſtict juris qurcqued a Présbytero diſtrahutur, inane halea- tur& vacuum. a Iremexeodem fy€. s3. Uicquid g_parochiarum Presbyter de Ecclefiafti ci juris poſſeſſione diſtraxerit, inane habeatur& vacuum vendicatione 1 comparantis,& actione Ca dentis. 1 J Vendicatione] Sicetiam in recentioribus Conciliorum sditionibus, In altis,& duobius etiam Vaticanis codicibus legitur, venditore comparan is.„Apud. Ivonem, venditione com- parantis. In Epaunenfis ubi hoc videtur repeti, in venditorem comparantis actione vertenda. à Infta, edd. ſi quis de Clericss, Burchard. libr, 3. cap. ilʒ. Ivo Part. 3. cap. 156. b aliter pari. C in Hiſpalen.. cap.. 4. Pachc. lib. 3. tirul. 1a. éIuo part. à. cap. 10. fC8 a Decreti Secunda Pars 6o$ C. XXXVII 9 Alienationes faita ab intrufis, d ordinationes fine confenfu Clericorum, irrita ſunt. Irem Urbanus Papa. AC omnium per intruſionem, ſeu canonicè electorum ſub Epiſcopi nomine, aut Abbatis, qui ſe- cundum Eccleſiæ ſuæ uſum conſecrandus eſt, alienatio- nes dico quocunque modo factas, nec non&Kordinatio- nes perſonarum ab eiſdem ſine communi conſenſu Cleri- corum Eccleſiæ, ſive per ſimoniam itidem factas, irritas judicamus. AI Illud etiam per omnia interdicimus, ut nullus Clericus Præbendam ſuam, ſeu beneficium ali. quodEccleſiarum aliquo modo alienare præfumat, Quod fi præfumptum olim fuit, vel aliquando fuerit, irritum erit,& ultioni canonica fubjacebit. G Post collehonem Anſelmi in codiee perantiquo, habetur fiagmentumc ujuſdam Concilii Vrbans I. in cujusintio hac leguna tur.: Alienationes, quæ ſpecialiter pet Otionem. Gui- donem, Hieremiam, fen fortè Philippum ubilibet de poſſeſſionibus Ravennatis Exarchatũis factæ ſunt damna- mus. Generaliter autem omnium per intruſionem, ſeu canonicè electorum ſub Epiſcopi nomine, vel Abba- tis... Ecclefiæ fuz confecrandus eft, alienationes quo- cunque modo factas,& catera uſque ad ſinem hujus capti fins ulla uarietate. C. XXXVIII. 9 Shuſcobo deſuncto, vel adhue in fapremis agente, de rebus Ecclefia nthil eſt uſurpandum. Item ex Concilio Ilerdenfi a,.16, Æc hujus placiti conftitutione inter nos cenfutt placuit cuſtodiri, ut defuncto Antiſtite, Veletun adhuc in ſupremis agente, nullus Clericorum cujuslibet ordinis, officii, gradůsvé fit, quicquam de domo prali- mat, vel quod de utilitate inſtrumenti domũs eſſe cogna. feitur, id eft, mobilis& immobilis rei Ecclefiaftice co- netur invadere; nihil furto 1, nihil dolo fupprimens auferens atque abſcondens. Sed is, cui domus commi ſa eſt, ſubjunctis 2 ſibi uno, vel duobus fideliſſimis Cle- ricis, omnia uſque ad tempus Pontificis ſubſtituendi de· beat confervare,& his, qui in domo inveniuntur, Cleri. cis confuetam alimoniam adminiftrare, Subftitutusau- tem Antiſtes fufceptæ 3 fedis commoda ordinabit, ve- lut Deus imperabit: ut eis uti cum hisdebeat, quos c0- gnoverit difcipling,& charitati prædeceſſoris ſui fdeli- ter paruiſſe. Quod ſi quiſquam poft hæc cujuslibet or- | dinis(ut fuperiùs di&um eft) Clericus quåcungue 0- | ċafione, de omni facultate quippiam probatus fuerit a0- ſtuliſſe, vel forſitan dolo aſiquo ſuppreſfille, reus ſacti · legii prolixiori anathemate condemnetut,&æ winquodue peregrina ei communio concedatur: quia durum e, ut hi, quos conftat in fervitio Domini cum prima fedis An- tiſtite deſudaſſe, ab his, qui ſuarum tetum incubatotes vel utilitatibus ſervientes, atoue vacantes fuiſſe noſcun- ur, deſpecti aliquatenùs erucientur. 1 Nihil furto,] In codice Lu fi Regio faquitur nihilvi, 2 Subjunctis ſibi In Cenciliorum editionibus⸗ ſequilul. cum confilio:& in codice Regio additur, Clerici: fortaffe ae tem legendum, cum confilio Cleri: E 3 G Sufceptæ fedis] 7n eodem Rego codice eh folcepta ha prout deceſſor fnus.ordinavit, vel ut Deus imperavit, C. XXXIX. Epifcopi, gui nihil Ecclefia sm- ferunt, famúlos ejus lóeriate non donteni. Item ex Concilio Toletanò 1V.£ 46 EI e fiilli, qui nulla ex rebus fuis pauperibus Chri- ſti diſtribuunt, æterni judicis voce in futuro con- ———— b alster iniubitatorti — a Concord. Concilnum Valent. cap. 2. Epaunenfi c. 7y g lupa coz atque vagantes fuiffe.€ Burchardus lib.cap. lop. W0 tatibus €H tiio Ag tilo Ag gwia pot Pefitun. C

O ateraia aje g fap defui: n denbu Ecclefia mi ſurpandun. clo llerdenh e: congitutione i nt defunĝto Ani nte, nullus Cieri lis& immob pilfarto p ML Conders. Seest , biuno, veldis ead tempus Ponti y his, quiindomt noniam adminin etz$ fedis on jt: l weis utia „ientes 4! enis crut 609 Cauſa XII. Qu«æſt. demnabuntur; quantò magis ii, qui auferunt pauperi- bus, quod non dederunt? Quapropter Epifcopi, qui ni- hil ex ſuo proprio Eccleſiæ Chriſti compenſa verunt, hanc divinam fententiam metuant,& liberos a ex familia Ecclefiæ ad condemnationem fuam facere non prafu- mant. Impium enim eft,ut quires fhas Ecclefiæ Chrifti non contulerit, damnum inferat,& jus Ecclefiæ alienare contendat. Tales ergò liberos æ ſucceſſor Epifcopus abfqueulla oppofitione ad jus Eccleſiæ revocabit: quia eos non æquitas, ſed improbitas abſolvit. C. XL. g De Clerics, qui documenta Ecclefia fupe primunt, aut negant, aut aliis damnabiliter tradunt. Item ex Concilio Aurelianenſi. 8¹ quis de Clericis documenta, quibus Eccleſiæ poſ- ſeſſio firma tenetur, aut ſupprimere, aut negare, aut avertere, aut fortaſſe tradere, damnabili& puniendà obſtinatione præſumpſerit, quicquid pro abſentia docu- mentorum damni Eccleſiæ illatum eſt, de propriis facul- tatibus reddat. g Hocidemcitatur fuprà eåd. Ñ quis de'Clericis, ex Con- cilio Agathenſi, in quo habetur. Non est aurem mutatus titulis: guia potuit in aliquo etzam Aurelianenfi, quod non extet, effe re- petitum. C. XLI. g Mimfiris Ecclefie de rebus ejufdem Eecliſia alſque EIpiſcobi permiſſis nihil alie- nare licet. Lem ex Concilio Aurelianenſi III. cap. 23. Bbatibus d, Presbyteris, cætcrisque miniſtris de re- bus Eccleſiaſticis, vel ſacro miniſterio deditis alie- nare, vel obligare abſque permiſſu,& ſubſeriptione Epi- fcopi fui nihil liceat. Quod qui præſumpſerit, degrade- tur communione conceisã:& quod temerè præſumptum, aut alienatum eft, ordinatione Epifcopi revocetur. C. XLII. Ọ Res Ecclefia, que abfinte Epeſcope diſtrabuntur, ad jus. Eccleſiaſticum re. Locentur. lemex Synodo Ancyrana, cap. 15. I e qua de rebus Ecclefiæ, cùm Epifcopus non eft, Presbyteri vendiderint, placuit reſciſſo contractu ad jus f Ecclefiafticum revocari, In judicio autem erit Epi- ſcopi conſtitutum g, fi pretium debeat recipi, nec ne: proptereà quꝰd ſæpè contingit diſtractarum rerum redi- tus ampliorem ſummam pro accepto pretio reddi. 1. $] Reddi.},:cin gusbufdam exemplaribus prifea ver: fionis.-In aliis veròest, reddidiffe, Grace legstur, Ale TOÀ- Axxis riw rodos miy mrg puy xrd swnian adris TSTS TwAhovæ riw Tuki:idestiproptereÀ quòd ſæpè re- rum venditarum reditus majus pretium his ipfis reddide- xit. Sed ob ghffamnon es? mutatum. C. XLIII. 9 Tof mortem Epifiopi resad eum pertinentes Clerici non raptant. lemex Concilio Chalcedonent TOn liceat Clericis poft morten res pertinentes ad eum: ſicut jam pracedentibus re- gulis conftitutum habetur. Siverò hoc fecerint, pericli- tari fe noverint in proprio gradu. C XLIV 9 Refiindanturpracarie, commu- rattones àò in vaſoribus jadla. lem ex Concilio Mediomatricis 1. Recaria$,& commutationes tempore viduata- rum Eccleſia rum factæ ab his, qui loca Epiſcoporum occupa verant, reſcindantur,& cum auctoritate Ecclefia- ftica, vel civili, ſi faciendæ ſunt, fiant. —.—.— à al. libertas ex ſamiltis. b al. libertos. Ivop. 3..156. d Lib. 7. Cap.cap 275. Polyc,.3,tit.21.€ Anfi. 6, cap. 162, f ababaka m xvesatiy, g al. fconfitutum pretium. h Et in Aquilſgran. c. od. i In Meldenſi,.24, k Burch. d3:.166, vo P. 3, 6, 227, en Belluacenfi. i fui rapere I Í De rebus& reditibus 6 à Eccleſiæ. 10 T 9 Quod hic ex(oncilio Mediomalricu cꝛtatur, in Concilio Mel- denſi reſertur eæ Concslzo Belluacenfi, ex Juo etiam citans Burchar- dus&ILuo. Sed quia in Conciliis Gallics& Germanicis ſapè eæ- dem repetuntur, non est mutata inſeriptio. Inadjeđis Capitularte bus, qua ex Galiza funt habita, inter catera leguntur quadam capi» tula excerpta à Domina Rege Carolo& Principibus fais ex his capt- tulis, qua anno DCCCCXLVTI. ediderunt Epiſcopi in Synodit,& c. Quorum capitulorum unum est hoc, ut precariæ& commutkh- tiones tempore viduatarum Eccleſiarum factæ ab his, qui loca Epiſcoporum occupaverunt, reſcindantur,& cum auctoritate Eccleſiaſtica, vel civili. denuò, fi fienda, fiant. C. XLV. 9 Poo labore inventarii nihil accipians æconoms de rebus Ecciefia, Vnde Gregorius à Maximtano Syracuſano Epifiopo, lib. 3. epift: ir. Haritatem tuam commonere curavimus, ut ſi quif- piam Epiſcoporum de hac luce migraverit,vel(quod abſit) pro ſuis fuerit remotus exceſſibus, convenientibus Sconomis 1, cunctisque Clericis b primoribus, atque in- fui præfentia inventarium Ecclefiæ rerum facienti- bus, omnia, quæ reperta fuerint, ſubtiliter deſcribantur: nec(ſicut anteà fieri dicebatur ſpecies quædam, aut aliud quodlibet de rebus Eccleſiæ, quaſi ꝑro faciendi ĩnventa- rii labore tollatur:& nfa.. Vifitatores Eccleſiarum, Clericique eorum, qui cum ipſis per non ſuæ civitatis pa- rochias fatigantur, aliquod laboris ſui capiant te diſpo- nente ſubſidium. Juſtum namque eſt, ut illi e confe- quantur ſtipendium, qui pro tempore ſuum commo- dare reperiuntur obſequium. 1. Oeconomis,]. Sic etiam in ommbus vetuſftis: ſed in originalt tam impreſſo, quàm manuſeripto legitur, hierarchicis. loannes Diaconus habet; hieraticis. C. XEVI. Q Excommuncentur Larcr, qùs moa rientium Clerrcorumn audent bona diripere. ltem èx Concilio Utbani Papæisluvernta celebrat. DE Laicis quæſtio facta eft, qui morientibus Epifco-- pis, five aliis Clericis res defunctorum invaſas, Ec- cleſiæ, pauperibusque ſubripiunt. Contra quos com- mune totius Concilii anathema prolatum eft, ipfo Papå hujufmodi fententiam promulgante. Siquis poft inter- dicti præſentis cognitionem Epiſcoporum, ſeu Presbyte- rorum, aut aliorum Cleticorum res invaſerit, uſque ad ſatisfactionem excommunicetur. ¶ Epiſcoporum verò deficientium res per Archipresbyterorum, ſeu Archidia- conorum manus, aut fecundùm mortuorum judicium pro ipſorum ſalute in eleemoſynas diſpenſentur, aut ſue- ceſſori, qui futurus eſt, reſerVentur. Idipſum de Presbyæ terorum, ſeu Clericorum aliorum rebus per Epiſcopum, vel ſupradictas perſonas, aut cui deficientes commiſe rint, fiat. Si quis autem adversùs iſta præſumpſerit, a- nathema ſit. g. In tituli capitulorum Concilu Claremontenſis ſ quod Alvuer- uta celæbratum eſi) titulo penultimo, hac leguntur ad capat hoc fpe= Gantia. Ne aliquis Clericus res Epifcoporum, vel Cleri- corum, vel in vita, vel poft mortem corum diripiat svel in ufus proprios conferat. Quòd fi quis fecerit, anathe- ma fit,& ditum eft ab omnibus, fiat, C. XLVII. g De eodem, Tem Innocentius Papa H. 47 Concalso Late- ranenfi, cap. 4: Ji e quód in facro Chalcedonenfi Concilio confti- tutum eft, irrefragabiliter conſervati præcipimus: ut videlicet decedentium bona Epifcoporum à nullo o- mninò hominum diripiantur;fedad opes Ecclefiæ,& fuc- cefloris fui in libera œconomi,& Clericorūů permaneant a loannes Diac. l...23 b al Cleri. c al ilie, d al. quo,© Saprà såd.non liceat, Pann. l. 8.-147, F E

611¹ Di rabo Beclefapte Decreti Secunda Pars. 6¹² ufarpandis. YHJ pe mirggred THS r dereltabilis X} TEY IÒ IOLRU TOV EMIEKOTAY€ : 7oy À Tois emowomis poteftate. Ceſlet igitur de cætero illa læva rapacitas. Si quis autem amodò hoc attentare præ- jo anerus, iv h za htgavru.oy fumpſerit, excommunicationi ſubjaceat. Qui yerò mo- H 1 g,aaðn AEle Ths CHLANTIES, Boss 1 r ni O ra-— nojaan. pase fabje vel pA bona TÀ ruyo E A Ti y iàiwy ne COUTO. pi vms Tow 8 2 b A T TS Greis ouxhn nasnis nare gua vax é à vatnfiis, n i Concilio manyf fript ab-a 3 yrum: Epifco- fira repeteretur.§uunt autemmex origina n entiam non abaan ren leſiæ, in qua aliuona uem: dmodut m ne qu e Epil pis Í i eque E ie a Hoc non ſolim de Laicis, veram ett queman R cops guibmslebet aliis Clericis a itrik: ficut in fex do, cap.3s. legitur. XLVIII. 9 Re, Spiſcopi mo non lerap vanar: {s addita pawlo fup n de Metrop antam Eo ta Syno- ext a Telela matricis, N„t meltora profpiciat, rem Eccle- non licet diſtral Item ex epiſtola Lec Papæ, univer rfi PS eo eſt, aut ſed ſint ſub cuſtodia Cle que dum alius iner] Ep ifco pus. Si verò Clerici in Ecclefia non fuerint, tunc Me ropolitanus illibataomnia Épifcopo, quiibi ordinabitur, r reddat: Sicut autem: res Ecclefia nulli u imus; ne quis Epikopusée s quicquam donate, vel com- yudeat; nifi fortè aliquid] apr ofpiciat,:& cum totius Cleritr eligat, quod non fit dubium Profutumu ım Ec- esye ut me conieni 1atque in— invadere non pernuttitur. cleſiæ.& inſta. M Epifcopus b re bus Eccleſiæ tanquam C. XLIX non lices commendatis, non quam propriis utatur. 2 10 rei Eç enim Epiſcoporum ven litio& comi ſticæ erit abſque conniventia 1,& ſubſcriptione C corum. Conniventia,] Antea l conniventia. Inducta verò didlio, omnium; in Decretalibus, capii ollecloret habetur. IV.£ in Pannormta, Unde Gregi riis, lbr. 2. epift. 43ł:ad B cium Eptfiopum. Icut Ecel opria res amittere non debet, ita eam 8 itatis sadaa invadere alienas non oportet. F asi E e. AE quod nulli Sa- ré tlle, qui de manu auur, abſqueemmum wa negue ın vetuftis jare ets vendicarè po-| Sacerdotis kalbai Ecclefia acceperit, nut terst: fed potis cogetsr refl uuere;guod i itè accepit. Sednotan-| € d quibufdam caufis exigentibus» res Cccleſia diſtrahi ſtius vocis, connive atione. aus urbium, vel c N i gua Ecclefia plus ancom ut Cani emm E 2s Cum conj filzo Clericori nt. C Í g N:; m vel commutare. y; C- LFL r De eodem. Item, ficutin Agathenfi Concilio, 645 l getur. |6 T ilas d, aut vineolas exigua nùsutiles, aut longè pofitas Be pan arvas, ai 1e ena fratrum(fi“neceffitas fuerit)-diftrah veat poteftatem. |“Capitulum hoc in aliquot vetuſtis codicibns e emj { nec Epiſcopo licet em a i uſurpare. o A a G fequens ex Car- TOn é matricis Ecclefiæ I g Gratranus citat hoc nam Sed:n unco Cart est pars} umn, id est, XX t, fira fugitivi, qui fetinert nin Vnde in eodem Con lio, cap 4b: legituts  domos fuas, aut familias deferent jepo;non poflunt teneri, it, aut fita illi m PALEA. i pud Ta anfi Gacum€, C? pium Ut mancipia 14 ubi ſunt conſtituti, modo nec Epifcopis liceat ven dere prædi confùlto Conċilio, vel cuncto 1 Presbyterio fine neceſſitate. 14] Vel cuncto) Ín can Presbyteris fi Non È ut proximo riore capite, guemadm odum apud Burcha 2 tionis com r nenci NEA! ùm canonica au&or! i perm It operè cavea! & eki ab ris pretio, vel c cularem ſerviti tas fervos fugi ideò o m redigantur: tummodò diftrahi 5 Ecclefiarum fumm eccatum fiat: 18 unict Lart bente- cr lá um etiam dr luoneen: let S lega 2 i sarn(r Ivone: lseeripfi legant, habenti: Graie autem ita lib. 5. c. 69 6t 0. c. u9h9. b InConete fiunt à pral. e. i. Iuuf. dd Aa Tapa e o hil de rerum permit, ê injuſtum. Burc tornis Canon habet. Onu j NETE N"e e` f IGIS NPETEY, OFE TZE MEETOUTEPLS MUEG YNG uklw .3t. lbid. c 3? É Pann. l. 2. 0 riſfacum. t caggi lvop 3 623. 6 al. remedo fardums : a Erm Maguntino fab Rabano, cap.8. b Burch..3..178 EVO P. Je Co 239. ç al. habente. d Burch. ibid. Ivo ib bi. Danila 7 a A a $ p n = S E

nli Wah 613 Caufa XII. Quæft. I. De rebus Eccl ſiæ non ſurdum, ut Eccle nitate ſetvus decedens, hu- c Concilio apud Sylva- e vetufiis Gratiani ex- res Ecclefia de rebus propriis tantundem Eccle aſticas facultai 9 s data? C. LVE@ Aienatioderebus? T yda efje poterit. ein Agathenfi Concilio, e 49-lggitur. I a quis quålibet'conditione de rebus Ecclefiæ ali- quid alienare præſumpſerit, ſi de ſuo proprio tantum leſiæ contulerit, quantum viſus eſt abſtuliſſe, tum de- m illud i s quomodo pars. ate Epiftopus donaverit, JR petua firmitate te- fitameng cam data non excef in C. EVIL G De eodem. 2 Vade in eodem Concilio, cap. 7. l ) egitur: eſexvis Eccleſiæ benemeritos ſibi 1 Epi- tate donaverit, collatam libertatem à fuc acuit cuſtodiri, cum hoc, quod eis manumiſ- &m contulerit. Quod tamenjubemus vi- ginti ſolidorum numerum d,& modum in terrula, I ¢ guos & vineola, vel hoſpitiolo tenere. liùs da- tum fuerit, pot manumifforis mortem Ecclefie reyo- cetur. Sic elid 1 q Sil uibus Coneiliorym, dr atitanis. m yÚ in uno vetuflo best dillio fibi.; od fervi Ecclefiarum ma mitti non poſe forte manumzffor duos o Voluerit. E Pifcopus e, q st eſiaſtico patrocinio, manumitti defider i dem,& peculii coram con per commutationem fu t, duo cilio Eccleſiæ, cui r entibus Sacer- io com iſſionem ſine a eym, guem 0 acquiſivit. n, cujus iegetur licen- ante mmuta- ocetur, eui noce- g oeii hgw m augi ncedere poterit onit, jam juri Ye s emm|7 A A; enia impetrata j patronu titur. Unde intib n in jus vocare L 7 i Digeſtor 1 € Si g fine venia editti in pet n jus yoc can- ata Libertus verit, ex querela Patroni, vel# fu eit, quinquaginta aureos; dar; vel tur, fi inopia ffs à præfecte dignoſcitur oſus caſti Vu : manumittitur egio, vel civitate, fingulosin jus vocabit. Nam non eft illorum libertus, fed reipublicæ amamma memea e anaana 7² b al. pro qualibet. c Ivopart. 16. imodum. e Po libr. 3. tit 7. f rvop. h al. vela uinquaginta aurcorüin penama 20.$. gui manumittitur, a tap. 5o. ni ib.3. cap. 176. Ivo part..c 3. Burch. Ós. g ttg. l at;|i al arbi R rex Concilio apuä Carifiacum: 1+ nondi m habere debet. ¶ Etſi adversds rempublicam | vel úniverfitatem velit experiri,veniam ediĉâi peterede- bet, quamvis actorem eorum conſtitutum in jus ſit voca- turus.] si veroingenuum Princeps facit, Patrono reverentiam non debet. g In a cri ninali vero caufà, fi libertus patronum in jas vocdverit, cåput ejus& fortunas petituris, ante litis exordium capt zendusegt. Cimen b o jeſtatis ccipitur, vel ronam allicito fe etiam fèrvo cum munere li Sicut Cod. lib. o. tit.© demu runt. l. unicd, s Dominam accufar lieribus, qua fè prop a perator Coüfantinus conftirwifje i[Si qua cum ſervo occultè rem habere detegitur, capitali ſenten- tiæ ſubjugetut, tradendo ignibus verberone. Sitque o mnibus facultas crimen publicum arguendi: ſit officio copia nuntiandi’; fit etiam ſervo licentia deferendi: cui probato crimine libertas dabitur.] In Parronos etiamm teſli- | ficari non poffunt nifi ı quibufdam cafibus, inquibus etiam fervi in Dominos t i jubentur. C LIX De eodem. Vnde in Iibro eod. Codicis, vit. d de quaſtionil Lprimá. Impp. Antoninus& Verus, A A. Uzftiónem de fervis contra Dominoshaberi non 9- portet, excéptis adulteriicrimiribuys, item fraudati censůs accuſationibus,& crimine majeſtatis, quod ad falutem Principis pertinet. In cæteris autem: quan- am ea, quæ ſervus contra Pominum dixit, judicaturi fententiam formare non debeant; tamen; fi aliis quoque probationibus fides v is inveſtigetur, præſcriptio- nis invidia evaneſcit. in pecuniariis verò cauſis ex inopia 1 probatiõnum ſervos contra Pominum poſſe interrogari manifeftum eft, G In aliquot vetuj Peliori. 1 J Ex inopia] inopia, $ codicibus caput hoc conjunétum est iani legitur, Nee In antiquiore nibus, l. quaflio- Bisp, quafli sex inopid probationun etiam an caufis pecuniari rguerifervos nihil est mutatum, G De eodem, Iten: ibidem, L fecundåi Nſolitum ef,& grave exemplo, audit ryos adver- Xg plo, orum firorum, nifi tu- o libertus fua oritate à patrocinio Eccleſiæ rè liro ttre conte C- bXI. aamonitus emm reuocabitur. as { in Goncilio Toletano 1V. cap. 7o; legitur. lberti e Ecclefig, gui ab ejús patrocinio diſceden- tes quibuslibet x Tedire conten plerin c DaN per inobedientiæz f contemptum ingrati actione te⸗ nentur. r in ſorvitutem Eccleſia- ontra ejas libertatem i2 herbiunt. fi emex Concilio Hifpalenfi II. sap. 4. Ctava diſcuſſio agitata eſt de quodam Eliſæo ex familia Agabrenſis Eccleſiæ; qui ab Epiſcopo ſuo traditus libertati, de libertate confeſtim ad contumaciæ a Ex l fi quis ex familiaribus. b C. qui acsuf: non Poſſ. c titulu. À titul. 4i.ì. e Burch. lib. 3. cap. 184. Iwo } part. 3- capzgge al. obedientia. uſurpandis. 614.

6 De rebus, ſervs& mancipet: Eccleſia, 15 d eorumalienatrone. Decreti Secunda Pars. 616 morbum tranfilivit; ſicque per ſuperbiam non ſolum ejuſdem Epiſcopi veneficis a artibus falutem lædere voluit, fed etiam patronam Ecclefiam libertatis imme- mor prædamnavit. Adversùs quem ingrati actio, ca- nonum& legum auctoritate, juftè dirigitur: fcilicet, utimmeritæ libertatis damno mulétatus, ad fervitutis nexum revocetur.. Talium b enim ftatus, qui contra Epifcopum fuum, vel patronam Ecclefiam nituntur, de- cidi potiùs, quàm confervari convenit: ut quorum liber- tas perniciofa eft, ſit ſalutifera ſervitus:& qui ſuperbire noverunt adeptà libertate 1, proditi, diſcant obedire ſubjecti. 1 Adepta libertate, l Magna'hoc'loso:est varietas in vetuftis Gratiani codicibus. Nam partim concordant cum hac vulgata, partım habent, ademptå libertate proditi, partim, adeptå libertate præditi, u?(onciluum ipfum impreffum& manufiriptum, ettam in codice Lucenfi Regio. Apud:Ivonem ve- rò legitur, adeptå libertate elati, perdit difcant obedire ſubjecti. C. LXIII. g A patrosmio non diſcedant Ecele- fie Liberti ad facros ordines promots. yndeex Concilio Toletano III. cap. 6. ; ELibertis autem hoc præcipit ſancta Synodus, ut ſi D qui Presbyteri, vel Diaconi. 1 ab Epifcopis fati funt fecundùm modum, quo canonesantiqui dant licentiam, ſint liberi:& tamen. à patrocinio Eccleſiæ tam ipſi, quam ab eis progeniti non recedant. Ab aliis quoque li- bertati traditi,& Eccleſſis commendati, patrocinio Epi- ſcopi c colligantur,& ne cuiquam donentur, à Principe hoc Epiſcopus poſtulet. 1 f Presbyteri,vel Diaconi] In Cnciliis Colonia quatuor toni imprefis,& in codice Lucenfi Regio legitur:¢ De libertis autem id Dei præcipiunt Sacerdotes, ut ſi qui ab Epifco~ Pis,&c. nulla Presbyterorum, aut Diaconorum mentione facld. Ne verd longinquitate temporis ol ſcuretur conditio originis: tempore fag manumiſßionit ſcrilant Luberti ßroſeſdonem, quä ſe pro- fiteantur de familia efè Ecclefia,€ ab ejus ob ſe quio ſe nunquam re- cęſſiuros. C. LXIV. 9 Trofeſnonem ſus conditionis Li- berti Ecclefia faciant. Unde in Concilio'Toletano VI. c. g. legitur. Onginquitate fæpè fit temporis, ut non pateat condi- tio originis. Unde jam- decretum eftin anteriori.I univerſalis Concilii canone d, ut profeſſionem ſuam Liberti Eccleſiæ debeant facere, quã profiteantur ſe.& de familiis Eccleſiæ eſſe e,& ejus obſequium nunquam te- licturos. Unde his quoque nos adſicimus, ut quoties curſum vitæ Sacerdos impleverit,& de hacvita migrave- rit, mox cùm fucceffor ejus advenerit, omnes Laberti Eccleſiæ, vel ab eis progeniti chartulas ſuas in conſpectu omnium debeant ipfi{ubftituto Pontifici publicare,& piofefiones ſuas in conſpectu Eccleſiæ renovare: quate- nũs ſtatũs ſui vigorem& illi obtineant,& obedientia eorum Eceleſia: non careat. Si autem aut ſcripturas li- bertatis ſuæ intra annum ordinationis novi Pontificis manifeſtare contempſerint, aut profeſſiones renovare noluerint, vacuæ& inanes chartulæ ipſæ remaneant,& illi origini fug redditi, fint perpetuò fervi. I In anteriori] Sıgnificatur Canon 6g. Concili: Toletant quarti, qui proximo cap. refertur, Nam quartum illud Toleta- num, guod furt plemſiimum, in ſequentibus Toletanis vocari falet unıverfale Concilium, ut ins., cap.2, C z. C in 6. Conctlto...7. & 18, Etin principio ipfius quarts Concile: Epifèopi ajunt, quoni- am generale Concilium agimus. a al, maleficis b luop.16..66. c al. Epiſenpali regan- C, LXV.@ Nec-Liberti, nec eorum poferia pa- trocinio diſoedant Eccleſia. Irem ex'Concilio Toletano IV. cap. 6g. Iberti a Ecclefig{ quia nunquam moritur eorum patrona) A patrocinio eſuſdem nunquam diſcedant, nec poſteritas quidem eorum, ficut priores canonesdes creverunt. Acne fortè libertas b eorumin fatura prole non pateat, ipſaque poſteritas naturali ingenuitate obni. tens, ſeſe ab Eccleſiæ pattocinio c non ſubtralat, neceſſe eſt, ut tam hi Liberti, quàm ab eis geniti d profelſionem Epiſcopo ſuo faciant: ꝓer quam æx familia Eccleſiæ Li- bertos effectos ſeeſſe fateantur, ejusqͥue patrocinium non relinquant: ſed juxta virtutem ſuam obſequium ei, vel obedientiam præbeant. PTroremuneratione etiam impenſi olſequit tes Ecclhſfafticæ utis lster poffunt donars. C. LXVI. Que dstelus Eecliſis intemune- rationem obhſequet preſtantur, fata permaneant. Unde in Toletano Concilio IV. cap 3ó.legitur, Ozai Epifcopi. fuffragio cujuslibet aliquid Ec. clefiafticæ.utilitatis providerint,& pro eo quodcun- que commodum in remunerationem promiferint, pro- miſſi ſolutionem eos exolvere oportebit: ita ut idad Concilium provinciale deferatur e, ut eorum connixen. tiã confirmetur, quia(ſicut Paulus f ait) dignus eho- perarius mercede fuâ. C. LXVIL-g'Servi Ecclefiarum in eorumdink nium transferri poffunt, quz Sccleſia- fltcis utilitatabus deſer- Vtunt. Irem Gregorius lb, 2. indif art, epifi. 1b. Theidon Conſiliario. potii g utilitatibus defudantes, Eccleſſalid dignum eſt remuneratione gaudere, ut qui fe volun- tariis obſequiorum neceſſitatibus ſpontè ſubjiciunt, d. gnè noftris provifionibusconfolentur. Quia igiturte I Theodorum, virum eloquentiſſimum, Confiliarium no- ftrum mancipiorum cognovimus miniſterio deſtitu- tum, ideò puerum nomine Acoſinum, natione Siculum, juri, dominioque tuo dari, tradique præcipimus: quem quoniam traditum ex noſtra oluntate jam poſſides, bu· juste neceffe fuit ſcripti h, pro futuri temporisteſtimo· nio ac robore largitatis, auctoritate fulciti: quatenus, Domino protegente, fecurè eum femper,& fine ullius r¢- tractationis ſuſpicione, quippe ut Dominus naleas pofi- dere 2. 1J Te] Addita eſt vox aſta,& cateva funt emend orzginaliyut mtéllgatur eundem effe,cut fribit a dy cui fit donaiwh, 2.$ Poffidere.] Apud.-Gregor:um has feq que enim quenquam fore credimus, qui tam pr largitatem protua tibi devotione conceflam defiderett tentet uflè modo revocare: cùm uno eodemque tempote & verecundum fit à decefforibus benè gefta refolver, ¥ verecundum fit docete ceteros in fua quandoque tdo- lutoriam proferre largitate fententiam. Maiferationis quoque iniuitu ſervi Ecclefiaram li poffint. C. LXVIII. g Miſeratianũ, éy pietatis intwith fervi Ecclefiarum poffunt manu- mtltt. Unde Gregorius Mtana i, é Thoma libs epifi. 12. fèu cap. 112. Um Redemptor nofter, totius con hoc propitiatus humanam voluerit s a mendata tX uuntur: Nes bertate donat ditor creatutr, ad carnem à u- a Pohhe. lib. 3. ſit. la. Bureh. l. 3..%. Ivo p3. 624 berttnitas.© al. patrocinio ſubtrahat. d al. progeniti. È duflum, eorum conventu confirmetur. f I. Imoth.. 8 b allie tur. d infta cad. c. proximo. e al. manumiſſon. | La tst.ig. h abef ab orig. i al Montano. TA quemad Imnu sodsces, iten| T dif Fa

z fed jaxtaviw ) prabeant, sne stam pafi a remuneratione} s05 exolvere opori jale deferatur s Mt :( fiout Paulus f at å Fervi Ecclefarum mer nuferi pol aego sh utilstaisbw defit ym slib. 2 mdilt. Confibario, wilitatibus dels nunen umelogueni n cognov ymnoming Acont: jari, traatgi yte lecu e j cioneyguippe i Amb G p nam fore cree ipi devotion" „tibi devotie mi x 61% Caufa XII. Quæft. II. C eorum alienatione, mere, utdivinitatis ſuæ gratia, dirupto, quo tenebamur captivi, vinculo ſervitutis, priſtinæ nos reſtitueret liber- tati: falubriteragitur fi homines, quos ab initio natura liberos protulit,& jus Gentium jugo fubftituit fervitutis, in ea, in qua nati fuerant, manumittentis beneficio liber- tate reddantur. Atque ideò pietatis intuitu,& hujus rei conſideratione permoti, vos Montanum à atq; Tho- mam, famulos ſanctæ Romanæ Eccleſiæ, cui( Deo adju- tore) defervimus, Liberosex'hac die, cives; Romanos efficimus, omneque veſtrum vobis relaxamus ſervitutis peculium I.&infta. ¶ Hanc autem manumiſſionis Paginam Paterio Notario ſcribendam dictavimus,& pro- prià manu unà cum tribus Presbyteris prioribus,& tri- bus Diaconis, pro pleniſſima firmitate fubſcripſimus, vo- bisque tradidimus. Actum in urbe Romana. 1 Q Peculium:| 7n vetufto codice efiflolarum B. Gregorti Bitliorheca Vaticana legitur, periculum. Iren fervi Ecclefiarum publici angarii non debent fatigari, C. LXIX. G Servi Ecclefiarum publicis angariis nonfatigentur, Unde in Concilio Toletano III. 6,27. legitur, peram I fervos b,& Epifcoporum, vel Presby- terorum, vel omnium Clericorum à judicibus, vel actoribus publicis in diverfis angariis fatigari dolemus. Propter quod omne Concilium à pietate glorioſiſſimi Domini noſtri popoſcit, ut tales deinceps auſus inhibeat: ſed ſervi ſupraſcriptorum officiorum in eorum uſibus vel Eccleſiæ laborent. Si quis verò judicum; aut actorum, Clericum, aut ſervum Clerici, vel Eccleſiæ, in publicis ac privatis negotiis occupare voluerit, à communione Ec- clefiaftica, cui impedimentum facit, efficiatur extra- neus. 1 Q Ecclefiaram] Tn cateri hujus Concili exemplaribus amprefu© manufiriptis, gua collata funt, É apud Tuonem legitur quemadmodum apud Grarianum fraterquam sn editione quatuor zomorum,& codice Lucenfi Regio, in quibus initium capitis 21. fic habez: Quoniam cognovimus in multis civitatibus Eccle- fiarum fervos,& Epifcoporum, velo..a. j..a. p. in di- verſis angariis fatigari, omne Concilium,&c, Ez hic gui- dem nulla facta eſt mutatio: alia verò, in quibus omnes Conciliorum codices concordant, funt emendata. Item pro alimonia paiperum, pro redemptione capti vorum res ſa- cras diſtrahis licet. C. LXX. Rer ſaera quibus ex cauſis alienart debeant. Unde Ambrofius as lib. 2, de offetisye. 28. Urum Ecclefia habet, non ut fervet, fed utero- get,& ſubveniat in neceſſitatibus. Quid opus eſt cuſtodire, quad nihil adjuvat? An ignoramus d, quan- tum auri atque argenti de templo Domini Aſſyrii ſuſtu- lerunt? Nónne meliùs conflat Sacerdos propteralimo- niam pauperum, fi alia fubfidia defint, quàm fi facrile- gus contaminata afportet hoftis. Nónne dì&urus eft Dominus: Cur pafluses tot inopes fame emori? Et cer- tè habebas aurum, unde e miniftrâffes alimoniam, Cur tot-captivi deducti in commercium f funt, nec g redempti, ab hoſte occiſi ſunt? Meliùs fuerat, ut vaſa vi- ventium ſervares, quàm metallorum. His non poſſet reſponſum referri. Quid enim diceres? Timui, ne tem- plo Dei ornatus deeſſet? Reſponderet: Aurum ſacra- menta non quærunt, neque auro placent, quæ auro non emuntur. Ornatus ſacramentorum, redemptio capti- vorum eſt. Et verè illa ſunt vaſa pretioſa, quæ redimunt animas à morte. Ille verus theſaurus eſt Domini, qui Operatur, quod fanguis ejus operatus:eft, Q pof pauca, a al. Montanum. b Lib. 6. Capit. cap:290. Tuo-3x:138. c Polyc, J..tit.20. Ivo part3. ¢c.180. Anf. l13..28 d 4. Reg. 34,€ alut. f in vulgatis legebatur, in capli vitatem du- di] g necredempti? Car torabhofe]| orig, T Nemo enim poteft dicere,cur pauper vivit? Nemo po- teft queri, quia captivi redempti funt. Nemo poteft accu- fare; quia templum Dei ædificatum eft. Nemo poteft in- dignari, quia humandis fidelium reliquiis ſpatia laxata ſunt. Nemo poteſt dolere, quia in ſepulturis Chriſtiano- rum requies defunctorum eſt. In his tribus generibus vaſa Eccleſiæ etiam initiata confringere, conflare,vende- re licet. Opus eſt, ut de Eccleſia myftici poculi forma non exeat, ne ad uſus nefarios ſacri calicis miniſterium transferatur. Idedò intra Eccleſiam primùm quæſita funt vaſa, quæ ĩnitiata non eſſent: deinde comminuta: po- ſtremò conflata, per minutas erogationes diſpenſata e- gentibus, captiyorum quoque pretiis profecerunt. Quòd ſi deſunt nova,& quæ nequaquam initiata videantur, in hujufmodiufus, quos fuprà diximus; arbitror omnia piè poffe converti. C. LXXI.@ Non partetes templi ornare, fèd hau- peribus providere, gloria Ehiſcopi es Irem Hieronymus ad Nepotsanum a devita Clericorum. (a oi Epiopi eft pauperum inopiæ b providere: ignominia Sacerdotis eft propriis ftudere divitiis. Natus in paupere domo,& in tugurio rufticano, qui vix milio,& cibario pane rugientem faturare ventrem poteram, nunc fimilam& mella faftidio. Irem paul inferis.€Q Multi ædificant parietes,& columnas Ec- cleſiæ ſubtrahunt c, marmora nitent, auro fplendent las quearia, gemmis altare diſtinguitur:& miniſtrorum Chriſti nulla electio eſt. Nequè verò mihi aliquis oppo- nat dives in Judæa templum, menſam, lucernas, thuri- bula, patellas, ſcyphos, mortariola,& cætera ex auro fabrefacta. Tunc hæc probabantur à Domino, quando Sacerdotes hoſtias immolabant,& ſanguis pecudum era remiſſio d peccatorum: quanquam e hæc omnia præ- ceſſerint in figura, ſeripta autem ſint propter nos, in quos fines ſeculorum devenerunt. Nunc verò, cùm pau- pertatem domũs ſuæ pauper Dominus dedicärit, porte- müs f crucem,& divitias lutum putemus. Irem ibidem in extremo. ¶ Amico ꝗg quippiam rapere, furtum eft: Ecclefiam fraudare, ſacrilegium eſt: accepiffe, quod pauperibus erogandum ſit,& eſurientibus plurimis vel cautum eſſe velle, vel timidum, aut, quod apertiſſimi ſceleris eſt, aliquid inde ſubtrahere, omnium prædonum crudelitatem fuperat. Trem ejuſde n ad Paulinum h, de an- Jitutione Monachi. Crates ille Thebanus, homo quon- dam diĩtiſſimus, cùm ad philoſophandum Athenas per- geret, magnum auri pondus abjecit: neque putavit ſe ſi- mul poſſe& virtutes& divitias poſſidere. Nos ſuffarci- nati auro Chriſtum pauperem ſequimur,& ſub prætextu eleemoſynæ priſtinis opibus incubantes, quomodo pof- ſumus aliena fideliter diſtribuere, qui noftra timidè re- ſervamus? Plenus venter facilè de jejuniis difputat. Non Hieroſolymis fuiſſe, ſed Hieroſolymis benè vixiffe, lau- dandum eſt. Item largitate etiam Epifèops firpendtum de rebus Ecclefia Clea ricis dare licet: cujus profefiio fùb precaria nomine fier: debet, C. LXXII. Q Qui benefictum ab Eceliſia acce- pit, ejus profefionem nomine precarie faciat, Unde in Concilio Toletano VI. cap. ș, Gar i fit, ut proprietati originis obfiftat longin- quitas temporis. Quapropter providentes decer- nimus, ut fi quis Clericorum x ftipendium de rebus Ec- clefiæ cujufquam Epifcopi percepit largitate, fub pre- cariz nomine debeat profefionem fcribere: ut nec per a Epif.2. b al opibus. c ſabſtruunt, Ivera lectio. d al. redemptio, e 1. Car. 10. f al. cogitemus. S 13.JUAf. 2o elo h Eppa à Ivop. 6,6372 Derebus, fervi&· mancipiis Ecclefit, 6 l Q í

De rebus acquiſtis poft FEccfeſiaſti- cum officium,& cujus eæ ſint. tentionem à diuturnam præjudicium afferat Eccleſiæ; & quæcunque in uſu perceperit, debeat utiliter tabora- xe: ut nec res divini juris videantur aliquà occaſione ne- gligi,& ſubſidium ab Ecclefia, cui deferviunt, percipere poffint Clerici. Quòd fi quis corum contempferit face- re, ipſe ſe ſtipendio ſuo videbitur privare. 1 J Clericorum] In eodice Conciliorum Lutenſi Regro fe- quitur, vel aliarum quarumlibet perſonarum, Religionis quoque intuttu ea, in quibus Ecclefia detrimentum men patitur, monaftersis tradi polfunt. C. LXXIII. ꝙ Licet religionis intuitu res Ec- slefia alienare, Vnde in III. Toletano Concilio,.4 legitur. g Epi ſeopus unam de parochianis Ecclefiis ſuis mo- naſterium dicare voluerit, ut in ea Monachorum reæ- gulariter congregatio viyat, hoc de conſenſu Concilii fui habeat licentiam faciendi, Qui etiam fi de rebus Ecclefie pro eorum fubftantiaaliquid, quod detrimen- zum Ecclefiæ non exhibeat, eidem. loco donaverit, fit ſtabile. Rei enim bonæ ſtatuendæ ſanctum Concilium dat conſenſum. C. LXXIV. 9 Noen ulera quinquageſimam par- tem rerum Eccleſia, monaſterio, quod con- flituet, Epoſcopo licet conferre. kemex Toletano IX, capss r Onæ e rei dare conſultum 4,& præfentishabetur vitæ ſubſidium,& æternæ remunerationis expecta- re cernitur præmium. Quiſquis itaque Epiſcoporum in parochia fua monafterium conftruere fortè voluerit,& hoc ex rebus Ecclefiæ,cui prafidet,ditare decreverit,non amplius ibidem, quam quinquageũmam partem dare debebit: ut hãc temperamenti æquitate ſervatà,& eni tribuit, competens fubfidium conferat,& cuĩ tollit, damna gravia non infligat. Ad Eccleſiam verò, quæ monaſticis non informabitur regulis, aut quam pro ſuis magnificare e voluerit fepulturis, non amplius quàm centeſimam partem censũs Eccleſiæ, cui præſidet, ibidem conferre licebit: eã tamen cautelã ſervatà, ut unam tan- tummodòꝰ quæ placuerit, ex his duabus remuneratio- nem F aſſumat. C. LXXV. G Iureproprierati resEcclefia mo- „nafleriorum adificsu tradere licet. Heem Gregorius Ab. 2. indict. ul. epiſt. m. Gratioſo Suldiacono. Eligioſam ę vitam eligentibus congruã nos opor- N tet conſideratione proſpic te, ne cujuſquam neceſ- fitatis occafio aut delides faciat„aut róbur(quod ab- fit) converfationis infringat. Idcircò præſenti tibi au- Coritate præcipimus, quatends domum poſitam in hac urbe, regione- quartå„juxta locum, qui appellatur, ad gallinasalbas> vel hortum juris fante Romanz Eccle- fiæ, cui auctore Deo præfidemus, in qua Campana quondam uxor 1 patritii manſiſſe dignoſcitur, ſimul & hortum atque hoſpitia, quæ intra eandem domum janua concludit, Floræ h- Abbatiffædebeas tradere pro- prietatis jure, proculdubiò:poffidendam: in qua domo monaſterium Virginum(ubi cum congregatione ſua habitare poſſit) Chriſto queat adjuvante conſtruere: & ż tam ipfa, quàm quz inejus loco, honoreque ſuc- ceſſerit, prædictam domum,& hortum cum oinnibus ad fe pertinentibus(ſicut diximus) quieto, inconcuſſo- que jure à nobis pietatis conſideratione conceſe valeat Poſlidere. 1 J. Uxor]. In aliquet ehiſtolarum editionibuus, C nonnullis ® 3 Decreti Secunda Pars. 620 Gratiani exemplarshua nonest ifia diidio, In vetuſto autem Vatica. "oepifolarum codice legitur, quondam patritia, Ecce oftenfum est guomodo res Ecclefia fincovipadars poffunt conſtare h, qurlius dara fuorint. QUAESTIO HI IR Vnc quaritur, fiante tempus fua ordigattonis nihil ps habere videbantur, quid de hu fieri debeat, qui p i ordinattonem fuam invenifje noftuntur? .I-g Debi, que prumamnibil habentes, teme pore fua admimfiratiısni algus asquirunt. De his ita ſtatutum eſt in Concilio Cartha- ginenſi à III. c. 49. Lacuit“ut Epiſcopi, Presbyteri, Diaconi, vel qui- cunque Clerici, qui nihil habentes ordinantur,& tempore Epiſcopatùs, vel Clericatũs ſui agtos, vel gug- cunque prædia nomine fuo comparant, tanguam rerum Döominicarum invaſionis crimine teneantut e, niſtad- moniti Eccleſiæ eadẽ ipſa contulerint. Si autem iphis pro- priè aliquid liberalitate alicujus, vel fuccefionecogna: tionis obvenerit„faciant inde, quod eorum propofto congruit. Quod ſi à ſuo propoſito retrotſumeiniſi. taverint, honore Ecclefiaftico indigni tanquamxepiohi judicentur. C. II.€ Derminifiri, quinidla-Ecclefia nafte ne, fed[ui utilitare aligua at- qutrunt. Irem ex Concilio ToletanoTX. e4. Uicunque de Sacerdotibus, vei miniftris pro fiiit litate, atque amicitia; vel præftatione, aut quoni- que modo, aut per icripturæ{eriem aliquid merernt à quolibet percipere, in rebus Ecclefig non poterit ng merari: ſed quod exinde voluerint facere, ipſotumio. luntatis arbitrio ſubjacebit. Qupd ſi hoc poſt corum f | mortem inordinatum fortaffe remanlerit, Ecclefia, cu præfuit, vel miniſter extitit, hoc fibiin perprtuum yen- dicabit. A Eces guod illayqua non ex officro Ecclefiaftco, fed exwaliquapti fiatone jua utilztatis lusrainseji, põrefl dare, quibm voluerit, 2 pars. Sed quarttur dehu, que fibi communier cum Ee- clefia, vei feguefiratim pro remedio amıma off untur, vel détertiá parte, guam de rebus parochratum Ecelefiarun fibe debitam teise pit, fi ea potert: dimnttere; gurkis voluerit, C. III. 9 De Pontific, bus, gubu al entrantit, vel um Eecleſia, vel ſegueſtratim ali. qu/d dimittitur. De his ita diſſinntur in Concilio Agathenſi, cap. 6, i ponin 4, quibus in fammo Sacerdotio confite tis ab extraneis e aliquid, aut cum Ecclefia, antie. | queftratim, aut dimittitur, aut donatur(qwa hoci | qui donat; pro redemptione anima tug, non pro A | modo Sacerdotis. offerre probatur) non q u proprium, ſed quaſi dimiſſum Eccleſix, inter facil Eccleſia computabunt: quia juſtum eſt, ut ſicut decet · dos habet, quod Eccleſiæ dimiſſum eſt; ita& Ecclein habeat, quod relinquitur Sacerdoti. I Sane quichulc per fidei commiſſum aut Sacerdoti, aut Eccleſiæ fottallo dimittitur, cuicunque alii poſtmodum profuturum: Z inter facultates{uas Eccleſia computare, aut retinel non poterit. a ål. retenti i 6,=; h. dit onem.. D Tuop.3 capa68,«c Ivuo parti. c. no. a Et in Maguntino fah-Rabano, capite$. b Buren O lit. confilium,-€ alit, munsficare,‘F alt. remunerandum.| e120: Ivo pig. c96. Pann. l2..52.-© al tencantur obni Ti{vop hë: Anſel. E Anfeimus libscep a la antad iegebatur, idem. À alt, us] org d Extra, dereflamentu, c reguiffi: Burch, bt 6 7. Hi al. entramets duntak ót GN. alieno

inarun funna 7 Debi guyoni ore foandnmi Aawi, ' fiatutum einu ginenfi a Il Epifcopi, Presb ci, qui nihil hi tús, vel Cleric mine tuo com Jëipfa contenint Ù! litate alicujus, Y€ faciant inde, quott T E nidla Fi mifru, quiniela d funstihime aligat quirunt, soncilio Toletandit sacerdotibus, vei m micitia, vel preiau ser criptora ferien yere„nre einde o ſehhacebit matum fort Qu fe reni hoci gue nezi 7 Api pu eriti pO  dehu, Q gpa pro remedi ani! g Dehi y. Bh gbala guid donit f Ct ffurin C y dypri apb, bus in 0% d,a aliq ungt E fush 621 De rebus acquiſitis ex bonis Eccleſiæ,& cujus eæ ſint. Cauſa XII. Quæſt. IV.& V. C. IV.(Q. Epifcopus tertzam: partem fibs debi- tam Ecclefia relinguere Hoterit. Item ex Concilio Foletano IX. cap. 6. p topis a, fi tertiam partem, quam de rebus paro- chialium Ecclefiarum fanétione paternâ fibi debitam novit, aut ipfi Eccleſiæ, cujus res eſſe patebit, autalteri Ecclefiæ, quàm elegit, conferre decreverit,&e licitum mancat,& irrevocabile robur ejus fententia ferat. QUAÆŁSTIO IV. Vòdautem quaritur, ſi de ſdus,& Eccleſia rebus aliqua acquuſilſe noſcuntur, cus pro ueniantꝭ ita diſinitur, in eo- dem Concilio Toletano IX. 4. 4. C. I. De hu, qui de fais, ér Ecclefia rebms aliqua aquifije nfiuntur, Acerdotes h vel quicunqu ſunt, quibus Eccleſia- ſticarum rerum cura commiſſa eſt, quæcunque admi- niſtrationis ſuæ tempore emerint, ſi de rebus propriis vel vile, vel carum habuerint, adEccleſiæ nomen, cui præſunt, chartarum conficere inſtrumenta procurent: non enim convenitzut Eccleſia, quem ſuſcepit extraneum, efficiat in alieno divitem,& in ſuo retineat fraudatorem. Q Hi verð, qui farum rerum nofceuntur habere compendi- um, ex omnire, quam poft ordinationis fuæ diem vifi lunt acquiſiſſe, ſive nulla, ſive aliqua ſint inſtrumenta confecta, compenſatione 1 tam juris ſui, quàm Eccleſia- ſtiearum rerum habità, ſi ſe utriuſque rei quantitas ex- æquaverit, inter Eccleſiam& decedentis hæredes æquo jure conquifltio pertinebit. r$ Compenfatione) Is Concil ipf, cum vetuftis exem- plaribus collato, legitur, compenfatå tam juris fui, quàm Ec- clefafticarum rerum habitudine, Si qurs verè pro compendio fuarum rerum, Eccleſiæ rebus detri- enentum intulerit, vel ſi occaſione rerum Ecclefiaflicarum in rebus propriis detrimentum pafus fuerit, vicifam qui lucrum fentiunt; detrimentum patientibusrefarcient, C. II. G Refarcraniur detrimenta Sacerdott; vel Eccleſte, qua ulterius occaſione aliter ſenſerit. Vnde in Concilio Bracharenſi III. cap. 8; legitur. Hicunque ſub hoc neglectu res divinas laborare di- ſtulerit, placito ſpeciali diſtringendus eſt, qualiter ſi de rebus, ſeu augmentis Eccleſiæ quæſtum laboribus ſuis propfiè auxit,& exhoc Eccleſtaſticis rebus aut neglectum laboris e uit, aut minorationem, vel perditionem in- duxit, quicquid in rebus Eccleſtæ minuit, illi reſtituat, ex cujus rebus, atque ſuffragiis ſuos convictus fuerit am. Pliaſſe labotes. Quòd fialiquid pro utilitatibus Eccle- fix aut fubftantiæ expendit, aut diſpendii, vel perditio- nis quippiam pertulerit, fi hoc comprobari potuerit, to- tum illi à rebus Eccleſiæ ejuſdem reformabitur, pro cu- jusutilitate id expendiffe probatur. S: vero de rebus Ecclefia tantummodòali tur,€r ad nomen Esclefia imfirumenta deben guibus poterunt iHa donare, qua acqusſiſſe noſcun- t componerè, nec ali~ C. IIL€ Dehi, quaSacerdotesemunt ad Eccle- fianomen'Fripturam fasant, Undein Agathenfi Concilios., sg, legitur. Resbyter c, dumdiœcefim tenet, de his, quæ eme- rit, ad Ecclefiæ nomen ſcripturam faciat, aut ab ejus, quam tenet, Eccleſiæ ordinatione diſcedat. G Caput hoc ab Ivone etiam,& auctore Pannot mia citatur ex Agathenſi, in quo ectat. In decretalibus verd, ist. de pecul. Cler, ex Concil, Arelatenfi,& apud Burchardum,& in prima cokefio- ne decretalium, ex Concili Arauſfco. a Iuo part. 3. c. 171. b Ivo p. 3. c. 169. GExt. de pemi. 1 QUĀSTIO V. ps Ș Eflamenta verònonlices ei conficere, mf derebus pro- priis. C. I. 9 Suomods de rebuus Ecclefia liceat eſlari Sacerdotabus. Vndeé Gregorius ſcribit Deuſdedis 1 Ebiſccpo a, lib. 1d. epaſt. 43i Nuli dubiuni eſt, quia ſicut Sacerdotibus res in-- piſcopatu acquiſitas nulla eſt alienandi licentia; ita de his, quasantè habuerint, quicquid judicare voluerint, non vetaitur. Irague fraternitatem tuam tempore, quo ad nos fuit, queſtam eſſe recolimus, quòd quædam mo- ilia 2, quæ Conſtantius deceſſor veſter Luminoſæ an- cillæ Dei, filiæ fratris ſui, teſtamenti ſerie, legati titulo re- liquit, jam Epifcopus acquififfet, decrevi ſſeque nos, ut ꝗ hoc conſtaret, nullum ex his Eccleſia veſtra Præjudicium pateretur. Quod& vos oportet recolere,& moleſtiam aliquam prædi&tæançillæ Dei non facere, neceifineco- gnitione de his, quæ poſſidet, quicquam auferre. t M Deufdedit}. Anteà legebatur, Lucidio. Reſlituta eſi inſeriptio ex originali: qua n, eniptio integra edt ſuprà, eàd..2. res in Epiſcopatu. Mlad enim caput in hoc continetur. 2 Mobilia,] In originali impreffo,& manufiripto est, immobilia: fed non est mutatum Propter Doctorum ſeripia: non- nulla verd alia ſunt emendata. C. II- ꝙ De eodem. Idem kb. g. epifi.22. fiu.66, Cyprsano Diacona: Bitum Theodori Epiſtopi dilectionem tuam jam credimus cognoviſſe. Sed quia ipſe teſtamentum di- citur condidiſſe, ſubtiliter te(ne quid derebus Eccleſiæ fug conſumpſiſſet oportet inquirere. Et ſiquidem eum exinde aliquid incongruè minuiffedidiceris, ita age, ut res ipfæ ab eo, cujus inteteft, modis omnibus reparentur. C. HI, Qus monaſtertis ab Epiſcopo conferun- tur, revocari non debent. Itim Gregorius Marintano Epꝛſccho Ravennati, lib. 5. epiſt. 1. ſeu c. icl. O Joannes quondam deceffor tuus 1, dum vive- ret, ſæ piùs à nobis expetiit, ut ea, quæ in monaſterio illo contulerat, quod juxta Eccleſiam fancti Apollinaris ipfe confiruxerat, noftrâ debuiffemusaućtoritatefitma» re,& nos facturos hoc eſſe promifimus, fraternitatem ve- ſtram neceſſariò duximus adhortandam> utnihiťde his; quæ illic contulit, atque conftituit, aliquo mode patiaa turimminui, fed omnia firmà Madéat ftabilitate ferva- ri. Hujus igitur monaſterii,& coĩlectarum illic rerum; quia in teſtamento, quod condidit, feciſſe noſciturmen⸗ tionem, ſciendum vobis eſt, non ea nos ideò confirmàſſe, quoniam ſupremam ejus ſequimur voluntatem, ſed quia ei lide(ſicut diximus)viventi promiſimus. Hæc itaque ſic ſolicitè fraternitas veſtra implere feſtinet: quatenus & quæ in ſupraſcripto monaſterio conftituit,&ànobis ſunt firmata, ſerventur,& illa, quæ in damnum dari, vel fieri per teſtamentum ſuæ decrevit Eccleſiæ, nullam, pro- hibente nempe lege, obtineant firmitatem. 19 Joannes quondam deceffor tuus,} Hac verba non Junt hoc locoapud B, Gregorinm, fedex faperiorsbus: húocompore tata. C. IV. ꝙ Qua ante ſuamordimataanem, vel poſt, hareditarid ſucceſfione acquiſivit Epaſcopus, cus vult, derelinquat. Lem ex Concilio Hiſpalenſi. - G Sicetiam citant Burchardus,& Ivo, Oin Hifpalenfi prime habentur nonnulla ad hans rers facsentza. Sed integrum caput ha- betur in:Conorlio Parifienfi, lts.14,© an Capitularibiss d So €. 175, refertur inter alid decreta Concilia Parifienfs, Ixum c abhinc,& perpetuò manfurumeffe decre- vimus, ut Epiftopus rebus fùi juris, quasaut ante, Cler, c, Presbyter, Bursh, la 3i 6,t19. Ivo.ã. 6. 9. a al. Deedato. b. fap eád.g. 2; vesin Epꝛſcopatu. Polʒ c⸗ J. Lann. liai.41..l. 4. iit.3. c Burch... C 21g. Iun p..c. 320. 622

De teſtamenti,& quands perſonis Decreti Secunda Pars. 614 62? Esccleſgaſticis teſtari leccat. ————————— Epiſcopatum, aut certe in Epiſcopatu hæreditariä fuc- ceſſione acquiſivit, ſecundum auctoritatem canonicam eas conferat, Poft-| 1 QU ÆSTIO L Vòd prrorsEcclefia hac omna jure perfaluenda fint afo- A Pe uicquid vult, faciat,&cui vult, Aa autem Epifcopus factus eft quaſcunque res de fa- ps gis he saro erea, Conftat unam: cultatibus Eccleſiæ, aut ſuo, aut alterius nomine, quåli-; Aa pannat s e sfam a ere deraf fet nse$ z 1 3 1 egttemè aſtgna ocheales&ccleſiæa Nal bet conditione comparaverit, decrevimus, ut non in pro-| Seme aig p efie habent parochi ſbi diſtriluutas. G-di 3 eet urta de- pinquorum ſuorum, ſed in Eccleſiæ, cul præeſt, jura de veniant,/ De rebus verd Eclefiajlicis teflari licet Epifcopo, fitantundem propriis reſtituat. C. V. g de Quomodo poffunt effe rata, qua de Eccle- ſia proprietats teſtamento le- gantur. Vnde in Agathenſi a Con cilio, csr. ftatutum est., 1b Epifcopus condito teftamento aliquid de Ecclefia ftici juris proprietate lega tantundem de juris proprii facultate ſuppleverit. 2 pars. Sed fi Epifcopus, vel quilrbet ex gradu Eecleſſaſtico inteſtatus defundius ſuerit, nec aliqui inventi ſuerint, qui ſure cogna- tionis e: fuccedant, Ecclefia faa eifuccedat snintegrum z NEC licebit alicui aliqua eæ rebus ejus praſumere. j C. VI. g Epifiopoentefato Ecclefia fuccedat dn integrum. Vndee in Tarraconenſi Concilio, c. t2. Ratutumm e Icubi defunctus fuerit Epiſcopus inteſtatus, poſt de- ſunctionem ejus 1 à Presbyteris& Diaconis de rebus ipſius inventarium fideliter conſcribatur, à minimo uſq; ad maximum, id eft, deutenfiHbus, vel deomni fuppel- lectile: ita tamen, ut ſi quis exinde vel præſumpſiſſe ali- quid, vel occultè fuerit tuliſſe convictus, ſecundum furti tenorem reſtituat univerfa.| 1$ Defun&ionem ejus] Anteà legebatur, hanc diffi- nitionem. Emendatum est-ex varii Conciliorum editiont-| bus,@ duobus codicibus Vaticani, quemadmodum© nonnulla| alia. In codice autem Lucenfi Regio legitur, poft depofitio-| nem ejus.| ©. VIIL g De eodem. Item ex Concilio Triburienfi. Ora c ex gradu Ecclefiaftico fine teftamento, & fine cognatione decefferit, hæreditas ejus ad Ec- cleſiam, ubi deſervivit, devolvatur. Similiter de San- ctimonialibus. a Burchardus etiam, ér Ivo estant capitulum hoc ex Concslto Triburienſi, cui prafuit Arnulphus. Sed in eo, quod eætat, non habetur. Simillima leguntur apud Iulianum anteceſſorexs Novelik 131. cap.I8. ò | j } se CAUSA KXIII. à Iæcefam cujufdam baptıfmalis Ecclefia, cladibus KA prefe, hoflils metu compulſi, domicilia ſua rranſtulerunt in aliam diœceſim: pradia tamen an cY MY Iiqua non deſierunt colere: cœperunt perſol vere de- S e A imas illi Ecclefia, in cujus diæcefim tranſierunt:& apud eam fibt elegerunt fepultúras, Tranſactis quinquaginta an Lerici, quibus quondam perſolverant decimas, cæperunt move- re quaſtionem in eoi, qus ab iſtis acciptunt d primitias& decimas: ueniunt ad caufam. Modo primùàm quaæritur, ſi illi quorum domicilia ſunt in diæ- c efi huj us baptiſinalu Eecleſia, debeant perſalvere decimas thi Ecclefia ér celebrare fuas exequias ap ud eam Eccleſiam sn qua quondam haci fiebant à parentibus eorum?; 2 Secundo, an pra ſcriptionẽ temporis, jas percipiendi decimas,& funerandi tollatur? 2 i DTA D KOS LEON DA a A in Epaunenfr, cap.(17. b Burchard. lib, 7. cap. 212, Juo part.cap.326.: c Burch. d cap, i i acceperunt, aP. 207, Iuo part...ada, d al. verit, aliter non valebit, nifi| it unuſquiſque fiam,& plebem ſi CAP. ꝙ Sunguli Sacerdotes proprias debent habere Ecclefias. Unde Dionyfius Papa Severo Epifeopo, epifoiā ſecundd. Ccleſias a fingulas fingulis Presbyteris dedimus: parochias,& coœæmeteria eis diviſimus:& unicui- que jus proprium habere ſtatuimus: ita videlicet, ut nullus alterius parochiæ terminos, aut jus invadat; ſed is terminis contentus,& taliter Eccle- i commiſſam cuſtodiat, ut ante tri- üs ratio- bunal æterni judicis ex omnibus fbi comm nem reddat:& non judicium, fed gloriam pro iuis adi. bus accipiat. In diœceſi autem defignata quacunque pradtá coluntur, provet- tus decimationum baptifnali Ecclefia afsgnatis debet folvi, Juis ergo predia hac intra terminos nofira diæcejfis continentur, O pri- ventus decimationum nobis legitime afagnatus nofiri Ecclefia pite folvendusest. 2 pars. Hissta refpondetur. Decima b à Dea empati fant per Moyfin, ut perfèlverentur à populo filiis Lev pro mm fierio, in gao defèrviebant er intabernaculo. Non Alipubantfli Levidecimas, nifi ab eis, pro guibus offerebant preces r funfa, Buia ergò nos ſer vimus Domino in tabernaculo, offerenda pfu preces A facrificia,@ ipfi debent nobis pèrfòlvere deamii gp mitias. Q lem, cum decime darentur filin Levenon eliit offerentis perfilvebantur, ut contempto Levitå, qui faumerat 4h eligeret, cut vellet decimas dare. Nam dictum c eſli{ Levita qui tecum moratur& intra muros tuos habitat, comedet eas.j Idedex fingulu tribubus civitates ad habitandum acceperuni ut unaquaeque tribus illis perſolveret decimas, qut ficum erth Nam Moyfis pracepit fiiu Ifiatt;{ficut leguur d in Deuteroni rnio)[In loco, quem elegerit Dominus Deus veten ut ſit nomen ejus in eo, illuc omnia, quë præcipio, conferetis holocauſta,& hoſtias,& decimas, 3 pik mitias manuum veſtrarum,& quicquid prcipuumelt in muneribus veſtris, quæ voviſtis Domino. Tbi epula- bimini coram Domino Deo veftro, vos,& filii,& Alis je veſtræ, famuli& famulæ, atque Levita, qui inan bus veftris commoratur. Nequeenim habet aliam par- tem, atque poffeffionem inter vos. Jó mfa L Ta mam frumenti, vini,& olei tui, primogenita ri torum,& pecorum,& omnia, qu® voveris,& ponte offerre volueris,& primitias manuum tuarum coag Domino Deo tuo, comedes ea in loco, quem elegeut Dominus Deus tuus, tu,& filius tuus,& filia nh fervus& famula, atque Levita, qui manetin urbibus tuis.) Quia ergò nos intra muros urbis florum fedem 7 ers habstatione junc: fumus, rité ab cts decimas acoipimt Item att Propheta ¢:[ Producens fænum jumentis” herbam fervituti hominum.} Fænum 6 herba e producitur: èd quibus? jumentis srrigantibus eamh, sen E minibus colentibus eam f,& in hoc ſer vientibus pfi por Apoflolus g:[ Communicerautem is, qui catechizati verbo, ei qui fe catechizat, in omnibus bonis.| hw Galatis. Corintbhtis h autem Probat ſpecialiter fiii debert fim -At m fpl- pins, qui ess[pirstualsa mimfiravit, dicens:[sinos vobis r ritualia feminavimus, magnum eft, fi nos carnii > a Rae T fra metamus? lem i:{Si alit oteftatis Y | 4 p P— —— „ Auſelm. a Polhycarp. lib.&. tit.3. Burch. lib..c. 5. Ivo.c. 47. eapi e E Deuter. 14 0” l5..73. Pann, lib..ceg2, b Numer.i8.€ kiih d Deut. 12. e Hfſal. lej. f aleum.$ Galat. o. FTA i dnim participé comedi quam? wiste tag

ım habere arochigten antermtabernaui. 4 ek, pro ug Dommo 1m 140e w pfi debent nobu pje rW rym decima dë ul„utcontempi 1 Jema dare, Nandi rur ge intra mirosit utrib ai j, quen elege ineo, illuc? ocula,& hokis pm vekanm, ky A omino Deo mg comedes UDe ik 15 tus, ngue Le m%3 H s pe" Drom b fyarentur A popula J jreniw pit 615 Caufa XII. participes'funt;quarenon pofiùsnos?] em: PQuis plan- tat vineam,& de fruĉtu ejus non edit?} Nos planavimas vineam, C Vos vultis fultus ejus edere? Item præcepit a Domi- oms per Moyfenut nemo mittat falcem in alienam meſſem. Hac mefisnefiraesk,(vos vultis falcemin eam mittere? Jtem b: Non alligabis os bovi trituranti.] Nos fumus boves triturana tes: vos zulltis alligarè os noſtrum, V de noſtra tritura victum uobis Jueritis? Hem Hpcſftolus ci ¶Qui altario ſerviunt. de altario Yiv ant.] Sed nung d deeo, cui non fèrviunt.? Jtem:[Qui in fa- crario operantur, cum facrario participant,].Sed nungurd cum illo, in quonon operantur? Nos fervimus altario: vos ei par- ticipare vultis?.nos verd vacuos Ó inanes dimittere guaritis? Item Apoflolus d:[Laborantem agricolam opostet primùm accipere de fructibus fuis:] vos autem econtra quaritis? Nos fumus agricola laborantes: vos primura. vultis percipere defiuéli- bus nofiry? imo non primam: quia nec ultimumnobis relinquere valtis. A prior dbus enim tncipientes, paiilatim ſerpitis, tatusn tfùrpare contenditis« ut provobis videatur dictum, fiufiatim lupus comedit agnum. Item e:[Quis militatftipendiis fuis un- quam? quis pafcit gregem,& de lae- ejus nonedit?} Nos militamus: dr vos Ñipendia notra militia volis quaritis? Nos 2 pafiimus:(vos lac ejts, C lanam acc rpere:vobisvultis? Sapere esf, de alienodabore vitum querere fi t Japere eft velle quod non poſis. G Ier Dominus dixit g difèipulis fuis:[In quamcung; domum intrat tes& bibentes, qua apudallos ſunt. Cùm autem intra yeritis, primùm dicite, pax huic domui.].Nos domum hanc ingrefi fumus, ei pacem obtulimus: wos autem quaſt otigſti alie- ño ctbo pafei gaudetis? Videte, ne invosuertatur illud:[Vide 4, quid faciat otium„& cibusalienus] g Kem Propheta i: Sumite pſalmum,& date tympanum. JIi à nobis fa- munt pfalmum, vos abeis quaeritis tympanum? i TremLeo quartas:[De k decimis non tantum nebis,fed etiam ma- joribus noftris juto ordine vifumeft plebibus tantùm ubi ſacroſancta baptiſmata dantur, deberedari.) G Du- busautem plebibus debentur? Hisa quibus baptifma accipiuntan aliis?. Nos eos baptizamus, C Uvs áb eis decimas Simitis? Hongla zſta interpretatio-esF: utinam invenialis, ui fic prozvobis inter- pretentur. Quia ergo nos rigamus populum hunc, imbrem doclri- na ei minifirantes, quia colimus eum vomerepradicationis, corda ejus ad fidem aperientes, fi non vultis finere y vel l patiamini nobiseum fiuttificare m, C gualia vobis fieri non vultis, nobisin- ferre cavete: ne n fi pergitis dicere, quavilti, audiatis qua non vultis; :pars, Ad hac:Tallidd quidem črmiltiplici argumentas tione jura noftra auferre contenditis: ita, ut fifides verbis adhibere- tur, non verba pro verbis, fèd res proverbis reportaretis. Sed Deo propitio fi verba dediftis, verba rec tpietis. G Arguitis nos, q uod ea, que vobis debentur, Jubripere quarimus, quia'nojira? mur. Sapienti quidem, é philoſophico ore prolata ſententia:ſuum Perſequi, eſinẽ aliena rapere? Undead voshec fèntentia manavit, nifi quia tanto ardorenoftra concußiſcitis, ut veſtra putetis vobis au- ferri eum nosnofira conſequimur? Unde, cum caufa nofira debi- turm finera fortita fuerityexilamabitis: Ah mifer, crucior tan- tum o bolum eſſe ereptum ex faucibus. Seda cte, ne da- mnum efufi unguenti vobis rec ompenfaregugra Conflituiflis vos Plantatores vincarum, foſſores agrertum, triturarores arearume riga- teres camporum, C multa alia hujufmodi officia vobis affimpfiftis &r dehita vobisobfèguia à nobis fùbtrahi conqueſti eſtis. Ced nos non negamus, quod velrumest. Bovi trituranti paloa x Ó tegumenta firvantur, Sint hac vobis, dr grana nobis relinquite. Paſti- datores vinearum, fo IYES AQYOTUM, rigAtOTES camporum, trith- ratores arearum, diurna mercede acceptd, Provenientes fruultus dominis relinquunt, Vos ergo receptå mercede voſtri operis in quotidianis oblationibus,@ aliis obfèquiis, qua pro fpiritualia amien — E＋——wi eraa ——————roe7ʃ ᷑— a Deuter} b Dem.. c 1. Cor. 9. fèd paulò aliter. d.Tim.2. e1. cor.9g. f Terentius. E fuco. h Te- rentas. i Pfalso. k 416..1de decimis. 1 aliſaltem pati- me. M Dog. Mathy n Teremini O Terentius, Quæſt. : T> EFA, | bss, qua A vobi accipiunt, Guotis ritis, in eadem manete, eden-. De Decimis. 626 'e deferuntur protPenies fu: Gus decimationum& primitiarum nobis relinquite. Lem precepit Dominas difèipulis fuis, ut comederent dr biberent"edr quaapud auditores fuos erant, fèd non juft eis, ut dominos'de doz mibus fuis ejicerent, O rebus fuis ſpoliarent. lis, qui tales hoſpites libenten ſicſeipiant, Mas in pera, ienis in finu, fèrpens in gremio male fuos remunerant hofpites.: Vnde iñ Proverbiis dicitur:[Qui a ferpentem in finu fuo nutrit, percutietur ab eo.] Tales inveniatis vobis hofpites, quales nchis efè vultis. Non fufficit vobis edere d bibere, qua in domo nofira Junt, dum quotidianos fiultusoblationum percipitis, ex guibus Uia um d vefitum habeatis: quibus cum Apofiolo b debetis eſſẽ contenti: fèd non valtis, quia imitatores ejus non eftis: fèd potins nos de domonofira expellere,& rebus noſtris nos Penitus eæpoliare contenditis, dum nec ctiam eorum decimationes nobis relinguere vultis Ut autem univerfaliter omnia colliganiur, cunéta, qua pró vobis induta funt, five delaborante agricola, five de eo, qui fais fti- Pendliis non mulitat, ad bunc articulum deferimus, ur fiuctum vefirg Non facile inventie- $` 5 i operis, quem adeò rec perè contendlitis in oblationilus, gr qustid. tanig : X r ofeguiis iflorum recipiatis: decimationes vero eorum, guan bis de- Ventur, intabtas nobis relimuite: ne, dum quæritis uſüurpare guod weflrum.non est, jufl animaduerfione etiam iliid cogamini amita tere, quod vobis altquo modo videbatur competere. Quod autem ha decimationesnnuho jure vobis debeantur, facile probamis. D citur enim. inquodam‘Concilio:[Sì e quis Laicus, vel Cleri- cus,five utriufq; fexûs perfona proprietatis fug loca,&.} jicut in eodem capitulo incaufa Monachorum notata inveniuniur. Si ergo Laicus, vel Clericus, vel qualibet perfòna, loca fe propries tis vendens aut donans, proventum decimationum ab Ecclefia, cui legitime afiignatus et, nullo modo potest abhrahere; nec ifti de diæcefi ad diæcefimtranfeuntes, decimas fuorum pradiorum, quë intra terminos nofira parochie:continentur, nabis auferre poffune, Quantum enimad jus percipiendarum decimarur attinet, zdem polſelſorem de diæcoi ad dicceſim tranſire, quod pofefionem de Dicceſano ad Diæcgſanum transcferre. QuRSTIO IL 1 D hac, decimationes iſtæ, etſi jaure vobis debentur, ps ut afferitis, tamen tricemalis ot jeétio vobis filentium À imponit. Omnis enim poffefio tricennaria prafiri- ptione tollitur, vel quadragenaria(ficut poffefiones religiofarum domorum) vel centenaria, fic ut pra dia ſanctæ Rumanæ Eccleſia. C. I. g Qua triginta annis ab Epifèopis pofidena tur, jure ab eis vendicantux Vnde Gelaſius Pa pa ait Epiſcopis Siciliæ, epifi.2. c2. Acultates 2 Ecclefix, nec non& diœcefes, fi quz ab aliquibus poffidentur Epifcopis, jure fibi vendicent, quod tricennalis lex concluſit: quia& filiorum noftro- rum Principum ita emanavit auđtoritas, ut ultra xxx. an= nos nulli liceat proeo appellare, quod legum tempus excluſit. At illi econtrà. Cujus auctoritate nobis ſilentium imponitis, ejuuſclem aultoritate veſtra ora claudimus. Ait enim idem Gel- fius: Nullà e præſumptione ſtatum Parochiarum,&.] si ergo temporalis objectio diæcęſim femel conſtitutam di vellere non Poteft. patet, quòd nec vobis patrocinabitur, ut fatum pa rochie noe fire mutantes, decimationes nobis quondam legitime afiignatass vindicabili ufurpatione vobis vendicetis q Quomodo auitem di- ſein guenda fint ha aulloritatesincaufa Monachorum f inuenietur. 2 pars. Nunc autem guaritur de jure funerandi. qua has rum Ecelefiarum habeat jus tumulandi iflos? Sicut Hiero- a Extr. de Indais ceifi. citatur hoc tanguam vulgare prover- bium, Serpens in gremio.| b 4Timó.© 16..1f quis Laie cus. À 16...025 iliud etiam Anfi.c. 19-Burchl..capiggs Panndac bj© 46..3. licerin regulu, E 46.94 X

De jure funerandi, religioſis, ſepul- turis& ſimilibus. 627 Decreti Secunda Pars. 628 nymus feribit, conjugati in uno ſepulchro videntur ffe po- gendi. Ait enim. C. II. ꝙ In ſepulchro parentum fuorum filii Junt collocandi. i Bron b dicitur effe civitas quatuor I virorum, quia in ea fepulti funt tres Patriarchæ in ſpelunca duplici cum tribus uxoribus ſuis, id eſt, Abraham& Sara, Iſaac & Rebecca, Jacob& Lia, præter ipſum Adam& Evam uxorem fuam. Tobias e dicitad filium fuum:[Carm ac- ceperit Deus animam meam, corpas meum fepelies&r honorer þabebis matri tua omnibus diebus vite cjus: O cam ipfa comple- erit tepus fuum, fèpelias eam juxta me imuno ſepulchro.] Ibi- dem.€ Quos d conjunxit unum conjugium, conjun- gat unum ſepulchrum: quia una caro funt;& quos Deus conjunxit, homo non feparet. 10 Quatuor} Sit emendatum esf, cam ant trium. s in quaftionibus Hebraic ditio H 1 ` a. legere m legitur apud B. Hieronym ſim, de locis Hebraicis,& in epitaphio Paule. Ac Ir cha-hic nu- in la 20 a fignificat quatuor sE quatuor Patr ir, gui ibi fèpulti fant: Abraham, Ifaas, Iacob,€ Adam ribus Juis: merar CKM UX C. III. Krem Auguftinus e: 3 pne f mulier fequatur virum fuum, five ps" in vita livein morte. Fem Gregorina g.€) Soror B. Benedi&i fepulta eft in fepulchro, quod ipfe fibi prz pa- raverat: ut quorum mens una fuit ſemper in Domino, eorum quoque corpora ſepultura non ſepararet. G in plerifque vetuftis caput hoc conjunstum es} fuperiori, nec p/a prorfus auétorum verba afferuntur. 5 Item lofèph h, moriens in«£gypro,rogavit fiatres fuosut tem- pore vifitationis faa offa fua fecum deferrent,& in ſebulle hro Pa- trum fuorum ea collocarent. G Item. Dictum ta, gui vontra præceptunn Domini comederat in Beth feretur cadaver tuum in fepulchrum Patrum tuorum.) G Lem. De nommull sum*(Obiit,& ap- pofitus eft ad Patres fuos,} koc est, in fepulchro Patrum fuv. unento B,Philippus legitur adi~ oit k Litur in libro Ri filia ejus quieverunt. ¶ Item. uxorem C filiam collocavit. His omnibuis Sitin quafi ritur, quod in fèpulchris parentum corpora filiorum collo- tem a A G Econty tas esT. Sed? } beg tu? omne. tanta multituds humani generis g A by, tam br i O rem Abra- ham n 1 eiT. 7 chllocatu uis filiorum epis Pri pam oq, non in Ebron, fèd juxta msi$ liz tur humane vol fim,{7 de locis Hebraicis. ..tit.s. Burchard...160. A0 h. f. c. 223. Matrh. 10. Bur 161, Ivop 3c.224.€ aliquando matris ſuæ. 3e C225. O 226. g efso i 3. Rg. k B. Greg. lib.2 - Rufinus hifl. în vi. SS. tom. 1.& in pomærtoEcclefie Ravene Dial..34 h Ge Feb liem a natis m Gen.zf. N Genef3j4g Cso@ in vulgatis Eelatur, Bethol. vincia ſedem fbi EA Iii Nofirum est ergo quifque tumulandus ſit, legibus exprefum non eſt,& ides in as. luntate tumulandi conſiſtit. C. IV. 9 Uluma voluntas defunlli ſerua- ri debet, Vnde B. Gregorius ait. Ltima a voluntas defun&i modis omnibus conſer- vari debet. G Sententia hujus capituli habetur lib.3. epifl.g. in verbissqua referunturĵ.16..admonere. itema libeg-epifl.20, Neceffe ch, inquit, ut fi impletum hoc fuerit, defun&i difpofitio conſervetur. Sic enim in manufèriptis; licttin vulgatis fit de- poſitio conſervetur. 4 ps. Quod de libero, ér non de fervo intelligendum e Servus enim teflamenti paginam condere non potest, C. V. Q Servns-teftamentum facere non prst Vnde Gelaſius Papa fêribit Honoria Epiſcopo. Llud£ etiam finceritatem tuam volumus non late- re, ad nos fuiffe perlatum, quòd Ampliatus condustor (quem non folùm fervum conftat efle Eccleſia, ſed it ejus rationibusà multis temporibusimplicatum ut eti. amfi cflet ingenuus, donec ratiocinia cuh&a deduceret, modis omnibus obnoxius haberetur) aufu temerario molitus ferit condere paginam teſtamenti, cujus omne peculium Eceleſiaſtico juri legibus non dubitetur obſtti- étum. Quapropter his præſumptionibus, vicenoftr fraternitas contradicat: nec fieri prorfus aliquå fure- ptione permittat. Ac fi cidem quicquam humapinis fortè contigerit, quia grandæ vus effe memorawr mox ejus fine dilatione‘ fubftantiam præcipiat humanitas ¢ tua filiis ejus duntaxat, quibus. patrimonium probaiur effe commiflum, fub fideli defcriptione contradi do- necuniverfistemporibus, quibus hoc patrimomumg bernâffe cognofcitur, partes Dominicas reddére coge turindemacs. f pars. Quia ergo fecundum Gregorium ultima 1 unéti confèrvanda est, pro iflorum voluntate corpora volunt tuzmulanda, non pro arbitrio veftra difpofitionis. C. VI. Q UVbiquifqu s per folverit, ibi fepula turam elige re debet. Item in Triburienfi Concilio legitur. Bhar d temporum vel locorum facultas! ~? rit, apud majorem Ecclefiam, ubi fedes elt Epitcoph fepulturæ celebrentur. Si autem propter temporisiă lociafperitatem hoc difficile fuerit vifum, apud Eccleli am, in qua religioforum Canonicorum, vel Monacho- rum, vel Sanctimonialium ioſa congregatio com- muniter degerit, fepeliatur, Si autemê&hocineptur Yt fuam fuerit, ubi quis decimas perfolvebat vivus, ibi fepe- liatur& mortuus i 6 In Tiburienſi impreſſo, cap. It. habetur cadem fintontia, J% non tiflem omnino verbis ex$ tule- ` m ia ergo decimam nobis perfòluebat vivi, eap Irem, fi quis de proumaa s4 PIETS 7 l 4$ i llocaret, liber fatima tit esf mortuus. » d7 thi domici Preoris]? eli tram tranſierunt, d le randi E0: Sed objicitur illud Melchiadis Papæ. C. VIL g Propriá temeritate, tum relinquere non licet: To peromnia magno Concilio, p puliuram par ut nullus pto. itrü i i c a i cul rii arbitrii temeritate aliam Ecclefiam, nif— nonicà inſtitutione uå adire procuret: niſi A.: c erit regionem infirmitatis causã pra peditus, in aliam fuerit reg Ad hac, fiquisPr ufus antiquorum parentum ca jacere perhibetur, fepulturæ ca t ý n Tlatus quolibet negotio progreſſus. M nimis a 16.q. 1. admonere, b Ivop.r6.cst€ alunan d s6.grubicungue, Burch dge? Ivo p327 3

sde Gelafius hap E n finceritatem t fe perlatum, nervum co à multis temp 1s, donec ratio nia gtar v fabtantiam prze poribus, quibus ho citur, partes Dons LN 629 Cauſa XIII. Quæſt. II. Piee ntefa finu 670 fimilibus. contra hoc agere ſategerit, Eccleſiaſtico vinculo ſe ſubdi eognoſcat. Sed aliud est ex temeritatis fuperbia ufum antiquorum paren- sum non fèguhatg, aliud, rationabili occafione nouam ſibi ſepultu- ram eligere. Contra Melchiadis Papa autoritatem nititur, qus fuperbiá, vel odio ductus, ſeue vanis perſiaſiomi buts, aut dariis mu- muſculis illeclus, ſepalturam parentum:ſuorum ſequi contemnit 1. Secundum Gregorium autem liberam habet voluntatem, gui certa rationiscausa novum fuo corpori quærit hoſpitium.& Velutqui- dam difiingunnt, lèbera ést ultima voluntas cujifg non in fepultu- ra fibi eligenda fed in teſtamento conſiciendo. Vnde& teſtamentum appellatur, quia eo quif libere teflatur, quod post fuum decef Yam de propriis rebus fieriuelit. Sed non videtur libera teſta- toris voluntas, cum ſecundum Auguſtinum pro a numero filiorum debeat fleri teſtamentaria diſtributio fucultatum: veluti, ſi quis babet unum filium, Chifum puret alterum: fi vero duos, Chri- ar tertium: Vſic per ordinem. Et fèecundym.Leonem, sedietatem b. eorum, qua Chrifto teſtatur, Ecelefia jubetur quere, apud quam fidei facramenta fafèepit. Sed illud Au- guftini non esf jubentis fed dehortantis,ne quis iratus filinm fuum exharedaret, atg, totum Chrifto relinqueret. Ait enim infèrm.z2i© devita Clericorum. 1$ Sequi contemnit.] In duabus exeraplaribus Gratiani Vaticanis fequitur: Ait Leo Epiſcopus,&c& ponitur integrum caput, relatum. extra, tit, de fepult. quod etiamrefertur ab Evo- ne...150.6 ab Anfi ls.cs5.€& in Polyel.g. tit.34.ex Leone noa so. Verum in aliis duobus Vetuſtis, caput ponitur poft verfic. Sacramenta fufcepit, certe Ver- idem haifa,& fecundùm Leonem,&c. indicaim alicubi hanc Leo- eis anttoritatem-a Gratiano efe rélatam. C. VIIL ꝙ Pronumero filiorum par, hæredi- tatis Deo offeratur. 8¹ d quis iraſcitur filio ſuo,& moriens exhæredat ceum, fi viveret, nan cum placarem? non-ei filium reconciliare deberem? Quomodo ergò cum filio fuo volo, ut habeat pacem, eijus appeto hæreditatem? Sed planè ſic faciat, quod ſæpè hortatus ſum. Unum filium habet; putet Chriſtum alterum: duos habei; putet Chri- ſtum tertium: decem habet; Chriſtum undecimum fa- ciat& ſuſcipio. Hdc nimirum aulctoritate menſura teſtatori prafigitur, non quam cogatur exolvere, ſed quam pr ohhabetur tranſcendere. G pars. Oblationes ergo defuntkorum qui Excommuntcelur. Adlere noiuerit, C. IX. ꝙ Excommunicentur, qui defunctorum oblationes Ecclefits negant. Undein Carthaginenfi Concilio IV. cgs. Ui e oblationes defun&orum aut negant Ecclėfiis, aut difficulter reddunt, tanquam egentium necato- tes excommunicentur. C. X. Vi infideles eſiciantur ab Ecclefiis, quë de- Funttorum oblationes retinent. Jtem ex Concilio Vaſenſi I. cap.&. Nui F oblationes defunctorum retinent,& ſiis tradere demorantur, ut infideles ſunt ab Eccle- ſia abjiciĩendi: quia uſque ad inanitionem fidei perve- nire certum eſt hanc pietatis divinæ exacerbationem: quia& fideles de corpore recedentes, votorum fuo- rum plenitudine,& pauperes eonſolatu alimoniæ,& ne- ceſſariã ſuſtentatione fraudantur. Hi enim tales quaſi egentium necatores, nec credentes judicium Dei haben- di ſunt. Unde& quidam Fatrum hoc ſeriptis ſuis inſe- a Hific proximo. b Ex tit. de ſapult..relatum. c Sive fèrm. 25. ad fiatres ineremo. Omittuntur autem verba aliquot. 'Jn Conc. Aquifg.1r2. Evo...178.€ Burch. E rap. Igt. Hoſ...adsb. f Deuſſcledlit p.. IVO P. cAi PR EREDAR—*- ruit, congruente fentenriâ, quå ait:[Amico a quippiam rapere, furtum est: Ecclefiam vero fiaudare, ſacrilægium. J C. XI. 9 Qu oblata Ecclefiis, aut teflamento re- liila retinere prafumpferinyexcommu- {i Tem ex Goncilio Agathenfi, c. æ. Lerici b, vel feculares, qui oblationes parentum aut donatas, aut teftamento reliétas retinere per- ſtiterint, aut id, quod ipſi donaverint Eccleſiis vel ino- naſteriis, erediderint auferendum; ſicut ſancta Synodus conftituit, velut necatores pauperum, quoufque red- dant, excludantur Eccleſiis. ¶ Si quis autem Clericus furtum Ecclefiæ fecerit, peregrina-ei communio tri- buatur. 7 pars. Item quaritur, an pro fepultura mortuorum aliquid JË exigendum? C. XII. G Pro fèpultura nihil muneris exie gendum est. Dehis ita fèritit Gregorius c libiꝶ. regeſti, indicł. x. epiftss Ianuatio Ebiſoopo Sardliniæ. Ueta d eft nobis Nereida fæmina clarifima, quòd ab ea centum 1 ſolidos pro filiæ ſuæ ſepul- tura fraternitas veſtra velit e exigere. Cinf. ¶ Hoc au- tem vitium& nos, poſtquam, Deo auctore, ad Epiſco- patũs honorem acceſſimus, de Ecleſia noſtra omninò vetuimus;& per pravam denuò conſuetudinem nequa- quam uſurpari permiſimus: memores, quia dum Abra- ham f à filiis Ephron 2, hoc eſt, à filiis Seor, ſepulchri terram pretio ad humandum corpus conjugis poſtularet, ptæ mium accipere renuit, ne commodum videretur de cadavere conſecutus. Si ergò tanta conſiderationis Pa- ganus vir fuit; quantò magĩs nos, qui Sacerdotes dici mur, hoc facere non debemus? Unde ne hoc avaritiæ vitium vel in alienis denuò tentari præſumatur, admo- neo. Sed ſi quando aliquem in Eceleſia veſtra ſepeliri | conceditis, fiquidem parentes ipfius, proximi, velhære- des pro luminaribus fpontè quid offerre voluerint, acci- pere non vetamus. Pe ti verò aliquid, aut exigi omninò prchibemus: ne(quod ꝓaldeè irreligioſum eſt) aut ve- nalis fortafle(quod abſit) dicatur Eccleſia, aut vos de humanis videamini mortibus gratulari, ſi ex eorum ca- daveribus ſtudeatis quærere quolibet modo compen- dium 3. 1 Centum] Didtio iſta abeſt à nomullis exemplaribus Gratiani,&- epiflolarum B. Gregorii. Sed quia in aliis earun- dem codlicibus etiam manuſoriptis legitur, non est indutta. 2$ Ephron,} Locus hic varte legitur dn epiftola.Gregorië magisrecepta lebkio haces, à filiis Emor, hoc eft, Ephron, fi- lio Seor.& Gen. 23. habetur, intercedite pro. me apud E- phron, filium Seor. 3 Ų Compendium.] Post koc caput in duobus antiquis exemplaribus recitantur duo Urbani ſecundi, qliæ placllit hiè afa ferris ne plane interirent, quod alibi non facile inveniuntur, é unum corum citatur extra de fepult e. certificari, Uibanus I Gothfredo Magalonenſi Epiſcopo. 3 Mortuorum, qui in monaſteriis ſepeliri deſiderant, aut omninò juxta predecefforis noftri Leonis decretum, partem eleemoſy narum mediam, aut juxta diſpenſatio- nem noſtram in Lateranenſi Concilio promulgatam, partem tertiam parochialibus Eccleſiis ſtatuimus dere- linguendam. Idem eidem. i Capellanos quoq; Monachorum;ficut reliquos pa- rochiæ tug Clericos, debitam tibi obedientiam perfole vere volumus. bBurch..ꝗ. c. lxo. ex Concilio apud c Er in Oncil: Melden- al. non erube. a Gußp. le..⁊ Eloria. Valentias. Ivo---206.Pannl.zcapg. ſi cap.a2. d Polye. L8. tit S. lvo p3..t0t. fia E Geg ART X 2

—— fx s pik N pik w i piye ma 4 De jure funerandi, religioſis, ſepultu- ris& ſimilibus. 621 Decreti Secunda Pars. 632 C. XIIL g Eriam coaéti de fepultura pretium non debemus accipere. Trem Hieronymus in quafi. Hebr. ad c. 23. Gen. potn 4 pretio victuseſt Ephron, ut ſepulchrum venderet argento, licèt cogente Abraham, vau litera, quæ apud illos pro o legitur, ablata de ejus nomine eſt, & pro Ephron appellatus eſt Ephran: fignificante Scri- pturà, non eum fuiffe conſummatæ, perfectæque virtu- tis, qui potuerit memoriam vendere mortuorum. JSci- ant igitur, qui ſepulchra venditant, nec coguntur, ut ac- cipiant pretium, ſed à nolentibus quoque extotquent, immutari nomen ſuum,& perire quid de merito eo- rum: cùm etiam ille reprehendatur occultè, qui invitus acceperit. q De eodem. Fem ex Concilio Triburienſi,.76. N.Ecclefiaftico-c namque libro feriptum eft:[ Mor- tuo non prohibeas gratiam, fèiens s quoniam ormes 1 mur.| &item d:[Omnia gus de terra ſunt, in terram convertentur. Quid terra terram vendis? memento, quoniam terra es,& in terram ibis 1,& quoniam mors tibi futura eft: approperat,& non tardat. Recordare, quoniam non hominis ¢ft terra: fed ut Pfalmifta e commemorat: [Domini$t terra,& qui habitant in ea.) Si terram vendis, invafione alienæ F rei reus teneberis. Gratis accepiſti ⁊Deo: gratis da pro eo. Quare interdictum ſit omnibus omninò Chriſtianis terram mortuis vendere,& debi- tam fepulturam denegare: nifi fortè proximi,& amici defunéti propter nomen g,& redemptionem animæ viri gratis aliquid dare velint. 1€ Ibis.) I codicibus vulgatis erat, reverteris,& ſeque- bantur hac,& alibi dehomine di&um eft:terram ter rister- ram geris,& in terram converteris, qui de terra ſumeris: qua ſunt expuncta:quia abſunt Apleriſque vetuſtis,& C. XV. Pemex Concilio Varenh. Ræcipiendum h eft fecundùàm canonum auctorita- tem, ut de ſepulchris& hominibus ſepeliendis nihil muneris exigant: nifi fortè qui ſepelitur, vivens juſſerit Eccleſiæ, in cujus atrĩo ſepelitur, aliquid de fuis rebus tri- duere aur etiam poſt mortem ĩpſius, illi, quibus commiſ- fum eft ejus eleemofynam facere„de rebus illius aliquid fpontè dare voluerint:& tamen nwilatenùsà Pres bra Eccleſiæ i illius aliquid exigatur, ſive ib illis;ari lo& villis præſunt.€ Prohibendum eft eti k ùm majorum inſtituta, ut in Eccleſia nullatenùs fepeliantur j4 i. i k t> fedin amoan in porticu, autin#exhedris Ecclefiæ. In- tra Eccleſiam verò,& prope altare, ubi corpus& ſanguis Domini conficitur, nullatenùsfepeliantur. 2a ; Extat in Concilio Nannetenfi c-€. ex quo cit do© Ivone: fèd quia potuit TA o ¶ De eodem. atur a Burchæar- a Varenfi, fèu im est in è repetitum in al b k G, non est mutatum. In epitome-quidem Conc fiy C. 3e C. XVL A ſäcris locis non juvantur post mor- tem, quibuis peccata non ſunt dimiſſa. Irem Auguftinus. 3 Uibus»2 peccata dimiffa non funt, à facris locis Is Cpoſt mortem adjuvari non poſſunt: quis quos pec- cata graviota deprimunt, ſi in ſacris locis fe fepeliri fa- ciunt, reſtat, ut de ſua præſumptione judicentur: sioa n eos facra loca non liberant, ſed culpa temeritatis accuſat 2 Pannor. lz.&28. b Tuo part. 3. cap. 2f. Eæleſey Ecclef. 40, Genef. t. e Doa E al Dininica, g al. nomen Domint, h Burcht.-cap-159. Iyo part3..2227; $ m An aliquid: k al vicis.} Eccleſiam. .. Polye. l8-titg. Barch. bz eya d” v s SEUR AVO.J Cjl Ciil. Jilur. c. 25. CPUE: S g Caput hoc à Burchardo etiam dy Ivone citatur ex Auguflis n0,& normihil ad hanc rem faciens babetur in libro de cura agenda pro mortuis,.r. fed videtur confeum ex duohus locis, lib. q. dias log. B. Gregortz; uno quidem in c. si, altero autem in CS3. quod jee ferturin Concil: Tribur.:17. Nam capite quidem 51. cum narráffity quandam Sanctimonialem, quæ in Escleſia ſopulta fuerat, viſam fuiffe ibi cremari, ex eo colligit= Qua ex re apertè datur intel- ligi, quia hi, quibus peccata dimiſſa non fuerint, adevi- tandum judicium facris locis poft mortem non valeant adjuvari. In.autemsz cam memorafjet, corpus cujufdam Valene tini è fepulchro per damonas fuiffe extractum,© extra Ecclefiam projectum, hac.ſubjungit: Ex quo Petre collige, quia his, uos peccata gravia deprimunt, fiin facro loco fepeliri fe faciant, reftat, ut etiam de fua præefumptione judicentur: quatendis eos facra loca non liberent, fed etiam eulpate- meritatis accufet. C. XVIIL ꝙ Quibusproſit in Fecleſiaſchelii. Lem Gregorius a lib..dialcdo. Um gravia& peccata non deprimunt, hoc prodeft mortuis, fi in Ecclefia fepeliantur, quòd eorum pro- ximi, quoties ad cadem facra loca veniunt, fuorum, quo- rum ſepulchra aſpiciunt, recordantur,& pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad abſolutionem potiũs, quàm ad majorem daning- tionis cumulum, eorum corpora in Ecclefiis ponuntur CIVIL€ á fepeliantur in Ecclefia Fem ex Concilio Maguntiaco 1..s2 i Ullus ¿¢ mortuús intra Ecclefiam fepeliatut, um Epifcopi, aut Abbates, aut digni Presbyteri, velti- deles Laici. uid vero mortuis profit j 1t, Auguftinus żn ult. oftendit, dicens. C. XIX. uxta Ecclefiam fepeliri, qua fat de agenda cura pro morth t € Quaremortui juxta Ecclefiam ſepeliantur. Non d æſtimemus e ad mortuos, pro quibus cutem gerimus, pervenire, nifiquòd proeisfive altaris; f- ve orationum, ſive eleemoſynarum ſacrificlis ſolennttet ſupplicamus. Quamvis non pro quibus fiunt, omnibus profint: fed his tantùm,quibus dum vivunt, comparatit ut proſint. Sed quia non difcernimus, qui fint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nulluseorum pré- termittatur, ad quos hzc beneficia poffint& debeant pervenire. Meliùs enim fupererunt iftaeis, qu obfunt, nec profunt, quàm eis deerunt, quibus prolunt. § Diligentiùs tamen facit hoc quifque pto neceffariis fuis, qúò f pro illo fiat fimiliterà fais.€ Corporr air tem humando quicquid impenditur, non eſt Præfidium falutis, fed humanitatis officium, fecundùm affectum, quo nemo g unquam carnem fuam odio habet, Unde oportet, ut quam poteft, pro carne proximi curam gerat cùm ille recefferit, qui gerebat b. Et ſi hzc faciunt, q8 carnis reſurrectionem non creduntʒquantò magis N facere, qui credunt? ut corpori mortuo, fed tamgat® ſurrecturo,& in æternitate manſuro, impenſum ge di officium ſit etiam quodammodò ejuſdem fidet monium. ¶ Quòd verò quifqueapud memoriam Mi tyrum ſepelitur, hoc tantùm mihi videtur prode eo fun&o,ut commendanseum etiam Martyrum patrocinio affectus pro illo ſupplicationis augeatur. Econtrà Hieronymus inepiflola ad Galat. Unuſquiſque onus ſuum.] C. XX. Pos mortem orationes viventium damnatis non proſunt. bus nec .b. ad ea vrba? mortuis msa b Quos) orig Polje Burch. I. I..5. hop? al: guik a Nicad vonfùlta Bulgarorum, c99: Ibid. Burch..z-.ı5z. Fvop.3-.216€ c. zpα. d Tuop...E. e 4l. Exiſfimemu. g Ef h al regebat. Jn ptſeni

tin cra loca non liitt le 7 Quitu prj Gregorius a lih + peccata non de Ecclefia fepeli iciunt, recorda Nam quos pec em potis, quàmad orum corpora in Ert profitja imusin lib gremiiate m iam quoi appie 0 pfii nus fiuty 633 Cauſa XIII. Quæſt. II. N pra ſenti feculo ſcimus five orationibus, fiye confi- liis inyicem poffe nos coadjuvari. Cùm autem ante tribunal Chrifti venerimus, non Job, non Daniel, nec Noë rogare poffe proquoquam, fed unumquemque por- tare onus fuum. G Verba B. Hseronymi fint hec: Obfcurè licèt, docemur per hanc fententiolam novum dogmą, quod latitat, dum in præſenti ſeculo ſumus, ſive,&c. Veram hoc de impænitentibus accipiendum est, de quibus Pro- pheta a dicit: Non dabit Deo placationem fuam,nec pre- tium redemptionis animæ fug:& ideò frater non redi- met eum, fed laborabitin æternum,& vivet adhuc in fi- nem. De aliis autem intelligi non poteft, C. XXL g Inpænitentia defunttis bona profimt Urventium. Gregorius Papa: II. Bonifacio Epiftopo, epift: ultimd. RO 6 obeuntibus quippe conſuluiſſe dignoſceris, ſi liceat oblationes offerre: ſancta ſic tenet Eccfefia, ut quifque pro fuis mortuis verè Chriſlianis offerat oblatio- nes, atque Presbyter eorum memoriam faciat:& quam- vis omnes peccatis ſubjaceamus, congruit, ut Sacerdos pro mortuis Catholicis memoriam faciat& intercedat: non tamen pro impiis( quamvisChriftiani fuerint) tale quidagere licebit. C. XXIL Q Anima mortuorum gua- ruor modis ſoluuntur. Item c. Nimæ 1 4 defunctorum quatuor modis ſolvuntur, Y aut oblationibus Sacerdotum, aut-precibus San&o-| rum, aut charorum eleemofynis, aut jejunio: cognato- rum. Curatio e verò funeris, conditio ſepulturæ, pompa exequiarum, magis vivorum ſolatia ſunt, quàm ſubſidia mortuorum. Si aliquid prodeſt impio ſepultu ra pretioſa, oberit pio vilis, aut nulla.&j. Nec ideo tamen contemnenda& abjicienda ſunt corpora defun- ctorum, maxi meque juſtorum, ac fidelium.& j. Ubi & illud ſalubriter diſeitur, quanta poſlit eſſe remunera- tio pro eleemoſynis, quas viventibus& ſentientibus ex- hibemus; fi neque hoc apud Deum perit, quod exani- mis hominum membris officii, diligentiæque perſolvi- tur. 1€ Animg) Heorumverborum ufgue ad verf? Curatio. nullus auctor inventus est, Ea Burchardus citat Lo ex dictis Gregorii C. XXIII. 9 Ane diem judicii ſacrifictis& eleemofjnis mortui juvantur. Item Auguftinus sn Enchiridio, c. 109.& 110, Empus f} quod inter hominis mortem,& ulti- mam reſurrectionem interpoſitum eft, animas ab- ditis receptaculis continet, ficut unaquæque digna eft vel requie, vel ærumnâ, pro eo qucd fortita eft in carne, dum viveret.€ Neque negandum eft defunctorum ani- mas pietate fuorum viventium relevari, cùm pro illis ſacrificium mediatoris offertur, vel eleemoſynæ in Ec- cleſia fiunt. Sed hæc eis proſunt, qui cùm viverent, ut hæc ſibi poſtea poſſent prodeſſe, meruerunt. ¶ Eſt enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requi- rat ifta poſt mortem; nec tam malus, ut ei non proſint iſta poſt mortem. Eſt verò talis in bono, ut ifta non re- quirat:& eſt rurſus talis in malo, ut nec hisvaleat, cùm æc vita tranſierit, adjuvari. Quocirca hic omne me- ritum comparatur, quo poſſit poſt hanc vitam relevari quiſpiam, vel gravari.& post pauca. ¶ Cùm ſacrificia al taris, ſive quarumcunque eleemoſynarùm pro baptiza- tis defunctis omnibus offeruntur, pro valdè bonis gra- x diclis Origenis, a Pfal.g8 bo Polyc.la.tit.z.© ak Idem. d Polhe. l. 8. tit: 6: Burch. i. 19. cap.1t2. vop.c. t24. e Augufh dé cura pro mortuis. c. 2. ¢r d,i» de civit, eiz Gt,£ Gent. p» dliſt. 6. Auſe lip. c. Ipe. TRR s S, De jure funerandi,veligiofis, ſebulluris C fimilibus. 6 2 4 tiarum actiones ſunt: pro non valdè malis, propitiatio- nes ſunt: pro valdè malis, etſi nulla ſunt adjumenta mor- tuorum, qualeſcunque vivorum conſolationes ſunt. Qui- bus autem proſunt, aut ad hoc proſunt, ut fit plena remiſ- ſio, aut certè, ut tolerabilior fiat ipſa damnatio. O pars. De obſeruntione autem terti, Habtimi, rri geſimi, vel quadragefimi diei quaritur,unde exordium ſiumpſerit? C. XXI V. Quare certi dies in mortuorum com- memorationè ſonuentur. Ambro ſius in lib. deobitu Theodofii Imperatoris : a dicit, forè tn principio. Uia à alii tertium 1 diem, alii triceſimum, alii ſe- ptimum, alii quadrageſimum obſervare conſueve- runt, quid doceat lectio, conſideremus 5. ¶Defuncto, in- quit, Iacob, precepit Tofèeph Pueris ſiuis ſchultoribus, ut ſepelirent eum, C fèpelierunt fèpultores Ifiaèl,& repleti funt ei quadragin- | ta dies, Sic enim dinumerantur dies Sepulturas Et luxit eum } Ifrat x Septem diebus.) Hæc ergò ſequenda ſolennitas, quam præſcribit lectio. Sic etiam in Deuteronomio€ ſeriptum eſt: ¶ Quia planverunt filii Ifrael X em diebus | triginta confummati funt dies lultús.| Utraque ergò ob- kervatio habet auctoritatem, quà neceſſarium pietatis impletur officium. I T Aliiterium] Apud B. Ambroſium!: Quia | alii tertium diem& tricefimum, alii feptimum& qua- drageſimum. Veram in Mifalibus Romanis tam antiguisguàra recentioribus,(r Ambrofian aila est mentio diei quadragefimi, i fap. dih PAO infia de confèc. difl.s. ex Conci- | netenfi. EST tam fieguensapud Gracos. | 24 Iſraẽl feptem] Codices B. Ambrofii habent,& luxit | eum Agyptus ſeptuaginta diebus: quemadmodum habet | editio 70, vulgata, Sed tamen vifa est Ferri poſſè lectio hæc, quaæ estinomnibus etiam Gratiani manufiriptis: quoniam paulo pos in eodem c, so. Gen. hac adduntur de Laſeph,& caterus filiis Hracl: Veneruntque ad aream Adad, qus ſita eſt trans Jorda- nem: ubi celebrantes exequias, planctu magno atque vehementi impleverunt feptem dies. 10 pars. Lugereautem,© triflari tampro nofira, guam pre | jag morte Cyprianus prohibet, dicens in fermone de mortas itate, e; C. XXV. Uàm præpofterumeft, quamáue perverfim, ut ùm Dei voluntatem fieri poſtulemus, quando evocat nos,& accerfit de hoc mundo Deus, non ftatim volun- tatis ejus imperio pareamus: obiiĩtimur& reluctamur: |& pervicacium more ſervorum ad conſpectum Pomini cum triſtitia,& mœrore perducimur, exeuntes iſtinc neceſſitatis vinculo, non obſequio voluntatis:& volu mus ab eo præmiis cœleſtibus honorari, ad quem veni- mus inviti. Idem paulo inferis.€ Nobis quoque ipfis minimis& extremis quoties revelatum eft, quàm fre- quenter, atque mànifeftè de Dei dignatione preceptum eſt, ut conteſtarer aſſiduè,& publicè prædicarem, fratres noftros non eſſe lugendos, accerſione à Dominic de ſe- culo liberatos, cùm ſciamus non eos amitti, ſed præmit- tizʒrecedentes præcedere, ut profici ſcentes,& e navigan- tes ſolent. C. XXVI. g Ex pufillanimitate mortuos lugere cantinget. u Irem Joannes Chryfoftomus kom. 26, inc 1t. E vift ad Hebreos. iene f fepeliamur, Domini eft terta,& plenis tudo ejus. Omninò fit, quod oportet fieri, Lugerg autem,& deplorare,& lamentari cos, qui de hac vita de- cedunt, ex puſillanimitate contingit. à Polhc. 18: tit. 7: Anſſ lib. 3. c. v8g9. b Gen. go. Deut.ↄ. | d ab accerfirioney al.ur. f E X 3

ig De jure funerandi, religiofis fe- pulturis& ſimilibus. 635 Hoc autem ex defperatisne futura raſurrectionis Vncle C. Apoſtolus non ſimpliciten ait a[N olumus vos ignorare de dormientibus, ut non contriſtemini:] fad addidit,[ ficut& cæteri, qui fpem non habent,] Pietatis namgue affettu, 6 bumanitatis intuitu mortuos lugere non prohi- t nonnullos Sanétorum,alsorum exequirs pras lachrymas intelligitur. bemur fp C. XXVIL€ Quifpenm futura refurreionis habent, de mortuis triflari non debent. Hunc ertiam Anaſtaſius Papa epift. 2: ad Nerianum D. 11Abent e forſitan illi juſtam longi doloris excufa- tionem, qui vitam alteram neſciunt, qui de hoc ſe- culo ad melius eſſe tranſitum non confidunt. Nos au- tem, qui novimus, qui hoccredimus& docemus, con- triftari nimium de obeuntibus non debemus: ne quod apudalios.pietatis tenet fpeciem,hoc magis nobisin cul- pa ſit. Nam diffidentiæ quodammodo genus eft contra hoc, quod quifque prædicat, t: qucri 1 meœſtig â, di cente Apoftolo d:[ Nolumus vos ignorare de dorrnentibas, ut non contriſtemini, ſicut& cateri, qui fpem non habent.] 1 Q Torqueri] Sic eft emendatur ex epiftola B. Gregorii, in qua hoc idem habetur. In epiftola Anaflafii legitur, contra quod quifque prædicator quaæ ritur, juſtitiam amans, di- cente,&c. In codicibus autei Gratiani etiam manuſcriptis uidebatur mifta effe lecho ex Utraque, hec modo, contra hoc, quod quifque prædicat quærere, juftitiam amans, di- nte,&c. € C. XXVIII. ꝙ Decodem. Hrem ex Concilio Toletano III. cap. 22. Ui divinà vocatione ab hac vita recedunt, cum Pfal- mis tantummodo,& pfallentium vocibus debent ad fe Nam zr funebre e carmen, quod vulgò defunctis cantari ſolet, vel in pectoribus ſe, aut proximos, aut famil dere omr ohibemus. Sufficiat autem, quòd in ſpe reſurrectionis, Chriſtiano- rum corporibus famulatus divinorum impenditur canti- sorum. Prohibet enim nos Apoftolus. f noftros luge- re defunctos, dicens:[De dormientibus autern nolo vos con- triflari, ficut dr cateri, qui fpem non habent j Et Dominus g non flevit Lazarum mortuum, fed ad vitæ hujus ploravit ærumnas reſuſcitandum. Si autem b poteft h: omnes Chriſtianos prohibere, agere non Re 1ò aliter fieri non debere cen- ſemus. Sicenim Chäftianorum per omnem mundum humari oportet corpora defun I Nar funebre] ai nal; lt no} ver/ ſufficiat. addita — t, quæ n hoc canone ars. De mortuisetiam quaeri trum fiiant cea, guè hic Eſai as K noſter neſci tinus guogue 1A ar, d PENS, Cs LSe IX- Mortut eæ ſe neſciunt, guid hicà UVEVIS Feratur. Atendum eſt, neſcire quidem mortuos, quid hi gatur, ſed dum hic agitur: poſtea verò audire ab eis, qui hincad eos moriendo pergunt, non quidem o- mnia, fed que finuntur indicare, qui finuntur etiam ifta meminiffe,& quæ illos, quibus hæc indicant, oportet audire. Poſſunt& ab Angelis, qui rebus, q guntur hic, præftò funt, audire aliquid mortui, quod unum- guemque illorum audire debere judicat, cui cuncta ſub- bff 4. b Etin efo B. Gregorii, libr. 7. epift. rii. «l..cap. 1721. l h. l. 19. cap. 129. Foo p: t5. cap. 19. 4.© al funeris precamen.. f. 1. Tisj 7-i i r h alnim. i al. Ariligiguu. k Efa. óp Decreti Secunda Pars. 636 jecta funt.& J. J Multi 1 quoque ad vivos, aliquos ex mortuis venire credunt, ſicut econtrarid Paulum exvixis in Paradiſum raptum eſſe divina Scriptura teſtatur. 1Multi quoque] Aοud B. Auduſlinum ſio legitur: Mit- ti quoque ad vivos aliquos ex mortuis, ſicut econttarid paulus ex vivis in paradiſum raptus eſt, divinsSctiptura teftatur, Sed ob gloffam non eft emendatum, Veritatem verofoa entia confirmat B. Auguftinus aliquot aliis exemplis Scriptura facra: quare ex textu depravata aultor glaſſa errandi occaſimem ſüumpfit. 12 pars. De his auteza, gui in patibulis fh duntur, quari- tur, an jaxta Ecilefias fint fepeliendi?: Dequibus in Maguntie nenfi a Concilio 11. fub Rabano c: 27. ita fiatuumest, G. XXX. g Non est deneganda communio his quiin patibudis fufpendun- tär. Uzftum ġeftabaliquibus fratribus dehis, qui ir patibulis fufpenduntur pro fuis fceleribus, poft com- feſſionem Deo peractam, utrùm cadavera corumad Et- clefias deferenda fint,& oblationes pro eis offerenda,& Miffx celebrandæ, an non? Quibus refpondimus, f0- mnibus de peccatis{ Bs, pura m confeffionem agentibus, & digrè pænitentibus communio in fine fecundùmca. nonicum juſſum danda eſt: cur non 1 eis, qui pro peca- tis fuis pænam extremam perfolvunt? Scriptum cek enim:[ Non vindicat Ders bis in idipfum:] 1 Q Cyr non eis,] Refitutus est hic locus esxapfi Cum Maguntino,€ Vormacienfi» induélis aliquot verbis qui perturbabant,guamilufirarent. C. XXXI. PALEA. Fs d& latrones,{i in furando aut deprædandoce- cidantur, vifum eft pro eis non orandum.,$i com henfi, aut vulnerati, Presbytero vel Diacono confe fut- rint, communionem 1 cis non negamus, 1 q Communionem} 4nteà legebatur, confeſſionem. Emendatum verò ſic eſtt eæ Burchardo, Iuone& Decretali: quib idem citatur ex Concilio Triburzenfi,€ ime quod e sa© ubr etiam Diaconi mika locts h habetur fèntentia c. 31, copiofins expo; le r je z: | fit mentio, fed sta dicitur, Deoġgue& Sacerdoti. C. XXXIL ꝙ De eodem. PALEA. [ rem cz Concilio Aurelianenfi.] I e fur, aut latro captus in præda, abſque occiſione poteſt comprehendi,& tamen interficitur, quia ad imaginem Dei creati,& in nomine ejus baptizati funt, interfectores corum quadraginta diebus non intrent Ecclefiam. Laneâ vefte induti ab efcis& potibus, qui interdi&i funt, à thoro, à gladio, ab equitatu fe abfti- neant. Tn tertia, quinta feria,& fabbatho, aliquo gene- re leguminum, vel olerum,& pomis, parvisque puaa lis, cum mediocri cervifia viciffim utantur,& temperate Sin autem à veridicis comprobatur teftibus, quòd ino odii meditatione fe,fhadue liberando, Diaboli memora interfecerint,& 1 capi non poterant, pœnitentiamꝰ pro homicidio eis non injungimus: nifi iph voluerint aliquid, quod humanitatis eſt, facere. At ſi Presbyter cft, non deponatur: cun&tis tamen dicbus vitæ Ma pë- nitentiam agat.- E Sicin omnibus codicibus, in qnibus efß hac Palea,& apus <i in Decretali: ex quibus ſunt mlis Burchardum,& Luon emendata,€ magni ponderis. 1Et capi non poterant,] Loo iſtorum verb dicibus Gratiant erant hæc,& pariter pœniteant: Ti 7 tur pugnarecum proxime feguentibis, pænit entiam pr aea cidio eis non injungimus. Feſfitutus ausem efi loctig EX ee ris collectoribiuus. > orum Ih coe pidet- —— 7 p. If: a Etin Vormactenfi, c. ult. b Burch. ltt,& 76. Ivop-14: $ y aad defur, c. 2. In Tribur. cap. 3t. Polge, L6. rit.ré. Burch. EA P. B. c. A. e. Sententia habetur extra ae nom.& 2. P. d Extrá Lur. egg T hye, bid op. 13. 64h c- r24. Pann: i,s..22.© Naam r fecundum 7o. į Burch. l. 11, 6. c0o. E l. Ip. cid. interftchſts furem TP AUSA

uih id} o 11. fi g pap|} A tabaliquibus fi nduntur prol &am, utrù nt,& oblati an non? Qui fais puram con II. PALA , fi infurandoant ur, Deoque l q Denim i oAurct Dr oaeee Cata KIV. Qurlt] DA emh 638 CAUSA XIV. Anonici a cujufdam Ecclefia quaftionem movent V; deprediis:: teftes ex fratribus futs produsunt: nego- :>~ řiatoribus pecuniam crediderunt, ut ex eorum mer- A cibus emolumenta acciperent. 11r Hic primum ſquaritur, an liceas eisſua repetere: Secundo, an illi teftes fint audiendi? N 3 ilud fit ufuras exigere? 7 aAa Pi eehéten 4 Laicis à quolibet uſuras experere? f e isfieri poffint? é ænitentian agere Valea? le acceperunt, reflituant ——————-—ͤ QUAÆSTIO 1 Vod autem fha repetere non: poffint, acile videtur poffe obari. Ait enim Dominus in E vangelis b: Sa vis perfectus eſſe, vade& vende omnia quæ habes,& da pauperibus.] ura ergo ifs iter Herfectionis arripiunt, non dizet eis jù Nultò ergo minus licet eis repeterezquia non ebet repeti,quod pofiders non licet. q Item c:(S1 quis voluerit tunicam tuam tollere,& in judicio tecum contendere, di- mitte ei& pallium.] ꝙ Lem Apofolus in epift, ad Corine thios d: f Secularia igitur judicia fi habueritis, omninò Peccatum eſt in vobis.] Ç Ilem Gregorius.€ exponens, [ Omnia mihi licent: fed ego ſub nullius re igar potefta- te,| inquit:| Cùm mens conceꝑta deſideria fequitur, ſervire tebusconvincitur, quarum amore ſuperatu C. I. 9 Pro rebus tranſitoriis Epiſcopus pr non litiger. Hem ex Concilio Carthaginenfi I V. cap. t9. E Pifcopus nec provocatus pro rebus tranſitoriis liti get. ta ua babere. io eontendare, Q ergò generaliter Perfeltis prohibetur inj patet, guod iftis non licet flare ceram judice. Q Heisita refponde- tur. Prokebetuv perfetto in judicio ftare; captandoducrum, fed non itando damnum, Velaliter: Aliud efi fua pofid aliud ef communium procuratorem effe. Canonici non pfadent fi guiar: Deo oblate non ſient alicujus. Utuntur enim rebus Eccle non ut fù tanguam ad difbenfandura fibi creditis. Unde Pro- fher idib. devita contemplativa:[ Sacerdos f cui difpenfa- tionis cura commiſſa eſt,&c. regu j quapro ffs monafterii Pecunia exigebatur. ¶ Sicut ergò iſti non ſua aent tia nec fúa repetunt; fed res Ecclefie,guarum et quod in judicio prohibent Aliis autera coram judice adftitiffe, Ó pro eis j ſe nox f Peribus, quorum u efitatib< O ita non pro- hibeniur flare coram judice.€ Idud verð Evangelii: fsi guis ab- ftulerit tibi tunicam,&c.] noneftpracip CIR Ç Peccat, quiultrædebitumexi fibr debita repofèi Vnde Auguſt. ait ſib.ig Uod debeti os Sa o mtra €> Etli benignè dimittitur, non tamen iniquè repetitur. Peccat autem, qui exigit ultra debi- tum z ideoq̃ue lex modum ſigens, pœnam talionis in- ſtituit. Sed tu eò longè es a peccato injuſti exactoris, quò omninò nonexigis debitum: ideoq̃ue bonus magiſter g ait:[ Qui te percutit in unam maxillam prabe ei C ram:| Præſertim ne cogamur& ipſi reddere debitum ab eo, qui nullum habet debitum. g In aliquot flis exemplaribus capitulum hoc conjunctum eſt ſuperiori,& confectux eſt ex verbis B. Au uftini, lib. 19. contra Fauftum, c. 25. hinc inde aeceptis,& interdum etiam immutatis. Quare præſtat integrum illud caput Perlegere. Dic G catera acc spins. } Jira, debitum exigere, CIIL G De codem, Item in lib. de fanfa virginitate 1, c. Ig. C 15. Q Uifquis æ præceptis non obtemperat, reus eſt,& de- bitor pœnœꝰ.& paub po b.€ Præcepto Domini nonobedite, peccatum eft: confilio fi uti nolueris, mi- nus boni adipifceris, non mali aliquid perpetrabis. Iers Hieronymus c lib.r. contra Iouinianum. Quod præcipitur, imperatur»quod imperatur, neceffe eft fieri: fi non fiat, pœnam habet.&infa.€Q Ubiconfilium datur, offe- rentis arbitrium eſt: ubi præceptum, neceſſitas eſt ſervi- entis 2. 1s Virginitate,] Reflituta efi citatio ex Polhcarpo. An- tea citabatur, ex fermone Domini in monte, Sic etiam 5. Quod præcipitur, refitutus est à B. Hieronymo, 2€ Servientis.| Sequebantur hec verba, ut obediat; vel imperantis, ut ei obediatur: que fant expunita aubloritate codicum vetuflorun, or ioinalis, QuUASTIGO IL Eco autem, quod quaritur, an de fuss firatribus tofes producere pofint, muldtis auctoritatibus videtur efè pros hibitum. Leges enim tam ſàcrorum canonum, quans ſecularium Principum prohibent adversus aliquem Jaa domo producis Contra fe enim quzfguetefari potesty pro fè ve- o Quia ergò shli producuntur, ut pro fipfis tefè feram: ¶ Non enim utilitalis ſius Ecclefie fè penitus immunes arbi- trantur futuros;) patet, guod eorum vox in talibusnon est audi enda. Sed diſtinctio e hæc,& teſtium examinatio in eriminali base d teflem de ro minime. fervanda est; in civilibus autem non ufguequague. In rali enim caufa non iicet teſtem de propria domo produci>in civili autem Pralatis Ecclefia licet. C. I. G Clerici pro faa Ecclefia teflimonium Ferre hoſſunt. Vnde Paſchalis I I. Guadons Archicpiſcopo Jdennem., fo Apeſtolicæ ſodis Legato ſeribit, dicens. Q per pendentia tua plurimùm admiramur, quòd in negotio beati Stephani, Clericorum ipforum accepta- renolueris teftimonium. Diverfæ namque funt fpecies | caufarum: nec in omnibus caufis crimina agitantur. In criminibus f ſiquidem, accuſatorum& teſtium illa di- ſtrictio obſervanda eſt, quæ incanonibus continetur; ne qui ad probationem domeſtici aſſumantur. Cæxterùm in poffefionum, vel hujufmodi negotiis hì potiſſimùm aſ- ſumendi funt, qui eadem negotia tractaverunt, de quo- rum auditu& vifu haæfitatio effe non debeat. Siergò iidem Clerici idonei funt ad affertionem caufæ illius nullatenus removeantur: ſed ſicut aliis literis delibera- tum ecſt, inter 8 Joannis& S. Stephani Canonicos lis illa pleniùs decidatur. Potest etiam in zgi aliter. Domeflici ad probatsonem nom admittantur, utprohis videlicet, quorum ſunt domeſtics, teſtimo- nium ferant. Hi autem ¶ ſicut ſuprà de actoribus dictum æſt] nom ater esf ommum pauperum, autem inſtrumentes fecula- pro domnejt fèd pro Ecclg teflimonium dicant. In cor C. IL g conficiendis infirumentis Sacerdotes ad teflimonium non vocentur. Unde in Synodo habit Roma ab Eugenio Papa II. , fiatutum esf, c. 13. Uanquam g"Sacerdotum teftimonium credibi- lius habeatur, tamen ipfi in fecularibus negotiis pro 1 teftimonio, aut conficiendis inftrumentis non rogentur; quia eos in tatibus rebus effe non convenit, Si autem 2 eventu aliquo caufx interfuerint,& aliquid viderint, vel audierint, ubi nulla idoneæ ſecularium a al. Clerici, b Matth. 19. Luc. 18. Marc. 10.© Matth. f .r. Cor.. e- L. s. moral:..ad..c. b, f Sup. Lg, Sacerdos g Lac. 6. Matth.. a Polye. lib r. tit. 2 b Cp.. c in vulgatis erat. Greg. in epifiol.ad Iovintanum. À alitextraneum.€ Ab 4 difrio E al. criminalibus. g Polyelib g titit X 4

62 9 Dfiera quid fa. Decreti Se inveniantur perſonæ; ne veritas occultetu& malus ut bonus æſtimetur, in providentia proprii Epiſcopi fit, ut aut coram fe& competentibus judicibus, aut aliter ho- norificè veritatem à attollant. 1 JPro teſtimonio,] Sic eſt emendatum eꝶ Conciliis Eu- genii II& Leonis IV. dy Polycarpo. Antea enim legebatur, pro conficiendis inftrumentis ad teftimonium non r0- gentur.; 2§ Si autem) In Conciliis ipfis, dr Polycarpo legitur: Si enim eventæ cauſæ aliquid viderint,&c. QUÆSTIO III Vod autem prater fummam emolumenta ſectari, ſit uſu- ras exigere, Augu ſtini auctoritate probatur, qui in Hſal- zmum zö. ad verſe LTotà die] Ieribit, dicen:. CI ç Qui pius, quam dederit; accipit, ufuras expetit. S! b fæneraveris homini, ideft, mutuam pecuniam tuam dederis, à quo.aliquid plus, quàm dediſti, ex- pectes accipere, non pecuniam ſolam, ſed aliquidplus quàm dedifti, five illud triticum ſit, ſive vinum. ſive o- leum, ſive quodlibet aliud, ſi plus, quam dediſti, expe- &as accipere, fæœnerator es,& in hoc improbandus, non laudandus., CI g Quicquid fupra datum exigitur, uſũira esf ymus fùper c Ezechielem, lib.. ad c. 18. Utant 4 quidam uſuram tantùm effe in pecunia. Quod prævidens$criptura divina, omnis rei aufert ſuperabundantiam, ut plus non recipias, quàm dediſti. Item ibidem.-€] Alii pro pecunia fœnerata ſolent munu- ſcula accipere diverſi generis:& non ãntelligunt uſuram appellari,& ſuperabundantiam, quicquid illud eſt, ſi ab eo, quod dederint, plus aceeperint C. III. Quicquid Irem Ambrofius ż Lerique e refugientes præcepta legis, cumdederint pecuniam negotiatoribus, non in pecunia uſuras exi- gunt, fed de mercibus eorum, tanquam uſurarum emo- lumenta percipiunt. Ideò audiant, quid lex F dicat: f Neque ujaran, inguit eſcarum accipꝛes, nequue omnium re- rum,) Item paulò post. i] Et eſca uſura eſt,& veſtis uſu- ra eſt,& quodcunque ſorti accedit, uſura eſt; quod ve £ iomen imponas, uſura eſt. Iem paucis inter jectis. ¶ Si quis inſtaurandum convivium putat, ad negotiatorem nittit, ut abfynthiaci g 1 cupellam fibi grats deferat: ad cauponem dirigit, ut Picenum vinum, aut Tyria- cum h requirat: ad lanium, ut.hilam:ż ſibi procurtt: ad alium, ut poma ſibi adornet. 19 Abſynth ii f celera 4 lit, uſura eit de Tobia Å}. de Tobia,€. 14. ia 3 ka z! ¶] De hoc vino, quod tardam coctionem ac- urandis conviviis aptum est, meminit Diofèori- 49. Lampridius de Helogabalo inquit,& roſato atque abſynthio& vulgus ad bibendum invitavit. De hoc parer lib ypc C. 1V. g des, lib.s. c ndo ampliuseguam debetur, > ufura ést. Lem ex Concilio Agathenſi 1. Us ra mn eft,ubiampliùs requiritur, quàm datur. Ver- ~ bi gratiâ, fi:dederis ſolidos decem,& amplids quæ- fieris: vel dederis frume i 7 guid e egeris e evidenter fhe a est. lur, Gquod.quicquid lira fortem exigitur, d Sent, ibid. Ivop, P. I. c. 26. f Deut. 23. i al. vulvam. K fortaffe ak 3: c, 48. Pann. l3 alhnthiati.. h al-theriacum. iaco, aut alſynthiato. 1 Cap. Lr. ti modium unum,& fuper ali-| 160..€ Tyo| m Burcht. l. æ. e. las. Iopart. 6. c. 200. Pamorm. L. 3. cun da Pars. Thara injuſta. 640 ta QUAÆSTIO IV. Dd vero nec Cericiunec Laicis liceat uſuras exigerefro. batur aultoritate Gelaſii,& aliorum. C. I. 9 Aquaſtibus negotiationis Clerici abſtineant. itenim Gelafius Papa, ferzbens Epifèopis per Lie caniam Q Siciliam, c» 17. Lerici a aut ab indignis quæſtibus noverint abſti- nendum,& ab omni cujuslibet negotiationis inge- nio vel cupiditate ceffandum: aut in quocunque gradu ſint poſiti, ſi ceſſare 1 noluerint, mox à Clericalibus officiis abftinere cogantur. 1 J. Si ceſſare noluerint,] Hac nonfantänepifola, neque referuntur Jupr-diflinét. 88. c. confequens, fed non fant expunila ob glofam. -E mmunicentur miniſtri, qui Fenerantur. Item ex Concilio Arelatenſi I.-gaod confirmavit [mifni b, qui Genera r, placuitjuxta formamdi- vinitùs datam cos à communione abĝinere, C. III. g Qui volunt efèin Clero, a ftudio nogoa tratronis abflineant. } Tremex Concilio Tarraconenfi, cap. t; Anonum c ftatutis firmatum eft, ut quicungue im Clero effe voluerit, emendi viliùs, vel vendendicae tiùsftudiononutatur. Quòdcertè fi voluetitexelcete cohibeatur à Clero. AI s atut faperdiiie 2; EnS. Tiem ex Concilio Martini Pape d, ¢. b2 5 quis oblitus timorem Domini,& fan&am Scii ram, quæ dicit e:[ Pecuniam fuam non denit ák fie ram,| poftihanc:cognitionem magni 1 Concilii lœnta raverit,& centefima: exegerit, aut ex quolibet negotia turpe lucrum quæfierit, aut per diverfas fpecies vini, ve frugis, vel cujuslibet emendo, vel vendendo aliqua | incrementa ſuſceperit, de gradu ſuo dejectus, alienus ha-· beatur à Clero. 1 JMagni Concilii] Sic loquitur Martinus Bracharenfi? quoniam hanc fèntentiamaccepit ex capite 17. Conc ili Miani quid citatur..edd.c. quoniam,& in duolus vetuſti Gratiani ext Pplartbus paft hoc continuò illudl ſuib ſungitub. C. V. Q Prop juſto p- ſpecies accipere F. racore e lidumin neceffitate prxſtitertit, ercane ndari, uM i; am Clericus mutuo dedil Trem ex Con mo F quis Clericus f I hocdevino, vel frumentoaccipiat, quodm di caus tempore ftatuto decretum fuerit venu Caterùm fi fpeciem non habuerit neceffariam, ipl quod dedit, fine ullo augmento recipiat. C. VI. g Cericus non accipiat pløs quam commodavit. lemex Concilio Carthaginenfi g II. cap. i6. j Ullus# Clericorum ampliùs recipiat, quam eüt | L quam accommodaverit: ſi pecuniam, pecun amát cipiat; fpeciem eandem, quantum dederit, accipiat:& | quicquid aliud, tantum, quantum dederit, accipiat. C. VII-g Eriam Laicis ufura damnabilis es Tiem Leo Papa, epifl 16.3. i 3 cnie maet ns,$ proinde. Tuvo p 13.6. 2 b De 2. c. 22 Iuo partili. e Pjal i4 g h vnl- | a Difini. 88 miniſtris,] orię a3 c10;€ Rurch. l. In Capit. Mart. Brach. iz- cong. Pann:.g.€ 59 7 gatis erat, Agat h- Anf. l7. it? Burch..2. c. E Fovo p 6. c. 198. dr posz-9. Pann: di 2i 6,35, Rab. panit. capi | i Etin Concil. Agur. c. 62. Née

ncilio Taracouer orem Domini, 8i es| Pecunia to de non habuer a p augmento: N Ec a hocquog; prætereundum effe duximus, quoſ- dam lucri turpis cupiditate captos, ufurariam exer- cete pecuniam,& fœnore velle diteſcere. Quod nos, non dicam in eos, qui ſunt in Clericali officio conſtituti, fed& in Laicos cadere, qui Chriſtianos ſe dici cupiunt, condolemus. Quod vindicari acriùsin eos, qui fuerint confutati, decernimus, ut omnis peccandi opportunitas adimatur. C. VIIL g Ejiciantur a Clero turpia lusra ſectantes. Tem ex Nicæno Concilio b, aab. 17. Uoniam e multi Clericihavaritiæ causå turpia lucra ſectantes, oblitĩ ſuitt divini præcepti, quo dictum- eſt: ¶ Qui pecuniam ſuam non dalit ad uſuram:) fœneran- tes, centeſimas e nt; ſtatuit hoc ſanctum Concilium, ut fi quis inve fuerit poft hanc definitionem ufuras accipere, vel ex quolibet tali negotio turpia lucrafeĉtari, vel etiam ſpecies frumentorum ad ſeſcuplum dare, o- mnis, qui tale aliquid conatus e fuerit ad quæſtum, de- jiciatur à Clero,& alienus ab Preen habeatur gradu. i G Supra dif. 47. hicidem canon affertur ex verfione Dionye Fri, qui nunc ex hriſca, quæ⸗ in collectione Ifidort.. C. IX., 9 Tape lucrum ſequitur, qui minus emit, ut ſlus wemlat. Trem JuliusPapa f Uicunque g tempore meflis, vel vindemiæ non neceſſitate, ſed propter cupiditatem comparat an- nonam vel vinum, verbi gratiå, de duobus denariis com- parat modium unum,& fervat, ufque dum vendatur de- nariis quatuor, aut fex, aut ampliùs, hoc turpe lucrum dicimus. (aput hoc ad Burchardum& Tuonem part. 6. cap. 201, o in Pannormia citatur ex decretis Iulii Pape ufurarits mifis. Verum adem ľvo partatz. cap. el. citat eæ capitularibus, quorum libr. 1. &. 1721. babetur, CX G Rapinar facit, qui uſuram accipit. Item Ambrofius żn libro debono S mortis, c. 12. Iquisufuram acceperit, rapinam facit, vita non vivit, C. XI. ꝙ Nonzninùs crudolis eth, qui pauperem trucidat fænore, quàm guidi equa rapit. Trem Augy finus ad Macedonum, epif. s4. Uid/ dicamdeufuris, quas etiam ipſæ leges& ju- dices reddi jibent? An trudelioreſt„qui ſubtrahit aliquid, vel eripit diviti, quàm qui trucidat pauperem fænore? Hæc atque hujufmodi malè utique poſſidentur, & vellem, ut reftituerentur, fed non eft, quo judice repe- tantur. Jamverò, fi prudenter intueamur,-quod feri- ptum ż eft:[Fidelis hoministotus mundus divitiae fant infi- delis autem, nec obolus:]'nonné omnes, qui fibi videntur gaudere licitè conquiſitis, eisque uti neſciunt, aliena Poſſidere convincimu? Hoc enim certè alienum non eſt, quod jure poſſidetur: hoe autem jure, quod juſtè:& hoc juftè, quod benè. Omne igitur quod malè pofidetur, Faciendæ. tur ufuræ, quem bello vincere facile non botes. De hoc citò potes centeſimã vindicare te. Ab hoc ufuram exige, quem non ſit crimen occcidere. Sine ferro dimicat, qui ufuram flagitat; fine gladio fe de hofte ulcifcitur, qui fuerit uſurarius exactor inimici. Ergò ubi jus belli, ibi etiam jus uſuræ. 641 Vara injufld, Cauſa X I V. Quæft. V. Ex uſaris elsemlinaæ uon 642 QUAÆSTIO V. s` À j I Vod vers eleemofina non fint facienda ex Jænore;vel e ps Juris, nec ex guolibet male acqquiſito, Auguſtinus ze atur in libro de verbis Domini, Jerm. g. C. I. G. De ufùris eleemòfyne Beri non poffunt. Olite a velle eleemofynas facere de ſcenore& uſuris. C. II.& Oblatio de rabina reprobatur à Deo. Item Ecclefiaftici 34 eo Š ex iniquo, oblatioeit maculata. dinfià. ¶ Dona iniquorum non probat altiſſimus, nec reſpicit in oblationes iniquorum: nec in multitudine facriſicio- rum corum propitiabitur peccatis, Qui offert ſacrifici- um de fubftantia pauperum, quafi qui victimat filium in conſpectu patris ſui. panis egentium, vita pauperis eft, Vi deftaudat iHlum, homo ſanguinis eſt. Qui aufert in ſudore panem, quaii qui occidit proximum. Qui effun- dit fanguinem,& qui frandem facit mercenario, fratres funt. y GaL G Nonefl aliquid rapienduum diviti- bus, uż detur egenis. Jtem Auguftinus in ſib. Jo. Homiliarum, hom. z. Portẽ aliquis hoc ſecum cogitat,& dicit: Multi funt 2 Chriftiani.divites, avari, cupidi, non habebo pecca- tum, fi fuum illis abftulero,& pauperibus dedero. Un- de enim illi nihil-boni agunt,mercedem habere potero, fi ego<leemofynas dedero. Etiam in hac re parcat unuſquiſque animæ ſuæ: quia hujuſmodi cogitatio ex Diaboli calliditate fuggeritur. Nam etiamfi totum tri- buat pauperibus, quod abftulerit, addit potiùs peccata, quam minuat. C. IV. Q De eodem. PALEA. [ Trem Hieronymus.] NE gui.e rapit, moriens, fi habet, unde reddat, falvatur. Sieos„qnorum fuit, invenire non poterit, Eccleſiæ vel pauperibus tribuat. G Heci fequens Palea alſunt à Pleriſque vetuſtis, etiam in quabies cæteræ eſſe ſolent. In una autem habentur fupr a, eâd. S pof c. fi quis uſuram. C. V. De eodem. PALEA. [ Zem Ambrofius.] Apinamemere non licet; nifi ef intentione, ut cuì eft ablata, reddatur. C. vE G Furtum committit, qui inventum non reddit. Bem Auguſtinus an lib. o. d Homilia- rum, hom. 9. alienum eſt: malè autem pòſſidet, qui malè utitur. G Porro, a quoufùra exigenda ſint, Ambroſius reſtatur, di- cens iù libro de Tobia, c15. C XIT g Ab illo ufùram exigere poffumus, cuż Jurè nocemus. B k illo uſurem exige, cui meritò nocere deſide ras: cuĩ jure inferuntur arma, huic legitimè indican- —— a Polye. lib.&. rit. 31. Burch. lib. 2. cap. 123. Anſe l. 1..d9. vo part..c és.`b Etin Ag 2. cgo oc difin gy. quoniam multi. Burcb. J. 2. c. 12. K Hart. Ij..à. À Pfal. t4. € alcommentus. f Capit..r. citi. g Polyc. ibid. Burch, dib. 2. c. 127. Ivo part. é. cap. 20t: Úr part. 13. cap. 2rẹPannorm. 45. e. 6. h Pohhe. I. 6. tit. oC. i Proverb. i7. k îti 81 e quid invenifti,& non reddidiſti, rapuiſti: quan- tum potuiſti, feciſti. Quia plus non inveniſti, ideò non plus rapuiſti. Qui alienum negat fi poffet& tol- leret. g pancis interjedis.$] Deus cor interrogat, non manum.. l C. V11. g Qui de rebus concefis,€ bene guafitis eleemofam impendit, ila placet Deo. Tem Gregorius lib.7. epifi. 110. ad Siagrium. Leemofyna f Redemptoris noftri oculis illa pla- cet, quæ non ex illicitis rebus,& iniquitate conge- a o p. 13..16. b j org.-© alin rapia na martenn,. À Et fèrm. t2. de verbts Apoſt. e Doſyc..6. inquit] 0rz%. luo p, 23«6,37. tit. 16. f Polhc.l. a. kit. l. Pann.l. 2. c. 291. X s

Ex ufurts eleemofjna non 643 factendæ. ſed quæ de rebus conceſſis& benẽ acquiſitis im- Decreti Secunda Pars. 644 veſtem.] Non hinc quiſquam ſumendum exemplum pu- tare debet ad ezpoliandum ifto modo proximum. Hoc enim Deus juffit, qui noverat, quid quemque pati opor- teret. Nec Ifraëlite furtum fecerunt; ſed Deo jubenti miniſterium præbuerunt. 3 pars. Item objicitur. Aliena ra lem Dei mandato rapina videtur p ; na intek: ritur, penditur. Ja epiftola B. Gregorii verbis hujus capitis preponuntur Ver- basapitis non eft putanda, fùprá, 1. q- t- C. VIIL Q Peccat, quirem inventam non reddit. Kem Hieronymusin lib. a Levitici. Ulti ſine peccato putant eſſe. ſi alienum, quod inve- nerint, teneant:& dicunt, Deus mihi dedit, cui ha- bed reddere? Diſcant ergò peccatum hoc eſſe ſimile ra- pinæ, ſi quis inventa non reddat. C. IX. Q. Bonus ufus non jaſtificat injuſtè quaſita. Item Auguftinus kbr. de bono conjugali,€. I4» re non est contra prece- ptum. Nullo ſiquid Aurti omnis illicita uſurpatio rei⸗ 1I q Majors pæne eft violenter aliqu eripere, quam fuar e Auguftinus in eodem ib. q. 7i. JOenale a eft occultè auferre: multà majoris pæn eftvifibiliter eripere. Auferre ergò nolenti, five€- tè, ſive palam, habet præceptum ſuum. Futti 1 enim Sed nom. —— tw‚—A — Nen enim fiagris iniquè ac perperam invafis, ita| nomine benè in r omnis illicita uſurpatio rei a- quiſque utatur, ut ex eorum fru tibus largas elee-| lieng.Non enim rapinam permiſit, avi furtum prohibu- i d utique fi ine in lege Veteris Teſtamenti& moſynas faciat, ideò rapinam juſtificat. ¶ Neque fi alius ruri paterno, vel juftè quæfito, avarus incumbat, ided cul panda eſt juris civilis regula, quã poſſeſſor legi- timus factus eſt. ¶ Nec-tyrannicg factionis perverſi tas laudabilis erit, fi Regiâ clementiâ tyrannus ful 5 trađet. Q Nec-vituperabilis ordo Regiæ po Rex crudelitatetyrannicâå fæviat. Aliud eft namque, in- juſtà poteſtate juſtè velle uti:& aliud eft, juſtã poteſtate ———— rapinam intelligi voluit. A parte enim totum ſignifica- vit, quicquid+H m proximi ertur. 1 JFurti enim“ toorationis dtf: qua venta, In: docus Ba An sA soufi ſunt Verba B. Auguſti tatis, ſi D tef His aultoritatibus probatur, quo injuftè velle 1 uti. r§ velle uti;] 2o zur cap. concubing,?? j i A i | ex male conquifitis, eleemofjnam quz, E kak tb, ai kuid ai j,: i hec verba apud B. Auguſtinum ſequi-| 4 pars. sed Auguftinus contra t $ | 32e Ge 2e Domint, dicens. rimento alteri ſubwuenire bonus tu, £ De male acg habetis de malo, facit isde malo, nelite acquir. 1o,& cum ca petisal⸗ C. X. Cum alterius de non licet. Tem Ambrofius tib. z. de officiis, c. 9- i bonum facisde r re de malo, noli remanere tu malus. Nin- pn fi non poteſt ſubveniri alteri, nifi alter Adatur, commodius eſt neutrum juvari, quàm grav ri alterum. Ideoģue in caufis pecuniariis interve non eſt Sacerdatis: in quibus non poteft fieri, qui uenter lædatur alter, qui vincitur: quoniam 1 j foris beneficio fe vié erdotis eft igi-| tur nulli nocere, prodeſſe v s: poſſe autem ſolius Dei eſt. SR Facit enim de ım arbitr 4 ér folictuamne Facite vobis amicos de n x lo acquiritur, quol ex turpi cah- C. XI. g Elemofne& qua offeruntur ex fe Item Gregorius in regeſto lib. 7. indict.a Recaredo Regi. um c eft d: ¶ Victima impiorum abomin florum placabilia:|} neque enim in om el,& ad munera ejus: ad Cain autem, s munera fpexit.] Di&umsquippe, quia Dominus refpexitad mu- nera, præmiſit lolicitè, quia reſpexit ad Ab Ex qua re patenter oſtenditur, quia non offerensà r neribus, fed munera ab offerente placuerunt 1.[ D f quippe ini- Mathematicus ex arte, quat J a pranuntiat, nonnulla lucratur. acguiruntur, in b n poffunt converti. D @Cript vota J tis Dei judicio., q Hint eſt enim quod ſcri Ab qua Nnonnu 7 C. X V. g uam ac quiru n r, gua pauperibus ji Qua T it; aliquaudi 7 d Mac m epifs4 V i pie d fanè, quicquid ab invito fumitur , injuri- d sè aufertur. Nam plerique nec Medico volunt 1f nec ti- operario mercedem; accipiunt, per inut m uriam non darentur. Sec re juſtum judicium, altt ocatus juſtump dere honorem ſuum, men hæc,quæ ab inv unt, quæ potiùs per i ideò debet judex ve rum teſtimonium, quia vendit Ad í is verum conſilium. ſamus: nec reſpicit ino hropitiabitur t E orationes ju cinium, Juriſſ "o utramque partem adexamen f ad ribe 3:| parte confiftunt. Cùm autem judicia&t nec jufta, nec vera vendenda funt, inig duntur: mu ratiùs utique pecun ſceleratè etiam, quamvis à volentibusda folet tanquam malè fibi ab r 4 Placuerunt.] He gq-7. ingrav ibus. eff nota 2 pars. Cont des Egypto, a vie teg, ex quibus pojte Gue B. Gregorius, ficut j h egitur, guod filii exituri òde i eperunt mutuo Vaja «e3 urea É argen- a adificaverunt tabernaculum Domino. His latam pecuniam rep onde guſtinus i in lib. quaſt. Exod. q. 39 Me non de- z T 7 qui juſtum judicium emit; quonam venale eſle no 4 c E,„t cuidem C.£ii licet alienare Duit. Quiverò pro iniquo judiciodedit, vellet.quid i j V-o ig pet — rum ſpolianttum απεupios. repetere, nifi t meret, vel puderet emiſſe. sunt alig p l kaa k Dominus ad Moyfem:[ Petat vir à pro- ſonæ inferioris loci, quæ ab utraque parte nni a i iia a a d+ à* T a A vetur,& cl ma, vafa aurea C ar; ter accipiunt,{icut Otficialis& qui g amave T Prov i ire ne JE ad c. 6. Levitici, b al. quifquam.© 3. a 3e. guef. q. meretrices Sent. 3. dif- 37- Burch, b11 i r t6. Anf. L. 11. cap. log. b kopt pne Pr t€ Genef. f Eid Fv c3. Polyc. d..tit z 5. ef: 4 eccle- vo p. 13.€.3. Polyc.d 6. At flaſt. zc. E Proverb. i5. Exod. 3. i Pauls aliter in] capit. 16.€ Luc. 16. d Polyc. L6. tiporos© OW rg Burch.:11..53. Evo p. 13.62. ganon lict E examina B 47%] f admo- NA VE) ya

645 Caufa XIV. Quæft. De pænitentia obuli- ram facienda VI.~" 646 admovetur officium. Ab hisextorta perimmoderatam improbitatem, repeti folent: data 1 per tolerabilemo conſuetudinem, non ſolent: magisque reprehendimus, qui talia inuſitatè repetiverunt, quàm qui ea de more ſumpſerunt: quoniam multæ neceſſariæ perſonæ rebus humanis vel invitantur hujuſmodi commodis, vel tenen- tur. Iſti, ſi viam vitæ mutaverint, aut excellentioris conſcenderint ſanctitatis gradum, faciliùs ea, quæ hoc modo acquiſierunt, tanquam ſua, pauperibus largiuntur, quam eis, à quibus accepta ſunt, tanquam aliena reſtitu- ant. Qui verò contra jus ſocietatis humana furtis, ra- pinis, calumnris, oppreſſionibus, inyaſionibus abſtulerit, reddenda potius, quàam donanda cenſemus, Zachæi à pu- blicani Evangelico exemplo. I Data per tolerabilem conſuetudinem, non ſo- lent:] Addita ſint hac ex originali, fine quibus fèquentia non fatis c0? QUASTIO VI wa 1 Uod vero pænstentia agi non poft, mifires aliena red- ps datur, teſtatur Auguſtinus ad Matcedonium, epi- A flolåjg. C. I. g Pænitentia non agitur, fF aliena resnon relflituat 7 natar. g!& res aliena; propter guam peccatum eft, cùm red- wdi poffit, non redditur; non agitur pœnitentia, ſed fingitur. Si autem veraciter agitur, non remittitur pec- catum, niſi reftituatur ablatum: fed, ut dixi, cùm reſtitui poteft. Plerungue enim quiaufert, amittit, five alios patiendo malos, fiveipfe malè vivendo: nec aliud habet, unde reftituat. qj Huic certè non poffumus dicere, red- de quodabftulifti, nifi cùm habere credimus,& negare. Ubi quidem fi aliquos fùftinet cruciatusà repetente I, dum exiftimatur habere quod reddat,nulla eft iniquitas: quia etſi non eft, unde reddat e ritò tamen, dum eam per moleſtia re ¢ compellitur, peccati, quo malè ablata eft, pœnas luit. Sed inkumanum non eſt, etiam pro talibus in- tercedere, tanquam pro reis ım, non ad hoc, ut minimë reftituantur aliena; fed ne fruftrà homo in ho- minem fævyiat.& paul pots€| Illud verò fidentifimè erim, eum, quï pro hominead hoc intervenit, nema- 'ablata reftituat,& qui ad ſe confugientem(quantum honeſtè poteſt) ad reſtituendum non compellit, ſocium eſſe fraudis& criminis. Nam miſericordius opem no- ſtram talibus ſub imus, quàam impendimus. Non enim opem fert, gui ad peccandum adjuvat 2, ac non potiùs fubvertit atqueopprim; aut exigere, autad ablatam pecuniam, me- corporales redde- za iit.. Sed nunquid ideò nos exigendum tradere, vel poffumus,vel debemus? Agimus quantùm Epiſcopalis facultas dat e, & humanum quidem noununquam, ſed maximè acſem- per divinum judicium comminantes. Nolentes autem reddere, quos novimus& malè abftuliffe;& unde red- dant habere, arguimus,increpamus, obteftamur f quof- dam clàm, quofdam palàm, ficut diverfitas perfonarum diverfam videtur poffe recipere g medicinam, I Repetente,] Vaticano, dr editzone A; zua, cum anted legeretur, repentè. 2 Adjuvat,] Qulæ ſequuntur, emendata ſunt ex codlicibus Hiſtolarum inpreſi,& manuſer Iptis. Anted leg batur, qui ad peccandum adjuvat, ac non potiùs adjuvat, fed obviat ſubvertendo aàtque opprimendo. Gioffa auten optime son- Venit in vocem, adjuvat, fao loco pofitam ——— Cic eſt emendatum ex codite epiflolarum ——— tur apud B. Auguft. c. quid dicam, fùp. edd. 9. K. b Polyc. l. 6. tit. 20. Evo.ti cg. O.10.. c al d al. redhibere. e datur, Jorg,£ gr deteſta- org. g al vekeacsipere, a Luc. 19. Segui a. J | fnt propria verba B. Gre qua lapfùs efè dicitnr. aminat, Sacerdos Z y r; lire onf ricorum ſibi patrocinia quarit Lulli verb non ſi nantur: tåndem Epiftopus confe ꝛmum ſolus& alſoque Snodali auclienlia 1lʃ J 1 A— hi Qusaæritur auiem, anea, qua mente alienata fiunt, fint impu 2 pars. Szverorem alienam quis cor ſed aſtimationem ejuss reſtituere deber. C. II. Qui rem alienam conſocrat, ejus aſtima. tionem reflituat. Unde Gregorius lib. 7. indit, 2. epil. 38. Fane tino defenforn (oo imus, nullam extitiſſe caufam, pro qua res Judæorum 1 potuiſſent rationabilitet occupari, at- que eas effe inconſultè ac temerè conſecratas. Idcired experientiæ tuæ præcipimus, ut quia, guod femel confe- cratum eft, eis non valet ultrà reſtitui, ſtudii tui ſit, ut ipſe Epiſcopus debeat pretium dare. Judæorum y Repofita est hac ditio ex epifl. B. Grega» rii, ut intehigatur facilius, quò referantur ea, guain hoc capste continentur: ac nonnulla etiam alia funt emendata; 3 pars. Promalisautemapud Principes Ecclefia debet intere cedere, non eos temerario aufa defendere: G. I. g Ecclefia pro malis intercedat, non eos te- merario aufu defendat. Unde Gregorius Romano defenfori, lsb. 7. indit. 2. Epy b, 2o H! a: qui in furtis publicisimplicati ſunt,à nobis non videanturinjuftè defendi, ne opinionem malè agen- tium ex indiſcretæ defenſionis auſu in nos ullo modo transferamus: ſed quaniiim decet Eccleſiam, admonen- do,& verbum interceſſionis adhibendo, quibus valetis, ſuccurrite: ut& illis opem feratis,& opinionem ſanctæ Eccleſiæ non inquinetis. F. Infià, 25..I. reos. reœfertur fumma hujus capitis, cum hie Sorit. J craverit, non eandemy 4. pars. Furtum autem non tam in quantitate rei. quam in affectu furantis conſideratur. C. IV. Non ſolum in majoribus furtum com- mittitur, fed etiam in ma- noribies. Unde Hieronymus inepifolam ad Titum, Ade: 2. Ur bautem non folùm in majoribus, fedetiam im Toota judicatur. Nonenimid, quod furto abla- tum eft, fed mens furantis attenditur, Quomodo in for nicatione non idcircò diverfa fit fornicatio, ſi mulier ſi pulchra aut deformis, ancilla aut ingenua, paupercula aut opulenta, fed qualiſcunque illa fuerit, una eft forni- catio: ita& in furto, quantumcunque quis abſtulerit, furti crimen incurrit. J Keferuntur verba B. Hieronymi, nonnullis tamenorfäs, dn mutatis: Quemadmodum ettan apud Burchardum y Ivonem. a a a a CAUSA- XV, c iurrimen carnis lapſuts effe pera Cacerdoralem benedictionem cona dam Sace hibetur antec i 7 fèqueretur. Poflguamvero Sacerdotium adeptus ef < T p. ai A in furorem verfus quendam interfecit: Recuperat vero fănitate, apud Ebiſcopum accuſd wt ab ea, cum Dominico caufam ex- Hiciatur ci a; quorundam ne pretio fibi patrocis unflionibus extorguet:dea i ip sm fententid ferit. tanda? 2 Secundo, an prò smpénfis patrociniis liceat Clericismunera exi» gere? Tertio, an ex mulieris confefžone ife fit condemnandus? 4 Quarto, añ die Dòminicoejns cau, a fe ventilanda? 3 Quinto, anfibi neganti purgatio fit deferenda?: 6 Sexto an ejus confefiso cruciatibus fit exrorguenda? c. G. Hio.Ii.c. al. E a Poſhyc. lib. b. tit. 6. b al. Furtum. Polpe. ibid. Rurch. LAt al. Clericus,

Pe Homicidio pet furo- Decreti Secunda Pars. 643 647 rem admiſſo. ——————— iR 7 Septimo; ſque Synodali audientia Epifiopss valeat Sacer- dotem damnare? Octaub, ſi ſpontè co- jis conuillus fuerit, quod an fufiepti ordinis officium ante ordinationem peccav Į: AD a enteh Bit ti 1 Vodl autem ea, quæ altenatæ mente fiunt, non fint im ps putanda, facile videtur pojje probari. Peccata nam- INIME, alia circa natur in- gue alia penes voluntate ere, ES$ autem voluntas( ut ait Att- 8 flinus lib. r. a retrattat. cap. 15.) animi motus cogente 1 nullo ad aliquid vel non imitandum 2, vel adipiſcendum. Quod pro- 3 F, ut hår definitionevolens a nolente eccata procedunt, qua libero mentis ar- o committuntur, Porro'infirmitas alia Carnis in- ate quepro- porantebus di- firmitatem y identur c Ptered didl q Ex b bitrio d del est anim firmita tia, Ex utrag, autem infirmat cedunt, imputantur ad pœnam. Vade de gyibufà um eft: c[ Siquisignorat, ignorabitur.) Tales ilz erant, de gut nt ia arbi bſequium ſe præſtare D ent vos: quia arbitrabuntur obſequium ſe præſtate Deo. De eifdem etiam Apoſtolus e feribit an epiftola ad Romanos: FFTeſtimonium illis perhibeo, quia zelum Dei habent `—, fed non fecundùm fcientiam.$N: meneorum in fua perfidia perfoverantem hac ignorantia excuj tate procedunt, que naturá languorefiuni: qua niji imputarentur nam Af c gravatus diceret:[ In- omo, quis me liberabit de corpore mortis ad panam neg fèlix f eg rants g? hujus;&c.] fve ergò penes voluntatem, five penes infirmitatem seccata confiftant femper imputantur ad pænam. Cui fententia ilud ys Chrifiusait d Apoftolis:[ Extra Synagogam faci-{ Auguftini de vera religione g, C. 14. contrarium videtur: C Uſ- que adeò-peccatum volantarium malum eſt, ut nullo modo peccatum ſit, ſĩ non ſit voluntarium,& hoc quidem ſtum eſt, ut nulla hine Doctorum paucitas, rum turba diſſentiat.] Q andum idum es adeò mani nulla indoc re Atit? tte comin peccatis inteli g S fat. cap. I. h oftendit, di endum ej s ın lib. primo retra [ Uique.adeò peccatum voluntarium malum eft,ut nullo| peccatum fit, fi non fit voluntarium, Poteft vi- deri falfa hæc definitio: feddi diligenter difcutiat invenietur effe verifima. Peccatum quippe illud co- gitandum eft, quod tantummodo peccatum eft, non A Eeti⸗ Soen ati Š quod eft etiam pæœna peccati ś. Qua X illa, aug non 3 immeritò non voluntaria dicun- tur, quia vel à nef ntibus, vel à coactis perpetran tar, non omninò poflint non& voluntaria 0 in eod aitio peccati, quam diximus catum eſt voluntas retinendi, vel conſequendi, quod ju ſtitia vetat,& unde liberum eſt abſtinere; proptereà ra eft, quiaid definitum eft,quod tantummodè peccatum eft, non quod eft etiam pæœna peccati.}: i Ų Cogentenullo] ja melis intel < 2 4] Imitandum,]~ a. addita ex B uA t addita ex D Angu fino, ut . de dud- tur, amittendum; 3 ſablata eſt priori loco x imitandum, gue abeft etiam a manujce rıptis Gratiani codicihb f vulgatis erań âd aliquid imitandum, vel non imi- J. Fetractationum bus animabus& in lib. nen non efl mutatum: fè flini imp i Sik á 3€ Non immerito| In libris B. 4 IMMErtO. C. I.€ Non fùn peccata 7 tium. Id; Idem 440, 4 Onu, g. qr adc, s. umnerorum. a bus animab. c. 10. b Sent. 2. difl.g7.€.0or. ta: E i. Rom.y. g Sent.2. difè h Et in l. de duabus anin; zc.. À hic omittuntur aliquot $ K[ne vountate committi.| ors d itt,] orsz | | nitate p | caro afficitur,© tandem I A ly ar J | duplex esf. Una, gua vitium appellatur, quá M toõ quæritur, quæ fint ipfa peccata nolentium utrum quæ à nelcientibns committuntur, an etiam -> aS Aoa f j poſſit rectè dici peccatum effe nolentis, quod facere com- F pellitur. Nam& hoc contra voluntatem facere dici folet: fed utique vult, propter quod facit: tanquam 1 fi pejerare nolit: quod tamen facit, cùm vult vivere, Ñ fcilicet quifquam, nif fecerit, mortem minetur, Vult ergò facere, quia vult vivere;& ideò non per ſeipſum appetendo, ut falfum juret, fed ut falfum jurando vivat- Quod ſi ita eſt, neſcio, utrùm poffint dici ifta peccata ı lentium, qualia hic dicuntur expianda. Nam ſi genter conũideratur, fortè ipſum peccare nemo velit, ſed ptopter aliud fit, quod vult, qui peccat. Omnes quippe homines, qui fcientes faciunt, quodnon licet, vellent ti- cere. Ufque adeò ipfum peccare nemo appetit propter hoc ipſum, ſed propter illud, quod ex eo conſequitut. Hæc ſi ita fe habent, non funt p6 olentium, nifi ne- fcientium, diſcernuntur a peccatis volentium. clit: quòdtamen fatit,} unt in vulgatis codicibus B. Augiſſtini C. I5 ff. tit.de injuriis,.3. a. Llud relatum peræquè eſt, eos, qui injuriam pati ſunt,& facere poſſe: ſanè ſunt quidam, qui facerenon poffunt, ut putà furiofus,& impubes, qui doli capaxnon eſt. Namq; hi injuriam pati folent, non facete. Cumet injuria ex affectu facientis conſiſtat, conſeq cere, hos, ſive pulſent, ſive convitium dicantiin ciſſe non videri. Itaq; pati quis in am, etiami tiat, poteſt: facere nemo, niſi qui ſcit ſe injutiũ ficeit amfi nefciat, cui faciat.Quare fi quis per locum pet aut dum certat, injuriarum nos tenetur. Si quisho nem liberum ceciderit& dum putat fervum fuum fa eft, ne injuriarum teneatur, g In aliquo i exemplaribus 4 capite, meritò, ufgih cap. mulier. Itaque, ut ex premifiis apparet eccata procedant, palam est illa imputati. Sed carn duplici guor natura,gui ca! * o entia appellatur: qua verias anima infirmitas a Oe eli diſtinctio capitulorum. - voluntate, five five r intelligitur, ESF enim lan d ideo carnis infirmitas dicitur,guia accidit anima ex cort f 7. Porro alia est infirmitas, qua propriet y turbatá 1s conjuntior umorum concordi dicitun:quà(elementorum, Hutur. modi, Aliás ratur: ut est ira, od: 25 alta huju J mi, qua cum pja peccatum, est tamenpent, é ignorantia, Furor autt, cum catum, est tamen pæna peccati:ut febris© catera pajon proprie carnis dicimus effi ırum motus, idesh et, qu r turbantibus fiunt, null: imputantur ad pænam. ç sn ee tur de Lamech, qui cum cactus et, Cain ente ſavit cæcitatis inſirm ultio dabigur de Cain | Sed caecitas tgnorantia f cati, ut est oblivro,{7 nec eum excl. Unde diftum es d: LSeptuk Lamech verò ſeptuagies lept ¶ Erx utraquẽ enim gus ái: $ Cacus namguejt SJ g s lis est. quædam Vero Minime. fig m i fr s reddere, alsenam polluit, non T it, qua imputantur: ehitluim ſ Ilterii. Si auter ludo, vel exercitatione V aculum mittens al. mat, quiaab openi yr. Mens vero alsenata} tum no illo& f" amĘ quh alienum, homicid. e cum fai compo N fit, eoruni, qua admittit, Yes hit: quia facultatem de liberandi nonhabuit. Unde p; riofo tn maleficiis fubvenitur: utnon eis imputentur At p 5 ex mentis deliberatione nonprocefferunt 1 Quod non fòlmhWË nis, fèdetiam divinis legibus nofeitu probatum. GEA 1€ Proce ferunt.] Hoc loco. in vulgatis erant mie} F. i: l latu urey hac verba,{È tit. de injuriis, illud relatum. Reg fuprà. gue abfùnt a manuſeriptis, ideoꝶ inducta cç aa jw a Lib. 47.: digeft: tit. 10. b al. occiderit Ga carnis corruptione: d Gimp C. II AENM.

smily anum , Necio fia hic d f titedeinju 1ague eſt e ffe: hnel iolus,&i t b, dum putatl wur, E 649 Caufa XV: Quæft I De Homicidio per furorem ad- mile. 65 ð Cei FI E Ait enim Auguftinus de parvulis in lib. de fide ad Petrum Diaconum, cap. 30. Poa 4 tene,& nullatenùs dubites, exceptis illis, qui pro nomine Chrifti fuo fanguine baptizan- tur, nullum hominem accepturum vitam æternam, qui non hic à malis ſuis fuerit per pœnitentiam, fidem- que converſus,& per Sacramentum fidei& pœnitentiæ, id eſt, per Baptiſmum liberatus. Et majoribus quidem neceſſarium eſſe,& pœnitentiam de malis ſuis agere, & fidem catholicam fecundùm regulam veritatis tenere, & ſacramentum Baptiſmatis accipere: parvulis verò, qui nec propriĝ voluntate credere, néc pænitentiam pro peccato, quod originaliter trahunt, agere poſſunt, Sa- cramentum fidei, quod eſt ſanctum Baptiſima, quandiu rationis ætas eorum capax eſſe non poteſt, ſufficere ad ſalutem. Ex ed autem, quod in ſine hiujus aulroritutis deritur:[Quandiu frlicet tationis eorum ætas capax effe non poteft;] evi- denter datur intelligi; nulli post Baptifmum peccataimpurtari, five fit adultus, five impubes, nifi rationis fi capax Vnde etiam de bru- tis animalibus eadem ratio ab Aukguhino ineoderá libic. 3: reddi- tur, quare Jia falfa eis non imbutentur:[Animalia igitur, in- Juit, præſentis ſeculi curſum atque ornatum fecundum Creatoris incompreħenfibilem peragunt voluntatem; quz de fuis fa&tis nullam rationem redditura funt, quia rationabilia non funt.Nunquid& enim de bobus cura cft Deo? Homines verò, quia ràtionales facti ſunt,& de ſe,& de omnibus rebus, quas in uſum vitæ præſentis accepe- runt, rationem reddituri ſunt Deo,& pro ſuorum actuũ qualitate recipient aut pœnam aut gloriam.] Sacræ tamen tegis aucturitate animalia jubentur interfici, non propter conſcien- tiampeccati fed quia refiicant memoriam fatti: C. IV- Mn proprer culpam, ſod propter me- moriam fatli pects occiditur, ad quod mulièr accefferit. Vndè Auguſtinus ſaper Levilicum ad C20::74 j Ulier e quæ acceſſerit ad omne pecus,& vult aften- M di ab eo, interficietis mulierem& pecus: morte moriantur, rei funt.)€ Quæritur, quomodo ſit reum pecus, cùm fit irrationale, necullo modo legis capax? © infit. Q Pecora inde credendum eft juſſa interfici, quia tali flagitio contaminata, indignam refricant facti memoriam. 2 ps. De furiofis autem evidemifimè feribit Auguſti nus in lib. quæſtionum Veteris ér Novi Tefamenti 5q.2: in fine, ità diċens. ks: y G Culpa non necefitate, fèd voluntate reum comſtringit. AET d fcimus fubitò dementes falos, futen, ferro, lapidibus, morſibus, multis nocuiſſe: quof dam etiam occidiſſe: captos autem induſtrià,& judi- ciis e oblatos, minimè reos factos: eð quòd non volun: tate, fed impellente vi, neſcio quà, hæc geſſerint neſci- entes. Quomodoenim reus conſtitueretur, qui neſcit, quid fëcerat? C. VI. O Reus voluntate, non neçefitate conſtringitur. Irem Ambrofius in Hexameron E ih traat primi diei.` Te cavenda ſunt, quæ ex noſtra voluntate prodeunt delicta juventutis,& irrationabiles paſſionescorporis. Quorum igitur nos ſumus domini, hotum principia ex- trinſecus non requiramus, nec derivemus in alios, ſed agnoſcamus ea, que propriè noftra funt. Quod enim poſſumus non facere, fi volumus, hujus electionem mali nobis potiùs debemus, quàm aliis adfcribere, Ideòetiam in judiciis iftis voluntarios reos, non ex ne- ceffitate compulfos, culpa ſtringit, pœna condemnat. Neque enim ſi per furorem aliquis innocentem pereme- rit, obnoxius morti eſt: quinetiam ipſius divinæ a le- gis oraculo, ſi quis per imprudentiam intulerit necem, accipit impunitatis ſpem, refugii facultatem, ut poffit evadere.. Hoc igitur de eo, quod propriè malum vie detur, dictum ſit. Mala enim non funt, nifi qug crimine mentem implicant,& confcientiamigant.. Cæterùm pauperiem, igńnobilitatem; ægritudinem; mottem, nemo fapiens mala dixerit; nec in malorum forte numeraverit: quia nec r contraria iftis in bonis habentur maximis, quorum alia nobisex natura; alia ex commoditate accie dere videntur; 1 M Nec contraria iftis] Emendarum est ex originalis Nami anteà légebatur: quia neceffaria iftain bonis,&c. In multis tamen antiquis finis hujus capituliest in verbo, numeras verit. C. VIL- G Veniam habent, qua Ignorantes ebrië committunt. Idem in libro de Patriarchib.C. lib.i. de Abraham. i 8 And diſcimus vitandam ebrietatem, per quam crimi- na cavere non poſſumus. Nam quaæ ſobrii cavemus, per ebrietatem ignorantes committimus.& paulo post. Neſciunt quid loquantur, qui nimio vino indulgent: jacent ſepulti: ideoque ſi qua per vinum deliquerint, ↄpud ſapientesjadices veniã quidem facta donantur, ſed levitatis damnantur& anctores. C. VIII. ꝙ ñHZaobedientia, vel cencupiſcentia non kabet culpam iri corpore non con- Ventientis. Tem Auguftinus hn c decivitäté Det, c: 28: 8¹ concupiſcentia 1j vel inobedientia, quæ adhue in membris moribundis habitat, præter noſtræ volunta- tis legem, quaſi lege ſuà movetur; quantò magis abſque culpa eſt in corpore non conſentientis, ſi abſque culpa eſt in corpore dormientis? 2 1$ Concnpifentia; vel] Z» orzżginali legitár: Quòd fi illa concupiſcentialis inobedientia. C. IX. ꝙ Loth nen de incefiu, fed de ebrietate eulpatur. Idem lib. 22. contra Fauſtum, c. A. Piven d Loth filiæejus,& ſe neſcienti miſcue- runt.€ Quapropter culpandus eſt quidem:non tamen, quantum ille inceſtus, ſed quantum illa mereturebrietas. C. X. Nemo trahitur ad culpam nifi dultus propriá Voluntate. Eem Ambrofius Zb. z: de Iacob dr vità beath, c zi Non eſt, quðd cuiquam noſtram adſcribamus æru- mnam 1. niſi noſtræ voluntati. Nemo tenetur ad cul- pam, niſi voluntate propria deflexerit. Non habent cri- men, quæ inferuntur reluctantibus. Voluntaria tantum commiſſa ſequitur delictorum invidia, quam e in alios derivamus. Voluntarium ſibi militem legit Chriſtus:vo- luntarium feryum fibi Diabolus auctionatur 2. Nemi- nem jugo fervitutisadftritum poffidet, nifi fe priùs pec- catorum ære ei vendiderit. i; 1Krumnam,] Abud B. Ambreſium legitur, culpam: ſed ob gloſſam non eſ mututum. Z 2 VJAuctionatur.] In vulgaris codicibus feġuebatur, Be ac- quirit juri fuo; qua funt expunéla, quoniam abfunt a manufiri=e Pris& originali. C. XI. ꝙ Iſiniſter Dei eſt, qui inuitus ho- micidium facit. Idem znt. 2. de Cain dr Abel, c. g: a Fvopart..cap.ze b r Corinthegs© lw part. g. eap. 108. Teuit. 2u. d Ido part. Ĩ. c. 92ꝛ.€ al judicibus, $ Linet à Deutg drig b alnotantur) orig:©. Eth 2. con tra Iulianum, in fin. d Iue P..c. Iu. Gen. i9. aliquod ia slios deri vemus.| orig.

De Homicidio per furo- 651 rem admiſſo. -A TEćis, qui invitus aliquod fecerit homicidium, extra miniſterium eſt. Siquidem lexait 4 de eo:[Ruia Peus dedit eum in mants ejus.] Manus etgo ejus, inftru- menti modo, diving ultioni miniſterium prabuerunt. Levites igitur miniſter remiſſionis eſt. Percuſſor autem, qui tamen non ex diſpoſitione, ſed præter voluntatem fe- cerit homicidium, divinæ miniſter eſt ultionis. Iud quoque fpećta, quia ùm interficitur impius,Chriftus in funditur;& ubi abominatio aboletur:ſanctificatio confe- cratur 1; quia Dominus-dixit b:[In ea die, quå interfe- ceroomne primogenitum«£gypti, Janétificabo mihi omne Primo genitum Ifraèl:| Quod non ad unum diem afflictionis R- gypti referes, fed ad omne tempus 2. 1 J Conſecraturz] Apud B. Ambroſium legitur, congre- gatur. 2 Omne tempus.] Foſi hac in originali ſequitur renuntiatur. inftd 32..l. Cum itaque, qui inuitus hominem cùm innocentem furore perimens morti nequaquam obnoxius fit 5 curn fubito dementes corum qua faciunt, reatum minine Jeſtent, patet hunc Sacerdotem homicidii reum non effe: unde nec Sacer- dotio privari debet. Objicitur antem ilud, quod csk in pænitentiali Theo- dori c. C. XIL 9 In ſe reverſus pœnitentiam agꝶat, qus in- Janiens aliquem occidit. LG I d quisinfaniens aligüemocciderit;fiad ſanã men- tem pervenerit, levior ei pænitentia imponenda eft. In(oncilio Vormactenſi,& apud Burchardum,& Ivonem haec ſequuntur, quàm ei, qui ſanà mente tale quid com- niſerit. Sell hoc fortè de eo inrelligitur, quem propria culpa ad furorem perduxit.-Q Ltem objicitur: Sunt quadam, quæ etfi non impu- &æntur ad panam, tamen impediunt ſacramenti ſeenaculum. Ambitio namque parentum filio non imputatur adpænam: cui ta- men obest ad Ecclefg munus accipiendum. qua mentè alienatå fiunt etfi non imputentur ad pænam, tamen ſacri muneris exccu- tionem impediunt, C. XIIL e cùm erfecerit, minifter Dei fë; g Innocens est, quinon iratus, fèd propier diftiplinam cafu aliquem ina terfecit. Vnde Hieronymus ait e. TL@ I quis non iratus, fed propter diſciplinam, palmam alicui dederit,'& eventu occiderit, ficut fierifolet, quantùm ad gratiam, innocenseft: quia võluntatemv, non opus requirit, uantùm autem ad legem, reus eft: quia opera requirit.€ Item fi f in perfecutione virgo -fuerit oppreffa, repellitur lege: quia opus infpicit, non voluntatem: In gratia autem quaſi virgo ſuſcipitur: quia non opera quærit, ſed voluntatem. Verba huu jus captis tiſqus ad venſ:Item ſi in perſecutione, vountur in honit. 28 eris sifai y y leguntur in homil. 28. aperis imperfeéti, ad-t: Matthei. Reliqua lem thi leguntur, 7 fimillima in comment. B. i in iden rt.cap. Matth. Ipfa autem prorfus B. Hieronymi vrba eru'az2. q.-de pudicitia. verf: finge. Sicut ergo, qui propter diſciplinam cafu homicidium facit, quantum ad legem, rens est, quantum ad gratiam, tanocens: fe ifie Sacerdos, qu? furore homicidium fecit, quantum ad cul- P guantum ad Jufèepti muneris executionem rens probatur is ita refpþondetur, impediunt, ordinatum dej dotiun? provehi, qui ali Non omnia qua ordinandum iciunt. Non enim potest ad Sacer- zuando inſaniviut. Veruntamen f pol Sacerdotium firere cæperit, nen: ideò Sacerdotio carebit: for- tê nunguam ad fane mentis officium illum redire co atingat, G Sicut de quodaxı Epifèopo Gregorius g fèribit in rege o ad a Exod 21. D .29. In Conc Vormacien. Autor operis im- F 32qs. depudicitih g 7gt = b Wum.€c d Burech..d. c. 2c. Iuo h tocio€ perf in Matthaune;honr, zé, GuaMUVK. Decreti Sécunda Pars. De patrociniis& fala- 6 riis advocatorum. 5² Eleutherium Epiſcim: CQuamvistrifte fit vobis,&c,) a fuprà incaufa:( Longå invaletudine gravatus.) QUÆSTIO M Ro impenſis vero Patrociniis in Tarraconenſi Concilio Clerici exigere munera prolnibentur in quo fic ſtatutum le- gtu, Ce 10a CAP.@ PropatrociniisimpenfisClericut mia nera exigere non dabet. Bfervandum quoque decrevimus, ne quis Sacerdo- tum vel Clericorum, more fecularium judicum, pro impenfis patrociniis munera audeat accipere a, nifi for- tèin Ecclefiis gratuitò oblata: qua non favore muneris videantur accepta, fed collatione devotionis illata., Quod fi quis ifta b probaturaccipere, velutiex Qor fænoris, aut uſurarum poſſeſſor, ſecundùm ſtatuta Patrum fe no- veritdegradandum. Hoc autem de illis in , i relligendum-est, gui canonicam vitam pre Gencrali namqu feft, regularite rfivia fie confucetudine receptum eft, dr raoribms approbatum, ut C more Advocatorum patrocinia impendant,& promi endendiu m. nera exigant, C pro impenfis Jafè Ipiant. ros propoferw: t. eama a p Saee eee a———————— QUÆSTIO FIF. Errio quæritur, an c mulieris coijfeffione if dus? Inquo primo videndum esf, an mukt Sacerdotem 3 valeat? Quod facris canonibus omnind qidetur effe prohibitum. Generaliter c cnim fiatutuna est ex derei f biani Papa, ut Sacerdotes Donini non accufènt, nee in asthe e fite ordinis non funt;nec effè pofùnt. 7 Sacerdotium, fèd nec etiam ad Diaconatum proven p ra valent, Le centur, [flam ai f Jint. Y ibus d quog, cautum est, ut ob verer undiam ſuiſ erdotes accufare, nec in eos teflafi ĝ; £ pua Pratorem pro alio non intercedat: nifi fo ri Hac autem, qua nec fuss, neu ju yas, vel fi ju as perfegui voluerit. jurias perſe s contra qui judicis perfonam gerere itur, ad Nance accu removetur. Mulieres autem in Veter? Teflamento pop cåffè, quicung, librum Iudicum e legerit, ignorare non pë itag, ab accufatione removeri poffunt, quas etiam judici perfeam fiequenter sefaffe conftat: nec ullå ferie divinarum Seriptúrarum ab accufatione prohibentur. Q His ita refpondetur. h aa lege multa permittebantur, qua hodie pe falliſne graltas fant. Cum enim mulieribus permitteretur populum Pea diepro peccato, quod mulier induxit, ab A fiolo fè nura fùt habere. Qua engo his omnibus viro fübjefa effe ofenditur» i f ei indicitur verecundari, viro ſiubdlitas nos alio poflulare non conceditur, ad accufationem admittenc ` E: r detur. Econtra, quanquam pafsm& indi nem mulier-non admittatur, fùnt tamen quadam crim Ferenter ad accufati jna guor aceufationem mulier ſubire non prohibetur, C E q Undeinlibro Codičis nono. tittdt Diocletianus fèribit gs nei 3 pE ctiñine, quod publicorum fuerit judiciorum, mM“ lieri accufare non permittitur, nifi certis ex caulis, id eſt, ſi ſuam, ſuorumque perſequatur injuriam, e dùm antiqui juris ſtatuta tantùm, de quibus 1p i liter ei cònceffam eft, non exa&tå fübfcriptione, Unde aditus Præfes provineiæ inprimis examinabit, antte ſit crimen, cujus accuſationem mulier ſubire non pioa beatur? In aliquot vetuſtis exemplaribus ab ir cap. ſanè. nulla elit diſtinſtio capitulirum. —— inanan 3, Jah 2. Imp jitto quajtionis yuga — b ͤRR*» y ficut Sacerdotes: ER f Ephs 8 tit a al. exigere. d` fde reg-jur-.lfæmint.€ de his, qui accitſare non Palſiut. h alantiguita? PaE i wepilo mor

w ciniis mun ratuito obh patrocini pe nis YÆSTIO III lja non Ait Peg ide 6 De muliere accu- 5? ſatrice. saa Cauſa XV. Quæſt. III.& IV. De feriis diei Dominici. -III Hemin libro Digeftorum, Paulas lib. 2. deadul- teriis, a ſit. de teſtibus. l. 18. Xeo, quod prohibet lex Julia de adulteriis, teſtimo- nium dicete condemnatàm mulierem, colligitur, eti- am mulieres in judicio teſtimonium& dicendi jusha- bere. llem Digeſtis, titulb de accuſationibus Er inſriptionibuss..æ. c Non eſt permiſſum mulieri publico judicie quem- guam reum facere: nifi fcilicet parentum, liberorumque, & patroni,& patrong,& eoram filii, filiævé, nepotis, neptifye mortem exequatur, C. III. Papinianus eg. 2; eod. th Ertis de caufisconceffa eft mulieribus publica accu- fatio: veluti G mortem exequantur eorum, earum- que, in quos ex lege publicorum judiciorum teſtimoni- em invit non dicunt.€j Idem& in lege Cornelia te- fRamentaria Senatus ftatuit; fed& de teſtamento pater- ni liberti vel materni, mulieribus publico judicio dicere permiflumeft.€ Pupillis, ex confilio tutorum, patris mortem; item pupill avi ſui mottem exequi, conceſſum eft lege teftamentariâ. Nam& de patris quidem tefta- mento pupillisagere divus Veſpalianus permiſit. Sed etſi non exhibeantut tabulæ, per interdictum poffunt expe- tiri, Codice de iis, qui accnfare poffunt, d vel non, lege quartå Imp. Alex. Dionyiio. Uxor tua, fi confobrini iui necem vindicandam exiſtimat, adeat Præſidem provinciæ. In ſtis adl legem Iuliam Majeſtatis, lege octavd. Papini anus libro 12. Reſponſorum. e In qua ſtionibus læſæ Majeſtatis etiam mulieres audiuntur. ¶ Et conjurationem deni que Lucii f Catiling Fulvia mulier detexit,& M. Tulli: um Conſulem in judicium ejus inſtruxit. Suscung, uerdò perſona ad abeulſcrionem Ppublicorum judiciorum, welleſe majeſtati admittitur, eadem accuſarimem Simonia ſabire non prohibetur, CIV. G Laſa majeſtatis,& publicorum judicio- rum; r Simonie accufatioaqualiter proponatur. Vndein primo lib. Còdicis, 1» Frafecto prat leg. 31. g 8 Anè h, quifquis hanc angam& venerandam Anti: ftitis fedem pecunie iñtetventu fubiiffeaut fi quis, ut alterum ordinaret vel eligeret, aliquid accepiſſe detegi tur, ad ë inftar publici criminis,& Iz{æ majeftatis; ac- cufatione propofitâ, à gradu Sacerdotii retrahatur. Nec folùm hoc deinceps honore brivari, ſed perpetuæ quoque infamiæ damnari decernimus: ut eos, quos facinus par coinquinat& æquat, ut roſque ſimilis pœna comitetur. Cum autem facr p. Leo Armafio canonibus accuſaliones omnino fabmoveántur. guas leges fèculi non aſciſcunt, e diverſo videntur adimittes gua legibus fecali non prohibentúr, Veram hoc non t? cuen que enim Clericorum facris canonibus nuptiasc er, bentur, että le gibt martunt, quorum con inétronem facri canones non ibus I enim foli Cantores Er Lellores: canonibus at- lyti uxores ducere poffunt. Qu fari nes y quas legei fècul| f pruntar, quascu Principum leges| terrea hujus operis initium k Præmiſſum im in Eccleſtaſticis negotiis utendum eft,| kon invemuntur,& Unde aut 4i er ab accufàtione laſa majeſtatis E Simonia ofendatur prohibita, aut pramifis rationibus ad mÚ un atti amvis ig itur. ſacris| 45 cano? Pecialiter ſacris c- DUS 7% a l digef. 22 tits. b al tefimoni. c dega, d dib ó. titt. Luxor, e Hionibus f lib. 48. titul. 2.| libr 48. tit. q. lin Gae I de Epifèopis G Cler. l| J rg b alin TH T oroi ai. bergii. g tit, b Cum fane fi qu f quemquam $,; K Difi Ieeh a O5 hu'ufinodi accufationem admittenda probetur, Nec quifquam dia Hinguere quarat, ad aliorum, non adl Sacerdotim accuſationem in hoc cafa Simonia mulieres efè admiitendas, Cùm enim generaliter Kgiluns hoc eis permiſſium inveniatur, nifi quis fþecialiter aliguå lege hoc prohibitum oflenderit, ejus diflinddio locum non habebit, Veram, cam contra generales regulas quadam crimina ſpectaliter excepta fint, in quibus mulieri accufăre permittitur, inter quæ for- nicationon numeratur: patet, quod hujas accufatio dupliciter in- firmatur,. Guia fornicationis crimen intendit,{r quia dum de Lè confitetur, fuper alienum crimen ei credi non oportet, 1 JLegibus enim] Diſcrepanta hc legum& canonum vera non eit. Sed furtaſſe in hanc opinionem venit Gratianus ex quibuflam verbis novelle vigefime fecundg, qua n vulgatis ai- thenticis habetur, coll.4. tit. de nuptiis$, fed& fi quis inter re- verendiſſimos conſtitutus Clericos,(ultra Lectorem aut Cantorem dicimus) omninò contraxerit nuptias, hunc ex noſtra conſtitutione cadere Sacerdotio conſtituimus, at- que volumus. Iulianus autem anteteſſor elldem novolld 25.m 25. illud, ſupra Lectorem& Cantorem, expomit, veluti Sub- diaconus& Diaconus. Hoc autem canones etiam nuptiis prohi- bent. Et Leo incAex continentiz. Sip. dift. 3r-fere iifdem vers bis ufus efl; quibius Iuſtinianus in hac novella,& nomine Lecto- rum ommes minorès ordines fignificaviti C. V. g Reiprofefio adversis quémilibet admittà non debet, Vade Julianus Papa a feribit in decretis, 6: 18. dicens. Kea b( præterquam 1 de crimine læſæ majeſta- L'tis) de fe confefio credi poteft ¿c fupercrimen alie- num: quoniam ejus atque omnis rei profeſſio periculoſa eſt,& admitti adversds quemlibet nen debet. ꝗ Pra terquam de crimine læſæ majeſtatis Hec eæ. ceptio in nullo ex locis indicatis habetur 3 piaterquam apud Anfèla mMUm. 5.. Quia ergo iſta de ſe confitetur, fuper alienum crimen ei credi non oportet, fèd comra eam fua confefio interpretanda est. QUA STIO IY. Vod verè die Dominico nec Epi topo, nee Presbytero cai- Jam aliquam ventilare liceat in Tarraconenfi Con- cilio prohitetur, in quo fic fatutumest, og. O L G Minifiri Ecclefia die Dominico caufas ventilare non debent. Nee d- Epifcoporum aut Presbyterorum, vel Cle- ricorum die Dominico” propofitum cujuſcunque caufæ negotium audeat ventilare e; nifi hoc tantùm, ut Deo ſtatuta ſolennia peragant. Cæteris verò diebus, convenientibus perſonis, illa quæ juſta ſunt, habent li- centiam jadicandi, excepto f criminali. C. II. Solennibus diebus,& besitimorum jeju- niorum ſécularia placita non agantur: Irem ex Concilio apud Erphesfürt 1 habito; ss Imperatorum. Non aurem con guentet omnium| prafènté Rege Henrico i i Lacita ¢ feculariá- Dominicis diebus,vetaliis præci- buis feſtis, ſeu etiam in his diebus, in quibus legitima jejunia celebrantur, ſecundum canonicam conſtitutio- nem minimeè fieri decernimus. Inſuper etiam ſancta Sy- nodus dècrevityut nu Ha judiciaria poteftas licentiam ha- beat ſuã auctoritate Chriſtianos ad placitum bannire in ſupradictis diebus, id eſt, ſeptem dies ante Natalem Domini uſque in octavas Epiphaniæ,& à Quinquageſi- ma uſque ad octavas Paſchæ,& feptem dies ante nativi- tatem ſancti Joannis Baptiſtæ: quatenũs adeundi Eccle- ſiam, orationibusque vacandi liberius habeatur facultas. a Et Dionyfius epit. 2 b Anſel..à. cr g0. Tvops.238 ann. i4..69© al oportet) alodebet d Tvop..c. 28 e al. judicare. f al exceptis criminalibus negotiis, g Barci? 4. Bl..ali Iuo.ã. cuà. h V fortaſſe. P f

655 reorum: hoc effèt decretum aliquod. Concilii Epbefini, m Papa, G Theodofii junioris. Hot vera es lium habitum prafente Henrico Rege, dam dr. Ivonem dicitur. bent, quemadmodum est refiiutum, i Bonifacius Zacharia Papa con Ritui Epiſcopum y Cimpetrauit. Quid apparet ex prima epiftola Bonifacii ad Zachariam,& ulti- De purgatione Decreti Secunda Pars. PEI De quaſtionibus& I$ Erphesfurt] In uulgat prout etiam apud Burchar ma Zacharie ad. Bonifacium. C. IIL g De eodem. Tem Hadiianus Papa żn capitulisycbg. NE a Epifcopus; velinfrà pofitus, die Dominico cauſas judicare præſumat. is legebatur, Ephefum, Quafi habiti tempore Calefii- $ Germanicum Conci- Er codicesGratiani manufiripti ha- In boc antem oppido petiit QUÆSTIO V. į Vigationem vero neganti ¿fè prelandam, Stephanus /èrż- bit Leoni Epifiopo Thennenfi. q Idem est titulus inc, de manifeſta. ſib...l. CIL g Diaconus fi de crimine convinct non poterity apud Epifiopum. fètpfum fecreto spurificet. Eb crimine fibi illato Diaconus:tuus vetifimè fa- tebatur ſe eſſe immunem. Veruntamen ſi ſuſpicio habetur,& accuſatores idonei reperiuntur,& tales teſtes, quales ſacri canones ſanciunt ractitotecum certo Rpiſco- „porum numero veniant accuſatores, vocetur& ipfe Aldericus Diaconus:& ſi negaverit, ventiletur cauſa ca- nonicè:& ſi vel ſpontè confeſſus, vel legitimis teſtibus fuerit approbatus, canonica feriatur ſententià. Quĩ ſi nec ſpontè confitetur, nec accuſatores& teſtes legitimi reperti fuerint,& malâ famã crebruerit, non publico exa- mine; fed coram te;& aliquantis reverendiſſimis Presby- teris& Diaconis tuæ Eccleſiæ ſecreto juramento ſe puri- ficet. Et tu deinceps boni teſtimonii eum annuntia:& compeſce,& commone Eccleſiæ ruæ filios, ne Sacerdotem Deiulteriùs infamare præfu mant, timentes, quòd Cham c| maledictus eft, quipattis verenda derifit. C. 11. g Nonest fpþoliandus Presbyter s vel Diaco-e nus nifi fponte confefiess vel legitimè conviitus fuerit. Lem Nicolaus Salomoni Conſtantienſi Eßiſcopo. pren d, aut Diaconus, quem aſſeris crimina nol- le publicè confiteri, ſed velle cum ſacramento defen- dere fe, etfi tamen motumfit Epifcopo effe fcelus ab a ipfo perpetratum-, non poteft-peraliqguam pæœniten- i; fed miran- dum eft, fi ipfe confeffus non fuerit„quomodo notum poſſit eſſe Epiſcopo ſcelus ab ipſo perpetratum, nifi ac- cuſatore fortè idoneo per teſtes idoneos approbante. Unde fi examinante Epiſcopo cauſam Ptesbyteri vel Dia coni non fuerit per teſtium approbationem Presbyter-e vel Diaconus fortè convictus, non eſt ſcelus Epiſcopo legitimè manifeſtum, niſi ſuà ſponte ſcelus ipſe- con fiteatur. Quod niſi fecerit, interim non videmus ſuo debere Presbyterum vel Diaconum officio privari. Sola ergd ſpontanea confeſſio,& canonicus numerus, vel qualitas teſtium(decernentibus Epiſcopis,& accuſatore quod objecerat, comprobante) Clericum privat pro- tiam Sacerdotali vel Diaconali officio poti prio gradu. QUAÆSTIO VI. aje q a d Vod vero confefro cruciatibus extorguenda non fit, ps Alexander Papa teftatur, firibens omnibus orthodo- xis, epift. cap.2. C. I.@ Minifrorum confefio non fitextorta, fed ſpontanea. (—— a Burchardus lib.;.112. Ivo p5..204. b Too.b. cogo. c Gng, d Zvopécizz€ al. ihe Presbyter Ia quandoque à‘Sacerdotibus& auctoribus 1 Ec- cleſiæ, quædam ſcripturæ quoquo modo per anetum, aut fraudem, aut per vim extottæ fuerint, vel ut fe libe- rare poffint,quocung;ab.eisconferiptæ aut roborata fic- rint ingenio, ad nullum eis præjudicium vel nocumen. tum valere b cenſemus: negueullam eos infamiam vel calumniam, aut à ſuis ſequeſtrationem bonis unquam, Deo auctore,& ſanctis Apoſtolis, eorumq; ſucceſſoribus, ſuſtinere permittimus. Confeſſio verò in talibus non compulſa, ſed ſpontanea fieri debet. CanHl. N Omnis enim confeſſio, quæ ft ex neceflitate, fidesnon eh. g paulo pot. ¶ Confeſſio ergò in talibus non extorqueri debet, fed potiùs{pontè;profiteri.Pefimum enim ekde ſuſpicione aut extotta confeſſione quempiam judicare: cùm magis fit infpe&or cordis Dominus, guàm operis &ꝙñvhallcis interjectis. ¶ Non poteſt autem humano con- demnari examine, quem Dominus ſuo reſetiaſit judicia. Si omnia namque in hoc feculo vindicata eent, lout divina judicia:snon haberent. Item mult fuperits. A Et etiam&ad hanc fanétam fedem perlatum(quod pudet dicere,& non folùm Sacerdotali, fed etiam omni Chii- fiano nomińi-eft-inimicun) quòd nonnulli Epifcopos vél Sacerdotes aut metu compellunt, aut viextorgucnt aut fraude decipiunt, aliquas confeſſionis ſuæ inaltetam partem, quàm debeant, literas fcribete, aut pto ſuatum non requiſitione cauſarum c, aut(quod deteriùsek)pio alieni erroris ſecta ſcripturas facere,& propriis manibus tóborare,& coram populis recitare, atque confier Aliquos dicunt carceribus& ergaſtulis retrudi. d, wil tem histerriti infidiis devient Domimi Sacerdotesd luis faveant voluntatibus: lem ubi fùprà€. 4 Confefio veð in tàlibus non compulfa, fed fpontanea fieri debet, ipo atteftante, qui ait:[Ex f. corde enia procedunt homil adulteria, fornicationes, blaſphemia,]& cætera, quæ fimt ad hæc pertinentia.-€ Nec tantum attendenda funt, quë fiunt, guantum. quo animo fiant.~ paul pot. 4 An- pliùs autem teſpicit Deus ad cogitationes,& ſpontaness voluntates, quàm ad actus, qui: pꝓer ſimplicitatem aut pet neceſſitatem fiunt. 1“4 Auctoribus]:Zvo: habet, fi Sacerdotibus, vél aĝo ribus Ecclefix, quemadmodum etiam in eadem epiftila tsatu, ſi quis erga Epiſcopum, vel actorem Eccleſia,& refet fipr:.:7. N quiserga. Hoc autem loco in epiftola kegin limi, liter ſi hujuſmodi perſonis quædam ſcripturæ,&c. Praef fèrant autem cam multa ålia, tum que referuntur in hoc dm capite, in verf. ER etiam,& ad hanc, Cnfellum enim A hoc caput ex docis epiftola hinc inde Humbti, ordline n Jervato. 2 9 Literas fcribere)-Hec abfùunt áb originali. enim illa, qua fequuntur, ſcripturas iacere. Sed ob gloann Vunt enpuncta. C. II. Azoſtolica autoritas penitus illicita irritum deducit juramenta. Trem Nicolaus Papa Epifcopis Gallig., Uĝoritatem g venerabilium pra deceſſolum n ſtrorum ſecuti,& nominatimibeatiſſimi Papë, non fèmper Sufficiunt om 3 į bus Martyris 1 Alexandri quintià beato Petro, åb E d x irj.: 1 pu juramentis h.& cujuſcunque modi obligation a ligaverant, quibus illi ſeſe coacti violentia impiorum ob fa abſolvimus:& ne illa ſerventur, vetuimus tam p! tum Archiepiſcopum Treverenſem, quàm ejus pa fitum,&-omnes, qui tunc temporis capti fe a quo modo obligaverunt: neque ullam cos prom 15 famiam vel calumniam, aut à ſuis bonis fegar nem unquam auctore Deo,& ſanctis Apoſtolis, a ſtris prædeceſſoribus ſuſtinere permittimus: ficut p i eN E Prophetam Dominus dicit ¿ż:[Difitve colligationes ama-e— — t a Ioo p..c. aæt. Pamul...lil. b alprovenire. p» rum. d recludi,|orig.€ Sup-in hoc eoki L Efes! tais g Pobhótitis da- eljuranrninyt pietati CIl etane 1 milite mite his Ep gradu:

fponte , queia Confefloeg -fpontèpi totta con nfpedor ordis) nhaberent, Mot anam fedem pli m Sacerdotali, inimicum) quoi metu compellunt, l aliquas onk o eant, literas kenber: pfam aut godt Gripens facere,& pri populis dedite,* ribus ergatulisrt ș devient Domm: sler nbi fupra èd uli, fed fpontawi [Ex f corde euri} yes, blafpiemit Jka Q Nec tam uoanimo 3a cit Deusad cogl nad ausge! i i usu: haken 1134 un eliam copu, velatoret serga Hocauteni erfonis quzdam uman p IAM i NOCE 657 P PART E Cauſa X y: impietatis,] Quinetiam præfato fratri noftro, filiisåue Treverenſis Eccleſiæ, illiusque defenſoribus hæc in man- datis damus, ut fpirituali ſimul& materiali gladio tam- diu malignos illos, eorumque fautores inſequantur, quo- uſque cum integritate poſſeſſiones, vel quæcunquè res Eccleſiaſticæ hoc facto, vel quocunque pacto diſtractæ feu direptæ funt, revocentur. I Q Alexandri} Nicolaus citat epiflolam Alex: t. degua renotatum est fupra, dif. 19. Si Romanorum. 2 pars, A fidelitatis etiam juramento Romanus Pontifex nonnullos abfilvit eam a liquos â fua dignitate deponit. C. III. Pommficalis auctoritas d juramento Iadelitatis nomnullos abſolxat. Vnde Gregorius Papa. Lius a item Romanus Pontifex, Zacharias fcilicet, Regem Francorum, non tam pro fuis iniquitatibus; quàm pro eo, quòd tantæ poteftati erat inutilis, à regno depofùit:& Pipinum Caroli magni Imperatoris patrem in ejus locum fubftituit, omnesque Francigenas à jura- mento fidelitatis, quod illi fecerant, abſolvit. Quod etiam ex auctoritate frequenti agit ſancta Eccleſia, cùm milites abſolvit à vinculo juramenti: quod factum eſt his Epiſcopis, qui Apoſtolicà auctoritate à Pontificali gradu deponuntur. G In manufèripts Shut in vulgatis, Gelaſius Papa Anaſta- fio Imperatori. Cujes Gelafii efje non potest. Zacharias enim G Carolus magnus, quorum in hoc capite mentio fit, multo post Gelafium vixerunt, Habetur autem iaregeflo Gregorii z, libr. 8 epift. 21. Herimanno Metenfi E; Hiſcopo ſcripta, quamm refort Iuo. In qua quidem epiſtola paulo antè multa ex ebeſtola Gelaſi: Anaſtaſio Enperatori ſeripta afferuntur. C. IV. ꝙ Excommunicati vinculo fidelitatis mon teneztur obnoxii. Bem Gregorius VII. b Romane Synodo prafidens, dixit: torum. Qux ſt. y Į Į, De judicibus accufa- 658 dejicere audeat. Nam multi ſunt, qui indiſcuſlos pote- ſtate tyrannicà, non auctoritate canonicå damnant. Et ſicut nonnullos gratià favoris ſublimant, ita quoſdam odio, invidiàque permoti humiliant,& ad levem opi- nionis auram condemnant, quorum crimen non appro- bant. Epifcopus a enim Sacerdotibus acminiftris[olus honorem dare poteft; folus auferre non poteft, Si enim hi, quiin feculo à dominis fuis honorem libertatis ade- pti ſunt, in ſervitutis nexum non revolvuntur, niſi publi- cè apud Prætoris ac Præfidis tribunal in foro fuerint ac- cuſati; quantò magis hi, qui divinis altaribus conſecrati honore Eccleſiaſtico decorantur? Qui profectò nec ab uno damnari, nec unojudicante poterunt honoris fui pri- vilegiisexui: fed præfentati Synodali judicio, quod ca~ non de iHis præceperit, oportet diffiniri. 1 JReſtituentes] Sze eft emendatum ex codicibts Conci- liorum impreſis& manuſcriptis. Sic enim apertius declaratur, illum canonicè à Concilio eſſe reſtitutum, quàmn e& lectione Gratiant vulgata, reſtitutum eſſe comperimus. 2 Noſtram] Anted legebatur, veſtram, Tn recentiori- bus autem Conciliorum editionibus est, novam. Emendatum esk ex antiquioribus editionibus,& duobus codicibus Vaticanis,& Lucenfi Regio, quemadmodum C paulè pòst;-nullusnoftrům, Eam anteà efèt, nullus veſtrüm. Modefi enim d religiofè Epiſcopi ſibi eti am metuunt. Alia vero guadam funt ex iifdem codicibns emendatd. C. II. g Canfas Clericorum Epifèopus non nifi cum Henioribus Eccleſis audiat. Irom Gregorius loanni Epifcopo Panormitano, dib. 12, epist, 49. S!$ quid de quocunque Clerico ad aures tuas petve- nerit, quod tejuftè poffit offendere, facilè non credas: nec ad vindictam te res accendat incognita; ſed præſen- tibus ſenioribus Ecclefiæ tuæ diligenter eft veritas per- Os e ſanctorum prædecefforum noftrorum ka- tuta tenentes, eos, qui excomnnmicatis fidelitate aut ſacramento conſtricti ſunt, Apoſtolicà auctoritate à ſacramento abſolvimus:& ne eis fidelitatem obſervent, omnibus modis prohibemus, quoufque 1 ipfi ad ſatisfa- ctionem veniant. 1s Quouſque,&.] Verba hac non ſunt in codice mami- ſeripto Vaticano. C. V. G Antequam reomcilentur, fidelitatem excommunicatis nullus fervare cogitur. Kem Urbanus 1. Epifèopo Vapicenfè. Uratos`d milites Hugoni Comiti, ne ipfi, quandiu excommunicatus eft, ferviant, prohibeto e. Qui fi fa- cramenta prætenderint, moneantur f, oportere Deo ma- gis fervire,quàmhominibus, Fidelitatem enim, quam Chriſtiano Principi juràrunt, Deo ejuſque Sanctis adver- fanti,& eorum præceꝑta calcanti, nullà cohibentur au- ctoritate perſolvere. QUASTIO VIL 1 Eſque Synodali vers audientia Sacerdotem d. ps in Hifpalenfi II. Concilio, cui Hidorus inte cap. 6. fic prohibetur. C. I. Q Sine Concilii examinatione Presbyter vel Diaconus non dejiciatur. Extå actione comperimus, Fragitanum Corduben- fis Ecclefiæ Presbyterum, injuftèolim à Pontifice fuo dejeđtum,& innocentem exilio condemnatum. Quem rurſus ordini ſuo reſtituentes, id denuò adversùs præ- fùmptionem noftram r decrevimus, ut juxta prifco rum latrum Synodalem fententiam nullus noftrûm fine Concilii examine guemlibet Presbyterum vel Diaconum nari, fuit, ferutanda:& tunc, fi qualitas rei popofcerit, canonica diſtrictio culpam feriat delinquentis. C. IIL 9 Aquot Epiſecpis Preabyteri vel Dia- coni funt audiendi. Iemex Concilio Carthaginenfi 1 primo, c. 17. 8¹ quis tumidus vel contumelioſus extiterit in majo- rem natu, vel aliquam cauſam habuerit, à tribus vi- cinis Epifcopis, fi Diaconus 2 eſt, qui arguitur; ſi Pres- byter, à fex; fi Epifcopus, à duodecim Confacerdotibus audiatur. Univerfi Epifcopi dixerunt: Contemptus de- bet contumaciæ& ſuperbiæ in omnibus frangi. Cau- {fæ c verò pro perſonis à ab his ſtatuto numero audian- tur. 1 JCarthaginenſi] Sic eſn mendatum eu vetuſtis cocli- cibus. Nam in vulgatis erat, Agathenſi primo, cum unicum duntaxat Agathenfèe memoretur. 2 Si Diaconus eht,) Zn vulgatis Conciliorum editionibus le» gitur, ſi Diaconus eft, arguatur Presbyter,&c. C. IV. ꝙ9 De eodem. Iem ex Concilio Carthaginenſi II. cap. 10. Elix Epifcopus Selemfelitanus dixit: Etiam hoc ad- Fico ſecundùm e ftatuta veterum Conciliorum, ut fi quis Epifcopus(quod non optamus f) in reatum ali- quem incurrerit,& fuerit ei nimia neceſſitas, non poſſe plurimos congregare, ne in crimine remaneat, à duode- cim Epifcopis audiatur,&à fex Presbyter 1,& à tribus Diaconus, cum proprio fuo Epiícopo., 1$ Presbyter,] Sze legitur in Concilio, quod efl in codice canonum, c12.@ Graco,@ duobus codicibus Conciliorum Vatia canis,& uno alio perantique, Ó concordat cum fequenti capite a Suprd, edd. Epiſccpus. C. fuprà, difin. dz, Epiftopus. a Gregor. 7. l. 8. reg. Ivo p. s. capuli. bLs. regels.© Pan.| Ls ano d Pandje e al. prohibete, E AmS. b dif.s6. fi quid.`c al. caufa audiatur. d` al. perfonis fatutos e--.faggero. Anfèl. l3. c, 121. Burch: l. tt. t49 Ivop.s: c 268. E al opinamur.

De confeſſis& con- victis. Bneditiombusa autem Concèlzor ketur,& à fex Presbyteris,& tribus Diaconis; quemadmo- dum& in multis Graliani manuſeriplis. C. V. ꝙ De eodem. Trem ex Concilio Carthaginenfi III. c8 1 s autem Presbyteri vel Diaconi fuerint accufati,ad- juncto ſibi ex vicinis locis prop! ius /Epiſcopus legi timo numere collegarum, quos ab eodem accuſati petie- rint, id eſt, unà ſecum in Pre sby terinomine 1 fex,in Dia- coni tribus, ipí migm caufas difeutiat c, eâdem dierum d, & dilationum,& à communione remotionum,& diſcuſ- fione perfonarum,interaccufatores&& cos qui accufantur, formå ferv atà: reliquorum autem Clericorum cauſas eti- am ſolus Epilcopus loci agnoſcat& finiat. 1Nomine ſex,] Cic in cateris codicibus imprefiis Q manu- Feriptis, praeterquam in editione Colonienfi quatuor tomorum, in qua hHabetur, Presbyteri nomine quinque, in Diaconi duobus. 2 pars. Solus autem ad exclufionem aliorum Epiſcoporum, 1r, ſine quoruim hraſentia ejus fententia non fuorum Clerzcorum dici AllſqQque pr- afè corum nulins caufam Bpafinpus s audiat. Unde in Concilio Carthaginenå 1V. c. 23, legitur, diat abfque pra rrita erit fen- confirmetur è e nullius c cauſam 2 Clericorum; n Clericorun npr q Nifin Synodo ca cali Saser- dotes damnari non pol em ex Concilio Hiſpalenſi II. c. 6: us F Sacerdotibus ae miniſtris ſolus hono- JOLE ſt, auferre ſolus non poteft. Si enim ı dominis fuis honc orem Iibertatis adepti piy quidi ivin isaltaribus cor orantur? Qui profectè cante poterunth onoris præſentati Synodali judicio, qu lis præcepezit, definiri. QUAÆSTIO VIIL E ultima verò quaſtꝛone ſic flatutum e$ Neocæſarienſi, c. 9.& 10. I, g Presby ter, q tur f co alater © fudii utilitatem.] eśf, propter Rudium ac dilig oquin adh ubet. a PE, Decreti Secunda Pars. 660 rum Parifienfibus ac Colonienfibus ha-| vertit Dior aſeus, cujus verſionem cæteri collectores attulerunt, hde tamen clauſuld omi QA. Nam hec verfio, quam Gratianus affert, est pries g qua est in colleétione Ifidori. Ita ex his verbis longe alig elicitur fè atentia atque aultor glaſſa putͤrit. C. IL g Defervientes altari, fi carnis fragilitas te deliquerint, Epiftopi arbitrio ſubjaceant. Lem ex Concilio Ilerdenfi, ez: H’ a, qui altario Dei deſerviunt, ſi ſubitò in flenda carnis fragilitate corruerint,& Domino reſpiciente dignè pœnituerint, ita ut mortificato cotpore cordis contriti ſacrificium Deo offerant, maneat in poteſtate Pontificis, vel veraciter afflictos non diu ſuſpendere, vel de eſidioſos prolixiore temporeab Ecclelig corpore fegre- gare: ita tamen, ut ſic officiorum fuorum loca recipiant, ne poſſint ad d altiora officià ulteriùs promoveri. Quod fi iteratò velut canes advomitum reverh fuerint,& veluti ſues in volutabris luti jacuerint, non folùm dignitate of- ficii careant, ſed etiam ſanctam communionem, múin exitu, non percipiant: C. III. Ex u Htris Eccleſis geniti in ferui- tutem devocentur ejufdem. Frem ex Concilio Toletano 1X.. c. to Um multæ ſuper incontinentia e ordinis Cleri- corum. hactenus emanaverint fententiz Patrum,& nullatenùs ipforum reformari quiverit correctio mo- rum, uſq; adeò ſententiam judicantium protraxere coma miſſa culparum, ut non tantàùm ferretur ultioina feelerum, verùm& in progeniem damnatorum. Ideog quilibet ab Epiſcopo uſque ad Subdiaconum deinceps, qui vel ex ancillæ, vel ex ingenuæ det eftando connubio in honare conſtituti filios procreaverint, illi quidemes quibus geniti probabuntur, canonicà cenfurå damnenut Proles autem alienà d pollutionæ nata, non folù reditatem e nunquam acc ipiet, fed etiam in ferv ejas Ecclefiæ, de cujus Sacerdotis vel-miniftri ignomin nt, jure perenni manebunt. G, IV. Qui confitetur fè ante od i cafje, non facrificet: convidius autem deponatur. remeg Concilio Martini f Papa, ez s Presbyter ante ordinationem peccave! inationem confefus fuerit, quòd antè pecca c m pro religionen omen Pres- item no: pfe confeffus, fi edabalio pu- ictus, nec hae ipfum n habeat, ut nomen r& de Diaconis oblervan- ordinem Subdiacom it& ta Bulgarorum, t? fi à: qui i five, de- atis communionem fife ipere, necn? i liguis, quantumcunque! nenta divina poliuere, qua purgatori agionum exiſtunt: nec pote er cloacas& lanii tranſiens al liquid erinde⸗ contaminationis attrahere. Proinde quali iſcunque? ar cerdos fit, quz int, coinquinare non p poteſt. Ia⸗ circò ab eo, uſquequò judicio Epifcoporum 1 reprobat n communio percipienda eft: quoniam mali bona a4- p folis 14- m c 2 tit.39. i 2 AMER, a Difi.so. his gui altario. Rabanus l pen. ct. Burch L19674 ANP ety b Zvop..cq2s.© al. innocentid: tåli. e al ha m parentum. f In capit. Martan” Brach. Ex Conc: Neocafar...6 10. g Burch. 4i ?. nc. Neocafar. 69.01 h J al retineant, i Exina di ann. lo. C. li. miniſtrando ps.149.Pann. l3.caso h hak. Cler. dy mul. 4 veftra duxit. Tuo prast sa P. \

viha al Mi — erint, cium Do veraciter ixiore ten es adyo luti jacuerfnt tiam fang ant: 1 pogeriemdan dm ) pe! ad Shiant nyus Sacerdotis enni mancount, 166 Cauſa XVI. Quæft. I. miniſtrando ſe tantummodd lædunt:& cerea 1 fax ac- cenſa ſibi quidem detrĩimentum praſtat, aliis verò lumen in tenebris adminiſtrat:& unde aliis commodum exhi- ber, inde fibi difpendium præbet. Sumite ergò intrepidi ab omni Sacerdote Chriſti myſteria a, quia b onp nia fide.¢ Chrifti purgantur, Fides 4 eſt enim, quæ hunc mundum vincit:& quia non dantis e, ſed ac ccipientis fit, dicente f beato Hieronymo 2: ax 723 est perj fefus? a inon Sarrioa corpas Chrifii e J]§ Qui rursùs facræ Scripturg g concordans ait:| Prin/guam audias, ñe judicav Tu guem- guam:] atqueante probationem accufationis illatæ ne- tua minem communione fùfpendas: quia non ftatim, equi accuſatur, reus eſt, ſed qui convincitur, criminofus. 1 0 rea] Ante legebatur;&c. Refitutum est Ex Origi- Hali, s alia etiam funt emendata{r addita. 2.& Hieronymo:) Est inepiftola de feptem gradibus n éy quod fequitur; priùfquam audias,&c. es? rbrdem Jüperiùs. s:————— DD Y CAUSA XVI. 3 Vidam Abbas OA peoa saler. Ectlefiam: in- ($ ſtituit ibi Monachum, ut officium celebraret popunio; i Jedit eam per qu r annos fine aliqua ina r latzor: Had de: ł 3 tur à Clerics Abbatem ptifmatis Ecclefia,in cujis diœ- cëfji parochiana leffa illa cony a Hicprimum quwi celebrare, pænitentiam dare gr baptiz 2 Secundo, Paman> cos capelas habere E anab eis fint infintuenda, an ab Epifè 3 Tertio an ju ura Beolefiarum praferipti 4 Qua irto Eel efa adversus E elejian praje* Ecclefiam j $ territorio æd lificatam j 144 á sel Epiftopus fua anétoritate, nonj t idas a it, an cadlat à diciarid entenrid cape ım illam irre effia, cu£ i prafidet, feendi, quod funs pa sftor illicite ujir havit? 7 Septimo quaritur, ff Laici capellam illam tenebant ¶ ut qui- buſclam moris est) d in manibus Abbatis eam refu- raverint O ordinandam tradiderint, an conſenſu Epiſecpi É Clericorum Abbas pofiit eam tenere? {A pon nitr h ábeat j” ré poe QUAÆASTIO I I D Vod Monachi officia populis celebrare non pofint, ps 3 orstatibus probatur: quarum prima eſt illa fang Nicæng Synodi, quá dicitur. F Ca aput hoc negue in prima Nicana Syn odos negue in fecunda hodie habetur Ef autem aliquid fimile in canonibus Nicana verjfis 0; can; 76. I. Manachorum converſatio ab ommnibus de- ber eſſe diſereta. Lacuit hᷣ omnibus reſidentibus in fancta Nicana Synodo, ut Monachotum converſatio& vita ſe- cundùm etymologiam nominis ab omnibus diſerepet. Monachus enim Græcè, Latineſingularis dicitur. Unde Monachum per omnia fingularitera agere opor tet. Quam- obrem firmiter& inſolubiliter omnes præcipimus, sut a- liquis Monachus pænitentiam nemini tribuat, nifi fibi invicem, utjutum eft; mortuum non ſepeliat, niſi Mo- nachum in monaſterio ſecum commorantem: vel ſi for- tuitò quenquã advenientiũ fratrum ibi mori contigerit. C. JI. Alonaſterii diſtrictionem,&. Eacleſfaſticum mi- niſterium quiliber ſimul tenere non poteft. fu. C al. in fide. d 1. bang. In Piſtola de ſeptem gradibuss, v Bdg. 66, L9, cizie. Urs urrum M fos rachis liceat popniis officia 7 f ` jure. Tem Gregorius Danni Ravennati E; lib. q. epist. 1. Emo s poteft& Ecclefiaft ticisobfequiis é defervi- re,& in monachica regula ordinatè perfiftere: uj ipfe monaſteri a ictionem teneat, gui quotidie in må nifterio e Ecclefiatico cogitur permanere. C. III. Q Monachi, qui ad Clericatum prono. ventur, a priori propofito diftedere NOR AEI Trem Innocent E d Monachis, qui diu morantes in monafteriis, fi pofteà adClericatůs ordinem pervenerint, ftatuimus, non debere eos à priore propofito difcedere e Si er 20(ficu ut Innocentius MRE a fep to ets dsfedere non licet; dr ficut G regula de votè od parochian C: IV. g Mn itan Hieronymusad F versis Vagi P, Á Onachus f non: docentis g, fed gentis Í officium: qui vel fe, vel mundum lugeat,& Domis ni pavidus præftoletur adventum. C. V. g In populari frequentia Monachi deve Idem ad Paulinum e; e non tutione Monacht, .b cupis effe, quod diceris, Monachus, id eft, folus, quid.facis in urbibus, quæ utique non ſunt ſolorum habitacula, fed multorum?& infia. q Habeto fimpli- citatem columbæ, ne cuiquam machineris dolos,& fer- pentis aſtutiam, ne aliorum fupplanteris infidiis. Non multùm.diftat in vitio vel decipere poffe, vel decipi; Chriſtianum 2 quem ſenſeris tibi aut femper, aut cre- bro de nummis loquentem(exceptà eleemoſynã, quæ in- differenter omnibus patet) inſtitorem potids habeto, quàm Monachum. Prater viĝám& veſtitum,& mani- feftas neceffitates nihil. cuiquam tribuas: ne filiorum- panem canes comedant. C. VIS Monachus paſeitur, Clerici Paſcunt. Idem ad Hæliodorum deè laude Hei I. An& cauſa eſt Monac honum alia Clericorum. Cle- rici pafcunt oves: illi de altario vivunt, mihi quafi i in Roanoke ponitur ad radi- cem,  munus ad altare non defero.€ infia.€§ Mibi ante Presbyterum federe non licet. Ili, fi peccavero, li- cet me tradere-/ Satang in interitum carnis, ut fpiritus falvus fit indie Domint Jefu. C. VII.@ Non licet aliquid Monachis agere fine Preshya terorum conſilio, Idem ad Ruſticum Ccleſiaꝝn habet Senatum cœtum Presbyterorum. fi- ne quorum confilionihil Monachisagere licet, Ro- boam.o filius Salomonis ideò perdidit egnum, guia noluit audire Presbyteros fuos. Senatum quoque Roma- ni habebant, cujus conſilio cuncta a gebant:& nos habe- mus Senatum noftrum cœtum Presbyterorum, G Apud B. Hieronymum in commentariis ad c3. Efate, unde hoc saput videtur acceptum, hac leguntur:` Roboam filius Sa- lomonis ideò perdidit regnum, guia noluit audire Preč a fòlitariñs a Tuo.z. c18. b al officiis, c al. obfèguio d Pos lyc. ibid, Anfi dse. 67.€ al deviare. f Polje. in Anf d7 c 128, Tuo.7.-128. Pann....176. g al. doctoris, h Tvop.7. Pann....175. à al decipi Chriſtianum. Quem) orig. k lyc, ibid, Anf: l7 3, l 1Cor,t2. m. Haberur incomm. ad cgs Eſais. n Deuſaleclit.ꝶ. O 3Regig 2 De Monachis& eorum 66 56 92

6 6 5 De Monachis& eorum 3 jure. byteros.& paul inferis. Senatůs quoque confulta di- cuntur,& Principes quondam Romani Conſules appel- lati ſunt, vel à conſulendo civibus, vel ab agendo cuncta conſilio. Et nos habemus in Eccleſia ſenatum noſtrum, sœtum Presbyterorum. C. VIIL g Secundùm erymölogiam nomini foe litariam vitam ducat Monachus. Irem Eugenius Papa. .T Lacuit a communi noftro Concilio ut nullus Mo- nachorum pro lucro terreno de monafterio exire nefandifimoaufu prefumat, neque pænitentiam dare, neque filium de Raptifmo accipere, neguebaptizare, ne- queinfirmum vifitare, negue mortuum fepelire, neque ad Ecclefiam fecularem tranfire, neque aliis qualibuf- cunque negotiis fefe implicare: fit clauftro fuo conten- tus; quia ficut pifcis fine aqua caret vitå„ ita fine mona- fterio Monachus. Sedeat itaque ſolitarius,& taceat, quia mundo mortuus eſt, Deo autem vivit b.€ Agno- ſcat nomen ſuum: Monos enim Græcè, Latinè eſt unus: achos Græcè, Latinè triſtis ſonat. Inde dicitur Mona- chus, id eft, unus triftis., Sedeat ergò triftis,& officio fuo vacet,” PET AE G Anfèlmusetiam citat ex decretis Eugenii,& ex eodem ha- éctur in vetufto Decretorum libro. C. IX. 9 Alſaue Epiſccporum conſenſi. Epiſcopalia ju. ra Monachi nom uſurpent. Lem Paſchalis II. Vicflori Bononienſi Epiſcopo. Ervenit c ad nos(unde valdè miramur) quòd qui- dam Monachi& Abbates in parochia veſtra contra ſanctorum patrum decreta Epiſcopalia jura& officia ſibi arroganter vendicant: videlicet pœnitentiam, remiſſio- nem peccatorum, reconciliationem, decimas,& Eccle- fias: cùm abfque proprii Epifcopi licentia, vel Apoftoli- cæ fedis auđtoritate hoc nullatenùs præfumere debeant: ficut in Chalcedonenſi Concilio de hujuſmodi à fanctis Patribus cautum eſt,& ſub anathematis vinculo Mona- chis omnibus prohibitum. Mandamus d itaque dile- ctĩoni tuæ, ut eos convenias,& ne talia deinceps præſu- mant, omninò prohibeas. C. X. G De eodem. Irem Calixtus Papa Il. Nterdicimus etiam Abbatibus& Monachis publicas pœnitentias dare, infirmos viſitare,& unctiones face- re,& Miſſas publicas cantare. Chriſma& oleum, con- fecrationes altarium, ordinationes e Clericorum ab Epifcopis accipiant, in quorum parochiis manent. C. XI. g Monachi intra claufra morantes, Cle- ricorum officia exterins non mini- firent. Tem Alexander IF T Ff Chalcedonenfis tenorem optimi Concilii Mo- nachis, quamvis religioſis, ad normam ſancti Benedi- cti intra clauſtrum morari præcipimus, vicos, caſtella, ci- vitates peragrare prohibemus,& à populorum prædica- tione omninò ceſſare cenſuimus: niſi fortè quis de ſuæ animæ ſalute ſolicitus, ut eorum habitum aſſumat, eos zntra clauſt rum conſulere voluerit. C. XII. g Monachi, guifùnt in civitatibus, Epia Sèopo debenr efè fib jetti. Lem ex Concilio Chalcedonenſi, c.&. Ui à verè pureque ſolitariam eligunt vitam, di- ¿gni funt convenienti honore 1. é infià.€ Eos verð, qui per civitates fingulas, feu poſſeſſiones in mo- nafteriis funt, placet nobis Epifcopo effe fubje&tos,& quieti operam dare, atque obfervare jejunia& oratio- nes, in locis, in quibus femel fe Deo dévoverunt, per- manentes,& neque 2 communicare Ecclefiafticas h, pehi yh a Anfils-75. C.6..213. b vivus© Anf:.s. cult. d hfiaead. qui vere. e al. ordines. f Ivo part. 7. c. art. g Oncor. Ca. ls..25. Polyc..3. tit. 2.& Lg. tit 3g ANAIE Sg žvo.7. cxt. Pann. b3 ciza h al. Recleſtaſſici. Decreti Secunda Pars. 664 neque ſeculares aliquas attrectare actiones, relinquentes propria monafteria: nifi fortè jubeantur propter urgen- tes neceſſitates ab ipfius civitatis Epifcopo. Et nemi- nem fervorum fufcipi in monafterium, ut fit cumeis Mo- nachus, nifi cum domini proprii licentia a. Prætereun- tem verò hæc, decrevimus extra communionem effe, ne nomen Domini blaíphemetùr.€ Convenit verð civi- tatisEpiſcopo curam, ſolicitudinemq̃ue neceſfatiammo- naſteriis exhibereD. $] Honore.) Sequitur contenter c. Quidam Monacho- tum. żnfid, 18. q- 2. quod est ex eadem prifèa verfione, atqne caa put hoc. 2 ¶ Et neque communicare j Græe elf, l 3 rianxo, pýTe Biwnzols magsvoyhI mayuETY, N imxowovêy: idest; neque Ecclefiaftica, neque fecularia negotia turbare, vel iis fe immifcere. His ita refpondetur, Aubtoritas illa Nicana Synodi prohibet Monachos demonafteriis exire,& per capellas mortuorum fepuliue ras celebrare, confluere videlicet more Clericorum ad cujuslibet exa equias celebrandas. Cæterum ſi apud monaſterium aliquis femele ipfum tumulari voluerit, non est prohibendus. E C. XIII. 9 Miſſæ celebrari,& mortui fepelirim monafterio non prohibentur, Unde Gregorius firibit Ioanni Epiftopo deurbe veteri, lib..epist. 12. 1 A Abbas monafterii fan&i Gregorii binhi- vit nobis,plurima fe à veftra fanétitate gravamina- ftinere: quòd in eodem monafterio Miffas pronibeas tt- lebrari: mortuosetiam ibidem interdicas fepelit, Aqu inhumanitate vos hortamur ſuſpendi,&e fepeliriividem mortuos, Miſſas celebrari, nullà ulterius habitå contite ditione permittas. C. XIV. G Non fen caffanda pia voluntate deſunctorum. Item Lnuaris Caralitano Epiſenpo, libr. 3. epist. g. À Dmonere c te volumus,ne pig vivorũ aut defunlo- rum voluntates, tuà(quod abſit)remiſſione caſſemus C. XV.@ Eflatoris arbitrium fervartoportel Lem Gelaſius Papa. (C Oteo Ecclefiakticæ utilitatishoc poftulat, ¢ jufta difpofitione r teftatoris fervandum arbitrium, 1 Diſpoſitione] In vetuſtis exemplaribus HKitu,, dis {penfationev. C. XVI. ꝙ De eodem. Irem ex Concilio Triburienfi, e 1. Bicunque d facultas rerum,& opportunitastempoe rum ſuppetit,&c. ¶ſicut in eodem capite fuprà legitut in caufa corum, qui de diœceſi ad diœceſim tranſie-· runt.] mi G| T aliquot vetuflis codicibus caput hoc conjunt Gſchen r 2 Ecce his auctoritatibus patet, guod fiquis apud monafteriwmj® pulturam fibi eligere voluerit, libere a Monachis pr fep eliri, w de liquido colligitur, prohibitionem ilam Nicang Synodi pri? improbitatem circumuagantium eſc failam, C. XVIL Monachi, qui fine licentia Epifiopi vagantur, ad propria loca re- dire cogantur. pi Undein Chalcedonenfi Concilio e. 23. legitur. Uidam Monachi nihil habentes ſibi li, adi proprio Epifcopo, interdum vero etiam ill ip ab eo fuerant excommunicati, veniunt ad o a tatem Conſtantinopolitanam,& in ea tranquillitati Eccleſiaſticæ inferunt& pne domos corrumpunt. Statuit igitur ſancta)nodus; ` Aci: de- imd i à regia civitate: ptimùm commoneri 1, ut exeant g a al. conſcientia.] magg ydulu. b al GengiiPoje: 2 Inſelm. l.$. c. 66. Hic aliquot epiſtcls verla omidumtur. a zeultima. d 13- q2 ubicungue: s fibi injn&um i F

c, decreri nini blalen e communier|& f prunis moan eft; nequel „vel jisfeim s nmnaferio mi yorius/riht hani i veterh l.i s monheriilandi Gre nalea velta fh Ginte em monakerio Mui erdia ortamur fafpendi, 8 S bari, null ulker 0 Fecleli ji fitione 1 teltatori tione| c IVI. 1 aş Concilio T — 665 Caufa XVI. Quæft. mum eos invitos dejici, ac inde per defenforem compel- i, utad fua loca redeant. 1$ Commoneri,) In bac potiffimum poflrema parte vide- tur de induftria verfio prifia in epitomen redata. Integer canon fie habet. 'HAJev&s čoàs T yas ouros, 0s xAnoaNoltiyse 2 porálevres pnt tleeodesrpýoi a tiidisimondes, ER) OTEO AroiwóvyTo evdo T9 kuTE, raghae od- sorres qiw Bana sow KOvSRITVÉTOAW, Em TIA) èy 1OoA Ha 2 8:* er N airh alargi EsoiTeegyas EPL TTOISV TES 3G Jopvbso TES giu CAKANTIETLUD KATUTUCIY y OVATEÉTSTÉ TE OXUS ,½ weary Tovus ý oya guwod O, T3 Rν-½ t pittvi= onek p mesTepov alg rs cadies ms O Kursæyriw re- Ae yumm cmxAnots im T tgeabir T Baridums TOAEHS E) Tois AÒTOs Td yygrwimyiviA dragu- TEVTES, IÒ XKGVTÆS QUTËS, Ala rsairi ondixs oxbaà- AcX IO TEs iÒ zS xaTaraubadvey rS. Pervenit ad aures ſanctæ Synodi, nonnullos Cleri- cos& Monachos, quibus nihil à proprio Epiſcopo com- miſſum eſt, quibuſque interdum etiam ab eo commu- nione eſt interdictum, ad regiam Conſtantinopolim ſe conferentes, diu in ea morari, tumultus excitantes,& ſtatum Eccleſiaſticum perturbantes, ac domos nonnul- Iorum ſubvertere. statuit igitur ſancta Synodus, hu- juſmodi homines primùm quidem per defenſorem ſan- ctiſſimæ Conſtantinopolitanæ Eccleſiæ admoneri, ut ex regia civitate exeant: deinde verò, fi impudenter agen- tes iifdem negotiis hærere perſeveraverint, ipſos, etiam invitos, per eundem defenſorem ejici,& ad propria re- verti loca. C. XVIII. g Monachi circumvagantes per dea fenfòres funt compellendi. drem Pelagius Papa Paulino Solitario a. Robinum..é Phariæ r,& Milianum, atque Probi- nianum e, vel alios pſeudomonachos Joanni defen- ſori præcipimus, ut cos debeat detinere; quatenùs, fi quam deſiderant ſuæ contentionis rationem cognoſcete, ad nos, ut informentur, debeant exhiberi. Certè, fi folå obſtinatione ab Eccleſiaſtico corpore ſunt ſciſſi, in Rea tina d(ſicut petiſti) infula ut exulent, prædicto defen- ſori duximus injungendum. 1 JPhariæ,] Stceftemendatum er Anſelmo& Polhcarbo, cam antea legeretur, Samarie. EST autem F ria civitas Dal- AlE. C. XIX. ꝙ Nallus Monachus prater Domini Sa- cerdotesaudeat predicare 5 Trem Leo Papa ad Theodoritum Epiftopum Opri, R epist.ó1. al. 63. Djicimus e illudetiam,quod nobis propter impro- bitatem quorundam Monachorum religionis f ve ſtræ verbo mandaſtis per Vicarios noftros,& hoc fpecia liter ſtatuentes, ut preter Domini Sacerdotes nullus au- deat prædicare, five Monachus, five Laicus ille ſit„qui cu juslibet ſcientiæ ne ine glorietur. in hoc capite& Vitium est exprefum, qr generali conftitt- qcuatum. Quod verd pœnitentiam dare prohibentur, inde est, guia nulli Sacerdotum licet alterins parochianum ligare vel fòl- vere. Monachi autem, etfi in dedicatione ſui Presbyreratiis(ficut Q cateri Sacerdotes) baptizandi, praedicandi, pa itentiam dandi, peccata remittendi, beneficiis Ecclefiaflicis perfiuendi rire poteftatem accipiant, ut amplids& perfectids agant ea, gua Sacerdotalis offi- cii efje ſandtorum Patrum conſtitutiomibuis comprobantur: tamen executionem fua poroffatisnon habent, nifi populo fuerint eleli, é ab Epifiopo cum confènfù Abbatis ordinati. Eccle Gaflicas verò at Jue ſeculares actiones attrectare prohibentur, ut nonprafumant fibi — o ae a à al. Salonitano.] al. Selatino. b Polye. lg. tit. 34. Anf. ly..tyg. c al. Probianum, d Fortaſſe Rythymna, E Burch. I. De Monachis& eo- 6 6 6 rum jure. Patrocinia cauſarum, niſtal Ehiſcopo commoniri fuerint, nec ſoculae ribus caufis occupentur, ut refideant cognitores dirimendarũ litium. C. XX.& AAonacliass deſenſor fieri non debet. Unde Pelagius fèribit Antonine Paa tricia,& Decia. D E a præſentium portitore, quòd defenſor factus non eſt, nulla vobisanimi moleftia fit: quia verè fatis a- marifimum habeo de ifto propofitoad illud é officium homines deduci, in quo nullo modo, quæ à Monachis Deo promiſſa ſunt, valeant adimpleri. Omnimoda enim eft illius habitus& iſtius officii diverſitas. Illic enim quies, oratio, labor manuum: at hic cauſarum cognitio, conventiones, actus, publica litigia,& quæcunque vel Eccleſiaſtica inſtituta, vel ſupplicantium neceſſitas po- ſcit. Faciat autem Deus, ut tales ſint hi, qui vel à nobis in ifto habitu nutriuntur, vel in monaferiis crefcunt, ut provectã ætate,& vità probatà, non ad litigiorum officia, ſed ad Sacerdotium valeant promoveri. Gelaſius ramen ¶ ſicut in tractatu de promotionibus Clericorum inuenitur, in capitulo ilo, Monachus c noyitius,&.) per- mittit iilos ex difpenfatione fieri defenfores. 2 pars. Quod verd Sacerdotalium officiorum poteftatem has beant, teftatur Ambrofius, dicens. C. XX1.€ Qericorumofficia celebrare Monachi Pretbyteri non prohibeantur. Do ac probos Monachos, Presbyterii honores dedicatos, baptizare, prædicare, pœnitentiam dare, Lzett f al regioniss debita miſeris laxare,& decimarum, primitiarum, obla- tionum vivorum& mortuorum portione juftå perfrui debere, moderatå difpenfatione commendamus; ut jux- ta Apoſtolum 4 de altario, cui ſerviunt, viventes, per obſequium Dominicæ plebis panem& vinum immacu- latå benedictione transforment in cotpus& fanguinem Domini noſtri Jeſu Chriſti. G Apud B. Ambrofium nihil tale estinventam: dr videtut allctoris alicujus longè recentioris. C. XXII. 9 Beneficis Ecclefiafticis Monachus Presby- ter liberè perſtuatur. Dem Innocentius Papa. I Monachus ad Clericatum promoveatur; beneficia ei pleniter,& annonæ,& decimæ donentur, abſque ulla minoratione& dilatione, ut quantò meliũs poſſit, juxta poſſibilitatem ſuam, quando neceſſitas extiterit, ad opera Ecclefiaftica,& ipfam reftaurandam Ecclefiam ad- jutorium faciat. C. XXIII. Q De udem, Irem Gregorius. Oderamine e Apoſtolicæ auctoritatis decernimus, -YA ut Monachi, ſi Presbyterii honore dedicati ſunt, cum ligandi, ſolvendique poteſtate, decimarum, primi- tiarum, oblationum, donationum, quæ fiunt pro vivis & pro defun&is, portionem juxta f canonem ad fuam, proximorumque utilitatem meritò perfectioris juſtitiæ non minũs, quàm cæteri Sacerdotes laudabiliter fibi ven- dicent. C. XXIV,@ Cericorumofficia Monachi Pres- byteri liberčadminiftrent. Idem. X ꝗ̃ auctoritate hiijus decreti(quod à poſtolico mo- Eo& pietatis officio à nobis eft conſtitutum) Sacerdotibus Monachis Apoftolorum figuram tenenti- bus, liceat prædicare, baptizare, communionem dare, pro peccatoribus orare, pæœnitentiam imponere, atque peccata folvere. C. XXV. g Monachi Presbyterii honore decoratè poteftatem habent ligandi gr ſolvendi. Lem ex decreto Bonifacii Papæ. a Lvop. v. c. bal. aliud. C diſt. 5v. c. ule. d.Cor. g3. Anſel.in ſne. E al jufocanone. g Anf ibid Y 3

i i SAd Wi Decreti Secunda Pars. 668 mai a z Unt a nonnulli nullo dogmate fukti; quidem, zelo magis amaritudinis, quam di inflammati, afſerentes Monachos, quia mundo mortui| funt& Deo vivunt, Sacerdotalis officii potentiâ indi-| gnos: neque pœnitentiam, nequè Chriſtianitatem lar- giri, neque abfolvere poffe per o aitùs fibi injun&tam poteftatem: led omnino labuntur. ér infià. Q Neque enim beatus Benedictus, M acho- rum præceptor almificusy hujus rei aliqao modo fuit in- terdictor: ſed eos ſecularium negotiorum edikis exper- tes fore tantummodò. Quod quidem Apoſtolicis docu- mentis,& omnium ſanctorum batrum inſtitutis non ſo- lum Monachis, ſed etiam Canonicis maximoperè impe- ratur.[ Neno b enim 1 militans Deo imp goriis ſo- snlaribus.] Nos verò tantorum Patrum inftituti (quibus periculoſiſſimum eſt refragari) credimu cerdotibus Monachis ligandi, folvendigue offi Deo operante dignè adminiftrari, fi eos dignè contige- rit hoc miniſterio ſublimari.& inſ ¶Decertantes igitur monafticæ profefionis Presby s potentiæ arcere oificio, omnimodò præcipimus, ut ab hujufcemodi nefandis aufibus reprimantur inpoſterum; quia quantd quiſque eſt celſior, tantò eft& in his poten- tior. g Caput hoc curanonnullis aliis mifumest ex Hifpa 5 teros Sacer 2 ptum ex vetuſto codice Monafterii Populeti, cujus hic; Ex Concilio Bonifacii Papæ, qui quartus à beato Grego- rio: quomodo Monachis. liceat cum Sacerdotali officio ubi& ubi mini &9. Nemo Eni! ž 7 c Scripture Sententia abest a codice y omnibusa P C. XXVI. g Digni onem aat popuii: ei promoveri. Ait enim Hi ymus ad Huſticum Mona- im, epist. g. 8¹ vive in monaſterio, ut Clericus eſſe merearis.& j& Multo 1 tempore difce, qug potmodùm doceas:& inter bonos ſemper ſectare meliores. Quòd fi — ıs te in Clericum elegerit, age ea, J quæ Cleric 1 Multo tempore] Alia eſt verbur apud B. Hieronymum. Cùtmad perfectam, í nen vita comes fuerit,& tevel p cum elegeri funt,& inter ipfos re meliores tempore difce, quod doceas. ? agito quæ Clerici f m diſcip ul c, neque ris Ecclefia. nd Habeant illi ordinem quem ſi tenueris, quomodo tibi in it>» editus Jepotianum liber docere erit.€ Nunc Monachiincunabula, mores; dif. timus,& ejus Monachi, qui liberalibus ſtudiis eru ditus, in adolefcentia jugum Chrifti collo ſuo impoſuit lg tit 3A Ivo.7. e22 b Sacerdotalis officii divi- .. Pſalm. a. d Pelagius. iſlimè| Primumque tractandum eſt, utrum folus, an cum aliis in monafterio vivere debeas. Mihi quidem placet,ut ha- beas Santorum contubernium, nec ipfe te doceas,& que doctore ingrediaris viam, quam nunquam in- | greffus es. i C. XXVIII. 9 I loco, quo Abbas juditaverit, Aonachus eligatur,& ab Epiſcopo dacer- dos ordinetur. Irem Gelafius Papa, £ Iquis Monachus fuerit, qui venerabilis vitæ meri- to Sacerdotio dignus videatur,& Abbas, fub cujus imperio Regi Chrifto militar, illum fieri Presbyterum petierit, ab Epiſcopo 1 debet eligi,&in loco, quo judi- caverit, ordinari: omnia quæ ad Sacerdotis officium pet- tinent, vel populi, vel Epifcopi ele&tione providè acju- $. q Ej ifcopo] In duobus vetu fiis codicibws legitur, i C. XXIX g Tempore maturitat Eccleſtaſtici Monachhi promo ueantur or. Ctuibus. Irem Syricius Papa ad Himerium, epift. 1. cap. 13. abi ſte acti I pio: Mo a quoque, que amen morum gravitas &ũvitæ ac fidei inſtitutio ſancta commendat, Cleri corum officiis aggregari& optamus& volumus; ita út qui intra ericefimum ætatis annum ſunt digni in mino- ribus, per gradus ſingulos creſcente tempot promove- antur ordinibus,& ficad Diaconatůs vel Presbyteriiin- fignia maturæ ætatis fecratione pegyentant; net(tas tim faltu ad Epifcopatûs gulmen afcendant,nifinhisti dem, quæ ſingi ie ilis dignitatibus fuperiùs præfiximusie int cuſtodita. XXX. ꝙ Eecleſiaſt Monachi Lem Auguſtinus ad Rudoxium, epift: 81. Os b autem fratres exhortamurin Domino, ut piè poſitum veſtrum cuſtodiatis,& uſque ad fin t feveretis: ac fi quam operam veftram mater Eecleſia ſideraverit, nec elatione avidà ſuſcipiati nec blandiente deſidià reſpuatis; ſed miti corde obtempeletis Deo, cum manſuetudine portantes eum, qui vos regit, qui dirigit mites in judicio, qui docet manſuctos vias luas. Nec veſtrum otium neceſſitatibus Eccleſia ptæpohatb! cui parturienti ſi nulli boni miniſtrare vellent, quomo- do naſceremini, non retis. C. XXXI. ꝙ Gelaſius d quendam Rufinum Monachum jubet Sacerdotem fieth, O M quadam lica or- arnari. Jtem Pelagius Papa Bono Epifopo Savinati. p e parochia twa, bafilica$. Laurentii, qug ſeſſione filii& Conſiliarii noſtri, virimagnifici Theo- dori fundata eft, officium Presbyteri deeffe cognovi- mus. Et quia præfatus filius nofter nobis retulit, Jen veniſſe Ruffinum quendam Monachum, olim fibi vi- tâp religione,& moribus comprobatum,& hunc p lat ibi Presbyterum confecrari( quod fubirò fieri 10 prorogatà f obfervantiâ nonacquievimus:) ideo 0 le&tio tua his literis acceptis, fabbatho veniente faciat eum Diaconum:& ſi Deus voluerit& vixelimus, me- dianã hebdomadà Presbyterum faciemus; quaten.! ſuperveniente Paſchali feſtivitate ſacra minie memorata bafilica à perfona competenti valcant adim pleri. F—— —— —— o/yc..a. tit.51. Auſe Ly. e. 10l. Iuop.6. cus. b_ Pam. b3 a Polyc. l2. tit.3t. Anf. ly..10. Pe Poly. La kitulas. inpo | alz.g6.ex Gelaſto. al. prarcgata. c. XXII

jum ne f nullib nonity regari& optamus — 669 Cauſa XVI. Quæſt. I. C XAXI g Qui de Clerico Monachis effics- tur, proprio Eptfèopo ordinante poterit eli- gO conſècrari. Trem Gregorius 4 r. regeſtis cpiſt. 40. Iquem à Clericatu in monaſticam contigerit venire comerſationem, ſi talis vitæ Monachus fuerit, ut E- piſcopus, cuĩanteà mili dignum Sacerdotĩõ Pprævideat, in loco, quo judicaverit, eligipoterit,& or- dinari. G Verba ipfa B. Gregorii hec fùnt: Sì quos autem à Cleri- catu in monachicam converſationem venire contigerit, non liceat eisad eandem, velaliam Ecclefiam, quarum pridem milites fuerant, fuâ voluntate denuò remeare, niſi talis vitæ Monachus fuerit, ut Epiſcopus, cui antè militaverat, Sacerdotio dignum præviderit, ut abeo de- beat eligi,& in loco, quo judicaverit, ordinari. C. XXXIII g Sine tefimono Abbatis ad Cle- ricatd⸗ officium Monachi non elt- gantur. Tremex Concilio Agathenfi, c. 27. De Monachis dr corum 6 jure. 70 ſamſuperbiam Monachos fürrigamus, ¿ tam gravi con- tumelià Clericos dignos putemus, in quorum numero fumus: cùm aliquando etiam bonus Monachus vix bo- num Clericum faciat, fi adfit ei fufficiens continentia,& tamen deſit inſtructio neceſſaria, aut perſonæ regularis integritas. Sed de iſtis credo arbitrata ſit beatitudo tua, quòd noftrå voluntate(ut ſuis potiùs corregionalibus utiles effent) de monaſterio receſſiſſent. Sed falſum eſt: ſpontè abierunt, ſponiè deſeruetunt, nobis, quantùm potuĩmus, pxo eorum ſalute renitentibus. 3 pars. His omnibus aucforitalibus monſtratur, guod Bona- chi, qui funt apopulo electi,& ab Epiſecpo cum conſenſi ſui Alla- is funt ordinati, legitime potefatem fuam exequi valent, Ulud vea 70 Gregerii: ¶ Nemo à poteſt obſequiis Eccleſiaſticis de- ſervire,&.] deeillis intelligendum eſt, qui in numerolardinali. uum vel Epiſcoporumordinati, monaſterii ſeu diſpenſatianem ſibi re- fervare contendunt. C. XXXVII@ Pro Abbatis vel Monachi pro- motione nullo modo graventur mo- N Onachi a vagantes ad officium Clericatůs(nifieis teftimonium Abbasfuus dederit) necin civitatibus, nec in parochiis ordinentur 1.& infd. Si enim ne- caſſe fuerit Clericum de Monachis ordinari, cum conſen- ſu& voluntate Abbatis præſumat Epiſcopus. 1JOrdinentur.] In Concilio ipfi fequitur c. fn. inf̃. 20..&. C. XXXIV. ꝙ Csm Abba j ordinentur, quos pr Epiftopus ordina kuerit. Tremex Concilio Ierdenfi, e. Um pro utilitate Eccleſiæ aliquosMe ſcopus probaverit in Clericatùs officio promoven- dos, cum Abbatis voluntate debent ordinari. Ea verò, dusæ in jure monaſterii de facultatibu eruntur, in nul- Io diœceſana lege ab Epiſcopis conting⸗ C. XXXV. G Sine Abbatis imperi miniflerıa Monachi celebrarenor finant. Tem ex Concilio Ta N Onachià mona Y1 minifterium Ecclefiafticum pr hibemus: nifi. fortè cum Abbatis imperio. Similiter,ut nullus eorum, id eft, Monachorum, forenfis negotii fu- Ceptor vel executor exiſtat, niſi quod monaſterii expo- ſcit utilitas, Abbate fibi nihilo l G Talis est rubrica in plerifgue vetuftis. Sine Abbatis imperio ad Clericatûs c noneligant; C. XXXVI, O AdQericatús militiam non eli- Leſertores monaſl Monachhi orum Epi- cium Monachi gantur TEOT UNI. Item Auguftinus ad Aureliun, qpiſt. 3s Egi:b epiftolam benignitatis tug de Donato& fra- tre ejus,& quid sefponderem, diù fuđtuavi. Sed ta- men etiam atque etiam cogitanti, quid ſit utile ſaluti eo- rum, quibus in Chriſto nutriendis ſervimus, nihil mihi aliud occurrere potuit, nifi non effe itam viam dan- dam ferviş Dei, ut fefaciliùs putent eligi ad aliquid me- lius, fi fa&i fucrint deteriores, Etipfisenim facilis ¢ lapſus,& ordini Clericorum fit indigniffima injuria, fi deſertores monaſteriorum ad militiam Clericatũs eli- gantur;cùm d ex eis, quiàn monaſterio permanent, non tamen nifi probatiores, atque melioresin Clerum affu- mere ſoleamus: niſi fortè(ſicut vulgares dicunt) Malus Choraula, bonus Symphoniacus eft; ita iidem ipfi vul- gares de nobis jocabuntur, dicentes; Malus Monachus, bonus Glericuset. Nimis dolendum, fiad tam ruino- me a Tvopart, 3. cap.t57. b Iuo p. 3. cap. C` Al facilior. d Pam. l3. cabo. Undeiden Gregorius fèribit Mariniano Epi- Sopo Ravennats, lib. 6 epaft. 40. fèiu c. 204. NE b cujuslibet Monachi aut Abbatis promotia- ne onus fortaſſe aliquod monaſteria ſuſtineant, ſtudendum vobis eſt, ut ſi quiſpiam Abbatum aut Mona- chorum ex quocunque monaſterio ad Clericatũs offici- um, vel ordinem facrum accefferit, non illicaliquam ha- beat ulteriùs, ut.diximus, poteftatem. ÇC. XXXVIII. g Quz Ecclefiis quoquomodo mia litant, Abbates monafteršoram Elſe non poffunt. Idem Maximiano Syracufano Epifiopo, lib. 3. epist. 1r. Resbyteros c, Diaconos, cæterosque cujuslibet or- dinis Clericos, qui Eccleſiis quoquomodo 1 mili- tant, Abbates per monaſteriaeſſe à non permittas: ſed aut admiſsà 2 Clericatüs militià monaſticis non pro- moveantur ordinibus, aut ſi in Abbatis loco permanere decreverint, Clericatũs nullatenùs permittantui habere militiam. Satis enim incongruum eſt, ſi cùm unum ex his præ fui magnitudine diligenter quis non pofitexple- te, ad utrumque judicetur idoneus. Quoquomodo] Læ voces abſiait ab originali impreſſõ 7 nvetuflis quoque codicibus Gratiani, dp gorii, G cateris earundem editionibus prater antiigi d A ım legitur: Aut omiísâ Clericatůs militià monachicis promoveantur or- dinibus. Hoc vel generaliter, vel ſße gi: ficut grde quodam monafterio inr gdo. C. XXXIX. g Deguodam Xenodochio, cujus „Abbas ad Epi m eligi prohibetur. Inc eft etiam, quòd Xenodochium atque e mona- ſterium, quod in eodem Francorum regno conſtitu- tum eſt, quia per ambitiones& contentiones quorun- dam non canonicè tractabatur, à perverſitate malorum liberare cupiens præcepit, ut ſine regali proviſione f& Monachorum ele&tione nullus ibi Abbas aliqua unquam ſubreptione introduceretur. Præcepit etiam, ut ejufdem monafterii Abbas nunquam ad Epiſcopatum elige retur: ne fortè occafione Epifcopatůs Abbatia aliquid detri- menti pateretur. Quod privilegium ita eft illius Eccle- ſiæ, ut communem legem Regibus vel Abbatibus omni- hò dare non poffit, Non enim quod uni figillatim con- ceditur, tatim omnibus convenit, epifolarum B. Gre nam Parifi ials privilegio diftum potest intellz- efto Gregorii legitur hos — a Sup. ed cnemo. b al. per promotionem.© Anf L7..163; Pohe. bl.3, titat. d fierg Jorig. e e f al proujdentia. 4

6 De Monachis& eo⸗ 71 rum jure, J Auctor hujus capitis refert conflitutionem B. Gr egorii de Abbate Xenodothii in civitate Augufiudunenfogua habetur lib.t1. regelti, epift. 10. Superiori àultoritate non prohibentur Abbates Sacerdote es fieri, cùm beatis Benedifus jubeat Abbatem fratribus egredientitas© nibus beneditionem dare, quod non nifi Sacerdotum est. ionem quoque Evangelii fimiliter Abbati ad legendum. tribuit, niliter Sacerdotalis officii et. ri prohibet, gui inEc clefiaflica nymi ad quam fuofèquenti oratione leger, Sed tales Sacerdotes vel Diaconos fi militia cogantur jugiter permanere. F Irem illud Hier i Riparium Presbyterum:[Monachus 4 non docentis, fed plangen is habet officium.]& ad Heliodorum:[Alia b cauſa eſt Monachi, alia Clerici.]& ad Ruſticum:[Sine c confilio Presbyterorum Monachisnihil agere licet.| zon cendum esh ut nulli Monachorum liceat docen- m Gregorium aut Au, guſtimum Ane m, beatumquoque Martinum, innumeros etiam, -a converfatione ad fammum Sacerdotii gradum Promotos, ogamur negare offciŭ docendi ha- in die confècrationis fua afferamuseos A priors propofito 1(ut Innocentius teftatur)nulli facere licet Voluit er- 80 Hieronymus diflinguere inter perfonam Monachi& Cerici, oſten- deis, gaid cuig ex proprio officio conveniat: G Aliud enim-eonue- vit cuig, ex eoguod Monachuseft: alind ex eoquòd Clericus efl. Ex eo,qguòd Monachus ef fua d aliorä peccata deflendi ha p ex co quod Cericus, docendi& paftendi populum. G Monachos ve~ bii, Zozimi é Syricit,Aonachos fimpliciter, & noa Clericos j iforia. Idem etiam Hieronymus 1 rt, Monächos Scythie d conveniffe inunum, ut Sacerdotem fibi invenirent, qui cis Miffarum folennia celebraret. t J Hieronymus] E. Andrea ait e in epiſt. de oper.&- bumil. Monachorum. In tomo autem ſecundo operum ipſius B. Hie- ronymi, ih epifl.bo, quaefl Epiphanii ad Ioammem Hlie num, ab eo Latine reddita, legitur. Epiphanium ordináj rum Monachis poftentibus gi rium in diæcefi Joannis € da generaliter inteli; í+ i ro uſque ad tempus- Erat autem mon. nita ent, em Leo Auguſtus lib.1. Codicis, de Epifèopts CKricis, leg e Eneraliter ſancimus, omnes viros reverendiſſimos Epiſcopos, nec non Presbyteros, ſive Diaconos& Subdiaconos,& præcipuè Monachos, licèt non ſint Cle- ici, immunitatem ipfo jẹreomneshabere tutelg, five teſtamentariæ, ſive dativæ, ſive legitimæ:& non folùm tutelæ effe cosexpertes, fed etiam curg+ non folùm pu- pillorum& adultorum, ſed& furioſi,& ſurdi,& muti, & aliarum perſonarum, quibus tutores vel curatores à veteribus legibus: dantur, Eos tamen Clericos& Mo- nachos hujufmodi habere beneficiuta fancimus, qui a- pud ſacroſanctas Eccleſias vel monaſteria permanent, non divagantes, neque circa divina miniſteria deſides: cùm propter hoc ipſum beneficium eis indulgemus e, ut; aliis omnibus dereli&is, Dei omnipotentis minifte- tiisinhæreant. Et hoc non ſalum in vetere Roma> vel in kac regia civitate, fedin omni terra, ubicunque Chri- ftianorum nomen colitur; obtinere fancimus. g rdidorum munerum immunitatem acceperunt. Vnde Conſtantinus cunétzsfiribit Clerscistit eodem f, lege primå, Juxta ſanctionem, quam dudum 1 meruiffe perhibemini, fundos& mancipia veſtra nullus novis collationibus obligabit: ſed vacatione gaudebitis. Tiem Tmperator Honorius r Daeodoſius eodem libro, ritulo de ſacroſan- clis Ecelefiis, lege quint g.€) Placet; rationabilis Concilii tenore perpenſo, diſtrictà moderatione præſcribere, à quibus ſpecialiter neceſſitatibus ſingularum urbium Ecclefix habeantur immunes. Prima quippe illiusuſur- a Sußp. edd. Moenachus. b Sup. eåd. alia caufa., c Su Ecclefia, d al. Scotia,€ al. indulgeamus. f Et in cod T ead. S2. Aa rum etiam collatio Decreti Secunda Parse 672 ationis contum elia depellenda eſt, ne prædia uſibus cœ- leſtium ſecretorum dedicata, fordidorum munerum fz- ce vexentur, nil extisordinarium abhinc, ſuperindictum- vẽ flagitetur: nulla translationis à ſolicitudo ſignetur b: poſtremd nihil præter canonicam illationem 2, nifi quam adventitiæ neceſſuatis ſarcina repentina popoſce- rit, ejus functionibus adſcribatur. Si quis contà vene- rit, pof debitæ ultionis acrimoniam, quæ erga facrile- ; jure promênda ef, exilio deportationis petpetuo e datur. g In codice Inftiniani hac lex ipfi Iufliniane tribuitur, nn Leoni. 1Meruiſſe] In codice Iuſtiniani legitur„ meruiftis& vos,& mancipia,&c. InTheodofiano, meruiffe perhibemini & vos,& mancipia,&c. 2 Illationem,] D vulgatis codicibũs ſequebatur, niſi quam fiadventitiæx. In codice Tuftiniani vulgato legitur,& quam adventitiæ. In manufèripto,© Haloandri non eßt copula In codice Theodoſiano, quod adventitiæ. In Pleniſhue Gratiani, præterquam adventitiæ. Dictio vero, ſi, abe omnibus,& ideo inducta. Hoc idemdatur intelligi de verbis B. Sylvefri, qui obedientiatr minorum: erga majores affignans, ait:[ Abbas d Oſtiario, Monachus Abbati ſit fubditus.] apga in trattatu ordinan dorum. Oſtendit ergo Hieronymus, guod,'firnpliciter Monac hil liceat agere fine confilio Presbyterorum. Nec officium fibi affumere liceat fine autoritate Clericorum, nifi forte ofin Satid intas commoniti: ficut beatus Gregorius€ refatind o de beato Benedito, qui homines montis Caffini ad fidemadduxth© aram Apollinis, qua erat ibi ereta, fabuertit: d de f qudam Equitio, cui Angelus in fimnis apparuit,& eum ad predia mifit: quicum de vitiolingua conquereretur, Angelus pho linguam ejus tetigit,€r totum illud vitium curavit Qui Hieronymus feipfum talibus connumerat, tale est, quale illud Ape foli ad Philippenfes g:[ Quicunque imperfe&i h tumus hoc ſentiamus.] feipfum emperfeis comumerans Hincidem Hreronymus alibi ait: i[ Natus in paupere domo,& tugte rio ruíticano,}& Afa.[Nos fuffarcinati auzo.] Aja melicum faflidientibus mella, pauperem divitibus comumerat fipra ubi agitur de Clericis, qui propria relinquere nolunt, sr Gloria k Epifcopi. q Eccefufficienter monfiratum efhquit Monachis Presbyterii honore decoratis, à popula eleis ab Epiſete sa C aliis Sacerdotibus, Probatur we inftitutis;, eadem liceant, a crationis. Naon enim inconjfecrationg Verifgue etiam ex fimilitudine con corum aliud dicitur,© aliud ın confècratione altiori b enim in commumnè à Domino benedictionem infundi Ahiſipis diit depoſcit. Et dum conſecrat, cumttis Sacerdonlun ſgilalim át- cit: ¶Conſecrentur& ſanctiũcentur, Domine, manus iſtæ, ut quicquid conſecraverint, conſectatum fit,& que- cunque benedixerint, benedicta ſint.] Ecce communis&' benedictio, unde igitur divortium? Sicut ergo in lenedillime utrig communem nanciſcuntur poteſiatem; ita in infiitutione cox muniter aſſequuntur poreſtatis executionem. Cat K Epiftoporum licentianon fatum Monachis, ſed etiam omnibus gente raliter Clericis potefatis executio inte rdicitur. C. XLI. G Sacerdotalia fine permiſ Epiſc'berum uin agant Presbyteri. Unde Clemens epit. 3 br Unê&is? fidelibus,& fummoperë omnibus Presty- teris,& Diaconis,& reliquis Clericis attendendum eft, ut nihil abfque Epifcopi proprii licentia agant: ne utique Miſſas ſine ejus juſſu quifpiam Presbytetori e fua parocħia agat: non baptizet, nec quicquama q! ejus permiſſu faciat. erum Al ———75ĩd— L a al. translatione) al. translationum b da a Herpetua mulctetur d dift o3. A Subdiacono.€ Li Pew A ELA cap.a. g Philip. 3- h Apud Apolira lir ber fef. pi la ad Nepotianum. In epifo egitur perfes. 1 pfa ai IT 1 Burch. libu2.cap- 3 Paulinum. k 12 quaftionz. gloria. 1 -16, titit: c8. ex Cnfantio. Ang. g G inTieod. ibidecgp I Ivo.2.:128.€ part6. cap. go. 4 pass Duan

Isat i n quod adventi nam adventitiz) iha, mg conecraver erint, bene gibus$! onis A" 1e Fpibcl e jusii: 673 4 pars. Dehis vero, Jui intra monaſterii clauſtra conſiſtunt, quibus populus ad regendum nom commillitur, quæritur,utrum da- re, vel acapere decimas debeant? In quibus hac difèretio fervanda esf, ut de agris é vineis, gua ad proprium fiipendium coluntur, decimas fibi retineant. Si enim decima a populo filiis Levi redde- bantur pro miniſterio, quo Domino defèrviebant in tabernaculo, of- ferendo facrificia€ holocaufta pro populo; patet, quod Monachi de propriis pradiis non magisguam alii Sacerdotes decimas folvere coguntur. Sed dicitur, quod pradia Monachorum, five pretio fint empta, five profalute animarum oblata, antequam in jus eorum Ve- nirent, baptifinalibus Ecclefiis, five quibuslibet aliis primitias x decimas perfèlvebant: ila. autem Ecclefia fao juwo privari-noñ poffunt. C. XLII Q Quiresfuasalicuidelegaverit, des cimationum proventum priori Ecclefia auferre non poterit. “Vnde in Maguntinenfi Concilio fatutum invenitur. FL QI a quis Laicus, vel Clericus, vel utriufque fexùs perfona, proprietatis ſuæ loca, vel resalicui dare delegaverit, decimationum proventum priori Eccleſſæ legitimè aſſignatum inde abſtrahere nuliam habeat po- teftatem, Quòd fi facere tentaverit, talis traditio irrita prorfus ducatur,& ipſe ad emendationem Eccleſiaſticà coërceatur cenſurã. C. XLIII. 9 Antiquiores Ecclefie nec desimisy neoulla poffefsior ju Lem ex Concilio Cabilonenſi 4. Ccleſiæ c antiquitus conſtitutæ, nec decimis, nec Hollaã poſſeſſione priventur, ita ut novis Oratoriis tri- buantur. C. XLIV. 9 Antigutores Ecclefig propter novas julitiam fuam non perdant. Trem ex Concilio Vormacienfi. Uicunque 4 voluerit in fua proprietate Ecclefiam ædificare,& confer fum,& voluntatem Epifcopi habuerit, inçujus parochiaeft, licitum fit. Veruntamen omnind providendum eſt Epiſcopo, ut aliæ Eceleſiæ an- tiquiores propter novas ſuam juſtitiam, aut decimam non perdant, fed femperad antiquiores Ecclefias perſol- vatur. G Burchardus etiam dr. Ivo citant ex Concilio Vormacienfi c6: quo loco ineo, quod extat, habetur aliquid ad hanc rem faciens: Decimas dutem baprifinalibusEcclefirs Herſoluendas, Leo Pa- Pà IV. affirmat, dicens. C. XLV. g Baprifmalibus Ecclefiis decima dari debent, E e decimis jufto ordinenon tantùm nobis, fed eti- 7 am majoribus- noftris vifum eft plebibus tantùm, ubi facrofan&a baptifmata dantur, debere dari. G Fv forè eadem citat ex Gelafio:fèd Anfèlmus é Polycar pus ex Leone, ut Gratianus. Ci ergo nulli licet decimationum proventum 4 priori Ecclefia, cui aſlignatus fuerat, alſſtrahere, fjes antiquioris Ecclefia novis tribuendum nones, fi decime tantummodò baptifnalibus Ecclefiis dande funt; patet, guod Monachi ex Prepriis pradiis decimas dare cogumur. Sed& illa auctoritas Maguntinenfis Concilii f deven- ditore vel donatore loguitur, definiens, quod ille, qui vendit aut donåt, non potest proventum decimationum illi Ecclefia detrahere, cui prins legitime fuerat afčignatus. Monachi autem detimas dr primitias non auctoritate vendentis, vel donantis, fed autoritate ejufdem Concilit,& Paſchalis Papæ detinent: à quibus definitum est, ut Monachi de propriis prediis decimas non ſolvant. ————ðĩ᷑ꝶduo Caufa XVI. Quæſt. I. De Monachis& eorum jures. C. XLVI g Non perfilvant de propriis pradiis Abbates& Epiſcopi decimas. Sic enim in Maguntinenſi a Concilio fiatutum ef. Uefti b funt prætereà quidam fratrés, quòd effent aliqui Epifcopi&-Abbates, qui decimas non fine- rent dari ad c Ecclefiam, ubi illorąm coloni Miffas au- diunt. Proinde decrevit facerifte conventus, ut Epifcopi êc Abbates de agris& vineis, quæ ad fuum, vel fratrum ftipendium habent; decimas ad Ecclefias fuas ı deferri faciant: familiæ d verò eorum ibi dent decimas fuas, ubi infantes eorum baptizantur,& ubi pertotum anni circulum Miffas audiunt. G Caput in nullo Concilio Maguntino, quod extet, habetur, fed in Cabilonenfi, unde citant Burchardus dr Ivo. In libro Vaticanæ Bibliothecæa, in quo fant duo Concilia Urbani II. Placentinum C Meiphienfè, hac etiam leguntur: Perlatum eſt ad ſanctam Sy- nodum, quòd fint quidam Epifcopi& Abbates, qui co- lonos:ad{ë pertinentes non finant decimas dare ad Ec- cleſias, ubi Miſſas audiunt,& infantes eorum baptizan- tur: Proinde dercrevit ſacer iſte conventus, ut Epiſcopi & Abbates de vineis, vel agris, ac frugibus, quæ ad ſuum, 0 vel frattum uſum laborant, decimas ſibi pro benedictio- ner vel hoſpitum ſuſceptione habeant: familiæ verò ibi j i dent décimas fuas, ubi per totum anni circulum Miffas audiunt,& infantes eorum baptizantur. TS] Suas 9 Vox iſta abest ab ipſo Concilio,& cæteris collecto- ribus: ſunt etiam nonnullæ aliæ uarietates, quæ indicatæ ſiint in margine, C. XLVII@ Depropriis laboribus Monachi& Canonici decimas minime folvere cogantur. Lem Paſchalis II.; i poe e ï populo Sacerdotibus ác Levitis eſſe red- dendas, divinæ legis ſanxit f auctoritas. Cæterum i à Monachis, ſive Clericis communiter viventibus nulla i ratio ſinit, ut milites, aut Epiſcopi, aut perſonæ quæli- i bet decimas de laboribus, feu nutrimentis fuis propriis i extorquere debeant. Unde-Gregotiusfitait!(Com. an muni g vita viventibus jam de faciendis portionibus, vel exhi- benda hofpitalitate, dy adimplenda maifèricordia nobis quid erit loguendum?| cùm omne quod fupereft, in caufis piisac religiofiserogandum fit, dicente h Domino:[ Quod fa- perest, dateeleemofjnam:& ecce omnia munda Junt vobis.| f ps: Quod autem dictitur, quod antiquiores Ecclefia pro-s pter novas, néc decimisnec ula Polſeſßione pri ventur, non ita inteli- gendum esl, ut nullo modo credatur licere Epiſeopo aliquam partem 3 phefionum, vel decimationum unius Ecclefia alteri pro tempore tribuere, Sicut enim Papa duos Epiſocpatus in unum potest Tê- digere; ita é unus proprio conſentiente Epifcopo in duos potest di- vidi, vel etiam Metropolitano invito qualibet Ecelgſia ab ejus juriſa dictiene Apoſtolicil eximi audtoritate. C. XLVIII 9 Ducs Epiſcopatus in unum re- digere Apoſtolica potest he dloritas. Vnde Gregorius Papa firibit Benenata Epifèopos| Hi dib. 2. epifl. 3t ii E į temporis qgalitas,& vicinitas nos locorum invitat, ut Cumanam, atque Mifenatem 1 unire de- beamus Ecclefias, quoniam nec longo itineris fpatio à| ſe ſejunctæ ſunt, nec( peccatis facientibus) tanta populi a a 13..1. cult, Burch,...24r: Tuop.zeult: b Arelat3. @.20. Capitul l2,.36. Magunt.3. fub Arnuipho,.27; r fub Carolo, :41.© in Rhemenfi Trosleiano.< Deusdedit.3. Burch. l3 p9: Exo part. 3..l2. d Burch..5..7. Tuvo.3. c9.€ 3r.:1. Ecele- fias.$. item Leo. Polje,.z, tit.1. Deusded... Anſelm. l. 5. c. Iñ. Ro pu. caut. f fapr. edd. ſiquis Laicus. a InCabilmenfi fub Carolo Magno, c. 19. b Anf ls:€37. Burch..3..132, Ivo p. 3- c. 168. Pann. lib..csg. c al. Ecclefiisy ubi alli coloni. À al famila det. e- Deufàed. part. 3 f£ Num.. g communiter autem viventibus] in orig. Gre» gorii cum alis etiam verborum varietatibus h Luc. 11. 1 Alſe lio..los. Folhe, lib.3. titʒo.

De Monachi Decimis. 675 Dec —— 2 1*— 1 multitudo eſt, ut ſingulos, ſicut olim fuit, habere debe- ant Sacerdotes. Quia igitur Cumani caſtri Sacerdos cut- fum vitæ hujusexplevit utraſque nos Eccleſias præſen- tis auctoritatis paginà uniſſe, tibique commiſiſſe cogno- ſce, propriumque utrarumquèe Eccleſiarum ſcito te eſſe Pontificem. Et ideò te, quecunque tibi de earum pa- trimonio, vel Cleri Ordinatione, ſive promotione, juxta canonum ftatuta-vifa fuerint ordinare atque diſponere, habebis ut proprius revera Sacerdos liberam ex noſtræ auctoritatis conſenſu atque permiſſione licentiam. Ubi verdcommodius atque utilius eſſe perſpexeris, ibi ha- bitato: ita fanè, ut alteram Eccleſiam, cui corporaliter præfens non es, folicitâ, providentique curà diſponas, auatenùs divina ilic myfteria 4 folenniter auxiliante Domino peragantur. 1“q Mifenatem J] Sic emendatum c$ ex- vetyfto codice B. Gregorii quamvis in vulgatis, ficut eiamapud Gratianum, eſc ſet, Muſitanam. C. XLIX. g Dus Ebiſcopatlis in unum redigere Apoftolica valet anttoritas. b Ioanni Epifèopo Peliterno, lib. 2 epift. 35 s impietas diverſarum civitatum ita(peccatis facientibus) defolavitEcclefias, ut re- parandi eas fpes nulla, populo deficiente, remanferit, majori valdè curà conſtringimur, ne de functis earumn Sacerdotibus, reliquiæ plebis nullo paſtoris moderami- ne gubernatæ, per invia fidei hoſtis callidi rapiantur (quod abiit) infidiis. Hujus ergö rei ſolicitudine ſæ pè Idem Oſtquam c hoſtil t reti: Secunda Pars. 676 titis a Conciliis hoc ſtatutum elt Tcætu Sacerdo- tali, ut plebes, qua in diœcefibus ab Epifcopis reti- nentur, qug Epifcopos nunquam habuerunt, non nifi cum voluntate cjus Epifcopi, à quo tenentur, proprios acci piant rectores 1. 1 M Re&ores.] In Consilio Afiicano d Carthaginenf fe- quitur, id eh, Epifcopos:quod additur etiam in glofa, 146 d juriſc“ͥictiou Topos vales C. LII. ꝙ Adoſtol ic Archichiſoopi Ep: eximere ſcopo Lariſſo, lib:2. 7. ſeu c.&5 Lem Gregorius Ioam inditt. 21. cpi nofter Hadrianus, Thebang civitatis Epifco- n urbem veniens, lachrymabiliter anı capitulis, fe à fraternitate Copo, Rater. b pus, ad Remar eſt conqueſtus de quibuſd onà Joanne, p non le n neque can nequiſ mo autem, dam e ejus judicio aliès mus, juvante Domino, tractatu adrianum vero Epi- fcopum reperimus,& tuo contra Sacerdotales mores 0- dio laborâffe,& nullo jure pecuniariis in caufiseum fra- ternitatis tug condemnatum fuiffe fententiâ Quia igitur & ab antefato Joanne primæ Juſtinianæ Epiſcopocon. tra jus, canonesque depoſitus, honoris fui giadu carere non potuit, in fuaeumveformari Ecclefia, atquein pio- priæ dignitatis ordinem decrevimus revocati. Etem oportuiffet teex co Dominici corp communione ptit- næ Juſtinianæ< E > çondemnatum.'i.$ tua, nec n Q commoti; hoc noftro fedit cordi confilium, ut vicinis ea$ mandaremus Pontificibus gubernandas. Ideoque fra- ternitati tuæ curam, gubernationemque Triumtaber. nenſium 1 Eccleſiæ providimus committendam: quam tuæ Eccleſiæ aggregari, unirique neceffe eſt; quatenùs utrarumque Eccleſiarum Sacerdos rectè, Chriſto adju tore, poſſis exiſtere: quæque tibi de ejus patrimonio, el Cletłordinatione, ſeu promotione vigilanti ac canoni cã viſa fuerint curà diſponere: quippe ut Pontifex pro- prius liberam habeas d ex præfenti noftra permifione licentiam. i Triumtabernenſium] Invulgatis legebatur, Treve- renſium. Emendatum est ex aliquot vetuuſtis,& originali,&- ToanneDiacono. Nam, ut is teflaturs ha: epiftola fèrıpta est Io- anni Epiftopo Veliterno. Oppidum antem-Triumtabernarum Veli- tris vicinum esf. C. L. g Nor nt Fpifèopum diæcej iunguamhakuerunt. lem ex Concilio Carthaginenfi e I..s. F lix f Epifcopus, Selemfelitanus dizit placet ſanctitati veſtræ inſinuo, ut diœc c quam Epifcopos habuerunt g, non habeant,& iHa dic ceſis, quæ aliquando habui rium 1. dum autem hanc proſecutionem 2 ſanctitas ve met, quid fieri debe iverſi 0 1$ Proprium dente tempore, defideraverit prop voluntate, in cujus poteftate eft diœcefi beat Epifcopum. 2 Proſecutionem] Emen mpreſſo& manuſcripto. Nam anted hanc perſecutionem ſanctitatis veſtr C. LL Niſf cum voluntate Ep quæ ab eo retinen 8 re Ft Q ÍH y NOn proprios Epifèopos. Tem ex Africano Concilio‘h c. 20. ret iptant à al. miniſteria. b temporis qualitas wW e in acdeperunt. Loannes Dia Anf is. c24. Polyc. lai. titg. d bletano r2t-4. E Burch. Lr.-c33 al. h Et in(artlag..c. Æ. 8 vari, quòd admonitione 4 fante memorig deehoris noftricontemptå( perquam eum, Eccleſiamque eus de ＋ A s 4 tuæ juriſdictione poteſtatis exemit rurfus in eis aliquit tibi juriſdictionis ſervare p feris, tamen nosi- | ma decernentes, c ionisq̃ue tibi ſacramentum interi | co, Ecclefiague ejusomnem antehabitæ fug pote jurik ais abftineat;:& fe m ſcripta dec noftri, fi qua cau fa vel fidei, vel cri | adverſus præfatum Hadrianum Conſacerdotem noſt | | conſexvantes, decernimus, ut fraternitas tuaab t m ninis, vel pecuniare potuerit-evenire, vel per eos, qui noftri funt, ve! fuert inurbe regia reſponſales, ſi mediocris eſt quaſtio coguo⸗ ſcatur; vel hũc ad Apoſtolicam dem, fi ardua ef, dedu: | catur: quatends noſtræ audientiæ ſententil decidatul. | i | juàd fi contra: hec, quæ.ftatyimus, quo bet tempore, eu quålibet occafione, vel furreptione ven à itum; nec eam te,exespto 7 ani Pon- iretentavelts rå fci? | ultimo vitæ tuæ te tificis decernimus juſſione percipere L 0 Res autem ſive ſacras, ſive ali ͤ mobiles, immobiles· que ejus Eccleſiæ, quas hactenus diceris retinere(quê tum notitiam nobis oblatam præíentious annectimus[is | teris) fine aliqua ei dilatione fraternitas tua telkllütt De quibus, fi qua inter vos quæſtio) ertitur, volumus,ut apud refponfalem noftrum in urbe regia ventiletur. I Percipere.] Hic in epiftola inter jicitur tap häc e con. ſonä. J. 2. qt S; autem ne tecommunione pri > nifi cum conceſſa R licujus F) dis proprium Epi de fidelium e: yt ordinandt, Vbi multit nior fèribit Bonifacio epift. r. a Rgæcipimus, ut juxta facrorum canonum ftatuta, U% multirudo excrevit fidelium, ex vigore Apoſtolicæ ſedis debeas ordinare Epiſcopos: pià tamen contem- platione, ut non vileſcat dignitas Epiſcopatũs. Sicut duo Epiſcopatuus fuprafiripto modo in unum pit redigi, E& unus in duos valet diuidi, fic etiam Epift T ——-—-— Polyc..1. tit.7.€ al. iuf cm contemptam. È al.&c. Unde Gregorius jut ofunt a Burchaibid. b Anfil6. ca niana urbis À al. pofi admonition

mnatum ne prime — Cauſa XVI. Quæſt. De Monachis& Pecimis. 67. s facere potefi oum confènfù Juo- rum Clericorum-Quod cam fatum fuerit, illa pars populique no- vis Ecelefiis fupponitur, a jur s4 pare: Beeri abhotvitur. Hoc niſi Feri polſet, multitudoEccl. ucitatem redigeretur. Plures autem baptiſinales Eccleſtas in una lerminatione facere non hotest. C. LIV. g f una terinin tionepluresbaptifmaz les E poffunt. Jie To ano Con cilio legitur. a baptifma RE nuna terminatione non poſſunt, E una tantummodè cum fiis$ ca pellis. rf contentio fuerit de terminatione duarum matricum, plebes utrarumque diſcernant;& ſi non con- yencringlis Dei judicio diſcernatur. bocin R Toletano est inventum. Burchardus r Ivo y nfi. cfiarum ita interpretandum ests ut nifi te aliis Ecclefiis fuerit afagnatum, in nullo prio- onem patiantur. ions& par ochiants Eccl G Ommunone privetur gui decimas vel oblatidnes extra Epifè opi confèientiam te- nere voluerit. Unde Anaktafius ¢ Papa. Tatuimus d, ut fi quis oblationes Écclefiæ, vel deci- mas, quas populus dare debet, tenere contenderit, vel lem Ecclefiam dare voluerit, præter con- m Epifcopi, vel ejus, cui hujuſcemodi officia eo iomifia funt, pec cum eorum voluerit agere confilio, iñum noftrum componat,& communione privetur. Cùm addit,[Extra ci onſcienti am Epifcopi, Jintelligendi relinquit, guod E Epiftopo confentiente aliis Ecclefiis dari pofi C. LVI. g Iaxia diſpoſitionem Epifiopi decime difribuantar. Item e E f facris canonibus præfixum eft, ut decimæ juxta E- Piſcopi diſpoſitionem diſtribuantur. Quidam autem Laici, qui vel in propriis, vel in 1 beneficiis fuas habent baúlicas; contemptå Epi copi diſpoſitione, non ad Eccle- fias pubi Baptifmum,& prædicationem,& manů ûs impo- tionem,& alia Chrifti facramenta percipiunt, decimas fuas dant; fed vel propriis ba is, vel aliis 1 Eccleſiis pro fuo libitu tribuunt: quod omnimodis divinæ legi ſacris canonibus conſtat eſſe contrarium. Unde 2 ſtram poteſtatem, ut eos corrigatis, papere 1§ AliisEcclefiis) In Concilio f, m videtur acceptum, legitur; fuis ſuis Eccleſiis. ¶ Unde veſtram] erta} L E N II. qui ihi Synodo interfuzty ſac ra docet,&c. Cam auntemreprehenduntu T, gui tac 2 ne hoc faciunt, int lligitur, qua Irre epreher fi e ir, C. LVII@ Anathema fit, gui prater Epiſcopi conſcientiam decis oblationes Ta ſare voluerit. Irem Symmachus Epifcopus Ecclefia g catho- Lica urbis Roma dixitin Hnoclo ſevta Romana, J h canonibus in Gangrenſi Ecclefia Apoftolic au- ctoritate conditis, de fru&tuñ oblationibus, quæ mini- ſtris Eccleſiæ debentut,& de his, quæ in uſus pauperum conferuntur, fcriptum habetur:[Sżguisi oblationes-1 Éc- clefia accipere, vel dat t: preter S A vel ejus, cui hujuftemodi f, ommiſſa, nec cum ejus voluerit agere confilio, anathema iterùm in eodem Concilio mee—üA—— untur ad Imperatorem Quare in en ſequetur, F Epif opo. o difp pon: hre boef cerint, Gangrenſi: ¶S a quis oblata Deo dederit yel acceperit prater Ehlſecbum, vel cum, qui conſtitutus eſt ab eoad difpenfandama m Vericordiam pauperibis, é qui dat,& quiaccipit, anathema fit.| Valdè iniquum ergò,&i ingens facrileg gium eft, ut quæ- cunque vel pro remedio peccatorutn, vel falute, vel re- quie animarum fuarum unufquifque venerabili Eccle- ſiæ contulerit, aut certè reliquerit, ab his, à quibus hæc maximè ſervari convenit, id eſt, Chriſtianis,& Deum ti- mentibus hominibus,& ſuper omnia à Princi pibus,& primis regionum in aliud transferri vel converti. r l Generaliter b verò, quicunque res Ecclefiæ confif re, aut competere, aut pervadere periculosa ſuà infeſta- tione bræſumpſerit, niſi 2 ſe citiſſimè per Eecleſiæ, de qua agitur, ſatisfactionem correxerit, perpetuo anathe- mate feriatur. Similiter& hi, qui res Eccleſiæ, juſſu, vel largitione Principum, velquorundam potentum, aut quara invafione, aut tyrannicà poteſtate retinuerint, & filiis, vel hæredibus ſuis(ut à quibufdam jam fatum quaſi ha reditarias rel iquerint, niſi citò res Dei admoàiti à Pontifice agnitå veritate reddiderint, perpetuo anathemate feriantur. Iniquum enim effe cenfemus, ut cuftodes s potiùs chartarum, quàm defen- ſores rerum creditarum(ut præceptum eſt) judicemur. Ciα. Ferro enim abſcindenda quæ fomenta non ſentiunt. Similiter& illi extorres de- bent fieri ab Ecclefia, qui Sacerdotali admonitione non corriguntur, dicente c Domino:[ Aufer te malum ex Voas bis] Univerfa Synodus furgens acclamavit: Ut ita fiat, rogamus. Dictum eſt octies. Iſta ſerventur z, preca- mur. Dictum eſt decies. Ut in perpetuum maneant, & veſtra auctoritate firmentur. Dium eft duodecies. Exaudi Chriſte, Symmacho Papæ vita ſit. Pictum eſt duodecies. ıq Oblationes Eccleſiæ] In Concilio ipfo Gangrenf legitur, ſi quis oblationes Ecclefix extra Ecclefiam accipere,&c. 2$ Nifi fe) Hec uue ad verfie. Similiter.-funt addita ex Symmachi Synodo. 3 4 Ilta ferventur,) Lem hat uſqque ad venſ: Exaudi. C. LVIII. g Eade a pleđuntur pænd; qus Eccle- fiares& bona Epiftoporum invadunt. Itemin eadem Synodo. Imiliter d& hoc ad omnium Ecclefiarum notitiam veſtra cunctorum exhortatione& judicio cenſemus pervenire,& ab omnibus firmiter teneri, quia Epiſcopo- rum res Eccleſiæ non dubitantur eſſe, ſi in eorum facul- tatibus ſimili fuerit crudelitate graſſatum, pervaſores rerum memoratarum prædictæ canonum diſtrictionis fe- riantur vindictà: ut qui moribus ꝑropriis, ac nullà con- ſeientiæ caſtigatione corriguntun ſaltem Eccleſiaſticæ& canonicæ vindictæ perfodiantur aeuleis. C, LIX. G RėsEcclefie Principum aucto- tate diftribui non poffunt. Lem ex lib. i. Capitulorum Caroli& Ludovici: Imperatorum, c. 83» Uia e juxta fanætorum Patrum traditionem novi- mus res Ecclefig vota effe fidelium, pretia peccato- rum ,& patrimonia pauperum, euique non ſolàm habita Oare, verùm etiam multa; Deo opitulante, confer- re optamus. Ut f autem ab Ecclefiafticis 1 de divi» dendis 2 rebus Eecleſiæ ſuſpicionem dudum conceptam Aderens, ſtatuimus, ut neque noſtris, neque filio- rum,& Deo d ſpenſante, ſuceeſſorum noſtrotum tempo- ribus, qui noſtram vel prog enitorum noftrorum volun- tatem, vebexemplum imitari voluerint; vlam penitùs diviſionem aurjacturam patiatur. 1J̃ Eccleſiaſticis] Sæquebatur officiis, gua vox negue à Burch....2. b ač fàbditis c Cap.<.285. &..c7. d Anf ls. cgs. e Tn Concil, Ticinenfi,.12: f Anf dj: S g Etin— Jub Pipino, cap.26. h Deizſdedit Anf Ls. cigg i Cap: 7. Gangren, Cap: lib.7.:7. a In Gangren. c8: Burch. L3. ttg. 145. Ivo.32: cap.209, CP 210. 12..2., indigne. b Ivo part3. c48.© Dent. 13- dr Ors. d Tvopz capagse© Deufledit ps Anfeim bgs c43. E aliamen ni ————— aiaia

679 Decimis. De Monachis& án vetuflis, neque in ipfè capitulari est. Refertur enim ad homi- eD non ad officia. 7 PRA 2$ Dividendis] In capitulari imbreſſo legitur, non divi- dèndis. In capitulis autem manufèriptis, gua al Ehiſcopis pro- Vinciarum Rhemenſis, ac Rhotomagenſis Ludovico Regi mifa fee- runt, hachabentur ad bunc locum pertinentia: Quia vero Ca- rolus Princeps, Pipini Regis Pater, quiprimusinter 0- mnes Francorum Reges ac Principes> IES Eceleſiarum ab eis ſeparavit atque diviſit, pro hoc ſolo maxims eft ater- naliter perditus. Nam S. Eucherius Aurelianenſis Epi- ſcopus, qui in monaſterio S. Trudonis requieſcit, in ora- tione pofitus,ad alterum feculum raptus,& inter cætera, quæ Domino ſibi oſtendente conſpexit, vidit illum in inferno inferiori torqueri. Cui interroganti ab Angelo ejus ductore reſponſum eſt: quia Sanctorum judicatione, qui in futuro judicio cum Domino judicabunt, quorum- cunque res abſtulit& divifit, ante illud judicium ani- mã& corpore ſempiternis pœnisdęputatus eſt,& rece- pit fimuļcum peccatis fuis pængs propter peccata omni- um, quires ſuas& facultates in honore& amore Domi- ni ad Sanctorum loca in luminaribus divini cultûs,& alimoniis ſervorum Chriſti, ac pauperum, pro anima- rum ſuarum redemptione tradiderant. Qui in ſe rever- ſus S. Bonifacium,& Fuldradum Abbatem monaſterii S. Dionyſii,& ſummum Capellanum Regis Pipini ad ſe vocavit, eisque talia dicens in ſignum dedit, ut ad ſepul- chrum illius irent,& fi. corpus ejus ibidem non reperif- fent, ea, quæ diçebat,vera efle concrederent. Ipſi autem pergentes ad predium monafterium, ubi corpus. ipfius Caroli humatum fuerat, ſepulchrumque ipſius aperien- tes, viſus eſt ſubitò exiiſſe Braco,& totum illud ſepul- chrum interiùs inventum eft denigratum, acfi fuiffet ex- uſtum. Nos autem illos vidimus, qui uſque ad noſtram ætatem duraverunt, qui huic rei interfuerunt,& nobis vivå voce veracitėr funt teftati, quz audierunt atque vi- derunt.. Quod cognofcens: filius ejus Pipinus, Synodum apud Liptinas congregari fecit, cui præfuit cum S. Boni facio Legatus Apoſtolicæ ſedis, Gregorius nomine. Nam & Synodum ipfam habemus,& quantumcunque de re- bus Eccleſiaſticis, quas pater fuus abftulerat, potuit, Ec- cleſiis reddere procuravit. Et quoniam res Eceleſiis, à quibus ablatæ erant, reſtituere propter concertationem, quamcum Vvaifaro Aquitanorum Principe habebat, non prævaluit, precarias fieri ab:Epifcopis exinde petiit,& nonas, ac decimas ad reftaurationes terrarum,& de una- quaque cafata duodecim denarios ad Ecclefiam, unde res erant beneficiat(ficut in libro capitulorum Regum ha- betur) dari conftituit, ufque dum ipfæ:res ad Ecclefiam revenirent. Unde& Dominus Carolus Imperator ad- huc in regio nomine conſtitutus, edictum fecit, ut nec ipfe, nec filii ejus, neque ſucceſſores, hujuſmodi res age- reattentarent. Quod manu fuå firmavit, cui plenitu- dinem habemus,& dequocapitulum excerpt m inlibro capitulorum ejus, quicunque librum illum habet,& le- gere voluerit; invenire valebit. Hanc etiam relatio- nem& in ſeripturis habemus,& quidam noſtrùm etiam viva voce Dominum Ludovicum Imperatorem patrem veſtrum referre audivimus. Hujus hiſtoria mentio etiam eft in vita B. Eucherii, Epifèopi Aurelianenfi r «Archiepi fèopi Rhemenfis Qualis vero effèt hujufmodi ſticorum bonorum di Viſto, quam Carolus Martellus indu vit Hipimis autem© Carolus Imperator prohibuerunt, eodem libro primo Capi- tularium, ante capitulum iftud 83. fic exponitur: Tempore Ha- driani Papæ,& Caroli Magni Imperatoris,quando Pauli- nus Epifcopus tenuit vices Apoftolicæ fedis, in Aquis fuit fatum iftud capitulum, propter hoc, quia Laici ho- mines folebant dividere Epifcopia& monaſteria ad illo rum opus,& non remanfiffetulli Epifcopo, nec Abbati nec Abbatiſſaæ, niſi tantùm, ut velut Canonici& Mona- chi viverent. Decreti Secunda Pars. 680 X man e i 9 Cum ergò hræter conſcientiam Epiſcopi, vel ejus, cus oflicia hu jufinodi commiffa Junt, quilibet prohibetur oblationes Ecclefia di: 7` r*. A. firibuere, liquido apparet, quod cum Epiſcopi confenfu quibuslibet „Ecelefiis poffint difiribui. Huic interpretationi videtur contraire auctoritas illa Toletani Concilii IV. cab. 52. C: LX.-g Nihil de jure fue diæcefis Epiſcopi Praſimant allferre. Pam 4 eſt à præſenti Concilio, Epifcopos diœceſes ſuas ita regere, ut nihil ex carum jure prg- ſumant auferre; ſed juxta priorum auctoritatem Conci- liorum tam de oblationibus, quam de tributisꝰ ac ftugi- bus tertiam conſequantur. Quod ſi amplius quippiam ab eis præfumptum extiterit; per Concilium reftauretur, appellantibus aut ipſis conditoribus aut certè propin· quis eorum, ſi jam illi à ſeculo diſceſſerunt. C. LXI. ꝙ. Paſſeßliones Reclgſtæ dereliftamili ſi alienandi licentia. Irem Symmachus Papa ad Cafarium fiatrem,..t. pomer c, quas:unufquifque Ecclefie proprio dedit aut reliquit arbitrio, alienari quibuslibertitu- lis atque diſtractionibus, vel ſub quocunque argumento non patimur: niſi fortè aut Clericis bonorum d meti torum, aut monaſleriis religionis intuitu, aut cenè pete. grinis, ſi neceſſitas largiri ſuaſerit: ſic tamen, ut lacipfi non perpetuò: ſed temporaliter perfruantut. Sed ilud Toletani Concilii ita intelligendum esh ut Epi prater quartam. vel tertiam, Juæ ſecundum locorum dreptate eis debetur, nih C. LXIL 9 Adlericis& piis locit ultra ſtaute Patrum aliquid Epeſcopus non exigat. Vnde in Concilio Leonis Papæ. IV..:26. fatutum$t. NE e Epifcoporum liceat à fùbjeđ&o Sacerdote, velaliaquolibet Clerico,& piis locis dationes ultra ſtatuta Patrum exigere, aut ſuperpoſita F in angarlisin. ferre. Sed cùm optimus ſit perſpectortita prolpiciat 3 ut univerſæ fibi oves commiſſæ à fe maxime alantur, at- quein neceffitatibusadjuventur, noniillicitis ezactiont- bus:b opprimantur,quia. Dominus pafcere& docerenos docuit,& omnibus miniſtrare, non terrenis lucris vel avaritiis delectari. .. LXIII g Dereditibus Ecclefia guartapart Clericis est diftribuenda. “Irem Gregorius Leoni Epifèopo Catenienfium 1 lib: geepis t8. o A: k hoclocorum gradus rationisordo diftinxit,& judicia-effe conftituit, ut nec præpofti in oppri- mendos fe fruftra valeant occupare ſubjectos; nec ludje· ctis iterùm contra fuos præpofitos effrenata ſit refultan- di licentia. ģ infia. ¶ Volumus ĩgitur, ut quicquid Ec- cleſiæ tuæ ex reditu, vel quolibet alio titulo fortaſſis ac- ceſſerit, quartam exinde portionem ſine diminutione aliquadebeas ſegregare, atque eam ſecundum Der ti- more:im Presbyteris,‘Diaconis, ac Clero(ut tibi vitum fuerit) diſcretè dividere. C. LXIV. 9 Eypꝛiſeopus turpis luori gratid nihil à Monachis vel Clericis furs exigere debet. Irem ex feptima Synodo, c- 4. i Rædicator/ veritatis Paulus% divinus Apot0 lus, ac fi canonem ponens Epheſiorum Presby- oh⁰ν,,sgant. å Burch...-203. Ivo-.-255- b al. decimis tributis. ch lye: dz: titz. Anf: L5. cgp d al. honorem meritis. È E lg. titt Anf Ló. c166. F in vulgatis erat, fappofita: S perſpiciat. h al. exactis datitnibus. i 4l. Catinenſi. k Re lseoóz 1 Anfi ht crip Polyedgtiti m Akaun A plmtudini: WANEÖUKT y E F sod teris, imò verò& omni facratg multitudini”, — fiducia

feguanut, Q um extiteni ynmachus Papis g n firem, ed quas ui uitarbjtrio, aliem Jargiri fialerit: etat emporaliter perituant hi ita integ jars, us ſaunduml gi do nilio Leonis iape fiatatum e oporum liceat ibet Clero, iger, af 681 Cauſa XVI. Queſt. fiducialiter perhibuit:[ Argentum é aurum, aut veftem zmullius concuptui. Omnia ofendi vobis, quoniam fic laboran- fes oportet fufèipere infirmos, beatiųs exiflimans a dare, quàm b accipere.} Propter quod& nos edocti ab eo definimus, Epifcopum nullatenùs turpis lucri gratiå excogitare 1 ad excuſandas excuſationes in peccatis expetere aurum, vel argentum, aut aliam ſpeciem ab Epiſcopis, vel Cleri- cis, vel Monachis, qui fubipfo fant. Ait c enim Apo- ſtolus: ¶ Hiqui regnum Dei non poßßidebunt: nee debent filiithe« Jaurizare parentibus, fed parentes filiis.)& infia. Præcepit enim& d Petrus Apoftolorum fummus:[ Pafèite, qui in mobis esf, gregem Dei, non coate, fd| fpontanet fècundam Deum, nonturpislucri gratia, fèd voluntarie: negue ut dominantes in Cle- ris fed forma fatti gregis. Et cym apparuerit Princopo paſtorum, Percipietis immarceſcibilem gloris coronam.] ¶ laput hoc anted citabatur ex ſexta Synodo. ESF autem in Siptima ex verfione Anaflafii, ex qua nomulla htc funt addita, dempta, emendata. À- e y> I€ Excogitare| Perba Graca, bekto noas atay po- xegd Os imvouok imononoy meo pantoup weapards y OUAETAAS, ATOATRY apero: Sic clarins verterentun ftatui- mus, neullo modo turpis lucri gratiâ in mentem veniat Epifcopo excufanti excufationes in peccatis pofcere au- rum,&c. Hlud aurem, quod in fine capituli Symmachi ponitur:[Hæc ipfa non perpetuò, ſed temporaliter perfruantur,] ad per- fenales tantum poſſeſßiones, Clericorum videlicet& pauperum, non ad monafteriales referendum est. 7 pars. Quamvero fi grave;apud Deum decimas, r obla- tiones, ae primitias Sacerdotibus non fòlvereaučtoritate Hieronymi Ó Augufiini apparet. C. LXV. Q Remsapud Deum habetur, qui decimas Sacerdotibus non ſolverit. Ait namque Hieronymus an commentrad c. 3. Malachiæ. Evertimini ad me,& revertar ad vos, dicit Do- minus exercituum:& dixiſtis, in quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me:& dixi- ftis, inquo configimus te? in decimis& primitiis. In penuria vos maledicti eſtis:& me configitis gens tota.] Nunc fequamur ordinem prophetiz. Quia mihi non reddidiftis decimas& primitias, idcircò in fame& pe- nuria maledicti eſtis:& vos me ſupplantatis, ſive frau- datis, atque privatis gens tota. Pro 1 gente, quæ in Hebraico fcribitur 443 annum xx. tranftulerunt,£7®, pro£fv@;& eft fenfus: Eceè annus expletus eſt,& nihil in meosthefauros, fedin veftra horrea comportå- ftis:& pro decimis& primitiis f, quæ parva erant, fi à vobis darentur, ubertatem poſſeſſionum veſtrarum,& omnem frugum abundantiam perdidiſtis. Ut autem {ciatis me toc irafcente perfectum, quia fraudàſtis me parte meâ, hortor vos, atque commoneo, ut inferatis decimas in horrea g, hoc eft, in thefauros templi,& habeant Sacerdotes atque Levitz, qui mihi miniftrant cibos,& probate me, fi non tantas pluvias effudero, ut cataractæ cœli apertæ eſſe credantur:{ Et efundam vo- bis benedictiomem uſque ad abundantiam.|} Verbum effufio- his, nomen largitatis oftendit, Sed ficri poteft, ut agros irrigantibus pluviis fit quidem fertilitas, verùm aut locuſta, aut bruchus, aut ærugo, aut eruca deſtruant, & labores hominum pereant. Proptereà jungit,& di- cit:[ E increpabo pro uobis devorantem,] locuftam videlicet, & reliqua qug diximus,[ C non corrumpet p̃uctum terre vefra.|é infia. Q Si quando fames,& penuria,& rerum omnium egestas opprimunt mundum, ſciamus, hoc ex a Exiftimantes]) orig. In Scriptura autem citatur tangram fententia Domini. b Pfàal. 140.€.Corinth... 2xCorinth.t2. d Pets. e Malach} f al. primitivis g alhor- rea mea.| I De Monachis dr Dea 6 8 cimis. 82 Dei ira defcendere, quiin pauperibus, fi non accipiant eleemoſynam, fraudari ſe loquitur,& ſuas 2 poſſeſ- {tones poffùmus decimas& primitias interpretari. q Si quis doctus& eruditus legem Dei poteft cæteros erudi- re, non debet ſuæ aſſignare prudentiæ, ingenioque, quod poſſidet: ſed gratias agat primùm Deo, qui cuncta largi- tur; deinde Sacerdotibus ejus, ac magiſtris, à quibus do- ctus eſt. Si enim non egerit gratias, fed fibi fcientiam vendicaverit, in penuria maledicetur. Quꝰd ſi intelligens largitorem Deum,& agens his gratias, per quos à Deo eruditus eft, humiliaverit fe,& in horreum Dei intulerit cibos, hoc eſt, Scripturæ ſanctæ alimenta in Eccleſia popu- lis miniſtraverit, ſtatim aperientur ſuper eum cataractæ cœli,& effundetur pluvia ſpiritalis:& mandabit Deus nubibus ſuis, ut pluant ſuper eum imbrem:& abundan- tià rerum omnium perfruetur, 1$| Pro gente,)] Hec ufgue ad'verf: Ecce annus; addita Sant ex B. Hieronymo ad fententia integritatem. 2€ Et fuas) Mnoriginali fic legitur, fraudari fe loquitur, & ſuã portione privari. Poffumus decimas& primitias etiam fic interpretari. Sed obgloffamnon etmutatum. Alið vero quedam emendata funt. C. LXVI.@ Quod decima Sacerdotibus Jùnt tradenda. Tem Auguftinus ferm. 21y, de tempore:` D 4 tributa ſunt egentium animarum. Quòd ſi decimas dederis, non folùm abundantiam fructu- um recipies, ſed etiam ſanitatem corporis& animæ con- fequêris. Non igitur Dominus Deus premium poftulat, fed honorem. Deus snim nofter; qui dignatus eſt totum dare, decimam à nobis dignatus eſt recipere, non ſibi, ſed nobis fine dubio profuturam:. fed fi tardius dare pecca- tum eft, quantò pejus eft non dediffe? De militia, de ne- gotio, de artificio redde decimas.. Cùm enim decimas dando& terrena& cœleftia poffis præmia promereri, quare pro avaritia duplici benedictione fraudaris? Hæc eft enim Dei juſtiſſima conſuetudo, ut ſi tu illi decimam non dederis, tu addecimam revoceris. Dabis impio mi- titi, quod non vis dare Sacerdoti. Benefacere femper Deus paratus eſt, ſed hominum malitià prohibetur. De- cimæ enim ex debito requiruntur;& qui eas dare no- Iuerit, res alienas invaſit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipſe habitat, illo decimas non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal æter- ni judicis apparebit, quia remà Deo pauperibus delega- tam ſuis uſibus reſervavit. Qui ergò ſibi aut præmium comparare, aut peccatorum deſiderat indulgentiam pro- mereri, reddat decimam: etiam de novem partibus ttu- deat eleemofynam dare pauperibus, G Caput hoc confeétum esT ex bocis R. Anguftini inferm. 219, (qui est primus Dominica xij. post felum Trinitatis) é ferie verborum,(r verbis ipfis fapt mutatis: eodemg, modo apud Anfèl- mam habetur. C LAYIL G Seipfum condemnat, quievangelia zantibus neceffaria fubtrahit. Tem Hieronymus in comm. ad c. 3. epiftola ad Titum, in fine. Ao viris,& Evangelizatoribus Chrifti in ne» ceſſariis uſibus nolle tribuere, ſterilitatis ſeipſum eſt condemnare, C. LXVIII Q Liberum est Clericis decimas Monashis cončedere. Quod autem decima Epifioporum confenfu Monachis cite tribuantur, B. Hieronymus Damafò Papa fè ribit, dicens. Cean quicquid habent Clerici, pauperum eft, & domus illorum omnibus debent efle commu- nes, füfteptioni peregrinorum& hofpitum invigila- re debent, maximè curandum eft illis, ut de decimis& a Anfls. cg. Polye: l3 titit

Oblationibus, cœnobiis& xenodochiis, qualem volue- yint& potuerint fuftentationemimpendant. Liberum| eſt enim Monachis,& ſpiritualibus viris Deum timenti- bus& colentibus, decimas& oblationes, cunctaque re- Z media concedere,& de jure fuo-in dominium orum, & uſum transferre, nec tam iſi pauperibus paupertatem, quam religionem attendere. Quòd autem beatitu ta quæſivit, utrùmufus decimarum& oblationum ecula ribus provenire poffit, novit veftra fan titas omninò non : licere,proteftantibus hoc divinis auctoriiatibus paterno- rum canonum. Quamobrem, fi aliquando fuerint ab his«malè. detenta, quæ divini juris effe noſcuntur,& in uſum tranſierint Monachorum& fervoru Dei Epifco- potamen loci illius præbente confenfum, conſtabunt eis omnia perpetua firmitate& ſtabilitate ſubnixa. 4 Cle. ' ricos a autemillos convenit Eccleſiæ ſtipendiis ſu ften- tari quibus parentum& propinguorum nulla ffir y; tur. Qui autem bonis parentum,& opibus fuftentari poflunt,& quod pauperum eft accipiunt, facrilegium profe&ò committunt,& per abufionem talium judicium £bi manducant& bibunt. i q Supractiam 1-2. Clericos. pars hujus capitis citatur ex l į B. Hieronymo, in cujus, qua ex tant, ſcriptis nihil iuijuſinodi int zum est.; De prædlis autem, quæ d colonis eorum colu iino Goncilio:;[ Qushi funt præ ntum nr fA j fie 6 eT in Mas tereà, gc. JA pra cad. QUAÆSTIO IL 1 E capellis verd, qua ab eis poſiidentur. nps? rum inftitutioneh A Sacerdotibus da, Joannes Papa probar firs | Eptfèopo. C. I..Presbyteriinm «Abb riorum Eccle; apii literis charitatis veft ur, qt: exhibetis, non modicè ga xa, guz confuluiftis, ut chariſſimo fratri be tum conſilium damus. Delegavit enim nobis pia man- ſuetudo veſtra, utũm Eccleſiæ pro quiete Monachorum à ſanctis Conciliis, catholicisque Epiſcopis eis traditæ, per Sacerdotes ab eis ordinatos& inveſtito-debeant in- ktitui. Addidit quoque fraternitas tua, litem& ſedi- tionem inter Clericos, Mo ue ex hac caufa non modicam effe ortam: quo eſſe factum nemo an etb enim mille nocen- di modos, nec ignora ias ejus. Conatur namque à principio ruing fuæunitatem Ecclefig refcindere, cha ritatem vulnerare, ſanctorum operum dulcedinem in- vidiæ felle nibus modis humanum ge- nusevertere& perturbare. Polet enim ſatis,& erube fcit charitatem, quam in cœlo nequivit habere, homi nes conſtantes cx lutea materia tenere in ti oportet(quant) ut o mnes aditus n ê nia mus, ne mors ingrediatur per portas noftras. Conſilio < itaque multorum fratrum. diligenter exquifito decrevi- mus, ut amodò Eccleſiæ Monachis traditæ per ſuos Sa- cerdotes inſtituantur. Divinæ enim leges! nt& fe- culares, ut cujus eſt poſſeſſio, ejus fiat inſtitutio:& ſi in dando, quod majus eſt, facilis fuit charitas, ſit facilior concedendo, quod minus eſt, ſancta largitas. Majus enim fuit ꝑoſſeſſionem dare, quàm ſit inveſtituram con- cedere. Quomodo poſſeſſoris jura cogn& ſua- rum e rerum fibi tributa reddentur, ubi quod fuum eft, peralterum datur,& cùm voluerit, aufertur? Humani moriseftillum vereri, cujus judicio& voluntate nunc iiio fumus, Nuncitaque fuper ignẽ diſcre- un y 16 Unde entu ..2. Cericos. In regula Mons m, c. de paupertate, ha- erigitur, nunc deprimitur, Unde fr, utin partem Eph quòd per eo- 684 fcopi ad ferviendum Sacerdos proclivior fiat;& fic Epi- ſcopus, quod ſanctè& religiosè dederat,quådamfimula- tà auctoritate ad ſe trahat 4. Sic ĩtaque privatut metce- de, quam conſeeuturus fuerat, tum quia fict charitate aufert, quod dederat,-tum quia pravorum Sacerdotun diſcordias,& ſciſſurasamantium, lites& diſſenſiones in- ter Epifcopos ſeminantium, verbis nimis factuscredulus, uod ꝓriùs fucatè moliebatur lucrari, poſt detectà flau- de cor n ufurpatione extoto auferre.Quorum d avertentes 4 calliditate,& hoftis verfuti fuafiones de- inceps omnibus licentiam Monachis.damus fuarum Ece cleſiarum inveſtitores fieri: ita tamen,ut judicio Synodi fi contra. Sacerdotium agere præſumpſerint, multentur, ici mucrone Epiſcopi Sacerdotum pi centur. G Caput hoc es? ct i ti fant habita: ex tä. tí hiscenced: tur re Urbanus Papa 1. aribiis in detur contra iturn ér hec prior fplUr IN 2. E0 C in; 17. .LE PALES. Dmonemus. e, atque pr i Å nò dari Deo non negligatur,« ſtituit: quia timendum eſt, ut q um ſubtrahit d, ne fortè Deus ferat ei neeſſaria ſua. C: IELE G De eodem. PALEA. Kem Nicolaus Papa II. epifi. unich, cap y. Ræcipimus e, ut decimæ 8 pri mitiæ, ſen oblationes vivorum& mortuorum Eccleſtis Dei fideliter x dantúrà Laicis;& ut in difpofitione Epiſcoporum ſat: quas qui retinuerint, à ſanctæ Ec cleſia communione ie parentur. C. IV. g De eodem, PALEA. Trem Leo Yapa, KR decimas ad alium pertinentes accipiat ka Y, PALEA. Iem Ambroſtus ſermone primo de Qua- dra geſimd. Am qui-Deo-non vult- reddere decimas, quas reti- nuit,& homini non ftudet reddere, quod injuſte ab eo abſtulit, non timet adhuc Deum,& ignotat, quid ſi vera pœnitentia, veraque confeſſio. Iſle lalis homo non poteft veram: g facere eleemo G Habetur in fèrmonepr Ecce nunc, gui rum e sis B. Ambrofii nomen pr vatur in Bibliotheca Vaticana, ac Monaferii Mediolar B. Ambrofii. C. VL g Abba rochuialibus E blaue Fhilopi co abſque Ehpiſcopic zs Presbyteros non ordlinent. pem Urbanus 11. ari Anè.quia Monachorum. quidam Epifeopis jussu? auferre contendunt, ſtatuimus, ne in parochielibus i znifropori nſilio Eccleſiis, quas tenent, abſque Epiſcoporum Presbyteros collocent, ſed Epiſcopi parochiæ cufäm-⸗ S?. á Ui” cum Abbatum conſenſu Sacerdoti committant. f.. ii p á“ modi Sacerdotes de pọpuli quidem cura PP ST FFF, fi Ibuls ora tionem reddant, Abbati verè pro rebus. tempora? ubjectionem é k EO TE f ad monafterium pertir ntibus debitam t; gi exhibeant,& fic fua cuique jura ſerventut. Idem. Ñ ——— e— 2 al. retrallat. bal. aduvertantes. Burch. Ljepo 4 hit. e 44 ly r 7. Pa nS 7e al. abfirahit Ivo part.3. e197. Pann. L2.c37 d J gt boiur quedam fimilia: b c al. ſuorum ſcbi. prater kor,$. deinde,£ pl quacuague oblaſtiuii g aiy Al Pr

eltitotes dotiuma oneg dumek,ut e forè Deus pr p fua, q Deud, qicolaus Papa 114 tah „ yt dedm mortuo! kum venini yl y, gD ndm, Jm Leo imasadalium pet” ) CV phl y Anibrohus jarn dragit: peo non vit T jni non fuest" adhuc D% om ntmet yeragne con ią vet oest. ufa X VI. Quæſt. V.& III. He Preſeripiton Parochialibus Eccleſiis Presbyteri per Epiſcopos inſtitu- antur a, qui eis reſpondeant de animarum cura,& his, qug ad Epifcopum pertinenti C- VII. g rumcunque Monachorum Ecclefia Epiſesporuum ſtibdantur regimini. Fem ex Concilio apud Faventiam habito. Tatuendum nobis eſt, quatends Eccleſiæ quorumcun- gque Monachorum in ſingulis parochiis ſitæ, Epiſcopo- zum, ut decet, divinitùs ſubdantur regimini, eisque debi- ta obſequia exhibeant. Ecce Urbanus Papa prohibet in rum per Monachos fieri, quas X ras parochialium Ecclefia- nes Papa ei concefit, Sed ilud 1 žs Pápa intelligendurs est de illis Capellis, que cum omni jure fud ab Epiſespit Monachis conceduntur. Iſtud autem Úrbahi intel- ligitür de ilis, quas Abbates in propris pradiis adifisant ii villis, n caſtellis Jais QuAKSFTFIOV. Videtur contra ordinis tationem, ut inter Secundam{7 ter- fiam queftionèm a fü pofita. Et inomnibus antiguis exer ptis duobus pervetuftis, in ſecunda quaſtions ſtint o- n quibas conftat quinta quaftio: deinceps fequitur tertia i quarta cum fuis capitulis, utin vulgatis codicibus: tum verba Grätiani, quain vulgatis habentur initio fèxta quæſtionisC- c. conſuetudo, faci religi of . Verama hanc, gua nume tratti intam propofitisne imiti ideo ordine. plaribus; exc emnnés hi can Í cunde allata erant. Quam uctoritatem iilor tum eft iis, quainj F; cauiſàm, acpratered ob. m duorum cod ta guafirone, uij nihil eſſe mutandum. beant, tamen Poteſtatem guber- Ales, elſi jus terr ifirandi non habent. ; Ecclef. Unde Nicolaus Papa azz Iquis b Epifcoporum in-alienæ civitatis territorio a pro'quacungue fuorum opport Acare diſponit, non præſumat dedicat illius eſt, i onem facere, quæ n cujus territorio Eccleſia aſſurgit. Adifica vetur, ut quos deſid soxdinet is, cujus te in re ſiia ordinari, ipſe tium eſt: vel ſi ord ipſos habere acquie- ſcat:& omnis Eccleſiæ ipſius gubernatio adeum, in cu- jus civitatis territorio Ecclefia{fi lurre ~ ry sj z; C. II. ꝙ Bafilice noviter conditaad Pertinent, eujus Cunvent Eara a præfentiuni Joannes, frater& Coëp nofter“ t, indicavit nobis, quod quidam Exup tius Epiſcopus auſu temerario in diocefi ipfius Orat um conſtruxerit, idque ſine præcepti auctoritate contra morem præfumpferit dedicare, Mifasgue illic publicas celebrare non'metuit. Quam rem cum fumma te celeri- tate& acdiftritione convenit emendare, neculteriùs talealiquidattentare permittas: 1$ Nofter,] Hoc loco in epiftola ipfa interjicit Quod de jure ordinandi, non pofidendiinteligendum eft. His anttoritatibus facilè perpendi potest, quòd fve Abbates, five Epi- Sèopi in fuis caftellis, vel villis Ecciéfias adificdverint; non ideò Epi- ſcopo, in cujus diæce rinr, Cnventus adimitur:& ideò Sacer- dotes, juxta ilad Urbani dr Nicolai, iñ ets non nifi per Epiſcopos, cum conſenfi tamen& electione ædiſicantium, ordinari poſfumt. antur malins QUAÆSTIO IÈ I Usd autem prafiriptione temporis omniàjura tolan- T 7 8 ps tar, probatur anfforitate Chalcedonenfis Conci- lii,&eGelafii Papæ,& Toletani Conciliiprime hac eSF c. C. I. g Ruficana parochia apud Ppiſcopos, qui cas pofädent, triginta annis fine violentia Per- maneant immobiles, p= ſingulas Eccleſias 1 parochias ruſticanas, ſive 2 in poſſeſſionibus, manere immobiles apud eos, qui eas retinent, Epifcopos decernimus:& maximẽ ſi ſine violentia eas jam per triginta annos tenentes gu- mentum quinta quaflionis| bernàvertnt: Si verò intra triginta annos fađta fuerit, aut fiat de his dubitatio e, licear eis, qui fë dix læſos, propter eas movere apud Synodum provi: tamen. G Caput hoc'est ex priſea venſione, qua eS in collectione Jidori atque ex ca cam duabus Jaticanis ejuſdlem collectionis codicibus Hata, ef emendatum. i$ Ecclèfias}. Apud Balfamonem in codicibus manufirsa pii legitur, nab sxaslw inneyiavideh in unaquaque provincia, Sed in Graco. canone Vulgato, 1A’ EXA THY Mi~ ZANY: 2- Sivein poffefonibus,] Graces, AygArLRS AA ponias, y mis iyyapios: idest; parochias, qua in ruſi- bus, aut quæ invicis& pagis funt; C. II. g iginta annis ab Epifapis mobꝛles permaneam diæceſes. Trem Golafins epift. 2. ad Situlos, c. t. pA tn J noftrorùm auctoritas emanavit; ut fi- ifcopi ad regendum habeant po- poheſſa, im- cultates Eccleſiæ Ex teſtatem: ita tamen, ut viduarum, pupillorum, atque bauperum, necnon& Clericorum ſtipendia diſtribuere lebeant. Hoc eis etiam ſtatuimus dari, quod hactenus tum eſt: retiquum ſibi Epiſcopi vendicent, ut, ſicut disimus, peregrinorum atque captivoram largi- res effe poffint. Iens ibid. esz: d. Illũd g etiam an- i placuit, ut ſi, quod abſit, facultates Eccheſiæ, nec it: Ideo- l e condite fuerint, ad eum pro- > pertincbunt Epifcopum, cujas Conyentus e conſtiterit. ＋ Canon zdt. Concilei quarti Tletani ſie habet: Sicut dicœce: fim alienam tricennalis poffeffio tollit: ita territo ventum non adimit,&c. m infia eåd..3, ficut diœcefi C. III. g£d ori Epiftopo in diæcef alterins Ecclefiam conſecrare non e | Z5. c26. Burch. l3. c14 non dicœceſes ab aliquibus poſſidentur Epifcopis, jure fi- bi vendicent, quod tticennalis lex concluſit: quia& fi. liorum noftrorum Principum ita emanavit autoritas, ©. IL g Tërrito efi Conventim non i adim Irem ex Concilio Toletano IV. c. 24. Icut dicœceſim alienam tricennalis poſſeſſio tollit, tita territorii y Conventum non adimit 2 zf. a Anf LT. cap.2 c TsCbale. c17. 0 c: Li titie: b celebritate) orig. cta Sn. e. ati d Polhc. lis. tit.12. Anf 0-3: C. lob. Pumm..a..bis. ak. rcatio. f Polyc. l3. tit.12. Ivop.3. oi47 g Ivop.3. cap.r44. Burch. l3. t159. Pann,...6s. h 77. Polſeſſio. Polhpc..g. tit. tæ. Anfèlm, ls..27. Børsh. L 4i duop 3. eziz tR:

Decreti Secunda Pars. 688 687 De Prakiptiini- — r— I4 Territorii] In vulgatis ſequebatur, poſſeſſio: qua iy codicibus Concilio- abest a vetuftis à Burchardo, dy Pannormia,& rumimprefis É manuftriptis:: ak 2§ Nonadimit.)-Sicineditionivus Conciliorum Colonienfi- bus,& Codice Regio,© veruſeis Gratiani exemplar ibus,& in Pan- normia. Veram in duabus editionibus Conciliorum Pariſienſibus, n habetur, non amittit,& in duobus codicibus ardum, non admittit. malis polſeſtio intr-a unam a apud I Vaticanis& apud Bur inciam fervari debet. Lem ex eodem,.33. Uicunque à Epiſcopus alterius Epiſcopi diœceſim Cle triginta annos ſine aliqua interpellatione poffe- derit, quamvis 1 fecundùm. jus legis ejus non videatur eſſe diœceſis, admittenda tamen non eſt contra eum actio repoſcendi. Sed hoc intra unam provinciam 2, extra yerò nullo modo, ne dum diœcefis defenditur, provin- ciarum termini confundantur. 1§ Quamvis) In Concilio impreſſo cum manuſcriptis cöllato legitur: Quia fecundùm jus legis ejus videtur eſſe dœce- fis, admittenda non eft,&c. Tvo autem m tertia parte etiam clariùs póst verfic. polfederit, fic habet, cam teneat: quia fe- 1 Anuſcanæ] In vetuſtis codicibus Varie legitur, r4 ett, Canuſcanæ, Camuſcanæ, Tamuſcanæ. 2 ş Territorium)-Hacreferuntur etiam ab Axfèlmo, lja cet non ab Tvone. Hoc multipliciter diſtinguitur. Sunt quadam diæceſes, qua certis limitibus diſtindtæ ſunt: he mills modo prafiriti pofun, text de quibm cere C Y S Limitis poffefio preferibi non paret Vnde Innocentius Papa. Nter.a memoratos fratres noftros, Fulgentium Å- ftigitanum& Honorium Cordubenfem Epifcopos, di- ſcuſſio agitata eft propter parochiam baſilicæ cujuſdam, quam horum alter Cellanenſem 1, altet Rhegienſem aſſeruit. Et quia inter utraſque partes halienus limitis actio ventilatab eſt, cujus quamvis ſit vetuſta retentio, nullum tamen juris præſudicium affett e; ideb ne in do- bium ultra inter eos noſtra devocaretut ſet tentia, prola- tis canonibus fynodalia decreta perlecta funt. Quorum auctoritas præmonet, ita oportete inhiberi cupiditatem, cundum jus ĩegis ejus videtur eſſe diœceſis& admittenda ut ne quis terminos alienos uſurpet: ob hoc placuit intet n quamyis ſecundùm jus le- rmi vero quem non éft,&c. Burchardusat gis ejus videtur effe diœeeſis. In Par modum apud Gratianum. 2 Q Fr i diœceſim:© int Ai fx. interpretatur«id eft,| tentionis, ſit æternum dominium. Quodulime onibus,(zduobus codi-| timus eandem bafilicam non conc& tam! alternas partes infpectores d viros mittendos, ita ⁊ ut diœceſis poſſidentis nen bafilicam verts i mes præfixus monftray erit) Eccleſiæ, cuj s eſt jus x te-· na udit f& ır, parochiam, quá voce fapèdiæcefis fignifi- temporis probatur objecta pra tio, appel UT--UET e Apoftolorum 14. Epilcopo non liceat| fentis g Epifcopi non valebit, quia illi tricennalische· alienam parochiam propriâ relictà pervadete: Cin Con- 2i cilio Antiocheno, c. 2 ocen MUCO E A am, alii diæœcefim, omninog, iñ Toletanis ha H O 10 4.€- 32., Ó , diœcelis;pa um n.‘ce e his aulloritatibus probatur, quod p i 7 rna ra prafèriptione tolluntur. Sed idem Gelafius contra et te C. V. Status parothiarum nec preſiumptione, tari nec temporis præſeriptiones p” Le b iscontineatur antiquis parochias uni cuique Ecclefie priftinå difpofitione deputatas null pofle ratione convelli, ne per conſuetudine exempli mali temeritate creſcente, unive naſceretur; tamen etiam decretis noſtris ante non mul tum temporis deſtinatis, omnia juſſimus, quæ taliter fue rant invaſa, reſtitui. Sed quia temeritas pervadentium a TEE t legem fibi poffe:putat generari, fi fceleri fuo pertinaci- am retentionis adjungat, ea,gua inter fratrem& Goë ſcopum noſtrum Conftanti Tontifiee d crevĩmus, per vos impleri c A K x t ſclipſimus. Nullå d igitur præſumptione ftatum paro- Hhiarun appe G i chiarum, qui perpetue ztatisfirmitate. duravit, patimur &io( quæ perincuriam fortè generatur) nequ nenſus adhibitus, nec ſubrepente dinatum. —— — u mÁ į verterunt parochi-| pum ediĉ&a præcipiunt,& Præfùulum Romano c 0 eiatur.ſeribens Maximo& Euſebio peſſimam, coufuſio um, Anuſcanæ 1 Eccleſiæ Sacerdotem,& inter nuntios c directos ab Anconitano imus, t unc for- mam in cæteris cognitionibus, quæ ſit ſequenda, per- i: quia nec negligentia Pontificis, nec tempo- præceptio divellere poteſt ſemel diœce- ¶ verò judicis auctoritats,© pt Ziorum l f Cz qua te mper ad regenerationem, at- pofa cæpertt, tunc te: poralis obj flio allor e co nationem plebs devota convenit. Territo-|———— manejar— ım 2 etiam non facere diœceſim, olim noſcitur or- à In Concil. Hiſpalenſi 2. c. 2. Pohc. Id. titlo. Burt. it Ferre. ctio ſil tium imponit. Hoc enim& fecularium P reyitaućtoritas. Sin vero intra metas tricennalis is extra alienos terminos baſilicæ injuſta retentioit ur, repetentis Epifcopi juri fine mora reſtituet ilio Hifpalenfi 2. c. 2. É ex eo Dir 4: A arduis cit | 1 Ç Cellanenfe | gitur Celticenfè s numerat Celticam. 2§ Ita utdiœcefis] In Conciliorum editionipus G dwb codicibus Vaticanis legitur, itaut, fi in diœcehi poſſidentisſl- tam baſilicam veteribus ſignis limes ptæviſus,(al. per- InCon lio impreſſo ac maniſ , 3- c. z. inter oppida conve Q Y Š | vifus) monftraverit, Ecclefiæ,&c. Iemg me e Lucensi quod loco ditionis, prævifus habet præfixus, a ita fuerint, tempore Ppræſeribi not IemGelatius Papa, - llectio 5̊ tua ſtudeat, quæſi rum veritate, ut ſi de ſpatiis, de qui o Epifiopo. rà omnium fideliter të- bus memoratut . Si É inte orta contentio, definitio dudum certa proceflerit, inte f...p te f t merata ſervetur: alioqui ſi nihil unquam conttiterit 3{i qua criptione temporum, 5 4. pars confidit, prabeat ſacramentum: ut tamen deiis ctenus Foſſediſſe probatur jusjurandum fim- fma autoritat t re tucipii in hoc cafu$ illa auctoritas G objectio, quæ per incuriam fortè gen teſt divellere diœceſim ſemel conſtitutam eT, fi millo titulo, fèd fal ufurpatione cam pofi e vendicata.-C 46 E wo part. 3. c. 99 b al;: g retentios£ d al. eal. j ra ii a Polc..z. tit.t2, Anf l..28. Burch. l1. c67. Ii 0.3. ciiʒ STe al h vop p etj opts ps 75. P:..67. b Evo.3..97. C al G dire- pa i al. perhibetur, c yik Fa d Anf lE C È al.ſubribtente

6 Cauſa XVI. Quæſt. I I I. De Præſeriptio- 69 à nibus. C. VIIL@ Debentprivilkgia xxs. annis poſſaſſa im- mobiliter otſervari. Vnde Gelaſius Papa a art. Lacuit& huic ſanctæ, magnæque Synodo, ut res& privilegia, quæ Dei Eccleſiis ex longa conſuetudine pertinent,& five à divæ recordationis Imperatoribus, five ab aliis Dei cultoribus in fcriptis donata,& ab eis per annos xxx. poſſeſſa ſunt, nequaquam à poteſtate Præ. ſulum eorum e quæcunq; perſona ſecularis per poteſta- tem ſubtrahat, aut per argumenta quælibet auferat: ſed fint omnia in poteſtate ac juſſu d Præſulis Eccleſiæ, quæ- cunque intra xxx. annorum ſpatium ab Eccleſiis poſſeſſa fuiſſe noſcuntur. Quiſquis ergò ſecularium 1 contra præſentem definitionem egerit, tanquam facrilegus judi- cetur,& donec fe correxerit,& Ecclefig propria privile- gia feu res reftituerit, anathema fit. G Quod hic tribuitur Gelafio, habetur in Synodo ofava, habi- tå ab Hadriano II. c. 16.& exca citatur apud Anſelmum& Po- Hcatpum. Sed manuſeripti codices Gratiani concordant cum vulgatis. 1 J Secularium] In vulgatis legebatur: Quifquis ergò Clericorum vel fecularium, Sed alſunt illa duæ voces, Cleri- corum vel, ab aliquoet veruſtis,& ab ipſ Concilio manufiripto, In uncilio imprelſo læcitur. Qui contrà fecerit, ut facrilegus judicetur,& donec talia privilegia,&c. C. 1X. Q Repetinon poffunt, GJUEXXK. ANNS guietè pofidentur Idem Epiſecpis Dardania inter cetera znquet. P Oſt e quingentos annos conſtituta Chriſti quoſdam audio velle fubvertere, cùm xxx. annorum lex homi- num non poſſit ab rumpi. G- Caput hoc non legitur in epiftola Gelafii, quaextat ad E~ piſcopos per Dardaniam. Nicolaus I. in epiſtola ad Epiſcopos Gal- lie, cnjus initium est: Qramyis fingularum, nuper, ut diftum eš, impreffa in appendice Bibliotheca, citat ex epiftola Gelafit ad Orrentales, Deufäedit Cardinalis d Anfelmus abfolute Gelafium ctłamt. 4 pars. Krem fide rebus Ecclefie controverfia mota est, ir definitio fubfèecuta, etfi injufta fit, tamen guia non fù A fed definientis auctoritate Poſudere cœpiti tricennalis prefè riptio Petitori filentium ömponit: ita kamen, ut ſupputatio praſeriptionis non à tempore de- Finitions, fèd a deceffu definientis exordium fumat, a aÀ;; i C. X. ita irritè diſponentis non poterit pertine- re ad tricennium temporis. Undein Toletano Concilio IX. c, 8. flatutum est. ç Sacerdotes f, vel miniftri, dum gubernacula Eccle- ſiarum adminiſtrare videntur, contra Patrum ſanctiſ ſimas ſanctiones de rebus Ecclefiz definiffe aliqua digno- ſcuntur, non exdie, quo talia fcribendo decreverunt, fed ex quo talia moriendo definita reliquerunt, fupputa- tionis ordo ſubſtabit. Nunquam enim 1 poterit ad tricennium& temporis pertinere vita irritè hoc judican- tis, quia ftatus contractuum initia non fumpfit ab origi- neæquitatis. 1 Nunquam enim] Sie m vetnſius etiam codicibus Gra- tiani,& in codlice Conciliorum Lutcenſi Regio. In duobus Vatica- nis eSt quidem dictio, tricennium, fèd in ceteris verbis aliqua warietase In Conciliis vero imprefis legitur: Nunquam enim ad triennium temporis pertinebit poteftas icritum(al. irritè) hoc judicantis:& al aliquibus editionibus aleꝶt vox, poteſtas. f$ pars. Irem ea, qua beneficiis Pofidentur, five que metu hofilitatis interveniente diutins pIa fuerint, prefèribi non pof- Sfant, in beneficiis pofidentur, pra- fëribi non poffunt: Unde inAgathenfi a: Concilio, c. s9. definitum esf. C b quilibet quantacungue diuturnitate-tem- poris de Eccleſiæ remuneratione aliqua poſſederint, in jus proprium præſcriptione temporis non revocen- tur c, dummodò pateat Ecclefiæ rem fuiffe: ne videan- tur 1 etiam Epiſcopi tempore adminiſtrationis prolixæ aut precarias, cùm ordinati ſint, facere non debuiſſe, aut diu retentas facultates in jus fug proprietatis poffe tran- fcribere. s I$ Ne videantur] I» Concilio imprefo dr apud Ivonems legitur: ne videantur Epifcopi adminiftrationes prolixas aut precatorias, cùm ordinati fint, facere debuiffe d. Im Epaunenfi autem locus mamfefte corruptus eSF. C. XII. Q Quahumanitatis intuitu aliguibut preftantur, prafiribi non poffùne. Irem ex Concilio Aurelianenfi 1. càp.«s. 8¹ e Epifcopus humanitatis intuitu mancipiola, vi- neolas, vel térrulas Clericis, aut Monachis, vel qui- buslibet 1 præſtiterit excolendas, vel pro tempore te- nendas, etiamſi longa tranſiſſe annorum ſpatia compro- bentur, nullum Eccleſia præjudicium patiatur: nec ſecu- laris legis præſcriptio, quæ Eceleſiæ aliquid impediat, opponatur. 1 Q` Vel quibuslibet] He voces funt etiam apud A mum, fad abfùnt à Concilio impreſſo ér manufiripto. C. XIII. 9 Jemporalis præſcnabtio nom objicitur, ubi hoftilitatis mets intervenerit. Irem ex Concilio Hifpalenĝ I, cwi żr Tfidorus, cap. 1 6 Po actione Theodulphi Malacitanæ Eccleſiæ ps T Antiſtitis ad nos oblata precatio eſt, aſſerentis an- tiquam ejufdem urbis parochiam militaris quondam f hoftilitatis difcrimine fuiffe decifam,& ex parte aliqua ab Eccleſiis Aftigitang, Eliberitang, atque Ægabrenfis, urbium eſſe retentam. Pro qua re placuit, ut omnis parochia, quam antiquà ditione ante militarem hoſtili- tatem retinuiſſe Eccleſiam ſuam quiſque comprobaret, ejus privilegio reſtitueretur. Sicut enim per legem mun- dialem iis, quos barbarica feritas g captivå neceffitate tranfvexit, poftliminio revertentibus redditur antiqua poſſeſſio;non aliter& Ecclefia receptura eft parochiam, quam antè tenuit cum rebus fuis, five ab aliis Ecclefiis poſſideatur, ſive in cujuslibet poſſeſſionem transfuſa ſit. Non enim erit objicienda præſcriptio temporis, ubi ne- ceſſitas intereſt hoſtilitatis. C. XIV. g Temporis non currit prafèriptio ubi feror hoflilitatis incumbit. Item Joannes Papa VIII. Paulo Epiſcopo fungenti lgatione in Germania& Pan- nonið, Orrò h fi de annorum numero fortè quis cauſatur, fciat, quia inter Chriftianos& eos, qui unius fidei funt, numerus certus affixusėft. Cæterùm, ubi pagano- tum& incredulorum furor in caufa eft, quantalibet præ- tereant tempora, juri non præjudicant Eccleſiarum; quæ corporalia nefcientes arma folum Dominum& propu- gnatorem fuum, quando ci placuerit mifereri, patienter expeđtant. Verùm fiannorum prolixitas in talibus im- pediat, Deus ipfe reprehendendus eft; qui poft quadrin- gentos& triginta annos filios Ifraël ż de duiifima fer- vitute Pharaonis,& fornace ferrea liberavit: fed ipfe per fe nofter Redemptor fuit, quihumanum genus poft tot annorum millia de inferni clauftriseripuit. a InSynod. 8. fub Hadriano II. c18. b Polye, lib..tit.12. Anflg..20. alelſt aborig. d al. uſu. e Anſelm. .4. c. af. Deuſcledit part. l. f Sacerdos, vel minzfier,] orig. fis confaguenter, g altriemium] orig, a Etin Epaunenfi,.16. b vop...156° c al vocena tur. d al nondebuifR. e Anfils..87. E al quodam, g alfeveritas. h Pole, lr titat, Peuſdedit par. i1. Anſel. Laca i Dunte+ 2

bus. 691 7 parse Tolu prii Epifèopis negis Vocaberunt. C. XV. Si qui Epiſcopi diœceſes Deonegligunt, poft triennium ess bunt Ebiſcopis quoru Junt reconciliata. Undein Africano a Concilio, c. 88. leg Lacuit b utquicunqgue Epifcopi negligunt loca ad fuam cathedram pertinentia in catholicam unitatem lucrari, conveniantur à diligentibus vicinis Epifcopis, ut idagere non morentur. Quòd fi intra fex menfes à die conventionis non efftecerint, qui potuerit ea lucr ipfum pertineant: ita fanè 1, ut fi iHe, ad que nuiffe videbantur, probare potuerit magis illius electam negligentiam ab hæreticis, ut impunè tbi ſint,& ſuam diligentiam fuiſſe præventam, ut eo modo ejus cura fo- licitior« vitaretur s cùm hoc judicesEpifcopi cogno- erint, ſuæ cathedræ loca reſtituantur e. 1 Q lta fanè,] Gracss Canon in emendatis codicibus hoc loco fc habet: Oütws pw Ta APHLAY 0i TOSTO, „ad 1 perti- e roi E R iye taw manO REES 0Y OAIT 6 alg TIVE ÖINOYGLLIAY EG 0- A h: TYTO TWN Ase ETIZWY ETIA Z o RIY wF E ào- ! TOTSTO 4 QVTS EM peé- Zn agesin ; z5 2 TGO iénk x E gubws UTES Aew DT ETEB EIEN IN> h nvi È HATET ATI T85 a y i š á i AUTS AIPETIHYS TATOV EXA LICEY, TETO LETXE EMITHO- e 5 Esa A 7 N f 7? Aay xeAvoy ray Aja ypyarxodps. Ideft: Jra fanè, ut fi ille, ad qvem hi pertinere oftenduntur, de induftria ad rem commodiùs trađtandam negli reciperentur, it, quå quid xm attul t:& c. aliter intelligi prafiriptio illa lo ngi? vis, gua ım parochiarum poffè mutari. Longum enim Gelafins neg legibus habetúr, decennium, vel vicenntum intelli- riο AνSͤeritate Gelaſii,& S tempus, ficut e F: Hujus erga long ori prefè is objici non potest, ra legum Eccl ſeriptionum aliæ ſiint introdiictæ o cenniun sns ali Fat, elza ainun. Si vero fè n adversns UEU£ sus VETU 6 ceciderit, er terit. Si autem lecuiſcis polje entiam f hec pra ſcriptio ic, ſed odio tantum rem/ Si autem res ad credito lins dominus adversus eum proderit e vceptió medii 2 temporis PAN g. Graco gxh. aÈ ſolertior. d al. & al, reſtituant f Decreti Secunda Pars. $ | praj erep quranon ab eo habuit caufam pofidendi. Quòd fi violenter Ppoſſeſis adeos pervenerit, mala fidei poffeffor indiftintta poffefionis come nidumrecipiet.-Q Hac de prafèriptionibus decennii, vel vicena niiyvel triceennii intelligenda funt, fifine ınterruptione poffeffa proe be ntur. Quod fi per naturalem detentionem pofefiio interrupta futa rit, à die recuperata poſſeſbionis novi triginta anni in omnibws 3 $ efèriptionibus numerabuntur. Siper litis conteftationemyab ua timo die litigit y quadraginta anni computabuntur. Quod fi aben g Jfa prafiribendi erat, poſſeſonem aliquis nantiſcatun, tempus pracedens cum fue poffefio nis tempore continuare poterit [Is à autem, cujus res præſcribitur, ſi litem conteftari non poterit, vel propter adverſarii abſentiam, vel infan- tiam, vel furoris laborem, cùm neminem tutorem vel curatorem habeat, vel quia in magna poteftate conftitie tus eft, intra conftituta tempora præfidem adeat, libel- lumei porrigat,& hoc in querimoniam deducat,& fic temporisinterruptionem faciat. Si autem prelidem adir non poterit, faltem ad Epifcopum locom, vel defen- forem civitatis eat,& fuam manifeftare voluntatem in ſcriptis deproperet. Quꝰd fi Præfes, vel Epifcopus, vel deſenſor abfuerit, Iieeat ei publicè proponere, ubi domi- cilium habet poſſeſſor, ſeu cum tabulariorum ſubſ ptione; vel fi civitas tabularios non habeat, cum trium teſtium ſubſcriptione:& hoc ſufficiat ad omnem tempo. ralem interruptionem ſive triennii, ſive longi tempolis fivetriginta, vel. quadraginta annorum fit,| He dep Sèriptionibus inter privatos, Ceteram adversus loca religija ni nifi quadraginta annorum prafèriptio currit. Undeimatseh ＋(Quas 6 actiones tricennalis præ riptio exc loco religiofo competant, quadraginta annisexdi tur.) Er in Novellis e:[Neque d decennii, velviæi nii,&c.| In canonibus vero Ecclefia adversus Ecclefiam nifi quadrag la am gut in mafteriuz ad itur. d fi privatusprimaitias(r dec ve cum titulo, ulo poffederit, null tutus effe poterit. Qua€ enim ab non poffunt, tratr mporis non convaleftunt. vo detineatur, etiamfi quad erint, fèlâ temporis longinguaitatel 4 rei ctionum inſtar obtinent.€ È ntur. Ad hec Eccle zattones civilium fi icæ functiones praæſerib ffùnt. 1 4] Vel aliusdominus) Ind Z non pojj eruſtes eremplaribu ſcilicet do non eñt dictio, alius: in uno autem lœgitur, vel alius ſcili minus. licilul :} Ar poſleſſoris He manuſoriptis non fum 4E Nam an leſia reipub.] Eme lægebatur, Ec leſia, reſ um eſt ex m ica. 0m earum legum} interdum,@ mutat nonnulla verba Gratianus refert. S. Unde inz. lib. f Codicis, r$ draginta annorum p. hes eos, qui rem aliguam per cont norum quadraginta curriculum fine quad I ma interpellatione poſſederint, de poſſeſſion rei, ſeu dominio nequaquam removeri: funi J tem, feu civilem canonem, vel aliam quampiam p? — — a lult. æd. d jent, l. ut pe:” b Co facrofanita Ecclefia. Authen. qua A Novellå 131.$. pro temporalibus.& cadem uyi d infià edd. ꝙ.&. c. fm e Digfi 4 f itag lgb. am nali exce nes c jur. L. quod iito

1 &hoc ing t feor, feu itas tabularios one;& hocl 60ꝛ Cauſa XVI. Quæſt. IV.& VI. cam collationem impoſitam eis dependete compelli, nec huic parti cujuſcunque temporis præſcriptionem oppoſi- tam admitti. In pleriſque vetuſtis evemplaribuis caput hoc conjunctum eit upertoris y Gq Sicetsarm pradia, five fin privati, five Ecclefie poffunt pra- Siribi. Proventus primitiarum,© decimationum prafiriptione — aA a epo tollinn poffunt; etiamfi a Romano Pontifice quilibet Laicus fuper bi refiriptum impairaverit..& Keſeripta a exim, que contra jus ſeriptum impetrata fuerint, nif talia fint, qua illis, quibus da- tafuorint, profint, e nuli obfint, nullius momenti efè cenfentur. G Irem. Decime b Deo mandante Sacerdotibus r Levitis fipa- rate fùnt, ut de forte Domint viverent, quiin ejus forte connume- rantur. Non ergò cujuſquam privilegio Laicisconcedi Poalſunte ne devinis mandatis aultoritas humana prajudiciuminferat, Unde s é Thecdofius C:(4) Univerfas terras, uis, feu emphyteuticariis dominici jutis, rei- is facrorum temploruminqualibet provincia vel ullo alio pa&o alienatæ funt, ab his, qui intan Pporis præ ſcriptione officiente, jubemus reſtitui; ita c ium quidem iniquis comparatoribus repoſce- De prafiriptionibus vero longi temporis in authenti- itur collatzone offavå, conftitutione fè[1 Quas d actiones aliàs tricennalis, decennalis, vicennalis præ fcri- Į excludit, fi loco religiofo competunt, quadraginta annis clauduntur, uſucapione,& quadriennii præſcriptio- ne ſuum locum habentibus r. 1 J Habentibus.] In plemſque urtilſtis exomplarib fed ſolà præſeriptione xxx. annorum,&. In uno aulem s ergò longi temporis præfcriptio, au- cularium legum, Ecclefiis objici non ed ſola præſcriptio xxx. annorum,&c. Cod, autem l fin. locus auth, itahabet: Quas actiones 5, aliàs vicennalis, aliàs tricennalis prg- tio excludit,hæ,fi loco religiofo competant, quadra- taannis excluduntur, ufucapione triennii, vel qua- ennii præfcriptione in fuo rotore durantibus, folà Romanå Ecclefiå gaudente centum annorum fpatio, vel priviłegio. i IO pars. Sedfola prafèriprio xxx. annorum,€ deinceps: à qua tamen prafèriptione privilegia Romana Ecelefia funt excluſa, que non nifi centum annorum fpatio prafèribi po C. XVII G Privilegia Romane Eccle centum annorum prafè fa nonnifi tchuntur, Vnde Joannes VIALI. feribit Ludovico Regi, Nen e de annorum numero refaltandi famat fo- mentum: quia fantz Romane( cui Deo autores ſervimus) Eccleſiæ privilegia, quæ in firma petri ſtabili tatis petra fufcepit, nullis temporibus anguſtantur, nullis egnorum portionibus præjudicantur. Sed venerandæ Romanæ leges divinitùs per ora piorum Principum pro- mvuigatæ, rerum ejus præferiptionem non nifi per cen- tum annos admittunt. QUÆSTIO Iy,* Stenfum est, quande Ecclefia aduerfùs Ecclefiam pra- Siribere poffit? Nunc videndum esT, fi monaflerium ad- £ versus Eeclefiam prafiribere valeat? Duod Urbanus Fopa II. prohibuit, dicens quaft. 2, re Gr ipta, ex d. refèripta. Gd. de precibus Imp. idis.. b Suuß. ecicd. quaſt. 2. decimas. Num. i8. c Cod. 2. Anſelm. l. æ. cap38. À Cod. de ſacroſan- EA^ A Ba Ecclefia, L fin, Novehå 131. utfipras€ Anfelmms iibro q. Sáp. ffa De Præſcriptioni- 694 C. L g Tricenniotemporis aliguid prafiribere Abbates vel Monachi non valent. Offeffiones Ecclefiarum& Epifcoporum tricenna- les æ, Abbates vel Monachos. habere omnimodis prohibemus. Sed fi eis tolitur tricennalet polſeſßio, à B. Gregorio conceditur els quadragenalis græſcriptio. C. II. 9 adraginta annorum Praſeriptis reli- gioſis domibuus conceditur. Ait enim Petro Subdiacono, lib. I. epift. g. yom accedentem te ad Pannormitanam civi- tatem, quæſtionem ipſam tali ratione diſcutere(do minio rei apud poſſeſſotem, ſicut hactenus poſſeſſum eſt, videlicet permanente) ut ſi monaſterium præfatum ſancti Theodori fines 4, de quibus cauſatio mota eſt concuſſos e quadraginta annis poſſediſſe repereris, nul- lam deinceps(etiam ſi quid ſanctæ Romanæ Eccleſiæ competere potuit) patiaris ſuſtinere calumni quietem eorum inconcuſſam omnibus modis proc Sin verò actores F Eccleſiæ non eos poſſediſſe ginta annis inconcuſſo jure monſtraverint, ſe intra tenipora hæc motam aliquando fuiſſ eorundem finium, electis arbitris tranq ſopiatur. ©. TLI, G De eodem. kem ex Novellis Juftiniani, Nevel. sz Nea g decennii neque vicennii,vel xxx. anno præfcriptio, fed fola xı. annorum curricula re fisdomibusopponantur, non folùm incæteris rebus,fed etiam in legatis& hæreditatibus. ueque Novelle, negue Iuliani antecefferis, neque Capite verba referuntur. 30 religiofis domibus ex lege non nifi quadragenarsa esè da práfèriptio; ita& auctoritate Gregorti adversus alia & poffint eodens fpatio temporis, QUAÆSTIO VI. `;; I Vod dutem ea, gua Ecclefie debentur, reftores h eja- ps dem fud aui iis pretermifis repetere non valeant, B. Gregor 6. 88: dicens. (abitulum hoc ſum prum quod in regeſto ipſius bis habe rym post liorum 12. ejuſdlem C. I. iurs teffatur, tib, q. reg. ep pqa fin a B. Gregorio habits, epift, 4- ites 4. Onſuetudo i nova cleſia hac,& valdè repre- henfibitis erupit; ut cùm. re&tores ejus patrimonii urbana vel ruftica prædia juri illius competere poffe fu~ fpicantur, fifcali more titulos imprimant, atque hoc, quod competere pauperibus exiftimant, non judicio, ſed manibus defendant;& cùm per prædicatores ſuos veri- tàsdicat:[ Nihil k per conte m; j etiam ipfum liti- giofæ contentionis malum tranfcenditur ls& ras quæli- bet, cum æſtimatur Iccleſiæ poſſe competere, per vim tenetur, Proinde præfenti decreto conftituo, ut fi quis Eccleſiaſticorum unquam titulos ponere ſive in ruſtico, ſive urbano prædio ſuà ſponte præſumpſerit, anathema fit, Et reſponderunt omnes, Anathema ſit. Isautem, qui Eccleſiæ præeſt, ſi hoc vel ipſe fieri Præceperit, vel ſi- ne ſua præceptione factum digna punire animadverſione neglexerit, anathema ſit. Et reſponderunt omnes, Ana- thema ſit. à 75. J. 2. l. 2. Do Anfisi c al.peſſeſſa. d Tu --c. 146. Pann. l...66.€ inconcuſlis) orig. f al. an fores Janta Ecdefia, g Apud Iulianum ead. novel..b. O$. Cap. c. 236. h al. actores] al. aullores. i Polje,.4. titg k Philipze l ahtranfiendune, 2 2

Ed 6 Ut nemo fibi jus di- 95 cere audeat. 2 pars.& uod autem Juiſquisſid aučk l beri putat, ufùrpat, nec per judicem repofint, cadat a cauſa,€X auctoritate Milevitani æ Concilii habetur, 1m quoita fia zutumm legitur, c. 21. C. 1I. ꝙ Cauſa ſu detrimentum pattatiir Ehbiſco- p gui Eeclefias fuas ab alio deteutas pro- pria auctoritate quærit adire. Lacuit b, ut quicunque Epiſcopi quaſcunque Eccle- fias vel plebes,quas ad fuam cathedram eziftimant e pertinere, non ita repetierint, ut caufas fuas Epifcopis judicantibus agant, fed alio retinente irruerint, ſive vo- lentibus, ſive nolentibus plebibus, cauſæ ſuæ detrimen- tum patiantur. Et quĩcunque hoc jam fecerint, ſi nondum eſt inter Epiſcopos finita contentio, ſed adhuc inde con- tendunt, ille inde diſcedat, quem conſtiterit prætermiſſis judicibus 4 Eccleſiaſticis irruiſſe. Nec e ſibi quiſquam blandiatur, fi à Primate, ut retineat, literasimpetrârit: fed five habeat literas, five non habeat, conveniat eum, qui tener,& ejus literasaccipiat; ut eum appareat pacifice tenuiſſe Ecclefiam ad fe përtinentem, Si autem ille ali- quam quæftionem retulerit, per Epifcopos judices caufa finiatur, five quos eis Primas f dederit, five quos iph vicinos 1'exconfùltu Primatis 2 delegerint. 1$ Vicinos] Anteà legebatur, vicini. Emendatum est ex S òritate, quod fibi de- editionibus Conciliorum Colonienfibus, una C lice Vaticano, Sorienſi Regio, B ardo ér Ivone. Inexemplari etiam antsquo Concilii Carthaginenfis Graci, sap. 121, legitur, yatna os: ubi in im- Preſſ eh, ys TVU TEG» 2$ Exconfultu Primatis] Szeeram Ieg Conciliorum vetuflisribus, codice Sorienfi Regio, C duobus Vatica- ui ia 5 situr in editionibus recentiore Colonienfi quatuor tomora ione,& apud emest, vicinos ex confenfu delegerint: converti n n potesf- I g Epifcopum talem culpam admififfe conftiterit (quod abſit) ut conſtet eum non irrationabiliter fu- iſſe depoſitum, eadem ejus depoſitio confirmetur,& Ec- cleſiæ res ſuæ omnes reſtituantur, quæ ablatæ claruerint: quĩa delictum perſonæ in damnum Eccleſiæ non eſt con- vertendum. Si enim, ut dicunt, Comitiolus defunctus eſt, ab hærede ejus, quæ injuſtè ab illo ablata ſunt, ſine excuſatione reddantur. C. IV. g Bı perfnam delinguentis, nonin fs tates ejus ultio procedat. Idem Perro Subdiasono, lib, 1. epifl. 42. Ognovimus h, quòd fi quis ex familia culpam fe- cerit Ecclefiæ 1, non in ipſum æ, ſed in ejus ſub- iam Kvindicatur. De qua re præcipimus, ut quif- quis culpam fecerit, in ipfum/ quidem, ut dignum eft ur:àcommunione 2 autem ejus omninò abfti- neatur. 1Eccleſiæ,] Hæ codlicibus,& di s epiflolarum B. Gregorti 0 preis)& Ioanne Diacono& Ivone. 2A communione) Sicetiam legiturin Frobeniana edi- tone operum B. Greg ateriseditionibus, Q apud Dia- x abeſt a pler tsGratiani vis fit inim- 7¹ quam 4E:fèd ommod f conum© Ivonem, à comodo, que vox inepiftola fepe reperi-| turad Sgnificandas facultatesipfase Quare hac flatim ſiabaun- tur: niis fortë pa: taliquid, quod in uſum executoris, qui ad eum tranſmiſſus fuerit, proficere non poſſit à Erin Africe b- Polje. 13.tit.t2. Burch. lt..70. Tuo } c al afiimant. d al. judiciis e Mi yi .145. Ivo ps..258. f al. Prin dederint.©.0 n primis,$. fantem Epiſcopum. hDannes DE an a F 5 nam. 42. Fvop.ag. 68I i al. Hh R al, fbfiar s. 1 y B A, pa. t Decreti Secunda Parse 696 C. V. g Rescorum, quiex Clero labuntur, fimul cum ipfis monaſterio tradan- tur. Idem in eadem epiftola, Ea lapfis Sacerdotibus, vel Levitis, vel gholibet ex Clero,obfervare te volumus, ut in rebus eorum nul; lå contaminatione mifcearis; fed pauperrima regularia monafteria require, quæ fecundùm Deum vivere liun- tur b,& ineifdem monafteriis ad pæœnitentiam lapſos trade; ut res lapforum in eodem loco proficiant, in quo agere pœnitentiam traduntur: quatenùs ipfi ex rebus il- lorum fubfidium habeant, quide correptione eorum fo- licitudĩnem gerunt. Si verò parentes habent, reseorum legitimis parentibus dentur: ita tamen, ut eorum ſtipen. dium, qui in pœnitentiam dati fuerint, ſufficienter de- beat procurari. ¶ Si qui verò ex familia Ecclefiaftica Sa- cerdotes,vel Levitæ,vel Monachi, vel Clericlwelquilibet alii lapfi fuerint, dari eos in pæœnitentiam volumus; kd res eorum Eccleſiaſtico juri non ſubtrahi. Aduſumta- men ſuum accipiant, unde ad pœnitendum e ſubſiſtant: ne, ſi nudentur, locis, in quibus dati fuerint, oneroſi ſint. C. VI. ꝙ Bnitilis Sacerdos Ecclefiam fuam digni 4aie non privat. Irem Leo IV. d Carolo Regt. 1 e fortaffis( quod non credimus) apud vos inutiles judicamur, Ecclefia tamen, cui permittente Domino præfumus, non inutilis, fed ca put, principiumque omni- um meritò ſimul ab omnibus vocatur. NII 9 Poſſeſciones monaſterii pro peccali Abbatis Epifiopo tollere non licet.. Item in Maguntinenfi Concilio. En f non licet poffefionem monafterii tollere quamvis Abbas peccaverit; fed fubjiciat 1 ẹum po- teſtati Abbatis alterius monaſterii.; x$ Subjiciat] Apud Burchardum é Ivonem legitur, Wit- tateuminaliud monafterium in poteftatem alteriuså batis. C. VIIL@ Qua Sacerdotes dederunt, fubfequet- tes Pontificesnullatenns auferre préa ſumant. Irem Gelafius, r ſtatuendum cenſuimus, ut quaſcunque mu- nificentias Clericis, aut ſibi fervientibusde rebus Ec clefiz ih ufum, aut de propriis in proprietatem prace- dentes dederint Sacerdotes, fubfequentes Pontifices nul- latenus auferre præfumant. Si quidtamen culpe exti- terit, pro qualitate perfonarum, vel regula pracedenti- um canonum in perfona habeatur, nonin facultate die ſtrictum. Så ergo delifum perfona in damnum Ecclefia conver! Poteſt, quia procuraror conditionem Ecclefia potest facere melis deteriorem: fi peccato Abbatis p Hones monaſter pin Copi vertetur in dammi ti n n non licet, quomodo delictum E. r Cod dorrin ut inde detrimentum canfè fua patiatur? Sed detrimenti a 7 ee.‘metur, fedpoe vati non fic est accipienaum, ut Ecclefia fuo jure privetur, e á 2 A, tacbh O tiss, quia Clericis coram fao judice ftantibus, Epiſccpus tacciii& proinjuria illa multabitur, ſi propria habuerit. Questio VIL Aicorum nee Abbath I Dod autem Eccleſias de manu L s ps nec alicui accipere liceat omninm canonum t) pief audloritas. Generaliter enim tam Ecclefia, quam! ———— b al fiium a Anf. l8..t. Ius.b. cu. O P5:.20. c al. pænitentiam. À forta o, tertius:€ Twps.: p f Burch. lib.3. c. bꝛl Ivo.. cdονο 5 Auelic. cuia. Ele mittele; Oportet tias Q plo 3 unt j feyte

6 9 7 Cau ſa X y L. Qu yft. VII. De decimis,& ut ne res Rccleſis Laici attinge- 6 98 re atg, adminifirare audeant. Eccliſtarum in Epiſcoporum potoſtate conſiſtunt. Læict autem nec ſud, Ptæcepti tranſgreſſor, inter maximos Hæreticos& Anti- nec Epiſcoporum auctoritate decimas, vel Eccleſias poſßiderè holſunt. chriſtos non minimus habeatur. Et ſicut Nicæna Synodus Unde Epifèopt five beneficio, five pretio Ecclefias, vel decimas Lai- de Simoniacis cenfuit,& quidat Epifcopus,& qui reci- cis dederiyg domum orationis, domumnegotiationis, dy fþeluncam| piunt ab eo Laici, five pretio, five beneficio, æterniine latronun Faciunt. Vnde poſt everſienem cathedra acætu fide-| cendii ignibusdeputentur. lium fègregati, aterno verbere à Domino flagellabuntur. G In vulgatis codicibushuzre capitierat prapofitum nomen Pa- C. I. Q Decima à Laicis non pofideantur. lea: fed habetur in omnibus manufiriptis Refertur antem plane eifdem verbis.q. 3. pervenit. Cde eoibinotatum est. In Poly- Ainda© He 1 Concilii" nfi 8 p A` i Unde Gregorius VII. azt in Concilio Lateranenfi Carpo pofitum esk longè copiofiùs,© citatur ex Concilio Africano. cap.7. lib. 6. regefti. iamtni Ecimas b, quas in ufum pietatis conceffas eſſe ca- C. IV. 97 me PUE qui omninm fao- m habeant, nonica auctoritas demonſtrat, à Laicis poſſideri A- At e Po DS I Ñ poſtolica auctoritate prohibemus. Siveenim ab Epifco- Iten m EO- a a T pis, vel Regibus, vel quibuslibet perfonis eas acceperint, cujus ini ani 3 : nifi Ecclefix reddiderint,{ciant fe facritégii crimen com- tempus.] i i i i z. ty penitentiam Gi mittere,& æterng damnationis periculum incurrere. Oaa recognoverit æ in fe, quòd fideliter non ! Oportet c autem I congruentiùsnos decimas& primi- dederit decimas fuas, modò emendet, quod minùs tæ, vel Monaci PEE tias„quas jure Sacerdotum efle fancimüs, ab omni po- fecit. Quid eft fideliter decimas dare? niſi ut nec pe- Jari cos in pent pulo accipere: quas fideles Domino præcipiente offe-| jus, nec minus aliquando Deo offerat, aut de grano fuo, fico juri noni’ runt, juxta illud vaticinium Malachiæ 4 Propheta:[In-| aut de vino fio, aut de fructibus arborum, aut de peco- ntunde ad poni s ferte omnem decimationem in horreum meum, ut fit cibusin domo as aut de horto, aut de negotio, aut de ipfa venatio- jn mea.| Has-verò decimas fub manu Epifcopi fore cenfe-| neiuna, ill: i zuſte diftri In ſermonib. è citati. i B. Ambrofio infèripti in Bs. Hae mus: ut ille, qui cæteris præeſt, omnibus juſtè diſtribuat, In ſermonibius ſappè citatis, qui B. f hti in Bsa nec cuiquam perſonæ honorabiliùs exhibeat, unde alii ¶ Hliotheca Vaticana,& monaſterti Medliolanenſis ſervantur, ſermons ſcrupuloſo corde moveantur: ſed ſint omnia communia;| primo de Quadragefima, habetur hoc capitulum. is Leo IV, d i credimi guia inhoneftum videtur, ut alit Sacerdotes habeant, C. V. g Excommunicentur, qui Sacerdotsbus den o aT aipem alii verò dettimentum patiantur: ſed ſicut una eſt fides aan ena catholica, ita neceffe ef, ut ille, qui proviſor eſt loci, LEen ex Concilio Rothomagenſi. ribusvoatt: quamvis multæ ſint Eccleſiæ, omnibus tamen fideliter Mnes 6 decimæ terræ, five de frugibus, fiye de po- S diftribuat, mis arborum, Domini iunt,& illi fan&tificantur afines feny F EF(anon ſeptimus Concil Aà Gregorio VII Romain La-| c boves 1,&oves,& capræ, quæ ſub paſtoris virga trans- iftopo ikete non lié, terano habiti anno Domini 1078. quod habetur libr..regefi ejusdem| eunt; quicquid decimum venerit, fa&tificabitur Domi- egorii. Eundem canonem repetivit Innocentime II. in Conci-| no. Non eligetur nec bonum, nec malum, necaltero lto a fè Roma habito, c. 9. Drrumq̃ue Concilium extat in Biblio- commutabitur. Si quis mutaverit,& quod d muta- tneca Vaticana. 8 tum eft,& pro quo mutatum eft, fan&tificabitur Domi-(i I Q Oportetautem}] Qua fêquuntur ufque ad finem, in| no,& non redimetur.] Sed quia modò multi inyeniun- neutro Oncilio, neque in Polycarpo, aut Pamormia, negue apud$ tur, decimas dare nolentes, tatuimus, ut fecundùm Do- jaoi yaguntineni Con cetpoſſefforene Pameit j pjusmon: Apud Anſelmum habentur. mini noſtri præceptum admoneantur ſemel,& ſecundò, i nonalellt& tertidb. Qui ſi non emendaverint, anathematisvincu- C. II. De eodem. PALEA. lo feriantur, uſque ad ſatisfactionem& emendationem ‘Unde Urbanus IT. congruam,; HEI d G Hic etiam autoritate veterum codicum inductum ef nomen ł f i Creo e apud Claromontenfem urbem mul- Baloe Hi Itorum Epiſcoporum Synodali conventu, propoſita 1€ Boves,] Hac ufque ad verfic. fed quia, in aliquot ve- AN nobis eſt à q übuſdam corum quæſtio de Eccleflis, vel de| suflis codicibus non habemur. Sunt tamen etiam apud cajeros i licis poſſeſſionibus, à Clericis vel Monachis uſq; oie. in præſentiarum, inconſultis Epiſcopis, acquiſitis. Nos% i G autem ufi faniori confilio corundem Epifcoporum, con- C. VI Q Veterum exemplo decima folvan- deſcendentes pro tempore, providentesque Eccleſiaſticæ fte? paci, vel quia aliter abfque inevitabilis fcandali periculo Iiem ex Concilio Maguntinenfi.;| hujuſmodi quæſtio non potetat procedere, Apoftolicâå Ecimas e Deo,& Sacerdotibus Dei dandas, Abra auctoritate decrevimus, ut ea, quæ à Clericis vel Mona- ham lactis,& Jacob promiſſis inſinuat: deinde lex chis, vel à quibufcunque perfonis, prout potuerint,ufque| fatuit,& omnes fan&i doctores commemorant. l hodie fuerint acquifita, rata perenniter& inconcuſſa Non autem decima funt redimende apopulo, fi aliter dare| permaneant: hoc tamen tenore, ne in poflerum incon-|°% noluerint. FN`; i ſultis Epifcopis talia prefumant. C. VII. Q Decimaenonfunta populoredi- i i Ci ut hoc in Conciliis Urbani nomest inventum. Habetur 3 menda JA[ o rem in prima colleétione Decretalium Bernardi Papienfis, tit. de: Unde ineodem Concilio f Rea;; lis Monachorum, éx eodem Urbano citatum. Ecimas g, quas populus daje non vult, nifi quoli- bet munere ab eo redimanttr, ab Epifcopis prohi- SL 9. De eodem, bendum eft, ne fiat i at. Irem Gregorius VIL G Burchardus é Ivo citant ex Concilio Medromatricis Habe- i Ervenit f ad nos fama finiftra, quòd quidam Epi-| rur in Capitularıbus lib. s. cap.46. Ó in legibus Longobardicis lib.z. fcoporum non Sacerdotibus propriæ diœcefis, deci-| rit de decimis. mas atque Chriftianorum oblationesconferant, fed po- tius laicalibus perſonis, militum videlicet, ſive ſervito- a al. recognovit. l Burchard. libr.3. cap. 130, Ivo part. 3, rum, vel( quod gravius eft) etiani confanguineis. Unde cap: 196. Pamnorm.: d. 2. cap. 58. Levit-27.© omnium decima fi quis amodò. Epifcopus inventus fuerit hujus divini rum bovis& ovis,&.] orig. d al.& quod mutat,& quod — ◻⏑ Iazautatum egt. e Burch. I. 3. e. 153. Le p. 3. c. Igg. Pann. lib. 2. Matth. 21. b Polye. l. 3. tit. tt. Anfèl. libs..ss. Pam.| c. 6o. fLib. f. Capit. c. 46.& in leg. Lon gobard. lib. 3. tit. de l.c- 145. Deuſcdled..3. d Mal.3. e In collecf. r. decimis. g Burchard.-3. c. 134. Tuo part.ũ. cap+200: Pannor Sde capel.mons E Sup...3. pervenit. Polyesl. 3titui:| l2 capióz. 2 3

De decimis,& ut ne res Eccleſiæ Laici attin- Decreti Secunda Pars. 700 699 gere atque adminiſtrare audeant. ———— S 73 S J EETA 7 C. VIII. g Quiadecima Deononredauntur, ti- diéliofifii accefit. Tem Auguftinus.s bomitiarum, hom. 48. Ajores noftri ideò copiis omnibus abundabant, M quia Deo decimas dabant,& Cæfari cenfum redde- bant. Modò autem, guia difceffit devotio Dei; acceffit indictio fiſci. Noluimus partiri cum Deo decimas: mo- dò autem totum tollitur. Hoc tollit fiſcus, quod non accipit Chriſtus. C. 1X. ꝙ(Columbas vendit, qui Ecclefiam indiſci- Pplinatis committit. lem Origenes homil. u. ad c. at. Matthai. T hoc diximus fecundùm ſimplicem intellectum. Juxta moralem autem talia dicemus:& primùm quidem de templo,de quo per Prophetam æ dixit Deus: [ Domus mea, domus orationis vocabitur.| Ergò ſecundum corporalem circumciſionem carnis,& ſecundum coxpo- rales legis feſtivitates& ſacrificia, conſequenter& tem- plum Dei æſtimabatur, quod ex lapidibus inſenſatis erat conſtructum; primùm quidem à Salomone, deinde re- paratum ab Eſdra, poſtea verò poſf Chrifti adventum à Romanis deſtructum:& illa æſtimabatur domus ora- tionis: quà deſtructã, neceſſe eſt, ut Judæi, quaſi non jam habentes domum orationis, jam non habeant privi- legiũ ſpeculationis Dei,nec poffint fecundùm legem Deo fervire. ¶ Hoc ergò facto, omnia Chriſtus ejecit in myſte- rio ſpititualium actuum fuorum;& tunc vifibiliter fecit, quod femper invifibiliter agit, ejiciens vendentes& e- mentes de templo,& menſas nummulariorũ evertens,& cathedras vendentium columbas ad correptionem popu- audirent hæc cum dicentis a admonitione Seripturg, qui gloriantur de catħedris Moyfi, in& quibus ſedent, & vendunt omnes Eccleſias columbarum,& tradunt eas tal ibus præpoſitis, ad quos rectè dicatur à Ngmino per Hieremiam Prophetam e. ¶ Hrincipes populi.: A gnoverunt, Filii enim funt infipientes,& non inteligentes e ſi. pientes funt ad malefaciendum, bent autem facerenefiiunt.| 1 Ņ Pro mundanis] Apud Origenem legitur, ut non pro mundi feftivitatibusin nomine Dei emptionibus& ven- ditionibus vacent. Er koc quidem propter glofam mutatum non esf: ryaulta vero alza parm ex Originali, partim ex vetuſlu codicibus Junt emendata€ locu Cam ergo Ecclefia, O oblationes carum non conſatant, nifi n pie teflate Epifioporum; patet profe, quod non fant abalio recipies da, guam de manu eorum. .. X. Q Omnesbafilica ad enm pertinent Epifio- pum, in cujws territor io pofita ſunt. Vnde in Aurelianenſi Concilio I. c4b.15 fiatutumesk. Oe d bafilicæ, quæ per diverſa loca conſttucta ſunt, vel quotidiè conſtruuntur, placuit ſecundum priorum canonum regulam, ut in ejus Epifcopi potea- te confiftant, in cujus territorio poſitæ ſunt. C. XI. g Archidiaconas, Archipres byter, Prepis Jans vel Decanus, nec officia, nec beneficia Ecclef aflica fine confènfu Epi- ſecpi tribuat. kem Calixtus e Papa. li: ut non pro 1 mundanis feſtivitates in nomine Dei celebrent, nec emptionibas& venditionibus vacent in loco non competenti, in quo aon debent emere& ven- dere, fed orationibus vacare, qui congregantur quafi in domo orationis.€] Nunc autem arbitror templum Dei ex lapidibus vivis conſtructum, effe Ecclefiam Chri- ſti. Sunt autem multi in ea, non, ficut decet, viventes ſpi- ritaliter, ſed fecunduni carnem militantes: qui& do- mum orationis de lapidibus vivis conſtiuctam faciunt ſpeluncam eſſe latronum, actibus ſuis non Eccleſia Dei dignis, fed fpeluncâ latronum, 1i enim confiderat in multis Eccleſiis talium Chriftianorum peccata, qui arbi- trantur quæſtum eſſe pietatem,& cùrh deberent de Evan- gelio vivere, fecundùm quod vivere decet ſervos Dei, hloc non faciunt, ſed divitias,& multas poſſeſſiones acqui- runt, nonnè dicet ſpeluneam latronum factam eſſe ſub illis Ecclefiam? ne te&è dicat Chriftus ad eos propter diffipationem Ecclefiæ fuæ:[ Que b wtilitas in fanguine mseosdum defèendo in corruptionem?) Irem ipfe per Ofex c ta li modo;[Va mihi, quomam fatus furn ficut qui colligit ſti- pulam in wmeſſe;&. ſieut qui rucemum in vindemia, càm non fint d botri ad manducandum primogenita, Va anime mee: guia periit timoratns a terra: C qui corrigat in hominibus non eft.| Et cùm intellexeris fefaim dicentem talia,& lugen tem peccata noftra, afpice fimul& illud, quod in Evan- gelio ſcribitur e. Ee vidiſſet Heruſalem, fevit ſiper cam, Ú dixit, quia fi cognoùiffesé tus) Et f rationabiliter flevit fuper Hieruſalem,& rationabilius flebit fuper Ecclefie am, adificatam quidem, ut eſſet domus orationis, fattam antem propter turpia lucta,& luxus quorundam(quod utinam non eſſet) Principum populi, ſpeluneam latro- num.& inftia. ¶ Et arbitror convenire verbum de ven- ditoribus columbarum, eis, qui traduut Eccleſias avaris, & tyrannicis,& indiſtiplinatis,& irreligioſis Epiſcopis, aut Presbyteris. Propter quod& cathedras tantummodòꝰ appellavit Evangeliſta everſas eſſe ab Jeſu. Et utinam E⁴Ha. go. Matih. l. b Pfal. aß. Michaam] orig. &ett Michas 7. d al. ſit botrio] orige© Luc ig, E omninò Archidiaconus, aut Archipresbjtth five Præpofitus, vel Decanus animarum curam, vel Ppræbendas Eccleſiæ ſine judicio vel eonſenſu Epiſcopi alicui tribuat: imò, ſicut ſanctis canonibus conſtitutum eſt, animarum cura,& pecuniarum Ecelefiafticarum di ſpenſatio in Epifcopi judicio& poteftate permaneat ŝi quis verò contra hoc facere, aut poteftatem, queat Epi- fcopum pertinet, fibi vendicare præfumpferit, ab Tecle· ſiæ liminibus arceatur. C: XIL ꝙ De manu Laici Epiſcqatu vel Aba batia fufiipi non debet, Kem Gregorius VIL in£ generali Synodo fidens dixit, cap. 142; I. 8¹ quis g deinceps Epifcopatum vel Abbatiam de- manu alicujus Iaicæ perſonæ ſuſcepelit. nullatenũ inter Epifcopos vel Abbates habeatur: nec ullaej, ut E pifcopo feu Abbati, audientia concedatur. Infaper fi& gratiam beati Petri,& introitum h Eccleſiaæ interd mus, quouſque locam, quem fubcrimine 1 tamam tionis, quàm inobedientiæ(quod eſt ſcelus idololattir cœpit, reſipiſcendo non deſerit. Similiter etiam deint- rioribus Eccleſiaſticis dignitatibus conſtituimus, y q Siquis Imperatorum, Regum, Ducum, Marchioni Comituin, vel quilibet fecularium Toteftatum,aut pë fonarum inveftituram+# Epiſcopatuum, velalicujus cleſiaſticæ dignitatis dare praſumpſetit, ejuſdem ſenten tiæ vinculo ſe eſſe ſciat obſtrictum. r 4 Sub crimine] Antea legebatur c inobedientiæ, quàm ambitionis,€x qua frel latriæ cœpit. Emendatum eſt aæ Concilio ip» Er eft docwtio ualde familiaris Gregorio VI. eæ prim capit. 1f. TA y fub crimine tam us idolo- Anſclme. 9 Regum Laaa ; Polhe. a decenti. b Alatrb. 23.] orige€ tiei AE .-tit.22. Burch L..8. Two p3.10© al. a Lb igt zhomagenfi. f Lib. 6. regefii ejaflem$ Anf t Denfdpui h i pmveflituras] orig c gil HEN ] geur

licz, qut perdi diè confruna jwa] fispiiriouat m Calixtus e BY j Archidiaconus a r, fibi vendi 40t y opedientis| i Jonon delent” 70 Caufa XVL Quæſt. VII. C. XIIL g Excommunicationi ſib jaceat, nec in- vefiitura fumat fiultum, ui de ma» nu Laici Ecclefiam fafie- perit. Idemsk:dem, cap. 3- Uoniam a inveftituras Eoclefiarum contra ftatuta ſanctorum Patrum à Laicis perſonis im multis parti- bus cognovimus fieri,& ex eo plurimas perturbationes in Eccleſia(imò ruinam ſanctæ religionis) oriri, ex qui- bus Chriſtiana religio conculcatur, decernimus, ut nul- Ius Clericorum inveſtituram Epiſcopatũs, vel Abbatiæ, vel Eccletæ de manu Imperatoris, vel Regis,vel alicujus laicæ perſonæ, viti vel fœminæ, ſuſcipiat. Qubd ſi præ- ſumpſerit, recognoſcat inveſtituram illam Apoſtolica auctoritate irritam eſſe,& ſe uſque ad condignam ſa- tisfactionem excommunicationi ſubjacere. ©. XTV g De codem. Item ex Canone Apoftolorum 3r. ug b quis Epifcopus fecularibus_potegatibus ufus, Ecclefiam per ipfos obtineat, deponatur,& fegre- getur, omnesque, qui illi communicant. € De hoc canone notatum es diſt. 63. c. omnis electio. eſegregetur. CXV. De eodem. Lem ex Chronico Anaſtaſii Bibliothecarii. Anè Theſſalonicenſi Epiſcopo communicante ob me- Dai Imperatoris Anaftafii Timotheo Conftantino- politano Epiſcopo, quem e Concilium Chalcedonenfe anathematizaverat, quadraginta Epiſcopi Illyrici& Græ ciæ convenientes in unum, per profeſſionem in ſcriptis factam, ut à proprio Metropolitano diſceſſerunt ab eo, & Romam mittentes Romano communicare in fcriptis profeſſi ſunt.& paulo pot d. ¶ Cum 1 Dioſcorus ia nior manũs impoſitionem accepiſſet, rece unt multi- tudines populotum e, dicentes, quia niſi ſecundum quod ſanctorum continent Apoſtolorum canones fiat, non recipietur Epiſcopus. Principes enim inthroniza- verant eum. G Caput hoc acceptum est ex C inii, que de Anaſiaſſo Imperatore narrats mult li funt emendata 1$ Cùm Diofcorus] Hac esf altera eleftio à priore, dr : nam prior eff Timo- fantinopolitanam: he c vero poſterior Dioſcori ju- aioris ad Alexandrinam. Utraque vero a Bibliothecario co- prase exp oniur. arii, h Ex ipfò origi- C. XVI, 9 Excommunicetur, gui per Laicos Eccleſias obtinet. Lem Faſchalis Papa II. ng 1 f quis Clericus, Abbas vel Monachus per Laicos A7 Łeclefias obtinuerit, fecundàm ſanctorum Apo ſtolorum canones,& Antiocheni I Concilii capitulum, excommunicationi ſubjacæat. Lñᷣapitisjnijus& fequentis Senfus es? in fragmento manufirt- pto Concilii apud Guardaflollum à Pafthe az Itó. guod in i habiti anno Domi- Bibliotheca Vaticana fervatur. Nauclerus etiam Gen, 36. narrat, Pafihalem apud Trecas Concilium haburf ter multa ſententiam de libera Paſtorum electione,& de cocrcenda Laicor anin Eccleſiaſticas dignitates prafumptione juxta pradecef Sförum faor uta kecreta promu t. S I€| Antiocheni] In Concilio Antiocheno nihil exprefè A$ d 0s obtinent dignitates Ecclefiafli- > utin Eptfeopo elige opus, Iadicio Epiſccporu: quibus verbis Laici videntur ex ubi tn- flatuitur contra eos, qui per La Cai Verum cap. 23. pracipitu ido fèrvetur jus Eci Kliaſticum. nembe, ut non eliga tur Epy di.InSynode a Polye. lib tulg Aaf ló elefio, Deufdedit par P:.-119. C qui] orig d Oru grg. c sorua J orge E Cam, 73 b Dif.. ornis cap. 109, Ivo.j..s.& a o a 2 <t ` N ` De decimis, ut ne res Ecclefix Laiciat- tingere atq; adminiſtrare audeant. 702 antem Nisana fecunda, cap.3. repetitur,€ confirmatur Cahon Apoftolorum., C. XVIIL@ Qui per Laicos Ecclefias obtinet,& (qui manus imponit, communione prive- tur. Idem, Onſtitutiones ſanctorum canonum fequentes fta- tuimus, ut quicunque Clericorum ab hac hoza in anteà ĩnveſtituram Eccleſiæ, vel Eccleſiaſticæ dignitatis de manu laica acceperit,& ipſe,& qui ei manum impo- ſuerit, gradũs ſui periculo ſubjaceat,& communione pri- vetur. C. XVIII. g Dedem, Idem. Ulus 4 Laicorum Eccleſias, vel Eceleſiarum bona occupet, vel diſponat. Qui verò ſecus egerit, ſuxta beati Alexandri x capitulum àb Eccleſiæ liminibus ar ceatur. 1$ Alexandri] In epiflolis Alexandri Papa primi nihil legitur, guod. ad hanc rem pertineat. Veramin epiflola Alexan- dràlT. ingua Synodum a fè habitam repetit( qua epiftola ex ye- tuftocodice defèripta Romam ex Hifpania mifa est) hacinter alia habentur: Decima& primitix,feu vivorum& mortuorum oblationes Ecclefiis Dei fideliter reddanturà Laicis;& ut in difpofitione Epifcoporum fint: quas-qui retinue- rint, à ſanctæ Eceleſiæ commun ione ſeparentur, quod fere est idem cum c. præcipimus.fùp. eåd. g..ex Nicolao II. C. XIX. De eodem. Idem. Icut Pomĩni veſtimentum ſciſſum non eſt, ſed de eo lortiti ſunt; ita nec Eccleſia ſeindi debet, quia inuni- tate tota conſiſtit. In poteſtatem ergò proprii Epiſcopi Eccleſiæ reducantur,& ab ipſo(ſicut facris canonibus cautum eſt) ordinentur. Alioquin& Eccleſia ipſæ,& Clerici earundem divinisdeftituantur officiis. C. XX. ꝙ Nullas Clericus per Laicos Ecclaſiam obtineat. Item Alexander Papa 11. Er Laicos nullo modo quilibet Clericus vel Presbyter P obtineat Ecclefiam, nec gratìs, nec pretio. Nüllus habitum Monachi ſuſcipiat, ſpem aut promiſſionem ha- bens, ut Abbas fiat. Nullus Presbyter duas habeat Ec- cleſias. q Habetur in eadem epiftola Alexandri IT, pauio fuperins in c. nullus Laicorum, czrata. Nam fiatim post verſ ſeparen- tur, ſequitur,& ut per Lai cos,&c. C. XXI. g Singuli Epifèopi fuos habeant ŒCONOFNOS., Trem ex Concilio Chalcedonenfi,c. 26. Uoniam b in quibufdam Ecclefiis, ut rumore com- perimus, preter c œconomos Epifcopi facultates Ecclefiafticas tractant, placuit omnem Ecclefiam haben- tem Epiſcopum, habere œcońomum de Clero proprio, qui difpenfet res Ecclefiafticas fecundùàm fententiam proprii Epifcopi: ita ut Ecclefiæ difpenfatio preter te- ſtimonium 1 non ſit:& ex hoc difpergantur Ecclefia- ſticæ facultates,& ſacerdotio maledictionis à deroga- tio procuretur. Quòd fi hoc minime fecerit, divinis con- ſtitutionibus ſubjacebit. Sa 1§ Teftimonium) in vulgatis ſequebatur, Epiſcopi: qua vox inducta eſ auctoritate manuſcriptorum,& originalis ex verfione Dionyſii, qua concordat cum priſca,& Graæcis verbis. Alia etiarn nommulla ſunt emendata. 2 ¶ Maledictionis] Græcè eſt,& Aoidtokaw Th ispa oun meas pistok quod in prifèa verfioneest;& facerdotali di gnitati obtrećtatio generetur, a Polycarp. lib 2. lit. æ. b Diſtinct. 69. quia in quibuſclam a Anfèlm. lib. 6. cap i43,© alit, non per| Oiga UxoroMaty UE οοον‘ E A 4

De decimis,& ut ne res Eccleſiæ Laici attinge- 703 re atque adminiſtrare audeant. Paap—— C. XXIL g Laici non fent conſtituendi æcono- mi, ſed ex proprio Clero oligene i Irem ex ConcilioHifpalenfi 11. cut interfuit Ifidorns, cap. g. N a nona&ione didicimus, quofdam e legio contra mores Eccleſiaſticos, Laicos habere in re- bus divinis conſtitutos cœco¼uomos. Proinde pariter tra- ctantes eligimus, ut unusquiſque noftrům ſecundùm Chalcedonenfium é Patrum decreta, ex proprio Clero conomum ſibi conſtituat. Indecorum eſt enim Lai- cum Vicarium effe Epifcopi,& ſeculares in Ecclefia dicare. In uno enim eodemque officio non debet diſf eſſe profeſſio. Quod etiam in lege divina prohibetur, di- cente c Moyfe:| Non arabis in bove fimul© afino:} id ef, homines diverfæ profefionis in officio uno non focia- bis. Unde& oportet nos& divinis libris,& fané rum Patrum obedire præceptis, conftituentes, ut hi, qui in adminiſtrationibus Eccleſiæ Pontificibus ſociantur, di- ferepare non debeant nec profeflione, nec habitu. Nam cohærere& conjungi non poſſunt, quibus& ſtudia,& vo- ta diverſa ſunt. Si quis autem Epiſcopus poſthac Eccle- ſiaſticam rem, aut per laicalem procurationem admini ſtrandam elegerit, aut ſine teſtimonio œcοmi guber- nandam crediderit, verè ut contemptor canonum,& fraudator Eccleſiaſticarum rerum, non folùm Chrifto de rebus pauperum judicabitur reus, ſed etiam Concilio manebit obno; C. XXIII. Q Non habeat Laicus aliquid fiaa tuendi in Ecclefia facultatem. Temin Synodo Romana II. Symmachi Papæ, cap. 3- On d placuit Laicum e ftatuendiin Ecclefia( præ- ter Papam Romanum) habere aliquam poteftatem: cui f obfequendi manet neceffitas, non auctoritas im perandi. C. XXIV. Eccleſiaſtica jponere non po k Jremibidem Eulalius g Epifcopus Syra claſſa dixit, Aicis h quamvis religiosis, nulla de Ecclefiafticis fa- Lcultatibus 1 aliquid. difponendi legitur attributa facultas. t€ Facultatibus}] Ante legebatur; dig 7 i 3 96. Benè q cultates Laici di- datum est ex Stephani primi,© decreto Pafèhalis I. 7 anuſeripto. hoc idem repetitur. C. XXV. Q Lacus Jacrileg nem, vel domiuamonem reriem Ece ram ufarpat. Jtem Calixtus Papa, IV. 8¹ quis Principum, vel aliorum Taicorum diſpoſi- tionem ſeu dominationem< rerum, five poffef- fior aa`h 3 ae EOE fionum Ec clefiafticarum fibi vendicaverit, ut facrilegus judicetur. 3 € Inte Habetur in decretis Pafèhalss I ntum, creta Calixti, ex guo citatur, non es$ in èd non est tis, cap. S, J tifices ifti, oui ifem fe Iſci, qui tiſdem fe hg mutatum nomen Calixti: quia Po poribus fuerunt, f petebant. C. XXVI. G In Ecclefia, quarrquis edificat, nihil ſibi pra cæteris vendicet. Item Gelaſius Pa pa Senecioni Epiſcopo. 3 pr k mentis. ampleđtenda devotio eft, quå fe pså Julius Z nobisinre Juliana“. fuijuris fundåffe a Burch. lib.i. cap.89. Ivo pis,.195. b Cap. proximo ſuperiore. uenter eadem decreta ſuor um antereſſorum re- 1J Nominati,] B vetuftisexem Decreti SecundaPars. 704 perhibetur Eccleſiam, quam in honorem ſancti Viti con- feſſoris ejus nomine cupit conſecrari. Hanc igitur, fratet chariſſime(ſi ad tuam diœceſim pertinere non ambigis) ex more convenit dedicari, collatà primitùs donatione xnoſtro col- ſolenni, quam miniſtris Eccleſiæ deſtinaſſe ſe ptæfati mu- neris teſtatur oblator, ſciturus ſine dubio præter proceſ⸗- ſionis aditum, qui omni Chriſtiano debetur, nihil ibi- dem fe proprii juris habiturum. C. XXVII. ꝙ De eodem. Idem. 4 verò b petitorià nobis infinuationts fuggeflt, in re fua, quod e Seŝĝtilianum vocatur, ba- filicam fe fan&orum Michaëlis Archangeli,& Martini confefforis pro fua defenfione d fundåffe, Et ideò,frater charifime, fi ad tuam pertinet parochiam, benedictio- nem ſuprà memoratæ baſilicæ ſolenni veneratione de- pende. Nihiltamen fibi fundator exhacbafilica noverit vendicandum, niſi proceſſionis aditum, qui Chriftianis omnibusin commune debetur, C. XXVIII. g Dedem, Irem Clemensepif. 2. ad Iacobum. ES e per congrua& utilia facite loca, quas f divinis precibus facrare oportet,&in fingulis 1$a cerdotes divinis orationibus Deo dicatos pont, quosa omnibus venerari oportet,& non à quoquam gravari, 1$ Etin fingulis] Addita fant hæc ufàue advere quos, ex Originali, C. XXIX. ꝙ Taici Preabyteros de Ecolefis non ej E Iem LeoIV. g Carol E i Oo h fan&orum Patrum ceniuras videturex È te fi Secularis vel Laicus Presbyterosab Ecclesi us tempore ordinationis corum nominati 1, velit &i fuerint, videtur z expellere. Si verò fundatores rgere coœperintab eifdem Ec qu trod icclkefiarum.ad inopiam ve clefiistemporalis vitæ{uffragia percipiant. glarubiis, ér apud Ivona denominati, ut ffgnifice „ad ifl.go..neminem. Erat autem hac can fitutio ad illam Eccleſiam,& non fimpl legitu j promnovebatur,&Eccle/ IA, onica aajiri est fupra uminali, ptio& in tnt, Unde in Toletano Conc ilio IV.4 aS Uicunque fidelium-devotione propt de facultati: bus Eccleſiæ aliquid contulerint,ſi forèiph aut Am corum redađti fuerint ad inopiam, ab eadem Eccleſa ſuffragium vitæ pro temporis uft percipiant. ltates anfandi poteftatem non 37 legitur: habent uitates dif Sf erod Ecclefia ot ergo Ecclefia „ibuslibet a4 1 t A ¶ Hic autem d nt,vel Laici, multo m mittere, vel aliis auf quid non rum in eis habes: di,& Sacerdotem muve ampre est, guid juris fundatore i PER niendi Habent jus providendi,© J Igu ſedl non habent jus vendendi, vel donandi, velutendi, tangu prii— firu C. XXXI. 9 Haredes ejus qui Ecclefiam conj" xit, O pfi pro ea folacitudinem gerere debent, DA Undein Canonibus invenitur Concilio Toletano. 1 X.-.4 inquis $ i inquis Iiis, vél nepotibus, ac honeſtioribus Propimh, F, r po> Ecel fiam licitum fit ejus, qui conftruxit vel ditavit Ecclent? f Sacerdo· hane bong intentionis habere folertiam, Ut mE ° Deut.22. Sup. d. 5$ € Deut.22. d Sup. diſt. 9o. benè quidem. Deuſcled. p. l. Og Anf BES .G 9.€ al. non licuit Laico) orig. al. non licuit Laicis f alc X al. TA 8, Et epift. 2. StephaniI. c. 9.& in decretis Pafthalis II. Man Tih: Pol! tit. 4, i i l n ipt. h Polyc. titr. Deuſledit p.&. i al. donationem. k Anfils.cg. 1 al. Snilins, m al, Iuviniana. ———— j `:;; flim. lg. eapi” a al. Figetius. b Pohe libr g titul.12. Anfet—— Cal qua. d ali devotione€ De conf. dift1. Ecc 7 gpg 6102 f alque. g al tertiné. h Denfled. pip: WPH" i al nitetur. tem

ulih ti, k d VÀ nre ha,owi orum Mi fua defenl d tuam p norate ba men ábi fun mune debetur, KVIL f 1Clemensepj orationibus Deo Wet on å qe Ea 7⁰5 Caufa X V I. Quæft. V Į I. De decimis, ér neres Ecclefia Larei allin.=o 6 tem{eu miniftrum aliquid ex collatis rebus præviderint defraudare, aut commonitionis honeſtæ conventione compeſcant, aut Epiſcopo vel judici corrigenda denun- tient. Qudd ſi talia Epiſcopus agere tentet, Metropoli- tano ejus hæc inſinuare procurent. Si autem Metropo- litanus talia gerat, Regis hæc auribus intimare non dif- ferant. Ipſis ta men hæredibus in eiſdem rebus non Iiceat quaſi juris proprii poteſtatem præferre, non rapi- nam, non fraudem ingerere, nec violentiam quamcun- gue præfumere: fed hoc folùm in falutartem folicitudi- nemadhibere, quòdautnullam a noxam operatio no- cens attingat, aut multam ġ, velaliquam partem faluta- ris mercedis c aſſumat. Si quis verò deinceps hæc mo- nita temerare præſumpſerit,& malè rapta cum confu- ſione reſtituet,& excommunicationis annuæ ſententiam ſuſlinebit. C. XXXII g Fundatores Ecclofiarum ordinan- dosineis Epiftopo offerant. Irem ex Concilio Toletano IX. cap.$. Ecernimus, ut quamdiu fundatores Eccleſiarum in hac vita ſuperſtites extiterint, pro eiſdem locis cu- ram permittantur habere ſolicitam, atque rectores ido- neos in eiſdem baſilicis iidem ipfi offerant Epifcopis or- dinandos r. Quòd fi tales forfitan non inveniantur ab eis, tunc, quos Epifcopus foci probaveris Deo placitos, ſacris cultibus inſtituat cum eorum conniventia ſervitu- ros. Qudd ſi ſpretis à ejuſdem fundatoribus æectores ibidem præfumpferit Epifcopus ordinare,& ordinatio- nem fuam irritam noverit effe,& ad verecundiam fuam alios in eorum loco(quos iidem ipfi fundatores condi- gnos elegerint) ordinari. 1$ Ordinandos,|] Qyafèquunturufyue ad verf: Quòd fi ſpretis. addita ſuntex 10% Concilio. 2$ Spretis] Sic eniam legitur in codice Lucenfi Regio: ſed sn Conciliorum editionibus, dyr duobus codicibus Vaticanis; Quòd ſi ſuperſtitibus. C. XXXIII 9 Adominio conſtructoris mona- Herium nom eſt auferendum. Vem ex Romana Synodo Eugenii II.& Leo- nis IV. c. 27. N Onafterium vel Oratorium canonicè conftru&um à dominio conſtructoris eo invito non auferatur, liceatque illi Presbytero, cui voluerit, pro facro officio illius diœcefis cum confenfu Epifcopi, ne.malusexiftat, commendare, C. XXXIV. ꝙ9 De eodem. Tem Gregorius Papa lib. 1 indich. 1. Secundino Epi- Lopo Taurominitano. Roo d ordo non patitur,ut monafterium contra voluntatem fundatorumab eorum difpofitione ad arbitriùm fuum quis debeat vendicare. G Apud Anfilmum d in Pèlycarpo hoc eodem modo habetur, In ipfa auterg epiftola pender oratio ex fup bus,& fic leg Quia rationis ordo non patitur, ut menafterium ipfum, & maximè contra voluntatem fundatorum, ab corum difpofitione ad arbitrium fuum præfertim laica perfona fubducat, autaliquod fibi in id jus debeat vendicare. Er cum inquit, ab eorum diſpofitione, fignificat Monarlos, de quibus fù ra dixerat, Providentid tamen d~ admonitione Epifèopi afi slefia honorari debent. C. XXXV.@ Epifèoporum providentiå à fan- datoribus Ecclefia honorentur. Unde Gregorius. Onſiderandum æ eſt de Eccleſſis, quæ inter cohæ · redes diviſæ ſunt, quatenũs ſi ſecundum providen» datoribus Eca a alinnulam. b alinmultam. c almerces. d Anf. ds. c, Polyc. l3. tit12. e libs. Cap. c. æα. H in legib, Longob. lib.3. tut. de Ebiſcupis& Clericis, legogge Anf hs. c8: Bursh. lz, gerc atg adminiſtrare audeant. tiam& admonitionem Epifcopi ipfi cohæredes eas vo- luerint tenere& honorare I, faciant. Sin autem hoc contradixerint, in Epifcopi poteftate maneat, utrùm eas confiftere permittat, aut reliquias inde auferre velit, G In Capitularibusér legibus Longobardicis,& apud Burchar- dum gr Ivonem, quë C ipfi citant ex decretis Gregori Papa, ficha- betur: De Ecclefiis, quæ inter cohæredes diviſæ ſunt, con- ſiderandum eſt, quatenùs,&c. que quoniam ſententiam cla- tiorem reddunt, viſa ſunt addenda, alio tamen ordine, ne vulgatum capituli initium mutaretur. Antea legebatur: Confiderandum eſt, quatends,&c. 1JHonorare,] In vul galis Lon gobardicis e, honores faciant. C. XXXVI. ꝙ Reliquie auferantun Eccleſſis ſi Plures hæredes de eis conten- derint. Ttem ex Concilio Triburienſi à, e. 32. S: b plures hæređes contenderint de communi Eecle- fia, auferri jubeat Epifcopus reliquias facras,& Eccle- fiam claudi, donec communi confenfu,& confilio Epi- fcopi ftatuant ibi Presbyterum,& unde vivat. 4 pars. Ut ergo ex aufloritaribus colligitur, de manu Lata corum Ecclefia recipienda non fant, nifi cura confènfù Ehiſeoporum, juxta ilud Concilii Maguntini primi ¢ fub Carolo, cap. 7. C. XXXVII. ꝙ9 Non licæat Laicis Preilhteros de Eccleſia jicere. Aici e Presbyteros dè Eccleſiis non ejiciant, ne- que 4 in eis conſtituant fine confenfu Epifcoporum fuorum». C. XXXVIII ꝙ9 Aliqque Epiſcoporum conſen⸗ Si Laici Presbyteros de Eccliſlis non ejiczant. Temex Concilio Cabilonenfi 11. 1 g2. I Vventum e eft, quòd multi, arbitrii fui temeritate,& (quod eft gravius) du&i cupiditate, Presbyteris qui- buslibet abſque conſenſu Epiſcoporum Eccleſias dant, vel auferunt. Unde oportet, ut canonicà regula ſervatà, nullus abfque confenfù Epifcopi fui cuilibet Presbytero Ecclefiam det: quam fi juftè adeptus fnerit, hanc non ni- figravi culpå fùå,& coram Epifcopo canonicà feveritate amittat. Sicut ergo auctoritate Hieronymi f decimas malè popijes à Laicis, Epifiopo confèntrente licet Monachis de mann Laicorum re- cipere, E eas perpetua fiabilitate tenere; fic& Eceleſias à Laicis male detentas cum confènfia Epiſcoporum licet Monachis ad ordi- nandum accipere,& eis in perpetuum providere. C. XXXIX. ꝙ Sine voluntate Ebiſcoporum de- cimas vel Ecclefias à Laicis Monachi non ſaſcipiant. Unde Urbanus Papa I1. Ecimas& Ecclefias à Laicis Monachi non ſuſcipi- ant, abfque confenfu& voluntate Epifcoporum. Quòd fi aliter præſumptum fuerit, canonicæ ultioni ſub- jaceant. C, XL. Moulli liceat in jus ſuum monaſterium convertere, alii tamen ad ordinandum trade- reillud valet, Item ex decreto Sylveſtri g Papæ h. Emini Regum, aut cuiquam hominum in pro- prium& jus liceat monafterium tradere, nifi ad aliud monaſterium, vel commutare, niſi cum alio mo- a Sed. ibi copiofins. b Anf ls. c,71. Burch. l 3. cap. 40. É fimile, cap.42. ex Concil. Mediomatricis, itemg, Ivo part..cap.46. c Incap. ls..82. Burch. l3. cap.112. Pann..2. c47. Tuo p. 3, c87. d al. neque conſtiruamt.. e Burch. 1 3..112. Ivo..3. .83, Pann. l2. i46. E fap: eâd..7. c. Alt. g al. Silveri. h TnaCap.ls.:23}. à. L3. tit.12. Burch..g. c28. lvo pg. Srgl. IVO D. 3> 6, 45u .27. Anf IS.€90, k al. proprium liceat. 2 f

De votu redden» 707 dis. nakerio, vel quocunque commercio a vendere I. Quod G fa&tum fuerit, non valebit, fed ipſum monaſterium in priſtinum reformetur ſtatum. sa g In Capitularibas fic babetur.: Nemini Regum, aut cul- guam hominum liceat monaſterium tradere, vel com- mutare, vel quocunque commercio vendere.: 1 4 Vendere.| In locis indicatis hac fequuntur: Hoc etl- am divina,& Apoſtolica, atque canonica fubanathema- tis pœna ſanxit auctoritas. C. XLI. ꝙ Epiſoopi dr fiatrum confilio monaftes riumad meliorandum aliifupponere nul- (lms prohibeatur. Tsmex ê decreto Bonifacii. 7 Si a quis vult monaſterium fuum ad meliorandum ps© inalium locum ponere, fiatcum confilio Epifcopi Še fratrum fuorum:& dimittat Presbyterum in priori Ioco ad miniſteria Eccleſiæ. C. XLIL g Pußlicæ pænitentia ſuljiciantur, quë circumveniendo aliquos tondere prefumunt. Temex Concilio d Maguntinenfi. 6 Onſtituit e ſanè ſacer iſte conventus, ut Epiſcopi, pS Oz: Abbates, qui non in fructum anĩimarum, ſed in avaritiam& turpe lucrum inhiantes, quoslibet homi nescircumveniendo totonderunt,& res eorum tali per- ſuaſione ſurripuerunt, pœnitentiæ canonicæ, utpote tur- pis lucri ſectatores, ſubjaceant. Hi verò, qui illecti co- mam depoſuerunt, in eo, quod cœperunt, perſeverare cogantur: res verò eorum hæredibus reddantur. q Caput hoc à Burchardo etiam€ Ivone recitatur ex Magun- tino, Qsnalto plenias, eodem, planemodoyguo nune legitur in Ca- Eilon. 2. c. 7. G ILHE ¶ Sine voluntat ım aliquem de ropmquis Abbas non valet. Decreti Secunda Pars. 708 C. I. g Qua Deovoventur, neceffario reddantur, Item Auguftinus, oor quædam, quæ etiam non voventes debemus: quædam etiam, quæ niſi voyerimus, non debemus: fed poftquam ea Deo promittimus, neceffariò reddere conſtringimur. q Hujus capituli ipfa oranind Verba non Auguſtinum ſed fere cadem habentur apud ad derſe vovete. quem citatglaſſa ordinaria ad cum locum. C H G- Desodem. Item Hieropymus 4. Yy ion b virginitatem non folàm nubere, fed etiam velle, damnab lorum in Hſal It. eſt. C. III. g Dignus est fupplicio, qui feipfum Dea fabtrahi oto refiliens. Item Gregorius en Vena Nanias c pecunias Deo v victus perſuaſione ſubtraxit. Sed qua tus eſt, ſcis. Si ergò ille mortis periculo d eos, quos dederat, nummos Deo abſtulitzconſ to periculo in divino judicio dignus eris, mos, fed temetipſim Deoomnipoten: nachali habitu dẽvoveras) ſubtraxiſti. C. IV. 9 Ante Dei oc Wos cadunt, concaptunt. 1 non ium- qi te fub mo- Idem fy r~ lli bena agunt, fi me V saano ciunt, at, in confpe&u tamen Dei ceciderunt esd tatione. Irem paulo fuperias.€| Sunt qui£ quere.& Dei ſervitio ſe ſubdere,& freno caſt ſtringere deliberant: confpiciunt, fe ı |. Siergop emex Concilio f Toletano. Ongregatio. g debet fibi eligere Abbatem poft Ab- batis fyi mortem, yel co vivente, fi ipfe diſceſſerit, vel peccaverit. Epiſcopus enim non debet Abbatem violenter retinere in loco fuo. Ipfe autem non poteſt ali- quem ordinare de ſuis propinquis vel amicis fine volun- tate fratrum. D-=—= d CAUSA XVII Vidam Presbyter infirmitate gravatus, fèfieri velle Monachum dixit: Eecleſiam& beneficium in manu futurum Monachum negavit,& Eccleſiam& bene- ficiumrepofiit.; z Hicprimaum quaeritur, utrum rens voti t propofito ſuui cord 2Secundo, an E ccleſia d beneficium ei reddenda ſin: í qua prin libera voluntate refutavit? i 3 Tertio, fi contigi fer cum fè& fua monafterio tradidiffè, an fine licentia Abbatis lsceret ei ad proprja h redire? Ouar. ia koska ba"etro A 4 Quarto, fifine licentia Abbatis retro abierit, anfuafibi ab Ab- eatur, an liceat ei à is diſcedere? MU ESO L I Vod a voto diſcederè non liceat, multis auctoritatibus ps j probatur. Ait enim Propheta i:[ Vovete,& æ teddite Domino Reo vetro} a — J L. commodo. b al.exeodem. c Polyc. m vati cogendm ehk; C > Monachum non fieri, ſilt demnallie „ papet ex Vert adus fit, patete f Bc.| Magna pe confitebor,&c.| M4 }, 4, Noni onem peccata dimittat. p Jai nen Deus jam audit n enimpro opere reputatur, Sicut ergo Propheta unter putatur, quia dixit: Ego confitebor; fic ifte i rer eofdem com] dus efh, quia dixit: Fiam Monachus, His itarefponae ut ad ſolam hromiſ Aa an corde: enim pronuntiat ore,& ta est propofitum corde co o 7 mona- neanagudt guagua Qua 1e non a ſuubſequent propofitum fùt cordis ore ſimpliciter enuntialit, fierioyaut Abbat: fe tradidit, nec promißionem ſeripſi reus voti habetur. 1 Q Quia ergò| In Pleriſque vetufiss exemplaribus his ët initium quafisonis fecunda. oblegattone —— QCuRKST10 N. C. J. J Non cogitur aliquis in Monaſteria mantien nifi profefionem fecerit in mant Abbatis, Unde Alexander Fapa I. ar. i% Onfaldus f Presbyter quondam in n; te fervore paſſionis ꝓreſſus, Monachum ſe fel promifit: non tamen monaſterio, aut Abban ————— r Tim: j 40r. fal a Aug. de bono viduitatis, capit-9. e glofa ordd. adcꝗ i í= t Fenten. 4 b fup. dift.27 ntibus. infi. 27 quaft. r nuptiarum. Ò a difl.37 Ibialim reddimis. E Oe. Jpn. 16. An il difintt. 16. pifad | pænitentia, iye ogpiofits | Pamti ———U—— O fe madi bakte vere, im inhocg xiki Tubun fed ut junxei yy non del togi C,

709 Cauſa XVII. Quæſt. De Sacrileglis& III. Ey esa 710 fe tradidit, nec promiffionem fi Ecclefiæ in manu Advocati refutavit. valuit, mox fe Monachum negavit fieri. Quapropter quia& beati Benedicti regula,& præcipuè Patris& prg- deceſſoris noſtri ſancti Gregorii Papæ canonica inſtitu- tio, interdicit Monachum ante unius anni probationem efficiʒ judicamus,& auctoritate Apoſtolicã præcipimus, ut præfatus Presbyter beneficia 1& altaria recipiat, ha- beat,& quietè retineat. r& Beneficia) Ta vetuflis exemplaribus,& apud Iuonem ( apud guem caput hoc copiofèas habetur) legitur„beneficium: ſed ob gloffam non est mutatum. C. II. g Uxor pR propofitum continentia dufa dimitti non debet. liem Auguftinus ad Boniſacium Comstem,epifl.7o. Os a novimus, nos teftes ſumus, quod omnes actus publicos, quibus occupatus eras, relinquere cupie- bas,& te in otium fanum conferre, atque in ea vita vi- vere, in qua ſervi Dei Monachi vivunt. Cum ergò te eſſe in hoc propoſito gauderemus, navigãſti, uxoremque du- xiſti. Si conjugem non haberes, dĩcerem tibi, quod& Tubunis diximus, ut in ſanctitate continentiæ viveres: ſed ut te ad iſtam vitam non exhorter, impedimento con- junx eſt, ſine cujus conſenſione continenter tibi non licet vivere: quia& ſi tu poſt illa tua verba Tubunenſia ducere non debebas,, illa tamen nihil eorum ſciens innocenter tibi;& fimpliciter nupfit: Q Confectum esT hoc caputex verbis 8. Auouflini,snepifi. 7 ſed in epitomen redactis. Iuo autem integre refert. fit: fed beneficium; ¿ls licet utique retrorfum abire; quia ex guo femel fè Abbats ſub. At poſtquam con- jecit, abfque ejiis pertnifsone nihil a zgere poteft, QUÆSTIO IV. I I autem fine licentia Abbatis- de monaflerio difcefferits ps quaritur, utrum ſua ſint ei reddendu, an non? Sed polfèf> ſiones, Ér res Fccleſis traditas quolibet modo alienare nee Abbati, necalicui licet. C. L g Homoreprivetur, quide jure Ecclefie ali- quid alienare prafumpfit. VndeSymmachusPapa ¶ Poſſeſſiones a, quas unuſquiſque,&.]& cterum in Synodo Ro- MANA 3. Cib» Qp b Epifcoporum, Presbyterorum, Diaco- norum oblitus Dei,& decreti hujus immemoy 1 in conſtitutum præſens committens, prædium 2 Eccleſiæ magnum, vel exiguum, vel quicquam de jure Eccleſiæ a- lienare tentaverit,& donator,& alienator,& venditor honoris fui amiſſione mulctetur. S Immemor] In Concilio ipfè-fèquitur, cujus Romanæ civitatis Sacerdotes volumus religioſis nexibus devinci- ri: Nam, mt fupra 1z: q. zvnon liceat, dium est, inea Synoda Romana tantym Ecclefia legem Symmachus prafèripfit. 2€ Predium) Hoc loco omifis verbis fexti capitis, coruna loco referuntur hacex titulis ejufdem Concilii: oraninog, capit noe ex verbis illius Synodi ſuo madso collector aptauit. .II PALEA. faciunt, Uet Ecce ifie corde concepit fè Monachum fieri,€ ore pronuntiavit eku tamen D ile m otiam fantum conferre,nowtamen pofiea coact us eſt ſicſci. arog guod corde concepit,© ore pronunttavut. Auctoritas illa Ale- eulta inſtitutionem B. Grægorii,& beati Benediéti proban- Liem Gregorius Anuthemio Subdiacono, lib. Il. cpiſt. 3. par c nulla permittit, ut propriis cujufquam ufi- bus applicetur, quod pro communi utilitate datum eiA, disannum indulget, fed notis; ignotis vero triennium conceditur, C. III. 1 Ẹ Ante probationem triennii nullus in monaſterio ſuſcipiatur. Vnde ex decreto Bonifacii 6. S! œ quis incognitus monafterium ingredi voluerit, ante triennium Monachi habitus ei non præſtetur. Et ſi intra tres annos, aut ſexvus, aut libertus à colonus d quæratur à Domino ſuo, reddatur ei cum omnĩbus, quæ attulit, fide tamen aceeptâ de impunitate. Si autem in- tra triennium nom fuerit requiſitus, poſtea quæri non poteft, nifi fit tam longè, quòd inveniri non poffit. Sed 3 tantum ea, qug in monafterium addüxerit, Domi- nus ferviaccipiat. I Q Caput hoc etiam in Pannormiå citatur eX Bonifaco. A Burchardo autem& 1e,© in-pler Gratiani triġuitur Concilio Toletano, imprefa aut månufèripta habentur, i m esT: eadem tamen fere funtin Capitularibus,& apua lulianum anteceforem, novella T23: cap, 52. vetuftis exemplaribus a nullo eorum ,- gue 2 Libertus] Sic emendatum csf ex aliquot manitſeriptis&- f 1 n ex locis indicatis, quam leĉlsonem habuit etiam auctor gloſſæ. An- } atun, liber. N Sed tantùrh| Prec addita funt ex locis indicatis. QUASTIO 1II. Vod autem quaritur, an pon traditionem Jit ei fas cnm Äcentia Abbatis ad propria e redire? facil monſtratur cri. Iꝑſim enim redire eriininofum eT. Qui Jacinori definit obviare, car potest, confentii Hic autem non ſolum non obviat, fèd etiam permitiendo fautor exifirr. Non ergo licet Abbati. dare licenti ui ò abi re Abbat: dare licentiam alicui retrò abeundi: nec a 1* p. 7. sap. 9. C 10, C7 part. 8. c. 16. E apud Iulianum antec 227. € Burch. lib. g, cap. z0. lvop. 7.@. 41, Pannorm. lib.3, sap, 184. d al vel colonus, e al. prisra b Novels. e. 2. f: novell. 123. cap: g2. Cap. tg. cap- 227 eſſe cognoſcitur. C. IIL ꝙ Qui revocandum putat, quod Ecclefia contulit, ſacrilegii erimen in- currit. Item Ambrofius lib. 2: de pænitentia, c59: gms qui opes ſuas tumultuario mentis impulſu, non judicio perpetuo; ubi Ecclefig contulerunt, pofteà re- vocandas putaverunt; Quibus nec prima merces rata ef, nec fecunda: quia nec piima judicium habuit,& fe- cunda habuit ſacrilegium. Sunt, quos pænituerit opes ſuas diviſiſſe paupetibus. Sic ceos Iy-qui pœnitentiam agunt, hoc ſolùm timere oportet, ne ipſius phnitentiæ agant pœnitentiam. 1 J Sic eos,] Ta originalitegitur: Sed eos; qui pæœniten- tiam agunt, hoc ſélum pœnitere non debet, nec ipfi- us, Xc. Sed ob gloffam non est emendatum C. IV. g Qui facris locis derelicta retinere contem derit, Jacrilegium commu tit, Ilen Gregorius Sabino Subdiacono, lib. 8. epift: ó, Amigu d; g contra leges eft,fi quis, quod vene- rabilibus locis relinquitur, pravæ voluntatis ſtudiis, ſuis tentavexit compendiis retinere. C. V. ꝙ Sacrilegi judicantur, qui Eccleſiæ facul- tates alienant. Irem Lucins Epifcopus ad Gallse& Hifpania Epi- Heopos, epift: 7. cap. o. Mnes e Eccleſiæ raptores, atque ſiiarum faculta- tum alienatores à Iiminibus fanctæ matris Eccle- ſiæ anathematizamus 7, Apoſtolicà auctoritate pelli- mus& damnamus, atque ſacrilegos eſſe judicamus: 1 poffefiones B> Anfèlm., lib. 4..30 Polje. iib. 6, tit. 17. C Extr., de prabendis, cap. ratio, Anf lfe cap. 39. Polycarp: L3. tit, 12, d Anf. lib 12.0. g- Pochc. lib.:. tit, t2. e Anfi 12. cap: g. Burch: Lit. cap. 19. Ivoparè. 3s e. 140. Cp. ig..99 E anathematizatos. orig a Sapr. 76. Juaſtuon.

De Sacrilegiis& 7 11 Afylis. & non folùm eos, fed omnes confentientes eis, quia non folùm qui faciunt, reijudicantur, fed etiam qui confen- tiunt facientibus. Par a enim pæœna& agentes& con- ſentientes comprehendit. C. VI. Excommunicetur, qui confinia Ecelefie fiangere tentaverit. Lem Nicolaus Papa b omnibus Epifèopis. 2 Icut e antiquitũs à ſanctis Patribus ſtatutum ef, s D ftatuimus, ut major Ecclefia per circuitum xL. 4 pafus habeat, Capellæ verò vel minores Eccleſiæ trigin- ta. Qui autem confinia earum e confringere tentave- rit, aut perfonam hominis, velbona ejus inde fubtraxe- rit, mifi publicus latro fuerit, quoufque emendet,& quod rapuerit reddat, excommunicetur. C. VII g Solvatur altario, quod pro emunitate emendatur Ecclefia. Tem ex Concilio Triburienfi. IG F quis inatrio Eccleſiæ pugnam conmittit, aut homicidium facit, quicquid pro emunitate 1 vio- lata emendandum eſt, altario ſolvatur, cujuſcunque fue- rit Ecclefia illa. 1 Emunitate] Sic etiam apud Burchardum. Tuoo ha- bet, pro immunitate violata. In aliquot vetuftis Gratiant ex- emplaribus legitur, pro emunitate Eccleſiæ violatæ. Summa jus capitis fere habetur in Triburienfi, quod extat Q ca- autem hu C. VIIL 9 Non licet alicui hominem doe Eccle- fia rapere. Irem Augukinus ad Bonifacium, epift. 187. Iror#4, quomodo tam fubitò fidei murum aries ru- peritinimici. Novienim, quå religione femper fis Eccleſiam Dei veneratus. Quo inſtigante facere auſus es? hominem de Eccleſia rapuiſti? Tuus ſi de tuo ami- co fortè præſumeret fugitivus, poſſet proculdubiò inter ceſſoris causã veniam promereri. Ergò ſi amicus inten- ditur, cur Deus offenditur? Sed{i de poteftate præſumi tur, Nabuchodonoſor Regem intende, qui causa ſuper- biæ in bovem eſt ex homine commutatus 1. Non ut con- fundam te, hæc ſcribo, ſed ut h filium meum chariſſi- mum moneo. Eccleſiæ igitur illæſum revoca, quem ut irreligioſiſſimus rapuiſti. Oblatio verò domüs tuæ à Clericis ne ſuſcipiatur, indixi i: communionemque ti- bi interdico, donec peractà pro auſibus vel errore à me definità tibimet pœnitentiã,& tempore ordinato& pro hoc facto korde contrito& humiliate dignum offeras ſa- crificium 1 Commutatus.] Hoc loco ifla erant inte A, atque à regno ſuo profugus recedens, non antè regnum recepit, quam converſus Deum prædicavit. gug à multis vetuftis ab- ſunt, Ó originali,© Ivone. Sunt autem inter verba G snfia de pænitentia, difl-r. c. voluifient C. IX, Q Fugientemad Ecc alſtrahore. Lem ex libro l Capitularium y. 4. 90. RE m ad Eccleſiam confugientem nemo abſtrahe re audeat, neque inde donare 1 ad pœnam vel ad mortem; ut honor Dei,& Sanctorum ejus confervetur: ſed rectores Eceleſiarum pacem& vitam, ac membr; ejus obtinere ftudeant: tamen legitimè componat uod iniquè fecit. Ba am nemo audea i Ld j` i 1$ Donare] Sic est emendatum( antea enim legebatur amnare) eæ capite Caroli,& Concilio Maguntino, pleriſ gue vetuflis G: i teri z 7 vetuflis Gratiani exemplaribus,& cæteris collectorꝛbus quanquam apud Burchardum ex Concilio apud Theodonisvilam h Rom. 1. b Inter decreta Nic, in codice Ormanetti.© A El, b. 47. 3 9 a f f Lop Ivo.3.-16. Pam.(...8t. d al. lx.€ al eorum urch. l3..to6, Ivo p..6113 0 LG; a 9 i o..ct13. g Tvoop.ged2z2. h 1Cor.4 interdixi. al. condonato. I Et in adjèftis, c. 29. Cin loncil. Maguntin..39 Be Bann. E a 39: M Burchd3, capse Ivop?. c33. Decreti Secunda Pars. 72 aaki PRAA A é in Pannormia ex libro Capitulorum longe coptofits hoe caputtse feratur. C. X. 0 Eccleſiæ arceatur ingreſſu quë aliquem de Ecclefia violenter rapuersh. Lem Gelaſius Victori, Conſtanteno, Martyrto, Feli» ciſlimo, Serenos é Timotheo Epi- Jeopis. pos a&Coëpifcopus nofter Epiphanius fuå nobis relatione ſuggeſſit, Benenatum& Maurum Beneven tanæ municipes civitatis, in contumeliam teligioniss.- cerbà nimis& plectibili contumacid proſiluiſſe qui con- fugientem ad Eccleſiæ ſepta curialem ſuum, nec illic qui- dem tutum, aut de injuria fua ſecutum eſſe ſtyerunt: auſi irruptione é temerariæ meńtis admittere, quod nec Po- teſtatibus quidem, vel Principibus unguam licuit perpe- trare,ut hominem in fan&uariis conftitutum( captatå Sacerdotis abfentiå) reluđtantem, reclamantemgue violentet abſtraherent. Quos, quantum ſuæ nobis ſug. geſtione patefecit, meritò indignos efle facrå commi nione judicavit. Et fi reyera tanti facinoris conſtatad- miſſum, noſtra etiam auctoritas in hac patte con fentit Nec enim jure ad ſupplicandum debet admitti, qui ¢ ad mittere ſacrilegium non dubitavit. Nullus enim intn limina tantæ venerationi deputata, utrumque fbi licere exiftimet pro faæ voluntatis arbitrio, ut& humilitatem fibi vendicet,& furorem. Et ideò, fratres chariii fupradi&os, fi manifefta reos facit conqueftio, abom: bus parochiarum veſtrarum Eccleſiis noſttæ praceptios auctoritate prohibete: ut non ſolùm hi, qui in injuriam ſanctorum locorum profiluiffe probantur d, confequantur pro facti fui qualitate vindiétam; veum etiam cæteri à tali præſumptione, ultionis iſtiustimot revocentur. C. XI. G Ecclefiarum non efi diguusin gui eas violat. Idem£ Piphanio Epiſcopo. A? Epiſcopos cæteros direximus juſſionem, ut eos qui Eccleſias violàſſe perhibentut, acceſſu earum ſu· dicent eſſe indignos. C. XIIL€ Qui Ecclefiam Dei v Sacerdotem infequitur, facrilegua ju- dicatur. Irem Pius Papa, epift. z. Italics. gr f qui Ecclefiam Dei vaftat,& ojus prædia& donaria expoliat& invadit, fit facrilegus; Uc& E egii reusexiftit,& afat,& ejus qui ejus Sacerdotes inſequitur, ſacril ſacrilegus judicatur.& infa. Non etgo gravius pec- catum eft fornicatio, quàm facrilegium, Et ficut mepi eft peccatum, ġuod in Deum committitat, quam ye in hominem; fic gravius eft ſacrilegium agere, guam fornicari. C. XIIL 9 Qud pand feriatur, qui Ecclefia bus dedicata pradia vexare tenta- verit, em Urbanus g in epift. ad omnes Epifio- 05, CAP. 2+ tendendum eſt omnibus, ne prædia u rum cœleſtium dedicata, à quibufdam ir 65 vexentur. Qudòd fi quis fecerit, poſt debitæ ultionis a moniam(qũæ erga ſacrilegos jure promenda eft) perp tuâ damneturinfamiå,& carceri tradatur, aut exilio peł- petuæ deportationis uratur g. HPE 2 irreptione.© al. ubi a Polyc..7. tit. 1. Ivo p. 3. 6 120. bal o pe A d al. probabuntur. e Ivo., CH9. Li Anf lS..30. Burch. tit..29. Ivo p6--243. G parth Ie L Cap-6. ciy. G in Magumino fub Arnulpho, 6il riatur: ẹ, XIV. ſibus ſecteto irruentibus — Vemamispo

1 ula C. XIV. PALEA. kem Iginus Papa. "o a quis Ecclefiam igne combufferit b, quinde- cim annis pœniteat,& eam ſeduld reſtituat,& pre- tium 1 ſuum pauperibus diſtribuat. Viec palea in uno tantum Jaticano coclice habetur, in guo fi- eurin vulgatis, ér Pannormia citatur ex Igino: à Burchardo an- tem Q Ivone ex decretis Iulii. 1 Q Pretium fuum} Apud Burchardum Lrg. inc. defa- erilegio, ffc legitur: Incendifti Ecclefiam, aut conſenſiſti? ſi fecifti, Ecclefiam reftitue,& pretium tuum, ideft, vui- regeldum tuum pauperibus diftribue,& quindecim an- nis per legitimas ferias pæniteas C. XV. ꝙ Iuda ſimilis probatur, qui ornamen ta ſurripuit Ecclefie. Tem Clemens ꝙiſt. 2. ad Ia. coburn. 8£ fortè quifpiam Presbyter, five Diaconus, facrarii findonem, vel velum fubtraĝ&um d vendiderit, Ju- dæ Ifcariotis fimilis æftimabitur. Qui propter cupidi- tatem fecerit hocopus, noverit fe fupradi&i Judæ ſuſce- pturum pœnam. C. XVI. ꝙ Deeodem. Iem ex pœnitentiali Theodori. Ecunia Eccleſiaſtica furata vel rapta, reddatur in qua- druplum; populi verò dupliciter. Si quis aliquid de miniſterio ſanctæ Eccleſiæ furatus fuerit, feptem an- nis pœniteat, tres in pane& aqua. C: XVIL De esdem. PALEA. Item ex pœnitentiali RRomano. ett: utnon dlunh III. S! quis Clericus furtum fecerit capitale, id eft, qua- m profiluiffe prati drupedem, vel domum fregerit, aut quamlibet o füdti ſul qud rem mekoris pretii furatus fuerit, ſeptem annis pœni- ipzimption, i! teat; Laicus quinque. Si quis autem de minoribus ſemel aut bis furtum fecerit, reddat proximo fuo,& uno anno pœniteat in pane& aqua:& fi reddere non potuerit, tri- bus annis pœniteat. G Similia horum leguntur apud Burchardums; lib, 11. c. 39. é Zvone.13-€. gn temerariz fem, vel Pri vem in enti) reluctute erent. Quos g xit, merit n Er fi revera „etiam au& d fapplicandı f jum non dubitavit, tioni deputat gui 1em£p oposta C. XVIII g Sacrileginm facit, gui pecuniam fias violate p Ecclefie rapit. dignos. Tem Anacletus€ epif.c, 2. os Ui rapit pecuniam proximi fui, iniquitatem opera- tur: qui autem pecuniam, vel res Eccleſiæ abſtulerit, ſacrilegium facit. satishi C. XIX. 9 Segregetur ab Ecclefia Clericus, qui fèrs Jen staph lilibaki; palea Dei vi Vum ant dij Pa fiumad eam fugi- savadit A emem verberare prafùs 4 mit. Trem exConcilio Ilerdenfi,.c. 8. No f Clericorum, fervum aut difeipulum faum fugientemad Ecclefiam extrahere audeat, vel flagel- lare Præſumat. Qudd ſi fecerit, donec dignè pœ niteat, à loco, cui honoremnon dedit, ſegregetur. 4j Sig qui Clerici in mutam cedem proruperint, prout dignitas jatit, O° jgtio, quam} puodin Dew jo pavus€l 1, w i E-3 Cauſa XVII. Quæſt. IV. 714 Afls fecutus fuerit, de atrio 1 Eccleſiæ» vel de porticibus | quolibet modo Eccleſiæ adhærentibus per vim abſtraxe- tit, pro immunitate nongentos ſolidos Epiſcopo compo- nat.& ipſe publicà pænitentiâ jufto a judicio Epifcopi mulctetur. 1 J Atrio] In duolus vetuſßis codicibus Gratiani legitur, dë altario: zn Capitularibus verò, de Eccleſia. Sacrilegium ergo ef, quoties quisfacrum violat, vel anferendo Sacrum de facro, velfacrum de non facro, vel non facrum de facro, Dicitur etiam facrilegeum committere, qui violentas Q impias manus inCleficum injecerit.` Porro ipfum facrileginmn duplicem continet pænam, pecuniariam videlicet d excomimnunièationis, Pectinia ria eis perfòivenda est, ad quos querimonia facrilegii pera tinet, C. XXI. Q Demnultiplici genere facrilegii, d> pena ejufdem, Vnde Joannes Papa VIII.Acrilitumnilus Ebiſcopis. Uiſquis$ inventus fuerit reus facrilegii, Epifcopis, vel Abbatibus, five perfonis, ad quas querimonia fa- crilegii juftè pertinuerit,triginta libras examinati argen- ti puriſſimi componat.€ Sacrilegium committitur, fi quis infregerit Ecclefiam, vel triginta Ecciéfiafticos paffus,. qui in circuitu Ecclefiæ fuerint, veldomos, quæ intra pradictos paſſus fuerint, aliquid inde diripiendo, vel auferendo: ſeu qui injuriam, vel ablationem rerum intulerit Clericis arma non ferentibus, vel Monachis, fi> ve Deo devotis, omnibusáue 1 Ecclefiafticisperfonis, Capelle, quæ funt intra ambitum murorum caftello- rum, non ponuntur in hac triginta pafuum obfervatio= ne. Similiter facrilegium committitur auferendo fa» crum de facro, vel non facrum de facro, five facrum de non facro. Idem,€) Sic quis domum Dei violaverit, & aliqua ſine licentia illius, cui commiſſa eſſe dignoſci- tur, inde abſtulerit, vel Eccleſiaſticis perſonis injuriam fecerit, donec in conventu admonitus legitimè ſatisfa- cĩat, ſciat ſe communione 4 privatum. Siverò poft fe- cundam& tertiam conventionem coram Epifcopo fatiss facere detrectayerit, ſacrilegii periculo ab omnibus ob- noxius teneatur: ita ut ſecundum Apoſtolum-nemi- mi fidelium mifceatur, Idem. Si F qui monaſteria, & loca Deo dedicata,& Eccleſias infringunt,& depoſi- ta, vel alia quælibet exinde abſtrahunt, damnum novies componant,& emunitatem tripliciter,& velut ſacrilegi canonicæ ſententiæ ſubigantur- G Tn epiftola manufiripta Ioannis VITI; fèripta Epifèopis é Abbatibus per Narbonenfem dr Hi[þanicas provincias conſtitutis, Pracipitur obſervari lex contra Jacrilegos in(oncilio Irecaſenſi edita, coram LTudovico Imperarore,& quinquaginta tribuis Epiſeopis. Diverſa autem ſunt aftiusepiſtola derba ab hir, quæ recitantur& à Gratiano,&A cateris collectoribus, ſed eadem ſententia. 1 Omnibusque Eccleſiaflicis] Apua Ivonem legitur, devotis hominibus Ecclefiafticis perſonis. Non enims Capellæ, quæ infra anibitum murorum caſtellorum funt, officiorum in tali exceſſu contumeliam pertulerit,à Pon- tifice diſtrictius vindicentur. C. XX., g Qui de atrio vel Porticibus Eccleſiæ Tugientem abſtrabit, eæcommu- nicetur. Trem ex Concilio Triburienfi,.20. h IV. ŒI quis å contur fi i i q imax, vel fuperbus timorem Dei, vel reverentiam ſanctarum Ecclefiarum non ha- buerit,& fugientem fervum iuum, vel quem ipfe per- amanea seee n. g ir' a Polyc. l6, titir. Anfils.c18 Burch. L3. 020g. vo part3, .127. Pann,..:70. b al comburit. c Tve.2. c. C P6. cap.88. d al. fubtrafa. e drin epif. Lucii Ivo.3..217. Pann....67. g biden h È dib, s. Capit. c 185. Q fn legibus Bolariorum, titz i Burch. 36.197 dvop.3 estig, aN mittuntur vel ponuntur inhac obferyatione. Nec multo aliter apud alios coletores, C, XXII g Nif canonice judicatum Epifio- pum qui comprehenderit Lascas, excom- INBNICETHT Trem Alexander Papa II, g. RE V. 81 quis deinceps priorum, aut cujuſcunque digni- tatis, vel cujuſcunque ordinis TaicorumEpiſcopum comprehenderit, percuſſerit, aut aliquã vi à propria fe- de expulerit, niſi fortè judicatum canonicè, auctores a al juæta judicium. b Anſe l..do. Polyc..6. tit.10, Tva ; cap. 6.| p3. c98, Pann..z..80. O 79.€ Supra, 11...ad menfam, Anfls cs? d al. fere priuatum. e 1. Cor.. f Anſelu. c47. Burch. 11..22. Ivo p. 2. c laꝶ. Ep. iꝶ. ago. g Simile ing. Synodo fub Photio, c, 3a

De Gacrilægiis c 7 15 Afls. N2 dae e e & cooperatores tanti fceleris anathematizentur,& bona eorum Eccleſiæ ipſius juri perpetuò tradantur.$ S1 verò in Presbyterum, velin quemcunque inferiorum graduum Clericum hæc eadem præſumpferit, canomcæ pœnitentiæ atque depoſitioni ſubjacebit. Si contumax fuerit, excommunicetur. Decreti Secunda Pars. 716 olyanra m capitulare gloriofi Caroli genitoris noftri: ita videlicet,&c. Veram in Decretalibus,& apud Bur. chardum& Evonem kocmodo: Presbyteri interfecti compo- fitio Epifcopo, ad cujus parochiam pertinebat, folvatur: ita videlicet,&c. dr fimilis locutio habetur in Concilio Triburienfi C. XXIII. g Flagellatores Presbyterorum posk tertiam admonitionem; finon refipue evcommunicentur- ‘Trem Nicolaus Papa Thadoni Arelnepiſcopo Medliolanenſi a. 2n Esh Presbyterorum flagellatoribus,& occiforibus, & prædonibus, ſcilicet, qui ſeculari brachio minimè coërcentur, juxta præceptum Domini placet, ut fraterno amore conveniantur fecun dierint, conveniente Ecc iefiã cos í varte, atque(fiin{fua obſtinatione permanent: dotalia monita fortè contempferint} ab Eceie page fub anathematis interdictione reſecare licen tribuimus. ſatisfactione præmi deliæ revocari noveris poſſe. C IZIV. PALEA. jy Tem ex Concilio Maguntino fub Rabano, 7 Wi e Presbyterum occiderit, duodecim ei pœnitentia ſecundùm canones impon negaverit, fi liber eſt, cum ſeptuaginta duobus 2 t G autem fervus, fuper duodecina vomeres ferventes& ex- purget. Convictus verò noxæ uſque ad ultimum vitæ mpus militiæ 3 cingulo careat,& abfque fpe conjugii maneat. q Hac Palea in uno tantam Vaticano Gratiani codice ha dò, ac tertiò. Qui fi te non au- à comm ne pri- E p — ¶ Quos etiam reſipiſcentes tandem digna Gå in gremium ſanctæ matris Ec-© c occiderit Monackum, aut Clencum, armare- linquat,& Deo in monafterio ferviat,cunétis diebus , nunquam ad fec ulum reverſurus,& ſepteman am p enitentiamagat d. u 1 ëur. 1§ Duodecim] Sic in codice Vaticano,© ca dicatis. In vulgatis Gratiant codi b i m S i0 bus legebatur viginti an- norum pœna. 2 Cum ſeptuaginta duobus] 7 G cum duodecim: Burchardus tamen O i concordant cum vulgata leétrone. 3§ Militiz cingulo) Sre etiam in Deoretalibus,& apud Ecclef f Ecclefia, ve Burehardum dr Ivonem. Tn Concilia antem legitur cingulum| C: XXV. PALEA. [Cremex Concilio Triburienfi.]| U¹ d Presbyteri non vadant, niſi ſtolà, aut orario in- duti. Et ſi in itinere ſpoliantur, aut vulnerantur, vel| occiduntut non ſtolà veſtiti, ſimpliei emendatione ſol-| vantur; autem cum ftola, triplici. C. XXVI. PALEA. [ Rem ex eodem,.s.] GaS ePresbyteri interfectores 1 compoſitione Epiſcopi, aut cujus parochiam pertinent, ſolvantur: ita videlicet, ut medietatem Vuiregeldi 2 f ejus Epi- ſcopus utilitatibus Ecclefix, cui præfuit, tribuat,& a lte- ram medietatem in eleemaſynam illius juſtè diſpertiat quia nullus nobis ejushæres proximior idetur, quam il- le, qui ipfum domino fociavit. G Ha lea in uno tantum Vaticano S$ Autem in capitularibus 6 unde citatur in Panno- ice habetur, zuoque Pa mia) lg. ibus, tit. de pænis. c. Presbyteri. In Concili y 3 Concil guod extat, Cgo habetur quiddam fimile. iç eham in Pannormia. Vatica- ctor diabet utraque:vox: legitur pamen iñ prima collectione. er-| Epifcopum, dccec. qui Mo r ` Ş juria im ver deponat,& uxorem amittat, l n 2$ Vuiregeldi] Antea legebatur, Renaldus cft ex cateris locis indicatis, preterquam ex Decr: C. XXVII ꝙ Pro graduum varietate mul. Gentur, qut Clericos occidunt. Itemex lib.3. Cap. a cz Q. b Subdiaconum occiderit, cec. folid, compo- nat: qui Diaconum, cc c.qui Presbyterum, dc, qu chum, cecc. C. XXVIII. Item ex lib. b. Cap..po. g De codem. tæ ſ is publ G Qui Clericum Perculſſe it, exim- ,& nonnifi à Romano Pom C. diabolo hujus facrilegii reatu n Clericum vel Monachunivio ematis vinculofubjaceat,& 3 ps. tur;& tonvi legitur, ttti gitur, 1 nus ſacrilegii pio- r vina legis titate aut nefie lant O offendunt: aut qui de principali judicio dif tes, an is dignus fit, quem Princeps elegerit: velqu intra provin am, in qua provinciales& ciue Fabentur, officium gerenan# utant, 4i ſaſcipiendæ adminiſtrationis deſiderant, ut efacrilegii, Similiter de judicio furmini Pontsjins 4 renon licet. .XXX. Q Nemim Papa flatuit, tam retratare. Unde Nicolaus Papa omnibus Epifi Emini g cè de fedis Apoftolicæ judit aut illius fententiam retractare permiſſum: cet propter Romang Eccleſiæ primatum, Chrifti mungi? in beato Petro A poftolo divinitùs collatum cio jud interfecti. In capitulars l i Epifcopo, ad cujus paroc teri interí r terfec iam pertinent, a In chronico Mediolan, b Two þp.70..20© Ext de pæn é remif: c2. Burch..6. c- 7. Fvo..10..136. d Prima pars habetur Cap. lib. 6; 6. cap.t0. T o p; ł. căp.10. Tvo p. 10. é- 139.- Cap. lge nis, cap. Presbyteri. Burch, yop, t0. 6: igor Parn lde ó E al Vnirgildi, Fresby- į Ap i G Epiftola, ex qua koc capnt esf fumptum, mM ri Longobar. t de Burchardusl: — a Eꝛ in Cunc. Toslejano, c. 35.& inter leges bPann. l.. c. 7 homicid. lib. hominis. l. 27. c, f. Tuo.10. c9 O szg fimilia gr i F | Pann. J. f. c. 1. d algerate È Pann. l. b t: R i Í culatus. L facrilegi.] vera lectio, ut in gioja goe | c24. Pann l g. 6» te- gigil $ „adam. C€ Topi e

Cauſa XVII. uid tamen fimile habetur in epiftola prana añ Michaglem Im- pe Aforens. Sacrilegis quoque reatum incurrit, qui Iudæis publica ofiicia gommitiit. C. XXXI ꝙ Sacrilegium faciunt, qui Iudais publica officia committunt: Unde in Toletano Concilio IV. c. 6g. legitur. Onſtituit à ſanctum Concilium, ut Judæi, aut hi qui ex Iudæis fimt, officia publica nullatenùs appe- gant:quia Tub hác oceafione Chriftianis injuriam faci- ünt. Ideoģue judices provinciarum cum Sacerdotibus sorum ſurreptiones fraudulenter elicitas 1 ſuſpendant, & officia publica eosagere non permittant. Si quis au- tem judicum hoc permiferit, velutin facrilegum excom- municatio proferatur,& is qui ſurrepſerit, publiciscæ- dibus deputetur. 1 JElicitas] Sic egt emendatum ex codice Lucenſf Regio: guamvis in altis codicibus Conciliorum, C Gratiani legatur, re- Iictas. 4 pars. Vernm ne reverentia religionis dominos fao jure fran- daret, fi famuli. ad Ecclefie fapta confugientes inde neguaguam heis eũ inſtitutum, ut præſtito à Domi- abſtraher is ean a0 facrámenti unitatis, eE e Ç. XXXII. g Post praflitam fecuri reflitnantur dominis qui ad Ecclefia: con, 1g fe Unde Gelafius$ Papa firibit Bonifacio Epifèopo- Etuentes e dominos famili, fi ad Ecclefiæ fepta N confugerint, interceſſiones debent quærere, non la- tebras: ne hæc ipſa præſumptio tarditatis temeritatem augeat renitendi. Filius etenim noſter vir ſpectabilis Petrus queritur fervum fuum in Ecclefia ſancti Clemen- tisdiutiùs commorari d, cei cùm deputåffet facramen- ta præftariillum egredi nullå ratione voluiffe. Etideò ctus ſupradictus e homo de præfenti cum eo, quem elegeris eſſe mittendum, cùm de impunitate ejus facra- menta ptæbuerit, eum tatim facias ad dominum fuum modis omnibus remeare+ aut f inhacpertinacia f for- tè perftiterit, poft facrament ibi præftitum peddatur invitus. C. XXXIIL g Securitate recepta ad ratiocinia reddenda fugitivi ab Ecclefia redi» Te cogantur. Idem banni Epiſcopo Liennenſi g. y JXor b Felicis& filia Romam, quia ſic oportuit, per- venerunt. Siquidem hunc ipſum primùm ſe ad Bar- barorum baſilicam coi rentem, ſeque bonas cauſas ha- bere jactantem, egredi ſub hac conditione præcipimus, ut ſi actus ſuos fidelitet& rationabiliter allegaret, nihilcir- ca eum prorfus afperum fieri, durumque pateremur. A- Iioqui ſi contra fidem,& utilitatem Dominicam veniſſe probaretur, ipſe ſibimet imputaret, atque domini or- dinationi congruæ ſubiaceret. Oui perveniente flio noftro, viro ſpectabili Cathafio, fcet ad£r la guzou , è ta qug que onvictus, ut Os aperiłe non poſſet,& vera eſl ꝗuæ huic objicerentur, voce Proprià fateretur; ideodue tenetur í i 4 cuſtodiæ mancipatus. C. XXXIV fliano Ins FExipiatur in libertatem firus cni Chri- fienacului circumiifionis ira eleſia domino ſuo reddacn- in Idem Syracufano, é Co I Ef 7A Udas 4 qui Judaicæ profefionis exiftit, mancipium ———— altoguin tno, C Laurentie a Dif.sg. nulla, Ivop.t3.:97. b al Gregorius,€ :16..68. C.. clrig, Pann. libr.2, e,77. dr D zatym, al. ſupradicti. f nenfi. h vo pt5, b i — PG. Elle: Ivo al. commo- al. Vsva- k Iw al. pervicacia, g al. atque ordinationi; Quæſt. IV. fni juris, quod ante piucosannos fe aferit comparaſſe, nunc ad Eecleſiam Venefranam confugiſſe ſuggeſſit(ſic- ut petitorii tenor annexus oſtendit)eò quòd dicat ſibi ab infantia Chriſtiano nuper à præfato domino ſignaculum circumcifionis infixum, Quapropter veftra diligenter inter utrumque folicita cura rerum fideliter examinet veritatem, quatenùsnec religio temerata videatur, nec ſervus hãc objectione mentitus competentis jura domi- ni a declinare contendat. C. XXXV.€ De atrio Ecelefia( quod trigina ta pafibus clauditur) nifi priis datå Securitate fugiens non abfira- hatur. Eem ex Concilio Toletano XII, c. 72 Ie b fanum Concilium, ut nullus audeat confugientes ad Ecclefiam, vel refidentes inde ab- ftrahere, aut quodcunque nocibilitatis, vel damni, ſeu ſpolii, reſidentibus in loco ſancto inferre: ſed eſſe potids his ipſis, qui Eccleſias petunt, per omnia licitum, in tri- ginta paſſus ab Eccleſiæ januis progredi, in quibus tri- ginta paſſibus uniuſcujuſque Eccleſiæ in toto circuitu re- verentia defendatur: ſic tamen, ut hi, qui ad eam confu- giunt, in extraneis, vel longè feparatisab Ecclefia domi- bus nullomodo abfcedant e: fed in hoc triginta pafſu- um numero abfque domorum extranearum receptaculo progrediendi æ aditum obtinebunt:qualiterad e re- quiſitæ naturæ ufum debitis exeant locis,& nullo tene- antur eventu neceffitudinis, qui Dominicis fe defenden- dos commiſerint clauſtris. Si quis autem hoc decretum | tentaverit violare,& Eccleſiaſticæ excommunicationi ſubjaceat,& ſeveritatis Regiæ feriatusfententiå. Ipſos autem, qui ad Ecclefiam confugium fecerunt, fjuxta prifcorum canonum inftituta hi, qui cos repetunt, facra- menta reddiderint,& Sacerdos Ecclefix ipfiusab Eccle- fiæ non abftraxerit foribus, aut fuga talium, fi evenerit, Sacerdoti quærenda eft, aut damnorum fententia fecun- dùm eletionem Principis hujufmodi Sacerdotibus irro- ganda. C. XXXVI. Q Aite ficuritatem acceptam de atraso Ecclefia fugitivus non coga- tur exire. Xem ex Concilio Aurelianenfi 1. c. 3.&s, E f. conftituimus obfervandum, quod Ecclefiaftici canones decreverunt,& lex Komana conftituit, ut ab Ecclefiæ atriis, vel domo Epifcopi reos 1 abftrahere omninò non liceat: fed nec alteri conſignare, niſi ad E- vangelia detis ſacramentis de morte,& debilitate,& o- mni pcnarum genere ſint ſecuri: ita ut ei, cui reus fue- rit criminoſus, de ſatisfactione conveniat. ud fi quis ſacramenta ſua convictus fuerit violäſſe, reus perjurii non folùm à communione Eeœcleſiæ, vel omnium Cleri- corum, verùm ctiam& à Catholicorum convivio ſepa- retur: Quòd ſi is, cui reus eſt, noluetit 2 ſibi intentio- ne faciente componi,& ipſe reus de Eccleſia actus ti- more diſceſſerit, ab Eccleſiæ Clericis non quæratur. F Servus g etiam,guiad Ecclefiam confúgerit,pro qua- libet culpa, fi à domino proadmiffa culpa facramentum ſuſceperit, ſtatim ad ſervitium domini ſui redire coga- tur:& poſtquam dato ſacramento domino ſuo fuerit con- fignatus, fi aliquid pænæ pro cadem culpa, quã excuſa- tur 3, probatus fuerit pertuliſſe, pto contemptu Eccle- ſiæ,& præ varicatione fidei, à communione& convivio Catholicorũ extraneus habeatur. Si verò ſervus pro culpa fua ab Ecclefia defenfatus facramentàa Domini# Clericis a al. dominii b Top-3..122. Pann. l2.&78.© ak obcalentur:] orig. d al progredientess e al. qualiter Te- quifita natura ufum debitis expleant locis, f Rabanus pænit, .22. Burch..z..190. Tuvo p3..107. g C p Burch, bg.€392; Ivo part::0,109, Pann L21073. h al fis Dominis

719 Afili. * Decreti Secunda Pars. 720 exigentibus de impunitate perceperit, exire nolentem à Domino liceat occupari. 1 M Reos|] Sic ef emendatum ex originali, Rabano, Bur- chardo dr Fvone, cùm in Gratiani codicibus etiam manufèriptis le- geretur, eos. x: 2 Noluerit ſibi] Anteà legebatur voluerit. Mutatum est ex Concilii exemplaribus etiam manuſeriptis& nonnullis ipfius Gratiani, d cateris colebtoribus: quamvis in recentiore Colonienſi editione abſit dichis, ſibi. z Excuſatur,] Sic in omnibus Gratiani dr Conciliorum codicibus imprefis© manufiriptiss Apud ceteros collectores eſt, accuſatur. ş pars. Occafione namque religionis fervus dommum fuum contemnere,& ejus miniſterium deſtituere non débet: C. XXXVII. ꝙ Feligionis occafione dominum ſuum non audeat ſervus conte- manere, ‘ade in Gangrenfi Concilio,c.:3. legitur.| YIL C1- a quis fervum alienum occaſione religionis do- cet dominum ſuum contemnere,& ejus miniſte rium deſtituere, ac non potiùs docuerit eum ſuo domino bonã fide,& eum omni honorificentia deſervire, anathe- ma ſit. C. XXXVIII ꝙ Orripiatur duriſfimò, qui causd religionis docet ſeruun dominum ſuum contemmne- Tee Lemex Concilio Martini Papæ, b c. 47. vg e quis fervum alienum causå religionis doce- at contemnere dominum fuum,& recedere à fer- vitigejus, duriffimè in omnibus arguatur. C. XXXIX. G Primati infinuetur necefiitah gue res Ecclefie diſtrahere com- pellit Trem exConċilio Carthaginenfi d, c. 26. Ullus e resÆcclefiæ diftrahat. Quòd:f reditus 1j non habet,&aliqua nimia neceffitas cogit, hancin- finuandam effe Primati ipfius provinciæ cenſemus; ut cum ſtatuto numero Epiſcoporum, utrum faciendum ſit, arbitretur. Qudd ſi tanta urget neceſſitas Eccleſiæ, ut non poſſit antè I Primatem conſulere, ſaltem vicinos 2 teſtes convocet Epiſcopos, curans ad Concilium tefetre omnem Eccleſiæ neceſſitatem. Qudòd ſi non fecerit, re- us Deo& ſancto Concilio venditor honore amiſſo 3 te- neatur. a Hocest caput 26. Carthagimenfis unici, infèrtiin codice cano- HUM, itemg, Graæci, quod ſumptum est ex c. 4. Concilii quinti Car- thaginenfis. Inneutro tamen fant hec omnind werba, nullus res Eccleſiæ diſtrahat: ſed, Placuit, ut rem Eccleſiæ nemo ven- dat, quemadmodum&. apud Ivonem. 1 Q Quòd fi reditus) Grece est, ong meayug ta aescod ss py eyn:ideT; Qua quidem res fi reditusnon habeat. 2§ Vicinos teftes}- Sic in codice-eanonum, dr fere in Gra- , Q in margine recentiorum Colonien, Gum editionum. In tem ipſarum,& vetlaſtioribus editionibus, ac duobus codicibus,& apud Iuonem legitur, ſaltem poſt factum curioſitatem habeat,& vicinis Epifcopis hoc antè judica- re,& ad Concilium,&c. In Sorienſi autem Regio, curet hoc ſtatim agere, vel vicinos,&c. 3fHonore amiſſo] Verba hac funt in Cuncilio inſorto in codice canonum, in codice Sorienſi Regio,& canone Græto. Alſient autem ab omnibus edittonibus Conc ilii quintiCarthagin enſin,& duo- bus Jaticanis exemplaribus& Ivone. a Lo par. ib..o2.& part. ij.c. b In cabit. græcarum Synod. Martini Brachar, c Burch....25. Ivo part.7. cap.&. d Et in(arthag. r..4b. Anſelu. Caps. Ivop. j. cap. t53. F al. antè conſulere. C. XL. ꝙ Sine licentia Epiſcopi, quiequid Abbas vendiderit, imirritur de- ducatur. Irem ex Concilio:-Agathenfi,.56. N æ venditionibus, quas Abbates facere prefumunt, hæc forma fervetur, ut quicquid fine Epifcopi licen- tia 1 venditum fuerit, ad poteftatem Epifcopi revoce- tur. Q-Mancipia.b verò Monachis donata ab Abbate non liceat manumitti. Injuſtum enim putamus, ut Mo- nachis quotidianum rurale opus facientibus,ſexvi eomm libertatis otio potiantur. 1 Q Licentia) Sic esf adfèriptum in margine in recentioria bus Colonienfibus editionibus: fèd in antiquioribus, Úr codicibus manufèriptis,& apud Ivonem est, notitia. 6 pars. Etiamſſ Epiſcopo conſentiente mnaſterii poſeſis ab Abbate data fuerit, nullius momenti erit dmatio, nif forte in Ecclefia fabricam erigendam donatio Proctlſerit. Quo cafu tane tum ei donare licet, quantum C. XLI. ꝙ Nallo titulo res monaſterii valent ab ejus jure ſegregari. Vnde Gregorius ſeribit, lib. 7. indi. 1. epift. 3. ie anni Epiſcopo Scyllacæno c. Ueſti nobis ſunt prædicti monaſtetii Monachi, Ab- batem faumserram intra:Scyllacænum 1 kum quæ in fexcentos pedes extenditur, fub pretextu fabri- candæ Eccleſiæ fraternitati tuæ donationistitulo contel- ſille. Et idedvolumus, quantum parietes poflunt xdi- ficatæ Eccleſiæ circumdare, juri Ecclefiæ vendicat QUe quid verð extra parietes ejùfdem Ecclefiæ efle poterit 4 jura monaſterii fine difficultate aliqua revertatuti qi nec mundanarum legum, nec facrorum canonum faite ta permittunt, res monaſterii de jure cjus quolibertitulo ſegregari. Eapropter donationem ejufdem tenz, quz contra tationem facta eft, fine aliqua dilatione reite js the ` sj> mil I{Q Intra Scyllacæenum) Se eff emendatumiex mia ‘*£, lari dicibus epiſtolarum: à qua lectione nonnulla Gratianiexemplarth parm difirepabant, In vulgatis erat, iN Tranquillitanum caſtrum. C. XLII. PALE A. Anc d ergò ſcriptorum noftrorum paginam omm in futuro tempore à te ab omnibus Epiſcopisfitmam ſtatuimus, illibatamque ſervari: ut& fiz Ecclefiz, ji- vante Domino, tantummodò fint jurecontenti,& mona- ſteria Eccleſiaſticis conditionibus, ſeu angariis, five quibuslibet obſequiis ſecularibus nullo modo foa ceant, nullis canonicis juribus deferviant, fed ee vexationibus, divinum opus cumfumma devotione pêt- | ficiant. n `' 0; Hac Palea dbest a veruftis exemplaribus, uno except t búc temere translata est: cam habeatur infit, gae quam it 6. hancergò. ubi nonnulla notabuntur. 7 ps. Sed notandum eft, quod aliut aT rum fus res Ecclefia convertere(guam pernicioſüm facri canones ubique prohibent, é dammnabilem of endwnt: Jae est, quod ex difpenfatione charitatis humane infirmitas litur: ut quondam illi fua reddantur, qui infacro] nere contemnit. Quod non tam jure fori, quam J nullos Santorum feciffe legimus. Beatus€ enim ba ap geliſta dnobus juvenibus, quos pentueras omma jh Chrifto reliquiſſe,& pauperibus erogaffë, aurum G reddidit, ut cuncta, quæ vendiderant, fibi redimeret: wi citur: Beatus Ioannes mn oblata rea didit, qua erogata fuerant, fed alia recompenfavit» mAr E a Ivo part. 3. c. idz. b sap. dif sg. Abbati. age litano. d Inf.18.g 2 quam fit$e hanc ergh ls. hifloria Apoflolicg: l ì K gita d efl in fros vel propingus are poli no nnes Ev 1tequef donavit Ece Tpiſcopus poteftateh non jurep Ecce

A il faerin n n oOrius ferihih anni Epifupo do sfant pr prserram intra Sepat s pedes extenditut, W t atit sternit tued lumus, quantt roumdare, ju parietesejülden i r7 {ine difficultat m legum, necit res momat c Lll s Arent tie ergo foiptort rotemp mai 721 Caufa XVIII. Quæſt. I.& II. De acquiſitis in monaſlerio, vel Eccleffarum facultatibus nunquam computata fuerant. Si- railiter fi Abbas vel Epifiopus aliqua habuerit, que in Ecelefiafti- ct facultatibus nmndum fant amumerata, exemplo beati Ioannis det illa recedenti; oblata vero Ecclefie retineat, T Sequitur a er- ĝo alind exemplum, quo eadem, qua oblata funt, laudabiliter reg- denda monfirentur. C. XLIII.€ Non debet Ecclefia Haſcipere, qua filio exñaredato fibi offe- atur. Ait enim Auguftinus b in fèrmone 2. de vita Clericorum. Uicunque c vult exhæredato filio hæredem facere er quærat alterum, qui ſuſcipiat, non Augu- ſtinum: imòè, Deo propitioneminem inveniet d. Ouàm laudabile factum ſancti& venerandi Epifcopi Aurelii Oarthaginenſis? quomodo implevit os omnium e, qui fciunt, laudibus Dei? Quidamenim cùm filios non habe- ret, neque ſperaret, res ſũas omnes(retento ſibi uſufructu) donavit Ecclefiæ. Nati ſunt ei filli poſteà:& reddidit Epifcopus nec etiam opinanti illi, quæ donaverat. In poteftate habebat Epifcopus nonreddere, fed jure fori, Ronjurepoli f. Eccesquod aliquando oblata jure dr laudabiliter redduntur. Vea runtamen non hoc exenplo recedenti fua reddenda monſtrantur. Alliud eßs enim in profeſbione ſiiæ vitæ perfihere, aliud à propofito ſui ordimis diſcedere. Si Jantus Aurelius degenti in latcali ha. bitu oblata reddidit, guiapost oblationem filios accepit, non ideò tn apoſtaſfam euntibus fua reddenda fant, quibus utilins neceffaria Shitraherentur, ut coati redirent ad ordinem 4 ĝua recefferant. Sed ficut inimicis dy perfecutoribus jubemur neceſſaria ſubminiſtra- re, ſicut ab Apoſtelo gVonemur tempus redimere, ut expeditins orationi vacemus< fic ne Ecclefia fiandalum patiatur ne diſceden: èn deteriora prac tpitetur, ne in perniciem Monachorum, aut in- cendium monaflerii occafione fuorum exa rdeſcat, laudabilids fibi [èa non dico reddantur, fed auferri finantur, quàm ab illo tha infe- rantur. CRUSA XVIIL Vidam Abbas conſccratus in E Piſcopum, prids monaſterio multa contulit, poflea in Epifiopatu plu- ra acquiſtvit: cui dum Fatres ſucceſſorem quare- Fren, Epiſcopus loct ſemet electiani bat infèrere, ut per ipfum Abbasin monaſterio ardinare tres renituntur. Quaritur primo, an monafterium pofiit petere, qua ab Epifèo- Po guafita funt, anEpiftopalis Eccleſia Hoſſit ſibi vendicare, qua monafterió fuerünt tradita h? 2 Secundo, an per Epifiopum Abbas fit eligendus& ordinan- k dus, an tantummodo à propriis fratribus fibi inftituen- dus? tur: fi 4- QUESTIO: Rima quaftio terminatur in Concilio habito apud Al- =£ theum, z» quo fic fla utam lestur. Ẹ Burchardus lib..cap.230.citat Concilium apud Alth, Praſente conrado Rege: itemq Ivo part. ¶.Sα ſed exprimit, Al- theium. Idem ero part.1i4.116. plura de-hoc Concilio refert his verbis: Regno Conradi piiffimi& Chriſtianiſſimi Regis, quinto congregata eft fanéta generalis Synodus apudAl- theum(al. Altheium) in pago Rhetiæ, præſente videlicet domini Joannis Pa pæ Apocriſario, ſanctæ Oſtienſis Ec- cleſiæ Petro venerabili Epiſcopo. — CAP. ẹ Quz de Monacho Epiftopiis dir; ante confècrationem habuit, monaſterio; quod verò pos conſccrationem aegliſi. Vit, proprie Ecclefia res linquat. 8 à eſt,& rationabiliter ſecundùm ſanctos Pa- tresà Synodo confirmatum,ut Morna nica eleđtioà jugo regule monaſticę profeffionisabfolvit, & facra ordinatio de Monacho Epifcopum facit, velut le- dicandi poteftatem habeat:fed quicquid acquifier habere vifus fuerat ,monafterio relinquat,& Abbatis fu io qui fuerat ſecundum regulam ſancti Benedicti, arbitrio. Poftquam enim Epifcopus ordinatur, ad altare, ad quod fan&tificatur,& titulatut é, fecundùm cros canones, quod acquirere poterit, reftituat, QUÆSTIO IL I Ecundam uorò quæſtionem terminas auſtarites Toletani ps. Concilii I V. c. fo. dicens. C. I. G Abbates dr alia offisia per Epefis Pos debent inſtitui. Oc tantùm ſibi in monaſterio vendicent Sacerdotes, quod præcipiunt canones, ideft, Monachos ad con- verſationeèm ſanctam Præmonere, Abbates, aliaqͥue offi cia inſtituere, atque extra regulam facta corrigere, Quòd fi aliquid in Monachos canonibus interdictum Præſum- pferint, aut uſurpare quippiam de monaſterii rebus ten- taverint, non deerit ab illis fententia excommunicatio- nis. 2 ps Econtrà Gregorius feribit Caſtorio vAriminenfi Epi- Siope. .IL G Congregatio monaſterii, non Epiſcobus, aut aliquis extranesrum, Abbatem infiituat. E A in monafterio non per Epifcopum,aut pet ali- quem extraneorum ordinetur: neque ab Epifcopo Miſſa ibi celebretur, ut nulli Eccleſiæ ſubjiciatur. G: Hujus capitis eadem ef fententia ac Sequenti;, in: quo fant ipfa B. Gregorii verba: Itag, hec videtur Jumma quadam fë: quentis:© propterea in aliquot vetufiis exemplaribus non fünt dia ſtincta. C. HIL ꝙ De eodlem. Idem eidem cuſtorio Epiſcopo, lib. q. epit. 43- fin cap. 87. A Bbatem ecuilibet d monafterio nonalium, fed quem dignum moribus atque actibus monaſticæ diſcipli- næ communi conſenſu congregatio tota popoſcerit, ordi- nari e volumus. Miſſas autem publicas per Epiſcopum vel Clericos in monaſterio fieri omnimodò prohibe- mus. I1 Q Vel Clericos.] Verba hac non leguntur apud B. Gre- gorium: omnino, nonnulla videntur confùlto immutata à cole lettore, C, IV.@ Me debet Abbas infitui, quem fia congregatio,> pofefionis domnii nus ordinari popofèe- rit. Irem Pelagius Papa Mellito Subdiacono, 4 II Ą Bbatemg in monafterio illam volumus ordina- A;, quem fibi de fua congregatione& Monacho- rum electio,& poſſeſſionis dominus,&(quod magis obſervandum eſt) ordo vitæ, ac meritum popoſcerit or- dinari. à aliten Sæquatur. b Etſerm 6e. al.g. C in Concil. Aquiſgran. cap. riz: c rer indeniat. e h al. contradita. ad fratres iñ eremo, Too.z. cap. iʒy. A ali- al. eos omnes F aliter wli g, Cur. 7. a Burchardus l. t. e. 231. Too...343. b al intitulatur, T DO Lyerja. Polye. J. Tit. 7g. O lg. tit. 33. Pann. l3c:168. d- dlre eidem| orig, al. volumus tæ ordinare.) orig f aliter illic} orige g Ivop.pezg. Aa ia & oujus ca ſint. Z 22 chus, quem cano- gitimus hæres paternã ſibi hæreditatem poſteà jure ven- vef

i5] Ín Consi oitus aut potel Maſcalasbe s f debuit iant altare fun mata, Admo illam jam mon Winlere \aread hen guafonde jei feur 7²⁵ Cauſa XVIII. Quæſt. II. Monachis relinquimus pro arbitrio fuo aut Abbates ex-| fia; ſed in canone Greco pellere, aut fibimet alios ordinare: quia nulla auđori- tas remanebit Abbati, fi Monachorum poteftati cœpe- rit ſubjacere: ut de cztero fideliter& ſtudiosè univer- ſa, quæ vel ad divini cultüs reverentiam, vel adutilita- tem ejusdem monaſterii pertinent, Abbatis ſolicitu- do, ad quem poteſtas tota pertinere convenit, debeat adimplere, 4 ps. Hincetiam conflitutwn est, ut Clerici fingulorum mo- vaſtertornum ſint in poteſtate Epifioporum nec alicui liceat extra eo- rum conſctentiam monaſteria edificare. C. X.€ Sineconfiientia Epifèopi, monaffes rium nullus adiſfcot. Ijnde in Chalcedonenſi Concilio, e: g. legitur. Uidam a Monachorum habitw utentes indifferen- ter per ciyitates incedunt, necnon& monafteria, & ſeipſos præſumptione proprià commendam. Placuit igitur neminem aut ædi ficare, aut conſtruere monaſtetia, aut Oratorii domum ſine conſcientia ipſius civitatis Epi- ſeopi. Lem c. 4. C Clerici& in ptochiis 1,& in mo- nafteriis, aut martyriisconftituti, fub poteftate fint ejus, quiin ea eft civitate Epifcopus, fecundùm traditionem ſaerctorum fatrum; nec per præſumptionem recedantà ſuo Epiſcopo. ¶ Eos verò, qui auſi fuerint reſcindere hu- juſmmodi inſtitutionem quocunque modo, vel ſi noluerint fubjacere proprio Epifcopo, fi quidem fuerint Clerici, pro 2 perſonarum ordinatione ſubjaceant condemnatio- nibus. canonum; fi verò Laici vel Monachi fuerint, com- munione priventur. Zem. ¶ Clerici 3, qui pauperum difpofitioni,vel æ monaſteriorum, vel martyriorum præ- ſunt.ſub poteſtate ſingularum civitatumEpiſcoporum ſe- cundùm canonum traditionem perdurent; neque perfu- am temeritatem Epifcopi fui moderationem-d decli- nent, Qui autem khujuſmodi diſpoſitionem quolibet modo fubvertere.aufifuerint,& Epifcopo fuo non obe- dierint, ſi quĩdem Clerici fuerint, ca nonicæ damnationi ſubjaceant, ſi autem Monacki vel Laici ſunt, à commu nione ſuſpendantur. J Quomam verſio bujus capitu d verſic. Clerici, primo, est alia ab iis, que circumferuntur in Conciorum codicibus, licet apud Fvonem, C in Pannormia idem fer efit finfas: placuit afferri verba Greca, novam interpretationem. EA E N j r Oi antos 1 aMizgwas v Heovien pendytes Bio, ms almis aisun nahs indà dé tveg T porayira xeen uos WCOYIUEN., TS TE MKAN IAG 5 J 20 TEAU z 4 i TONTHY Ajg Tepjo TENY UKTE» DITES d~ AjaDigus EI TAIS ROXETIW Y lt ADAG I MOSTIER E ~ Ary D7 HN s wN 6 OUTS PUDS&Y EMITA EVOVTEG 2 EGOSEY pend éya pN pt \ Aig Em` m a woa r dnus onedolicn, pen J TUTAY UGVATHCAOY N SATTOROV ?> o; f olrgy Taeg yvaplw TE È mesus imoning. Id ef: ui verè& ſincerè monaſticam vitam degunt, conve- nienti honore afficiantur. Verùm, quoniam nonn ſpeciem monachicam præ ſe ferentes,& E ias, å vilia negotia perturbant, in civitatibus indifferenter va- gantes,ac prætereà monaſteria ſibi ipſi conſtituere aggre- dientes; placuit neminem quidem uſpiam ædificare> ne- que conſtituere monaſterium, vel oratoriam Præter ſententiam Epiſcopi civitatis. $) Ptochiis,] Sic innon © Vaticano Lonci É ulli domum vetuftis codicibus Gratiani rfione prifèa,( ex qua videtur effè hicverficulus,) r est vox canonis Graci. In Vulgatis autem Gra- tiani,© aliquot libris Conciliorum est, parochiis, 2€ Pro perfonarum ordinatione) Sic ın eadem pri- a Tuo P. p..l. Pannorm..f. c. lyd. b Ivop..c. 358. Polhe. l.&. ttig, C eode s, ex alia verfione, Iyo ibid, E9 d akh or- dinatianem. De Abbatis eleckione. 7² 6 &in verſime Dioni Exigiu nihil cił quod hi verbis refþondeat, 3$ Item Clerici,] Ef idem quodin proximo fuperiore pa- ragrapho, ſed ex alia erfione, qua nan extat in Conciliorum volis- minibus; atg, hanc eandem repetitianens licet auimadvertere apud Tuonem.s. E358 C359. C. XL G Exammetur ab Epiſcabo, qui reli gigſ feminus preponendus esf. Tem ex Concilio Carthaginenſi IV. cap.97. Q a religiófis fæminis præponendus eft,ab Epifco- po loci comprobetur. Monaſtertum quoq abſſq;. Eboſcobi permiſci oe nulli incipere aué Ma PENR Pi Sa n C. XIIL@ Sme permiflione Epftopi nullus mae. naflerium prefumat incibere aut fundare. 3 Unde in Agathenfi Concilio,.27. legitur, D- Monachis 1, monafterium novum( nifi Epifcopo aut permittente, aut probante) nullus incipere aut fundare præſumat. I q De Monachis,) Abfunt ifla voces À recent tionibus Conciliorum, duma vetuflioribus, gr mar cilts; aut Ivone. C. XIII. De sodem. Irem ex codem,& cap- s8. Oore c novas, aut congregatiunculas ır Mona- chorum, abfque Epifcopi notitia prohibemus in- ftitui. 1 4 Congregatiunculas] Antes legebatur, congregan- tium Ecclefias, Emendatum eft ex Pierify manufiriptis,& locis indicatis. C. XIV. E Abfy Epiftopi vel Abbatis voluntaa te nullus Monachorum cellulam con- ſtruere præſumat. Tem ex Concilio Aurclianenfi d I. e s4. AE Monachus congregatione momafterii dereli- &å, ambitionis& vanitatis e impulfu cellulam conſtruere, ſine Epiſcopi permiſſione, vel Abbatis fui vo- luntate præfumat. f ps Fem funt dali, gui pro executtone diverfarurs cats Jarum quoslibet admittunt, qui difiriftionem eorum fòlvant, é quietem religionis perturbent. C. XV. G Abbas, qui cautus in regimine non fuerit, a proprio Epiftopo,© a vicinis Abbatibus à Juo arceatur honore. De quibus in Concilio'Triburienfi tegitur. 8¹ f qis Abbas cautus in regimine, humilis, caſtus, miſericors, diſcretus, ſobriusque non fuerit, ac divi- na præcepta verbis& exemplis non oſtenderit, ab Epiſco- po, in cujus territorio conſiſtit,& à vicinis Abbatibus,& cæteris Deum timentibus à fuo arceatur'honore; etiamfi omnis congregatio, vitiis ſuis conſentiens, eum Abbatem habere voluerit. C. XVI. 9 I Ebiſcoporum poteflate Abbates bus edia ipt cosa conſiſtant. Jtem ex Concilio Aurelianenfi L. c27. g 6 Bbates b pro'humititate religionis in Epifcopo- ps. àrum poteftate confiftant,&{i quid extra regu- lam fecerint, áb Epifcopis corrigantur, qui femel 1 in anno in loco, ubi Epifcopus elegerit, acceptà vocatione conveniant.€$ Monachi autem Abbatibus omni obe- dientiâ& devotione fubjaceant: Quòd fi quis per contumaciam extiterit indevotus, aut per loca ali» qua vagari, aut peculiare aliquid habere præfumpferit, omnia quæ acquiſierit, ab Abbatibus auferantur, a Burch..S. c. 36. Luo p...gα. b Etin Epaunenfi, cap. 18» c Burch. l...34. Tuo.3. c. 165. O..c,92, d Capit....138. € al, varietatis. f£ Burch....gó. Ivo...114. Simile fup. diflin, ót.cap. in ordinatione. quod eSF ex regul. S. Benedicti. g O infa pitlacar h Burdilscóz. Ivop.?. cbs- Aa 2

De Abai Iohnchis,& Mo- 727 malibus. Decreti Secunda Pars. fecundam regulam monaſterio profutura. Ipſi autem, qui fuerant pervagati, ubi inventi, fuerint, cum auxilio Epiſcopi tanquam fugaces fub cuſtodia revocentur. ¶ Et reum ſe ille Abbas futurum eſſe cognoſcat, qui in hujuſ- modi perſonas a non regulariter animadverterit, vel qui ſuſceperit Monachum alienum. I i; I 9 Semel) Sic etiam legitur in Conciliis imprefu,© manufiriptis,& capitularibus. Verum apud Burchardum é Ivonem post verfics corrigantur, es% infërtum. c NON femel. infra ead. ; C. XVIL De eodemn. Irem ex Concilio Arelatenfi b. N Onafteria, vel Monachorum difciplina ad eum pertineant Epifcopum, m cujus funt territorio conftituta. C. XVIIL 9 Nullus miniftret Abbatibus Epi- Siopalia, qui alicui Epiſcoporum nolunt ſicbeſſe. Eem Paſchalis Papa II. A qui neque fub Epifcopo, neque fub Me- tropolitano; neque fub Primate, neque fub Patri- archa funt, nullus prorfus Epifcoporum Epifcopalia quælibet adminiftret. Cùm enim fe nulli Epifcopo omnind ſubeſſe profiteantur, conſequens eft,ut nullus Epifcoporum, qug fua funt, eis tanquam extraneis lar- giatur. Pro ſujuſcemodli ergd flatutum esf, nt caufa& utilitates mona- Feriorum per Epiſecpos diſponantur. C. XIX. ꝙ Uiilitates monaſterii à propris Epiſcobo debent diſponi. Unde. Gregorius ſeribit Vitali defenſori Sardinia, lib. 7. epist. Óf. Ognovimus c, quòd monafteria fervorum Dei, vel tiam fœminarum pro ſuo quifque libitu,& diver- farum caufarum executione perturbat. Quod omninò non gratè mus, tuamq́; experientiam ex hoc com- monemus, ne quemquam hoc uſurpare denuò, acceptà auctoritate permittas; ſed ut Epiſcopo loci illius, moderamine degunt, curæ ſit eorum cauſas, uti- litatesque diſponere. Valdè enim eſt incongruum, ut omiſſo eo alius quilibet eorum ſe cauſis admiſceat: ſed ille eorum vitam competenti, regularique debet modera- mine difponere, qui pro commiffis corum animabus eompellitur reddere rationem. 7 pars. Probujufinodi etiam prohibet beatus Gregorius, wnlieres paffim ad mo aſterium accedere,& Monachorum com- pnatres fieri, fèribens Valentino Abbata, libro3. epift. 40. C. XX. g Neque commatres fibi facere, neque ad fæ- minas accedere Monachis licet. 1. Ervenit d ad nos, quòd in monaſterio tuo paſſim mulieres aſcendant e,&(quod adhuc eſt gravius) Monachos tuos fihi commatres facere,& ex hoc incau- tam cum eis communionem habere. Ne ergò häc oc- caſione humani generis inimicus ſuà eos(quod abſit) calliditate decipiat, ideò hujus te præeepti ferie com- monemus, ut neque mulieres in monafterio tuo dein- eps quålibet occafione permittas afcendere f, neque Monachos taos eommatres fibi facere. Nam fi hocde- nud ad aures noſtras quoeunque modo pervenerit, fic te feveriffimz noveris ultioni fubdendum,ut emendatio- nis tuæ qualitate cæteri ſins dubio corrigantur. 8 pars. Non folam antem incauta familsaritas aliarum mnlierum ei dicitur, vernm ctiam a Sanélimonialium g habitatione prohibentur. a al. perfinis nom regulari animaduerfione difri b al Anrelimenf. c Anfelm, lib. 7. cap. 184. Polye. l3. titz À Anfelm. i7. capa83& ph asedat F al ae- C. XXI. g Cum Sanfimonalibus, Monachi ha bitare non licet. Undein VII. Synodo, e. 20. legitur. penri a mimimè duplex monafterium fieri; quia fcandalum id,& oftendiculum multis efficitur. Si verò aliqui cum cognatis mundo abrenuntiare,& mo- naſticam vitam ſectari voluerint, debent quidem viti vi- rorum adire cœnobium, fœminæ verò mulierum ingredi monaſterium. In hoc enim placatur Deus, Qug au- tem hactenus fuerunt ᷣ dupla, ſecundum regulam ſancti patris noſtri Baſilii,& ſecundùm præceptionem ejus, ita formentur. Non habitent in uno monaſterio Monachi & Monachæ. Adulterium enim intercipit cohabitatio- nem 1, ſi habeat aditum Monachus ad Monacham, vel Monacha ad Monachum ſecretò ſingulariter ad collocu- tionem. Non cubet Monachusin mulicbri monaſterio: neque fingulariter cum Monacha convivetur:& quando neceſſaria vitæ à parte virorum ad regulares deferuntur, extra portam hzc ſuſcipiat Abbatiſſa monaſterii fœmi- narum, cum aliqua vetula Monacha. Porrò fi contigerit, utaliquam propinquam fuam videre volueritMonachus, in præſentia Abbatiſſaæ huic confabuletur per modica& compendiofa verba,& in brevi 2 ab ea diſcedat. 1, Cohabitationem,] Sze est emendatum ex plerig m mufèriptis Gratiant, d duobus codicibus verſionis Anaftafii; mj tamen hac nonest ipfa omnino verfio. Anteà legebatur, cohabita tio: Gracè eM ugi äa gÀ perore ae riw cudainn 2 ¶ Et in brevi] Hac non ſunt in canonumGteuunum uil. gata editione, fèd apud Balfamonem habentur. C. XXII. g Monachi& Monacha innullo fioul cohabitent loco. Item in regeflo Gregorii c N d nullo loco Monachos& Monachas permittints unum monafterium habitare; fed necea, que dupli cia vocant. Et ſi quod tale eſt, religioſus Epiſcopus mu- lieres quidem in ſuo loco manere ftudeat, Monachos autem aliud monafterium ædificare cogat. Si autem plurima fint talia monafteria, feparentur in aliis monas ſteriis Monachæ,& in aliis Monachi: res autem, qu habent communes, fecundùm jura eis competenta di: ſtribuantur. q Burchardus etiam é Ivo Gregorium citant» apud nonnihil habetur ad hancrem faciens lib, 1, reg: eif. gh ON in dich.a. cpi fi.39- Verba tamen ipfa leguntur apud Julsanum anei novella 123. cap. j4» C. XXIL-g Amonafterio Monacor longius conſtruantur monaſleria puellarum. Tem ex Concilio Agathenſi, ew Moe e puellarum longiùsà monaſteriis Mom- chorum ,aut propter infidias, diaboli, aut prop“ oblocutiones hominum collocentur. C. XXIV. 9 Puellarum monaſteria Monde chorum Praſidio dy minifterio res gantur. Lem ex Concilio Hiſpalenſi N decima F actione communi€ mus, ut monaſteria virginum in Monachorum m ac præſidio Wbanmen Tunc enim falubria Chrifto dicatis virginibus Pri mus g, quando cis Patres ſpirituales 5 non folùm gubernaculis tueri, fed etiam do n n dificarìi poflint: eâ tamen circa Monachos ar g yatå, ut remoti ab earum familiaritate” Lipad m II ert 7 onfenfu decrevi provincia Betica sedere, g al Monialinis Julianum aha a, Ivop.:.25 b aliter fants© T gee 14. tecefnovellà 123.c54- À Burch...-6g. Tva part7. T orige tit.zq. Ivop..-18.© Ivapart.3: cap. 148 faur 7 ak pie g al. providens, Burch lib- 6- 1: Be ta e liaritate. uſdut Pai beati Ber &im

aflii, Non hab Adulteri eataditum} onachum ubet Monachi iter cum Mow à parte vironnas ye fafcipiat Aba qua vetula M pinguam iuam batig huiccon tba,&in brevis? pfa onih jän g pEr oà i1 Heenan fir Hee f d Balfan g Mona& d nt lo cohabitent ws: n regeo Greg co Monachos Ms terium habitare; 4 r qodtale in fuo 100 talia mo che,&M munes, fecun i ut propteť es hominu colloc 729, Caufa XVIII. Quæſt. II. uigue ad veftibulum habeant accedendi familiare per- miſſum. Sed neque Abbatem æ, vel enm, qui præfici- tur, extra eam quæ præeſt, loqui virginibus Chriſti ali- quid, quod ad inftitutionem x earum pertineat, licebit, neque cum ea ſola, quæ præeſt, frequenter eos loqui opor- tet; fed fub teftimonio duarum vel trium fororum: ita ut rara fit acceffio,& brevis omninò locutio. 1 f Inſtitutionem] Cic legitur in uetuſtis Gratiani coclici- bss, C in antiguroribus Conciliorum editionibus, dy duobus Codici- bees Vaticanis, in recentioribus autem Colonien ſibus, quod ad inſti- tutionem morum non pertineat. 9 pars. Prehibentur etiam&ancti moniales propria resepta- sula habere. C. XXV. ꝙ Sanctimeni alibus recoptaoula, fèn domicilia privata habere non licet, Vade Innocentius IJ. in Concilto Roma habito,.26. Q 27.$ Erniciofam& deteftabilem confuetudinem quarun- dam mulierum(quæ licèt neque ſecundum regulam heati Benedicti, neque Baſilii, aut Auguſtini vivant, San- ctimoniales tamen vulgò cenſeri deſiderant) aboleri de. cernimus. Cum enim juxta regulam 1 degentes in cœ- nobiis, tamin Ecclefia, quàm in refe&orio, atque dor- mitorio communiter effe debeant, propria fibi xdificant recčptacula,& privata domicilia, in quibus ſub hoſpi- talitatis velamine paſſim hoſpites,& minds religioſos, contra ſacros canones,& bonos mores ſuſcipere nulla- tenũs erubeſcunt. Quia b ergò omnis, qui malè agit, odit lucem, ac per hoc ipſæ abſconditæ in juſtorum ta- bernaculo ſe opinantur poſſe latere oculos judicis cun- éta cernentis, hoc tam inhoneſtum, deteſtandumq̃ue flagitium, ne ulteriùs fiat, omnimodis prohibemus,& fab pæna anathematis interdicimus:€ Simili e mo do prohibemus, ne Sanctimoniales ſimul cum Canoni- cis vel Monachis in Eccleſia in uno choro conyeniant ad pſallendum. 1$ Regulam J Znvulgatis fèquebatur, 5: Benedi&i: cùm tamen paulo fuperius aliarum etiara regularum ſit fafa mentio, Quare inductæ ſunt ifla voces autoritate vetuſtorum codicum,& ipfius Concilii, ex guo etiara aisa nonnulla funt emendata. IO pars, Itemfùnt alii, quos Epiftopı pragravantes falutem zpjarum animarum neglieunt; quibuflsbet d occafionibus bona monafteriorum diftrahere cupiunt. Tales erant quidam Clerici Ra- vematis Ecclefia, gui fimulatā religione monaſteruis cupiebant pra- fici, nont ntes ad monaflicum habitum, nequerenuntiantes Eccefaftice militia, C. XXVI. g Monafleria Clericorum aut Laico- rum habitacula fieri non de- bent, De quibus Gregorius ſeribit Danni Ravennati Epꝛſcopo, lib A. epiſt. t. 1 prha e ad me,quòd in Ecclefia fraternitatis tuæ - aliqua loca dudum monafteriis conſecrata, nunc habitacula Clericorum aut etiam Laicorum facta ſunt: dumque hi, qui ſunt in Eccleſiis fingunt ſe religiosè vi. vere, monaſteriis præponi appetunt;& per eorum vitam monafteria deftruu Nemo enim poteft Ecclefia- fticis officii nfia.€ Proinde f fraternitas tua hoc; q in loco faum fit, emendare feftinet: quia ego nullo modo patior, ut facra loca per Clericorum am- bitum deftruantur. C. XXVII. Qui in ſacro ordine funt conflituti, in menaſleriis nullam habeant po- reſtatem. Idem Aariniano Ehbiſcopo Ravennati, lib. 6. epifi.qo five czop. u De Abbate, h Mouachii O Monialibus, 73 ə Doa a ad nos multorum relatione pervenerat, monaſteria in Ravennæ partibus conſtituta, omni- nò Clericorum veſtrorum dominio prægravari: ita ut occaſione quaſi regiminis ea(quod diei grave eſt) velut in proprietate ꝑoſſideant. Quibus non modicum con- dolentes deceſſori veſtro epiſtolas miſimus, ut hoc p omnia emendare debuiffet. Sed quo ı vitæ eftte mino citiùs occupatus, ne hoc onus monsafteriis rema- neret, fraternitati veftræ hæc eadem nos lcripſiſſe re limus. Et quia, ut comperimus, in kujus rei hacter correctione ceſſatum eſt, hæc ad vos iterdm prævidimus fcripta dirigere. Hortamur ergò, utomni morå, omni: que excuſatione ſubmotà, ita monafteria ipfa ab hujuſ- modi ftudeatis gravamine relevare, quatenùs nullam de inceps in eis Clerici, vel ii, qui funt in facto ordine con- ſtituti, ob aliud(niſi kortandi 1 tantummodò causà) accedendi habeant licentiam, aut fi fortèad peragenda facra Miſſarum fuerint invitati myſteria. Sed ne pro cu juslibet Monachi aut Abbatis promotione,&c.& infia b. Nec illic ulterius habeat poteſtatem aliquam, ne mo naſteria hujus occaſione velamine ea, quæ prohibemus 2, ſuſtinete onera compellantur.&c itaque omnia vigilanti curå emendare jam ſecundò commonita ſancti- tas veftra non differat; ne, fi poft hæcnegligentes vos effe(quod non credimus) fenferimus, aliter monaſterio- rum quieti profpicere compellamur, Nam notum vobis fit, quia tantæ neceffitati fervorum Dei congregationem amplids fubjacere non patiemur. 1€ Hortandi] Mmo orandi. Sed ob glofjarm€ guia tandi, noz esf mutatum. Alia vero fi le 2€ Prohibemus,] In vulgatis fèquebatur, fimul cum Ca- nonicis& Monachis in Eccleſia, aua ſullata ſlum allbtoritcis originalis,& duorum Gratiani exemplarium. cr ſertpto legttur, B capite est VIK, çxhor- C. XXVIII Ẹ Causå viftandi dy exhortandi monaſterium Epiſcuptes adire potest. Idem eidem, lib.. indict:. i. epif.19. u Ņ7Iftandi c exhortandigue gratiâ ad monafterium, ps Y quoties placuerit, ab Antiftite civitatis accedatur: fed fic charitatis officium illic Epifcopus impleat, ut gra- vamen aliquod monafterium non incurrat. C. XXIX. Ẹ Frequenter Epiftopi manafteria vi- ſſtent,&- quaæ corrigenda ſunt, cor- rgant, Kem ex Concilio Aurelianenfi. Non d ſemel, ſed ſæpiùs inanno Epiſcopi viſitent mo- naſteria Monachorum:& ſi aliquid corrigendum fuerit, corrigatur. g Hoc caput pi S$ infèrtum capitis : fimile quiddam habea Abbates. fù tur im Par I2 pars. na tamen mona est, ut mona dominio Ep idi jendu e habe naſteria dicunt zgendum est, guin ipfe SRI Fi Epifèopa aliquid edicationis, vél in naa +£ tali è Sanctorum, quorum nomine ipſum monaſterium dedica- zusm eſt, debeat offerri. 7 P* C. XXX. ꝙ Nen debet Epiſcapuis aliquid a mee naſterio exiger e prater cor itiones; qua dedia cationis tempore conſtitutæ Jint, a al. Allati, vel ei. b Joan 3. c In Cuncilca2. d alir. Nuibuſubet verd. e Anſel.liß. cibꝶ̃. Iio pꝶ.cò. Fohhe.liqlatain. f Sipr.16..tnemo, a Polycarp ibid. Anfls. caphs. b Sup.16.quafi..nema ọ Ivo part 7xapag. d Burch-lib..cap.62 Iuo part..cap.s al. natalitiu. Aa 3

D é Monachis. Decreti Secunda Pars. ge Leutherius quòd mater ejus i Unde Pelagius 1 Papa azt. a frater& Coëpifcopus nofter queritur, n caſa, quæ Caſtellum dicitur, Ora- torium conſtruxerit, ac dedicaverit,& in eodem loco Monachos conſtituerit, ex quibus unus eft Presbyter. Hocautem tempore dedicationis inter Epifcopum Car- dellum(cujusipfa diœcefis eft)& matrem fuam aſſerit conveniſſe, ut quicquid dedicationis, vel natalis Mar- tyrum die, quorum in codem monaſterio reliquiæ ſunt, per fidelium oblationes intraverit, medietatem quidem habea: ipfum monafterium, medietas autem Epifcopo offeratur? Contra quam conventionem Marium Pres- byterum(ſive ſciente, five neſciente Epiſcopo) Mona- chis ipſis, vel Presbytero, qui ex eis eſt, vimdiciturintu- liſſe,& frequenter moleſtias generare, ita ut tum Presbyterum propè cæciderit,& Miffas eum facere nullo modo permittat; dicens, ut quafi penfionis no- mine aliquid ftatuere debeat. Hæc igitur omnia dili- genter te examinare jubemus,& fi apud te evidenti ra- memora- tione“ conſtiterit, quia tempore, quo dedicatum eſt ipſum monaſtepium, conditiones fuperiùs poſitæ con- int, ſervari eas ex noſtra auctoritate præcipimus, damplius exinde ab aliquo exigatur c. Siverò niltalecoaftiterit d, mediante te,quid Epifcopo ipfi no- mine eulogiæ offerri debeat, inter ipſos Monachos& Presbyterum volumus de niri: falvo tamen co, ut Pres- byter Gaudentius, qui etiam Monachus eft, Miſſas in monaſterio fuo ficutconfuevit facere, à nullo ulteriùs debeat prohiberi. 1 Q Pelagius] Anteà legebatur, Gelafius. Mi yener arpo,& quia ſ prà dif.gr..Eleútherius, a% y | C, defiderium tranfire nituntur. 1§ Necinterdici] Hac ufque ſeriptis ſunt tamen in Concilio. Nvito vero Epifèopo Clericum ejus Leo Epifcopus b tefl nicenſi Epiſcopo, epift. 2. al. Sc. c. 9. gq Invito Epifèopo ſuſcipiat. ſuſcipiat. voluerit, Tunc enira liber monaſterium ingredi. etsam invito Epifèspo fu Uæ F ſunt, inquit, leges: un greſſiones g eſt tradita. Verbi alium tranſire ſine co quod propter cum s abaliquo Epifcoj infam rae citatur ex F lago: Anſelmiis, qui hoc& idud ca put B tributt. teria, aut eorum Eccleſiæ à gE itium, q tempore Gregorii VII. ufque ad hoc tempus fecerunt, & nos ibus monaferia Jubjefa non funt Sy y:; i Non e enim cogendus eF A fk uara 150¹ cia, ut ang peccaminum, s nemne CAUSA XIX rium tranfirevoluerunt: uter- o petiit:wnus relitta Ec- regulari cang- S t cang e, ut relistâ pro- Clericus monaj tur? dare nolRerIhAn co in- m gulares Canonicos fuilſe, utrum conce- 4 erii ingreſſus: QURKSTIO I. am Clericis adeundi monaſterium in’ nla A y7 e in Toletano IV. Concilio praespitur, in tatutum legitur. jis licei lyc...tit.27; b alveritate. c) alt. d- al conteni-a Faai no d alsonvenit,© dift Epifeopus non deber dieit Apoſtolus&[ ) bus fi | ter ea, qua legis fin, f in Eccl ſit dignè refiftere? Quifquis ig etiam Epifcopo fuo contradice eftis fub lege. fatur, firibens Anaflafia c An d Clericum, invito Epifcopo Vnde Urbanus Papa LL. in Cabitus CAP. 9 Nen debet negari ingreſſis Clericinqut Mo- £ nachorum propofitum appetunt, Lerici a, qui Monachorum propofitum appetunt (quia meliorem vitam ſequĩ cupiunt) liberos eis ab Epiſcopis in monafteriis largiri oportet ingreffus, nec 1 interdici propofitum eorum, qui ad contemplationis ad finen abfunt a mani QUAESTIO H ` a nullo efe fefispier ejns Clericum nemo CIE’ Qui Monachorum propofitum appetit, d ndum, Tal ipfius, nemo Sed fubaudiendum est, nif ad propofitum melioris vitatrafirs erum est illi, etiam Epifèopo contradiconta lo fanti Ruffini& a publica,altera privata gratiâ: Decretum anonibus, Clericum non debere de ſuo Epiſcopatu ad mendatitiis literis fui Epifopi ofos conftitutum eft, ne videlicet o fufcipiantur perfona. gole- bant enim officia fua, càm non poterant in fuo Epiko- patu, in alieno celebrare, quod jure præceptis | dereftatumeft.$ Lex$ verò privata eft, que ini ctu Sancti Spiritüs in corde fcribitur: ficut de quibufdam ui habent legem Dei firiptam m j J& alibi k:[Cem gentes legem non habean fin faciunt, ipfi fibi funt lex.] Si quis horum ja fua fub Epifcopo populum 7 retinet, ge fecula riter vivit fi afflatus Spiritu Sancto in aliquo mona vel regulari Canonia ſalvare ſe voluer privatå ducitur, nulla ratio exigit, ut à lege ſtringatur. Dignioreſt enim lex privata, quàm pno Spiritus à quidem Pei lex eft,& qui fpiritu tur,lege Dei ducuntur:& quis eft,gui Spiritui jt, qui public itur hoc Spititu du A nte, erat Jiber noft ctoritate. Juſto enim lex non eſt poſita: led Spiritus Dei, ibi libertas:& ſi Spixitu Dei Nee Abbas vel Monachu — a Polge...tit.15. C lg-tit 34B b InConcilio Ag uifranencap ss. Narbon. À Anflóctót Burch.d Ruffi.£ Polyc J A. lit.3l. Gali. cet, extra, de regular. i Rom.2. Polyçarp. m al.cancnica. I Ram. f ı Galat si propofito profeſſionis canonicæ re monaſticum habitum trahendo ſuſcipete eee aee— ritatibus prohile ares Canonict, Monachiferi non debent. Vade in Concilio Educenfi songregat VII. legitur. s Canonicos regu vocare, audeat, urch, l8.21. Ivo p. 14$ c Anteá legebatut ij Publica lex eft,quæ à ſanctis Patribusſctiptis eftcon. firmata; ut eſt lex canonum, guæ quidem propter trani- eſt in & ſclipts nftins edi corate urali- ſtetio, a lege acon- lica. Det agun- Sancto poi- citur, laau- ubi è ducimini, non pS me E I QUAS TIO IE ps„Anonicos autem regulares ad mná o fub Gregori Jaresà pa ut Mo⸗ ——— .6 Ruki .c. Roß óc óo È a 4. tranfgreloren h eh k Iidem. 1 propriam) o 20 ziete Lh machi

M iiaa S à 733 Cauſa XIX. nachi fiant, quandiu ordinis ſui Ecclæſiam invenire qui- verint, in qua canonicè vivendo, Deo ſervire,& animam fuam falvare poffint. Quòd fi temerario auſu id agere tentaverint, anathematis vinculo obligentur. GI G. De cadem. Fem Urbanus Papa IL Andamus s,& univerfaliterinterdicimus, ne quis Canonicus regulariter profeſſus, niſi(quod abſit) publicè lapfus fuerit, Monachus efficiatur, Quòd fi de- creto noftro contraire præfumens id agere tentaverit, ad ordinem canonicum præcipimus ut redeat,& dein- seps memorialem é cucullam deferat,& ultimus in choro maneat. Subaudiendum vero est, nifi cum patris fai licentia religionis propofitum indnerit. Unde Urbanus Papa II. feribit Abbati Janeti Ruffini c, C. IIL Q Patris fui concefioneregulares Canga nici, Monach å poffunt. 9 atum d, ne profeſſionis canonicæ quifpiam, poft- quam Dei vice fupra caput fibi hominem impoſuerit, alicujus levitatis inſtinctu, vel diſtrictioris religionis ob- tentu, ex codem clauftro audeat fine Patris 1& totius congregationis permiſſione recedere. Diſcedentem verò nullus Abbatum vel Epiſcoporum, nullus Monacho- rum ſine communi ſiterarum cautione ſuſei piat. 1 NPatris,&.) Tatribus vetuftis codicibus legitur, Patris to- tius congregationis: apud Iuonem, ſine Abbatis totiusq̃ue congregationis. 2 pars. Quereturm ſĩ monaſteria, quæſo licata fant, pof finttranfire in Clericorum vel fècularium habitacula. Quod in Chalcedonenſi Concilioomnibus modis prohibetur, t» zg. C. IV. G Qua femel funt dedicata monafteria, Semper monafleria perfèverent. Ue e femel dedicata funt monafteria cum confilio Epifcoporum, maneant perpetuò monafteria:& tes, quz 2d ea pertinent, monafteriis refervari oportet, nec pofle ea ultra fieri fecularia habitacula. Qui verò per- miferint hoc fieri, fubjaceant his condemnationibus, quæ per canones conftit at. 1 quam afferunt Bur- Oria fes „Laicus evcom- Eem in Synodo VII. c. 3z. uſdam viris quedam venerabiles ntur, tam videlicet Epiſcopia, quàm monaſteria,& facta ſunt communia diverſoria: ſi qui- dem voluerint hi, qui hæc retinent; reddere ea, ut fecun- dum antic qui fide ito catalogo fuerint, hos deponi præcipi- us; fi verò Monachi vel Laici, excommunicari: quos rum conftat condemnatos effe à Patre,& Filio,& Spiritu Sancto;& deputemur, ubi vermis f eorum non moritur,&ignisnon extinguitur; quia voci Domi- ni adverfantur, qui dicit g:[ Nolite facere domus | trattoni domus i 2 AtriS MeL KOMUN? Q Initiumh canonis in Synodo feptima ab Anaſtaſio verſa fi habet tam proptercalamitatein, quæ pro pec- catis noftris in Eccl facta eſt, ſubreptæ ſunt à quibus- dam viris quædam venerabiles domus, tamv idelicet,&c. Ex ejus autem verfionis duobus manufiriptis exemplari busnomnulla funt in hoc capite 3 pars. tempore deb Epiſcopo Ne > 7 ut dd converſionem veniunt, quo 5 t Gregorius Fortunato tano, lto.-epifi Quæſt. | tonio. Sed aliud est de hi È oro IA VL Q Antequam compleyerit, aliguii ton ſitrari non debet, Onafteriis e omnibus fraternitas veftra difriđi interdicat, ut eos, quos ad conyerlationom k fin fceperint, priufquam biennium in converfatione ¢ com. Pleant 4, nullo modo audeant tonſurare. Sed hoc ſpa. tio vita, moresque eotum ſolicitè comprobentur: nc᷑ quiseorųum aut non fit contentus co, gnod voluit, aut ra- tum non habeat, quod elegit. Nam dum grave fit inex- pertos hominum ſociari obſequiis, quis poſſit dicere, quàm fit gravius ad Dei fervitiū improbatos 1 applicari? Milesverò, fi converti voluerit, priufquam nobis renun- tietur, nullus eum fine 2 noftro confenfu qualicungue præfumat ratione ſuſcipere. 1 Q Improbatos applicari?] Antea legebatur, impro- bos applicare. Enendatum eff eæ ori nitſeripro. 2 M Sine noftro] Hocpracepit eo tempore B, Gregoriu òmnino vid eretur cantemnere legem, quam Mauritius Imberator tu- lerat, ne milites ante completum tempus militia in monaſtertis re- cipi poffènt quam legem idem Gregorys lib, 2, indif. ipfi Mauritio Ens, vehemenger reprehendit: agod auctor ↄlſ non videtur attendiſſe. 4 paxs, Quæritur, ſi ingreßis monaſtorium tilurà re. linquatur licentia teflandi? Hoc Gregorius prohzbet, ita farsbens Ianyaris Caralitano Epiſcopo, lib. 3. indict. a. epifiz. uali impreſio r ma- C. VIL G Post monaſter. relinquitur licentia te- fiaadi, Uiae ingredientibus monafterium convertendi gra- tiâ,ulteriùs nulla fit teftandi licentia, fed res eorum ejuſdem monaſterii juris fiant, apertå legis definitione decretum eft, $ O. VIII. 9 Poſi monaſlerii ingreſſum cidem monafterio omnia fint conferenda. Tem Gregorius Papa Cypriano Diacono, lib. 3s epifl. å. Erlatum eft ad nos Petronellam nomine de provincia Lucania progenitam, perexhortationem AgnelliEpi- ſcopi fuiſſe converſam, resque ſuas omnes, quas habere potuit, licèt fibi jure potuiffent competere, tamen eaf- dem monaſterio, quod ingreſſa eſt, etiam ſpecialiter do- nationis titulo contuliſſe. Econtrà Paulus primus Eremita inteflamento 1 colobium fuum Athanafio Alexandrino Epiftoporelig vero beato Ane diderynt: aliud dehissgui fò 'a tradiderunt 2. Illi femel traditanuki tradere poffunt: ifi nulli oblata libere tefari Peſſunt. I€ In teftamento] Longè alter B. Hieronymis in vita Pauli. Scribit enim beatum nium palio, quod ei donaverae Athanaſius, Pauli corpus int~ àddit:ne quid piushzres ex inteftati bonis non poſſideret, tunicam ejus fibi ven- dicavit„quam in{portarum modum de palmæ foliisipfe fibi contexuerat, 2 Q Tradiderunt.] Sze est ermer firiptis.„Anteà legebatur, tradere po ý C. L X Kem inauthenticis f conſtitutione 9. I qua mulier aut vir monafticam elegerit vitam,& E ONN monaſterium, liberis non extantibus, mo- naſterio, quod ingreditur, res ejus competere jubemus, vije č tum ex plerifque manus int, a_ Polyelib.g. ttgr b mem oriale ſua pra umptionis cucul- lum I Pohhe. c al.Ruff. d€ Polye l3 tit.rs. ). lib. 3.€. 19. Ivo] I7&22. Panmnil.a. c. V. g Ranz a Anfèli...197. b ål convertendum. c al. conver fione, d al compleverint. è Extra, de teſtament..quia. Anſ..m: c. Ida, f Cod. de facrof: Ecclef auth. fi qua mulicr, Apud Iuliamum anls- cof. novehizzcap-38. cok. g titd.al.ts. 5 fi gua. å?&

De Monathise 735 & sed fi perfona liberos habens antequam de rebus ſuis inter cos diſponat, monaſterium intret, liceat ej pofteà inter eos dividere, legitimà à non diminutà:& quod eis non dederit, monaſterio competet. d Sed ſiomnem ſubſtantiam inter filios dividere voluerit, ſuà perſonã fi- liis connumeratå, partem fibi retineat, guz monafterio competere debet. 4% Sed fi poft ingreffum moriatur, antequam inter eos dividat, filii legitimam percipiant, reliquà ſubſtantià monaſterio competente.In authenticis b de monach.confitut.-in collat.z.$ Nunc c autem cùm Mo- nachus factus eſt, hoc ipſo res ſuas obtuliſſe videtur, ſi riùs teftatus non ſit:& exinde judicio ejus ceſſante, lege diſponitur, ut fi liberos habeat, in quos aut nihil, aut minùs legitimâ portione quoquo donandi titulo contu- Jerit, eatenùs ſubſtantiæ monaſterio deſtinatæ detraha- tur, nequid contingat circa liberos iniquum. X. Fem ex Novella 123. d On liceat parentibus liberos, vel liberis parentesab hæreditate repellere Monachos factos: quamvis dum Laici fuerant, in caufam ingratitudinis inciderint. € Item non liceat parentibus liberos fuos ad ſolita- riam vitam tranſeuntes abſtrahere de monaſteriis. Hoc caput exprefe habetur apud Iulianum anteceſſorem, uo- wella 123- cap 59 In quo aligui Gratianum reprel enderunt, qui ninime poterant. banc Imiani epitomen videre vo uerit: an ti funt: unns invitus, alter n indmit. Adan P tradi s pubertatii 7 f anett mona- zilitian rediit, fpont s petit. i in pueritie annss i 47n tenere? flem guis in pueritia accipiat y an pofiit fibi annon? t0, gui prater p opriam voluntates cucullam induerit, AR cogatnr eam retim 4 Quarto, fi ab uno monaferio in ali ud difrifius liceat alieni tranfire? raki, annon? QUASTIO I. Vod intra anm erstia traditi, cum adulti fuerint, arbitrium manendi vel difedendi probatur austoritate nong 1 Synodi. 1 4j. Nong] In nonnullis vetuſtis exemplaribus et, octav i sest, octav y ps liberum habean tatis, CAPs, CL g% it atis profefiio quo tempore fira ma effe incipit, Y lrma autem tune erit profefio virginitatis, ex quo . adulta i tac elle cœneri e7 Ta k , adulta jam ætas effe cœperit,& ea, quæ ſolet apta nu- Etlis deputari, ac perfecta 1. 1$) Acperfeĝa.] Hscnon funt in eo B. Bafilii loco, $ 7 ginitalis profeſſis tune incipit eſſe firma, cum atas cæperit ka Gi 5 Ee“o A aff adulta onis profefao tunc demum debet efè frma, cm ad adu 2 perventum fuerit. lam a Sed hic de illa profefrone nss pueritia proprio arbitrio Deo offè AHUT) non confirmat paré ETTR> quam Caterum, gua a paren Deo offertur profefo inviolatami ferv Áz onna 4j Profeſblo, indiolatam ſerdari aportet. a al kytima portionenuli. b Novel 26.© Cod, de Epifiopiss& Cler. authen. nuns antem. d idem apud Iúli num antecelcab s9. 6o pua Julia- nA ntecefj-cap IIE Eo Decreti Secunda Pars. i aoro re 356 C. ILẸ Non licet de monafterio egredi, quem pa- ter vel mater intra annosinfantia fecerit ordenari. Unde Gregorius fribit ad Auguftinurs, An- gorum Epiſcopum. A iit a adhuc, quòd fi pater vel mater filium, filiamvẽ intra ſepta monaſterii in infantiæ annis ſub regulari tradiderint difciplina, utrùm liceat eis, pof- quam pubertatis$ annos impleverint, egredi,& ma- trimonio copulari. Hoc omninò devitamús: quia ne- fas eft, ut oblatis à parentibus Deo filiis voluptatis e frena laxentur. G Sicetiam citat Ivo. Extatin epiftola quarta Gregorii terti ad Bonifacium Legatura Germanie:© fimile habetur in Concia VVormacienfi, cap. 22. C. III. 9 Aut propria profeſio, aut paterna de votio Monachum facit. Tem ex Concilio Toletano IV. c. Al. M ean d aut paterna devotio, aut propria pro- feffio facit. Quicquid horum fuerit,alligatum£ tenebit. Proinde hisad mundum revertendi intercludi- musaditum,&omnesad feculum interdicimus regteſſus 1 JAlligatum] Iz duobus Vaticanis Concilioruna codicibt, ér Lucenfi Regio legitur, allegatum. i C. IV. g In monaſterio perpetuo maneant qui à parentibustraditi fint. Lem Iſidorus. Uicunque à parentibus propriis in monafterio fut- rit delegatus, noverit fe ibi perpetuò permanft- rum, Nam Anna Samuelem puerum natum ĝe ablacis tum, Deo cum pietate obtulit; qui& in minifteriote pli, quo à matre fuerat deputatus, permanfit,& ubi coi ſtitutus eſt, deſervivit. aq Hoc nonet inventum in libris B. Ifidori* fed Smarág fitione resula B. Beneditti, ĉap. s9. hoc idem ex ipfi If dus in d C. V. ¶ De eodem. Item ex regefto Gregorii, libr: epifyt ad Anthemium. Uia e autem duraeft in infulis congregatio Mond- chorum; etiam pueros in eifdem monaſteriis ante xviij. annorum tempora ſuſcipi prohibemus: vel ſi qui nunc ſunt, tua eos providentia auferat,& in urbem Ro- manam tranfinittat. Hoc& in Palmaria, aliisdue iniu- liste per omnia volumus cuftodire. C. VL g Qu à primogenito ibus monaflerio traz ditus est, de eo egredi nm licet. Eem ex Concilio Triburienſi. F primogenitores ad monaſtetium tradide- runt,& in Eccleſia cœpit canete,& legere, necuxo. rem ducere, nec monaſterium deſerere poterit: fed fi difcefferit, reducatur: fi tonfuram dimiferit, rursús ton- deatur: uxorem fi ufurpaverit, dimittere compellatur. C VI. PALEA. [ Fem ex Pænitentiali Theodori]; pe pro infante poteft dari in monafterio, quamv! alter vocatus g fit. Tamen meliũs eſt votum folvere. Similiter& pecora quali pretio(fi necefle eft) funt re- dimenda. 2 pats. Ex his auforstasibus colligitur> quòd paterna pri- fefio pneros tenet obligatos: nec licebit eis à propofito diji quod paterna devotione in puerilibus annis fafèeperunt. Sea t n jzcitur illud Leonis Papæ, epiflol. g0. ad Kuſticum Epifiopus cap. 13 Gig. ai a 7~ aly yoluntath >, á r alit volunta a Fvopart..e. 10. b alad pubertatis, c di, ka d Polyc.lib. 4. tit s4. Anfilm, l7. c 3866 L8 6. Ivo.730;€ Extra in regul. gal£ Burch.lt.c97: MPT cab. IU. 8 forte) vots C. VIII.

io Manach fi ncilio Toletan! t paterna derti! yicquid horum ii d mundum zerë ad feculum y duobus Va legatum. Á Tfidoms, üs proptlisin mom eyit eN pe Ai—— Caufa XX. Quæft. I. II. De Monashig, C. VIIL@ Non licet puellis nuptias eligere, quë fþontaneá voluntate virginitatis fufte- perunt propofitum, P Uellæ a quæ non codétæ parentum imperio, fed fpon- taneo judicio virginitatis propofitum atque habitum ſuſceperunt, ſi poſteà nuptias eligunt, prævaricantur, etſi conſecratio non acceſſit, cujus utique non fraudarentur munere, ſi in propoſito permanerent. Ambigi verò non poteft crimen magnumadmitti, ubi& propofitum defe- ritur,& conſecratio violatur. Nam ſi humana pacta non poffunt impunè calcari,quid eos b manebit, qui corru- perint fœdera divini ſacramenti? Cum ergò in principio hujus capituli dicatur: Puellæ, quæ non coactæ imperio parentum,] datur intelligi, quod fi coa- i fumpfernt, fine pravaricatione-ipfum de- ſerere polſuimt. Sed puella hic nubilis intllligitur, cujus(utin fe- guentibus demonfiratur) poft duodecimum amum efl liberum ar- bitrium:nec in eleflione propofiti cogitur fequi parentum imperium. C. IX. Q Extra voluntatem propriamretrufi in moanafleriisnon teneantur. Sze é illud intelligendum fh guod eſt ſtatutum in Synodo habita ab Eugenio Papa II. c. 32. Icut, qui monaſteria elegerunt, à monaſtetiis egredi non permittuntur: ĩta hi, qui inviti ſine juſtæ offenſio- nis cauſa ſunt intromiſſi, niſi volentes, non teneantur: quia quod non petunt, non obſervant. Ideoque ta les con- {iderandi funt magis ¢ peccata committere, quàm plan gere, icut in decreto ſanctiſſimi Leonis Pa pæ inanifeſtiſ- fimè continetur. C. X. PALEA. [ Unde Marcellus Papa.] Llud autem ſtatuendum eſſe cenſemus, ut fi in mino- ri ætate filii monaſterio oblati fuerint,& 4 ſacram tonſuram, vel velamina ſuſceperint, dignum quidem duximus, ut xv. anno à prælatis moniti e inquirantur, utrùm in ipfo habitu permanere cupiant, an non. Sive- rò permanere profefi fuerint, ulteriùs pæœnitendi 10- cum minimè amplecti poſſunt. Sin autem ad ſecularem habitum reverti voluerint, redeundi licentia nullo mo- do denegetur: quia ſatis inutile eſt, ut coacta ſervitia Domino præſtentur. T Notatur nomine Palea etiams ab autore glofa: fed extat e in omnibus vetuftis,& fine Palea nomine. 3 pa Velamen autem non licet imponere virginibus, nfi certis diebus. Q: XI. fa habitum virginit f G Non nifi certis diebus velamen itapa natur virginibus. Vnde Gelaſius Papa ad Epifèspos per Luca- 1AM, C, 14. È 15. Do f Deovirginibus, nifi aut Epiphaniorum> die, aut in albis Paſchalibus, aut in Apoſtolorum Natalitiis facrum velamen minimè imponatur g: nifi forfan(ficut de baptifmate ditum eft) gravi languore correptis, ne finehoc munere de feculo exeant, implo- į rantibus non negetur. cum nullusattentet. 4 pars. Tempus quoque confècrationis earum fimiliter ob- Rrvatur. r fèrvatur. C, XIL ¶ Viduas autem velare, Pontifi- Alnte ſexageſimum atatisſuæ amum virgines non conſcerentur. Vnde Gregorius in regeſte i Uvenculas h fen abbaia a prohi- bemus. Nullam igitur fraternitas tua, niſi ſex a Burch. lib. C. c. 2. Tuo p..e. 20. Polye. b quitzs. b alde ew c altmaxime. d alit. vel. e alit. moniti verbis. f Polyedg.tit.3s. cAnfèlm dib..cap.190, Barch, d8. crs. Tvöp. 7. sap.35. Pam...c 189. g alimponat Jorig. h Polyc. ibid Anfeim dpe gr Ee$ riamvirginem, cujus vita 4 hoc atque mores exegerint, velari permittat. C. XII. Item ex Concilio Carthaginenſi III. 8 Anctimoniales ante annum quadrageſimum non ve- lentur. C Suc citatur etiam in ommibus vetuſtis: fèd an nullo Cartha- ginenſi eſmt inuentum. Idem verd nonnullis additis habetur iñ Gn- cilio Agathenfi, cap. 19. C. XIV. 9 Ante vigeſimum quintum annur virgines non cenſcorentur. Iremex Concilio Carthaginenſi III. e. 4. Lacuit& utante xxv. annos ætatis nec Diaconi ordi- nentur, nec virgines cónfecrentur;& ut Lectores po- pulum non falutent. g Antea citabatur ex Cucil. Afficano IV. fed fup.difl.77.e- plas cuit, citatur ex Carthaginenſi IIl. ubi habetur. C. XV. Irem Pius Papa c. yee d non velentur ante xxv. annos; nifi fortè neceſſitate periclitantis pudicitiæ virginalis:& non funt confeċrandæ e nifi in Epiphania,& in fabbatho r Fafchæ,&in Apoftolorum Natalitiis; nifi causà mor- tis urgente, @ Caput hoc inter decreta Pii non est inventum, Gabest å tris bus vetuflis Gratiani exemplaribus. De caufis vero, ob quas ante xxu. annas Poſßint virgines velari agitur in Concilio Mailevitano, .26. ér Afiicano,c:g93- ex quo Africano refertur Capit lt..46. 1€ Sabbatho) I unovetufto legitur, in albis,& apud ca- reros colloctores, in albis Paſchalibus. f pars. uamvis autem vidua velari prohibeantur, vidus- tatis tamen profefzo in firiptis ab eis est facienda. Veſtis quoq; pro- fefroni conveniens esf cis tradènda, gua ubique utantur C. XVI. Profeſionem viduitatis faciant, bitum ſihnant religionis, quæ ca- ſtitatem ſervare propo- nunt. Undein Concil. Toletano X. cap.4. yon ‚quæ ſanctæ religionis obtinere propoſitum- voluerit, Sacerdoti vel miniſtro, ad quem aut ipſa venerit, aut quem ad ſe venire contigerit, ſcriptis pro- feſſionem faciat à fe aut figno, aut fubfcriptione nota- tam, continentem fe& religionis propofitum velle,& hoc perenniter inviolatè fervare. Tunc acceptå à Sacer- dote, vel miniftro aptå religionis profeffioni f vefte, ſeu in lectulo quieſcens, five in quocunque loco confi- fens conftanter g eà utatur, nec diverſi coloris, aut di- verſæ partis eadem ſit notabilis veſtis, ſed religioſa,& non ſuſpecta. QUAÆSTIO IL í preter voluntatem parentum tonſuram, n vefem fufeeperint sfic defimtur in X, Concilio Toletano, cap. ó., E Tinfüra, vel veftis religiofa in minori atate Sfufiepta, à parentibus irrita fieri potest. wo; Ilin h qualibet minori ztate, vel religioni debitam veſtem, vel religionis tonſuram in utroque ſexu filiis, aut unus aut ambo parentes dederint 1 fortè, aut no- lentibus, aut neſcientibus ſeſe ſuſceptam, non mox vi- am in filiis abdicaverint, ſed vel coram ſe, vel coram Ec- a alaras} B Polye:.a tit.27. Burch lib...li. Ivo p. 6. c. 31 c Capit...-46. d Polyc. lg. tit.zs. Burch, L8. c. 10. Ivo p. al. oferenda. f al. ufii. g incundtanter. h Gregorius III. epift 3: Polye, bug. tir 34. Burch l. 8. cote Evo-::27, Pann..-.186. Aa 5 Pann..3. C. 30

ə 739 cleña a, palamque in conventu eofdem filios talia ha- bere permiferint, ad ſecularem reverti habitum filiis i. ſis quandoque penitùs non licebit, fed convi&ti, quòd tonſuram, aut religioſam veſtem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum, habitumá; revocentur,& fub grenua diſtrictione hujuſmodi obſervantiæ inſervire cogantur., Parentibus fanè filios fuos religioni con- tradere non ampliùs, quàam uſque ad quartum decimũ 2 corum ætatis annum licentia poterit effe: pofteà verò, an cum voluntate parentum, an fax devotionis fit foli- tarium votum, erit filiis licitum religionis aſſumere cul- tum. Quifquis autem vel abolitione tonfuræ, vel fecu- laris veftis aſſumptione detectus fuerit attigiffe trans- greſſionem,& eꝛ ommunicationis cenſuram accipiat,& religioni ſemper inhæreat. 1 Dederint fortè,] In Conciliis ctiam manuſeriptis Igitur, dederint certè aut nolentibus,&c. Inñ Pannormia v ö, de- derint, aut certè nolentibus,&c. 2 ¶ Quartum decimum] Sic etiam in Pannormia: in tuno autem Tetuſto Gratiani,& Cnciliorum codicibus etiam manu- tripris legitur, ufque ad decimum: apud ceteros vero collecto- res, ad duodecim. C. II. 9 Vſqhue à Puella acebit arlitrio. Item éx Concilio Triburienfi, cap.24. Uella b, fiante xij. annos xtatis{ponte fuå facrum fibi velamen aſſumpſerit, poffunt ftatim parentes€- jus, vel tutoresid factum irritum facere, fi voluerint. At fi annum& diem id difimulando confenferint, ulteriùs nec ipſi, nec ipfa mutare hoc poterunt.€ Si c verò in fortiori ætate adoleſcentula, vel adoleſcens ſervire Deo elegerit, noneft poteftas parentibus prohibendi. 2 pars. Velamen autem malli Sanctimomali, alteri impo- -` d ammos xij. paterna voluntatis nere licet €. III. g Abbati neris nus Papa až d. Tatuimus e, ut ſi Abbatiſſa, aut quælibet Sanctimo- nialis poft hanc diffinitionem in tantam audaciam proruperit, ut aut viduam, aut puellam virginem velare t, u præfumat, judicio canonico ufque ad ſatisfactionem ſub aternd prof Hdc auctoritate prædicta,& uilibet in puerilibus annis,& gter V A Í o Jùftepto perhibetur teneri, sifi tonfurams, , dicaverint. Paru. Smonio faftipie n parentes mox offeruntur, non mfi C. IV. 9 Infantes-oblati a rum teſtimonio ſſuſci, Unde in nona f Synodo Portet infantescum volun imò ab ipfis- parentibus teftimonio fufcipi:ut omn cludatur hominum peſſimorum 1. g ET ineodem li bello B firma. j edd, qut. 1Peſſimorum legitur. c confenfu parentum, plurime S C. I. G Nan potest defers propofitum Monachi fbontè ſuſoeptum. Ropofitum æ Monachi- proprio arbitrio&& volun. tate ſuſceptum deſeri non poteſt abſq; peccato. Quod enim vovit c Deb, debet& reddere. Unde qui reli&å fingularitatis profeflione ad militiam, vel ad nuptias devolutus eſt, publicæ pœnitentiæ ſatisfactione purgan- dus eft: quia etfi innocens militia,& honeſtum poteſt eſſe conjugium, electionem tamen meliorem 4 defe- ruiſſe, tranſgreſſio eſt. . eligiofum habitum ſponte ſalẽe 85 rih, adipfumredire cog: Tem ex Concilio Toletano VI cap. 6. Roclivis e curfus eft ad voluptatem,& imitatrix nas L tura vitiorum. Quamobrem quifquis virorum vel lierum habitum femel induerit{pontaneè teligiofäm, aut fi vir deditus Ecclefig choro; aut fæmina fuerit dele- gata puellarum monafterio; in utroque fexu prgvarica= tor ad propoſitum invitus reverti cogatur, ut vir deton- deatur,& puella ad monafterium regrediatur. St autem quolibet patrocinio deſertores permanete voluerint, Sacerdotali fententiâ,ita à Chriſtianorum cœtu habea tur extorres, ut nec locus 1 cis ullus fit communionis, Vidug quoque(ficut univerfalis Synodus f jamdudut ſtatuit) profeſſionis vel habitũs ſui deſertrices fuperiori ſententià condemnentur. 1Ut nec locus] In libro Conciliorum Lucenfi Regu ut nec locutio cum eis ulla fit communis. Reliqui verot: d Ivonem est, ut neclouk dices concordant cum Gratiano. Aj ei ullus fit communis. C. III g Semelin Clero tax ati, vel monafteviks deputati, ad militiam non redeant. Trem ex Concilio Chalcedonenfi g, cap. 7. 7 Os h, qui femel in Clero taxati fuerint, fivein mont terio deputati, decrevimus neq; ad militiam,neg;ad honores feculares venire. Eosautem., qui hoc aufi fue- rint facere,& non ejus rei poænitere maluerint Ut ad hoc idem revertantur, quod antè obtentu Dei fibi pro- poſuerunt, convenit anathematizari. 2 pars. Cam dicitur, propofitum Monachi proprio arbitri Ù od fi propria voluntate fafie voluntate Jufteptum, intelligitur, guod S E 7 ptum non fuerit, obſervari non cogiti C. IV. QM diſciplinis nullus fabu jictatur enuutis. Unde Nicolaus Papa firibit omnibus Epez - ſeopis in regno Ludo vici. Ræſens 4 Clericus, nomine Lambertus,unà cum pae tre fuo, nomine Attho, q rondam videlicet Comite, | nunc autem Clerico ,ad limina Apoftolorum properans, adiit præfentiam noftram, âfferens qualiter idem pt- ter ejus in laicali adhuc ordine Z in prediis propius® dificâffet duo monafteria, voluntatem gerens, Ut pot fuum deceſſum præſens ejus filius Lambertus in locum | ejus fuccederet: quem infra teneram ætatem inter 0# | avum& decimum annum conftitutum, memoratis pater proprio arbitrio a bfque regulari inſtitutione extia omnem illius voluntatem cucullam i QUAÆSTFTO HL 1 Uod autem qui invilks ps rit, non fit cogendiis as teflatur Leo Papa epif Epiſcopum, cap. 12. dicens.: a al Epifopo: b Bu eap.t or. c Parrofi|o Capit..-76, concors€ Burch Ik É al ofava :..116. Pann. l3. 17. Ivo-.:37, Panm l2, e 1. Parif, lib...43. duit,-Igitur poit quoddam ipfius temporis fpatium(ut ipfe dicit) Salo- | mon Epifcopus cum quibufdam aliis abfque patris 0047 | tione, vel Abbatis percepta benedictione, eundem Lam | bertum monafticum habitum induere fecit(ut ferunt | invitam:& fub hac occafione, patern, feu matemåhs- Ta a an— 7. Burch..8. c8. Tup” a Polyc. lib.&. fit. 34. Anſelib. p. æ vitguis d al mte .19. Pann....182. b al aut=C al, vovit quis.; liorum] al. melioris.€ ctg. Evo p765. f ia Tnt h Barh cap g Et in Aquifgr. g, Ex prifia verſione. Lvo part. 7. ciꝛl. i al. vulleriut. k Iio pa lib. h. c.&. Iv a44. balitu. veditate —— e Monachi, Decreti Secunda Pars. 740 toichi. m Š

emel ind cclefig chor naſterio; invitus revert antur, g } 74¹ Cauſa XX. Quæſt. III.&IN. Yeditate à fratribus ſuis privatum eſſe, atque contra o- mnem(ut di&um eft) voluntatem fuam,quafi regularem illum Monachum permanere volunt æ. Super qua re diligenti curà inveſtigantes, etiam ſub adjaratione pa- tremipfius, fi verum diceret, interrogavimus: fed idem pater Attho refpondit, fe talem habuiffe& habere vo- Juntatem, ut filius fuus verus Monachus fieret,& in lo- cum ejus ſuccederet. Sub teftificatione autem jureju- rando firmavit, quòd quando primitùs ei cucullam in- duitjidem Lambertus femper reftitit,& nunquam fev fieri Monachum confenfit; fed demùm ab infequenti- bus monaftico habitu violenter eft indutus, afferens, qguòd nunquam regulam aliquam promifit, neque ego, pater ejus, pallio é altarisindutumillumobtuli, neque à quocunq; Sacerdote vel Abbate,(ut mos poſcit) bene- dictione perceptà regulæ unquam ſe Monachorum ſub- jectum futurum promiſit. Super his omnibus etiam proteſtatus eſt prafatus Clericus Attho, quia ſi eo tem- pore, tam duræ obſeryantiæ monaſticam intellexiſſet re- gulam, nunquam eundem filium Lambertum coëgiſſet Portare cucullam. Quapropter conſultè Pſalmographi e verba recolentes, quibus volumariè ſe Deo ſacrificare pronuntiat,& voluntaria oris{ui benep'acita fieri in conſpectu Dei obſecrat, præſentem, ut dictum eſt, Cle- ricum, nomine Lambertum, minimè debere exiſtimavi- mus ſub tali violentia fieri Monachum. Quod enim» quis non eligit, nec optat, profectò non diligit: quod autem non diligit, facilè contemnit, Nullum quippe bonum, nifi voluntarium. Idcircèꝰ Dominus æ non fe- rendam in via virgam,per quam violentia ulli inferatur, Præcepit. Quapropter conſultiùs agetur, ſi piis ſuaſio- nibus contemptum mundi,& amorem Dei prædicando, quam violentiam inferendo, ad cœleſtem amorem il- Ium accenderitis. Unde omnium veſtrùm charitati hanc noftri Apoftolatůs mandare decrevimus epiſtolam, mo- nentes atque præcipientes, quatenũs(ſi ĩta verum eſt, ut ifti dicunt) nullus Epiſcopus vel Abbas, ſeu Monacho- rum reliquorum conventus, monaſticis illum regulis in- vitum ſubjacere compellat; neque ullo modo fratres ejus per hanc occafionem licentiam habeant paternà feu miaternå illum hæreditate privare: fed ufque dum divi- nå infpiratione compunctus propriâ voluntate regule Te fubdat, liceat eum à mundanis& laicalibus remotum vagationibus vel negotiis, inter religiofos& Eccleſiaſti cos viros in canonica degere vita, Non enim putamus (quod abſit) Canonicos religioſos à ſanctorum Mona- chorum vita& conſortio ſejunctos: quia unuſquiſque ſecundum Apoſtolum e, propriam mercedem accipiei Tecundùm laborem fuum. ` apars. Sivero Epifèopi vel Abbatis illeti promifi {iqui tonfùram, vel religionis vefem fi eperint, ipf quidem in eo, quod cæpirunt permaneant, res vero eorum haredibus fuis reſti- Illantur. C. V. Ẹ Refituantur baredibus res corum, gus ab Epifèopis vel Abbatibus dec epti comam i depofserunt. Vnde in Maguntino Concilio f legitur. Coo 2 Íanè facerifte conventus, ut Epiſcopi, ſi ve Abbates, qui non in fructum animarum, ſed in a varitiam& turpe lucrum inhiantes, quoslibet homines circumveniendo totonderunt,& res eorum tali perſua fione ſurripuerunt, pœnitentiæ canonice(utpote turpis lucri fe&atores) fubjaceant. Hi verò, qui illecti comam depoſuerunt, in eo, quod cœperunt, perſeverare cogan tur, res verò eorum hæredibus reddantur. i G De hac citatione dittun esf Jup.16..7,c penult. —— onibus a- ——.———— a al voluit. b al palla Jaliquot manuſeript.&. Llo. c Pfal. 33. 108.118. d Matth è 2 Corimb n E DCi.?2. apr. g Supra i6, quafi y sonfiiinit Burchard lib$.cap.o3. Jvop gapili, a De Monachis, 742 QUÆSTIO IVY. I Uod vero ab uno monafierio in alind difrilins trans ps Gre Monachi liberum fit, ex Concilio a Tribu- rienſi babetur: in quo ffc fatuiura eff, C. I. 9 Nun ſunt probibendæ virgines ſacræ, quæ cdu- sA religionis alind monaferium adire deſfderant. V eit: b facræ, fi prolucro anime fug propter di- ſtrictiorem vitam ad aliud monaſterium pergere di- ſpoſuerint, ibidemque commanere decreverint, Synodus concedit. Si verò fugà diſciplinæ alium locum quæſie- rint, redire cogantur. Quod autem de virginibiis ſacris hoc cahitulo ſtattuitur, de Mo. nachis etiam conſequenter intelligitur,& de quolibet etiam Clerito. 2 pars, Seld objicitur iliud Bafilii, C. II. E Vota Monachi fine confenfu Abbatis ſiui irritæ ſunt. Onacho c non licet votum vovere ſine eonfenſu Abbatis ſui; ſi autem voverit, frangendum erit. F Senfùs hujuscapitis alique modo elici potest ex fermone 2, de inſtitntione Monachorum.& cap. 26. monaſticarum conſtitutio- num B. Bafilii. C. III g Monachum nullus fufèiptat aut ordi- net, abfque Abbatis fui permifu. Tem illud Agathenfis Concilii, cap.27. Onachum 4, nifi Abbatis fui aut permiſſu, aut vo- luntate ad alterum monaſterium commigrantem, nullus Abbas ſuſci pere aut retinere præſumat: ſed ubi- cunque fuerit, Abbati ſuo auctoritate canonum revoce- tur. ¶ Item e Clericis ſine commendatitiis literis Epi- ſcopi ſui licentià non pateat evagandi. In Monachis quo- que præfentis fententiç forma ſervetur, quos fi verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus ftatui- mu. coërceri.Servandum F quoqʒ de Monachis, ne eis ad folitarias cellulas liceat à congregatione difcedere; nifi fortè probatis poft emeritos labores, aut propter infir- mitatis necefiratem afperior, Abbatis licentiâ 1, regula remittatur. Quòd itå demùm fiat, ut intra eadem mo- nafterii fepta manentes, tamen fub Abbatis poteftate, feparatas habere cellulas permitrantur. Abbati quoque 2 fingulas diverfas cellulas, aut plura monaſteria habere non liceat, nifitantùm propter incurſum hoſtilitatis in- tra muros receptacula collocare. 1 JLicentia,] Hac voæ abeſt A vetuſtiorilus Conciliorum editionibus, œ duobus codicibus Vaticanis, duobusg, item Gratiani exemplaribus, In recentioribus autem Colonienfibus legitur, alpe- riorab Abbatibus regula permittatur. Sed apud Iulianum Herem novella 123, num53. ubi fmile habetur, licentia Abbaa reguiritur. 3 q Abbati quoque) Sic in aliquot Conciliis ne in Colonienfi quatuor tomoram legitur: Ab- 3 m editionibus. In aliis antem, praci i batibus quoque fingulis diverfas cellulas,, Verum koc intelligendum eft de Monachis religiose viventibus, abhinentia, vel aticujøs difiriétionisqua genea ralem conſuerud edat, fine Abbatis confèn= fu vove p nur. Cauid etiam illorum ftatutum efl boc,qut regularem diſciplinam ſubterfiu gientos Aſſumunt, quod nec Monacho, nec alicui Ce- quibus uota ſpeciali Per egr tnatronis vota ji rem converfationem redeat, p Dr rzco licet, ne håe occafione ad fèc a Simmile in Concil. Bilurienſiaquod eætat, cap. 25. b Burch, lib&cap:34. Ivo part..capag2,© Polye-tib. q. tit: 34. Burch, ap.9. Fvo, d To bart. 3. hε.€ Ex eodem Concii. cape38. C Venet,$, Pannd:3. cap. âz, Concord. Iulia- uo nms antecefnoveh, i23. w3

He Clerico duarum 743 Eccleſiarum. CAUSA XXI. Rehipreshyter@ujufdam Ecclefia prapofituram alte rins accepit, Bec priorem vult relinqu fecula- rium quoque negotiorum Procurator efficitur: claris ş} Q fulgidis veflibus fè exornans, ab Epiſcopo[uo cor- ripitut, relilto officio fuo ad ſecularem judicem ha- bet configium. 35 z Primum quarituran Clericus in duabus Ecclefiis pofiit confèribi? s Secundd, fi“nam voluerit relinguere, an liceat et ad aliam tranfire? 3 Tertio, an procurationes ſecularium negotiorum Clericis liceat fidiipere? 4 Quartoan claris& fulgidis veftibus eis ornari expediat? $ Vuntd, an ab Epifèopo correpti fa Fcium relinquere,& ad ſecularem judicem configere valeant ž QUASTIO L N duabus Ecclefiis aliquem connumerari poſſe, ſeptima Sy- nodus prohibet, dicens,-$. C. 1. G Induabus Ecelefiis C nullo modo debet. Lericus a ab inftanti tempore non connumeretur in duabus Ecclefiis. Negotiationis enim hoc eft,& turpis b lucri proprium,& ab Eccleſiaſtica conſuetudine penitùs alienum. Audivimusenim exipfa Dominica c voce, quòd nemo poteft duobus Dominis ſervire. Aut enim unum odio habebit,& alterum diliget: aut unum ſuſtinebit,& alterum contemnet. Unuſquiſque enim ſe- cundùm Apoftolicam d vocem, in quo vocatus eft, in hoc debet manere,& inuna locari Ecclefia, Qux enim per turpe lucrum in Ecclefiafticis rebus efficiuntur, aliena ıs neceſſitatem ſtudia chs confe ribi conſiſtunt à Deo: ad vitæ verò huj funt diverfa. Ex his ergò, qui voluerit, acquirat cor- poris e opportuna. Aitenim Apoftolus f:(Adea, que anihi opus erant,& his qui mecum funt, miniſtraverunt manus ifla.) Et hæcquidem in hac à Deo ſervanda 1 urbe. Cg- terùm in villis 2, quæ foris ſunt, propter inopiam ho- m indulgeatur. 1 4 A Deo fervanda] Antea legebatur, in hacurbe fer- vandum.Emendatum est ex Ana osi, iy mary Th Feopvidxle roa, Apud Ivonemes, in hac fervanda urbe. 2 q Villis) Gract est ywo4os, quod latins patet. Signifi- mi Gi exemplaribus Grace enim : intelliguntur Ecclefia duarum civitatum, in quibus nullas debet confèribi, Ca AF 9 De eodem. in Chalcedonenfi g Concilio, cap.to. ſtatutum est. F Kericum h in duarum Ecclefiis civitatum eodem tempore conſcribi non oportet. econtra nomnunquam Epifèopus civitatis unitis citur }} 7¹⁴ de- ſerit: fèd prior Ecclefia quafi commendata relinquitur, Jècunda quafi tituiata babetur, C. III. G Inuna Eccleſia titulatus, alteram fibi conmendatam potest ha- bere. : Unde Leo 1V. ſcribit. Ui plures Ecclefias retinet, unam quidem titula- tam, aliam verò ſub commendatione Te e debet. meamea.$ a Anfèlm. lib.7. cap.98. Ivo part..c3t. b al. commodi) copus alterius civitati,nes tamen priorem Ecclefie Decreti SecundaPars. 744 C. 1V. G Duobm monafleriis unus Abbas pradie non potest. Sic& illud Agathenfis Concilii a, caps7. intelligendum eSF. hi Num b Abbatem duobus monafteriis præfidere in- terdicimus. Potest ctiam utrique tangua titulate c Praeſſe, fed jere fpe ciali, non communi, C. V.@ Unus Epifiopus duabus prea itur Ecelefiis, Unde Gregorius libr.2. epift. 13. fèn cap. j. ad Asgnellum Epiſcopum. Elatio 4 Cleri ſimul& populi Tatracinenſis 1 nos valdè lætificat, ob hoe, quòd de tua flatetnitate bo. na teſtatur. Et quia defuncto Petro Pontifice fuo, fibi Cardinalem poſtulant conſtitui te dacerdotẽ, eorum vota neceſſariò complenda eſſe prævidimus& q Totå igitur mentis intentione ita lucrum animarum Deo no- ftro facere feftinato, ur digna te merces ante ejus confpe- &um in die retributionis inveniat. Quicquid verò de prædictæ rebus Eccleſiæ, vel ejus patrimonio, feu Cleri ordinatione, promotionevé>;& omnibus generaliter ad eum pertinentibus folerter atque canonicè ordinare, ft cereque provideris, liberam ha bebis(quippeut Sacerdos proprius) modis omnibus facultatem. G Alia est fententia.Gregorit,ac Gratianus putare videatur, Hunc enim Agnellun, gut antea Fundorum erat Epiſcois, qud ea civitas ab hofte effet vaflata,Tàrracina Cardinalemw 4 cerdotem, ut in ſequenti capi De qua re notatum est fu flint. 71 cap. fraternitatem. 1§ Tarracinenfis) Sic ef emendatum ex vetuflis, enpm vulgatis effet, Tarraconenfis gentis. Jn orzginale autem kyi Tarracinæ degentis. C. VI. Ton e quoque fraternitatem tuam feire necelſe el, quoniam ſic te prædictæ Tarracinenſis Ecclefie Cardi- nalem effe conftituimus Sacerdotem, ut& Fundenfis Ec clefiæ Pontifex effe non definas, nec curam, gubernatio- nemque ejus prætereas: quia ita fraternitatem tuam ſæpe dictæ Tarracinenſi Eccleſiæ, ſicut præ fati ſumus prrelle præcipimus, ut antedictæ Fundenſis Eccleſiæ tibi ſura:ſc-. teſtatemvẽ nullo modo ſubtrahamus. g Invetuflis codicibus hos est conjunttum faperioriquemadi- dum in ipſa epiſtola,& apud Anſelmum. Non enim potest utrig, prafidere, tanguam titulats, ſid uni ſas· quam commendata, alteri vero tan quam taulara pehi valet. —— II. 4 sire 4 ad aliam tranjiren olie í: PS 7oriis literis fui Epijeopt c. eris in aliena Eco Uoniam diverſarum Eccleſi- quibus ordinati. funt, Ecclefias reling! alios concurrunt Epifcopos,& ignorante 1 Ep proprio in alienis conftituuntur Ecclefiis, ubt€ i git 2 eos fine fui examinatione permanere: e mus amodò,ut nullus Clericorum omnino, n Tan que gradu ſit, licentiam habeat fine dimifforiis T fùi Epifcopi in altera conftitui Ecclefia. Qui vero amodò non obſervaverit, ad opprobrium ejus 3, T | dinaverit eum, deponatur tam ipfe, quàm qui eum i ratione ſuſceperit. dux oueg dcide. c Matth.6. d.Cor.3. f. Acdt. ꝛ0. g Et in Aqui i Agnur de hac ra ſip. d 7 .so, h Burch .C 79. cap fin Q i6 quaft 7. per Laicoi. >, cap t64 a In Conal.Epauneneg. b Burch...b1 1v0 p? |} Jér..99© altitulatt. d Anfal dsa. ab Poleditt: 8 Anj: ibid, Et inp.c. lo. i§ Igno- Jarun: i , Ehio pyrimierës i ipfiredd

js, libera mnibush M S gás mianntan Caufa XXI Ouæft IL&IIIL 746 1 Q` Ignorante] Grace e, yvóuas Òa rts olucte Emrzors: idet; fine fententia proprii Epifcopi. 2€ Ubi contingit] Grace legitur, cu tuts Te guyton AÈUTOTEXTES GUTZ xaTashoi: ide atque hinc eve- nit, ut ipfi reddantur non fubjeĉti.- 3 Q Ad opprobrium ejus) Gracè et, im ò pù TETO DN TE vud mwagpuraTio y O, DNL HTO b. yssir urh ry tiw xegoToviw wura emiTebnggT No- Jaugeibo: id eg; Nam qui à præſenti tempore hoc non obſetvat, ſed quantum in ſe eſt, eum, qui ipſi manus im- pofuit, dedecorat, deponatur,&c. C. II. q Ad aliam Ecclefiam tranfire Clerico non licet, fi propriis minifleriis fua fucrit deſtituta. Dem ex Concilio Hifpalenfi 11. cap. 3. Lacuit, ut ſi quisClericus miniſteriis Eccleſiæ proprię deſtitutus ad aliam tranſitum fecerit, compellente, ad quem fugerit, Sacerdote, ad Eecleſiam, quam priùs in- coluerat, remittatur. Qui verò eum ſuſceperit, nec ſta- tim fine ullo nifu exceptionisad propriam Ecclefiam re- mittendum elegerit, quamdiu eum reſtituat, communio- ne ſe privatum agnoſcat. Deſertorem autem Clericum cingulo honoris, atque ordinis ſui exutum, aliquo tempo- re monaſterio relegari convenit, ſieque poſteà in miniſte- rium Eccleſiaſtici ordinis revocari. Nam non poterit in talibus ptopagationis 1 aboleri licentia, niſi fue- rit in eis propter correptionem difciplinæ fubfecuta cor- rectio. 1 J Propagationis] In Conciliorum editionibus& co- dicibus Vaticanis partim est, propagationis, partim per- vagationis. In codice vero Lucenfi Regio legitur, prævarica- tionis. Objicitur auter illud Chalcedonenfis a Concilii, e. 10, C. III.@ Nihil commune habeat cum Ecclefia priori, qui de una ad aliam transla- tus est. 2 8 Iquis jam translatus eſt ab alia Eccleſia in aliam, ni- ps W hil habeat commune cum priore Ecclefia, five fub hac Ecclefia conftitutis martyriis, five in parochiis 4, five xenodochiis, aut eorum negotiis. Eos yerò, qui aufi fucrint poft ordinationem hujus magnę& univerfalisSy- nodi agére, quæ prohibita funt, ftatuit fanéta Synodus cadere de proprio gradu. Sed aliud est transferri, atg aliud propria temeritate tranſire. Tllud Apoftolic autoritate fieri lecet, hoc verd omnimodis prohi- betur. „3 pars, Sicutautem duabus Ecclefiis unus preponi non debet, Ranecuna Ecclefia inter plures dividi valet. C. IV. Ẹ Una Ecclefia duobus Sacerdotibus di- vidi non potest. Unde in Rhemenfi Concilio egitur. kut c in unaquaque Ecclefia unus Presbyter debet efle, ita ipfa, quæ fponfa, vel uxor ejus dicitur, non poteft dividi inter plures Presbyteros, fed unum tantum- modò habebit Sacerdotem, qui eam caſtè& ſincerè re- gat. Unde interdicimus, ut nullus præſumat Eccleſiam in- ter duos vel plures diyidere: quia Eccleſia Chriſti uxor& ſponſa debet eſſe, non ſcortum, ſicut Calixtus Papa d teftatur.: 4 pars. Oondufirtiis quog, Presbyteris Ecclefia committi non debet. C. V.@ Conduétitiis Presbyteris Ecclefia non committatur. UndeInnacentiusII. in Synodo e Romana, c. 70 P Ręcipimus etiam, ne conductitiis Presbyteris Eccleſię committantur:& unaquæque Eccleſia, cui facultas ſuppetit, proprium habeat Sacerdotem. a Erin Aguifr cso b al ptochiis: Jorig.€ Burch: l3..45. Ivo...49. Pann. lzcgg, À 7Zgifiuhn e e ån Gneii, Eugenii JIL ein G Hoccaput iifdem verbis repetit Engemus ILL is Concilio Laa eranenſi, quod extat in Vaticana Bibliotheca. > QUÆSTIO UN j Vod antem Clerici fecularinm negotioruns procuratores efè non valeant, auctoritate Carthaginenfis Concie lii I. probatur: in quo Nicafins 1 Epifiopus Calufitas nus dixiffe legitur, cap. 6s I4 Nicaſius] Eme F hac infiriptzo ex ipfo Concilie Ó vetuflis Gratiani codicibus, cum anteà mendosë legeretur, Ni- colaus Papa Epiſcopis Caſtilianis. Pertinet autem hictitte lus ad cap. credo. proxime post Paleam interjetam fequens. C. I. PRALEA. P Ervenitin fan&tam Synodum a, quia de eis quiin Cle- to connumerantur, quidam propter turpis lucri gra- tiam alienarum poſſeſſionum conductiones,& ſeculares cauſas ſuſcipiunt:& ſeipſos quidem à miniſteriis ſanctis per deſidiam ſeparant; ad domos autem ſecularium con- currunt,& ſubſtantiarum eorum gubernationes avaritiæ causã ſuſcipiunt. Decrevit igitur ſancta& magna Syno- dus, neminem deinceps eorum, hoc eft, non Epifcopum, ſive Clericum, aut Monachum conducere poſſeſſiones, aut miſceri ſecularibus procurationibus: niſi fortè, qui legi- bus ad minorum ætatum tutelas, ſive procurationes in- excufabiles attrahantur:aut cui ipfius civitatis Epifcopus Ecclefiafticarum rerum commiferit gubernacula: vel orphanorum, aut viduarum, quæ indefenſæ ſunt, aut ea- rum perſonarum, quæ maximè Eccleſiaſtico indigent adminiculo propter timorem Dei. Si quis verò tranſ- greſſus fuerit hæc ſtatuta, correctioni b Ecclefiafticæ fub- jaceat. Hic idem Canon tertius Concilii Chalcedonenfis affertur ſur. dift.86. efin ex alia verfione. Abest autem hac Palea à collatis exemplaribus, exceptis duobus. ., II, 9 Qui Cleroannexi funt, fecularinm Poſſeſſionum procuratores non fiant. Ce c placere fuggeftionem meam fanĝitati ves ſtræ,& diſplicere vobis, ut qui ſerviunt Deo,& an- nexi ſunt Clero, accedant ad actiones d, feu admini- ſtrationes, vel procurationes domorum ſecularium. Gra- tus Epiſcopus dixit: Apoſtolorum ſtatuta ſunt, quæ di- cunt[* Nemo militans Deo implicat fè negotiis ſecularibus.J Proinde aut Clerici fint fine&tionibus domorum, aut actores fine officio Clericorum, Univerfi dixerunt; Hoc obſervamus. C TII g De eodem. Iemey Concilio Carthaginenfi III. c. 2s. Lacuit e, ut Epifcopi, Presbyteri,& Diaconi, vel Cle- rici non ſunt conductores, neque procuratores, neque ullo turpi vel inhoneſto negotio victum quærant: quia re- fpicere debent fcriptum effe:[ Nemo F militans Deo ime Plicat ſe negotiis ſecularibus. J Zi C. IV. O Secularium negotiorum procurationem Clerici non ſitſcipiant. Kem ex epiftola Cypriani ad Presbyteros, é Diaconos, Ó plebem Furnitanorum, A epift. 9.; Coa g Presbyteris,& Diaconis,& plebi Fur- nis conſiſtentibus> falutem. Jampridem in Con- cilio Epifcoporum eft ftatutum,ne quis de Clericis,& Dei miniſtris tutorem, vel curatorem teſtamento fuo con- ſtituat z: quando finguli divino Sacerdotio honorati, & in Clerico miniſterio conſtituti, non niſi altari,& fa- à In Conc. Chalced. cap. à ſubr. diſt. S. pervenit. Burch...c. Iꝶs. reptioni. c fippr. difiint.4s. magnus, tus,* 2 Timoth.2. Auſelm. bcg. f 2Timoh2: g Ive ial. nomina verit. h

De vaſfili. Clericali. criñcils defervire,& precibus atque orationibus vacare debeant.Scriptum eft-enim:[* Nemo militans Deo ob- lugat fe negotiis a ſecularibus, ut poſũt Placere ci, qui b fè pro- bavit.| é mfià. Q Quod Epifcopi& antecefiores noftri religiosè confiderantes,& falubriter providentes cen- ſuerunt, ne quis frater excedens ad tutelam. vel curam Clericum nominare; ac ſi quis hoc feciffet, non offerre- tur pro eo, nec ſacrificium pro dormitione ejus celebrare- tur. Neque e enim apud altare Dei meretur nominari in Sacerdotum prece,-qui ab altari Sacerdotes& mini- &ros voluit avocarev. C, V. g Non licet Clericis mollitiis& ſecu- laribus rebus obligari. Irem exeadem. Ollitiis 1,& d laqueis fecularibus obligari non Mieten, qui divinis rebus,& fpiritualibus occupati, ab Ecclefia recedere,& ad terrenos& ſeculares actus va- care non poſſunt. 1 J Mollitiis,] Vera lectio eft, moleſtiis. Sed quia est initium capitis non eF mutatum: alia autern nonnulla,& in hoc,& án antecedenti capite emendata funt. C VL q Secnlaribus negotiis Clerici non alligentur. Tem ex eadem. I e, quiin Ecclefia Domini ad F ordinationem cle- Hain 1 promoventur, in nullo ab adminiſtratione divina avocentur,nec moleftiis& negotiisfecularibus al- ligentur 2: ſed in honore ſportulantium fratrum, tan- uam decimas ex fructibus accipientes, ab altari& facri- ficiis non recedant, fed die ac nocte cœleſtibus rebus,& ſpiritualibus ſerviant. 1$) Clericam] Reftituta eft vera nuſcripti vetuflifimi codices retinent. Et lib.2. epf. s. bis,€ L3. epifl.21 propefinem, in omnibus Cypriani codicibus legitur, ordi- natio clerica,& epiſtolæ clericæ. 2 Alligentur:] Emendatus& locupletatiss est hic loons ex lectio Opriani, quam ma- Originali imprelſo& manuſeripto. C. VII G Deeodem. Item, ut fuprâ, Cyprianus ibidem. Acerdotium decretum religiose& neceſſariè fa- &um fervetur à nobis; fimul& cæteris fratribus de- tur exemplum, ne quis Sacerdotes& miniftros Dei, altari ejus,& Eccleſiæ vacantes, ad ſeculares moleſtias devocet. Decreti Secunda Pars. Obſervari enim de cætero poterit, ne ultrà hoc fiat circa| perfonam Clericorum, ſi quod nunc factum eft, fuerit vindicatum. armana QUAÆSTIO IV. jd vero ulgidis G claris veflibus eis ornarsnon liceat, Vò feptima Synodo jubetur: in qua fic ftatutum esh| ap. 16. .I. Corripiantur Cerici, qui unguent ris veſtibus,& filgidis laſelviunt. hjactantia& otnatura corpor to ordine aliena eſt. Eos ergò Epiſcop ricos, qui ſe fulgidis& claris veſtibus ornant, emei oportet. Qudd ſi in hoc permanſerint, epitimio t tur. Similiter& ecos, qui unguentis inunguntur. 4] niam verò radice amaritudinis exortå contaminati &a eft in Ecclefia Catholica, Chriftianos calumnian hærefis r,& hi, qui hanc receperunt, non folù narias i picturas abominati ſunt, ſed etiam o reverentiam repulerunt, cos, qui religiosè ac piè vivunt, offendentes( ac per hoc completur in eis, quod fcriptum eit k:[ Abominatto es peccatore Dei cultus.|) Igitur al.molefiis. b alcui. c Dift.88. d- Ivo p6. c39. F alordinationeclericå. g al. Sacerdo- ...ñ90. h Aiſul.d ¹οσ?ρν. capis. ui Eccl. l. 748 fi inventi fuerint deridentes cos, qui vilibus& religioſis veſtibus amicti ſunt, per epitimium corrigantur. 4 A prifcis enim ufque temporibusomnis facratus vir cumu mediocri& vili a vefte converfabatur, Omne quippe, quod non propter neceffitatem fuam, fed propter venu {tatem accipitur, elationis habet calumniam, quemad- modum magnus ait Baſilius h.$ed neque ex ſericis tex- turis veſtein quis variatam induebat, neque apponebat variorum colorum ornamenta in ſummitate e veſtimen- torum. Audierant enim ex Deifona lingua, quia[Qw d mollibus veftiuntur, in domibus Regum funi.} ıı Hæreſis,] Carm antea legeretur, hæreticorum:fi e emendatum ex Anaftafio,© Ivone, d refpondet Graca wa, agecis: atq ex iisdem nonnulla alia ſum reſtituta. C. II. g(lerici ſtve in itinere ambulanter, five alibi degentes, congruis fibi wes Jirous utantur. Hem ex Synodo VI. cab. 27. Ullus eorum, qui cõnumerantur in Clero, veſtimen. tum indecens habeat, ſive in civitate degens, ſiue in itinere ambulans, ſed ſtolis utatur, quæ conceſſæ ſunt Cle. ricis. Si verò quistale quid fecerit, per unamhebdoma- dam ſuſpendatur e. C. III. 9 Noa ſecularibus ueſtibus, ſed ordin Suo convenientibus Clerici utantur. Item Zatharias Papa in Snodo Romana, cab. 3. EE, Presbyteri, Diaconi, fecularibusindumehtis non utantur, niſi, ut condecet, tunicà Sacerdotali; fed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, auti plateis, ſine operimento præſumant ambulare prrterſin itinere longo ambulaverint: quia ficut mulier oranin Ecclefia non-velato capite deturpat caput fyum,juxt A- poftoli f vocem; ita Sacerdos fine operimento deturpat Sacerdotium fuum. Quòd fi temerè præſumpſerit con- tra ftaruta agere, communione privetur, donec qut flas tuta funt, adimplere maturet. q Hac Synodus à Zacharia Papa habita extat in Bibli Vaticana& Regienſi. C. IV. Q Extra domum fine proprio ornatu Hacer⸗ dotes non appareant, Irem Leo Papa IV. in Synodo Romana, 6, 12. Ine g ornatu Sacerdotali extra domos Sacerdotes áp- parere non convenit, ne, ut aliquis ſecularium, inſu- rias patiantur: ſed ea folummodò, qua per Patres con- ſtituta videntur, obfervet. Contrarius denique inventis, aut deſinat, aut canonicæ ſubjaceat diſciplinæ. C. Y. ꝙ9 Careant beneficin Eaclafticu, qus corrigi ab Epiftopis sonte- znnunt. Lem Innocentius Papa II. if Cncilio Latera- nenfi h, cap g. per iut tam Epifcopi, quàm Cler' mentis, in habitu corporis, Deo& hominibus m rè ſtudeant,& nec in ſuperfluitate, ſciſſura I, aut colo- ev ira intaentium(quorum forma% exemplum effe debent) offendant aſpeckum · ſed potius, quod eorum deceat fanctitarem, præ fe ferant: quod à moniti ab Epifcopis emendare noluerint, Eccleſiattids careant beneficiis. e Hoccaput editum est ab Innocentio 11. deinde ab'Eugenio III. in Concilito Romano e: 1§ Scifiura,] Hac vox non est in Concilio Imocentii. li autem Euger E vemplari Gallico legitur, fiſſura. In Vl atltem, ſciſſuræ: dr in nonnullis Gratiant vetufii exemp la fiſſuræ. — a Ù orα]ẽLj,Z» b In regbrev. c 49. F in ois kxpois, d Matthil© ARIA Vegrægetur. f e Anfèl...cap.162, Tvp. h Eteone Engentllilaz 1 pandhega Qua hesa lerici in fatt l veſtium, nec in ton in Cant. Laterautnſ⸗ I innovatum. di Syma jcand c al. fammitstih Du, idh rg cap T

Fy S, J ean Anafaa, Gl S ra "S > = j, Diaconi, Rolati at condecet tumas erint incvitate, 3 pto praſumant verint; quia o capite dettu ita Sacerdos! ı Quod ommunione piireii eremat oblervet: Ci anonica Inoa. q ran f i bE ponui | pins Pape wf hd! — Ut ne ab Epiſcopi ſententĩa ad Impe. 749 ratorem provocetur. QuxSTIO V. Varn vero Eplſtopum relinquere, dr ab officio fuo difèedere, atg ad fecularem judicem confugere nulli licet. C. 1. g Clericus ad juduem fèecularem confie giens de communione Ecclefia de- pellatur. Unde in Agathenfi Concilio, c 8. legitur. Lacuit a, ut Clericus, fi reli&to officio fuo propter di- ſtrictionem ad fecularem judicem 1 fortafle con- fugerit,& is, ad quem recurrit, folatium ei defenfionis impenderit, cum eodem de Ecclefix communione pella- tur. 1 Q Judicem J Sicin recentioribus Conciliorum Colonienfibus editionibus: fèd a vetufliorikus, gy codicibus Vaticanis,& capitu- lari abest vox ifta. C. IL- G. Presbyter vel Diaconss ab Epifopo de- pofitus Imperatorem non adeat. Item ex Concilio Antiocheno b, cap: 42. 1. 8¹ c quis à proprio Epifcopo depofitus Presbyter el Diaconus, autetiam fi à Synode quilibet Epifco- pus fuerit exautoratus, moleſtiam Imperialibus auribus inferre non præſumat, ſed ad majorem Epiſcopotum Sy- nodum ſeſe convertat,& quæ fe putat habere jufta, in co- rum Concilio alleget, atque ab his de ſe exſpectet, quæ fuerit deprompta fententia. Quòd fi deficiens pufilla- nimitate hoc noluerit facere, fed importunus fuerit Im- peratori, hujufmodi nullam veniam habeat, neg; locum ullius affertionis fuæ, nec{pem recipiendi gradůs habeat în futurum. C. III G; Non defesfètur ab aliqua, qui Epifèi- porum judicio damnatur. Ttemex Concilio Carthaginenfi V. cap. 2- II. S! d quis cujuslibet honoris Clericus judicio Epifco- porum pro quocunque crimine-fuerit damnatus; non liceat cum five ab Eccleſiis, quibus præfuit, ſive à quolibet homine defenfari: interpofitå pænâ damni pe- cunig,atque honoris; quo nec ætatem, nec fexum excu- ſandum eſſe præcipimus. C. IV. g Gmmunione privetur, gu+Ecelefiaflica difèiplina regulam fugientem diſpen- Jare præſumit. Fem ex Concilio Arelatenſi, cap.&. I fortèaliquis Clericorum regulam difcipling Eccle- à ſiaſticæ ſubterfugiens, fuerit evagatus, quicunque eum ſuſceperit,& non ſolum Pontifici ſuo non reconciliave- rit, fed magis defenſare præſumpſorit, Ecclefiæ commu- aione privetur, C. V.@ Se recenciliationis careat, qui ab Epiſcnpis condemnatus Enperatorem adierit, Kem ẹx Concilio Martini Papæ e, cap. 35» yi. S? f quis Epifcopus, Presbyter, aut Diaconus ex- communicatus,inConcilio injuftè fe queritur con- demnatum, ad majorem 1 Epifcoporum Synodum rever- tatur,& eorum inquiſitionem,& judicium expectans, ſi quas ſe juſias cauſas habere putat, illis exponat. Si au- tem contempſerit,& importans ę ſe palatio, aures Prin- cipum inquietare voluerit, hic ad nullam veniam poterit pervenire, neque{pem futuræ reconciliationis habe- bit. 1€ Majorem] Antea legebatur, majorum Epifcoporum Concilium, Emendatumest ex codice Lucenſi Regio, quoniam soncordat cum Canone Antiocheno Sapr. eàd. ſi quis à proprio. unde videtur ſfimmptum. a.ló..1g3, b Erin Aguifgran. c. gga C Burch. ...180. vo...225. d Deusdedit p4. e In Capitulis Sy- #od.Grec.Mart.Brachar,c.as..£ Concord. fapr cåd.cap. fi gui à proprio g al importunans| ab importuns palatia Abak iiias Cauſa XXII. Quæſt. I. 750 Ee V l p Epiſcooruas cauſa coram Priacipilus examinari non debent. Lem Gregorius Conſtantina Auguſte, liba. pif. gh 81 a Epifcoporum caufæ mihi commiffor::m apud piif- ſimos dominos aliorum patrociniis diſponuntur, infe- lixego in Ecclefia ifta quid facio? Sed ut Epifcopi mei me defpiciant,& contra me refugium ad ſeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratiasago, peccatis meis de- puto. Hoctamen breviter fuggero, quia aliquantulum exſpecto,& ſi ad me diu venire-diftulerint$, exercere in eos c diſtrictionem canonicam nullo modo ceſſabo. g. In vulgatis. d~ plerifg, manufiriptis legitur, Conftantino Auguſto. Emendatum eiſt ex uno vetuſio Gratiani, O altero epi- flolarum B. Gregorii; licet in editsonibus illarum fit, Conftantiæ Auguſtæ. Nam uxorem Mauriti Imperatoris, ad quam fèribit B. Gregorius, Conflantinam vocatam effe tefantur Zonaras, Nice- phorus, Cedrenus,& Anaſtaſius Babliothecarius:& Ioannes Dida conus in vita B. Gregorii, l. 3. num.$t. referens Huiſtolam, ex qua Sumptum est hoc caput,@onftantina Augufia firiptam aferi GAUSA XXII. > Vidam Fpiftopus juravi falfum„guod putabat Vë- Srum: quo comperto, Archidiaconus ejus juravit fè nunquam praſtiturum ei obedientiam. Compellitur ES Archidiaconus ab Epiſdobo ad exæhibendam fiti confuetam reverentiam,. Epifèopus de duplici porjurio,& de eo, quod falfum jurauit,& quia Archidia- conum ad pejerandum compellit. r: Primo quaeritur, an juramentum fit preflandum, an non? Secundo, ffit perjurus, qui jurat falfum,guod putabat verum? 3 Tertio, fi licuit Archidiacono denegare Ebiſtopo conſuetam obe⸗ dientiamꝰ 4 Quarto fconftiterit effe illicitum, quod juravit Archidiacs- nus, an fit Jervandum? s Quintosficonftiterst ilud fervandum efè, an Epiftopus fit rens uris, gui contra juramentum Archidiaconum ſium äre compellit? QU AsSTIO 1 I Usd juramentum praflandum non fit, aufforitate Ca- ps nonica Scriptura probatur. Ait enim Chrifins in Evan- gelio difiipulis d:[Sit fermo veſter, Eſt eſt, non nòn:quodautem ampliùs eft,à malo eft.} Irem Iacobus-€ in epiftola:( Ante omnia, fratres mei, nolite jurare omni- nò.| Virag, auftoritate juramentü prohibemur praflare. Sed aliud estad juramentum fponte accedere:alind, vel ad aſſerendam inno- centiam fuam, vel ad pacis fædera confirmanda, vel ad perſuadeu- dum auditoribus, quando pigri funt, credere> quod cis utile est, jus ramentum offerre Primum prohibetur fecundum conceditur, Non enim jurare omninò peccatum est. C. I. Ẹ Iuramentum pro fadlere pacis esh faciendum. Undein Concilio Toletano VIII. e. 2. legitur, Mne f quodin pacis fœdera venit, tunc folidiùs O ibiti cùm juramenti hoc interpofitio roborat, Sed& omne, quod amicorum animos conciliat, tune fideliùs o durat, cùm eosfacramenti vincula ligant. O- mne etiam,quod teftibus b adftipulatur, tunc versùs cone ſtat, cùm id adjectio jurationis affirmat. Qudd ſi& teſtisl a 7 a Ian. Diacdzcsi b aldifulerit,] orige© in e| orig d Matts. e Lacs. E` Iuopaizcg: Ran l8. capsid g alfixins h al. telin.

——— 7 5¹ De jurejurando dy parjurit. deticiat, innocentis fidem fola jurisjurandi taxatio ma- nifeftat. 1 Q Si& teftis] Z vetufioribus Conciliorum editionibus é duobus codicibus Váticanis,& uno monafterii Dominicanorum le- gitur: Quòd etfi geftis deficiat, nocentis fidem,&.Sed re- ` f centiores editiones Olonienfès,€ codex Lucenfis Regins habent, ut| Gratianus,& No,& Pannormia. C. II J Iuratio non eſt probibenda, noc tanquam bonum appetenda. Hes Auguftinus a faper epiflolam ad Galatas cap. 1. in fine. On b eft contra præceptum juratio, quæ à malo eft, non jurantis, ſed incredulitatis ejus, cui jurare cogi- tur, Nam hinc intelligitur ita Dominum prohibuiſſe- à jurando, ut, quantum in ipſo eſt, quiſque non juret: quod multi faciunt, in ore hahentes jurationem tanquam magnum, aut ſuave aliquid. Nam utique Apoſtolus no- verat præceptum Domini,& juravit tamen. Non enim audiendi funt, qui has jurationes effe non putant. Quid enim facient de illa?[ Quoridie c morior per veſtram gloriam, fratres, quam habeo in Chrifto Iefùy Domino nofiro:] quam Græca exemplaria manifeſtiſſimam jurationem eſſe convincunt. Prohibemur 1 ergò jurare cupidita- te, aut delectatione æ jurandi. Quamvis enim jura- mentum e ampliùsfit, quàm eft eft, non non,& ideò à malo fit; non tamen å malo tuo, fed- infirmitatis, aut incrédulitatis corum, qui non aliter moyentur ad fidem. 1$| Prohibemur ergò] Apud B. Aulguſtinum„& cæ- teros collectores hic locus ità habet: Quantum ergò in ipfo eft non jurat Apoftolus: non enim appetit jurationem cupiditate aut deleđtationejurandi. Ampliùsenim eft, quàm eft eft, non non,& ideò à malo eft, fed infirmita- tis,&c. re peccatum es tre. Item Auguſtinus in cpiſt.£. ad M. N f Novo Teftamento di&um g ch, ne omninò jure- mus. Quod quidem mihi proptereà di&um videtur, non quia verum jurare peccatum eft, fed quia pejerare immane peccatum éft, à quo iongè nos effe voluit, qui omninò ne juremus, admonuit. C. IV. 9 n neceſſariis verum jurare peccatum 77. idem b Jêrmone 28. al. 30. de verbis«Apoftoli. y Į T ż noveritis,verum jurare non effe peccatum, in- venimus& Apoftolum Panlum jurâåffe[ ge morior, per Vefiram gloriam, fratres, quam h [ Quoti- beo in Chrifte noſtro.] Per veſtram gloriam juratio eſt: Non enim fic ait, per veſtram gloriam morior, quaſi ve- itra gloria me facit mori, quomodo fi diceretur per vene- num 1, pergladium, per beftiam, perinimicum, mor- tuus eft;intelligeretur faciente inimico, faciente gladio veneno mortuus ef. 7; 1§ Pervenenum,)] Apud B. Augi Ieſii Domin — num{r B edam fic s eft per legitur: quomodo fi diceret, per venenum mortu gladium mortuus eft,per beftiam mortuus eft per ini cum mortuus eſt, id eſt, faciente inimico, faciente gladio faciente veneno,& ſimilia: Non ſic dixit, per veſtram gloriam. C. V. g Nec tangi m bonum appetendum, nec ım juramentum esb vitandum. Idem de fèrmone Domini ETA I- ergd p tanquam ma Et Beda,:Cor.i5 Y Poa Cor.. b Sent dift3g. Polye. L6. tit. 11. Ivo 3P 8. C. 8. 2 c 10oras olyed.ó tit.it. K LOr ræcepiſſe Dominum intelligitur, ne jure- al. dilefione. e Matts.) 4: Panniscs g Maths- h Béda 1ra.| Decreti Secunda Pars. 7⁵² tur, ne quiſquam, ſicut bonum, appetat jusjurandum,& aſſiduitate jurandi ad perjurium per conſuetudinem de- labatur. Quapropter qui intelligit non in bonis,fed in ne- ceffariis jurationem habendam, refrenet fe quantùm po- teſt, ut non eã utatur, niſi neceſſitas æ cogat: videlicet, cum videt pigros eſſe homines ad credendum, quod eis utile eft credere, nifi juratione firmetur. Ad hocitaque pertinet, quod fic dicitur b:[Sit autem fernsovefler, e% eSF, non non.) Hoc bonum ef,& appetendum:[ Qwd autem amplids eſt, à malo eft:] id eſt, ſi jurare cogetis, ſcias de neceſſitatè venire infirmitatis eorum, quibus ali- quid ſuades, quæ infirmitas utique malum eſt: unde- nos quotidie liberari deprecamur, cùm dicimus c:[ Li beranos à malo.} Iraque non dixit, quod autem amplius eſt, malum eſt. Tu enim& non malum facis, qui bene uteris juratione C. VI. ꝙ Iarare non est peccatum, Idem zbidem continenter, T? e falum non facis, qui benè uteris juratione, qur etfi 1 non bona,tamen neceffaria eft,ut alteri perflua deas, quod utiliter perfuades. Sed à malo ek illius, cujus infirmitate jurare cogeris.' 1 Q Quzetfi] Apud B Augufisnuin post ultima verback pitis precedents, benè uteris juratione, fèquitur contenien quæ etfi non boña,&c. quemadmodum& in uno pervenit Gratiani codice, in quo hec dus capita non fùnt difinita. C. VIIL g Per Deum jurare permattitar, ne pe? idola juretur. Krem Hieronymus fuper Hieren. ad.g. ET f jurabunt 1, vivit Dominus,in veritate,&inj dicio,& in juſtitia:& benedicent eum Gentesipiun que laudabunt.] Quomodo ergò Evangelium jurare ns prohibet? Sed hic,{ jurabis] pro confefione dictu | ad condemnationem idolorum, per quæ jurabat Ital | Denique auferuntur oftendicula,& juratur per Domi | | num, quodáue dicitur:[ vivit Domnus,] in Teftamei i | to Veteri jusjurandum eft,ad condemnationem mortuo- rum, per quos jurat omnis idololatra. 1§ Et jurabunt,)] Apud Hieremiam capit. 4 litur,& jurabis: verùm quia eSF initium capitis, non eSF mutatum fad | paulo post repofitum est, jurabis, ubi antea. legebatur,[ità mentum. C. VIII.@ Infirmis jurare conceditur. Irem Hieronymus fùper- Mattheum lib. t sn cáp. f. f Onfidera g, quòd hic Salvator non per Deum jurare I{ akie | prohibuerit, fed per cœlum,& terram,& Hierofoly- | mam,& per caput tuum. Et hoc quali parvulis tuerat | lege conceflum, ut quomodo victimas immolabant Deo, ne eas idolis immolarent, ſic& jurate permittetentut in E Deum: non quòd rectè hoc facerent, ſed qudd melius ci fet Deo id exhibere, quàm Pæmonibus. q C. IX. g Excommunicetur Clericus per creatur pertinaciter jurani. Lem ex Concilio Carthaginenſi IV.c6t.& 62.. i : D, á: Lericum k per creaturas jurantem, acertime fi í PE ritic ci nmunicans jurgandum, tı perſtiterit in vitio, iis E 1 o dum. Inter epulas verò cantantem, ſupradictæ ente | feveritate coërcendum decernimus. À Í C. X.@ Clericus deponatur Laicus anatbe- ticetur, per capillum vel caput Dei jurans. Í $ f j } | Iiem Pius Papa. ade is per capillum Dei, vel caput juraverit, i uius fuerit, l — nodo blafphemiå contra Deum oo o o emmae ae maa— Eàñ¹6— 7. b Matth.€ X f Sent al? TE pam.l8 cdh į Burch. l 1* amarenean a neceſßſitatem nm videt. 3 orig d al autem. e Iuo p. Iaæ. cd. Pann l..c ILdo ſ Ip. cqr. Hier.x g Sent.3difl.z9. Ivo p h....170. Q 175: Ivo p.6206. O 201. E cti. Anfileri: 7a lvo p2. c7ir goclefiaktico

— non facis quik astam iter E vivit Do á:& benedice modo pe didt ndume, wguomodo”) mol jurent, ica yd refte hoca ne qamDr 753 Caufa XXII Quxft. I. Ecclëfiaftico ordine eft, deponatur, fi Laicus, anathema- tizetur. Et fi quis per creaturam juraverit, acerrimè ca- ftigetur,&juxta id,quod Synodus diju dicaverit, pœniteat. Si quis autem talem hominem non maniféftaverit i non eft dubium, quin divinå condemnatione coërceatur. Sed fi Epifcopus ifta emendare neglexerit, acerrimè 4 corri- piatur. imillima his apud Iulianum anteceſſo- 4 Ivonem Novelle locus ur c. 72. ex decretis Pii, d non KAN e f æritur, quis magis teneatur, an ille, qui ber Deum, an ille, qui fù per facra Evangelia jurat? Huic guaftioni Joannes Chryſoſtomus 6 re epora t, dicens. C. XI@ Non est majas per, Evangelium, m per Deum jurare, uerit, modicum videtur facere, qui Deum. Qui autem jurat per Ev angelium, quid feciffe vi det tur Quibus fimiliterdicen- t T propter Deum funt, quot vetuſtis,& ori- k a in altari, vel reliquis, la pear ju- ginali, ér Polycarpo. C. XII. N Ê ed etiam in TININ CAT kem Hieronymus. Abemus e in lege Dei Ẹriptum:[ Non pejerabis in nomine 7 0, NEC pollues nomen Dei tui in vanum. J Ideò admonendi funt omnes,ut diligenter caveant perjurium, non folùm in altari, feu Sanctorum reliquiis, ſed etiam in communi loquela. G Burchardus ér Ivo citant ex ditis Hieronymi, apud quem non est inventum, fed in Capitularibus lib...63. C. XIII Ẹ Non prohibet Deus jurare, fad eserare, lem Iidorusfèntentiarum tib. 2. c 3t. On f eft contra Dei præce rare; fed dum ju- randi ufum facimus, per 1 incurrimus, CXV gr' Irem Auguftinus de Ig pe tur: tum effet juratio, necin vetere lege dicere- [ pejerabis: reddasauten Domino ju ża h tua.] Non enim peccatum præciperetur nobis. Item]̃. Non vobis dicimus, nos non jurare. SÌ enim hoc di cimus, mentimur. Quantùm ad me pertinet, juro, ſed quantũm mihi, magnà neceffitate cor mpulſus: ihi inifi faciam,& ei, qui mihi non cùm videro nonmih credit, non iie: qu əd non credit, Hàåc perpenfà ra- tione,& conſideratione libratà, cum magno timore dico: [ Coram Deo,]) it, E est Deus ,] aut,| fic effe in animo meo:& video, quia pluseft,id ef„quia amplius eft, quàm ef ten nonnon.Sed quor dar mpliùs eſt, à malo eft,„etli non à malo jurantis, à malo e& non cre- gentis. 3 pars. Ex pramifts colligitur, quod ju tum; nontam. "e non est pecca- n tanquam bonum est appetendum, ne confaetu- dine juran amur ii jurium. Sed cum dice d etfi jurare peccat ore malum A Sed nomine malitia afed pe ccati Arnt tate incredu, rocedere anon fits mali non Se, og enim infirmi- a málo edentis, ur, juramen tum tamen re à al. à Synodo, Bu bom.g4.€ Sent-dij € Burchdib.r ap.2. Iv eriſ mperfecti in Matih. lyc. dib.6. titir. d Capitul..i, cap.. i Į F Polyc.lib..tit.12. Burch..12,c.10.1vo.r3.cap.7 g Tuo part.12, čap Pa annorm. ib. 8. cap. 85. Polye, l. 6, tit, it, h al, jesjurandum tuum, ——— a a De jutejurando& per- jario Tpjim autem jurare, ficut perca atum non ei aliquo recipere malum none C. XV. g Iuramentum acoipere non prohi bemur. Unda Auguftinus ribit ad Publicalam, epif.rs a. Uamvis à dictum ſit, ne juremus, nufquam me in Scripturis ſanctis legiſſe memini, ne ab aliq tionem accipiamus. 4 pars. Sed'guaritur, an f utendum fide eir monia jurat? De his ita ftribit Auguftinus eádens Publicolam. C. XVI. g T ejits, qui, ut eap fèra vehper daemonia jurar. Ovet b te, utrùm ejus fide utendum fit, qui, ut eam ſervet, per dæmonia juraverit. Ubi te volo priùs conſiderare, ut rum ſi qui am per Deos falfos juraverit ſe fidem ſervaturum,& eam non nont deatur bis peccâffe? Sienim tali juratior milans fervaret c fidem, ideòtantùm pec etur, quia per tales Deos juravit. Hlad autem nemo Po 3— deret, quia fidem ſervavit. Nunc verò quia& juravit, pet quos non debuit,& contra pollicitam fidem fecit, c Juod non debuit, bis utique peccavit: ac per hoc, qui utitur fl de illius, quem conſtat jurã ſſe per Deos falfos, Bk utit non ad malam rem, ſed ad licitam& bonam, non pece to ejus fe fociat, quo per demonia jura avit, fedbono pa t ejus; quo fidem ſerrayit. Neque enim hic eam d fidem aa ſervari, quà fideles vocantur, qui baptizatur i in Chrifto. Illa enim longèalia eft, longeģue difcreta à fide humanorum placitorum a atque pactor um. Verunta-⸗ men ſine ulla dubitatione minus malum eſt per Deos fal- fos e veraciter jurare, quàm per Deum verum fallaciter, Quantò enim perquod juratur, magis eft fan&um, tantò magis eſt pœnale perjurium.-Q Alia ergò qua æſtio eft, utrùm non peccet, qui per fallos Deos fibi jurari facit s quia 1 ille, qui ei jurar, jurat per Deos falfos, quos co» Üt. Cui E oni poffunt illa teſtimonia fuftragari, qug ipfe commemoråfti de Laban f ëe Abimelech, fi tamen Abimelech per Deos fuosjuravit, ſicut Laban per Deum Nachor 2. 1 Quia ille, J Tn epiftolis B. Auguftini exenfis legitur, quando ille, qui ei jurat, falfos Deoscolit. In codice ed- rundem Vaticano, quando ille, qui eijurat, falfos Deos co- lit; in editione Frobentana,& apud Tuonem, quiaille, qui ei jurat, falſos Deos colit. 2 N NachorJ S Q uno vetnjflo Gratiani codice, incu Deum Sochot::7 B. Auguft. aitem Sicetiam cum in libro g Machabaeorum Roman z cem firmaj) cum Iudais insellig HE er falfos Deos, ficut ér Indai ju m Ó de jura- mento, guod fit X R qui- demj jurare per creatu Deo prohibitum esf; fè um mendacii go uo jura est emendatum ex loco ipfeGer fs, Ivone, julgatiserat per 3 pe rDeum Jacob. legun tur pa- aruras, ani s malum est guia „bonum est, ute guz re quod ju tati. F S juravit, dum dixit fiatril fi non exibitis hinc.) g Sed ſciendu creatur. squamper aucto emn creatura ri aliud,guarn creatorera ipfarum venerabantur %4 l objici ficut Tofèph què perPharaonem jurando, hocineo r tusošt, quod Dei judicio pofirusera at in infimis k. Unde v 4poftolsis l aszt:| Omnis poteftas à Deo eft.| em Chrifius Pilato m: ¶Non haberes in me po- teftatem,nifi effet tibi datum defuper., Dens autem per crea- turas jurare prohibuit,ne vel more Gentiliñ aliquod numen deitatis à 10 p. 12.c.. Sent. g. diſt ↄp. Auſcl.tt cuct. b Ivo part. r2. cap.33.Pann....117. Polhe..6. lat. 1. al.cuſtodierit.$ al; eandem. e al. Deum fal um. f Gen. 21. C31. g 1Mach.s, h Sentsdifzg i Gen. z2. k² al. Memphis. I m oan.ug. Bb

De jurejurando& per- Decreti Secunda Pars. 756 creaturis ineffè crederetur, do, per cas promiſſa pron hilo duceremus. Vius ſit, an per cræaturde, anper creatorem pliciter enim rens est, qui per creaturas jurat mendaciter quz eontra prohibitionera jurat, per guod fibi jurare non licet,( a quo immunis, gui nonnifi per creatorem jurat, j dy proxis mum., dolo capitquod facit ettam Her creatorem mendaciter jurans. Sed fiperjurium tanto magispænale est, quanto ſandtius ilud eT, per quod juratur, apparet, quod etfiper creaturas mendaciter jurans dupliciter peccet, graviori tamen fè fabjicit pæne, qui ꝓer creatorem jurat mendactter. f pars. Perjurii autem pæna gravifima esh: quam fi qui Gionem venire noluerit a fidelium confortio est ab- TI oee AE n ESk vel ne creaturas contemptibiles judican- Sed queritur, quid gra- jurare fakaciter? Du- quia E peccato es? timens, ad confe jiciendus. C. XVII. g Fidehum confortzo careat, qus pænz- tentiam perjurii agere noluerit. Unde Eutychianus Papa. Rædicandum a eft ctiam, ut perjurium fideles ca- veant,& ab hoc ſummopere abſtineant, ſcientes hoc grande ſcelus eſſe,& in lege,& in Prophetis,& in Evan- gelio prohibitum. Audivimus enim quoſdam parvipen- dere hoc fcelus,& levem quodammodò perjuris pæniten- tiz modum imponere: qui noͤſſe debent, talem de perju- rio pœnitentiam imponi debere, qualem& de adulterio, ER j & de fornicatione,&de homicidio{ponte commiſſo,& de cæteriscriminalibus vitiis. Siquis verò perpetrato perju- rio, aut quolibet criminali peccato, timens pœniten- tiam( longam, ad confeſſionem venire noluerit, ab Ec- clefia repellendus eft, five à communione&confortio fi- delium, ut nullus cum eo comedat, seque bibat,neque 1 ret, neque in domo fua cum recipiat. Burchardus etiam, Poly arpus, Lo citant ex Eulychiano. est inter quadam capitula Theodúlphi Epifiopr An- rel enfis ad Presbyteros[eripta,ap.26, quain anttquo codice J 7 7 1 1 Roma habentur Neque oict.| Adaitumid est ex Theoduii „Burchar- QUÆSTIO IL 7[X Uod antem perjurium fit, falfum jurare, facilè probas ps tur. Ait enim Auguftinus siz libro P/almorurs fuper [ Domini eft terra.} i C. I g Pejerat, qui aliter fa@ Ppromettit. N dolo jurat, qui aliter facturus eſt, quàm promittit, cum perjurium ſit, nequiter decipere credentem. 1 eari Pfal- rus est, guans C. IIL 9 Quos debeat habere comites jøsji- } randum. Irem Hieronymus sper Hieremiam, lib. 1 ad c.&. A Nimadvertendum c eſt, quòd jusjurandum hos habeat comites, veritatem, judicium, atque jufti- fed perjurium. f: 3t fa l at 7 lem, gui falfam jurat, mentitur. Mentiendo autem jurare nihil aliud eŝ$, guam pejerare, G Cam mnenqui logu un- aumiſta d: Perdes pur mendacium, perdendi fint, jaxta ilud Pfa omnes, qui loquuntur mendacium:) malto magis damna- bries Junt, qu m ntiendo pejerare convincuntur< qura nomen Dei fui in vanum affumunt. T Sed e aliud esf, fi Non enim omnis, gut aliter fa quam promittit ¿ndola jurat. Licet eñim Apoftolus aliter fa- Purus effet, quam promitteret Corinthiis in prima epiftola, re, alind jurare in do a Polyedó titu Anfltc.71Burchd.12..214. Ivo.12. cap. 7: b, al. pæmitemia lingam ærumnam. c Sent, 3. dif, 39. Ivo bacar Pam dis d Hſals, e Sent. ibid. Si ifta defuerint, nequaquam erit juramentum,| cuùm lit a: ¶ Veniam ad vos,] non tamen in dolo juravit, aut mendaciter promiſit. Illeenim in dolo jurat, aut mendaciter proa mittit, in cujus mente est, non ſic ſe fadurum, ui promittit. Ille au- tem, qui promittit falfum, quod putat verum, nec in dolo jurat, nee mmendaciter promittit. C. III. g De eo, qui jurat falfum, quod putat Terum. inde Auguftinus de verbis Apoftoli, ferm.28. alzo. Omines falſum jurant, vel àm fallunt, vel ùm falluntur. Autenim putat homo verum eſſe, quod falfum eft,& temerè jurat: aut ſcit, vel ꝑutat falſum ef- ſe,& tamen pro vero jurat,& nihilominùs cum ſcelere- jurat. Diſtant autem iſta perjuria, quæ duo comme- moravi. Fac 1 illum jurare, qui verum putat eſſe, pro quo jurat:verum putat effe,& tamen falfum eft; non ex animoifte pejerat d, fallitur: hocpro vero habet guod falfum eft,non pro re falfa fciens ju tionem interponit, Daalium, qui ícit falfum cffe,& dicit verum efle,& jurat tanquam verum fit, quod fcit falſum eſſe. Videtis, quam ifta deteſtanda ſit bellua,& de rebus humanis extetmi. nanda? Quisenim hoc fieri velit? Omnes homines ta- lia deteſtantur. Fac alium, qui putat falſum eſſe,&jutat tanquam verum fit,& fortè verum eſt. Verbi gratià ſut in telligatis) pluit in illo loco: interrogas hominem,&t pi- tat non pluifle,& ad negòtium ipfius compe pluit, fed putat non pluiffe: Dicitug ĉi, v erè p jurat 2;& tamen pluit ibi, fedille neſcit,& pluiſſe, perjurus eſt. Intereſt, quemadmodu procedat ex animo. Neamlinguam non facit, niſimens rea. 1Fac illum&⸗ monum B. A iliùs jurat. :} Addita hac funt ex originalt& enim est precedere juramentum, yenti in codicibus Gratiani nulig era tè vere& putat non perjurus dicatur, cujus jur mentio, Aliactiam no Quia ergo mens hujus non erat rea(nefèiebat enim falfum efes quod juravit effe verum) nec temere, vel neg genter, ſed cum m gna dilzgentia videbatur fiba deprehendifjè verum, quod juravs falfum, perjurti rens neguaguam est judicandns, Jtem, quwan faliter hoc intelligi dee ficut nec ommy nulla funt emendata, citur, gui fa ſum jura pynentitur, non univ bet. Non enim omnis, gui falfum dicit, mentitur: gui mentitur, falfum dicit, C. IV. Ẹ Nn S$ mentiri, dicere falſum: quod putat verum. Unde Auguftinus in Enchiridin C22 J5 e autem, qui mentitur, contra id quod animo lent- tit loquitur, voluntate fallendi. J Et utique vea ba proptereà inſtituta ſunt, non pet quæ ſe invicem ho- mines fallant, fed per quæ in alterius quiſque notitiam cogitationes fias proferat. Verbis ergo uti 2 falla- ciam, nonad quod inftituta funt, peccatum ch. Nen deò ullum mendacium putandum cft non effe peccatum, quia poſſumus aliquando alicui prodeſſe mentiendo. Poſſumus enim& furando aliquando alicui prodee, A pauper, cui palàm datur, fentit commodum,& dives, ch clam tollitur, non ſentit incommodum: nec ideò talefur- tum quifquam dixerit non effe peccatum. C: To q Nemo f mentiens judicandus eft, qui dicit fatu a quod putat verum: quoniam, quantum in ipio ck, na fallit ipfe; fed fallitur. Non itaque mendacii,fed i; do temeritatis arguenduseft, qui falfa incautus credit£ ac pro veris habet: potiusģue econtrario, quami ipfo eft, mentitur ille, quidicit verum, quod putat fu fum. Quantùm enim ad animum ẹ jus attinet, quia Da —— a Orb.~b Sent.g. difl.39. 1v0-12::39 Pam. l4! c altamene d al perjurat,] orige€ al, Omnis|% Sent z. diſias. f Sent. ibud Pam,...1i5 Iuo.la-Cf. g cautius srétita proveris babar. J08: guod

iI VUNG emere jui D Vero Juni guftinus į mentitur voluntate fa"; jua ant, nof aper quz MAY s proferat, i tiuta fim! aim putand" 9 E T57 quod lentit, hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum inveniatur eſſe, quod dicit. Nec ullo modo liber eft à mendacio, qui ore neſciens verum loquitur, ſciens autem voluntate mentitur. Non confideratis itaque rebus ipfis, de quibus aliquid dicitur, fed folå intentione dicentis, melior eft, qui nefciens falfum dicit, quoniamid verum putat, quàm qui mentiendi animum ſciĩens gerit, neſciens verum eſſe, quod dicit. C. V.€ Non mentitur, qui animum fallendi non habet. Item Gelaſius Papa. Eatus Paulus Apoſtolus non ideò(quod abſit) fefel- liſſe credendus eft, aut fibi extitifle contrarius, quo- niam cùm ad Hifpanos fe promi ſiſſot ituruin, diſpoſitione divinå majoribus occupatus ex caufis implere non po- tujitguod promifit. Quantùm enimipfius voluntatis in- terfuit, hoc pronuntiavit, quod revera voluiſſet efficere. Quantum enim ad divini ſecreta conſilii(quæ, ut homo, omnia non potuit, licèt ſpiritu Dei plenus, agnoſcere) ſu- pernã prætermiſit diſpoſitione præventus. Nec quia B. Petrus Apoftolus pro affectu divinæ reverentiæ ipſi Do. mino reſpondit àa:[ Nona lavabis mihi pedes in æternum, J fefelliſſe(quod abſit) aut in ſua putabitur minimè con- ſtitiſſe ſententia, quia mox eidem divinę volũtati ceſſerit, fe dixerat non eſſe facturum, cauſis adſtrictus hu- utis, paſſus eſt pronã voluntate faciendum. Į Ille ergo fal jurando mentitur, qui fisit falfum efè,quod jurat. Est enim mendacium(ut Anguſtin 2 pars. — ait) i Sed cum falère ſemper ſit voluntatis, falli autem, vel infirmitatis, vel temeritatis; atio vosis doumn voluntate fallendi gravin autem fit quod eù voluntate, quam quod ex temeritate,| vel infirmitate procedit: aliquando contingit falli Vel nullum, vel minimum effe peccatum; aliquando ex ipjà rerum varia confide- ratione minns effe fe guam fahi. G Falli inhis, que ad fidem non ant parvum, aut nuljum est CATU. Unde Auguftinus zn Enchiridio, c. 2t. T. d quibus e rebus nihil intereſt ad capeſſendum Dei regnum, utrùm credantur, an non, vel utrùm vera five fint, five putentur, an falfa: in his errare, id eft,aliud pro alio putare, non arbitrandum eft efle peccatum; aut fi eft, minimum eſſe atque leviſſimum. C. VIIL g Inbi,qguead fidem pertinent, graviusest falli, quam alios decipere. Idemin Enchiridio, c. 18, N f ipfarum confideratione rerum, guædicuntur, tân- tum intereſtquia ſive quis fallatur, ſive mentiatur, ut- cunque g falli, quàm mentiri, minus eſt malum, quan- tum pertinet ad hominis voluntatem; tamen longè to- lerabilius eſt in his, quæ à religione ſejuncta ſunt, mentiri, quàm in his, fine quorum fide vel notitia Deus coli non poteft, falli. g Apud B. Auguftinum, nec multo aliter apud Ivonem legi- tur: In ipfarum autem, que dicuntur„conſideratione re- rum tantum intexeſt, quia in re quiſq; fallatur, ſive men- tiatur, ut cuùm falli, quàm mentiri minus ſit malum, quan- tům pertinet ad hominis voluntatem, tamen longè tole- rabilius ſit in his,&c. Verum ob gloffam in ſie. utcunque. al. ubicunque, nan eſd mutatum. 3 pars. Xem,quod dicitur:[ Perdes omnes, qui loquuntur mendacium:} non de omni mendacio intelligendum est, Sunt enim Quadam mendacia, in quibus etfi fit aliqua culpa, non t tå- men damnabilia ſunt: imò tanguam non mendacia habenda a Ians. b ad Conſentium contra mendacium, cap.i2, Fvo.12..48. Pann....125. c abestab orig. diflintt.39. Ivo p42. cgs; Pamnd...132. f lyo parții gt, g al nbicungue, d Sent.3. eal. quibufdam] orig. n Pfälse Cauſa XXII. Quæſt. II. 1 orig. J al. verum. De jurejurando& per jurio. ſunt. Cunt& alia mendacia, que funt graviorrs culpæ, de qui bus intelligitur:[ Perdes omnes, qui loquuntur menda- cium.) Ue autem appareat, qua mendacia fint venialia,&- gua damnabilia. diftinguendum est, quat fint genera mendacii. C: VIL g Quot ſunt genera mendacis. De quibus Auguſtinus ſerilit in libro de meu- dacio, c.&. P Rimum a eſt capitale mendacium, longeque fugien dum, quod fit in doctrina religionis: ad quod men dacium nullâå conditione quifquam debet adduci. Se- cundum autem, ut aliquem lædat injuſtè, q d tale eſt, ut & nulli profit,& obſit alicui. Tertium, quod ita prodeft alteri, ut obſit alteri quamvis non ad immunditiam ob- fit corporalem. Quartum, quod fit folå mentiendi, fal lendiģgue libidine, quod mirum& mendacium eft Quin tum, quod fit placendi cupiditate de ſuaviloquio. His omnibus penitus evitatis atque rejectis, ſequitur ſextum genus, quod& mulli obeſt,& prodeſt alicui: veluti fi quifpiam pecuniam alicujus injuſtè 1 tollendam ſciens, ubi ſit, neſcire ſe mentiatur, quocunque 2 interrogan- te. Septimum, quod& nulli obeſt,& prodeſt alicui: veluti ſi nolit hominem ad mortem quæſitum prode mentiatur.& J. ibidem. Octavum eſt genus menda quod& nulli obeft,& ad hoc prodeft, utab immur corporali aliquem tueatur. é..2. Q Non eft igitur mentiendum in doctrina pietatis: magnum enim ſcelus eft,& primum genus deteftabilis mendacii. Non e& mentiendum fecundo genere, quia nulli facienda eft in- juria. Non eft mentiendum tertie genere,quia nulli cum alterius injutia conſulendum eſt. Non eſt mentiendum | quarto genere, propter mendacii libidinem, quæ per fe ipſam vitioſa eſt. Noneſt mentiendum quinto genete, quia nec ipfa veritas fine c placendi hominibus enunti anda eft; quantò minùs mendacium, quod per feipfum, quia mendacium eft, utique turpe et. Non eft mentien dum fexto gencre: neque enim rectè etiam teſtimonii veritas pro cujufquam temporali commodo ac falute cor- rumpitur: ad fempiternam verò falutem nullus ducen- dus eft opitulante méndacio.& ĵ. Neque feptimo generè mentiendum. Non enim cujufquam commoditas, aut falus temporalis, perficiendæ fidci præferenda eft. Nec fe quifquam 3 in ređtè fa&tis noftris tam malè moveri ſentiat, ut fiat etiam animo deterior, longæque à pietate remotior. œ 7. Nec octavo genere mentiendum eft: quia &e in bonis caſtitas animi pudicitiæ 4 corporis præfertur, & in malis id, quod ipſi facimus, eo, quod fieri ſinimus, nobis damnabilius eſt. ¶ In his autem octo generibus tantò quifque minùs peccat, cùm mentitur, quantò y magisà primo recedit. Quifquis autem effe aliquod ge- nus mendacii, quod peccatum non fit, putaverit,decipiet feipfum turpiter, cùm honeftum fe deceptorem arbitra- tur aliorum. 1 Q Injuktè] Abest ab orginali vox ifta, pro quain dugbug Gratiani codicibus legitur, juftè. 2 Ç Quocungue interrogante.] Addita hac fant ex orzgn.$: 3§ Se quifquam]. Nec ſi quiſquam in rectè fa ut fiat etiam animo deterior, longeq́ proptereà rectè facta deferenda funt. verſ. rectè factis, non es 4 J Pudicitiæ] Apud cosdlem ſhabetun, pudicitia corpo- ris:& in malisid, quod ipfi facimus, co, quod fieri finie mus, majus eſt. Sed cadem cauſaà obſtitit, ne mutaretur,; f§ Quantò magis| In originali legitur, quantè emergit ad&tavum: tantòampliùs, quantò devẹrgit ad primum. Sed erat gloffa in verf: recedit, dpud B. Auguflinum dr Ivonem est: s noftristam malè movetur, f; à pietate remotior, Sed ob gloſſam in aa— È a Sent.g. diſt. 38. Ivo ping.. Pann...cta. b merum al. cauiq. Bb a

DE o— De jurejatando& perjurio. .1X. q Non licet alicui humilitatis calud 1 mentiri. Lem Auguftinus de verbis Apoftoli, fermone 3t al. 29. 4 Um a humilitatiscauså mentiris, ſi non eras pec- p cator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod evitaveras. Veritasin te non eft; nifi te ita dixeris peccatorem, üt etiam eſſe cognoſcas. Veritas autem i- pla ch, ut quod es, dicās. Nam quomodo eft humilitas, ubi regnat falſitas? C. X. De codem. I, Item Gregorius lib.z26. Moralium. c. Ncautè funt r humiles, qui fe mendacio illaqueant. 1 Incautè ſunt] Sic in pleriſq; manuſeriptis. vaas lectio incauti ſunt homines. Lnteger autem B̃. Gregorit locus ſic Inc autèfont humiles, qui fe mendacio deuent, dum arr‘atiam vitant, imò mentiendo fuperbiunt; juia c ontra a fe erigunt, ieie relinquunt. E, G Non licet mentiri, ut arrogantia Tiꝛtetur. T Item Auguftinus faper Lannem, tractatu ꝙj. On ita caveatur arrogantia, ut veritas relinquatur. Ç. XIL g Nonomne mendacium aque peccatum est Idem in Enchiridio, c. J. autem Arei peccatum effe quidem omne um, ſed multùm intereſſe, quo animo,& quiſque mentiatur. Non enim ſic peccat quico onſulendi, quomodo ille, q i nocendi volunta- nec tantum nocet, qui viatorem mentien- m e iter mittit, quantum is, qui viam vitæ ente depravat. 1 in hoc capite faut indulta,& alia emendata ex B. y€19 d m iciofo mendacio e, nec fimpliċći verbo o- cipere c quenquam: quia quomodolibet I mentitur quis, occidit animam. G lsbello legitur, quolibet artis quod mentitur, occidit animam. Sed conc rdat rtet deci 1E Oea modolibet} Zz modo ment iatur E Pro temporali vita alicujus, i non debeb. inus j» quinto Pfalmo ad a omnes qui loquuntur.) is albieter ur perfectui m& tpiritualem ho- 1 pro ifta temporal i vita, in cujus morte non e fua, five alterius anima, debere mentiri. riri, aliud eft verum occultare: n dicere, aliud verom tacere; 3 vifibilem mortem non vult s efle debet verum occulta- ut neque prodat, neque men- fuam pro Por alerg,: ım, in quibus men non funt fine culpa; i inime, r cò non cft perniciofiffimum, enim ille, cui dicitı r i m autem ideò mi joci cau 'h ef, Doneo lentia am.„ Hud verò nio f A VO p dicaj ó Panu dS cago Z In Cong: Toltane 8e h al Pilih, l potui l ł Decreti Secunda Pars. 760 dicendum eft: tanquam,verbi gratiâ, fi cui gladius com- mendetur,& promittat ſe redditurum, cum ille„quicom. mendavit, popoſcerit; ſi forteè gladium ſuum repetat fu. rens, manifeſtum eſt tunc non eſſe reddendum, ne vel ſe occidat, vel alios, donec ei ſanitas reſtituatur. Hic ideò non habet duplex cor, quia ille, cui com mendatus eft gla- dius, cùm promittebat fe redditurum poft iti, Don co- gitabat furentem pofle repetere: é q i ftum 1 eft non effe culpandum, aliquando verur re, falfum autem dicere, non invenitur conceflum efes perfectis. 1€ Manifetum] Apud B. Augufiinum hac antecedunt Verum autem occultavit& Dominuscùm difcipulis non- dum idoneis dixit: Multa a habeo vobis dicer i non pote teftis portare illa.& Apoftolus Paul us, iritualibus, fed dquafi arnal gui Vobis, qua manifeſtum eſt,&c. O Xy: Idem ża ci 7 ES ciat c homo etiam p P ro o temporali hominum falute, quod poteft. Cùmautem ad hunc articulum yen: tum fuerit, ut tali ſaluti conſulere, niſi peccando; non pof fit,jam fe exiftimet non habere,quid faciat,quandoidre- liquum eſſe perſpexerit, quod non 1 recteè faciat. Non j) Addita est negatioex origin e C. XVI. ꝙ De eodem. Tem Iſidoru O- e genus men nec ftudio an; ftudeas: ne a Cave mend ımin omni C. XVIIL 9 De eodem. Ire om Auguftini usin lib. de menda) I quis ad te confugiat, qui mendacio tuo poſſit à mot- të liberari, non es mentiturus. Os enim fquod me w tur, occidit animam.& F. 4 Cùm ergo mentiendo vita æterna amittitur, nunquam pro cujuſquam vita tempora- li mentiendum eft. G Caput hoc abest à plerifg mine Palea. C. XVIII. ꝙ Non reput qua non funt, joco Item Auguftinu 1sz7 libr gi uaſt. T 5 g autem ait fratribus fuis Jofeph , E in duobus eSt cum Ma mendacia, cum th MIUT, onum Gen, 44 hoec au- minem fu- ſerid, ſed 1u gH Aug ighrat: ur h gurio etiam mandavit eis d tenda per h um, quid fibi velit, quæri ſolet. An quian joco di&um eſt, ut exitus docuit, non ek habendum men- dacium} Mendacia enim ì mendacibus fériò aguntur, non joco. Cùm autem quæ non funt tanquam jocodi+ cuntur, non deputantur mead Sedin Vetere Teflamento multa permittebantur Plis guorum ex em 17 die uti non licet. C. XIX. g Veterum exemplo mentiri Unde Gregorius ät. 18. Moral..3. al- a I quis p per Vetus Teſtamentum yult ſuum m a dacium, quia m inds illic quibusdam£ fortate n i rit, dicat necefle eft, rerum alienarum raptum,& De tionem injuriæ, quæ infirmis illic conceſſa funt Ai cere non poffe. Quæ omnia cunctis liquet, qua a nimadverſione yetis infequitur, que nobis}: BE- ficationis ſuæ umbrà poſtpoſita„in vera carne Oee ratur. ș non licet a- bh.:6. b 10r3.© d Capit, de- mendacio. in recen. imp bono, cap.20. eIuop. la. c. Panmnd tilib X ilad OE pr gi partae Paunds arag C. XX.

— bas 76¹ C. XX. ꝙ Olſtetrices de pierate remunera- te, de mendacio funt prenita. Idem eod. lib. c,2. al. 4. 8¹ a quælibet culpa fequenti folet piå operatione pur- gari, quantò magis hæc facillimè abſtergitur, quam mater boni operis pietas ipfa comitatur? Nonnulli ve- rò deobftetricum fallacia conantur afferere, hoc men- dacii genus non effe peccatum, maximè quòd illismen- tientibus fcriptum b eft:[quia adificavit illis Dominus do- mos.] In qua magis recompenfatione cognoſcitur, quid mendacii culpa mereatur: Nam benignitatis earum merces, quæeis in terna potuit vita retribui,præmifsà c culpå mendacii, in terrenam eft recompenfationem declinata. Abraham quoque loquens ad pueros fuosait d:[ Sedete hic cumafino: ego& puer illuc ufque pertranfibimus:& ùm adoraverimus, revertemur ad vos;] Acer aliud ſe ſacturum deliberaret, tamen excuſatur à mendadcio. Unde Ambrofius in li- bro de Patriarchis.| d] Prophetavit e Abraham,quod igno- rabat. Ipſe ſolus diſponebat redire immolato filio. Sed Dominus per os ejus locutuséft, quod parabat. Captiosè autem loquebatur cum fervulis, ne cognito negotio, aut impediret aliquis, aut gemitu obſtreperet, aut fletu.) f pars. Quandoque aliquid jubendo fienificamus velle fieri quod tamen ſieri nolumus, ſed experimentum obedientia quaerimus: ficut Abraham a Deo tentatus legitur,£ cùm jufusestimmolare filium, quem Dominus nolebat ab eo occidi. Unde in codem libro idem g Ambrofius:[ qj Non enim volebat Deus immolari à patre filium; nec impleri hoc munus volebat,qui ovem profilio immolandam obtulit: fed tentabat affectum pa- tris,fi Dei præcepta præferret filio.]&żnfià.[Non injicias, inquit, manum in puerum, neque facias eĩ quicquam.] & ï. ¶ Affectum tuum inquiſivi, non factum exegi: ten- tavi mentem tuam, ſi etiam filio dilectiſſimo non parce- res proptet me. Non aufero, quod donavi ipſe: nec hære- dem-invideo, quem largitus fam non habenti.] C. XXI. atto utilis est,& in tempore } Irem Hieronymus zn epift. ad Galatas,.2. Tilem ſimulationem,& in tempore aſſumendam, Jebu Regis Iſrael nos doceat exemplum: qui cuùm non potuiſſet interficere Sacerdotes Baal, nifi fe finxiffet velle idolum colere, dixit b:( Congregate mihi omnes Sacer- dotes Baal. Sı emm Rex Achab fervivit Baal in paucis, ego fèr- viam eiin muitis,] Et David ż quando mutavit faci- em fuam coram Abimelech,& dimifit eum,&abiit. Nec mirum quamvis juftoshomines, tamen aliqua ſimulare pro tempore ob ſuam& aliorum ſalutem: cùm& ipſe Dominus nofter non habens peccatum, nec carnem pec- cati, ſimulationem peccatricis carnis aſſumpſerit, ut con- demnans in carne peccatum, nos in fe faceret juftitiam Dei. Ecce, qua mendacia funt venialia,& gua damnabilia. T Sed quæritur, quare licat Auguftinus, non effe mentiendum pro tetapos rali vitaalicujus: cum Abraham k defèendens in£g yptum ro- gavuerit Saram zat ſerorem ejs fè efè mentiretur dicens:[ Novi quòd pulchra fis mulier,& quòd ùm viderint teÆgyptii, dicturi ſunt, uxor illius eſt, interficient me,& te reſerva- bunt. Dic ergò, obſecro te, quòd foror mea ſis, ut benẽ ſit mihi propter te,& vivat anima mea ob gratiam tui.} Sed Abraham non mendacium dici, fèd verumtacers voluit, C. XXII. g Quomodo Abraham excyfètur à mendacio, qui Saram ſororem ſuam efe dixit. Unde idem Auguftinus ait in quaflion, Genef: q. 26, à Tvo part. 12. c.&1. b Exod.1. c al pro admiſſa. d Gen. 22. E lade Abraham,c.b. f Gen. 22. g Thid. in principio capi- tsn h 4. Reg.10. i J. Reg.al. k Getz Caufa XXII. Quæft. II. De jurejurando dr 5 perjurio, 7 6 2 Qom» Cur Patriarcha mentiri voluit, ut diceree Saram fororem fuam,& non potiùs Deo commifit; qui fi vellet, ejus pudicitiam apud Pharaonem fervare pofiet. Sed veritatem voluit celari,non mendacium dici. Soror enim dicitur,quia filia fratris erat. Etin hoc oſten ditur quòd nemo debet tentare Deum ſuum, dum habet, quod rationabili confilio faciar. Fecit a quod potuit: quod non potuit, Deo commiſit, in quem ſperavit: nec eum fides, aut ſpes fefellit. Si autem interrogatus illam fœminam indicàſſet uxorem, duas res tuendas commit- teret Deo,& vitam,& uxoris pudicitiam. In quaſtione ipſa vigefima fexta non fant omaia verba kuju capituli: fed confedum est etiam ex lib,22. contra Caulſtum.& era Secundinum,& ex allis locis. Item opponitur, quod Iacob b mentienda ér fibi Profidit,&alii noclutt, nec tamen reprehenditur, ſed commendatur. Sed Iacob di- cendo fè ejfe Eſau primogenitum, nonesk mentitus, Non enim dixit Sè jè primogenitum, nafèendo, fed jus primogeniture, io venderse, rite adeundo. Sic é Chrifius Ioannem dixit c effe Heliam, nom Verſond, ſed imitatione virtutis. Erat ergò Iacob Efan, nonna, do, ut diximus, ſed embriane primoge in primogenitum tranfèundo+ fient& Efàu primogenita vene dendo, de primogenito non Primogenitus ſiori mer Sio- Iudat. cum effent filii Abrahae carne,guia non fuerunt filii ej ne, non deputantur inter filios Abraha, cujus filii funt, non nafeendo, fèd imitando. Unde à Domino au dire meruerunt d:[si filii Abrahæ eſtis, opera Abrahæ faci te:nunc autem quaæritis me interficere, hominem, qui ve ritatem locutus ſum vobis. HocAbraham non fecit. VoSex patre diabolo eſtis,& deſideria patris veſtri facere vul- tis.] Q Econtrà Gentiles cnm fecundum orsginem carnis ab Abra ham effènt alieni, tamen imitatione fidei ¢r jufirtia fuccefferunt in filios Abraha. Vade ab«Apoflola e dicitur eifdem:[Siautem Chrifti, ergò Abrahæ femen eftis.] Hinc idem Apoflolus fèri bens f Romanis ait:{ Otu Judze;fi circumcidaris,nec legem obferves, circumcifio tua præputium facta eft: quomode & præputium, ſi juſtitias legis cuſtodiat, in circumciſio- nem reputatur. q Prafertur ergo> ut ex pramifis colligitur s imitatio operis origini carnis. Peraciter ergo, non mendacttor Iaa cob fè dixit Efaueffè: nec mentiendo,fèd verum dicendo fibi pra- fuit, alteri vero non nocuit; quia benediftionem fiti debitam accepit ,nonalienum g furripuite€ Epiftopusuero ifte, dequo agitur, etfi. falfum juravit> tamen guia; ut fupra ditum est, re- am h linguam non facit nifirea mens, nequaquam rens perjuriè habetur. Probatur hocetiam exemplo Saulis, qui cum effèt pugna- turus contra Philiftaos, juravit fè interfelurum guie ungueante j lis occafum comederet. Tonathas ĩ autem filins ejus non j juramento, cam pugnando magnata hoftium firagem d lutem feciffet in Ifrael, fame laborans, vidit fa regid virga tura, de non primogenito mitatio mn geflabat in manibus, accepit, é comedi taest. Quo comperto, Saul voluit eum dareneci: fed precibus, pid populi fupplicatione placatus, mortis revocavit fententiam, ne interficeretur ille, per quem falus data erat in Ifrael,& quo pugnan- te, de manibus hofium popilas ille libers Ecce Falſum j uravit, quia quocl evit bus populi revocatus K non fecit. Nec tamen perjurii reus aà 2 l fuit, quod juravit, imple rejurando fè f tur į quia, quantum in tentiam mortis in filium dedit; quam non carnali af prli fupplicatione revocavit. QUÆSTIO IIL Um ergo, ut ratione& exemplo monfiratum est, Epifiopus reusper;urii noneffèt, confùeta obedientia ab Archidia- cono fibi denegari non debuit: chm etiamfi criminoſum b Genef: 22. f Ro- i Regum èi a Lib.22. contra Faufium,.36.33. Q rurfus 36. & 2z. c Matth. it. d man.2. g alienam. loam. 8. e 1. Corinth. 4. h Supra tad. homines. k al, provocatus. Bb 3;

De jarejurando& per- 763 jurio. zllum elſe conſtaret, ante diſfinitivam tamen fententiam, ut fipra monfiratum est, nulli Ciericorum fuorum abeo liceret diftedere.Con- fiat ergo illicitum effe, quod Archidiaconus juramento firmavit. Unde meritò quaritur, an debeat fervari, vel non? QUAÆSTIO IV. 1 Dod autem illicita juramenta ſervari non debeant, in ps Toletano Concilio V 11I. cap..legitur: in quo fic fiatutum est. C. I g Melins est vota fiulte promifsonis non ime Plere, guam crimen committere. S! a publicis facramentorum geftis( quod Deus aver- tat) à quibuslibet illicita, vel non bona extitiffet b conditio allegata, quæ aut jugulare animam patris, aut agere compelleret ſtuprum facratiſſimæ virginis: nun- quid non tolerabiliùs effet ftultæ promiffionis vota reji- cere, quàm per inutilium promiſſorum cuſtodiam, ex- horrendam criminum implere menfuram? C. II. Q Aliquando non expedit promiffum fir- varæ ſacramentum. Irem Ambroſius de oHHciis, lib. t. cabso. st d etiam contra officium nonnunquam ſolvere promiſſum, ſacramentum. cuſtodire 1: ut Hero- des, e qui juravit, quoniam, quicquid petitum effet, da- ret filiæ Herodiadis:& necem Joannis præſtitit, ne pro- miſſum negaret. 1€ Cuftodire:] Addita est vox fla ex originalt, é Con- Toletano, in quo refertur. Irem in fermone S. Auguftini f Epiftopi de Decollatione S. Io- aimis Bupreſta, qui fic inapt: f Cam S. Evangelium legeretur.) C. III. Q Pietas fiit, quod D sid Nabal, ficut juraverat, non occiderit. Uòd g David juramentum per fanguinis effufio- nem non implevit, major pietas fuit. vVideo 1 David pium hominem& ſanctum in temerariam ju- rationem cecidiſſe,& maluiſſe non facere, quod jura- verat, quam jurationem ſuam fuſo hominis fanguine implere. I Q video] Hacfunt verba-Auguftini in eo fermone An- tecedentia autem videntur fumma quada: nec fnt apud Ivo- nem, aut in Pannormia. C. IV. De eodem. Idem ibid. Uravit b Dávid temerè; fed non implevit juratio- nem majori pietate.& f. 4 Ecce fanctus David non quidem iratus fanguinem hominis fudit: fed eum fal- fim juråffe negare quis poterit?.De duobus peccatis elegit minus: fed minus fuit illud in comparatione ma- s. Nam per feipfum appenfum, magnum malum eft, a juratio. C. V. Q Turpia vota ſerdanda non ſunt. lem Iſidorus in Hnonpmis i. libro ſecundo I. j malis promiſſis reſcinde fidem.In turpi voto mu- ta decretum: quod incaute vovifti, ne facias. Impia enim eft promiſſio, quæ ſcelere adimpletur. 1 Secundo.] Etiam 5B̃. Branlius in uita Ifidori memorat [jnonymorum libros. Etin fjnonymis, qua nxper cnm aliis Ifidori operibus fant Parifiis impreffi facile locum kaberert divifio in duos libros. Nams ex pefteriore parte videtur fumptus libekus de ui in eodem Pariſtano codice habetur. Alter autem libellus de contemptu mund! gui C ibidem, anted Antverpia,& olim Venetiis fub hoc titulo, Ifidorusde homine,& ratione jo fal du norma Tidvens Decreti Secunda Pars. 764 deflente,& de homine,& ratione conſolante, inpreſſus eſt, videtur epitome guadamfjnonymorum. C. VI. g Nonest ohſer bandum juramentum, que malum incante promittitur. Irem Beda in homil. à 44.in Natali Decollas tionis S. oami, I& aliquid fortè nos incautius juräſſe contigerit, uod obſervatum pejorem vergat in exitum, liber illud confilio falubriore mutandum noverimus, 2¢ mas gis inftante neceffitate pejerandum nobis, quàm pro vi- tando perjurio in aliud crimen gravius effe diverten- dum, Denique juravit David ¢ per Dominum occidere Nabal virum ftultum& impium, atque omaia, quæ ad illum pertinerent, demoliri. Sed ad primam interceſſio. nem Abigail fæming prudentis mox remifit minas, re vocavitenfem in vaginam, neque aliquid culpæ fe tali perjurio contraxiſſe doluit. C. VIL. Ẹ De duobus malis, minm eligi oportet. Item ibid. Non d folùm in jurando,fed in omni, quod agimus, hæc eſt moderatio folertiùs obfervanda; ut finta. lem fortè lapfum verfuti hoftis inciderimas infidiis, ex quo fine aliquo peccati contagio furgere non koſlimus, illum potiùs evadendi aditum petamus, in quo mimis periculi nos perpeffuros effe cernimus. C. VIII. ꝙ Vlerabilius eit juramentammm in. plere, quàm quod turpe est, facere. Item Ambrofius de officiis, lib.zucs2.€ U Nuſquiſque f ſimplicem fermonem proferat: W3 ſuum in fanctificatione poſſideat: nec flattem fum circumſcriptione verborum inducat: nihil promittit inhoneſtum: aut ſi promiferit, tolerabiliùs ef promil fum non facere, quàm facere, quod turpe ſit. Sæpẽ 4 ple rique conſtringunt ſeipſos jutisjuxandi ſacramento, cum ipſi cognoverint, promittendum non fuiffe, facras menti tamen contemplatione faciunt, quod ſpoponde. tant: ficut de Herode fuprà feripfimus, qui h faltata premium turpiter promifit, crudeliter ſolyit. Turpe, quòd regnum pro ſaltatione promittitutʒ crudele, quof mors Prophetæ pro jurisjurandi religione: donatu. Quantò tolerabilius tali fuiffet perjurium facramento. i? Si tamen perjurium poffit dici, quòd ebrius inter vina juraverat, quòd eviratus 1 inter ſaltantiam choros pro- miſerat. Infertur diſco Prophetæ caput,& hoc aftima- tum eft fidei effe, quod amentix fait. 6 p pauca M 75 phte k diſſerent. Mi ferabilis, inquit, neceſſitas, quz folvi- tur parricidio. Meliùs eft non vovere, quàm vovet 17 quod fibi is,cui promittitur,nolit exolvi.& pot pal € Non femper igitur promiffa ſolvenda omnia funt. De- nique/ ipfe Dominus frequenter fuam mutat ſenten⸗ tiam, ficut Scriptura indicat. i 1 Eviratus] Emendatum eſt e B. Ambrofio& Fume. Antea enim legebatur,& juratus.$ C. IX-4 Incommutabilis Dens quandoque jua mutat ſtatuta. lem ex Concilio Toletano VIH Neommutabilis, eademque ſempet ex tura, parcens fua fæpè in facris literis legitu promiſſa,& pro miſericordis temperaſſe fente Unde quamlibet fit impaffibilis, atque immuta a ejuſdemque deitatis, licèt fint di&a firmifima, C! ae et iftens Des è- gitur muta£ a Tuvo part.12..9. Pannl...g0. b al extitiffe conditio ake- gatur. c Ibid. in Tolet.. d Sent..difl.zo Ivo:12.:-Pann..8. cgr€ Matthig. f Serm.11. de fanétis, cujusprincipiuna eft: [Propter hunc.) g Sentib. Fvo..12..11 Panl...g2. h Sent. ibid. Iyoibid. Pannd..c93. i Cap. de mendacio.in impreſſ Pa- rifs. k Ivo pazgda ln Toet... G in Triburs-a3 à Eꝛ gloſſa ordinaria in cap.14Matthar in verfi) je b Infa eadem fi aliquid. cap.16. Burchard..12.-18 Aer 5 é 7s. Pann. l8. c. gg. ue. C-Reg. 25» d Huo.12 T Pamn...-g5.© In Tolet...2.£ Ivo.12:-17; soi captor: h Matthig. i bomicidio| 1v ilid. 1 Infi. chd: non femper: ati uramentum. mutabilis d Ben,&c. h Ç

fervatum ofalu ftultum& ent, demoli eming prude in vaginam, riffe doluit, Jeratio folertits nverfati hoftis i peccati contagio it jendi aditum peranti faros ehe cerios, g Tlali t guam quh t oi olius deof fimplicem fcatione po! verborum induat f promiferit unt{ripio wennt, pr contemplation yjrer promilli profilrarigne p“; g pro jista, psulifuiet pimpt jegiatus 1 8“ r diko Popat’ yodamenti? k,g yg| Enendanwn s jaratti „6s Caufa XXIL Quæft. IV. tamen ejus& juramenta leguntur,& pænitentia, qug ſacris extant myſteriis adoperta. Jurare namque Dei, eft à ſeipſo nullatenùs ordinata convellere: pænitere verò, cadem ordinata, cùm voluerit, immutare, Sic per Hieremiam a dicit:[ Repente loquar- adversäm gen- tem,& adversum regnum, nt eradicem,& deſtruam, er diſper dam illud. Si pænitemiam egerit gens illa fuper malo Siea quod locutus fum adversns ceam, agam{7 ego pæniten- tiam[fuper malo, quod cogitavi, ut facerem.) F Initium hujas capituli emendatum est ex recentioribus edi- tionibus Conciliorum Colonienfibus, G codice Lucenfi Regio, In ve- tujftioribus autem editionibus, O duobus codicibus Vaticani, duo- busg, monajlerii Dominicani post verfic. innectenda. quod inspfò Concilio ant t huiccaprtulo, fègustur continenter è Etenim im- mutabilis deitatis licèt di&a ſint firmiſſima, crebrò ta- men,&c. intermediis omiſſis. C. X. g Sapientis ef} revocare, qued male loquitur. Irem Auguftinus. Mi: fapientiæ eft, revocare hominem, quod malè locutus ek, C. XIL G Qu 4 pænáå feriatur, qui illicitum jus ramentum facit. Irem ex Concilio Ilegdenfi, c8. b N Ui facramento fe obligaverit, ut litigans am quo- libet ad pacem nullo modo redeat: pro perjùrio uno anno à communione corporis& fanguinis Domi- ni ſegregatus, reatum ſuum eleemoſynis, fletibus,& quantis potuerit jejuniis, abfolvat. Ad charitatem ve- tò, quæ e operit multitudihem peccatorum, celeriter venire feftinet. C. XIL Nen emnia promiſſa ſolvenda Jint. Irem Ambrofius lib.g. oeiorum, c. 12. d uo femper promiffa omnia folyenda funt. Denique ipfe Dominus frequenter fuam mutat fententiam, ficut Scriptura indicat. ©. XII. G Bedem. Item Iſidorus ſententiarum lib. 2..jri.€ Non Feſt obſervandum juramentum, quo malum incautè promittitur; veluti fi quifpiam adulteræ perpetuam cum ea permanendi fidem polliceatur. Tole- rabilius eſt enim non implere ſacramentum, quàm per- manere in ſtupri flagitio. C. XIV. g Male jurans pænitentiam agat, Irera ex Concilio Toletano, c. 8. Eceffe g eft, ut malè jurans dignam pœnitentiam é agat, cò quod nomen Domini costra preceptum il- lius fumpfit in vanum: quiain Exodo fcriptum eft h: L Nec enim inſontem babebit Dominus eum, qui ummpfèrit no- men Domini Dei fus fru A Q Verba propria hujus ſecundo(onciltii Tol ſequentis capitis non ſunt in canone dletani octaui: e guo citant Rabands in lib. panit..2t. E Burchardus lib 12..29. Conjunt emm hoc affert cum ſecundo slilo canone leguntur, Idem vero Burchardus,c.7. citat ex Toletano, c g. Ivo antem abfolute ex Toletano Suntg apud ipfòs hæc duoc apita conjuné la, quemadmodum Gin aliquot Vetuſtiß Gratiani exemplaribus, fine voce ifla, kem, i C. XV. DLLens]& in Levitico 3 iis, quein manas a Hieremst, b Burchl.12..17, Iuoparta2.:84. Rabanus in panit. c 10.€ Pet. d In Tolet.&..2. fup. edd. unusguis- gue. ih fine. Ivo part.12..27. Pann..S, c02.@ Conc. Tolet...2. Beda in Scintilll e 36. Glofa ordinaria in cab.&. Matth. f Pol. .6. tit. 12. Burch. l. 12.c. 10. Iyo part. Ia..36.& 45. Pann, g Rabanus lib, pænir: cap, 21. Burch, lib,12..7, G 29. lyo.t, abp, h Exodo i Leviti z lib.b. c. 176. On pejerabis in nomine meo, nec pollues nomen Dei tút, ggo Dominis.] Malum tamen, quod facturum ſe ſa cramento devoverity omninò non faciat, guia ftulta vo- ta frangenda ſunt. Ita etiam cateri collectores. Sed faprà edd. caput, fi aliquid iifdem verbis affertur ex Beda; apud quem habetur, ut ibi eff in dicatum, C. XVI. g Iuramenym, guo malum incaute pre- mittitur, non est feyvandum Frem ex decreto Soteris Papæ,.3. S! a aliquid fortè inçautiùs nos juråffe contigerit,quod obfervatum pejorem vergat in exitum, illud conſilio falubriore mutandum noverimus;& magis inſtante ne- ceffitate pejerandum& nobis, quàm pro facto jura mento in aliud crimen majus effe divertendum. 1fᷓ̃ Pro facto] Apud Ivonem ér in Pannormia legstut vitando perjurio, uz fup. eád.c,5. In Polycarpo autem, pxofe in aliud. Anſelmus habet quemadmodum Gratianus. C. XVIL 9 Temeritas emendetun, cum incauta diſlinitio ſolvitur Irem ey Concilio Eliberitano c, cF Iffinitio. d incauta laudabiliter folvenda cft: nec eft prævaricatio, fed temeritatis emendatio. Lo citat ut Gratianus. Burchardus autem ex Concilio Hi bernenſi,& ſic est in manuſeripta collecttone canonum incati auctoris. C. XVIII. 9 Hlicitum juramenturs nen efł ſervandum. Item. A cio T quartå e feptimæ Synodi] Joannes Apo- crifarius Orientalium fedium dixit, Significat fer- mo patris noſtri Sophronii, quòd melids ſit jurantem pejerare, quàm ſetvare ſacramentum in flactione ſacra- rum imaginum. Hoc autem dicimus, quia ſacramento quidam ſe excuſant. Tharaſius Patriarcha dixit Quia 2 pater Sophronius noverat bonitatem Dei, propterea tranfgredi voluit impium juramentum. Irem panio post. $ Tharafius Patriarcha dixit: Herodes fervavit jura- mentum,& periit; Petrus verò negavit cum juramen- to,& converfus flevit,& falvatuset. Omne enim pec- catum bonus Deus indulget, fi quis ex toto corde pæ- niteat. Sancta Synodus dixit: Sic nos docet ſancta Scri- ptura. Item Leontius g Epifcopus Phoceæ dixit; Scri- ptum$ ef:[ Iuramentum mendax ne diligatis.) Qua de caufa juramentum norum mendax diffolvatur, qua- fi nullam habens virtutem. 1 Q Aione quartå feptimæ Synodi) Hec verba in uno vetufto Gratiani codice funt titulus{ quemadmodum ér apud Ivo- nemn:) Initium verd capitis est, Joannes,&c. dr verfio hac non es% Anaſtaſii Bibliothecarii. 2€ Quia pater] Aliter. habet locus iHe Synodi. Toi enim ex Limonario, fèu horto fpiritualz, cujus auclor esf Sophronius refertur confilium Abbatis Theodori eÆEliota datum inclufout juramentum diabolo praftitum, de non adoranda imagine Virginis Maria, Iefum infantem geſtantis, nullo modo. ſorvaret. C. XIX. ꝙ Non obſerventun juramenta, gue ſunt contra divina mandata. Ilem Iſidorus. S! quis præventus fuerit, ut definiat agere aliquid eorum, quæ non placent Deo, pænitentiam agat;& quod contra mandatum Domini ftatutum eft, in ir- ritum revocetur, Jem Hieronymus in libro de natura ree rum,$ Tribus fiquidem modis juramenta contracta foivenda fünt, Primò, ùm quis malèjurat. Secundò, a Sup. edd ſi aliquid. Polyc. LG. tit. 11. Auſ..ll. cs. 00 P. 2. .55. Pann. lib.b..b. b al. perjurandum.& al. Hibernenſi. d- Burch. lib.1z..25. Ivo part.12. c80, è Sentent.3. diſtinct. 39. Ivo.12..25. Pann. Ls.cg8 don E InLimonariocdze& ab jder h Zachar Bb 4 De jureßirando& 766

De jurejurandle ë Perjurio. 767 Decreti SecyndaPars. cùm quis incautè jurat, non putans hoc effe peccatum. Tertiò, f pueri vel puellæ in domo parentum fe jura- mento conſtrinxerint, patribus a, poſtquam audierint, contradicentibus. ꝙ In libro de inſtitutis Monachorurs.Bafilii, Ruffino interprete, hac leguntur: Siquis præventus fuerit ut diffiniat agere ali- quid eorum, quæ non placent Deo. In refponfione vero fab- jicstur, pænitentiam debet agere.& poflea, oportet irrita revocare, quæcunquè ex præſumptione contta manda- tum Dei ſtatuuntur. 2 pars. Ecce, quod juramenta illicita laudabiliter folvun- rur, damnabiliter ſervantur. Quod tunc Intelligendum est, guando juramentum illicitum defèritur, ut ad bonum redeatur Caterum, ff proptereà deferitur, utin aliud malum tranfeatur licitum facra- mentum damnabiliter ſer vatur, ſed damnabiltus contemmitur. .XX. g Nonest appellanda fides, qua ad pecca- tum faciendum adhibetur: Unde Auguftinus de bono conjugali; t4» Ib ad peccatum faciendum fides adhibetur,mirum, fi fides appellanda eft. Veruntamen qualiſcunque ſit, ſi& contra ipſam ſit, pejus fit: nifi cùm propterea deſeritur, ut ad veram fidem, legitimamque redeatur: id eſt, ut peccatum emendetur voluntatis pravitate corre- &å: tanquam fi quis, cùm hominem folus expoliare non poffit, inveniat focium iniquitatis,& cum eo paciſcatur, ut ſimul id faciant, ſpoliumq;ʒ partiantur: quo facinore commiſſo totum folus auferat: dolet quidem ille,& fidem ſibi non eſſe ſervatam, conqueritur. Verùm in ipſa fa querela cogitare debet, potiùs in bona vita ipfi hu- mang focietati fidem fuiffe fervandam, ne preda iniqua ex homine fieret, fi fentit, quàm iniquè fibi in peccati focietate fervata non fuerit. Ile quippe utrobique per- fidus, ptofectò ſceleratior judicandus eſt r utad C. XXI. g Sipropte: bhohnun redeattir, 11 Idem ibidem. Moie a fifide cónjugali violatâ, fidem fervet adul- Arero, utique malaeft: ſed ſi nec adultero, pejor eſt. Porrò fi eam flagitii pœniteat,& ad caſtitatem rediens conjugalem, pacta ac placita adulterina reſcindat, miror, f eain fidei violatricem vel ipfe adulter putabit. Ex his itagueapparet, qu od fi quifquam, ut diximus illicitum t, ut in aliud malum perniciofum d. tt, quanto damnabilius accumulantur i dicitur. juramentum non fèr rea defèritur, ut ad bor $ L urzo contrahitur: potin it Severo Milevitans Ep ti a confang dam Hubaldo, q R illam du g ulterius neceſſaria ſubminiſtraturum. go B. Auguftinus, a? dix em, nec matri[ng vel fiatribus J d C. XXII. g De quidam Hubaldo, qui juravit fè P ejjária matrz non miniſtraturum ne Fatribus. Nter cætera, ut rogaveras, à patre noſtro Ambroſio quæſivi, quid tibi, chariſſime, agendum ſit de Hubaldo patrochiano tuo, qui captus,& timore necis impulſus, ſuæ concubinæ ſuramento firmavit, ipfam in conjugem ſuſcipere, propriamq̃ue matrem cum fratribus de domo expellere, nihilque eis alimoniæ unquam impendere. Quia verò, quain priùs concubinam habúerat, non eft peccatum in conjugem fufcipere, matrimonium fit in Deo firmum& ftabile. Porròjuramentum non ob hoc fuiſſe inſtitutum invenitur, ut eſſet vinculum iniquita- a. al. paremibus. b Ius p. la. c. Iꝶ· Pann. lib. cig. e Iio ibid. Pann. Gb$-.97s tis, vel matricidii, vel fratricidii, ſeu cujuſcunque crimi- nis. Nec credo ſacramentum ad hoc debere fieri, ut in- juſta juratio ſuorum bonorum ſit injuſtè jurantibus ex- poliatio,& accipienti æterna damnatio. Perjurii namg; percutitur pænå ,& veluthomicida in extremo examine à juſto judice degrandinabitur a, per quem facrofin- ctum Evangelium ad injuſtum& illicitum,& Deo mi- nimẽ amabile, quaſi teſtimonium juſtæ& humanæ peti- tionis adducitur. Foveat itaq; Hubaldus matrem& fra. tres:& lugeat, ſi coactione& timore juramenti aliquid defuit matri. Qui verò eum jurare coẽgetunt, quod non debuit, reatu perjurii impliciti teneantur. Injuria quippe injuftè irrogata,ejus eft infamia, qui facit. Nec enimullo modo ad opprobrium coactæ voluntatis trahitur, quod illicita conditio neceſſitatis extorſit. 3 pars. Sedcum his omnibus illicita juramenta non ſervanda probentur, opponitur, quod Iofue b Gabaonitæs contra preceptum Domini non deleverit, quia fèniores Ifraël juramento cum eu pacem firmaverant. Sed notandum eSF, quod feniores Ifraël, etfi firent a Domino effè imperatum, ut delerent gentes terra promifwi cepti tamen a Gabaonitis, nefèrebant eos efè incolasterra fiti pre rant enim( ut hifloriarefert) attriti calieamentis : Viri pacifici, venimus de terrá lie nis, dea miſſa. Ven cum aridis panibus, dicentes f~—.. ginqua: calceamenta fant attrita in pedibus mofris ip fitarciis noftris: audivimus Dominum effè vobiftum, t componere pacem. Quod verbum Placuit ſenioribus Ifia i lii diem Vero tertiu7, cium fili quibus juraverant, os voluerunt delere C. XXIII. 9 Quædam, licèt a Deo prohibeat tur, tamen juramento firmata non funt evitanda€. Vade Ambrofius zn l. officiorum..10 Nnocens d, credit omni verbo.} Non vituperanda facilitas, fed laudanda bonitas. Hoc eft innocentem eſſe, ignorare, quod noceat:& fi circumſcribitur abali- quo, de omnibus tamen benè judicat, qui fidem eſſe in omnibus arbitratur. Hàc igitur mentis ſuæ devotione inclinatus Joſue, ut crederet Gabaonitis, teſtamentum diſpoſuit, pacem dedit, confirmavit focictatem. Sd ubiin terras eorum ventum eft,deprehenså fraude, quo! cùm effent finitimi, advenas fe effe ſimulavetant di- cumfcriptum fe populus Patrum indignari cœpit: Jog tamen pacem, quam dederat, revocandam non ceni jit; quia firmata erat facramenti religione: ne dum alienam x eret, Mul&ta- perfidiam redargueret e fuam fidem folveret. Muite x ak Sge m Ta z enthli vit tamen eos vilioris obſequio miniſterii. Clement ſententia, ſed diuturnior. lioen llsgene Llicitum ergo juramentum, quod.ſervari TE dum est, quod fëitur efe ihrcitum, dum juratr: ə autem nya tur illicitum effe, ipfa ignorantia excufat, fiputetur dictum g, ex ignorantia juris ſed facti. Aliud emm et, fialicupté Ki | credatur effèlicita,guia nefèitur efè confanguinea, vet quia credin > vidua: aliud, fi ideoputatur lioitaguia cmfanguineoriwt S ur effe prohibita. Hic mitli⸗ ineorums c” iunio, vel relitarum copula nullo jure creda j} a i zgenoraA i E a 1ia juris, quæ neminem excujfat, mji enim es t rur jus ignorare< ibi ve ignorantia fatli, qua quifque a. cufatur. Seniores antem Ifrael non ignorabant gentës ee B a Aaen Damas d danda T eak tas efè incolas terra promifionis. Jgnorabant figusden Te j ſed non ignorabant jus facti: atque ideo, etfi ian ajak: juraverunt stamen licitsè ſervari debuit, quad jaramento fr y runt. Quod autem illicitum juramentum fervari r iad es} generaliter intelligendum. Turaana 4 san ariii mus teftatur faper Hiefemiam)debet hate retresé A in a al degradabitur,] al. condemnabitur, b Ifig$ D vere$ex quod 114.1 etuſt nnam in vullgatii crat: ſerdanda. d Prov.14 Aa i` adventendum. guir,] erig. f al ſird, 8 fupq.2 imad erten diu

brium c nect fltati ta his ue guia femore , i m notandura esf, oi emde pum ventum eka rimi, advenas€ popit! i amdederat, 1 haamentii e ș Patrumit 769 Caufa XXH. Quæft. V. De jurejurando& perjurio, 770 judicium,€ juflitiam: nbr autem ifa defuerunt, non eit juramen- tum, fèd perjurium. Unde datur intelligi, illicitum effe juramen- tum,cui áliquod iflorum defuerit: non tamen cuzcungue contigerit aliquod iſtorum deeffe, prohibetur fèrvari, Aliquando namque ju- ramento deest jufitia: veluti, cùm quifpiam post votum caftita- tis ducir uxorem juramento firinans,nunguam fè ab ea difèeffurum: guod quamvis illicitum fit, quia juſtitia fibi probatur deeffè,tamen auttoritate Aung flini fèrvari Præcipitur. Hoc autem fi quis con- tendat prerogativa onjugii, non propter religionem juriij unandi ſer- variantini ligčonem contra Domini imperiumrefèrvatos, Cam ergo omne Domint præceptum juſtum fit, patet ei juftitiam deeffè, quod ejus pracepto contrarium inveni- tur. Iudicium quoque. aliquando juramento conflat deeffè, veluti cum proprid temeritate aliquis dutas jurat ſe manducaturum éE bibiturum. Hoc quamuis levitate indifiretā illicitum probetur, non tamen ideò violari jubetur. Iiramentum itague multipliciter illicitum intelligitur- ESF enim illicitim aliquando ex eo guod juratur, aliquando ex caufaextra venientialiguando ex modo ju- randi. Ex es quod juratúr, tunc est illicitum juramentum, guando uratur, in fui natura vitiojum eft, vel vitam adimens,ut onitas ob folam reli id, qu adulte tens, veluti cum inimico ad pacem non redire, iudigenti mifericora non fubvenire. Ilta, quia perſpicuam in ſe habent Injuſtitiam, srmentur, tamen fèrvari uon debent. Circa hac m, homicidium,@ his fimilia; vel reparari non permit- etft juramento juran J $ penda funt ,gua de illicitis juramentis non Japra fi gantur. Quifauis ergo Jè juramento fira c i i it ali guid fattu rum, guo vel corporalis, vel fþiritualis falus adimatur, vel fine quo trague falis reparari, vel confirmari non pofi fam fervare prohibetu t, fidem promi mpla pre- TFacere, vel imfirare, in adulterio perfè- verarevel ad pacem cum adverfario non redire, juramentum pra- jiciunt, dum tribus non fù 3, qui homicidium alimenta matri& fi ſtando promiſerit, ſalubriori conſilio illicira vota obſervare non per- J J ru Je mittunt. Eli etiam id quod juratur, aliquando vitigſum, non na- e`$ turå fùn fed ex caufis extravenientibus: veluti cam aliquis pos? votum caffitatis jarat alicui fè habiturum eam in conjugera€ Con- jugem gue habere, in feipjà malum non est: tamen huic ex vo- to hernicioſum eſt. Hoc antem juramentum etiamfi illicitum fit, non tamen fervari prohibetur: fèd de violatione voti pænitentia fibt jubetur indici, Ex modo jurandi tunc est illicitum juramentum, quando inconſideratè& incircumſpecle aliquid juratur, quo nec corporalis, nec[þiritualu falus adimitur,€ fine quo utraque falus reparari, O Vita confèrvari valet: veluti dum aliguis à pärenti- bus coaffus, ut Clericatús tonfuram, vel Religionis veflem fafèipiat, Sincutrum falturum juramento firmaverit. Hoc quamvis aligui- bus videatur repr: henſibile, qura opus charitatis juramento fè non Falllutuus promifitnulla tamen aufforitate fèr ri prohibetur guia eif nunquara Clericatús tonfùram, vel Religionis vefem fufèiipiat, non tamen ides minus Jalutem promereri valet: cum nonnulli in tantr, Quo ex- rat fè non fattu- laicali habitu E Deo dilefi inv emplo evidenter datur intellzgi, guaties aliquis rum aliquid, quò expeditior fibi via praparetur ad beatitudinem, nmodo fin i eeo valeat falutem invenire, gusd juramentum non prohibetur fèrvare. Vnde cum juramus nos non daturos aliquia Jine quo utraque falus ejus potest effe incolumisetfi aliqua ex eò fibi commoditas pre faretur, nullà tamen auttoritate juramens tum fèrvareprohibemur, dummodo fit nobis alia via ne fubu tatibus QUÆSTIO V. I Vod autem quinto loco quaritúr, fi licitum y gui ps Archidiaconus juraveratan Epifèopus effèt rens perji rii, qui ad pejerandum Archidiacomum cogebat? fa- éile poteft᷑ diſcerni. Si enim cor pænā cum faciens `.,; y 3e puniendus est, manito magis ihe, qui cogit, rens admi < nis probatur. entiens pari imi- G G Qui peje rare compellit, 7 qui compels- THT, per jurus ntergue probatsr. ; Unde Pius Papa aiz, Oo compulfùsà Domino{ciens à perjurat, utri que ſunt perjuri,& Pominus,& miles: Dominus, quia præcepit: miles, quia plùs Dominum, quàm animam dilexit. Si liber eft quadraginta dies in pane& aqua pœ- niteat,& ſeptem ſequentes annos: ſi ſervus ejuſdem, tres quadrageſimas& legitimas ferias pœniteat. Anſelmus hoc citat ex Pœnitentiali Theodori guemadmodum Burchardus é Ivo fèg. citat. C. II. Ẹ Pænitentia ejus, quiin mann E- Plſecpi, aut in cruce conſecrata pe- jerat. Idem, o7 pejerat$ fein manu Epifcopi, aut in cruce confe- crata, tres annos pœniteat: ſi verò in cruee non con- ſecrata, annum nnum pæœniteat. Qui autem coactus fue- rit,& ignorans fe pejeraverit o& poſteà cognoſcit, tres Quadrageſimas pœniteat. C. III. g Qud pænd ſim feriendus, qui necefitate coactus perjurat. Lem ex Pœnitentiali Theodori d. LG! e quis coaĝus pro vita redimenda, vel pro qua- libet caufa vel néceffitate perjurat, quia plùs cor- pus, quàm animam dilexit, tres quadrageſimas pœni- tcat. Alii verò judicant tres annos, unum ex his in pane & aqua. C. IV. g Qui pejerat,& alios pejerare facit; quå paæná fit feriendus. ltem Gelafius Papa. TOI f quis pejeraverit g& alios fciens in perju- rium duxerit, quadraginta dies pœniteat in pane & aqua,& ſeptem ſequentes annos,& nunquam ſit ſi- ne pæœnitentia;& alii, fi confcii fuerint, fimiliter pæ- niteant. TPoſhcarpus triluit hoc Pio: cateri verò indicati colloctores Pelagio. C. V. Homicidam vincit, qui um hominem compellit. Lem Auguſtinus in ſermone de decollatione S. Ioannis, ¶ id edt, ſerm. Ii. de Sandis.] Lle b, qui hominem provocat ż¿ ad jurationem,& fcit eum falfum effe juraturum, vincit homicidam; quia homicida corpus occifurus ef, illeanimam,imò duasanimas,& ejus, quem jurare provocavit,& fuam, Scis verum effe, quod dicis,& falfum effe,quod ille dicit, & jurare compellis? Ecee jurat, ecce pejerat, ecce perit. Tu quid invenifti? imò& tu perifti, qui de illius morte te ſatiare voluiſti. CINI G Non peccat, qui juramentum exigit ab e0, quem nefiit falfum jurare. Idem in ſermone de perjuriis[ id est, in fermone de verbis Apoftoli, 30. al. 28.) it juramentum, multùim interet, fi ne- lſum jutaturum, an ſcit. Si enim ne- ſcit,& ideò dicit, Jura mihi„ut fides ei fiat, non I eſt peccatum: tamen humana tentatio? eft. Si autem fcit eum feciſſe, novit feciſſe, videt feciſſe,& cogit ju- rare, homicida eft. Ille enim fuo fe perjurio perimit: fed ite manum'interficientis&impreflit 7,& preffit. a alfiiensja. Anf 11..63. Burch laz tqAvo.12..61. b al. perjurat. Pol..ó. titz. Anf lib.. c, 64. Burch. lib.12..5. Ivo paiz. cap.ó2, c al. perjuraverits À al. Romano.€ Polyc, ibid Burch.lib. 22..6. Ivo part.12..07. f Polyc. Ló. tit. 12, Anfèl.-31 cap.óy. Burch.lib.12. cap.9. Fvop.12. cap. 66. g al. per juraverit. h Sent. 3. diſt. 36. Io p. l2..26. Bann. lib.b. c. iob. i provocavit} orige k Sentibid.Fvop.12..30. Pann. iib..ciro: I al. conten. a al itaque. j zio, m al. eapreſſit. Bb yf

De paparin é Decreti Secunda Pars. 772 77¹ perjurio. —ðr——— A iaae ie eaa T E E— N⁊＋on eſt peccatum] In original est, non audeo di- quod jurant, non ſe crimine teneri perjurii. Prorfus pet- | jurus es, quia per id, quod fanum non 1 putas, falfum cere non effe peccatum. Sed ob cafum nonestmutatum. j i juras. Situ 2 illud fanum non putas, ſanctum pata 3, C. VIL g Uz ad exitum vita non communicet. as à C S3, qui alios ad perjuria trahit. cui juras. Non enim quando juras, tibi juras, aut lapidi nem ex Concilio Matiſconenſi 1. C. 17| juras, fed proximo juras. Homini juras ante lapidem, lios ad falſa 1 teſtimo- ſed nunquid non ante Deum Non te audit lapis loquen- tem, ſed punit te Deus fallentem. 1 Non putas,] Sis etiam Ivo. Tn originali cèt fine negatu orte lege m, putat. 2§ Sitù illud] In codicibus Auguftini imprefiis,© Vaticano legitur, fed ego illud fanétum non puto. D alter é apud Ivonem, fed ego illum fangum HI. CI à quis convictus fuerit a nia, vel perjuria attraxiſſe, vel quãcunque corru- ptione ſollicitaſſe, ipſe quidem uſq; ad exitum vitæ non ui ei in perjurio conſenſiſſe pro- & communicet: ii verò, q bantur, poſteà ab omni teſtimonio ſunt removendi 4 ſecundum legem infamiä notabuntur. 1 Q Falfa) Ta Concslio ipfo Matiſconenſi reſtituta citatio ex manufiriptiss um antea citaretur Moguntinenfè) falfum teftimonium vel perjurium, Irem, qur audit aliguem falfum jurare, C tacet, enim 9 itur,| non puto. i t 3 Q Puta, JSecin codicibns ımprefi B. Angufini | Vaticano, O apud Ivanem, O Pannormiam,& in aliquse vetnfhs ò 2 pars. J| Aelinquit.| Gratiani exemplaribus, putat. VIIL g Cift indicandum falfum, quod j C. XI. g Apud Deum verba nofira non ex ore, ab aliquo juratur.| fid ex corde procedant. Unde Auguftinus ait in quaftionibus Levitict© qt| Sed objicitur ilud Gregorii 16. bbre Me- ad.s.[ Anima qug audierit vocem} ralium, c. 3. jurantis falfum,&.]| Umanz aures verba noftra talia judicant,qualia foris di- fonant. Divina verò judicia, talia ea audiunt,qualia HS d videtur dicere, peccare hominem, quo au ente jurat aliquis falfum,& fciteum falfum jurare,|€x intimis proferuntur a.$ Certè noverit ille, quiin- ajuratur, te-| tentionem& voluntatem alterius variisexplicat verbis; & tacet. Tunc autem ſcit, ſi ei rei; de qu {tis fuit, aut vidit, aut conſcius fuit, id eſt, aliquo modo| quia non debet aliquis verba confiderare, fed volunta. cognovit, aut oculis fuis confpexit, aut ipfe, qui jurat,| tem& intentionem: quia nón debet intentio verbis illi indicavit. Ita enim potuit eſſe conſciu Sed inter| defervire, fed verbaintentioni. timorem hujus peccati,& timorem proditionis homi-| Si ergo devina judiciawerba nofira ralia foris audumꝶil num non parva exiſtit e plerunque tentatio. Poſſumus inrimis proforuntur, ſi intentib non debet fervire verbifid vertat enim paratumad perjurium admonendo, vel prohiben- tentiont; Patet, quod Deus non aceipil ſic juramentitt pat do à tam gravi peccato revocare: fed fi non audierit,| eui juratur: fed porius, ficut qui jurat» intelligit; camre & coramnobis dere, quam novimus, falfum jutaverit,| non ex intimis, fèd ex his qua proferuntur foris verba nofira fi utrum prodendus fit, f proditus etiam periculum mor-| f Irem objicitur, qui jurat fuper lapidem, putans fè jura tis incurrat, difficillima quæftio eft. Sed quia non ex-| fucrofantta Evangelia, perinde tenetur, ac fi fuper Evang preſſit, cui hoc indicandum ſit, utrum illi, cui juratur,| verit: licèt ille cut jurat, ideò fuper lapidem illum jurarefe an facerdoti cuipiam f, qui non folùni eum perfequi| non fervando quod promittit, reatu perjurii teneatur. Y non poteft irrogando fupplicium, ſed etiam orare pro ¶ jicitur de ciuabus, qui credunt fè jurare obeditutos Confuliv illo poteft; videtur mihi ,quòd fe homo folvat à pecca-| omnibus, que fibi imperata fuerint pro honore fua cĩtiii sne ti vinculo,fi g indicet talibus, qui magis poſſunt pro- verò obedientiam recuſantes, reatu perjuri shaqueentur fpi" deffe, quàm obeffe perjuro, fivead corrigendum eum,| breve juraturinin quoalsud continetur,guàm fajuraturos arbitre fivead Deum pro illo placandum, ſi& ipſe confeſſionis iur; videlicet ne Padam in Nilum convertant, vel aliguid huji adhibeat diſciplinam.| modi faciant. Si ergò contra hoc, quod fè jurat credideranh, Cite Si ergo ifte, ut fupra ditum est, gui audst falfum jurar| alibus fuis obedientiam denegarent, nunquid feamdnam intentita cet, delinquit 3 multo magu ille rens eft, gui ad pejerandum ali-| nem recipienti an poris fecundum intentionem juranit juramet | tum Deus illud acciperet? Q Item, fi innocens de adulterio, vtt e fè circum-| furto impetitts, innocentiam[uam vellet afferere, jera | i 4 eX guem compellit. 4 pars. Quaritur de es, qui verborum callidita ret antem fé > an fit reus perjurit uyi ro f jur, quod ma- ab objectis fic efesmmunsm, ficutin brevi ljo ntinetur, quad Jj sepa in ilo hunc renra venire putat slium, cni juramenium a niſt ſeruaverit, quod juraſſe creditur.| nibus j N arbitratur, contineatur aui 7 id 4 mjoy ia i A r. K sip? C. IX. De co, qui calliditate verborum fe objeltorum, nunquid A Domino perjur reputabitur ra : e an nunquid paterit argui fè juraffè, adulterii, aut furti reatump' De hoc ita ſeribit Iſidorus ſententiarun currife? Non lib.2. cap. 3i. gua h arte verborum quifque juret, Deus ta- C. XIL€ Inter juramentum, ér locutionem f- men, qui conſcientiæ teſtis eſt, ita hoc accipit, ſi- delium nuila debet efe diffe- cut ille, cui juratur, intelligit. D liciter autem reus rentia. ei fit, quias& Dei nomen in vanum aſſumit,& proxi- Hinc etiars Chromatius Lin taps. mum dolo capit. Matthaei z na E e F„ Manhei C. X. JJ Perjurus efti: qui fupe| a iA cauſa eſt, quia omnis, qui jurat, poe y?-deb Domi :_ jurat,| d jurat, ut quod verum eft, eloquatur, Et ideo per ult lem ex fermone fancti Augi| inter juramentum,& loquelam noftram, nullam vi 5„1/: ik a conve · de verbi» Apoftoli. effe diſtantiam: quia ſicut in juramento nullam T Cce k dico charitati veſttæ,& qui ſuper /lapidem| nit effe perfidiam; ita quoque in verbis noftris nt s Eosi jurat, perjurus ef. Unde hoc dico? quia| debet effe mendacium; quia utrumque& Po multi& in hoc falluntur,& putant, quia nihil eſt, perſmendacium divini judicii pœ damnatur, dicente e n a e[Os, quod mentitur, occit animam| NP, a Paea fpo P. I2.c. 26. b al. prokibendi. c Glofa quis ergo verum loquitur, jurat; quia ſcriptu ordin, inito c. quinti Levit. d Tuo.12..19-Pann...-109.€ al. C Teftu fidels pon mentitur,} us: mi TD vel cuipiam,| orig Ivo, g al etiamfi. h Sent.3. I$ Chromatius] Antea citabatur, Chryſoſtom difi.sg. Anfi Polyc..6. tit.12. Bureh.Laa..10. Tuo part, r2. errori occafionem dederat fimilitudo primaru literarum e36. Q 67-Pann,l acair à al qui, k Ivopazc gg Pannd t. eii E .416. I per] vera leclio.` G a e PIE per) a Hucnfy R. Greg. ce lgj b Sapt C. IIII. pikem mtel th, gamer 4 par t “ulg

a jedn codeeson wit lyanem, C Pam sverbanofir ina fer judicie gitur A G C yntatem alterius Y liquis verba conlie! em; quia Don debi ya intention se nafra talia forsi jaurba mpra talia fori intenti nan debet ferunt } Deng nou accipit jie|t pi ficut qui jurat, ilt chi qua profer fi nijurat faper poe lja, perindeten urah ideo fpe promti ree h Ami Je qw Creawit] yri ufin k pgb u Pado haian PIS y founa Wr- q im mp prit? ae it a imnuntam/ 77 Caufa XXII. Quæſt. V. C. XIII. 9 Autequam aliquis jurer, pejerat, fi contra confirentiam jurare parat, Idem s. O7 pejerare paratus c, antequam juret, jam perju- rus effe videtur: quia Deus non ex operibus judicat, fedex cogitationibus,& ex corde. Ex his omnibus colligitur,quod juramenta ſecundum intentionem Praſtantis, non recipientis, à Deo judicantur. Quomodo ergo, ſecun- dum Ifidorum quacunque arte verborum quis jurat, Dens fic acci- pit ficut ille, cut juratur, intelligit? Sed ficut aliud eshcallidå arte verborum jurare, ali ud fimpliciter intentionem faam jurando enun- tiare; fic aliud est fimplici intentione juramentum falum recipe~ re, aliud in recipiendo calliditate uti: quia ficut quifquam apud Deum non valet aliquem ladere; fic nec prater ejes intentionem valet quis alicui ſubvenire. Deus autem duplicitatis aſpernator ſim- Plicem intentionem utriuſq; conſiderat:& tam ex parte recipien- tiguamex parte praflantis verborum artem aſpernatur& odit. 4 pars. De arate vero jurantium quaeritur, qua atate quiſq; ad jurandum debeat cogi? De quo in primo libro Capitula- rium,.63. ffc invenitur definitum, C. XIV. Ọ Ante rationabiles annes, aliqui non cogantur jurare. P Arvuli, b qui fine rationabili ætate funt, non cogan- tur jurare, ficut 1 Gunebodigni faciunt. Et qui femel perjuratus fuerit, nec teftis fit poft hoc, nee ad fa- eramentum accedat, necin fua caufa, vel alterius jura- tor exiſtat. AN Sicut Gunebodigni faciunt.] Addita ifthac funt ex originali, C. XV. 9 Ante quatuordecius asnos nulus jurare cogatur. Irem ex Concilio Eliberitano. pë c anteannos quatuordecim non cogantur jura- re, Puella quoque, fi in puerili ætate fita in domo pa- tris, illo neſciente, juramento ſe conſtrinxerit,& pater ejus, ut audierit, ſtatim contradixerit, vota ejus,& jura- menta irrita erunt,& facilius emendabitur. G Burchardus hoc citat ex Concilio Hibernenſti: ue alia, qua Concilio Eliberitano tribuuntur. C. XVI. ꝙ Deeedem, Cut à jejunis juramenta Praſtentur. Irem Cornelius Papa d. Oneſtum e etiamyidetur,utqui in fan&tisaudet f jurare, hoc jejunus faciat, cum omni honeftate& ti- more Dei,& ut pueri ante annos quatuordecim non co- gantur jurare. G Cateri erias colectores citant ex decretis Concilii Papa. Extat autem lib, 1. Capitular. c63. nonnullis praterea verbis interjectis. Et nde refert primam hujus capiti partem Ivo.33. Praterea[unt quadam tempora, quibus jurare prohibemur. C. XVIL 9 Quibus temporibus jurare prohi- bemur. Unde in Concilio apud fan&um Medar- : dum habito. Jye 2 ſancta Synodus, ut à Septuageſima uſq; in octavam Paſchæ,& ab adventu Domini uſq; in octa- vam Epiphaniæ, nec non& in jejuniis Quatuor tempo- tum,& in Litaniis majoribus,&in diebus Pominicis,& in diebus Rogationum(nifi de concordia& pacificatio- ne) nullus fuper facra Evangelia jurare præfumat. f pars. De h formav o fidelitatis ,¢&x quid guifa, debeat Domino, vel econverfo, fic invenitur in epift. Fulberti Epiſcopi. a al Item. b Ivopart.:2.£.23. Pann. l8..103. c Burch, dib.12..26. Tuo part. 12..fI. Pann. l. G. c. loꝶ.& lof. d Capitul. l1eap.63, e Burch. iib.12..12 Ivo.12. cap. 69.€> 33. Pann..8. cap.120. Cap. præcedenti. F al, habet. g Simile quiddam in Jèhedis Capitularium é GaÑia mifin. Burch, laz..20. h In nfi- bus Jendorum, lib,2, tit, 6; delitate ſunt ob. C- XVH. g fervanda. DE a forma fideliratis aliquid feribere monitus, hæe vobis, qug fequuntur, breviter ex librorum au&o- ritate notavi. Qui domino ſuo fidelitatem jurat, iſta ſex ſemper in memoria debet habere; incobume, tutum, honeſtum, utile, facile, poſſibile. Incolume videlicet, ne fit in damnum domino fuo de corpore fuo, Tutum, ne fit ei dampum de fecreto fuo, vel de munitionibus, per quas tuis effe poteft. Honeftum, ne fit ei in da- mnum de ſua juſtitia, vel de aliis cauſis, quæ ad honeſta- tem ejus pertinere videntur. Utile, ne ſit ei in damnum de ſuis poſſeſſionibus. Facile vel poſſibile, ne id bonum, quod dominus fuus facere leviter poterat, faciat ei diffi- cile; nẽve id quod poſſibile erat, reddat ei impoſſibile. Ult fidelis hæc nocumenta caveat, juſtum eſt. Sed 1 quia non ſufficit abſtinere à malo, niſi fiat id, quod bonum eſt, reſtat, ut in eisdem ſex ſupradictis conſilium& auxilium domino ſuo fideliter præſtet, ſi beneficio dignus videri vult,& ſalvus eſſe de fidelitate, quam juravit. Domi- nus quoque fideli fuo in his omnibus vicem reddere de- bet, Qudd ſi non fecerit, meritò cenfebitur malefidus: ſicut ille, qui 2 in eorum prævaricatione, vel faciendo, vel confentiendo deprehenfus fuerit perfidus& per- jurus. G Epiflola hac Fulbertèmifa este Gallia, defiripta ex vette fo codice Ecclefia Belluacenſis: cujiis hicet titulas; Gloriofo du- ci Aquitanorum VY. Fulbertus Carnotenſis Epiſcopus orationis ſuffragium. I Q Sed quia non fufficit} In ſai cbiſlola legitur: Sed non ideò caffamentum meretur: non ei fufficit. Apud Ivonem vero, Sed non ideò caffamentum b meretur. Nom enim fufficit,&c. 2 Qui in eorum] In piſtola lægitur, ſi mox prævari- catione: apud Ivonem, fi in corum prævaricatione: In Pane normia vero nt apud Gratianum. C. XIX. ꝙ De codem. Auguſtinus. 8¹ cqui Laicus juramentũ violando profanat, quod Re- gi& domino fuo jurat,& poſteà perversè& dolosè e- jus tegnum tractaverit,& in mortem ipfius aliquo ma- chinamento inſidiatur, quia ſacrilegium peragit, in Chri- ſtum Domini manum mittens, anathema ſit: niſi per dignam pœnitentiæ ſatisfactionem emendaverit, ficut conſtitutum à ſancta Synodo eſt, id eſt, ſeculum relin- quat, arma deponat, in monaſterium eat,& perniteat o- mnibus diebus vitæ ſuæ: veruntamen communionem» in exitu vitæ ſuæ cum Euchariſtia percipiat. Epiſcopus verò, Presbyter, Diaconus, ſi hoc cramen commilerit, de- gradetur.; G Caput hec in melioribus Gratiani codicthus non habetur. Burchardus dr Tvo citant ex ditis Auguftini, Simile autem ha- betur in Concilio Toletano 16..8. ex Hifþania miſſo. 6 pars. Dieitaq eæ pramiſſis appares, mendactum necſim. Plici ſermone debet proferri, nec juramento firmari. Mendacium autem non folam in verbis fed etiamin fimulatis operibus efe pe batur. C: XX. g Mentitur, gui profefioneta fuam operibus uon oftendit. Unde Ambrofius aiz zn fermone habato in Domi- nica de Abraham. G luitium hujus fermonis eft, Scåtote fratres. Avete d, fratres, mendacium, quia omnes qui 2- mant mendacium, filii funt diaboli 1. é infrà. € Non folùm in falfis verbis, fed etiam in ſimulatis o- peribus mendacium eft. Mendacium namque eft Chri- ftianum fe dicere,& opera Chrifti non facere. Menda- Pamm...c. iꝛ2ñæ b glsaufamentyms «ló tit ar Burchditz..21, Ivo-rzcapr sh a Ho partt. le. cap c Anfèll.11..74.Poly d-Pann h8.:127

De jurejurando(r j periurio. 775 Decreti Secu De ze militari& bello. nda Pars. 776 cium eft, Epifcopum, Sacerdotem vel Clericum fe p! ofi- teri,& contraria huic ordini operari, I4 Diaboli,] In codice Vaticano, ubi hicfermo habetur afis guuntur hac, quia non ſolum mendax ef, fed etiam& pater,&inventor ipſius mendacii eſt. Omnis enim fi- mulatio,& omnis duplicitas mendacium eft, Ergò non folùm;&c. C. XXI. Q Quoties fermo malus de ore nofiro procedat. Hem Hieronymus ŝin c, g. epift: 44% EMMeloi. Uoties verò loquĩimur, aut non in tempore, aut im- 0, aut non ut convenit audientibus, to- ties fermo malus procedit de ore noftro ad deſtructio- nem eorum, qui audiunt. Confideremusitaque, quia loquamur: quia pro omniotiofo verbo reddituri fumus rationem in die judicii. 7 pars. Iuramentum vero Clericus Laico praſtare non debet. C. XXII. g Cuiquam Laico Clericus nihil jurare profimat. Vnde in Remenſi Concilio legtur. Ullus a ex Ecclefiaftico ordine cuiquam Laico quicquam fuper ſacroſancta Evangelia jurare præſu- mat: ſed fimpliciter cum veritate& puritate dicat eft eft, non non. Sed fi eft aliquid, quod fibi objiciatur 1, prout judicaverint,qui ejufdem ordinis funt, aut corrigatur,aut expurgetur. I Objiciâtur,] Apud Burchardum& Honem ſequitur, ad Epifcopum, in cujusterritorio eft, deferatur;& juxta id,quodilli, qui ejufdem funt ordinis, dijudicaverint, aut corrigatur, aut expurgetur. Epiſcopo fimiliter Clericus juramentum preflare non debet, nifi forte is, cus Ecclefia procurationem cammittit. C AASI g De eodem. Vnde Urbanus 1I. art. ua QUÆSTIO L Vod militare alienum videatur ab Evangeltca difaplint, hinc videtur poffe probari, guia omnis militia velob ins juriam propulſandam, vel propter vindict am inſereni est inflituta: Injuria autem vel à propria penſona, ve pellitur š guod utrunque Evar gelica lese prohibe ur, Cam enim dicitur: a[ Siquis te percufferit in unam maxillam, prz- be ei& alteram]& iteram: ¶ Qui angariaverit te mille paſſus, vade cum eo duo millia.] Irem cum Apofiolus di- cat: b[Non vos defendentes, chariſſimi, ſed date locum iræ:] guid aliud prohibemur, quam propria perfona injuriam G lem, cum Petro, gladio magiſtrum defendenti, Chriftus dixerit: c[ Converte gladium tuum in vaginam; an putas, quia non poflum rogare patrem meum,& ex hibebit mihi plus quàm duodecim legiones Angelorum? j dentque ſicut de B. Andrea legitur d, cum fie w popne lorum, ut de manibusinigui ju is eum ersperenh O ab inquria mortis illum defenderent, ipſẽ econtra& exemplo& verbo patien tiam docens, rogabat eosmefaum martyrium impedirent; quid a. octor um injurias patee repellere? lud mmonemur quam ficut proprias, ita ter tolerare,nec ad arma concurrere fi d eorum exemplo ad fir l ferenda animum preparare? 4] Tremmcum in proxerbin 1 rur: e¶ Mihi vindictam,& ego retribuam, dicit Domin Item, cumin Evangelio dicatur:£[Nolite judicare,& non ji dicabimini.] Item, g cum paterfamilids dicat firus ti- bus colligere zizania:[ Sinite utraque crefcere ufquead mé fem:& tunc dicam mefforibus, colligite zizania, Xali gate in fafciculos ad comburendum.)} e em cm Resit qui nuptias fecerat flio Jho, miſßis exercitibus fuis, Angelo Km U- delicet, dieatur perditurus homicidas Prophetarum 0 A hol rum, qui vocati ad nupti venire contempferunt credendo cum Paulus Apoftolus dicat in epiftola ad Romanos: hĮN Noe b Epifcopus Clericos fuos, nifi fortè quibus Eccleſiaſticarum rerum difpenfatio commiſſa fue- rit, fibi jurare compellat. t vetuftis exemplaribus fini retur. Abfùnt autem hac verba,© fèquens caput, nullus. em non modd ifta habentur, fèd etiam caput primum de juramento calumnia,& conſtitutio nova Henrici. q pu jis caufa u jus canja DA: d jacentes Catholicos miris& cru- o ciaiibus ad harefim compellere cæperuni; quo com- perto, Apoftolicus catholicis Epifcopis circumadja- centium regionum, qui ab Imperatore civilem juri- onem acceperant, imperat it, ut Catholicos ab hereticis def i modi po ènt, cos ad fidei ji d Apoſt olac reciptentes, convo- atem redire com- 1 contra hareticos pugnare cœ- aliis rebus fi uE eclufis, ad uni- 15 s vel cis, expoliatis, allis carcere& tatem catholica fidei coacti redierunt. Hlic primum quaritur, an militar 2 indo, quod bellum ſit juſtum,& KTertib, an injuria ſotiorum armmis ſit propulſanda? 4 ndita fit inferenda? $ ito, an fit peccatum judici, vel minifiro reos occidere? ó xto, an mali fint cogendi ad bonum? 7 Sep timoan haretici fuis& Ecelgſia rebus ſint eæpoliandi,& qus pfidetab haereticis ablata,an dicatur pofiderealiena? £ Ofavoan Epifopisvel quibuslibet Clericis fud liceat aultorita- yel glir y re, vel Adoſtolict, vel d Inperatoris preceptoarma movere? a Burch.l,2..188.Ivo...133. Pann..s. car. b Ext. de jure- jur. c. nullus. c al. Apoſtoliaa. d al. ſine Imperatorii. judicare invicem.] Item: ¶ Tu quis es, qui judicasalit ſervum? Suo Domino ftat, aut cadit. Sive ergo vivi five morimur, Domini fumus.In hoc enim Chriftus moi uuseft,& refurrexit, ut& vivorum,& mortuorum d0- minetur:] In his omnibus quid aliud pracipirurguarmuit Ea délinguentium divino refèrvetur examini? Cum ega, Wi diétum est, militia videatur i ta vel ob injuriam prop dam, velad vindiflam inferendam, utrumque autem igi Evsta gelica prohibeatur, apparet qúod militare peccatum f a 1 QIn proverbiis) Sententia illa folet quidem proue loco ufùrpari: fèd non hab B. Paulo ad Rom.cap. 12.(conjunct᷑e cum alid verb.) é ad Hebraeos 20. Deultic. q. in(antit Haeſenlptum es eft ultio,& ego retribuam. Mea CIIL g Bella carnalia bellorum fpiritualium figuram gerunt.; Hinc ettam Gregorius ait l; Ifi bella ifta carnalia figuram bellorum fpirituatnm gererent, nunquam, ut opinor, Judaicarum hito- riarum libri difcipnlis Chrifi, qui venit pacem doce! legendi in Ecclefiis fuiſſent ab Apoſtolis traditi, k enim eisbellorum proficeret ifta deſcriptio, quibus E citur ab Jefu A[ Pacem k meam do vobis, pacem m” lingus vobis?|}& quibus per Apoſtolum jubetur& di citur: ¶ Non vofinetipfès vindicantes, fid na i accipite,& magis fraudem patimmi?} Unde 4 r- fciens Apoftolus nulla nobis jam ultrà bella€ PE naliter peragenda, fed animæ certamina contia di tuales adverfarios defudanda, velut magifter mitit, præceptum dat militibus Chrifti, dicens m:; armaturam Dei, ut pofiitis flare adversus aſtutias diaboli: J i à Marthc. b Romam.tel© Matth.z6. ipfius.€ Deuteron.32. Roman. I2. f Mathy. 8 h Roman.. i Origenes hemilid ap faper bjut Corinth. 6. m docere, injurtam — m E phh. Hs

A His ita efpondetur. corpori, quam preparatione cordis funt C. II.€ Praecepta patientie, virtute animi, non oflentatione corporis ſervanda ſunt. Unde Auguftinus azt in fermone de puero Centurionis. Aratus à debet eſſe homo juſtus& pius patienter eorum malitiam ſuſtinere, quos fieri bonos quærit,ut| numerus potiùs creat bonorum, non ut pari malitiå fe quoque numero addat malorum. Denique iſta præce- gis ad præparationem cordis, quæ intùs eſt, pertine- re, quam ad opus quod in aperto fit(ut teneatur in ſecre- animi patientia cum benevolentia,in manifeſto autem uod eis videtur prodeſſe poſſe, quibus bene vel- € b Hinc liquidò oftenditur: quò d ipfe Jeſus, exemplu mſingul are patienti eam p in fo ciem, refpondit:[ S c : fi autem bene, quia me cedi epai n ftum, fi verba intueamur, imple- it percutienti alteram partemo, s prohibuit,ne,qui fecerat injuriam, augeret. Et| ì paratus venerat non folùm percutiin faciem, ve- pro his quoque, à quibus hæc patiebatur, cru- us ait in crxuce pendens: ¶ Pater d t quid faciunt.) Nec Paulus i& JE fùi videtur Praecepta patientia non tam oftentatione retinenda. tame rùm etiam epum Don Aa a contra antibus diceretur: F eos i faperent, intelligerent itu C hrifti parietem dealba- cerdotii Judæorum. Ait judicare me fècu cuti?| Et cùm à facis principi Sace voluit, quid dixerit: jam do—5— lum effe adven tum, hoc eft, hypocriſi quippe:„1[ Nef ſetvi Í ires, guia princ A a j; tui} cù jui in codem populo creverat, ate l fuer at eruditus, illum cipem Sacerdot {cire non poffet; nec cos, quibus ita notuserat, ullo fa lain quòd neſciret. Sunt e iſta præcepta patien- tiz í ſemper in cordis præparatione retinenda: T aque benevolentia, ne reddatur malum pro malo, ſemper in e complenda eft. nda funt aut l m cum invitisbenignà quådam afperitate pl rum poti ùs utilitati confalendi eft, quàm yo m 1 co orripiendo filio, quamlibet fectòꝰ amor paternus amittitur. vd nolit& doleat, qui etiam invitus videtur Ac per hoc fi terrena ifta publi- E& ipfa bella fine bene a non gerentur ut z ad pietatis, juftitiæque paca- ſocietatem viĝis faciliùs confùlat 1. Nam cui li- € rquoniam ni non maledices, prin modo Fiat & mala SON vi l apost. Nam&fi Chrifti sin potiùs militibi angelio diceretur omnino fi Ptraher cent. m l conci na omnial ſalutis pe arma, ſeque mil autem eis: ceritis: fù ſtipendium ſufficere debere is vka 1 Qu non prohibuit. G Sic eti. cerent ctum eſt Nem` militare utique n affert au dum initium nor bus. c oani? ter] al. irridenter. Caula XXIII. Quæft.I. dixi, ex ga ] Nequaqı uam| admonere| De re militari& belo. 778 Iı§ Null li) Repofitns est integer locns Evangelii, ut est in ipfa epy lola,& lib. 22, scontra Faufium, E, 7d. Antea erat, Con- | tenti eftote ftipendiis veftris, C. III.& Jnbelicis armis milites Deo pla- cere poffunt. Irem cjusdem ad Bonifacuuem, epift. 207. Oli a exiftimare neminem Deo placere poffe, qui in armis bellicis militat. In his erat ſanctus David cui Dominus tam magnum perhi ibuit tẽſtimonium. his etiam plurimi illius temporis juſti. In his erat& i le Centurio, qui Domino dixit:&[? Non fum dignus, zneres ſub tectum meum. 1 infia.€| Hoc crgò primù m co- | gita, quando armaris ad pugnam i quia virtus tua etiam ipfa corporalis donum Dei ef. Sicenim cogitabis 1 de dono Deinon facere contra Deum. Fides enim, quans do promittitur, etiam hofti fervanda eft, contra quems bellum geritur: quantò magis amico,pro quo pugnatur? Pacem habere-debet voluntas, bellum neceſſitas, ut li- beret Deus à neceſſitate,& conſervet in pace. Non e- nim pax quæritur, ut bellum excitetur: ſed bellum geri- tur, ut pax acquiratur. Eſto ergò etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugna] pacis utilitatem ec vincendo perducas. ait Dominus) a filii Dei vocabuntur.| Si autem pax hur mana tam dulcis eft pro temporali fålute mortalium, quantò eft dulcior pax divina pro æterna ſalute Angelorum? Itaque hoſtem pugnantem neceſſitas perimat, n 10n voluntas. Sicut re- bellanti& reſiſtenti violentia redditur, ita victo vel ca- pto miſericordia jam debetur, maximè in quo pacis per- turbatio non timetur. I§ Sicenim cog} gitabis de dono Dei, non facies contr ra Dominum. datu um est e hoe C IV. g a Item dka contra Manicheos,| na Libro 22. con- cz 8 , Sic enim co- Emen- t in bello jure repreſiendenda. ~ Uid culpatur in bello?? An quia moriuntur quando- Aeque morituri, ut dominentur d in pace viuri? Hoc tercliendeis timidorum eft, non religioforumv. ulcifcendi crudelitas, impacatus at- que implacabilis anin us, feritas rebellandi, libido domi- nandi,& fi qua fimilia, hæc fant, quæ in bellis jure cul- antur. Qux plerunque ut etiam jure puniantur, ad- r rsus violentiam iftentium(( five Deo, five aliquo le- gitimo imperio jub geren ida ipfa bell a ſuſcipiuntur à bonis: cùm in eo h narum rerum ordine inveni- untur, ubi eos yel jubere tale aliquid,vel in talibus obe- dire juftè ordo ipſe conſtringit. Unde 4 neque J n- nes e ab armis jubet diſcedere miea.& Chriftus f tri- buta Cæfari monet reddi, quia propter bella neceflariò militi ſtipendium præbetur. Nocendi cupiditas; Ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc pofcit, ut Ees lli auđoritas atque confilium apud Principes fit. '] i humanå cupiditate bellum geritur,non no- bet quifquam poteftatem, h enim eft poteftas, nifi à ite Ergò vir eR, ſi fortè itet, rectè poteſt acis ordinem ſervans, tra Dei præceptum, rùm fit, certum i on eft; ita ut fortaffe vs perandi, innocentem au- ſub Rege, illo juben quod å fibij | cerumen, velu | reum faciat F Regi tem militem oltendat t ordo fery iendi, m iniquitas verf Ordo, Gratianus .L. ñ. ciæ. Tuo.10..126. b Matt,$. mentur. Pann..8. cgs.€ Jan. i9g. h Rom. ñ. i alumtate Maith.22 g al. cui quod jubetur,

De re mifitar?& bello. 779 fiss ó claris exponitur: ficu stiam a verf. Sed G humana,| 'wfyad verf: Non enim. C. V.@ Militarenon esT peccatum. Irem ejufdem zn libro de verbis Domini tractatul. five fermone 19.; ilitare a nonek delitum,fed propter pra gadam mi- litare peccatum eft: necrempublicam gerere crin i-| nofum eft, fed ideò gerere b rempublicam, utrem fami- liarem potiùs augeas, V sidetur effe damnabile. Propterce enim providentia quadam militantibus funt ftipendia çonftituta, ne dum ſumptus quæritur, prædo c graſſetur. Irem infià. ç Dicit ipfe Dominus, d[ Reddite que Dest fant, Deo, O qua Caſaris, Cæſari.] Igitur, q quod Cæſar Præcepit, : quod Imperator i indicit, tolerandum eft: accumulant. erendum e ſed fit intolerabile, dum prædam exactoreʒ Irem infia.$ E Interrogaverunt Icannem mitites, dicentes: Quid faciemus& nos? Ait€ tlir Ioannes, ner n concutiatis, neque calumniam faciatis, fè fd contenti eflote flipendiis vefiris.} Hicjam cognofcere fe debet omnis homo, qui militat, Non enim tantùm de his militantibus Scriptura loquitur, qui ar- matå militiâ detinentur: fed quifquis militiæ füx cin- gulo uritur, dignitatis ſuæ miles adſcribitur: ue ideò hæc fententia potet dici(verbi gratiâ) militibus, pro- tectoribus, cunctisque rect oribus. nque ſibi ſtipen- dia publicè decreta con fequitur, fi amplius’ quærit, tan- quam calumniator& concuſſor Joannis ſententià con- demnatur. CyL- g Pasata funt bella, qua g ger coërceantur, bonig, fubleventur. Trem ejusdem de diverfis Ecclefia- obfèrva- tionibus. Pud f veros Dei cultores etiam ipfa bella pacata ur, ut mali funt, quæ non cupiditate aut crudelitate, fed pacis| ftudio geruntur, ut mali corceantur,& boni ſuble ventur. Sicetiam citat T e$ inueni j titulum. Simile habetúr fap. cad. noli.$. efto ergo. G Dei, lib. 19..12 C. VIL g Summae lans militiareipub. utili- tatibus obedientiam exhibere. Irem Gregorius univerfis militibus g Neapolita- nis, lib. 12. epiſt. 24. Umma b militiæ laus, inter alia bona merita, hæc eft, obedientiam reipub. ż utilitatibus exhibere, uod tamenapud B. Auguj ftinum non 'a ad Ianuarium talem fere habeat Decreti Secunda Pars. 780 de civitate GE Quod fit juftuns belum. Uftum a eft bela quod ex edicto 1 geritur, de ré bus repeteńdis 4, aut mopriandonnn hoftium caus, gr caps Q Judex c ditus quas jus dicens populo, five quò djure diſceptet. Jure autem diſceptare, eſt juſtè ju- dicare. Non eſt autem judex, ſi non eſt in eo juſtitia. 1, Edicto]̃ In codicibus Ifidori etram manuftriptis legitur y ex piz di&o. Citat enim Ciceronem ex libris de 15505 fu ne: gat jftum effe belium, nifi denuntiatum; nifi indittum, 4 nf der repetitis rebus. C. IL g Nihilad juftitiam interest, five apertty feue ex inſidin aliquis pug Item Auguſtinus in libro quafironumó,.i. Ominus nofter jubet e ad Jefum Nave, ut conĝi- tuat fibi retrorfus infidias, id AN aldiante l belia- tores ad infidiandum hoftibus. Hincadmonemur hoc f non injuftè fieri ab his, qui juftum betlum gerunt, ut ni- hil homo juftus præcipuè cogitare debeatin his rebus, nifi ut juſtum bellum ſuſcipiat, cui bellare faset, Non enim omnibus fas et. Cùm autem juftum bellum fu- ſceperit, utruma pertã pugna, utrum infidiis vincat,nihil ad juſtitiam intereſt. Juſta autem bella definiri folent, qug ulciſcuntur pme„fi qua gens, vel civitas, qug bello petenda eſt, vel vindicare ne gle xerit, quod à ſuisim eft, vel reddere, quod per injuriasa eft. Sed ctiam hocgenus belli fine dubitatione jufum ef, 4650 Deus imperat, a apud quem non eſt iniq quitas,& novit quĩd cuique fieri debeat: in quo bell Io dađor et ercitus,„vel ipfe populus non tam auctor belli quammi candus eſt. quod ex edifo geritur, del gui. Cum erg zo ju iftum bell quomodo a filiis Iai jufa blage C ni jurze ut tf bantur C. De his ita ſeribit Auge alinea in Suafa Muane. rorum, qeg adc, 20 N2 andum g eft fanè,quemadmodum juftabella ge- rebąntur[ à b filiis 1fraël contra Amorrhros] 1- noxius enim tranfitus denegabatur, qui jure humane cietatis æquiſſimo patere debebat. f fo- Qu X STIO III. juria fain armis propi oritatibus pri obatut, Dominis terficindum? non ulfanda non j enim Uod vero in b Herode quareretur ad quodque fibi utiliter imperatum fuerit, obtemperare: ſi- cut& nunc devotionemveſtram feciſſe didieimus, quæ epiſtol õ noſtris, quibus magnificum virum Conſtantium Fribunum cuſtodię civitatis deputavimus præeſſe, paruit, &congruam militaris devotionis obedientiam demon- ftravit. Unde fcriptis vos præfentibus curavimus admo- nendos, uti prædicto viro magnifico Tribuno, ſicut& feciſtis, cimici debeatis pro ſereniſſimorum domino- rum utilitate, vel confe rvanda civitate, obedient iam€x- hibere: quatenus quicquid à vobis hactenus benè geſtum agnoſcitur, per præſentis temporis vigilantiam ac fol tudinem augmentetis. Ex biso omnibus colligitur, quod militare peccatum non est, guod praepta patientia ın praeparatione cordis, non in oji Nattone cer poris ſer vanda. ſunt. 2 pi zi zuæſtvit armorum, cum occulto t jfliné ust ibi cantlum. | ph ptu lati Paie idaorum, fed fugtens mu k lapidibus| peteretuts zum., Lic ettam, cum A Tudás k abfiondit fè,© exivit de templo. Sic etiam cum ah ad crucem, noluit| commovere advers 4s femores Judan rum m procefèrat, O 4um palim O laudibus eum receperat. Sac etiam interrogati a Pilato» de hoc m m undo.$ 3i | Rex effèt, ait:[ Regnum meum non eſt enim eſſet de hoc mundo, miniſtri mank ut egon on traderer Jud PoI vrium, nt. Item, cum ip una civitate, us docur ſ- @r Acerelut turbam, qua nuper esr ob Inſinu anis anarum näi pertin eri ui auxilio h ab imminenti in juria fè tueri conte at: m ẸSivos perfecuti fuerint in aliam:] non arma armis, fèd fugam pet) poni. g Item, ficut legitur iù Efaia, Bg ypt á Nabucho dy Chaldaeos'™ er/ feguentib E QUASTLO TI Vod autemqúaritur, guod fit juſtum bellun mol..18..1. ingust. 7 Vador rus Ety- devaſtata est, guia filiis Ifraë! contra Affro o n i al- [ Baculu s arundineus Rex Ægypti: ſuper 5 j quis innixus fuerit confringetur,& pero rE a | num innitentis.] ff etiam Iudet captivi d duli funta 1 a Beda, dr glofa ord. Lue:3. Tvo P. 10..42f. Pann. lib. b. cab. bo. agere J erig. c prada orig d Matt.22. e Luc.3 Ep.- i Jana reipnbl, exhib bere, orig, £ Tvop..cos, g Epifèopis) orig. imprefum. D svAnfiliz, Filg. i4 b al repetitii: Et a Ivop.10..116. Pamm. l8.034. 7-a borit Et ê idem fert habetur li. de officiis. e fa. t MA. 2 nt ab orig. f d g Ivop.1o..119. Pann Ls.csz, h abfù k S 27.| anii m Mattdo N EJ j | Jum^ hh | tecttonis& defer s auxilium promifit, Vnde dilfum $ 1 | Į A (kA fa. 19.46; Eeh .19.46: jm iwn eh necnifi bon C Exdif

781 fpern fua liberationis non in folo Deo, fed in Homine poſilerunt. Sic étiam de primis credentibus legitur, a quod rapinam fuorum bo- norum-cum gaudio fuf ipiebant, non querentes fibi aliorum patroci- nia, fèd gaudentes, quoniam digni iveniebantur pro nomine lefu contumeliam pati. Siód é Apo oftolus in prima epifiola auadlet C- rinthiis b ut injuriam& fraudem patienter ferant poti POR quam tepetendo fiatres| raie. szc ab idolothytis, oa qualiter| eſca cenfèt abflinendum potius, quam cum feandalo fratrum eda- mus, Sici à Sumptibus abfiinet, ne aliquod ofendiculum Evan- Zelo Chrifls praflaret, Cum ergo ille, qui ab injuria armis arcetur, non minus ſcandalixetur, quàm ille, à quo ablata coram judice re- Peſcuntur'; patet, guod adl nropulſandum injuriam non fint pe- tendaarmorum auxilia, Quod autem petendum non est, illud jure Ppraſtari non debet. Sed econtra multa ri te praftantur gua tā- mmen jure non petuntur. Bonus enim non rite njurig vindictam pe- rin quia malum pro malo reddleret, quam tamen judex rectè inflige- ret, nec nifi bonum pro malo redderet. C. I. G Quafint diferentie retributionum. Vnde Auguftinus in c expofitione Palmi 108. att. i Ex difterentiæ funt, reddere bona pro malis, non red- dere mala pro malis; hæc duo bonorum funt,& prius melius. Non reddere bona pro bonis, reddere mala pro bonis; hæc duo malorum fünt,& penean deterius.Red dere bona pro bonis, mala pro malis;hæc duo medio- crium æ funt: prius propinquum bonis, cenvenit x et iam malis, quod Chriftusnon arguit, fed plus oportere dicit, e quia& Ethnici hoc faciunt: pofterins propin- quum malisconvenit tamen etiam bonis. Unde& le modum ultionisftatuit:[ Oculum pro oculo. J Qux, fi dici potet, injuſtorum juſtitia eſt, non quia iniqua eſt ultio, quam lex ftatuit, fed quia vitiofa eft libido ulcifcendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter homines decer nere g quàm bonum hominem fibi expetere. Hic enim sedderet malum pro malo: judex 2 verò punit, non de- Iectatione alienæ mifrix, quod eft malum pro malo; fed dilectione juſtitiæ, juſtum pro injuſto, quod eſtbonum pro malo: quod etiain Deus judex facit. G.Anguftinnsin explanatione Pfaimni 108. has fex differentias aptifime explicavit: cujus ſententiam aucton glaſſa ordinaria an eodem loco breviter retulit, ex qua glofa videtur ac ceptum hoc caput Iı§ Conyenit etiam malis, J Verba hac non funt in pleriſq vetuſtis, neg, in sloja a: fed non longe difèedunt a verbi B. Au- qujfiint. geji 2 Q Judex verò In gloſſa ordinaria& ple rifa, Gratiani manufi ptis legitu r, judex verò non, fed dile&tione juftitiz, quod eft bonum pro malo, quod& Deus judex facit. Non ſume tamen reliqua inducta, quoniam apud B. Auguſ eadem explanatione aliquanto inferius cadem ferè habe Item ab aliquo capto injufte Jua exiguntur, pro vita tamen redimenda juflèoferuntur. E kerm vafà fa baro injufte exiguntur, pro redemptione tam fie praflantu- Sic É injuria Propulſatio, licet injuſtè poſtule- tur, tamen jufte prafiatur: quanquam ér ipfa ʻ pof fulatio nor KITE injuſta probetur. Aud enim est injuriam propel- kere, ut fibi liceat voluptuose vivere, aliud ut aliorum krilna. a ab aliguo bar- 3 ti libere poffit vacare. Sieg, aliud ef T faf um ab homine ranquam à minifero juflitia f fulare, ut mala voli sad verſan- tium ejus miniflerio careat e fafragio fortiatur eff tu, Ó bonorum voluntas ejus SPUI 65>; m5 alud[þem fuam à Deo in homt- — EE E Cauſa XXIII. Quæſt. III. cleſiæ, non tam ſui ulciſcendi cau & alia etiam emendata. Reſe nem transferre, ut adverfa, Gua inferuntur à Des ad vita cor- retlionem, humano pellantur auxilso, nullå praecedente corre- fione: ficut Ifraelita, quicaj atem fibi imminentem£- Sptiorum ſicffi agio ſe G putaba ınt poffe evadere, fine pænitent. ia pratė- Ptg Vite, ñon revocantes ad memoriam: L[Da b nobis auxi- lium de tribulatione, quia vana ſalus homini$.]& idem i a Hebron ARS. b.Cor. C. verf[ Pro eo, utdiligerent me.} f Exod.zi g aldifèery F k quæ öt 782 [Hi in curribus,&hii in a nos autem in nomine Dei noſtti invocabimus. Petere ergo vel praſtare in tribula- SOTRA ut 3 guisin crimine vivat, damnabile est, etere autem, vel praflare filatium, oht malis facultas delinquendi adlimatur, ur Eccl. pesem adi ipiftatur, ut aligu? multoru m uti- litati ſervetur, utile est& Honeftum difimulare vero est grav. ifii- mum. Hinc de Paulo legitur, a guod cam quidam Tudaorum j ju- raffe n? fè non comefiuros panem, nifi eurn anterficerent, petiit milites a pratore, quorum præſidio illaſũts ſer daretur ab injuria Iudaorum, non fua voluptati, fed ommium utilitati victurus. Bimi 3 Evange lio b mercenarius vocatur, qui videt lupum venientem,&- dimit- tit oues,€ fugite Hinc etiam Ece clefia auxilium ab Imperatore ad fai defenfionem petere monetar, C. II. O Ab baperatore Es Poſtalare debet. De re militari& bello, ofia auxilium Unde Auguftinvs ad Bonifacium ait s epift. so: Morann e Epifcopus Vagienfis auxilium pe- tiit ab Imperatore Chriftiano| contra d hoftes Ec- quàm tyende Eccle- ſiæ ſibi creditæ. uod fi prætermiſi iffet> hon cjus fuif- fet laudanda patientia, fed Mele meritò culpanda. Neque enim& Apoſtolus e Paulus vitæ ſuæ tranſitoriæ conſulebat, ſed Eccleſiæ Dei, quando contra illos, qui eum occidere conſpiraverant, conſilium eorum Tribuno ut proderetur, effecit. Unde factum eſt, ut eum ad locum, quò fuerat producendus, deduceret miles armatus, ne il lorum pateretur f infidias. C III,@ Catholici adversns hareticos a potefiatiz bus ordinatis defenfionem pA unt Poſtular es Item Auguftinus a ad Emeritum, epift. 164. Noti 2 adversùs ill icitas& privatas veſtrorum vio- lentias(quas& vos ibi, qui talia non 1 facitis, do- letis& gemitis) à à poteſtatibus ordinatis tuitionem pe- tunt, non quå vos perfêðnantur, fed quå fe defendant. 1§ Non facitis, 3 Madira est negatio ex originali& Huone, t autem ibi B.‘Auguftinus idy quod decretum fuerat infanto Gneis Carthaginenſi, ac repetitur in Concilio Afi. Imperatoribus. cano, cap. Go. citatur autem infia edem, cap. ab C. IV. G Quantum interest inter perſacutionem Catholicorum& Haæareticorum. Item ejufdem contra literas Petilia. ni, lib. 2..88. Ro 4 membrisChrifti adversùsvos fæviunt,& vobis reſiſtunt, quicunque in catholica parvæ adhuc fidei eo animo funt, quo tunc Perrus fuìt, cùm 1 ferrum pro Chrifti nomine ſtrinxit. ſtram perſecutionem,& iſtorum. vo Sacerdotis Judæorum, quia ſervientes principibus veftris adversùs Ecclefiam catholicam„id eft, adversùs Chrifti corpus armamini. tune Pet rus fuit, qui pro Chrifti corpore, ideft, pro Ec- Sed multùm intereft inter ve- Vos fimiles eftis fer- Ifti autem tales funt, qualis lefia ctiam corporalit er pugnavit. C, V. O Iufiitia plenus$, qui patriam bello tuetur a Trem Ambrofi Ci, æ vel in bell o tuetur à barbaris pa- triam, vel domi defendit infirmos,velà latronibus fo- cios, plena juſtitiæ eſt. ., VI. 9 Prodeſt latroni vel pirata, qui mene bra ejus debilitat. Irem Hieronymus fùper Sophoniam, ad.t. a Afen b ango. c-lrtit.ult. Ivo.10.:t9. dbfùnt ab orig.€ ABor: 23 F al. pateret infidiis Ivo.10..80.Pann,d.:.26. h vop 10..75. à Ioan i8; K Lo P. 10..li, Pam, lib.cnſo.

783 1 4 quis Fortitudinem latronis,& piratæ,& fu nervat b, infirmosque cos reddat, prodeft illis fua firmitas. Debilitata enim membra, quibus priùs non be- nèutebantur, à malo opere ceſſabunt. C. YIL g 2# lis esf ei, qui faat. deo Irem Ambrofius libra primo ae ojj cap. 36. Ne c in inferenda, fed in depeller Aiur tutis eſt. Qui enim non repellit à focio injuriam í | poteft, tam eft invitio, quàm ille, qui fa cit.Unde\ ſes hinc priũs orſus eſt tentamenta be 1 fortitudinis. Nam cùm d vidiſſet Hebræum ab& cipientem, defendit,ita ut Ægyptnum fter in arena abſconderet, Salomon e quoque ait: E⁊ qui ducitur ad mortem. 1 JBellicæ J Sic er manuſcriptis Gratiant C. VIIL 4 tem Anaftafius& Dámafus Papa. Ui f poteft obviare& perturbare perverfos,& non facin, nihil aliud eft, quàm favere corum impietati. į qui manifeſto Nec enim caret ſcrupulo ſocietatis occultæ, 9 facinori deſinit obviare CIXL f: TK Ires Calixtus, epift, 2. ad Epiſcopos Gallie. Uftumg eft, ut qui divina contemnunt m ndata.& in- obedientes Patrum exiſtunt juſſionibus, ſeverioribus corrigantur vindictis: quatenũs cæteri talia committere timeant,& omnes gaudeant fraternà concordiâ;& cuncti Nam 4i 1a mandata contemnunt fèt eantur vindictis fumant feyeritatis atque bonitatis exemplum. ( quod abfit) Ecclefiafticam folicitudinem, vigoremque negligimus, perdit deſidia diſciplinam,& animabus fide- p E lium profeć CX g Eccleſia Tiem ex Concilio Carthaginenfi V. h cap B Imperatoribusuniverfis vifumeft r poftul 9. SE propter affliĉtionem pauperum, quorum moleftiis ſine intermiſſione fatigatur Eccleſia, ut defenſores eis ad- versds potentias 1 divitum cum Epiſcoporum provilo- ne delegentur. 1Viſumeſt] Sic eſt emendatum ex co lic chatur, juſtum eſt auxil pre manufiriptis.„Antea poſtulandum. Ecce, quòd nonnunquam eſt obviand rum armis est propulfanda, ut& malis quendi profit, é bonis optata facultas libere ci nifiretur. Hoc qui non facit, C. XIL G Nonfi liberant eos, gu ” l e Au owe k{ Propheta j r effe, qui permiferunt Chi cere, cùm prg multitudine timerentur,& poſſent i facto,& feà confenfu liberare. Qui 1 definit obviare« poteſt, conſentit. 1Qui deſin um principibus in 71·. I1. Anſe p6. cap.346. h : I qvgwsyið ge k< S R à B. Auguſt.& C ad illud ¶ Eripite paud L Eripre pat Decreti Secunda Pars. fiodoro, cujms i å cii non repellit injuria fimi- j r | g Caput hoces inglofaor lir andum Dere militari&bello. 8 erba funt has: Nam cùm poflis obviare por- efinas adverfari, confenfus erroris eft, € 1 QuRsFIo 1u. 7 Vòd autem vindifa inferenda non fit, multis modis probatur. Mali enim tolerandi ſunt, non aljiciendiʒ epatiene feriendi, non corporaliter expellendi. o ſunt tolerandi,& quomo- do ab eis recedendum fit. Unde Auguftinus azt libro de verbis Domi- nt, fermone Ib TO i funt qt idem mali pro pace, nec æ corpo- raliter ab cis recedatur: ſed ſpititualiter 1 exigete, eſt facere, quod pertinet ad correctionem malorum, qua rùm licet pro gradu cujufque, falvå pace: difplicere, ck ce: Non enim Prophete,quihæc dicebant, po- ım dimiferunt: fed inter eoshabitabant,quos nontang pulumit increpabant, unum templumcum eis intrabant eadem ramenta celebrabant, Hoceft exire, ore non parce : hoc et immundum non tangere, voluntate non cone e 1..Cor.ĝ. ad ea verba exite de 4,2 medio corum. Sententia vero est accepta ex fermone 18 Angul ni dé verbis Don fià eâd.cap. ecce. é cap. recedit, | | ad idem pertine antur por Q Spiritualiter JHicinterpofita erant dua v fF G a plera teti i Ig T S G Ik- Quod mali i Idem. zU bonus tolera malum. Nam& Chriftus b Judit, cùm fciret furem effe, toleravit,& ad prædicangi ecum aliis Euchariſtiam dedit. SFin tračtatu so. in Ioannem. ı ordinaria in Pfalmum 9. at miſit, eiqͥ T Hitium hujus ba, Dixitenim inco fuo.& explanatione B. Ak [almum 19, cujus propr ia verba referuntur fi A codem vero copiose hac eadem fêèntentia expt ofi: mali funt C. III. G Pro pace Ecc tolera Idem fèper Ioannem trallatuşso ad Gt Uid c ergò voluit Dominus nofter Jefus Chrifus, fratres mei, admonere Ecclefiam faam, quando i num perditum inter duodecim habere voluit,nitt utma lostoleremus, ne corpus Chrifti dividamus? Ecce intet seft Judas: ecce fur eft Judas:& ne contemnas, „non qualifeunque fur: fur loculorum ſed Dominicorum loculorum, ſed ſacrorum. Sictimins, di- fcernuntur in foro qualifcungue furti,& peculatůs(pe culatůs enim furtum dicitur de re publica,& nor dicatur furtum rei privatæ, quomodo publicz ](acrilegusfür, qui 90i d lefa tollere è vehementiũs judicandus eſt ſa ollere, ſed de Ece ſia furatur, Judæ proditori comha⸗- rit non undecunque Qui aliquid de E ratur. ato Augufti 7 g Mu lta inl De e verbis Domini. ce, d inquiunt, dicit Propheta.[ Reedse, m inde,& immundum ne tetigeritis,] Quom do ep malos pro‘pace tolerabimus, à quibus exire 8era dere jubemur, ne tangamus immundum? Nos iftam 4 L E: 5 iae sip: corporali- receſſionem ſpiritualiter intelligimus: illi eo T A yaljacut Nam& ego cla cum Propheta:& 1 qus ter. Nam& ego clamo cu pos ftione ve que fumus vafa, utitur nobis Deus in diſpenlat obis, recedite, exi | | | |. s ra. Clamamus& nos& dicimus vo | fr Clamamus& nos, ò oaie aiu cordis t inde,& immundum ne tetigentis: — z 7 Lyer ne. b ggradverfitas. circafinem©+7 74 Bedat Gr SiPoljeitidiAnfhia h e not a nerod —— ` W

non corporis, Quid eſt enim tangere immundum, nifi confentire peccatis? Quid eft autem exire inde, nifi face- re, quod pertinet ad correctionem malorum, quantum pro uniufcujufque gradu atque perfona, falvå pace, fieri potet? é paulò post. Q Ergò, fratres mei, quotquot ha- betis inter vos, qui adhuc amore ſeculi prægravantur, avaros, perjuros, adulteros, inſpectores à nugarum, con- ſultores mathematicorum, phanaticorum, augurum, aru- ſpicum, ebrioſos, luxurioſos, quicquid inter vos malorum effe noſtis, quantùm poteſtis, improbate, ut corde receda- tis:& redarguite, ut exeatis inde:& nolite conſentire, ut immundum non tangatis. 1€ Et qualiacunque) Sie emendatum est ex B. Augufti- ho& Beda. Antea legebatur, æqualia. i C. V. 9 Pacißcus eſt, qui corrigit, quod potest, vel # excludit a fè, quod non potest, Idem jn fecundo libro'contra epiflolam Pare Nmnenant, c. 1. Uiſquis vel quod poteft, arguendo corrigit, vel quod corrigere non poteft, falvo pacis vinculo excludit, rel quod falvo pacis vinculo excludere non poteft, æqui- tate improbat, firmitate ſupportat, hic eſt pacificus,& ab illo malediĉto; de quo Scriptura dicit: b[Ve bis, qui di- t, quod nequam est, bonum, r quod bonum est, nequam,& ta:| omninò liber, prorfus ſecurus, penitùs alienus. & mfia. Quomodo, inquit Parmenianus, incotruptus Poteris permanere, qui corruptis ſociaris? 1 1€ Sociaris?] Apud B. Aug Parmeniani ſequitur continenter refpor fèquenti capite, Ita planẹ. Ac Parmeniani,& B. Auguſtini reſſ Herentur. Ei ebtabant,£ am 4 144c. interrogationt 0, que habetur in proxime te multo aptius ti onf unica capitulo co 7? ugato mprehen- C. VI.@ Quid ft malis fisiari. Idem ża codem capite 21. continud. Ta c planè, fi ſociatur quis malis, id ef, fi maliali- quid cum eis committit, aut committentibus favet. $i autem neutrum facit, nullo modo fociatur, Porrò, ſi addit tertium, ut non fit in vindicando piger, fed vel corripiat juftus in mifericordia,& arguat, vel etiam, fi eam perfonam gerit,& ratio conſervandæ pacis admit- tit, coram æ omnibus peccantes arguat, ut cæteri ti- meant, removeat etiam velab aliquo gradu honoris, vel ab ipfa communione facramentorum,& hæc omnia cum dile&tione corrigendi,non cum odio perſequendi, plenif- ſimum officium non ſolùm caſtiſſimæ innocentiæ, ſed e- iam diligentiſſimæ ſeveritatis implevit. Ubi autem cæ- tera impediuntur, illa duo ſemper retenta incorruptum, di caſtumque cuſtodiunt, ut nec faciat malum, nec approbet ; pongualit í fatum. peglorim, C. VIL Ẹ Aliena peccata in Ecclefia alicui 2 non prajudicant. Idem in epiftola e t52. contra Donatiſtas. Guu f à catholica Ecclefia fuerit feparatus, quans tumlibet laudabiliter fe vivere exiſtimet, hoc ſolo ſce- lere, quòdà Chrifti 1 unitatedisjunétus eft,non habebit vitam, fed Dei ira manet fuper eum. Quifquis autem in hac Ecclefia benè vixerit, nihil ei præjudicant aliena pec- cata; quia in ea unufquifque proprium onus portabit, fic- ut Apoftolusdicit g.& z$ Ergò communio ma- lorum non maculat aliquem participatione facramen- torum, fed conſenſione factorum. Nam ſi in malis fa- ctis non eis quiſqʒ conſentiat, portat malus cauſam ſuam,| & perfonam faam, nec præjudicat alteri, quem in conſen- fione mali operis ſocium non habet criminis. 1 J Chriſti unitate] Anted i i 0 pce to: TEL mi Reflitutum est ex originali€r Beda: itemg, alia nonnulla, a al.ſpectatores. b Eſau. c Polyc. ibid. d Pſal. IAo. 2 Tim.s. e Beda irimh£ Iyo Part. 2. cab. 101. § Galé l 785 Cauſa XXIII. Quæſt. IV. De re militari& bello. 786 C. VIII G Non te maculat malus, fi ei non con- ſentis, ſed ipfum redarguis. Idem a in fermone 18. de verbis Domini, AIE b femper corde disjungimini: ad tempus cau- tè corpore copulamini.& infid.€$ Duobus modìs non te maculat malus: fici non confentias,& fi redar- guas. Hoc eſt non communicare, non confentire: com- municatur quippe, quando facto ejusconſortium volun tatis vel approbationis adjungitur. r infia,€ N ergò confentientes fitis malis, ut approbeti gligentes, ut non arguatis; neque ſuperbien Ienter arguatis. C. IX. g Bamundum tangere, esti confèentire. Idem ex c eodem. Ecedite d, exiteinde,& immundum ne tetigeritis Sed contactu cordis, non corporis. Quid eft enim tangere immundum, nifi confentire peccatis? Quid eft autem exire inde, nifi facere, quod pertinet ad correctio- nem malorum, quantùm pro uniuſcujuſque gtadu atque perſona, ſald, pace fieri poteſt? Diſplicuit tibi, quod quiſ- que peccavit? non tetigiſti immundum. Redarguiſti, corripuiſti, monuiſti, adhibuiſti etiam, ſi res exigit, con- gruam,& quæ unitatem non violet, difciplinam y exiĝi inde.& infia. Q Clamavitifta Moyfes e c zit faias f, clamavit Hieremias g, clamavit Ezechiel Videamus, fi dimiferunt populum Dei,& fead alias gen- tes tranſtulerunt. Quàm multa,& quàm vehementer neque ne- es, ut infe Hieremias increpavit in peccatores& feeleratos populi fui? Inter cos tamen erat, unum cum eis templum intra- bat, eadem ſacramenta celebrabat, in eadem ſceleratorum hominum congregatione vivebat; fed clamando exibat inde. Hoc eft exire inde, hoc eft imimyndum non tag- gere,& voluntate non conſentire,& ore hon parcere. C. X. ꝙ Non maculant i que ab eis credi non pof) Idem z7 epiflola 48. ad Vincentium. Uàm magnum eft crimen ab iftorum innocentium Ooiman ſeparari? Nam& facta: nocentium, quæ innocentibus demonftrari,vel ab innocentibus credi non poſſunt, non coinquinant quenquam, ſi propter inno- centium conſortium etiam cognita ſuſtinentur. Non enim propter malos boni deferendi, fed propter bonos mali tolerandi ſunt, ſicut toleraverunt Prophetæ, contra quos tanta dicebant, nec communionem ſacramentorum illius populi relinquebant: ſicut ipſe Dominus nocen- tem Judam uſque ad condignum ejus exitum toleravit,& eum facram cœnam cum innocentibus communicare permiſit: ſicut toleraverunt Apoſtoli eos, qui k per in- vidiam(quod ipfius diaboli vitium eft) Chriftum an- nuntiabant. C. XI. Mali, quos Ecclefia recipit, nec expel- lit, abonis funt tolerandi, non judicandi. Idem in fermone 24. de bis Apoftoli. Ortè Z in populo Dei ftat juxta te avarus, raptor, inhians rebus alienis, quem nóĝti talem,& fidelis eft, vel potiùs fidelis vocatur. Non eum potes de Eccle- fia pellere, non habes aliquem aditum caftigando& corripiendo corrigere, acceſſurus eſt tecum ad altare. Noli timere: unufquifque 7 proprinm onus portabit, Item inftd.$) Quomodo(inquis ferrem, quem novi ma- lum? nónne meliùs ipfum ferres, quàm te foras effer- res? Ecce, quomodo feres 7: attende Apoftolum di- E proprium onus portabit] Li- réa nocentiurm, t centem: o.| Unwsguig beret te ifta fententia. Non enim cum illo commu- a. b Ivop...t02,© Beda2[or.ó. fprà edd. c. ecce. Ivo.:.103. d Efas-6 Nma f Eſaggz. gE Threng. h Ezechig. i infià'ead. nimium, k Phi- lip. 1.| Talises d forte orig. Ivopart..cap.9¢. I Gång: no alferes, f attenderes.] orig.. O Galo. R Ce

787 Dere militari& belle. Decreti Secunda Pars. 788 nieares avaritiam, fed commanicares cum illo Chrifti menfam. Et quid tibi obeffet, fi cum illo communira- res Chrifti menfam? Apoftolus dicit: 4[ Qur enim manducat bibit indignè, judicium fiti manducat& bibit: j fbi, non tibi. Saänè fi judex es, fi judicandi poteftatem accepifti, Ecclefiafticâ regulå ſi apud te accuſatur, ſi ve- ris à documentis, teſtibusque convincitur, coërce, cor- ripe, excommunica, degrada. g Anteà citabatur ex libro pramo de unico bapt:fmo, ubi non habetur. ESH é alia diflinétio tolerandorum& cavendorum, quam ex verbis Auguftini leet colligere, dicentis ferm.g9- de verbis Domint C. XII 9 Paſlor efd dilgendus, mercenartus rolerandus, latro cauendus. Res e perſonas dixit Dominus(& d ebemus illas in- veſtigare) in Evangelio, paſtoris, mercenarii,& fu- ris. C puul po. ¶ Paſtorem dixit d animam ſuam ponere pro ovibus ſuis,& intrare per januam. Furem dixit[& latronem 1J aſcendere per aliam partem Mer- cenarium dixit, lupum vel furem fi videat, fugere, quia non eft ili cura deovibus: mercenarius eſt enim, non pe- ftor. Ille intrat per januam, quia paftor eft: ille afcendit per aliam partem, quia fur eft: ille videnseos, qui volant tollere oves, timet& fugit, quia mercenarius eft; quia non eit illè cura de ovibus, mercenarius etenim. Si in- yenerimustres iftas perfonas, invenit ſanctitas veſtra& quos diligatis,& quos toleretis,& quos caveatis. Diligẽdus oſt paſtor, tolerandus eft mercenarius, cavendus eft latro. Et latronem i Hac dus voces non funt in originali; An- filmus tamen illas habet. Ecce quod mali tolerandi funt, nec corporali, fèd fþirituali viná A fant puniendi. Unde cam difèipuli non recepti à Samaritani agnem caelitus fuper cos dedwcere voluerunt, ascentes€ magiſtro: vis dicamus, deſcendat ignis de cœlo,& confumat eos?) audierunt: ¶ Neſcitis, cujus ſpiritũs eſtis] Eem:£(Omnis, qui gladium acceperit, gladio peribit.] C. XIII. ꝙ Spiritualu nunquam carnalem peyſe- quitur, fèd econverſo. Hinc etiam Hieronymus ait in cmment. epi- fola ad Gal. c.&. Ui fecundùm carnem natuseran perfequebatur fpiri- tualem: nunquam enim ſpiritualis ¢ carnalem per- ſequitur, ſed ignoſeit ei, quaſi ruſticano fratri. Scit eum poffe proficere per tempus:& fi quando Ægyptiæ filium viderit irafcentem, recordatur unius patris, qui boves 1 creavit,& culices:& b in magna domo non folùm effe vafa aurea& argentea, fed& lignea& fictilia. A€ Boves] Fn codicibus B. Hieronymi impreffis lægitur, qui jucem boves; veram sn codice Vaticano horum commentariorum habetur, qui lucam bovem, Signzficat autem elephantem. €. XIV. g Bini a malis nunquam in hac vita pe- nitus polſunt ſeparari. Inm Auguftinus sn libro quarto de ba- Ptiſino, c. Ia. arrogantiæ tumor eſt, quanta humilitatis& lenitatis oblivio, arrogantiæ quanta jactatio, ut quis aut audeat, aut facere fe poffe credat, quod nec Apoſtolis concefit ¿ Dominus, ut zizania à frumento putet fe poffe diſcernere? F Verba fant Cypriani lib.. epiſt a. ad Antonianum citata ab li- Auguſtino 2. de baptiſino contra Donatiſtai. €. G Prafèns Ecclefia Smul recipit be- nos€ malos. Item Gregorius hemiliā 38. Evang. Æc autem vita> quæ inter cœlum& infernum fita £ eft, ficut in medio ſubſiſtit, ita utrarumque partium cives communiter recipiĩt: quos tamen ſancta Eccleſia c nunc indiſcretè ſuſcipit,& poſtmodùm in egreſſio- a JOrn. b alinmnumeri. Anſcl...l. d hh., E dneh$ Maiieh g Gaig, h aIia, à Matii ne difcernet. Si a ergò boni chis, quamdiu in hac vita ſubſiſtitis, æquanimitertolerare malos debetis. Nams quifquis malos non tolerat, ipfe fibi per intolerantiam fuam teftis eft, quia bonus non eft, Abcl b enim effert nuit, guem Cain malitia non exercet, 2 pais. Ex his omnibws colligitur, quod malorum vindila Deo referudnida es}, nec fant corporaliter puniendi, fed crebra ad- monitione,& charitatis beneficio ad correltionem invitandi. Unde Chriſtus in Evangelo c ait:[ Audiftis, quia diĉtumeftin lege; d(quem modum ultionis lex fiatuit) Oculum pro oculo, dentem pro dente.} Ego autem hanc vecifatudiner tollens ad manſuetudinem,& charitatis Per fectionem vos mvitans, duo vobi: Nolite reſiſtere malo, fed diligite inimicos veftros, be- nefacite iis, qui oderunt vos, ut ſitis filii patris veſtri, qui folem fuum orirì facit fuper bonos&malos,& pluit fus per juſtos& injuſtos.] Hine Faulus è ait:{ Si efurierit inimicus tuus, ciba illum: fi fitit, potum da Wi] Omn f enim imguus, bonorum est inimicus: omnis g antem amrik hujus ficuli, etiarn inimicus est Dei. Inimicus autem Dei, bonitati juftitia est inimiens, ac per hos amatorem jufiitse& bonitath dili- gerenon potest. Can ergo znimicos diligere, vel illis benefacere» d. bum& potum fubminifirare jubemur: inimicos perfequt,© pwit prohibemur. G In lege enim Heteris Tiſtamenti corporalu penh fauta est: in lege vers Evangelis omni peccantt per panet tiam promittitur venia. Unde lla à terrore incepit, diem: 1 [ Ego ſum Dominus Deus zelotes, vifitans peccata pa: trum in filios ufque in tertiam& quartam generad: nem.} Hac vero à lenitate manſuctudinit& miſenendisitt in quiens: i ¶ Beati pauperes ſpiritu, beati mites, bea mi. ericordes:quoniam ipſi mifericordiamconſequentut h illa dicebatur: k ¶ Qu fecerit hoc vel illud, molte mnlir tur.) fta: 1[Gaudeo fuper uno peccatore pornite tiam agente,quàm fuper nonaginta novem juſtis qunon indigent pænitentiâ. j rem: m[Non veni vocarejukos ſed peccatores ad pœnitentiã. Eſtote# miſericondes lo & paser vefter mifericòrs eft, Initium quog praduwatim vatoris nofiri,© praconis ejuſdem, ad pænitentiam peccati imie tavit. Sic enim uterg exorfis est, dicens© Toœnitentiam“ êr gite, appropinquavit p enim regnum colorum. j 0e in Actibus Apoſtolorum, cum Iudai compuniti de feelere morti Chrifi,dicerent Petro:[ Quid faciemus yiri fratres?] degit Petrus reſpondiſſe: q[Pænitentiamagite,& baptizeturu: nuſquiſq; veſtrum. Et ut uni venſaliter Aicaturun lehe t PPA, lus ile rudis fèrvili timore pænarurn cogebatur sunde& kgem"i pædagogum accepit. In Evangelio antem populus gratia liber Ù adultus filiali amore,& hareditatis certitudine adeultum diuina ſerbitutis invitatur. U Inde, cum quidam kgm quafi coercentey pradicarent< è tenendam fimul cum gauia, an t Apfolws [Non enim accepiftis fpiritum fervitutis iterum in re, ſed accepiſtis ſpiritum adoptionis fliorum in mamus, Abba pater.] Hinc etiam Gregolius ait mexpi! E ne u Evangelii:( Simile fa&um eft reznum colon homini Regi, qui fecit nuptias filio fuo. j} C. XVL ꝙ In lege uig permutelatio amicum, C& odire inimiclim. CH in lege x fcriptum fit:[2748 licentia & odio habebis immicam tuum,] accepta tunoa a juftis fuerat, ut Dei inimicos, ſuosque adverfarios, 1 j tå poſſent virtute, comprimerent, éosque1n ore ka ferirent. Quod in novo proculdubio Teſtamento dilig dillgere 3 amum ſuum, ay:`~~ A i ii i dicens: pefcitur, cùm per femetipfam Veritas predia a Diligii 7 7 fros: benefacite NK> [ Diligite y inimicos vefi fi Teltamenti fr vos:) Qui ergò per tauros, nifi Veteris” baa tres fignantur q? Nam dum€x permition a ceperant, quatenus adverfarios ſuos odii reimt m f Prot a Mats. b Geng,© Matts, d Ex.2i jy pe| Luts z5- g Taig. h Ex.zo, i Matts. K Eaman nguaverih atep p abapprop' a. m Matt.9. n Luc 6. o Mi Aa n al Math q Aa.. r Exod. Í Gali. t Roms U e antir? orit 22 X CSVIg. J Ekib 2 Auleuun J eraenea gendo in delin m, wlguia no ubi vota funt funt, judica C IY J del collog NUS s(l bit, Inhi do reka g Senh

HEPA TNOAWN WENK o dente.|y fitt qui oderunt oriri faciti ihjuſtos g ciba illum; flt norum ed immi: nimica eft Dei, Immo NUH ac perna amane minus Deus zelotes, we in tertiam& qual mipi milen f Qui fecerit nocy T Gaudeo fuper m p preco auiergexnjt spiare penari fiep v ai part, G OAT u«ype, c4 qu p J Faul p gdan JE. F Wai on agil IE jfispuitumatof ypa Paet) fsi 789 percuterent,(ut ita dicam) quid aliud, quam tauri erant, qui inimicos fuos corpore virtutis cornu fericbant? Quid verò per altilia, niſi Patres Novi Teſtamenti figu- rantur? qui dum gratiam interng pinguedinis perci- piunt, æternis deſideriis innitentes, ad ſublimia contem- plationis ſuæ pennis ſublevantur. 1§ In ore) Is originalt, dy quituor Grateanivetuftis est, jure gladii. Hius ita refþondetur: Sunt quadam, qua falubri duntaxat ad- monitione funt corripienda, non corporalibus Pagellis animadver- tenda; fid eorum vindiadivino examini tantum eft refervanda, quando in delinguentes videlicet difèiplinam exercere non pju- mis, Vel quia non funt nofiri: juris wel quia illorum crimina, etfi nebi nota Junt, tamen manifeflis indiciis probari non poflunt. g Dehinguinon Jant nofiri juris ait Apoflolas inprima ehiſtola a ad Corinthios:| Quid enim mihi attinet de his, qui foris ſunt, judicarẽ: de his enim Pominus judicabit.] C. XVII.-g Bifidelium colloquia& conviuia non Jint evitanda. Quod Auguftinus exponeni, ait. GE b non poflumus Chrifto lucrari, R eorum- colloquium. vitamus& convivium. Unde& Domi- nus c cum publicanis& peccatoribus manducavit& bi- bit. In his verò, qui intus ſunt, id eſt änfidelibus putre- do reſecanda eſt. G Senfus hujra capitis habetur apud B. Augufinum de pæniten- ia medicma,c.3. verba verb fere ognia fant ingloff: ordt Cors ad verf alioquin. é snzerlincari ad verf. intus. Hinc etiam cym Propheta d dicit:[ Facit Dominus judi- cium omnibus injuriä patientibus,| exponendo addidit Au- aſlimus lab hisquinenfunt fni juris, in quos nequit difci- plina exerceri.} Irem, quandomultitudo estin fielere, nec falva pace Ecclefia maii puniri poffunts tolerandi fint potins, quam Vit- tatú pace Erclefia puniendi. C. XVIII. G Quadam sala punienda funt, d> quedam toleranda. Vnde Auguſtinus ait in libro de fide dr operi- bis, cog. S. Uidam verò e econtrariò periclitantes, cùm bono- Qaa permiftionem in Ecclefia demon- ſtratam, ſeu prædictam eſſe perſpexerint,& patientiæ Præcepta didicerint,(quæ ita nos firmiſſimos reddunt, ut etiamſi videntur in Eccleſia eſſe zizania, non ta- men impediatur aut fides, aut charitas noftra, aut quoniam 2izania in Eccleſia eſſe cernimus, ipfi de Eccle- fia recedamus). deſtituendam 1 putent Eccleſiæ diſci. Plinam, quandam perverſiſſimam ſecuritatem præpoſitis tribuentes; utad cos non pertineat, nifi dicere, quid ca~ Vendum, quidve faciendum fit; quodlibet autem quiſq; facrat, non curare. Nos verò id fanam doctrinam perti- nere arbitramur, ex utriſque teſtimoniis tutam ſenten- tiam moderariʒ ut& canes in Eccleſia propter pacem Ec- clefiæ tolezemus, 8 canibus antum ubi pax Ecclefie tuta eft,non demus.Cùm ergò five per negligentiam Prę pofitorum, five per aliquam excuſibilem neceſſitatem, ſi- ve per occultas obreptiones invemmus in Eccleſia ma- los, quos Eccleſiaſticà diſciplina torrigere aut coërce- re non poſſumus, tunc ne F aſcendit in cor noſtrum- impia& pernicioſa præſumptio, qu exiſtimemus nos ab his eſſe ſeparandos, ut peccatis eouim non inquine- mur, atqueita poft nos trahere eohemur, veluti mundos, fanftosgue difci pułos,ab unitatis compage, quaſi àa malo- rum conſortio ſegregatos: veniant in mentem illæ de Scripturis fimilitudines,& divina oracula| vel certifi- ma exempla, quibus demonſtratum& frænunciatum eft, malos in Ecclefia permiſtos bonis uſquè in finem fe- culi, tempusque judicii futuros,& nihil boris in unitate ac participatione facramentorum, qui eorumfactis non a tCorinth.s b- 3. guafi. 1. c. multi. i8. À Luce s, d Plig e Polye.l yang. Aflate.6 E net) orig. Caufa X XI II. Quæſt. De re militari dr belle, IV. 200 conſenſerint, obfuturos. Cumverò els, per quos Eccle fia regitur, adeft falvå pace poteftas diftiplinæ adyersùs improbosaut nefarios exercendæ, tunc rurſus, ne ſocor- dia, ſegnitiãque dormiamus, aliis aculeis præceptorum, qi ad feveritatem coërcitionis æ pertinent, excitandi umus, ut greſſus noftrosinvia Domini ex utrifque te ſtimoniis illo duce atque adjutore dirigentes, ne patien- tiæ nomine torpeſcamus, nec obtentu diligentiæ ſæ. viamus. I Deſtituendam] Apud B. Auguflinum legitur, in- ſtituendam putant eſſẽ& Ecclefiam& difciplinam: fed caters coletores cum Gratiano concordant. Multa verd alia ex ilis, C originali in toto hoc capite fent reflituta C. XIX. a Leuns oceulta, ſeueridt atutem punt end a fùnt ab Ecclefia delita mani feſta. Item conera epiflolam Parmentant, lth..2. C7" b quifque fratrum, id eft, Chriſtianotum intus in Ecclefix ſocietate conſtitutorum s in aliquo tali peccato fuerit deprehenfus, ut anathemate dignus habea tur, fiathoc, ubi periculum ſchiſmatis nullum eft. G infia. € Quando ita cujuſque erimen notum eſt omnibus ot omnibusexecrabile apparet, ut vel nullos prorfus, vel non tales habeat defenſores, per quos poſſit ſchiſma con- tingere, non dormiat ſeveritas diſciplinæ. 3 pars. ESF er alta caufa, qua correptio verberum, vel vera borum videtur efè inutilis, vel ſibemtua. Pradeſtinati enim ad vitam fine correptione mutantur; ficut Petrus, c guem Deminus refþiciens, nemine corripiente commovh ad lachrymas. Prafiitè ad mortem inter flagella detersores fiunt, ficut Pharao. Bonis ergo fuperfina, damnandis hac inveniuntur ele inutilia. Hu ita reſpondetur aucrorirate Gregorii dr Au guflini. C. XX.@ Sicnt aberatione ceflandumnon eft, fis nec à correptione. Auguftinus enim in libro de correptione dr gratia,.f. ficait. leut non eſt ab oratione ceſſandum pro eis, quos cor- rigi volumus, etiamfi nullo hominum orante pre Petro, Dominus refpexit d eum ,& fecit eum fuum pec- catum flere; ita non eft negligenda correptio, quamvis DPeus, quos voluerit, etiam non correptos, faciat eſſe cor- rectos. Tunc autem correptione proficit komo, cùm miſeretur, atque adjuvat, qui facit, quos voluerit, etiam ſine correptione proficere. C. XKI. g Soli prædeſtinati ſaluantu t, gui inpea fulando fuo labore meruerunt. Gregorius verdin dialogo, lib.t, c. l. oiei enequaquam poſſunt, quæ prædeſtinata non fuerunt. Sedd ea, quæ ſancti viri orando efficiunt, ita prædeftinata funt, ut precibus obtineantur, Nam i- pfa quogue perennis regni prædeftinatio ita eft ab omni- potenti Deo difpofita, ut ad hoc eleĝi ex f labores perveniant: quatenùs poftulando mereantur acciperet, quodźeis omnipotens Deus ante fecula difpofuit do- narei. C. XXII. ꝙ Occullio Dei judicis mali obdurantur fiagellis, boni emendantur. i Trem Auguitinus in lib. de pradeflinatione Ó gratia, Pn; T o e rodent g pænitentiam meruit fruĝuo- fam. Nónne poft innumeras impietates flagella- tus pæœnituit,& regnum quod perdiderat, rursùs ac- cepit? 4 Pharao autem ipfis flagellis eſt durior effectus, & periit. Hic mihi rationem reddat, qui divinum» conſilium nimium alto i, ſapientiqͥus corde dijudicat; cur medicamentum unius medici manu confectum, alii ad interitum, alii valuerit ad falutem; nifi quia a al. coèrtionis. b Polyc. ibid Ivo...97. Pann. an prot. oi aige. c Lucozz d Lucaz. e Bureh:.20:.19, Ivo.ir.cai. f alpro. g Dang, h Exod.s. nf ad V. à Allum ſapienti corde] erig. Ct 2

t Doere militari& bello. 79 Chrifti a bonusodor aliis eft odor vitæ in vitam, aliis odor mortis in mortem? Qgantùm adnaturam, ambo homines erant. Quantùm ad dignitatem, ambo Reges. Quantdm ad cauſam, ambo captivum populum Der pof- ſidebant. Quantùm ad pœnam, ambo flagellis clemen- ter admoniti, Quidergò fines eorum fecit efle diverſos, niſi quòd unus manum Dei fentiens, in recordatione propriæ iniquitatis ingemuit, alter libero contra Dei mi- fericordiflimam veritatem pugnavit arbitrio? C. XXIII. Idem 6. ya: c irg nunquam Deus redderêt interitum, fi non fpontaneum inveniretur homo habere peccatum: quia nec Deus peccantihomini juftè inferret iram, fi ho- moex prædeftinatione Dei cecidiffet in culpam. Idem d. ¶ Prædeſtinationem Dei ſive ad bonum five ad malum in hominibus operari ineptiſſimè dicitur, ut ad utrumque homines quædam neceſſitas videatur impellere: cùm in bonis voluntas fit intelligenda non fine gratia; in malis autem yoluntas intelligenda fine gratia. ùm verò ali- quosà Deo, aut ttaditos defideriis fuis, aut obduratos le- gimus, aut relictos, magnis peccatis ſuis hoc ĩpſos meruiſ- fe profitemur: quia talia eorumcrimina præceſſerunt, ut ipfi ſibi pœnas debuerint, quæ eis etiam ſupplicium ver- terent in reatum. Atque e ita nec de judicio Dei que- timur, quo deferit meritos deſeri,& miſericordiæ ejus gratias a, guå liberat non meritos liberari. Vires 1e obedientiæ non ideò cuiquam fubtraxit, quia e- um non prædeftinavit,fed[ideò f eum non prædeftina- vit,] quia receffùrum ab ipfa obedientia eſſe prævidit. Prædeſtinatio g igitur Dei femperin bono eft, quæ pec- catum ſolà hominis voluntate commiſſum, aut remitten- dum novit cum laude miſericordiæ, aut plectendum cum . In malisautem operibus noftris fola præ- intelligenda eft: quia ficut præfcivit,& præ- uæ ipſ faceremus dedit, ita præſci- non etiam prædeſtinavit, quæ nec ipſe fecit, s, exegit. Hi hj autem, de quibus dici- 72 erer tur; ¿| Ex nobi exierunt, fed non fuerunt ex nobis. St e Fuilſent eæ nobis, manſilſent utique nobiſcum: J voluntate exierunt, voluntate ceciderunt:& quia præſciti ſunt caſuri, non ſunt prædeſtinati: eſſent autem pradeſti- nati, ſi eſſent reverſuri,& in ſanctitate ac veritate man- furi» Ac per hoc prædeſtinatio Dei multis eſt cauſa ſtan- di, nemini eſt cauſa labendi. In pleriſq; vetuſtis caput hoc conjunctum eli fiiperiori,& in S, Item non Idem: est autem confectum ex locis indica- ofberi,& B. Augnflini. lon ergo neceſſitatem facit correctionis, vel obdlurationis di- a pradefinatio, fèu praftsentia, cuin boni per gratiam corri- ibero arbitrio znali pereant. Neg, emm quia pradefti- natio, fèu prafèeientia Dei falli non potest, neceſſario eveniunt, que predeflinantur, vel prefiinntnr> ficut nec neeeffario prade- inantur, vel prafiiuntur, qua futura funt: fèd quia bona abfg, s gratia, mala prater ejus fiientiam ev 20 convententer dicatur, fi hac predeftinata ſunt, gantur,&. ſenire non boſſunt. Quamvis -t0 cventent: non tamen ideo abfolute ve- venient, qua Ppradeſtinata ſunt, vel prafèi- as refertur ad rerum eventum, ibi ad ntur- ide Auguftinus: Duæ I funt; l k una, veluti quå neceffe eft nortales: altera conditionis, ut fi anguzt, necef emnes homines a alltem. c Fulgentius li. ad Monymum, Burch c. A6. Hroſper in reft Burch c. A0. Broſper en reſp. ad Capitula Gallorum, 64 b. 6 r. e Jb a- abf j e Ibidemc f abfùnt ab orzg. é fènt.6. ad c. Gallorum. Idem ſent. 15. fl. ad articulos fila 7 t12; o k Sententia in libro de prs- 16 Des. Burehd.20.g 21 VOP. i7 e32 c. 12.& At pofitos, artiz iad Decreti Secunda Pars. 92 | | | } | mniantur,€ oflendant, cur apud eos Dominus mirabilis, aliquem ambulare quis feit, eum ambulare neceffe eft, Quod enim quifque eſſe novit, id eſſe aliter, quàm no- tum eft, nequit. Sed hæc minimè fecum illam ſimplicem trahit. Hanc enim neceffitatem non propria facit natura, ſed conditionis adjectio. Nulla enim neceſſitas cogit in- cedere voluntate gradientem, quamvis eum tunc, cum graditur, incedere neceſſarium ſit. Eodem igitur modo, ſi quid providentia præſons videt, id neceffe eft effe, tam. etfi nullam naturæ habeat necefitatem. Atqui Deus ea futura, quæ ex libertate arbitrii proveniunt, præfentia contuetur. Hæc igitur ad intuitum telata divinum, ne- ceffaria fiunt per difpofitionem divina notionis, Per fe vee rò confiderata, abfolutam 2 nature fuz libertatem non deferunt. Fient igitur proculdubiò cuncta, quæ futura Deus effe prænoſcit; ſed eorum quædam de libero profi- ciſcuntur arbitrio, quæ quamvis eveniant ,exiftendo ta- men naturam propriam non amittunt, quà priusquam fierent,etiam non evenire potuiſſent.] g Huomibwma- la nofira libero adfcribuntur arbitrio, cum alibi diuine alſcriban. tur indignationi. Unde Gregoris: a( Cùm fupema indi. gnatio{efe ut ita dixerim, medullitùs movet, hanc opi- nio, vel oppoſitio humana non removet: nec fe cuilibet utiliter deprecatio objicit, cùm ſemel Deus aliquid ab in. timis iraſcendo diſponit. Hinc eſt enim, quòd Moyfes, b qui reatum totius plebis apud Dominum fuis precibus terſit, dumq̃ue ſe obicem obtulit, divinæ iracundiz vim placavit, ad petram Oreb veniens,& pro aquz exhibitio- ne diffidens, repromiffionis terram ingredi Domino ir- fcente non potuit.] g em- inus: De 3 i Sydoniis quid aliud poffumus dicere, guam non ef 4 pſa Veritas dicit d s * 1- atta funt, virtutum figna c uth datum nt č cred lia, qualia apud? Quare autem hoc eis negatum rit, dicant, fi profutura non erant, fecer ité apud eos, quibus profwura ETABIN f erit. Nosetenim,€ fi rationem fäi 7& profi tatem jie dicii ejus penetrare non pflumus, manifeftifime tamen fis e verum efje quod dixit,© juftum efè quod fait: nfi Tyrios é Sydonios, ſed ettam Coroza C Bethfaida potje Me verti, O fideles ex infidelibus fieri, ſi hoc in eis voluifet Domin operari. Neg, enim ulli falfum videri poteh quod Veritas a: L Nemo poteft venire ad me, nifi fuerit ei datum à Patre meo. ILinn quas per Propheta g Tudaica plebi promifi:[Ecce ego fepiam vias tuas fpinis,& muniam eas lapidibus quadris) rdest, adımam tibi facultatem peccandi, Idem per Ffalniſtam de damnandis dixit: ¶ Fiant viæ illorum tenebre,& lubri- cum,& Angelus Domini perſequens eos. sed inbis omni- bus vitianofre humana adfèribuntur menti arbitrio, guot divma clementia in eleftis mifèricorditer vertit ad bonum, in damnanah juſts relinquit ad malum. Sicut ergo, quamui cer nfi me fiamh neminem nitra terminum a Defibi praefixum efe victurum, amni bus tamen languentibus non incongrut medemur; fic qem an falvetur, nifi pradeflinatus sd vitam, omni tamen deln quenti eit adhibenda correptio, nec malorum est negligenda difespl i Dua ſunt J Hacd Burchardo& Hone citant g Auguftino in libro de predeftinatione. H fententia habetur 5 piose explicata in libelo de pradeftinatione Dei, inter opera D. 4 guſtini, tomo 7. 2 Abfolutam) Apud Burchardum ab abſoluta libertate non deſinunt. 3 Q DeTyriis] Simillima his legunt: Rinu in libro de bono Perſeuerantis, eap. I4: rè funt apud Profperum ad excepta Lanuenſium, bium 8. five 9., a C ILIN S Non ſemper in eos, qui peccant, vindia est exercenda. i dnde idem Auguftinus ait epift. so. Bonifacio, oaa a Lib o Moral..12. b Exod.z2. Num.t4.€ Matt.. lum ná. d Ivonem Hgilun, ur apud B. Augie Eadem vero jë in rfponfad Ae ao Gilmit. dete e aletim E Muite§Ẹ Ofaz, h Hhain pú vinculo pa tor legem gavit, ut bet effet ifa. C tiantibu di€05 in nent

noſcit; ſel itrio, quz qui n propriam non evenire p 5 i y enim Wt i eeft veniread me 1? priy fi gin i æ pietas, veritas, charitas, nosnon permittit con- tra Cæcilianum eorum hominum accipere teftimo- nium, quos in Ecclefia non videmus, cui Deus perhibet teſtimonium. Qui enim divina teſtimonia non ſequun- tur, pondus humani teſtimonii perdiderunt. Eem infia. Moleſtus eſt Medicus furenti phrenetico,& pater indiſciplinato filio: ille ligando, iſte cædendo, ſed am- bo diligendo. Si autem illos negligant,& perire permit- tant, ifta potiùs falfa manfuetudo crudelitas eft. Hem infià.€ Siper b poteftatem, quam per religionem ac fidem Regum, tempore quo debuit, diyino munere ac- cepit Ecclefia, hiy qui inveniuntur in viis& in fepibus, ideft, in hærefibus&{chifmatibus, coguntur intrare, non quia coguntur, reprehendant, fed quare e cogan- tur, attendant. Convivium Domini unitas eft corporis Chriſti, non ſolùm in ſacramento altaris, ſed etiam in vinculo pacis. In eadem infia. ¶ Theodoſius 1 Impera- tor legem 4 generaliter in omnes hæreticos promul- gavit, ut quiſquis eorum Epiſcopus vel Clericus, ubili- bet eſſet inventus, decem libris auri mulctaretur. Fem infia.@_ Si duo aliqui in una domo habitarent, quam certiſſimè ſciremus eſſe mituram, nobisque id prænun- tiantibus nollent credere, atq; in ea manere perſiſterent, fi eos inde poſſemus eruere vel inyitos, quibus immi- nentem illam ruinam poſteà demonſtraremus, ut redire ulteriùs fub ejus periculum non auderent, puto, nifi fa- ceremus, non immeritò crudeles judicaremur. Porrò, fi unusillorum nobisdiceret, quando intraveritis eruere| nos, memetipfum continuò trucidabo: alter autem nec exire quidem inde, nec erui vellet, fed neque necare fe auderet, quid eligeremus, utrùm ambos ruinæ opprimen- dos relinquere, an uno faltem per mifericordiz noftram opetam liberato, alterum non noſtrà culpà, ſed ſuà po- tiùs, interire? Nemo eft taminfelix, qui non, quid fie- zi in talibus rebus oporteat, facillimè judicet. Irem post pauca. ¶ Qudd ſi plurimi eſſent in domo ruitura,& in- de faltem unus liberari poffet, atque id cùm facere co- naremur, alii ſeipſos præcipitio necarent, dolorem de cæteris noſtrum de unius faltem falute conſolaremur: non tamen, ne ſeipſos alii perderent, petire univerſos nullo liberato petmitteremus. Quid igitur de opere miſericordiæ, quod pro vita æterna adipiſcenda,& pæ- na æterna vitanda homimibus debemus impendere, ju- dicandum eft, fi pro falute ifta non folùm temporali, fed etiam brevi, ad ipfum exiguum tempus liberanda, fic nos fùbvenire hominibus tatio vera& benigna com- Pellit? Eem inftia. J Si e(inquiunt Donatiftæ) opor- tet, ut nos extra Eccleſiam,& adversds Eceleſtiam fuiſſe pœniteat, ut ſalvi eſſe poſſimus, quomodo poſt iſtam pœ- nitentiamapud vos Clerici, vel etiam Epiſcopi perma- nemus? Hoc non fieret, quoniam revera(quod faten- dum eft) fieri non deberet, hifi pacis ipfius compenfa- tione fanarentur. Sed fibi hoc dicant,& multò maximè humiliter doleant, qui in tanta morte præcifionis ja- cent, ut ifto quodam vulnere matris catholice revivi- ſcant. Cùm enim præciſus ramus mferitur, fit aliud vul- nus in arbore, quo poſſit recipi, ùt vivat, qui fine vita radicis peribat: fed cùm receptus łecipjenti coaluerit, & vigor confequetur,& fruĝus: fiautem non coalue- rit, ille quidem areſcit, ſed vita aboris permanebit. Eſt enim& tale inſerendi genus, ut nullo præciſo ra- mo qui intus eſt, ille qui foris eſt, inſeatur: non tamen nullo, ſed vel leviſſimo arboris vulnere. Ita ergò& ifti cùm ad radicem catholicam veniußt iec eis ouamvis poft erroris ſui pœnitentiam honor Cleucatũs, aut E- Piſcopatũs aufertur, fit quidem aliquid taħquam in cor- tice arboris matris contra integritatem feveritatis; ve- Caufa XXIII Quæft. IV. ha 794 runtamen quia neque à qui plantat, eſt aliquid, nequ qui rigat, ad Pei miſericordiam precibus fuſis, coaleſcen te inſitorum pace ramorum, chanitas ł cooperit multi tudinem peccatorum;& paul poff.€ Verùm in hujas- modi caufis, ubi c per graves diffenfionum fciffuras non hujus, aut illius hominis eft periculum, fed popu- lorum ftrages jacent, detrahendum eft aliquid feverita- ti, ut majoribus malis fanandis charitas fyncera ſubve niat. Habeant ergò ifti de præterito deteſtabili errore, ficut Petrus habuit de mendacii timore, amarum dolo rem;& veniant ad Ecclefiam Chrifti veram, id eft, ma. trem catholicam:{intin illa Clerici, fint Epifcopi utili- ter, qui contra illam fuerunt hoſtiliter. Non invide- mus, imò amplectimur, optamus, hortamur,& quos in viis, aut ſepibus invenimus, intrare cogimus,& ſic non dum quibuſdam perſuademus, quia non res corum, fed ipſos quærimus. 1 JTheodoſius] Animus babet ut Gratianus: fed pro- Prta verba B. Auguſini, uli de reprimenda ralie Donat agit fùnt hec:Quod eo modo fieri aliquatenùsarbitramur, ſi legem piiſſimæ memoriæ Theodofii, quam generali- ter in omnes hæreticos promulgavit, ut quiſquis eorum Epiſcopus vel Clericus, ubilibet eſſet inventus, decem li- bris auri mulctaretur, expreſſius in Donatiſtas, qui ſe ne gabant hæreticos, ita confirmarent, ut non omnes eà mul- Qå ferirentur, cartera qua fèguuntur. C. XXV.@ Medicinale fèveritate mali cogan- tur ad bonum. Idem Feflo, epift. 167 Uid d faciet hic Ecclefiæ medicina, falutem omni- um maternâ charitate conquirens, tanquam inter phreneticos& lethargicos æſtuans? Nunquid conte- mnere, nunquid deſiſtere vel debet, vel poteſt? Utriſque ſit, neceſſe eſt, moleſta: quia neutris eſt inimica. Nam & phrenetici nolunt ligari,& lethargici nolunt excitari: ſed perſeyerat diligentia charitatis phreneticum caſti- gare, lethargicum ſtimulare, ambos amare. Ambo offenduntur, ſed ambo diliguntur. Ambo moleſtati; quamdiu ægri ſunt, indignantur, ſed ambo ſanati gra- tulantur.& inßd in eadem.€) Catholici effe non inci- piunt, nifi hæretici effe deftiterint. Neque enim facra- menta eorum nobis inimica funt, quæ cum illis nobis funt communia: quia non humana funt, fed divina. Pros prius error corum eft auferendus, quem malè imbibe- runt, non ſacramenta, quæ ſimiliter acceperunt, quæ ad pœnam ſuam portant& habent, quantò indigniùs ha- bent: ſed tamen habent. 4 pars. Ecce quod crimina funt punienda, quando falva pace Ecclefia feriri poffunt: in quo tamen difèretio adhrbenda est. Alis quando enim delimquentium multitudo diu per patientiam ad pæ- nitentiam est expectanda: aliquando in paucis est puntenda, ut eorum exemplo ceteri terreantur,© ad pænttengtam provocentur. Hinc, cùm difèipuli e cælefli ione Samaritanos vellent confume- re, prohibiti fant:& Samaritani ad pœnitentiam ſumit eæpectate, ut Chriſte prædicante conderterentur ad fidem. C: XXVI. g Non fanper in eos, qui peccant» vindila est exercenda, Unde Ambrofius azt lib. 7. commentariorum ad.9, Luc. Hòd[Chriftus]difcipulosincrepavit,quia f ignem Qie eos defcendere cupiebant, qui ipfum non receperant, oftenditur nobis non femper in eos, qui peccaverint, vindicandum: quia nonnunquam ampliùs prodeft clementia tibi ad patientiam, quàm lapfo ad cor- re&tionem. Denique Samaritani g citiùs crediderunt, a Polyclib:y. tits Anf latz..61 b poteflatè -6. fèhifinatis. c quo Jerig d CTheod. 146. tificat G bs. © Pann. in prolog. curg, i tifa rg. dnij | à quibus hoc loco ignis arcetur; nec difcipuli peccant, — à 1. Corinth.3. b I. Peir.&4. Diſfinct. po. ut conſtitueretur. d Quid igitur hic faciat| orig. Polyc.l. 7. tits. Anfèllib.g. cji |e Luco F Lueg g bang$> Ce$

Kiiala Dere militars é bello. T93 Decreti Secunda Pars. 796 qui legem fequuntur. Sciebantenim& Phinees a repu tatum ad juflitiam, quia ſacrilegos interemerat,& ad preces Helix b ignem deſcendiſſe de cœlo, ut Prophetæ 1 vindicaretur injuria. 1 JJ Ut Prophetæ] Hecfunt addita, quonam referuntur ab tnſemet Gratiano inftd cdd. c. ſi illic. Potest inhac probibitione Apoftolorum illud intelligt. Apoſtoli non zelo juſtitia,[èd amaritudinis odio ob injuriam fha expulſionis vindicandam, Samaritanos igne volueruni conſumere: Dominns au- zem volens eos t am propria perfona cum patientia é gaudio tolerare, inji ın verd ſer vituti⸗ divina non inultam relinquere, ait: Neſcitis, cujus Spiritüs eſtis?] Hinc etiam Petrus, qui curn alsis audierat:[ Beati d eritis, cùm maledixerint vobis homines,& perſecuti vos fuerint,& dixerint omne malum adversùs vos: gaudetein illa die,& exultate, quo- niam merces veſtia copioſa eſt in cœlis,I contumelias ſibi il- latas cum gaudio cihiebat; peccata vero, qua in Deum commit- #ebantur, accerrime puniebat. Unde Ananiam€e© Sapphiram fo mentientes mortis fèntentiá per ulit: Sic etiam Pau- Spiritui Sa dus dum a fao contemptu pta admonitsone multimoda coramen- fceptå, eum, qui malt tractatus eſt, ignoviſſe, ſemel in ablatione remiſſa punitio recidiyo 4 dolore non de- bet iterari: divinæ b fcilicet imitatione clementiz, qug dimiſſa peccata in ultionem redire non patitur, Sin ve- tònihil vel de fatisfa&ione probabitur, velde remiffio- ne tranſactum, dilectionis veſtræ ſermone monſtretur, quatenus, ſive nunc faltem poterit competens fatisfa- tio provenire, illud potiùs exerceatur, ubi animum ſanare poſſit afflicti: ſive irremiſſibiliter perſtet acerbi: tas, ibidem nihilominùs vindicetur, ubi plectibilis elt orta præſumptio. 6 pars. Sed objicitur illud Ambrofà liæ ignis deſcendit de cœlo, ut Prophetæ vi juria.] Quod tunc intelligitur fatum, quando Achab d Rex Ifrael post fierilitatem illam trium annorum O fès n faae, quando precibus Helia claufu menfibus fex, mifit duos quinguagenartos ad Heliam, quidicerent ei:[ Homo Dei, Rex Ifraël vocat'te: gukait, Si homo Dei ſum, defcendat igr e cœlo,& confumat vos,& tatim ignis defcendit de cœlo,& conſumpſit eos.) Quo failo nm cujus meriti apud Deun effèt, volur oftendere, fed quod iHe effet datione fii Corinthios revocarehmagum illum Elymam, f quicre- dituros à fide retrahebat, caecitate percufiit: ut ceteri perterriti pras dicationem ejns non impedirent, fed in Chriflum credentes anima t Corinthium g illum fornicatorem guia gad vexandum tradidit cacitatem eſfugerent. sa Denm peccavera XXVI pro injuria Ehiſcopo C. XXVII. ꝙ9 Pro injuria Epiſcopo evcmmunicare non licet. aliquem 4 {ine etsam C yregorius fèribit lansar Ep o, reprenen- dens eun, quid ob injuriam proprie p. nicaverat, dicens.2. ne gueii- dam excommu indict. 10. epiſt. 3A. 1 r h querelas multiplices Ifidorus vir clariſſimus à fraternitate tua fruſtrà ſe excommunicatum, anathe- que conqueſtus eſt. Quod ob quam rem am à Clerico tuo, qui præfens erat, voluií- re, pro nulla alia caufa, nifi pro co, quòd r a um innotuit, Quæ res nos vehemen- it: quod fi ita eft, nihil te oſtendis de cœleſti- bus cogitate, ſed terrenam te converſationem habere ſigniticas; dum pro vindicta propriæ injuriæ(quod ſa- cris regulis prohibetur) maledictionem anathematis in- vexiſti. Unde de cætero omnindò eſto circumſpectus atq; ſolicitus,& talia cuiquam pro defenſione prop inju- tuæ inferte denudò non præſumas. Nam ſi tale aliquid as poſteà vindicandum. adens guod peccata, que in Denm, feceris, in te Hinc ĩdem in homiliis, ofl. vol αι“m committuntur is punenda fant; ed verð quibus > nos delinguiinr, patienter vel HNI, At © XXVIII. g Valdd oſendit, qui Dominica de- bita impune dimittit. S l is, qui Prælatus eft, debitori Dominico culpas im- punè dimittit, non mediocriter profectò offendit, qui debita cœleſtis Regis& Domini ſuà præſumptione re- randa, vel potins difimnlanda ſe Ea namque, quæ in nos committuntur, facilè A ENES` T ＋ poſſumus dimittere; ea vero, qug in Deum commiſſa funt, cùm magna diſcretione, nec ſine pœnitentia debe- mus relaxare s pars. Semel verd culpa dimija recidivo à dolore iterum Aa ANAM revocari non debet, C. XXIX. g Injuria, chm femel remistitut, ite rym revocari non debet. Vnde Gelalius Geruntio, loanni, Germano,© Petro Epifèopis 1} x ats R Lillio ubi hæc acta ſunt, præſentibus utriſque conſti terit,& ſatisfeciſſe Stephanum,& ſupplicatione ſu- i* 21. b 4. Reg. l. infid edd. ſi illic. 5. objicitur. Luc.j. iths. AR G ja S Crs, ol j a a F Ats£ vidi ANS h Folyo d Dido d Aotahi ViYV J A A+ | verus Deis, n colebat, non tHe, ad cujus culturam ſtupro propri bel nonnullos provocabat, evideatifiimti indiciu mm- corporis lezg non alia, quam injuria Demi ſtrarẽ ettradν. Injuria ergo Propheta ni ipfius intelligitur, qua in paucis vindicanda est, ut ch reantur. C. XXX. g Apfolicus anathemsatizatil tiy neeps Ej fioporum aliquem cee qui eum ceperant, vel qu: de Kem objicitur illud 8 erii Papæ ad Ammi rers Epiftopum. Uilifarius ı patricius e nofter mandavit Mf fe venire pacificè pro quibufdam Ecclefiafticis dit pofitionibus in palatium Principis,& ad primum& le⸗ cundum velum retinuit omnem Clerum& populum, qui mecum veniebat,& nullum permifit introire, nili me folum,& Vigilium Diaconum noftrum g Meveo vi retento,& ante prædictam 2 patriciam dedacto, m ferunt in exilium, in quo fuftentor moødò pane tribule- tionis,& aquà anguſtiæ. Ego tamen propteres non di- mifi, nec dimitto officium meum, fed cum Epifcopis» quos congregare potui, eos, qui talia erge me egerunt anathematizavi,& unà cum illis Apoſtolica& Syno- dali auctoritate ftatui, nullum unguam taliter decipi- endum, ficut deceptus fum;& fi aliquis deinceps ullum unquam Epifcoporum taliter deceperit, anathema a ranatha fieret in conſpectu Dei& ſanctorum 4 rum, HAem ligilio. ¶ Habete ergò cum his quiti ie ſentiunt, plenæ damnationis ſententiam, fbl tibi nomen,& munus minifterii sacerdotalis agon i Spiritäs Sancti judicio,& Apoftolicâ å nobis auctori te damnatus. ed -ob laribus, ex gui- 1 f Guiliſarius] Æ» tribus vetnftu exempt 1 bus caput hoc reflstutum ett, Silve rio,( antea entm 1710 aiy j 3 non G veftro) legitur Bellifarius, fèd qusa est initium capit, Mist ALUMI. 2 Pradictam patriciam] Sie mn flola,& uita Silverii, ubi hac patricia vocatur v legebatur, prædictum patticium. Sed& bienon fuam, fèd Ecclefia injuriam ni n an tem peccatum populi în paucis ulciſoendum g peri 2 fuo docuit, qui h peccatum rdololatria in pancos cH” tuli vindicavit, morte patcorum exptans pect in prafèns terrens, im Poſterum diſciplinam EES i ipfè peccata totius popri morte priscorum pE, —-ama abeneur infià de pe a al redivivo b eadem vere verba habentur w 2 difgcdivina,© 4Reg 1 fap- eddl. quod peN flius Achab,€ Polyc..-tit-7 Anfibi gg i4 g al pungniuni. h Eridj y tatum eSt ex Antonit. Antik eccata pullorum See w å

idy ifc pro q! buti plaia Tri erinu jebat, È jangultiz, H nito ocium ne re poni, 608,9 i vi,& uM om l re ftatui, DU deceptus tum:* opoum lier in conlpettu! abi Haberi" Í ng dammat g munus M; mndio, 8A i panici e noit? napi,® 797 ro a fornicatione totius populi unā die xxiv. millia perierunt. Sic é pro peccato murmurationis b vel tentationis nonnulli puniti Jant ,uteoum exemplo cateri ad pænitentiam cogerentur. Sic dy quotidie nonnullos punit Deus, ut divina providentia ettam circa humana vigilare cognoftatur i& nomnullos etiam per longa tempora ad pænitentiam expectae, ut patientiam fus benignitatis nobis offene dat. Sic etiam Helias c culturam Baal vindicavit, Sacerdotes& Praphetas ejus interſictendo, morte auctorum expians peccata imi- tantium populorum. Quod verð pectata, qua publici indiciis de firuntur, punienda.non fint, io exemplo probatur, quo Chrifius, d gui Iudam folus furem nouerat, non abjeciffe fed patienter tolerajfè alleritur. C XXXI. ꝙ khdici nones? ſine accuſatore da- mnare. Vnde Ambroſius ſuper primam cpiſtolam ad Corinthios; cap. s. t. I e quis poteftatem non habet, quem fcit rem, abjicere, aut probare non valet, immunis eft:& ju- dicis non eĝ fineaccufatore damnare, quia&-Dominus Judam, cùm~fur eflet, quia non èf accufatus, mini- mè abje, tQ Cùmfur) Addita bic ſunt aliqua werba ex originali. Smiliter non est ferenda fèntentia, quando multitudo eft in can- fà, vel guandoille peccat, qui fociars habot multitudinem, C. XXXIIL@ Quod à mullitudine peccatur, vel abeo, gui multitudinem habet facian ab ; Ecciçfia non punitur, fèd deſletur. VUnde Auguſtinus in lib. 3. c. 2. contra epiſtolam Parmenianui. No F poteſt eſſe ſalubris à multis correptio, niſi àm ille corripitur, qui non habet ſociam multi- tudinem. Cum vero idem morbus plurimos occupa- verit, nihil aliud bonis reſtat, quàam dolor& gemitus, ut per illud ſignum, quod Exechieli ę ſancto revelatur, illæfi evadere ab illorum vafatione mereantur.& infia: $ Revera fi contagio peccandi multitudinem invaferit, diving diftcipling, fevera mifericordia neceffaria ef. Nam confilia fepatationis& inania h ſunt,& perni- cioſa atque ſacrilega, quia impia& fuperba funt ż;& plùs perturbant infiimos bonos, quàm corrigant-ani- mofos malos.& anHA. ¶ Turba autem iniquorum, cùm facultas eſt in populis promovendi ſermonem, gene- rali objurgatione ferienda eſt:& maximò, ſi occaſio- nem atque opportunitatem præbuerit aliquod flagel- lum deſuper Domini, quo eos appareat pro{uis meritis vapulare, ta k yerd Eva Hertcordia impendenda, ones quog Ap de cibandis vel potandis inimicis, non catenu⸗ nda ſunt, ut peccandi n relaxetur impunitas, ſed ut delimquenti maturæ miniſtretis ſubſidium, donec pèr fententiam jt t O RLI' fi a| de dileflione inimicorum y© wran exhort, pta fpe sorreltiònis, malorum tollatur&ercstium. In hoc ergo ju- bemur diligere inimicos, r mifèreri eorum, ut de corum perditione doleamus, eorum fi erum correblione damas, tenm deſideremus,& pr quotidiè laboremus&oremus, pœnitentibus alter alterins O onera portantes;r Fentes impunitate tes non fè- veri fid mifèricordes effe moner[Noli ır eſſe nimis juſtus, quia eſt juſtus, qui perit inuſtitia ſua.)& iteram: ꝗq ¶ Judicium ſine miſericordia txit ei, qui noi fecit miſericordiam.)& item illud. Apeſtoli ij ſecunda e fe ad Corinthios: r[ Cui aliquid donåâftis,& ego, Nam& ego ytra rn pbena titt perthaces,& in malo perfi- a Num.2f. b Numi. c-Reg..18. d baniz, ¢ Sup.2. guafi.ı. de manifefta. ver. ut Su Ambrofius. Cap Lscdgg. f Ivo än prologo, Pann. in prologo,c,zs,16:6 17. g Erechgelh atit. im- mana. i al fiunt k Supràcåd. c. hacautem,\À Luc.ó mM Rom.. n al pescantis, O Galé p Ecel.\o laç.2. E 20r.,` Caufa XXII. Quæft.IV. De re militari g bello. 79 e x ſi quid donavi, propter vos donaviac a fi ipfe Chriſtus donaret, ut non circumveniamur à Satana. Non enim ignoramus cogitationes ej 4[Qui quo neguit confèentiende decipere, facst nimu afperos;| ficut, aah pænitentions, ut di- cum elt, miſericondes efe jubemur, j; impænitentibus&ellſtinatis in malo nuſericordiam impendere prohih 1q Noli efle] Gratianus non rej Siafu. Ea cnim ſic habent: Hæ cquo jue vidi in diebus va nitatis meæ, juſtus perir in jufitia fua,& impius multo vivit tempore in malitia na. Noli effe j neque plds ſapias, qᷓ̃uaàm seceffech, neob C. XXXIII. ꝙ De jaſta& injuſis ms. rdia. IHY. ert ipfa prorfus v Unde Ambrofius fermone be in Pfal. 118. verf z. $t b injufta miſericordia. Denique in lege e feri ptum eſt de quodam: ¶ Non miſereberis illiass.] Et s Regnorum& legis, quia Saul pofteà contraxit am, quia miferatu Agag hoftium Regem, quem prohibuerat ſententia divina fervari. Itaque e, ſi quis latronem filiis deprecantibus motus,& lachrymis con- jugis ejus inflexus abfolvendum putet, cui adhuc latro- cinandi aſpiret affectus, nõnne innocentes tradit ex qui liberat multorum exitia cogitantem? Certè fi gla- dium reprimit, vincula diffolvit, cur baxat exilio? cur la- trocinandi, quå poteft clementiori viâå, non eripit facul- tatem, qui voluntatem extorquere non potuit? Dein- de f inter duos, hoc eft, accufatorem& reum, pari peri- culo de capite decernentes, alterum, f ron probäſſet, Aterum, ſi eſſet ab accuſatore convictus, non id, quod ju- ſtitiæ eſt, judex ſequatut: ſed dum miferetur rei, damnet probantem: aut dum accuſatori favet, qui probare non poſſit, addicat innoxium: non poteſt igitut hæc dici ju. ſta miſericordia. In ipſa Eccleſia, ubi maximèe miſereri decet, teneri quàm maximè debet forma juſlitiæ, ne quis à communionis conſortio abſtentus 1, brevi lachrymu. là, atque ad tempus paratà, vel etiam uberioribus fleti. bus communionem., quam plurimis debet poſtulare temporibus, à facilitare g Sacerdotis extorqueat. N ne cùm uni indulget indigno, plurimos facit ad prola- pſionis contagium provocari? Facilitas enim veniæ sin- centivum tribuit delinquendi. 1 Abſtentus,] Anteâ Igebatur, à conſortio commu- nionis vel criminationis abſtractus. Enandatum eſn C hoe, © multa alia ex ipfi originali.: C. XXXIV.@ Non debemus in maia caufa pauperi mifèreri. ltem Auguſtinus in h libro Bfaimorum, Eſal. 32. Eamiſſo à judicio ſis pauperi in mala caufa miſa- ricors, cujus fi parcis faccello, percutiscor,& tantò nequiorem reddis, quantò juftum fibi favere videt. Q Ferè eadem ſuunt in gloſſa ordinaria in Pfàl.z2. ad verf: Dili- git mifericordiam. ex beato Auguſtino collecta ſententia. C. XXXV. Q Bomini et mifèrendum, pec- catori iraſcendum. Idem. 4 Uo? ifta nomina cùm dicimus, homo peccator, non utique fruſtrà dicùntur. Quia peccator eſt, cor- ripe: quia homo eft, miferere: nec omninò liberabis hominem, nifi eum perfecutus fueris peccatorem. Huit officio nominis invigilet difciplina, ficut cuique re- genti apta& accommodata eft, non folùm Epifcopo re- į genti plebem fuam, fed etiam pauperi regenti familiam fuam, marito regenti conjugem fuam, patri regenti prolem fuam, judici regenti provinciam fuam, Regi re a In perfona Chrifi 9 orig. Gloffa intert. ibid b Airde Polyc..b. tit. l. C Deut. 1g. d Rega. e Atqui fi quis la» tronis) orig. f al. Denig. g alfacilitate. h Et gloff. ord. iba i- alcommifo. k Beda Gal.6; I Pol..6. titi.æ1. Anſal.iñ c m omnis) vera leffio Ce 4

w z De re militari&- Decreti Secunda Pars. 800 7 99 bello. genti gentem fuam. é paulo pèst.€ Ita nulli homini claudenda eſt miſericordia, nulli a peccatori impuni- tas relaxanda eft. Hinc itaque maximè intelligendum eft, quàm non fit contemnenda eleemofyna, que quibus- que pauperibus jure humanitatis impenditur: quandoqui- dem Dominus ſublevabit indigentiam pauperum etiam ex his locnlis, quos ex opibus implebat aliorum. é paulo pot. M Non ergò fufcipiamus peccatores, propterea quòd funt peccatores, fed tamen- cos iplos, quia& ho- mines ſunt, humanà conſideratione tractemus: perſe- quamur in eis propriam iniquitatem, miſereamur com- munem conditionem. g Initiumhujns capituli habetur în fermone 94- C iog. de teme pore,& hom.6. in lib.so, homiliarum. Verum integrum est apud Bedam in com. epiftola ad Galatas, có. Irem illud Evangelii, quod objictebatun: b ui gladio uſus fuerit, gladio cadet.] Auguſtinus exhontt in 22. lib. contra Fauſtum Manichaum, cab. 70. ita dicens. C. XXXVI. Q Quis dicatur gladium accipere. Lle c glaudium d accipit, qui nullå fuperiori ac legi- Itimã poteſtate vel jubente, vel concedente in fangui- nem alicujusarmatur. -7 parsı: Porrò illud Hieronymi€, quo Ecclefia negatur ali- guem pèrfègui,non ita intelzgendum eShut generaliter Ecc lefia nul- lam perfèquatlır, Jed quod nullum injufte perfèquatur. Non enim ornis perfecutio culpabilis$, fed rationabiliter ha: ricos penſequi- mur 5 ficut perfècutus est eos, quos detem- pho ex r Chriftus corporaliter C: XXXVII g Porefati io tiliter ingui- Elt COFTIQUNİKY, Unde Auguftinus ast Væcentto, epif. 48. Nee f funtinquieti Donatiftæ 1, quos per. or- IN dinatas à Deo poteſtates 2 cohiberi atque corrigi Nam de multorum jam cor- Si enim quiſquam febribus phreneticum fa- eret in præcipitium g, nónne tunc po- yalo redderet, fi eum fic currere per- ſi corripiendum, ligandumque curaret? den tunc ei moleſtiſſimus& adverſiſſimus vide quando utiliſſimus& miſericordiſſimus extitiſlet. ed planè ſalute reparatà, tantò ei uberius gratias age- ret, quantò ſibi eum minũs peperciſſe ſenſiſſet.& post pauca. Q Atenim quibufdam ifta non profunt. Nun- quid ideò negligendaeft medicina, quia nonnullorum eft infanabilis peftilentia è? Irem postaligua.€ Non- h emnis, qui parcit, amicus eft, nec omnis, qui verberat, inimicus. Meliora funt vulnera amici, quàmblanda z ofcula nimici. Meliùs& eſt cum ſeveritate diligere, guàm eum lenitate decipere. Utiliùs efurienti panis tollitur, fi de cibo fecurus juftitiam negligebat, quàm sfurienti panis frangitur, ut injuſtitiæ leductus acquie- ¶ Futas neminem debere cogi ad juſtitiam, cùm legas patremfamiliàs dixiſſe/ ſervis: mihi non videtur inutile. i one gaudemt Íi inimicum-fu Cat. irem post pauca. Ouan xKHofcu ne inueneritis, cogite intrare:} cùm legas m etiam ipfum primò Saulum, pofteà Paulum, ad cogno- endam& tenendam yeritatem, magnâ violentiâ Chri- cogentis effe compulfum. Irem pos? panca.€) Et no- veris aliquando furem avertendis pecoribus pabulum fpargere,& aliquando paftorem flagello ad gregem pe- cora errantia revocare. Irem infia.€) Si femper effet cul- pabile perſecutionem facere, non ſeriptum eſſet in ſan- ctis u ris:[ Detrahentem proximo fuo occulte,‘hunc per ar.} Aliquando ergò& qui eam patitur, in- juſtus eft,& qui eam facit, juftus eft. Sed planè femper& n 3 t nulli peccato. b fupr. eåd. tres perfonas, in fine, t Fvo.10 eno P. lcg d utitur gladio, jorzgę:€ fùp. esa.qui fëcundsns. F Polycd ytin ó Anflizess. g al pracops. h PAPI GIL i tarias k Provez,| Matt z2 insig 1 at vol m Act. g. n Eſalides. mali perſecuti ſunt bonos& boni perſecuti funt malos: illi nocendo per injuſtitiam, iſti à conſulendo per diſci- plinam: illi immaniter, iſti temperantet: ili fervientes cupiditati, ifti charitati.. Nam qui trucidat, non confide- ratquemadmodum laniet; qui autem curat, confide- rat quemadmodum fecet. Ille enim perfequitur fanita. tem, ifte putrëdinem. Occiderunt impii Prophetas; oc- ciderunt 4 impios& Prophetæ. Flagellaverunt c Judæi Chriftum; Judæos d flagellavit& Chriftus: traditi e funt Apoftoli ab hominibus poteftati humang; tradi- derunt f& Apoftoli homines poteftati Satang. In his omnibus quid attenditur, nifi quis eorum pro veritate, quis pro iniquitate, guis nocendi causå, quis emendandi? é paulòpost. J Conftantinus Imperator primus confti- tuit, ut res convictorum,& unitati petvicaciter reſiſten- tium, fifco vendicarentur. gr post pauca,€ Cerè nul- lius g crimen maculat neſcientem. Llem infta. C Facta, nocentium, quæ innocentibus demonſtrari, vel ab inno- centibus credi non poflunt, non inquinantquemquam,fi propter innocentium confortium etiam cognita ffi- nentur. Nòn enim propter malos boni deferendi,fed pro. pter bonos mali tolerandi funt, ficut toleraverunt Pro- phetgeos, contra quos tanta dicebant, nec communio- nem ſacramentorum illius populi relinquebant. YẸ Donatiftz,] Apud Anſelmum tnulus e, Auguki- nus Vincentio, Initium vero capituli esf, Donatüiſtæ nimium. & apud B. Augufiinum, Sed Donatiftæ nimium, prpureare pofita est hoc laco ditio, Donatiſtæ, induct᷑a autem Auguſtinus ait Vincei tio Donatiſtæ.“ enim antea legebatur: 2€ Poteftat abest à plera vetu ig ex ipfò prefèrtim originali funt emendata, C. XXXVIII@ Haretici ad falutem etipmii viti ſunt trabendi. Item Donato Presbytero, epift. zog, Iſplicet ż¿ tibi, quia traherisad falutem, ùmtam multos noftros ad perniciem traxeris? Quid enim volumus, nifi te comprehendi,& præfentari,& ferari, ne pereas? Quòd autem in corpore læfus es, ipie t9 fecifti, qui jumento tibi moxadmoto uti noluifti,& t8 ad terram graviter collififti. Nam tique alius, qu adductus eft tecum, collega tuus, illæfasvenit, qui tid fibi ipfe non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri dt- buiſle, quia neminem exiſtimas cogendum eſſe adbo- num, Attende quid dixerit Apoftolus: k[ 2 Eput patum defiderat, bonum opus defiderat.| Et tamen tami mul- ti ut Epifcopatum fufcipiant, tenentur inviti, perot cuntur, clauduntur, cuftodiuntur, patiuntur quæ no- lunt, donec eis adfit voluntas fufeipiendi opens boni, Quantò magis vos ab errore perniciofo, in quo vE nimici eſtis, trahendi eſtis,& perducendi ad veritatem vel cognoſcendam, vel eligendam, non folùm ut hono- rem ſalubriter habeatis, ſed etiam ne peſſimè petesttö! ¶ Dicis Deum dediſſe liberum arbitrium, ided von debere cogi hominem, nec adbonum. Quare ergò illi de quibus fùprà dixi, coguntur ad bonum? n de y ergò, quod confiderare non vis: Ideo vo bona mifericorditer impenditur, ut mala w g$ minis dirigatur. Nam quis neſciat nec damnari hom: nem, nifi merito malæ voluntatis; nec liberari,< bonam habuerit voluntatem? Non Ż tamen ideò qui diliguntur, malæ fuæ voluntati impunè& sh permittendi funt; fed ubi poteftas datur> gama h hibendi,& ad bonum cogendi. Nam, fivoluntis ii femper fuæ. permittenda eft libertati, quare Hae D recuſantes,& murmurantes tam duris flagellis à m ann.2. a IIli] orig. b 3. Ragum 16. c€ Matth.27. Ta i e Aa. f Ors. g uge nulius. n magnum. À Poly- ibid, Anf bd2: 657- Demad. pt. 1 Pannes Ahe prohibt-

em Donato Pr i tbi, qi nokrosad G tecompre Quod auten jumento thi i granite: oi tecum on fecit: ged nei a neminem exifti ms nde qid Ay ril, WMU patam folep pduntut, cufodiw eig dft volunt gis TOS abe i 801 Caufa XXII. Quæft. Dere militari& I V. bello, 802 prohibebantur;& ad terram promiſſionis compelleban- 7 tur?- Si voluntas mala femper fug permittenda cft li- bertati, quāre Paulus non eft permiffùsuti peffimå vo- luntate, quà perſequebatur Eccleſiam; fed à proſtra- tus eſt, ut excæcaretur: excæcatus, ut mutaretur: Mu- tatus, ut mitteretur: miffus, ut qualia fecerat in errore, talia pro veritate pateretur? Si voluntas mala femper ſuæ permittenda eft libertati, quare monetur pater in Scripturis fanétis, filium durum non folùm yerbis cor- ripere, fed etiam latera ejus tundere, ut ad bonam di- ſeiplinam coactus ac domitus dirigatur? Unde idem dit:$ Fh percutis eum virgå, animam auteni ejus liberas à morte.]_ Si mala voluntas femper fug permit- tenda eft libertati, quare corripiuntur negligentes pa- ftores,& dicitur c eis:[ Errantem ovem non revocå- f, perditam non inquiſiſtis.] Et vos oves Chriſti eſtis: Characterem Dominicum portatis in ſacramento, quod accepiſtis: ſed erratis& peritis. Non ideò vobis di- ſpliceamus, quia reyocamus errantes,& quærimus Ferditos. Melius enim facimus, voluntatem Domini monentis, ut yos ad ejus ovile redire cogamus, quàm conſentiamus voluntati ovium errantium, ut perire vos permittamus. Noli ergò jam dicere, quod te aſſiduè audio dicere: Sic volo errare, fic volo perire. Meliùs enim nos hoc omninò non permittimus, quantùm pof- fumus. Modo, quòd te in puteum, ut morereris, mifiſti, utique liberå voluntate fecifti. Sed quàm crudeles ef- fent fervi Dei„fi huic malg voluntati tux te permitte- rent,& non te deilla morte liberarent? Quis eos non meritò culparet? Quis non impios rectè judicaret? Et tamen tu te volens in aquam miſiſti, ut morerertis; illi te nolentem de aqua levaverunt, ne morereris. Tu fe- ciſti ſecundum voluntatem tuam, ſed in perniciem tuam; illi contra voluntatem tuam, fed propter falu- temtuam. Si ergò falus ifta corporalis fic cuſtodienda eft, utetiam in nolentibus ab eis, qui cos diligunt, fer- vetur; quantò magis illa fpiritalis, in cujusdefertione mors æterna metuitur? Quanquam& in ifta morte, quam tibi tu ĩpſe inferre voluiſti, non ſolum ad tem- pus, fed etiam in æternum morereris: quia etſi non ad ſalutem, non ad Eccleſiæ pacem, non ad Chriſti corpo- ris unitatem, non ad ſanctam& individuam charita- tem, ſed ad mala aliqua cogereris, nec ſic tibi ipſe mor- tem inferre debuiſti. Conſidera Scripturas divinas,& difçute quantùm potes,& vide utrùm hoc, fecerit ali- quis aliquando juftorum atque fidelium, cùm ab eis tanta mala perpeffi funt, qui eos ad æternum interitum, non ad vitam gternam, quò tu compelleris, adigebant. & post pauca,€] Repetis, ficutaudio, quod in Evange- Iio 4 ſeriptum eſt, receſſiſſe à Domino lxx-e difcipulos, & arbitrio ſuæ malæ atque impiæ diſceſſionis fuiſſe- permiſſos: cæterisque duodecim, qui remanferant, fu- iſſe reſponſum: Nunquid& vos vultis ire?|} Et non ättendis, quia tunc primùm Ecclefia novello germine pullulabat, nondumque in ea fuerat completa illa Pro- phetia f[Er adorabunt eum omnes Reges terra, omnes gentes fer vient ili:] Quod utique quantò magis imple- tur, tantò majore utitur Ecclefia poteftate, ut non fo- lùm invitet, fed etiam cogat ad bonum. Hoc tunc Dominus fignificare volebat, qui quamvis haberet ma- gnam poteftatem, priùs tamen elegit commendare hu- militatem, Hoc& in illa convivii fimilitudine fatis evidenter oſtendit, ubi mifitad invitatos,& venire no- luerunt;&-ait g fervo:[Exz in plateas 2, ér vicos civitatis, dr pauperes ac debiles,& cæcos,& claudas intros due buc, Et ait fervus Domino: Falum est, ut imperafli> &r adhuc locus eff. Et ait Dominus fèrvo: Exi in vias é fipes,& compelle intrare, ut impleatur domus mea.| Vide a Aforo. b pProverb. iñ. Prov. 23. c Ezech 3g tljerem.23. d uho.€ ixsxi. f Hali. g Lmg. è nunc, quemadmodum de his, qui priùs venerunt, di- tum eft, introduc eos: nunc a di&um eft, compelle.Ita ſignificata ſunt Eccleſiæ primordia adhuc creſcentis, ut eflent per vires etiam compellendi. 1 JAttende ergò] Locus hri( quemadmodum é mulia alia in hoc capite) emendatus et ex B. Augujiine. Antea legee batur: Attende ergò,& confidera, quòd non ideò'volun- tas bona mifericorditer impenditur, ut mala voluntas hominis diligatur. 2€ In plateas,] Sic emendatum est ex Evangelio B. Luot, exhunctis duabus vocibus, Antea enim legebatur, Cxi citòin vias& plateas, C. XXXIX.@ Haretiot utiliter patiuntur, quê Catholici utiliter inferunt. Item fuper Ioannem, traltatn tt ad :a;` Uando& vult Deus concitare Poteftates advérsùs Hẹreticos,adversùs Schifmaticos,adversùs diffipato- res Ecclefix, adversus exfufflatores Chrifti, adversùs bla- ſphematores Baptiſmi, non mitentur; quia Deus concis tat;utà Sara verberetur Agar: cognofeat fe Agar,& po- nat c cervicem: quia cùm humiliat difeederet à domi- na ſua, ocurrit ei Angelus,&dixit: d[Quid est Agar ai- cilla Sara?] Cùm conquefta effet de domina, quid audivit ab Angelo?[ Revertere ad dominam e tuam.| Ad hoc ergò affligitur, ut revertatur; atque utinam revertatur, quia proles ejus, ficut filii Jacob, cum fratribus hærèditatem tenebit. Miranturautem, quia commoventur Poteſtates Chriſtianæ adversds deteſtandos diſſipatores Eccleſiæ. Si non ergò moverentur, quomodo redderent rationem de | imperio fao Deo? Intendat charitas veftra, quid dicam: quia hoc pertinet ad Reges feculi Chriftianos, ut tempo- ribus fuis pacatam velint matrem fuam Ecclefiam habe- re,unde fpiritaliter nati funt.&paulopost. 4 Nabucho- donoſor Rex decrevit, dicens: f| Quicungue dixerint llaſphemiam in Deum Sidrach, Mifach d Abdenaga, in in- teritum erunt> G domus corum in perditionem.| Ecce quo- modo ſævit Rex alienigena, ne blafphemaretur Deus Ifraël, qui potuit tres pueros de igne liberare. Et no- lunt, ut ſæviant Reges Chriſtiani, quia Chriſtus exſuffla- tur, à quo non tres pueri, fed orbis terrarum cum ipfis Regibus à gehennarum igne liberatur,& infia.€M Quo- modo ergo ifti Reges non moveantur, qui non tres pue- ros attendunt liberatos de flamma, fed feipfos liberatos de gehenna? quando vident Chriftum, à quo liberati funt, exfufflari in Chriftianis? quando audiunt dici Chriſtiano; Dic te non eſſe Chriſtianum? Talia facere volunt,& ſaltem talia pati nolunt. Nam videte qualia faciunt,& qualia patiuntur: occidunt animas, affligun- tur in corpore: ſempiternas mortes faciunt,& tempora- les ſe perpeti conqueruntur. C. XL. g Ecclefia hareticos ratione perfè- quitur, Idem contra literas Petiliant, lib...79. OQ? g peccat, non peccat legis auctoritate, ſed con- tra legis auctoritatem. Quia veròè interrogas me, quæ ſit ratio perſequendi, viciſſim te interrogo, cujus fit vox in Pfalmo dicentis: b Detrahentem fecreto proximo fso, hune Perſequelar. Quære itaque perſecu- tionis vel. caufam, vel modum,& noli tantå impe- ritiâ generaliter malorum perfecutiones ż reprehende- re. ġ infia, c82. ¶ Non enim pexſequĩimur vos, niſi quem- admodum veritas perſequitur falſitatem. Item ſirà caplo. € Petilianus dixit, fi Apoftoli perfecuti funt aliquem» aut aliquem tradidit Chriftus? Auguftinus refpondit, poffem quidem dicere ipfim Satanam omnibus malis hominibus effe pejorem, cui tamen tradidit Apoſto- a. al, Non. b Polyc.-tit 6u Anfl 12..5 Ivo.10:.99..0 al Sapponat. d Gen.:.€ aldomum, f Danz. g Iwo.10.-9g» h Paliso-À ah perfecutoreh Ce f

303 tel. , Deve militari© D ecreti Secunda Pars. jus hominem 4 in interitum carnis, ut Spiritus ſit ſal- yus in die Domini Jefu: itemque alios, de quibus dicit,[ Quos tradidi Satana, 4t difiant non blaſphemare. Et Dominus Chriftus flagellatos c expulit de templo improbos mercatores, ubi etiam connexum eft teftimo- nium Scriptutæ dicentis, 4[Zelus domis ma comedit me.) Ecce invenimus Apoſtolum traditorem, Chriftum per- ſecutorem.& inftd, eap. 19. C Poftremò, quare per vio- lentiſſimas turbas etiam ultrò improbĩ eſtis Eccleſiis tholicis, ubi poteritis advertere, quod innumerabilibus exemplis res ipſa indicat? Sed dicitis, vos loca veſtra defendere:& reſiſtitis fuſtibus,& cædibu quibuſcun- que potueritis. Quare ibi non audiſtis vocem Domini dicentis: e ¶ Ego autem dice vobis, non refifere malo?| Aut G fleri poteſt, ut aliquando è per vim corporalem re- fiftatur violentis, nec ideò præceptum violetur, quòd audivimus à Domino:( Ego autem dico vont, nor TA flere malo;] cur non etiam hoc fieri poteft, ut per or- dinarias f& legitimas poteftates de fedibus, quz illi citè uſurpantur, vel ad inj riam Dei retinentur, pius€x- pellat impium,& juſtus injuſtum? Neque enim eo mo- do perſecutionem paſſi ſunt Pſeudoprophetæ ab Helia g. quomodo ipfe Helias à Rege nequiſſimo: aut, quia flagellatus eſt Dominus à perſecutoribus, propterea paſ⸗ fionibus ejus comparandi funt, quos ipfe de tempio fia- gellatos ejecit. Reſtat ergò, ut nihib aliud requiren- ni, niſi utrùm juſtè, an impie yos fe- carum. Nam fi hoc , non miremini, dum effe farear paraveritis à communione orb inventum fuerit, quòd impid fe fi non defunt miniftri Deo y per quos flagellemini: quia perſecutionem patimini non à nobis⸗ ſed, ſieut ſcriptum eſt, ab ipſis factis veſtris. Et un libr. de unitate Eccleſia. sap. 17. De per ecutione veſtra querela fedabitur, fi co- gitetis& intelligatis priùs non omnem perfecutionem eſſe culpabilem. Alioqui non laudabiliter dicere- tur:.h L Detrahentem fecreto proximo fuo, hune perſequebar.] Nam quotidiè videmus,& filium de patre tanguam de perlecutore ſuo conqueri,& conjugem de marito, & ſervum de domino,& colonum de poſſeſſore,& reum de judice,& militem vel provincialem de Duce, vel Rege: cùm illi plerunque ordinatifimå poteftate homines fibi fùbditos per terrores leviorum+ pœna- rum àgravior ibus malis prohibeant atque compeſcant: plerunque autem à bona vita& à bonis factis minan- do& ſæviendo deterreant. Sed cùmà malo& illicito prohibent, correctores& conſultores ſunt: cùm autem à bono& licito, perſecutores& oppreſſores ſunt. Cul- pantur etiam, qui okibent à maio, fi modum pecca ti modus coërcitionis excedat. C. XLI. G A regibus terra conira inimico. auxilium petat Idem iu epif. 48: ad Vincentium. On invenitur exempli m in Evangelicis& Apo- folicis literis, liquid petitum à Regibus terræ pro Ecclefia& contra inimicos Ecclelig. Quis zat non ( Er nunc Reges inte vite Domino p timore. A dhuc emm im tur illud á quod in eodem Pfalmo paulò ſuperius dicitur sf re fi inania? Tunt Kepes ETTA, O THIN Aé minum,& adv antamen fi f; terita in Prop in Rege illo, qui appellabatur Nabuchodonofor,utrun l ũ eſt,& quod fkbApoftolis habuit,& quo leſia. Temporibus itaque Apoſtolorum& Nartyrum illud implebatur, qued figuratum eſt, quando Rex memoratus pios& juſtos cogebat adorate ſimula- chrum,& recuſantes in lammas mittebat. Nune autem illud impletur, quod paulò poſt in eodem Rege figura- tum eſt, cùm couverſus ad honorandum Deum verum de- crevit in regno fuo, ut quicungue blafphemaret Beum Sidrach, Milach;& Abdenago, pænis debitis fubjaceret, Priusergòtempus illius Regis Ggrificabat priora tempo- im infidelium, quos patic bantur Chriftiani pro impiis. Poterius vero tempus ejuſdem à ſignificabat tempora pofteriorum Regum jam fidelium,quos patiun- tur mpii pro Chriſtianis Sed plane ineis, qui ſub nomi⸗- ne Chrifti erant ſeducti à perverſis, ne fortẽ oves Chtißi ſint errantes,& ad gregem aliter revocanda fint, tempe- rāta feveritas,& magis manfuetudo fervatur, ut coërci- | tione-exilorum, atque damnorum tribulatioñe admo- neantur conſiderare. quid& quare patiantur,& diſcant pra onererumoribus& calumniis hominum Senipturas, quas legunt.-Quisenim n oſtrüm, quis veſttüùm non lan- dat leges ab Imperatoribus datas adversus facrificia Pa- ganorum? Et certè longè ibi pæna ſeverior conſlituta eft. IHius quippe impietatis capitale fupplicium eft. De vobis autem corripiendis:atque coërcendis habita ratio eft, quâ potiùs admoneremini ab errore difcedere, quàm pto ſcelere puniremini. C. XLII. G Malos Ecclefia ju perfiquie tur. Item ejuſdam ad B cium Comitet epiftola so, 1 b Ecélefia vera ipfa eit, quæ perfecntionem patitut h non qug facit„quærant ab Apoſtolo quam Eccle- fiam ſignificabat Sara, quando perſecutionem faciebat ancillg. Liberam quippe matrem noſtram, cœleſtem Hieruſalem, id eſt, veram Dei Ecclefiam, in illa muliere dicit fuiffe figuratam, quæ affligebat ancillam. Shale tem melids diſcutiamus, magis illa perſequebatut$t- ram ſuperbiendo, quàm illamSara coërcendo Mla enm dominæ faciebat injuriam, ifta imponebat fuperbig di- ſciplinam. Deinde quæro, fi boni& fanéti nemini acie unt perſecutionem, ſed tantummodò patiuntur, us putant effe in Pfalmo vocem, ubi legitur: d[Perfu inimicos meos, O comprehendam illos, dr non convertat, donei deficiant?] Ergò fi verum dicere, vel agnoftere volumus, eft perſecutio injuſta, quam faciunt impii Ecclelis Chri- fti;&-reft jufta perfecutio, qram faciuntimpiis Eecle. fiæ Chrifti. Iftaitaque beata. eft, gue perſccutionem patitur propter juſtitiam; illi verò wiſeri, qui petlect. tionem patiuntur propter injuſtitiam. Proinde ifta pet” fequitur diligendo; illi{xviendo: ifaut corrigat, iHi E vertant; ifta ut revocet aberrore, illi ut præcipitemt in m.& ſ. Quòd autem dicunt, qui contra luas pietates leges juftas inftitui nolunt, non petille bus terræ Apoſtolos talia, non confiderant aliud fui e tunc tempus,& omnia fuis temporibus ag! Quisenm tunc in Chriſtum crediderat Imperator, qui ei pto pu te contra impietatem teges ferendo ferviret? quasi cillud propheticum implebatur:[| Quare e frmuen es, ge populi meditati funt inania? Afliterunt Reges pe j Domimim, G 4u quod paut? sntelligite, er% p timoti O d Principes convenerunt s unum adversns sas Chrifum: ejus.| Nondumautem agebatur, ròftincodem Plalmo dicitur:( Ernune Reges dimini qui judisatis terram Servite Domino. 4 Do- exultate ei cum tremere.] Quomodo ergo Rog fa mino ferviunt in timore, Mif ca, qur nop aa JEA Domini fiunt, religioså feveritate prohibendo Ia plectendo? Aliter enim ſervit, quia etiam& Rex eſt. Quia homo eſt, ei paa b. Im.. c Ioan. 2. e Matts.| mema—— glat i$-Reg.18.% 19 à al. levinum: a al illin. b Pelyel ptit Anfi y stg c Guh Danie. 3. z Pg .3| d Paii e Eſal. 3. fideliter: videbat, í nus Anan fquamas narraret,

m, atgue dà fiderare, qui bus& calum senimnogrinë oribus dasi vniphek, gup it quziant abApol pat Sara y quande eram quippe mi j dek, venamD aratam y QUE difuiamus 1 endo, qum lh int Deindegu2t ionem, ROW ip Phlmo vocen: prosti ju JN Fin Phim pisti 805 Cauſa XXIII. Quæſt. IV. HA De re militari é fideliter: quia verò eriam Rex eft, fervir, leges jufta præ- cipientes& contraria prohibentes convenienti vigore ſanciendo. 1§ Eteh jufta] Addita funt hac ufq ad verf ifta itaque, é multa alia ex ipfò originali emendata. G XLIII g Exemplo Chrifli mali cogendi fim ad bonum. Idem in eadem cpiſtola. Uis à nos poteſt amplius amare, quàm Chriſtus, qui$ animam ſuam poſuit ꝓ ovibus ſuis? Et tamen, cùm Petrum;& alios Apoſtolos folo verbo vo- càffet, Paulum c, prius Saulum Eccleſiæ ſuæ poſtea magnum/ ædificatorem, ſed horrendum antea vaſtato- rem, non ſolum voce compeſcuit, etum etiam poteſta. te proſtravit, atque infidelitatis tenebris ſævientem, ad de ſiderandum lumen cordis, ut ſurgeret, priùs corpo- ris cæcitate percuffit. Si pœna illa noneſſet; non ab ca poſtmodum ſanaretur:& quando apertis oculis nihil videbat, ſi eos ſalvos haberet, non ad impoſitionem ma- us Ananiæ, ut eorum aperiretur obtutus; tanquam fquamas quibus claufus fnerat; inde cecidiffe Scriptura narraret. Ubi eſt, quod iſti clamate conſueverunt, libe- rum eſt credere, vel non credere: cui vim Chriftus in- tulitꝰ quem coëgit? Ecce à habent Paulum Apoſtolum: agnoſcant in eo priùs cogentem Chriſtum,& poſtea docentem: prius ferientem,& poſteà conſolantem. Mi- rum eft autem; quomodo ille, quřpæœnå corporis ad Ev- angelium coactus intravit, plùs illis omnibus, qui ſolo verbo vocati ſunt, in Evangelio laboravit e,& quem ma- jor timor compulit ad charitatem, ejus f perfecta cha- ritas foras mifit timorem. Cur ergò non cogeret Ecclefia perditos filios, ut redirent, fi perditi 1 filii coëgerunt alios, ut perirent? 1 Q Siperditi} Hac ugue infinem funt addita ex originati; É alia emendata, C: XLIV.. Vun crudelitate, ſed dileſtione Mey- fès populum fiagellavit. Idem contra g Fauflumn, lib.22.:79. Ox h crudele Moyfes ż aut mandavit; aut fecit, cùm commiſſum ſibi populum ſanctè zelans,& uni vero Deo ſubditum cupiens, poſteaquam cognovit ad fabricandum& colendum idolum defluxiſſe, mentem- que impudicam proſtituiſſe dæmonibus, in paucos€o- rum vindicans gladio, quos Deus ipfe, quem offende- rant, alto& ſecreto judicio feriendos voluiſſet, mox feriri,& in præfenti falnbriter terruit,& diſciplinam in poſterum ſanxit? Nam eum nullæ crudelitate, ſed magnã dilectione feciſſe, quod fecit, quis non in verbis ejus agnoſcat, orantis pro peccato eorum,& dicen- tis:[Si_dimitris iis peccatum, dimitte: fin autem non, dele me da libro tuo.| é infia. ¶ Sic planè& Apoſtolus& Son crudeliter, fed amabiliter tradidit hominem Satd- ngin interitum carnis, ut Spiritus ejus falvus fit in die Domini Jefu: tradidit&alios,/ ut diſcerent non blaſ- phemarev. C. XEV. Q Nonimputatur fidelibus, qui ex ofe ficio aut tormenta exercent, aut capitalem ſententiam ferunt. Lem Innocentius Papa, qift. 3. ad Exuperium Epiſcopum Tolofanum,.z. Uzfitum m eft etiam fuper his, qui poft bapti- {mum adminiftraverunt,& aut tormenta fola 7” exercuerunt, aut etiam capitalem protulére fententiam. Nihil de his legimus à majoribus diffinitum, Memi- nerant enim à ə Deo poteftates has fuiffe conceffas, a Polyc. ibid. Anſi l. J3.c. 0. b Ioan. 1o. Marr. 4. e All 9. d Mnfi.eadg.6. fihifinatich€.y. f ilang. g Beda ICors. H Polyc. ibid. Anſel.tic. i Exod 32. l I. Corg. l aimi m Rabanus panii sad Barohhó sgg dvo paoe ga. a al JEYA 9 Ota & propter vindictam noxiorum, gladium fuifle permif- fum,& Dei effe minitrum 1, vindicem in hujufmodi datum. Quomodo igitur reprchenderent fatum, quod auctore Deo viderent eſſe conceſſum? De his ergò, ut hactenus ſervatum eſt, ſic habeamus, ne aut diſciplinam evertere, aut contra auctoritatem Domini venite videa- mur. Ipfis autem in reddenda ratione, geſta ſua omnia feryabuntur: 1$) Miniftrum,] Sse emendatuns est ix omiginali ér Iyane, Aniseù legebatur 5& Dei minifterio effe datum in hujuſ- modi vindices. Giofà aniem optime ctiam convenit Vocis vindicem., C. XLVI. g Immunes difater à culpa, cum legum aulloritas in improbos exercttur. Idem ża eadem epift.€s. Llud etiam ſciſcitari voluiſti, an preces dictantibus liberum concedatur utique- poft baptifmi regenera- tionem à Principibus pofcere mortem alicujus, vel fan- guinem de reatu.- Quam rem Principes nunquam fine cognitione concedunt, fed ad judices commiſſa ipſa, vel crimina ſemper remittunt, ut causà cognità vindicen- tur 1: quæ à cum quæſitori fuerint delegata, aut ab- folutio, aut damnatio pro negotii qualitate profertur, Etdum legum auctoritas in improbos exercetur, erit di- ctator immunis. 8 1 JvVindicentur:] Emendatum elttex originali. Antea les gcbatun Yindicent,qui cùm que îturi fuerint delegata,&c C. XLVII. goI» corretos malorum Deus omnipotens placatur. Tem Gregorius Branichiida- Regine Franco- eam, lib z andict. l. epf s. I é quos igitur violentos, Ñ quosadulteros, fi quos fures, vel aliis pravis actibus ftudere cognoſcitis, De- um de eorum 1 correctione placare feftinate: ut per 2 vos flagellum perfidarum gentium, quod( quantùm vi- demus)ad multarum nationum vindictam excitatum eft, non inducat; në fi, quodnon credimus, diving ultionis iracundia ſceleratorum fuerit actione commota, belli pe- ftis interimat; quos delinquentes ad ređtitudinis viam Dei præcepta non revocant. 1 Q Decorum J} Cic raſtitutum sst ex variis codicibus epis fiolarum B. Gregorii.„Antea erat, Deorum, 2 J Per vos]] In originali esh fuper vos, fod obglofam in verf. flagellum, non est mutatum. C, XLVIII@ Ecclifiaftica-religionis snimigh etiam bellis funt coercendi, Idem Genxadzo patricio,& Exarchho Aßßicæ, lib. v. epuſt. ↄa. gr c excellentiam veftram hoſtilibus bellis in hac vita Dominus vi&toriasum fecit luce fulgere, ita opoz- tet etiam inimicis Ecclefig ejus omni vivacitate mentis & corporis obviare; quatenùs ejus ex utroque trium- pho magis ac magis-enitefcat opinio: ùm& forenſi- bus bellis adverſariis catholicæ Eccleſiæ pro Chriſtia- no popalo vehementer obfiftitis,& Ecclefiaftica prx- lia ficut betlatores 2 Domini fortiter dimicatis. No- tumeft enim hæreticæ religionis viros, ſi eis, quod ab- ſit, ſuppetit nocendi licentia, contra catholicam fidem vehementer inſurgere; quatenus ha reſeos ſuæ venena ad tabefacienda, íi valuerint, Chriftiani corporis mem- bra transfundant. Cognovimus enim eos contra cå- tholicam Eccleſiam, Domino eis adverſante, colla ſub- rigere,& fidem velle Chriftiani nominis inclinare: feg eminentia veftra conatus eorum comprimat,& fuper- bas corum cervices jugo re&titudinis premat, Conci- lium yerò catkolicorum Epifcôporum admoneri præ- cipite, ut i timatem non ex ordine loci, poſtpoſitis vi- tæ meritis faciat; quoniam apud Peum non gradus a Ivopio sgg b Anfil kbi tgo c Anfal B E3 d d gigih 806

Deri militari ġe 807 bello A D j ecreti Secunda Pars.$03 —— 3 clegantior, fed vitæ melior sactio comprobatur. Ipſe vero Primas non paffim( ficut moris eft) per villas, fed inuna, juxta eorum electionem, civitate reſideat: qua- tenùs adepte dignitatis meliort ingenio reſiſtendi Do- natiſtis poſſibilitas diſponatur. Ex Concilio verò Numi- dig, fi qui defideraverint ad Apoftolicam fedem venire, permittite,& fi quilibet eorum vig contradicere volue- tit a, obviate. Magis b profe&toò excellentiæ veſtræ apud creatorem gloria proficit, fi per eam diſperſarum Eccleſiarum potuerit ſocietas reſtaurari. Cum enim largita munera ad nominis ſui gloriam conſpicit revo- cari, tantò largiora tribuit, quantò per ea religionis ſuæ dignitatem viderit ampliari. Perſolventes præte- reà paternæ charitatis affectum, Dominum petimus, qudd c brachium veftrum ad comprimendos hoſtes for- ce efficiat,& mentem veftram fidei zelo 4 velut mücro- ne gladii vibrantis exacuat. C XLIX. ẹ Merito fidei, bellorum paratur vicłoria. Idem ad eundem, lib, 1. epift. 7p. 1 ¿ nonex fidei merito,& Chriſtianæ religionis gra- tia, tanta excellenti veſtræ bellicorum actuum pro- ſperitas eveniret, non fummoperè miranda fuerat; cùm ftiamus, hæc etiam antiquis bellorum ducibus fuiffe conceſſa. Sed cùm futuras, Deo largiente, vićtorias, non carnali providentià, ſed magis orationibus præve- nitis, fit, ut hoc in ſtuporem veniat, quòd gloria veſtra non terreno conſilio, ſed Deo deſuper largiente deſcen- dat. Ubienim meritorum veftrorum loquax non difcur- rit opinio? qug bella vos frequenter appetere, non deſide- rio fundendi ſanguinis, ſed tantùm dilatandæ causã reip. in qua Deum coli conſpicimus, loquitur: quatenùs Chri- ſti nomen per ſubditas gentes fidei prædicatione circum- quaque diſcurrat. Sicut enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac vita conſtituunt, ita& interna morum ornamenta ex corde mundo proredentia, in fu- turam 1 vitam cœletium gaudiorum participatione glorificant. Plurima enim pro paſcendis ovibus B. Petri Apoſtolorum Principis excellentiam veſtram præſtitiſſe didicimus: ita ut non parva loca patrimonii ejus pro- priis nudata cultoribus, largitis Dacorum 2 habitato- ribus, reſtauraverit. Quæcunque igitur hic illi Chriſtia- nifimå f mente confertis, horum retributionem per fpem ìn futuro judicio fuftinetis. 1 Q Futuram] In duobus codicibus epiflolarum legitur, in futurorum gaudiorum participatione: in uno verò manu- firıpto,in futura cœleftium gaudiorum participatione: In “r quemadmodum ap codice tamen Vaticano l Gratianum. 2$) Dacorum] r libris epifi nufèriptis legstur, Daditiorum. In aliquot antiquis Gratiani exemplaribus est, Dacorum, vel aliorum habitationibus. atum esf, quod boni la; IN t ej duobus mas ovos, Hind autem quis es ienum antem Apoftoli: g| P Sai z ſervum? dse alieni cordis occultis intellig ndur est éta inferri pofiit, monfiratumest. Nunc inferri,& gu od magis diliguntur illi, qui nuntur, quam qui im- puniti relinquuntun: quod utrumq multorum auctor batur. C. L. Ad iram Deus provocatur, cumn mala pu- niri diſferuntur. Alit enim Auguſtinus. Iea 1, de quibus vehementer Deus offenditur, in- ſequi vel ulciſci differimus, ad iraſcendum utique divinitatis patientiam provocamus. ¶ Vonne h Achor Jilius Zare pratertit mandalum Domini j O Saper omnem po- a al. putaverit. b aliMagna, c al quo, À ake ab sig,€ Burch..t5..18; Anf tib.13..30. Tu.16..t9. f al, Ohri- Hiand. g Romig, h Iofizz. i al, Ahan te pro- prlum!Ifrael ira ejus incubuit? Er ille orat unus bomo, atg ati nam ſalus periiſſer in ſcelere ſuo.] 1 Ñ| Si ea,] Ugue ad verf: provocamus, funt i regeflo .Gregorii lib.2, indifk.11. epift.27. feriptă Martina a Abbati Benenato Notario, Reliqua vero non ibi leguntur, fèd funt verba fhs cra Scriptura, cap.22. Ioſue. C. LI. g Vindia, qua ad correflienen valet, non ss} prohibenda. Irem Auguftinus de fèrmone Domsai in monte, lib. I..37. 38. A b vindicta 1, quæ valet ad correctionem, non prohibetur: quæ etiam ad mifericordiam perti- net: nec impedit illud propofitum, quoquilque para- tus eſt ab eo, quem correctum effe vult, plura perferre; ſed huic vindictæ referendæ non eft idoneus, nifi qui odium, quo flagrare folent, qui fe vindicate deſiderant, dilectionis magnitudine ſuperaverit. Non enim me- tuendum eſt, ne odiſſe parvulum filium patentes vi- deantur, cùm ab eis vapulat peccans, ne peccet ulte- riùs. Et certè perfectio dilectionis, ipſius Dei patris imitatione nobis proponitur, cùm in fequentibus di- citur: ¶ Dilgite c inimicos veftros; benefacite i, qui oderunt vos,&. orate pro eis, gui wos perfequwi sr:] Et tamen de ipfo dicitur per Prophetam: d| Quem esm digi Dominus, corripit: fiagellat antem omnem filiwm quemn Dicitetiam Dominus: e[ Servus 2, qui n Domini fui,& facit digna plagis vapulabit panis qui fist voluntatem Domini fut,€ facit digna plag 5 bit multis.| Non ergò quæritur, nifi utille vindicet, oul rerum ordine poteftasdata eft,& eå voluntatevinixtt, quå pater 3 parvulum filium flagellat, quem perati tem odiffe nondum poteft. Hine enim aptifimum exemplum datur, quo fatisapparet, poffe peccauumant re potiùs vindicati, quàm impunitum relinqui, utie lum, in quem g vindicat, non pæœnå miferum, 14 corte, &ione beatum velit: paratus tamen, fi opus fit, aquo animo plura tolerare ab eọ illata, quem vult efe cora reum, five in eum habeat poteftatem coercend, five non habeat.@ Magni autem,& fani vini, quate quàm b optimèfcirent mortem iftam, que animam diſſolvit à corpore, formidandam non efle, fecundàm eorum tamen animum, qui illam timerent, noni la peccata morte punierunt: quo& viventibus utie lis metus incuteretur,& illis, qui morte puniebantur, non ipfa mors noceret, ſed peccatum, quod augeri por ſet, ſi viverent, diminueretur 2. Non temere illi jutr cabant, quibns tale judicium donaverat Dens: Inde ef, quòd Helias 4 morte multos affecit,& propris S & igne divinitus impetrato: cùm l& alii multi,& ma- gni viri eodem Spiritu confulendo rebus humanis n temerè fecerint 7.‘De quo Helia àm exemplum e- diſſent# difcipuli Domino, commemorantes, g t eo factum fit, ut etiam ipfis daret potestatem, pa de cœlo ignem ad conſumendos eos, qui ſibi hoſpi non præbuerant o, reprehendit p in cis pomini k exemplum Prophetæ ſancti, ſed ignotantiam li, quæ adhuc erat in rudibus: animadvettens more correctionem, ſed odio deſiderare vindi pe Itaque poſteaquam eos docnit, quid effer diligere B i mum tanquam feipfum, infufo etiam Spiritu San fam quem decem diebus completis poft aſcentionen pe i. defuper, ut promiferat,mifit, non defuerunt e &xæ, quamvis multò rariùs quàm in Veten Th Ibi enim ex majori parte ſervientes timore preme Nam hic autem maximã dilectione liberi putriebantur.* a al. Mariniano.. b Anfol e a tog paac N d Prov. e Lucz, f al. apertißimum. 8 ANT a h alguijam. i abestab orig. k gR E 4r Matth n fecerunt W iMag 9 al. prebereni. P q Afir Š ua B verbis

Vindida ibetut: b eo, quem c vindiĝe refre yuo fagrarefo is magnitudine fip , ne odiffe p cm ab eis vapulat p certe perfetio diledi ie nobis proponi Dilge© mm y orale prè eh qu Niy Jon ergó qug a potekasdata ek,&í parvulum filium i nondum potek, Hu datur, quo fatisappt indicari, qu mg vindicat, tum velit: pat ra tolerare ab l weim eum habt à corpore amen anim inchtelet mors nocert erenn di uibs nl m, Dege A a RRE, pi Domis 8009 Caufa XXIII Quæft. & verbis Apoftoli Petri Ananias,& uxorejus(ficut in &ibus Apoftolorum 4 legimus) exanimes cecide- runt, nec reſuſcitati ſunt, ſed ſepulti. 1 J Ea vindicta,] Apud B̃. Auguſtinum&. Anſelmum fie Lggitur: Neque hic ea vindicta prohibetur, quæ ad corre- ctionem valet etiam. Ipfa enim pertinet ad mifericor- diam, necimpedit,&c. 2€ Servus] Torms hıc locns reftitutus est cx Evangelio& B. Angufiino ,multag alia funt emendata. 3€ Quå Pater| In originali legitur, quà paterin paryu- lum filium, quem,&c. C. LII. q Quaveritati contraria funt, Chriſtia- ni herſequi debent. Trem Auguftinus cont ticum, lib..est. Uifquis b Chriftianum 1(inquis) perfequitur, Chriftieft inimicus, Verum dicis, fi 2 non hoc in illo perfeguitur, quod Chrifto eft inimicum. Neque enim dominus in fervo, paterin filio, maritusin conju ge, cùm fint utrique Chriftiani non debent perfequi vi- tia Chriftianæ contraria veritati, An verò, fi non perfe- quantur, non rei negligentiæ meritò tenebuntur? 1§ Chriftianum) gebatur: Quiſquis Chriſtia- nus iĩniquum non perſequitur. Emendatum eſt ex origina- nt enim uerba Creſeonti, quod etiam audtor glaſæ ani- vertit. 2 q Sinon] Apud B. Auguftinum es, fed hoc in illo. Verum Ivo dr Pamnormra, cum Gratiano concordant. C. LIIL Q Quemadmodum homo debet diligere proximum ficut fipfum. Irem Auguftinus ad Macedonium, ebuſt. gæ. Ebet ¢ homo diligere proximum tanquam feipfum, ut quem potuerit hominem, vel beneficentiæ con- folatione, vel informatione do&ring,vel difciplinæ coër- citione, adducat ad colendum Deum. C EIV. DDe eodem. Irem Auguftinus ad Donatum Preibpterum, epift. 204. M“ funt prohibendi à malo,& cogendi ad bonum. ¶ De hac re copiose difputat B. Au guſtinus in c. diſpli- cet. fup.eád. Hic vero fumma illins diſpuitationis paucis verbis colletta est. Ex his omnibus colligitur, quod vindita est inferenda non a- pnore ipfins wii— d ndicta, ſed Llo juſtitia: non ut oditum exerceatur, ſed ut pra vitas corrigatur. Sed eum vindicta aliquand tur damnis rerum, aliqua lo flagellis, aliquando etiam morte: guaritur,an fit peccatum judici vel minifiro, reos morti tradere? E F QuRKSTIO v. 1 Vod autem nulli liceat aliquem occidere, tHo pracepto ps g probatur, quo Dominus in lege homicidium prohibuit ù A 4 d[Non occides,] Irem in Evangelio: ẹ [ Omnis, qui acceperit gladium, gladio peribit.] C. I. 9 Mali non funt interficiendi, fed flagellis emeùdandi. Item Auguftinus ad Marcellinum Comitem, de Doa natiſtis captis, epifl.159. Ircumcelliones f illos,& Clericos partis Donati, quos de Hipponenſi civitate g ad judicium pro factis eorum, publicæ diſciplinæ cura deduxerat, à tua nobilitate comperi auditos,& plurimos eorum de ho- micidio, quod in Reftitutum catholicum Presbyterum commiferunt,& de cæde Innocentii alterius catholici Presbyteri, atque de oculo ejus effoffo,& de digito præ- cifo fuiffe confeffos. Unde mihi folicitudo maxima in- I5 a„Ais. b Toe p. lo..ci. Pamm. lS.cα. c Iuo parr. 10. .62, Pam....16. d Exod. 20. Matth.as. Al. dias an Polyeb yritit g al Ecdefia — V De re militari& belo, Q ° í 10 cuſſa eſt, ne fortè ſublimĩtas tua cenſcat eos tantà legum ſeveritate plectendos, ut qualia fecerunt, talia patiantur, Ideoque his literis obteſtor fidem tuàam, quam habes in Chrifto, per ipfius Domini noftri mifericordiam, ut hoe ne facias,necomninò fieri permittas, Quamvis enim ab illorum interitu difimulare poſſemus, qui non accuſan- tibus noftris, fed illorum notariis 1, ad quos tuendæ pu- blicæ pacis vigilantia pertinebat, præfentati videantur ex- amini; nolumus tamen paſſiones ſervorum Dei, quaſi vi- ce talionis, paribus ſuppliciis vindicari: non quò ſcele- ſtis hominibus licentiam facinorum prohibeamus aufer- ri, fed hoc magis fufficere volumus, ut vivi,& nullå cor- poris parte truncati, vel ab inquietudine infana ad fani- tatisotium legum coërcitione dirigantur, velà malignis operibus alicui utili operi deputentur. Vocatur quidem & ifta damnatio: Sed quis non intelligat magis benefi- cium, quàm ſupplicium nuncupandum, ubi nec ſaviendi relaxatur audacia, nec pœnitendi medicina ſubtrahitur? Imple, Chriſtiane judex, pii patris officium: ſic ſuccenſe 2 iniquitati, ut conſulere humanitati memineris: nec in peccatorum atrocitatibus exerceas ulci ſcendi libidinem, fed peccatorum vulneribus curandi adhibeas volunta- tem. Noli perdere paternam diligentiam, quam in ipfa inquiſitione ſervàſti, quando tantorum ſcelerum confeſ- ſionem, non extendente equuleo, non ſulcantibus ungu- lis, non urentibus flammis, fed virgarum verberibus eru- ifti: qui modus coërcitionis& à magiftrisartium libera- lium,& ab ipfis parentibus,& ſæpè etiam in judiciis folet ab Epiſcopis adhiberi æ, Noli ergòatrociùs vindicare, quod lenius invenifti: inquirendi, quàm puniendi necef- fitas major eſt. Ad hoc enim& mitiſſimi homines facimis occultatum diligenter atque inſtanter examinant, ut in- veniant, quibus parcant. 1 JNotariis,] In libris B. Auguſtini excufis partim eit, no- taria, partim, notoria. In codice Vaticano epiftolarum ubig, le- gitur, notaria:& epifl.160, in qua de eadem re agitur, în codicia bus imprefis ac manufèriptis legitur, notaria: itemg, in Breviculo in collatione primi diei femel,& fecundi bis. De notoriis vero mentio est in lege, ab accufatione.§,nuntiatores. f. ad S. C. Tur- Pill.&. C. de accuſat. l. ea quidem. Apulejus etiam lib.z. de affa no aureo habet, notariam: Et in gloffario legitur, notoria, Sic est emendatum,additis etiam nonnullis ex originalt, Anſelmo& Polycarpo, Antea erat: Sic ſuccenſere iniquitati memineris, ut non in peccatorum,&c. C, II- g Prater fùpplicium mortis, rei funt untendi. Idem Marcellino, epifl. 158. P Oena 6 illorum, quamvis de tantis ſceleribus confeſ- ſorum, rogo te, ut præter ſupplicium mortis ſit,& pro- pter conſcientiam noſtram,& propter catholicam man- ſuetudinem commendandam. Ipſe enim fructus ad nos pervenit confeffionisillorumy quia invenit catholica Ec- clefia, ubi fùam erga atrociffimos inimicos fervet atque exhibeat lenitatem, In tanta quippe crudelitate, quæ- cunque præter ſanguinem vindicta proceſſerit, magna lenitas apparebit. Quod etfi modò quibufdam noftris illå atrocitateċommotis videtur indignum,& quafi dif- ſolutionis& negligentiæ ſimile, tranſactis tamen moti- busanimorum( qui recentioribus fa ctis ſolent turbulen- tius excitari) egregiè luculenta bonitas apparebit. C. III g Mai prohi endi fant amalo so cogendi ad bonum. Jdem Donato, epift. 127. Num c folum eft, quod in tua juftitia pertimefci- t mus,ne fortè, quoniam quicquid mali contra Chri- ſtianam ſocietatem ab hominibus impiis, ingratisque AO a haberi. orig. b Polje dg tita Anfi ged. È Fohhe⸗ tbid, AnA dg Cd,

letur, quid de alfumekthoc, gu bi in adipin i andum eft adulrers, ponå cruciatus fuii mus, Deum, nogut frire menkus! .: necálli in peccaio ri poteatem: ka isque lni 4 cruciatioti in lege, quilltačlit: tho ligna collegerat, tè levis przlenti tupp ! Qy res fiunt Jangu, fendi derent, Trem Gregorius hy| ninis defendat 1 i articeps iat t) Apa io gulini Jegitwr on det" Inc appateh qu n: el Unpar e" anne ynd Dormin eit 0a#9 e Jim Qi!(oki Adulia oiam n y dori jbuur, Q! i er lapt 5; y namai mitt Nen apre" Y pgi inperio re phul w, tu, oi nK h BNT plia roaliis, w irimâ p% I tant pilt $13 Caufa XXIII. Quæft. V. Dere militari& bekio rectionem hominum negligamus. Unde nec reus eſt mortis alieng, qui cùm ſuæ poſſeſſioni ex lapidibus 1 murum circumduxerit, aliquis ex ipſorum lapſu percuſ- ſus intercat. Neque enim reus eſt Chriſtianus, ſi bos e- jus aliquem feriendo, vel equus calcem jaciendoaliquem occidat; aut ideo non debent Chriftianorum'boves habere cornua, aut equus ungulas, aut dentes canis. An 6 verò, quoniam Apoftolus Paulus fatisegit, ut in Tribuni notitiam perferretur, inſidias ſibi à quibusdam perditis præparari,& ob hoc deductores accepit armatos, {i in illa arma fçelerati homines incidiffent, Paulus ein effufione fanguinis eorum fuum crimen agnofteret? Ab- fit, ut ca, quæ propter bonum ac licitum facimus aut ha- bemus, fi quid per hæc:præter noftram voluntatem cui- quam mali acciderit, nobis imputetur. Alioqui nec ferra- menta domeſtica&agreftia funt habenda, ne quis eis vel ſe, vel alterum interimat: nec arbor, aut reſtis; ne quis ſe inde ſuſpendat: nec feneſtra facienda eſt, ne per hanc ſe quiſpiam præcipitet. Quid pluta commemorem, cùm ea commemorando finire non poſſem? Quid enim eft in uſu hominum bono ac licito, unde non pofſit etiam per- nicies irrogari? 1$ Ex lapidibus) Sie est emendatum ex codtce Vaticano epiflolarum B, Aug Narn in imprefis delant ifta voces, Apud Gratianum vero erat; fux poflefioni murorum ambi- tum circumduxit. 3 pars. Sepfum etiam perimere nullā legis autoritate alicui permittitur C. 1X.@ Qui Deo uufore bella gelſerunt, prez septa non occidendi nequaquam tranſc grefi ſunt. Vade Auguſtinus Hb. 1. de Civitate Dei .). C 18. I d non licet privatå poteftate alicui hominem occi- dere vel nocentem, cujus occidendi licentiam lex'nul- la concedit, profectò etiam qui ſeipſum occidit, homi- cida eſt:& tantò fit nocentior, cùm ſe occiderit: quantò innocentior in ea cauſa fuit, quã ſe occidendum putavit. Nam ſi eJudæ factum meritò deteſtamur, eumque ve- ritas judicat, cùm laqueo ſe ſuſpendit, ſceleratæ illius tra- ditionis auxiſſe potiùs, quam expiaſſe commiſſum, quo- niam de Dei miſericordia deſperando exitiabiliter pœni- tens, nullum ſibi ſalubris pœnitentiæ lotum reliquit: quantò magis à fua nece fe abftinere debet, qui tali fup- plicio, quid in fe puniat; nön habet. Judas enim ùm fe occidit, fceleratum hominem occidit-& tamen non fo- lùm Chrifti, verùm etiam fug mortis reus finivirhanc vi- tam: quia licèt propter fuum fcelus, alió tamen fcelere fuo occifus et.€ Cur f autem homo, qui mali nihil fecit ſibi malè faciat,& ſeipſum interficiendo, hominem inter ficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, atg; in ſe per petret peccatum proprium ne in eo perpetretur alienum? Jem 6. 20. Neque enim fruſtrà in ſanctis, canonicisque libris nuſquam nobis divinitùs præceptum, permifiumvye reperiri poteſt, ut vel ipſius adi piſcendæ immortalitatis, vel ullius curandi& cavendiq̃ue ma- li causà, nobifmetipfis necem inferamus. Nam& pro- hibitos nos efie intelligendum eft, ubi Lex$ ait: L Non sccides:| præfertim, quia nonaddidit, proximum tuum: ficut falfum teftimonium cùm vetaret. f Fulſum, in- guit, teflimoninm non dic es adversis proximum tuum.{J Nec ideò tamen, fi adversùs feipfum quifquam fal- tum teftimonium dixerit, ab hoc fe crimine pūtave rit alienum: quoniam regulam diligendi proximum 2 ſemetipſo dilector accepit, quandoquidem ſcriptum a al. Chriſtiani. b Aut| orig, ece AR a P. lolrciæ. Fann. l.c. e Mulch„F 8 $ 7. 5: Jog. h KERed.a0. tvo EATEN- eſt: ¶ Diliger a proximum tuum ficut teipfum.] Porro Ñ falſi teſtimonii non minus reus eſt, qui de ſeipſo falſum fatetur, quam ſi adversũs proximum hoc faceret, cùm in €o præcepto, quo falfum teſtimonium prohibetur, ad- vetsus proximum prohibeatur, poſſitque non rectè in- telligentibus videri non effe prohibitum, ut adversùs feipfum quifque fålfas teftis exiftat 6: quantè magis iR- telligendumeft, non licere homini feipfum occidere, cum in eo, quod ſeriptum eſt: ¶ Nòn occides,)] nihilo c deinde addito, nullus, nec ipfe utique, cui præcipitur, intelligitur exceptus? Irem anfid eod. capite.[ Non occides,| non alterum; ergò nec te. Neque enim qui fe occidit, aliud quàm hominem occidit.§ Quasdam d verò exceptiones eadem ipſa divina fecit auctoritas, ut liceat hominem orcidi: ſed his exceptis, quos Deus occidi ju- bet, five datå lege, five ad perfonam pro tempore expreſ- såjufione. Non 1 autem ipfe occidit, qui minifterium debet jubenti, ſicut adminiculum gladius eft utenti:-Et ideò nequaquam contra hoc præceptum fecerunt, quo dium eft;[ Non occides,] qui Deo auctore bella geſſe- runt, aut perſonam gerentes publicæ poteſtatis, ſecundum ejus e leges, hoc eſt, juſtiſſimæ rationis imperium, ſcele- ratos morte puniexunt. At Abraham non ſolùm non eft culpatus crudelitatis crimine, verùm etiam laudatus eſt nomine pi¢tatis, quòd f voluit filium nequaquam fte- leratè, fed obedienter occidere. Et meritò quærituryu- trùm přojuflu Dei fit habendum, quòd Jepte g filiam», quæ-patri occurrit, occidit, cùm fe immolaturum Deo id voviſſet, quod ei redeunti de prælio victori priinitus occurriſſet. Nec Samſon aliter excuſatur, quòd fe- ipfum cum hoftibus ruinå domůûs oppreſſit, niſi quia Spi- ritus latenter hoc juſſerat, qui per illum miracula facie- bat. His igitur exceptis, quos vel lex juſta generaliter, vel ipfe fons juffitiæ Deus fpecialiter occidi jubet, quifquis hominem; vel ſeipfum, vel quemlibet occiderit, homici- dii crimine innećtitur. Kèm.26; q Hoc dicimus, hoc af- ferius, hot modis' omnibus approbamus, neminem {pontaneam mortem fibi inferre debere, veluti fugienda moleſtias temporales, ne incidat in perpetuas: neminem proter aliena peecata, ne hoc ipſo incipiat habere gravit̃- fimum proprium, quem non polluebat alienum: nemi- nem propter ſua peccata præterita, propter quæ magis hãc vità opus eſt, ut poſſint pœnitendo ſanari: neminem velut deſiderio vitæ melioris, quz poft mortem fperaturs quia reos fug mortis, melior poft mortem vita non ſuſcipit. 1 Q Nonautem) Sic eſt emendatum ex ortginali, præſer. tim Antverpiano. Nam antea totus hic locus multa aliter fè pae bebat. Sunt autem& alia multa reſtituta. C. X. ꝙ Nemini liset fibi. manus injicere ltem contra literas Petiliañiy lib...49: TS i dixiſti, laqueo traditor periit, laqueum talibus dereliquit. Hocad nos omninò non pertinet. Ne- que enim veneramur nomine martyrum os, qui fibi collum ligaverunt. C-AL g De eodem. Item Hieronymus 37 Tonam Prophetam, ad cap 1. nen donge a fine. On& eſt noſtrüm mortem arripere, fed illatam ab Niis libenter accipere. Unde& in perſecutionibus non licet propriâ perire manu(abſque eo, ubi caſtitas pe- riclitatur,) ſed percutienti colla ſubmittere. C. XIL Nulla fat oratio pro hiis, què fèn ipfûs. interficzunt. Irem ex Concilio Bracharenfi 1I.. cap. 34- a Aſattb. 22. baũůſtat.] orig. c almbil A Iit. cor e aljuslegi, f Gen22, g Indicsn h Iudicis i Dwepacgp Opay. k Banite b,

Dere militari& bellos :5 Decreti SecundaPars. P 8¹ Tacũit a, ut qui ſibi ipſis voluntariè b aut per fer- rum, aut per venenum, aut per præcipitium, aut per ſuſpendium vel quolibet modo violentam e inferunt mortem, nulla prorfus pro illis in oblatione comme- moratio fiat, neque cum Pfalmis ad fepulturam eorum cadavera deducantur, Multienim fibi-hoc per ignoran-| tiam uſurpant. Similiter& dehis placuit fieri, qui pro {uis fceleribus puniuntur. ſalbaudiatur. Item Augu ſtinus in eodem lib.i. Impeœnitentes, de civitate Dei, c. 26. C. XIIL g Nonest rens homicidii miles, qui Poteftati obediens, hominem occidit. 4 A glles d cum obediens Poteſtati, ſub qua legitimè ps conftitutus t, hominem occidit, nullå civitatis {fuz lege reus ett homicidii: imò, nifi fecerit, rens etim- perii deſerti atque contempti. Quòd fi fuâ fponte atque auctoritate feciffet, in crimen effuſi humani ſanguinis in- cidiſſet. Itaque unde punitur, fi fecerit injuſſus, inde punietur, niſi fecerit juſſus. C. XIV. 9 Homicida est, qui fponte occidit, quos judex jubet occidi. Item ¿n quaftionibus Exodi, quafl.3g ad c. il. dicis occidit eum, quem judex homicida Ce e minifter ju juft occidi, profectò, ſi id ſpontè facit, eft, etiamfi eum occidat, quem fcit à judice debuiffe occidi. C. XV. 9 Sicut jure laudatur obedientia ita re- prehenditur, qui fibi non conceffa ufùrpat. Idem lib.22. contra Fauſtlum, c. 23. Ex æterna ita medio quodam loco poſuit aliqua ho- minibus, utin eisufurpandis meritò repreħendatur audacia, in exequendis autem jure obedientia laudetur. Abraham 1, ſi ſpontaneus in occidendo filio motus fuiſſet, execrabilis haberetur: at jubenti Deo obſecun- dans, famulatus eft. 1g Abraham,]&nfefumn e ſtiui, ſed collectoris arbitratu immutati fic apud illum habet: Quapropter fi in occidendo filio ſpon- taneus motus execrabilis, Deo autem jubente obfecun- dans famulatus non folùm inculpabilis,verùm etiam lau- dabilis invenitur, quid Moyfen, Faufte, reprehendis, quòd expoliavit Ægyptios,&c C. XVI. 9 Bono animo officia vindi S$ hoc caput ex verbis B. Augu- Atg, hec quidem pars pfii nt impleri. ta, lib. 1. 0. tem in quæſtionibus fuper Evang XIX. g Nonnunquam potins peccat, qui cata Jam mortis prabet, quam ille qu occidit. Idem ibidem. O a homoab homine occiditur, multùm diftat, utrùm fiat nocendi cupiditate, vel injuftè aliquid auferendi(ſicut fit ab inimico, ficut à latrone) an ulci- fcendi, vel obediendi ordine( ficut à judice, ficut à car- nifice) aney adendi,vel fubveñiendi neceflitate, ficut ine terimitur latro à viatore, hoſtisà milite.& Et aliquan- do qui cauſa mortis fuit, potiũs in culpa eſt, quim ille qui occidit: velut ſi quiſpiam decipiat fidejufforem fie um, atque ille pro ifto legitimum fupplicium luat, Nec tamen omnis qui caufa alieng mortiseft, reus eft. Quid f enim quifquam ftuprum petat, fefegue finon impetta- verit, interimat? Quid fi filiustimens patris pia verbera præcipitio pereat? Quid fi alius homine liberato, vel ne alius liberetur, ſibi ipſe mortem inferat? Num propter iftas alienarum mortium caufas aut feeleri confentiene dum eft, aut vindiéta peccati, que non ft nocendi, fd corrigendi ftudio, etiam paterna tollenda, autoperami fericordiæ cohibenda{funt? Hæc ùm accidunt, debemus eishumanum dolorem, non propter illa, ne accidant, tt: ctè factorum reprimere voluntatem C XX: Quod Sacerdotes valent, dzfèiplina terrore potefias ox- tor: Lem Iſidorus lib../ b feculi nonr poteftatisadeptæ culmina tenent, ut pet eandem po- teſtatem diſciplinam Eccleſiaſticam muniant. Catenm intra Eccleſiam poteſtates neceſſariæ non effent, nily ut quod non prævalet Sacerdos efficere per dorine kmo nem, poteftas hoc impleat per diſciplinæ tertorem.$t pè per regnum terrenum, cœlefte regnum proffcit, ut qu intra Ecclefiam pofiti contra fidem& difciplinam Ect fiz agunt, rigore Principum conterantur, ipfamque dte ſciplinam, quam Eccleſiæ humilitas exercerenon prævà let, cervicibus fuperborum Poteftas principalis impo- nat,&ut venerationem I mereatur, vittutem potette⸗ tis impertiat. Cognoſcant Principes feculi Deo debere fe rationem reddere propter Ecclefiam, quamå tuendam fufcipiunt, Nam five augeatur pax& dikei plina Ecclefiæ per fideles Principes, live! Jyatur, ille ab eis rationem exiget, qui corum poteftati{ credidit. 1 J Venerationem]) tur,& ut veneratione mereatur, vitt othario i9. C. mmo bonb tf unquam intia Eecleiam- uam Ecclefiam In variis editionibus bi ute poteſtatis in O Fficia f vindi&æ poſſunt impleri bono animo, quo- modo lex, quomodo judex. C. XVII. Q Non est ſed humanus, quicr imen perſequitur ut hommem liberet, Item ad Macalonium, epifl.s4 On 4 eft iniquitatis, ſed potiùs humanitatis focieta- Ite devinctus, qui proptereà eft criminis perſecutor, ut fit hominis liberator. C. XVIIL g Qu teſtas& legalia rormenta. Idem in ead. epiſtola. On h fruftrà funtinftituta poteſtas Regis,& cogni- toris jus, ungulæ carnificis, arma militis, difciplina dominantis, ſeveritas etiam boni patris: habent omnia ifta modos ſuos, cauſas, rationes, utilitates: hæc cùm ti- mentur,& mali coërcentur,& quietiùs inter malos vi- vunt boni, iftituta Regia Dga l a Burch..19..139. 1V0.10..188.©.15:.140. te. abeſt ab oris. d P. Ib. e. Io3. g No p. loc.. Ivo.10..98. Pam....35. e Ivo 39. E Ivopaogaob. Panmndd, capo. IVo b. lo..(oſ. 7 o .K. h Pannorm. l. S. c b al. violen- tiat. In Concilio Pariſienſi. ub Ludovico& L ubi hoc refertur, legitur,& ut yenerationem mereatut 11 tem poteſtas impertiat. Apud Ivonerm vero, nam Burchart j fi ratios codex manifeflum habet mendum) ho modo,& fic venera nem meretur, ut virtutem potefta C. XXL ꝙ Et Regia poteftas,& dat auctoritas, qua ad divin > affo non pofont" Es ¢ autem humang aliter tute eſſe non poſſu a& inent,& Regliꝰ quæ ad divinam confeſſionem perti Sacerdotalis defendat auctoritas. C. XXII g Sacerdotali admonitio, gere non valer, fècularis potentia corrigab. ii S ORTI d eht Tem ex Concilio Turonenſi III. 4 a Nceſtuoſi e, parricidæ, homicide mu. T 3 reperiuntur; fed aliqui ex illis Sacerdotu P —— — Ta pat a LVo ibid. b Poſhe. lib.o. it-1. Byreheh 3e A nibs cap. 44.© Polyebitiptt, d Chaegt© Gaag dvo-p tb guos corrie 7 admoni

hodio, etiam patit benda funt? HU m poteltates vyalet Sacerdos shoc impleat per ah terrenum, cih 817 Caufa XXIII. Quæſt. V. — De re militari bela, admonitionibus aurem accommodare, volentes in pri- poſt ſecundam& tertiamadmonitionem ftinis perdurare criminibus: quos oportet per fecula- zis potentiæ difciplinam à tam prava confuetudine coër- ceri, qui per falutifera Sacerdotum monita noluerunt re- vocari. C. XXIII@ Malos comprimere,€r bonos fable- vare Regum officiumest. Item Hieronymus /uper Hrerem, ad cap.22. Poon à eſt proprium, facere judicium& juſt itiam,& liberare de manu calumniatorum vi op- preſſos,& peregrino, pupilloque,& viduæ, qui faciliùs opprimunturà potentibus, præbere auxilium. Et ut cu- ram eis pta ceptorum Dei majorem injiceret, intulit, 4 LNolite contriſtare,] ut non ſolum non eripiatis, ſed ne patiamini quidem per veſtram conniventiam ab aliis contriſtari F ſanguinem innocentem non efundatis in lo- co sfo.| Homicidas c enim, facrilegos,&c. é pot pauca. 4] Si, inquit,hæc feceritis, ô Reges Juda, tenebitis prifti nam poteftatem. Şş pars. Ihſis autem Principibus,& poteftatibus fidem,& re- verentiam ſer vari oportet. quam qui non exhibuerst, apud Deum Å renia inventre non poterit. C. XXIV. Q£Eternå mercede fiaudatur, gu dem É reverentiam Poteflatibus fer- Vare contemnit. Unde idem Hieronymus in epifl ad Titum.2. ad verf.[ Servi dominis.) Q1 apud carnales dominos in minimo fideles fuerint; incipient eisapud Deum majora committi, Ornat au- tem doctrinam Bomini, quĩ ea, quæ conditioni ſuæ apta ſunt, facit:&& diverſo confundit eam, qui non ef fubje- &us in omnibus, cui conditio fua difplicet, qui contradi- ctor atque fraudator, in nullo fidem bonam oftendit. modo enim poteft fidelis efle in fubftantia Dei, qui carnali domino fidem exhibere non potuit? C. XXV. g Militaris diſenplina Regi omnia frvat Irem Ambrofius in lib. s. de Patrtarchis, de Abraham, cap.. 1 Icat d aliquis, cum ipſe vicerit, quomodo dicit Abraham ad Regem Sodomorum,[Nihil e ſumam abs te,] cùm præda utiquein poteftate viđtoris fuerit? Do- cet Ff militarem diſciplinam, ut Regi ſerventur omnia. Sane his, qui fecum fuiffent in adjumentum fortaffe fo- ciati, partem emolumenti tribuendam afferit, tanquam mercedem laboris, Ideogue, quoniam fibi mercedem ab homine non quæſivit, à Deo accepit: ſicut legimus ſeriptum, quia poſt hæc factum eſt verbum Domini ad Abraham in viſu, dicens:[ Aoi g timere Abraham: Ego Protegam te, merces tua multa erit valdè} 6 pars. ꝙ Pratered C reverentiam exhibe id est, A, ficut ibus i Potefatibus fidem cogimur, ita feculariumn dignitatum dil- 2 7> mainifira darum Ecclefiárum necefitas in o erint, A comamunione fant repeli rimonias Eccleſflarum, guin t, attentins debent Dminiſtrato lanè fecularium dignitatum, qui ad Eccleſiarum tionem, pupillorum, ac viduarum Protectionem, rapaciumque reflænationem conſtituti eſſe proculdubiò debent, quoties ab Epifcopis,& Eccle ſiaſticis viris conventi fuerint, eorum cuerimoni satte tiùs audiant,& ſecundum quod neceſſitas expetierit, abſ- gue negligentia examinent,& diligenti tudio corrigant. Quod{i Dei timorem præ oculis non habentes, negligere ——ů— a Autem] org bHlierem. 7. dæ. d Dicet) or 3 e Gorg h Anfiler >=.—— e, Infia edd. homici- f al. Decet. g Ge umbit. Hor cidas h,& ſacrilegos,& ver if Burch.i | pa Fasas A 1 l & incendes civitatem i inventi fuerint, omni ſe noverint communione uſque ad condignam ſa- tisfactionem privatos. C. XXVIL ꝙ Nonfilamhomines, fed éx contra ria fortitudines ſunt ultrices ire Dei. ltem Hieronymus ſaper ètem, ad cap. 7 On a folùm homines miniftri funt,& ultor ps. iræ Dei in his, qui malum operantur(unde é non line caufa gladium portant,) fed etiam contraxiæ fortitu- dines, qug appellantur furor& ira Dei. C. XXVIII. g ui crudeles jugulat, non s Quali patientibus Yi- detur. Idem ſiper Eſaiam, ad cab. 13. TOn c eft crudelis, qui crudeles jugular: fed[ crude * Xlis d ideò vocatur,] quòd crudelis patientibus effe videtur.. Nam& latro ih nfus patibulo crudelem ju dicem putat. C. XXIX. Miniſter eft Dei, qui malos percu ttt in eo, quod mali Idem fuper Ex em, lib.3 ad cab. 9g.@ Ui f malos percutit in eo, quòd mali ſunt, vaſa interfectionis, ut occie at peſſimos, min Domini. C. XXX T Non felus admittit judex, gui homines vincit ?. ad Galatas, lib.z ade.. tor celeris, nequaquan C. XXXI.€ Nonef 3 cidas ér facrilegos punit. Idem. n²r Hterem. lib.&. ad cc effuſio ſanguinis, ſed legu -AAAIL eft minifterium. F Principes feculi pefimis 0; ent, Trem Cyprianus#bro de exhortatione mar tyrit, cap. j. çI audieris ż inuna e i A? Deus tuus dabit tibi Eamu ficiens necabis omnes, nter cæde gladii, taculo in x , ut ayertatur miſerico diam tibi,& miſerebitur tui,& multiplicabit te, ſi ex audieris vocem Domini Dei tui,& obfervayeris 1 pta ejus.] Cujus præcepti,& vigoris memor Ma interfeciteum,quiad aram facrificaturusacc rat. Quod fi ante adventum Chriſti circa Deum colendum & idola fpernenda, hæc præcepta ſervata ſunt, quantò magis poſt adventum Chriſti ſervanda ſunt, quando ille veniens non verbis tantùm nos hortatus eſt, ſed& factis? C. XXXIII. ternum: non reædifi r etiam nur Dominus ab indignatione irz faz. Etdabit C Êe athias ķ G Vulullatiomum fiagellis alt quande perfidia raſtigatur. lem Auguſtinus contra literas Fetiltani, lib.2. cap.87. D ¿ fidem nullus eft cogendus invitus, fed per fe- veritatem, imò& per miſericordiam Dei, tribula- tionum flagellis ſolet perfidia caſtigari. Nunquid quia mores optimi libertate voluntatis eliguntur, ideò mo- res pefimi non legis integritate puniuntur? Sed tamen a Tvop.10..111. Pannd8. c48. b alé. c Tuopm, .112. Pann. i89 d abſunt ab orig. e Et ibt gloff: ord. infia, ead...quicung, percutit, In Tiibur. fub Arnulpho, cis. «.43- ILuo p. Io. c. liꝶ Pamorm lib.c 5i. g 1 P. lo. c. li. Ivo.10..115, Burch..ſc. Pann,..c k a Machabeæ d Jvop.ro..z5. Dd A. Deut.

De re militari é tdle. 8¹9 Decreti Secunda Pars. 8²⁰ male vivendi ultrix diſciplina præpoſtera eſt, niſi cura 1 præcedens benè vivendi doctrinam prætendat. Si quæ igitur adversùs vos leges conſtitutæ ſunt, non cis bene- facere cogimini, fed malefacere prohibemini. Nam be⸗ nefacere nemo poteft, nifi elegerit, nifi amaverit: quod eftin libera voluntate. é infia. c84. M Cùm aliquid ad- versùs vos Regesconftituunt, admoneri vos credite, ut cogitetis, quare ifta patiamini. Si a propter juſtitiam, revera illi perfecutores veftri funt, vos autem beati, qui erſecutionem paſſi propter juftitiam, poſſidebitis re- gnum cœlorum. Si autem propter iniquitatem ſchiſma- tis veſtrö, quid illi, nifi correctores veĝri funt: vos au- tem, ficut cæteri diverforum ſcelerum rei, qui pœnas legibus pendunt profectò infelices& in hoc,& in fe- culo futuro? 1§ Cura) Apnd.Augufinum Tuonem legitur, nifi &èm præcedens benè vivendi doĉtrina contemnitur: ſed eb g am in verf. cura, non et mutatum. C. XXXIV. g Injuria Sacramentorum Chrifli a Regibus est vindicanda. Idem zn eodem lib, c92. I b propteréà perfecutor non fuit Nabuchodono- ſor c, qul a ſcelus in ſanctum Danielem commiſſum j ſtiflimè vindicavit: quomodo vindicandum eftà Re- gibus, quòd Chrifti Sacramenta exſufflantur, ſi Prophe- tæ membra, quia in periculum miſſa ſunt, ſic meruerunt? C. XXXV. ꝙ Dil entiſßimi rectot J nalos, ut à malo fugiant, per- ſequuntur. Idem in libro de unitate Ecclefia,.17. {f€ vos contra Ecclefiam Chrifi altare erexiſſe,& hiſmate ſeparatos eſſe,& corpori Chriſti(quod Ga toto orbe diffufa)& rebaptizando,& blaſphe- & quantùm poteftisoppugnande adverfari fan- dta& canonica Scriptura convincit, vos impii, atque fa- srilegi: illiautems quivos pro tanto fcelere tam leniter damnorum admonitionibus, vel locorum, vel honorum, vel pecuniæ privatione detetrendos, coërcendosque de- rernunt, ut eogitantes, quare iſta patiamini, ſacrilegium veſtrum cognitum fugiatis,& ab æterna damnatione li- beremini,& rectotes diligentiſſimi,& conſultores piiſſi- mi deputantur. C. XXXVI. g Non amatur fèrvns vel filius, cum non corripitur. Idem ſiper epiflolam loannis, tratatu 7. Ne e putes tunc te amare fervum tuum, quando |N eum non cædis, aut tunc te amare filiam tuum», quando ei non das difciplinam, aut tunc te amare vici- numt um, quando cum non corripis Non eft ifta cha- ritas, fed languor. Ferveat charitasad corrigendum,ad yendandum. Si funt boni mores, delećtent; fi funt ma- li, emi ndentur. C. XXXVII. Q Innocenti officium est, nulli noce- re, Q peccantem punire, Item in lib. ag. de etuitate Dei, c. 16. On f ef 1 innocentiæ, parcendo finere, ut in ma- lum gravius incidatur. Pertinet ergò ad innocentis officium, non ſolum nemini malum inferre, verum etiam cohibere à peccato, vel punire peccatum, ut aut ipfe, qui ple&titur 2; corrigatur experimento, aŭt alii terreantur exem; lo. 1 4 Non eſt] Integer locs apud B. Auguflimum ſit habet 2 Si- eut enim non eſt beneficentiæ, adjuvando efficere, ut bo- num, quod majus eſt, amittatur, ita non eſt,&c. 2§ Pleđtitur, Sse x Originali:anteà legebatur priùs odio habetur. nec multo aliter Luo. 2 Mang. b Ivoibid. c Danz. à voib,© Iv pari. lo.c. 70. Panm ld..aa. E Ivopa e7 Oà Chhriſtiana unitate, quæ toto orbe diffunditur, fa-|? | | | C. XXXVIII.@ Nonest mifèricors, qui vitiis nutriendis parcit. Idem ad Lotharium a. Ui b vitiis nutriendis parcit& favet, ne contriftet peccantium voluntatem, tam non eft mifericors, quam qui non vult cultrum rapere puero, neaudiat plo. rantem:& non timet, ne vulneratum doleat, velextin ctum. C. XXXIV g Enormia flagitia per ſeculi judio ces conripiantur, Item Haymo ſuper epiſtolam ad Ro- manos, 6,13. Unt e quędam enormia flagitia, quaæ poriùs per mun. di judices, quàm per antiſtites& rectores Eccleſi- rum vindicantur: ficút cùm quis interficit Pontificem A. poftolicum, Epifcopum, Presbyterum,fire Diaconum. Hu- juſmodi reos Reges& Principes mundi damnant. Ergò non finecaufa gladium portant, qui talia feelera dijadi- cant. Sunt enim maximè conftituti propter latrones, ho. micidas, raptores: ut& illos damnent,& alios ſuo timo. re compeſcant. In vulgatis citabatur eæ Augiſtino, fed in vetuſtu dluula Hahmoni, apud quem habetur. C. XL. g Furta& crimina a Rege funs cohibenda. Tem Cyprianus sn nono genere abufianih Ex d debet furta cohibere adulteria punireimpiós de terra perdere, parricidas& pejerantes vivere not finere, filios fuos non finere impiè agerga g Libellus hic de duodecim gradibus abufionum impr tomo nono operum B Anguftin fèd est etiam in uno çodyce Vaiicui operum B. Cypriani:&r in Concilio Parifienfi lib.2. capt m bufionis genus refertur ex Cypriano, quemada 9 efu eil nemn,& in Pannormia- C. XLI. G Nonpeccat, qurexoj cho noen- tem interficat. Item Auguftinus de libero ar batrio, lib t tee I e homicidium e& hominem occidere, poteſttamen occidere f aliquando fine peccato. Nam& miles hoftem,& judex, vel minifter ejus nocentem,& cui tortë invito, atque imprudenti telummanu fugit, non millli⸗ dentur peccare, cùm hominem occidunt Evodius: 2- fentior r. Sed homicidæ ifti appellari non folent, lim in quaſtionibuus Levitici, quaſi.ob.ad cap. is. q Cum homo jue ftè occiditur, lex eum occidit, non tu.-i 1§ Evodius:affentior.} Hac fùnt addita ex Originali 9 Ivone. ESH enim liber ile feriptas in Dialigo. C. XLII ꝙ9 Non qui ad bonum, fed gut ad alum cogit y perſequitut. tem Pelagius Papa. NS g vos hominum vaniloguia reram am tium: quia perſecutionem Ecclefia facias, Ad ca,quæ committuntur, reprimit, vel animatumia pe requirit. Errant hujufmodi ramoris fabulatores. lum perfequitur, nifi qui ad malum cogit, Quivero r vel fatum jam punit, vel prohibet ne fiat, non e tur ifte, fed diligit. Nam fi, utilli putant, nar w primendus à malo, nec retrahendus à malo ad o zi eft, humanas& divinas leges necefle ekt evar & malis pænam,& bonis premia juſtitiä ſuaden tiam fituunt. Malum autem fthifma effe,& per erten poteftates hujufmodi homines debere oppumi» jarum & paternarum regu nonicæ Scripturæ auctoritas, a n r E Jri zg. Pam. l8. 63h c 3 Iuopart J —— 4 al.Letarium. b Tuo.lo c. 4 proc Paml ses. d Omittuntur aliquot ver? 4 .96. Pann. l S. tit.cο È Tuvo.10..101.Pamn a satih accidere. g Deasdedis prPolje-l- tit-bvAnfelm t m p108- po mum Prin 00 m e

ainaka Sa E Ea eft fedibus, in fchifmate eum effe non dubium eft:& con- tra univerfalem Ecclefiam altare conatur erigere,€ Sed quid de talibus infertus 1 Chalcedonenfi Synodo canon ftatuat, gloria veftra confideret, ubi poft alia Sc dicit. [Qui a.communsone feipfum fufpendit, dr coletam faci É altare conftitust, O noluerit vocanti Ehpiſcono conſentire,& no-s lueritæidem acq̃uieſcere, negue obedire primo C fecundo vocanti, hunc omnine damnari, nec unquam vel orationem z mereri, nec recipere cura poffe honorem, Si enim permanfèrit turbas faciens,€ Heditiones Eccleſia, per exteram Poteſtatem tanquam Sèditiofum comprimi.] Et.Auguftinus é de talibusdicit:[ Multa c etiam cum invitis benignå guâdam afperitate plefendis agenda fin, quom potins utilitati confulendum efh, quam voluntati, Nam n corripiendo filio, quantumvis afhere, nunguam paternus & noting um antur: fielt Epilcopu amor amittitur: fit tamen, quod nollet, ut doleat, quieriam invi- s Reges kP sus videtur dolore ſanandus.] Ecce videtis, quemadmodum tanti teftimonio patris non perfequatur coërcendo talia, ſed diligat emendando tales ſemper Eccleſia. Facite er- gò etiam vos, quod{cientes intentionem Chriftianitatis veftræ frequenter hortamur,& date operam, ut talia fie- riultranon liceat; fed etiam(quod vobis facillimum eſſe non dubito) hi, qui talia præſumpſerunt, ad piiſſi- mum Principem fub digna cuftodia dirigantur. Q Re- colere enim debet celfitudo veftra, quid per vos Deus fe- cerittempore illo, quo Iftriam,& Venetias tyranno To- poſſidente, Francis etiam cuncta vaſtantibus, non an- te tamen Mediolanenſem Epiſcopum fieri permiſiſtis, nifi ad clementifimum Principem exinde retuliffetis quid fieri debuiffet, ejus iterum ſcriptis recognoviſſetis: & inter ubique ferventes hoſtes, Ravennam tamen,& is, qui ordinabatur,& is, qui ordinaturus erat, providentia culminis veſtri deducti ſunt. fa gladium por £ iiom h ags vefent ex OPY x Q Infertus Chalcedonenfi] Afione quartå Concilii z Pannorma: Chalcedonenfis, in epiftola Archimandritarum ad ipfum Concilium Ai$ pro rehabilitatiome Diaſcori, citatur canon quintus Concilii Antio- LI GPE cheni:& codem ferè modo habetur in ea epiflola, atg, hicrefertur. Cum neutra tamen antigua verfione ipfius Concilii ma guoperè con- Augot cordat. TR A hominent$ i S Pa jidium ek honiti 2$| Velorationem] in utrog Concilio, id est, Antiocheno, t ado Í ka Al.— N:. nao d prifis verfionindr Chalcedonenf legitur, curationem. G; eih, 19 panin Jaraa Tyu E. C. XLIII G Schifmaticos, dr hareticos feculi Poreſtates coerceant. Re Idem Narfa patritio,& Duci in Ital E d Liguribus atque Veneticis,& Hiſtriis Epiſcopis quid dicam? quos idonea ef excellentia veftra& ratione,& poteftate reprimere,& dimittis eos in con- temptum Apoſtolicarum ſedium de ſua ruſticitate glo- riari: cum, ſi quid eos de judicio uniyerſalis Synodi, quod m t Conftantinepoli per primam nuper elapfam indictio- T nem actum eſt, forte moyebat, ad ſedem Apoſtolicam yos homina"(quomodo femper fatum eft) ete&tis aliquibus de fuis, quia p, qui dare& acċipere rationem poffent, dirigere debue- ' runt,& non claufis oculis corpusChrifti Dei noftri, hoc eſt, ſanctam Eccleſiam lacerare. Nolite ergò dubitare hujufmodi homines principali vel judiciali au&orita te comprimere: quia regule e Patrum hoc ſpecialiter conſtituerunt, ut ſi qua Eccleſiaſtici officii perſona, cui ſubjectus eſt, reſtiterit, vel ſeorſum collegerit, aut aliud altare erexerit, ſeu ſchiſma fecerit, iſte excommunicetur: atque damnetur. Qudd ſi fortè& hoc contempſerit,& permanſerit, diviſiones& ſchiſma faciendo, per Fote- a 1. q3. fi quis Presbyter. b Cap...2g.© fuprà difi.gs. dr gur emendate d Anfelm.lib.6..196. Polye...tit.s. De hoc ſchiſinatè B. Gregor, Lg. epifl.so. 6 lib. v. mdlict a. epeſt. 10. C alibi. Supra proximo capite.(anon. apoj. 3a, sAn- tsoch ge nos veritas docete Quifquisergòab Apoftolicis divifus} ftates publicasopprimatur. Eccedomine, quod a ani- mus vefter fortè timiduseft, ne perfequi videaris, de Pa trum vobis auctoritate hæc breviter dirigenda curavi, cùm mille alia exempla,& conftitutiones fint, quibus€ videnter agnoſcitur, ut facientes ſciſſuras in ſancta Eccle- ſia, non ſoſum exiliis. ſed etiam proſcriptione rerum,& durã cuſtodia per publicas poteftates debeant coërceti. C. XLIV. g Ab Ecclefie unitate divf à fecus laribus poteftatibus cocrceantur. ; Irem Pelagius, m nos de gloriæ veſttæ ftudiis judicio gratule- mur, non ſolùm veſtram, ſed multorum ac penè o mnium credimus habere notitiam:&idcircò nunc de.s his, quæ vobis præfentibus ibi fieri tupemus, fiducialiter apud gloriam veſtram duximus conquerendum. Thra- cius e fiquidem, atque Maximilianus nomina tantùm Epifcoporum habentes,& Ecclefafticam ibi unitatem perturbare dicuntur,& omnes Ecclefiafticas res fuis u- fibus applicare: in tantum ut contra unum corum, id ef, Maximilianum,tfque ad nos per tam longum iter,necef- ſitate compellente quidam infatigabilitet venientes, pre- ces ofterrent. Ob quam caufam Petrum presbyterum- t fedis noftrz, fed& Projetum notarium ad eadem loca duximus deſtinandos, ut ea, qug canonicis tatut dictis Pſeudoepiſcopis compererint commiſſa, vel dignã debeant ibi ultione compeſcere, vel eoſdem ad nos uſque perducere. Et ideò ſalutantes paterno affectu gloriam- veſtram„petimus, ut præfatis, qui à noſtra ſede directi ſunt, in omnibus præbeatis auxilium: nec putetis alicujus eſſe peccati, ſi hujuſmodi homines comprimuntur. Hoc enim.& divinæ,& humanæ 4 eges ſtatuerunt, ut ab Ec- cleſiæ unitats diviſi,& ejus pacem iniquiſſimè perturban- tes, à ſecularibus etiam poteſtatibus comprimantur Nec quicquam majus eft, unde Deo facrificium poffitis offerre, quàm fiid qrdinetis, ut hi, quiin fuam,& alio- rum perniciem debacchantur,competenti debeant vigore compeſci. ai l C. XLV. Ẹ Inignitas pravorim, quamvis bonis proficiat, tamen punienda eft, Idem Pelagius Papa Joanni Patritiv. Elegentes e literas excellenti veftræ, de injuria quidem, quam vobisiniquorum hominum præſum- ptio ingeſſit, valdè doluimus. Sed quia ſcimus occulto Dei judicio animam veſtram, etſi per aliorum iniquita- tem,& ſuperbiam, à contaminatione ſchiſmatis cuſto- ditam, egimus omnipotenti Deo gratias, qui etiam de malis hominum actibus bona operari conſuevit. Nec enim ſine illius providentia factum eſſe credendum eſt, ut inſenſati,& perverſi homines ad hoc uſque proſilirent, ut ſuam diviſionem, catholicam eſſe credentes Eccle- fiam, à ſua vos pollutione prohiberent. Sie enim per mi- ſericordiam Dei etiam neſcientibus illis hoc factum eſt, ut à Schiſmaticorum factione f eruti, catholicæ, quam- diligitis, fervari vos contigiflet Ecclefix. Quamvis igi- tur yeftra per illorum ſcelusutilitas facta ſit, nolite tamen impunitam præſumptionẽ iniquorum hominum graffa- ri permittere. Si enim hoc, quodin veſtram gloriam præ- ſumpſerunt, non fuerit vindictà compreſſum, quod in minoribus xı non valeant puniri, ambigi ultrà non de-* bet, Exercete igitur in talibus debitam auctoritatem, & ne eis amplius talia committendi ſpiritus g creſcat, veſtris coërcitionibus reprimantur. Ad hoc ſiquidem Dei nutu etiam contra vos talia præſumpſerunt, ut ta- lia vobis corrigentibus abeodem h fcelere alios poffitis, Deo propitiante, munire. Quales autem ſint, qui Eceleſiã fugiũt, Eufraſii vos ſcelera(quæ amplius occulta Deus eſſe a al dequo animus. b Anf.t2. cap. go. Polyc. ibidem. c alTirtius. À al. mundane. e Anfl.r2c47: Polycibid, fal.cmmumiene, 8 al. ſpes. h al. eorum. Dd}

Demian Decreti Secunda Pars. 823 beko. noluit) evidenter informant: qui in homicidio quidem nec hominis neceſſitudinem, nec fratris charitatem, nec facerdotii reverentiam cogitavit. Inceſtuoſo autem ad- ulterio à etiam ipſius vindictæ abſtulit modum: quias, ſi adulterium punias. non remanet, in quo vindicetur in- ceſtus. Si inceſtuoſo ingeras pœnrnam, inultum crimen adulterii remanebit. Ecce, dequo collegio funt, qui, uantũùm ad fupe: biam fuam,inj:riam vobis inferre mo- liti funt,& quantù mad providentiam Dei, impollutos vos Eccleſiæ ſervaverunt. Auferte tales abifta provincia, utiminioblatà vobis à Deo opprimendi perfidos occafio- ne._ọd tunc pleniùs feri poterit, fi auctores fcele- zum ad clementiffimum Principem dirigantur,& maxi- me Eccleſiæ Aqu vaſor, qui& in ſchiſmate,& ineo 2 maledi norem Epifcopi poterit reti- nere, ne mN An ſelmum legitur, fis, d apud ambi- C ELVI geritur, quif gnu Tem Nicolaus exercitus Francorum O Mnium b veftrům nóffe volumus charitatem, quo- i auifouisl g i diei i niam quifquis(quod nonoptantes dicimus) in hoc certamine fideliter mortuus fuerit, regna illi cœle- tia minimè negabuntur. q lvo parter verf omnium veftrům, hocidem citat onis IV. ad exercitum Francorurg, ubi etiam . omni timore. ex eodem Leone De ex epifela L C. XLVII. Q Non fant homicide, oui adverin unicatos zelo matri Ecci ArmaAmur: vem Urbanu II. Godeftedo Lucano Epij PY unicatorum e interfectoribus(prout in or- ccleſia Romanæ didiciſtis) ſecundum inten- tionem 1 modum congruæ ſatisfactionis injunge. Non enim ceos homicidas arbitramur, quos Adversùs excom municatos zelo catholicæ matris ardentes, aua: a rum trucidâffe contigesit. Ne tamen ejuſdem Eccleſiæ matris difciplina deferatur,£o tenore, quem diximus Pœnitentiam eis indicito congruentem, quâ diving i plicitatisoculos adversùs ſe complacare valeant fi fx a quid duplicatis prø hamaná fragilitate in coder i fagi- tio incurrerint d. 1 JIntentionem] Kvo é” Pannormia kab nem ipforum: fèdob glofam non est addinun ; intentio- C. XLVIII. ꝙ Pax Ecelgſia mæfstiam confolat ERIAM confolatur per Bem Auguftinus ep coercendis haereticis, e g enim noftrům velit aliquem illorum non folùm perife, verùm etiam aliquid perdere? Sed fi o non meruit pacem habere domus David, nifi Ab- falon filius ejasin bello, quod gerebat contra l; fuiſſet extinct a daer aie xtinctus, quamvis magnã curà mandaverat fuis ut eum, quantꝭ iv ANE quamùm poſſent, ivum, ſalvumque ſervarent, ut a cui pænitenti paternus affectus ignoſceret, quid ei reſtitit, niſi perditum flere,& fui regni pace acquifitâ, fu- am mæftitiam confolari?; ıq Noftrům] Emendatum eſi ex B. Auguſtino, à quo parum diſcordat Iuvo. Antea apud Gratianum legebatur tur, um lä ṣo. ad Bonifacium, de al "D k $24 Quis enim veftrům velit aliquem inimicorum ſuotum non ſolum,&c. Siergo viri fantu, é publica poteftates bella gerentes non fue- runt tranſere illius mandati,| Non occides:| quamvis quf. que flagiti ofòs digna morte perimerent fi mile s fua poteflari H A non est rens homicidii fi ejus Imperioquem libet flagitiofum interfe- cerit fi homicidas,© venenarios punirenon est efufio anguivi fid legum miniflerium; fi pax Ecclefia mæftitiam confòlatar perdit rum; fi illi, qui zelo catholic matris accenfi excommunicatos inter. Aciunt, homicida non j Antur: patet, quid malos non folem fayl lari, fèd etiam interfici licet, Sed quaritur„f contingat aliquos mi los puniri ab his,guinon habent legitimam poteftatem, anfint reie fefi[fanguinis hi, per quos puniuntur? d* C. XLIX. q Aliquando puniuntur pecie ta per populos jufu divint exe citatos. his ita fèribit Ambrofius lb. 2. de Caini Abel, cap.4. | RESE per Dei verbum,cujus Levitest AN terpres,& quidam executor eft. Remittuntureti- am per oficium Sacerdotis, facrumgue miniterium.i niuntur quoque per homines; ficut per judices, qui pote tate ad tempus utuntur. é 4€ Puniuntur pecan etiam er populos: ficut legimus, quia fepè 4 abalie. nigenis Dei jufu excitatis, propter divine mjekatisot fenſam, ſubactus ġ eft populus Judæorum. so ndui si wA a eN renotandum esh, quoa aliquando punit Det pecatape n 4 and r fèten s, aliquando per fèient Per nefèientes peccata| c per Sennache C per Nabuchodonoſor, o per Atu M incipes Romanorum, é per nonnullos Riges Gentil lelinguentem aliquando afflixit, aliqu Dominus ait per Prophetam fur: ipfe autem non cogno- er eum inie vit.] Aſur erat virga Fieroris Domini: quia pi na juſtitia flagellare difpofiút. Ipfe vero non c0? in ſuperbiam elatus, victoriam, quam ale⸗ cutus fuerat, non divina potentia, ſed ſius viribus attriowt Unde contra ejus fuperbsam Dominns loquitur dicens: [ Nunquid gloriabitur ferra contra eum, qui feat m ea? aut nunquid exâltabitur fecuris contra eum, quee dit in ea?} Quibus fim udinibus fati perfpicue ofenaiit rra,& ſecuris nec ſecare, vet cadere ligna poflent, r o regantur, ác ideo contra regentes Jafuperbirenon debent: fie s pofitis nihil agert meras gentes d ) 2 li, per guos Dens pumi a[ġ, nuty diuina di ont: o contra regenten fè fiperbire eis non licet Tales m a 2 i: ý nor antes Jé p o fèrvire dicuntur: in eo antem guod re efè miniftros ita Deiimpiá vanitate fuperbiunt, mercedem jut] j ij} J fa lapit, ?: vero fna fuper- vit a Deo nonnifi temporalem Im iunt pansi vero fre jip j E hetam út diceret ad Propre ¿ on efugiunt. Unde, cum Dominus g Nabuchodanofar,| Quid f daboeipro labore, qu? e mihiapud Tyrum?] ſtatim ſüuljunxit:[Da] hocesh, t ſobi promuntia, ¶ gyptũ& Kthiopiam. ICn a i fuo fuperbiens poflea diceret: g[ Nónne hæc eft Ba0y 2 quam ego condidi in robore regni mei óe J on tavit Deus rationabilem mentem ejts» é induit eum iie ſtialitate, ut ab hominibus fugiens eum befi wore r ys tiochum h guog cum idololatriam Indaica pleon p TE niret,& pacem, quam ex lege Der abjecta 6 ae T j jonum affumptis quarebant, illis in perniciem verteret ı- Dei diſpoſitionem ignorans, fie facultati plebis attribuit, imprecatur in eum Propheta Effunde iram tuam in gentes, qu® te n Ls f:ne & in regna, quæ non invocaverunt nomen tuu ——A4äüß devafiationem i j, Ao on noverunt, font à alinadulterio b Tvop.ro. c Pannorm. lib.8. cap.30. yo p. 3 7 i e e op.10.¢54, Pamit. cai d ai oòntraxerinte e K/| .10.cug. a Regl, a Sapè alienigenis.| orig b Subjetus] or? i .Mach.ş. d Efaso. e Efa. tid. f P i Pfoh elata 8 Dang. h disan! Iquam in vulg. aut apud 70

8² dicant in gentibus, ubi eit Deus eorum?] Similiter, cum per Romanos peccatum mortis Chrifli Deus puunire decreviſſet, urbis ec- cidium, ec ludaica plebis miſeram capti uitatem ſuis viribus adfiri- bere cæperunt: unde contra eos Propheta imprecatur, dicens, a Leva manus tuas in ſuperbias eorum, qui te oderunt.) Ó qui multa maligne operati, monumenta fg vittoria pofuerunt in medio atrio tuo. G Per fientes peccata puniuntur, ficat Dens Per filios Ifraėl voluit peccata punire Amorrhaorum b,€r Chana- naorum,& aliarum gentium: guarum terram Ifraċliti pofiden- dam dedit: quibus etiam pracepit c, ut nemini eorum harcerent, ſed omnes morti traderent. uod propter peecata eorum illis conti- sih ex verbis Domini apparet: qui cam diceret ad Abraham, [ Semini æ tuo dabo terram hanc,]- veluti quaereret, quare non modoeamdasmihi? audivit,[ Nondum enim funt Peccata Amorrhæorum confummata.] Qua tunc intelligun- tur fuiffe conſumm ata, cùm populus ille de AÆ eiyptiaca ſervitute li- beratus, terram eorum, ficut Abrahae promifum fuerat, in heredi- tatem accepit. G Cum ergo fie divino jala ad puniendum pecca- ta populi excitantur, ſicut populus ille Iudaicus es} excitatus ad oc- cupandum terram promiſfionis,& ad delendas gentes peccatrices fi- ne culpa noxius[anguis effunditur, ér gua ab eis male pofidentur,in jas, é Dominum rirêtranfèunt bonorum. Cum vero occulto infin- perpe éu aliqui moventur ad perfequendos malos, ſicut Sennacherib,& &quidam aæteri, qui populum delimquentem perſocuti funt, licet occulto inflin- ım Sacerd dłu operante illorum meritis incitentur ad perfèquendum: tamen, guia pravå intentsone non peccata delinquentium punire, fèd ilo- rum bona rapere, vel fua ditions fubjicere quærunt, non ſunt immu- nes á crimine: De quibus etiam notandum est, quòd aliquando ex- citantur ad puniendum peccata bonorum, ut tandem per bonos cor- rectos pfi quoque puniantur: ficut in libro Iudicum legitur e de Iabiñ Regelhananaorum,& de Madianitis: qudd propter sdolola- triam populi fùfiitavit eos Deus, ut Ifrael affligerent» Ó terran eo- rum occuparent. Cam autem populus Dei fub manibus corum diu- tins afflitus peccatum fuum recognafèereh, er per pænitentiam fibi Deum placaret, Deiprecepto, ér f£ Barach, comitatus, Delboram Prophetifjam uxorem Labidoth, Iabin Regem Chananæorum,& Zi- zaram ducem exercitiis fui contrivit:& Gedeon Zebee,& Salma- na Reges Madianitarum,& Oreb, dr Zeb, duces eorum morti tra- didit. Apparet ergo, guod aliquando egitimam poteftatem ge- rentes, alaguando per populos divino juſſis excitatos, mali pro pecca- tis fuis non folum flagellantur, ſod eti am ritè perduntur.Nec esf cone trarium ilud Auguſtini, quod ad Marcellinum pro Circumcellio- nibus Jupplicans rogabat, ut Uerberibus eos coèrceret, non morte perderet. Quamvis g enim fupplicando hatium vitæ eis reſerva- r: popofèst, non tamen legum ſeueritatem, quå tales mor le plectun. tsr, non adam docuit, g s feut legimus, q atis, properd QUÆSTIO V Vod autem quarstur,anmali fint cogendi ad bonum, fa- cile apparet. Antiquusnamgque populus ille metu pæ- rum ad obfèrvationem legis cogebatur. In Evangelio h ait diſcipulis ſuis: f Nolite timere eos, qui unt, animam autem non poffunt occidere: nA guogue Dom corpus fed; Oteit animam& corpus perdere in gehennam,} Paulus ue cam Ecclefiam Dei useum timete,] id ef, eiin timore fercite,[qui þerfègueretur, in itinere cacatus i ad Deum converti coattus est. Unde fè abortivo fimilem teflatus k[ Novifimè autem omnium tanquam a- t& mihi.} G Ecclefia malosi ficut Chrifius P co. Finc Auguſtinus ſeribit epif. so. ad Boa niſacium. C. I cogere ad bonum, ulum a Paalma} b Iud.. k Lrs, ues. 6.€ Deuter.g. f Inde g Sip-eâd cap t h Mattig d Geny. i Afg. Caufa XXIII. Quæſt. yV I De re militari&r bella ° Chifinatici dicunt: cui a vim Chriitus intulit? quem coegit è Ecce habent Paulum Apoſtolum. Agno- ſcant in€o priùs cogentem Chriftum,& poſteà docen. tem: prius ferientem,& poſteà conſolantem. Mirum ch autem, quomodo ille, qui pœnã corporis ad Evange- lium coactus intravit, plus illis omnibus, qui folo ver- bo vocati funt, in Evangelio é laboravit:& quem mlaſor timor compulit ad charitatem, ejus perfecta charitas foras miſit timorem. Cur ergò non cogeret Ecclefia perditosfilios, ut redirent, fi perditi filii coë- gerunt alios,-ut perirent? Quamvis& illos, quos non coëgerunt, fed tantummodò feduxerunt, fi per terribi- le ied falubres leges in ejus gremium revocentur, blan- diùs pia mater amplectitur:& de illis multò amplius, quam de illis, quos nunquam perdiderat, gratulatur S An non pertinet ad diligentiam paſtoralem, etiam illas oves, quæ nen violenter ereptæ, ſed blandè, leni- terque ſeductæ à grege aberraverint,& ab alienis poſſi- dere cæperint, inventasad ovile Dominicum, fi refitte re voluerint, flagellorum terroribus> vel etiam dolori bus revocare? Irem infià. q A Chrifto coa&tum ofen dimus Paulum, Imitatur itaque Ecclefia in iftiscogen- dis Dominum fùum. Quz priùs, ut neminem cogeret, expectavit, ut de fide Regum atque gentium prædicti Frophetica compleretur.€ Etiam hinc enim non ab- ſurdè intelligitur illa Apoſtolica fententia, ubi beatus Paulus dixit: e[Paratus ulcifèi omnem inobedieniiam, cim completa fuerit prior veflra obedientia.] Unde& ipſe Dominus ad magnam cœnam ſuam priùs adduci ju bet convivas, pofteà cogi, Nam, cùm ei fervi fui re ſpondiſſent, F[ Domsme, aium esf, guod jufafli,& ad- huc locus est: exite, inquit, in via é ſepes,& quofiung, inveneritis, cogite intrare.] In illis ergò, qui primò leni- ter adducti ſunt, completa eſt prior obedientia: in iftis autem, qui coguntur, inobedientia coërcetur Lem inſta.€ Si per poteftatem x, quam per religio nem ac fidem Regum tempore quo debuit, divino munere accepit Ecclefia, ii, qui inveniuntur in viis& ſepibus, id eſt, in hæreſibus& ſchiſmatibus, coguntur intrare, non quia coguntur, reprehendant, fed quò co- gantur, attendant. Q Initium hujus capituli apud B. Auguſtin. ibi de Donatiftis agentem, fic habet: Ubi eft, quod ifti clamare conſueve- runt, liberum eft credere, cui vim,&c, utfùp, edd. gof quis nos. verf; cui vim, j C, II. Q Variis modi errantes corrsbsuntur à Deo.: Item ad Donatiſtas, epift. 166. Qe Eerraverat(inquit Dominus) non revocåftis, & quod perierat, non requififtis.] Hoc vobis per nos ipſe Deus facit; five obfervando, five minando, five corripiendo, five damnis, five laboribus, five per fuas occultasadmonitiones, vel vifitationes, five per poteſta tum temporalium leges. C. IIL. G Nonest confiderandum, qu od quifque cogitur, fèd quale fit ilud, quo cogitur, Item in epiſt 48. ad Vincentium. yem opinor, non eſſe conſiderandum, quòd quiſqʒ cogitur, ſed quale ſit illud, quo cogitur, utrum bo- num, an malum: non quòd quiſque bonus poſſit eſſe in- vitus, ſed timendo quod non vult pati, vel relinquit im- pedientem animoſitatem, vel ignoratam compellitur cognofcere veritatem, ut timens, vel refpuat falfum» a Sup eAd. quaſt. A. quisnos. Ivop.io.cap.sg b 1Corinth.ifs c ZIoang. d Pradicatio] orig. e 2. Cor. io. f Luc. 1æ. al poteſtate ſap. edd. ꝗ.&.pſa pietas.$. fi per poteftatem, g Ivo pios óg. Erech.gg Dd 3;

De re militari c hello. Decreti Secunda Pars. 8²⁸ 827 de quo contendebat pvel quærat veram, quod nefcie- i bat,& volens jam teneat, quod nolebat. rem infia. € Mea primitùs fententia erat, neminem ad unitatem Chrifti effe cogendum, verbo effe agendum, difputa- tione pugnandum, ratione vincendum, ne fictos Catl licos haberemus, quos apertos Hæreticos noveramus Sed hæc opinio mea non conttadicentium verbis, ſed de- monſtrantium ſuperabatur exemplis. Nam primo mihi opponebatur civitas n quæ cùm tota eſſet in partem Donati,ad unitatem Catholicam timore legum īmper1a- lium converfa eft: quam nunc videmus ita hujus veftig animofitatis perniciem deteftari,ut in ca nunquam fuil- fe credatur: Ita alig multæ, quæ mihi nominatim com- memorabantur, ut ipfis rebus agnoſcerem, etiam in hac cauſa rectè intelligi poſſe, quod ſcriptum eft; a( Da fa- 5` prent: ontror ersi.} aea, ocaf: enfionis rufiicus ad Dominwn convertis e gatur. Bem Gregorius Ianuario Epsfiopo Cara- litano; lib. 3. epift-26. T” verd ſi ruſticus tantæ perfidiæ& obſtinationis fue- LTrit inventus, ut ad Deum minimè venire conſentiat, ranto penſionis onere gravandus eſt, ut ipsà exactionis ſuæ pœnà compellatur ad rectitudinem feſtinare. telli od č cogendi ad bonum, J msadid, ad qued inutiliter co- i urcam Dens afper b, cum ad elcemoſn 6 C- jue, prout deſtinavit in ſſitate. Hilarem Apo ftolus hios hos CUnufquifi i ur yrde fuo, non ex trillitia, 32 enim datorem diligit Deu datp ter prafi mm cut ex neceſſitate evar aq Irem,| Si invitus evange lizavero,difpe lens hoc ago, merced Deret l lats G j gal duci mini, non eſtis fub le gena, non arnore jiji Aten tur, Deo pl ere minimò valet. lIiem:[ Non e accep Spiritum fervitutis iterùm in timore, fed accepiſt m adoptionis filiorum, in quo clamamus, Z— I da BRI ter.| Ex quibus verbis datur intelligi, quod, G fi Veteri Ti imore pæne ines cogebantur ad bonum, tamen in No e&r dileétione juffitiæ funt invitar di ad f fervi, é& filii a Fimor non eft in ch 15 perfećta charitas foras mittit timorem tutem c reio ducitur gut on bontsin dt primit, non amn sur. Porro fine tur. Porro jine boni nullus Deo placere, vel in numero bo- merari poterit, Unde, cum Propheta h norurs co [ Animalia tua habitabunt in ea,|/ s, guomodo ad dine tua, quam tu præparàſti pauperi Der ]} paur Je ſaavitatem boni oheris, quà litia, Cam ergo fine hacd 8⁰ non habitent, patet, quod nemo, niſ bonum cogitur fòla timore.£ timore, non amore ducitur: n im 2 Si bonum, ad quod mali coguntur, ſemper rent, tnutrliter coge- inviti tolerarent,& nunquam voluntarii fèr rentur ad illud, Sed gura humana natura est, O ed, qua in defúe- tudinem ducuntur, abhorrere, dy con/ueta magnd cuftodid dilig Tagel shul: l, 2 sih$- flagelli tribulationum mali fant cohibendi a malo,@ provoca a Prov.. D 200r. 9. d Gals. e Romn. s. f Galg. g idogng tik fèr- élo mn duci- iftis| adbonum: ntdum timore pæna malum in defuetudimem ducitur, abthorreatur: bonum vero ex confuetudineduleefèat. Unde Angus fiinusinPfabr27. a[Cùm pertimorem 1 gehenng conti- net ſe homo à peccãto, fit conſuetudo juſtitiæ,& incipit, quod durum erat, amari:& incipit excludi timor à cha~ ritate,& fuccedit timor caſtus, de quo hic dicitur: quo ti- memus, ne tardet ſponſus, ne diſcedat, ne eo careamus, Ille utilis eſt, ſed non permanet in æternum ut ifte.) 1 Cum per timotem] Locus hic potiùs convenit cum ghfa ; funt tamen hic aliqua ex B. Ai grdanartd in euna fun a ufine, gua gujina, g QURSTI0O VIL 1c atem quæritur, an haretici fù ; J j oliandi? Cr qua pofident h: cantur pofiaere alrena f G Res terrena non nifi diving vel humano jere tenentur. a firihit Auguftinus ad Vincentium, eheſt. æd. Uicunque é vos ex occafione legis bujus Impeti. lis, non dilectione corrigendi, fed inimicandi odio perſequitur diſplicet nobis. Et quamvis res quzque terrena rectè à quoquam poſſideri non poflit, nifi vel ji re divino, quo cuncta juſtorum ſunt, vel jure humán, quod in poteftate eft Regum terra s1 ideogue falso 1 veftras appellatis, quas ne fte e poſſidelis, dùm leges Regum terrenorum amittere juf que dicitis, nos eis congregandis laboravi riptum legatis:| a ores impiorum r jy >d tamen, quifquis ex occafione hujus legis 2 g z Chriĝo fervientes, ad emendandam ı promulgaverunt, res proprias vestes®t appetit, diſplieet nobis. Quifquis denique 1% şs pauperum, vel Bafilicas congregationum, quss fab nomine Ecclefix tencbatis(que omnino i i | bentur nif ei Ecclefix, quæ vera eft Chrifti Eccleha) s d> Ecclefie rebus etici ablata, an dia it 7 goU non per juſtitiam, ſed per avaritiam tenet, dilplicet 4 1 K y%: Fn et,& bis.{quis e pro aliquo flagitio yel facinore r tur, Qu a etum f à vobis 3 ita fufcipit, ficut fufcipiuntii ( excepto errore, quo à nobis feparamini) Ane ti apud vos vi ilicet nobis, Sednec na monſtratis llos toleramus corrig imonſtretis, nonnu punire non poſſumus rimus arcam Domini: negue pimusretia Domini; negue proptes$ Jos deferimus g! mm: f a facta in contumeli zamus de em Dor poi egem De que propter v: domo Domini. eo l i»„pentia fimile eh EM Lanores impiorum] Huic fententia JiM i roy) Praos oT Theſaurizantut“ t cuf oditut ſu- am, M! Prov. i3. nrw s$: ; nadmodum. juſtis divitiz impiorum. Voi vulgatå habe ftantia peccatoris, frip emg, Eſais 6r i (s, cnra ante AI% -X johti tulerunt Sapientia r0. legitur: Ideo j Mit ; 4 um. {polia impiorum. żnf'a egla quemadmodi 7 P h 29 Hujus legis,| Im codice Theodofiano, 1 f: ; n quibus p? leges Honorii© odofii 43:32. O 54 in quibm f natifar adia,€ lòca, gua ad conventi Donatij i w i--clefis Catholsuu $ ant,ab Ecclefiis Cat s ri, vel eifdem fòciari debere, leges videtur en g f jn tratatu 6. in Joannem{ ut notath ppi ra literas Betiliami( utm pr” gn N 1 geag TOV PO TOV UFEN An a y byas ngreh eꝛcorum ant apertinner. Et ad has j guſtinus,€ néf.8. quo jur X É conti — 7. Aili. ortta. D TOPP A 179. % i pO f al proje d alit edente€ ape} Guts 35 yobis]

829 N Vobis] Gic eñt emendatum eæ vetuſtis codicibus,& orige- nali, chm in vulgatis& hic,© infia 249.1. quifquis. legeretur, nobis. Föx aurem, dejectum, non est mntata ob gloffam. Nam in vetus hic, C in à cap. citato, Capud LVonem,& in Originali elſ, projectum. z IL ꝙ Catboliot non ides aliena pofident, g ab hareticis ablata te- neni. Item comtra lireras Petiliani, lib.2. cap. 43. La de rebus, vel locis Eceleſiaſticis, quæ tenebatis,& non tenetis, querimini, poſſunt& Judæi ſe juſtos di- cere,& iniquitatem nobis objicere: quia locum, in quo impiè regnaveruat, modò Chriftiani poffident, Quid ergò indignum, fea, quæ tenebant hæretici, ſecundum parem Domini voluntatem Catholici tenent? Ad o- im fimiles, ideft, ad omnes impios& iniquos i valet: 6 ¶Auferetu a vobis regnum Dei, enti facienti juſtetiam.] An fruſtrà ſcriptum t?] Quapropter magis betis, quòd adhuc tenetis aliquid, quàm quòd fti Si qua jampræcifie pof , quia vobis ablata nobis Dominus de- icupifcimus aliena; quia illius impe- rio, cujus ſunt omnia, facta ſunt noſtra,& juſtè noſtra funt. Vos enim his utebamini ad ꝓræeiſionem, nos ad unitatem. Alioquin& primo popule Pei peſſent 111i obji alienæ rei concupiſcentiam, . Mem ca.59. yue A VOS Ex Oc ¿non ideò cltete ett ke latis, qu egam terrenorum; 15 COn qui divinå po- orum facie, quia eå terrå malè utebantur, ex- ant;& ipfi Judæi, à quibus ablatum eſt regnum ſeeundùm d verba Domini,& datum eft genti facien- ti juſtitiam, poſſunt objicere alienæ re quia Eccleſia Chriſti poſſidet e, ubi pe regnabant. concupiſcentiam: ſecutoxes Chriſti C. III Ẹ ReI Fecleſlaſticæ ab hareticis inuſde P Idem epifl. cium. Q f autem nobisobjiciunt, quòd res eorum con- pifcamus& auferamus, utinam: Catholici fiant, & non folèùm quæ dicunt fua, fed etiam noftra in pace nobiſeum& charitate poſſideant. Uſque adeò autem calumniandi cupiditate cæcantur, ut non attendant, quàm fint inter fe contraria, quæ loquuntur. Ipſi certè dicunt,& invidioſiſſimè ſibi conqueri videntur, quòd cos infoltram communionem. violento legùm imperio amus. Hod utique nullo modo faceremus,, ſi res eo- rum poſſidere vellemus. Qis avarus quærit compoſſeſſo rem? Qui upiditate inflammatus, vel fatu at habere conſortem? Ipſos dam ſuos, jam noſtros ſocios,& ne conjunctos; quemadmodum teneant, non ſolum, quæ habebant, ſed etiam no- ftra; quæ non habebant: quz tamen, fi pauperum com- pāuperes lumus,& noftra funt,& illorum. Si k autem Pprivatim, quæ nobis ſufficiant, poſſidemus, non ſunt il- la noftra, fed pauperum, quorum procurationem-quo- dammodò gerimus, non proprieratem nobis ufurpario ibili vendicamus. Quicquidergò nomine Ec- artis Z Donati poflidebatur, Chriftiani Im- ibus religioſis cum ipfis Ecclefiisad Catho i mergò ncbifeum fint ple- bes earundem Eccleſiarum, nobiſcum pauperes, qui de eiſdem poſſeſſiunculis alebantur, ipſi potiùs foris pofi- ti definant concupifcere aliena, fed intrentin unitatis ſocietatem, ut pariter gubernemus non illa tantum, quæ aean— e domina domina s certè attendant qu fraternà nobis dile eag peratores à Iuo p. 20. b Matth. 21. fùp.c. proximo.& conciſi) cal. b Eo Polyc. lib.lit..Anſſl. 12. ny E A; Bal. Jua,-} efir fiprivatim. i al. partes Haidebam, d. Hſal isa. Caufa XXIII. Quæſt. VII. i Dere mëitari bello. 83 O a dicunt fua, verum etiam quæ dicuntur& noftra. Scri” ptum 4 eft enim:[ Omnsa veſtra: vos antem Chrifli, Chri- fius autem Dei.] C: IV. g Qui à corpore hriſti praciditur, ſpiri- tum juſtitis tenere non p- test, Idem in eadem cpifola 5o. Uemadmedum membrum, fi præcidatur ab homi- nis vivi corpore, non poteh tenere Spiritum vitæ: ſic homo, qui præciditur de Chrifti juti corpore, nullo modo poteft tenere Spiritum juſtitiæ, etiamſi figuram membri teneat, quam fumpfit in corpore, In é hujus ergò compagem corporis veniant,& labores fuos non dominandi cupiditate, fed benè utendi pietaté poffide ant. Nosautem voluntatem noftram, ut jam dictum eft, ab hujus cupiditatis fordibus, quolibet inimico ju cante, purgamus: quando eos ipfos, quorum lab dicuntur, ut nobiſcum& illis,& noſtris in ſocĩetate tholica utantur, quantùm valemus, inquiri hoc eſt, inquiunt, quod nos me i re nos qugritis? Quibus refpondemus, quærimus y injuſtos, ne permanecatis injuſti: quærimus perditos, ut de inventis gaudere poffimus, dicentes: c[ M fiater, d revivit, perierat,© inventus esf.] rÒ m inquit, non baptizas, ut me abluasà peccatis? Reſpon- deo, quia non facio injuriam characteri Imperatoris, cum errorem corrigo deſertoris. Quare, inquit, apud te vel pænitentiam. non ago? Imò, niſi egeris, falvus efle non poteris. Quomodo enim gaudebiste effe cor- retum, nifi doleas te fuiſſe perverſum? Quid ergò, in- quiunt, apud vos, cùm ad ve jare ergò me, > accipimus È Reſpondeo, non quidem accipitis baptiſmum, qui vobis extra compagem corporis Chriſti ineſſe potuit, prodeſſe non potuit: ſed accipitis 4 unitatem Spiritũs in vincu- lo pacis( fine quanemo poterit videre Deum)& chari- tatem, quz ficut fcriptum e eft, cooperit multitudinem peccatorum.&'fapra. Si autem conſideremus, quod ſcriptum eſt in libro Sapientiæ f:[ Ideò jufti tulerunz fpolia impiorum.| Item, quod legitur in Proverbiis: g E Thefaurizantur autem juftis diuttia impiorum,] tunç vide- bimus non cffe quzrendum, qui habeant res hæretico- rum, fed qui fint in ſocietate juſtorum. Lem pot aliqua. gj Si corpus Chrifti tollit{polia impiorum,& corpori Chrifti thefaurizantur diviti impiorum, non debent impii foris remanere, ut calumnientur, ſed intrare po- tius, ut juſtificentur. Fem post aliqua.$ Iv b Chrifti ergò compagem corporis veniant,& labores fuos non domi- nandi cupiditate, fed benè utendi pietate poſſideant. Nos autem voluntatem noftram, ut jam diéturn eft, ab hujus cupiditatis fordibus, quolibet inimico judicante, purga- mus: quando eos ipfos, quorum labores dicuntur,ut no- bifcum&illis,& noftris in focietate catholica utantur, quamum valemus, inquitimus. G Antea çitabatur ex epifiola ad Vincentium, in habetur. His reticis male pþofidentur,a Catholicis jufte ar pofidere dicuntur qua non tur aufloritatibus lıguidò monſtratur, qubd æa, qua ab hæ- ` eruntur,ne ł Af J QUES PIO: VHL E E Epiſco/ is Verb, vel quibuflibet Clericis gu ps. auctoritate, nec auitlor od nec fad te RomaniPontifici arma a A ripere valeant, facile probatür Cam enim Petrusa d primus Apoftolorum 2 Domino fuerat elebtas mate iali exerceret, ut Magiſtrum à Iudaæorum injuria defen audiviti i[Converte gladium tuum in vaginam: omnisenim qui m gladius —— Eo POOE a Lr.. b infia hoceodenc. infin,© Lusit. e Iac.s. f Sapo. g Prov, fecundum zo. c non longt ab initio, i Matth.26. Dd g d Eph:g. h Jap. hoc eod,

De re militati& bello. $21 Decreti Secunda Pars. gladium acceperit, gladio peribit:] acf aperte ei diceretur: hallenus tibi, tuisg, pradecefjoribus inimicos Dei gladio corporali li- cuit perfèqui: desnceps in exemplum patientia gladium tuum, id efl,tibi haltenus eonceſſum, in vaginam converte: C tantum ſpiri- tualem gladium, guod est verbum Des, in mactatione veteris vitæ exerce, Omnis enim prater illum, vel auftoritatem ejus, qr legi- timåp ot-flate utitur, qui, ut ait Apoſtolus a, non fine caufa gla- dium portat, cut etiam omni anima fubdita effe debet, omnis, t7- quam, qui prater auctoritatem hujusmodi gladium acceperit, gia- do peribit. G Irem Ambrofias: b[ Arma Epifcopi 1a- chrymæ ſunt& orationes.] Kem ilud Apofoli*:[ Non vofimetipfos defendentes charifimi,] quamvis omnibus ge- peraliter dicatur, fþecialiter tamen Prælatis dictum intelligitur. C L G De eodem. Unde JoannesPapa V111. Angeberga Imperatri= ci, exsufans Ioannem Epifiopum remia veri de militia, dicit. s Imium c certè veretur,& jure formidat contra pro- feſſionem ſui ordinis ſecularem militiam exercere: rerram defendere, de præliis tractare, de armis, terrenæ poteſtatis eſt. HFHuic capiti& ſequenti non est in vulgatis prapofitum nomen Palea. Utrumque tamen cum deinceps fequenti Pa lea abest a ple sig vetufiu exemplaribus. C TI De eodem. Item Innocentius Papa. Um à Judæis, inquit, Dominus caperetur,& Petrus cujuſdam inobedientis aurem abſcinderet, ferire prohibuit:& forma omnium Sacerdotum(quorum prior €erat}etiam pro feipfo capi arma carnalia prohibuit -I. ¶ De eodem. PALE A [Irem Ambrofius.} Ne d pilaquærunt ferrea, nonarma Chrifti mili»| tes.] C orationes, lachryme fu Talia enim munimenta fù nec pofum r hi arma adversùs milites. ntSacerdotis. Aliter nec debeo, re: fugere autem,& relinquere Eccle- fam non foleo: fervum Chrifti non cuftodia corporalis, fed Domi entia ſepire conſuevit. G Initium hujus capitis, quod conſtat duobus dimetris jambi- si, non es? inventum. Reliqua habentur in libros. epiflolarum,in eratione contra Auxentium, quamvis hic verba aliqua fint IMi- zata. Nam apud B. Ambrofium habent ut mfia, ed. c. conye- nior.§. quid ergò turbamini, i Hinc etiam de his, gui in belle, aut rixd moriuntur, in Conci- Iio Triburienſi ſic ſtatutum eſĩ. C. IV. Q Pro Clerico, gut in bello aut rixd mo- ritur, oratio vel obiatio non ofe- ratur. 3 N Uicungue e Clericus aut in bello, autin rixa autin Gentilium ludis mo sfuerit, neque in oblatio- ne, neque in oratione pro ¢o poftuletur; fed in manus äncidat judicis: fepulturå tamennon privetur. C. V. Q Gradu amifo trådantur in monafierio Clerici voluntarie armafumene tes. Xem ex Concilio Toletano IV. c. gg, de Cle rich arma ferentibus. Lerici f, quiin quacung; feditione'g arma volen" tes fümpferint,aut fumpferunt, reperti, amiffo ordi- nis ſui gradu in monaſterium pœnitentiæ 1 tradantur. 1 Q Pænitentiæ] Sic legitur apud Anfilmum, é in dicibus Conciliorum editis, ér manuferiptis, quamvis in pofle- rioribus editionibus Colonienfibus in margine fit adſeriptum, a Romy. b Infià,eäd. non pila. x Roma2z. c al Nimirum. d Polycdg. titis.€ Burchdac2ij lvopoejot f Aꝛſelm. zciz g al faim: tus repugnarenon novi; fed dolor, fletus,| perenniter, quemadmodum antea apud Gratianum irge batur. C. VI. 9 Proprii gradus amiſione mulltentun wmilitaria arma llerici fe- rentes Irem ex Concilio Meldenf, cap.37. II AUicunq; à ex Clero eſſe videntur,arma militatis non ſumant, nec armati incedant: ſed profeſſionis fuæ vocabulum religiofis moribus,& religiofo habitu præbeant. Quòd fi contempſerint, tanquam facrorum canonum contemptores,& Eccleſiaſticæ ſanctitatis pto. fanatores proprii gradũs amiſſione mulctentur, quia non poſſunt ſimul Deo& ſeculo militare. 2 pars. His ita reſpondetur. Sacerdotes proprid manh arnik arripere non debent: fèd alios ad arripiendum ad opprefforum dea fenfionem, atg, ad inimicorum Dei oppugnatinem c licet hortath C. VIIL Q Pro Sarraceni Papa jubet populum congregaris r ey ad littus marioc= currere. Unde Leo IV. firibit Ludovico b Augufto, Gitur e cùm fæpe adverfa à Sarracenorum partioi perveniant nuntia, quidam in Romanum portun Sarracenos clàm, furtiveque venturos effe dice quo noftrum congregari præcepimus pop timumq; ad littus delcendere decrevimus& chitſ mus Romå. G. Epiftola Leonis IV: ex quibus hoc,& duo ſeuentis ſunt accepta, non extant. In ⁊ etuflis autem Pontifi hac capita videtur facer A legitur: cum magna Agareni# ex Afiica ad vaflandam Romam ſolviſſe nuntare Amalphitanos,& Cajetanos navibus Hoſtiami tra Agarenos pro defen, fone j neli Petri, dy Romana urve ei rent, Quorum Principes Leo Papa ad fè vocaverat, ua multa tractdrat. Atque ipfa prorfus verba, qua adhue ppi tinent, funt hac. Quos benignè in palatio Lateranéni fufcipiens, caufam, pro qua venerant, inquiunt Jlli au- tem fè obaliud non veniffe teftati funt, nif utfuperits legitur exaratum, Quorum pius Apoſtolicus credu verbis, cum magno exercitu,& armorum procinĝu mox civitatem Hoftiam properavit, omnesdue cum gaudio fufcepit. Illi autem videntes fummum Pontificem, 0- mnes oſculari cœperunt pedes ejus. Summus autem Præſul Miſſam in Ecclefia B. Aureæ celebravit, omnihil ģue corpus Dominicum tradidit, atque orationem a perceptum corpus fuper eos donavit, Deus, cujas o tera B, Petrum ambulantem in flu&ibus, ne erexit:& Coapoſtolum ejus Paulum tertio manniE tem de profundo pelagi liberavit, exaudi nos peop ia & concede, ut amborum meritis horum fidelium 3 rum brachia contra inimicos fan&tz mæ Ecieg S cantia omnipotenti dexterå tuâ corroborentur, Š a valefcant, ut derecepto triumpho nomen apen e in cun&tis gentibus appareat gloriofum. Die v poſtquam prædictus Pontifex reverſus età gi P ilicet civitate, ipfi fceleratorum focii, five parE a Agareni) juxta littus maris Hoftienfis a illos fe bus apparuerunt. Præfati autem homincs pA Apolo cientesimpetum, omnes fuperavêre orationi 2 lorum,& ſancti Præſulis. nos C. VIIL g Vior fai gregi Papa debet fig ræcipuus adjutor. Idem Leo. saliis gae d vos oportet, quòd nunquam ah oiT as noftros homines Animus oppimi: 10r IE. 246, Pamorm. a Burchardus libr. 2, sap.41. Ivo part. od 10, cap. ` j vo nry R libro 3- cap. 168. b alit. Lothario.€ Parar dibd pannorm. libr. l. tapa]. d Fuopari dh ET ulls capil.2b.

|a eund 7 e ye militari etura 8²² Caufa XXIII. Quæſt. VIII. 8²4 E, chn K e) ulla à occurrerit, præſentialiter vindicamus: quia no- ſtri gregis in omnibus ultores eſſe debemus,& præcipui adjutores. C. IX. ꝙ Caleſte regnum d Deo conſoquitur; qui pro Chriſtianorum defenſione nort Item exercitui Francorum. Mni$ timore ac terrore depofito, contra inimicos ſancta fidei,& adverſarios omnium religionum a- gere viriliter ftudete. Novit enim omnipotens, fi quili- bet vetrům morietur,guòd pro veritate fidei,& ſalvatio- ne patriæ, ac defenſione Chriſtianorum mortuus eſt:& ideò ab eo pra mium cœleſte conſequetur. C. X. ꝙ Contra Longobardos, precibus Hadrians Papa Carolus belum fise Sèepit. Item Alcuinus, Ortatu e,& precibus Hadriani Romaneg urbis E- H pilcopi, exoratus Carolus Rex bellum contra Lon- gobardos fuícepit: quod priùs quidem& à patre ejus Pipino, Stephano Papå fupplicante, cum magna difficul- tate ſuſceptum eſt. efertur e Alellino, habetur in vita,& geftis Caroli nardum fèriptis. In quo libro,& abud Iuonem pro voce, hortatu, legitur, rogatu. congr i C. XI: g Iudaosnon debemus perfèqui, fed trus delcenacre a6! Sarracenos. Item Alexander Papa II omnibus Epi- ſcopis Hiſpaniæ. D- d nimirum eft Judgorum& Sarracenorum A caufa. In illos enim, qui Chriftianos perfequuntur, & ex urbibus,& propriis ſedibus pellunt, juſtè pugnatur: hi verò ubique fervire parati funt. handam Romam, „G Cajetanosn aefafone) 5 C. XIIL g Qui crimmna, que potest emendare, non rmapes Lul corrigit, ipſè committit. „ Atque apf} Tem Joannes VIII Demago e Duci gloriofè, it Quash Rætereà f devotionis tug ftudium exhortamur, ut ufam, po contra marinos latrunculos, qui fub prætextu tui jud non veni nominis in Chrifticolasdebacchantur, tanto vehemen- ntum Qo tiùs accendaris, quantò illorum pravitate famam tui magno cxerciu nominis obfuſcatam fuiſſe cognoſcis: quoniam licèt Joftiam propeti credi poſſit, quòd te nolente illi navigantibus inſidien- Jlli autem vidt i tur; tamen, quia à te comprimi poffe dicuntur, nifi eos pri ceperunt pe% compeſcueris, innoxius non habeberis. Scriptum quip ymin polea B pee{ Qui crimina cum g potestemendare, non corrigit, pominiamtial abjecommattit.| Dom i 0 d$ 4$ orpusfapet eo C. XIII gQ Cimen punire pro Deo, non est minbilnn_ crudelitas, fed pietas. Goapololum Kem Hieronymus ad Riparium contra fundo paag! 1 a; Leilanttum. p, ut ambout. Egi b Syromaften ï. Phinees, 3 aufteritatem He- ja oma ii 0«lix, k zelum Simonis /Chananæi, Petri ſeverita- i a; s h à poeni det tem, m Ananiam& Sapphiram trucidantis, Paulique herea conftantiam, qui Elymam n magnum viis Domini refi wa ſtentem æte å cæcitate damnavit, Non 2 eftcrudeli- na pro Deo punire, fed pietas. Unde& in le- i tas crimi ge o dicitur:| Si fřarter tuus,© amicus,{r uxor, qua estin finu ruo, depravare re voluer it à veritate, ſit manus tua fuper eosi effunde fanguinem eorum.| 1€ Syromaften] 8. Hieronymus Num.25.¢r in.2,.Malachia, Tugoygs hw, pugionem interpretatur: tertia autem iibro Reg. cap. 18, C lib 4. cap. 1. haftam, velut etiam Hefychins, qui ait TAFORI: JJe ids Ay MS. 2 Non eſt crudelitas] In editlone Romana legitur> —ů— a alili. b Pann.l8.c30o. c Deusdedit ls Ivop. 10..91. Pann. d8..32 d Fop. 13..114. Pannd...20.€ al. Her- manno, f Fua.10..70. Pann..c. ac. g4l. que. h Ivo -t0..72. Pand scar. i Num. at. k qRega 1 Maithao. non eft crudelitas, pro Deo pietas. In Lugdynenfi vero, non eft crudelitas pro Deo, fed pietas: leflio ramen Gratiani non videtur rejictenda. C. XIV.@ Quadam in Veteri Teflamento licebant, gue in Novo prohibentur. Item Joannes Chryfoitomus fuper Mattheum, homilid 15. ad.. O Ccidit a Phineès 6 hominem,& reputatum eft illi ad juftitiam.Abraham e verò non folùm homicida, fed etiam parricida(quod certè gravius eſt) effectus, ma- gis Deo magisáue complacuit. Petrus d geminum fe- cit homicidium: fuit tamen opus fpirituale, quod fa- étum eft. Non{ola igitur refpiciamus opera, fed tem- pus,& cauſam,& voluntatem,& perfonarum differen- tiam,& quantacungue alia ipfis operibus acciderint, diligentiſſimè inquiramus. Non enim poſſumus ad veri- tatem aliter pervenire. C. XV. J Neceſlitate inſtante, etiam in quadra» Lefimalibys diebus belum inre lice l l confùlta Bulgarorum, Jtem Nicolaus Papa cap gb. I e nullaurget neceffitas, non folùm in quadragefi- mali tempore, ſed omni eſt à præliis abſtinendum. 5ĩ autem inevitabilis urget importunitas fy nec quadra- geſimali tempore pro defenſione tam ſua, quàm patriæ, ſeu legum paternarum, eſt bellorum proculdubiò præ- parationi parcendum; ne videlicet Deum videatur ho- mo tentare, fi habet, quod faciat,& uæ, ac aliorum fas luti conſulere non procurat,& ſanctæ religionis detri- menta non præcavet. C. XVI. QG Petrus Ananiam dr Sapphiram ine crepando morti tradidit, Item Gregorius in dialog. lib. 2. c. 30.` Ettus æ qui Tabitham mortuam orando fufcitavit, Ananiam& Sapphiram mentientes morti incre- pando tradidit. Neque enim oråffe in eorum extin- ctione legitur, ſed folummodò culpam, quam perpe- traverant, increpåffe. Conftat ergò, quòd aliquando hæc ex poteftate, aliquando verò exhibentur ex poftu- latione; dum& iftis vitam increpando abſtulit,& illi reddidit orando. C. XVIIL gQ Beatus Gregorius quoflam horta- tur, ut milites congregent, contra hoſtes anma Viriliter pa- renè, Item Veloci magifiro Militum, lib. Ia. epif.2t. nR (T h pridem exprefimus glori veftræ, quia mili- tes illuc erant parati venire: fed quoniam inimi- cos congregatos,& huc difcurrere epiftola veftra figni- ficaverat, hæc cos hic caufa retinuit: Nunc verò utile eſt viſum, ut aliquanti illue milites tranſmittantur, quos gloria tua admonere,& hortari, ut parati fint ad laborem, ftudeat:& occafione inventà cum gloriofis fi- liis noffris Mauricio& Vitaliano loquere,& quæcun- que vobis Deo adjutore pro utilitate reip. ftatuerint, facite:& fihuc, vel ad Ravennates partes, nec dicen- dum Ariulphum z cognoveritis excurrere, Vos å dore fo ejus ita, ficut viros decet fortes, laborate: quatenus opinio veftra ex laboris veftri qualitate amplius in re- publica Deo auxiliante, proficiat. llud tamen præ@- mnibusadmonemus,ut familiam Maloin i& Adobin, Vigildi, atque Gruffir gi, qui cum gloriofo Mauricio magiftro militum effe noſcuntur„fine aliqua mora, vel excufatione relaxes: quatenùs venientes illuc homi- a Ivo.10. c65» Pann....18. b Numer. 25. c Genef: 22. d ARor.s.€ Ivop.10..93. Pann. L8-ea7 f opportunitas, J orig. dr Ivo: g Afor. g. Ó s. Anfèim..13,-16. Ivo.10.:07» Pann..8,c.19- h Sic) orig, Polyc...tit.13, Anſelns.cis. Iuo p. o. m otia n Af o Denti cgo i al.Atnulphum. Dd f R

$ De temel 855 sraith — li yiģ cum eis fine aliguo impedimento de|{ Decreti Secunda Pars. 826 emo a militans Deo-implicat fe negotiis fecularibus,] uod ſi ſeculi milites ſeculati militiæ ftudent; quid — nes, prædict beant ambulare, 1§ Maloin,] Hec nomina funt repofita,qguemadmodum} rum smprefis Em ad Epifcopos& milites Chrifti; nif ut vacent orationis bus? é bentur in codicibus epiftol autem exemplaria Gratiant àA vulgalis& in f; g Ep:f Sa | nafterio Domin ja; ex quad Jumptum esthoc capnt, extat Romein mi dyfirepan cujus initium est, Credimus ex Dei dono, én gua c zone proprie ad ipfum convertens,gueritur Pon ł 7 ſationes,& hanc præcipue, qua hoc capite contin C. XVIII. Glem Mauricio© Vitaliant, lbn.r2 pifi- Ii| pifiopos Romam ad Synodum, quam ipfè habere vole s; qui-aniek eratyad G Item e fè: Propterea mutatus eſit datuli Imperatorem. lium noftrum Yita-| Qipro 4 gloriæ veſtræ perfi; & verbo,& fcripto| | A: DE| lianum, cum quo& tractatetis,| mandavimus. Undecimo autem die menfis Junii Ariul-| phus-é hanc epiſtolam, quam vobis direximus, tran j | f f | | E AX q In mortem cujusl bet hornini Ep ifzopi ſe miſcere firme nt. mifit:& ideòrelegenteseam videte, fi in fide ſua. S nenſes, quam reip. promisẽère, perſtiterunt: obſidesꝗqus dignos, de quibus poſſitis confidere, ab eis- percipite: nſupet eos denud 1 ſacramentis obſtringite; redden- Ermonibus ve- Eem Gregorius! S! in morte Lc hodie Longol nec Comites haberet a a Deu mMAaAnu & 1 tes eis quod loco pignoris ſuſtultſtis„ fer ſtris eos ſanantes. Si autem manifeſti ſſimè cognoveritis, eos cum Ariulpho de ſua ſubjectione clocutos fuifl vel certè obſides ei dediſſe, ſicut nos Atiulphi epiftola, quam vobis direximus, dubios reddidit, ſalubri conſilio ereradtantes, ne in aliquo anima veftra vel 2 nofira de ſacramentis gravetur, quicquid utile reip. judicave ritis, peragite. Sed ita faciat gloria veſtra, ut neque ſit| aliquid, unde poſſimus ab adverfariis reprehendi 4 que in quo utilitatis reip.(quod Dominus avertat)i gatur.. Preterea gloriofi filii eftote foliciti; q tùm competi, hoftis 3 multitudinem habet coll & in 4 Marchia dicitur reſidere:& ſi huc curſum, Deo fibi irato, mittere voluerit, vos loca ipfius(quantùm| yos Dominus adjuverit) deprædamini; aut certè ſcul pas. gs f guos mittitis, folicitè reguirant;: ne dolen factum ad nos diſcurrat. 1 Sj. Denuò] s orum me mifcere võlu orum gens nec. Regem, nec Duces gue in{umma confufione el divifa. is me mMIicert i ngo Le la littorearceat, populu uniig r vindicat, atque t aiat i Ium esh, : naum eh q contentos: Jut, aum ſalu LDemii ecu Princip us pars omm É ſecul ne eorum occaſione legibus 1 S busnulla occafi leamis Q primitlis vidant, tangua j linguštnar occupattonis Jech besf hac i guia enin de naſcriptis aufis C apud. Anj -0 Veftra vel` mi Regis i anehtt regna Aterrenis exaftionibus diver i ere valeant:| V€ nit:d Princeps hujus mundi,& in nobis non habet quicquam] Porrò alii fint qui non i decimis, Q primitiis, predia villas,& vaftela, pofadent zex quibus Cafàari debent tributa, nifi impe te immunitatem ab hujufinodi promerwerint. X citun[ Reddite e qùg ſunt Cæſaris, Cæſath& ꝗ Dei, Deo.) Quibus idem Apoflolus:- Redditeomnib bita, cui tributum, cributum; cui vecligal, C ISI g Ecclefia Imperatoribus orii partim legitur, ho hoſtis collectam ha- hoſtem collectam habet. lis imprefiis esf, Narinas; ¿nuno 7] Hn epifk ftem colle&um habet: p bet. Apud Anfel è 4§ In Marchia| epr f rnia. auten mani iftis, ficut etiam 1n codicibus B. x etam Gregoris imprejsi G manu 7 UndeAmbrofius ad Marcelina rem, opiſt.3j. ipfe à Comitibus& trit fieret matura traditio, dicentivus jure ſuofuti, eò quòd in poteſta Reſpondi, í à me peteret, quod mé dum meum, argentum meum; jus] non refragaturum; quanquam om effent pauperum: verùm ea, qug di Í j | | | : poteſtati non eſſe ſubjecta si patsi yu £. Ato apua Panlum D$, s crvibus Thufiie, ut| ntra Í aba ér militantibus fi- diad revit: Ho Iriks Oc- tur, invadite; ſi corpus, occuttam. rapere? vultis ĩn mortem? volu me vallabo circumfuſione populo nebo vitam obfecrans; fed pro altar labor. Horrëbam quippeanimo, cù! rifos cog! efe, quod iu o y majorem pa tem omr m Ep um aiiis armatos licam Eccleſiæ occupandam 1 pat s L Ceret, qU dum Baſilicam vendicant, aliqua ſtrages fleret. „ob idque Epiſcopi impedian s i C i: 1e tall tas maritimo 10 fit C tur venire, perniciem totius verge urbis, vel: potiùs totius Itali infià. Q. Mandatur, trade Ba ſilicam, bufo í verò í c8. b al Arnulphi l, ä—— e1 pr us, C attt.——— 4 i} m fubditione. d o 7 È-pial i Dan 14 ſubdittoα. E al fenit,$ Tuo.j. a 2laz b alorationi.| orig c Halidſ. d cap. 33[atia RIM. f lob.s. J. e à atii 2 AON ie guil í ſcerem; ié» o ret civitatis; orabam> 1 5 Gp hoceſt:[Die t —

sferai ps gen f corp jtë non Pila. 837 Caufa XXIII. guod verbum in Deum, d morere:] nec. folànrdic: adver- sùs Deum, fed etiam fac adversùs Deum. Mandatur, trade altaria Dei. Urgemur igitur præceptis regalibus: ſed confirmamur Scriptutæ ſermonibus, quæ reſpondit: [ Tanquam. a una cx infipientibus. locuta ese] Et in oratione ium. Q Quid.ergò turbamini? volens nunquam jus e. deferam; coactus repugnare non novi, otero dolere, potero fiere, potero gemere:.adversùs arma, milites Gothos d» quoque; lachrymg meg mea arma funt. Talia enim fùnt. munimenta Sacerdotis. Aliter nec debeo, nec poſſum reſiſtere.& paulo inferiùs. ¶ Utinam eſſem ſecurus, quòd Eccleſia hæreticis mini- mè traderetur: adpalatium Imperatoris irem libenter, ſi hoc congrueret Sacerdotis officio, ut in palatio ma gis certatem, quàm in Eceleſia. Sed in conſiſtorio non reus Chriſtus ſolet eſſe, ſed judex. Cauſam fidei agen- dam in Eccleſia quis abnuat? Si quis confidit, huc n epiſtola ad Marcellinam. Al Allegatur, ipſius eſſe univerſa. Reſpon- perator, ut putes te inea, qug :aliauod jus habere;-noli te ex- s imperare, efto Deo fubditus. Dei, Dea; gua. Cafaris Ca ſarz.) Ad Imperatorem palatia pertinent, ad Sacerdotem Eccle- ſiæ. Publicorum tibi mœnium jus commiſſum eft, non ſacrotum. Iterùm dicitur, mandåffe Imperatorem, de- beo& ego: unam bafilicam habere.. Refpondi, non licet tibi illam habere. Quid tibi cum adultera?.Adultera eft enim, qug non eft legitimo Chrifti conjugio copulata, Et in eadem oratigne contra Auxentium. ¶ Nabuthe ſan- &um virum, pofleforein vineg fug fecimus interpella- tum petitione regiâ, ut vineam fuam daret, ubi Rexfüc- cilis vitibus. olus vile fereret, eumque reſpondiſſe, £[ Abft; ut ego Patrum- meorum tradam hareditatem: JRe- gem contriſtatum eſſe, quòd ſibi eſſet alienum jus relatio- ne juftå negatum: fed muliebri confilio deceptum 1, mortein ag ſſe. Sanctus enim Nabuthe vites veniat. Imperatori l deo. Noli tegra divina ſunt, Impe tollere, fed fi vis diu Scriptum eitie:[. e. Ref um venifle {ùas vel proprio cruoredefendit.-Si illæineam non tra- didit fuam, nos trademus Ecclefam Chrifti? Quid igi- turà me relponfümeft contumaciter?- Dixi enim con- ventus, abfit à me, ut tradam Chriftihæreditatem. Siil- le Patrum hæreditatem non tradidit, ego tradam Chrifti hæreditatem? ſed& hoc addidi, abſit ut tradam hæredi- tatem Patrum, hoc eſt, Dionyſii, qui in exilio causå fidei defunctus eſt, hæreditatem Euſtorgii confeſſori tatem NHyroclis, atque omnium retro fidelium Epiſco- porum.-Refpondi ego, c dotiseft. Quod Im- peratoriseft, fac rius eft, utanimam mi- hi, quàm fide j]€ Tributum€ eft, non negatur, leſia Dèi eſt Cæſari utique non debet adjici: quia jus Cæſaris eſſe non poteſt templum Dei. Quod cum Imperatoris honorificentia dictum ne- mo poteſt negare, Quid enimthonoriſicemtius, quam ut Imperator Eccleſiæ filius eſſe dicatur? Quod cùm di citur, ſine peccato dicitur, cum gratia dicitur, Impera- tor enim bonusintra Ecclefiam aon fupra Ecclefiam: Bonus enim Imperator quætit auxilium Eccleſiæ, non refutat. Er fupra in 3 a€ 2 Side mèisali- quid poſceretur, r ut domus, aut aur argentum, id quod mei juris eſſet, reſpondi m offerre: templo hil poffe decerpere, neetra lud, quod cuftodiendum, non tradendum ac Deinde confuiere me etiam Imperatoris faluti, auia nec mihi expediret tradere, necilli accipere. Accipiateñim vocem liberi Sacerdotis, fi vult ſibi i re cedat à Chrifti injuria. Hæc pleva humilitatis funt,&, ut arbitror, plena afe&ůs ejus, quem Imperatori debet Sacerdos, tn oh a Iobibid, c alvos d Sup. edd. È Matth.2z. Ont VIL Deremilitarige bello. = roe ii G: Capit hec celefum eff ex varii locis epiflola ad Marcollt- ii non tradendis, n? nam,& orationis contræa Auxentinm de bafil ſuuis locis notatum eft, inductis prioribus citationilus, quæ erans.& infrà, arg ex iżflem locis multa funt emendata. 1I§-Deceptum,) T originali ftatim post hoc verbum fequi» tur, Nabuthe vites{fuas. 2.§ Side meis} Agtatus em hie locus, quantim licnity 6% Originalt. C. XXII. q Dr fuisexterioribus. Ecelefia fola vunt tributa. Trem Urbanus Papa. Ributum à in ore piſcis, piſcante Petro, inventum eſt: quia de exterioribus ſuis, quæ palam cunctis ap- parent, Eccleſia tributum reddit. Non autem totum pi- ſcem juſfus eſt dare, ſed tantùm ſtaterem, qui in ore ejus inyentus eſt, quia non Eccleſia dari Impęratori, non Pon- tificalis apex, quĩ in ore capitis Eccleſiæ præeminet, fib- jici poteft Regibus: fed fanè, ut diximus, quod in ore pifcisinvenitur, pro Petro& Domino dari jfbetnr, quiz de exterioribus Eccleſia, quod conſtitutum antiquitùs eſt, pro pace& quiete, quà nos tueri& defenſare debent, Imperatoribus perfolvendum eft. 4 pars. Quamvisetiam hujusmodi non videantur Imperia- libusexaikionibns ſubictendi. Nam, cum tempore fumis cuncko- rum£Egyptiorum terram fibi emeret Pharao, atque fub eadern fa me fug fervituti cunéta fúbjiceret, Sacerdotibus b ita neceffarsa ſubminiſtravit, ut nec polſeſolonibus, nec libertate midarentur, Do mino extunc pronuntiante, Sacerdotes in omni gente liberos ſe opor tere, G. XXIII. Vnde Conſtantius& Conſtans c hanc immu⸗ nitatem dederunt Ecclefia, din centes. Nqualibet æ civitate,in quolibet oppido,vico, caftel- lo,municipio, quicungue voto Chriftiang religionis e meritum eximie, fingularisjue virtutis omnibas inti- maverit, ſecuritate perpetuà potiatur. Gaudere enim& gloriari ex fide ſemper volumus, ſcientes, magis religio- nibus, guam officiis,& labore corporis, vel fudore no- ftram remp. contineri..[ Gratianus f quoque, Valenti- nianus,& Theodofius decreverunt, dicentes:] Univer- ſos quos conſtiterit cuſtodes Ecclellarum efie, vel ſancto- rum locorum, ac religiofis obſequiis deſervire, nullius attentationis moleſtiam ſuſtinere decernimus.[Impe- rator Juſtinianus.] Sancimus res ad venerabiles Eccle- ſias, Vel xenones, vel monaſteria, vel ptochotrophia, vel brephotrophia, velorphanotrophia, vel gerontocomia, vel denique aliud tale conſortium deſcendentes ex qua- lis liberalitate, ſive inter vivos, ſive mor- licunque curi tiscauså, Give in ultimis voluntatibus habita, à lucrati- vorum inícriptionibus liberas effe,& immunes; lege ſcilicet, quæ ſuper hujuſmodi inſcriptionibus poſita eſt, in aliis quidem perſonis ſuum robut obtinente: in partte autem Ecclefiaftica; vel aliarum domuum, quæ hijut- modł piisconfortiis deputata funt; fuum vigorem pietas tis intuitu mitigante. C. XXIV. 9 De agro Ece iftico Presbyter non | | | | cogatur cenfum pers | Hinc etiam in Pariſtenſi Conc | Ecundùm b canonicam auctorit i tionem Domini Imperatoris:{ udoy: ftico agro,& manfo,& de mancipiis, quæ ſuis Ca- pitulis r conftituit, vel fi quilibet pro loco ſepultutæ aliquid largitus Eccleſiæ fuerit, de decimis 2 etiam,&c oblationibus fidelium nullus queniquam Presbytero- rum aliquem cenſum perſolvere cogat, nec quifquam- c Codic. Theodofian. librosb, ? a Matthazo b- Genef+47. f Ibid.l. a26. 21b¹2 d Anſelim. lib.. cap. in.© al legis, o Cod lib. I. tit. d. roſanct. Ecclæſe.dd. ò } vo.360.@ c1gs — BS h Burch. lib.3. 6ap-5 goi. A a a

— ²˙— Dere militari& bella. :9 cujuslibet ordinis, vel dignitatis exinde quicquam fub- trahat, aut redhibitionem quamcunq; exigat tempora-| lem. Quod ſi fecerit, communione uſqʒ ad ſatisfactionem privetur,& regiâ poteftate dare 3 cogatur. i Burchardus&r Ivo p3. c56. fimile quiddam citant ex Con-| cilio Meldenfi, c8. verum idem Ivo eádem parte.175. hoc idem af-| Jort ex Concilio Pariſienſi, in quo videtur inno atum, quod nunc ex. tat in Concilio Meldenfi-63. nt t Ç Capitulis] Videtur fignificari caput proxime fequens, guod est lib.s. Capitularium,.9t. 2 De decimis] In ditto capite 63. Concilii Meldenfis,& ked apud Ivinem, bus fidelium cuiquam Presbytero aliquem cenfum;&c. Ivo tamen.s6. habet ut Gratianus. n 3 q Dare cogatur.) In Concilio est, hoc emendare lega- : amenut Gratianus: Burchardus wero habet| X ad verb. privetur. C. XXV. kx Concilio Wormacienfi, a cso. b eft, ntunicuique Ecclefig unus manfus fiter cog tantum uj rabſque ullo ſervitio attribuatur:& Presby- is conſtituti non de decimis, neque de oblatio- lium, non de domibus, neque de atriis, vel de a Ecclefiam pofitis, neque de præſcripto man fo aliquod fervitium faciant præter Eccleſiaſticum. Et fi aliquid ampliùs habuerint, inde majoribus ¢ fuis de- bitum fervitium impendant. G A sc vetuflis exemplaribus, en locis indicalis. Hinc datur intelligi, quod de his, qua Imperiali benej guibuslibet pro beneficio fepulture Ecclefia pofidet, nullius juri, niſi Epifiopi, teneatur adſtricta. Dehi vero, qua a quibuslibet emerit, ibus confueta debet ob- sl habetur Aay caput hoc å peer io vel a qel vivorum donationibus acceperit, Princ t, uÈ E annua ei herſolvat tributa,& conuocato eereitu cum ſequ øs pro n non fine confi C AIVI g Ab G łe Romans Ponti- ficis ad comitat i proficiſci non audeant Unde Gelafius Papa Eipidio Epikopo. Uo d aufu,quâ temeritate refcribis, Ravennam te parare proficiſci, cùm canones evidenter præcipiant, nullum omninò Pontifi niſi nobis antè viſis, atque conſultis, ad co m debere contendere 1? Quem licere, guod non licet: nifi, quòd quo his exceſſibus te oſtendis admodum tibi hoc officio carer indignu 1 J Contendere?] : Quod cùm iſtorienſis, rfeciffe; tu qui Sacerdotio vider oittant ce G Alfy M m Epifioporum ad Impera- torem Epiſcopi non per gant, hemex Concilio e Antioc heno, etr $ 8¹ f quis Epifcopus, aut Presbyter, vel omn mninò, qui eft fub Ecclefiaftica àconſt præter conſilium, vel literas eorum Epiſcopo m, TET? Decreti Secunda Pars. | portunum Imperialibus auribus contra Ecclelialtica c. 17s. legitur, neque de decimis,&oblationi-| | Licet etiam cum beato L SA `$40 conſtituta. *\ r Reprchenduntur a ergo Gallscani Epifiopi à Nicolao,guoniam i f f i «Apoftolic 4 auctoritatẽ contempta potius arma fg ui elegeratiguam 7 | Apoſtolico conſpectui ſeſẽ repræſentarent. Quanquam proficiftentu ad comitatum poffunt intelligi, non fècuti Imperatorem, ht armii fibt auxilientur, fed ipfum cum exercitu fuo quotidianis oratimi- bus Deo commendent. Inquo caſi aucloritas illa Sardicen :lii logui videtur: in cujus cctavo capite Olius Epiſehpusdi legitur.; C. XXVIII Ẹ Qua religiofis Imperatoribyi Vocati Epiftopi non fuerint, ad comia tatum non proficiſcan- tur. I& vobis, fratres chariflimi, placet, decer piftopi ad comitatum e accedant, nifi fortè religiofis Imperatoribus 1 velinvitati, velvocati fue- rint. Sed quoniam fpe contingit, utad mifericor Ecclefix confugiant, qui injuriam patiuntur,& quipec- cantesin exilium, vel im infulas damnantur, aut crè quamcunque fententiam fufcipiunt: ideo fubvenien dum eft his,& fine dubitatione eis eft petenda per Ecele Ite, ne E fiam indulgentia. G Hoccapitulum fere iifäem verbis habetur inco di ri,& codice difèrepataf If A eratoribus] élione Ifidori, dr codice canonum legitur, rel literi CesT BANAEUS KUY TI itemq; Grace, TEELTOS TETIV, OW Wi& 15 AUTS JpAMUpT BAMoi ti b Th Li ab Imbi ori d abl ratoribus, vel guibuslibe rios ſancta procul arcendam qu liter adhortari, atg ai [3 excitare. Effufionem veroj Epifioporum fu, vel Imperatorum auéorstate smperare icek i l vim mfaeuum PELU C. XXIX.@ Sacerdotes ibi confëntiantfieri jiii- ces, ubi jurejurando indulgentia pro- msttitur Undein Toletano Concilio IV..30. legtur: f Q&Æpe fPrincipes contra quoslibet majeftatis obno. ps oš Sacerdotibus negotia fua committunt. Quia 4 verò Chrifto ad miniſterium ſalutis electi ſunt, ibi con- fentiant Regibus fieri judices, ubi jurejurando ſapplici indulgentia promittitur, nonubi diftriminis fententia præparatur. Siquis ergò Sacerdotum contra hoc com- mune conſultum diſcuflor in alienis peri uli entiterit fit reus effufi fanguinis apud Chritum,& apud Eccletam u perdat proprium gradum. fha gitare judicium jane C. XXX. VNon debent guinis gui Jacramenta Domit lremex Concilio Toletano XI. 66 ta trađanda funts Et ideo ma- à quibus Domini facramen icium fanguinis agitare non licet. 1 è bus ¿ exceflibus ibendum c: 12 te talibus 4 exceſſibus prohiben u Ee ſcretæ prælumptionis motibus agitáti, aut qus imè Metropolitan {funt intra provinciam,& m Imperato em perrexerit: hunc abdicari& ejici non ſo- lum de communione debere, ſed etia tate privari decernimus g tanquam n oleſtum,& — ſanciti b Cahitul..i..gt. Burch. u c al. fèntorib bG, Edze. Burch.a. c. Iyp. Iuop. õ. m propriå digni- f vera. le- é-10.30. Polyc Rs. tit.17, e Et A sA A ce é prz: morte pleđtendum eft, fententia proptiâ judicare} r E o na uslibet serfonis per g fumant; aut truncationes quibuslibet per foam k uiſquam inferant, aut inferendas præcipiant. nigua’ Quòd fi qu p ıt in Ecclefig luz 1 | immemor horum præceptorum, ât An le b Anfl6.eta0, Polyedg MT e Sup. ead. igi } a Sup. edd. reprehenſibi O Te i c şe A. d Sup. eaditut prid y 4 Sacerdotes Jorg f Bur Lze t49: o..cap.222, g Et quta C i i la | h Rab. in pænit..30. Buret;.c. a0l.Iuopa taei l excojus Prohibendu. milii

y f] Senh unicare utrùm T S4 Caufa XXIV. Quxft. I. j ia 842 i AR miliis, aut in Guibuslibet perfonis tale aliquid fecerit, C. XXXIV. ꝙ Siplures contra unum rivm- conceſſi ordinis honore privetur,& Ioco: ſub perpetuo quoque damnationis teneatur ergaſtulo religatus. Cui ta- men communio exeunti ex hac vita non eſt neganda pro- pter Domini mifericordiam; qui æ non vult peccatoris mortem, fed ut convertatur,& vivat. Cæteri etiam abſq; judiciali auctoritate membrorum truncatio- Nes,&domorum inc ndia facere prohibentur. C. XXX! g Membra detruncans, demos in- cendens, abfà, judiciali auétoritate exa erini communicetur. Vnde in decretis Eutychiani Papæ. S! b quis membrorum truncationės, aut domorum incendia fecerit, five c facere juflerit, aut facienti eonſenſerit, quouſque de his unicuique legaliter,& a- micabiliter coram Epiſcopo civitatis, aliisque civibus non emendaverit, ab Ecclefia fe privatum agnoſcat. Si verò poft d fecundam& tertiam conhventionem cuncta, in quibus arguitur, non emendaverit, tanquam ethnicus & publicanus ab omni Chriftianorum collegio e fe- paretur. G pars.. De incendiariis quod, Innocentius 1I, sn unt- erfal:£ Concilio, c18 generaliter conftituit, dicens. C, XXXII. G Domos incendens grati vel odio alicujus, ec“mmunicctur. Eſſimam g fiquidem,& depopulatricem,& horren- dam incendiariorum malitiam auctoritate Dei,& beatorum Apoſtolorum Petri& Pauli omninò deteſta- mur,& interdicimus.& infid. ¶ Si quis ergò poft hujus noſtræ prohibitionis promulgationem malo ſtudio, five pro odio, ſive pro vindicta ignem appoſuerit, vel apponi fecerit, aut appoſitoribus conſilium vel auxilium ſcienter tribuerit, ex<ommunicetur:& fi mortuus fuerit incen- diarius, Chriſtianorun careat ſepulturä, nec abſolvatur, nifi priùs damno, cuĩ intulit, ſecundum facultatem ſuam reſatcto, juret ſe ulterius ignem non appoſiturum. Pœni- tentia autem ei detur, ut Hieroſolymis, aut in Hiſpania in ſervitio Dei per annum integrum permaneat. Si quis autem Archiepiſcopus, vel Epiſcopus hoc relaxaverit, da- mnum reſtituat,& per annum ab officio Epiſcopali ab- ſtineat. Sanè Regibus& principibus faciendæ juſtitiæ 4 facultatem, conſultis Epiſcopis& Archiepiſcopis, non VinTolerdocnd“ negamus. m: C. XXXIII g Homicidacs, qui publicam fun- ionem non habens aliquem occidit, i Irem Auguftinus in libro de civitate Der. Coe h percutit malos in eo quòd mali funt, & habet ı caufam interfeđtionis, minifter Dei eft. Qui verd ſine aliqua publica adminiſtr one maleficum, furem, facrilegum;& adulterum, perjurum, vel quemli- bet criminoſum interfecerit, aut truncaverit vel mem- bris debilitaverit, velut homicida judicabitur,& tantò acriùs, fuantò non fibi à Deo conceffam poteftatem abu- èufurpare non timuit,` G Prima pars hujus capi z egibus 1 promittti i uf ad verf? Qui verd, citatur Japra ead..s. qui malos-ex Commentariis B, Hieronymi in Eze- chielem, ubt etiam habetur, 1 4| Ethabet caufam] Suprå câd..s, qui malos.& apud B. Hieronymum, ér in glofa ordinaria, Panmnormia, apud Ivonem Part0.cap.114. legitur, habet vaſa. E ponuntur enim illa E~ aechielis verba, Unuſquiſque vas interfectionis habet„ſed apud Burchardum& Ivonem eadem partie ayi, degitur ut apud Gratianum. 7 pars. Dehi autem, qut fimul hominem vulnerant, quæ- Fitur, fi ile mortuus fuerit guis eorum homicidii reatum incurrat? a Ezech.33. b Polyc..ó tit I. Bureh.11..30:Fvo.33.c. 40. € vel) Burch à Matthis. e al conforto. F& in Conc. Rhemenfi fub Eugenio IT. c18. g Pann..b. ctpꝶ. h Burch. tur, quã prnã quiſq; eorum fe- riatur. Dehis ita flatutum estin Concilio apud Vermeriag I æ quatuor aut quinque homines, feu etiam plures contra unim hominem rixati fuerint,& ab his vul- neratus, mortuus fuerit, quicunque eorum plagam ei im- pofuit, fecundùm ftatuta canonum; ut homicida judice- tur: řeliqui autem, qui eum impugnabant, volentes eum interficere, ſimiliter pœniteant. Qui verò nec eum im- pugnabant, nec vulnerabant, nec conſilio, nec auxilio cooperatores fuerunt, ſed tantùm adfuerunt, extra no- xam fint. a5 s CAUSA XXIV: Vidam Epiftopus in harefim lapfus aliquos de Sa- $ cerdotibus fuis officio privavit, ſententid ex- eceommuntcationis notavit. Poſt mortem de hære- acciſſatus damnatur,& ſequacet ejus cum omni familia füa. 1 Hicprimum quaeritur, an lapfus in harefim poffit aliquos offie cto privare, vel fententia notare? 2 Sécundo, an post mortem aliquus pofiit excommunicari? 3 Tertio, an pro peccato alicujus tota familia fit excommunicane da? QUAÆSTIO I Vod antem ab haretico aliquis deponi, aut excommuni. cari non poffit, facile probatur. Omnis enira hareticus ant jam damaatam harefim fequitur, awt novam cone fingit. Qui verdharefim damnata fequitur, ejus damnationis Sè participem facit. Vndecum Achatius ab fy, Synodali autoritate ab Apoflolico fè damnatum quereretur, contră Gelaſius ſeribit, dicens. C. I. g Quiin jam damnatam harefim labitur, ejus damnationis fè participem facit. I. 4 Chatius non eſt factus inventor novi erroris, ſed veteris imitator: atque ideò non erat neceffarium, ut adversùs eum noya fententia prodiret, fed antiqua tantummodò renovaretur. Factus ſum itaque executor veteris conítituti; non promulgator novi. Quicunque | enim in hærefim femel damnatam labitur, ejus damna- | tione feipfum involvit. | f Senrentia hujus capituli est cadem cum fententia capitis paulo post fequenti, id est, Achatius, quamvis verba difere» pent. C. II. O Nonest retratandum, quod femel Sy- nodus ſtatuit contra unamquamq; hæreſim. Idem Gelafius in epiftola ad Epiftopos Dardanig. Ajores b noftri divinå infpiratione cernentes ne- ceſſariò præcaverunt, ut quod contra unamquam que hærefim coađta femel Synodus pro fidei c com- munione& veritate Catholica atque Apoftolica pro- mulgåffet, nonfinerent novis pofthæc retractationibus mutilari: ne pravis occafio præberetur, quæ medicina- liter fuerant ſtätuta, pulſandi, ſed auctore cujuslibet inſaniæ, ac pariter errore damnato, ſutficere judicave- runt, ut quiſquis aliquando hujus erroris communica- tor exifteret, principali fententia damnationis ejus ef- ſet obſtrictus& inßd. q Sic Sabellium damnavit Sy- nodus: nec fuit neceffe, ut ejus ſectatores poſtea damna- rentur, fingulas viritim Synodos celebrari; fed pro te- nore conftitutionis antiquæ cunctos, qui vel pravita- tis illius, vel communionis extitêre participes, uni- poan a Burch..ó, c42. IVO partio C170. b Polhe lib, tit. g. Roeg. Tve-10.c,114, 6171, Pann desgi al. fide.

Ertimmuntears nirum Hoflint Flaretici. 343 s e A verlalis Ecclefia duxit æ effe refutandos. Sic: Arium, Eunomium, Macedonium, Neftorium; synodus ſemel gefta condemnans,ulteriùs ad nova Concilia venire non ünit. C. III. Non ultra in eum procedere oportet, quli in hareſim damnatam re- cidit. Item Felix Papa. IL-A Chatius 6 non fuit novi, velproprii inventer er- „roris, ut in eum nova ſcita prodirent c; fed a- lieno facinorifuà communione fe miſcuit. Itaque ne ceſſe eſt, ut in illam recideret juftå lance fententiam, quam cum ſuis ſucceſſoribus per convenientiam 1 Sy- nodalem ſuſceperat auctor erroris. Polycarpis lib. ititi t6. citat en Gelaj in commonttorio ad Fauſtum. 1 Q Convenientiam] Sre in vetuftis etiam Gratiant. ex- emplarebus, G recentioribus<a In anti- quioribus verd Conciliorum,€ cpifiolarum Pontifcum editionibus Cegitur, conniventiam. Si ergò Epifèopus she in harefim jam damnatam lapſus eft, an i excommunicatione damnatus alos damnare non poterat Ex-| i 6, apud quem habetur lstzonibus Conciliorum. tiquàã oomniunicatus enim alios excommunicære non valet. cbmnmunicatus alium excommu- nicare non potest. Unde Alexander II. fèrzbit Valeriano Epi- fèopo Martyri. 1 f Udivimus d, quòd Henr chiepifcopus, vifus ſit te excommunicare. Verùm, quia excommunicatus te excommunicare non potuit, A- poſtolicà auctoritate te, tuosque abfolvendo, n andamus exinde nunqvam curare. 1§ Martyri.] Apud ivonem est, Guillelmo Marcio- ibus legitur, Martyr ,„ fèu 2, ckise Ecele- ni, In vetuſtis Gratiani exempla r ſignifacari vο y ut videatlur hoc nom KET ımuero tantam est, Valeriano fit Epifcopo. Sinautem 1 ex corde fuo novam barefim confi erit,€x guo táliapradicare cæpit„ nEeMmMInNeEm damnare potuit: quia nec otest dejrcere quenquam jam profiratus. Ligandi namg, vel foir di poteftas verisnon falfis Facerdotibusa Domino tradita eSt Apo flolu enim dilturus k Quorum e remileritis peccata,&.] pramifit:(Accipite Spiritum Sanctum:] uz evidenter cun- élis oftenderet eum, qui Spiri ant t, peccata non aj- um non h Decreti Secunda Pars. autem ſpiritu, jam judicavi ut præſens, eum, qui | permifi. Hi icus; Ravennas dius Ars| c 344 tem Dominus daret;Petro pra omnibus,€y pro omnibus claves reg cælorum:fe daturum promifit, dicens:(Tibi a dabo claves regni cælorum.} Quicungueergo abunitate Ecclefia( que per Petrum intekigitur)fueritalienus, execrare potest, confecr are non valet; excommyanicationts vel reconciliati s poteflatemnon habet, Unde Apofolus b, cum fornicatorem Corinthium excommynsi ſcriberet, ait: ¶ Ego quidem abſens corpore, praſe candum ratus eſt, in nomine Domini noftri Jefu Chriſti, congre- gatis vobis,& meo fpiritu, cum virtute Domini noftri Jefu Chrifti, tradere hujuſmodi hominem ſatans in inte- Titum carnis] rmam excommunicai f ni often docuit, non nifi | Ta quo , x A lelem,& d fideli notandum. In nomine namg d operari nifi in Spie cooperante, non nifi fidelis ali Domini, atg, c jus virti valet: camnemo pofiit dicere,| Dominus c Je ritu Sandto.| K d-prohibeat agnum comedi extra catholicam E ncam D Ps lunt e: f efione fidei ab ea funt alien, ab ejus} tur fed at tur ficut illi;qui a ducave 1hominis,& biberitis ejus fangui- nem,&.] dixerint: ¶Durus eſt hic ſermo,& quis potelt a AJ eumaudire? I atq; ita abierunt retrorſum, non repulfl, ſed alitt etiam Apoſtolus fy cum d [Si quis frarer,&.] De in s, qui foris funt, Domir t, nobis judicium comraifit. Sicut antet cx EX ÇONI ret, pramifit: fuit, dicen 5judicab t] D: hi autem, gut intus fi Si quis frater,]& ex hin guad t, apparet non nifi fidelem exi fide qui benedik : e0, Guod integritate catholzc e fidei reci poteftatem minime habere.. Catholic icere non riam dare non potest. Hec an vel excommunicatis dila J gandi vel j probantur. 1€) Sinautem} Noz defi Alexandri. Sed apud Ivonem& in Pannonmia n Cin vetuſtis Gratiani codlicibus hic eſt ea nota, gua fosti Etes} fecundum membrum dsvj honis mih x fym i poteflatem non habeantymuitorun unt, qui crederent omh verbis Gratiani. quaſtionis principio a Gratiano propofita; ommnmg O qua dicumtur, ad id confirmandum concurrunt, i A F thai mli fi 2§ Spiritus poftulet,) Verba ipfa Apofiois jum t hac:$i Mo Ab ual cstis Caia e tenere vel remitte 0 òopirrtum dandtum nemo, nifi- in- po trä Ecslefam accipit gutar ip/am unitatem per gratiam faci tra Beslefiam accipit;guia grip] 4 em per gratiam facit. umešf:| Accipite Spi- g Unde non nifi congregatis in unum di ritum Sanctum: fies£ defiendit S ACcIpitUr tiA C nec nifi fuper cor ſfcut& Apoflo- lus nit, Spiritus g pol ctra Ecclefiam nec poſtu lare facitnec impetrare 2e Dominus dicturuas, l Quod z -h petieritis,&c.| premifit:| 10 ex vobis con- ſemerint ſuper terram eæ e iterum: ¶ Ubi duo yei tres congregati erint in nomine meo, ibiego fum in medio eorum:] imirum cunctis oſtendeæns, ſe non ha- bitaresn cordibus eorum, qut fuperbaa fingularstatem fèguuti, à zritns impetret eorporis: Chrifti compage ſemetipſos abrumpunt. In quibus autem Chrifius non habitat, in ei Spiritus Sanas mentium j giens locum non habet. Cum ergo peccata dimittere, v communicare, Vel reconcilsare opus fit Spirits Sa Chrifi: apparet,quod hi, quiextraEcelefiam fu fint, nec ſolvere, nec reconcili ando Eocle, nt, nec l ſticæ communi re, nec excommunicando ejus ſocietate priv are, quà ipfi. h iHate lut. e l A i fehiſimate polluti, five fèntentiâ notati, penitus carere probantur ] Unde, cum omnibus d a al dixit. b srefu- 1er e, EX- Cipulis parem ligandi atg, fòlvendi potefla- militerautem& Spiritus adjuvat infirmitatem noftram Nam quid oremus, ficut oportet, nefimus, fediple Spiti. a1£. i‘tibus. In glo tus poftulat pro nobis gemitibusinenarrabilibu. ngiof ; st verba fequenitá» Spiritus ad cum locum j anten interline impetret. j P niſi quod akr C. V.€ Nonfilvitur vel ligatur, P a Pj vel li Foritas beati Petri foluerit Vet t- gavertl. 5 fario fiet] Ait entm Leo Papa ferm.3. in annue ,,2. de natali Apt- ſamptionis,€ fè $ hi% oy ie e cunque Cxi Mo g ergò Petri privilegium, ubicung kwl 1 pſius fertut æquitate judicium, nec ne s ſeveritas, vel remiſſio, ubi nihil erit ligatum, nin t 6 rus aut ſolverit, aut ugi lutum, nifi quod beatus Tettus aut folvent, A nds Es- verit. í C. VI. In perſona perri, I gandt p cleſia poteſtatem accepit. Bem Auguftinus fuper Ioannem, ad c 12. vit ia: Uodcunque h ligaveris fuper teram a a tum& in cœlo.] Si hoc Petro tantùm dit meme a Joan. t a Matth. b, b Grs C narm d h tract. ſs. dve pstg..57. Pannl.s c13. e d g Rime h Matthat Polyc. d. 2. tit.16.© al. procederent. 7. hanee E Afora. Lai polye liht e Eidem. f I. Crꝗ.£ polye: bzdihi h J | tite Mattb non

845 non hoc facit Eccleſia. Si autem in Eccleſia fit(utique quæ interra ligantur, in cœlo ligentur,& quæ ſolvuntur in terra, ſolvantur in cœlo: quia cùm excommunica: Eccle- ſia, in cœlo ligatur excommunicatus: cùm reconciliat Ec- cleſia, in cœlo ſolvitur reconciliatus.) Si ergò hoc in Ec- cleſia ft, petrus quando claves accepit, Eccleſiam ſanctam ſignificavit. Si in petri perſona ſignificati ſunt in Eccleſia boni, in Judæ perſona ſignificati ſunt in Eccleſia mali. C. VIEL ꝙ Suis meritis firmeen, nonminquaim tur- batur alienis. ven Ambrofius ad cg.Lues, On a turbátur navis, quæ Petrum habet: turbatur illa, quæ Judam habet. Etfi multa illic diſcipulo- rum merita navigabant; tamen eem adhuc perfidia pro- ditoris agitabat: In'utraque Petrus; fed qui fuis me- ritis frmus eft, turbatur alienis,.Caveamus igitur perfi- dum ,cayezmus proditorem; ne per unum fluctuemus plurimi. Ergò non turbaturhæc navis, in qua pruden- tia navigāäbat; abeft perfidia, fides afpirat b Quemad- modum enim turbari poterat, cui præerat is, in quo eſt Ecclefix firmamentum? Illic ergo turbatio, ubi modica fides: hic ſecutitas, ubi perfecta dilectio. Denique etſi aliis imperatur, ut laxent retia ſua, ſoli tamen Petro di- citur: e( Ducin altum,|] hoc eù, in profundum difpu- tationum. Qvid enim tam altum, quàm altitudinem divitiarum videre, fcire Dei filium,& profeffionem divi- næ generationis aſſumere? quam licèt mens nequeat hu- mana plenè rationis inveſtigatione comprehendere, fidei tamen plenitudo complectitur. In pleriſq; vetuftisest tantum, Item Ambrofius. Jn val- gatis autem addebatur, fuper Marcum, C. VIII 9 Colus Petrus accepit mandatum, ub hamo pifiem caperet, Idem albidem pauld inferius. St d aliud e Apoſtolicum piſcandi genus: quo ge- nere folum Petrum piſcari Dominus jubet, dicens: [ Mitre f hamum, d eum pifiem qui primus aſcenderit, tolle.| C. IX. Q Nulla perturbatio a tramite Apoſtolica Ledis retrahat, qua omnes harefès femper deſtruæit. Iem Lucius Papa Epiſcpis Gallia,& Hiſpania. ar 4 ergo fide,& Apoftolico tramite proptêr ul- lam perſecutionem h. nolite recedere, fcientes, quo- niam juxtá Salvatorisfententiam, beati ż funt, qui per- ſecutionem patiuntur propter juſtitiam. Hæc eſt Apo- ſtolorum viva tradkio: hæc vera charitas, quæ prædican- da eft,& præcipuè diligenda ac fovenda, atque fiduciali- ter ab omnibus tenenda: hæc ſancta& Apoſtolica ma- ter omnium Eccleſiarum Chriſti Eccleſia: quæ per Dei omnipotentis gratiam à tramite Apoftolicæ traditionis nunquam erràſſe probatur: nec hæreticis novitatibus de Pravata ſuccubuit ſed, ut in exordio normam fidei Chri- ſtianæ percepit ab auctoribus ſuis Apoſtolorum Chriſti Principibus, illibata fidetenus manet, C. X. g Fides Romana Ecilefia omnem harefim defiruit, nullam fovet. Lem SIxtus Papa IIL ad Gratum Epiſcopum, epiſt.i. Mee ſum, me ſub illius nomine Eccleſiæ pręſide- IVIre, cujus à Domino Jefu Chrifto eft confeſſio glori- ficata:& cujus fides nullam ż hærefim unquam fovit, fed omnes quidem hærefes deftruit. Intelligo autem mihi aliter non licere, quàm ur omnes conatus meos ci saufæ, in qua univerfalis Ecclefiæ falus infeftatur, impen dam». a Polyed.y titz Anfèk Lre 37. Matth.16. d Ee ahud orz,€ Polyc.ibid. f Matib. 16. g Polyc..i tit 3 Anſlincat. h al perturbationem. i Matr. f. Felix 1.. 3. Marcus ad Athianaſcum. k Anfibi egó Polyeds. uα. N al. nullum un quam, falit fid, b al Săperat. c Lues Caula X XIV. Quæft. I. 846 Mullis hareſibus Romana ſuccubuit Ecclefia, Lem Euſebius Papa Epiſcopis Toufiia, epift. N ſede Apoſtolica extra maculam ſemper eſt catholica lexyata religio. CXI Excommunicareutrùm pofint Heæretici. C. XI. Ad Romanam referatur Ecelzſiam, quoties ratzo fider ventilatur, Lem Innocentius Papa Epiſcopis Conctlit Mi- levitan epist Uotieg a fidei ratio ventilatur, arbitror omnes fra- tres,& Coëpifcopos noftros nonnifi ad Petrum, id eft, fui nominis,& honoris authorem referre debere( ve- luti nunc retulit veftra dilectio-) quod per totum muñ- dum poffit Ecclefiisomnibusincommune prodeffe. C. XIII. Q Orifliana religionis zelum Romana Eccleſia pra cateris halluit. Hrem Julius Papa ad Epiſeapo, Orientales, epiſtit. Fficii b noftri confideratione non eft nobis dilimus lare, non eft tacere libertas ce, quibus major cunctis Chriftiang religionis zelus incumbit. ©. XIV. Ẹ Aliorum ora non:timet fidis» quam Romana commendat Ecolejia. Lam Hieronymus ad Damaſum in expo- Iitione Spniboli. Ke d eſt fides, Papa beatiſſime, quam in Eecleſia ca- tholica didicimus, quamque ſemper tenuimus ĉe tenemus: in qua ſi minùs peritè, aut parum cautè fortè aliquid pofi:um eft, emendari cupimusà te, qui Petm&- fidem;& fedem tenes. Sinautem hæc noſtra confeſſio Apoſtolatũs tui judicio comprobatur, quicunque culpare e voluerit, ſe imperitum, vel malevolum, vel etiam non catholicum, non F me hæreticum comproba- bit. Bem. Sancta 1 Romana Eccleſia, quæ ſem- per immaculata manfit,& Domino providente,& bea- to Apoſtolo opem ferente in fututo manebit, ſine ulla hæreticorum inſultatione firma,& immobilis omni tem- pore perſiſtet. 1 Sancta] Her viddentur ſumpta ex epiſtola Marct Papæ ad Athanafium, fed alio modo aptata. Nanrapud ilum: post alia quadam fic legitur: Non, ut nos aliquid finitrum, veſtra ex parte arbitremut: ſed nos& vos, illosq̃ue abſque ulla in peſterum titubatione unum ſentire optaremus:& fan- cta Romana Eccleſia, quæ ſemper immaculata manſit,& Domine providente,& beato Petto Apoſtolo opem fe- rente,& in fututo manebit, ſine ulla hæreticorum in- ſultatione, firma,& immobilis omni tempore perfi- ftit. C. XV: Q Aliud, guam RomanaEcclefia neg fèin- tire, neg, docere permittitur. Trem Marcellus Papa univerfis Epifeopis per Antier chiam conflitutis, epift. r. Ogamus g vos fratres, ut non aliud'doceatis, ne- que fentiatis, quàm quod à beato Petro Apoſtolo R & reliquis Apoſtolis,& Vatribus accepiſtis. Ab illo enim primò inſtructi eſtis. Ideò-non oportet vos proprium derelinquere Patrem,& alios fequi. Ipſe enimcaput eſt totius Ecclefix: cui ait Dominus,[ Tu h es Pétrus,©- Saper- hane petram adificabo Ecclefiam meam,&.) Ejus enim fedes primitùs apud vos fuit: quæ poſteà, juben- te Domino, Romam translata eſt: cui, adminiculan- te gratia divinà, hodiernã præſidemus die. Nes ab ejus diſpoſitione vos deviare oportet: ad quam cuncta ma- jora Ecclefiaſtica negotia, divinà difponente gratiã juſſa ſunt referri: ut ab ea regulariter diſpona ntur, à. qua fumpsêre principia.. Si verò veſtra Autiechena, a Polyc.ibidAnfèl lic zz dizcsg b- Anflicap 3t aliliberum. d, Polhcibid. e al. maculare. f aliſed hareticum. g Polycup. lib. l. uut. A. Anſelmus libro 1. cap. A I Aanh.dö.

Ercummunicat utrum pofi haretici. Decreti Secunda Pars. 848 —-$ uæ olim prima erat, Romanæ ceſſit ojus non ſit ſubjecta ditioni. ꝙ In hos cabite aliqua funt addeta,& in fuum locum reſtituta Quam unitatem tenere firmiter,& vendicare debe- nulla eſt, quæ ex originali. Glofa antem ad verbum, oportet, facile tra nfpons potest.; C. XYI g Alexandrina Ecclefia a Romana diſſentire non licet. em Leo Papa Dioſcoro Epiſcopo Alexandrine, cpifi.79. al.8t. Um a beatifimus Petrus Apoftolicum 4 à Domino 1 acceperit principatum,& Romana Ecci permaneat inſtitutis, nefas eſt credere, quòd ſanctus di- cle- fcipulus.ejus Marcus, qui Alexandrinam primus E fia in ejus fiamgubernavit, aliis regulis traditionum 1 fuarum de- creta formaver unus ſpiritusf erit& di t: cùm ſine dubio de eodem fonte gratiæ ſcipuli,& magiftri; nec aliud or- dinatus tradere potuerit, quàm quod ab ordinatore aditionum] Sic eſt emendatum es: é Gratiani codicibns, Anfèlmo: batur, aliis regulis,& tra verit. C. XVIL g Profy A Romana abj S CF originalt£ 1 det aurem erαονu S >` Tem Ambroſii 1 c Petrus vole rem habere in ſpec rio d non haber l rent, guaman m 1 duobus vetufiis j onibus fua decreta firma- em, docuit, quòd au- inité- nt. Sed bonus Dominus& ipſi refun- dit auditum: ſecundùm prophetica e dicta demonſtrans, $ & ipfos, fi convertantur, poſſe ſanari, qui in paſſione Do- 5 b mini vulnerati funt: eò quòd omne peccatum fidei myfteriisabluatur. Tollit g ergò Petrus aurem.‘Q pit claves regni cœlo- re Petrus? Quia ipfeeft, qui acc j rum. Illeenim condemnat, qui&abfolvit: quoniam ligandi& folvendi idem adeptus eft poteftatem. Tollit aurem malè audientis, tollit autem gladio ſpiri urem interior le intelligentis. Caveamus, ne cui tolla- tur auricula, dum legitur paſſio Domini. Si ad divini- rimus in tatem ejus refi exci rmitatem corporeæ paſſionis, ditur auricula,& exciditur à Petro: qui non paſſus eſt Chriſtum Prophetam æſtimari: ſed Dei filium docuit fideli confeſſione ſignari. C XVIIL g a unitatem[ar is non accipilis Cy Oquitur i Dominusad Petru ni os Petris,& ſuper zflam pet j]. Super unum æ; quamvis Apoſtolis omnibus poſt reſurrecti 1 r parem poteftatem tribuat,& dicat:[ S go mitto Vos. 7 tu AnP gA Accipite anifeſtaret, unitatis ejufdem men utunitatem i ginem ab uno incipientem fuå au&oritate diſpot Hoc erant utique& cæteri Apoſtoli, quod trus, pari conſortio præditi,& honoris Sed exordium ab unitate proficiſcitur: onſtretur: quam unam Ecclefiam etiam in C Canticorum Spiritus San&ĝus ex perfona Domini ſignat&c dicit: m ¶Tna eſi columba mea„perfecta CE nna es? matri faa, eleta genetrici ſua.] H nitatem 1 qui non tenet, tenere fe fic Eccleſiæ renititur& reſiſtit, in Eccleſia ſe ç dit? Quando& beatus Apoſtolus Paulus hoc — a An el, iib. t. cap. 30. dei. g Matt i6. h guot verba. Polyc. lib. 7. l hanm m Omk G Gtabatur antea ex Gregorio, apud quem none Finventum. 8 e: ificabo ficat Ecclefiam:& onem fuam, miſit me tå- ori ut Ecclefia una tatis ſucceſſibus copioſa 4. ———Ü | abejus Evangelio feparari? doceat,& facramentum unitatis oftendit dicens.[v aum a corpus, Ó unus Spiritus: una fpes vocationis veflra. Unus dominus, una fides, unum baptifna, unus Dem mus, maximè Epifcopi, qui in Ecclefia præfidemus: ut Eypifcopatum ipſum unum, atque indiviſum probemus Nemo fraternitatem mendacio fallat: nemo fidei veri- tatem perfidà 6 prævaricatione corrumpat.& Ppile patus unus eft: cujusà fingulisin folidum pars tenetur, Ecclefia una eft, quæ in multitudinem latius incremen- to fæœcunditatis extenditur: quomodo Solis multi radii, fed lumen unum:& rami arboris multi, fed ro- bur unum tenaci radice fundatum:& cum de fontes uno rivi plurimi defluunt, numerofitas licèt difufa yi- deatur exundantis copix largitate, unitas tamen fervatur in origine. Avelle radium folisà corpore, divifionem lu- cisunitas non capit. Ab arbore e frange ramum: fru &us germinare non poterit. A fonte præcide rivum,prge ciſus areſcet. Sic& Ecclefia Domini luce perfula, peior bem totum radios fuos porrigit: unum tamen lumen ef, quod ubique diffunditur, nec unitas corporis fepara turs Ramos fuos in univerfam terram copia ubertatis extendit: profluentes largiter rivos latiùs pandit; unum tamen caput eft,& origo una,& una mater eft foæcundi IIlius fœtu naſcimur illius lacte nutrimur: ſpiritu ejus animamux. Adalterati non poteſt ſponſa Chriſti: incorrupta eſt& pudica. Unam domum novit: unius cubiculi fanétitatem cafto pudore cuſtodit. 1 J Unitatem)] Qua ſequuntur uſc⸗ adv ita funt ex originali: ex quo alia etiam& adauta, G C. XIX. 1 lis Ecclefie relinquens unitatem. habet Deum Patrem, unver- Idem abidem paulb inferidi. Lienus e eſt, profanus eſt, hoftis eft; habere jam son poteft Deum patrem, qui Ecclefiam non habet trem, Keminfias ¶ Dominus enim cùm diſcipulis iu unanimitatem fuaderet,& pacem:{ Dic f inguit, vi bis, quoniam fi duobus x ex vobis convenerit in terr, e tik re, quameuinque hetieritis, eontinget vobis a pare m guin cælis esf. Ubicungue entm fuerint duo, aut tres coleđi m meo, ego cum ei fum,| oftendens non mi tudini, fed unanimitati deprecantium f lurimūr bui.{ S: duobus, inquit, ex vobi cm unanimitatem priùs pofuit: concordiam pacis Ja præmifit: ut conveniat nobis fideliter,& firmiter, docuit. Quomodo autem poteftei cum aliquo conve- nire, cui eum corpore ipfius Ecclelig,& cum ur iveria fraternitate non convenit? Quomodo poflunt duo, aut tres in nomine Čhrifti colligi, quosconftatà Chritto,& m lti- m tri a< j his beati Cypria 1§ Siduobus] Sic legitur in oflo vetuftis beati P dicibus,& hic,& aliis locis, uba hac Evangelu jente h Si duo€X vO vulgatis tamen esT, st antea apud Gratianne: convenerint. C. XX. Ligandi&. ſilu ndi non m paci catholica non habet, Fem Auguftinus libre7. de baptifino,€35! ;': a< ıs g confideratis puto mẹ non te Mnibus g confid P jam fint è- per petram p 4 P h habet poloſta TEI> gui nit erè dice re, alios ita effe in domo Dei, utiptie dem domus Dei, quæ dicitur h ædificari quz unica é columba appellatur, quë Gen f ons igna! {ine macula& ruga,& hortus conclutus, w aradifus cum fructu pomotum: nim amea c frallum Jerig. d al g Anſclili puteus aquæ vivæ, p — a Ephef4. b al perfidie.; riofa.€ Polycibid Anfil-.-2 f Matth. n. Ephs. j Lyty h Mathi l Camp HP caß. jPe domus 320 domus efiam.

OIDU G an Dote pyt UNM, iy unitatem ditatis extend n unim tenaci 1 lurimi de ndantiscop Avelle radiu ibuscop ur; fpiritu e y Chrifti: incoreuptat q; unius cubiculi fan tem) Qua fegun al; ex guo aiat pem prins PONE -pt conveniat 1: am tenono pineCon $49 Caufa XXIV. Qux ſt I Extommunicare hareticinon . 4 poflunt 857 O domus etiam claves accepit, ac poteftatem folvendi& ligandi. Hanc domum fi quis corripientem corri- gentemdue contempferit,[ f a tbi, inquit, ficut ethni- cus& publicanus.| Dehac domo dicitur, b[ Domine, di- lexi decorem domýs tug,& locum habitationis gloria tug.|& [ Qui c habitare facit unammes in domo.])& L cunda- tus d fum in his, qua dicta ſunt mihi, in domum Domini bimus:|&| Beati e, qui habitant in domo tua, Domine: in ſecilla ſsculorum laudabunt te. i F Antea ér hoc,& ſequens caput tribuebantur Hierompmo, qutm- admodum etiam apud Anſelmum,& in Polycarpo. C. XXI. ꝙ aria crimina variis fimt pænis afficienda. Idem bro fecundo, capite fexta. On afferamus ftateras f dolofas, ubi appendamus quod volumus,& quomodo volumus pro arbitrio noftro, dicentes, hoc grave, hocleve eft: fed afferamus divinam ſtateram de Scripturis ſanctis, tanquam de the- fauris Dominicis,& inilla, quid fit gravius, appenda- mus: imò non appendamus, fed à Domino appenſa re- cognoſcamus. Tempore illo, quo Pominus priora de- licta recentibus pœnarum exemplis cavenda monftra- vit, g& idolum fabricatum, atque adoratum eſt,& propheticus liber irå Regis contemptoris incenfus, Sed ſchiſma tentatum:& idololatria gladio punita eſt, exuſtid libri bellicà cæde,& peregrinà captiyitate, ſchiſma hia- tu terræ, ſepultis auctoribus vivis,& cæteris cœlefti igne conſumptis. Quis jam dubitaverit hoc eſſe ſceleratius commiſſum, quod eſt gravius vindicatum? C. XXIL 9 Ex ſola Eccleſſa ſacrificium Domi- nus accipit. Iem Gregorius n h moralibus, lib. 3f. cib. Uia ex ſola Eccleſia catholica veritas confpicitur, apud fe effe locum Dominus perhibet, de quo videa tur, In petra Moyſes& ponitur, ut Dei{peciem ¿ con- templetur: quia, niſi quis fidei ſoliditatem tenuerit, divi- nam ptæſentiam non cognoſcit. De qua ſoliditate Do- minus dicit„72[ Super hanc petram edificabo,&.]& ſu- Pra. NM Sola quippe eſt, per quam ſacrificium Pominus libenter accipiat; ſola, quæ pro errantibus fiducialiter intercedat. Unde etiam de agni hoſtia Dominus præcepit, dicens: z Cin una: domo. comedetur: nec efferetis de carnibus ejus foras] In unynamque domo< meditur: quia in unacatholica Ecclefia veri demptoris ĩimmolatur. De cujus carnibus divina lex o efferri foras prohibet: quia fanum p dari canibus ve- tat. Sola eſt, in qua bonum fructuosè peragitur: unde & mercedem q denarii, non nifi quiintra vineam labo- raVerant, acceperunt. Sola eſt, quæ intra fe pofitos vali- då charitatis compage cuftodit. Unde& aqua r dilu- vi arcam quidemad fùblimiora fuftuli omnes autem, quosextra arcam invenit, extinxit, C. XXIII. ꝙ Nen exhiber fidemCl corpus ejus difèerpit, Item Ambrofius. ŝin oratione funebri de obitu fratris. Dvocavit/ ad fe Cyprianus 1 Epifcopum Saty- rum, nec ullam veram putavit, nifi verg fidei gra- tiame percunctatusque ex eo eſt, utrumnam de Epiſco- pis catholicis eſſet, hoc eft, fi cum Romana Ecclefia con- veniret. Et fortè ad id locorum in fchifmate regionis illius Eccleſia erat. Lucifer enim ſe à noſtra communione tunc temporis diviſetat:& quanquam pro fide exu- a Matth.16. b Pfalz5. c Pfalm.67. d Pſalm. tar. üſalm. g f Prov.. Ofig 12u. Amos 8. g Exod. 32. Hier.36. Num. 16. h i fl.r8.56. Polye. De kg m Matth. 16, n Exod.. O qQ Matth.20. Gely titg. m. 181, de tempore, c. 1 xod.g3, l alit. faciem, al. jufto. P Matth. I Genf T Anfelmus lib,i2. capig8 Po- läſſet,& fidei ſuæ reliquiſſet heredes,non putavit tamen | fidem eſſe in ſchiſmate. Nam etſi fidem erga Deum | tenerent, tamen erga Dei Ecclefiam non tenebant, cu | Jus patiebantur velut quofdam artus dividi,& membra lacerari. Etenim cùm propter Ecclefiam Chriftus paſſus fit,& corpus Chrifti Ecclefia fit s nonvidetur ab his exhi- beri Chrifto fides, à quibus evacuatur paſſio ejus, corpus- que diſtrahitur. Itaque quamvis gratiz foœnus 2 teneret, & metueret tanti nominis debitor navigare, tamen cò tranfire maluit, ubi tutò poſſet exolyere. Judicabat enim divinæ ſolutionis 3 gratiam in affectu ac fide eſſe, quam quia àa ſtatim, ubi primùm copia liberior Eccleſiæ fuit, implere non diftulit, Dei gratiam& accepit deſideratam, & ſervavit acceptam. 1 J Cyprianas] Apud 5. Ambroſium C Anſelmum le- gitur: Advocavit ad ſe Epiſcopum Satyrus. Narrat enim Ambraſtus Satyrum hatrem ſuum, cùm in Sardiniam appuleſſet, ad ſe Epiſcnpum Sardum vocdſſe, ut ſciret, Luciferianusué, an ca- tholicus efèt. Sed ob glofa,€ eum, qui cafum fèripfit, nón esh mutatum. 2 f Fænus] Anreà legebatur, fædus. Refitutum ei ex aliquot vetiſſtis exemplaribus, ortginali,& cateris collectori- bus. 3€ Solutionis] Z aliquot manuſeriptis,& apud B. Am- Porofium,&dcateros collectores legitur, diving ſolutionem gra tiæ. Sed ob gloffam nonest emendatum: opera pretium autem fuc- rit integrum Ambrofis locum perlegere. C. XXIV. G Etiars corpore ab eo recedendum est, qui fidem Chrifli non babet. Trem Beda faper qpiflolam loannis fecundam cap. unico,- Mnis% qui recedit,& non permanet in doĉârina Chrifti, Deum non habet. Qui permanet in dotri- na Chrifti, hic& Patrem,& Filiumhabet. Si quis venit ad vos,& hanc doctrinam non affert, nolite recipere eum in domum: nec Ave eidixeritis. Qui enim dicit illi, Ave, communicat ejus malignis operibus.] Hæc Jo- annes de Schiſmaticis, five hæreticis deteſtandis: quæ ver- bis docuit, etiam factis exhibuit c.$ Narrat d enim de illo auditor illius ſanctiſſimus,& martyr fortiſſimus Po- Iycarpus, Smyrnæorum Antiſtes, quòd tempore quodam, cùm apud Epheſum balneas lavandi gratiã fuiſſet ingreſ- ſus,& vidiſſet ibi Cerinthum» exilierit continuò,& di- fcefferit non lotus, dicens, Fugiamus hinc, ne& balneæ ipfæ corruant, in quibus Cerinthus lavat inimicus veri- tatis. Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cùm occurriſſet, dicenti ſibi, agnoſcis nos? reſpondit, agnoſco primogenitum Satanæ. C. XXV. G Profanus est, extra Ecclefiam beati Petri agnum- comedere tenta lem Hieronymus ad Damafùm. Uoniam e vetufto í oriens inter fe populorum Qi. colliſus indiſciſſam f Domini tunicam,& deſuper textam per fruſta diſcerpit,& Chriſti vineam vulpes exterminant, ut inter lacus contritos, qui non habent aquam, difficile, ubi fons g ſignatus,& hortus ille conclufus fit, poft intelligi: ideò mihi cathedram Petri,& fidem Apoſtolico h ore laudatam cenfui con- ſulendam, inde nunc meæ animæ poſtulans cibum, un- de olim Chriſti veſtimenta ſuſcepi. Neque verò tanta vaftitas elementi liquentis,& interjacens longitudo terrarum me à pretiofæ margaritæ potuit inguifitione prohibere. Ubicunque ż fuerit corpus, illuc congregan- tur aquilæ. Profligato à{obole mala patrimonio, apud vos folos incorrupta Patrum fervatur hæreditas. Ibi ce- pite terra fæcundo, Dominici k, feminis puritatem ~ mener a quidem]orig b 2ang.“c al exercuit. d Iroa Q. naus.ñ..3. Euſcbius...ld. Anſel.l. lie. ſ. Polhc.li titg floan. ig. g Cant. Hiera h Romas i Matth.24. K Ibid. 13. Ec A aia y d

8 Eacommunicare haretici non £ SI poffint. enteno fruđu referté hicobruta fùlcis frumenta in 10- lium, avenasque degenerant. Nunc in occidente ſol ju- ſtitiæ oritur: in oriente autem Lucifer a ille, qui ceci- derat, fupra fydera pofuit thronum fuum. Vos b eftis luxmundi, vos fal terræ, vos aurea vafa c&argentea: hicteftacea vafa vel lignea virga 2 ferrea,& æterno o- periuntur incendio. Quanquam igitur tui me terreat magnituda, invitat tamen humanitase A Sacerdote viđima d falutem,à paſtore præſidium ovisflagito. Fa- tifcat e invidia Romani culminis, recedat ambitio. Cum ſucceſſore piſcatoris,& dilcipulo crucis loquor. Ego nullum præmium f, nifi Chriftum ſequens, beatitudini tuæ, id eſt, cathedræ Petri communione conſocior. Su- per g illam petram ædificatam Eccleſiam ſcio. Quicun- que$ extra hanc domum agnum comederit, profanus eft. Si quis inarca Noë ¿ non fuerit, peribit regnante diluvio. Et quia pro meis facinoribus ad eam folitudi- nem commigravi, quæ Syriam juncto Barbariæ fine de- cerminat& nec poſſum ſanctum Domini, tot interjacen- tibus ſpatiis, à ſanctimonia tua ſemper expetere: ideò hic collegas tuos Ægyptios confeſſores ſequor,& ſub o- nerariis navibus parva navicula deliteſco. Non novi Vitalem: Meletium refpuo: ignoro Paulinum. Quicun- que/ tecum non colligit„ſpargi non eſt, Antichriſti eſt. 1 JVetuſto] Anuted legebatur, vetus. En ex originali, quoniam glofa nsbilominys convenst. 2 4 Virgaferrea,| Apud B. Hieronymum legitur, Virgam ferream,&gternum operiuntur incendium. Sed ob gloj- Jam non e emendatum: qua etiam canſa fuit, cur aliquot aliis locis facris vifum fucrit indicare in margme leltionem ipſam Origi- IAIN. aaa Fi ndatum est O. XXVI. g Hareticorum cinſortis à Catholi- cis ſunt fugtenda. m Ambrofiusin comnentarii ad.g. Luce U m dignior domus Apoftolicæ prædicationis ingreſſu, quam ſancta Eccleſia? aut quis præferen- dus magis omnibus videtur eſſe, quàm Chriftus, qui» pedes is layare confuevit hoſpitibus,& quoſcunque fuå receperit domo, pollutis non patitur habitare ve- ftigiis, fed maculofos, licèt vitæ prioris, in reliquum ta- men dignatur mundare o proceffus? Hic eft igitur folvs, quem nemo deferere debet, nemo mutare: cui bene dicitur p:[ Domine, ad quem ibimus? verba vita atorna habes, é nos credimus.| Vides executorem cœle- flium præceptoram, qui quoniam non mutavit hoſpi tium, cœleſtis conſortium habitationis q emeruit è Fi- des igitur in primis Ecclefiæquærenda mandatur:in qua, & Chriftus habitator fit, haud dubiè fit legenda. Sin verò populus perfidus, aut præceptor hæreticus deformet ha- bitaowum, vitanda hæreticorum communio, fugienda fynagoga cenfetur, excutiendus pedum, pulvis: ne fati- ſcentibus perfidiæ ſterilis ſiccitatibus, tanquam humo a- rido arenoſoque mentis tuæ veſtigium polluatur. Nam ſieut corpoteas infirmitates populi fidelis ſuſcipere in fe debet Evangelii prædicator,& tanquam propriisinania gefta pulveri comparanda allevare atque abolere vefti- giis, juxta quod fcriptum eſt,[ Quis r infirmatur, é ego xon infirmor?) ita, fi qua eſt Eccleſia, quæ fidem reſpuat, nec Apoſtolicæ pradicationis fundamenta poſſideat, ne quam labem perfidiæ poffit aſpergere, deferenda eſt. t: hoc eſt, qui Chriſtiq Decreti Secunda Pars. 852 C. XXVII. 9 Nec peccatis ſolui, nec cœleſte re. gum ingredi potest, qui ab unitate Eccle- & vot é poi holoc ſuſcip tium. D Quod Apoftolus quoque evidenter afferuit, dicens; f| quæ [ Hareticum hominem post unam& ſecundam correptionem de- via.} a Efast- b Matthi, c 2Tim.2. d vifimam faint orige€ Faceſſat] vera lectio. f primum,) orig. d Matth.:6. h Exed 12ꝛ. i Gen.z. k al. dliſtermi- Nov Corr a m05 5. nat,| Matz. m Anfls..23Polye 45.tinult. m Doan. Ij. mutare] orik. Pan.6. q alicenſecrationis. Copc..5. Anf ircs2. Polyjel y dtg 1 Hlg l alori L aa Tth pins Di c,& projeci fe odorem cœtuum ve dicitiam folliceri(quæ ſtias eorum. Non enim fed offerentium merita, cauſasq̃ue & vidua, quæ in Evangelio e in corbon miſerat, omnibus à Salvatore præfertur non ea, quæ offeruntur, fed voluntatem refpicit oteren Novatianus nec debet nec pot quoque extra Ecclefiam conli dilectionem Chriſti faciens, inter ad chriſtos computetur.&. panlo post. natione ſucceſſit,& quem prætet fAbacuc 2.& Roms. l. Rom achc 2.& Ro$ Auſllane frloht. ſia eft diviſis. Item Beda à faper Matthaum in homilia de Faflo Apulle. lorum Petri dy Panli, ad.16, Matth. quorum fides reprobatur, Gv Uicunque b ab unitate fidci vel ſocietatis Petti A- poftoli quolibet modo femetiplos fegregant, tales nec vinculis peccatorum abfolvi, necjanuam poflunt re- gni cœleſtis ingredi. C. XXVIII. 9 Nuon ſaſeipiuntur eorum ſacrifcia, ita. Irem Hieronymus in Amos Prophetam, ad cc. ftivitates veſtras,& non capiam ſtrorum. Quòd fi attuleritis mihi holocauſtomata& munera veſtra, non accipiam, a pinguium veſtrorum non reſpiciam.] N Odit 4 autem Deus,& non folùm odit, fed& tes eorum 1, qui non cele projecit feftivita brant feftivitates Dei,fed ſuas. paucas€ Odiffe 2 autem,& projicere,& non o- dorari, humanà loquitur ſimilitudine Dei noſtris ſermonibus c ognoſcamus. dare eleemoſynas, pu- rolocaufta funt vera) nonet atur afpicere pinguiffimasho- facrificiorum magnitudinem, dijudicat, 4 Undo aufta, ut videantur jejunare, it Dominus, nec dign ut nos affeltum- Et ſi obtulerint am duo minutt ; quia Dominus i 1§ Eorum,) In commentariis B. Hierommilie, quema: modum éy aliis locis hujus capitis fant aliquot verba imterpfiedkt Ivo koc loco habet ut Gratianus. 2 Q Odife] Antehac verba apud B. Hieronymum li nem antecedit, c. Odit. ſuprà 1. ꝗ. 1. C. XXIX. ꝙ Vbi charitas non efl ibi fides vl juflitia locum non habet. Item Auguſtinus de ſermone Domni in mote te, lib J. c. 9. fana fides non eft, non poteft effe juftitia, juftusex fide vivit. Neque Schifmatici aliqu ifta mercede promittant, quia fimiliter, eft, non poteft effe juftitia. Dileĉtio g€ malum non operatur: quam fi haberent, rent corpus Chrifti, quod eft Eccleſia. quia Í id ſibiet ubi charitasnon nim proximi non dilanla- C. XXX. g A fide recedens„Speritk per- Fectionem amittit Fem Innocentius Papa ad Ak epift.18. Æretici h, àm à fide catholica d &ionem Spiritůs, quam acce C. XXXI. ꝙ GSacri o fcii 1 tus carent heretter. Irem Cyprianus Ma fiola fexta. Idicimus 4 omnes omninò Hai ticos nil habere poteftatis ac juris. eft excipi, 9 ſtens,& contra P jverfarios& q Ecclefiauna h teſt. Si enim apu una& intus effe& foris non pO atianum aft, apud Cornelium ne elium fuit, qui Fabiano Epifco ...“ E Ibi glofa ord..25. b Ivo.gc3s d..t odit Dens. aliquot ve az h rig 0 perant, porefate pai- on fui Sacer ——— rbis omifis, randrum, fa efciverunt, perit amiſerunt. gno filio falutem, dibrepi > A ș& Schima propter quod qud minũs ißle acem at ti- etico gb veroap! raa olii o legitimā ordi e n dotii honorem- — c Ivoſ.. eioh A e Maii pab tA jgiits Dr pmartytið communio nunio piodatur, te Schim sa temeri

&nonfolù , quinon cel € odile? ana loguitur liceri(que inus, ne Non enim facrinoë m merita, caulasquet in Evangelio e coi zfer usà Salvatore p epuntut, RA volunte Ih „ emmene bocis uius capri ji i aput Gratia fe] Ateb wng c odit, fpr (1X. gune Wh iins p Augulis th a fides non ek ma esfidevirit Ne; de promit, 9 otek elk pti popet: q g Cchrihh goo' pi e l (ii M y stius y Innocen ken 4 adh mandet TN pinsa g% 853 Caufa XXIV. Quæft. martyrio quoque Dominus glorificavit, Novatianus in Ecclefia non eft, nec Epifcopus computari poteft, qui Evangelicå& Apoitolicà traditione contemptå, nemini fuccedens, à feipfo ortus a eft. Habete namque, aut tenere Ecclefiam nullo modo poteft, qui ordinatusin Ec- cleſia non eſt. Cpaulo poſt. Quòd b verd eundem» quem& nos, Deum latrem, eundem Filium Chriſtum, eundem Spiritum Santum nóffe dicuntur,nec hoc adju- vare tales poteft.& infia. Ņ Invenimus< intali facino- te non ſolùm duces& auctores, ſed etiam participes pœ- nis deſtinari, nifi à communione malorum fe feparave- rint, præcipiente per Moyfen Domino,& dicente: 4 [ Separamini à tabernaculis hominum iflorum durifamorum, Ó nolite tangere ab omnibus, que fùnt eis, ne fimul pereatis in peccatis eorum) Et quod comminatus per Moyfen Do- minus fuerat, implevit, ut quifquis feà Chore,& Da- than,& Abironnon ſeparäſſet, pœnas ſtatim pro impia communione perſolveret. Quo exemplo oſtenditur& probatur, obnoxios omnes& culpæ& pœnÆE futuros, qui fe Schifinaticis contra Præpofitos& Sacerdotes irreligio- så temeritate mifcuerint:; ficut etiam per Ofee< Pro- phetam Spiritus Sanctus teftatur,& dicat:[ Sacrificia eo- rum, tanguam panis luctus: omnes, qui manducant ea, conta- minabrintur,] docens ſcilicet,& oſtendens omnes omni- Rò cum auctoribus ſupplicio conjungi, qui fuerint eo- rum peccato contaminati. Quæ ergò apud eos merita effe circa Deum poflunt, quibus fupplicia divinitùs ir- rogantur?& inßa.& Si autem foris cuncti hæretici & Schifmatici non habent Spiritum Santum,& ideò apud noseis f manus imponitur, ut hic accipiatur, quod illic nec effe, nec dari poteft: manifetum eft nec remif- Ronem peccatorum dari per eos poffe, quos conftat Spi- ritum Sanctum non habere. 1 Q Officii] Sice emendatum ex plerifg, veruſis. An- æa legebatur, facrificià, C. XXXIIL€ Proprio fpolientur honore, qui con- tra pacem Ecclefia nituntur. Irom Liberius Papa in opiflola ad Athanafium. Qon g Ecclefix pacem funt, fi dignitatem aut cingulum militiæ 4 habeant, nudentureis. Si au- tem funt privati, fiquidem nobiles exiftunt, fuarum fub- ftantiarum profcriptionem patiantur:fi autem ignebiles, non folùm in corpore verberentur, ſed exilio perpetuo eaſtigentur. C. XXXIII. ¶ Nec conſocrat, nec conſẽcratur sn fihifmate confiitutus Epiftopus. Irem Pelagius Papa. proe á utita dicam, rapina in divifione eft non confecratus, fed execratus Epiſcopus. Si enim ipſum nomen conſecrationis rationabili ac vivaci intellectu diſcutimus, is, qui cum univerſali detrectat conſecrari Ecclefia, confecratus dici vel effe nullå ratione poterit. Conſecrare enim eſt, ſimul ſacrare. Sed ab Eccleſiæ vi- ſceribus diviſus,& ab Apoſtolicis ſedibus ſeparatus, exe- crat ipfe potiùs,& non conſecrat. Jure ergò execratus tantùm, non confecratus poterit dici, quem fimul fa- crare in unitate conjunđtis membris non agnofcit Ec- clefia. Videamus tamen, utrùm vel ipſarum eonſuetu- dinem partium in ſua ordinatione& conſervaverint. Nempe is mos antiquus fuit, ut quia pro longinquita- te vel difficultate itineris ab Apoſtolico oneroſum il lis fuerat ordinari, ipſi ſe invicem Mediolanenſis& A. quileienſis ordinare Epifcc pi debuiſſent: ita tamen ut in ea civitate, in qua erat ord'nandus Epiſcop s, alte rius civitatis Pontifex occurrere debuiſſet: ut& ordi- a al ordinatus, b>.1denig,$. guòdverð c.91f quu inquit.$. quaregui, d Num.s6. e Oſee 9. Ë abest aborig- g Anfiscóp h al autmaltnam, à Anſel. bizce, Polyedzsitg K alex ordmatione, 1 Excommunicars haretict noa 8 z poffunt. s 54 nandi electio à præſenti ordinatore ex conſenſu univet ſalis, cui præficiendus erat, Eccleſix meliùs ac faciliùs po- tuiſſet agnoſci·& in ſua, qui adEpiſcopatum provehendus erat, nec tamen ordinatori fuo fubdendus fuerat, ordi- naretur Ecclefia. Etenim cùm, ficut diximus, Ecclefia u- na fit,cui in Canticis Canticorum dicitur æ:[Uva e™ columba mea,| nullam aliam efie conftat, nifi qug in Apo ftolica radice eft fundata: à quibus ipfam fidem in uni- verfo propagatam orbe non poteft dubitari. Quod vobis, licèt notiffimum omninò fit, beati tamen Auguftini te ſtimonio comprobemus. Audite, quid in quodam opere ſuo præclariſſimus doctor dicat Ecclefiz. Ait enim; ¢ [ Quod finullo rodo refè dici potest Ecclefia, in gua fihifina eshs reſtat, ut quoniam Ecclefia nulla efè non poteft, ea ſis, quam s fèdis Apoflolica, per Jaccefiiones Epifioporum radice confistutam, nullorum hominum malitia( etiamfinota excludi© non poffit» ſed protemporis ratione toleranda judicetur) ulo mode valeat exx tinguere.] C. XXXIV. Ẹ Unitati nm cimuutenicæt Schifinaticis confèntiens Idem, Chifina d fiquidem ipfum, quod Grecum nomen eſt, ſciſſuram ſonat. Sed in unitate ſciſſura eſſe not poteſt. Non ergd unitati communicant, qui Schifma.- ticis communicant. Partes fibiipfi fecerunt,& ab co, quod unumeft; ut Apoftoli e Judæ jam verbis loquar, ſemetipſos ſegregantes, Spiritum non habent. Quibus omnibus illud efficitur, ut quia in unitate unum non lunt ut quia in parte eſſe voluerunt, ut quia ſpiritum non ha bent, corporis Chriſti ſacrificium habere non poffint. Non autem nobis nunc illa quæſtio eſt, utr tole- rare malos, fed utrùm debeamus Schifinaticis ſociari. Si enimetiamipfi, licètin fuo fenfu abundantes, intra materna tamen pofiti vifcera f quærerent veritatem à nobis repellendi non erant, donec apud eos ralione duce rei veritas claruiffet. Sed quia fe ab univerfali Ecclefia diviferunt, ficut beatus Auguftinus g ait, omnis Catholicus{ecurus eam partem deteftatur, cui Eccle fiam univerfalem Apoftolicis fedibus roboratam non communicare cognofcit. Nec enim levigat crimen co- rum, magis verò auget, quòd eos diu reſtitiſſe dixiſtis, ne Apoſtolicis communicantes ſedibus in ſua commu nione reciperent. Inhoc enim dum& illi culpandi funt, qui communicare talibus voluerunt, multò magis tamer illi execrandi funt, qui non folùm in Sacerdotibus com- munionem Apoſtolicarum ſedium, verùm etiam in ipſis Laicis fpreverunt. Sed nec illud eis prodeft, quòd eos in eifdem literis vel ignorantiå rationis, vel fimplici tate intellectüs fui à noftra fe communione fufpendiffe perhibetis. Idipfum enim magiseft, propter quod Schif- matici funt:quia non eos diverfa fentiendi judicium, fed quædam apud fe delata, fibi tamen incognita metuentes, & contra Apoftolicam fedem temerè credentes, peffima diviſit opinio.. Quod fchifma fpecialiter effe beatus de- nuntiat Auguftinus,% dicens de talibus;[ Aduersus aufloritatem illarum Ec rum, que ab Apoſtolica 1 ſede epiflolas accipere meruerunt, temere credendo, immanißßimum ſehiſmmalis crimenà fe propulfarer poterit] Ad ſummam, aut illos Ecclefiam effe creditis,(& cùm dug-Ecclefiæ effe non poſſint, nos, quod abſit, Schiſmaticos judicabitis:) aut ſi veram in Apoſtolicis fedibus effe conftat Ecclefiam, & illos ab unitate divifos cognoícite,& communionis quæſtionem eſſe fublatam, quam veram nifi in unita- te conftat effe non poffe. Noli i ergò, quafi nulla a Cantó. b Simile quadam fùp. dift. 1. cap. palam, c al drexcludi. d Anſſ lilæ..æ. Polhc..p. tits.€ Iuno dar. f alubera. g fùpeåd cpudenda. h dif.19.in canonicis, ài Denfledit p162, Ee z2

Exummuncareharetici non poffunt, Decreti Secunda Pars: 856 Schifmaticorum, atque Eccleſiæ differentia fit, velle in- difterenter utrorumque ſacrificiis ſociari. Non eſt Chriſti corpus, quod Schiſmaticus conficit, fi veritate duce diri- gimur. Nec enim diviſum effe Chriftum, poterit quif- quam fine Apoftoli a reprobatione confingere. Unam, üt fæpè di&um eft, quæ Chrifti corpus eft, conftat effe Ecclefiam: quæ in duo, vel in plura dividi non poteft, Simul enim cùm ab ea quifque recefferit, effe defiftit Ec- clefia. 1 Ab Apoſtolica] Apud Anſelmum,& in Polpcarpo legi- zur, quz Apoftolicas fedes,& epiſtolas accipere merue- runt. Et convenit cum verbis B. Auguſtini libro fecundo de do- crrina Chriſtiana, cab. 9. prout notatum est fup à difl.19. in ca- nonicis. C. XXXV. ꝙ Ex quo Epiſcobus fider contraria do- cet, alium excommunicare non potest. Eem Nicolaus Pa pa ſcrabit Michacli Ai, epift. 7- Emendata est hec rubrica ex plerifg vetuſtis. It b Cæœæleftinus Papa, Orientalibus Epifcopis fcri- bens:[S quis ab Epiſcopo Neflorio, aut ab aliis, qui eum ſequuntur, eu quo talia pradicare cæperunt, vel excommunicatis, vel exutus est, fen Antiftitis, feu Clerici digi nione dy duraffe,& durare mani f$: nec judica- tum quia non poterat removendum.| Cæleftini Papa, f riptam loanni, é cateris Epiftopis per orientem, prout estin Conetlio é Lutetia impréjfo itate, hunc in noftra EIIN tE quam ejus removere $y ticane Bibliotheca. r excom munic d- S. XXXVI tt, quit ab hæreticis aq Non haben eX communi- n Ç Item ad c „ d, inquit, ſedis noſtræ ſanxit auctoritas, nul- lum five Epifcopúm, five Clericum, ſeu profeſſione aliquà Chriſtianum, qui à Neſtorio, vel ejus ſimilibus, ex quo talia prædicare cœperunt, vel loco ſuo, vel commu- nione dejecti ſunt, vel dejectum, vel ecommaunicatum videri: ſed hi omnes in noſtra communione& fuerunt,& hucuſque perdurant: quia neminem vel dejicere, vel re- movere poterat, qui prædicans talia titubabat. Intelle- xiſtis ı ne Imperator ex fuperiùs memoratis non potuif- ſe, ut non dicamus Prælatum fuum, faltem quemlibet re- movere, qui fuerant olim ipſi remoti: nec dejicere quenquam, qui fuerant jam antè proftrati? g Hie etiam citatur a Nicolao alia epiflola ejuflem Cæleftini, gua est inter alta ipfius Concilis Ephefini. 1§ Intellexiftis] Hic incipiunt propria Nicolai verba. €. XX ÝVIL nftantinopolitanum. a Ad judicandum excommunica- ti non recipiantur. Idem Nicolaus Papa ibidem parulo inferins. M lramur e, quomodo excommunicati ad judican- IVI dum recepti fint, cùm ſecundùm Apoſtolicos cano- nes fine commendatitiis literis in communione ſola reci- pi prohibeantur. Abſurdum enim eſt, ut cui non licet etiam cum minimis juxta ſacras regulas communieare, li- ceat penes vos etiam de majoribus judicare. His auctor tatibus perſpicuè monſtratur, g sod ex sontra fidem cæperit aliquid docere, nec dejicere guen nec damnare, Objicitur tamen illud Auguftini: f[ Receden- tes à fide ə nec baptifina, nec baptizandi poteftatem Cam ergo Sacerdotalem unélror e Am Y amittunt.} fim, videlicet baptixandi& excommunicandi fèguatur, a fide m utrague p a 1. Cor. 1. b colauus ibidlem ex eodem Ce .14..58. Pannorm.d.c t3g. Ni leſtino ad Clerum Cunſtantin d Ivo eIn can. Apoſt. aß. al.qñ.& in Conc. J. Ju.l. quod quidam. art. Ig c59. Pann bse. Hitioch..7. f nialium prohiberetur, atque ordin recedentes, aut utramque retinebunt, aut utraque carebunt. ed du linud est poteftas offici, aliud executio. Plerumg, officii potefas vel accipituryveluti a Monachis in Sacerdotali unétione, vel accepta fine[ui executione retinetur: veluti a fufpen fs guibus adminifiras tio interdicitur, Poteſtas non aufertur. A fide itag, recedentibm poteftas non adimitur: ficut redenntibns non redduurs ne non homi ni fed facramento injuria fieri videatur. Unde ab hareticisbaptızati vel ordinati, cùm ad unitatem catholica fidei redierint, fi forte in turtu Eccleſiaſticæ pacs ir fiis recipiantur ordinibus, non iterabitur ſacramentum, quod in forma Ec clefia probabitur miniftratum: fik per impo Gtionem mants praſtabitur virtus Jacramenti, qua extrá Ecclefiam nulli docetur efè collata. Carm ergo utraque poteflas m hareticis remaneat fi bareticnsCatholicum vel alium hareticum exs communicaverit, ut in communionem fua harefis ilum deduch quia iniqua est fèntentia, pondere care Quod fiin Catholicum ! in hareticum flagitiu, vel' facinoribus deditum, di normam uterg, redeat, fententiam dede- a ejus fententia teneatur, merita m dici Catholicum fententiáhe praveviventem, ut alias ad rette viv rit, an uterg,an hareticus tanti quaerendum vdetur. Potest 4 retici minimè teneri. Non enim potest ori gladio ferire, quen accufare, velin quem te ftificari non valet, Si enim quu divin tefimonia non fèqguuntur,guia extra Ecclefiam funt, pondus humi ni teflimonii perdiderunt aduersus eosguiin Ecclefia efe vdentm nec adversus eoſdlem Eccleſiaſtica aultoritati podm habere potee runt, qui ab ejus fide difèefiffe probati fiut, atg ideo ab Ecclefia funt condemnati. In a hareticum antem Potelam habere vide eticus: ficut€ diabolus potest in mali, tangum mpe tur l ore fù core juo. C. XXXVIII. 9 Pro aliquo facinore ab hareik excojnmunicatus, à Catholscis nn ek ntio Donanfia Unde firibit Auguftinus Vine tifla, epifi. inore projè- Uifquis 4 pro aliquo flagitio, vel fac i ungu ex C. ctum à vobis ita ſuſcipit, ſicut ſuſcipiunt Rai pto errore,quo à nobis leparamini, ſine crimine2pce: vixerunt, difplicet nobis. Sed nec facilè ifta monftratts & fi monftretis, nonnullos toleramus, quos corrigere i punire non poffumus: neque propter palam reli mus aream Domini: neque propter pitces malos a mus retia Domini; neque propter hædos in fne legit gandos deferimus gregem Domini: negue propter va fađta in contumeliam migramus de domo Domint , nis propter difisplinam ab 5| i S aCatho- C ZSLIN W þareticis excon licis rec ipiendús. Idem ad Euſebium, epik. 16g. enſis Eccleſir vocabu 0 Sanctimo- yta F J atur, noti Ubdiaconus c quondam Spani] W lo Primus, cùm ab acceffu indiſciplinate ata,& fana prate contemneret, à Clericatu remotus eft, é infia. 4 a i fi Domino placet, iftum modum ſervo, utgi eos propter diſciplinam degradatus, ad catholica A ire voluerit, in humiliatione pœnitentiæ repni & ipfi eum forfitan cogerent, fi apud eos manei luiſſet. Sed illud Auguftini e intelligitur diumnon propt. 3 cujus potefias nulla eSF extra Ecclefiam: fed in de fa num, quein hareticis ficut in Catholicis aqu tamenillud Auguftini£ de poteftate baptix gandi, ant fòlvendi, vel catera facraraenta mw an aeaea ee Pi efi nt punienda.t andi ımtelligi,"00 “agifirandi, Baptijmă — ——— g, quifauis. ohet 7 a 2. qu. 7. ſi hæreticus. b 23.g7.ct 9 943 é Sup-ád , wo EF. na tits Ivo...179. C Ivo..6,398> d Kuo-:.39"' ay in vel. 4 f Sup. chd, mitami:” Gc. Subdiaconuo. pah

nG i ma vobisité Saah re,guo ano wo s NES $57 Caufa XXIV. Quæft. namque five ab haretico five à Laico mimfiratum fuerit dummodo in unitate catholica fidei accipiatur, non carebit effetu, Altra vero Jacramenta,ut facri corporis G fanguinis Domini, excommunicatto- nis, vel reconcilrationts fi ab hareticoyvel catholico non Sacerdote mi- nifirentur, vel nullum, vel lethalem habebunt efeitum. Unde dr ab omnibus fidelibus nultatenys fant recipienda. C. XL. g Inextremo pofitus etzam ab haretico pæ- nitentram acei] ſtinus ſeribit in 1. lib. de baptiſino 4 Donatiſtas, c. 2. I a quem fortè coëg trema neceffitas, ubi Ca- Siam perquemaccipiat, non invenerit,& ina- nimo pace catholicâ cufteditå, per aliquem extra unita- tem catholicam pofifum acceperit, quod-erat in ipfa ca- tholica unitate percepturus, Íi ftatim etiam de hac vita migraverit,non eum nifi Catholicum deputamus. Siau- tem fuerit à corporali morte liberatus, cùm fe catholice congregationi etiam corporali præfentiâ reddiderit, un- denunquam corde difcefferat, non folùm non improba- mus quod fecit, ſed etiam ſecuriſſimè, veriſſimeque lau- damus: quia præſentem Deum credidit cordi ſuo, ubi unitatem ſervabat,& ſine ſancti baptiſmi ſacramento Tinc Au novit) noluit ex hac vita migrare. cùm poflet in ipfa catholica accipere, perverfitate elegerit in ſchiſmate baptiza fteà r venerit ad catholic prodeſſe ſacramentum, prodeffe autem non poteft, tantòperniciofiùs, quantò fcientiùs. If Pofteà] In origin legitur,(etiamfi pofte: venire ad catholicam cogitat, quia certus eft ibi prodeffe facra- mentum, quod alibi accipi quidem poteft, prodeffe au- tem non poteft, perverfus,&.) Sed ob gloffam non est emena dlatuem. C. XLI. hæretici neſciens prohibitam communionem i quis autem, liquå b mentis , etiamfi po- certum eft ibi c idem poteft, G Per annum pæniteat, gur de mann accepit. Irem JuliusPapa d. 8¹ e quis dederit,aut acceperit communionem de ma- nu hæretici,& nefcit, quòd catholica Ecclefia contra- dicit, pofteà intelligens annum integrum pæœniteat. Si autem fcit,& neglexerit,& pofteà pœnitentiam egerit, decem annos pœniteat. Alii judicant ſeptem,& quidam humaniũs, ut quinq; annos pœniteat. ¶ Si quis permiſe- rit hæreticum Miſſam ſuam celebrare in Eccleſia catho- lica,& nefcit, quadraginta dies pœniteat: ſi pro reveren- tia ejus, annum integrum pceniteat: fi pro damnatione Eccleſiæ catholicæ,& conſuetudinis Romanorum, pro- jiciatur ab Eceleſia, ſicut hæreticus, niſi habeat pœniten- tiam: ſi habuerit, decem annos poœniteat. Si receſſerit ab Eccleſia catholica in congregationem hæreticorum,& aliis perfuaferit,& pofteà pænitentiam egerit, duodecim annos pæœniteat, tres 1 extra Ecclefiam, feptem inter au- dientes,& duosadhucextra communionem, De his in canone nut duodecimo 2 anno communionem fi- ne oblatione percipiant. 1$| Tres extra j Apud Burchardum dr Ivonem legitur,qua- tuor extra Eccleſiam, ſex inter audientes,&c. 2 Duodecimo] Burchardus& Ivo habent, decimo C. XLII. G Potius est mortem arripere, quàm de manu haretiði communionem accipere, Irem Gregorius Papa, lib.z. didlog. cap.st. (o FErmenegildus Rex juvenis terrenum re- gnum deſpicere,& forti deſiderio cœleſte quærens, II Excommunicari vel abfolvi mø- Q 8 e tuus utran poft. o 5 in ciliciis vinculatus jacens omnipotenti Deo ad{è con- firmandum à preces effundere, tantoq̃ue ſublimids glo- riam tranſeuntis mundi deſpicere, quantò& religatus agnoverat nil fuiffe, quod potuerit auferri. Superveni- ente b antem Pafchalis feltivitatis die, intempeftæ no- ĉtisfilentio ad enm perfidus pater Arrianum Epifcopum mifit, ut de ejus manu facrilegæ confecrationis com- munionem perciperet, atque per hocad patris gratiam redire mereretur, Sed vir Deo deditus, Arriano Epifco- po venienti exprobravit, ut debuit, ejusgueà fe perfidi- am dignis increpationibus repulit; quia etfi exteriùs | jacebat ligatus, apud fe tamen in magno mentis culmine ſtabat fecurus. Ad fe itaque reverſo Epifcopo Arriano liter infremuit, ſtatimque ſuos apparitores miſit, qui conſtantiffimum confeſſorem Dei illic, ubi jacebat, oc- ciderent. Quod& factum eſt. QUAÆASTIO IL Vod autem post mortem nullus excommunicars va- lear vel abfoluiex varbis Euangelii monſtratur, quibuus L dicitur: c[ Quodcunque ligaveris fuper tet- ram,&.] Super terramuinquit, non ſub terra: oſtend Ventes pro varietateſuorum meritorum folvere pofumus,vel liga de mortuis autem fèntentiam ferrenon pfumus. C. I. G Non poffunt ab Ecclefia abfolvi posk mortem, qui in bac vita ab ea nolue- runt abſolui. Vnde Leo Papa ſeribens Ruſtico N ronenfi Epiftopos epifi.g0. cap.7. al. epift, 92..6. E d communione I privatis,& ita defunctis.] Horum cauſa Dei judicio reſervanda eſt, in cujus manu fuit, ut talium obitus non ufque ad communio- nis remedium differretur. Nos autem, quibus viven- tibus non communicavimus, mortuis communicare non poſſumus. i De communione privatis,& ita defunctis.] Vrba hac in codice canonum funt titulis Ligeſimi decreti Leonis primi,&- ea Burchardinon habet. Reliqua verũ ſunt ipfius Leonis verba, C. II. Q Ecclefia viventes potest ligare vel folvere, non mortuos. Irem Gelafius Pa pa ¿n commonitorio, Fauflo magiftro o fän- genti legatronis officio apud Con antinopolim. & ex quo eft religio Chriftiana, vel certè de- tur exemplum in Ecclefia Dei à quibuslibet Pontifi- cibus ab ipfis Apoftolis, ab ipfo denique Salvatore ve- niam, niſi ſe corrigentibus, fuiſſe conceſſam. Auditum enim f fub ifto cœlo nec legitur omnìnò, nec dicitur, quod eorum voce depromitur: date veniam nobis, dum tamen nos in errore duremus. Id quoque pariter oſten- dant, qui nobis canones nituntur opponere, quibus hoc canonibus, quibus regulis, quå leđtione, quóve docu- mento, five à majoribus noftris, five ab ipfis Apoſtolis (quos potiores merito fuiffe non dubium eft) feu ab ipfo Domino Salvatore, qui judicaturus creditur vivos& mortuos, five fatum eft unquam, vel faciendum effe mandatur? Mortuos fufcitâfle Chriftum legimus: in errore mortuos abfolviffe non legimus. Etquicertè hoc faciendi folus habuit poteftatem, beato Petro g princi- paliter mandat Apoftolo:[ Qua lzgaveris fuper terram, Lgata erunt& an cœlis:& qua ſolveris ſuper bertram, erunt Jòia ta ģ incalis.| Super terram, inquit. Nam in hac ligatione defunctum nunquam dixit abſolvi. n commonitorio, ex quo ſumptum ent caput boc, ana teà narratur, ſenatores Cunſtantinopolitanos heriiſſe à Gelaſio, ut a Polye-.7 titz. Anf lib.g. cgo. Ivopa..170. b al per aliquam mentis perverfitatem,© àl. illi. al. ex pænitentiali Theod. Top yetz. d al. Eutychianus} e Polyc..y. tit 5, Burch..19. cap. 105: T Polye..7tit.6. a al. confortandum. b..3. fuperventente, Matth. 16. d Burchard. lib. Il. cab. ſ2. Luo part. iᷓ. cab. do, Pannorm. Iib.-gic. 116. vide infià eäd.c38. 11,:36-37,© Polyed.z inta,£ al, antem, g Matth., Ee 3

Decreti Secunda Pars. 860 ritatibus probatur a i probatur, quod viventesnon mors rum hoc non de omni erimme & in ſactis ter gnantia politi in Schiimatico niſmatici utionem t, mortuusj artem anathematizatum. € sancta 9) er Africang qui int ni ſanctæ memotiæ, ꝗ 1n AlCH

861 Cauſa XXIV. Quæſt. III. Epiſcopos fplenduit,« diverſæ ep epiftolæ ze recitatæ ſunt, fi- t generationis aboriginalipė ceato fuerint emundati. gnificantes, quòd oportet hæreticos& poft mortem ana- thematizari. Talem autem Eccleſiaſticam traditionem & alii Afticani reverendiſſimi Epiſcopi ſervaverunt, ſed& Romana ſancta Ecclefia quoſdam Epiſcopos& poft mortem anathematizavit, licèt pro fide in vita fua non effent S:& utrumque apud nos habita fignifi Hca! aptur est ex waritis locis quinte S fere fè habet in Colonienſi quatuor tomorum g. di, qu editione. i€ Sanè emadmodum piftol la Imperatoris Iuſtiniani, qua refer tur m Prima vos Gone„fèu collatione ipfiusq quinta Synodi,hic locus fis ha- bet: Hortamur autem etiam il Hud difceptare, quod variè Profertur ab his, qui dicunt non oportere,&c. Sed ſenten- de diverfa. ychis}] Sic emendatum est ex spfò.Concilio y cum retur, Diptycha vero dua tabula erant, gua- rtuorum ea nomina continebat, gua Miifja recita un: tranſlato aei ab ofireorum diptycho, c8. De hu- in d eſimodi autom Aaſticis di nns artim ViVo Ky tj um, partim t10 fit in epiftola Innocentii I. 1B. Auguftini 137. Clero dr plebi quaft- cap. VÒMEN. 41. quafl.z. in epiftola Gelafii ad Anaf PHOTIUOTUI, pi Attım mtroru magu e adDec m, cap.2. Oin epifi Ecclefia Hipponenjis, i cap. quic d obeſt fium, G in pif fè tolium, qua habetur poski Concilium Cha 3$ Et conyeniunt} s æA legebatur,& ftatuit teneri. 4§ Inculpatum,] I glofa interlineari duorum vetuſtorum Gratianic odicumhabetur id eft, valdècu patum, FA Dioſcorum] In antiquis Pontiſicalibas in vila Bonifacii ndi hac leguntur: Hic 72 ilicet Bonifactus) cum Dioſco- ordinatus eſt, ſub contentione: Dioſcorus in Baſilica Conſtantiniana, Bonifacius verò in Baſilica Julii Fuit itaque diffenfioin Clero& populo,& Senatu diesv octo, donec defunctus eſt Dioſcorus v. Idus Octobris. Ipfis Aiebus Bonifacius zelo ductus cum grandi amaritu- dine coactà Synodo ſub vinculo anathematis chirogra- pho damnavit Dioſcorum,& reconciliavit Cl chirographum in Eccleſiæ archivo xecluſit. ama AUU- porum e/Epyptiace diæcefis ad Ana- nenſe,& al labi ſabe. F emendatum ex tpfa Synodoan- 7, QUÆSTIO II. 1 ps pecca: beneficza atatis ſan į a ammalia ufà, a A e i d Gr bflantia eorum cum ipfis de to a e Ár, 2e f: JENNAN y rentum inveniunti ili puniti,non dubi ine, m 7 tis eorundem fènte ntiá excommunicationis pariter fer q His itarefþondetur, Prop peccatis parentum par lster flagellari, ex verbi nato Chreſtum interrabllſſe dicuntur:[ Rabbi d qui is pe ccavit, hic, aut parentes eju cæcus naſceretur?]I In quibus enam zllud completur, guod Dominus aitad Moyfen: e[Ego fum Deus zelotes, vifitans peccata Patrum in filios ufquein tertiam& quartam generationem.] Spzrstualiter aute em pec- cati LAE atum oe non tENENTUT, 6X guo per facr AMENIWIN Te- à Deg b BUY. C Num.is, d Jcan 9ꝙ. eExod. 20. EREA E trefamiliâsutràm poff Ezgechielem Dominus ait:[Anim 1a,quæ peccay rietur: filius non pore abitini iqt] iniquitatem filii; juftitia jufti fuper eum erit,& impi tasimpii iger eum.) e am peccata parentes comme runt, ex guo, imputantur sdpænam. Y ri dicuntur, quia? atem patris neq; pat tguisex f mninatis Quia verd ap ud Deum no on fè ta corum quaritur, pate peccat: mack ani [ Si quis frater nominatur fornicator,autavaru, aut ido lis ferviens, cum hujufmodi nec cibum ſumere debetis.] Ex qulibus ver bis datur natus I vitus, įr tell; igi, qu od nifi primm aliquis nomi Nominatus] Hac e é hic, e Jfùpra it 3 ad menfam.§. evidenter cepta exzverbis B, Angufiin: in libro go. caß. le. ſird a. quæſt.l. c. multi larum,hom. ultima, C. L G Pro peccatis patris non est filius an matizandts, athe- Vnde Auguſtinus ſeribit ad Auxibum Ep I habe de hac re 4 vel Scripturarum teftis mo. que docerè digneri pro patris peccato filius, aut pro mariti, uxor, aut pro Domini fervus: aut quifquam etiam in domo nondum natus, Ñi eodem tem pore, quo univerfa domus eft ana- themate obl ligata, naſcatur, nec ei poſſit per lavactum- regenerationis in mortis periculo fubveniri. Hæc 5 enim fuit corporalis pæna, quå legimus quofdam contemptores Dei cum fuis om nibus, qui ejuſdem impietatis participes fuerunt, pariter interfectos. Tunc quidem æ ad terrorem viventium mortalia corpora perimebantur, quandoque utique m oritura. Spiritalis autem pœna, quã fit, quod fcriptum eft:{ Qua ligas Veris 1n terna, erunt ligata É in cœlo, J animas obli igat; de quibus di&um eft f:[Anima patris mea e%: dp anima filii mea es: anima, que peccaverit, ipfa morietur,] Audiſti fortaffe aliquos magni nominis Sacerdotes cum domo ſua quempiam anathematizâffe peccantium. Sed fortè fi effent interrogati, reperirentur idonci red- dere inde rationem. Ego: autem, quoniam fi quis à me quærat, utrumæxectè fat, quid ei reipondeam, non inve- nio: nunquam hoc facere auſus ſum de quorundam 2 facinoribus unanimiter adversùs Ecclefiam perpetratis, niſi graviſſimè commoverer. Sed fi tibi, quòd juftè fiat, Dominus revelavit, ne quaquam juvenilem ætatem tu- am,& honorĩs Eccleſiaflici rudimenta conteinno. En adſum: fenex è à juvene Tarpbi>& Epifcopus tot annorum. à collega necdum anniculo paratus{ùm di- fcere, quomodo yel Deo, vel hominibus juftam pofi- musreddererationem, fi animas innocentes pro fcelere alieno(ex quo-non trahunt, ficut ex Adam, in@ quo omnes peccaverunt, originale p eccatum) ſpiritali ſup- plicio puniamus. Etenim Claſſiciani filius, etſi tra- xit ex patre primi hominis culpam, ſacro fonte ba- ptiſimatis expiandam, tamen quicquid, poſteaquam eum genuit, peccati pater ejus admifit, ubi parti- ceps ipfe non‘fuit, ad eum non pertinere quis am- bigit? Quid 3 dicam de conjuge?} Quid de tot — å Ezechiel.18. b.Csrinth, 5. mutatis aliquantulum verbis, c Ivop. 14. eqe Panmn:...126, d al. quippe. e Matihlb. f Ezech, g Rims. Ec 4 Excommunicarifamilia pro pa 86 )2

Ex communicari f famila pro pa- 863 trefamalias utram pofit. snimabusin univerfa familia? Unde fiuna anima pet iftam feveritatem, qua tota domus ifta anathematizata eft, fine baptifmate de corpore exet undo perii rit, innu- merabilium mors corporum, fi de Ecclefia homines innocentes violenter abftrahantur& int ficiantur, huic damno non poteſt comparari. Si ergd de hac re po- tes reddere rationem, utinam~ nobis reſcribendo præ- ftes, ut poſſimus ð& nos. Siautem non potes, quid tibi eftinconfultå commotione animi A eat, unde{i inter- rogatus fueris, retam rationem non valeas invenire? Hæcautem dixi, etiam fi filius noſter Claſſicianus ali- quid admiſir, quod tibi anathemate plectendum juſtiſſi- mè videretur. 1{ Hzc enim fuit] Sic etiam apu„d Ivonem,& in Pannor- mia: in epiftola autem ipfä legitur: Neque enim hæc corpora- lis et pæna, qu â legimus quofdam contemptc s Dei cum fu 1s omn AET> qui ejufdem Im] ieta participes non fuerunt, Pariter interfectos. Verum ob glolſam,& do- ctorum didta nibil et mutatum. 2 De quorundam] Eadem glofa obfitit, ne retur: ztemq, quoniam cum Ivone Pannorm In originali asem est, cùm de quorundam facinoribus, im- maniter adyersùs Ecclefiam perpetratis, grav iſſimè per- moverer. editionibus e ikaran Vati 2 pars Ut ergò ex hac auctoritate evidemifimè monfiratur, z aliqua ratio- o& apud[von mia. Illicꝛtè excommunicatur ne nituntur, qui pro pecca tunt excommunicatzonts. d non ladit, ſed eæ communicantem. C. IL. g Qui sllicit ldiolanhk E e Aiolanenſi Da Omperimus, a ad Laur us quondam frater, & Coẽpiſcopus noſter nullis te culpis exigentibus communione privaverit. Ideoģue hujus præcepti noftri auctoritate munitus, officium tuum ſecurus perage,& communionem fine aliqua fume formidine. C. III. G Quinoncorde, fèd ore maledic biorum aimmunditiam contra- slde hunt. Item Hieronymus e in Leviucum ogn negligunt oris maledici conſuetudinem reſecare, etiamſi non ex corde maledicant, etiamſi non voto & animo iniquo proferant maledicta, tamen immundi- tiam labiorum(ſecundum Eſaiæ d verbum)& inqui- namenta oris incurrunt. C. IV. Q Vita, non fententia quemlibet lis gat, vel ſolvit. lem Hieronymus e ubi fup 1 81 quis F non recto judicio eorum, qui præſunt Eccle- — ſiæ, depellatur,& foras mittatur, ſi ipſe non antè ex- iit, hoc eft, fi non ita egit, ut mereretur exire, nihil lædi- turin eo, quòd non reĉđto judicio ab hominibus videtur expulfus, Etita fit, ut interdum ille, qui foras mittitur intus fit,& ille foris, qui intus retineri videtur. C. V. Q Deedem. Item Rabanus de Ecclefiafticis prelſuris, it’ N in g perpetuum damnamur, cùm injuſtè ju- dicamur, dicente Pſalmo: b[ Nec damnabit illum, sm piticaiitni illi.|] Multi Sacerdotum culpam ze- lo Dei fe perfequi profitentur: Seddum indifcretè hoc a Polycilib. 1. tit. 22 Tapies i Pann.libs..a29. b al. extantibus.© Origenes hom.14, ad.24. Levite d Efa.. ę Orzgenes ibidem. f Infi. ead, cum aliquis g vop. ig. Sao banndibscszz-Pfalgo agitur, facrilegii facinus incurrunt,& dum præci pites quafi ad emendandum ruunt, ipfi quoque multò magis deteriùs cadunt, C. VI. q Qua pæna feriatur, qui illicite aliquem excommunicat. Item ex Concilio Pariſienſi tempore Ludovici, E illicita a excommunicatione lex Juftiniani Im. peratoris Cat tholici, quam probat& fervat Catho- lica Eccleſia, conſtitutione cxxnt. 1 cap. cccix. dec i utnemo Epifcopus, nemo Presbyter excommunicet ali quem, antequam caufa probeti r, propter quam Eccle. ſiaſtici canon es hoc fieri jubent. Siasa adver sùseam å aliquem excommunicaverit, il le quidem, qui excommunicatus eft, majoris Sacerdotis au&orita- tead gratiam fante con munionis redeat: is aute legitimè non excommunicaverit, in tantum ab à facra communione tempus, quantum majori Sacerdt ti vilum fuerit: utqu tod injuftè fecerit, ipfe juftè patit tur. Et hinc fan&tus Gregorius c ad Joannem pum injuftè excommunicantem inter cætera feribit cens: ¶ Caſſatis prins, atquein nihilum reds ahea tia tug deretis ex beati Petri Princip rum fpatiot wi decernimus, triginta 4 die tam, ab omnipotenti Deon ma pænitenti noſtram tec emiſßiusm¹ jamt itatis tua cognoftasal nemo præpropete, on<ommonitus, neq; contentus í; conventione autem hujufmodi p patie um criminum lex e dicit; tibus judicis conventis, vel tribus al judicem fuerit provocatus, awt uno pro omnia/ est, quod caufam extinguit, fuerit evocatus, C ſuam apud eum judicem, a guo ei denuntiatu fi in contumacem tiam, ſed& cont mino, fèverins} pofterè, fcilice judicandus. De toris manifeſto que tribus EEN veL prg» 4 er j Du Quinimo nec retračlari per appellationem neg herit judicatum. J Et hanc fententia tatibus conventis ex oy phe⸗ noluerit, adversns May qui ties in contumacem de tribus auctori ctoritate Cœleſtinus 2, ad Neſtorium dicens, ſina 3 Synodus de eodem decetnens,& beatus Gie gorius ad Joannem feribens, comprobant. De per emptorio autem fcripto f; African um Concilium 4 monſtrat de Creſconio, ut ſi conventus refipiftere a tređtaverit, fuo contem ptu,& fùå contumac ataid te, auđ&oritate judiciariâ protinùs exc ludatur. Item 8 tus Gregorius d fententia in contumacem, ſcribens ad Maximum præ ſumptoremsalonitanum Epiſcopum e xit:| Hortamur, ut ad nos venire omni pofipofiá ex ines$ quatenus fèrvata ja de quibus 4. Q finire fecun 4 infiinta CP Ira autem fac, ut adv finid, hst, nm canonica c ognofèere i lante pofimus. jam moras non ingeras: ne ipfa te magu ai s non Alam P nos in te hac res; non pinn fubterfugis ſed etiam are j BS y ſeilicet ut m contumacem, iS” 4 7 agnet: qua dicuntur, affignet: difta crimina, gue p 7 obedientie culpam, d Concilio ferre ju dicium. d o I1 f Cxxx Sic eñt& in novellis Iuſtimiani, C anteceſſoris,& in aliquo Grah codicibus; i Na us autem capitis eme ndatus est ex Z ccpita, non per libi rosd me Iulia aliis fit cævII. fiis exemplaribus, Olim enim novella per viſa citabantur. 0 Epiſtoul. a Lo⁰ part. ic. cal Pannor dib.:0124-9" e 1 pbl b alea. C Lib.z. ind. Ii. epift. ó d alconv h pnterpiette Theod..s. fententrarum Iulii Pauli, tituls. parim ibh tione, parim pA TE f eap g G4 — Ehiſti z g oele Decreti Secunda Pars. 864

865 Cauſa XXIV. Quæſt. III. Excommunicari familia pro pa- milas uirum pofiit. a 866 2 Cœleſtinus, In Concilio Ephefino Bibliothecæ Vaticanæ, & Lutetia impreffò, in epiftola pfi Cæleſtini ad Naſtorium haæc le- guntur ad hoc capus pertinentia: Scias volo poſt primam& ſecundam illius(Heilicet Cyrilli,)& hanc noftram cor- reptionem, quam conftat effe jam tertiam, ab univerĝ- tate collegii,& conventu Chriftianorum te prorfus effe ſejunctum: niſi mox, quæ malè dicta ſunt, corrigantur. In codem verd Concilienuber Ingelſtadii impraſſo, epiſtola hæc edt in tomo primo, c. tõ. 3,§ Ephefina] i tifdem Vaticano dr Parifienfi Ephefini Concili exemplaribusin epiftola ipfius Synodi ad Neflor:um hacha- bentur. Ecceautem fimul prafidente fan&tå Synodo, que in magna Roma congregata eſt, ſanctiſſimo,& reveren- diſſimo fratre,& comminiſtro noſtro Cœ leſtino Epifco- po,& tertiã te hac conteſtamur Scripturà,&c. In fententia vero depofitionis ipfius Neftorii pot mentionem duarum citationum additur, Canonibūsautem præcipientibus, evocari tertià vocatione inobedientem, dirigentes ad eum rurſus alios ſanctiſſimos Epiſcopos, contumacem invenimus,& reni- tentem,&c. In Concilio autem Ingolſtadii excuſo, iomo 2..⁊: ſunt exprefja tres citationes ipfius Neſtoris. C. VIL G Vita, non fententia ab Eccleſia ducit. Trem Origenes fuper Levincum, homilid t4. ad Cap. 24. Um aliquis a exità veritate, à timore Dei, à fide, à charitate, exit de caftris Ecclefix; etiamfi per Epi fcopi vocem minimè abjiciatur: ficut è contrario, dum aliquis non re&ĝo judicio foras mittitur, fcilicet fi non ante exierit, id cft, fi non egerit, ut mereretur exire, nihil læditur. Interdum enim qui foras mittitur, intus eft,& qui foriseft, intus retineri videtur. G Apud Origenem post c. qui negligunt. fep. ed. citatum, fequitur: Ite tamen, qui licèt matre IHraëlit:de, Ægyptio tamen patre progenitus eſt, exiit,& nominans nomen maledixit. De quo ego puto, quòd nifi exiiffet, nec liti gaſſet adversũs verum Itraelitam, nec nominans maledi kiſſet. Exiit enimà veritate, exiit à timore Dei, à fide & charitate: ficut fuperiùs diximus, quomodo per hæc quis exeat à caftris Eccleſiæ,&c. C. VII 1. si qui aperto facrilegio,& quiper- versa vita fidelibus non fòciantur,ad Ecele- fiam non pertinere proban- tur. Fem Auguftinus fermone 11. de verbis Domini, : Eillis, qui ſunt abEccleſia ſegregati, non dicit: ¶ b ea, qua funt Spiritús, nonp. capientes| ne ad ſcientiæ per- ceptionem referrentur c; fed dium eft,[ Spiritum non habentes.|& infia.{ Hoc d utique 1 nullo modo di- ceret ab Ecclefia fegregatis, qui di&i funt Spiritum non habentes, Sed necille dicenduseft effe in Ecclefia,& ad iftam focietatem Spiritůs pertinere, qui ovibus Chrifti ficto corde miſcetur.[ Sanétus e enim Spiritus diſciplina Jogiet felum.] Neque 2 enim folùm ad Ecclefiam non pertinent, qui feparationis aperto facrilegio manifefti funt, fed etiam illi, qui in ejusunitatecorporaliter mifti : i f p ss,agens de iti, qui fè omnino ifina longe diverfum efe ab tes inter fè diffentiunt, ad quos Paulus ſoribens epiflola primáå, qaia dicerent, Ego fum Pauli, ego verb Apollo. De illis ergo(inquit.Auguftinus) qui plane fantab Ecclefia ſepa- Tati, non est accipiendum, quad dicit Apoflolus 1. Corznth.3.€a, quæ ſunt Spiritùs, non percipientes. ſed quod dicis in ſua Bai; a Sent.qdif.18 fup. eåd: fi quis, b KCorg$ al. referre- dure d Ja epifi Iuda,€ Sapt fra unitate perma, prout Cor carnales eos vocat nthai j ———ᷓ— lſtola Iudas, qui ſegregant ſemetipſos, animales, Spiritum non habentes. 1$ Hocutique] Repetendum est, quod apud B. Augufti- num antecedit de parvulis carnalibus, gui tamen funt intra Es- clefia unitatem: Poftremò(ait) ut certiſſimè noverimus, quòd parvuli in Chriſto, non percipientes quæ funt Spi- ritůs Dei, habent tamen Spiritum Dei, paulò pòft intu- eamur, quemadmodum cos ipfos increpans ait,[ ne- ſcitis, quia templum Dei eſtis:& Spiritus Dei habitat in vobis.] Hoc utique nullo modo diceret ab Eccleſia ſegregatis,&c. 2.$ Nequeenim folùm] Hinc ufguead finem non funt ina venta.. Facit tamen ad hanc fententiam, quod feribitar lib.p. de ba- prifino conira Donatiflas,.17: C. 1X.. Q A Deofiparamus, quos impios demonſtramus. Irem ex quinta Synodo, collatione guinta, Ertumeft' æ. quòdquiimpius demonftratyseft, o- mnimodò ſeparatus eſt à Peo: ſicut etiam ille, qui anathematizatus, tanquam impius ſeparatus eſt. Nihile- nim aliud ſignificat anathema, niſi à Deo ſeparationem. 3 pars. Iicita ergo premifis appa- ret, non ledit eum, qui notatur ſed 4 quo p Fog lemnari non poffunt: ficut EXCOMMUNICALLO, UÈ E) tatur: ac per hoc,gut innocentes funt, ex dlterins crimine co? ab imprudentibs familie potenturn pro peccatis Dominorum ſolent J Í J d nec etta notari. Sed adhuc objicitur, quod non folum innocentes A A a n` y | am criminoſi ſententid maledlictionis ſint fertendi. Ait enim Chri- l ) lio:.( Orate‘pro perfequentibus& ca- lumniantibus-vos; benefacite his, qui vos oderunt.] Fem c Apofiolus:| Benedicite perfequentibusvos: benedicite & nolite maledicere.] liem d, ¶Maledici regnum Dei non poſſidebunt.] C. X. g Ab omn maledifo fideles immunes efè oportet. Irem Hieronymus żnepiflolam ad Titum ini- z0 capitis tertii. k 8¹ igitur*Michaëlinon fuit auſus diabolo,& certè maledictione digniſſimo, judicium inferre blaſphe- mĩiæ, quantò magis nos ab omni maledicto puri eſſe de- bemus? Merebatur diabolus maledictum: ſed per os Ar- changeli blaſphemia exire non debuit. Relege veteres libros,& vide, quæ tribus in monte Garizin conſtitutæ ſint, ut benedicerent populo,& quæ in monte altero, ut maledicerent: Ruben e, qui maculaverat torum paren- tis,& Zabulon noviſſimus Liæ filius,& ancillarum liberi in monte Heliel f ponuntur, ut maledicant his, qui ma-.- ledictione ſunt digni. CXL g Quos fignificent illz, qui ad benedictio- nem, quive ad malediclionem de fi- liis Iſtael electi Jint- Item in libro Ioſus g. ergd in fingulis quibufque fidelium talis fit pro-- pofiti varietas, hoc mihi defignari videtur in hoc loco, quòd dimidii illi,qui juxta montem Garizin ince- dunt(illum, qui ad benedictiones electus eft) iftos figu- raliter A indicent, qui non metu pœnæ, ſed benedictio- num& tepromiſſionum deſiderio veniunt ad ſalutem: illi verò dimidii, qui juxta montem Gebal 1 incedunt, inquo maledi&tiones prolatæ funt, iftos alios indicent, qui malorum metu„iĉ fuppliciorum timore complentes quæin lege fcripta funt, perveniuntad falutem, Sed qui properfèc utoribus jufit orare, primosparentes pro trani- Lrefhone mandati, mortis maledicto percuſit. Cain k quo guia prima prevaricationi fiatricidium adjunxit fententiam ma- a Ivop.14:.49- Pann ds..29. d.* Inepift, Inde. g Origenes hom. 9. ad cig, Tofhe. Hebal, k Genfg b Matth.g. e Deut: hal fingula Ee f

De excommunicatione,& de Schiſmati cis& Hæreticis. isà Domino reportavit. Abra Maledicam maledicentibus tibi,& benedicam be a quoque Dominus dixit:[ ican| l benedi i nedicentibustibi.] In Evangelio b etiam, cam efarjens: veni- non inveniens fiufum inea, fuá matedtétione, perpe- ret àd ficum, tud ſteriletate ipfam damnavit. Q-Item fua à Cham derifa cogno Ceret; fiium ejus Ch: p j xit:[ Maledi&tus Chanaam, fit{fervus fratrum fuorum.] Item À. Ifaac, cam benediceret Iacob filso fuo, ait:[ Qui male- dixerit tibi, fitille maledi&tus,& qui benedixeritt ibi,be- nedictionibus repleatur.] C Kem ficut in libro Deuterono- mii legitur€, Moyfès ex pracepto Dei duodecim liorum Yfraèl in duas partes divifit,© fextribus jufit, ut juxta montem Gebal£ incedentes, maledictionem tranſgredienti ferarentur: aliis vero præcopit, ut juæta alium z “benediffiones obfervantium inclamarent& In enento Petras Apoftolus legita rSimoni malei cunia tua tecum fit in perditionem.| Panis serat: h[Benedicite& nolite maledic rem.i Or nthium jußit excommunicari. G Hem ſtola ait:[Si quis non fucrit fecutus doctrinam Dom noftri Jefa Chrifti, ftanathema, maranatha. j Q. Kem k Galatis:{Si Angelus de cœlo veniensaliud vobisevan gelizaverit, anathema ſit.] Diſting mdledictum, quod prohibetur ,& male feindtiſßimis viris rational s hibetur, estill tis non eX ar c Noë cum verenda aam maledicens di- um legem voci- vo etiam Teſta ccum ait: S[Pe~ egui di- 7$ qut as tæ, Ronex dirUore Vin tramin manujèri ptis s Decreti Secunda Pars, 7 in alia. Hujus vero ipfa prorfus Apoftoli v Loto lulttonts, nate- tog Gregorius astin Moral capite é viri maledictionis ſententiam profe- lr runt, ne 1 anc ex voto ultionis, fed ex juftitiæ m examine prorumpunt, Intus enit 3 fubtile judicium» afpiciunt,& mala foris exurgentia, quia maledicto de- beant ferire, cognoſcunt;& eo in maledicto non peccant p, è in quo ab interno o judicio non difcordant. Irem € Scriptura facra duobus modis maled | videlicet, quod approba uim maledictum profe: rimo cap. 7 nto. memorat; damnat. Aliter€ ftitiæ 1, ut in ipſc divit: p{ hæ dicitur: rò prof 1 A liuc aliu quod r judicio ju- tume ſt, dum au- J]& ficut Abra- | Aliter ve- juſtitiæ, ſed o voce Pauli Apoftoli z re admonemur, qui ait: » guod non judic | Benedicte, dr , 8e. manet C Yii C. KHIL g kentes EXCONMUNICEN- rantes, O sne ID MEE- À Hen Pela Poſtolicæ 4 e Deu 1 1. Corinth.3 Det Judicium q Genef: i2. E umn retulit Gratianus non| pecora ar | pertine 368 rantium,& in errorem mittentium Spiritus tradendos eſſe Satanæ, ut blaſphemare dediſcant. C. XIV.-g Delinguentes corris bus, incorrigibiles inventi r a Sacerdotie muntcentur, Item AnacletusPapa rym Sacerdotes a quàm reli 4 mam curam habere debent tenus eoru ione aut corrig ſi incorrigibil paruerint, ab Ec ~ yy C. XV ¶Sradüs, beati G; ſunt elimi⸗ Irem Hieronymus ż7 tás, cap. S. Efecandæ 1 funt putridæ carnes,& caulis repellenda: ne tota do m mpantur, putreſcant, int rius in Alexan fcintilla fuit, fed qui oppreſſa eſt, totum orbem ejus flamma pob huel 1§ Refecandz] Apud B. Hreronyr egitur, VENNA putridæ carnes,& fcabiofumanimal à caulis oN pellendum C. XVIL G Pro diverfitate cùiparum J Prepofitis Tem Auguſtinus in libro de cor gratia, caßp. Iß. (Omien itaque à Præpoſitis ſuis correptionibus de charitate venientibus p10 5 parum diverfitate diverfis, vel minoribus, velampit ribus: quia& ipfa, quæ damnatio nominatut, q> cit Epiſcopale j dicium(quà pœnã in Ecclefia nullama. jor eſt) poteſt, ſi Deus voluerit, in correttionem lal⸗ imam cedere atque proficere,. Neque enim An ante finem vitæ hu- Aut contradici Deo Po- übditi frattes cyl quid contingat feq jus de aliquo defp ficio Spiritůs. contribulati, cor quamvis juftæ damnationis abſol damnet? Paſtoralis tamen neceſlite pant dira contagia, feparare à ſt po ipfenon per plures o, cui nihil ettimp Neſcientes& rum numerum, u nis morbidam itan one ian prædeftir Mici debemus charitatis eat, SF ex ort meste 1Damnatumque] damnatui glaſſa viſa⸗ Iimpedire. Antea legebatur, >} ipfe non damnat. C. XVIII. g u: nscattonis ferro debent ab- vcummu⸗ ſeindi.> Profper libro fecundo de vita contempt. tiva, cap:7. Cce d autem crimina quorumlibet, nofis confiteri nolentibus, undecung n c al. recipiat. fis crimi- ſi ipſis cril ue claruetint, ari a — a rcst, Tv0 p5. 6250 b 2. Cr.io. quæcus-· e —

S a 869 Caufa XXIV. Quæft. quæcunque non fuerint patientiæ leni medicamento fa- nata, veluti igne quodam piæ increpationis wrenda funt & curanda. Quod ſi nec ſie quidem æquanimiter ſuſti- nentis, ac piè increpantis medela proceſſerit à in eis, qui diu portati,& ſalubriter objurgati corrigi nolùe rint, tanquam putres corporis partes debent ferro ex- communicationis abfcindi: ne, ficut caro.morbis emor- tua, ſi abſciſſa non fuerit, ſalutem reliquæ carnis putredi nis ſuæ contagione c apit;:ita ifti, quiemendari de fpiciunt,&in fuo morbo perfiftunt, fi moribus deprava- tis in Sanctorum fe e permanferint, ¢os exemplo fuz perd isi L, 1$| Inficiant sd Profperur continud ſequituur cab. por- Fa, de pænt dift.t. conmunicanduzest, qui duas fimul s habere pre Mit, e f 10 Regi. diſtrictà ultione feriendus es, qui in dua- adulterium Lamech,& flagitium imi- uod Dominus non nifi poft fe- ationes ſuo ſalutifero adventu ium ſeptimà genetatione a- delevit: uis abol C. cùm Cain fi itum fit XX s(7 homicide commu- , cap: 37: ilfos teftês à com- e cenſuii icc! nifi pænitentig wunione ca ſubmove ye crimina admiffa dilùerint. XXI. Excommunicetur potens, qui Cleri- cum pauperem, vel Religiofum fpoliare p. emex Concilio Toletano Y? c: quis æ de potentibus Clericum, aut quemlibet auperem 1, ant Religiofum expoliaverit,& man- daverit ad fè venire Epifcopus, ur audiatur,& con- tempferit: invicem mox fcripta percurrant per omnes Epiſcopos provinciæ,& quoſcunque adire potuerint, excommunicatus habeatur iple, donec obediat,& reddat aliena. I$ Pauperem,) Inpler ifue vetaflis x apud Anfelmum, é in codicibus Concilii imprefis,«e manufiriptis esf, paupe- riorem. ados: Çi II 8¹ p E ut a .. XXII De eodem. Ex dicti- Gtegoriæ Papæ. Uiſquis per e dolum manum ſuam mittit in Chri- ftum Domini, id eft, in Epiſcopum vel Presbytetum (quia ſacrilegium grave committit,)& ſi.quis Eccleſiam Dei vaſtat, aut impugnat, aut incendit(quia& hoc gra- viſſimum eſt ſacrilegium,)placuit ſanctæ Synodo, ut 1 in- primis omnia bona ejus proſcriptione publicentur: de- in uno loco, id eſt, in monaſterio incluſus pœniteat omnibus diebus vitæ ſuæ. Fe be: rifque manufèriptis. Burchardus autem cilio Gang fi. rimis| Apud Burchardums: éy Fvonem legitür, R verbis ilis, quehtc fant interjedta. muntone privetur, gui Romie rinos, vel mercatores moleflare abe: Irem Calixtus Papa. II. Ç I quis Romipetas,& peregrinos,&-Apoftolorum—~ limina,& aliorum Sanctorum oratoria viſitantes capere, ſeu rebus, quas ferunt, ſpoliare,& mercatores novis teloniorum& pedagiorum F exactionibus mole ſtare tentaverit, donec ſatisfecerit, communione careat Chriſtiana. P..c. 225. Gen æα. SBurch..6. c. 29. Foo.10..38. 158. d Anſel ↄcunes.€ Burch, dao, cap. 6g. Tuo.279 O p. ij..oſ, F al. pedaticorum. SERTARE III. De excommuniĩcatione,& de 8 Schiſmaticis& Hæreticis. 870 C. XXIV. 9 Excommunicentur, gui Oratores, C Ecclefias, bonag, earum, d perfonas ibi ſen vientes enfoſtare pra- ſumunt. Tem Urbanus Papa. Poer traditionum exemplis commoniti, Pa- ſtoralis officii debitum perſolventes, Eccleſias cum bonis ſuis, tam perſonis, quam poſſeſſionibus, Clericos videlicet, ac Monachos, eorxumque Converſos 1, Orato- res quoque, cum ſuis nihilominùs rebus, quas ferunt, tutos,& ſine moleſtia eſſe ſtatuimus. Si quis autem contra hoc facere præſumpſerit,& poſtquam facinus ſu- um recognoverit, intta dierum triginta ſpatium compe- tenter non emendaverit, a liminibus Eccleſiæ arceatur,& anathematis gladio feriatur 1 0 Converſos,] In codictbis imprefàs ſequebatur, vel commifios, guaj xpúnfa,gu unt à plerifgne manufèria ptis Gratiani 0 qui- dem extremi Centum Ali CGC ZXY: z f ibus in malum obuiaverint, EXCOMMUNICEN- Trem Nicolás Papa 07 ER à, g cti, ſive ermes pauperes dep puerint, vel in ma j S j ericos, five Monachos, vel for lati fūuerint, vel bona eoru ım eis obviaverint, anathemaris nè emendaverint. Pax verò cobſervetur, ſicutab Ar- chiepiſcopis& Epiſcopis uniuſcujuſque provinciæ con- ſtituta eſt. Qui autem eam infregerit, excommunica- tioni fubdatur. 4 pats. avero fermo de Hareticis habetur, videndum est, guid interſit inter ſchiſima& hæreſim: G qui fint Haereticr:© Hareticorum ſecta. C. XXVI c £ 1 fcunque fan- inas, aut in- illa; quam trc G Sihifinatis d hårefis differentia. Diſfrentiam autem interſchiſma& hareſim, Hieronys- mus ¿n epil. ad Tuum b, c3 afignat, dicens. Nter c hærefim& fchifma hoc intereffe arbitrantür, quòd hærefis perverfum dogma ħabeat, fchifma pro- ptér d Epikopalem difenfionem ab Ecclefia 1 pari- ter féparat. Quọd quidem in principio aliqua ex parte intelligi potet 2,. cæterùm nullum ſchiſma non ali- quam fibi confingit hærefim, ut re&èab Ecclefia receſ- ſiſſe videatur. 1 Ab Eccleſia] In codicibus horum commentariorum in fis, itema duobns manufèri exXcH Germania sn Gallta, d ptis Vatieanis legiti 2 JPoteſt, Seg: moratis editionibus,& V COO ARVIL Ünde aute; leſia ſeparetur. rſum. qua vox abest am- harefi S Hieronymus e€ A réfis eam fibi i 5 quòd fcilicet unuſquiſque eligat diſciplinam, quam pu- tat effe meti o igitür aliter Scripturam intelligit, quà sS Sancti flagitat, quo fcri- pta ef licèt de Ecclefia non receſſe rit, tamen Hæreticus appellari poteſt,& de carnis operibus eſt, eligens quæ pe- jora ſunt. s- pars. Lab. de Ueil ata vero proprie dicantur Haretici Auguſtinus in Rendens, ait. te credendi,.1 Aak hisce. b Adloum[Hareticum hominem.| c Polyc.tib.7. titz. Anf liz. cigg- A af post Epiſcopalem de refionem.€ Ad locum( Harefèn invidia’), F Polyc. ibidaAnj g Gals .12. C. ſo.

De excommunicatione,& de Schiſmaticis& Hæreticis. Č XXVIII. f Qu propriè dicantur Haretici. A. Kreticus à eſt, qui alicujus temporalis commodi á Hx maximè gloriæ, principatůsģue lui gratia falfas ac novas opiniones vel gignit> vel fequitur. Jle autem, qui hujufmodi hominibus credit, homoeft imaginatio- ne quådam veritatis ac pietatis illufus. i C. XXIX. Non ſiunt Heretici, qui non fusan- dacid, ſed alienũ ſeducuntur in er rorem. Idem Glorio, Eleuſio,& aliis, epiſt. toe Txit b Apoftolus,[ Harericum hominem post primam ér fecundam correptionem., devita: fiions, quia Subverfis est hujufmodi, É peccat, drest a femetipfò damnatusąj Sed quifententiam ſuam, quamvis falſam atque perverſa m, null pertinaci animofitate defendunt, præſertim quam non audacià ſuæ præſumptionis pepererunt, ſed.à ſedu- ctis, atque in errorem lapfis parentibus acceperunt, qug- runt autem cautå folicitudine veritatem,corrigi parati, cùm invenerint, neguaquam ſunt inter Hæreticos de- putandi Decreti Secunda Pars. inter 1 dilectionis à tuæ Clericos quidam eſſe dicun- C XXX. f Magiftri erroris exiſtunt, qui verita- tis diftiplinam contemnunt. Irem Leo Papa epift.10. ad Flavian Uid avtem iniquius eft, quàm'ir ſapientioribus, doctioribusque non hanc infipientiam cadunt, qui cùm ad cog veritatem aliquo impediuntur obſcuro, nor ticas voces, non ad Apoſt licas auctoritates, ſed ad ſemetipſos recurrunt;& ides magiſtri erroris exiſtunt, quia veritatis diſcipuli non fuerunt. C. XXXL Q7 di cclefia Chrif vumque ſapiunt, ſi corr piant, reſiſtunt co na fera dogmata emendare nolu Hæretici fiunt. C. XXXII G Errante d defendit errorem. Irem UibanusPapa. Ui aliorum defendit errorem, multò amplids da- mnabilior eſt illis, qui errant: quia non ſolum errat, ſed etiam aliis offendicula erroris præ parat& confirmat. Unde quia magiſter erroris eſt, non tantuù etiam Hæreſiarcha dicendus eſt. C. XXXIIL ꝙ Qui mendacio r mutant, Patrum terminos transferre proba Item Hieronymus lib. 2.(omment. ad cn Í ado: immuta dacio verita tem,& aliud prædicant, quam ab Apoflolis acceperunt. dem infia, eodem capite.€ De Hzreticis iy u ſus, quòd ſophiſmatibus ſuis,& arte dialecticà ſapè op- primant Eccleſiaſticos. Idem ad cabut nunum. Veteres ſcrutans hiſtorias, invenire non poſſum ſcidiſſe Eccle- ſiam,& de domo Domini populos ſeduxiſſe, præter eos, qui Sacerdotes à Deo poſiti fuerant,& Prophetæ, id eſt, ſpeculatores. Iſti ergò vertuntur in laqueum tortuoſum, in omnibus locis ponentes ſcandalum. C. XXXIV. ꝙ Abjiciantur, qui aduen co; ventlint prabitati. I Hem Leo Papa epiflolå 74. ad Anatolium, Llud e fanè plurimàm mihi difplicere ſignifico, a Beda-Corinth:z1. Polye. ibid. Deusdedit.a. Anſol. l. 12.C53. b sAd Titum.3. Polyc. ibid: Anfel. lib,12..61. c Lib.18.de Cvit. Dei, ct. d Polye. ibid. Deusdedit p. 2. Anſel. lib. la. ct. ſvo part..cab.336 abem im- ntur. | ad locum icus, fed 872 tur, qui adverſariorum conveniant b pravitati,& vafa 2 irg C vaſis miſericordiæ miſceantur. Quibus inveſtigan- dis,& ſeveritate congruã coërcendis debet diligentia tua vigilanter inſiſtere: ita ut his, quibus prodeſſe non po- tuerit correctio, non parcat abſciſſio. Oportet enim nos Evangelici meminiffe mandati, quo ab ipfa veritate pra- cipitur d, ut fi nos oculus, aut pes, avt dextera feandali- zaverit manus, à compage corporis auferatur: quia me. clefia carere membris, quàm cum ipfisin ia üperfluò extra Ecclefiam po- tus funt, in eis, guos de. icienda prorfus peftifera hæcà atientia eft, quæ fibimet, peccatis », non parcit. ) Sic est emendatum ex ipfa fitis refitimus, cipiunt, vulneram Sacerdota aliorum pa I Qi lA, uM -in vetuſtis Gratiani exe bus effet quò Clerici. In duobus tamem quemad modum yter ditionis tug Clericos, atum ex orginali Als 2 S qu ytes eyitet æqualiter. Eonms conver a, fed-conciliabula appellanda funt. orandum eft, negue pfallendum, atores cum Hie VI. G Canonum obj reticis nullum debent inire cerid- men. us Pa paanepifiola ad Epifite TA aanta. l y,} 13 hol E quibus-erat Synodusineunda? Cathoi tifices fuerant undique jam depulfi; í ferant focii perfidorum; cum quibus jam necli bere conventum, dicente Pfal. æ[ vanit cum iniqus cleſiaſtici moris eſt cùm his, qui pollutam habent com- munionem, permiftamgue'cum perfi ji lium. Recteè igitur per Chaleedonenſis9 ujuſmodi prævaricatio repulſa eſt potids, Concilium vocata: quod nec opus erat poft P nodum'‘nec.cumtalibus habere licebat. Idem im nitorio ad Fauſtum.$| Canonum 2 mag ftris a dibus nobis nullum fas eſt inire certamen cum bus communionis alienæ. 1% Quàm ad Jn originali legutur,qu quod nec opus,&c. 2 Canonum] Gelaſius in co cne cA hac prorump. \ullum,® y ci Pon- odi formam, guam ad 1 rimam$y- commo. 0 10mim am per Concillum re, rio adl mentá Graecos illos, quicum ma num magiftros atque cuftodes. Nobis + Gd potinsotte adicit, fed potins o C. XXXVII. ꝙ Nonon Nelio, qui malos nicat. Item ex epiftola Urbani Papë. Hp endum eft, quòd- quidam dicunt contra gelicam parabolam nos facere, ubi de eradicandis Dominus præcepit g, cum aliquos© municatione dignos excommunicationi fubjicimus:* o I n ar TE c Rom.g. À Metts ntentia habetur 43 excommie dit Ey Eva- a al. ditionis e Pfal.ss. f alconfiium. |-.per totam, In Conciliis Milevitano& b al.comiveant] orig. g Matih.13 Afficano, ajunt 4 fy ( d: k Aa { Sal

àm fodalitatesevit non Eccleſia, i negra 0¹⁴ 873 Cauſa XXIV. Queæſt. muspaka aah si De ercommunitatione& dle Schiſina. ticis& Haretecis. III. a aſunt etiam fanctum Auguftinum hoc contradicere in il- lo loco, ubi ait:[ Quia non e3? pracidenda unitas; ferendi funt mali, non abjiciendi.]} Quibus hoc primùm reſpon- dendum eſt: Si Hæretici& mali homines excommuni- candi non ſunt, quare ipſe Auguſtinus cum Legatis ſan- ctæ Romanæ Eccleſiæ,& cum ſanctis Epiſcopis ſuis Pela- gium,& Cœleſtinum, novam hæreſim in ſanctam Dei Ec- cleſiam introducentes, excommunicavit,& ab Eccleſia Dei ſeparavit? Quare ipſos Donatiſtas, contra quos iſta & multa his fimilia loquitur, tam ipfe, quàm omnis Ec- cleſia Dei, excominunicatos habuit?.&, nifi priùs pæni- tuiffent,& per manûsimpofiticnem reconciliati effent, eis nequaquam communicabat? Idem ipſe Dominus, qui hoc parabolicè hic narrat, apertè alibi excommunica- tionem fieri jubet, dicens, æ:[ Frater, qui corripitur ab Ecclefia,© tibi ficut ethnicus© publicanus.) Un- de apparet liquidò, aliud efle excommunicationem, aliud eradicationem. Qui enim excommunicatur(ut é Apoſtolus ait) ad hoc excommunicatur, ut Spiritus ejus rus fiat in die Domini. Diſciplina enim eſt excom- nunicatio,& non eradicatio. orte ex contemptu C Jùperbia excommunicati proveniat. C. XXXVIII. g Divina maledittio meritum maledicti deſignat non obedit non obedi Unde c Origenes 1 znz librum Numerorum, Hommilid 15. ad c. 23. Eus, quando maledicit, meritum ejus deſignat, cui maledicitur,& ſententiam 4 promit: utpote quem non fallit neque peccati qualitas, neque peccantis affe- ctus. Homo autem, quia hæc non poteſt ſcire(neque enim propoſitum, mentemque alterius videre alius, aut cognofcere poteft;)idcircò etiam fi judicantis,vel fenten- tiam promentis intuitu proferat maledictum, non poteſt eſle juſta maledicendi caufa, ubi ignoratur peccantis affe- ctus, maximè cum humanum judicium tunc ſciat male- di&a proferre, cùm forte conviciisaut injuriis provoca- tur. Quod vitium volens refecare e Apoftolus, nemale- dictis maledicta& convitiis convitia provocemus; man- datum neceſſarium ponit; ut benedicamus,& non ma- ledicamus: quò convitiandi vitium reſecetur: non quò judicandi veritas, quæ homines latet,& pronunciandi auctoritas perimatur. 1J Origenes[ Sises reſtitutum, cùm anted eſſet ftinus. Er magnam hujus capitis partem ad Lof ndem locum ex Ipfò Orsgene refert: ndeg, i mendata nnula fùnt e- ` vero Hareticorum quot finty é unde nomina acceperint j ladorus.s. Erymo rum, cab ꝗ. determinat, dicens. C. XXXIX. g Quot fiat feta Haretitorum. O autem F Hæretici, qui de Eccleſia recefferunt, ex nomine ſuorum auctorum nuncupantur: quidam verò ex caufis, quas eligentes inſtituerunt. € Simoniani dictià Simone, magicæ artis perito:cui Tetrus in Actibus Apoſtolorum maledixit, pro eo quòd ab Apoſtolis Spiritũs Sancti gratiam pecunià emere vo- luiſſet. Hi dicunt creaturam non à Deo, ſed à virtute quadam ſuperna creatam. Menandrini k à Menandro magno, difcipulo$i- monis nuncupati: qui mundum nonà Deo, fed ab An- gelis factum aſſeruit. € Balilidianià Bafilide appellati: quì inter reliquas blaſphemias Jeſum paſſum abnegavit. ¶ Nicolaitæ dicti a Nicolao i Diacono Eccleſiæ Hi e- a Matth. 18. paub aliter. b d al. fententiam veram promit., È 4. Corinth.s. al. Lem. 1 Petr.-Rom.12.£ Ra- banus lib. 2. de inſtitut. Clericor. capite s8. Anſelmus libro 23. cap. ultim. Pannorm. libg. caß. g Aas h al. Menan driani. i Act.o. rofolymorum; qui cum Stephano,& cæteris conſtitu- tus eft à Petro: qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, dixerat, ut qui vellet, eã uteretur: verſa eſt in tuprum talis conſuetudo, ut invicem conjugia commuta- rentur. Qos Joannes in Apocalypſi improbat a, dicens: [ Sed boc he od odifti fála Nircolaitarum.] ¶Gnoſtici propt cellentiam ſcientiæ ſe ita appel- lare voluerunt.. Animam, naturam Dei effe dicunt: bo- num& malum Deum fuis dogmatibus fingunt, ¶ Carpocratiani à Carpocrate quodam vocantur: qui dixit, Chriſtum hominem fuiſſe tantùm,& de utroque ſexu progenitum. Cerinthiani à Cerintho quodam nuncupati. Hi inter cætera circumciſionem obſervant: mille annos poſt reſurrectionem in voluptate carnis futuros prædicant. Unde&Græcè-yiàtasoy, Latinè Millenarii funt appel- lati 4 Nazargidi&i, qui düum'Chriftům( gui à. vico Na- Zzaræus eſt appellatus)filium Dei confitæantur, omnia ta- men veteris legisicuſtodiunt. Ophitæ à Colubro nominati ſunt. Coluber enim Gracè 4 pis dicitur.- Colunt enim ſerpentem, dicentes ipſum in paradiſum“ induxiſſe virtutis cognitionem. Valentiniani à Valentino quodam Platonico ſecta- tore vocati,, qui Kα, id eſt, ſecula quædam in origi- nem Dei creatoris induxit: Chriſtum quoque de Virgine nihil corporis aſſumpſiſſe, ſed:per eam, quaſi per fiſtu- lam, tranſiſſe aſſeruit. Appellitæ, quorum auctor æ Appelles fuit:qui exea- torem: Angelum neſcio quem glorioſum fuperioris Dei faciens, Deum legis Ifraël illum igneum affirgans dixit, |&Chriftum non in veritate. Deum, fed hominem in phan- tafia apparuiſſe. |'Archontiaci å principibusappellantur: quiuniver fitatem, quam Deus condidit, opera cffe Archangelorum defendunt. €: Adamiani vocati, quòd Adæ imitentur nuditatem Unde& nudi orant,& nudi inter ſe mares fœminæque conveniunt. Cainani 4 1 inde ſunt appellati quoniam Cain adorant. ¶ Sethiani nomen acceperunt à filio Adæ, qui vocatus eſt Seth; dicentes eundem eſſe Chriſtum. ¶ Melchiſedechiani vocati pto eo, quòd Melchiſedech, Sacerdotem Dei, non hominem fuiſſe, ſed virtutem Dei effe arbitrantur. €$ Angelici vocati, quia Angelos colunt, ¶ Apoſtolici hoc ſibi nomen ideò ſumpſerunt, quòd nihil poffidentes proprium, nequaquam recipiant€0S, qui aliquo:e in hoc munde utuntur. $ Cerdonianià Cerdone quodam nominati: qui duo contraria principia afferuit. q Marcioniftæ à Marcione StoicoPhilofopho appella- ti: gui Cerdonis dogma fecutus, alterum bonum alte- rum juſtum Deum aſſeruit, tanquam duo principia crea- tionis F& bonitatis. Artotyritæ ab oblatione vocati: panem enim& caſeum offerunt, dicentes à primis hominibus oblatio- nem à fructibus terræ,& à fru&tibus ovium fuiffe cele- bratam. 8 Aquarii appellati, eò quòd aquam ſolam offerunt in calice ſacramenti. ¶ Severiani à Severo exorti, vinum non bibunt Vetus Teſtamentum,& reſurrectionem non recipiunt. ¶ Tatiani à Tatiano quodam vocati:qui& Encratitæ dicti: quia carnes abominantur. Alogii vocantur tanquam fine verbo; 2iy®> | enim Græcè,verbum dicitur. Deum enim Verbum non a Apot.2. b Cajani.] 44. Cainini. al. princeps» d alb al. paradiſo. c fal.creator al. alaquid.

De Excommunecatione, ir de Schiſ- Decreti Secunda Pars.$76 87 matici Hareticis. credunt, reſpuentes ſoannis Evangelium& Apocalypſim. Cataphrygis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi cxtiterunt. Auctores eorum Montanus, Priſca,& Ma- ximilla fuerunt. Hi adventum Spiritùs Sancti non in A- poſtolos, ſed in ſe traditum aſſerunt. ¶ Cathari propter munditiam ita fe nominaverunt; gloriantes enim de fuis meritis, negant poenitentibus ve- niam peccatorum: viduas,&nupferint, tanquam adulte- rasdamnant: mundiores fe cæterisprædicant. Qui no- men fuum fi cognoftere vellent, mundanos fe potiùs uàm mundos vocarent. ¶ Pauliani à Paulo Samofateno exorti funt, qui dixit, non. femper fuie Chriftum, ſed à Maria ſumpſiſſe ini- tium. Hermogeniani ab Hermogene quodam vocati, qui materiam non 2 natam introducens, Deo non nato eam comparavit, matremque elementorum,& Deam aſſeruit: quos Apoftolus a improbat elementis ſervientes. ¶ Manichæi à quodam Perſa extiterunt, qui vocatus eſt Manes. Hic duas naturas& ſubſtantias introdu id eſt, bouam& malam,& animas ex Deo, q̃uaſi ex aliquo fonte manare aſſeruit: Teſtamentum Vetus reſpuit, No- vum ex parte recepit. Anthropomorphitæ 3 dicti pro eo, quòdimplic tate tuſticà Deum habere humana membta, quæ in divi- nis libris ſcripta ſunt, arbitrantur. 4αεά]e enim Græ- &è,Latinè homo interpretatur. Ignorantes vocem Domi- ni, quiait; b[ Sperstus est Da] Incorporeus eft enim, nec membris diſtinguitur, nec corporis mole cenſetur. Hierarchitæ 4 ab Hierarcha auctore exorti, Mona- chos tantùf recipiunt: conjugia reſpuunt: regna cœlo- rum parvulos habere non credunt. ¶Novatiani à Novatiano Romæ urbis Presbytero exorti:qui adversdùs Cornelium cathedram Sacerdotalem conatus invadere, hæreſim inſtituit, nolens apoſtatas ſuſ- cipere, rebaptizans baptizatos. q Montani f kæretici dicti, quòd tempore perſecu- tionis in montibus latuerunt/quã occaſtone ſe à catholi- cz Ecclefix corpore diviſerunt. ¶ Ebionitæ ab Ebione dicti, ſiveà paupertate: Chri- ſtum enim per profectum 4 ſolum, virum juſtum putant ettectum. Unde competenter Hebionitæ pro pauperta- te intelligentiæ appellati ſunt. Hi enim ſemijudæi ſunt:& ita tenent Evangelium,ut legem carnaliter fervent:adver- sùs quos e Apoſtolus ad Galatas ſcribens invehitur. € Photiniani à Photino Gallogræciæ Syrmii Epifcopo nuncupati: qui Ebionitarum hærefim fufcitans,afferuit Chriftum à Maria per Jofeph nuptiali coitu fuiffe conce- ptum. € Aëtianiab Aërio quodam nuncupati funt:hioffer- re ſacri ficium pro defunctis ſpernunt. Acẽtiani ab Aẽtio ſunt vocatĩ: iidemq̃ue Eunomiani ab Eunomio quedam Pialectico, Aetii diſci pulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, diſſimilem Patri a ſſerentes Filium,& Fili o Spiritum Sanctum. Dicunt etiam nul- lum f imputari peccatum ìn fide manentium, q Origeniani ab Origene auctore exorti funt,dicentes, quòi non poſſit videre Filius Patrem, necspiritus Sanctus Filium. Animas quoque in mundi principio peccàſſe di- cunt,& pro diverſitate peccatorum è cœlis uſque ad ter- ras ꝗ diverſa corpora, quaſi vincula meruiſſe, eàque cau- så factum effe mundum. Noẽtiani à quodam Noëto vocati, qui dicebant Chri- ftum eundem efle,& Patrem,& Spixitum Sanctum:ipſam que Trinitatem in offieiorum nominibus, non in perſonis accipiunt. Unde& Patripaffiani vocantur, quia Patrem paſſum dicunt. ¶ sabelliani ab eodem Noëto pulluläſſe dicuntur: cit, a Gaig. b oan. æ. c al Novato. d al. prove- Bum,:Galse f al. nulli. g al. terras lapſas] orig- cujus difcipulum perhibent fuiffe Sabellium, ex cujusno” minè maximè innotuerunt,-unde& Sabelliani vocat? funt. Hi unam perſonam patris,& Filii,& Spiritus Sanĝi aſtruunt.— Arriani ab Arrio Alexandrino Presbytero orti ſunt: qui coæternum Patri Filium non agnoſcens diverſas in Trinitate ſubſtantias aſſeruit, contra illud, quod ait Do- minus a,| Ego ér Pater unum fumus.| Macedoniaui à Macedonio Conſtantinopolitano Epiſcopo dicti ſunt, negantes Deum eſſe Spiritum- Sanctum. € Apollinariftæ ab Apollinare vocati ſunt, dicentes Chriſtum corpis tantummodò ſine anima ſuſcepiſſe. ¶ Antidicomaritæ appellati ſunt pro eo, quod Marig virginitati contradicunt; aſſerentes cam poſt Chriſtum- natum viro ſuo fuiſſe commiſtam. Metangiſmonitæ ideò tale nomen acceperunt, quia#7 zasdicitur. Afferunt enim fic effei Patre Filium, tanquam vas minusintra vas majus. ¶ Patritiani àa quodam Patritio nuwcupati'funt: qui fubftantiam humane carnis à diabolo conditam dicunt, Colluchiani a quodam Collutho nominati: qui di- cunt Deum non facere mala, contra illud, quod ſeriptum eft, b[ Dominus creans mala.| q Floriani c à Floriano:quiècontrario dicunt Deum creåffe mala contra hoc,quod fcriptum eft; d[Fedt De omnia bona. j ¶ Donatiſtæ à Donato quodam Afro nuncupati: de Numida veniens totam pene Africam ſuà perſuaſio- ne decepit, aſſerens minorem Fatre Filium,& minotem Filio SpiritumSanctum,& rèbaptizans Catholicos. ¶ Bonoſiani à Bonoſo quodam Epiſcopo exorti pio. duntar: qui Chriſtum Dei filium adoptivum, non pto- prium aſſerunt € Circumcelliones dicuntur, eò quòd agreftes fint: quos Scototopicos 7 vocant, ſupradictæ hæreſis haben- tes doctrinam. Hi amore martytii-ſemetipſos peri⸗ munt, ut violenter de hac vita diſcedentes, martytes no- minentur. Priſcillianiſtæ à Priſcilliano vocati: qui in Hiſpania ex errore Gnoſticorum& Manichæorum permiſtum do- gma compofuit. Luciferiani à Lucifero Sardiniæ Epiſcopo orti: qui EpiſcoposCatholieos, qui Conſtantii perſeeutione pet. fidiæ Arrianorum conſentientes erant,& poſtea cortecli in catholicam redire delegerunt, damnantes, ſive quod crediderant, ſive quod ſe credidiſſe ſimulaverant, quosEc. clefia catholica materno recepit finu, tanquam Petruma poft fletum negationis;hancilli matris charitatem fuper be accipientes, eosque recipere nolentes,ab Eccleſiæ com- munione receſſerunt,& eum ipſo Lucifero auctote ſuo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. € Jovinianitzà Joviniano quodam Monacho dicti, aſſerentes nullam nuptarum& virginum eſſe diſtantiam: nullumque inter abſtinentes& ſimpliciter epulantes eſſe difcrimen. Helvidiani ab Helvidio nominati: qui dicunt poĝ Chriftum natum alios Mariam filios de fuo Jofeph pe- periſſe. € Paterniani à Paterno quadam exorti inferiores cor- poris partes àAdiabolo factas opinantur. E € Arabici nuncupati,eò quòd in Arabia exorti tunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in noviſſimo utrunque reſurgere. FTertullianiſtæ dicti à Tertulliano Presbytero Afri- canæ provinciæ civitatisCartha ginenſis, animam immor- talem eſſe, ſed corpoream prædicantes,& animas peccato- rum hominum pott mortem in demones verti putantes, om — a Ioan m. b Eſai..© al Floriniani a Elorint, eal. inſtanti. 4 Thef- Turyehiani Abbate: gpi Chr gviteziherein aferir efena Q Acephalio rum reperitara ċedonenium. g

ontra ih dilcedent no vocati! nihon” ii q Theſſareſcadecatitæ dicti, qudd decima quartà lu- nã baſcha cum Judæis obſervandum contendunt. Nam rtosagss quatuor, Jéxæ decem fignificat, Nyctages à fomno nuncupati, quòd vigilias noctis reſpuant, ſuperſtitionem eſſo dicentes, jura temerari di- vina, qui noctem ad requiem tribuit. a q Pelagianià Pelagio Monacho exorti. Hi liberum arbitrium diving gratiæanteponunt, dicentes fufficere v voluntatem ad implenda jaffa divina. ¶ Neſtoriani à Neſtorio Conſtantinopolitano Epiſco- po nuncupati:qui beatam Mariam virginem non Dei, ſed hominis tantummodò matrem aſſeruit: ut aliam perſo- nam carnis, aliam faceret Deitatis: nec unum Chriſtum in verbo Dei;& carne credidit: fed feparatim, arque fe- junctim alterum filium Pei, alterum hominis prædica- vit 8. Eutychiani dicti ab Eutyche Conſtantinopolitano Abbate: qui Chriftum poft humanam aſſumptionem ne- gavit exiſtere in duabus naturis, ſed ſolam in co divinam aſſeruit eſſe naturam. Acephali dicti, id eſt, ſine capite. Nullus enim eo- rum reperitur auctor, à quo exorti ſint. Hi trium Ghal cedonenſium 9 ca pitulorum impugnatores, duarum in Chriſto ſubſtantiarum proprietatem negant,& unam in ejus perſona naturam pradicant. & Thicodofiani 10& Gajanitæ appellati à Theodofio & Gajano,qui temporibus Juftiniani Principis in Alexan- dria, populi perverfi clettione;unãdieordinati funt Epi- fcopi. Hi errores Eutychetis& Dioſcori ſequentes, Chal- cedonenſe Concilium reſpuum: ex duabus unam in Chri- {to naturam afferunt, quam Theodofiani corruptam, Ga- janitæ incorruptam contendunt. § Agnoitz 11&Tritheitx à Theodofianisexorti funt; ex quibus Agnoitx ab ignorantia di&ti; quia ad perverfi- tatem, à gua exorti ſunt, id adjiciunt, quöd Chrifti divi- nitas ignoret futura, quæ funt fubfcripta de die& hora noviſſimaʒ non recordantes Chriſti perſonam in Eſaia a loquentis,[ Dies jadacit in corde men:) Tritheitæ verò vocati, quòd ſicut tres perſonas in Trinitate, ita quoque tres aſſerunt Deos eſſe, contra illud, quod ſcriptum eft: b(Andi frati; Dominus Dens tuns, Deus snuset.]# € Sunt&alixhærefts fine autore,& ſine nominibus. Ex quibus aliz putant triformem effe: Deum: alig Chri- fti divinitatem paſſibilem dicuntt aliæ Chriſti de patre nativitati initium temporis dant: aliæ liberationem ho- minum apud inferos factam Chriſti deſeenſione non cre- dunt: aliæ animam imaginem Pei negant: aliæ animas converti in dæmones,& in quæcunq; animalia æſtimant: aliæ de mundi ſtatu diſſentiunt: aliæ innumerabiles mundos opinantur: aliæ aquam Deo coæternam faci- unt: aliæ nudis pedibus ambulant: aliæ cum homini- bus non manducant. Hæ ſunt hæreſes adversùs catho- licam fidem exortæ,& ab Apoſtelis,& à lanctis patri- bus, vel Conciliis predamnatæ: qua dum infe multis er- roribus divifæ, invicem fibi diſſentiunt, communi tamen nomine adversùs Ecclefiam Dei confpirant. 4 Sed& qui- cungue c aliter Scripturam ſanctam intelligit, quam fenfus Spiritůs Sancti flagitat, à quo conſeripta eſt, licèt de Eccleſia non receſſerit, tamen Hæreticus appellari poteſt. 1 JCainani] Apud B. Auguſtinum in lilro de hiaréſibus [e quo neznam partem hujns capitis accepit Ifidorus) é in e e Tahe Ep ei legitur> Gayani. in una u jadem Gratiant, Cayni De quibus quidem Hareticis Tertullianus in libro de prafiriptsone adversns Hareticos hec Feribit: Sunt& nunt alii Nicolaitx: Caiana hærefis dici- tur. é paulo inferigs, Necnon etiam artipit alia quoque a Efago b Dewo. c fupr. ehd. harefia$. qaituaa, $77 Caufa XXI V. Quæſt. m eere a S hæreſis, quæ dicitur Cainæorum. Et ipfi enim magnifi- cant Cain, quaſi ex quadam potenti virtute conceptum, quæ operata fit in ipfo. r€ Non natam) Losu hic emendatus eSF ex plerifg vee tufiis© Ifidoro: Antea enim legebatur, Non naturam introdu- cens, Deo, non naturæ eam comparavit. 3 Q Anthropomorphitæ J In codicibus Hfidors vulgati é aliquot manufiriptis amecedunt hac Anomiani;Latinè.fine le- ge dicuntur: gue tamen abfunt-à codice Ifidori pervetuflo, é valde emendato monaflerii B. Auguſtini in Carbonaria Neapolis. 4' Q Hierarchitæ) Ira mutatum est eæ libello B Auguftini, quamvis in aliquot ipfius editionibus fit, Hierarchitæ. Hierarcha verd Haretici méminit B Hilarius l.&.& 6. de Trin legebatur, Heraclitæ ab He raclio. f Montani] Horumnulla mentio est apud B. Augufisa num, ſed Montenſium: quo nomine Donatiſt as Romæ vocari ſoli- tas tradit. 6§ Metangifmonite] Sie emendatum eSt ex Ifidoro ér beato Auguftino; cum anteà legeretur, Metangi nominati. 7€ Sioropicos] Apud Ifidorum, in Pannormia C in ali⸗ quot manufiriptis Gratiani eil, Cotopitas. Qubod vero ait, ſupra- diétæ hæreſis habentes doctrinam, referendum est ad Dona- tiſtas, non ad Bonoſianos. Sq Prædicavit.] In eodem vetuſto Ifidori codice Neapolitana htc etfinis capituli, é incipit novum capnt, De Philoſophis gentium.- 9 Chalcedonenſium] P capitula tractata éy defini- tå funt in guinta Synodo, fùb Iufiniano,ut notatum est fupr. dift.s> ficurfanéti. Qus vero occafione horum trium- capitulorum ab Ec- clefia receffèrunt, nonChalcedonenfèm, ſed quinam Synodum ime pugnabant. 10$ Theodofiani] Horum meminit Liberatus in Brevia- rio, Nicephorus lib.18. cap. 45:49. O30. ac Gregorins Cedrenus ane noig, Iufliniani Imperatoris. B. Auguftinus memorat Theodlotia- nos à Theodotiano: fed idem videtur gui Theodotus, de quo Epi- phanius l2. tom.'harefi s4. Theodotianos à Theodoto,#t etiam Philaſtraus& Damaſcenus. 11 U Agnoitæ& Tritheitæ]̃ Sie raflitutumefß: guamvis incodicibus Ifidori d Gratiani legeretur, Gnoitæ& Trithoitæ. Dë his meminit Nicephorus in locis proximè indicatis, eos, à Theo- dofianis profeos ſertbit. De Agnoitis vera multa dacit beatus Gregorius lsb,8:epifi. 3s.© g2. ad Eulogium. G. XL.. Q Quare divina providentia multos errare permitiat. Bem Anguftinus de Genef contra Mani- cheos, librcap:rs 6 Deò divina providentia multos diverfi errorisHžreś ps- Aticos effe permittit, ut cùm inſultant nobis,& inter- rogast nosta; quænefcimus, vel fic excutiamus pigri- tiam,& divinas Sctipturas nöſſe cupiamus. Proptereà& Apoſtolus ait, 4 L Oportet hareſes effes ut probati manifi fiare inter vos:] Hiantem Deo probati funt, qui bene poflunt. docere: led manifefti hominibus effe non poffunt, nif. cùm docent. 5 1$ Sed manifeti] Hec addita fant ex originali, itemgy. alia nonnulla, g emendata. itake. ANIR CAUSA XXV, X Anita Romana Ecclefia quandambaptifmalen Es- did ceſis eæ inteꝶi o fibi attribuens ltem quoddă mona- JA 2`` KASA ut ex propriis pradiis nulli decimas perfolveret Acs i ZT clefiam fuis. munut prrvitegiis, decimationes fus XA fleriù fimiliter munivit privilegiis propriisdecernës dit itaquesut intra dicceſim præmunita baptiſinalis Ecclefia prafa- a 1. Crinmb. 15.

j De Privilegiis Ecclefix& Pontificis 879 in ea auctoritate. Decreti Secunda Pars. 880 2 A A Ti tum monafterium aliá emptione, alid donatione pradia fibi inve- niiret. Oritur itaque contentio inger Monachos G Cerscos de de- cmi. f Hincprimum quaritur; an Clerici baptifmnalis Ecclefia auctori- tate privilegii, decimas Jua diæcefis ex integro fibi Va- leant vendicare? z Secundo, an fabfeguenti privilegio Monachorum derogetur an- tiguioribus privilegiis baptifmalium Ecclefiarum? QUXSTIO I. I Vod verò auctoritare illius priuilegii decimas ſibi ex ps sntegro Clerici vendicare non valeant, hine probatur: guia decima juxta decreta fantorum Patrum qua- dripertito dividuntur; quarum una pars Epifiopis, fècunda Cleri- cis tertia fabricis reſtaurandis, quarta vero pauperibus eSt aſii gna- ta. Decreta verd ſanctorum canonum neminem magis, qudm Apo- fiolicum fèrvareoporiet. C. I. Conſtitutum Synodi, quod uiiverfalis Ecele- ſiæ probavit affenfas; Romanam fedem re oportet. iftala ad Epifès- ſer Vade Gelaſius Papa ait ine pos Dardania. Onfidimus a, quòd nullus jam veraciterChriftianus ignoret, uniuſcujuſque Synodi conſtitutum, quod u- exequi ſedem præ cæteris oportere, quàm primam: quæ& unam- ctoritate confirmat 6,& con- t aſſenſus, nullam magis niverfalis Eccleſię probav quamque Synodum ſu tinuatà moderatione cuſtodit. C. II. Qui negligenter paſcit Dommicum gregem fibi commendatum, convinci- tur Jummum non amare Haſtorem Item Leo Pa pa epiſt.. Ehpiſcc Ivinis præceptis,& Apoſtolicis mur, ut pro omnium Eccleſiarum ſtati gilemus affect j tur obno imperitia, ptio Monente enim Dominicæ d vocis imperio, ſimus Apoſtolus petrus trinà admonitione I ctionibus imbuitur, ut Chriſti oves, qui Chri paſcat, ipſius ſed præſumus, reverentiâ coarctamur e, ut pe diæ, quantùm poſſum linemus: ne pro rem Domini eſſe a genter ul uſurpet alienum: imos, prout quis valuerit charitatis, J Apud B Leonem tegitur, emo an j tendat alienum. Apud Ivonem,© in Capitúlaribus l nemo damnet alienum: Apud Ar fte damnet., elmum vero, nen a l1 c49. b. al firmavit. G g3©...22. d Han. 21. e alcohortamur. “l ..c. Auſele licb. cνj,ᷣIuop. lo. cair. g voluerit s, cui per abundantiam gratiæ div deſi- jatum,. convincitur. fum- zumi legi- altis 1NCita- qu {.— 1 tra luporum inſidias optin C. IV. ꝙ Nulli divinas conflitutiones, g Apo- ſtolicæ ſedis decreta temerare licet. Hem Hilarius Papa in: Synodo Romana, « capite premo. NOD 4 fas ſit ſine ſtatus ſui periculo vel divinas con- ſtitutiones, vel Apoſtolicæ ſedis decreta temerare: quia nos, qui potentiſſimih 1 Sacerdotis adminiſtramus officia, talium tranſgreſſionum culpa reſpiciet, fi incauſis deſides fuerimus inventi: quia meminimus; quòd time- recdebemus; qualiter comminetur.c Deus negligentig Sacerdotum.-Siquidem reatu majori delinquit, qui po- P tiori honore perfruitur:& graviora facit vitia peccato. rum fublimitas peccantium 4. 1: Potentiſſimi Gic apud Anſelmum,& incateris v fiis Gratiani exemplaribus, prater unum, in quo cilio o, potiſſi C. V. In§p Jacros canones.’ turini in Con- stum Sa aum blafbhemant, qui fe fus Papa Item Dar Iólatores-e canonum: voluntarii graviter à fanctis Patribus judicantur:& à ſancto Spiri u(inſtinctucu- jus, ac dono dictati ſunt) damnantur, quoniam blaſpbe. mare Spiritum Sanctum non incongruè videntur, qui contra coſdem ſacros canones non neceſſitate compulli, ſed libentet, ut pręmiſſum eſt, aliqui aut proteryeagunt, aut loqui præſumunt, aut facere volentibus ſpontè con- ſentiunt. Talis enim præſump ufeſte unum genus eſt blaſphemantium piritum Sanctum-; quia, ut ſam prælibatum eſt, contra eum agit, cujus nutu& gratià fan- cti canones editi ſunt. C. VI. In quibus Romano 7 tifici licet NOVAS CONAETE LEES, Irem Urbanus. Papa. g% qüidam. dicentes Romeno Pontifici‘femper li- cuiſſe novas condere leges. Quod& nos non ſolum non mus, ſed etiam valdè affirmamus. Seĩiendum ve- eſt, quia inde novas leges condere poteſt, unde Evangeliſtæ aliquid,& Prophetæ 1 nequaquam di- xerunt,‘Ubi verdapertè Dominus, vel ejus Apoſtoli,& eos ſequentes, ſancti Patres ſententialiter aliquid deſinie- runt, ibi non novam legem Romanus Fontifex dare, fed potius, quod prædicatum eſt, uſque ad animam& fan- guinem confirmare debet.| Si enim, quod docuerunt A- poſtoli& Prophetæ, d ruere(quodabſit) niter tur, non lententiam dare, ſed magis errare convincexetur. Sed ro ium mopere hoc procul fit ab.eis, qui femper Domini Ecclefiam con- ant unt ha voces A- multis man 1è cuftodie 1 f Et Prophetæ|. Abfi Aboftolsca fèdis aut s contra in flatuta aliquid condere 1 valet: om Faoina a item LOZIMUsS Fa sél mu- gN Ontra‘f ftatuta Patrum: condere å iquid, vel tare, nec hujus quidem fedis pott ctoritas. Apud nos enim inconvulſis radicibus vivit antiquitas, cul de- creta Patrum fanxêre reverentiam. sfola y unde fumptum est k Fuo autem in loco: indicato p. au hum Lugdunenſom, à Zo epift Gallia& Hiſpania. —— pos Narbonenfis provincia: in prima ad Hefychium, narrat fè feripfife-ad Ep m.| orig c Ezech}. O 34 d al. dig j vo p4 l edit p. ẸAnfèl lzct16 Polje dg-tit. uit f c. 22b. Pann. lq.c q. concordat: w oa G VIIL at W(u

Cauſa XXV. Quæſt. VIII Q Starenon valet, JALA EATE Evan-\ nibus& canonum bis,& ab omnibus k hropheticam doctrinam, ſeu conſtetutionem factum fuerit. i Irem Marcellinus I Pa pa, epiſt.2. S eR ſibi deince 10d irreprehenfibile eft, Catholica defen- CRUI A§ Injuftum b judicium,& dif- u vel juſſu à judicibus ordinata, quod contra Evangelicæ, ve inæ conſtituticnem, fuc- ze ſanctorum Patrum actum fuerit, delibus vel Hæreticis factum fuerit, g qui ſacris neſc omninò caſſabitur. adminiſtrare, nec communionem 1 Q Matcellinus] Refitutum est ex vetuftis exemplaribus,| ribus. y 3 gt, Marcellus. quam, JEmendatus est hic locus ex ipfa Mar- á ł parte$r] c Papa Ej a oj s Papa Childeberto Regt. pro o aue fean- é mini- rip turg Uſtitiæ ac rationis o -bus gelideral at mand JS elle facra l finus vir ma icus,€x- confidenter à nobis, ut decuit, s, aut beatæ recordationis Leo- poha: nis Papg tomum à nobis per omnia confervari fignificare Irem Leo Papa IV debuiſſemus, aut propriis verbis noſtræ confeſſionem fi- Deò c permittente Domino paftores 1 fir- dei deſtinare. Et primam quidei m petitionis ejus par-Lmus effecti, ut quod Patres nóftri five in fanĝis cano- tem, quia facilior fuit, mox, ut dixit, implevimus in omnibus Bulio am p pro catholice fidei ne conf riptum, Deo propitio, cuftodire ma noftræ| musinftituta, fi, quod ipfi divino ftatuerunt confulto o Tione fignificamus f. Utautem lius de-intactum non conſervamus. bſit) luſpicionis reſideret occaſio, illam 2 pars. S⸗ ergo primata j m, quam memoratus yir illuftris ad- oportet, fi pr stre maturavi: fcilicet propriis verbis confef- j enemus, e Sii. athema apud Deur anorum Pontifi nus Papa ¿n nosd;| nibus, five in mundanis affixêre legibus, excedere m tio-| mè debeamus. Contra eorum quippe faluberrima agi H em ſtatuta Conciliorum pra om. ım Ecclefiarum ñeceffe , fi em qua a Feman r bus obfer zllam imbigro g t execrandum a- or catholicæ t, quicunque Regum, fet ım deinceps Romanorum 2 ım cenfuram in quocur ndam Ha y tamen a at ue credi- j in ipfo Ca- Ices NON L n Po- ntatis,i mn,& tan. athi pe e cerit Abimel nes propo 3 acerdotibu: A COME- iam le eoem pre r Irem Damafus k Papa, epift. 4. Profpero 1 T Epifi O!{nia m decretalia 7 cunctorum deceſſorum noftrorum conftituta, quæ de Eccleſiaſticis ordi- funt: tunc e e a al.Hac. b Pol d al. confilio, e Li J. Levit.læ.

PEDET op T QQ De privilegiis Ec leſiæ,& Pontificis 883 in ea authoritate. eff etam dominus Sabbathi. Hinc etiam dicitur de eo: a[Erat Jeſus docens, tanduam poteſtatem habens,] Iꝛd eS,tanquam gis dominus, addens moralibus ea, qua deerant zd perfett tonem, QUAÆSTIO IL Vod autem antiquioribus privilegiis, fubfequentibus ps. derogari non pofit,auétorstate Anacleti prob umbram fi Par lucem[þiritualis intelligentiæ commutanms,* Br 7 PASCE T d, Jiribens omnibus Epifèopis,& reliquis chriſti non tanguam b Scriba eorum,qui literd legis afrit non audebant j r 4 tibus, ait in epift...3. G Ecclefiarumpr intemerata fè Pivileet a Ecclefiarum& sS dis Pontifices c- aliquid addere, LAENA Sic Q Jumma fè nonibus fivea fè, five ab aliis fuá auétoritate cong exhibent:© eis fe humiliando ipfòs cuſtodiunt, ut altis dfi rvan- i dos exhibeant. Nomnunguam vero fèu jul $ 1 7 olata cunctis decernimus TE aliter 3 ecretor um dominos Ù€) S' Ecclefix Apoftolic auĉor firma: b aniti r nec cefiitas ſubmovemus. ia In originals est, Sacerdotum fanĝi atoi intemerata& inviolata cunctis judic Apoftoli jufu decreverunt,&c. G: EL Oporte t ergo do manda Li- betur decreto. é mona fteriorum 1, fan tituta, nulla pofft mutari. In quoo- II. PRivilegia b Eccl ctorum fatrum auéè improbitate convelli, nul par oE Chrifto, fideliter exequei endo, necelle el hujus ſanctæ ſed lis Pontifices re vera) 1 a sam fi decr enter advertamus, neguagu am contra fa leresnvenietur C. Sacri ude cano unt, ut interpretationis d aultorrtatem fanéte Roman fervent, Ipfi namg, pe ça hretari, qui jus c dodi n hah b. nullis capita H aA” i f hulatum: Dilpenfatio enir ENa a| noftrum tendit reatum, fi ctionum is conſentientibi lentur. tta Al: a Ecclefia Te- s valent ini vandum dece ur: Romang Ecc aliter e imperaverit,] vel, Salvo tamen in omnibus jure ſanctæ Romanæ Eccle- à tamen in omnibus Apoſtolicà auctorita- ibusiibet Eceleffafticis nego 1* j f tur, intelligenda fant neceffarzo Ecclefie aliter fieri mandi yvertt, Vel per mutatum gia enim Eccleſiatum, ſanctorum Patrum canonibus inſtituta,& venerabi Nicænæ 8y s fixa decretis, nullâ poffunt impeo iy nullå novita utari. In quo o re, auxilian pielita exe dien ade, neceffe eſt me perſeve eran- bere famulatum: quoniam difpenfatio mihi cad meum tendi t reati jug in Synodo Nica ja àd totius Eccle- ritu Dei inſtruente, ſunt co ni me lentur,& mao dme Am univerfæ domůs Domini jb nda-verba ipfa Leonis: Priyil m,{f ì paternarum re- nt ntas, ItALLS A exuëre non d f| on aevel. Ho| I 1ouftino Anglorum Epi- a A e d nullam tibi au&oritā- ae P SA s, guia ab antiquis prædecefforum meo- allium Arelatenfis Epifco acce- auctoritate perceptà minimè ut fraternitas tua ad Gal- aliquid ex auđ&oritates ; ædicto Arelatenſi Epiſcopo â- 10c; quod antiqua Patrum jE.„nım verò omnes Epiſcopos : tati committimus, ut indođti doceantur, soi riùafione roborentur, pervetſi 1 auctoritate i£ p 4 nae adeceſſorum 12. piſt. 3t. Iea deſtruerem, quæ anteceſſores no ftri ſtatuerunt, A 3 al. Onon conſtructor, ſed everſot rer; teftante veritatis você, qua alt: eſſe juſtè com piona o[| Omner | rer 5 | r 3. Anfelm dg t?

885 Caufa XXV. Quxft. II. De privilegiis Ecclefia,© Pot rate adversts privilegia Ecele infaph a divifum non fiabit:]&-emnis fcientia,& lex adverſum ſe diviſa deſtruetur. CV. g Metropoli antiquitus jis intemeratum ob- bi tradita tneat Irem Leo Pápa epifl.82. al.84. ad Anaftafium, 7| cap. 2 j Gitur fecundùm& fanétorum Patrum canones, Spiri- L Dei conditos,& t 8 di reverentiå conie| cratos, Metropolitar inciarum Epiſco- pos, quibus ex dele fraternitatis tæ cura praten lignitatis inteme- ratum haber l à regulis præftitutis| nullâ aut negligentiâ, aut præfumptione difcedant. j holitanorum inconvulſa | | 1081 d pa in epiftola ad loannem icesvobis A- inſpectis iſtis, xà nobis cclefiafti- i Ervati i poftolicæ{edis ſive ea, quæ ad canones ſunt nuper mandata, ſer cis cauſis tuæ revelationi c co ſinuatione pandantur. Erit hoc Í tuz, ut talem tein his, quæ injung L e fidem, integritatemque ejus, cujus curam ſuſcipis, imi- teris. Ventur ur,€ eas, ut C. VIL 9 Decreta Apoſtolica: ptione Liolentur. Irem Gregorius Bonifacio primo defenſori, lib. 5. ehiſt.lp. funt privilegiis& ordinatione difpo{ita, perpetuâ fta- bilitate,& ſine aliqua conſtituimus reftagatione ſervari, ſive quæ ſcripto decrevimus, ſive quæ in noſtra præſen- tia videntur eſſe diſpoſita: nec à quoquam Pontificum in totum, vel in partem, ea quà ibet occaſione convelli de- cernimus vel mutari. Nam nimis eſt aſperum,& præ- cipuè bonis Sacerdotum moribus inimicum, niti quem- I piam quâcunque rationis excufatione,& que benè funt| o docerè cæteros, ſua Olvere. ordinata, reſcindere,& exemp nus: nec cuilibet f trà quàm meretur, impertior, nec ullihoc vitu Rtimulante derçgabo: fe orare cupio, ficgue ftud nodo non fit, quod a 2 ris eſt, an per omnia ho Jos fubyvehi, tero į epilar. a al, feipfum, b v.s. cap.345. c al, relationi. d al. Cunſtitutiones. Anf. lib. 4. c5. Polyc. lib.. tizi e al bd conflituta, f Polye, shid. Anſelm, l.&..s. g Polyc, ibid, Anfilg ep nobis in-| licitudinis| ſtitutionis 4 noſtræ decreta, quæ pro defenſorum- | N deſiderium voluntatis,& laudandæ ————— tionis fuerint ordinata, nec diſſimulatio neg quædam valeat præſumptio perturbare: ſed quod ratio exigebat utilitatis,opo! definitum eft[nifi 1 fortè ubi major eft auctorita debet violari. I q Nif fortè Anſelmo,& codicibus G uno autem Gratiani ap; 6. g4. quod bene., C. X. Q Sibi injuriam, jura pert d Nätá Uod verò dicitis, noftris t qug à meis quoq cuftodita iunt, abfi dotibus meis in injuriam facio, f C. XI. g ue j Nulld Nauka Item Julius Papa Mputato à totius uſurz præſumere, quæ fibi non v ¶ Ea quæ ſunt ab Apoſtolis, cor ſtituta, nulla deſidiâ negligantur, nul lentur, nullà concertatione turbe C. XII. Rua rati biliter ordin Irem Gregorius Papa,! i Prærecti iliuſtri. L Ccleſiaſticæ“ moderationi eſt omninò co ut qugordinata fuerint, vel rationabiliter s nullà in poſterum debeant refragatione turba 1 Q Rationabiliter] Vox ifia abest a plerifi äj | dr a codicibus B Gregorii, nec qeperitur F. 35-.9. omnibus mo- | dis. Sed on esf indutta,guia omnia Gratiani exemplaria habent |- iffam vocem, etiam in rubrica. | C. XIIL@ Qua contra leges fiunt, pro infe@is habentur. | Temin Regefto, lih,7. indiét.2 epift. 7. Ianuario Caralitano. | poo cconftitutioncape lcitum eſt, ut ea, quæ contra leges fiunt, non ſolum inutilia, ſed etiam pro in- fectis habenda ſint. | | | XIV. Cod. d lb. 1. tit. de precibus Imperatori offerendis, Imperator Couſtantinu Ec damnoſa fiſco, nec juri contraria poſtulari o portet. CTAN Impp. Theodofius& Valentinianus. e cripta f contra juselicita, ab omnibus judic præcipimus refutari: niſi fortè aliquid eſt, quod non ædat alium,& proſit petenti, vel crimen ſupplicantibus indulgeat. C. XVI g Refè quod cur jurs& legum ratione m meretur eſfectum, concordat. Irem Pelagius Papa Ioanni Comitis pe< facras jufliones{e habere præ manibus, re- {pondimus fcire illum oportere, quòd ipfe clemen- tiffimus Princeps generalibus legibus conftituerit, illa fa cra uniuſcujuſque ſupplicantis deſiderio conceſſa præ- valere,& effectui mancipari, quæ cum juris& legum ra- tione concordant:ea verò, quæ ſubreptione, vel falſis pre- cibus forſitan impetrantur, nullum ſupplicantibus ferre remedium. C 4£ +devotionis intentio facerdotalibus fit femper ftu- diis adjuvanda, cura eft folicitudinis adhibenda, ut ea, quæ pro quiete Monachorum, religioſæque cohvuerſa- | im.2c-61. C L6..127. D.0.emni- a Polyc.ibid Anfi t | leog,€ Iiddy. E Jupreäd. g Ivopgsagi E FE 2 bus modis Anfèllg.c9.© Deuſcledit p. l.& 3. d tit. igu Ma

—— is Ecclefie& Pontificis authorita- ùs privilegia Ecclefiarum. B87 Decreti Secunda Pars. 588 ve fint adnotattor è habere conditionem:| Si pre es Veritate nta tantur:| Me; enim precator debet carere impetratis: O Güte bus firipta diricuntur, Junt huniendi, fi precum mendacia vetue- ymt argui. Unde Imperator Diocletianus, C Maximianus,& Onflantinus lib.i, a Cod. tit. fi contra jas vel utilitatem publi- cam. ¶ Præſctiptionè mendaciorum oppoſita, ſive in juris narratione mendacium reperiatur, ſive in facti, ſive in ta- cendi fraude, pró tenore veritatis, non dep atisaffir matione, datum judicem cognofcere debere,& fecun- dùm b hoc decaufa c; Impe auri mulctà j miri jubemus decem librarum etuerint precum argui falſita- Valentin[ Et fi l de veritate nit, de omni negotio c s,[ Omnes cujufcunque majo minoris adminiftrationis, univerfæ noftræ reip. judic lum reſcriptum, nullam pragmaticam Uam ſacram adnotationem, quæ generali blicæ adverſa eſſe videatut, in diſcepta- y d generales itent ob- Diocl. l fit.2 D h i a | dord. legg, i 1 rt m A AIE Pog An lg 5 I ſtitutum eſt) cond vilegia nihilominus p vigorem. g Caput hoc extat in Concilio Roma hàbito, Papa I. Thie cilium impreffum est Roma post epifolas ipfius. C. XIX, Q Statuta priorum ſucceſſores ſer- vare oportet. Irem Gelafius Crefèonto r Ioanni Mefalia Epiftopis éta cor reverentia religionis c interminatione pre ſiæ obtemperant, d€ SiEcclefig v vel temeritate vic miſſum duodecin Iı Duodecim] m giumn fom yteftate.] I.@ Quodhab non accepit, Silverius Pá zanter cater. Do a ftatuta, ficut le forem cuftodire conven it it cipimus. g1is immutetur, omnibusque, e g o guo Nicolaus 1 gandum dr Guntarium Epifèopos depofust Quod Con. iti ma& juſta, ſucceſ- a debet etiam malè fa- Si quid igit 1em, vel ab hæreticis, vel es impetta- A 1 Iide fia jure dij o militum nino meretur amittere, qui ila, f ur contra Ec- ces a, quæ olim vi- r, qug oum 1b pæng etiam uogue,gui Eccle- fiæ jura, documentorum quoque nt auctoritate f am Pontifex, vel fi vult, pets nata, nullate- C XXIV

889 Cauſa XXVI. Queæſt. &II. S ic a decet fidem ſanctorum patrum in Ecclefia fervari catholica, ut quod habuit, amittat, qui improbabili temeritate, quod non acc epit, aſſumpſerit. um Ra qui fua Trem simplices? Pa r 3 oia. Ioanni Epifi topo Ream- us ab illicita cur 0$ Enuntiamus é autem, qu òd fi pofthac quicquam tale præſumpſeris,& aliquem ſeu Epifcopum, feu Presbyterum, feu Diacónum invitum facere forte credi- deris, ordinationes tibi Ravennatis Ecclefiæ, vel Æ mili- enſis noveris auferendas. C. XXIV. Q Iu rzt tem Leo Paps ordinandi amittunt, gui imme- 87. ad Epifèopos Africanos, To E Epifcopi talem confecraverint Sacerdotem, qualem effe non licet, etiamfi aliquo modo da- mnum proprii honoris evaferint, ordinationis tamen | jus ulteriùs non habebunt: nec unquam ei ſactamento intererunt, quod, neglecto divino jadicio, immeritò præ- ſtiterunt. Generaliter, velati dum civitati Epif itas perpetu rahitur, qua fuo C. XXV. g Epifiopali hitur, qua fuos Pra emit. Ebiſco nitas ciditati ſubtra- s inter- Unde Gelafius Papa feribit. Ta d nos Scyllacgnorum e cædes geminata Pontif- cum, horrendi criminis atrocitate confundit, ut diu conftitutio noftræ deliberationis hæfitaret: dum& in- gerete quempiam parricidalibus exemplis deteſtaremur Antiſtitem,& Eccleſiam utcunque deſtitutam non uſque adeò judicaremus relinquendam. Quapropter jam velut uſum, conſuetudinemque ſacrilegam declinantes, eatenũs religioni duximus conſulendum, ut parochiæ vice ab extrinfecùs pofitis Sacerdotibus gubernetur, quæ ibidem commanentes ferro didicit necare paftores, 1n- auditogue facinore(quod etiam in illis provinciis nuf- quam prorfus legitur accidiſſe, quæ A continuis, diverſisque incurſionibus affliguntur) hæc ſit reperta civitas, quæ Præſules miniſtrantes ſibi fidei Chriſtianæ ſacramenta, ſine perſecutore proſternat. Curandum eft igitur, ut illic fonefta pernicies ceſſatione proprio- rum ſanetur Antiſtitu tque ita faltem furoris tanti materia ſubtrahatur, ſi, in quam hæc poſſit acerbitas perpetrari, conſiſtens 1 perfona defuerit, eoque E vel illa civitas, dum in quos defæviat non habe- jit, ab hujufmodi tem ritate d liis imitandi ntagia dira non præbeat. Epiſcopalibus ſidiis ſibimet aliunde quæ ſacram in Ulat cc { angui- langui committit extern ſtatu poſitæ mi veniendo p caulague pop ingratis, necum deritamus præierire frumenta. q InPolycarpo< turc. comperimus. 3 fars. Ri Heopales ſedes, Sußpr. diſt. y. ubi iſte. 6. .J... ſi qui. Anſcl.d. c. n. ITvop.s. i 107, d Polyc..3. tit.3o Anſel.lis cx 148, Ivop.t0..18.€ al, Squilla. tinrun,. Hlanmum. falidapenſiñ, g al. myflerim Anf:lib.ó..115. Ivo.6..73. denumiamus. c Sup Sap. in tit. de mutatione Epij ſcoporum, B. Gre ogorius Q tär: Non ergò prir vilegia Ecclefarum fic inviolata permanere cenfèn- arut quibufäam de caufis intervenientibus Apoftolic auctoritate eis e non pofstt: aloguin multitudo Ecclefiarum ad aucita- tem redigeretur, cam innumera E Ecclefia in di sæcefibus aliarum fite quenter condite inveniantur, Serventur er g0 privileg gta OR rumcui nais incon cufja tersporibus: ne videlicet prater ejus aué ritatem, à guo data fùnt, contraea liceatire alicur. g. Sed obji- citur rlud Symmachi Papa:| Poffefiones b, quas apujar que L ccleſiæ ſuo relinquit arbit noe]| qua, fup- in tit, de rerum Ecclefaflicarum legunty<. Unde da- tur intelligi, ooa gua de i alienati 0, conferuntur, A pergere id S abei, quibus conferun- tur, funt pofidenda, Quanquam ilud Symmachi ad necefitatis intuitum, non a profpefum po t referri: videlicet, né ea, qua peregrmis t vel capti vis largiri neceſßitas ſudſit, non ea, quæ rellgigſis domibus ob quietem ioja converſationis concęſſa fant petuo pofaderi. Vel poti us de utrifque intelligendum INA Ei ipAdh pati Jante necefitate benes Hok nis indulfit intuitus 5 Dr A CORY erfatio mau 4t. Piiviksi ora ergo, religiofis doa mibusconferuntur, 1 velin eo cafù accipienda] ſunt, in quo ita eisc ſillitur, quod nulli aliquid derogatur, videlicet ut ex novalibus, quo- 7 rum decimationes ni Ota gnata fuerant privileiorum autlorita= te decimas s aliqui bus perfòlver e non cogantur vel fi] propter inſtantem temporis necefitatem eis confali non poterit, niſi aliis A ogetur, ita tas videatur effe fèrvanda, uteorum fubves 2, non i fi arum divitiarum augmen fup Ari ochiales c Ec- tá; b sati f nale. CAUSA XXVI. Didam SacerdosSortileguas effe&r Divinus convinci= & tur apud Epifcopum: corretas ab Epifcopo noluit eqęſſare: excommu nicatur,: tandet AQENS tn exire mis, reconci ra quoda m Sacerdote; Ebiſcopo iña ir fil bi pænitentia fub quantitate temporis ca; onibus praj: 1 Hi primum qu aTitUT, Gu i fint Sortilegi?? Secunc dò, an fit peccatum fe Sor tilegum? s div N 3 Tertio, aguibu ationis fumpfit exordium? 4 Quarto, quot fint genera divina 5 Quinto, anSortilegt vel Divini fint excommunicandi, fi ceffare noluerint? 6 Sextoanexconmunicattits ab Epifèopo poft reconciliari a Presa bytero,illo inconfulto 2 7 Septimo fi morientibus est indicenda pænitentia fub quantii te temporis? QUASTIO L Vi fint Sortilegi, Iſidorus diffinit Eiymologiarum, lib. b. cap. ꝙ. ita dicens. CAP. T Qui fint fortil Ortilegi 4 a qui fub nomine fita religionis; per S quafdam, quas Sanctorum ſortes vocant, divinationis fcientiam profitentur, aut quarumcunque feripturarum inſpectione, futura promittunt. QDUASTIO ILC I Vod autem fortes exquirere peccatumnon fit, Èr exema ps$ plis,© auéto tibus probatur.(um enim Achar e de anathemate furtim fabripuiffet,@ ob ejus peccas a...e Paſturalis.&.temporis.. ꝗ̃. lic.temporalis.&.tempo- ris.& 1d0. q. l..& tempbris. b 16..1 Polſeſſiones. c al, parea chitana. À Rabanus de magorum prafiigiis, Ivo part:11. cap. ab. Le el Achan. — E. OE Ff& Ai

BOE, o EEE E $ Qay De Sortilegio& 891 Sortilegis. sum populus cafas apad Hay hoftibus terga dediffèt, pracepit Domi- nus a Iofue, nt fortibus exguireret, guo peccante populus in mani- bus hoflium cadere meruerat._Iofùe praceptum accipiens mifit fortes, primum fuper tribus, deinde fuper familias, demum fuper perfonas: dr ita cecidit fors fuper Achor. Saul b quoque cum pugnans contra Philiſtæos jurdlſet ſe interfecturum a quicungue ante ſolis occaſum de hpopulo camederet: ſorte deprehendit Ionatham filium fuum mel comediffè, quod fèeptro acceperat; quem cum morti tra- dere veller, populo fupplicante revocavit fèntentiam. Ionas© quo cam à facie Domini fugeret, a nautis forte deprehenfus, in mare de- jectus,& à ceto eſi abſorptus. De d Zacharia etiam legitur,guod Vorte exiit, ut incenfum poneret. Matthias e vero à B. Petro ſorte in Apoſtolatum,& Iuda ſucceſſor eligitur. Quod ergo tantorum exemplis probatur, patet malum non effès €. E Vnde etiam Auguftinus ait in lib. Pfalmorum, in Pf3o. concione 2. ad verſic.[In manibus tuis fortes.] 8 Orsnon f aliquid mali eft, Ted res eft in dubitatio- nehumana, divinam indicans voluntatem. 2 pars. Hi ita refpondetur.„Antequam Evangelium cla- reſceret, multa permitsebantur, gua tempore perfectioris diſciplina penitus funt eliminata, Copula namque Sacerdotalis, vel conſan- legali, nec Evangelicã, vel Apo holic auctoritate lege penitus interdicitur. Sicr rohibetur tamen fidelibus, ne Sh hac f nis ad antiguos idololatria cultus redirent. Vnde quibuſclam conſtellationes,& futurorum figna cuſtodientabus Apoſtolus g ait: ¶ Dies obſervatis,& menies,& tempora, Cutneorumn nec t prohibetur faflicA ta j i fortibus nihil mali ir ecte diuinati Decreti Secunda Pars. 892 dum, videant hoc ipfos Apoftolos non nifi colleđto frå- trum cœtu,& precibus ad Deum fufis egiffe. C. V. g Non fant obfervanda, qua a Divinis precis pinntur, quamvis ea contingant, qua ab ei pranuntiantur. De Divinis verd ſeribit Auguftinus libs. fupe Denter..19. ita dicens» Ntelligi voluit a Dominus etiam illa, quz à divinan- tibus non fecundùm Deum dicuntur, fi acciderint, quz dicuntur, non accipienda fic, ut fiant, qug præcipiuntur ab cis, aut colantur, quæ coluntur ab eis, C. VI. g bfitntiones hominum qua fint fuper itioſa, velnon. Idem in lib. 2. de doctrina Chriſtiana, e. ig. 20,© 21. pes b quod ef fecundùm inftitutiones hominum- partim füperftitiofum eft, partim fuperkitiofumy non eſt. Superſtitioſum eft, quicquid inſtitutum eſt ab hominibus ad facienda& J olenda idola pertinens, vel ad colendam, ficut Deum, creaturam, partemvè ul- lam creaturæ, vel ad conſultationes,& pacta quædam- ſignificationum cum dæmonibus placita, atque fode rata, qualia fùnt molimina magicarum artium: quë quidem commemorare potiùs, quàm docere aſſolent Poëtæ. Ex quo genere funt, fed quafi Iicentiori vanita- te, Arufpicum& Augurum libri. Ad e hoc genuspér tinent omnes etiam ligaturg atque remedia, gug Me- dicorum quoque difciplina condemnat, five in preca tationibus, five in quibufdam notis, quas charateres © & annos. Unde timeo, ne fortè fine caufa laboraverim in yobis, Sic& Afronoma fiu dr Afirologia apud Catholicos inde- ſuetudinem abuut; quia d proprid curi9 tenti, minas vacabant his güe j j gata. .I gE Kud antem fè tib nymus teſtatur,/ Ionam,.i. A TOn ftatim 4 debemus fub exemplo Jonæ fortibus credere, vel illud de Actibus i Apoſtolorum huic monio copulare, ubi ſorte in Apoſtolatum Matthias cùm privilegia 1 ſingulorum non poffint le- ere communem, orteat, Hiero- s fuper em infia ead. c, a oracula laria negotia ; Vertenda. kem Åt nlaavtt, H? quide k paginis Evangelicis fortes legunt, etf } vocant, five in quibufdam rebus- fufpendendis atque ligandis, vel etiam faltandis quodammodò, non ád temperationem corporum, fed ad quafdam fignitica: tiones, aut occultas, autetiam manifeftas, qug eminth- tiorì d nomine Phyficam vocant, ut quali non ſuper- ftitionem e implicare, fed naturæ prodefle videantur: ficut funt inavres in fummo aurium fingularum, aut de ſtruthionum oſſibus anſulæ in digitis, aut cùm tibi dicitur ſingultienti, ut dexterà manu ſeniſtrum polli- cem teneas. His adjunguntur millia inaniſſimatum⸗ obfervationum, fi membrum aliquod falierit,$i jun- &im ambulantibus amicis, lapis aut canis, aut puet medius intervenerit.& infi.€) Hinc funt etiam illa, limen calcare, cùm ante domum fuam tranfit: redire ad lectum, ſi quis, dum ſe calceat, ſternutaverit: redire domum,{i procedens offenderit: eùm veftis à foricibus roditur, plùs timere fufpicionem futuri mali, quam num dolere. Neque F illi ab hoc ge- nt, qui olim præfens d i nere fuperftitionis perniciofæ fegregandi funt, q l Genethliaci propter natalium dierum confideratio- nes, nunc autem vulgò Mathematici vocantur. Nam & ipfi, quamvis veram ftellarum pofitionem, cum qoe andum ef, ut id potiùs faciant, quàm ad dær nia comulenda concurrant, tamenetiam ifta mihi dif cet confuetudo, ad negotia fecularia,& ad vitæ hujus zanitatem,propteraliam vitam loquentia oracula divina| yelle convertere.| C. IV. g Exemplo Matthia vel lona non est indif- ferenter fortibus credendum. Krom Beda fuper Atis Apoftolorum, ad.i N On} exemplo Matthiæ, vel quòd Jonas Propheta forte deprehenfus fit, indifferenter fortibus eft cre dendum; cùm privilegia fingulorum(ut Hieronymus%7 ait) communem legem facere omnind non poſſint.& infia. I Si qui tamen neceſſitate aliquà compulſi Deum putant fortibus exemplo Apoftolorum effe conſulen- que nafcitur, conſectentur,& aliquando etiam perei ſtigent; tamen quod inde conantur, vel actiones noſtras, vel actionum eventa prædicere, nimis errant,& vendunt imperitis hominibus miferabilem fervitutem, G4 m cap, 23. ¶ Hoc autem genus fornicationis anjina i briter divina Scriptura non tacuit, neque ab ea tic tte ruit animam, ut proptereà talia negaret efle fetan H quia falfa dicunturà profefforibus eorum, fed z Ba Ji dixerint vobis, inquit,& ita æuenerit, ne credatis ek.| Non enim quia imago Samuelis mortul Sauli Me ra prænuntiavit b, proptereà talia facrilegia, T illa imago præfentata elt, minùs execranda funti 3 quiain ¿&tibus Apoftolorum fœmina ventri jE verum teftimonium perhibuit Apoftolis Domini, i — a Ioſua 3. b 1Regig. c lonar, d Luc.1. e AT? F Pann. Ls. cꝛ. g Gal. æ. h Iuo p. Il..al. Pann i8. c73 i Afa, kE Tuo p. In c. ag Pamm l.c 7g l Sup. cad. non fia-| b LRo p. li. d al.mi- g Dent Ih a Lu part. Ir. cap. 10. anfed edd..s. c. ult, in fin cap. f. C6. c Infi. eád...nec mirum.$. adhac. tiore nomine phyficam.€ al fuper fitiose, f Çin Iim. Panm, Iab..ciid. m add.l. Ions. 4 h Regi i Afh Paulus

tiam manii n vocant „iii e 893 Caufa XXVI. Quæxft. III.& IV. De Sortilegio& Sortilegis. Paulus Apoftolus pepercit illi Spiritui,ac non potiùs fœ- minam illius dæmonii correptione atque excluſione mundavit. Omnes igitur artes hujufmodi, vel nuga- toriæ vel noxiæ ſuperſtitionis, ex quadam peſtifera ſo- cietate hominum& dæmonum, quaſi pacta infidelis& doloſæ amicitiæ conſtituta, penitùs ſunt repudianda& fugienda Chriſtiano. C. VII. g VNon eſl vita, ſed mors, inquiſitio, vel Miratio, qua a Divinis, vel Magicis expetitur. Idem:n a lib. de Civitate Det. Ui b fine Salvatore falutem vult habere,& fine vera fapientia æftimat prudentem fe fieri poffe, non fanus, fed æger, non prudens, fed ftultusin ægritu- dine aſſidua laborabit,& in cæcitate noxia ftultus ac demens permanebit. Ac proinde omnis inquifitio ,& omnis curatio, qug à Divinis& Magis, vel ab ipfis dz- moniisin idolorum cultura expetitur, mors potiùs di- cenda eſt, quàm vita:& qui ea ſectantur, ſi ſe non cor- rexerint, ad æternam perditionem tendunt, Pſalmiſtà dicente: c[ Omnes dii gentium ſunt damonia,] qui per de- ceptos homines, alios decip geſtiunt, ut perditionis ſuæ faciant eos eſſe participes. Itaque hæc vanitas magicarum artium ex æ traditione Angelorum malorum in toto orbe terrarum plurimis ſeculis inva luit, per quandam ſcientiam futurorum,& infernorum, & per inventiones e eorum inventa ſunt aruſpicia,& angurationes,& ipſa, quæ dicuntur oracula,& ne- cromantia. C. VIII. guot E Chrifliana& vera pietas Planetarios expellit~ damnat. idem confefionum lsb. 4. c3. Llos f Planetarios, quos Mathematicos vocant, planè conſulere non deſiſtebam, quòd quaſi nullum effet fa- crificium,& nullæ preces ad aliquem Spiritum ob divi- nationem dirigerentur. Quod tamen Chriſtiana& vera pietas conſequenter repellit& damnat. C. 1X.@ Culturaest idololatria, angurta fèrvare, E& ſtellarum requuirere curſus. Krem Hieronymus g. g& illud adde, quoniam qui b fornicatur, in cor- puas ſuum peccat, non iud corpus folùm, quod tem- plum Dei effectum eſt, ſed& iliud quod dicitur, quia omnis Eccleſia corpus Chriſti eſt. Et in omnem Eccle- fiam videtur delinquere, qui corpus frum machlaye- rit, quia per unum membrum macula in omne corpus diffunditur, MER& illud opprobrium Ægypti, quod li neglexetis, etiam poſt ſordanis tranſitum,& poſt ba- ptitmi& ſecundam circumciſionem, vetuſtæ confue- tudinis inuſtione ſuggeritur, obſervare auguria, requi tellarum curſus,& eventus ex iis futurorum ri- ari, fervare fomnia, cæterisque hujuſmodi ſuperſti- tionibus implicari. Idololatriæ namque mater eſt Æ. yptus, ex qua eertum eſt hujuſmodi opprobria pullu- lare: quæ, ſi tranſito jam Jordane ſuſceperis,& his te rutsus laqueis illigaveris, tecum fine dubio opprobria Ægypti trahis, 3 pars, Hac autem fortilegia k non uſque adeò funt deteſftan- aa, ut, fialiquid de area, vel torculari damonibus fuerit immola- tum, quod reliquum est ides credatur effe immundum: aut fi i- plùm, quod obiatum fuerat, à nobis gnorantibus ſumi contegerit, ideb credamus nos deliquaſſe. a FHaletur in lib. Rabani de Magorum praftigii. b Burch..zo. cap.qi. ivo prc,66, c Pfalgs. à Ifidorus l8. etymol. cap. 9- € al. invocationes. f vop. 11..20, Pam, L8. c79. g Orige- nes hom.rg.ad.g. Tof h.Cr.6. Ephi. i al. baptifini cir- cumcifionem, k al. facrilegia 4% 894 C. X. g Non ideò reliqua funt immunda, quia ab area vel torculari aliquid ad deneonuns facrificia tollitur. Unde Auguftinus ad Publicolam, epift. gs area æ vel torculari tollatur aliquid ad facrificia dæmoniorum, ſciente Chriſtiano, ideò peccat, quia fieri permittit, nbi prohibendi poteftas eft. Quòd G fatum non comperit, aut prohibendi potefatem non habuit, utitur mundis reliquis fru&tibus, unde illa fyb- lata funt. C. XI.€ mmuni ef} à reatu, qui emit, guod ue fèit idolis immolatum, Lem Ambrofius in primam epiflolam ad Cs- rinthios, ad c. lo. Ict aliquid c pollutum fit per accidentiam, id cft, oblationem idoli, cùm hoctamen nefcit, qui emit nullum patitur ſcrupulum,& apud Deum immunis eft QUAÆSTIO III& IY Quibus autem genus divinationis axordium ſiun ps rét vel quot fint genera ejts, À in libro denarura .L g Dem e) Gitur f genusdivin isà Perfis 1 fertur Varro autem dicit divinationis quatuor effe g terram, aquam, aërem,& ignem: hinc Geomanti Hydromantiam, Aéromantiam, Pyromantiam di autumat. Divini diĝi funt, quafi Deo plenis Diy tate enim plenos fe effe ſimulant,& aſtutà quãd fraudulentià hominibus futura conjectant. tem fant genera divinationis, ars& furor. res verò vocati ſunt, quĩ artem verbis peragunt. Arioli vocati ſunt, proptereà quòd circa aras idolorum nefa- rias preces emittunt,& funeſta ſacrificia offerunt, his- q̃ue celebritatibus dæmonum accipiunt reſponſa. Ha- ruſpices nuncupati, quaſi horarum inſpectores. Dies enim& horas in agendis negotiis, operibusque cuſto- diunt,& quid per ſingula tempora obſervare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inſpiciunt, & ex eis futura prædicunt. Augures ſunt, qui volatus avium,& voces intendunt, aliaq̃ue ſigna rerum, vel ob- ſervationes improviſas hominibus occurrentes ferunt. lidem ſunt& Auſpices. Nam auſpicia ſunt, quæ iter facientes obſervant. Dicta autem ſunt auſpicia, qua- ſi avium ſpicia g,& auguria, quaſi avium garria, id eſt, avium voces& linguæ. Item augurium, quaſi a- vigerium, quod aves gerunt. Duo ſunt autem ge nera auſpiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures per- tinens: ad oculos fcilicet volatus, ad aures vox avium. Pythones à Pythio Apolline dicti, quòd is auctor fue- rit divinandi. Aftrologidi&i cò, quòd in aftris augu- rantur. Genethliaci appellati funt propter natalitio- rum conſiderationes dierum. Geneſes enim hominum per duodecim cœli ſigna deſcribunt, ſyderumque cur- ſu, naſcentium mores, actus,& eventus prædicere ca- nantur: id ef, quis quali figno fuerit natus, aut quem effe&um habeat vitx, qui nafcitur. Hi funt, qui vulgò Mathematici vocantur, cujus ſuperſtitionis genus Con- ſtellationes Latini vocant, id eſt, notationes ſyderum, quomodo fe habeant, cùm quiſqʒ naſcitur. Frimùum autem iidem ftellarum interpretes Magi nuncupaban- tur: ficut de his legitur in 4 Evangelio, qui natum Chriftum annuntiaverunt. Pofteà hoc nomine foli Ma- thematici dicti ſunt. Cujus artis ſcientia uſque ad Ev- angelium fuit conceſſa, ut Chriſto edito nemo ex- inde nativitatem alicujus de cœlo interpretaretur. a Ivwp.ucgg. b alfi Ivop.nt. ce. d Rabanus de Magorum Praſtigiis. Ifidor. l8. etymol. c9.€ al divinationt £ Burchl.tog.g3. vop. tie: g al. aea h Matt.3. Ff 4 ruftinus d extin e demonum, sta c d: Vtnationi.

Sortilægis. 895 PE Decreti Secunda Pars.$96 Horofcopi di&ti, quòd horas nativitatis hominum fpe- culentur diſſimili& diverſo fato. Sortilegi 4 funt, I qui fub nomine, gc. ut ſupr. N Salitores b vocati funt, quia dum eis membrorum quæcunque partes falierint, aliquid fibi exinde profperum feu trifte fignificari præ- dicunt; 1$ Perfis].. Auguftinus in libro 6. de civitate Dei, cap.35» de Hydromantia loquens,fic firibit: Quod genus divinationis idem Varro à Perfis dicitallatum. Reliqua vero hujus capitis funt in bello Rabani de Magorum praftigiis, que ni dr Ifidori locis collegit, r Gratianus fèpe citat Jub An- guſtini nomine 2 pars. Quaritur autem dènatura damonum, cujus natura leant, vel quot modi ira prenoftant? h an futura prafiire y C. I O Quo modis daemones futura pra- noſcant. De hus ita ſeribit Auguſtinus in eod. lib. de divinatio- uẽ dæmonum, cap.3. Ciendum c eft hanc efle naturam demonum, ut aërii corporis fenfu terrenorum corporum fenfum facilè præcedant, celeritate etiam propter ejufdem aërii cor poris ſuperiorem mobilitatem non ſolum curſus quo- rumlibet hominum, vel ferarum, verum etiam vola tus avium incomparabiliter vincant. Quibus duabus rebus, quantùm ad aẽrium corpus attinet, præditi, hoc eſt, acrimonià d ſensũs& celeritate motùs, multò an- tè cognita prænuntiant, vel nuntiant, quæ homines pro fensůs terreni tarditate mirentur. Acceflit etiam dæmonibus per tam longum tempus, quo corum vita protenditur, rerum longè major experientia, quàm poteit hominibus propter brevitatem vitæ provenire. Per has efficacias, quas aërii corporis natura ſortita eſt, non folùm multa futura prædicunt dæmones, verùm etiam multa mira faciunt: quæ quoniam homines di-| cere ac facere non poſſunt, cos dignos quidam, quibus ſerviant,& quibus divinos honores deferant, arbitran- tur, inftigante maximè vitio curiofitatis, propter amo- rem fœlicitatis falfx atque terreng,& excellenti tem- poralis.& j. cap. s.€) Nunc igitur, quoniam de divi- natione dæmonum quaæſtio eſt, primùm ſciendum eſt, illos ea plerunque prænuntiare, quæ ipſi facturi funt. Accipiunt enim ſæpè poteſtatem,& morbos immittere, & ipſum aërem vitiando morbidum reddere,& perver- fis,& amatoribus terrenorum commodorum malefađta fùadere, de quorum moribus certi funt, ĝuòd fint eis talia ſuadentibus conſenſuri. Suadent autem miris& inviſibilibus modis, per illam ſubtilitatem ſuorum cor- porum, corpora hominum non ſentientium penetran- do, ſeſeque èogitationibus eorum per quædam imagi- naria viſa miſcendo, ſive vigilantium, ſive dormien- tium. ¶ Aliquando autem non quæ ipfi faciunt, fed quæ- naturalibus fignis futura preno(quæ ſigna in hominum ſenſus venire non poſſunt) antè prædi- cunt. Neque enim quia prævidet Medicus, quod non prævidet ejus artis ignarus, ideò jam Divinus haben- dus eſt. Quid autem um,{i quemadmodum illes corporis humani perturbatå, vel modificatå temperie feu bonas, feu mala uras prævidet valetudines; ſic dæmon in aëris affectione ſibi nota e, nobis ignota f fu- turas prævidet tempeſtates? Aliquando& hominum- diſpoſitiones non ſolùm voce prolatas, verum etiam cogitatione conceptas, cùm figna quzdam ex animo exprimuntur in corpore, totå facilitate perdifcunt, at- que hinc etiam multa futura prænuntiant, aliis videli- cet mira, qui ifta difpofita non noverunt. c 5 € Fallunt& ftudio fallendi,&invidå voluntate, quã à Eäãd. ꝙ..c. unico. b al. ſaliſatores. c Rabanus de Ma- gum$ 91¹. Burch.Io. c. c.& gê. Ivo.11.¢. Pann edebi A alamin e alnomi. f al hominum errore lætantur. Sed ne apud cultores fuos pondus auĉđtoritatis amittant, id agunt, ut interpreti- bus ſuis, ſignorumque ſuorum conjectoribus culpa tri- buatur, quando vel decepti fuerint, vel mentiti. ¶ Non- nunquam verò ipſi maligni Spiritus,& illuſores homi- num, atque falutis eorum iny aſores a, ſolent pradi- cere defectum culturæ ſuæ,& idolorum ruinam: qua- tends præſcii videantur, quid in fingulis regnis aut lo- cis venturum ſit,& quid adverſi ſuæ factioni contin- gere poſſit: quod etiam illi, qui gentilium hiſtorias le gunt, non ignorant, Quid ergò mirum, fi jam immi nente templorum& ſimulachrorum everſione, quam- Prophetæ Dei fummi tantò antè prædixerant, Serapis dæmon alicui cultorum fuorum hoc de proximo pro- didit, ut fùam quafi divinitatem recedens, vel fugiens commendaret? 3 pars. Quod autem hominum difpofitiones, og > non firma ratione itatione Cona 1 diabolus dej r approbat Eli p od ex motibus anternas Ate Jat leprehendat Us att tionum, c. gc Uodam loco dixi, dæmones aliquando& ho num diſpoſitiones non ſolum voce prolatas, verùm etiam cogitatione conceptas, cùm ſigna quædam ex ani- mo exprimuntur in corpore, töõtà facilitate perdiſcete. Rem dixi occultiſſimam, audaciori aſſeveratione quim debui. Nam pervenire iſta ad notitiam dæmonum pet nonnulla etiam experimenta compertum eſt. Sed utrùm quædam figna dentur ex corpore cogitantium, illis fen- fibilia, nos autem latentia, an aliå vi,& eå fpiritali, ifa cognofcant, aut difficilimè poteft ab hominibus, aut omninò non poteft inveniri mee QUESTIO V Vod autem Sortilegi G Divini, fi ceffäri nicandi fint, r i auctoritate O enim quoddam genus culture idolorum, faltationibus futura pradicere. Sicut enim avaris, qura Deo debitum, nummo impendit, idolorum cultor ab C u nam revelata inveni Altatione, ve libet p afligiis inve creaturis attri» 3 laborant,divinitatis j à tus Derest, qui in cit. Unde Efaias€ att:| Prio- buunt. Futura enin contemplas tione etiam Angelas illa prafèir a& noviſſima annuntiate mihi,& dicam, quòd Diie ultores vero idolorum a fidelium communione feparandij de inepifl. ad Corinth. Apoflolus£ ait:[ Si quis frater nomi; natur fornicator, aut avarus, aut idolis ſerviens, cum ejul- modi nec cibum ſumere.] Hinc etiam in decretis Gregorii junioris in Concilio Romano prafie GL G Anathe mafi, g C Apiolos vel Iucantato- .I. g Quinquennio pæenteat, qui divinatio nesexpetit. Irem ex Concilio Ancyrano,c.23. 4624., Ui b divinationes expetunt,& morem Genti lium 1 ſubſequuntur, vel in domos ſuas hujus- modi homines introducunt, exquirendi 2 aliquid arte —— d Ol a alain s b Sup. cap. proxin e A e Efags. f paulo anguſtius. f g Poe nm Burch..10..24. Ivo.it..1. Panni h Rabun MEE á .23. Et qn Concil. Pariſſen. lib...l. Polyc, ibid, Burch dibaot: V PETU Gata Lanndi.b. Ih malg- = Cra “y h

mi 997 n Teal XXVI. Quæſt. V. De Sortilegio č Sortilægis. 898 maleficà, aut expiandi causä, ſub regula quinquennii jaceant, fecundùm gradus pænitentig definitos,&c. 1 Gentilium] Ingræco impreffo est; ggovwv, fed in vetu- fio Vaticano,& apud Balſamonem, tiyay. 2 2$| Exquirendi] Grace est, imayoLpéod OIP UJLEWY, id ef, ad inyenienda medicamenta. C. III. ꝙ Elementa colere, luns aut ſtellarum cur- fus in furs operibus Ch licet, Itemex Concilio Martini Papx,[ id esf, ex Martini Brackarenfi tre cap. cab,72. On liceat a Chriftianis tenere traditiones Gentili um,& obfervare, vel colere elementa, aut lung, aut ſtellarum curſus, aut inanem ſignorum fallaciam pro domo facienda, aurt propter fegetes,vel arbores plan- tandas, vel conjugia ſocianda. Scriptum eft enim: é [ Omnia que facitis, Aut in Verbo, dut rn opere, mma in no- Iefù Chrifli facite, gratias agentes Deo.| € Nec c in colleđtionibus herbarum, qug medici- nales funt, aliquas obfervationes aut incantationes li- ceat attendere; nifi tantùm cum fymbolo divino, aut d oratione Dominicâ, ut tantùm Deus creator omni um,& Dominus honoretur.€ Si e quisautem Pagà- worum confuetudinem fequens, Divinos& Sortilegosin domum fuam introduxerit, quafi ut malym foras mit tant, aut maleficia inveniant, vel luſtrationes Paganorum faciant, quinque annis pœnitentiam agant. Mulieri bus f quoque Chr ais non liceat in fùis lanificiis va- nitatem ob{ervarė,fed Deum invocent adjatorem, qui eis ſapientiam texendi donavit. C. IV. O Sar mine Domini n Magi vel Incanta- S non fid A Trem ex Concilio Laodicenfi, g c. 36. On h oportet facris officiis deditos,vel Cleriċos,Ma gos, aut Incantateres exiſtere, aut facere phylacteria, quæ animarum ſuarum vincula comprobantur. Eos 1 au- tem, qui talibusrebus utuntur, projici abEccleſia juſſimus. 1 J Eos autem,] p fione Di edunt in hocc Jùnt ex ver- ni ex pr verfionegua est Q Honore privetur Epiftopus vel Presbyter, qui Magos vel Arufpices eonfuluit. Irem ex Concilio Toletano IV..28. I-Epifcopus ,aut Presbyter, five Diaconus, ve quilibet ex ordine Clericorum, Magos, aut Aruſpices, aut Incantatores, aut Ariolos, aut certè Augures, vel Sor- tilegos, vel qui profitentur artem magicam 1, aut ali- quos eorum ſimilia exercentes conſuluiſſe fuerit depre- henſus, ab honore dignitatis ſuæ ſuſpenſus 2, monaſte- rii cuam 3 ſuſcipiat, ibiq̃ue pœnitentiæ perpetuæ dedi- tus, ſcelus admiſſum ſacrilegii ſolvat. 1 JMagicam, J In antiquioribus Conciliorum editionibus, duobus codicibus Vaticanis,© Lucenſi Regio,& Polhcarpo legitur, artem aliquam. 2€ onions Conciliorum editionibus, ma- nuſeripi, quæ collaua ſunt,& Pol carpo est, depo- fitus. a non est mutatum. 3 4 ſtioribus Conciliorum edlitionibus,& duobus Vaticanis codicibus: fed in recentioribus Colonienfibus esf> cenſuram, in codice autem Regio, pœnam. C. VI. G De his qui auguriis& dlivinationi- bus ſtudent. — h lib.10.cap.3. Evo.tt.c. 40, b Colofi3. c Thid,.74. lib. 70 cap. 20 řvo P eog d alo. e Ibid..71. J. 40. cap. 6. Ius part. Ir c. ac f Ibid..75. Bureh..10..49. Tuo...330,& part.itcap-46. g Et in Agathenſic.os. h Ra- banus pænit. c. 13. Ivop.tt...Pańnd...63. à Rabanus ibidem. Polycd.ótit.12.Burchlib.do..gs, Ivo parcs© z3 Pam. dg..169. Irem ex Concilio Agathenfi 4, c 42. A Haint b Clerici,five Laici ftudent auguriis,& fub nomine fiótæ religionis per eas, quas Sanctorum» {fortes vocant, divinationis ítientiam profitentur, aut quarumcunque ſcripturarum inſpectione futura pro- mittunt, Hæcç ç quicunque Clericus aut Laicus dete- cus fuerit vel conſulere, vel docete, ab Eccleſia habea- tur extraneus; C. VIL g Sors nihil aliud, quàm divinatio& maleficium efe decernitur, Tem Leo IV. Eprfèoprs Britannia, Cge` Ortes d, quibus cuncta vosin veftris diſcriminatis judiciis,( quod Patres damnaverunt) nihil aliud, quàm divinationes& maleficia eſſe decernimus. Quam- obrem volumus illas omninò damnari,& inter Chriftia- nos ultrà nolumus nominari,& ne exerceantur e fub anathematis interdito prohibemus. g In epifola Leonis IV.( cujus pars extat in vetufto codice) cg, ha De experientia autem divinationum vel maleficiorum, fcriptum quidem in facris habemus ca- nonibus, ut ipfa ponamusita: Qui divinationes,&c. Jup. eâd.ex Concilio Anchrano. Unde ad illorum ſimilitudi- nem fortes, quibus vos cuncta in veſtris diſcriminatis jue diciis, nil aliud, quàm quod illi Patres damnārunt, di- vinationes& maleficium effe decernimus,&c. leountur tegun. 4r; C. VIIL Incantatores C Sortilegos velut Chri- fii inimicosinfequi oportet. Item Gregorius Hadriano notario, itb, 9. epift. 47. P Ervenitad f nos,quòd quofdam Incantatores atque Sortilegos fueris infecutus:& omninò nobis folici= tudinem, zelumģue tuum gratum fuiffe cognoſcas.& q Et ideò ſtudii tui ſit ſolicitè quærere,& quoſcunque hujuſmodi Chriſti ĩnimicos inveneris, diſtrictà ultione corrigere. C. IX. Ọ Excommunicetur Clericus, Monachus x Lai- cus divinationes, vel augurra, vel fortes fecutus. Lem ex Concilio Aurelianenſi I. c. 32. gu Clericus g, Monachus, vel Secularis, divinatio- nem, vel auguria crediderit obfervanda, vel fortes, quas mentiuntur effe Sanctorum, quibuſcunque putave- rint intimandas, cum his, qui eis crediderint, ab Ecęlefiæ communione pellàntur: C, X. G Contra Sortilegosiadolorurm cultores, cuflo- dia paſtoralis invigilet. Item Gregorius lib. 3. chiſt. os. ad Ianua- rium Epiſecpum. C n h cultores, vel Arufpices z, atque Sortilegos, fraternitatem veftram vehementiùs p ſtorali hortamur invigilare cuſtodià, atque publicè in populo contra hujus rei viros ſermonem facere, eosque à tanti labe ſacrilegii,& divini intentione judicii,& præ- ſentis vitæ periculo adhortatione ſuaſorià revocare. stamen, fiemendare fe à talibus, atque cor nolle repereris, ferventi coinprehendere zelo te volu- mus:& fi quidem fervi funt, verberibus, cruciatibusque, quibus ad emendationem pervenire valeant, cattigare; fi verò funt liberi, incluſione dignà, diſtrictàque ſunt in pœnitentiam redigendi, ut qui ſalubria,& à mortis pe- riculo revocantia audire verba contemnunt, cruciatus ſeltem eos corporis ad deſideratam mentis valeat redu- cere ſanitatem. G Caputhoc locupletatum es exemplaribus collata. x epiftola Gregarii, cum vetuſtis a Etin 6. b Raban.ibid.Bureh..zto.c. Pann l...d9o. c al. Hoc.-Ivop.rre..pann.d. ut alſcindantur. f Polhc ibid. Burch. lib 10, cap4. Ivo part, 12 c33 g Concor. Concil Altifiod..g. h Burch, L10.€13. Juga et.c 7. Ivo.11.-4 scap 70.€ al Ó lib 8, Có paea Gg i al. aruſbicum&ſortiſEgorum. Ff 5

EDOT, E EDT, T De Sortilegio&æ 899 Sortilegis. Decreti ecunda Pars. 900 ES C. XI. G Ab Ecdefia feparetur, auguriis Osncan- tationibus deſer viens. Krem ex Concilio Carthaginenfi IV..s. Uguriis æ vel incantationibus ſervientem, ſimiliter Âx Judaicis ſuperſtitionibus, vel feriis inhærentem, à conventu Ecolefiæ feparandum[ præcipimus.) C. XII. g Sortilegam& magicam artem Epi pi omnibusmodis b eliminarefiu- deant. Item ex Conci lio Anquirenſi 1, ch.. Piſcopi c, eorumque miniſtri omnibus modis elabo- E- Rudeant yut perniciofam,& à diabolo inventam ſortilegam& magicam 4 artem ex parochiis fuis pe- nitus eradicent:& ſi aliquem virum, aut mulierem hujuſcemodi ſceleris ſectatorem invenerint, turpiter dehoneſtatum de parochiis ſuis ejiciant. Ait enim Apo- {tolus e:[ Hareticum hominem post primam. éy fecundam correptsonems devita, ſciens, quia ſubverſus Si, qui hujufinos drest] Sùbverfi funt,& à diabolo captiyi tenentur, qui relicto creatore ſuo, diaboli ſutfragia quærunt: & ideò à tali peſte debet mundari ſancta Ecclefia. qj Il- lud F etiam non eſt omittendum, quòd quædam ſcele- ratæ 2 mulieres retrò poft fatanam converfæ, dæmo- num illuſionibus& phantaſmatibus ſeductæ, credunt & profitentur, fe nocturnis horis cum-Diana Dea Pa- ganorum, vel cum Herodiade,& innumera multitu- dine mulierum equitare fuper quafdam beftias,& mul- tarum terrarum ſpatia intempeſtæ noctis ſilentio per- tranſire, ejusque juſſionibus velut dominæ obedire,& certis nođtibus ad ejus ſervitium evocari, Sed utinam hæ ſolæ in perfidia ſua periiſſent,& non multos ſecum ad infidelitatis interitum pertraxiſſent. Nam innumera multitudo hàc falsà opinione decepta, hæc vera eſſe cre- dunt,& credendo à recta fide deviant,& errore Paga- norum involvuntur, cùm aliguid divini„aut numi- nis extra unum Deu rbitrantur. Quapropter Sacer- dotes per Eccleſias ſibi commiſſas populo Dei omni in ſtantid prædicare debent, ut noverint hæc omnindò falſa eſſe,& non à divino, ſed à maligno Spiritu talia phan- quid credit poffe fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari, aut transformarĩ in aliam ſpe- ciem vel ſimilitudinem, niſi ab ipſo creatore, qui omnia fecit,& per quem omnia facta ſint, proculdubiò infide- lis eſt,& Pagano deterior. 1 J Anquirenſi,] Sic etiam in vetuſtitn. Burchardus dr Ius habent, Ancyrenſi Veruntamen. ın Concilio Ancyrano Graso aut Latino, neque imhrelſo, neque manuſeripto, eS} inventum: licet qui tomos Conciliorum ediderunt, afferanthabers in quodam vetufio coa Aice 16. librorum partialium. 2 Sceleratæ) Fert eadem habentur apud B. Au in libro de Spiritu& anima, cap. ab.& in vita Damaſi P. gue extat. Roma in pervetufto de vitis Sanarum codice: fu Maria majoris: ubi potguam aligua relata fant ex SynodaRoma- na, in qua Damaſũus Macedonium& A narem damnavit, ad- jungitur,anathemarizatos in ea Synodo efje, m bus, E incant attonibus ſer es. In qui rum mulierum,gua fè puta octurns ſil innumera multitudine mul terrarum ſpatia pert 2 pars. Nonnulli enven untur, qui æuternc perniciem fuorum inimicorum alt vefte lugubri accingunt, vel conj ſeis Dei ſtibtrahunt, vel Miſſan tam, pro vivis celebrant hominibus. etiam me cum Herod. beſtias eguitare vore permoti, in C. XIIL g Ajicitur Sa leficiis operam dederit dos, gui hujufmodi ms 9 jj a Toleta- nnak, AtcenS, C7 Gmr Sacerdotum vel miniftrorum deimceps causå cujuslibet doloris vel amaritudinis permo- tus, aut altare divinum veſtibus ſacris exuere præſumpfe- rit; aut quålibet aliå lugubri vefte. accinxerit æ feu eti- am conſueta luminariorum ſacrorum obſequia des templo Dei ſubtraxerit,& extingui præceperit, ſi euma antea veræ pœni udinis coram Metropolitano ſatisfa- ctio non purgaverit, ignobilitati perpetuæ mancipa- tus, juxta ſuperiorem ſententiam Domini, loci ſui di- taſmata mentibus fidelium g irrogari. Siquidem ipfe:Satanas., qui transfigurat ż¿ fe in Angelum lucis, cdm mentem cujuſcunque mulierculæ ceperit,& hanc ſibi per infidelitatem fubjugaverit, illicò transformat de in diverfarum fpecies pẹrfonarum atque fiimilitudi-| nes;& mentem, quam captivam tẹnet, in fomniis de- ludens, modò læta, modò triſtia, modò cognitas, modò incognitas perfonas oftendens, per devia queque deđa: eit:& cùm folus Spiritus hoc patitur, infideli hoc non in animo, fed in corpore evenire o enim non in ſomniis& nocturnis viſi educitur,& multa videt dormiendo, quæ nunquam vi- derat vigilando? Quis verò tam ſtultus& hebes ſit, ia, quæ in ſolo fpiritu fiunt, etiam in cor- re arbitretur? cùm Ezechiel k Propheta ini in fpiritu, non in corpore vidit;& viſiones Dot oannes Apoſtolus Apocalypſis ſacramentum in ſpi ore vidit& audivit, ficut ipfe dicit: fui in ſpiritu.] Et Laulus non au- nin corpore. Omnibus itaque v ; tiandum eſt, quòd qui talia& his fimi lia credit, fidem perdidit:& qui fidem retam in Do- mino non habet, hic non eft ejus, fed illius, in quem cre- dit, id li. Nam de Domino noftro fcriptum ch: n[ Omnia per ipfum fafa fum,&rc.] Quiſquis cr gò ali- .7. Ivo.11..35. Pann d8..72. b al yiribus. P 19 credidiſti, quod multa Iuo p. II..30. Pann. ..c. 26. d al. maleficam. e ad Iit 3. f De Spiritu& animaic. h Aug. shid. i 2. Cor. 1l. k Exæcbiela. ma. Cor.tꝛ2. m Ioan, 1. | i Aruſbices, Incantatores,&. Sortilegi, atq; cateri hujufmodi fè da gnitate fe noverit& honore privari: illis proculdubió perfonis ab hac ultionum ſententia ſeparatis, qua aut contaminationem ſacrorum ordinum, vel ſubvetſio- nem ſanctæ ſidei metuentes, aut hoſtilitatem vel obfi- dionem perferentes, ſeu etiam divinotum judiciorum ſcatentiam metuentes, talia feciſſe contigerit; in quo- rum facto plus humilitas, quà Deus placatur, quàm in- terni livozis-dolofitas declaratur. Plerique:etiam. Sa- | cerdotum fauciati inimicitiæ dolo Mifam pro.requie defunctorum promulgatam fallaci voto pro v4vis ftu- dent celebrare hominibus, nonobaliud, nifi utis., pro quo ipſum offertur ſacrificium, ipſius facrofanéti liba- minis interventu mortis incurrat periculum. Proinde noftræ elegit unanimitatis conventus, ut{i quis deinceps talia perpetràſſe fuerit detectus, à proprii depomatur.or- dinis gradu,& tam ipſe Sacerdos, quam etiam ille, qui eum ad talia perager ffe perpenditur,.exilii per petui ergaſtulo religentur G Principium hujus ca; gue ad verf. Concilio Joletanec.7. Relia ro ſunt ex 12 Tolet Conciliorum duo exemplaria fint habita ex Hifpania, gr. inde nons nulla hic emendata g addita. 3 pars. Ex premifis c auctoritatibus collipitur, quod Artoli, torss rp ituli u „Gs guorutð ab Ecclefia funt eliminandi,& niſi reſipuerint, perpetuud excommu- nicandi. Sed quòd in ultimo Anguirenfi d capitulo, ea, qua fium per Incantatores, non in corpore, fèd in fhiritu fieri dicuntur, AU- guftin us șn libro de civitate Dei videtur aſſerere, ita diceni. ai eaaa aal accingi, orio. b alrelgentur, C Supeâd, c. Epifio- pi da Ancyrenfi. C. XIV. £ ———

nobilita temiam n len um, orgii ore privati Caufa X XVL Quæft.. V. C. XIV. g Que Magorum praftigis finnt non vera, ſed phantaſtica elſe pro- bantut, g Caput hoc integrum habetur in libello Rabani de Magorum pe— r,`* Praæſtigius, quem fè ex variis locis Auęuſtini© Ifidori ut antea dictum eſt, confecit. Burchardus citat eæ difu Auguſtini. Ec.mirum de Magorum præſtigiis, quorum in tantum prodière maleficiorum artes ut ctiam Moy- fi& fimillimis fignis reli fterent, vertentes virgas in dra- cones,& aquas in ſanguinem. Fertur etiam in Genti liamlibris, quod quædam Maga famoliffima Circe fo- cios Ulyſſis mutaverit in beſtias. Legitur& de ſacriti- cio, quod Arcades Deo ſuo Lycæo immolabant, ex quo quicunque ſumerent, in beſtiarum formas converteban- tur. Sed’hæc omnia magicis præftigiis potiùs finge- Bantur, quàm rerum veritate complerentur. Utiergo ipfi errores ignorantibus manifefti fiant, de corum pro- prietate^, atque inventoribus jaxta traditionem majo- rum primùm-dicere congruum arbitramur,€ Magi fum, qui vulgò malefici cb facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permiſſu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac ſine ullo veneni hauſtu; violentià tantùm carminis interimunt. Unde Lucanus: e[ Mens kaufti nulla fisa nie polluta: veneni, Incantata perit.|} Dæmonibus cenimo accitisaudent ventilare, ut quique fuos perimant ma- lis artibus inimicos. Hi etiam ſanguine utuntur,& viż ctimis,& ſæpè contingunt mortuorum corpora. ¶ Ne- cromantici funt, quorum præcantationibus videntur reſuſcitari mortui, divinare& ad intetrogata reſpon- dere. Nexpòs enim græcè, mortuus, grt divinatio nuncupatut: ad quos ſuſcitandos cadaveri ſanguis adji- citur. Nam amare ſanguinem dæmones dicuntur: ideo- gue quot ieſcunque necromantia fit, cruor aquæ mife- turş.ut colore fanguinis faciliùs provocentur.@ Hy- dromantici ab aqua di&i. Eft enim hydromantia in aquæ inſpectione umbras dæmonum evocare,& ima- Zineas d ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito ſanguine etiam inferos per- hibentur ſuſcitare 1.& inffa. J Ad hæc 2 omnia ſupradicta pertinent ligaturæ execrabilium remedio- rum, quæars Medicorum condemnat, feu in praæcan- tationibus, ſeu ãn characteribus, vel in quibuſcunq; rebus ſuſpendendis atque ligandis, in quibus omnibus ars dæ monum eſt, ex quadam peſtifera ſocietate hominum & Angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda ſunt Chriſtiano,& omni penitũs execratione repudian- da, atque damnanda. Auguria e autemavium Phry- ges primi invenerunt, q Praftigium verð Mercurius primus dicitur inveniſſe. Dictum eſt autem præſtigium, quòd præſtringat aciem oculorum. J Haruſpicinæ autem primus Hetruſeis tradidiſſe dicitur quidam Ta- ges f: Hic ex horis haruſpicinam dictavit,& poſtea non apparuit Nam g. dicitur fabulosè, arante quo- dam ruſtico, ſubitò ex glebis exiluiſſe,& haruſpicinam dictaſſe, quà die& mortuus eft. Quos libros Romani ex Hetruſca lingua in propriam mutaverunt. His ergò Portentis per dæmonum fallaciam illuditur curioſi- tas humana quando id impudenter appetunt ſcireœ, quod nullà ratione eis competit inveſtigarei Hæc po- teftas immundis Spiritibus ideò datur, ut per vafa fibi apta, hoc eft, pravos homines, feducant illos, qui ſper- a Jſadorus.b. etymol. cap 9. Burch dib.to.sap.42. ex dilis Au- gufini. Ivo part. 10. čap.6p. Pann.8..s. b Exod,7. Aug.18. decivitate Dei, cap.17. c Libro ó. ER. vel,& imagines& ludificationes. e Supra eåd g 2. iud. Burch.lib ro.capugq. Ivo.:..66. Pann. lib.8. cab. 67 8 Ovid. met, bif: Saat ATN d al.& imagines ludi-| De Sortilegio é 2 Sortilegis, 902 nunt veritatem;& credunt mendacio,& juxta Pauli æ ſententiam, ſanam doctrinam non ſuſtinebunt, ſed ad ſua defideria coacervabunt ſibi magiſtros prurientes auri- bus:& à veritate quidem auditumavertent, ad fabulas au- tem convertentur: onerati peccatis ducentur variis defi⸗ deriis, femper-difcentes,& nunquam ad. fcientiam veri- tatis pervenientes. Quemadmodum&. autem Jannes& Mambres reftiteruntMoyfi;ita& ifti refiftunt veritati, hoa mines corrupti mente, reprobi circa fidem- fed ultrà non proficient; infipientia enimeorum manifefta erit omnie bus, ficut& illorum füit.-Nec 3 ideò quifquam credere debet, quoslibet magicis artibus aliquid facere poffe fine permifiu Dei(qui omnia, que fiunt, aut jufto judicio fa- cit, aut permiſſu ſuo ita fieri ſinit) quòd prædicti Magi leguntur ſimilia feciſſe Moyſi, qui virgam ſuam projecit, & converla eſt in draconem, projeceruntque ipſi ſiugulas virgas ſuas, quæ verſæ ſunt in dracones: ſed devoravit virga:Aaron virgas corum. Non enim fuerunt creato- res draconum, nec Magi, necangeli mali, quibus miniſtris illa operabantur. Inſunt 4 enim rebus corporeis per o- mnia elementa mundi quædam occultæ ſeminariæ ratio- nes, quibus cùm data fuerit opportunitas temporalis atqʒ cauſalis, prorumpunt in ſpeciss debitas ſuis modis& fi- nibus:& fic non dicuntur angeli, qui ifta faciunt,animas lium creatores, ſicut nec agricolæ ſegetum, vel arbo- rum, vel quorumcunque in terra gignentium creatores dicendi ſunt, quamvis noverint prabere quafdam vifi- biles opportunitates& caufas, ut illa-nafcantur. Quod: autem ifti faciunt vifibiliter, hoc illi iaviftbiliter. Deus verò folus unus'eft creator, qui- caufas ipfas,& rationes ſeminarias rebus inſeruit. ¶ Prætereà 4 qui dam quæ- rendum putant, quomodo. Scriptura narrat Pythoniffam Samuelem Prophetam fufcitâfie ad colloquium Sauk impiiſſimi Regis, ſi pythonica divinatio errori magicæ ar- tis deputanda ſit. Quibus ita reſponderi poteſt, indignum omninò facinus eſſe, ſi ſecundum vexba hiſtoriæ commo- detur e aſſenſus. Qugmodo enim fieri poterat, ut aite magicà attraheretur vir& nativitate ſanctus,& vitæ operibus juſtus? aut ſi non attractus eſt, conſenſi? Quod utrunque de juſto credere adverſum eſt. Si enim invi- tus adductus eſt, nullum ſuffragium habet juſtitia: ſi au- tem voluntarius, amiſit meritum ſpiritale, quod poſitus in carne quæſierat, quod valdè abſurdum eſt; quia quĩ hinc juſtus recedit, petmanet juſtus. Porrò autem hoc eſt. praſtigium Satanæ, quo, ut plurimos fallat, etiam bonos: in poteftate fe habere confingit. Quod Apoftolus f inter cætera oftendit, dicens:-[pfe Satanas transfigurat fè in ane gelum lucis.] Ut enim errorem faceret, in quo glorificare- tur æ in habitu viri jufti,& nomine fe fubornavit, ut nihil proficere fpem, quam prædicabant Dei cultores s mentiretur, quando hinc exeuntesjuſtos finxit in ſua eſſe poteftate h: Sed hoc quosdam fallit, quòd de morte» Saul& filii ejus non fit mentitus: quat maganum fit diabolo ante occafum, mortem corporis prævidere.s cùm figna quadam foleant apparere morituris, quipr pe à quibus Dei proteđio amota videtur;. quantò ma- gis diabolo 3, quem angelicâ poteſtate& ſublimem- prophetica orachla fuiſſe teſtantur: de cujus magnitu- dine Apoſtolus ait:[ An ignoratis altitudinem Sas ane?) Quid. mirum ergö, ſi imminentem propè mor- an tem potuit præyidere; cùm hoc ſit, unde fallit,& ſe.2 à 2 Limotſi.&3. b Auguſt.5. de Trinit-cap.7. Auguft Lqguahjùper Exodum. q. 21,6 lib.2 vad Simplicianum,g. 3» é ad Dulcilium, q 6. c Exod.7. d Augufi..27.ex ntrog reſta. mento€ al. commendetur, f 2. Cor.il. g al glortaretur. h nRegz8 i alidialolas. K al. majeſtate,| Aprea G 2 Corinthia

pon aF C. IX. F Cur rum reconcilretur in pe| ſtitutus em ex Nicene Concilio, c 12. Hem ex Concilio Carthaginenfi II: e4.| E a his verò, qui recedunt ex corpore, antiquæ legis Urelius a Epifcopus dixit: Si quifquam in periculo regula obfervabitur etiam nunc: ita ut fi fortè quis fuerit conftitutus ,& fe reconciliari divinis altaribus| receditexc orpore,neceffario vitæ fuæ viatico non defrau- petierit, fi Epifcopus abfens fuerit, debet utiq; Presbyter| detur. Quòd fi defperatus aliquis receptå communione conſulere Epiſcopum,& fic periclitantem ejus p fit inter eos, qui folà oratione commu- reconci are. Qu ain rem debemus fal ubri confil 10 TO- e omnibus enim his qui A RER recedunt, i in borare. Ab univerfis E E dium eft: Placet, lendo cis communionem, cura-&. probatiofit Epi gudd ſanctitas veſtra neceſſariò nos inſtruere dignata Anon hic eft eæ priſca v erfione,gua es N in collectione Ifidor C yI ortis reconciliatur, conua- Čr ibi est numero-duodecimus+. Grace. tamen,© apud Diony ne pœnitentia fium est 13. apis. Xo Q Nonest neganda reconciliatio his, qui lem- I tini Bracharenfis, b pore necefatatis eam implorant. Irem Leo Pe a IEOdOT UIR» , novifimum& neceffa- um expetit, non ei dene- b quii tem necoflitatis&n periculi ur- ſi ie pofitus poft acceptam ntia fidium pænitentiæ,.&. mox€- iter ius fuerit factus, tantùm in| conciliationis implorant,nec ſatisfactio interdicenda eſt, oratione particeps fit amentum verò non acci pa| nec reconciliatio dene and a; quia mifericordig Dei nec donec conſtituti implea menſuras poſſumus ponere, nec tempora definire, apud erant accipere i lacramen- 1n exitu j1 1 tum, cuni önfiderat ione& proba tione Epifcopi tur yeniæ r: moras converfio; dicente Prophetam: c-[ Cam converfùs. ingemu r infià. 4 Quod ſi aliquà ægrit N d paulò antè pof ſcebant 2, re non valeant, teſtimo- nſtantium prode ſſe debebunt, ilio Araufico, c. 3: ut ſimul xnitentiæ,& reconciliationis beneficium ẹnitentiâ acceptå, pla-| confe fervatå tamen regulâ canonum paterno- s impofitione eos d| rum circacorum perfonas, quiin: Deum à fide. difceden- ir recoricilinini I,| do peccârunt; commu- I{| Venig uòd 4 e fi fu- ne- te debent CL e F e pæn Lem ex C O 1 {ir C communica fecundùm definiriones 7 Patrum, c nionem n nomina pore apud Ivo- In codlic J] Séc in Concilionum editionibus,& bœnitentia, diſt.t. c. multipl Leonis opuſeulis leriſq; vetuſtis Gratiani lægitur, venire prefarum, itinera Cleri- moras ntia non eſt neganda 2Poſcebant] |: mai i os alig ntex aligi cis F quoq; de Similiter ſeriptis Gratiani; O P> aut pæœnitentiam acci}| ter. haberet pr itæ teſtimoniun 1| CKI tis in fuo nuta.. Amentibus etiam S| funt, conferend| tuti Reconci ji Liem ex Concili ol paunen d aliquis excommunica jam fit confeflus,& tetimomur pa erat venire ad Sacerdotem, fed m in domo, autin yia, få ionemad altare,& dent & apud Burch. cilietur, Item ex Conc T: h qui pæœnitenti i ad cum Sace ate obmutuerit dent teftimoniun itentiam:& fi coñiti 10 cre lietur per manũs im i chariftia. Si fupery ftibus pe itioni fu nitentig legibus, qua dedit, probaverit. in infirmitate viaticum Euch credant abſolutos ſine manùs xerint. aratata Morituris kaAi rgo beneficio-reconci bænitent pacz: b Infi dij ntg dift.20.Bürchd.18.-4 1V0.15:.29. Zurch darc srlvopart. tg. f ANal. 3. g In & dift, GGl, G tania ila PolycL8tit a Burek dsc ch..29. C. 23. Iuo EUe

————r $ An excommunicatus ab Epiſcopo poſſit ce.° zpi` aa a arya d 907 conciliari à Presbytero, illo inconſulto. Decreti Secunda Pars. 908 Presbyterum ei ſubweniri non polerit,£e Epifi a efe? fi fecundum Auguſtinum, qui ag J ſocio turpitudinem crimelis, f dignus venid ex d r fimiliter non fit dignus reconciliatione eæ d 1s in extremis,confitetur zi cH qui Sacerdoti non negat ma lamfui reaths? ltem morientibus pæ non debent. ya Presbyi ſuttentiam negare Prechyt inconſul opo non ifi abie oultir D animarum Pr C. HII-G Res penitenti ain morientibus juoc uniyeriam con abnegat. ante apfſida manus€i imponatur. eſiam,] Anted erat, urbem. Emendatum eft er bus codicibus Vatica; Unde Julius Papa. as. In recentiore autem Colo. 5 a Presbyter pænitentiam morientibus rit, teus erit animarum: quia Domi Quldcung die converfus fuerit peccator, yitá vivet,& no rietur.| Vera enim confeſſio ¿c in ultimo tempore ſ- VH fe potet; quia Dominus non ſolum temporis, fed| x f aion a A etiam cordis inſpector eſt: ſicut latro æ-unius momen-| ps. rü, Theodorus Cantuarien enitentiâ meruit effe in paradifo in hora ultima con- a, C. XIII. Panitentia morientibus non titas non est impo est deneganda. Re ala Kem Coleftinus Papa azt in epift.2. ad Epi- s Gallia. ra inguirenda eft confefio peccatoram am morientibus denegari,| non tamen illis imponenda quantitas po ta i f illorum defideriis annui, gui obitůs fui tempore| innotefcenda,& cu n amicorum oI? ng fuæ cupiunt remedio fubveniri. Horremus| fynarum ftudiis pondi tec) tantæ impietatis aliquem inveniri, ut de Deibo-| fortè migraverint, neobligati à commun F defperet, quafi. non poffit ad fe quovis tempo- é alok nti fuccurrere,& periclitantem fub onere pec- 0 ediri deſide- in periculo mortis poſitis pet Preshj. Ovimus 朌nitentiæ{fuble y periculo fi divinitùsere S lum à Sacerdote,» fibi & ideò fecundùm al alieni, Veniæ reconec catorum hominem redimere 1, quo le exp rat,& liberari, Quid g hoc, rogo, aliud eft, quàm mo- vienti mortem addere, ejusque anıma m fuå crudelitate, ne abſoluta eſſe poſſit, occidere? ratiſſimus, invitans ad pœniter catori, inquier 1omini adimit, quiſqui pœnitentiam denegarit miſeticordia i Dei, qui eum ad rienti{ufficere vel in momento pot didiflet udinis habitå moderatione confi- ) animos habens atatis ſe-· 10 k, 1n cruce Præmiu pendens, ſi illum unius horæ pœnitentia er etiam n quorumæunque, aut neceſſitates. In quibus ſi quisita lum adhuc pænitet, de falute ipfius cerdotalem neceſſitudinem Cum eſſet in pœna, pœnitui profeſſionem, ha yitaculum promeruit. Vera pofitorum, mente po Prophetå m hoc t mueris, tunc ſaluus erit. Cur ſpe poſtulanti, cum noverit revelari. :§ Redimere.] s: apud Barchard. ġe Ivonem hec antec or, quovis ter é piisi E ectio tua nos credidit conlulen- acti funty fidei tu ce Baptifinum v & nunc ie c de- Veruſtioribus Conc. unon E rma anüs,com nituduns In recentiori tur p ne, itemg, apud Burch. tuo conſtituenda judicio, pro pediri deſider t, Ilibe Cui autem Snitent daest, Inco von debet, nifi nitima n a Sentent.-d1 č converfio|} Burchard. Triburienfi fub Arn ’. L8:22 c. KA. z4 Iuo p. U. t 36. .:66.Polyc..-t ban.:27. darbea TVo pci fic legunt Burch,& Ivo.` Pri 0 P

peny goọ Caufa XXVI Quæft. De pœnitentia& pœniten- tibus. 910 Irem Nicolaus Papa E hisverò, qui pro criminibus pœnitentiam ege- runt a,& adcingulum militiæ reyertuntur, air eos contra facras regulas agere. Verùm quia crimina non æqualia ſunt, perhibesque alios horum propter ni- miam hebetudinem in deſperationem cecidiſſe, alios ob hoc ad Paganos fugiſſe; tibi hoc committimus decernen- dum, nimirum, qui loca& tempora regionis: b illius, & modum culpæ, nec non& pœnitentiam& gemitus hominum ad confeſſionem venientium præſens poſitus inſpicere vales. C. IV. De eodem. Irem ex Concilio Laodicenfi, c. 2. Is, e qui diverſorum peccatorum lapſus incurrunt, & oratione 1, confeſſione, ac pœnitentià malorum ſuorum perfectam converſionem demonſtrant, pr litate peccati, pœnitentiæ tempus attribuendum eſt, pter miſericordiam ĉe bonitatem Dei. Qui ergò hu- candi,& ad communionem ſunt ap- nolo x a mlog TEpsys TH WEITEY ZYN sTyotAS. quod Dionyfius vertit,& peric ntes in ora tione conkikoni:>& pænt entiz: cuju an: accedit ad verba Greca, etiam in caeteris hujüs apiti Aib¹˙, sor LEemex Concilio Carthaginenſi III. 4 C. 31. Oenitentibus Epiſcopi arbit C. YL g Sir fecundùm differentiam peccatorum zæœnitentig tempora decernantur. mm acceptione im anti um g€ jungat.Negligentiotes Ie ve cilientur. Omni autemt Sacerdotibus i emiſſionis pbenitentes a ant,& í co non jejunent. N j Domin ie fudios jeju- ntes z verd, 29u nat, non creditur eſſe Cath SEnitentiæattentè in moria detur 1 In Eccleſiam) afi initi bi eis ſubyeniri non po & orationibus c cleſiæ pœnit S ra ſepeliant. 24 De autem Dom nico] P; olicus, 27 can. gó. hac leguntur: ga Dominic adi e tudio- E jejunat, non credatui CT yr Unde in oé odo 4 bitur. Ro o qualitate deli&i tempus} œnitentiæ impenda- tur E Videri potet fù Guod notatum alibi zodo citantur. vioribus B. Ba tibt; que ex o: flit, c. t06 Fava Sy —— a eee aeaea maeaea a, a alg many fir. b al relgionis] aliquot s6. d In Affic. c. jo. .19.C..& 36. Luo P. Ir. cab. 70. i lap. do. n' Capg 0 Smaragds €.ĵ, O k Capsi. mi reguigs I o g Ternputs dr modus pænitendi delinquen- libaus, praſidentium imponatur judicis. Idem. Ha fit in judicio pofitum eorum, qui præfunt, vet quante tempore; vel qualimodo pæœnitere debeant, qui delinquunt: quia ætas& eruditio multam haberi facit differentiam pæng. G Caput hoc habetur in libelo beati Bafilii de tnflitutis Monacha rum, Ruffino interprete, C. 9o. Ibienim ultima interrogatio est hès: Qualibus correptionibus uti oportet inter fratres ad e mendationem eorum, qui delinquunt? Keſponſio. Hoc fitin judicio poe eorum, qui præſunt, vel quanto,&c. Trag e inte refponfioneconfettum est hoc caput, ficut fuo Jequentia, gua apud eundem Ruffinum PAA 3 pars.. Qu affečtu pæniter itera fafèi nitentena ere debeamus, Sx cadem Synodo evidenter offenditur, conna drea$: G. IX: ꝙ Intimo charitatis aſfecti pœnitentem debemus Sefi cihere. Oenitentem à ex corde ita oportet ſuſcipi, ſicut Do- minus oftendit, cùm dicit, quia b convocavit ami- cos fuos,& vicinos, dicens: Copgratulamini mihi, quia renim m, quam perdideram léti Bafilii Epifi topi, O inre- tia hujas capitis; quod Pœnitentes ex Reſomſio, Sicut Do- n Der diligan 1t, 1e G. X. g guziatem odro habeant. tem. AF fetum illum in ferecipiat pænitens, quem gere- batille,qui dixit: e[Inigurtatem odio habun ér din d- tus fum.} fed& ea, quæ fcripta funt in fexto Pfalmo,atque in quamplur imis allis: ſed& illa, quæ Apoſtolus dixit ad eos, qui ſecundum Deum contriſtati ſunt: 4 ie itam, inquit,% TA tionem, fèd indig `y ea P"ia T m. omnibus exhibuiflis vo 10.] Se då h ipfis, in quibus del liquit, agens aulia contraria R& Zå- chæus fecit. g Senta j itis est ir lis b sbusnum. s. Ah orati tibe pœnitere in guo hec est inte 7 i m in fe reci- unoguoguedeli&o? piens, quem gerebat ille, quid 1§ Caftos| Antea legebatur,cautos, Ermen bello Ruffini in vulgataest, incontaminatos, grace#yvS Ss O SL q Inp areeni tanquam unit, tales effe de- dicens: ¶ Cit ribi olus docuit g» tnordinate,& Rga eum e; qui peccata bemus, ficut Domir fiint ethnicns E Public dicens:-[ Sèbtrahite vös a non fecundum traditionem; qu yi Hoc etiam habetur in regulis bre In eodem vero libello ocap-zguultima i; eum, qui non pæœnitet pro peccato, qualiter effe debemus„pater è Réfponfo. Sicut præcepit t Domin dicens; Sit nbi Qi Apud Burchardum&r ITvonemi, qui hoc: citant ex diis Aus aa initium fié habet; Erga eum', qui pro peccato tommiffonon pœnitet, tales,&c. guod magis convenst ogatio esT, ———ů— a Burchilig.czp:Ivop-sess. b al.ꝗqui] orig. Luc. it.€ Pfii. d 2Cr.: e Burch lagede, Ivo pajegh E. Matih.ik, 2. eſſis. g o ii i

——— aA i- 5 —% De pæœr nitentia& 911 tentibus cunda Pars. 912 at æ Saċerdotes fideles populos, ut nove- gis artes, incantationesgue quibuslibet in- i edii poffe conferre: non audicantibufvé„vel etiam ederi: non I ligaturasofum, rtalium adhibitas prodeſſe: ſle laqueos& inſidias antiqui hoſtis, quibus ille s humanum decipere nititur. Etfi quis 2 rit, Clericus degradetur, Laicus anathema- uicquam erparum curquam I Tales fù nt nunc lo mandant,& t, non ut facientes ¢ fint juft 8 juſti. Tales ſunt,& qui ad pæ nitentiamimpor nunt: q „dum pæna præfentis pænitentia tur pæna peccat i futura d. Sicut enum meros adolefcentis, quem non po neceffe haber, ut aut fafcem rejiciat, au ponc fringatur: fic& homini, cui grave pondus pœnitentiæ ance „neceſſe eſt, ut aut] pcœnitentiam tuam rejiciat C. XVI O DierÆ ipien sdum ſuflerre non potett, fcandalizatus am-|; A E S erramus modicam pœniten Frem Augufti liùs eſt propter m iſericor-| Ne obfervetis b dies Zi do Leyptiaci; àut am propter cru delitatem?| Calendas Januarii, in quibus cantilei oiei d penfator non debet| comeſſationes,& ad invice m lona d) w i | principio anni, boni fatiauguri i uras] Hinc 1 ut q id Sacerdos ejus mtu circa vita tempor quia qui has,& quaſcunque * guria g cam necromantam Protpera, vel adverla ls. ant ida, au pyctacio- 1 yines vel anı Domini nariis tempeſta- ad eotum ſtica pæ parer 1 onim A po ſtol 1 F| per I + à nos| < I & nolunt aliquid inchoare fauſta P mpora,) niſi hujus mali m p gat 2 lector g 4d e 3 4 c n E 4o. Ii í b Poj d .` 4 4 I e P n P Pann dibs.bo. 1 Cal Bedat tantum Tra biun dumme Ee il Ua —

— d fiii mik 913 Caula X XVII. Quæft. I. Denuptiis eatum quæ caſtita Overunt porum obfervationes, ut huic loco ſubjecerit Apoſtolus: [T Timeo, ne e forte fne caufa laboraverim in vobis, Quod quam- yis tantå celebritate atque auctoritate Pa orbem terra- umin a legatur, plena ft funt tamen conventicula oka i hominibus, qui tempora rerum agendarum à Mathematicisaccipiunt. Jam verò, ne aliquid inchoë- tur, aut ædifictorum, aut hujufmodi quorumlibet ope- rum, diebus, quos Ægyptiacos vocant, ſæpè etiam nos mo- nere non oai ek, manuali Te| 2 Intelligat]] B. Auguftinus explanans ea verba Apo-| foli ad Gal.4. Dies obfervatis,& menfes,& tempora,&| 1 annos: zpfa tam ad Gentiles, guam ad Iudao.-) i poffe demona 2" fra at, tunc, fubjungit: Ergò elige at lector, utram volet fen-| AA entiam; dumm addi inte lligat ad tantum,&c. tantum periculum animæ pertinere fuperftitiofas tem-| bus Vaticanis codicibus, dr Sorienfi R C XVIIL g e, tatione herbas vel petras| Amonium 4 ſu ainen licet st petras vel herbas ha- bere fine incantatione. Ivo citant e AUSA XXV ç> Urdam votum c Aſeitatis § uxorem: illa pror conditioni re dritat ibus probatu C. 1. g Excommunicentur hati qgu& religioſõ efto nuptias el que Carthaginenſi IV. turde viduu, qua profefam b con- nenttam præ varicatæ Icut honum c eft cafti tatis præmium, ita& majori obſervantià,& præceptione cuftodiendum eft, ut fi tumlibet adhuc in minoribus annis po- eunnαε ha In Concilio nan tutum inu fla- Domino,& v, fub teftimonio Epiſcopi & Eccleſiæ in religioſo ha TA E PENAN ofteà veròad nuptias fe o» fecundùm Apoftolum d damnationemhabebunt, quia a caſtitatis, quam Do- mino vove i m facere e funt. Ta les er- è ſonæ? ne ſequeſtrentur, cum Chriſtianis communicent. Nam conjuges reatu funt vi ſuis obnoxiæ, sviduæ, quæ religioſitatem mutaverunt, cri. erii notabuntur, fi devotionem, quam Deo; ſpontè, non co- te,& ad ſ p {i adulter z quantò m J obtulerunt,libidinosâ corruperint vo pofteà del lectatione libidinis p rmanere in conjugio ra ptori vel violento viro confen{ erint,damnationi ſuper ius comprehenſa teneantu 7 xiæ. Detalibus ait A poſtolus: b[ Cam luxuriate fuerint, nubere vplunt, haben- tes nan ationems, gurap iz 7n irritan fecerunt,| nciliorum editionibus, dr duo- ..50 t TAREA b al nixa F alprerepta, g alin dua. h limy. į nione fidelium, atque à liminib a cenfemus, ufquequò obediant E ahere non pofintimul-| | ad fatisfa&tionem excluduntur, quantò magis vic | qux conſilii exiſtunt, virorumque confortio multoties ulz fhe. c Burchl8..3g. aoi igr. d 1Tims. é al| haber, in matura. 2 Q Neque convivio] Sic eft Gratiani exemplar tbus, expunétis verbis illis, done quod cœperant, revertantur: gue ex capite feguen hic fusfè translata. Ñn ciliorum autem impref i ptis codicibus legstur> gò perfonæ fin rum communione maneant, qug etiam nec in co cum Chriſtianis communicent. 3§ Adulterg] Sr ia emend rum exemplaribus Nam antea legebi conjuges reg funt, ſi ſuis obnoxiæ v tò,&c. X) ser LUM ex memor atis Concil C. II. ꝙ De viduis& vir ginilu n gua a religio- nis propoſito diſcedunt. Irem ex epiftola Gregorii mifa ad Bonifacium. Iduas æ à propofito diſcedentes viduitatis, fù quibus nos confulere voluit d io tua, frater riſſime, credo te nòſſe à ſancto Pai b&à multis fan- tis Patribus, nif convertantur, olim efi & nos Apoſtolicà auctoritate damn leſiæ a pis ſuis num, Ta cœperunt, invitæ, aut voluntarig res | tur,< De virginibus autes rint, à fant memorig Præd centio, taliter decretum h cro velamine tet per ſo ſimulaverunt Er maner pfèrint, aliquanto tempore his a fi carum à Domine tene 1 bona fidei contractus nulla ratione dif pollicitatio, quam cum Deo pepigit, fò rit? Ce. j€q Si virgines nondum velatæ ater nitentiâ publicå puniuntur,& à cœtu fidelium u non velatis, ſi ore nofiro Pa perfectioris ætatis,& maturioris ſapienti funt,& habitum religionis aſſumpſerunt,& demùm apoftataveru atque ad priorem vomitum funt rever fg; nobis& ab omi ibus fideli ibus à liminibus Eccle- | ſiæ,& à cœtu fidelium nem minandæ,& carceribus trad ftclum d Paulum tradentes huju li En, T ng, ut fpiritus ejus falvus fit in die Dor De felibus enim& Dominus per Moyfen loquitur, dicens:| An ferte malum de medio veflri,) I) lavabit i rum fimilibus, atc Quia nion ſolum quui faciunt, fè bus? rei fant] g Sic etiam citant cate l etiam copiofins in c C. III. Habetur autera r pata Sy.215. aL | Latitia

Sa tii De nupti carum qua caſt itælem Decreti Secunda Pars. 916 vVoverunt. louſque, quod illicitè emendent. Quod emendare neglexerint, à communione,& omnium- ftianorum convivio, perpetu: furt queſtratæ. a Conciliis Dletanis non eſi inventum, ES amem lib.g quolibet ramps f De eodem. sattentet, ne teĝzta 7 n n IyAÆ 2 verd juæ necdum facro velami i Epií p: e f F soveto rginali{ femper fe perm anere imu r verunt, on fuerint, ſi fortè nupſerint, nis €j Iterùm|Z ms Cyp i, È oo ma agen i mpore pœnitentia eſt a Roma da f dationem colla io ea ur. Si enim iteriy Jän varieras notatur eham ing ıs nullå ratione d! C. VI. Clericus debonatur, Laicus excom quam cum Deo pep E P ARK a aia cuid aha Nam fi Apoftol tis dif itec ant dixit i L- lg > cum m€ ancilio Turonico tt 4 n aliqua enim loco ettam in manuſcriptis erá entiam fit liberum. Non fùnt admiitend: jes facra, fi publice] C. VII O Vidua€ puella, gue post relioionis Habu NUbUNE, d COMMKNEONE|j- Pendantur. lemex Concilio Toletano IV..4 quæ habitum religionis opriis tamà a parentibus, quàm per fe cium, c. le.] ea———— — Reà contra inftituta pat aa vel pra aap— i :: anorm int copulanda-Panom ymmunione fulpenfæ d, Irem ex decreto h éjufdem,[c aj nonum: in epiftola dutem ad Vi Anfelmd,7.c b zr7z.© Gin Ga Ti ro Polyc.lg-tit, g al priri is pačtionis] i Barch dhigh,

917 Cauſa XXVII. Quæſt.I. De nuptiis earum gug cafitatem; 8 voverunt. 9¹ Uz Chrifto a{piritualiter nubunt I,&à Sacerdo- te velantur, fi publicè pofteà 2 nupferint, non eas admittendas effe ad pœnitentiam agendam, niſi hi, qui m fe junxerant, à mundo receſſerint. Si enim de bomi- bus hæc ratio cuftoditur, ut quæcunque vivente viro eri nupferit„adultera habeatur, necei agendæ poeni- entiæ licentia con cedatur, niſi unus de eis fuer fi quæ antè immor- t„K ad humanas nuptias nciliorum,& cpiſtola- tur, nupſerint: ſed in duo- uod verbum in omnibus fè- ee canonum smpai ſi poſteà veln iolainn paoia ve o cor- In Poſtrema autem quatuor tomoruum, vel ſe elanculò corripue- vel publicè nupſerint, NOT Kiana. quæ abjecto] aE 1€ facrile ogå contagione ſe mi Į EENDE, à mo leſiarumque conventib atenùs retruſæ in fuis erg Sob continua deflente ne pœnitudinis decoqui, ut eis ordiæ intuitu per communionis gra tum facinus lame emendatum ex multis editionibuis e Antea enim legebatur, im propria di P aprione: Deo conſecraverit, ſimiliter& Mo- nimus non licere nuptialia jura co oc inyenti fuerint ßerpetrantes, Confitentibus autem decernimus m em loci Epifcopus mi r. Dantin tieta 7 g Dum ui vuunt, lamentis hnitentia 1 a u ceniu iam eis conceda enitentig lamentis R A] .20. Burchard.lib..c,13, im..7. cap. 188. Burch. L8, G Burch, lib. 8, cap.za Ivo foai Irem ex eodem. e fimi a fatris fe quofdam temerè fociare co- ovimus, r por dicatum Deo propofitum inceta egaque miſcere. Quos protinùs æquum ommunione dorrudi 8 niſi per publicam, probat amas f men his viaticum de EE N dignè é po ituerint, non negetur. emea Gelafii e i num. 22.€F in codeos rtur quoꝶ, in Capitulare a en Poly Lro Gofii nomine. tur, à40 recluda C. XV. g In monafieriorevoc ur, qua à fornicatione recedere noluerit. Ervenitad nos, quòdq ir nequiſſimus, dia bolico inſtinctu de mo t exire quane dam Deo facratam, atque à ſit reyocata: rurſusque eam m a duqu fuafione de monaf tineat impudicè. Volumus in monaſterio re Exkierat, vegui- pud D g l propofito 7 ex Co cilió. Aurelianenfi, c 3 III. IIduas& qu | verfionis facræ velamen | Synodus in eodem propofito P Qo cernimus, ſe Do 1æ fpontaneå voluntate ab alta ſuſcipiunt, decrevit fang a ermanere. Non enim fas ino femel fub velo Spiritui Sanéto men- C. XVIL 9 Qui facr jugium ducit, anathema fit emex eodem. d Sorn eí mine confecratam in mingan duxerit,& poft dicatum efta fædeta, ſacrilegaque miſcuetit, e im ndtiruttse Gelafii Papæ capitulo vigefimo f legitur., protinùs ef æquum gos à facracommunione detrudi,& nifi per publicam, probatamģue pœnitentiam omninò non recipi. Si | men pænituerint, tranfeuntibus de feculo viaticum ner t In Chalcedonenſi Concilio, cap.xvi.[ Hoc per- Kcommunicentur: confitentibus autem a 85 Epi- fi pi mifaricordia largiatur.) Item in n epifto cii Papz, n l mapisa publicë g l libere fitsos] proc yeaverint;h | teftabilesġ, perfonas a monafteriorwm cætu, Ece lefiarumg conven- | sibus eliminandas efej judia turn e guatents retruſa ergi afiuliss | cantum facinus continuâlamentatione defieant. Unde& verbo Domini,& canonicà a Ictoritate in hac ſancta Synodo præcipimus, ut omnino ſeparentur,& juramento colli- gentux, ut ulteriùs non fub uno cohabitent tecto, a Polyc.lib6.t31.20. Burth....32-Tuo pesh b al | men. c Burchard.lib..cap.3t. Tvop.7. c34. Panorm. l3.:198. | d Concil. Tribur.cap.23.€"Burckarā. L8. cap. 38. Ivo...57. | f in codice canonum; fèâ in Concil, tom. habetur,c. 223. g Sup cad. impudicas. Gg 2

O De nuptiis earum quæ caſtitatem Q 1 9 y voverunt. a Burchardus ettam dy Ivo citant ex Concilio Aurelianenſi Habetur autem in Fiburienſi,.. C. XVIIL ꝙ AA habꝛtum redire cogatur,& re- cludatur in monafterio gua religio veſtem abjecit. Irem Gregorius Vitaliano hontino Ebi ſcopo, lib. p. ind. 1. epiſt. 9 si n Icuſtos à religioſi habitus b, aut effe pôffes Epifco- pus, filiam gloriofg me morig Tulliani magiftri mili- tiæ, te illic poſito, nec projectis religioſis veſti bus ad ſecu- larem reverti habitum, nec ad nos licuiſſet perverſam epiſtolam deſtinare. Sed quia nimià deſidia torpore deprimeri s, intuo dedecore resad præ æfensilli zapu nd commiſſa eſt. Nam ſi, ut præfati ſumus, ſolicitus titiffes, priùs ad nos ultio n Ka praviſſimæ, quàm ai pa, debuit pervenire” Qı! uiaergò tant um hebes,tantum ģue es negligens, ut nifi canonicam in te fueris coërci- ti ionem exp tus inalisdiftritionem o& difciplinam uſtodire, qualiter debeas eſſe ſolicitus, congruo i; ſi Domino placuerit, tempore demonſtrabimu ¶ Præſentia igitur ſcripta ſuſcipiens, evigila,& faltem exequere, quod preffusufque nunc ignaviâ diftu- liſti. Inſtantiæ ergò tuæ ſit, prædictam mulier cum Sergio defenſore noſtto comprehendere,& ſtatin non ſolum ad contemptum habitum fine excuf xcitatus è valeat cuſtodiri, detrudere,& ita omnem n ſolicitudinem ex beé ut smf nefarium ommiſit, ex tua poſſit diſtrictione cognoſce re in re, fi quis( quod non credimus) Laicorum d ali-- i eTe tentaverit obfiftendum, aenoR mg sd; ım confideratione propr å nona litate cognoſcat. In his aute Oſtende ed aliquant te, vigilante re neglectus, fodia tradatur, qui A re- larem habi- Poi rL; nfori, lib. 7, mdiit n diſcretionem habi liſti ita ftos exiftere, ut ea, Q 1homo eſſes, aut ali b regul srap ta corrigeret, quàm Sed dum te facit nt- lùm de illis ofendimur, am tuam nihilominùs omnique excuſa- Tulliani ma- ponteè aſſumpſ ferat, re- cìs deturpavi liano feſti ùs habitum liamaliquatenùs relevari permittas noftra feripta ſuſceperis. N e neglię vir i quo- zens, vel e extiteris, ita in ıdicandum, ut quod ex te ne- te f cognofcere: quia fi, ut dixi- shabuiffes, hæc, quæ modò fa- ueramus eti tione antè ncum Decreti Secunda Pars. 920 fi C. XX. G Non tribuitur eis licentia nubendi Noan a licentia quibufdam tribuitur: illis vide- cet, qui virginalem vel vidualem caſtimoniam ne- revocare, ſed etiam in ubi omni-| tuer: Si verò pore obfervaverit irie& Pi ſe RS derit, injuriam facier eo, qui C. gui continentsam fervare decre- verunt. Item Auguſtinus de conflictu vitiorum&r uire tutum, c. a. am profefii funt. Qvibufdam autem non tribui- y cet, qui virgines, vel continentes effe decrę- icatio autera Bali mpari a uw continentig XXI. Pejores ſunt adulteris, poſito lapſas, ſi nupſerint, fœminas à ca. adulteris eſſe pe- viduitatis habentur CQ apro T Apud x libro de liem ex Concilio Chalcede go ſe dedicaverit niliter Mom t eis nuptiis jung Sı vero inventi Irem ex eodem, cts.: c non del ante annos quadraginta F imus,& hoc cum diligenti probatic one inationem ſuſceperit,& quantocunque tem ordi innupriis ias conie d XXIV. g Interbigamosreputantur qut gimtatem pollicitam pr AVATI- S l cantur, Item ex Synodo Ancyrana, 6, 14. Uotquot d virginitatem poll icitam prævaricatæ⸗ fur ad ſecund C. XXV Irgines, quæ ſe Deo dedicaverint, ſi paan i rint- r virginitatis, atque eidem libidini fer non intellię gentes, quid amiſerint placuit nec in fin dandam effe communionem. Quòd fi rint, quòd in tempor it Stokelfio onec contemptå, interbigamos,id eft, qui ias tranfierunt, haberi debebu nt do vierint. lemex Concilio Eliberitano f 613 imet 2 peru z toto 3 mitate corporis Íapfæ fuerint,& · & à coitu le ab e vitæ ſuæ pœnitentiam egerint, p cci pe- ftinuerint 4, placuit eas in fine Communione ma re debere. pref fb Arn 24 gitur: Q Quòd fi í | Perdiderint] Sic in omnib Ó mar ulpho,.26.( ubi hoc refertur) esf, pr ilin codicibu jji collati funt, fèd ım Con rna ia hujus Conci fèriptis,e % tieanis Conciliorum C zon J In duobus uo dfi ſemet perſuaſerint. In Cuncili ſemel perſi lafæ ad infirmi corpotis vi enfi Regio: Quàòd fi femel perl tafe aut inti — 49. Iuo h. iins effes. Bem.. G ai c alj .72. Pann l..ci. b Irvo h..cα c Poiye b gı è al. pravarkath f Ein Gh Ú in olnd: ths corporis

» tly * n 9²¹⁰ Cauſa XXVII. Quæſt. I. corporis lapfù vitiatæ fuerint, ffcur eff in margine neil I Maguntini. In tribus autem Conciliorum editionibus Colonienfibus, äc duobus Parifienfibus legitur: Quòd ſi ſemetipſas pœnitue- quòd infirxmitate,&c. 3€ Toto] Abest h ab alsquot vetuflis Gratiani, d vetere editionaConciliorum olonienfi duabus Parifienfibus,& duoa bus codicibus Vaticanis. 4 Abſtinuerint,] In ommbus Conciliorum editionibus,iy duob bus coc dicibus Vaticanis, ac Lucenfi Regio Jamuntun hec verba, eò quòd lapſæ potiùs videantur: qua tamen abfùnt à Conci- ljo Mas guntno. C. XXVI. g Cogatur ad pænirentiam filia Clea rici, fi devota marstumduxe- rit. ftem ex Concilio Martini a Bracharen- ſ18, c. 30. D? ia Epifcopi, vel Presbyteri, five Diaconi, fi de- yota faerit,& maritum duxerit, fieam pater, vel in affectum rec eperint, à communione habean- Pater y ò inf concilio caufas fe noverit prax- ulier verò non admittatur ad communio- nem, nifi marito defunéto egerit pænitentiam, Si au- tem vivente eo ſeceſſerit,& pœnituerit, vel petierit communionem, in ultimo fine vitæ deficiens eam ceipiat. C. XXVIL g Dev est in Ec la, Item ex Concilio Toletano I. b ezê. Evotar peccantem non recipiendam in Ecclefia cen- ſemus, niſi peccare deſierit,& ſi deſinens pœniten- tiam egerit aptam annis decem, recipiat communionem. Priùs autem, quan nin Ecclefia recipiatur ad orationem, ad nullius convivium Chriftiang mulierisaccedat. Quòd ſi admiſſa fuerit, etiam hæc, quæ eam receperit, habeatur abſtenta 1. Corruptorem etiam par pœna conſtringat. Quæ autem maritum acceperit, non admittatur ad pœni- tentiam, niſi aut adhuc i ipfo vivente marito caftè vivere cœperit, aut panan ipſe deceſſerit 1Abſtenta. Sic emendatum Be ex recentioribus Con- eiliorum editionibus, codice Regio Luc y Martino Bracharenfi, cap.31. què caput bur rA pr: quamvis in vetere tenſi tantus lomt, duabus fbin abſentia: TES um etiam inma exemplaribus. C. XXVIII. 6, HON iptis Gratiani De Monacha, quæ ad lapſum 7 e Lucitur. Item Gieroriu: lsb.8. epifl.9. II. g: c qua Monacharum vel per anteriorem licen- tiam, vel per impunitatis pra vam conſuet ad lapſum adulterii deducta fuerit, aut in ſtupri perducta voraginem, hanc poſt compete tem vindictæ, inal t num in pæ bus atqu & metu emplum. qua fuer fi Laicus ef:{ ficio, pro í rium detrudatur. I1€ Jejuniis] que jejunii S,& f men codex epiftola Gratianus. C. XXIX. g Pod nronem recip nem d diſtrictius monaſte ntia volumus tedigi, ut il juniis 1 vacet,& fic p rendo p; c arctioris diſcif qui cum hujuſmod iinis in ali- e repertus, communione privetur, ericus, à fuo quoqu tus of- 10 lugendis enceffibus in monaſte VIIg ò. rationi- fi ciat,&c. Vetus ta- vo baki quemadmodum Inam pæn, itentiam, coſnmmu- qui in religiofas mu- es excedunt. bentem, bona De nuptiis earum que afti tatem voverunt. pyra loari io Epi i Osautem, qui s mùlieres, quz eg egreſſæ ſuint de monaſteriis, e exceſſetunt,& nunc dicuntur comi munione r fufpenf, fi fraternitas taa de tali facinore di gnè pænituiffe præviderit, ad facram communionem te volumus revocare. 1 Commu efi ſpenſi, J Sic emendatur ef ex| rifgue vetuftis Gratiani,(7 originali ipf, cuùm auted legeret communione! ſuſpendi. C X XX G De legibus Imperatorum, Juſtiniani Impera- toris a. vel ſe n præ citaverit, vel c IMI, QI b quis tapue Aſſiſteriam p vel Diaconiſſam, vel Mona 6 vel aliam mulierem, religiofam habitum iha- communione co centar, in quo ta pito S; En Scon ir. Mulet autem bis aneto cautior fuerit legitimos habens filios, Į legitimis præſtetur. 1 JAſſiſteriam, J0 vellis ram ęræcis, quam ii fam non est mutatum. i C. XXXI. g Mulie L J, S habitum, qua elagionis obtentis vent religioſum velantur. Teme ex decreto Eugenii Papæ II. in Cox- cilio Romano, c, 29. Ulieres d obtentu religionis velatæ, aut in mons- M fterio regulariter vivant, aut in domibus fuis fufce- ptum habitum caſtè obſervent. G In Concilzo, quod extat in Bibliotheca Vaticana, hac funt ipfa decreti verba: Fæming verd, que habitum religiofum, aut velamen obtentu religioftatis ſuſceperunt, cùm ef- fent viri potentes, deinceps verò fociari non permittan- tur: fed eligentes monafteria, regulariter vivant, aut in domibus ſuſceptum habitum caſtè obſervent. C; XXXII. g Monachus uxorem ducens nuta g Jacri gradús fortiatur officium. Tem ex Concilio Aurelianenfi I. oC 23: Onacho orarium in monafterio, vel zonas habere non liceat. Et fi pofteà I uxori fuerit fociatus, tan- tæ prævaricationis reus nunquam Ecclefiaftici gradûůs of- ficium ſortiatur. 1 Q Pofteà} Siſc in veterè editione conciliorum Colouienſi dula- bus Parifienfibus, r in dnobus codicibus Vaticanis. Sed in recentio- ribus Colonienfibus legitur:Et ſi poſteà pellici, vel uxori. C. XXXIII 9 Aute profeſſam continentiam nubant vidua, quibus volunt. Item Augu{tinus de bono viduitatis,.8. IY ,„ e qug fe non continent, nubant, antequam profeſſæ I continentiam Deo voveant. Quod nifi reddant, jure damnantur.;; 1€ Profel) Ira apo d Ivonemguogue dr in Pannormia. Sed apud B. Augufiinum legitur, antequam continentiam profiteantur, antequam Deo voveant. ., XXXIV. 9 Non permitratur vidua post proa Jefioner continentia votum deſerere. e. a Ex Concil. Toletano 1. c19. b Et in capitulis Martini c. Capitdae zog ç Aop. i cideʒ. t a Novella 124.-64. apud Iulianum anteceff:' b Polhe, l.&. | tit.38, Ivo par h. A3.€ al. monaſtriam. d Polhe. libs titul.z4. Burchard. libb, cap. fg Ivop:7..72.€ Ivo.76 Idha in 290a Gg 3 | | j

— Ə Fvop..oit 19‘neod: cap. h aTi: tioncm, De nuptiis earum que cafti- D; 5 S d P 923 ajua E ecreti Secunda rars. 924 Trem Nicolaus Carolo a Archiepifèopo,© ejus i nubere elegerint, illis nubant, quos progriâ voluntate Suffraganeis., voluerint habere maritos: fimilis conditio& de virgini- Idua& quidem, que capiti facrum velamen impo- bus habeatur, nec extra voluntatem parentum, vel ſuam fuit, fi inter czteras velatas fæminasin Ecclefia ora-| cogantur accipere maritos. verit,& oblationes x cum illis obtulerit, fi profeſſa eſt, C. XXXIX. q Inmonafleriorecludantur Monde fe in eodem habitu permanere, fpondens nunquam re- hi urodi NOAs ligionis velamen deponere, à religionis obfervantia dif- tem Gregorius Artemis Subisaani, afi ` espere noh piriumat,::; fola guadragefima libri primi. À I$ Oblationes] In Concilio Vormactenfapud Ilvonen, in. 4 7 È Pannormia legitur, oblationem: fèd glofa magis fere convenit E quia a aliquos Monachorum ufque ad tantum- voci, oblationes. nefas profiliiffe cognovimus, ut uxores puoiice for- C. XXXV. O Profefsonem viduitatis coram Epi- tiz ntur,{ omni vigilantia eos requiras,& inventos opo fattar po tum fufieptum nulli digna coërctione in m naſteriis, quorum Monachi fut- vtolare permittitur. i rant, retranimittas. Irem ex Concilio Araufico,.27. C. XIL. ꝙ Pſt profeſam continentiam quifquss Iduitatis c fervandæ profeffionem coram Epifcopo arein dueri, di iäfalia i retario habitam, impofitå coram 1 Epifcopo e non effe violandam:ipfam 2 talis profeffio- kea optentus P LL in Conil kon | defertricem meritò damnandam effe decernimus. E ADETI z. T z ri PEE Ta 1 Coa E picoph 3 se ann aN e Tlex b continentiæ,& Deo placens munditia in Ee- Sed etarmi E E E a cleſiaſticis perſonis,& ſacris ordinibus dilatetu fti- 1 oyaa z,; g tuimus, quatenùs Epifcopi, Presbyteri, Diac ni, Subdia W 2€ ipiam In vetere éqitione Conciliorum Colonienf,duabus coni, regulares Canonici, Monachi, atque Converfi prò h is G rat TI R BSR PS O qui ſanctum tranſgredientes propofitum, uxores i pudiatorem, vel> T z onfi duorum ac trium to- r a præfumpferint j ſeparentur. Hujuln o "n: cos GE derg lif 7: ma BEARES namque copulationem, quam contra Ecclefiafticam re- fd sd a ei quemad- gulam conftat effe contratam, matrimonium non pr nedi O pis Qu etiam ab invicem feparari s To oel PE cefbus condignam pænitentiam agant. Idipium quip S, E E EPT de Sanctimo nialibus fæœminis,fi( quod abfit) nabere at- los et ComiilioTol tentav erint, obſervari decernimus. 5 Mn c eak i a a dioi His omnibus auctoritatibi ventes prohibentur contrahere mhe O Mnes d fœn ig venientes ad faci eligionem traxerint, ſebarari ſubentur. pallio capita ſua contegant, conſcriptam, robora Á Eun 5 Š pe a | tamque profeſſione poſt uramnon|> P uga S sA rAR fpern 4 “nantur relabi ad prævaricatiomis audaciam.€ Qug affèrit, ita dicens inlibro de bono vidužtatzs, c89: rA. yerò ex his omnibus fiteri tæ animum aut vetem C. XLI. Q Cnjugia voventium non fant in tranfgrefionem dedifle, exco mmunicationis ſenten- diſſolvenda. m ferant:& rursùs mutato habitu in monafteriis, pg uptim c bonum femper eft quidem bonum-y i ec diem ultimum claudant, ſub ærumnis arduæ pœ fed in populo Dei fuit aliquando legis obfequium, i e maneant religatæ. nunc eft intrmitatis remedium, in quibufdam verò hu- into canone decimi Concilii Toletani primum ftatuitur,ut manitatis ſolatium. Filiorum quippe procreationi 0» Emit, GUA ANEA Te erant indutaæ, moneantur, Ofi| peram dare, non canino more per ufum promiſcuum * in religioſa vita perſẽ»| foæminarum, fed honefto ordine conjugali, non ekin l pofieà fubjungitur: Omnes tamen hæ, feu venientes ad pri-| homine improbandus affectus:& ipfum tamen lauda- l mam religton ſeu poſt tranſgreſſum reſumentes bilius tranſcendit& vincit cœleſtia cogitans animus | iteratam converſionem, ſicut præmiſſum eſt,& pallio Chriſtianus. Sed quoniam d, ſicut ait Pominus, non capita contegant,& conſcriptam, rob atamque profeſ- omnes capiunt verbum hoc, quæ poteſt capere, capiat: T fionis faciant fcripturam, per qħam ulter ùs non finan-| quæ fe non continet, nubat: quæ non cœpit, deliberet: mbi i tur relabi ad prævaricationis audaciam. Quæ verò,&c. quæ aggr ſſa eſt, perſeveret: nulla adverfario detur occa- | Pamormia inari habet, ut Gratianus, tantum pofi verf. faciant, fio:nufla Chrifto ſubtrahatur oblatio. In e conjuga: | i ſeripturamque. li quippe vinculo, fi pudicitia non confervatur, damnatio C. XXXVII Q Filii perditionis qui vio- non timetur. Sed in virginali&viduali continentia, Ìn ' dant corpora fæminaram Deo facra- cellentia muneris amplioris expetitur: quå expetita& a FN electà,& voti debito oblatå, jam non ſolum capeſſere t A lem ex Concilio Arelatenfi nuptias,fedetiam fi non nubant f, nubere velle damnar ndi ea < G aan e eft omnibus, quòd Deo ſacratarum fœ- bile eſt. Nam ę ut hoc demonſtraret Apoſtolus h» nog á r w7 MINACU COTPOFA pEr YAREDP rig fponfionis,&| ait, cùm in delitiis egerint, in Chrifto nubunt, ſed ¶ nube. yerba Sacerdotis Deo confecrata effe templa, Scriptura-| re volunt, habentes( inquit) damnationem, quoniam primam 0 rum teftimoniis comprobantur:& ideò violatores€a-| fidem irritam fecerunt,| e Sak nubendo,tamen volendo;; mm facrilegi,& juxta f Apoftolum filii perditionis effe| non quia ipie n talium damnandæ judicentur: Cy RENARE: fed damnatur propofiti fraus; damnatur fracta voti fi- C. XXXVIII. 9 De eodem. PALEA des: damnatur non ſuſceptio à bono inferiore, fed rune V i ted ex bono fuperiore. Poftremò damnantur tales, non qu'è 1. Y idue g, fi priufquam continentiam profiteantur,| conjugalem fidem pofteriùs inierunt, fed quia continen E E TENAR: TT| tiæ primam fidem irritam fecerunt, upi ut E ei labetur in Conssi ormactenſi,c. 21. Ivop.7.143.Pann.| infinuaret Apoftolus, noluit ¢as dicere habere 49.c. 99.© Burch....43.1vo...61. Pann Lze d Pann. E E € Burch..8 c51. Fvop...69. Pann.l3..207. f 2. a Juvop.zeci22, b; Pamnd8..143.€ Sent.-difint at. We? g Inff. 32... hoc ſanctum.ex Concilio Toletano III. c. 40. Matih. 19. e Beda Timoth.. é ibi glofa£ al anbalun. E i d 8 Suß. diſt.ap.c. yoventib G 17-9

sha p Hik 93 tionem, qug poft amplioris ſanctitatis propofitum nu- bunt: non quia non damnentur, fed ne in eis ipfæ nu- ptiæ damnari putarentur: ſed cùm dixiſſet, ¶ nubere vo- lum,] continud addidit,[ damnationem habentes]& di- xit, quare“;[ guoniare primam fidem irritam fecerunt:) ut voluntas, quæ à propofito cecidit, appareat effe da- mnata, five fubfequantur:nuptiæ, fve delint.€ Proin- de, qui a dicunt talium nuptias non eſſe nuptias, fed potiùs adulteria, non mihi videntur fatis acutè ac dili- genter conſiderare quid dicant. Fallit eos quippe ſi- militudo veritatis. Quia enim Chrifti conjugium di- cuntur eligere iriſtianà ſanctitate nubunt I, 4 hinc argumentantur quidam, dicentes: Si viro ſuo vivo, quæ alteri nubit, adultera eſt, ſicut ipſe Dominus in Evangelio diffinit c, vivo ergò Chrifto, cui mors ultrà nondominabitur, quæ conjugium ejus elegerit, fi homi- ni nubit, adultera eſt. ¶ Qui hoc dicunt, acutè qui- dem moventur, fed parùm attendunt, hanc argumenta- tionem quanta rerum ſequatur abſurditas. Cuùm enim laudabiliter etiam vivente viro, ex ejus confenfu con- tinentiam fæœæmina Chrifto voveat, jam fecundùm ifto- rum rationem nulla hoc facere debet, ne ipfum Chri- ftum(quod fentire nefas eft) adulterum faciat, cui vi- xente viro nubit. Deinde`d cùm primæ nuptig melio- ris fint meriti, quàm ſecundæ, abſit, ut ſanctarum vi- duarum ifte fit fenfus, ut Chriftus eis videatur quafi fe- cundus maritus. Ipſum enim habebant& anteà(quan- do viris ſuis fi deliter ſubditæ ſerviebant) non carnali ter, ſed ſpiritualiter virum, cui Eccleſia ipſa, cujus mem- bra funt, conjunx et: quz fidei, fpei,& charitatis inte- gritate non in folisvirginibus facris, fed etiam viduis, & conjugatis fidelibus, tota virgo eſt. Univerſæ quip- pe Ecclefiæ, cujus illæ membra funt, Apoftolus dicit: [ Apravi e vos uni viro virginem caflam exhibere Chrifto.] Novit autem ille virginem conjugem fine corruptione fœtare, quem in ipſa etiam carne potuit mater fine cor- ruptione procreare.€] Fit autem per hanc minùs con- ſideratam opinionem, quà putant lapſarum à ſancto propoſito fœminatum, ſi nupſeri neſſe conjugia, non parvum malum, ut à maritis ſeparentur uxores, quaſi adulteræ ſint, non uxores:& cùm volunt illas ſeparatas reddere continentiæ, faciunt maritos earum adulteros veros, cùm ſuis uxoribus vivis alteras duxe- rint. ¶ Quapropter non poſſum quidem dicere, à pro- pofito f meliore lapſas, ſi nupſerint, fœminas, adul- teria eſſe, non conjugia: ſed planè non dubitaverim dicere, lapſus& ruinas à caſtitate ſanctiore, quæ vove- tur Deo, adulieriis eſſe pejores. Si enim(quod nullo modo dubitandum eſt) ad offenſionem Chriſti pertinet, cùm membrum ejus fidem non fervat marito, quantò graviùsoffenditur, cùm illi ipfi non fervatur fides in eo, quod exigit oblatum, qui g non exegerat offerendum? Cùm enim quifque non reddit, quod non imperio com- pulfus, fed confilio commonitusvyovit, tantò magis frau- dati voti auget iniquitatem, quantò minùs habuit vo- vendi neceſſitatem. 1 ＋ Nubunt,] In aliquot vetuſtis, Cr originali legitur, non nubunt,& utraque leio videtur ferri pope- Multa verò alra ex Zpfò beato Augujtino funt emendata, C. XLII. ¶ De viduis, qua primam fidem irre- tam fecerunt. Irem Gelafius in epiftola ad Epifèopos Lucanis O Brutiorum, cap.23. E viduis h ſub nulla benedictione velandis ſu- perĩũs latè, ſuffic ienterque prædiximus. ꝗ Quæ, ſi ——————— a Supra dif:27.quidam. bai. non nubunt. c Matth.19. Roman. 6 ead. meliore, Ivo.7, capse d Beda 1. Corinth. 7.€ 8 al. quod. 2. Corinthi. f Supra h Polyelgtit ag. Burch d8t3g. Caula XXVII. Quæſt. I.& II. nuptiis earum que cafis taten voverunt. 926 propriã voluntate profeſſam priſtini conjugii caſtitatem mutabili mente calcaverint, periculi earum intererit, quali Deum debeant fatisfađtione placare: quia ju Apoſtolum z, primam fidem irritam fecerunt, Sicut enim fi fe forfitan continere non poterant, fecundàm A poſtolum é nubere nullatenùs vetabantur, ſic habitã ſe- cüm deliberatione, promiffam Deo pudicitig fidem de- bent cuſtodire. Nos autem nullum talibus laqueum de- bemus injicere, fed folùm adhortationes premii fempi- terni, pæœnasģue proponere divini judicii: ut& noftra fit abfolute.confcientia,& illarum pro fe rationem Deo reddat intentio. ¶ Cavendum eſt quippe, quod de ea rum moribus, actibusq́;: B. Paulus Apoſtolus c teſtatur. Quod plenius exponere præterimus, ne fexus inftabilis non tam detineri, quàm admoneri videatur: C. XLIII. G De codem. S lem Theodorus d. 1V. W Iquis votum virginitatis habens,&c. Quod autem voventes premifiu auforitatibus jubentur abin cem diftedere> quorum verd conſiggia auictoritutibeis Augufiins ér Theodori e fòlvenda non funt,in capitulo de ordinatione Clericorum evidenter oftenditur. Illud autem Innocentii f, quo vsr: cra publice nubentes, illo vivante, cui fè conju 7 admitti ad pænstentiam, non ita intelligendum cSf,ut aliquo tem pore excludantur à pcnetentia, quæ degnè pœnttentiam age Voltie- rins: ſed prohabentur adimitti ad pœnitentiam, quæ ab inceſti cohulæ erant, prohibe difèedere noluerint $ Deo ſionis redire erit, cum aŭ illius illicitis amplexibus hacpenitus recefferit: ut ifte fa fenfus capi Quz g riſto ſpiritualiter nubunt. ſi poſteà publicè nupferint, non eas admittendas eſſe ad pœnitentiam cenſemus, niſi hi, quibus ſe junxerant, de mundo recefferint,] eis, ſubaudiendum eit, nubentibiis. Tunc enim viri de mundo recedunt, tune nguntur, cium ab eor: concupiſcentia thſæpenitus ſe alienaverint: ficut mundus ei dicitur Hringit,& ille perhibetur mor Joc autes Pos a Do n Poŝt propofitune namque facr religi oris nors pæmtentiam reconciliari, qua ad habitum fua profef- exerit. Tunc ent mortuus, quem fisis illecebris nor 1 tuus mundo, qui nihil in mundo munds concupifèit. rbfèguenti exemplo idem Innocentins oj ente alteri nupſe dæ pœnitentiæ locus É us.] Hoc de dë ficintelligendum 7 dit h, dicens:[ Quæcungque ż v rit, adultera habeatur; necei a concedatur, nifi unus ex his fuer relicta intelligendum eit, quæ ſi⁊ aubrit, adu teraest: nec ad pænitentiam nifi vel primus reverta tur inpulverem, k de guo fumptus estyvel fecundus ab ejas copula ceſſando, ei moriatur, ut dictum eit ſuprà. Quia ergo Chriftus, cut ſpiritualiter mubunt, jam non moritur, mors| zils ultra non domi- nabitur, reſtat, ut ille, cui ſecu 40 Hubunt, eis moriatu: In utro autem, niſi ſic Intelligeretur, effet contrarius Domino,dicenti per Pro phetam: m| Inquacunque hora peccator converſus fue rit,&.]&cunctis interpreribus didinæ gis in ur aduerfits Probatur illud ꝛdem audtoritate illius cabutuli, c qua maritum acceperit, prohibetur ad Pœnttenti 4 vel uterque continentiam pr offis fa erit, vel ike, cat fè jnnæerat, de hoc mundo decefferit f anaa aa———— om QUAÆSTI OTIL 1 Equitur fè a quafiio, qi ı quaritur, an puelle alteri de ps ſponſatæ poſßin: fua vota ad al Hicprimùm uille 2 Secundo, an pofänt Eos. o jori conditioni, O transferre $, an conjugium fit inter eos? m difiedere? t, Ó ex diffinitione conjugis,© ——— c Tims. d Supra dift. 27. cap. ſi vir. e dioc. fi vir f Sap- edd. qua Chriſto. g fub. edd qua Chrifto h ex glaſſa ord. i Galib. k Geng.| Rom. C. a Tims. b 10r.7. m Ezechzz. n fup. câd. devotam. O Sentıg.difh.27. Ivo-b Gol, Pann. lic..l. G 8 4

auforitate multorum facilè probatur. Sunt enim nupti trimonium, viri, mulierig, conjunctio, individuam Vita c dinem retinens. Inter hos antem fuit conjunélio, qua indrviduam bat. Fuit emm inter eos confèenfus, qui est aufa matrimonii, juxta ilud Ifidori=a[ Confenfus facit matrimonium.) Jer Joannes Chryfoftomus,-b[id est, audor operistmper fetti, homil.z2 án Matthaeum.) vita confuetudinem e: C. L Pianon c quidem non facit coitus, fed vo- luntas;& ideò non folvit illud feparatio corpo- ris, fed fep gem fuam,& aliam non accipit, adhuc maritus eft. Nam etſi jam corpore ſeparatus eſt, tamen adhuc voluntate us eſt. Cùm ergò aliam aceeperit, tunc eam plenè dimittit. Non ergò qui dimittit, moœchatur, ſed qui alteram ducit. C. II. Irem Nicolaus Papa ad confi cap.3 4 Bulgarorum, Ufficiat d fecundùm leges folus corum confenfus, de orum conjunctionibus agitur. Qui conſenſus ſi in nuptiis folus fortè defuerit, cætera omnia etiam cum ipſo 1 orum conjunctionil coĩtucelebrata fruſtrantur. g7 Emendatum est caput h Nicolai refho Cam ergi rimonium facit, III. e virginem, nifi D ergò virginitatem fi carnalem copulam, r irationi in utro Pofteà verò fili nul cum viro] pertinet, aD aliquando r PALEA. tomus,[ ides li, hom. 32., in Mat- theum.) aner ratio voluntatis. Ideò qui dimittit conju- ferit, qui folus matrimo- nisan carnalis copila, tunt fia- rnalis copula, atenim Maria fè o fiet ſe ſervaturam votum vir- ſum votum virginitatis non interveniens, luetudo eſt, Ibi eſt,& Ba odd re, a Tofia ead,.c AN ead. comness€ Sent dift 27. Ivo...233. d Sent ibid e Lucan$£ ni corpore i FA a q E Centſdiſt ão. h Hacfenus magiſter. O Mnis 4 resper quafcunque caufas nafcitur, per eaf- dem ġ difolvitur. Matrimonium c enim non fa- cit coitus, fed voluntas:& ideò non folvit illud fepara- tio corporis, fed feparatio voluntatis. Ideò, quidimit- tit conjugem fuam,&aliam non accipit, adhuc maritus eft. Nam etfi corpore jam fiparatus eft, tamen adhuc voluntate conjunctus eft. Cùm ergò aliam acceperit, tunc planè dimittit. Non ergd qui dimittit, mæcchatut, fed quialteram ducit. ¶ Palea hec est in multis vetuſtis codic ad verf: Matrimonium, efl regula prima de in Decretalibus. Verba autem homilia trig: omnis res, per quas caufas-nafcitur, per eafdem abfolvi« tur. Matrimonium,&c. Lem auctoritate probantur conjuget. C. V. Onjugalis pa tzo 1, tunc conjugii nomen floratio virginitatis facit conjugium, ſed pactio conjt Denique cùm jun: gitur puella, conjugium eft, non cùm viri e admiſtio. ne cognoſcitur. C. VI. 9 A prima fide deſp zonis conjuges 10M0; à prima defponhatio: oretur inter eos conj nis fide, quamvis adhuc ig galis concubitus. C. VIL-PALPO; òd conditio interpofita non valeat,€x Concilio A- aa 2 luoki 2c abeft ab omnibus collatis exemplaribus duo n li o emenadaltore pomtur tangia. untro autem ad finem cap: ti. spr e 4 :: pem oncilio Africano,& ideo Juvia Ci CELE De eodem. PALEA. fub g conditionis nomine aliquam de {ponfaverit,& eam pofteà relinquere voluerit, Š irtetta· mus, quòd conditio frangatur,& deſponſatio gabiliter teneatur. G Hac Pales alibus titul.de condition.ap i; j:-T partes druif c. quicunque.& in collectione ing uınguaginta partes at vifa 5 1a S in t orum eft pofi decreta Alexandri III) p cstatùr ex Concilio African , pofitıme etiam in De POSEN aug tra LOMAS 0y J⁰ extab t C. IX. Item Auguftinus de nuptiis concuſpiſcen- tia, lib.1. c1 o Coe vocaturà: prima fide deſponſationis, quam concubitu non cognoverat Joſeph, nec fuerat cogniturus, nec perierat k, nec mendax manferat conj gisappellatio, ubi nec fuerat, nec futura erat ulla canus commiftio€] Propter quod fidele conjugium parentes Chrifti vocariambo meruerunt, non p à mater, verùm ctiam ille pater ejus, ficut conjunx mat ejus, utrumque mente, non carne., i g sic eft reſtetutum ex Ivone; cum antea citareinr liber de 5 f; no conjubali. ———5ð—2æIↄi— ——2—— onih ..233. b alipfas J orig. c Sup.ead.matri a Ivo p, if C 10. Jvop extra de reg. juret. d stent g difk,27. Anfil.10e.1 s o] ra É AT a en ::Pann...c. 14. Polyc-ls6.titp,© Al VHE| 0038: f” .3. Pann dib..cte B Extra de condition.app" } day j aht ghicung? h Sent abud. Iuopii cuꝶ. Pamlib. gulb. K al pejenarai: c X, 8. raps tbid, Iv Tihi o Š$" libue: Decreti Secunda Pars. 92$ Tid,

f Denit condition™ 929 C. X. g Tapies bonum conjugii fuit in parentibus Chrifti. Item zn eodem iib. gr capite,: ey itaque æ nuptiarum bonum impletum eft in illis párentibus Chrifti; proles, fides, facramentum; Prolem ccgnofcimus ipfum Dominum Jefum: fidemo, guia nullum adulterium: facramentum,quia nullum di vortium: folus ibi: nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat fine illa pudenda car- nis concupiſcentia, quæ accidit ex peccato: ſine qua con- cipi voluit, qui futurus erat ſine peccato. Kem in Deuteronomio: b> precepit Dominus Mælß dicens:| Si quis ſponſam alterius in agro opprefferit, morte moria: tur: quia uxorem alterius violavit.] Item in lègibis Principum fp nfa jubetur lugere mortem fponfi, tanquam viri fuis C. XI.@ Frater fponfam fiatris post ejus morters ducerenonpotestr. Trem in canonibus invenitur. 1. S e quis defponfaverit fibi aliquam,& præveniente mortsa f as t ejus non poteft ecam ducerein uxorem. C. XII Trem Gregorius Mauritio Imperatori, ob quendam Comitem, qui nepotis fui mortui defponfaa tam dusit uxorem, Ui d defponfatam puellam proximi fui acceperit in conjugium, anathema fit ipfe;&:omnes confentien- tes ci:quia ſecundum legem Dei mori decernitur. ¶ Nan diving legis et mos, fponfas appellare conjuges,ut in angelio: e ¶ Accibe Mariam conji Et illud in Deuteronomio: f[ Siquis cujuslibet hominis defponfatara puellam in agro, vel. in quolibet loco oppreffèrit, vel abduxerit m domum fuam, moriatur: quia uxorem proximi fui violavit a] non quæ jam uxor erat, ſed quæ à parentibus uxor fieri debebat.&.. g J Sicut nulli Chriſtiano licetde ſua conſanguinitate,Vel quam cognatus ſuus habuit, in matri- monium aſſumere; ita& deconſar nitate uxoris fug. G Apud Anfelmumante hoc caput et hic titulus:rubris li terisdefiriptus, Capitula B. Gregorii doctoris, de linea con- ſanguinitatis edita. Poſted verò edn hic alius tituluis nigris literis defiriptus: Mauritio Imperatori ob delitum quendam Comitem, qui nepotis{ui mortui deſponſatam virginem duxit uxorem. Deindeſequitun: Qui deſponſatam,&c. C. XIII Væore mortud licet viro aliam ducere, ſed non repudiatam vel deſponſa- tA, a Trem Hieronymus. Dditur 4 aliud quartum conjugium legitimum. Dum à mortua fuerit uxor cujuslibet, Jicet:lli accipere ali-- am, ſed non repudiatam, nec deſponſatam viro, ſed libe- ram: fimiliter debet& mulier: Unde& Paulus z ait: [Mulier, que fab viro est, ligata est fub lege viri, quamdiu vivit vir ejus.|] Viro igitur vivente: vocatur adultera, fi junĉta fuerit alii viro. Si autem mortuus füerit vit erata eft à lege viri, ita ut non fitadultera,fi con- fwerit cum altero viro. vone ante hoc caput refertur c. tria.ĵ. 36..2. Newirum .Hicronymum est inventum. ĉc. XIV. tamen aj G Post mortem alicujus nullus de ejus confanguinitate fþònfam accipiat, Trem Gregorius, roi k quis uxorem defponfaverit, vel eam fubar- rhayerit, quanquam poſtmodùm præveniente die Sentent n diſtinct 30. Iuop..c. N. Pann..o cab 30. Lid. c. I2. b Deut.22.€ Infi edd. fi quis d Sent-gdifl27 Anſol..7. c93 Polycd6 titg,€ Lev.20.Matth2. f Deut.22. g Infi zs. quafl.2. nukun h vop Sega Pannocja à Romy. x Sem dbid, Caufa XX VIL Quæſt. II. ticulo eam cognoſcere non potuerit, frater De.ſpen ſalaluss. 930° } mortis ejus nequiverit eam durere in uxorem, tamen nulli de confanguinitate ejus licet accipere ecam'in cone jugio.` Qudd ſi inventum fuerit factum, ſeparetur omninò. C XY De eodem. Irem Julius Papa. III. S! a quis dèfponfaverit uxorem, vel fubarrhayerit, & five præveniente:die mortis, five irruentibus qui- bufdanraliiscanfisminimè eam cognoverit, negue ejus ſuperſtes frater, neque ullus de confanguinitate ejus ean- dem ſibi tollat in uxoremullo unquam tempore. Gie eſt emendatum ex manuſcriptis& Magiſiro. Nam in vulgatis erat; Julianus, In Polycarpo autem citatur,ex Concilio Triburienſi àa Julio-Papa.confirmato. Zn guo titulo fabes? ali- quod mendum. 2 pars.. His omnibus aufloritatibns probantur ifii efè conju ges. Sed Auguſlinus teſtatur conträ, dicens. C. XVL Non eſt inter eos matrimonium, guosnon copulat commiftio ſexils. On eſt dubium illam mulierem non pertinere ad matrimonium, cum qua commiftio fexûs noñ docetur fuiffe: G Caputhocnon eft mventim apud B. Auguſtinum;&. vides tur fumma fègs cap. C. XVIL IIla mulier non pertinet ad ma- trimoniumcum:gua non celebratur nuptiale zmniſtertum. Leo Papa. Um d ſocietas nuptiarum ita à principio ſit inſtitu- ta, ut præter commiſtionem ſexuum non habeant in ſe nuptiæ conjunctionis Chriſti& Eccleſiæ ſacramen- tum; non dubium eſt illam mulierem non pertinere ad matrimonium, cuin qua docetur non fuiſſe nuptiale miniſtèrium G: In codicibus epiflolarum Leonis impreſßis manuſeriptis in ehiſt. 9o. al.9. ad Nuſticum, c.&. itemg, apud Burchardum€ Ivos nem longe aliter habet hic locus.. Cùm focietas, inquit, nu- ptiarum ita ab initio conftituta fit; ut prater ſexuum conjunctionem haberet in ſe Chriſti& Eccleſiæ ſacra- mentum, dubium non eſt eam mulierem non pertinere ad matrimoniumʒ in qua non docetur nuptiale fuiſſe my- ſterium. Verum utrefpondeat verbis Gratiani, qui manifefie utis tur hoc loco d itemg, Magifiri,© glofe;© pofleriorung Docktorum, ni u mutatum. III. PACEA rum Dez, Gre efl inte [ Benedictus ferv fi Påtridr- :;£ e)} Ex diving conftitutionis Apoftolicam cathëdram& 4totius‘pofuit orbis terrarum magiſtram, ut quic- quid ubique locorum dubitatur; ab ea ratio ejuſdem requiratur. Affatus eſt autem nos ſuis literis ejuſdem cathedræ ſeſſorem, ac percunctatus eſt quidem veſtras æ nomine Joannes, pro connubio filiæ ſuæ ſuperſtitis, cujus: foror a cuidam juveni, Stephano nomi- ne, ſimplic eſponſata,& antequam ad nuptias per venta: utrum fcilicet cum i wene m celebrari fü- atus eft hujus rei rationem apud vos haberi guam Quam Deo do- Protoplaſtus a, dettactam ſibi coſtam in mu- prophetico Spiritu- inter hoc relinguer” iimo patrem G lierem videns alia protulit matrem, Cadhar uxori fue, erunt duo gn carne una,] Quibus verbis innotuit nonaliter virum& mulie· —— ment.&. diſt. b. Pann. lõ. erig.€ Leoepi d Sen ibid Bu .t, Ivo.84. O 139. Pamd..ez3, Capiago, d gl ferem e a vir,£ Gen a Sent ibid, Po oed Rufi cum Cug.

DePonſalibus. rem pofle fieri unam carnem, nifi carnali copulã ſibi co-| hæreant. Qui ergò nequaquam miſtus eſt extraneg mu- lieri foœdere nuptiali, quo pacto per nuda ſponſionis ver-| ba poffunt una caro fieri, nullatenùs valemus intueri. 4 Propinquitas enim fanguinis verbis dicitur, non verbis| efficitur. Sed neque ofculum patit propinquitatem,| quòd a. nullam facit fanguinis commiſtionem. Quo- niam verò ita prorfus fefe habet res Joannisiftius,ut velit| fecuridam filiam illi nuptiis copulare, cui primam jam| decreverat deſponſare; cenſurà Apoſtolici 1 magiſtra- tûs mandamus, hoc abfgue ullius criminis vitio pofle fi-| eri, fi utriúfque 2 partis federit voluntati. Nam- cur| prohibeatur, quod prohibendum nunquam ſancta Scriptura declarat? Sed neque mundanæ leges connume- ratis perfonis, quæ inter fe nuptias non 3 contrahunt, &e hujufmodi aliquid dicunt. Neergò abnegetis, quod negandum nullà ratione docetis c. G Pàlea hac habetur in plerifgue manufiriptis. Eſt etiam in prima colleltione Decretalium Bernardi Papienſis& in altera col- leltione in quinquaginta partes diviſa(quæ eft mferta tomis Conci- korum pi decreta Alexandri tertii) part...27. 1 J Apoſtolici] In tomis Conciliorum eft, cenfurà Apo- ftolicå. In colleftione prima Decretalium, cenfurå Apoftolici magiſterii. 2 ¶ Si uttiuſque partis ſederit volumati.] Hac non ſuut In collectiona Conciliis infèrta. 3 q Non contrahunt,] In ali lectione Decretalium legitur, nuptias contrahunt: 2% aite ra autem collectione, quibus inter ſe n non licet. Item. Apoſtolus d pracepit, ut uxor reddat debitum viro, Ú r uxori ni ſortè ex conſenſdi ad tempus, ut exp zioni: Unde datur intélligi,quod fine confenfu a orationi,€ Item propofitum melioris vita a onverfò. Yi vacar. nfù uxoris, OE 1 relsgtonis con C. XIX. G. Cau | $ f debent Unde Gregorius fèrtbet:-Theotifia Patricias| lb.-epift-3g i gun e, qui-dicunt religionis causå conjugia debere| diffolvi. Verùm fciendum eft, quia etfi hoc lex hu-| mana conceſſit, lex tamen divina prohib Per fe| enim Veritas f dicit:[ Quod Dens conjunx Gba- Í ret.| Qui etiam ait;| Non licet dimittere uxe;| i causa fo Quis ergò huic cœleſti contradicat?-Scimus, quia fcriptum eft g: carne una.,| Si ergò.vir& uxor una caro fun orem dimitt 1 7¹ tcationis. -gionis causå vir u hoc mundo remanentem, ve vota migrantem;.quæ çf i eademgģue caro ex parte tranfit a parte remanet in pollutione? S niat continentem vitan fare? quando certum ef, q minora conceffit, majora non prohibu multos Sanctorum novimus cum fuisco continentem vitam duxiffe,& poft Ecclefiæ regimina migräſſe. Duobus en viri etiam à licitis ſolent abſtinere: aliqi fibi apud Deum omnipotentem augeant: aliquando anteactæ vitæ culpas detergant. ¢r.: q Proinde cùm bo- ni conjuges aut meritum augere defid actæ- vitæ culpas-delere.; ut í gant,& meliorem vit omnipo 3 1 uxor appetit, vir recuſat, MEE E E k a al, quia. b al. prohibitum. c al, monfiratis. À.C0r.7. e Sentent.&. diſt. 27. Anſel. 10. c18. Ivop..c Pann. l. ö. cab. 26. £ Matty.. g Gomz, b abef a pler tea tr Et, qu obitůs{ui teimpus Notarii quidem | fe veritatem, quemadmodum edocti ſumus, haber pud Iulianum. w Decreti Secunda Pars. 932 teft a: quia fcriptum eft b:[ Mulier potefiatem fui corpo< ris non habet, fed vir: fimiliter© vsr poteftatem fai corporis nos habet, ſed mulier.] 4 1 COn g Converſio,] Ina originali off ita migratio, ve quidem J} Hac funt reflitutain fuum l fuerant inter verf licet é verf: f verd. '4 Et um, qusæ an- C. XX. G Afp viri confenfu monafrerso muli debutata ad ejus conſortium non prohibetur redire. Epifiopo Catanenfi, lit.g. pif 3d N Ultorum c relatione comperimus, hancap olim conſuetudinem tenuiſſe, ut Subdiaconi ſi od nede Idem Leoni d vos citè mifcerentur conjugib præſumeret, à fervo Dei, f ritate noftri dec: toeft modo prohib :temporehi ijam uxoribus fuerant c. num ex duobus eligerent, id eft, aut certènullâ ratione miniſtrare præſumerent, aut à ſuis uxoribus abſtinetent ntùm dicitur, Speciofus-tunc Subdiaconus pro hac re ab adminiſtrationis ſe ſi fq;in ſpendit officio,&uſq; gefiit officium,&å d Subdiaconum oportuerat exhibere, cels s obitum,quia relićta ejus Honorata ek mi tua eam fraternitate in monaſtetio cogio- miniſterio, q ſavit. Poſt ci rito ſociata, à vimus deftinatam. Ideoque ſi, ut fertur, ejus ſe pendit, antedictæ mulieti non de- am conjugii copulationem non tali mente Subdiacono ſun: ptatibus abſtineret.$i ergoma noſcis, prædictam te mulierem de monaſterio pet 0- mnia convenit relaxare, ut ad ſuum maritum ſine ali- ia poſſit formidine temeare. qu C X rem redire cogatur r qur jine oſam veſtem ſuu. Idem Hadriano Pannormitano Notario,.g. epift. 44 A d latrix præfentium quefta eft, marum- ſuum contta voluntatem ſuam in monafterio Uroid Abbatis eſſe converſum. Quod quia ad ejufdem Abba- tis culpam& invidiam non eft dubium pertinere,€X- entiæ tuæ præcipimus, ut diligenti inquifitione di iat, ne fortè cum ejus voluntate converſus it, vel i- pſa ſe mutare promiſerit. Et fi hoc reperesi in monafterio remanere provideat,& hanc, ficut pro fit, mutare compellat. Siverò nihil horum et, 5 er quod vir & il ¿QXU nec tornicationis crimen í propt tam mulierem c t ttere f uxorem`) prædić fe veris, ne illius converhio uxori re ulofi i ionis occafio, volumus, Ut matt- um ſuun jam tonſuratus eſt, reddere debe ione ceſſantè: quia etfi mundana I lex erſionis gratid uttolibet invito poſſe ſol⸗ ina tamen lex fieri non permittit. Nam zì conjugium, div exceptå fornicationis causâ, vir uxorem dimi ratione conceditur: quia poftquam copulatione conſu- gii, viri atque mulieris unum corpus efficitur, non poret ex parte converti,&ex parte in feculo remanere: Mundana] Habetur novelld 123. cab.ſb. u dſ ttere nui ini aA a a cet. b rg. c gadifi. cmultorum Anjel l- cap. 13.LA. tit. 3r. d Fent. ibid. Anſcl.10..i9 Burchdg e al. quoddam si tit dotis fi q8: Ivo..:186. Pann lhe bh: Pi al. relinq uere. C XXIL

te, UE ad 10M remeare C. XXII. g Sineconfinfa uxoris religioni pro- pofitum vir fumere non potest, Trem ex 8, Synodo. IV. ŒI a quis r conjugatus vult converti ad monaſte- rium, non eſt recipiendus, niſi prius à conjuge ca- ſtimoniam profitente fuerit abſolutus. Nam fi illo vi- vente. illa per incontinentiam alteri nupferit, procul- dubiò adultera erit. Nec recipitur apud Deum ejus viri converſio, cujus fequitur conjugalis fæœderis profti- tutio. Talés igitur tunc ſine culpa ſequuntur Chriſtum relicto feculo, fi habeant ex pari voluntate caftitatis confesfum. 1§ Siquis conjùgatus] Haec uf} ad verf. Nam fi illo, habentur apud. B. Baſilium in regulis fuſius diſputatis, cap. Iæ. Bur- chardus quidem, Po rpus r Ivopart.8..183. citant totum hoc caput ex diltis Baſilii. eitant epiſtolam Ale em vero Ivot. 220. E& auftor Pannormie lri IT. Landulpho ftriptam: in qua tur. Et pars prior ilins epifola refertur hoc idem ex.Bafilio refi infia 3h gA notificâfti. C. XXIII. 9 Sine conſcrentis Ep iftop- viro ér is divertere non uxori causå rel licet. Kom ex Synodo Eugenii Papæ II. in Syno- dò Romana,:36 Slur&& uxor divertere pro f SOconſenſerint vita, nullatenùs ſine Ep tia fiat, ut ab eo ſingulariter proviſo conſtituantur loco. Nam uxore nolente, aut altero eorum, etiam pro tali re matrimonium non ſolvitur. C. XXIV. g Sine uxoris voluntate viro continere non licet, Hiem Joannes Chryſoſtomus komili pri- måin Pfal.şo; Ituabfines c fine uxoris voluntate, tribuis ei forni- candi licentiam:& peccatum illius tug imputabitur abſtinentiæ. a Antea citabatur Auguftinus de adulterinis conjugiis: apud guem lib..c g habetur fententia, fèd non ver ba, guare reflitutus est čih iofa inter fe pi conſcien- ex. Ivone. C. XXV. g Virnon ef fufiipiendis in monaſte- rium, niſi uæor convertatur. n Gregorius Urbico: Abbati; lsbro quinto, epift.49. Uia Agatho lator præſentium in monaſterio dile- ctionis tuæ converti deſiderat, hortamur, ut cum omni eum dulcedine, dilectioneque d ſuſcipias.& infia. Quem tamen ita ſuſcipiendum eſſe cognoſce, ſi& uxor illius: fimiliter converti. volùeriti Nam dum unum utrorumque corpus conjugii copulatione ſit fatum, incongruum eft partem-converti,& partem in feculo xemanere. P C ZXVI g. Continentievotanon kcet uxore Sufiipere, nifi eandem vitam vir ejus elegerit. Iemm Nicolaus Papa Carolo Regi. S Cripfit:t e- nobis Thietberga Regina,fe Regiä dignita- te, vel maritali copulå velleexui,& ſolã vita privata eſſe contentam deſiderare. Cui nos ſeripſimus non aliter hoc fieri poffe,nifi eandem vitam conjunx ejus Lotharius el egerit,© in aliera apiſtola ad Lotharium Ragem. Q Nam Ł lièt fit fcriptum:[ Quod. F Densconjunxit, homo non fipa- ret,| Deus tamen,& non homo feparat, quando divini amoris intuitu ex confenfi utriufque conjugis matrimo- nia diffolvuntur. Aliter autem fieri mutuam feparatio- nem veftram prohibemus. a Sent. ibid. Polhe. 1b. Anſel. lo- c. 2c. Burch..g. c. A6. Ivo:8. eap.183.{7 220, Pann-{,6.85, b. Sent ibid. Ivo.8..127: Pann. L6..79, c Sent. ibid. Ivop.8.£.130. Pann.l. 6. c29. d al. de- votione. e Sent. ibud. Anſo.lo..æt. Burch. lib. g..ꝶo. Iuo.f. s128 Q Ke, Pann...cC.α E Matih dga Caufa XXVI L Quæft. II. De fponfalibst, 934. ) 1$ Scripfit] Vg ad verf elegerit, funt ex epiflola Neco- lai primi Carolo Regi fèripta, cujus initinan est: Nunquam dolo- rem.& extat in codice monaſterii Domini canoriun. 2. Nam licèt) Hac ufa ad finem ſant ex epiſtola ejs dem Nicolai fèripta Lothario, cnjus initium$t: Audito rever- tente miſſo noſtro.& extat in eodem codice. Ecce, guod conjugati ſins licentia a alterutrius continentiam profiterinon poffunt. Sponſi vero etiam inconfultis, quas fibi defpon- ſaverunt, exemplis ér aulloritatibus probantar continentiam pÈ yim refert.Hieronymus b, Macharins precip: 0, cum veſpere fervare. Ut ter Chrifti Eremitas, celebrato nuptiarum convit thalamum effèt ingreffurus,ex urbe egrediens tranſmarina petiit,&:- eremi folitudinem fbi elegit, Q Item B. Alexius Euphemiani clarifimi filins, fimiliter ex nuptiis divinågratiâ vocatus ponfams defer uit, 7 nudus Chrifto famulari cæpit. Horum exemplo patet, guod fþonfi fponfarum fuarum non exquiſſto conſenſu continentiam valent profiteri, C. XXVII. ꝙ Deſpon ata puella non prohibetur. monaſterium eligere. Nrolatur idem aultoritate Euſebii Papæ dicentis. J onnon apuellam non licet pa rentibus alii viro tradere: licet tamen illi monaſterium ſibi eligere. C. XXVIII. 9 Deſponſata impunè monaſte rium potest eligere. Irem Gregorius in regeflos lib:6. epifi-20, ad Fortunatum: Ecreta legalia d deſponſatam, ſi converti voluerit, nullo omnind cenſuerunt damno muldtari. Cùm ergo conjugatorum continentia, nifi ex amborum confenfit» Deo offerri non valeat, cùm vir e fui corporis poteftatem non hga beat, fed mulier, fponfk autem monaſterium poffint eligere,& ſponſõ non exquifito c onſenſu ſponſarum propofitum melioris vite afjumere valeant, patet guod inter fþonfum&fponſam conjugium non esfe liem chin fecundüm 1 Auguflinum f illa muler non pertineat ad matrimonium, cum qua docetur non fusfje commiſtio ſexũis. Item cum ſecundùm Leonem g ilha non pertineat ad matrimonium, cuss qua non docetur fuillẽ nuptiale miniſterium, apparet, quod inter fponfum o Jpþonjam conjugium non est. Irem Nicolaus Papa h precepit, de his, qui ab adverfarii excæcantur,& mem bris detrun- Antur, ut ob hans infirmitatem conjugia talium non folvantur. De liratisnxoribus debitum reddere non pofa his autem, gi i causā frigi e font, ftatuit Gregorius 1 Pàpa, ut uterg, corum feptimá manu proe Pinquorum tacti croſanctis reliquiis ju jurando dicat, quod nune guam per commmfiionem carnis conjundti una caro effetti fuifent: adas nuptias poterit contrahere, VIY Awtem, qut fi gida naturae aneat fine fpe conjugii. 1 Secundùm Auguſtinum] Gralianus Hůc repetit, quta Sup non ef dubium.& c. cum ſocietas. eæ Auguſtino&. Leonẽ attulit valdeè corrupta, ut ibt notatum efi: C. XXIX. g Si mulier probaverih guod à viro Juo nunguam cognita faerit, Sepa- retur, Vnde idem 1 firibit Venerio Caralitano Epi» ſcopo, ita dicens. 3 caput mfia 35 quaſti I. criatum eæ Gres y0: item â Burckardo dy Ivones -&..178. In Pamormia autem exptHNHUY Gregorius junior. Sententia vero ipfa refertur ex Gregorioin Decretalibus tit. de fig: malefic. cap.laudabil- ip ab Luone edd. part. ę. do: eæ Cupitu- laribus, ubi habetur lib,6. cap s5., Uòd. k, autem interrogàſti de his, qui matrimo» nio junti funt,& nubere non poffunt, fi iHe tune- mulier fè 1 Q Idem] Hoe ie gorio Ioanni Rauennati Ept à al. conſonſu. Sentubid. b Libé: capigzo c Sentent: sbid. lib.r0, c6. Burch. lib 8..19. Two:-c40» d Sentent-i e.Curinm.y.-£ Sup eAd. non dulium. g Sup. edd. cùm ſocte- tası h Infi32.q 7- P gui, À 33ga requifilti, k mfia ga quod autem. Sent. difize. Polyed:ó. titg» Burch.g engo Tvo.s: | t80. O 178 Pand ó tiS Anſel.

935 Beg meb Pe Decreti Secunda Pars. aliam, vel illa alium poſſit accipere, de his ita fcripti um I eft: Vir& mulier, ſi ſe conjunxerint,& poſteà dixerit mulier de viro, quòd non poffit coire cum ea, fi poteft [per verum 4 jadici m J probar re quod verum{it, acci-; Trem ex eodem. piatalium.:-| QIquis æ í ynfam. filii ſui oppre 1§ Scriptum} Aufor gloffk htc airin Lomba aé T j çjuseam duxerit, pater pol 33:.t. hoc codem loco ast, primo libro cap 1] ulier virum. Filius, qui fcilicet in Lombarda. Nune habetur Caj iat. in extremo hi verbis: eò Q tuit illi reddere fuum de bitum. r bcte o A m$ s fis cartapika Eece impaſlilis; fuerit in aliquo, non fèl pu„lam depr ehenfa fuerit, liberum facit hahai lii virum pere Vnde apparet illos non fuazffec onjuges, a 7 ceret eis anuicem diſecclere, ex e tans a fi oportet manere inn n] fi[ponfa con junx vidua ra dua, ague» j ſicut& bı Si; FORRA A C. XXXIIL g Siquis Sponfam filsi fus oppreffes rit, fimul cum ea fine fpe conjugii mancat. ta& pofteà filius on. habeat uxo- patris facinus ignora- arc itulati C CSS. e perpetuo copula p ænitentig Y, aut eo viven in primo. libro:C C. XXXIIL o Sifponfus raptam rec liceat ſhi alit nie FETE: b pænitentiâ publicâ mul&etur. Rapte ve utem copula nullus pr n{ponfus recipere noluerit,& ipſa eidem- agms Papa: b[Nihil ef Ç(quantuma ad hunc. articu-.| crimini confentiens non. fuerit, licentia nubendi aliinon tus enim v nus, Sacerdos fieri prohibetur. otur à facris ordinibus. Ut enim ait Pe e attinet) quod ei obviet dè canoniċis inftitutis. 4p-| negetur. juges. G Iremfè conjuges effent,| C. XXXIV. T De eodem, 7 Separationem negat, Am~ Item ex Concilio Toletano Man ia, quam ſibi Iokph defpon- Tatutum c eft à facro conventu, utf qui is pomini ci[ Jofeph 1 nunguam cogno-| M terius rapuerit, publicà pæniteni ià mulctetur,& fne vit eam. ſtus eam cognoviſſet, nunquama ſpe cO; im aneat, Et ipfa cidem cr imini con ſe diſce paſſus nec Dominus, qui uxorem prg-| ensnon fü ceperat à vi ro non diſcedere, niſi causã fo ſi poſt hæc conjungere e prafur pene aa commenda as eam difcipulo, autor divortii fuiffet.] Ec-| fatisfa&t 3. negatur, afe di- G In tano Concilio inventum est. Sed fereeademl f hemenfi Taſleiano,& lib. 1. Capiid. caß. loſ.& Wt bus Longobard. lib.i. tit. de rapt. mul. Iun. Alque ad ſatisfactionem] Ilac verba non funtin T laribus, fant tamen apud Burchardum& Ho⸗ ce commendlatio Mariæ Ioammi,& detractio I vortium, aa arn non cognoverat eam E no it, nunquam virum afluséfietà fe € Uiſlet modo autem Dominus ſententia, quia nemo deb et dimit- ptà causà fo icationis? ne inittatur tere uxorem, EXC C, XXX. g Sororem uxoris pòlluens, neutram ha be nitiat Ambroſius. conjugium, conju ii nomen n puella viri j Fadmiſtione co- NUm initiati Izſciſcitu Falciſcitur adulteri unquam in 75 co Id est, nec propriæ uxori ſibi licet re didit ilicitam, foror uxoris licet ei;vėl adultera a 1 JAurelianenſi. mierit, videtur citar ejus cognofei j d copulari in co ¢ matrimonio conjun&tio inte onfirmat,& perficit co qut dormivit c C em Hieronym i Uapropter A in filiabus veftris & ſponſæ veſtræ adultetæ exunt.] eſt. quòd in filiabus dicit fornicationem futur yrnicabuntut, Notandum» ans a Semtent. 4. diſtinct 2ß. hurch luun. cap. ld. | c Sent.g 27. Burch....37; Tuvo p8. 6175. | ur. H deſponſata. cum fequentibus,€ | initiatur. Ivo psc.: E al virili g Sent g- difgo h Yè- & in

recipere noue t on ferit, licent 937 Caula XXVII. & in conju gibus adulteria; quæ fponfali conventione ini-| tiantur,& commiftione corporum perfici iuntur. C. XXXVIII. g Cùm defpon in ufi. deduct CERA mum, epiſt. o6. 8¹ quis a defpor jugium vocatur. 1 f Ritè] Apud B TAEA Sicut e gztur, utatur, conju- nentem, atg Gratianus Ratim tradantur fponfk, oftendit, dicens. re eſt lant Tam t dantur,r ilemi ſpiraverit ſponſus dil Inæta hanc diſtinctio- Non dubiu: ad matrimonium, cum qua docetu fexûs.] Ad d t tale pritas Augu- on pertinere non fuiffe commiſtio j  P est, se>[arer Mariam ; étur i? itantu f faim cot atur conjugium, fed[tuncnomen conjugii fstales conjuge habere, non rer a Gum. lten. afinus h cum de tibus D ierunt mente, non Ee [Noli timete accipere Ma- i conjuseh tuam. a conjugem nominavit, qura futura erat Hinc é Beda fuper Leviticum l: ¶ Si quis ſponſam al- 18 v io! averit,&c. Jfponfam uxorem dixibnon qua tuncerat, futura eratuxor. Hinc etiam Hieronymus fuper Mat- gelo m: ¶ Cùm eſſet deſponſata.] C. XL. g Confùetudine Scripturæ, fponfè conjuges,& fponfi viri aßpellan- tur. Enuit Jofeph virum Mariz.] ꝗ Cùm virum ai idie ris,„fafpicio tibi: non fubeat nuptiarum, fed recorda re conſuetu dinis Scripturarum, quòd ſponſi viri,& ſpo ocentur uxores.&J. Non ab alio invent ifi à Jofeph: qui penè licentià maritali futurzı mnia noverat. oJ.@[ Ifiph filii David,ére.] -7 | bitabatetiam æ Maria cum | nim eam voluit de domo ex A Queæſt. I I. O eorum 9 3 Q ` n z Greſſus à itaque Loth, locutus eft ad generos fios, qui accepturi erant filias fuas.) In fequentibus filiæ 4 fuerit tradita,| Loth virgines efle dicuntur. Et“pfe ad Sod omitas di- conjunæ ixit: é[ Ecce du autem Bico: habuiſſe generos, RR arbitrantur eas, qug viros habuerunt, in Sodomis periiffe,& qug rad itåutatur, ritè I con- virgines erant, cum patre exiiffe. Sed Hebraica veri- tas haber:[Esrefus Loth locutus e3} ad fponfòs 1, quia ri erant filias ejus.| Necdum igi Et gua antecedunt, ac| nio fuerant copulate. INu ne a filia £, QUA non cogni OVErunNE VIT ceplu- mo- tur virgines filis matri fk ordinaria in a shof € In hoc capite Gratianus retulit a cap.19. Gen. ex Hieronymo. 1$ Sponfos,] Seguebantur hes, fuos, quod quidem ma- gis verum efle videtur ex hoc quod fequitur, qui acceptu- ri,&c. qua funt expuntta, quia neg, apud B. Hieronymum In glalſa ordinaria habentur. Eæ idſclem vero addita funta 1 Necdum, uſo) in finem, quoniam indé colligitur id, quod vule Gratianus. 4e datur intelligi, quod Scriptura C. XLII. g Mariacon Scriptura, cum fimpliciter fþon- Sa effet. Irem Joannes os aureum homilia quartá ad .1. Matth. Š nvenirent.] ¶ Non dixit, priuſquam in ceretur domun Junc quippe morem s, ut.fponfæ in fponforum domibus ha- əd nunc quoque fieri interdum videmus. suntur habitåffe, onjugii; ſic ha- ſponſo. j. q Neque e- pellere, fed dimittere.& f € timere accij arram conjugem tuam ad Quọ ſponſam ſimiliter indicavit;{icut etiam eos, dhuo ſponſi ſunt, generos appellare Scriptura con- vit. Quid enim ett F accipere?|} domi profecto reti- Jam enim illam mente dimiferat. d ĵ. Sicut enim pofteà illam commendavit Chr riſtus ĩpſ ſe diſcipulo, ſic& us copulat ſponſo, non in fœdus ſolenne con- jugii, ſed in conſortium communis habitaculi. s generos Vocat, nx dicitur more „oth apud onfis nondum{ibi cop nunc A C. XLIII. ꝙ Dominus non commenddſſet ma- trem difiipulo, fi eam Iofèph coa Enoviſſet. Idem homilid g. ad idem c. l. Matiih. Ienim cognoviſſet eam,& Ioco habuiſſet uxoris, quo- modo illam Dominus quafi abſque ſolatio,& nihil penitùs habentem, difcipul o cominendi Nen bens fil li, uteam reciperet in fiam? C. XLIV. 9 Aaria uxor Tofèph appellas tur, guia fic ab eo putábatur Tewa Trem Origenes iz„homilia 1, Evang. yenta ꝙ eſt habens in utero.] A B. Joſeph, qui licèt n non conting turæ tamen, ut putabatur, uxo- ris omnia noverat. Si tibi uxor nominatur, ſi de- fponfata 1 tibi effe dicitur, non tamen tibi uxor eft, fed Dei unigenitiele&a matereft.& Je€ Dico conjugem propterea, ut ooe ejus occultem,& ut Judæ orum pravitatem excludam, atque dejiciam,& ut le- gisinftitura non deftruam. In confequentibus demon- prà diximus{ponfasuxores appellari, quòd pleniùs liber| trabo, quòd nec ifta tua conjunx, fecundùm confuetudi- adversùs Helvidium docet.| nem Keough ab eatur, nec iſte, qui generatur, tuus filius OFLE y De codem. eſſe credatu Item/ & Tuo p. ò..2ol Pann....17 Pann....10.© Sup. ead.nor €` Sup. ead,.Maria. f comitantur conjugii ed, h Sup.ead.conjunx. i al. indrwdno, janx. l Adc m Matha k ] Ste esf emendatum ex ipfa homilia, An- l defponfatione ugor tibi effe dicitur. mendata&7 addita, in quaj ibus in Genef? ex Hieron. b Genef i9, Genef. t9. d Ma e Capig Gas in homilias f Ioanig. g Copifins in homilia | Deponi a

deſaltli PDecreti Secunda Pars. 940 pure XLV. g Ad nuptias Maria lofèph-nom Aptus à eſt illicitus coitus, à corrumpendo dicus pt ido di&us: | unde qui raptå POME. ſtupro fruitur. Hervenit. Hac autem non ab alio rapta, ſed alii deſponſata monfre rius in exhoſcttone E homilid 26. ipulum Dominus poft permifit, nec tamen ep Irem Gr tur. C. XLIX. g Ibiraptus admittitur, ubt puella ads ducitur, de cujus ante nuptiis nibil afum proba. ur m iponium volui ans verò talem dici ſ: 4 s Nam ita fact teſtis veræ reſurrec ſtos integerrimæ vi pum ibtraptum dixit > cujus ante Nuptiis ni n, ubi puella, it, videatur abdi | te baptifmum per J fidem rei g in 6 g aptij[miaj peccati emundamur fofiomi:[Matrimoniur um 6 non facit coitu Irem illud Ambrofii c:{[Nondefloratio vir ctio E e facit.| zza intel s contrahendi matrimonium, 7 dé ti ig ntatis j zone€ ali non facit matrimonium, fead pr E jolationer sa an j g prace|| Dis í onlstar violatione requiſiſti, ſi puellam alt ri deſponlatam alter in matrim i matrimonium,€ dens voluntas um tel mulie er in de E a zamus,& m vel n nupti as celebrare, Q Item s Pa d4} a gii nA 5” pi— paS Iri ius: quia La penedictio ſponſæ à ſponſo vocat conjugalem ſeparationem Onit R IMSS a$ DF ONEI, l ıd fideles, cujufdam AUE ganitatis, Ye g dicitur vtolatso conjugii non jam exiftentis; fèd G diabolus dicitur ce anathemat ſuam du- Verum hanc necdum ſpon/ hac audla- m ea benedictionem acceperat Non erg Lem illud Eufèbis Papé: moat copita p: non licet parentibus alii viro nods defbonfata inte Higitur gua Ute enedidta. Q Ilem olſicitur sllud igiditatem à viro ſuo ſepat j iam cognoverit illa eſt reddenda primo. TSedeodemm modo um illo benedifbunem acceper. At, "E troni, o confenshs onis& cot on tialiter convocet,& {i m feceri! t p actio tor non reddiderit taliamducere. Siali je fide mentita, Non enim ref a E ETA tantum ſacrame cerit fidem conſensũs, non licet àl dimittit eam& tem fe t, guando al ligus] promittit fidem Td vermifèr. it ei rem jeum haber b Hf.30.J. wvirg vel viduarit d Pol. Sup. deſponſatas. 9. Panm...cull. e Sih etiam

ziam pro confènfa. Fides autem confèenshs est, quando etiamfi non F n` Jringit manum, cordë tamen© ore confèntit ducere, O mutu fè firing Ka J concedunt unus alii,&mutud ſe ſuſcibpiunt. S D= ve CAUSA XXVIII delis in conjugiopofitus ad fidem conver- oro odro fider Chriftiana abeo difèefst. xorem accepit, qul zmortud lem vitæ&.ſetentiæ merito pia ar FESD c primim qu ium fit inter mfideles? 2 Secundo, an liceat huic alsam ducere, priore vivente? 3 Tertio, an fitr ndus bamus, qui ante baptifinum habuit "TO L deles conjugium non fit> multis auctoritatilus probatur. Ait enim à Paulus: mne, quod non eſt ex fide, peccatum eſt.] infidelium non estex fide:& dèv peccatum est. ugium, quia nullum conjugium peccatum: est. f[ Non eft vera pudicitia hominis Ubi autem vera pudicitia effe non SI G lem c Ambrofius 2: es alienigenas, per quas ibant ı putandum matrimoniu um. Std cùm: cogno 3 Uod autem inter imj decretum ef eſt.] Ex his omnibus auctoritatibus rinfideles. Sed econtra alia inves r conjugium effe inter infideles. sgquod.Chrifius ait: d:[Erunt| ; duo in tres,& tresdividentur in llas enumeraffe autto s, quibus pr 72 ri-S$ illud Evangel ım prima est ilud Evange gue in una do J at fororem propter lem, ńon fidelem, dixit i reliquerit domum, patrem, aut matrem, aut fororem, vel'uxorem pro- pter me, centuplum accipiet,&.] Væorem in hoc loco infide- lem fiemficat, qua propter Chriflum dimittitur, dum potins ipfa, quarn Chrifi fides defèritur. Q Irem Apofiolus g;[Si quis fra- ter uxorem habet infidelem,& hæc conſenſerit habitare cum illo, non dimittat illam;& fi qua mulier habet vi-| zum infidelem,& hic confentit habitare cum illa, nc mittat virum. San&ificatus eft enim vir infideli lietem fidelem,& ſanctificata eſt mulier inf um fidelem,)] g Irem ad Titum h;[Hortare tulas, ut diligant viros fos.] Hoc tam defidelth ter Deum debent obfègut, ut fic viros t. Q Sicut in pafione.Clementis i de T Bannio legitur mirabiliter contzgiffe, 1{| Auguftinus:] Verba ipfa BuAn fic enim. verf: nec vera. 2 q| Ambrofius:| Hac fant potis accep ria ad locum indicatum. 394 Auguftinus:] Hoc non estinventum apud B. Augnfii- 7 pud B, Ambrofium in ideme. 2. prim ntur: Non enim ratum eft matrimonium, quod levotione eſt,& ſimilia in glaſq ordinaria, ibidem ex f0. I Q Bigami probantur, qui ante baptifinum habuerunt unam,© post baptifinum alteram. à Romig b Lib. dead ning. c18.€ Sentpdift.3g. Ad.7 ad Corinth.& ibi gloſſi ordin. d Luc.12. E 1A. f Man g 1r.z. h Ad Iit.a. i IAldia hi.- Fersa,& vita&. Alementis antiqua. 94¹ Cauſa XXVIII. Quæſt. I. m Augufiinus::[Xon eft ratum| De Nuprsis è conagio chm fideli. Irem Innocentių Macedonibas, epuſt. ꝛc. capiæ. Unquid non à erunt admittendi in hæreditatis con- fortium, qui ex ex fùlcepti funt, quæ ante bapti- {mum fuit uxor? eruntáueappellandivel naturales, vel fpurii, quia non eft matrimonium legitimum(ut vobis videtur) nifiillud,quod poft baptifmum affamitur è I Dominus cùm interrogaretur à Judæis, re unorem, atque exponeret fieri non debere, dit: b:[ Quod Dens conjunxit; homo non feparet.| Acne dev his putetur effe locutus, qui poft baptifmum uxores fore tiuntur;meminerinthoc&à Judæis intetrogatum,& Ju- dæis eſſe reſponſum. Quæro,& ſolicitus quæro, ſi una & eadem ſit uxor ejus, qui anteà catechumenus,& pol eà fit fidelis, filiosgueex ea, cùm effet catechumenus, ſuſ- ceperit;& pokeàalios filios, cùm fidelis; utrùm fint fra- tres appellandi, an non habeant poſteà defuncto Fatre cum cæteris herciſcundæ hæreditatis conſortium, quibus filiorum nomen regeneratio ſpiritualis creditur abſtuliſ- ſe? Quod cùm ita ſentire atque judicare abſurdum et i quz(malum) ratio eft'hoc defendi,& vacuã magis opia nione jactari, quam aliquã auctoritate roborari, ùmr poffit inter peccata deputari, guod lex præ{ injunxit? .II Kem ex decreto Eutychiani 2 Sias c gentilis gentilem uxore d ps. baptifinum, poft baptiimum in poter eam hàbere; vel non habere .II. g iferit ante jus erit delis infi [egui non c ~ Item; i Imili d modô; fi unusex conjugatis baptizatus eſt,& Sie: gentilis,& fequi non vult, ficut dicit. e Apoſto- lus, infidelisfi difcedit, difeedat.. CIV- q: Sineculpa relin deli habitar iftinus de fide x operibtss y C45. Tem d (E 1 legitimå f focietate conjuncta, ſin pa relinquitur, ſi cum viro Chriſtiano permane luerit. Non attenditur eo modo illam rectiſſimè dimit- tifi viro fuo dicat; Non ero uxor tua, nifi mihi de latro» cinio divitias congeras, aut niſi ſolita lenocinia, quibus noſtram domum tranſigebas, etiam Chriſtianus exerceas, ut ſi quid aliud vel facinoroſum, vel flagitioſum in viro noverat, quo delectata vel libidinem explebat, vel faci- lem vitum habebat, vel etiam ornatior incedebat. Tune ille, cui nxor hæ dicit, fi veraciter egit pœniten- m g ab operibus mortuis, quando ad baptiſmum ac- habetque in fundamento fidem, quæ h per dile- nem operatur, proculdubiò plùs tenebitur amore di- àm carnis luxuriæ:& membrum, quod { fortiter amputabit. r4 Uxor) Lous Auguftini fie haber? Quamobrem& illud, quod dicunt, veluti probare cupientes, quan- tum valeat ſola fides, ubi Apoſtolus dicit: Quòd fi infi- delis diſcedit, diſcedat: non eſt enim ſervituti ſubjectus frater aut fororin hujufmodi, id eft, ut propter fidem Chrifti etiam ipfa uxor legitimâ ſocietate conjunta> fine ulla' culpa relinquatur, Ñ cum viro Chriftiano pro- pter hoc quòd Chriſtianus eſt, permanere noluerit, non a Cuß. diſtinct 26, deinde.$. nunguid, Burch....33.1vop.8» .303. Pann. Ló..g6. b Matth. i9€ Burch..g. cap.s9. Tvo d Burch....60. Ivo&,c.196. Pannorm f Beda.Cor.7, Ivo-8cizs. Pann lib.ge bh Galap .. c. Igf. Pann. l. LELI EN .a3. gHebr. 6

PEF i 943 De Nuptiis& conjugio cum Decreti Secunda Pars. 944 iù i| 2 H infideli. — ſ—— z* 7 ae 75 attendunt eo o modo,&c. Verem ob glofas, potiffimum in verf: 1 Chritum) Anteà legebatur, ut propter Chriftuma non attenditur:& quoniam Luo& Pannorſnta habent ut Gra-| dimittat, fi eu mi fecum,&c. Emendatum et ex epiftola B tianus nihil est mutatum. ER Reliqua vero partira ex ipfa, partim e GV tè dimittitur uxor, que vi+ Gratiani codicibus. sin cogere- guarit aa s A ji 1 cogere quarst ad C. VIIL g Quod etiam infideles fur malum.? ý quod fidi in- Domain: in monte, lib.t gy 28; e: anA i Trem Auguftinus ad Poller am ſequuntur infideles,& quælibet no Item Auguftinus ad Po e iugiis,.13. Ig fornicatio eſt. Dominus autem per- rnicationis uxorem dimitti. Sed quia| 3 Am nunce illud videamus, quod ait Apoſtolus: a Item in a fèrm e adulter, con- non juffit, dedit locum Apoftolo monendi, ps i autem ego dico, nonl“s,| ad imparia fcilicet hoc eft, ubi non ambo Chriftiani fuerant, CO j n dimittat uxorem fidelem,quò fi:: for- p lis fieri. Itemc.28. c Si infidelitas fc: r aoe Na dë lolat ria infidelitas,& avaritia idololatria, enim conjunx fidelis relinquere on et dubitan dum i& avaritiam fornicationem etle infidelem, ideò fieri hoc non Do illicitam cor upiſcentiam! po prohibet. Quod etr qui, volue: rit, no turus. Quod mihi vifum eft tique dy : tonâli n eſtrectè à fornicationis genere ſeparare, fiavaritia forni-| nonlicet. Mone catio eft? Ex quo intelligitur, quòd propter illicitas con-| rum occafio lucrandor lin- cupiſce ntias, xon tantùm quæ in tupia umni nis y n yn utàntur Tibi aut fœminis committuntur, fed omninò quas libet, q fidelibus non imam corpore malèutentem ìà lege Dei aberrare faci-| n ego dicam licere, Aie ntse perniciosè, turpiterq̃ue corrumpunt poflit fine cri-| qui hoc non vetat] a mine& vir uxorem dimitter& uxor virum; quia ex-| nocne tat, monet Apo ' Mi ceptam facit Dominus caufam fornicationis, quam för-| cur fleri no n expediat; qua n f Hih nicationem((ficut fu rà commemoratum eſt) generalem aquit) mulier, ſi autem ait:|, jus ipforum, amema uxo-| Zer infid ho hr m quoque veftri, inquit» immundi efen ine autem fantki funt) rnicari, causãutig lucrandos& filios Chrifto, etiam exemplis mur CL & univerk alem inte i non dixit, cl [ Exceptå causa for 7 viri, an fæming. Non enim t rem dimittere conceditur, fed quif xorem dimit sepie ag tu f is dim: t ſi a 1em€ JE qu pro I Lr tus, Curergo non ? isd t le] si s, caufa evi ter vinculum cum tå- catus es juge panate mittit, non tantùm 1} tur, fug, ne fornic qui t A a Në etiamnonimpend TOn d folùmmæcha N coinquinat, ſed etiam, quæ chatur. Quꝰd ſi hi factis perf í nonagit, recede ab illa,& noli viv tem,& tu s peccati illius eris. fèdapud Herme x Omnibus, Omni J cùm paulò fuperi us dai stat i oc:una cum pale mandato tam deu verborum varietas, fed eade VIL G Amore cujusl recedendum, Trem Ambrofius ai I e infidelis(dicit Apoft non eſt eni m ſervituti ſubjectu juſmodi,] id eſt, ſi infidelis no deli, hie agnoſcat fidelis ſuam libert &um deputet fervituti, ut ipfam dimittat fidem, < jugem amittat infidelem. Hoc& de filiis atq bus, hoc de fratribus,& fororibus intelligitur, C tum omnes effec D propon itur ift à illos fecum ramut, + uş tebus qashan uario poffidentu halo piendum eft fed A apud B. Angufinum| o ad. confulte q Sic etiam Tuvo

dicari, jam conjunctos gentiles gentilibus comperit con- juges. Ex quibus ſi non ambo crederent, ſed unus, aut una infidelis cum fideli conſentiret habitare, nec prohi- beri à Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec juberi: ideò fcilicet non prohiberi, quia juftitia permit- tit à fornicante difcedere,& infidelis hominis fornica- tioeft majorincorde: nec vera ejus pudicitia cum con- juge dici poteſt, quia àa omne, quod non eft ex fide, pec- catum eſt: quamvis veram habeat fidelis pudicitiam, eti- am cum infideli conjuge, quæ non habet veram. Ideò autem nec juberi debuerunt fideles ab infidelibus fepa- rari, quia non contra jufionem Domini gentiles fue- rant ambo conjunéti, Quoniam ergò ab infideli fide- lem difcedere nec prohibet, necjubet Dominus, ideò, ut non diſcedat, Apostolus b dicit,[ Non Dominus,| ha- bens utique Spiritum Sanctum, in quo dare poſſit utile& fidele confilium. Unde cùm dixiffet de muliere, cujus vir mortuus fuerit:[ Beatior autem erit, fi fic permanferits Sècundùm confilium meum,| ne quis hoc confilium tan- quam humanum, non divinum, contemnendum puta- tet adjecit: 1 Puto autem, quad dr cgo Spiritum Dei habeam.) Proinde intelligendum eft, etiam ipfa, que non à Do- miuo jubentur, ſed à ſancto ejus famulo utiliter ſua- dentur, eodem Domino inſpirante ſuaderi. Abſit enim ut quifquam catholicus dixerit, quod c fadet Spiri- tus Sanctus, non Dominum fuadere, Ùm& ipfe Do- minus fit,& infeparabilia fint opera Trinitatis. Dicit tamen: d[De Virginibus autem preceptum Domini non ha- beo: confilium autem do:) non ut hoc confilium alienum exiftimemus à Domino, cùm continuò fequatur,& dicat,[ tanguam mifèricordiam confècutus à Domino, ut fide- lis efem.| Secundùm Deum ergò dat fidele confilium in €o ípiritu, dequoait:[ Puro autem, quod€r ego Spiritum Dei habeam,] Veruntamen aliud eft Domini jubentis im- Perium, aliud conſervi ſecundim miſericordiam chari- katis, quæ illi à Domino eſt inſpirata, atque donata, fide- le confilium. Aliud ibi facere non licet, hic autem licet: ita fanè, ut ipfum licitum partim quidem expe- diat, partim verò non expediat. Expedit tuno quan- do non folùm per juſtitiam, quæ coram Domino eſt, permittitur, fed etiam hominibus nullum ex hoc impe- @imentum falutis infertur; velut cùm dat confilium non nubendi Apoſtolus virginibus(unde præceptum- Domini fe non habere teftatur) licèt aliud facere, id eft, nubere,& minus, quàm continenti, bonum ta- men tenere nuptiarum: ipfumġue licitum etiam expe- dit; quoniam in vetita& illicita ruituram carnis infit- mitatem ſic excipit honeſtatem nubendi, ut neminem impediat ad falutem: quamvis magis expediret,magis- q̃ue honeſtum eſſet, ſi virgo conſilium, quò præceptum eam non compellit, arriperet. Tunc autem non expedit id, quod licitum eſt, quando permýtitur quidem, fed u- fusipfius poteftatisaliis affert impedimentum falutis: fic- ut ef( unde jamdiu loquimur) difceffio fidelis conju- gis abinfideli: quam non prohibet Dominus præcepto legis, quia coram illo injuſta non eft; fed prohibet A- poſtolus confilio charitatis, quia infidelibus dffert im pedimentum falutis; non folùm, quia perniciofifimè fcandalizantur offenfi, verùmetiam, quia cùm inalia conjugia ceciderint viventibus eis, à quibus dimittun- tur, adulterinis nexibus colligati difficillimè reſolvun- tur Ideò hic, ubi id, quod licet, non expedit, non poteft dici, ſi dimiſerit infidelem, benè faciet, ſi non dimiſerit, melius facit: ſicut dictum eſt: e ¶ Qui dat nuptum, benẽ facit, dr qui non dat nupium, melins facit:] quoniam illud non folùm utrumq; pariter licet(undead nihil horum precepto Domini quifquam compellitur) fed etiam u- trumqueexpedit,aliud minùs, aliud ampliùs.Unde'ad id, —.——— a: Supra câd. inprinap. Romig. b Corinth, ç al quando, d Ibidem, e Ilid..ig. quod amplius expedit, conſilio Apoſtoli a, quicunque poteſt capere, provVocatur. Hic autem, ubi de dimitten- do, vel non dimittendo infidelis conjugio quæritur, u- trumque quidem pariter licitum eſt per juſtitiam, quæ coram Domino ef,& ideò nihil horum Dominus prohi- bet: fed non utrumque expedit propter infirmitates ho- minum:& ideò id, qued non expedit, Apoftolus prohi- bet, dante fibi Domino liberum prohibendi locum: quia neque id, quod monet Apostolus, prohibet Dominus, ne- queid, quod prohibet Apoftolus, jubet Dominus. Quod nifi ita effet, neque contra prohibitionem Domini Apo- ſtolus aliquid moneret, neque contra juſſionem ejus ali- quid prohiberet. Proinde in his duabus caufis, una denu- bendo, vel non nubendo, altera de infideli conjuge di- mittendo, vel non dimittendo, aliquid ſimile invenitut in verbis Apoftoli,& aliquid difimile. Simile qui- dem, quòd ibi dicit: b[ Preceptum Domini non habeo, cos- filium antem do.|& hic dicit:[ Ego dico, non Domimes.| Quale eft enim,[ preceptum Domini non habeo,} tales eft,[non dit Dominus:]& quale eft,[ confilium do,} tale eit,[ cgo deco.} IHud autem difimile eft, quia dev nubendo& non nubendo dici poteft, hoc benè fieri, il- lud meliùs, quoniam utrumque expedit, minùsunum e, magis aliud: at verò de conjuge infideli dimittendo, vel non dimittendo, quoniam unum horum non expedi aliud expedit, dici non oportet, quidimittit, benè fa- cit,& qui non dimittit, meliùs facit: fed dici oportet, non dimittat; quia t, non expedit. Sicergò pof- fumus dicere, meli n conjuge imi tere, quamvis liceat& dimittere: quemadmodum retë dicimus meliùs effe, quod& licet,& expedit, quàm id, quod licet,& non expedit.€ s d de caufis fatum elt, ut exponens Domini fermonem, quem prolixum in monte habuit, ubi ventum eft ad quæftionem de conju- gibusdimittendis, vel non dimittendis, adhibitis étiam Apoſtolicis teſtimoniis dicerem, conſilium eſſe Apo- ſtoli, non præceptum Domini, ubi ait: e ¶ Cæteris autem ego dico, non Dominus ,] monens eos, qui haberent conju- ges infideles, ut eonfentientes habitare fecum non di- mitterent. Quod utique ideò monendum, non juben- dum fuit, quia non tanto pondere prohibendi ſunt ho- mines facere licita, quamvis non expediant, quanto pon- dere prohibenda illicita. Si autem alicubi Apoftolus etiam illa, quæ jubenda funt, monere dignatus eft, hoe fecit parcendo infirmitati, non præjudicando juffioni. Unde ipfe f dixit: g Ẹ Non ut confundam vos, hee firibo, fid ut filios meos charifimos moneo:) quid habet quæſtio- nis, ubi ait:[ Ego dico, non Dominus.|] Item, ubi ait: h[Ecce ego Paulus dico vobis, quia fi circumcidamini, Chrifius vobis nihil proderit.|} Nunquid etiam hic dixit Ego dico, non Dominus? Non funt itaque ifta fimi- lia: quiaetiam illa, qug jubet Dominus, non eft indi- gnum, neque contrarium, ſi eadem monet Apoftolus.Mo- nemus enim, quos charos habemus, ut faciant Domini præcepta vel juſſa. Cùm verò ż ait:[ Ego dzco, non Domis nus,] fatisoftendit, Dominum non prohibere, quod ipfe prohibebat. Prohibuiffet autem Dominus, fi effet illici- tum.Ergò ſecundum ea, quæ fuprà diu diximus, multum d; verſavĩmus, licitum erat per justitiam; fed etiam licitum non erat faciendum propter liberam benevolentiam. $| Tu k verð, cui placet ita non licere, quod non verat Dominus, ſed Apoſtolus, quemadmodum non licet, quod vetat Dominus, cùm exponere voluiſſes, quid ſibi vel- let, quòd ait;[Ego dico, non Dominus.] ùm alloquere- tur fideles, quibus effent conjuges infideles, dixifti; quia Dominus juffit, ne conjugia ſibimet diverſæ reli- à 1. Corinth. 7. b Hid. al. aliud. d. Til caß. 20. Lib. I. de ſerm. Dominin canisæ.© 1Orinth.z. f al f g LOrimh g h Galat, 5, À alegi k ibid, ça êl Hh

947 De Nuptiis èr conjugio cum Decreti Secunda Pars. 948 infideli. í N 7 séi gionis copularentur:& i ipfam adhibuiſti teſtimonium 3 pars. Contra invenitur in Concilio Toletano IV. dicentis a:| Non accipies uxorem filio tuo p 4-| cap.6z C. X. g Nif ad fidem Iudans accefirit, fipare bus a ugenarum, nê traducat cum post Deos fhos>& percat tur abuxore fidel. anima eju Addidifti€tiam verba Apoſtol i; a aft: b [M sta est, quamdiu vir ejus vivit: guod fi mortuus pa a, qui Chriftianas mulieresin conjugio habent, fuerit vire liberata est: cui vult nubat:; tantum in Doms- admoneantur ab Epifcopo civitatis ipfius, utd ſi cum .) Q ta expoſuiſti, ut adjungeres, id eft, Chri-| cis permanere cupiunt, Chriftiani efficia admoniti noluerint, feparentur: quia n lis in ejus permanere conjanétione quz jar nam eanan fidem. exiſtunt, fidem atque conditione: ni militer& hi, qui procreati funt de i ftiano.“Deinde fecutus es,& addidifti c. Hoc eh ergò Domini pt epay tam in Veteri, quàm in Novo Te- ftamento, ut non nifi unius religionis& fidei conjugia fibi mar copulata. Si hoc ergò eft Domini præce ptum tam in Veteri T mento, quàm in Novo,& hoc jubet Dominus,hoc docet Apoſtolus, utnon nifi uniusre- f bus,& fidelibus viris, Chriftianam í onis& fidei maneant copulata conjugia; quare con- nem, non Judaicam fuperftitioner \ini ji jafuni, contra doctrinam fuam, contr Verum hoc ideo fiatu s& Novi Teftamenti jubet 1 ATOR infidelis, poti f diverfæ fidei canugis maneant copulata?| mat a Tanini inquis, gent dicator& Apoſtolus, C. XI n jugio p poſitos non ſolum monet, ſed etiam ju- t una e conjugibus credidiffet, alterum involvantur erri on a ie fecum tamen habites con- dimitterete His verbis tuis aliud öc ef- atis evidenter oſtendis. Illud e enim de z fibi primitùs copulantur, ne ionis viro,vel ne vir talem t Domir i n est, fidelis falutem quaris itiatts peraitonera iude. zur confort:o fideli „docet nentum. Hoc autem Udæorum 6 filios vel filias, ne parentum uliid itur non de conjun- vantur erroribus, ab eorum confortio feparati decernis quippe unius& ejuſ. mus, deputatos e aut menafteriis, aut Chriftianis viris, aut mulieribus Deum timent ol abnuat, ubi Amb quando conjuncti ſunt: ſed vel alte ib (qi si fine fcru-| in moribus, quàm in fde proficiant. KEL A infideli nula fit communio, ya angeliun n cùm veniſſ fideler dat; ad fidem vensentibus cum ltem cap.ót. QApèd m alori fortia etiam bonos corrumpunt S i ad vitia proni funt? Nulla igi- bræis ad fidem Chriſtianam teri ritu conſiſtunt:ne fortè eorum particip ſubyertantur. Quicunque ergòex his, qui baptizati funt, amodò infidehum con- ſortia non vitaverint,& hi Chriſtianis donentut,& illi ibus deputentur. C. XIII.(am Iudais ne habitandum, nee ab cis medicamentum h? quanto | tur ultrà communio{it cum his, qui a I$ CE ducandum, net accipiendum esf: que conjuncti ſunt. t eA a s fexta Synodo f Lap.: eorn j aaa Ullus g corum, qui in ſacto ſunt ordine, aut Laicus orum manducet, aut cum eis habitet, n infirmitatibus fuisvocet, aut me- t cum ¢is in balneo lavet.$ı vês onatut, ſi Lal- it aliquem eo iam ab eis pere ip iatan rit, ſi Clericus eſt, dep o quiſquam! Oc fe cus, excommunicetur. C. XIV. Geerici ſiue Laici uitent Iudoorum ža, nec cos Ad fua conſortia recipiant. ex Concilio Agathenſi hy cap. 4t ſudæorum con- accl-· nyeni ų cernis enim jam, ut exi no, n Hie am, gt i nf putaveras) vide, ne fortè illa fit,q taa,|(e teinep K` E ESSAIS ja evitent ec cos ad convivium quiſq iquam libus ci bis non quia cum a PEE Chr anos commu 1 eit corum cibos à mittente quod habet co id ef, q 1 utantur, 1 ım rque i facri f Chriftianis fumi: cùm ca, que Apo oftolo ķ permi immunda, ac fic in't% Judæi, finos, quë E nino non i | nos ſumimus į riore tiani, quam j b Terdiri e al depman dos ma e Pann..r. c 23. c. Ig. I0 p..C g. Pannorm..i. c 7 4 a:{a urc ôg l KON pA TE zg.© al. parisapr: |£ g Fue part. 13. cap. nó. h s ; ma p| é i dvopari ije capii K LIi ab

940 Cauſa XXVIII. Quæſt. I.& II. ab illis apponuntur, utamur, illi verò à nobis oblata con- temnant. y pars, Ex his itag evidenter collgitur, conjugium effe inter infideles. Illud vero Apoftoli:[ Omne a quod non eft ex fi- de, peccatum eft,] Jronita intellgendüm est, ut quicquid fit ab fafi fidelibus, credatur efè peccatum;“fed omne, guod contra confiren- f 4d tad ge i eft, quo od aliter nam., Unde Ambrofius T[ Pecca- uàm probatum ek.) Y ems cum:[Omne, quod aliter fit, uam probatu ir ai„peccatum eft:non tamen omne,quod fit cum fide, bonum eſt. Ignorantia enim, quaæ eſt ex cul „nocet.] Hinc etiam Apoſlolus ait: b[ Beatus, qui non judicat femetipfum in eo, quod pri bat si non fa a w crt da lerm 3 femetipfùum, aliter j en rober efje fäciendum. Vel, omne moi non estex fide, dic je peccatum; jura guicguid m: non fit, ur ad aternam valeat ſalutem, inutile tatur apud Poihi. On Ai s c ait:( Omnis infideliumvita peccatum eft: necvalet effe bonum,quod fit abſque Deo 4. Ubi enim deeſt agnitio æterna& in- commutabilis veritatis, falſa virtus eft etiam in optimis moribus.]$ wa e[non eft vera pudicitia ho- i gä tur pudicitia offe ve- ium videlicet aterna falutis. pu nta negantur effe vera, non ritutem; fic{7 Virtutes yera a, padi infi f: Ge n vera inek fint, jaxta f Ror mani promeruerunt èd quia efetu carent eterne falutis Q. Item ilud -Non ef putar rimonium, quod m factum eſt; ſed cùm cognoſcitur, eſt non oftendit conjugium non effe inter infideles, extra Dei dec emendandun Nullo enim Do ni prec cepto gentiles prokibentur conjungi gentili- um conjugium extra Dei decretum fit. Ia itag auforitate jui 2} e- fia decretum copulati fù ame nfdh K an fdot, Vel con: ſanguinei cum mE uineis, vel affines ceum affinibus. Hi omnes, fi fiti invicem còpulati fuerint, arandi fant. 1 Unde Ambrofius,) Referantur verba gloffe ordinarta in eum Pauli locum., Verba Es Ambr. ofii in-eundem k frc: Rektè peccatum appellat, quod aliter fit, probatum eft. 2§ Item Auguftinus] Hac non funt inventa apud B. An guſtinum: ſad à verf. non omne. ufa ad verf nocet, fint ex eadem glofa ordinaria ibidem. 34 Damnabilem] In glofa interlineari ibidem hac l guntur, qui non facit ſè damnabilem, nocendo aliis de ſuo bono. 4 Abſque Deo.] Apud B. Augultinum, G ing naria um funt quàm Ja ordi- itur,& nihil ck bonum fine fummo bono. Re liqua vero ut apud Gratianum. f$ Virtutibus} Has cenon funt repertaapud B. Hieronymum. ntia elici potest e% B. Auguflino in quinto de civit. Dei,.12. C. XV. 9 Fideles infidelibus non funt co copulandi. Hinc etiam idem Ambrofius in librode Patriarchis, lib. l. de Abraham,.9. Ave, F Chriſtiane, gentili, aut Judzo filiam tu tradere. Cave, inquam, gentilem; aut Judæam, j alienigenam, hoc eſt, hæreticam,& omnem alienam à fide tua uxorem accerſas tibi. Prima conjugii fides, caftitati gratia eſt.& inßa N Si Chrifti ana fit, non eft fatis, nifi ambo initiati fitis facramento bapt iſmatis. Simul ad o rationem nocte vobis ſurgendum eſt,& conj junctis preci- bus obſecrandus Deus. a Romig, b Ibidem. c In lib. Sent. ipfiasir Proſpe- ri,c.106, paulo aliter, À ſaßpr. edd in prine.& cſic nim. è ſupr. eãd. in prinrip. f Cent.. diſt jugium eorum, Dato enim libellor De Nuptiis dr emjugio cum A infideli. 9 50 C. XVI€ Cum hareticis catholici non mife- Ny accipere, f tamen le teantur ros,& Catholicos. C. XVIL g Chrifliand communione carent, qui Tudarce pravitati sonjugali Jè vinete s e, fed botius loj octat Item ex Concilio Urbanenſi d, il S: e quis Judaicg pravitati conju gitur, ſive Chriſtiana Judæo, ſive fudæa Chriſtiano mulier carnali conſortio miſceatur, quicungue eorum. tantum nefas admififle cognofcitur, à Chriftiano ce atque convivio,&à communione Ecclefix protinùs{e grege g Eai eni fenteik guibufi lio Avernenfic. ó. E Item skud Augujtir i fine B ent di R a ntin. aean um{r non ratum ; Ean IMUM CÜ jum oar mum aliud legitimum dr re legali inſtitutione, vel provincia n inter ix $t firmum{r invi J r ratum non e, guaia non udii, licet etsy ere ab fn cem, ġr aliis copulari lege fori, non lege poli, guam non fequuntur quadam[unt legitima na AJRA f dotatur 4r a S talta conjugia, ogitima fy rata appelantur Illorum tro con juga, gus conteraptts omnibtss i e coll aoa In aii kobati ideo riorbi S QU&ÆSTIO IL Vodl vero uxore vivente alteram Aucere non ura 2, dicens| Alioqu ditis ab invicem,& filii vı vet tri id eft, fpurii.] tis,& aliis vos copulaverit qui poſteà naſcentur, erun Non poſſit,] m41 jem dimifit, qua sm mani ntur h aqui infide 2€ Scriptura, Hacs pfa Scripiurafèd g [è ordinaria ex Ambrofio ad ea verba 1. Cr.7. alioquin filii vẹ- ftri&c. kaé leguntur, Si dimittitis, invicem nolentes co- habitare,& aliis vos copulatis, adulteri eſtis,& filii veſtri ſpurii,& ideò immundi. I g. Non potest quis Folt ba aee altes SES ducere, vivente eå, qua ante b aphia finum fibi fuerit virgo co- Fulata. Iremex Concilio Meldenfi; cap. 2 I ¢ quis habuerit uxorem virginem ante bapti- fmum, vivente illâ poft baptiſ mum, alteram habere non poteft, Crimina enim in baptiſmo ſolyuntur, non conjugia. a Etin Laodicenfa cap. 8t. b Burchard,..cap.78. Iva part.cap. 204.-C al. omnibus. d al. Verbenenſt. e Sen- E tent.ibid.£ fupr.eád in principio. g Jupr. eãd..uiſi quis.(oncord. Tribur. Conescap. 39: Burch lib. geba: Tuo..caparg7, Pannormh Ga sap. pÈ, P: Hha

Decreti Secunda Pars. C. II. g Licet fideli aliam ducere uxorem, quam I Chriftiana fidei odio infidelis dimittit, Gregorius autem contrà teftatur, dicens 1 4 infidelis diſcedit odio Chriſtianæ fidei, diſcedat. S Non eft enim frater aut foror ſubjectus ſervituti in hu- juſmodi. Non eſt enim dimiffo peccatum propter Deum, ſialii ſe copulaverit. Contumelia quippe creatoris fol- vit jas matrimonii circa eum qui relinquitur. Infidelis autem difcedens,& in Deum peccat,& in matrimoni- um: nec eft ei fides ſervanda conjugii; qui b propter- ea.difcedit; ne audiret Chritum Deum 2 eſſe Chriſtia- norum conjugiorum. ¶ Hac non. ſunt inventa apud B. Gregorium: fid apud B. Am- brofium ad cap..1 Corinthiorum eadem fere leguntur; plenius at- que aptins expofita. 1 Q Quam) Sic etiam in uetuſtis: fed fi legeretur, quem, magis videretur ref pondere v erbis ipfis capitis: 2 Chriſtum Peum.] I» loco indicato est, ne audiret em effe Chriftianorum Deum conjugii. ſtinguendum c eft, aliùd effe, dimittere volentem coha- diſcedemtem nom ſequi. Volentem ensm cohabi- erduce- ;:, Sare licet Guik eå vivente aliam fij t,© ea vivente aliam du- ny zgendum est,qgus in infide- re d: dified et. Verum hoc f fidem uterg conver fas- est, S,& procedente tempore io fidei conjugem der iguerit,de- :; non tamen tha ut vente à j inter cos, guod. ram ducere poče nullo modo fòlvi j Ait enim fuper epiflolam Pauli ad Iimotheum. C. I.; g Non est ligamus, gui ante bapi: habuerit unam, C posl bapifmum alteram. O Portet e Epifcopum unius uxoris effe v c poft baptifmum habue nus, cui prorfus innovat a funt dimiffa } Jùpr. difl.26.c 1€ 3, Beats a um habuit unam non eſt reputandus b baptiſmi ia y ſa ordinaria prime aa; i Heh in eb A a O ir ebia)” bane rem, C inepif. ad Tit..1attigit,& in epifola ad Oceanum copiose tractavit. C. II. g Nondebet fieri Epifiopus, gui ante ba- ptiſinum habi erit unam, O post babti- 7 finum alteram. Angu finus uero contrà teſtatur, inoc emm Auguftinus ſicper chiſto Pauli ad Brum, Aa f: verò intelligunt, qui-nec eum ordinan- Adum cenfuerunt, qui ante baptifmum habucrit-u- nam,& poft baptifmum alteram. Inbaptifmate enim crimina abolentur, non fœderatio conjugii diſſolvitur Sicut illa, quæ catechumena vitiata eſt, inter Dei virgi- nes conſecrari non poteft: fic qui ante baptiſmum ha- buit unam,& poſt baptiſmum alteram, non niſi bigamus Ta r ; a Seng. diſtinct. 39. Glaſſ..Cor:7: ad ihud:[ nones? enim Fater. j bo aliqua. c Sentig. diftzgi d al. fuperindu- tere. éSuprà diſtindt. 20. u f Sapra diſtindt. æs, Acu. LLAN rum. Ves- rùm hoc poft baptifmum. Cæterùm, fi ante bapti- taliam, De nuptiis& conjugio cum fervilis cone ditionis perfona, eſt reputandus Amifit enim quiddam non ad vitæ me- ritum, ſed ad ſignaculi ſacramentum. G Sententia hujus capitis habetur in collectaueis Beda, C sofa ordinariaad.t. epifl. ad Titum, ut fupra 26. dift..acutiùs, A Item Innocentius Rufo a ér Eufèbio Epiftopis Macedonie mul ti argumentis probat, talem bigamum reputari. Quia ergo ifle, cujus caufa in prafènti agitur, ante baptifmum habuit unam, dp post baptifmum alteram, bigamus judicatur: é licet vita meris tod induftria fiientiâ polleat, tamen ia Epifcopum ordinari nn potest, J: ye CAUSA XXIX. Vidam mulieri nobili nuntiatum est, quod å filio g cujufdam nobilis petebatur in conjugem: prebuit ila PS affenfum. Alins vero quidam ignobilis, atg ſer. vilis conditionis, nomine illius, feipfum obtulit, atg, eam in conjugem accepit. Ile, gui press fibi pla- cuerat, tandem venit, eamg, fibi in conjugem petit, Ia fe delufam conqueritur, é ad prioris copulam aſpirat Hlle primum quaritur, an fit conjugium inter eos? 2 Secundo, fipriùs putabat hunc effè liberum,& poflel dehnt. hendit ilum eſe ſervum, an liccat ei fiatim ab ila di- fiedere? QUA STTO L Vod b autem conjugium fit inter eos probatur hac MON five matrimonium esk viri d mulierk cte junétio, individuam vita confuetudinem retinens. 4 L a, matrimonium facit. Quta ergo ifli o- ta confuetudinem confèrvarent, quh rum, conjuges fant appelandı. ç Hi iá s est duorum vel plurium fenfis im ieh non ergò confèntit, idest, fimul am Hac autem erravit 3 non ergo confenfit: non itag coi 7 ı futt rbi confèenfis utriufg s fine guo ej Sicut enim qui ordinatur aben oum, dr adhuc est Laius, errat, nec Vocaint sfiopo adhuc est ordinandus; fic ifa erran a conjugioimo adhuc esf copulanda. g Ad hanm m evacuat: Qui enim accepit in uxorem Ms corruptam, guam putat virginem, vel qui accipit meretrice fe yrat, quta ille corruptam exifiymat tat caſtam. Munquid c ergo Gle ın eas? aut dabitur wtrig facultas ducendi aliam? Verumesh, quod non omnis 3; fèd error alim est perfona alius fortine, onis, alins qualitatis. Error perſona eh quando hi putatur effe Virgilins,& ipfè est Plato. Error fortuné, quando hié , gui est pauper, vel e conver fò. Error conästits r efjè liber, gus fèrvus et. Error qualitatin juando putatur effe bonus, qui malus esf. Error fortuna e qua-· um non excludit. Error vero perje c fum non admittit: Si quts enim pacſſe. rerur ſe denditurum ag im Marcello,© poftea veniret Paulus di- é emeret agrum ab illo, 7 e Mar 2y Bda lo convenit ifte de pretio, ant dicendus est agrum fioi vendidifei gpro auro bj- Item fi quis promitteret fè venditurum mihi aurum nunguid dicerer con. ergê Conjugium caſtam, uter u meretricem re putatur efje dives „do pu. NB, 0u 7 ttis conjugii con conditionis, con) cens fè ferret mihi orichalcum, dy ita me deciperet ſenilſo in orichaicum? Nunguam volut emere orichaleum net; aliquando in illud cenſenſi, quia conſenſus non est mifi vulantali. Sicut ergo hic error materia excludit confènfum, fie ér conjugio error perſonæ. Non enim confènfit in hunc, fèd in eumque pre bat efè. Sed objicitur: d Tacob non confènfèrat in Liam fès 1 Rachel: feptem fiquidem annis pro Rachel fèrvierat: Cum ergo Septem fiq P — ANYN—— a fop. difi.26. deinde-€ fup: eåd:.1. nunquid. b 279? In princ, C f. Sent. diſſ.3o. d Genji jg-

AUSA muise ninni s noh matr luam vite patrimonium amuna šgnorante Lia eſſet ſibi Juppofira non fuit conjugium inter eos ferror fine confenfarmn excludit; quia,«t dictum eſt, non in eam con- rat, ſed in Rachel. nfus alius est precedens, alius ſabſequens. Prace 4s, quando ante cat- nalem copulam in mdividuam vitæ conſtietudinem uterg, Cona fincit: fabfèguitur, quando post concubinalern, fivé fornicarium coitum confèntiwnt inidem. Iacob erge& Liam non fecit conjuges precedens confènfis, fed Jubfègquens: nec tamen ex primo concubitu Fornicarii judicantur, cem tlle maritali affetu eam cognoverit, r dla uxorio affettu ſibi debitum perſolverit, putans læge primage- nitarum G paternis imperiis fè fibi jure copulatam. Quod a an- tem error perfona nonnullos excufèt, auttoritate illd probatur, quá firor uxori, utroque infèio, Jòrore%idelicet© marito, in lofum ejus ivife,© 42 ro wa fèroris cognita perhibetur: qua cum fme fhe conjugii perp tuo manere cenfèatur, ille tamen,gui cognovst eam ger ignorantiam, excufatur, Aliter etiam hoc probatur. Diabo- las b nonnunquam fè in Angelum lucis transformat, nec est peri- culofuserror e fi tunc creditur effe bonus, cum fè bonum fimulat, Si ergo ab aliguo fimplici quaereret, an fua beatitudinis uellet efe particeps,& ille reſonderet, ſe in ejus conſortium velle tranſire, naunquid dicendus eli conſenſilſè in conſartium diabolicæ damnatio- nis, an non potins in participationem aterne claritatis? Item, fi quis bareticorum, nomine Auguſtins, vel Ambroſii, uel Hieronpmi, alicui catholicorum ſeihſuum offerret, atg, ad Jua fidei eum imitatios nem proveocaret, Ji ile praberet affenfum, in cujus fidei fententiam diceretur confènjife c, non inhareticorum fitam, fèd in integritas tem catholica fidei, quam ille hareticus ſe mentiebatur habere. Quia ergo hac perfona decepta errore, non in hunc, fèd incum, quem ifi tnenticbatur efè, conſenſit, patet, gaod ejus conjunx non fuerit. F Error fortuna r qualitatis non excludit confenfum: veluti, fE gui; confèntiret ın pralaturam alicujes Ecclefie, quam putaret effe divitem, é ila effet minus copiofa: quamvis hic deciperetúr errore fortuna, nontamen pollet renuntiare prelature accepta. Similiter, gua nubit paupere putans shum effe divitem, non potest renuntiare priori conditioni, quam vis errauerit. Erron qualitatis non exclu- dis fimiliter confènfam: utpote fi quis emerit agrum vel vineam, quam putabat efè uberrimam, quamvis iſte erraret in qualitate re- rum, ren mings fertilem emenda, non potest tamen venditionem refiindere, Similiter, gui duedtin uxorem meretricem, vel corru- Ptam, quam putat eſſe caſlam, vel virginem, non porost eam dimit- tere, O: aliam ducere, 8 QUÆSTIO IL 1 Ecunda aſteo propofita est de conditione, an liceat mu- ps lieri dlin mm, guem putabat liberum, fi pofte ilum k J invenerit firvum? Quad vero mulieri non liceat à fèrvo diftedere, multis rationibus videtur poffe probari. In d Chriflo enim Iefú nec est Judans, nec Gracus, nec fervus, neg, liber: ergo nec in conjugio Chriflianorim.Eádem enim leg in fide Chrifli uterq; regitur Indiſferenter enim ab e Apoſtolo dicitur omniblis:[Qui vult nubere, nubat in Pomigo. Et iterum: Mulier nũ- antum in Lomino.] Non pracipitur> utinge nua nubat inge nuo, ancilla fervo 5 fidqualibet earum, cuivult y mabat, dummodò in Domino. tereen bat cui vuli C. I. Q Lecet fervo matrimonia contrahere. Item Julius Papa, tapag. Mnibus f nobis unuseft pater in cœlis,& unus- quifque dives& pauper, liber& fervus, qualiter pro fe,& pro animabus eorum rationem reddituri 3 funt. Quapropter omnes, cujufcunque conditionis ſint, unam legem(quantùmad Deum;) habere non dubita mus. Si autem omnes z unam legem habent sergò ficut a Infià 34g..0. leum. b 2Cr.€ al, cefifè. -Gal.2. e 4orintb:z: f-Burch.l 4 Corinth. al-9. cap d8 Juo p8. cap is. PamdGcgt gald g nk tuire TE o 953 Caufa XXIX. Quxft. IT. De nuptiis C conjugzo cum fimi Bs i conditionis perfona. 9 5 de ingenuus dimitti non poteft, fic nec fervus femel conju" gio copulatus ulteriùs dimitti poterit. G Caput hocapud Burchardum ér Ivonem fequitur post ultima verba catutis, ſi quis ancillam. anfia eddem. 1Si autem omnes] Hæc uſque ad finem habentur quidera zn Pannormia, ſed non apud Burchardum&- Iuonem, vidlenturg ipfins collectoris. CIL 9 Aucillam in mairi monio ſiſecptam vira dimittere nan licet. Irem Zacharias Papa a. S! b quis liber ancillam in matrimonium acceperit s non habet licentiam dimittere cam, fi confenfu am- borum conjun&i funt, exceptå 1 causå fornicationis: ſed una lex deinceps erit peromnia& viro& fœminæ. 1 Exceptà] Hinc ulſque ad finem non funt in Capitularibttse negue apud Fvonem, qui illa citat. Magifter vero feutentzarum ha- bet, nifi ob fornicationem. C. III g Inter patronum č libertam confiat Ee matrimontum legiti- mum. Kem Julius Papa. 8¹ c quis ancillam ſuam libertate donaverit,& in matrimonium fibi ſociaverit, dubitatur 4 apud quoſdam, utrùm hujuſmodi nuptiæ legitimæ eſſe vi- deantur, an non. Nos itaque vetuſtam ambiguitatem decidentes, talia connubia ſegitima eſſe cenſemus e. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiæ,& nihil im- pium,& legibus contrarium in tali copulatione fieri poteſt, quare prædictas nuptias inhibendas exiſtime- mus? f 2 pars. Bisita refpþondetur. Nonnegatur ingenuam p bere fèrvo, fod dicitur, quod fi nefèsitur effe fervilis conditionis, libert Poteſn dimitii, cum ſerviluis ejus fuerit deprehenſa. Wud autem Apoftoli é Inlis Papa intelligendum esÉ de his quorum cenditso utrique nota eS. Hujus autem conditio mulieri incognita erat; non ergo pramifiis aultoritatibus cogitur manere dium allo, ſed liberumt ills effe ſtenditun uel manere, veldiſcedere. C. IV. ꝙ De eo, gui ancillam dusit in uxores, quam putabat effe tibe- ran. Concilio apud Vermeriam, cui en- it:Rex Pipinus, fiatutuss ost, capó, 81 2 quis ingenuus homo uxorem ancillam alterius acceperit,& exiftimat, quòd ingenua ſit, ſi ipſa fœmi- na fuerit poſteꝭ in ſexvitute detecta mà fervi redimere poteft, faciat: fi non p erit, aliam accipiat, Si autem ancillam eam f llaudaverat, prout 2 legitimam eam:habeat. Similiter&mulier in- genua de feryo alterius facere debet. G. Scriptum est nomine totius univerfitatis Lovanienfis ad C. D. NGregorium XIII. extare in Bibliotheca B. Fudonis librum manufêriptum fub hoc titulo, Exeerpta decretorum. is guo ina ter alia capitula iſtuus Concilis apud Hermeriam habetur hoc E. Iẽ. guens caput. S i 1§ Detefta,] Apud Magifirum legitur in fervitutem de- jecta: apud Burchardum verds inſervita: quod verbumhde eåa dem notione habetur lib.3. Capitularium,c:28. 2 Prout] In aliquot vetuflis codicibus esf, pòt ùf, itemq, poſteà ut, quemadinodum& apud Burchar dum& ITvonem. Ay, Y ter, a Capitdó.cgge b Sentent.gdiflintt.z6. Ivo part..capsz € Polye.ló.titg. Burch....18. Ivo:8. casé. Pannorm..6cap:37a d aldubitabatur, e alicenſuimus. f alii. eæiſtimaverimus. g g. Sent. difi. z5. Burch lig..ꝛõ. Iuo p. d. c. ibæ. Pannorn lib. 6. capy Gih * Mh 3

g De nuptiis& conjugio cum fiv 955 milis conditionis perfona. C. V. ꝙ Neon licet mulieri dimittere, quem ſciens ſer vum accepit en virum. Irem ex ecodem,c.s. a © 1 b fæmina ingenua acceperit ſervum, ftiens quòd S ſervus eſſet, habeat eum; quia 1 omnes ununi patrem habemus in cœlis. Una lex erit viro& fœminæ. 1€ Quia omnesunum patrem h. fam in Capitularibus, neq; apud Luonem pa aapitularia. Sunt tamen apud eundem.165. apud Vermeriam, quemadmodum nunc Gratianus. €. VI g Servitutis occafione dimitti non valet» qua pošt controver) fam flats fè in lie bertatem afferue- rit. Kem Gregorius lih. 6. epift. 1. fèu cap.t65. ád Fortunatum Epifcopum. Ujus rei causå cum matre fua hũc compulfa anno præterito præfentium venerit latrix, fraternitas tua cautiùs c novit, quia d fcilicet maritus fuus vefter Cle- ricusob hoc, quòd de fervili fuerat conditione pulſata, à fuo noſcitur eam removiſſe conſortio, vosque hic poſi- tos afferunt promififfe,ut fi probare fe liberam, adjuvan- te Domino, valuiffer, fuocam vos conjugio reformare- tis. Fraternitas igitur veftra cognofcat, quòd revelante Deo liberratisauétore, approbata fit libera, nullaģue in ea macula fervilis inventa eft. His ergò cognitis, fine mora aliqua fuo per vos-eam volumus marito reſtitui, nec ulterius idem vir ejus argumenta ſibi occaſionis e exquirat, quibus eam poſſit abjicere. { quod non credimus) minimè fuerit adimpletum, eam- que recipere fortè diſtulerit, nos illud cognoſcatis cum diſtricta vindicta correcturos. Cùm dicitur F:[ ſciens illum ſervum,] datur intelligi, grod fi nefiiret illum fervum effe, non cogitur cum eo manere, Quia ergo hac& perſona& conditionis dolum paſſa esf, non cogitur ad- harereci, cujus frande decepta est: fi verd liberum acceperit,& ille, ut canfam praftet difadii, fè alicujus fèervum fecerit, nec ille uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjugii in ſervitutem re- digi poterat. y C. VIIL@ Occafione conditionis dolose matata, vir nen difèedat ab ei bertatis tempore accea ETIE. Unde in Triburienfi Concilio. pho g cftad fan&tam Synodum, quòd quidam ingenuus ingenuam accepituxorem,& poft filiorum procreationem occaſione divortii cujuſdam ſervum ſe ſecit, utrum neceſſariò mulierem tenere debeat:& ſi tenuerit, utrùm illa quoque ſecundùum ſecularem legem ſervituti ſubjici debeat, quæſitum eſt 1. Judicatum eſt, uxorem minimè debere dimitti, non tamen ob Chriſti legem mulierem in ſervitutem redigi: dum ille non ex confenfu conjugis fe fervum fecerit, quem liberum ipfa maritum acceperat. 1Quaæſitum eſt.] Ha dua voces abſunt à cateris collectori- tns prater Magiflrum. Lex vero fècnlaris, cujushic mentio fit, est snter leges Eongobardorum, ut in gloffa dicitur. 6T s i Quarituretiam, fifervns units alterius ancillam acceperit, an f conjugium inier eos? Decreti Secunda Pars. 956 in.] Verba hacnon rt.8. c. 52. ubi ipfa citat ubi refert ex Concilio Nam fi à vobis a ErCapitul. libs..18. b Sent.g. ibidem, Burchard, lib. g. mp.27. Ivopart.t. caps 2. CIds. Pannorm. lib. 6. c. 42. C al. a- curius. d ái quam quia J orig.& alio verborum ductu. aliqud occaſione. f Infin, eáâdem, fi fæmina. Sentent. ibidem. g Senton.&. diſtiniũ 36. Burch lib, cap. zs. IVO pod. e212. Paan, libé. cap.99. C. VIIL@ Legitima fervorum conjugia fud ait toritate Domint non dirie mant. De his ita ftatutum eſt, in Coneilio Cabilo- nenſi II. a cap.30. Ictum 4 eft nobis,quòd quidam legitima fervórum conjugia c poteftativâ P prefumptiones dirimant, nonattendentes illud Evangelicum d:[ Qud Deus conjunxit homo non feparet.| Undë nobis vifum ef, ut conjugia ſervotum non dirimantur, etiamſi diverſos Dominos habeant, fed in uno conjugio permanentes, Do- minis ferviant fuis. Et hec in illis obſervandum eſt, ubi legalis conjunđtio fitit,& per voluntatem Domi~ norum. DH:= Se CAUSA XXX. > Vidam populorum fi equentia impeditus, filium fie um de baptiſimate ſuſcepit, dum crederet fè alienum e fuftipere: uxor autem ejus, dum callide vellet f= ſcipere proprium ſüſecpit alienum: quem vir adi» ptavit fibi infilium,© ex uxore fibifiha nafistur quam filio fao adopti vo, fþiritualinxoris, dum uterg effet in cunda bulis, tradidit. Post triennium uxor moritur,& compatere pss t lictam compatris uxoris ſuæ vir clam ſibi deſponſavit: aliguali. lum temporis effiuxit, é alins eara publice duxit in yxor 1 Quaritur primum, an uxari fua debitum reddere valeat, què proprium filium de facro baptifinate fufèepit? 2Secundo, an ſponſalia contrahantur inter infantes? Tertio, an fperituales, vel adoptivi filii naturalibus copulari w leant? Quarto, an uxorem compåtris uxoris fug alicus ducere liceat d 4 s Quinto, an clandeflina defponfatio mani ifefte prajudicet? QuUÆSTIO L I Vòd antem proprium filium in fparstualem fibs trann ps ferens uxori ſus debitum reddere non valeahratione O autoritate probatur. Nullâ enim aulloritate permittit- tür, ut quis commatri fue carnaliter eopuletur. Hac autem uxo rem fuam fib: commatrem effecit: non ergo ili ulerins carnaliter copulari poterit. C. 1. g Separentur viri ab uvoribus, qui alique cafi natos proprios coram Epifiopo tenent. Hinc Deusdedit fanta Romana Ecclefia Epiſee· pus, ſeribit Gordiano Hiſpalenſis 1 Ecclefia Epiſcopo, g fiari charifimo. eſter, ſanctitatis verz idam viri& mulieres perai e ad nos Diaconus V ræ magno populorum epiftolam deferens, quòd qu præteritø fabbatho pafchali die, pre magr incurfu nefcientes proprios filios ſuſcepiſſent ex lava- cro ſancto. Cupisergò fcire, fi protali accidenti rt ne debeant viri ac mulieres ad proprium ufum redite, annon. Nos verò mofti ex hac re inguifivimus pn rum Patrum noftrorum di&a. Invenimusautem 1n ae vis hujus Apoftolicæ fedis, jam talia contigiffe in Ece r ſiis Iſauriæ, Epheſiorum, ſimulq́; Hierofolymæ,aliarimd civitatum 2. Epifcopis etiam earum civitatum ab ha! anie paea— b Sent. ibid..Burch lg. 639. 4l. matrimonia. Anſelm. lib. lo. Pamerm. lib.b. à Et in capit. adjectis, cap.&f. Ivop.16..335.6 parti..c. 167. Pann..6. cgo.€ d Matth.19.€ Sent. R. diſt. æ2. Polhc. lo.lit.&. cap. 29. Burcht. llb. ip. ip. ſ. Ius part. a cap. 307. tapisg Apofto- ca

ar, Ni e j fi carnai i proba f dit fellt syjbit Gort 957 Caufa XXX. Quxft. I. Apoſtolica fede volentibus fcire, utrùm viri ac mulie- res redirent ad proprium thorum, beatæ memorig fan- ciflimi Patres, Julius, Innocentius,& Cæleftinus cum» Epifcoporum plurimorum,& Sacerdotum confenfu a in Ecclefia Apoftolorum Principis prohibentes talia præ- {cripferunt,& confirmaverunt, ut nullo modo fe in con- jugio reciperent mulieres ac viri, quicunque 6 aliguå ratione ſuſceperint natos proprios, ſed ſepararent ſe, ne ſuadente diabolo tale vitium inoleſcat. Scitis, quia quomodo ſunt ſeptem dona Spiritüs Sancti, ita funt fe- ptem dona baptifmi à primo 3 pabulo facrati falis,& ingreſſu Eccleſiæ, uſque ad confirmationem Sancti Spiri- tùs perchrifma. Ab hoc'ergò primo Spiritůs San&i do- no ufque ad feptimum nullus Chriftianus fuam comma- trem in conjugium ſuſcipere debet. Et qui præſumpſe- rit, tamdiu vinculo anathematis religetur, donec pœni- tentiam dignè egerit. 1 X Hifpalentis] Æ'agmento hujus epiftola, quod est in to- mis Concilzorum, legitur, Hilpaniarum: apud Anfelmum verè ac Burchardum, Hiſpanenſis. 2§ Civitatum] Varie bsc locus legitur in vetuſtis codicibus, Capull collectores: aptains autem precipue ex Anfèlmo est, 3A primo] Idem factum est in hoc loco ex eodem Anſel. amo, Burchardo, dr tagmento epifiole, Similia etiam leguntur apad Petrum Damianum in indectioue in Eiſenpum, Monachos ad ſeru- lum reuocantem. C. IL ꝙ Al uxore ſebaretur, qui fjliaſtrum ſiluum coram Epifiopo tenuit. Kem ex Concilio apud Vermerias c, cab. 3. I. S! d quis filiatrum,vel filiaftram fuam ante Epifco- pum tenuerit ad confirmationem, feparetur ab u- xore ſua,& nunquam aliamaccũpiat. G Burchardus&r Luo parte 9. cap. 8o, citant ex Concilia apud Vermerias,(r ab uni verſitate Lovamenfi fè riptum Fuit in excerptis decretorum Bibliotheca B. Trudonis, citars ex eodem Concilio.. Idem antem Ivo part:..302. P Magifter fententiarum citant ex Capitu- laribus, ubi extat libs. caps. 2 pars. Econtra vero firibit Nicolaus Salonitano e Epi- dicens £ C. IIL, g Non fiparetür à viro, quea filiafirum f Suum de facro fonte leva- i vit. Offe f defideras, utrùm mulier, qug viri filium ex alia fæmina genitum de facro fonte levav erit, poft- modù m poffit cum codem viro copulari. Quos ideò jun gi poffe decernimus; quia fecundùm fàcros canones, nifi amborum confenfu, nullius religionis obtentu debet conſunx dimittere conjugem. Pertinet antem ad ingens uxoris exitium, qug habens odio vitum, vel infirmita- temejus non confiderans, quaſi causà pietatis operatur impietatem: maximè cùum Apoſtolus a præcipiat:[ No- lite, inquiens, faudare invicem, nfi ex conſenſu ad tempus, kt vacetis orationi& iterùm revertimini in idipfùra> ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vefiram.] Ergò fi non ex sonlenfu utriufque conjugis hoc fatum effe probatur, non fraudentur invicem, fed reyertantur in idipſum: Præſertim cùm dicat Apoſtolus,[ Uxor fus corporis pote- flatem non habet, ſed vir:& vir Hoteſtatem Jùi corporis von ha- bet, ſed mulier.] a al. conventu. b al. qui qudlcunque ratione, c Et Capit. lib..cg. Et in Maguntino.655.. d Sent. ibid Burchard, lib. 17, cap.22Fuo.t..302. Ó part.g..80. Pann,...125. e al. Sala- monio. f Sentent.q. diflin. 42. Tuo..&. 136. Pannorm. lib. 6. cap24. Difin. 28. fi quis docuerit,&r diflin; zr, quicunque. 8 IL.lorinth. 3. De nuptiiscum ſpirituali vel ado- Q ptiva fieri prohibitis. 95 C. IV. 9 Nen ſeparetur a viro, fid pænitentiam agát, gua filium faum coram Epifèopo fiauduken-s ler terutit. Irem ex Concilio Gabilonenfi 11. cap. şt. peo a eft nobis, quafdam fæminas defidiost, quafdam verò fraudulenter, ut à viris fuis feparen- tur, proprios filios coram Epifcopis ad confirmandum tenuiſſe. Unde nos dignum duximus ,ut fi qua mulier filium fuum defidiâ, aut fraude aliquå coram Epifcopo tenuerit ad confirmandum, propter fallaciam fuam, aut propter fraudem, quamdiu vivet, agat pœnitentiam; à viro tamen ſuo non ſeparetur. C. V. J Separestur, G. gravi ßernitentid plebtan- tur, quifiholam fuars, vel fþirstualem ma- trem ducunt in uxorem, Lem ex Concilio Maguntinenfi ,c.ro. in clau- firo fanti Albini habita. D Eco b, quod intèrrogâftis, fi aliquis Sliolam fuam in uxorem duxit,& de eo, qui cùm commatre ſpi- rituali concubuit,& de eo, qui filium ſuum baptizavit, & uxor c ejuscum de fonte fufcepit, håc causå, ut diffi- dium 4 conjugii fieret, ſi poſteà in tali copulatione poſ- fint permanere: de talibus ſic reſpondendum eſt. Si filio- lam, aut commatrem ſuam aliquis in conjugium duxe- rit, ſeparandos eſſe judicamus,& gravi pœnitenti ple- ctendos. Si autem conjuges legitimi, unus, aut ambo, ex induſtria fecerint, ut filium ſuum de fonte ſuſciperent, ſi innupti permanere voluerint, bogum eſt: ſin autem, gravis pœnitentia inſidiatori injungatur,& ſimulmane- ant:& ſi prævaricator conjugii ſupervixerit, acerrimà pæœnitentiã mulctetur,& fine ſpe conjugii maneat. C. VI. Non ſeparentur ab uxoribus, qui filiaftroe fuos coram Epifèopo tenent, Item Nicolaus Papa Roduloho Biturerenſi Epiſcobo. D E e his, qui filiaftros fuos ad confirmationem coram Epifcopis tenent, id eft, qui filiosuxoris fuæ de vire priori, dum chriſmantur ab Epifcopis, fuper{e ſuſtinent, ſi inſcientià 5j ſicut aſſeris, fiat, licꝭt ſit peccatum, non ta- men uſq; ad ſeparationem conjugii puniendum eſt: lu- geant tamen,& dignà pœnitentiã hoc diluentes Pomi- no dicant g. Delicta ignorantiæ noſtræ ne mèmineris. C: VIL g Non Siparetur ab uxore, qui necefita- ti i ansa filium j Unm baptizavit, Irem Joannes Papa VIII. Anfelmo Lemovici- na Eeclefia Epifèopo. Å? h limina beatorum Petri& Pauli Apoftolorum Principum hic præfens homo, nomine Stephanus, orationis causå yeniens, noftro præſulatui ſuggerende innotuit, quòd filium fuum in extremo vitæ pofitum, necdum baptifimatis undå lotum, abfentiâ fĉilicet Sa- cerdotum, neceſſitate cogente baptizaſſet, eumque ipſe propriis manibus retinendo ſuſcepiſſet: atque pro hujus rei negotio notitiæ tuæ patefacto, reverentia tua, quaſi rectitudinis zelo flagrans, præ fatum hominem à ſua con juge judicaverit ſeparandum. Quod fieri nullatenùs de- ber, dicente Scripturà a, à Dommo junctam eſſe viro u- xorem,&,[ Quod Deus conjunxat, homo non fèparet.] Un- de& Dominus in& Evangelio, non dimittere poffe uxorem fùam, nifi causå fornicationis apertiffimè jubet. Quapropter& nos tantæ auctoritatis juffione præcipuè freti, dicimus omittendum x effe,& inculpabile judi- candum, quod neceffitas intulit. Nam hoc baptizandi opus Laicis fidelibus juxta canonicã auctoritatem 4 fi ne. a Sentent, ibid. Burch..17..2¢. Ivo...81, Pannorm..7..68. b Sent. ibid. Burch.-17..24. Ivo.9. c82. Pann. lib, 7. cap. 66, c al. cujus uxor. d al. difiidium.. e Ivo p. I.Soꝶ. Pannorm. lib. 6. c. 126. fal. ſi inſciennid, ut aſſeritur, fit. g Pfal. 24s h Sentent. ibidem. Polycarp. lib. 6. tit. æ. Anfelm, lib. s0. c. 30. Ivo Part. 1. cap 306 i Proverb.ip. juxta zo.. k Matih.£. 19 1 al fanttionem, Hh 4

22 it facere, liberè conceditur, Unde ſi ſupradictus ceſle fueri genitor filium fuum corpore morientem aſpiciens, ne animam perpetuà morte pereuntem dimitteret, facri undå baptifmatis lavit,ut eum de poteftate auctoris mor- tis& tenebrarum eriperet,& in regnum Chrifti jam re- gnaturum a fine dubitationetranfmitteret, benèfeciffe jaudatur:& idcireò ſuæ uxori ſibi jam legitimè ſociatæ, impunè, quamdiu vixerit, judicamus manere conjun- ctum, nec ob hoc contra præfatas auctoritates divinas ali- quatends ſeparari debere b. Q Epifola Ioannis ofati, ex qua fumptum eft hoc caput, extat In Bibliotheca Vaticana, fript Anſelmo Lemovicinæ Ecclefia Epi- Heopo,& in Concilio Ticinenfi, tempore ejuflem loannis cum Legati pfus,© magnå parte Epifioporum Iralie ér Gallie habito, in fübfiriptionibus eff; Anfelmus Lemovicenfis Ecclefiæ Epi- fcopus. Iag, emendatum et, Lemovicinæ, cùm anteà lege- retur, Lemoſinæ. 1$ Omittendum) Sic emendatum efi ex aliquot vetuſtis, iftola ipfa,© Ivone, infia etiam 34. quafi.t. C 2..1, Leo eie utitur, mittendum eft,& inculpabile judican- dum. guem imitari videtur Ioannes voluife. In vulgatis erat, di- mittendam non eſſe. Filia c dicitur fpiritualis non folam ejus vocabulo eam fac m verbis , qui acci- 3 pars pitfèd etiam ejus,gui trina mer) foni. že tingit, Dicitut etiam biritualis filia Sacerdotis, qi ſua confitetur. Harum omnium flagitioſa conjunctio pana Plectenda. C. VIII@ Par paænitentia ei indicitur, qui fp ritualem filiam,& pœni ſuam violare monſtra- tur. ita noftri nt fpiritùales filiiut& ipfi, quos vel nobis fufcipi- entibus, vel trinæ merſionis) ocabulo mergentibus, unda facri bapt neravit. Sylveſter quoque do admonet unumquemque Sacerdotem, ut nullus cau icationis ad ſuam pœnitentialem accedat: quia ſ R:[ Omnes, quos in pænitentiá accipimus, ita filii wne, üt in baptsfinate fufèepti.|] Quapropter hoc ſi quis perpetraverit, non folùm dignitatis hono- ugi C. IX. F De toden., $ Irem Cœleftinus, II. S! e quis Sacerdos cum filia fpirituali fornicatus fu- erit, fciat fe grave adulterium commififfe. Idcireò fœmina ſi Laica eſt, omnia derelinqu ribus tradat,& converſa in monaſterio Deo uſqʒa tem ſerviat. Sacerdos autem, qui malum exem plum dedit hominibus, ab omni officio deponatur,& peregrinando duodecim f annis pœniteat, poſteà verò ad monafterium vadat, ibique cunctis diebus vitæ ſuæ Deo ſerviat. g C, X. De eodem. Item g Non h debet Epiſcopus aut Presbyter commiſceri cum mulieribus qua ei ſua fuerint confeſſæ pecca- ta. Si fortè(quod abfit) hoccontigerit, fic pæniteat, quo- modo de filia fpirituali, Epifcopus quindecim annos Presbyter duodecim,& deponatur;& tamen in conſcien- tiam populi devenerit. o aa f E Eai apparet, quod, five proprium, five tana E 7_ vi; ma mulier de facro fontej ufèeperit,non ided à Viro uo efi feparanda, Quod dr de Uero fireiliter oportet intelligi. res — — —— A FREN b al debuiffe. c Cent ibid. d Sent abidem,© Polycdgdit3g f al quindeim; B Pae. shrde. quindecim, g ab ddom. Pa fponfalibus intet infane Decreti Secunda Pars. tes prohibitis. 960 QUÆSTIO IL Ponfalia ante feptennium contrahi non poffint. Solo enma e.` en confenfu contrahuntur, qui intervenire non poteſt, ni ſĩab utra· gue I parte id intelligatur, quod inter eos agitur. Prubatur ergo[þonfalia non poffecontrahi inter pueros, quorum atatis mfipa milàs conſenſum non admittit. Teftatur hocidem Nicolaus Pa- pa, dicens 1% Utraque J Sse efl emendatum ex plerifg, vetuftis, cùm A d Q vetuflis, c antea legeretur, alterutra. utriufque enim- confenfus necefarips — f CAP. Q Ante tempus conſentiendi conpi- gium contrahi non po- tefl. yï non a eft confenfus utriufque non eft conjugium: Ergò qui pueris dant puellas in cunabulis,& econ. verfo, nihil faciunt, nifi uterque puerorum, potquams venerit ad annos diſcretionis, conſentiat 1, etiamſi patet & mater hoc voluerint& fecerint. In Decretalibus rit. de deſponſatione impub. caß. ꝛ. habety instrum hujus capitis, O adjicsuntur alia ex eo Nicolai reſcribto. 1€ Coni entiat, In vulgatis codicibus fequiturmec eltcon. jugium, niſi ſit conſenſus utriuſque: qua verba abfinta plo riſque manuſcriptis. QUAÆASTIO IIL I Usd b autem fpirituales vel adoptivifiliinatirali ps buscopularinon poffint, Nicolaus Papa refpondeni ih confùlta Bulgarorum, cap.2. teftatur, ita dicens C. I q Qu defacro fome fufapitur filins fi epis à quo ſiiſcipitur. Ta c diligere debet homo eum, qui fe fulcipitde fas cro fonte, ficut patrem. Trem, 4 Eft inter fratres & filios ſpirituales gratuita& ſancta communio, quæ non eſt dicenda conſanguinitas, ſed potiùs habenda fpi- ritualis proximitas. Unde inter eos non arbitramut poffe fieri quodlibet legale conjugium: quandoquie dem nec inter eos, qui naturâ,& eos, qui adoptionef- lii ſunt, venerandæ Romanæ leges matrimonia contráhi permittunt. Item.$ Si ergò inter eos non contrabitut matrimonium, quos adoptio jungit, quantè potiùs à carnali oportet inter fe contubernio ceffare, quos pet cœlefte ſacramentum regeneratio Sancti Spiritüs vincit? Longè igitur congruentiùs filius patris mei, vel frater meus appellatur is, quem gratia divina potius, quam hnmana voluntas, ut filius patris mei, vel frater meus effet, elegit; prudentiusque ab alterna corporis comme ſtione ſecernimur. C. 11. G Filia fpirstuals carnali S nubere potefl. f Item Zacharias Epifiopus fervus fervorum Dei, reverendiſfimo Theodoro Epifeopo Ec- cleſia Ticinenfis. ph d nobis tua veneranda fraternitas obtulit, per quod feifcitari curåfti, fi liceat filio, cujus pater alterius filiam ex facro baptiſmate e fufceperit, fice- ptam, id eft, fpiritualem ejus patris filiam( quod dict crudele eft Jin matrimonio accipere, quod apud te enot- miter afferuifti contigiffe. q Sed bene tua fana fra- ternitas compertum habet, quòd Dominus præceperit pet ——— ··— a Extrà, de deſponſc impub. cap. 2. Pannorm. lib, 6. cap.122 b Sentent. 4. diſtindt. x Sentent. shidem.Ivo p. 2. cap. 13 Ivo ferm. zde rebus filio nullo modo —— ér part. g. cap. 34. Pannorm. lib. 6. cap. 123. Ecclefiaficis. d Polycarp. libr. 6. tiul g A Gimus libr. 1% Ulr. 6. cap. lub.& alib cap. 27, Ivo part, i» ¢ap 307: Fannorm. (gh Moyſem.

e De nuptiis cum fhirituali vel 9 6 I adoptiva fieri prohibitis, Cauſa XXX. De nupti cuiz Quet. HL&IV. 2e 962 Moylem, a dicens:|, Turpstudinem x patris tui, vel ma- y tris, vel fororis non revelabis; turpitudo enimtuaest:j Cùm 2 ergò à propria conſanguinitate jubemur abftinere, mul- tò magis à{pirituali noftri patris filia, omni excuſatio· ne aut argumento ſepoſito, fub nimia diſtrictione nos cavere convenit: ne in iram divini examinis incidat, fi quis tali facinore miftus, mir imè reftrinxerit frana lu- xuriz. Unde& omnes z3 omninò cavendi funtà tali ſceleris commiſtione, ne in perpetuum pereant: fed hunc, qui hujus perniciofæ temeritatis auĉtor, anima fuz falu- tem deſpiciens, impiiſſimo ſe miſcuit matrimonio, per omnia tua fratetnitas ſtudeat ſeparare,& pœnitentiæ dignæ ſubmittere, quatenũs ab æterna erutam é damna- tione animam ejus lucreris. 1 J Turpitudinem] In decretis Zacharia ſ qua ſunt in ue- tufocodice)& apud Anfelmum& Tuunem habentur omnias ut in capite 18. Leuitici. 2 Q Cùm ergò] eifdem decreth fic legitur: Turpitudi- nem enim non revelare dicitur, dum à propria conſan- guinitate præcipimur abſtinere. Multò magis,&c. Unde&omnes] Apud Anſelmum eft: Unde& o- mnes omninò cavendæ ſunt talis ſceleris commiſtio- NES: C. IIi g Filiofuo filiam, guam de facro fonte fis Sèepit, nulas tradere audeat Irem Zacharias& Deusdedit. On c- oportet filiam, quam de facro fonte: fuftepe- rit, aliquando filio fuo in matrimonium tradere; quia in divina fententia germani effe inveniuntur.- Si quis tali facinore commiftus minimè reftiinxerit fræma luxurig, ab Ecclefia catholicaabominabitur. Sed fi con- verfus fuerit, poft feparationem feptem annis pæniten- tiam gerat: Confciis fimul cum au&ore d. fit ifta con- ditio: id eſt, ſimul eum cooperatoribus& conſentienti- bus pœniteat. 2 pars. Filii verb five ante compaternitatem, five post nati« Juerint, licite conjunge poffunt. C. IV. ꝙ Filiivelfilie, ante vel post compater= nitatem genita$ legitimè conjungi poffunt. Unde Urbanus feribit Vitali Presbytero Bits stenfiy dicens. Uper e quibus conſulit nos tua dilectio, hoc videtur nobis ex ſententia reſpondendum, ut& baptiſmus fit,fi inſtante neceſſitate fœmina puerum in nomine Tri- nitatis baptizavetit,& quõd ſpiritualium parentum filii, velfiliæ, ante vel poft compaternitatem geniti; poſſunt legitimè conjungi, præterillam-perfonam, per quam compatres ſunt effecti. C. V. Qui er compaire vel ummaire poſt ſuſce- Pros flios de fonte nati fuerint, conjungi non poffunt. Pafchalis verd fecundis pos? compaternitatem Centtos copulari prohibens, ſeribit Khegino Epiſecpo. por ſuſceptum verò de fonte filium vel filiam fpiri- tualem, qui ex compatte vel commatre nati fuerint, matrimonio conjungi non poffunt; quia leges feculi non emancipatos adoptivis prohibent copulari. J. Anſelmus lib.so.cap 34. referi fert integram hane epiftola šterag Polycarpus,cujus initium est ine. poftuxoris, infra ead.q, 4e continenter post ilud fequitur hoc caput,€ deinceps ci porrò duorum. infia 32. p2. O3. Ipfias verd epiflola autorem ér ipfici- tant Pafthalem fècundum.$ [Hemer g libro23. Digefforum, tit. derita nuptiarum, per- Penditur, inquo ita legitur.| a Leviticer. i8. b alit. erutas damnatione animas eorum. € Polye ibid, Anfèl.lib,10.cap.28. d al afore. e Sentent.g. difina.-f Genient.. Aafl. 2. Polye. lio. kit, Anf: baos Egge C. VI. PALEA. Er adoptionem quæſita fraternitas eouſque impedie nuptias, donec manet adoptio: ideoque eam, quam pater meus adoptavit,& emancipavit, potero uxorem ducere. què,& ſi me emancipato, illam in poteſta- te retinuerit, poterimus jungi matrimonio. Itaque vo- lenti generum adoptare, ſaadetur, ut filiam emanci- pet. Similiter ſuadetur ei, qui velit nurum adoptare, ut emancipet filium. Hac palea habetur in aliquot verulſtis, à quibus catera abeſſũ ſolent,& non diſtinguitur à fuperiore capite, 3 pars. Siguis verò aliquo fortuito cafù fliam ſus comma éru uxorem acceperit non cogitur eam dimittere. C. VII g Non cogitur quis:mittere fidam fus commatris quamduxit in conju- Jm. Unde in Triburienli Concilio kgitur ,c.48. Llud a etiam nec canonicå inftitutione definimus, nec interdictione aliquà refutamus, ſed propter eos, qui dixersd de eo ſentiunt, hoc loco aliquid commemo- ramus, Si quis ſuæ ſpiritualiscommatris filiam fortuitòs & ita contingente- rerum cafu in conjugium duxerit, confilio maturiori ſervato eam habeat, atque honeſtè le- gitimo conjugio operam det. QUASTDTDO IV. Eliſtam uerd compatris uxorũ ſus mullus in counꝶigens ducere potest. C. I. G. Duas commaires alicui habere non licet: Unde Nicolaus Papa firibit Confantienfi Epa- Sfiopo Salomoni, u Cifcitatur ġà nobis fan&itas veftra, fi aliquis ho- Wino duas commatres habere- valeat, unam poft al- teram. In quo meminiſſe debet ſcriptum eſſe: ¶ Erum duo in carne una.] Itaque cùm conſtet, quia vit& mu- lier una caro per connubium efficiuntur, reſtat nimirum virum compatrem conftitui illi mulieri, cujus mattimos nio afliimpta uxor commater effe-videbatur: 8 idcirco liquet, virum illi fæming non poffe jungi in copula», quæ commater ejuserat, cum qua idem fuerat una carg» elfectus. C. 1I. ꝙ Octo annis pœrniteat, qui duabus com- matribus commiſcetur. Irem ex Concilio Chalcedonenfi, QI pater& filius, aut duo fratrescum una mulieres aut ſi cum matre& filia, aut cam duabus fororibuss aut cum duabus commatribus aliquis concubuerit, ſe⸗ cunduùm antiquam& humaniorem definitionem octo annis pœniteat. G In Concilio Chalcedonenfi nihil hujufmodi extat traltatumy> autdefinitum. Ex eotamen refertur ctiam in fiagmento paniten töalis inserts auforis; eodemg, modo citatur infiù e. poft uxoris. CIIL g Nullus duabus commatrilus commiſceatur. Eem Innocentius Exuperio Tolofano Epiftopo»` S! æ quisex:x uno conjugio filium aut filiam alteris Jus de ſacro fonte ſuſceperit; aut ad chrifima tenuerity. vel Chriſtianitatis miniſterium e dederit, ambo& vir- & uxor compatres exiſtunt parentibus infantis; guia vis“ & mulier caro una effe&ti funt.;: 1 4 Exuno] M plerifque vetnfis exemplaribus, dx ehden» colleStione decretorum incerti autoris legitur, B quis unus ex conjugio. Jn epiftola verd Innocentii Exuperio Tolofano Epiftopp ſeripla, hoc nom habetur. 2 pars. Eecontrario in sap. 47: venitur: in Concilio Triburienfi a Sent. ibid. Burchard.lib.17..46. Tva p.:-97: b Sent.ibid. Ivop.1. c. la.& p. 9. ct. Bånn. d7e663s C Gemas Q Poljg- G Taz dga dath e al. ngſier ium. ub p

93 commatribus. De nuptiis cum duabus .1V. G Uxorem compatris ducere potest, cnjus ipfa commater non fuerat. Aui à ſpiritualem habet compatrem, cujus filium de Qu facri fontis accepit`b,& ejus uxor comma- ter non eſt, liceat ei, defuncto compatte ſuo, ejus viduam ducere in uxorem, ſi nullam habet conſanguinitatis pro pinquitatem. Quid enim? Nunquid non poſſunt con- jungi, quos nulla proximitas carnalis, vel nulla genera tio ſecernit ſpiritualis? C TN De eodem. Item in epiftola Pafchalis Papæ I1. ad Rhe num Epiſcopum. Oft- c uxoris obitum cam commatte uxoris viri fu- perſtitis conjugio copulari, nulla videtur auctoritas, yel ratio prohibere. Neque enim cognátioni carnis co- gnatio Spiritůs comparatur, negue per unionem 4 car- pisad unionem Spiritüs pertranſitur. 3 pars. Notandum vera est, god álind esf, commatrem a- lien jus cognoſcere, alquẽ aliu I, derelictam ab aliquo commatrem alicujus fiert. Aubforitis illa Nicolai Papa, dx Chaleedonenfis Sy- nodi illum prohibet commatris ſua uxoris matrimonio copulari, qui uxori fue debitum reddidit, poſtquam illids commaten æxtitit Illa vers aultoritas Triburienfis Concilii ilos permittit matrımonzo co- pelari, cujasuxor, poftquam à viro ſuo derelinquitur, illius com mater efficitur» nec post compaternitatem á u Queritur autem, an uxor cum martto in bapt Pefiiperepue: C. ſuo cognofiitur mate fimul dabeat g Uxor fimuleuma m alicujus in bkaptifinate non fisftiptiat. De his ita ſeribit Urbanus II. Litali Presby- tero 1 Blixia. Uòd e autem uxor cum marito ĩn baptiſinate fimul Ci debeat ſuſcipere puetum, nullà auctoritate. re- peritur prohibitum. Sed ut puritas ſpiritualis paterni- tatis ab omni labe& infamia conſervetur immunis, di- que inſimul ad hoc aſpira Quia vero piacul rium gnum eſſe decernimus, re min commiſit, ribus, nupſit, magna juxt debet injungi. NJ Presbytero J] Antea legebatur, Epifcopo. Emendatum estex exemplaribus Vetilſtis, quæ collata ſine. Et eadem ci fù rA hdc eddem causd,.3» Iü per quibu S: Illud vero Triburienfis Concilii:[Qvi ſpiritnalem habet compatrem,&c.] ante hancprohibi; vel uxor coammater accibiatun, non ex eodem filio cum vir bus ioro- tia fibi S alco. Qu MOTI O V t Üd autem clandeflina conjugia fieri non i ps Evariftus Papa teflatur, Jeribens Epifi epiſtolit. .L g Clandeſtina conjugia fieri non debent. Liter f legitimum 1 non fit conju his, qui fuper ipfam f bere videntur,&à quibus cuftodi à parentibus,& propinquioribus; dotetur,& ſuo tempore ſacerdotaliter precib oblatio z iis, ut conſuetudo docet, cuſtodita& fo- eminam dot xor petatur,& tur,& legibus paranympl Rar ina arrini co O iam, Anſelmus, Iuo& ata, à proximis con empore ta le 1h n Capi rAJ> 8 npore petita legibus des$ ne. Sed fere ia 3 in Concilio Rhemenfi Trofleiano,.8. O libg-cap c fo ter pi r 7 idua 1 3 tur 2, ac folenniter accipiatur.& biduo., vel triduo žy orationibus vacent,& caſtitatem cuſtodiant. Lem a Sentent. ibid, Polyc. l6. tit. 6. Burch. I. In. c. æ6 Ivo p9. c9ő. Pannorm..-cé7. b al fafiepit. c Sentent, ibid. Polycarp ihed. Anſo l. lo.c d alit. unitionem.€ Sent. ibid.£ In 7. cap.463. Sent q difna 28. Polyel.6 titg. Anf: capit Caroli. lib Lro..2. Evop h. cap: Rannl, r EE Decreti SecundaPars. Pise 964 De nuptiis clane T q Ita peracta legitima ſcitote effe connubia: aliter verò præſumpta, non conjugia fed adulteria, vel contubernia, vel tupra aut fornicationes potius, quam legitima con- jugia eſſe non dubitate, niſi voluntas propria ſufftaga- verit,& vota ſuccurrerint legitima. 1€ Legitimum] In qiſtola ipſainterjiciuntur hacfſicutaà Patribus accepimus,& à ſanctis Apoſtolis, ecrumq́; ſue- ceſſoribus traditum invenimus. 2. J Detur,] Anted iegebatur, à legibus dotetur, quod jam ſuperil's dictum erat. Emendatum oſt ex vetulſtit editioibus Concileorum, capitularibus, Anſelmo& Iuone. C. II. Nuptias occultas celebrare mn licet. Irem ex decretis Hormifdæ Papx, c6, Aeee a fidelis cujuſcunque conditionis ſit, oceultè nuptias faciat, fed benedictione acceptå à Sacerdo- te, publicè nubat in Domino. q Apud Burchardum, Fuonem, Polycarpum,& in colleclinne, quaest tomo tertio(onctliorum post decreta Alexandri tertinpart. 409. cap. to. citatur fimiliter ex decretis Ho rmifde.:Verum infecunds collectione decretalium, tit. de clandeſt. deſponſe citatur ex Alexa. dro tertio, qui primus audtor hujus capitis effe non potek; quippe qui pofierror fuit Gratiano. HIL g Nuptia publsce celebrari debent. Item Nicolaus ad confùlta Bulgarorum, cap.3. Oftrates 4 tam mares, quàm foemine non'ligatt- ram auream, vel argenteam, aut ex quolibet metal- lo compofitam, quando nuptialia fodera conttahunt, in capitibus deferunt: fed:poft fponfalia, qua furra- rum ſunt nuptiarum promiſſa, fœdera quoque t con- ſenſu eorum, qui hæc contrahunt,& eorum, in quomim poteſtate ſunt, celebrantur:& poſtquam althis(pon ſam ſibi ſponſus per digitum fidei annulo infignitum de- ſponder it, dotemque utrique placitam ſponſus ei cum ſeripto pactum hoc continente coram invitatis ab utri que parte tradiderit( aut mox, aut apto tempore nevi delicet ante tempus lege definitum tale quid fieri pit- ſumatur,) ambo ad nuptialia fœdera perducuntut:& primùm quidem in Ecclefia Domini cum oblationibus, quas offerre debent Deo per Sacerdotis manumi, ftatu- untur, ſicque demum benedictionem,& velamen cœ- Yeftefufcipiunt.:Ieem.€Q Hæc funt, præter alia, quæ ad memoriam non occurrunt, pacta copjugiorum folennia. Peccatum autem effe, ſi hæc cuncta in nuptiali fædere non interveniant, non dicimus, quemadmodum Gracos vos aftruere dicitis. C. 1V. g Ineo trahendo conjugio sfa fant abo ſer danda. Item Leo Papa. Uilis æ debeat uxor cfle, quz nabenu dùm legem, virgo caſta,& deſponſata in virgil te,& dotata legitimè,& à parentibus tradita a 4 ſponſo,& à paranymphis accipienda:& ita ſecundum legem,& Evangelium publicis nuptiis in conjugtum R 1idè firmenda,& omnibus diebus vitæ(niſi ſu,& causà vacandi Deo) nunquam propter ſeparanda;& ſi fornicata fuelit 1, dimittende vivente altera non ducenda, quia adul Dei non poſſidebunt,& pœnitentia illius 2 pe! ram recipienda habenda eſt ſecun- å- ly a+ eviL Ivo& Pasnormia ctant 6X Let tular..279. refertur ex B. Auguflinoé infià 76..2 c iria(qud citatur eæ B̃. Hieronymo) in illis verbis& reliqua qua{equun- tur in prædictis, videmur indicari quæ in hoc capite continenti, iepa a Polycarp. ihid. Burch. Lg.cap. z- Ivo p. b Ivap:..ó Pann L6. ap.€ al. quaque. Anf L10..Burchd..:2. lvop scito Fann. lb.cds. dita ſponſo. f rur. 6. qro 8. c. 141 Pam.... d Pohhc.-4, mA e altre

lelis cu at, fed beneditin 11 Don ji rdurs, bune nealorun pi ebrantur:& r digitum Aderans gue ut e€ ugue mino, 965 aula 1@/ Fuerit,) In Concilio Trofleiano, G capitularibus fequiturs & vir ejus voluerit., 2§ Illius] In ziſcdem legitur,& pcrnitentia illi reci · pienda. C. V. 9 Quomodo ſponſus&. ſponſa ad benedictio- nem accedant. lem ex Concilio Carthaginenſi IV. c. 3. ponſus à& ſponſa cum benedicendi ſunt à Sacerdo- te, à parentibus fuis, vel à paranymphis offerantur 1: qui cum acceperint benedictionem, eãdem nocte pro reverentia- iplius benedictlonis in virginitate perma- neant. 1 q Offerantur:] Seguebaturs in Eccléfia Sácerdoti:que abfùnt à Conciliorum editiontbus é codicibus manufèriptis, Bur- ehardo& Ivone, nec habentur fap. difi.23,c. fin, ubi hoc idem afera Ear, ..VI.@ Sine publicis nuptiis nullis ducat UXOreTA, Item ex Concilio Arelatenſi 6:6; Ullum e: fine dote fiat conjugium: juxta pofibili- tatem fiat dos;. nee fine publicis nuptiis quifquam» nubere, veluxorem ducere prefumat. His omnibus auctoritatibus occultæ nuptia prot bentur: atg; idleb cum contra auctoritatem fiunt nuptiae pro infectis babers debent: 2 ps Sed quarity r,guid fibi velint iila fòlennitates velaminis, E annuli, quæ in con jigais obſer vauntur: G. VIL G Quare femina velantur, dum Marsi tantur., De hisita firib Iidorus.. lib. de officiis, cap: 19: Fme d: dum maritantur, ideò velantur, ut nove- rint ſe ſemper maritis ſuis ſubditas eeſſe& humiles. Item, quòd nubentes poſt benedictionem vittà 1 in- vicem, quaſi uno vineulo copulantur, videlicet ideò fit, ne compagem conjugalis unitatis difrumpant. At verò, quòd eadem vitta candido, purpuredgue colore permiſceturg cander quippe ad munditiam vitæ, purpu- ra ad fånguinis pofteritatem adhibetur; ut hoc figno & continentiæ 2 lex tenenda ab utriſque ad tempus ad- moneatur,& poſthæc reddendum debitum non negetur. Item, qudd in primis negotiis annulus à ſponſo ſpon- ſæ datur, fit hoc nimirum vel propter mutuæ fidei ſi- gnum, vel propter ãd magis, ut tkodem pignore eorum corda jungantur. Unde& quarto digito annulus idem in- ſeritur, quòd in eo vena quædam, ut fertur, ſanguinis ad carufque perveniat. I€ Vittâå j Tn editione Ifidori@lonienfi legitur, vittæ uno invicem vinculo copulantur, videlicet ne compagem,&c. in Vaticano antém codice, poft benedictionem à Levita uno invicem,&c. 2 Continentiæ lex] Sic emendatum es? ex'originnli iñi- prffo& manufirspid. Anteàenim legebatur ut hoc figno& continentia,& lex continendi ab utriſque ad tempus ad- moneantur. C. VIII. Nuptia dicuntur ab obnu bendo, eò quod caput fium obnuberèfoleant, lem Ambrofius in libro f de Patriarchli. 3 N ic g illud otioſum, qudd cdm veniret Rebecca h; ps vidit Iſaat ambulantem,& cùm interrogaſſet, quis eflet, cognito,quòd ipfe eflet,chi duceretur uxor, deſcen- dit,& caput fuum obnubere cœpit, docens verecundiam nuptiis præire debere. Inde enim& nuptiæ dictæ, quòd pudoris gratià ſe puellæ obnuberent. 4 pars. Sed objicitur pramiſlis: Multa ſum, qua prohiben: tur, qua fi fiant, ex poftfucto con valeſcunt. Prohibentur voven- tes matrimonia contrahere, qua tamen f contraxerint, inviolata a Supr. difl.23.¢ fin Polyc.ibid. Burch....1vo...143. Pann, .6..20. b Habetur in..õ capiz Bureſnl.ꝙ. cib. Ivo.8. €. 144. Pann lbc. A Ivo:..7. é.Pann. lbc. e al Jubjetas. f Lib.: de Abraham, cap.9.` B` Tfidorus dib, de Mlic..caß. Ig. h Genefizg, Caufa XXX. Quæft. De nuptiis clande- 6 6 ftinis. 966 bermanere oportet. Sic.clandeſtina conjugia contra leges quidem ſunt, tamen coutracta dilſolvt non polſunt, quia ex legitimo voto ſicbe ſequente corrolorantur. Dnde Evariſtus cuùm dixiſſet, a[Caliter pra ſumpta non ſunt conjugia, ſed adulteria: Iaddidit,niſi voluntas propria ſuffragaverit,& vita fuccurrerit legie tima. j C. IX. Hinc etiam in novellis. Iquis 6 divinis tactis ſcripturis juraverit mulieri, le⸗ itimam ſe eam uxorem habiturum, vel ſi in Oratorio tale ſacramentum dederit, ſit illa legitima uxor 1, quam- vis nulla dos, nulla ſcriptura alia interpoſita ſit. I Uxor,] Apud Iulianum anteceſſorem, eæ quo videtur ſumpeum hoc capitulum, fequitur, Ñi tamen ci conjuncta fuerit. His ita reſpondetur. Con jugia, qua cldmn contraſnintur, non nes gantur effe conjugia, nec jubentur diffolvi, f utriuſq; confeſßione probar: Poteruut: veruntamen probibentur, quta mutatä uolun- tate alterius eorum, alterius con feſlione fides judlici fiert non poteft. Unde publice, com alterins votainalteram partem fe tranfiulerinty pro priori conjugio, quod judici incertum est, fententia ferri non pos terit. Incertaenim(ut Sixtus Paba ſerabit c Epiſcopis per Hiſpa- niam conftitutis) nemo Pontificum judicare præſumas:& quam- vis vera fint, tamen credendanon funt, nifi qua certis indliciis com- probantur, nifi qua mañni feſto judicio convincuntur, nifi qua ju- diciario ordine publicantur. Hinc etiam Victor Papa. d ſeribie Teeophilo Epifèopo: ¶Incerta, chariſſime, nullatenũs judice- mus, quðusque véniat e Dominus, qui latentia produ- cet in lucem,& illuminabit abſcondita tenebrarum,& manifeſtabit conſilia cordium. Quamvis eniin vera ſint, non tamen credenda ſunt, niſi quæ manifeſtis indiciis: comprobantur; nifi quæ manifeſto judicio eonvincuntur, niſi quæ judiciario ordine publicantur.] C. X. g Ante juflam probationem nullis esè judicandus aut damnan- dus. Irem Evariftus Pàpa, epifi: 2: omnibus Epiſcopis. Ullum F ante veram juſtamque probationem ja- dicare aut damnare debemus, teſte Apoſtolo, quã ait: Iis quis es, qui judicas altenum ſer vumꝰ Domino ſuo- fiat aut cadit,|} Mala itaque audita nullum moveant, nec paffim dicta abſque certa probatione quiſquam un- quam credat: fed ant& audita diligemter inquirat, ne præ- cipitando quicquam aliquis agat. GC- XI- g Non fùnt aliqua judicanda prins quàm certis demonfirentur indiciis. Im Eleutherius Papa h; epifiola ad Gal- lia provincias. Udicamtem: oportet cuncta rimari,& ordinem rerum inquiſitione diſcutere: interrogandi, reſpon- iciendique præbitä patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium illuminata 1 ft pleniter: nec liti» gantibus judex priùs velit fuå ſententia obviare, nif quando-iph jam peraćtis omnibus nihil habeant in quæ- ſtione, quod proponant:& tamdiuactie ventilletur, quo- ufque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter inter: rogare oportet, ne aliquid pratermiſſum fortè remanc- at, quod annecti conveniat. ER 1$ Illuminata] In loch indicatis kgitur, liminata, s» Pleriſch autem veruſtis Gratiani exemplaribus, luminata. b Inl: anteceff confit. 74. tap; g. Sèn. g: Epift. à Sup:eddl. aliter. diſt. 28. Ivo.s. cga C part.16.8,142. Pann....5. c d Epiff. l..2. e 2. Cor. 4. f Suß. ⁊. q̃.v. Deus omnipotens. 20. Anſel..ac.o. g Nom. iIa. h Ei in decretis Iulu, cap. 31.& in c. Hadrianicap. as.& in.Ia.capteꝶo. i Polyed.5, tit-3 1V0 P. b..d1b. 17. Pann..&.c. 119.& icꝶ.

De nuptlis inter adulterum 967& adulteram. Ex pramiſsis manifefte colligitur, qudd: pro sncertis certis reces dendumnonest: necin re dubig, certa danda est fententia, Cuns autem fides dubiarei, nifi tefiumapprobationes vel legitimå confef fione judici fieri non va leat, teſtes autem aulloritate Calixti Paps à Ae aliis catufit vel negotiis leſti monium Aicere non valeant, miſi de his, que ſulb eorum præſentia facta noſcuntur; anparet clandeſtena con- Augia idled elſẽ proinbita, quia cum alter eorum conjugalen affecttm Gadl alterum habuiſſe negare voluerit, legitimis probationibus con- vinci non poterit, quibus deficientibus; judicis ſententiä riteè alſo- kutus reatum adulterii uterque incurrit, dum utroque corum viuen- te alii fa. copulaverint. D —= — s CAUSA XXXL AAD A dulter adulteram ſibi en uxorem accehit: fliam ex gS Yai ea ſuſceptam cuidam in conj gem fè daturum jura- A A Pa wit: illa afenfwn non prabust: demde pater alii A vas eam tradidit: à prema repofèitur. e Quaeritur, an poflit duci m conjugium, que prise polluta pèr adulterium? g. Secundo, an filia invita ſit tradenda ali cui? ë Tertid, an poft patris[ponfionem illa pofa nubere alii? SAT a cujuſclam alius vonfiupravit: eo mortiio, a- A Ee 5: IAA QuUASTIO L í Dülterto polluta prohibetur duci in conjugium, anfos ps, ritate Leonis Papz, quå dicitur. C. I. 9 Adulterio polluta non ducatur ab eodem in anatrimontum. No c ducat in matrimonium, quam priùs pol- luit adulterio. C. IL 9 Licet alicui ducere in matrimoniumy guam pris polluit adulterio. Sed Auguftinus econtra teftatur, fè lerium de nuptiis,& conc lib. u. cap:lo. ps d mortuo viro, cum quo verum connubium fuit, fieri 1 poteſt conjugium, cum quo præceſſit a. anè ns ad Va- dulterium. Eem sn libro de bono con ju gali, c. iꝶ ·€ Poi fieri nuptias.ex perfonis malè conjunctis, honeſto placi- to pofteà conſequente, feſtum eſt. 1 J Fieri poteft cosi JA Auguſtini, E uno Vaticano c Legitur, fieri verum connubium non poteſt. Vaticanis recentioribus ejufdem libri abest á Hæc ultima auctoratas Auguſtent de i turd. De quo etiat A..£.. ulteriùsei conjungatur matrimonio, quam priùs polluit adulterio. Nolumus enim, nec Chriftianæreligioni con- venit„ut ullus ducatin conjugium, quam, priùs polluit per adulterium. i i ei f, nifi priè itenti Hleſabaudtendum M, aifi priès peraltå pænitentiá dr fi nihil in mortem viri machinatus fuerit: vel f vivente viro fidem adul- tera non dedit, fè Jumptaram cam fibi in conjugem, fiviro ejus fhe perviveret. C. IV. Q Post mortem virinon potest adulteram gn conjugium ducere,gui viro vivente jurar mentum fibe futurarum nuptiarum prebuit. Vnde in Concilio Triburienſi giur, Elatum à eſt auribus ſanctorum Sacetdotum, quen- dam alterius uxorem ſtupro violâffe,& infuper mæ- hæ vivente viro ſuo, juramentum dedifle, ut pot legie timi mariti morten, fi ſupervixiſſet, duceret uxorem- quod& factum eſt. Tale eggo connubium prohibemus & anathematizamus. g Hujus capituli fententia guidem est.in canone gol Triburienfis, quod estat. Sed eum Burchardus hac citetex tapi, „videtur alterins effe, quod defideratur, C. V g Poft peraflam pænitentiam poterit ja duain in conjugem dicere, quam viro vi vente hen adulterium polluit. Irem incodem 6. Iquis e ente marito conjugem illins adulteräſſe accuſatur,& eo in proximo defuncto, eandem ſumpfl⸗ ſe dinoſcitur, omnimodis publicæ pœnitentis fubjiciae poſt pœnitentiam præfatam 3 i la: nifi fortè vir, aut mulier f t, occidiffe notetur aut propin quitas, vel alia quælibet ac tio criminalis imëdiat. Quod fi probatum fucrit, fine ulla ſpe conjugii maneant pet- petuo cum pœnitentia. T Burchardus r I ant ex Concilia Meldenfih.69. nbrba, betur. InDecretalibus tit. de eo, gui dux.in us, quam pal pep adult. c. cum haleret.(lemens III. hoc igſum citat ex Concilio Tris burienfi ut Gratianus& Dannormia. 1 4 Pra fatam,] I» Meldenfi legitur, præfata, ut indicetur regulą jam ibi tradita,.or.& citatur infia, 36.-:2 ſi autemm. C: VL P ALEA. [ Irem ex Concilio apud Vermerias. J I.&Tqua mulier in mortem mariti fui cum aliis con» efendendo -yir eam ream effe conti- expedierit, ſervabiturr virum, qui morti bens concubinas poffe tr Prima aultorita Auguſtini loquitur de re vente viro ſdo quινuuνqau in conju, t um: cujus adulterii aliguam habet veniam, dum ejus dirur effe licita. Illud verd Leons Pape d est queà viro fonan erat repudiata, cujus vi tum. g Nullus ducat in conjugium, quam pòle luit prins per adulterium. Vndle in Concilio apud Althæum habito pra- nte Conrado Rege fiatutum eff, capó. I lud e verd communi decreto, fecundùm canonum inſtituta defſinimus&t ꝓræjudicamus, ut ſi quis cum us co vivente fornicatus fuerit, moriente nodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ea tni eã conjugalæ à C. II mariro, a aquafg ther b oft. novam Synodi Tred. fi decr. de refor. matrim.1. C Sent&. diſtiat. d Sent. ibid. vo P...lo. Pann. Fibur.sapyt urcſul..c. ↄ ꝙ. vap geai Pan t rag » ey ndum uebat vsr, reddens} | A3 filiata fit,& ipfe vir aliquem illorum ſe d occiderit, ſi probare poteſt ill am€ | lii,peteft(ut nobis v idetur)ipſam uxorem dimittere& 1 | voluerit aliam ducere 1. Ipfa autem inſidiatrix pœniten- tig fubje&a abfque fpe conjugii maneat, in multis vetuflis exemplaribpa in quibiis Phe atur antem e% Concilio apud Vermerias esah sfterii.Trudonis,© apud Burchata , Decr.tit. de divort.. premo coth ié in vulgatis codicibus ft, EX Concilio apud Yormat quidemin titulo hujus Palea legebatur.,€X Concilio Eli p no apud Vermerias. Indluubta verò eft dictio, Eliberitano qi pe Fat ad fequens capitulum. Palearum emm inter pofitio, jape yneřb in tutulis. occafionem hujufmodi erroribus dedit. 1 4j Et fi voluerit à In.Decretalibus autem legitur, pot ris, Ñ voluerit,aliam ducere. lea efe non fo sn excerptis decretorum mone f | dumi dy: Tuonern: quamvis mn f j $ liam dúcere.] Abfunt bac ab Tuot, eſt iple poſt mortem uxo. marame c. 202. Pamnur.lã. gs. Luo pil. Buri’ rne maea e. a Sent. g dift. zs. Burch.lib.g. capiGõ. Iuoſ. cab9. b In Meldenf cap.69.€ Burch..g 6 nloc d al. ſubigatur.& exIG. de divortcnl. 0. Il. Ixo p. lo. c. lsg. C. vn. Decreti Secunda Fars. g

i h fupi Talec lls. Gnin s futentia x Y. gulieri! s ipfe viti ep robale por -Mik 969 Cauſa XXXI. Quæſt. C. VIIL 9 Pofi pænitentiam reconcilietur ad com- munionem uidua, quæ menchum ſuum in virum accepit. Iremex Concilio Eliberitano,.72. Rt fuerit vidua mæchata,& pofteà eundem ha- buerit maritum, poſt quinquennii tempus actà le- gitimà pœnitentià placuit eam ad communionem$ re- conciliari. 1Adcommunionem) In varzisexemplaribus hujus Cone cilii tam imprefis, quàm manufiriptis legitur, communioni re- conciliari, 2 ps. Sed objicitur. a David cum Beth/abee adulterium eommiſit,(r mortem Uria machinatus est:€ tamen eandem Bethfabee poflea duxit inuxorem. Sed in b Veteri Teflamento multa permittebantur propter-infirmitatem, qua. in Evangelii C perfetione climinata funt: ficut permitiobatur quibuslibet dare li- bellum repudits neper odium funderetur fanguis tnnoxins. Quod Poſted in Evangelio Dominus prohibuit, dicens uxorem à viro non efe dimittendam, nifi causå fornicationis. Quadam permitte- bantur causå infirmitatis, dy facramenti futurorum ficut d Do- minus permifit filiis Ifrael offerre animalia fibi in facrificium, qua in Egypto oonfueverant paaa Tas Ais ea fibi of- ferri, quam idolis: dr ut effent illis facramenta futurorum. Sic é Bethfabee permiffa edici inuxorem, non magis causå fue in- firmitatis quarn fign ificatione futurorum. Sed est alia ratio, guå uxor defunitihuicnuberenon poft. Generaliter enim prohibentur vri& multerer frequenter matrimonia contrahere. Unde in convivio fecundarum nuptiarum Presbyteri terefe non debent. C. VIIL ꝙ Eädes& converſatio pœniten- tiam abbreviat EOTHIR y qui frequenter ducunt uxores, Sient mNceocæfarienhi Concilio,.3.€ 7: legitur: D E his, e qui frequenter uxores ducunt,& de his, quæ ſæpiùs nubunt, tempus quidem pœnitentiæ his ma- ni feſtum conſtitutum eſt, ſed converſatio& fides eorum tempus abbreviat. ¶ Presbyterum F verò convivio E ſe- cundarum nuptiarum intereſſe non debere; maximè 1 cùm præcipiatur ſecundis nuptiis pœnitentiam tribuere, quis erit Presbyter, qui propter convivium illis conſentiat nuptiis? 1§ Convivio] In vulgatiserat, connubio. Emendatum es} ex vetuftis,© originali ipfò. Gractest, gt isrkok. 2 Q Maximècùm] Locushis grace fic habet, ETE ET- jow aitsitTO T3 diyaus, Tis isa o nesróiree® o Ale HE isirews ovyrgTaTibi pO Tois gæugis; F cfl, Nam pænitentiam petente bigamo, quiserit Pres- byter, qui hoc ipfo, quod intereft convivio, nuptiis con- arit S fentit? C. IX. g Secundùm veritatis rationem fornica- ri convincitur, qui fècundam duxit uxorem. hem Joannes Chryfoftomus,[ idefh aud imberfecti in Matth. homilid 32. Ac ratione& Apoftoli præceperunt g fecundas adire nuptias propter įjncontinentiam hominum. Nam fecundam quidem accipere ſecundum preceptum Apoftoli h eft, fecundùm veritatis autem rationemo, verè 1 fornicatio eft. Sed dum permittente Deo pu- blicè& licenter committitur, fit honefta fornicatio, Proptereà benè dixit, quia Moyfes ż hocpermifit, non præcepit, Aliud eft enim præcipere, aliud permittere Quod 2 enim permittimus, nolentespræcipimus; qnia peri 2. Reg. 1u. b Deut.24. Matth. 19. d Lev. 9. E. Sent. diſt. 2. Bureh. lꝙ.c. aæ. Iuo part. G. c. lo- f Cp ejufdem., Burch....133. Ivo...48: C 385. Pann Ló..67,MartBrachar.in e. grac. Inod.cãd. g alpermiſerunt. h 1. Cor.y. à Deuraq. Maith ag f C. XI. G Necdu De nuptůis inter adlulterum Er I. 7 adulteram. 970 malas hominum voluntates ad plenum prohibere non poſſumus. 1 J. Verè fornicatio] Longe cantis loquitur verd Ioannes Chryfofomm cum alibi tumpotifimum in epiflola ad viduam jt- norem, de non iterando conjugio, gua nuper Roma efi impreffa, nes atg, perfpicue fecundum matrimonium fornicationem efe. 2 Quod enim permiitimus,] Sic eſt in gloſſa ordinaria adcap.„Matthai, inuerf libellum repudii. Sed in Hhomilia ci- cata hoc modo: Quod enim præcipimus, ſemper placet: quod autem permittimus, nolentes præcipimus 4. C. X.@ Urvitetur periculum fornicationis fecune da matrimonia conceduntur. Lem Hieronymus contra Iovinianum, lib. 1. Qao virginibus ob fornicationis periculum con- cedit nuptias,& excufabile facit, quod per fe non ap» petitur; ita obeandem fornicationem vitandam conce- ditviduis fecunda matrimonia., Melius eſt enim, licèt alterum& tertium, unum virum nôffe, quàm plurimos, ideft, tolerabiliuseft uni homini proftitutam effe, quàm multis, Siquidem& illain Evangelio b Joannis Sa- maritana fextum fe maritum habere dicens, arguitur à Domino, quòd non ſit vir ejus: ubi enim numerus marito- rum eft, ibi vir, qui propriè unus eft, efe defiit. Una e coftaà principio in unam uxorem verfa eft.( Et erunt ine quit, duo ın carnem unam,)] non tres, neque quatuor, alio- qui jam non duo, fed plures. Primus d Lamech fan- guinarius& homicida unam carhem in duas diviſit uxo- res; fratricidium& bigamiam eadem cataclyſmi delevit pœna: de altero ſepties, de altero ſeptuagies ſepties vin- dicatum eſt. Quantum diſtat in numero, tantum& in crimine. Quam ſancta ſit bĩgamia, hinc oſtenditur, quòd bigamus in Cerum eligi non poteſt:& ideò Apoſtolus e ad Timotheum,[ Kidna, inquit, eligatur non minor ſexvagin- ta annorum, quæ fuerit unius virè ub Hoc omne præ- ceptum de his eſt viduis, quæ Eccleſiæ paſcuntur elee- moſynis:& idcircd ætas præſeribitur, ut illæ tantùm acci- piant pauperum cibos, quæ jam laborare non poffunt; Simulque conſidera, quòd quæ duos habuit viros etiamſi anus eſt,& decrepita,& egens, Eccleſiæ ſtipes non mere- tur accipere:ſiautem panis illi tollitur eleemoſynæ, quan- tò magis ille panis, qui de cœlo defcendit; quem f qui indignè comederit, reus erit violati corporis& fanguinis Chriſti? Quanquam hæc teſtimonia, quæ ſupra poſui, in quibus viduĩs conceditur, ut, ſi velint, denuꝰ nubant, qui- dam interpretantur ſuper his viduis, quas amiſſis maritis fic invenerit fides Chrifti, 3 ps: Verum hoc euman exhortationem viduals continenti&s nòn in condemnationem fecundarum, r deinceps nuptiarum putas musdixiffe; quasmultoram auéoritatibus conftat licitas effe, ut ex berbis ejufdem datur intelligi. Ait enim ad Pammachium in Apologeti es contra Iouimi anum. g, nec ires, nec deme mptia fant condemnan- da cep. AT in g, quæfo, aures obtrectatores mei,& vide- ant me fecundas& tertias nuptias conceſſiſſe in Do- mino; Qui fecundas&e tertias non damnavi, primum potui damnare matrimonium* Idem ibidem.$ Non da- mno bigamos, imò nec trigamos,& fi dici poteſt, octoga- mos. Idem ibidem. M Ego etiam nune liberå voce procla- mo, non damnari in Ecclefia bigamiam, imò nec trigã- miam;& ita licere quinto,& ſexto,& ultrà, quomodo& fecundo marito nubere» a al permittimus b Tang. c Genz. d Geng: e Bims. E aoran g- Seng difgzTvo p3. capi70. Panml..ciba. [i 1

pi a 97¹ De nuplis inviga Decreti Secunda Pars. 972 ' C. XIL G Secunda conjugia, ficut é prima,| CTE PALEA. licita eſſe probantur. Econtra Hormiſda Papa ſeribit Euſebis Epiſcnpo.] Eem Auguſtinus 44b. 2. contra adverſdrium legum, T ſanctitas a nosrequifivit frater venerande,de fi- C Propþetarum,-ti. io adulto, quem pater matrimonium costraheres vult, n Gine voluntate filiiadulti facere potet. Ad quod Eus à maſculum& fœminam propagandi gene non conſentit flius, fieri non causå nuptiali caftitate conjunxit,& fecundas nu- dicimus, ſi aliquo modo ptias, quæ in utroque 1 Teſtamento permittuntur, licitas poſſe. Poteſt autem de f ehe monſtravit. f f Cq Utroque) Tn originali eff, novo quoque, cujus vera lectionis ſiint veftigia in aliquot Gratiani exemplaribus. Habent i are,& ad aim, unoquoque, Accerte de Vetere Teftamento nulla erat Hoc ab omnibus orthodoxe fidei cultoribus, nc dubitatio. Sed non es$ mutatum, quoniam aulor gilof detur| nobis tenendum mandamus keoile, utroque, g Palea ha primum,t CALIL De codem pub. E& in u ex Honorio: Idem faper primam b epiſtolam ad Co- cretalium suthic. rinthior. C. III. arum es? corpus, uins òd c fidormierit vir ejus.] Non dicit, primusvel S undus,vël quotusnec nobis definiendum eft non definit Apoftolus. d. Unde nec ullas debeo de nuptias, nec eis verecundiam numeroſitatis aufe Dominus e autem ſeptemviram non damnavit dicit in reſurrectione non poſſe eſſe, ſed tantum: nubentur.] Unde nec contra humanæ s jeo dicere,-ut quoties vôÍue em Urb n te cuidam mi ciculo fiib fidei polli- dictante decernimus, ut r, renuit,& ineadem itli prorfus fe dene- TNE bnep irum necefitatis in Aſti, hoc æe #ubent, neg z cundig fenfum a bant, nec ex corde meo quotaslibet nuptias cor iptutam, nequaquam eam invitam& renitentem Quod dicitur univiræ, hoc& omni viduæ: Bea| em viri eogas conjugio ſociari. Quotum enim u- * AT $ num corpus eſt, unus debet effe&animus: ne forè vii nvita copulata, contra Domini ,A- ut reatum diffidii, aut crimen ée; f permanfèrit.} retúlit veiba gloffa ordinarie ad:7. prioris ad| g0, cùm fuer Corinthios ex Auguftino, in libro de bono viduitatts, cI.| poſtolique pr 1$ Auferre.] Antea erat, inferre. Emendatumestex| xnicationis i us«videlicet peccati ma- glofa& B. Auguflino, cujus verba referunt cateri col| lum in eum redundare conftat, qui eam conjunxit m- od pari tenore de viro etiam ef fentien- E Gratia æceptur Sic est emendatum ex vetuflis exi II. ſloriis Regum Aragonum. Nams antek eri Sacratio. licut Am- C. IV. Q Non liceat dèfèrere viro, quam premifis f n gen brofius teflati rj pi primam.ad Corinthios, dotibus, é public atteſtatione du- Nubat, cui vult: tantùm in Domino:] id em, quem xi? Uxorem, 7, yi t+ 8 fè aptum putdverit; illi nubat; quia invite nuptia filent malos Iren Nicolaus Rodoaldo Portuenfi, r Ioanni Eseo- proventus habere.[ Tantùmautemin Domino.) Hoc eft„ut lenfi Epifiopis. Hne ſülſpicione turpitudinis nubat,& Virofua religionis n Otharius e Rex(in commonitorio I J profitetut, mS; rem poit- Gualdradam ſe à patre accepiſſe,& ſorotem poit C. I. Q Iuramento patris non cogitur puella i nubere, cui nunquam affenfum ad-| modùm admififfe Huberti Ubi primùm diligenti inve | ſtigatione inquirite,& ſi eundem glorioſum Regem- ctam Gualdradam præmiſſis dotibus, coram te- indũm legem,& ritum, quo. nuptiæ celebrari | folent, per omnia inveneritis accepiffe,& publicà má- nifeftatione cadem Gualdrada in matrimonium 1phus admiſſa eſt, reſtat, ut perſctutemini, cur ill fit, vel filia Bofonis admiffa. Sed qui Rex metu Thietbergam admiſiſſe fe dicit, aftus& dolens f tem,& pro viribusrenitentem valdè Í Verit, quoniam canonun leg ini. i liy Werit, guoniam ci nonam& legumo hominis, tantus Rex non debuit contra e auct oſtenditur) non ap-ptum in immane præcipitium mergi. In-hoc certe&s quo amorem Del, å- probat nones, nimis durum, quod dic magis reprehenfibilem oftendit, wori mundi poſtpoſuit: cùm 2 poris ſint timendi, contta juſtiti tese Nihil itaque vobisaliud pra res cor- pellen nter temperamus, ut nec etiam o æ, matris,& parentelæ aſſenſu id, quod rev ierit concedamus. Sin autem,| iat;& fi nihilfuerit 3 i ata a 1S, quod impediat,| cam auĉtorit illius defi- 5 7 any:` s a AE zaldradan uod ĩta conſtent hæc, niatis. Si verò minimè proba rit, Gualdradam onum ac legum fcita| fuiffe uxorem legitimam, neque nuptiis fecundùn mo- ibemus, quin alii viro, fi| rem celebratis, per benedictionem feilicet Sacerdotis, tantùnrin Domino,| filionoftro Lothario extitiffe conjunétam, faggeriteilli, ut non moleftè ferat legitimam fibi(fi ipfa e i apparuerit) reconciliari uxorem. Q infra. s Prees c Sent. ibid, Ivop8..20¢.| vos feire volo, quia præfata Thietberga Apoſtolicam .Corinth. z. e Matth.22,| fedem bis& ter appellavit s kà pe n td.cap:7. Ivo ſp. 9 capito.| mmea un....6E. k.Tordani. c Extradedefponfimpubetit. b Zvopbcap-2g Pann: .log. Hop..cis. Rege Pannorm. lib. 6. cap. 22.& 6 l. quid de Lot

T i m, aut reatum duik ng Are Co! Non buat legem, 81t foit:(it? poftit j, 0 ik EIEEE Rege quefta eft injuftè fuifle dejectam,& vi coactam fal- fum contra fe compofuiffe piaculum.- Nam eo tempore ad Apoftolicam fedem libellùm appellationis fus mifit, inquo non quidem adhuc confeflam, fed ut contra fe fal- ererin ogi fefe- innotuit: infùper ſubjun- f mpulfa fueros ſeitote non Veritate, i» d evadendi ſtudio( quia aliter von pfi) 4 Vos tamen memores eflote meihac vo- spræcipimus, ut cùm eadem m Synodum, ficut ſtatuimus, diligenti examinatione tracte- ſum di gens:[2 fid timor quod vol bu infinuar Thictberga advenerit; car g tis:& ſi ei ol r illa fe crimen aligyod admi- ſille confeſla fuiſſet,& econtr illa violentiam fe pertu- liſſe proclamaverit, vel ſi inimicos judices illos ſibi fuiffe teſtata fuerit, tunc illud renovetis judicium ſecundum æquitatis 1 am ut injuſtitiæ mole non opprimatur. 1 Ç In commonitorio] Hac verba videntur accipienda fèjunitä dcateri;: ut indicetur caput hoe fum- d Nicolaus Legatis fais Rodoalde Por- derit. Nam totinscapitule aonentis, quomodo ſe in ea cauſa onttorto,g nar Ficoler Gus Nicolat Legatos J nt Dätum verd ab Legatis, Nicolaus in epiftola ad Epifcopos in Con in appendice bsbliótheca SS. Patrum teflatur his verbis Porrö, quid de Lotharii uxoribus cenſuerimus(quoniam& de hoc noſtro ſcripſiſtis Præſulatui) in epiſtolarum noſtra- rum, quas per fratre& Coëpiſcopos noſtros, Rodoaldum & Ioannem in Galliam miſimus, poteritis exemplaribus reperire. Quæ vidèlicet exemplaria unà cum commoni torio, quod praæfatis fratribus noftris pro hac eacem cau- ſa ad Lotharium Regem miſſis dedimus, per fratrem& Coëpifcopum: noftrum Odonem veftræ ſanctitati tranſ- miſimus o fuiffe commonitorium hi ipfis num congrègatos, hi 18. 2 Cdðm nec etiam] Hac verba non ſiont hoc loco apuu Tuo- ſed paulo, i 4 sÈ F illa verba, admit fe fe dicit, multa nter jé o in quibu an sccontinentur, licet alio ordine,-Séd ob cloffamnon est mutatum: litur, quod nifi libera volun- tate nuku esf copulanda QUATTIO NL Vod autem post parentum ſpumſionem aliis nubere non va- leant, auctoritate Eliberitani Concilii,.ræ f . gua dicitur. F De parentibus, gur fidem fi honſaliorum. 1 qui à parentes fidem fregerint ſponſaliorum, tri- enniitemporeabftineant fe à communione: Sitamen iidem fponfùs vel ſponſa in illo gravi crimine non 1 fue- rint deprehenſi, excuſati erunt parentes. Si verò in eodem fuerint vitio,& polluerint ſe conſentiendo, ſuperior fen- tentia fervetur. 1Non fuerint) Tni originali legitur fie negatione, iteng nem, d quoſpratered abeſt diltio, illoʒ fieq habet, in gra- erint deptehenfi. non licet parentibus fþonfalia filiorum fuorum] A Veram hos de illis intelligendum eit, qua illorumm conſenſù guntur. DnE————. 80 CAUSA XXXII. Vidam vir, cùm non haberet uxotem, quandam $ meretricem fibi conjugio copulavit, gua erat fte- : z s neptis ingenur, filia originarii: quam cum o] Pater alii ve liet tradere, huic avis eam copula- SDi:t, cansa fùlius incontinentie, Deinde hre pæ- nitentid duius, ex ancilla propria filios fibi quarere cæpit. Pofleà a Juoßp...4d. 4 Hicprimum qu De'nuptiis cum me: 97² Caufa XXXII. Quæſt. I. pa 974 de adulrerio conviflus ér punitus, quendam rogavit, ut vi uxor rem opprimeret fuam; st fic eam dirmnittere Polſet i quo, faao quan- dam infidelem fibi copulavit, cå tamen conditione; ut ad(hriſtia- nam religionem tran lret. rtur., an meretrix licite ducatur in uxo- rem? ` ai Gecundo, an ea, qua causd incontinentiæ Aucitur, ſit conjunæ appellanda? Tertio, cu jus arbitrium aliqua ſequatur, an liberi avi, an origi- w narii patris? g Quartò, fi vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla gika rere? 1 Quinio, fica, qua vim patitur; pudicitiam amittere somproa betur? é Sext fi adulter adulteram poft dimittere? 7 Seprimo fi vivente dimifia, aliam pofiit accepere? 8 Oflav fi infidelem fub prama conditione liceat alicui fides lumin conjugemdu QUAÆSTI O I Vod antem me ps tisauétoritatibus tionibus probatur, enim, post Peractam pœ Natenteam, in conjugri confortio retineri non debet. C. l. g Parronus turpitudinis eff, quiuxa- rem fuam adhtteram dimitiere noluerit, Unde Joannes Chryfoftomus,[id est, auélsr operis ima perfeđi| homilid 32. ait faper Matth cg. Icut a crudelis eft,& iniquus, qui ca tamdimittit, fie fatuus eſt,& injuſtus, qui retinet meretricem. Nam patronus turpitudinis ejus eft, qui crimen celat uxoris C- IL. g Causa fornicationis vrr dimittat uxorem non tamen alteram ducat. Item Hieronymus zn comm. ad c. 19, Matth. Ixit é‘ Dominus in Eyangelio:| Quanzgue dimi- firit uxorem, nifi ob fornicationem,&aliam duæerit, mæ- limiſſam duxerit, mæchatur.] Sola torni- chatur e 7 qui S catio eft, qug uxoris vincit affectum: imò, cum illa unam carnem in aliam diviſerit;& ſe fornicatione fe- averit-marito, non debet teneri, ne vitum ggo- , dicente Scripturà c:[ Qui us&r impiusest.| Ubicungue eft igi- tur fornicaiio,vei d fornicationis ſuſpicio, libere uxor dimittitur. Et quia poterat accidere, ut aliquis calu» mniam faceret innocenti,& obfecundam copulam nu- i crimenimpingeret,fic priorem dimittere yt fecundam primå vivente non habeat ptiarum vet jubeturuxore G: FII gp Sola vri fornicatio- uxorem maculat. Idem in'spifola Pauls ad Corinthios z 6. 6s[in e ghi ordinaria. j gioq itus quecunque peccata feceritnon n infuſcant conjugem: ſed fornicatio uxorem N conji ‘propriar coinquinat ʒ ut jam nonſit viro ſuo licita, ſed quaſi adul- tera. xorem fuam dimittere adulterar CIV. g Qui nolnerit, duovtts annis peniteat fei debis ddiderit, s Chryfoftomus., tun Trem Joann L 8¹ quis uxorem ſuam inyenerit adulteram& poftea deinceps placuerit habere eam in matrimo- nio, duobus annis pœœniteat, ideò quia cum adultera cam- miftus fit, quæ adhuc crimine.-fao non eft purgata; aut a ta difas Iho p8:233. Panl 7. c8. b Jfidorus de Eeclef...19,Sent ibid. Fvo p8 c 43-Pann.l. p capp, c Proverbis. A aker.: e Gigffa ord. adeundem locum ancil Forojulienfi>.40. Ivo.b. cap. æ2. H al. adnlis- Matth. InG TAa j Hi l i

mai De nuptiis cun- meretrice. &io criminis pænitentiz ſuæ: ideò, quia pof fatisfactio-| nem pœnitentiæ non meretur vocari adultera. Similiter, ſi vitum ſuum uxor invenerit adulterum, non ad imparia judicatur.; i g Caput hocnon ef inventum apud B. Ioannem Cryfofiomum. Simileguid- Ets videtur canon alicujus Concilii, aut pœnitentialis. dam habetur sn Concilio Nannetenfi,c.t2. 2 pars. Subaudttur, nifiab adulterio mulier recedere volue- rit: quo cafu uxorem fuam vir recipere potest, nuhum pericuium ei illaturus. C. V. Poft pœnitentiam adulterii uxoren vir potest recipere. Unde Pelagius Papa Melleo a Subdiacono., E Benedito 4 quoque, quem uxorem alienam in- # dicàſti facinoroſo ſuſtuliſſe ſpiritu,& in ſuum ha- ctenus præſumere detinere conſortium, fi hoc rerum ve- titas habet, jubemus experientig tug, ut eum cum ipla quoque adultera diſtrictè mactare non dif ras,& calva- tosab invicem feparare,& illum quidem ad Lucium de- fenſorem in Apuliæ provinciæ patrimonium fine dilatio- ne fac migrate: illam verd, fiquidem maritus tuus no dolo aliquo fortèaccipere voluerit, t â ordinatione fub cautela recipiat,nullum einihil duntaxat de cætero fimi le committenti periculum illaturus.$i verò omninò X 975 Decreti Secunda Pars.| 97% neat fea matrimonio ejus, donec expleatut ſatisfa- jugum, ubi per claves regni cæœlorum non dubitatur fieri eam recipere noluerit, in alium q locum, in quo ei non liceat malè vivere, providå eam difpenfatione c conftitue CVI. g Qui adultera debitum reddit, tribus anni pæniteat, Irem ex pænitentiali Theodori. Jl. Œ quis d uxorem fuam fcit adulteram,& non vult di- S mittere eam, fedin matrimonio habere, tribus an- nis pæniteat,& quamdiu 1 pœnitet, abſtineat ſe ab illa. 1 F Et quamdiu pœnitet,] In Plereſq; vetuſtis emt,& quamdiu illa pœnitet Å rio purgato per pæniten- tia S$ fieri reconciliatio con- jugii. Irem Auguftinus ad Pollenti de adulterinis conju- „lab. 2. C. ö. non erit durum. Cur enim adhuc deputamu baptiſmate ablutos, vel pœnit £ 1s mun- tos? Hæc crimina in veteri Dei lege ñ Í dabantur, qug T in lege Novi Teftamenti unda- gali mundantur:& ideò tunc omn am Viro recipere tione le tum erat ab alio conta quamvis F David Saulis lieris ab eo ſeparatam deder am pate. cjuidem mu- am Novi Te- q ſtamenti præfigurator ſine cunctatione ꝗ receperit. Nune autem, poftquam h Chriſtus ait adulteræ: ¶ Vec egs te con- demnabo: vade, deinceps noli peccare;] quis non i elligat debere maritum ignoice uod videt ignov Domi- um amborum?-nec jam fe debere adu cujus pœnitentis crimen divinà credit miſeratione dele- tum? vi Teſtamenti, in ſanguine Chri 1e dubitatione mun- dantur., Sed ob glofa nonet emendatum., A C. VIII. De eodem. Idem eodem libro, c. 9. Non i erit turpis, neque d lis etiam poſt perpe- trata, atque purgata adulteria re iliatio con- a al Mileto. b Anfèlm. ltt, c94.€ al. difþofitione. à Anfilibidalcapsz e Sent-gdift3. Polye.lib..tit 4. Ivo .J..24². Pann..7. cap. f> 1, Reg. 18 g al contamina- - 5 tione| orgo h- doan 8.`` Sentent: sbid. Ivorbid, Pannorm. remiffio peccatorum:non ut poft viri divortium adulte- ra revocetur, ſedut poſt Chriſti conſortium adultera non vocetur. C. IX. ẹ Cam fornscationis vitium excluditur; caſtitatis virtus adſciſcitun. Item Ambrofius lib.2. de Cain dr Abel, c4. SN renuntiatur improbitati, ſtatim adſciſcitur vit- tus. Egreſſus enim malitiæ, virtutis operatur iugtel. foem: eodemģue ftudio, quo crimen excluditur innocen tia copulatur. C. X.€ Non habetur fallax apud Denm, qui ad veritatem pœnitendo re- vertitur. Trem Gregorius komil. 29. Evang. Pud mifericordem namque judicem nec ille fallax habetur, qui ad veritatem revertitur,etiam poftquam mentitur: quia omnipotens Deus dum libenter nofram pœnitentiam ſuſcipit, ipſe ſuo judicio, hoc quod errayi- mus, abſcondit. Quod a fiin adulterio perfèverare elegerit, patronus turpni- dinis,& lenocinii reus maritus habebitur, nifi eam adulteri ream acere voluerit. Unde in g. libro Cod, b de adult. é fiupro. Impp Severus C. Anloninus. Crimen lenocinii contrabunt, qui deprehenſam in adulterio uxorem in matrimoniole. tinuerunt, non qui ſuſpectam habuerint adulteram.] | ¶Hloc in mulieribus u n obtinet. Non enim eis permittitur ti: ere. Unde in librs c eodem, O tit, tt dem, iidem Impera[ Publico judicio non habere mu- lieres adulter accufationem, quamyis de matrimonio fuo violato queri velint, lex Julia declarat: que am mafculisjure mariti accufandi facultatem detuliffennon m fæminis privilegium detulit.) S2 ergo, ut ex hu ali- adulteramretinere máli permittitur, multi ritos fuos adulterii reos ide gitur auctoritatibus, minùsin conjugium duci licebit, cujus pudicitia nulla fpes habetur Debet enim inter conjuges fervari fides dr facraxientuns: gua cm defuerint, non conjuges,[èd adulteri ap, ellantur. C. XI ꝙ Veritas nuptiarum non confulit in commiſtione maris& fami- NE. Vnde Auguſtinus ſeribit contra Iulianum, dibro primo. ų Onenim d in fola, ut deliras, commiftione maris & fæminæ nuptiarunryeritaseft: quamvis fine illa commiftione nuptæ filios procreare non poflint. Sed alia funtad nuptias propriè pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiæ diſcernuntur, ſicuti eſt thori conjugalis fides,& cura ordinatè fi procreandi,&(que maxıma€ t diffe- 1 Q Quzin lege] Apud.Augufimurms legitur, quæ No- i rentia) bonus uſus mali, hoceft, bonus ufus concupifeen- tig carnis, quo bono e adulteri malè utuntur. In Pannormia citatur eodem modo: itemq; aplld L Sententia quidem frpe habetur, a nem, niſ apud $ quod habet, libro fecund Afad B Auguflinum,{y contra Iulianum nuptias a iffimen stat potifimum Ls.cap. uitimo, teme orporu™h commaiflionem, dij Hac fnt bona, quibus commendantur nuptiæ; ab illicito ufa diſcernuntur f. C. XIIL@ Prima vel fecunda nupti hac auctoritate improbari viden- tur. 3 pars. Econtra vero Ambrofius 1 improbare nuptias videtur, dicens. í : po` d Uptig terram replent, virginitas paradiſum.= & hoc intuendum eft duntaxat juxta hebraica. veritatem, quòd cùm Scriptura in pimo, e ir i cp'etis operibus ungs- quarto,& quinto,& ſexto die expletis op ——— /iam de adult.& fp a Sentibidè b titg- ad legem In faji L2. c iidemtla. d Ivo p8.:77 Pann bbe? malo] Ivo,£ al, decernuntur. Tee 4 T l ii C

Unt, accu lx] fondih pukin mupti helarum primus, ex præcepto Domi d t? í sik£ Cauſa XXXII. Quæſt. II. n dixerit a:[ Et vidit Dens, guia bonum effèt;) in fe: cundodiehoc omninò fubgraxit; nobis intelligentiam derelinguens, non effe bonum duplicem numerum, qui ab unione dividat,& præfiguret fœdera nuptiarum. Un- de b&in arca Noë omnia animalia quæcunque bina in- grediuntur, immunda funt, impar numerus et mundus, Quanquam in duplici numero oftendatur&aliud facra- nentum, quòd ne in beftiis quidem,& immundis avibus bigamia comprobata fit: bina enim ingrediuntur im- nunda,& feptena, quæ munda fùnt; ut haberet Noë poft diluvium, quod impari numero ftatim Deo poffet offerre: 1 Q Ambrofius] Sic etiam in manufiriptis Sed apud ipfum non est inventum, Habetur apud B. Hieronymum Lt.con- tra Iovinianum. Verum hoc ad exhortationem, non ad necefitatem obfèrvanda virginitatis refertur, Unde Ambrofius ait in libro exhortatronis T Firginitas ex confilio fuadetur, nen ex ii perro pracipiiur. Ntegritas c corporis expetenda à vobis eft, quamego pro confilio fuadeo, non proimperio præcipio. Sola eſt enim virginitas, quæ ſuaderi poteſt, imperari non pot- eſt: res magiĩs voti, quàm præcepti eſt. 4 pars. Cam ergo in meretrice, ut diximus, nulla fpes fidei, mulla fit certitudo pudicitia, patet, quod n cenda. Sed obj Rhaab d Hrierichuntin. retriæ, tamen Principi detribu Iuda esf cop la Chriftus poftea nafii dignatus esf. Ofèe e quog, acoro hordei meretricem emit, Sed aliud est, meretricem ducere, vel adulteram retinere, quam tud confuetudine, caſtitate,& pudi- titid exoryes: atg ali citur hgúamvis effi > de qua guam fibi an confi gło fociavit. d, aliguam earum habere, quam nullo pa- Jua revocare valeas Hoc enim penitùs prohibe- tur: ilud laudabiliter fafum legitur f. C. XIV. Q Nonest peccatum, meretricem ducere ux. Unde Hieronymus fuper Ofèe lib. t. ad cap.I. No: 8 ck culpandus Ofee Propheta(interi quamur hiftoriam) fi meretricem, quam duxit, pudicitiam converterit: fed potiùs laudandus, qu mala bonam fecerit. Non enim quibonus per pfe polluitur, fi focietur malo} fed qui malus e num vertitur, fi boni exempla ſectetur. Ex quo intelli gimus, non Prophetam perdidiffe pudicitiam fornicariæ copulatum, ſed fornicariam aſſumpſiſſe pudicitiam, quam anteà non habebat. fo à luxu car HU E STILO L PTh— A Vod autem non fit uxor, gua fòlâ causa inc duciturhincvi 5 guta conj. ucitur, hinc vidletur probari paſe, quia c n hagatlonis, non explenda libidinis causd à Hæac namq; fuit benedictio conjugii: ¶ Cr amin tutum est, multipli I. g Partus feminarum est cis fola caufa nubendi. Unde Ambrofius faper Lucam, lib..ad.r. Udoreft h fæœæminisnuptiarum premia non habere, quibus hæc fola cauſa eſt nubendi. IAem lib. 2. in princ. Dum ż conjugii præemium,& gratia nuptiarum, pat- tus fit fæminarum, non mediocris quoque caufa eft, ut Wginitas Mariæ falleret Principem mundi. Kui ergò non causå procreanda fobolis, fèd explenda libidinis a Ecclef3g. bo Genef7. c Tvo P..c. I20. 6. e Olea.63. f al intelligitur. Panmn.lótsz, h Iyo partb.ezs, 76, Panni dó. c, 24. C 25. al. cum. € d Tofùe 2. cim Pro-| f De nuptii causà,& m ut fe-| tiore exađtione debiti carnalis, qua it ad| imperium præcipit, ſed ſecundum v ex į ſtolus L 5; l-| antur, etfi eos prav in bo-| lunt, nuptiæ t f t fibi invicem copulantur, non tam coniuget, gi dentur. CIL g Nonconje non fecundum praecepta Ci conjunguntur., Hinc etiam Hieronymusad.f epifola ad Ephefios, Gien bon a omnis corgrega fti Ecclefia dici poteft, ne nonomne matrimonium, præcepta Chrifti uxor jur ri poteſt, ſed magis adu um. 2 pars. Hü irta reſpondetur. Paradiſò facta ect io hæreticorum, Chri- aput eorum Chriftus; fie quo non viro fuo fecundùm tur, ritè conjugium appella- Prima in ut efet immaculatus thors,€ honorabil ptik, ex quibus fine ardore conciperent, fine dolore parerent, cunda propter illicitum motum climinandum c extra haradiſum Fabta eſt, ut infirmitas 15, honéſt. ciperetur COn [ Propter unaquæque vir conjugati fè fibs in p ipoftolas:[ wmi fenfu,& ad tempus, ut expeditiùs vacetis or rùm reyertimini in idipſum, ne fortè t Hoc autem dico propter incontinenti ergo propter incontinentiam in naturalem redire ufu , quod non propter fi ntet y monentur, liorum procreatronem tantum mifèeri ji- nuptiae mala judicantur. Quod enim præ- ntionemn gsnerandi fit, non est nuptiarum malam, fèd esb veniale propter nupriarura bonum, quod est tripertitum; fides vi- n adeo delicat, proles,& ſacramentum. C. III. g Immoderatus ufus conjugatorum non est nuptiarum malum fed est ve- niale propter nuptiarum bonum, Unde Auguftinus de bono coniugali, c. 6. Uicquid f inter fe conjugati immodeſtum, invere- cundum, fordidúmve gerunt, vitium et hominum, non culpa nuptiarum. Jamin ipfa quoque immodera- n eis non ſecundùm am concedit Apo- ræter cauſam procreandi ſibi miſce- oresad talem concubitum impel- adulterio, feu fornicatione im illud propter nuptiasadmitti- oſcitur. Debent b ergò fibi etiam p defend N tur, ſed | con i l i j | j læ, ad evitandos, mutuam quodammodòè alteri e rius conf 3 pars, Itos concub jexvitute m perpetua continentia placeat, nifi ex a Non autem datur prefèntia quo conjugales aétus geruntur. C. IV. O Nondaturp tempore, quo conj Unde Hieror goot i legi tamen tempore præſentia Sancti Spiritũs dabitur: etiamfi Propheta effe videatur, qui officio generationis obſequitur. Sed& alia plura ſunt, in quibus ſufficit ſola vis humana,& „non Intur, m peccato | neque res indiget, neque decet adeffe præſentiam Sancti Spiritůs,. y fecun a Ivop.8cap,2 b al.quod non v g Tuo...38.| cepta Chrifi: conjungitur, Jo ig, d e Ibidem, f h Panni iee i Gent. z. diſtqa. 150 p..ciaꝶd. g ALOT. 7a 1i

ſolius incontinentiæ causa, Decreti Secunda Pars. 980 Ne nuni 979 ſtæ nuptiæ ſint. — ũꝑʒ——* w q Caputhochabetur ap d Origenem homilia 6. in Numeroso ex ipfo citatur in glofa ordlinaria Num. 1l. Sicut ergo talis concubitus non est fornicartus, fed propter bonum jugii licitus; fic etiam conjunctio illa, de qua queritur, non est con Fornicaria, ſed propter bonum conjugii licita. ' C. V. Item ficut Auguftinusaztin libro de bono con- jugali, CI Oncubing a adten pus adhibitæ, nec etiamfi causà j filiorum concumbant, juſtum faciunt concubinatum ſuum. .0 econtrario datur intelligi deiis, qui conjugalt afe- ulantur, quòod etiamfi non causa procreandorum filiorum, 4 libidinis conveniunt, non ideò fornicarit, ſed conjuges 3 2 appe Hantur. C. VI. O Co continentia fib tnbcem copi- tut. Yrobatur hoc idem auétoritate Auguftini in li- brode bono conjugali,.s- gos b quati, cùm maſcuĩus& fœmina, nec ille ma- ritus. nec illa uxor alterius, ſibimet non filiorum pro- ndorum, ſed pro e incontinentia, ſolius concubitũs uså copulantur, eå fide mediå, ut nec ille cum altera, naltero id faciat, uttuùm nuptiæ ſint vocandæ? m fortaſſe non abſurdè hoc appellari con- ue ad mortem alicujus eorum id inter eos olis generationem, quamvis non eã cau- nt, non tamen vitaverint, ut vel nolint fibi s tiam opere aliquo malo agant,ne naſcan- tur. Cæterùm, ſi vel uttumque, vel unum horum deſit, non invenio, quemadmodum has nuptias appellare poſſimũs. Etenim d ſi aliqua vir ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam vel hono uis inve- niat,quam comparem duca o adulter eſt: nec nilla, quam cupit inveni, fedcum ifta, cum qua{ic cubat, ut cum ea non habeat maritale confortium. ., VII J Fornicari juges, qui ffa» Venena procurant. e nuptiis 7 concupifientia; Et poteft qui nubium 54 CO nafci filios,vel u cur unt, non co lib...15. À Liquando e eò uſque pervenit hæc libidinofa crude- 3$ litas, ve procuret:& fi nihil valuerit, conceptos fœtusaliquo mo ntra vifcera extinguat, ac fundat, volendo fu prolem priùs interire m vivere: aut, fi inutero jam vivebat, occidi antequam naſcatur. Prorſus, ſi ambo ta- les ſunt, conjuges non funt:& ſi ab initio tales fuerunt, non fibi per connubium, fed per ſtuprum potiàs conve- nerunt. Si autem non ambo ſuntt aut illa eſt quodammodò meretrix mariti, aut ille adul- ter uxoris, nan judicen- nicida, qui abortum na corpori fit luit ad homicidium pertinere, profeĝò nec homi- nem deputavit, quod tale in utero geritur. Hic de ani- ma quæſtio ſolet agitari,utrum, quod formatum non eft, nec animatum quidem poffit intelligi:& ideò non fit homicidium, quia nec exanimatum dici poteft, fi ad- **` 4~. O vero g non formatum puerperium ï no- a Polyc..5,tit.g. Ivo.8.10.Pann,l...43. b Polye. ibid, Ivo p-..65. Pann...c. 27; c_ al. propter incontinentiam, J erig. d Pann...capig g. e Sent-padift. 32. Fvop. 10.6, 5. 4 aliquando| orig. g Sent. ibid, Tvop.to. cap.g3. Pannorm. ddI bido crudelis, utetiam fterilitatis venena. l s, audeo dicere,| | i e% tij huc animam non habebdt. Hem.€) Si ergò illud in- forme puerperium jam quidem fuerit, fed adhuc quo- dammodò informiteranimatum( quoniam magna de a- nima quæſtio non eſt præcipitanda indiſcuſsà temeritate ſententiæ,)ided lex noluit ad homicidium pertinete, quia nondum dici poteſt anima viva in eo corpore, quod ſenſu caret. f€ Puerperium] 7n vulgatis fequcbatur, Moyfes, veller, que abfùnt aplerifg, vetuflis& originali, Alia enim nonnulla dem funt emendata. C. IX. 9 De eodem. Idem in libro guaftionum Veteris dy Novi Teflae menti, c. 23. M Oyfes a tradidit:[Sż quis percufferst mulierem t 4 utero habentem,& abortiverit, fi formatum fuerit, des ammam pro animaz fè antem informatum fuerit, mulefetut pecuntid,] ut probaret non effe animam ante formå- tum. Itaque fi jam formato corpori datur, nonin con- ceptu-corporis nafcitur cam femine derivata, Nam fi cum femine& anima exiftitex 4 anima, multe animz quotidie pereunt, cùm femen fluxu quodam non prò ficit nativitati: fed fi propiùs e reſpiciamus, vide-· bimus, quid fequi debeamus. Contemplemut fafi- ram Adz. In Adam enim exemplum datum elt, ut et eo intelligatur, quia jam formatum corpus accipit ani- mam. Nam potueratanimam limo terre admiſcere & ſic formare corpus.Sed ratione infirmabata uia primùm oportebat domum compaginari,& reminduci. Anima certè, gt iritus eſt, in ſiccoha- bitare non poteſt, ideò in ſa e fertur habitare-. Cùm e ergò corporis lintamenta compacta non futetin, ubi erit anima? C. X. G De eodem. Item Hieronymus ad Algafiam, quaf, g. f femina paulatim formantur in uteris,& tan nan reputatur homo g, donec elementa confe- &a h i i braque ſuſcipiantzita ſenſusta-· tione conceptus, niſi in opera proruperit, adbuc in ventle HAC retinetur,& citò peritab r hofte, 14 Ab hofte.] Orżgmaledr Iuo,& citò abortio pert:qu abortit vocabulo& alibi,& in eadem quaſtione ufus eft B. Hiero- nymus adverfarii adventus, inquit,€a, que concepta fiuit, facit perire abortio: fd ob gloffam non esimutatum. x SUT Ca rs yui aliguam fibi ad tempus adhibet, cu" 5 difèedens,nes filiam fram ili trá effe dicitur, nec ab ea Ere, e Leo Papa ad Ruflicum Narbonenfim Epifco pum, epifl.go. al. 92.65.06.; ai i À tl ji enui- A Ncillam i à thoro abjicere,& uxotem certæ ingen ii, fed profectus atis accipere, non duplicatio conjugii, ſed prolece ntia, ſed eſt honeſtatis. Culpanda eft fanè talium negligentia: non penitùs defperanda, ut crebris cohortationibus w tati, quod neceſſariò expetietunt, fideliter exequann e Nemo 4 enim defperandus eft, duminhoc copata ftituitúr, quia nonnunquam, quod diffidentia ætatis fertur confilio maturiore perficitur. C. XII. ꝙ Legitimo matrimonio copula qua concubinam habenti traditur. Jdem bidem, c.&. On omnis Z mulier jun&a viro, necomnis filius eft hæres patris. kur. uxor eſt viri: quia Nuptiarum au- oea kdi 7. Lent.ilül, balan a Exod.211vop.10..57.Pamn.l8.-13. Sap dmi c alpriora. d informabatur:] vera lectio. a £ Sent. sbid. Ivop.r9..58. Pann(scaig g A k Dibe h 4. confuſa] orig. i De pænit. difl-7. nemo r rienfi Concil. c38.&39 1 Pahellouitas., Surchlg e ulin. —— n l.439. annd ósi em fue Ri

981 Caufa XXXII. Quæſt. III.&IV. tem fœdera intet ingenuos ſunt legitima,& inter coæqua- les a multò priùs hoc ipfum Domino conftituenteo, quam initium Romani juris exiſteret. Itaque aliud eſt uxor, aliud concubina; ſicut aliud ancilla, aliud libera. 6 Propter quod etiam A poſtolus& ad manifeſtandam- harum perſonarum diſeretionem teſtimonium ponit ex Geneſi, c ubi dicitur Abrahæ: ¶ Ejice ancillam& fi- dium ejus 5 ss ancille cum filio meo Ifaae.)& í filiam fuam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non itaaccipiendum eft,q ſ conjugato eam de- t, niſi fortè illa mulier& ingenua facta,& dotata le- gitimè,& publicis nuptiis honeſtata videatur. ¶ Paterno arbitrio viris junctæ carent culpà, ſi mulieres, quæ à viris habebantur, in matrimonio non fuerunt; quia aliud eſt uxor d, aliud concubina. 1 Cujuslibet loci Clericus,] Sic quidem in epiſtolarum editionibus; fed in codice canonum, cap. 156.& abu indica leltores legitur, cujuslibet loci Laicus. In Conc rienf, ubihoc refertur, G quisfiliam fuam,&c. 7 pars. cum ergo dicitur paterno arbitrioj datur intellige guod paternus confèenfus defi ne eo legitima naptia habeantur, juxta illuc [ Aliter non fit legitimum conjugium, ni tradatur. 1] 1 M Tradatur.] Post hoc verb dicibus citantur ex codice Tuftiniani li E zon enim erit-hares fil os col- lio vero Tribua turn nuptii,n d Ev. e Papa: um in duobus vetuf bes. tit. nec filium,{7.29. in conjunéi: ritu nup prircpio ufi ne, ex digeflis, puptia confifere.@- ex Inflit, de nuptin a precedere debeat. afo Iren Ambrofiusén tib, de Patrearchis,[ id yOnorantur parentes Rebecc* muneribus, conful Í i uella non de fponfalibus(illa enim judicium expe- rginalis pudoriseli re matitum)ſed jam deſpon iro de profectionis ſulitur die, nec immeritò dilati Unde m, quod mirantur plerique, unde C XIT de Abraham, cap. ultim.| état f parentum: non eft enim vi mnnon attulit.] etenim properare debuitad maritum l bat relinquere,& ad alia AY ON ğ w aT e E y R TOY Ema TATHE El Hoc guod iph Philofophi mirati funt,fervate vir- gines, Mulier% etiam;fi qua amiſſo citò marito ado- lefcentula lagueum infirmitatis fug timet incidere, fi vult, nubat, tantum in Domino: ut electionem mariti pa- remibus deferat, ne appetentiæ procacioris exiſtimetur auctor, ſi ipſa de nuptiis ſuis electionem ſibi vendicet. petita enim mag Pneu jEr s debet videri à viro, quàm virum ipfa petiſle. erecundiam præmittat, antequam nubat, quò ugium plus commendet verecundia- C, XIV. Item in libro Numerorum, tap. 30. Ulier, ſi quippiam voverit,& fe conftrinxerit jura- mento, quæ eſt in domo patris ſui,& in ætate ad- p huc puellari, ſi cognov erit pater votum, quod poHicita eft,& juramentum, quo obligavit animam fuam,& ta- cucerit, non 1- rea erit, fed quicquid pollicita eft,& jura- vit, opere complebit. Sin autem ftatim utaudierit,con- tradixerit pater,& vota,& juramenta ejus irrita erùnt, nec obnoxia tenebitur{ponfioni, eò quòd contradixerit pater. 2 al. aquales,] orig. b Gal. c Genmar d at nupta,€ Sup3qser F alfpeétat, g. Hermionein Andro- masha Euripidu h Polyelósitig | Item, gua abeta pleri | He: ſanctum d affitmat Concilium, ut viduæ, qui j à parentibus į ſed posct verbum iterandas vi venire cogatur. "| anh tamen con mptias.| In nuptiis cujus coi teguiratur. I Q Non rea erit,] In or;ginalė legitur voti rea crit:quic- quid pollicita,&ec. fed ob glofans non eft emendatum C: EY: Auguflinus.57. faper a Numeros, Me hic quaritur etiam de voto virginitatis. Mu- Llieres enim etiam virgines in Scriptura ſolent appel- lari:& videtur etiam Apoftolus& de patre loqui, cùm dicit:[Servet virginem fuara I&[Detnuptui c virginem infià.€ Igitur cujuslibet ı loci. Clericus,| /xam.]) | g Antea legebatur: Trem Auguftinus. Subiata est ditto, p vetuflis Nam. verba B. Auguftini» ariæ, gua hsc ur, fi 4 citati. In iiſdem autem pita, quibusonon esk appofita rubr duntur: C: X glffaordi lanatio loci Name torum an tufli omnia hac ca ca, uno capite compr ehe: eh l G Viduae dr uirgines propria voluntate Jibi maritos eligant. Econtra in Concilio Toletano III.f% Tbus placuerit, teneant caſtitatem 1. Qudd ſi priùs, gquam profiteantur continentiam, nubere elegerint, illis nubant, quos proprià voluntate voluerint habere mari- tos. Similis conditio& de virginibus habeatur:nec extra voluntatem parentum, vel ſuam cogantur maritos accipe. Si quis verò propoſitum caſtitatis viduæ, vel virginis impedierit,à ſancta communione,& à liminibus Eccleſiæ abeatur extraneus. ¶ Caſtitatem.] In amtiquioribus conciliorum editionibrcs: obus codic Vaticanis reliqua habent ut apua Gratianum: d, adduntur hec,& nulla vidua ad nuptias Quòd ſi,&c. In recentiori- p us verò editionibus,& apud cateros collelores variat aliquantu- lum firufura verborum, fèd eadem est fententia. Pramifis auétoritatibus evidenter afferitur, quod quamvis ali< qui non filioruzn procreanderym, fed incontinenti cans& convenis juges appellantur. QUA&STIO IIL E tertia vero guaflsone Pelagius definit, feribens Potentie G Arbitrium libert avi, non origina tris, puellam in nupiiis fègut oportet. leſiæ noſtræ famulum, avum- um conſtat eſſe natalibus:& ideò avi magis electionem de conjunctione neptis, quàm patris eius, cujus nullo modo liberum poteft efle arbitrium, de cernimus attendi. Quia e gò eli rg e AYI zc efta nupi fef robattur, hanc conſtat legitime fibi copulatam. ris ſterilitatem ffi- exemplo probatur Abra- aten uxoris[ùe Sare in. ut ex ea Vod autem ex ar lros quaerere alicui ha,£ qui propter fie il greffus et ad Agar£Epyptiam>»; | Item Iacob, g cam ex Rac fios habere non polſer, ex an- | cilla ejus filzos fibi fufiitavit: nec folum propter Herilitatem, | veram etiam propter fecunditatem cefantem legitur intráffe ad ancillam Lia,€” ex ea genuijfe filios. Ex quibus omnibus colligitur, propter ferilitatem uxort five ex ancilla, five ex quaa libet alia licite filios quars: alioguin adudteriimacula Abraham É Tacob notabuntur. Sed ficut pot mortem Sara h Abrahans£e- thuram duxit uxorem ne fecundum Augufiinum Chriſtiani I pu- tarent effe peccatum pest mortem nxori aliam ducere 5 fic videtur lios acci à Glaſſ. ord. ad c. 306. Num. b rry. c alauptum. d Burch..b. c.&4. IUoo.5..52.& p..c. ib.& 19 eIuo part.s. ezz£ Gena go Cugo h Gonar F fege Ii 2 d

Vnore ſuperſtite an liceatex an- 983 cilla liberos gignere, vivente uxore fuá filios e% ancilla fufèepife, neab aligi uibus hocre- putaretur in crimen. Illud antem Auguſtini dicitur contra adlverſarium legum& 9. Prophetarum, dib.2 1§ Chriftiani]#7 tar rent hæretici. Ass att, Ne pu- 3 capi te fequenti Aug C. I. q Quomodo Abraham excufètur à crimine $ N fornicationis. Ste hæ etiam a ufque ad decrepitam ſenectu- E inia onis objicit crimen:'profe&tò quia& poft 1 mortem Sa alteram duxit. Ubi etſi nullum intellige- retur n. propter& hoc folum“id facere A AU iaD, ne putarent hatene adversùs Apoftolum c( quibus etiam* Tertullianus aftipula- tor exiſtit) poſt uxoris mortem crimen eſſe ducere uxorem. Sacramentum h ån fide genera sefuri. uod per bonos mali d boni erant onı d mali erant ad fidem ac- rioboni dr-mali, i& mali in f. it. m, Ifaac, liberas,pa- Earat aune animus vel iter ad Rs Jacob.1 n iftis tribus iny nim rere& ancillas. nus ibi& part berarum, in- venimus ibi& partus rum. Ancilla nihil boni fi- gn Ejice ancillam, inquit,& filium ejus.|& in- fa. Invenimus rem miram in iftis generationibus liberarum& ancillarum: quatuor fcilicet genera ho- minum, in quibus comp letur figura totius popul i fu- ut non fit mirum, quodin illistribus di- e ſum Dems Abr Deus Laac,& bus enim Chriſtia(fratres in- t per malos naf bc t per bonos li, aut per bonos bor malos ma- aham,& untu > au „aut per ribi is non poteſtis inve- is f i onos Teon na- & bonos filios Taak natos de liberis. ] uit nativitas de uteris ancil P quan: in patre cognoverunt femen fuum: filios do& conſequenter regnum cum fratribus tenuerunt. Quomodo ergò in ui nati funt dë ancillis, quò ram repromiſſionis cum on illis obfuerunt na- aluit ſemen paternum; ſic ntur, tanquam de an- nati amen, q emine yerbi Dei, i iA waturin Jacob, non contriſtentur, ſimul hæreditatem cum fratribus poſſidebunt urus ergò fit, qui de femine bono nafcitur: tantùm non imitetur ancillam. Sideancilla nafcitur, ahcill lam malan ntem non imitetur, Wide e Jacob deancil- ti poſſederunt terram prom m fratribus,| ëlautem de ancilla natus, exp le hæredi- tate?, Unde? nifiquia ille fuperbus erát, illi humiles? Erexit ille cervicem,& voluit feducere fratrem fuum,| ludens cum illo. Magnum ibi ſacramentum. Ludeban Jacob non obfuit illis,q enerent regnum,& te ſed nir fmi 4 Imaël& Ifaac: vidit illos Sara ludentes,& ait Abrahæ:[ Ejice ancillam dr filium ejns: non enim hares erit filius ancilla sum filio meo Ifaac,| Et cùm contriftatus ef- fet Abraham, firmavit ei à Domino A ctum uxoris ejus. Qoa I autem 5 j Enoch,& Noë,& Abraham, ipfa peperit& Moyfen,& Fropl netas tempore poſteriores ante adventum Do- mini,& quz iftos; ipla.&Apoftolos k,& Martyres no- >» X b al, vel propter. Gen. 221, Copiofins inorse. Gen. k Decreti Secunda Pars. | Talli is quz non relique | |> f f a h Augilide e Gentent.&. diſtinct. ji Pe Affi, 934 ftros,& omnes bonos Chriftianos. Omnes enim diver fis quidem temporibus nati apparuerunt, fed focietates unius popúli continentur,& ejufdem civitatis cives, labo. res hujus peregrinationisexperti funt,& quidam eorum nunc expetiuntur,& ufque in finem cæteri experientur, Item qug peperit Cain,& Cham,& Ifmaëlem,& Efu, ead pfa peperit& Dathan,& alios 189000 popul ſimiles:& quæ iſtos, eadem ipfa& Judam Pſeudoapoſto- lum,& Simonem magum,& cæteros mii ad hæcteme pora pſeudochriſtianos, in affectione animali pertinacitet obduratos, ſive in unitate Permiſti ſint, five apertå præcis ſione diſſentiant. ꝗ Sed cùm tales à fpiritualibusevanges lizantur,& ſacramentis imbuuntur, tanquam per fis pſam Rebecca à eos patit, ſicut Eſau: cùm autem peril. los, qui non caſtè annuntiant Evangelium, tales in Dei populo generantur, Sara C quide nfed per Ägar Item boni ſpirituales, aliquando eva gelizantibusz, velbapti- zantibus carnalibus generantur: Li E jure conjugali eos, ſed per larem uterum poh Cùm verò per fpiritualesin Evang elia generantur bo fideles, qui vel vadunt 3 in fpir Ie fe&tum pietatis, vel eò tendere non deſiſtunt, vel ideò non faciunt, quia non poffunt, ficut c ex utero Saræ Iſaac, vel Rebet Jacob in novam vitam,& novum teſtamentum n tur. Itaque five intùs verfari videantur, five apertè f n quod caro eft, caro eft: five inarea infia feril erſeveret, ſive occafioneét entationis, tanguamv tà tollatur, quod palea eft, palea eſt:& ſempe Ecclefix, que d eft fine macula& ruga, un eft, etiam qui congregationi fan&torum ra none miira De nı Ho tamen i intùs talisapparet, five qui foris manifeftiùsad- p l anci sest partim ex trattatu 1 in hamem, ata, Ha ua u Haec apud B. Augufiinum I q Quz autem j post verf: omnes fcribuntar., sn.ficut in facramentis.ae co ſecrat. diſt.& 24 Aliquando evangelizantibus,] Sie emendatum e e$ ex pleriſq; vetuſtis,& originali, 6 Ew sg yppo, tom.2. p: 216. Anten legebatur, quando evangelizantur,& facramentis, vel ba- ptiſmatibus carnalibus generantur. 3§ Vel vadunt}«4pud B. Auguflinum, È é Engyppum lie gitur, vel evadunt in ſpi ritalisztatisaffectum. Pro e varietate temporum | 2 ES. g Hus ita reſpo ondetur. varia in n o erat Abra- Bay quod in fe apr mife f nis fug Cum ergo quog fè daturum femini ejas terram m cæteris in idololatria relictis, Abraha arny populum fibt Dominus e Pea gangs Dei mult us in Peculiaren em f tio quærebatur; gquiainju a e dicebatur:[ Mal iad éta 4 it femen fuum fuper terram.] quia in fi Hinc etiam Sacer: familia, fisccefso con Chrifli, gratia fidei ubig, d mui Judz,& domui Ifi gentes.] é:[In> omni ni gente q qu operatur juftitiam, acceptus eft illi. ris fèd inperfettior ne vita; adecreta funt 5 ; t vero per nec jam eli r Ifid[Euntes 4 4 Joceteomne icunq; timet Deum,& nec electio muneru qua⸗ dr finceritate faem rdotibus continentiá liquit. J g qutd s ritur in fucceftone gen tiat virginitas Recunditaa pro fertur,& Sace caſtitas imperatur. Non ergo Abraham, aut Iacob deli i prater uorem filios ex ancilla quaſierit: nec llorum exemplo| p ter conjugale debitum, fæcunditatem in aliqua licet alicui re; cum illorum conjugia naſtrorum æꝗuentun, vel} prafer Tanin {i——— Thid, e17 d Ephef's. Gigt g Matth 3t: a Genefizp. b Gen. 1s. h Afm a

egationt iango De nullo tame pazet, Ave quit tum est parime Virgimtati: Q immoderatus ufus conjugii nofiri temporis turpitu- dinem fere imitetur fornecationis ilins temporis. 4 ¶Maledicta] Verba hec non fònt inventa in fäera Seri- ptura,quamvis inde aàmultis fanti rantiguis Doctorabuts citentur. Deuteronomii zhac habentur: Non eritapud te ferilis utriuſ- que fexûs, tam in hominibus, quàm in gregibus tuis. C. III.@ Abraham non eft rens adulterii, qui vivente uxore filios ex ancilla fús fispit, Unde Ambrofius Erbit in libro de Patriarchis lib.i. de Abraham, c. 4. Ixit a Sara-ad Abraham: ¶ Ecce conclufit me Do- mints, ut non pariat; intra ergo ad ancillam meam stit fiium facias ex iha.| Et ita fatum eft. Sed confidere- mus primùm, quia Abraham ante legem Moyfi,& an- te Evangelium fuit. Nondum ergò interdictum adulte- rium videbatur. Poæna criminis ex tempore legis eft, quæ crimen inhibuite Necante legemulla rei damna- tio eft, fed ex lege. Nonergòin legem commifit Abra- ham, ſed legem prævenit. Deus in paradiſo conjugi- um c laudaverat, non adulterium damnaverat.& inid. € Habes primam d Abrahæ defenfionem. Secunda illa eſt, quòd non ardore aliquo vagæ fuccenfus libidi- nis, non petulantis formg captus decore, ancillg con- tubernio conjugalem pofthabuit thorum, fed ftudio ꝗquæ rendæ poſteritatis,& propagandæ ſobolis. Adhuc poft diluvium raritas erat generis humani; etat etiam religionis, ne quis non reddidifie debitum videretur naturg, Denique& Loth ſancti filie hanc caufam quz- rendæ pofteritatis habuerunt, ne genus deficeret huma- num:& ideò publici muneris gratiâ privatam culpam prætexuit. lectt a, C. IV.@ Quod preter legit imam uxorem com- mittutur, adulterii crimine damna- tur, Idem in eodem libro,& cap. Emo blandiatur e fibi de legibus hominum.© mne ftuprum adulterium eft; nec viro licet, quod mulieri non licet, Eadem à viro, qug ab uxore debe- tur F caſtimonia. Quicquid in ea& quz non fit legi- tima uxor, commiflum fuerit, adulterii crimine damna tur, r in eodem lib capy. ¶ Nulli licet ſcire mulierem præter uxorem: ideò conjugii tibi datum eſt jus, ne in laqueum incidas,& cum aliena muliere delinquas.& pet pauca.€ Tolerabilior eft, fi lateat culpa, quàm fi culpæ uſurpetur auctoritas. Nec hoc folùm eft adulte- rium, cumaliena peccare conjuge, fed omne, quod non habet poteftatem conjugii. Tamen locus ifte docet, gra- vius crimen efle, ubi celebrati conjugii jura temerantur, & uxoris pudor ſolvitur. Ideoque cùm prætenderet A bimelech, b quòd uxorem alienam effe ignoraverit, guam fororem effe:vir ipfe fuam dixerat, refpondit ei Dominus:[ E£ i egocagnove, quoniam puro corde fecifti h peperci 72bi, ut non peccares inme: propter boc non fum P fus te tangere eam.] Cognoſcimus velut ptæſulem, cuſto demque conjugii efle Deum, qui non patiatur alienum thorum pollui:& fi quis fecerit, eum peccare in Deum, cujus legem violet,& gratiam folvat. Et ideò, quia in Deum peccat, ſacramenti cœleſtis amittit conſortium. 10C, C. V. G Nihil est fædins, quàm uxorem ama- re, quaſi adlulteram. Item Hieronymus contra Tovinianum, dsb. 1. 3 Ore k quidem amori: honefta erat, fed magni- ps M tudo deformis, Nihil autem intereſt, quàm ex a Sent. tbid,-b Gené. c al. licet conjugium laudaverit,] orig d al.unam. Polycd ó tit.8. f al. exigitur. g aleam| orig, h. Genzo, i alEcce,]orig. k Sent. diſtni. Caufa XXXII Quæft IV. Vyore fuperfite an liceat ex ane 98 6 cilla liberos gignere. honefta caufa quis inſaniat. Unde& Xiſtus 4 in ſen- tentiis: ¶ Adulier eſs, inquit, in ſuam uxorem amator ar- dentior.] In aliena quippe uxore omnis amor turpis efte in fua nimius. Sapiens vir judicio debet amate conju- gem, non affe&u. Rege impetus voluptatis, nec præceps feretur in coitum. Nihiieſt fœdius, quàm uxorem ama- re, quaſi adulteram. NJ Certè, qui dicunt fe causå reip. & generis humani uxoribus jungi,& filios b procreate, imitentur faltem pecudes,& pođiquam venteruxoris in- tumuerit, non perdant filios, nec amatores fe uxoribus exhibeant, fed maritos. C. VI. G Virginalis caftitas non praefertur conjugio Abrahæ. Idem lib. a. o c ignorat fub altera difpenfatione Dei omnes retrò ſanctos ejuſdem fuiſſe meriti, cujus nune ſunt Chriſtiani? Quomodo antè Abraham placuit in conju- gio, fic nunc virgines placent in perpetua caſtitate. Set- vivit d ille legi,& tempori fuo; ferviamus&.nos Eva te gelio,& tempori noftro, in quos fines feculorum decir- rerunt. C. VII. g Patriarcha non concupiſcentid erhlendæ libidinis, fed causå numerofà prolis plures babebant uxores. Tem Auguftinus 1 4b. 22. contra Fauſtum. E47 O q. Bjiciuntur e Jacob quatuor uxorès: quod, quando mos erat, crimen non erat. Sicut 2 Patriarche con- jugibus excipientibus ſemen ſuum miſcebantur, non con- cupiſcentià percipiendæ voluptatis, ſed providentid pro- pagandæ ſucceſſionis: ſic Apoſtoli auditoribus admitaſ- tibus docttinam ſuam condelectabantur, non aviditate conſequendæ laudis, ſed charitate feminandæ veritatis, 1§ Auguftinus) Repofitum eSt ex omnibus vetuſtis, cùm in vulgatis legeretur, Ambrofius, 2€ Sicut Patriarche) Apud B. Auguflinum diverfis es% verborum ordo: Sicut Apoftoli, inquit, auditoribus admi- rantibus doctrinam fuam condelectabantur, non ayidi- tate confequendæ laudis, fed charitate feminandæ veri- tatis: ita Patriarchæ,&c. C. VIIL g Satins est abſque liberis defungi. guam ex illicito concubitu fliypem querere, Jtem Auguftinus de bono conjugalt, c. 16. 4 Clcut ſatius f eſt mori fame, quàm idolothytis ps™ velci; ita fatiùs eft defungi fine liberis, quàm ex illicito coitu fiirpem quærere. Undecunque g autem na- fcantur homines, fi parentum vitia non ſectentur,& Deum rectè colant, honeſti& ſalvi erunt. Semen enim hominis ex qualicunque homine, Dei creatura eſt:& eo malèutentibus malè erit, non ipfum aliquando ma- lum erit. C. IX. Q Ex ancilla filii non funt quea rendi. Item Ambrofius s7 fermone deg, Ioanne, qui ſic inci- pit:[Diximus fuperiore Dominicå.] NUM ÓS. Icat aliquis b, Uxorem non habeo, ideòancillam D rii fociavi. Audi, quid dicat Scriptura ad Abraham: Ejice ancillam dr filium ejus: non enim, harës erit filius ancilla cum filio liberas| Sì igitur ancillæ fi- lius hæres non eft, ergò nec filius eft. Cur autem quæritur tale conjugium, de quo fufceptus filius nec ſucceſſionis poſſit hæres effe, nee languinis? Nec enim habere poteſt hæreditatis con ortium, qui non habet originis privilegium. Cur, inquam, quæritur tale con- a Idem lib.6. in cap.18. Ezechielis. b al. liberos tollere,'orsg, SCenten: 4 dſt 3. d iorimb. 10. e Sentent.&. diftinbl. 33. fSent.&. diſt 33.in fin. g Jißp. diſt ſo. undecunq. h Ivo pet, 3o i Gen.⁊l. Gal.. 11 3

IBO, EEEE EAT PETIN iama Naa E © 9 87 czlla liberos gignere. rfiste an liceat ex añe Decreti Secunda Pars. 988 ii fint matrimonii, fed| minibus, quæin occulto fiunt,& ea nominare turpiffis hujufmodi fufcipiun-| mum eſt, ne& dicentis os,& aures audientium pollue· tur adulterini, qui patri pudori fint, non honori? Dicit| rentur, generaliter Scriptura complexa eſt, dicens: a[ Véa Uxorefu tubernium, dequo nati, non fil geſtes fint adulterii? Cur autem Scriptura: a[ Adulterorum filii tin confummatione erunt, recundos, vel reverentes facite filios Ifrael ab onmi immundi ab intquo thoro femen exterminabitur,|} Mulier igitur|r j fic in hoc loco caæteras extraordinarias volupta tua, fi talibus moribus prædita eft, ut mereatur con-|tes, ipfarum quoque opera nuptiarum, fi non verecum fortium, mereatur& nomen uxoris. Præſta concubi-dè,& cum honeſtate quaſi ſub oculis Dei fiant, ut tantùm næ tuæ libertatem,& nomen uxoris, ne tu adulter fis| liberi riam nominavit potiùs, quàm maritus. r Q Filii] Repofita funt reliqua verba Scripture ex B. Am-| ginali. 4 8c. in vulgatis autem, abomi- C. est;& viatur, immunditiam& Íi 1 3: ey* I Luxuriæ] Aleft von iſta à Pleriſque vetuſts,& arie IL Znmoderatus uſts, mulierum Salomi nem ad sdololatriam traxit, Item Gregorius in Moralibus, lib.12, 62. Alomon€ immoderato ufu atque aſſiduitate mulierum ad hocuí ductus eſt, ut templum- idolis fabricaret:& qui priùs Deo templum conſttuxe- rat, aſſiduitate libidinis etiam perfidig fubfratus, i conftruere templa non timuit. C. XIV. ꝙ Liberorum procreatio in matrim nio laudatur, meretricia voluptas etia am „pro quibus in vetu natio lunt Deo C. X. g Adulteriat on fint faciendaetiam volune tate generandi filios. Auguſtinus ad(laudium contra Iulia- NUM cap. 9. enda adulteria-etiam voluntate gê- eper vore damna- tur. Irem Hieronymus in c epift. ad Ephefios, aå verf.[ viri diligite.] Iberorum ergò, ut diximus, in matrimonio opera conceſſa ſunt: volu mn, quæ de meretricum capiuntur amplexibu 6 pars. Quare a nis non legiti- thHorum, nomane rum parentur & anc tur, deteriorem 1 partem fi m concubinarum- ftas conjugii,& itimo matrimo- m qui naſe autem dicuntur ingent i, quos fola natura genuit, non fi à Q Hi verò d, qui non fùnt de leg nio, matre fequuntur. 1 Deteriorem partem] 7a cod ibua Ifidori ti legitur, deteriorem parentis ftatum fumit. a€ potiùs, guàm pat m manie Jerip i ciunt yir quæ maritos gnoro. Sed e urpatio rei tum proh it quicquid i profeto& nomine mæ argue illorum membrorum non le tus debet intelligi. C. XII. 9 nda opera nuptiarum, luxuria© a a. yl à 7 QUE&EŁ&STIG V. 2 pudicitia violente i non pofiit, muho ES$ enim virtus anie oritatibus Probatur. ram nion ſentit. Corpor? namque vý y corrumpa s violen gquamuis corpu raordinaria voluptas, quamvis corf' i tamen caſtitas duplicatur. 4 mentis fervetur ile à, Lucia fertur dixije Paſchaſio duplicabiti ſenſis menlis. Nam fi in ma· eam facrificia f faiis fibus enim© qoluntás invitam me d coronan immundlitia appellan- tur. Non enim inquinatunc rpus mifi de cor nu mea thura ponas,© per manum m dit, dy deridet, Dej Š ieronymusinc.s E Manifefta a eo fornicator majoris` membra Chrifti,& facit ea membra merety tis, quam at quippe duo in carne una.} Qui f non eft C-E elròr eSt virgmitas me credit in Chriſto, ſua membra facit membra 8 carnis. qu& fornicatur, Chrifti r bra fac Eh brofus Bribit in libro fesunda }> 2 Hince Ambrofius Rribit in libro fecni membra meretricis. Econtrario infide icatio- de Virginibus. quam carnem neſcio.Æolerabilius h̊ eſt mentem virginem, liceat f iceat, ſi liceat: ſi non Deo ſimus. E infias poteft. Ubi- Iupanaria F p uti Unde k 7 a Levitas. b Ivo partg-cap.77© aliter quia: d— a Sapiem.3. b Tuo P. ö. c. 106. Pann..3. c. 2o.© Ivo Ú ü, gui] origin.€ In martyrio.Lucia. f alit H F a aF Ç. n 5 ARA; alit. jaci p” d Jvopsca7g© Supig-qs. c penale,$ far- ficiis g alnonattendit, qui G deridet h Sement. 4- A j0-ga n infamant ne fua utrùm violet, an zdificet templum ide Eor vitia Guippe luxuriæ 1 velr mè dæ mones co- habere. Utrunque bonum, luntur. Hoc unum ſcio, quòd q 1i poft fidem Chrifti for-| faltem non homini catæ p fed nicatur, violat templam Dei. Secundùm opuscarnis,|€ Virgo proſtitui poteſt, adulterari non immunditia nuncupatur:& eam comes luxuria ſequi-cunque Dei eft, templum Dei eft; nec tur. Quomodo enim in veteri leg d fandi€ t C 0 nim in yeteri lege de nefandis cri- pse ti f aort,

roga aicitur Waurto infamant caſtitatem, ſed caſtitas, etiam loci abolet in- famiam, 1 Q Catz,] Anted legebatur, cafti. fed B. Ambrofius ibi in- ducit Theodoram loguentem. C. II. G Mente incorruped, caro non core rumpitar. Idem ad virginem lapfam, cap. g. RP a non poteft ca ro corrumpi, nifi mens fuerit antè corrupta. C. IIL ꝙ Aliena libido neminem polluit Irem Auguftinus de civit. Dei, lib. t.€18. Ta, 1 ne b aliquem polluat aliena libido, metuitur? Non pol luit, f aliena erit, fiautem polluet, aliena non erit. Sed càm pudicitia virtus ſit animi, comitemque ha- beat fortitudinem, qua potids qualibet mala tolera gu àm malo<c onfi ntire decernat 3 nullus autem magr nimus,& pudicusin poteftate habeat, quid de fia carne fiat, fed tantùm quid annuat mente, vel renuat: guis tandem fanå mente putaverit fe pesdere pudicitiam, fi fortè in apprel ſa& oppreſſa carne ſua exerceatur& expleatur libido non fua? igj Ita, ne} Apud B, Auguflinum, At enim ne velalie- na polluat. De eodem., meruit, nec ipflc cc aE aufert fan- gtitatem ola libidinis alieng, q) fervat perfe verantia continentiæ ſuæ. An verò, ſi aliqua fœmina mente corrupta, violat oģue propofito, quod Deo vo yerat, perg at pinan nda ad deceptorem faum, adhuc eam amifsâ atque| ; Anai? Abfeh hic error,& Rine!— admoneamur, ita non 1 amitti corporis ſanctitatem manente animi iam corpore opp as, violatà animi ſanckitate. Idem cap. 19. è matronam nobilem, veteremq̃ue Ro- magnis efferunt laudibus. Hujus corpore cùm violenter oppreffo Ta ii Regis filius libidinosè potitus effet, illa fcelus improbiffimi juvenis i latino,& propinquo Bruto, viris clariſſimis is indicavit, eosque ad vindictam conſtrinxit. fœdi in ſe commiſſi d ægra atque impatiens ſe cemus? adultera hæc, an caſta judi- 4 Lucretia manam, pudici — ex hoc, veraciterque decl fuerunt,&. adult t veriſlimè. Intuens enim in um u Aimam volu n>& non ne membrorum, fed qui idanimorum di- » attendens; Duo, inquit, fuerant,&- A ali htc locns, V. em ikoro, cap. 27. iſti io veftra vita, f ludi- eſtra. Habetis ma gnam, P Ne fidelibus 1 N brio fnit hoftit veramque conſe 1 fidam confcientiam retine- tis, non conſenſiſſe peccatis corum, qui in vos peccare permiſſi funt, Idem in libro de duabus animabus atap., Q) Non i voluntate pen atur i4 Non fidel libus] tium capitis, non est mou & audta. 989 Caufa XX XII. Quæft. Yo b Luo pißcusp. c luo ilid. preſſo, ſicut amittitur cor- troverfia judex laborandum| De taptu& adul- terio. 990 C. VI. ¶De eodem. Idem in libro primo de libero arbitrio, cs. Tetana a quis dubitaverit, quin ea fit in ani- mo conſtituta, quandoquidem virtus e4? Unde à violento ftupratore eripi nec ipſa poteſt. Item Hieronymus t r epifiolam ad Romanos, libro t. Non& poteft fieriutniĝ quis mæchetur priùsin corde, mæchari poft in corpo- re. Idemfuper Lucam Ł in lib. fecundo. Q) Finge c in perle cutioneal liquam yirginem proftitutam: hæc apud Eva gelium, quia voluntate non peccar, virgo fùfcipitury in Ïege« aah corrupta repudiatur. tdem in libro Hebraicarum efad cap. t2.§ Corpus d mulierisnón vis maculat, fed voluntas. Item Auguftinus in libro de fanfa vita giritate,cap.8.€| Sicut nemo impudicè utitur corpore, conceptå neguitiâ:ita nemo pudicitiam fervat in corpore I§| Item Hieronymus] Apud., Hicronymumt nihil tate est inventum, Sed apud Origenem libr. 2. ad capui 2. ola ad Romanos hac leguntur; Neque enim fieri poteft, ut fiar quis non mœchetur in corde, mœchari poſſit in corpoi | Idem fuper Lucam] Hec habentur in commentariis Be miin Mattheaum,l.2. cat. O indec. ndatum, In Lia cam eum niksl extat B Hieronymt. C. VII g Is e ii violari non potet, fi mens inviolata fèr- vetur. Idem Piforiano, epifl.t32, A DDeum e ingemifcentibusomninò fuis aderit, qui H ſuis adeſſe confuevit:& aut nihil in earum caftiffi- mis membris libidine hoſtili perpetrari permittet, aut i permittit, cùm earum animus nullà conſenſionis turpitudine maculatur, etiam carnem ſuam defendit |à crimine;& quicquid in ea nec commiſit, nec permie | fit libido patientis, folius erit culpa facientis, omnis que illa violentia non pro corruptionis turpitudine, fed | pro paflionis vulnere deputabitur. Tantum enim in mente valet integritas caftitatis, ut illa inyiolata, nec in corpore poffit pudicitia violari, cujus membra potute rint ſuperari. C. VIII. ꝙ Caro non poccat, ſi d contagione fuerii anima munah. rem Ifidorus in fjnonymò lib. 2 Ne F poteſt corpus corrumpi, niſi priũs animus fu- crit coxruptus. Munda ì à contagionę anima g, caro non peccat, C. IX. G None ipitur pudicitia carnz, fi mente ſervatur. Lem Auguſtinus Honorato Ebiſelpo, epiftol. 18 Agis h timeamus, ne fenfu interiore corrupto pe- reat caftitas fidei, quàm ne fæœminæ violenter con- ſtuprentur in carne, quia violentià non violatur pudici- tia, fi mente fervatur: quoniam nec in carneviolatur, quando voluntas patientis fuå turpiter carne non utitur, {ed fine confenfione tolerat, quod alius operatur. C. X. g Necpeccatum, nei Eai itia ex era voluntate perfi Item. Joannes Chi yfoftons op berts smpe rj é hon geu enim peccatum fine voluntate opus non facit, ita& juſtitia ex operenonconfummatur, nifi& vo- luntas affuerit. Multi enim corpore quidem caftitati ſtudent, adulterium autem voluntate Ni- fi cnim ex voluntate fola fornicatio conlummaretur, a Ivo p. 1.ldο p. lo. c. lot b Ivop..ctgt,© 15..2 figuis o non iratus.$, items in perfècutione. d Idem Beda in gtu Gento. .c 190. Ivo&er,© Anfellaoc.32. F Caps. ad eSF, antec de caſtitate. in recent A, Senta. dift 33. Tuo p7. tge g ah | animi h Pe Lyo, Lptitgi Anfi toG g li 4

De Raptu dr Adube terto, 9 nunquam Dominus diceret: a[ Qui videritmulierem ad concupiſcendum eam, jam mæchatus est cam in corde ſuo.] Ergo volunras fine opere 4 frequenter peccat. Illa eft gloriofa continentia, non quam tranſgredi non poteſt neceſſitas debilitati c corporis, fed quam complectitur voluntas ſancti propoſiti. C. XI: g Virginitas carnis non fèrvatur mente corrupta: nem Hieronymus in epiſtola ad Euſtochium de cuftodia virginitatis. 2 I Paulus Apoſtolus vas d ele&tionis,& ſeparatus ps in Ev gelium Chrifti, ob carnisaculeos,&incen tiva vitiorum reprimit corpus fuum,& fervituti e fub- jicit, ne aliis prædicans, ipfe reprobus inveniatur,& tamen F videt aliam legem in membris fuis, repugnan- ,& captivum fein legem duci pert- arceres, fla i mentisſ g nuđitatem, jejunia, famem, ipſum reverſus exclamat: it de corpore mortis hujas? j ¶ Cave, quæ ſo, ne quan- cati: gella, felix h egohomo, gu , in feme te putas fecuram effe c dode te dicat Deus:£[Virgo Ifraė! cecidit, dr non est, qui füſcitet eam.] Audenter loquar: cùm omnia poſſit Deus, ſuſcitare virginem non poteft poft ruinam. Valet quidem {T1 liberare de pæna,fed non vult coron nus illam prophetiam,& gines bone defic it,] quia fùnt&[ eremad concupiſcendum eam, jam mæcha- x mente virginitas, litæ non Spiritu: virgi re corrupt e corrupt nobis etiam c quid dicat Obſerv⸗ nes malæ 3-l rus est eam in cord J Pertit erg i virgines quæ oleum non habentes excluduntur à tem& illæ, quæ virgines funt, obal ſunt virg nes m2 fi mbra Chrifti,& muta r? Jllicò audient O: non p molam, mole fart- rura tranf flumina, re- } P sgnominia> oñ thalamos filii Dei, poft ofcula fratri& ſponſi: ermo Propheticus concinebat: an Z;? nudabitur, Sedebit ader aquas ſolit t pedes ſu H verticem polluctur. Rećtit , a1mbulâffe per plana, quàm ad inferni cadere. Ne lis Sion,ne£ poft Trini ſaltent,& u Sirengnidifi dentem, in profundum meretrix f ibi Dæmor hericii q i reflitutum est hoc caput ex vetuflis ex C. XIL. G Corpore intatto caflitasnonnun- quam amittitur. Hemà 3. de communi vita(lericorum, 3 N A ps í uguſtinu Ccpiſt. vog. ad monachas. o tactu, ſed affectu quoque,& aſpectu ap- .— E t k: petitur,& appetit fœmina. Nec dicatis vos ani m bere} cos, fi habeatis oculos impudicos, quia impudicus- oculus irpudici cordis eft nuntius:& cùm fe invicem fibi, etiam tacente linguà„confi còrda nuntiant impudica, ĉe fecundùm concupiſcen a Matth b al corpore, c al. debilitatu. d ARg. ir 3} é Rima. e rCor.9. f Rom.?7. g 26r.n. h Rom.7. ìi Amossy. k Amos: 1 Mait. m Matt n Efa.47. 0 al filinm:| orig. p Canta, q Pfgg. r Ezecht6, s Efa t Efa, ù al sirenes ra EPF irginitrate corporum non falvantur,quid fiet| Decreti Secunda Pars. 992 tiam carnis alterutto delectantur ardore, etiam intactis ab immunda violatione c moribus. 4 vid mæœcha eite oftendit, quia etiam Í pta concupifcitu men plerunq oco dioſa concupiſcentia pa: in perfonistamen n tinguitur reatus, 4 parse Q amtjerint, incontaminatis gimbuns. in humilitate ac non audeant compa leant fe vel corpore p š Sg m erga hac Cum erga ha L i f, bär: non potest, nuko modo gug Vto crimen incurt rebunt opprobria tua.|, Et hoc| 3 gali, cap.4.| Aculterium j Iibidinis inſtinctu, vela magnum ar m corporalem | I Q Etideò ei} Ap 1 tur, um eſt debere tdem es Mæ Item Iſidoru TOn e mæœc tri monii ſui fœder yaberis ſci Lem Auguſtinus de P Uto f Chriftianum ſtus eſt fœminæ. f pars. Cuz gura nec propria l languente, vel abj Bte, VE a Deuts. Maths. b det vrolatio dicitur adulter c22, d ErRabanus gr Be Pann....]. E Ivopso Vt enim ait quå etiam vita-ifta continetur eam faluti quoque corporali, quå etiam v F] plendam libidinem. Nam ſpecialiter adulteriu yad altera terum effe, qui vel diu lang vel continenter viverecupiente Íu fed violénter alienå libidine opprefa vim pertulit,appart i orporibus, fugit caſtitas ipſa de C: XIII. Adulterium perpetratur, cùm vel innupta tuſpiter concupi- ſcitur. Trem Gregorius in Moralibus, lib. 21. c9. erem ad concupifcendum eam, am in corde fuo.} Quia enim citur, cùm non alie- r videri prohibetur, apertè veritas lo vifu, cùm turpiter vel innu- adulterium perpetratur. Quod ta. vel ordine concupiſcentium- diſcernitur: quia ſcilicet fic hunc in facro ordine flu- ficut illum adulterii inquinat cul- on diffimilibus idem luxurie di stem violenter opprefe pudicitiam nn tamen fe non audeant exagnare Vit: integritatem pudoris laudabiliores etunt , Íi íe incontammaus us: Quamvis enim o⸗ naſcatur,& potuerit cotru · ui, minus tamen eis- tanimo non amittete do- 11dine pafa eSt pudici tiam ammjfijje pto convincitur fornicationis vel aauiteri jo con je s lieng L atque ita tera, contra pactum conjugale concumbitut poreis& abj eft:&ideòei 1 tal quoq , certum et & ideò na B. Auguſtinum dogeti ta ifta contine- mé quoniam præponi. sed obg n esk, qus alicui prater matrimo- Ài fœdus miſcelur. s d faper Exodum,.29. ideft, ne quitguam pr a alijs fæminis mifceatur ad eX m facit, edit sxore fna àlteram cogni- lterium committit. adulterinis conjugii lib.2. cap. l. k ım adul- bfente, neminem relućtari,! uente, vel diu à Ixore, alteri commi- a in ifla depreh ndatur fafi» nec aliena conſenſus nes viro jut contineuter vudbere cupiente adhajit 4h guod net g — c Hujus antem ..102, Pam] e Ivo pit. Polyc... tit 3h TUM c um. orig. Ivop: da inquefl.m Exod. T adult

i— 997° Caula XXXII Quæſt. adultera, nec fornicaria dici poteſt. Unde nec als guå occafione Va- letdimitti. Cum enim Iudai a qguarerentà Chrifto, utrum lice- ret homini uxorem fuam dimittere Guacung ex caufa refpondit ei: Non legiſtis b, quia, qui fec iteosabinitio, mafculum &fæminam creaviteos? Quod ergò Deus conjunxit,ho- mo non ſeparet. Deinde fermonem fuum ita concluſit, ut diceret, neminem poffe dimittereuxorem fuam, exceptå causå for ications, Hinc Apoftolus ait in epiflolà ad Corinthios:.€[ His, qui matri- monio conjuncti ſunt, præcipio non ego, ſed Dominus, uxorem à viro non edere.} Unde datur intelligi, quod qualefiungue fueri ir& uxer, ex quo conjugali affectu ſibi ad- heſerint, ulterids ab inuicem diſcedere non valent. C. XVII g Qualifiungue fit vir, exquo femel placuit, non ef? dimittendus: Vnde Ambroſius in Ł quarta, feribit. 110rrendus 1,& e incultus eftvir: femel placuit: } nunquid vir frequenter- eft eligendus? Comparem fuum& bosrequirit,&eguus diligit:& fi mutetur ali- us, trahere jugum nefcit compar alterius,& fenon'to- tum putat.. Tu ugalem tuum repudias,& putas fp ndum?& f uno defecerit die, füperducis rivalem, ausà, quaſi cognitam f pudoris ex- æameron d, tit. diei muti & ſtatim incogni equeris injuriam? 1 0 Horrendus,] Ae dus& incultus eſt: pitulum est cap Adam per Ev C. XVIIL@ Similiter de uxore intel- l qitur; fed horri- Ante hoc autem ca l. Infid 33..S: itur: Ires Auguftinus de fermone Domini in monte, Q! uxorem g: quis habet Rerilem, vel deformem cor 1 pore; five debilem membris, vel cæcam, vel iurdam, vel claudam, welfi quid alivd, five morbis,& d languoribusq; confectam,& quicquid(exceptà tione) cogitari pot: ft vehementer horribile, pro fide& ſocietate ſuſtineat C. XIX. G Non licet viro uxorem dimirtere, niſi Oribus, fornica- causd forntcationi⸗ kem Hieronymu: ad Oteanum de h morte Fabiola Reæcepit+: Dominusuxorem non debere dimitti, ex- ceptåcauså fornicationis;& Ñdimiffa fuerit, manere innuptam. Quicquid viris jubetur, hoc conſequenter in fœminas, Neque enim adultera uxor dimit tenda eſt,& vir mœchus retinendus. C. XX. G De edem. Item bidem. An Knos, quod non licet fœminis, æquè non licet vi- s,& eadem ſervitus pari conditione cenſetur. C. XXI. redundat G Communione privetur, qui Extra cat- Jam fornicationis uxorem fuam dimitit: Irem€x Concilio Toletano XIT. cap.. ptum ¿ Dominieft, ut exceptå causà forni pst cationis uxor à viro dimitti non debeat:& ideò quicunq; citra culpam criminis ſupradicti uxorem fuam quàcunq; occaſione dimiſerit, quia quod Deus m con í it, tamdiu ab Ecelefiaftica t à cœtu omnium Chriſtiano- aneat alienus, guam ſocietatem relictæa con jugisſinceriter amplec& foveat. Itaque qui jam admoniti à Sacerdot e ſem el, bis, texque, ut coi rigerentur, ad thorum ſua conjugis noluerint redire, ipſi ſe ſuis me- ritis,& à palatinæ dignitatis officio ſeparabunt,& in- atur, b Gen.2. d Libs..7. p8c232. Pannlé.c 103." f_alcognita. g P. He. h Epir dils. lvo p8.. 240, Pann t763. £.329.Pann lze m Matth.ig, e Ivo Sent. dif. 34. lvo ium Fabiola toma. i k Lro ibid. l a Matth.19, c rry. ann.i oent. Jvop.s. | Nonenim videtur Aalllieram utrum di- mittere liceat. VI. 994 ſuper generoſæ dignitatis teftimonium, quamdiu in cul- pa fuerint, amiſſuri ſunt: quia carnem ſuam diſſidii/ju- gulo tradiderunt. o .. XXII g Å Nicolaus Papa ad confilta Bulgaro Uicquid a mulier tua contra te cogitaverit, aut ~< fecerit, vel fite accufaverit,non eft,exceptà causå for- nicationis, rejicienda, vel odio prorfus habenda, quæ eft 1, Apoftolo- b præcipiente, ficut Ecclefia à Chrifto diligenda. fQ fbonfionibus, 7 pars. Sed quaritúr; cam fit par utriusq conditio, cur com- municantes viri cum adulteris uxoribus non conveniant,cum econtra cft,) Hac ufque ad finem addita funt ex ipfis re- HUXOTES IN Ci z3 adulterorum virorum manere videantur. C. XXIII. g In utroque fixu adulterium ri TATLO f Oe his ita ſcribi perium Epiſcobuem, cap.æ. creligio adulterium in utroque ſexu pari at. Sed viros fuos mulieres non fa- ccufant,& non habent latentia peccata vindia i autem liberids uxores adulteras apud Sacerdotes deferre conſueverunt:& ideò mulieribus, proditocarum crimine, communio denegatur; virorum ente commiffo non facilè quifquam ex ſuſpi- ſtinetur: qui utique ſubmo vebitur, ſi ejus fla- r. Cum ergò par cauſa ſit, interdum pro- te, vindictæ ratio conquieſcit. autem lat 1 QUESTIO VI OA quod ifla dimitti non valet, cùm à fornicatione innia Sed ponatur, quod ipfà fir adultera,qu&- ritur,; ſi aduiter poft dimittere eam causå fornicationis g 7 us alium deeodem pte nire pofiit. Vnde cum Iudai adulteram accufarent; æquitatisſenten- tiam a Domino acceperunt:(Quicunque-veflrùm ſine pec- cato eſt, prin us le pidem inallã mittat. Hinc etiam in Evane Hypocrita, prinùm ejice trabem de eſtucam de oculo fratris tui.)] ynicaticnis cauoũ uxorem cens inveniatur, gelso E praecipitur; oculo tuo, Juanmi- dimattere non potest, am Augpuſtinus ſeribit in lib. I. defer- mone Domini in monte, c28, ius quàm'fornicationis causå dimittere r& ipſe convincitur fornicari. Occur- rit enim illud: rum judicas temetipfan condemnas eadem euim agis; qua judic 6. Qr pro pter quif quis fornicationis causã vult abjicerè uxorem, prior de- bet eſſe à fornicatione purgatus. C od ſimiliter etiam defæmina dixerim. CIL g Quali mg talem ſé ſer vet eidem, Idem de verbis Domini, tractatu ſiue ſerim.&b. I duéturi b eftisuxores, fervate vos uxoribus veftris- Quales vultis eas rinvenire; tales& ipſæ inveniant vas. Quis juvenis eft, qui non caſtam velit ducere uxo- rem?& fi accepturus eft yirginem,quisnon intaĝam de- fideret? Intaĝafrquaris? inta&tusefto: puram quæris? noli eſſe impurus. Non enim illa poteſt,& tu non potes. 1 Eas invenire,] In originali,& apud Ivonem et: Qua- les eas vultisad vos venire; tales& vos debentipfæ in- venire. uxorem, LIn quo g enim al- vult inuvenire uorem, b Ephefs.: c Sem. diſtinct. ac. e Luc. 6. fCentenr.&. di- g Riom h fve a Fvopart.8. cap.228. [vo.-eap:214. dJoann F. fiintt.as dvo...250. Pannorm,.7. cap, 3i, P. C cap gj$ li f

pae A Adulterà nxore dimifså utrùim liceat cum 995 alia matrimonium contrahere. Decreti Secunda Pars. 996 C. III. g Iudicum de alio expetere non debet, qui de fë judicars conte- mnt. Idem is epiflola ad Paſcentium Comitem A- rianum, epiſt. toæ. 5 Niquum 4 eſt, ut quiſque de alio judicare. velit,& ju- Ldicari de ſe nolit. C. IV. g Viri graviùs ſunt puniendi de adulterio guam mulieres. Idem de adulterinis conjugiis, lib.2. c. b. Ndignantur b mariti; Si audiant adulteros viros pen» dere fimiles adultegis fæminis pænas; cùm tantò gta- yius eos puniri oportuerit, quanto magisad-eos pertinet & virtute vincere,& exemplo regere foeminas. CV g Sicut vir caput est mulieris, ffc adultes randogravins delinquit, quam mulier. Idem.de decem chordis ap.. qOn.c mæchàberis, ideft, non ibisad aliquam ali- am ptæter uxorem tuam. Tu autem exigis hoc ab uxore,& non vis redderehoc uxori?& cùm debeas in virtute precedere uxorem(quoniam caſtitas virtus eſt) tu ſub uno impetu libidinis cadi rem tuam vi- ctricem eſſe, tu victus jaces 4? tuæ, præcedet te ad Deum, cuj tuam capite deorfum p eft vir. Ubi a deorfum pendet domus. ivere vir,& præcedere in omnibu ſuam, ut illa imitetur virum,& ſequatur caput His auictoritatibus: ram dimitte- re non valet, endere eliùs debet uxorem uum, ntnoc fieri non ı aboletur illa confœde- ges fint etiam arati, ant, quibus etiam 1 terveniente F di ratio nuptialis; it 3m il mı njugium guod ueritvi aquam c n reconciliatus, exemplaribus emendat Ivo.6 c36.€ luep:s F Ivopècg: dib..caps. .8-.242. Pann..7. d al. jacent€ Ephs. nizez.-g Luopart. b. cap. 239. Pann. C. III. ꝙ Sve vir ab uxore, ſue uxor à vuro cau. 14 fornicationis diſcoſſerit, alteram habere prohibetur. Idem ſeper ꝙiſtolam Pauli ad Corinthios, Ann a dicit 1:(His, qui funt ım conjugio, praci pio non ego, fid Dominus, uxorem à vire non diſcedere quod f difè Merit, manere innuptam, aut reconeiliari viro ſuo. Foteit enim fieri, ut difcedat eå causâ, quà Do permifit. Aut, fi fæming licet viram dimittere præter caufam‘fornicationis,&non'licet viro, quid re- {pondebimus de hoc, quod dixit pofteriùs? ¶ Et ver uste rem ne dimittat.| quare non addit;[e 4 calions:] quod Dominus permittit? nifi qi formam vult intelligi, ut fi dimiferit(quod ca nicationis permittitur) maneat fineuxore, aubreconci lietur uxori?&- post pauca.€| Dominus au 3 } 8 fit, non ju a:Corinthz.ex lib.t. B. Avugufini ite ,cap.2b. 1€ Apofolus dicit:} Apud:.Anguftimim i fermone Domini sn montescap.26. legitur fed conſt ſtolum, ne quid temerèdicamus.(_ Hisq gio, inquit, præcipio,&c] Apud Bedam-v His, qui ſunt in conjugio, præci pit per Apoſtoli nus, uxorem,&c. Multa verò& in hoc, r in feg bms, Fieri,& Dominus, emendata funt ex ifion B. A Beda in locis indicatis, Ty. ini in monte, Gb. 1. A C Idem de ſermone j a eft, utv £ t D tionis, quam Dominus exceptam eſſe voluit, Ja | ft, neque huicalterar | fit, multò minùs fas eft illicita cum quibuslibet tupra | committere. verd ſi nec illi nubere concedit jucere vivå uxore, vivo viro, à que reces- Ç. V. G Ab uxore dimijfus pænitentiamr nenter vivere, aut ſibi reconciliari voluerint. Iremex Concilio ¢ Milevitano,.17. yy Lacuit d, ut fecundùm e Evangelium,& Apoftoli- Mus ab uxore, negue di- aut cam diſciplinam neque dimi miſſa à marito, alteri conjungantur, ſed ita maneant ſibimet reconcilientur. Quod ſi contempſetint, ad nitentiam redigantur C VI- g Machalur, qui d auro dim Praſumit. Trem Augustinus libr. 1. deſenmone Domm sn monte, cap. 35. Ominus f adillud confirmandum, ut non f dimittatur uxor, folam cavfam fornicationis€ pit, cætetas verò univerſas moleſtias, fi quæ fo i, pro caſtitate fortite⸗ ducere xce-· rtè extite· rint, jubet r Et mœchi quæ ſoluta ei C. VII. er um; qui eam duxetm xit etiam vif! ra probatur, gue WUeN "te viro alteri nubit. Irem Hieronymus ad Aman Mnesg caufationes Apoftolus ampt fimè definivit, vivente viro eſſe adu te teri nupferit. Nolo mihi proferas ra 2 rem, nG as Polye d:tit.4 Ivop; , Ivopart. 8. cap-273 j Peolye arth. Arts a` LCorinth z. Sentent.dt cap.208 Pannd.-cap 2. b Bedat Ormth7 Concilium Afiicanums cap.69 dy Graecum, cap-%5. jes libr.6, tit. q. Anfelmus libr.t0.cap. rs. Burch-lib-9. cap: i” d c200,© Matth.19.:Corinth.7. f Beda Corinth 7 Sant so.&. cap:237. Panormi? ege B Polyelártitg tt ç lentiam, u ) 07 l “us

lllitut) oh powa. À € e lentiam, matris praſtationem a, Patris auctoritatem, propinquorum catervam, ſervorum inſidias, atque con- temptum, damna tei familiaris. Quamdiu vivit vin licètadulter fit, licètfodomita, licèt flagitiis omnibus coopertus,& ab uxore propter hæc feelera derelictus, maritus ejus reputatur, cui alterum virum accipere non li Nec Apoftolus hæcpropriâ auctoritate decernit, fed Chrifto infe loquente Ch rifti verba fecutus et, qui ait in Evangelio.: c L Qui dimiferit uxorem fuam y exceptå caue Fornicatennis, facit eam mæchari: qui dumiſſam acce- perit, adulter eñ.] Unde& Apoftoli gravem conjugii farcinam intelligentes:[S2 sta eff, inquiunt, son expedit hominis uxorem accipere] Ad quos Dominus:[qui potest, inquit, capere, caßiat.] ſtatimque ſub exemplo trium eu- nuchorum virginitatis infert beatitudinem, quæ nulla carnis lege tenemur 1§_Amandum J sie in plerique vetufltis. Nam in vulgatis í nt autem aliqua in capite emendata ex ipfo Hetit. -Hieronymum fequitur c« nonfatis. erat, Dama original: ofja non o S ba apud g Mulieri fideli, quevirumaduks terum dimittit, alis aubere nos dseet.: memez Concilio Eliberitano, cap. 9. 1a,-que adulterum maritum relique am du: proh beatur, ne du- apriùsaccipiat communionem, Í rit fidelem,&alte cat. Si autem duxerit,i quàm is, quem reliquit, de feculo exierit, nifi neceffitas infirmitatis dare compulerit. a C. IX. g Ad puænitentiam eS} cogendus;gui multis nuptiis copulatur. Item ex Concilio Martini Papæ,[id eh ex caps Martini Bracharenfis e80:} it multis nuptiis copulatus, pœniten- aVerſatio autem& fides pœnitentis tem- originali; dr‘apud Tvonem eSt, compendiat tem m corrupiè, compen- dit. Etin Concilio Neosefarienfo cap:3. fuprà, 31. quaſtin. de his. unde hoc fümptum est, legitur, abbreviat. Sed obglalſum non est mutatum. C.-X~ g Quiob fornicationem uxorem dimittit;(r aliam ducit, mœchari probatur. nem Auguſtinus de adulterinis conjugiis, libi Is capit: g:; N Uemadmodum gnon re&è dici poteft, fi ergò ne: Aſcit homo, non peccat(ſunt enim etiam peccata i- gnorantium, quamvis minora, quàm fcientium)ita non recte dici poteſt, ergò ſi causã fornicationis dimiſerit vir uxorem,& aliam duxerit, non mœthatur. Eſt enim mœrchatio etiam eorum, qui alias ducunt relictis pro pter fornicationem prioribus, ſed utique winor, quàm corum, qui non propter fornicationem dimittunt;& al teras ducunt. 2 pars. Sunt enim in ornicatine sradus,u tficutgravins pec- a cator, ficgravins deli igrat, gi mifa aliam ducit, eo, gui fuam dimittens, aliam cognofè Vins quog,, gui uxorem habens ad conjugem proximi fai accedit, guam gui non habens uxorem; thorum alterius violat;vel nxorattis am accedens, Sed hos omnes inceſtugſi tranſcendunt: quos yincunt conira naturam delinquentes C. XI. Vnde Auguſtinus de adulterinis conjugiis. Dulterii b malun vincit fornicationem; vincitur cét adulter, quam fori ſud di- : Ca- a al. perſuaſionem] orig. b aliter,& parentum contume- lias. Matthig. d Burchi lib..cap 63. Iuo part. b. cap.iꝗg. e duxerit,) orig. f Burch.lib 9- cap.20.- Ivopart 8. cap.isë Úsz. g Ivopartdisapzsse h Sement, g. diflan. Ivo Fart.d. cauu. o Cula KXXIL Qual VIL iamnan 99S autem ab inceſtu. Pejus eſt enim cum matre, quam cum aliena uxore concumbere. Sed omnium horum eſt peſ- fimum, quod contra naturam fit, ut ſi vit membro myli- eris non ad hoc conceſſo voluerit uti. Uſus enim natu- ralis, fi ultra modum prolabitur, inuxore quidem venia- le eft, in meretrice damnabile. Sed iſte, qui eſt contra naturam, execrabiliter fit in meretrice, ſed execrabilius in uxore:. Tantum valet ordinatio creatoris,& ordo creaturæ, ut in rebus ad utendum conceſſis, etiam AM modus exceditur, longè fit tolerabilius, quàm in cis, quæ conceſſa non ſunt, vel unus, vel rarus exceſſus. G In multis vetuflis caput hoc conjs j in eo referunturverba B. Auguſtine hinc inde colles Fa potifimum ex libro de bono conjugali, cap..9 6 11, quem etiam libram citat Ivo é Magifter. C. XIL g Minu e fecundam naturam coire, quam contra naturam delin- guere.» Jom Aæmbroſius in liho de Patriarcſis, lib. 3. de Abraham,.b» oo-fan&us Loth filiarum pudorem. Nam etli illa quoque flagitiofa impuritas erat, tamen minus erat ſecundum naturam core, quam adversus naturam delinquere. Praferebat domus tug verecun- diæ, hofpitalem gratiam, etiam apud barbaras gentes inviolabilem. C. XIII. 9 GCravuora ſunt flagitia, quæ contra nataram prot antur. Iiem Auguſtinus confebionum lib.g..b. Lagitia b quæ funtcontra naturam, ubique& fema E pe:deteftanda atg; punienda funt: qualia Sodomi- tarum fuerunt. Quæ fi omnes gentes facerent, eodem criminis reatu diviná lege tenerentur: quæ non fic fecit homines, ut fe illo uteretur modo. Violatur quippe 1pi& focietas,quæ cum Deo nobis effe debet, càm eadem natu- ra, cujus ĩpſe auctor eſt, libidinis perverſitate polluitur. C. XIV. 9 Dunpior& Lagitroſior elt uſus contra natnram, guam fornicationis vel Aduiterr. Item csontra Irvis Sus s- naturalis& Jicitus eft in conjugio- ſicut illici- tus in adulterio. Contra naturam verò. ſen per illi- citus,& proculdubiò flagitioſior atq; turpior: quem fan- ctus Apoſtolus 4& in fœminis,& inn aſculis arguebat, damnabiliores volens intelligi, quam ſi in ufu naturali vel adulterando, vel fornicando peccarent. G Capat hoc negue in tibro de bono conjggali,(guem contra Toz num ſe ſerihſilſe B. Auguſtinus lib.2. retradtat. cap. 25. Profite- túr,) neg, in libri conira Iulianum, quorum quintuns citat Iua, eit inuemtum. De bis ramen flagitiis agitur 1b.2. de nuptiis& sone cußiſcemi a,.ig.& 20. C. XV. ꝙ Oumi immunda pollutio, fornicatio- esh licet varia fint peccata forni- sationis, Eem Iſidorus li.2. deſummo bono, c39. 3 Non ſolum de commiſſa fornicatione peccatum- ps regnat in homine, fed-fi adhuc delectetur, atque animum teneat, proc uldubid regnat. Fornicatio car- nis, adultefium: fornicatio animæ, idolorum eft fervi» tus. Eft aulem& fpiritalis fornicatio, de-qua-e Domi- nus ait:[Qui viderit mulierem ad concupiſcendum eam, jan mæchatus eF eam in corde fo,} Omnis immunda pollutio, fornicatio dicitur, quamvis quiſque divers à turpitudinis yoluptate proſtituatur. Ex delectatio- ne enim fornicardi varia gignuntur flagitia, qu büs & regnum Dei clauditurs& homo à Peo ſeparatur. € Inter cztera feptem vitia, vitium g fornicationis vinia i ————-— a Ivo p.c 1. Gen 1g. b Ivop.ge...€'lvop 9.108; d Roma. e Secundum guod,-£- Matts$ alit fornicatio maximi est feelerit o ague

i 9 9 9 alia matrimonium contrahere, Adulterd uxere dimiſi utrùm liceat cum Decreti Secunda Pars. osa N maximum fcelus eft; quia per carnis immunditiam tem-| dam publice tradideritiHacautem; gura vrro fao ſe illicitam reddi. plum Dei violat,& tollens membrum Chrifti facit mem-.| dir in perpetuum ¡dum per copulam confanguinitatis in primum,vel Dram meretricis. Sunt I autem quædam gquæ ſi ſicut ſecundum, vel tertium gradum tranſi it affinitas a, licite dimit- animalia abfque ulla diſcretione, indeſinenter libidini bitur.& ed v viventej fuperducitur alia. Hic fi quit contendat non ma- ſerviust: quas ego nec mutis pecoribus comparaverim| gis viros quàmmi ulieri licitum effe, fi vir alicujus eodem modo fors Pecora enim cùm conceperint, ultrà non indulgent ma ribus copiam fui. r4 Sunt autem] Hac non funt inventa apud Ifidorum: fed apud TRA hom$.ad.19.Gen.& fimilia apud B. Hieronymum incs. epifiola ad Epheſios. C AVL-F Adulterium ſecundum inpænis ob- tinet locus Leem ex epiſtola 1. Clementis ad Ias- obum., Uid æ in omnibus peccatisadulterio éft gravius? Se- CFan namque in pœnis obtinet locum: quoni- am quidem primum illi habent, qui aberrant à Deo, eti amſi ſobriè vixerint. g Locum hunc ex epiftola Clementis citat laus I. in epiſi topis in regno Lotharii, que inc omnibus Arch. ſiepiſcop Ep Optaremus:& extat Romæ in Bibliotheca monafterii Domini- canorum. His auctoritatibus eu identifimè monfiraturquod 4 quicunq; cau så Ponera uxorem[fuam dimifërit, aliam illå V Dente gqucere poterit: dr fi duxerit, rens ad! 4 ps- Hus tta refpondet ur. Ha auctoritates de tis s log erst erit quorum continentiam carnalis infirmitas non in pn Erallan ntes caujam difidiialiorum. conjuné dignos, C AVEL Vade Ambrofiys/uper r. epif Patli ad Corin ad. cap. 7. U Xor b à viro non diſcedat, niſi caus od ſi diſceſſerit, aut maneat in r viro ſuo:& vir ſimiliter non d Ideò non ſubdit de vi ro, quod de uxore præmiſit viro licet duc -0 7. quo ment. ad cap.16&, toto cAp.t lori. ia t, cujus pars ..an; quod: C. XVIII. ꝙ Licet ducere aliam viro, cui, infirmitatem corporis debitum reddere non valet. Fem Gean HES infia 33. qu Uod c propofui n{ non valuerit debitum peri bonum e effet, fi fic pery y caret: fed quia hoc mag tcontinere, nubat ate correpta Ambrojfii trantur 2 NKroοοem, tam forni 1 lio, fratri& auuuncul. s veld licni fiili Ji co a Sentent.. difl.28. 1v part:8. c tent. qa deflinét.3sr. C Cori part8. cap.78. Pannorm, tib.6. criz. ordens. I. Crintht. v. ith.7 Gloffa ordz -|: cap..Tu o part.gcap:7LÉ 7 77 ne nicetur, ſciat virum ab Ambrpſio appellatum non ſexu, ſed animi virtute: mulierem quog, nominatam fèntiat nin: fèxu corporis, fèd mollitid mentis. Sed quia nulld au itate permittitur utuxore uu. Audatur, intelligitur illud Ambraſii in ſi genere ornicattonis: non tamen, quod. v vente alia fupe bradi jente dimifa alsam duure pofiit fed post mo rtem fornicariis vel fornicařia(q fūprà dium esta corruptione luxuria mulier appellatur Jallegui a fornicatione mundus es}, vir, vel mulier aliis copulari poffunt wn utero ut adulteri autem, ſi ſupervixerint, aiis modo aliis copuúlari:poterunts C. XIX. ꝙ Licitum con jugium non negetur ili, cujas uxor c tre. dar- mierit. Sic& illud in capitulo cu- Hgitur, guod 1 Con Uædam cum fratre viri ſui dormivit: denei Leſt, ut adulteri nunquam conjugio cop cujus uxor ſtuprata eſt, licita con C 8 Simile lagat ur lib.y Capit: ularium, cubiig ¶ Disjungantur, O nungua? ulentur, qui guodiibet infia Jabjeforum admifèrint. Sre& illud Mas tenenfis Concili intelli gur. orem duxerit, 8e poftexcum filia it, e nduabus ſotorib ſeu cum patre& filio i is,{i quis neptem, aùt novercam, alt am,aut filiam avunculi aut ejus:¢ polluerit, eos disjungi,& ulterius opulari præcipimus. esf in Conc li y y Magunft- 101. ubi eriam ritʒneuttam ex ipſis habeat: nec ipli in conjugio copulentur. så adulterii uxorem teline ntiam fervet, lud} Gregorii. cores firas inadúlterio deprehen „nec eam,aliam ivunt. Si autem im; Cti amlı mortuus fue rit vir ejus: omnibus tamen diebus vitæ ſuæ acettimt pœnitentiæ lamenta perſolv ſororem o eum fororet Ean fi fecifti, neu- & Gilla, qug uxor tua fu en confcia , fi fe continere non vult, núbat in D0- i mino, cui velit. Tu autem& adultera ſine ſpe oii permaneatis;& quamdiu vixeritis, juxta præceptum cerdotis pœnitentiam agite. — PIRE a t urch. libeij· affinitatis b F. Cabitul. cap. 10l. c Burch.lib j ap:t21. d In Cimail. cab.. e Sent.&. ş. Burch, t17. 63 lvopg ca F al Hu. Sent difia Poje lst g Sr By v.19-.5. fol-273. c. XXIV. a ma

100¹ Caufa XX XII. Quæft. V ITI. A P Ci terá uxore dimifid, ntria liceat ine SO fidelem, ut fidelis ita fiat, ducere. 1002 D 0 TXK T V. G Cum noverca, vel fikafira, vel fèrore fèauxoris dormiens, ad co m pervensre ITiS LAMEN CATUM lla non poteri gitima non negantur con jugia. Item ex Concilio Triburier S! quis a cum noverca tua dormierit, neuter ad con- jugium poteft perve: fed vir ejus poteft, fivult, 2a liam acc> non poteft. Similiter fi quis cum filiaftra ſua, vel cum ſorore uxoris ſuæ dormierit, obſerrandum eſt. Quamvis illud, quod infine M. ntinenfis G a de fornicariis ditum. intel- t ab invicem, O fine fhè glich. I pr ST; quibus B. Gregorius in quar- t: alias autem a Domini in ha abeat ſterlier D Xc] 1 Ang glicis J v% re hie aiir gloj animadvertit; Gratia: l ſeripſit ad Bonifacium Leg átum Ger- 4 contrahi permi , retu iffe adea, que mul lto ante B. corporus, co gra fòlvi non licet Irem Nicolaus ad Carolum Maguntinenſo Epifèo 6 Heo c matrimonium fanicontraxerint,& uni 5 k luobusamer 1a, aut furor, aut al liggi a infirmi- infirmitatem conjugia taliun fol- iendum dehis, qui ab ad- uncantur, aut à bar- nus Papa Eque d furiofus, t eae fiodh natr rahere poffunt: fed fi contra monium coi: fuerit, non fepa- corem dimittere, ducere alicui nom lecex. Auguſtinus 4t in lilro de bono conjugali, To e ut cùm caus et illud tale vinculum conjügum», procre colligetur, nec ip så cau- sà procreand tur. enim homo dimittere v ſterilem uxorem, n ducere, de qua filios habeat,& tamen non licet. Hem c.” iI Manet vinculum nuptia- rum, etfi proles, cujus causå Mitum-eft, manifeftå fteri- litate non ſubſ ita, ut jam ſcient ibus conjugi bus non ſe filios hab rare fe tamen vel ipså causâ filiorum, atque al oriai non liceat. Quod fi fecerint, cum eis, quibus fe copulaverint, adulterium committunt, ipfi autem conju ges manent. Planè uxo- tis voluntate adhibere aliam, unde communes filii na- ſcantur unius commiſtione ac femine, alterius autem a Ex Cone. apud Vermerias Burch. daz cirn b Fupr. ed..s» f uxorem, c Lib. fentPa Cod. Theod. Sent: dift gg. Anfet int. Tuo.:.166.Parm. t6 ptit. t9. iñ interpretatione, J.&. in 10.0,= Burch.9. c. 28. Polye. lõ. d Panluis ibid, Sent- ibid. Pol, Pann.dic. ga.& Aν goriz ad Bonifacium, Ane| jure, ac poteftate, apud antiquos Patres faserar Utm |& nunc fas fit, temerè a non MERHED | C. XXVIII. G De evden | Idem lib. 1. de nuptiis, C concupifientia, c. | ppi 1e- adeò manent inter viventes femel | nuptiarum, ut a fint interfe conjuges, qui ab itro fe panii 5 quibusali ferunt, ér pauld 1 posf netinter viventes què ddam vinculum conjugale, quod nec ſeparatio, nec cum altero copulatio poſſit a auferre: manet autem ad noxam crimi- nis, non ad vinculum fœderis: ſicut apoſtata a de conjugio Chrifti recedens, etiam-fide perdità mentum fidei nonamittit, quod lavacro regen accepit. Redderetur enim proculdubiò redeunti„fiami- fi abet autem hoc, qui receſſit, ad cu- non ad meritum præmii. Aßud B. Auguſtinum hlc interjicitur c. ita verd nonnulla ſunt,& emendatæ in 1 adl Ze mulum ſuppli 1¶Et pau dénique/upr-jrg:r. i hoc eapite ex nali, g quemadmodum er in pracedenti. QU AÆSTIO VIN vorem ſuiam dimitie- , fi liceat ei HaAc 7 dem adducat? Quod U, kai ＋2 hica Um Hag pr obatum fit; qhok niet re,& aliam ducere non potest, qi conditꝛone peccare, ut inſidelem ad fi ieri Auguſtinus affirmat in.n de adulterinis conjugius 24. ita diens, CAP- gl dere, etiamfi infidels Chr non p cap, t J ber aliquis a continentia Voto reces è fiers po’ On cfolùm meekan naet eſt,»(quod fäcit non P quidam, ied omnis, qui d limittituxorem fu m,& du- citaltera am etlip optered duxerit, ut faciat Chriſ ſtianam:) amquiſquis non alligatus uxor i continentiam Deo voverit, nullo modo debet ift à compenſatione peccare> ut ãdeo credat uxorem ſibi eſſe ducendam quia promiſit, quæ nuptias ejus appetit, futuram: fe ee Chriftiana mv. Quod eni quam, ańteguam voviffet licebat, cùm id fe nunquam facturum voverit, non licebit: fi tamen id vo- verit, quod vovendum fuit, ſicuti eſt perpetua virginitas, vel poſt 1 experta connubia ſolutis à vinculo conjugali, vidualis caſtitas, ſeu ex conſenſu voventibus 4,& carna- lia debita ſibi invicem relaxantibus fidelibus | conjugibus((quodalterum ſine altera, vel alteram ſine tero voverex4s noñ ef) jugis continentia. Hæcer i ſi qua alia ſunt, quæ rectiſ imè voventur, vàm ho voverint, nullà conditione rumpenda ſunt, quæ n: conditione voverunt 1§ Vel pot) Hic locus in vulgatis B uflini codi cibus, é etiam apud Iuonem uſq⸗ ad verſe Hæc. ergo. paulo ali ter habet. l ai— DEN | o: S a Í m vir maleficiis impedit reddere ñon poterat > corrupit: avirofuo fèparata, cort U: crimem, quod admifèrat, corde tantum Deo Ia. lta, edditur huic facultas noſcendi eam: confitetur Tepetituxorem fuam: quarece pth, ut expediti & ad carnes agn puras e acce ety continentiam fe fe ervatit promifit: uxor Uerd conſenſum non ac dhibuit. 1 Hicprimumq quaritur, an propter. 17 oati coundi, à ua fit fepa ıranda? èparationem ei nubere valkeat, cun guo pr ins $ OYattont VACATE? a 2 Secundo, an post F Fornecata est è a alnontemeredixerim. b Sententg.d dift. zi. Tvo par cap.12.Pannorm.lib:5. c Fvo.-.73 d buss€ al purus. i [i i

g i: e t De frigidis& mal Dec Secunda Pars 100² Be frig ecrett Secunda Pars. 1004 i ropter infirmitaten s eorum. Vir T j Tarti errio, Ji folá confefione cordis crimen poj ohit deleri? dico propter eas at a aii eorum. Vir Era qui v: g ai e e 3 g Quarto, fi tempore oration guis valeat reddere conjugii debi. fige, maneat fine conjuge. Quo ille tum? alia m copulam acce eperit, tunc hi, qui juraverint,perjurii P, : ai t rêi ten tur.& entib peractà $ Quinto, an vir fine con/fenfa b soris continentiam vovere poſßit,| crim ine rêi e z}& pœnitentià peractà priora ce jdi yel f minis vel terroribus licentiam vovendi ab ea extor- gantur recipete cont ubija. i siiu :< Phi 2 pars. Hoc a autem fèrt vari pracipi itur, cum werg, guere valeat? Eo i 7 e Fatetur. Cæterùùm ſi uir arire adidiſſe lebitum unori,& — E aeaa S a G D| dijte tur, cui pstinsj fidei habenda fit 4t| ~ 111 ln veritate T conii QUA TIO E| C. IIL@ Inveritateviri ar ` i ddendi debitum.| tam ab es. Vod ant e Ribilitatem reddend: debt$ i A; i í Vod autem M ERT emr< 4 h į De his in Conci io apud Compendium habito hri ps multer a viro fuofe ári ari non pofat auctoritat$> Load- 3 A,€ Apoftolica probatur. Sia enim Crits i Er ooi aeeoea uiteam salitu f Nul et 3 UXOICI am, ni, k i Nulli lice poinere menr m ſuam, e& ĩpſa fœmina d icit, qudd A quam coi fetaui l Gcut. Auguuſt inus expo- E. Aet Aal T e vir dicit, quòd ſic fecit, in veritate viri conſiſt nit fornicatus alter alte erum pertrahe euvolnerit. areh nalna. a cap mu g Irem Apoflo ato tempore yiyit vir Fart Eecróu Tthsrid t Gl : g di. debi Š pars. SECLE p ejus, alligat aeftle egi fibi reddendi. dekitum} falvit conjugii. Sen 2 a16 flatutum eſt ha d non transferende f G Item c:[ His qui ma- Plae dineh auk pp x moi s Emha efi Ł trl monio juncti ſunt, æcipio non ego, ſed tonis j noo ibe Unde| i xorem à 1 iro non diícedere, nifi causå fornica tionis. E P fedr A copulare? putasid tio ſeſſerit, oportet eam m. C. IV.': ojjertt,.oj l De his ita feribit oc gsf 5 chiepiſ 18 100 attonis, non licet-Vro t$ f Ei dere. Veram antequam con- 8¹ e per LURRR maleficas T, occulto, fed nun- s officii folvit vinculum conjugii. quam pRO: Dei judicio permito y § At ſupra] Videtur indicari c. non dubium,& ce cùm parante, concubitus non i fequitu Ir, horta a unt* W i o r, 1 l jecontrito,ĝ humiliato, Dec focietas. fupr.27..r. de. qua re ibi notatum est| ontrito,& ſpiritu C. I. ꝙ Lices alteri nubere, quam. ob|) nnibus peccatis fi ú tatem Vir cog n jr aciant,& profu fis lachrymis,& lar | fynis,& orationibus, atquejejunnis ii y brig Os c cætera Ki cå avoconii regor os ac cgtera Ecclefiaftica i > i Ecclefig, tales, quaptùm I nuerit, qui Abimi„acçdomu bere bus ſanayit, ſanate procu ent. Qudòd fi forte fanarin Ger i ara dpe m alias À la alium ducere pofiit? De qu arari v lebunt: ſed, Pelt a: mulier, ſi Je conjunxerint,| esp€ ilisin carne viventibus, qui m RA L non poffit coire cuma ed, fi obare per juſtum rant,—— quos reliqu 1era ie etiamſi po pa i Q; D ri e qu cerdotiby veram fit, accipiat alium. Si autem ike aliam acc cumbendi cis reddita fuerit, reconciliari negu jpe rentur.| gatis ſoquebalur, artes: que uur 4. h qua Juni noiata i idem ac caleris colleſtiribus us f pramiſſo capitulo Gregora, Wi enim poci e sr feparari ab e r0, hi fê Hic autem Vivente£0, CHi je b i yoy poterit j cilsari nou p tiy s u n 4 fomi- i 3 CAm dimittere men- Ob7 d ſi mulier cauſatur,& di- ip; tantum in Domino.* procreare,& uterque eorum aet orum taĝis f a h; fiatutumestin Conc ilio Carthagine enſi,- finus, cap.30. f,; ç Etiam rm. codicibus manufiriptis, Č t ne T ur ex Concilio Cari"haginen fi, in qua han`~ a Matth.i9fùpr eh fèd i jgathen G, cap.25.( ex qua citat Ivo eadem parte Ai b Rom..©.z3t.) dL< Capit lar. 7 diſt.Sc. Burc. l. gc 1y Anſcl.10 C 26 n— Capit..cr. Iuop à Sent..diſt: 8 9 c180. Pann.:ct1g.<C i ld al munimine€

p—€ 1005 2 i C. I. g Non licet alicui uxorem dimittere, nifi caufa difidii primam Ecslefia probetur. Eculares. a, qui conjugale confortium nullà'gra- viori culpå dimittunt,vel etiam dimiferunt,& nullas caufas diffidii probabiliter proponentes, proptereà fua matrimonia dimittunt, ut autillicita, autaliena praæfu- mant:ſi antequam apud Epi ſcopos comprovinciales diſſi- dii cau ixerint,& priufquam in judicio damnentur, uxores ſuas abjecerint, à communione ſanctæ Eccleſiæ,& populi cœtu, pro eo quòd fidem& conjugia maculant, excludantur. L G Nullà a recentioribus Conciliorum editionibus:in Conci- J¹⁰ Agathenfi legitur, fine graviori:27 Capitularibus, abfque gra viori: ſed in antiq;uis editionibus Parifienfibus Conciliorum,& duobus codicibus Vaticanis, conſortium graviori. C. II. Q Lex divina prohibet virum usos rem dimitiore, niſi cauad Forkica- tront, Kenr Ambrofius faper Lucam, ad.16. N, quod infubditos nefas eft, in comparem fas eft? Adimutise gò uxorem quafi 1 jures, fine crimine,& putasid tibi licere;q lia lèx humana non prohibetꝰSed di- vina prohibet. Qui hominibus obfequeris, Deum vere- re: audi legem Domini, cui obiéquuntur etiam, qui le- ges feruñt:[ Quod b Deusconjunxit, hòro non fèparet.] 1 qj Quairjure, j Cic etiam in vulgatis B. Ambroſti codici- bus. In tribus Grattan manuſeroptis eft, quam ſcis vive ſine crimine. C. 111. Alic cauſa colnituone à viro fiio Aumiſa, ad ommia reſtitna- tur. Iftoria e Ecclefiafticaa "A poconfeđ&a, demuliere tateà marito'accunfabatursait: aelteretur es Pponcleret objectis. quadam, quæ pro d caſti- ¶Praceptum eſt ab Impera- Sid; i zore dege látá 5 ut primo rem familiarem dibe- yè diutins ordine nc demum 1 deges tam Ecclefiaftice>g àm vulgares, publicag, precip 2 g Si'awtem de mulieribus,& tecularibus-viris hæc conſtituta ſunt, multò magis Eccleſiaſticis hominibus,& Sacerdotibus ſunt conceſſa. Hujas mulieris meminit Iuſtinus in primo Apol pro Chriſtianis,& Eulſobuuus Ecclęſiaſtica hiſtoriæ.. cap. 10 quidem hujus capitis in ep fus Nicolai ımprefis> aut manufiri- ptis non funt inventa' fèd habentur fere eadem in prafatione If- dori in fram canonum colleſtionem. Prafiat-tamen Infi É Er um adire. Fortaffè autem in hoc cap, tranflatus est ti ukas ex ſequenti. nuU C. IV. G- Nif. post reftitutionem, neg, de conjugis fadere, neg, de adulterii crimine, inter Yi- rum& uxorem judicium edt agitandum. Lem Nicolaus Papa an qpiſtola Carolo Regi. à Calve F de conjugii fœdere, ſive de adulterii crimi- psh ne judicium agitandum fit, nulla ratio g patitur Thietbergam cum Lothario poffe inire conflictum, vel leviſſimum controverſiæ ſubire certamen, niſi priùs ad tempns fuerit reddita ſuæ poteſtati,& conſanguineis propriis liberè ſociata. Itaque b etiam locus providen- dus eft, in quo nulla fit vis multitudinis formidanda, a Ivopart...231. C 328. Pannor...106. b Marth.19 © In praefatione Ifidori in volumen Conciliorum. d al. de. £...tit..Burch:.-.13.Ivo part.8. al. ratione patet. h al. ñbidem inferius. 8176. Rhegino.æ. Chrenograpbia. g Inter quos| orig. Caufa XX XIII. Quæft. II De divortii caufis, nxoricidio;€ pænitentibus, 1006 & non ſit difficile teſtes producere, velcæter Sperſonas, qug tam à ſanctis canonibus, quam à venerandis Roma- nis legibus in hujuſmodi controverſiis requiruntur, ¶ Ebiſtola, eæ qua acceptum est hoc saput, habetur Roma in c3e dice monaſterti Dominitanoruem,& ex ea aliqua ſunt addita& emendata. 3 pars. In hoc capite, quamvis videatur cauſd expoſita, quare frä auttoritate non licet alicui uxorem dimittere, qua ceſſante, ipſd quog prohibitiocefare videtur:tamen quia ipfa fèparatio pæna esf, ġ pæna nulis est inferenda, nifi per judicem generaliter hoc intel. ligendum est, ut five ob caufam pramifam fivenull cauid eiſten⸗ re, non liceat alicui ſud auſtoritate uxorem dimittere, Quod etiam- de perna homicidii, vel qualibet alia intelligendum est. G. L- g Conjugiapenitus interdicantur-his, qui fuas conjuges occsdant, Unde Nicolaus Papa feribit Rodulpho Bituricenfi. «Archiepifèopo. Too afuarum conjugum fine judicio, cùm nos addis, adulterarum, vel aliquid hujufmodi, quid” aliud habendi funt quàm homicidæ, ac per hoc ad pœni- tentiam redigendi? Qujbus penitùs conjugium dene- gatur exceptis adolefcentibus, de quibus eft beati Leo- nis Pap xxv) 1r regula Decretalium; imò indulgentia, obfervanda. 5 hot eodem numero habeturin codice canonum inten decreta feu regulas Leonis, prte videtur Nicolaus b permittere maritis, causá ad- rii, vel alterins hujasmodi criminis, uxores, uas interficere Sed leffaftica dif iplina fþirituali gladio, non materiali criminoſẽs feriri t: illo videlicet gladiosguo* Petrus jubetur mattare* manducare. De quo etiam Chriſtus ait in Evangelio:-C[Non veni pacem mittere in terram, fed gladium.] O. VI. I x Iñ hoc G Non licet alicui uxorem fuam adultes ram occidere. FHinc idem Nicolaus ſcribit Albino Archiepiſcono. Nter 4 hæc ſanctitas veftra addere ftuduit, fi cuj uxor adultėrium perpetraverit, utrùm marito illius liceat fecundùm mundanam legenteam interficere.-Seg ſancta Dei Eccleſia mundanis nunquam conſtringitur le- gibus: gladium nonĝaber, nifi ſpiritualem: non occidit, ſedvivificat Pænitentia ejus, qui propriam caufa peremit Uxorem. Irem Pius Papa. Uicungue e propriam uxorem abfque lege,vel f f ne caufa,& certa probatione interfecerit, aliamque duxerit uxorem,armis depofitis publicam agat pænitens tiam:& ficontumax fuerit,& Epifcopo fuoinobediens extiterit, anathematizetur, quouſque confentiat. Eadem- lex erit illi, quì feniorem faum i iterfecetit. © VIII. .. VIL g fs abj g Pænitentia$ iphi, gui uxorens Jham inte 7 kem Stephanus Papa Hafuiphos- Dmonere g, tecum lachrymis,& multo gemitu cox⸗- dis c ramus, fili Haſtulphe: ſed non filius debes di- ci, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetraäſti. Nam occidiſti uxorem tuam, partem corporis tul, legi- timo matrimonio tibi fociatam, fine caufa mortis tibi reſiſtentem, non ãnſidiantem quoquo modo vitæ tugz, Non inveniſti eam cum alio viro nefariam rem —ꝛ⁊:.——ů————— ͤ——— à Sent.&. diſt.38 Ivo...125 Pann..:.asInfiaseâdem in ada- leſcentia. b Fent. ibꝛd.* Achte. Manb. rc. d Sent. shid Polyc...tit.10.1v0 p8 4124 É 331-Pann....tg€ Sent ikid.Burch....37-Ivo psec só Anſcl.lo c56 Similes. Capit..149i f ale g Burchard, lgucapgo Ivo p8. cap:as. Panuerim. ..C. 10.

Pe divortii caufis: uxoriciding P O tt 1007 Decreti Secunda Pars. Ecenrem: fed concitatusà diabolo,impio£$ i m more atrociùseam gladio tuo, crude- lioromni beftiâ, interemifti;& nunc poft mortem ejus| addis iniquitatem fuper iniquitatem, filiorum tuorum improbe prædo. Qui matri non peperciſti,& filios tuos orphanosfecifti, inducere fupeream vis mortis caufam| QI(a quodyv dier poft mortem: per unum homicidam,& reprobum teftem no adulteram conjugem o incufare vis mortuam. Quoniam nec Ev elium, nec| tere; quiseft tam den ulla divina humanaque lex unius teftimonio stiam ido-| cet, ut liceat tibi è neo quempiam condemnat vel juftificat: uantꝰ ma gisper iftum flagitioſiſſimum& ſceleſtum nec illa vi- demnari, nec 1 à te poſt ejus" aufa criminis fubtiliter erat , f ita fuiffet inventa, fe i ultionis vindictam. Nam{1 verum rille adulter mentitus eft, poft dimittere eam per occidere ta Nona enim vult Deus mo atur ad pœr itentiam,& vi- matus, latto st náti € Inine m > legem Chrifti illicitum fit, five adul ill vivente alteram ducere, ab utro non illi llicito faciendum,$i è ya debuit c Pr jam faciat diet (quoda feptem annos pœni approbatam cauſam men ear tem pe | vat I l3& hoc i quod meliùs tib tug, ut non fis tu tibimet i vel in hoc ravins e tiam, permane re(quod pejus tibi, ita;ut agere debes, exħortámur, omn tmariti earum H : pœnitere debes, vinum& ficer cem cuſtodiendi acl uta 5| ria, non mo Cle- in die N r 1| L um ferant, jabe tiamage: in jejuniis,& vigiliis,& orationibus,&| ant>u oribus autem ipí nón ant, nifi fort omni tempore loco litiga un Tta am laveris, in Eccleſia ſe- C. XI. ꝙ Quare ſit inftitutum pot feptem an- nos in priflinum flatum pænitentes redire, De his ita ſcribit lſic ira poft feptem- tinum atum 4 atum- um d Sait miie ſancti Patres, ſed 7> legi Nam 1e à C epit eam cerdotis, gitationum h maculatur conta ptem diebus, hoc eft, extra colle ptem annis projicitur, ut poſt emendat loci;vel priftinæ dignitatis recipi; cit m a e, ipſo opi mur d die implorare 1€ Necàte)] Apud Burch ú Ivonem tu poteris poft mortem ejus excufari, 7. Ivo part.& c. E p-i Num. is f- al cnin d al.| difir Ih 4l. corruptionum. q J

pr q In a fine 1 autem epiftolæ hoc adjiciendum putavi, ut quotieſcunque in geſtis Conciliorum difcors fententia invenitur, illius fententia magis teneatur, cujus anti- quior aut potior extat auctoritas. 1 Ut in tractatu ordinandorum de lapſis,] Alſunt hec a plerisg, vetuftis, fed nonfùnt expuna, quia fic flet citare Gratianus, ut indicatur c. Presbyter. fpr, difi. 82. 2 4 Infine autem] Hec tg, ad finem abfunt ab uno anti- guo Gratiani exemplari: Hoc autem quanguam de Sacerdotibus videatur fþecialiter di- um, generaliter tamen de oranibus pænitentibus oportet intelligi. Ad imitationem namg, illius Dohinica fententia David b de adulterio& homicidio reprehenſus nnins hebdomada jejunium in ſatiofuctionem adl miſßi ſceleris Deo Igitur obtuliſſe. Hlinc etiam Eccleſfaſticd conſuetudine eft uſurpatum, ut majorum criminum penitentia feptem annorum fpatio concludatur, nifi vel officii èx- cellentia, vel criminum magnitudo vulgarem conſuetudinem exce- dens(veluti, dum contranaturam humana fècietatis parentibus, vel liberis, vel altis ejuſinodli perſonis impudscè adharemus: vel dum relifonaturali ufu contranaturam mare Sodomitico fornica- 1609 Cuh XXXIIL Quæſt. mur, vel ua ad coitum brutorum animaliurn prolabimur,) pra- Pilum ſpatium tranſcendere cogat. 6 pars. De hænitentibus quoc, quaritur, an eis gener aliter poi pænitent am canonica ancro concedantur? Generaliter e m heractam conjugia itate prohibentur pænstentes ad ſecularem mi- litiam redire, vel matrimonia contrahere. C. XII@ Pænitentes matrimonia contra prohibentur. Vnde Syticius Papa, epist. 2, ad Himerium Epi- ſespum, c. 3. NE(his verò non incongruè dilectio tua Apoſtoli- cam ſedem credidit conſulendam, qui actà pœni- tentià, tanquam canes ac ſues ad vomitus priſtinos& volutabra redeuntes,& militiæ cingulum,& ludicras vo- luptates,& nova conjugia,& inhibitos denuò appetivè- re coneubitus, quorum ĩmprofeſſam continentiam gene- rati poft abfolutionem filii prodiderunt. De quibùs quia jam{fuffugium:non habent pænitendi, id duximus:decer- endum, ut føla circa Ecclefiam fidelibus oratione jun- gantur, ſacris myſteriorum celebritatibus(quamvis non mereantur) interſint, à Pominicæ autem menſæ convi-| vio ſegregentur, ut häc ſaltem diſtrictione correpti,& ipſi in ſe ſua errata caftigent,& aliis exemplum tribuant, quatenũs ab obſcœnis cupiditatibus retrahantur. Quibus tamen(quoniam carnali fragilitate ceciderunt) viatico munere, cùm ad Dominum cœperint proficiſci, per com- munionis gratiam volumus ſubveniri: quam formam& circa mulieres, quæ ſe poſt pœnitentiam talibus pollutio- nibus devinxerunt, ſervandam eſſe cenſemus. Sed quia timore Jolvendi conjugiinonnuli ad pænitentiar ac De uxoricidis& pœ. I I. nitentibus, f 1018 [regnum cælorüm.] Conſugium verò legitimum nulli or- thodoxorum pœnitentiam ſuſtinenti ſolvere licet.& infra. J Sacris eos vos expedit eloquiis edocere, ut ab erroris eripiantur caligine,& licitis copulationibus jun- cti, de omnibus illicitis pœnitentiam agere procurent. C. XIV. ꝙ Propter lahſum juluenilis incontiuen- tia non negentun pœnitentibus licita conjugia. item Lee Papa ad Ruſticum, cbiſt. 9o. al. 92. c. l. Nadoleſcentia conſtitutus, ſi urgente aut metu mor- tis, aut captivitatis periculo pœnitentiam geſſit,& po- ſteà timens lapſum incontinentiæ juvenilis, copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur feciſſe venialem, ſi præter conjugem, nullam o- mninò cognoverit, In quo tamen non regulam conftitui- mus, fed quid fit tolerabilius æftimamus. C. XV;@ Hac pænitentia est imponenda ei, gut matrem occiderit, Irem Nicolaus Papa Rhotaido a Epifeopo fanta Ec- clefia Argentoratenfis. 7 fpræſentium matricidam eſſe cognovi- psLmus. Cui præcipimus, ut ſub pœnitentiæ jugo permaneat: ita ut per annum integrum Eccleſiam non ingrediatur, ſed ante fores baſilicæ orans,& deprecans Deum perſeveret, qualiter tanto eripiatur piaculo. Com- pleto verò anni circulo introeundi inEcclefiam licentiam habeat: tamen inter audientes ftet, fed nondum commi- nicet. Completis autem trium annorum curriculis fa- cræ communionis ei gratia concedatur, oblationes verò non offerat, nifi priùsaliorum feptem annorum curricu- la expleantur. ¶ His autem omnibus annis atque tem- poribus carnem non manducet, nec vinum bibere præſu- mat, exceptis feftis diebus, atque Dominicis,& à Pa- ſcha uſque ad Pentecoſten. Etquocungue ire voluerit, nullo vehiculo deducatur, fed pedibus proficiſcatur, ar- manon fumat, nifi contra Paganos: jejunet autem tribüs diebus per hebdomadam ufque ad vefperam. A propria quidem, ac legitima conjuge non feparetur, ne in forni- cationis voraginem corruat, quod ne fiat, optamus. Si autem ante annorum trium curſum finis vitæ illius ap= propinquaverit, corpotis& ſanguinis Domini noſtri Jeſu Chrifti particeps fiat: fin ¢ autem, ut fuprà ftatuimus, efficiatur: tamen, ſi illius converſionem d,& lachryma- rum fontem in omnibus videritis floridis actionibus,& optimis eperibus pullulare, humaniùs circa eum veſtra ſolicitudo pervigil appareat, mitisque omnibus demon- ſtretur. Q Pænitentia Parricidarum, gua hic pracipitur, habetur in cedere differunt, vel propter lapfum adoleſcentia, qu Grmidant, penitentie remedium fuftipere negligunt; ideò auctoritate cano- nicá permittitur cis vel contrata matrimonia retinere, vel alia contrahere, 3 C. XIII g Ex indulgentia conjugia pi pænrten- tam legitimam non negentur. Unde Leo Papa Galerio Epifèopo Trzpolitano fèribit. A amus à quibufdam, quòd in veftris diœcefibus ac finibus Chriftianorum cœtus levi occafione fe fub- trahunt pæœnitentiæ jugo, dicentes, quia fi pænitentiam agimus, conjugii debemus relinquere copulam; in quo ` 11 f: errant,& de veritatis calle difcedunt, quia pro omni- bus illicitis pænitentiam unufquifque Chrifti nomi- nis cultor fuftinere ac peragere fun moperè debet, dicente d Domino:[ Pænitentiam agite, appropinguabit enim ammer meaa aaeeea ae a Supdifsodominofantto, b- 2; Rg. 12, e Bnin. asz. Ivop.i c. 7, d Maithe ze; Concilio Yvormacienfi c30. C: XYL 9 Posf dignam pænitentiam adoleſcentiblele permittuntur licita conjugi Irem e 8 8¹ F quis cum duabus fuerit ſororibus fornicatus, ꝑs Daut cum his perſonis, de quibus ſancta Scriptura prohibet, ſi dignam egerit pœnitentiam,& caſtitatis non valuerit continentiam ſuſtinere, liceat ei legitimam ir conjugiouxorem accipere: fimiliter& mulieri, quz ta- li fucrit fcelere lapfa, ut fornicationis non perducatur ad chaos: fed hoc de Laicisvcris ac mulieribus folum- modò ſtatuimus. G Ivo citat hoc, quemadmodum Ó feqiiens, ex Niċolao ad Carolum Archiepifiopum ér ejus Suffraganeos. Idem vero habetur in Concilio Vvormacienfi, cap, 75. miſi quod pro sllis verhis, lapſa, a al. Rodulpho. b Polyc...tit 20, Anfèim..11..52. Burch L6. c46. Ivo.10..137.€ Vide Rhenatum ad finem Tertullian operum. À- al converfationem,€ al. Idem. f in Concilio Yver- mascienfis c: 33. idem habetur, Xk

1011 Decreti Secunda Pars. ut fornicationis non perducatur ad chaos, sn eolegitur, la- TRACTATUS DË pfa fornicationis, liceat. Pænstentia, QUÆSTIO III C. XVIL g Puniatur, qui hac crimina commit- z Is breviter decurfis, in quibus extra negotii finem afi tit, non tamen legitimam dimittat quantulum evagatı famus, ad Propeſita a tertiam lid BxOoreN. qaa, Jonem perira Bandam{. quåg guaritur; DISTINCTIO 1 lem à. A a Tum 1 fila cordis contritione, Q ſecretd ſatiſfalliont o dbg QI b quis cum matre I fornicatus fuerit ſpirituali,"oris confefi g, pofiit Deo fatufacer deamwm, Sun| ii anathematis(ut ſcitis) percutitur ictibus. Similiter| enim gui dicunt, quemlibet criminis veniam fine confefisme fula| autem& illum percutere promulgamus, qui cum ea, N Eccleſia,& ſacerdotali judicio Paſſe promereri, juxta illud Ame quam de facro fonte baptifmatis ſuſceperi taut cum illa, brofii fuper Lucam, ad cap: 22, i quam ante Epifcopum tenuerit, cùm facro chrifmate fue- F Gratianus ad expi licandam hanc tertiam quaftionem mul K Ea d GULAN Tit uncta, fornicationis perpetraveri it fcelus; legitimam| arruir, Quam per longam tračtationem, quieum fequuti fumi tamen, fi habuit, non dimittat uxorem, an feptem diflinétiones diviferunt. In antiqui oribus enim exe o pars. Quos 2 enim Deus conjunxit, judex fuå au- plaribus n oS} diflinfionum fèeparatio: in aliq dHoritate feparare non debet, margine taniùm est, Diſtinct 1 Q Cum matre) SicinPamormia,& apud Ì ig Utùm í fola] Hac con 5 € 36. fèd apud np. 1..138. legitur: fiquis cum comma quemadmodum in pervetufiis funt con U` t. 4t etiam in Consilio Vuor nfi. C. 1. i zon ſunt in Viormactenſi, neq, apud r9 Etrus a de i t homo. Non 3 man Pannormid,| È invenio, fleverit; la chrymas ejus! C parat, quos pæna n Į Achrymæ 6 lavent d Ta confiteri, 10 T n, s;$ Item.] Sequebatur, Uós e Deusconjunxit;, hemo ron feparet.] Quæris 1 d Mihi e j An guem hac ipfa omnino ve A Zquomodo? fubaudi violenter, fine lege, abfque ra-| 97 ner nnn 5 D S T NT brofium ost ultima` tione, quosDeus conjunxit, homo non fep Non í a juod bi zly ST enim homo ſeparat, g quos pœna condemnat, quos reatus J d Y a mæ de tò aliter in ſerm. 46. de Ali a, quos ma leficiu m coarct ç nitentia: O Ambrofium citat Mag giſter ſententiarum. D > hii C: 111. Ier Propheta. Acrificiunt c Deo fpiritus contribulatus, cor conttis tum,& humiliatum, Deus, non deſpicies. to A Ntiqui 4 Pa i ps Leonis, ut is, qui in ætatis adolefcentia pofitus D i d, confitebor advérsùm me injuftitiam meant dum mortis formidat cafum, pervenerit ad pœnitentiæ' Domino,& tu remififti impietatem peccati mei. remedium, fi con pams fortè e fue C v po fteà adulterii, apla incurraty redeat ad pr Quod Auguftinus exponens, ait i Moa E As ut folam ptomiffionem⸗ peccata piy niſerit.$ Nondum pronuntiator GA | n corde, qu ia ipfum dicere, que ĝi j i a enim pro opere⸗ Nondum, efi Cafiodori guem iu Ae ai ua verd fequuntur, magia || NL y ! Od. lib. 1. dr Cler.£ Imperator Jovinianus | 21CIquis ę non dicam raper[ed attentare E ' psh modò;ungendi causå matrimonii{acratiffimas vit» psh? m g gines auſus fuerit, capitali pœnã feriatur h. A c In: Vo a b ; oflulandoIïmpp. Leo& Ant hemiu ato Prafecto pratorio. ai rovin- Emo vel in foro magnitudinis tog, vel in pp a um fuerit ciali judicio, Vel apud quenquam judicet A 1 lanienfibus editionibus, alter ad contin iam fad togatorum con s 4i fi í crofan- p F ai utem eat, unde fuerit regreſſus. 1g, ün tanta varietate retenta Ẹ religionis fuerit ir mbutus myſteriis. ran y A 7 č 4 mta t k Ea i eS vulgata lefioGratiani, qua est in manufiriptis quog, ipfius| quid quoquo modo, vel quàdam ma S i tia fli 0. Cent. ibid. c Hfalm. 2 Auguft. é Cs Sent, tbid. on dicam. Regmad ce p erna „37. Luc, 22. b loff. ordin. in eum locum EX~v fiodoro. Sup. 17-1. qut bona. n magna piei $ 2 36..2 fi uis NO ilionem. 4£ Tit. 3. Ú œd. Theod...tit. 25.1 ó. q i"7 7 ferietur i g Ai. EA g Tripi arè bih? Peg Folhc. lg J h álj ereet aum

yn potek, aololy c Nec multo ait ai 101} &um, velattentatum fuerit, officium quidem fublimita- tis tuæ centum libraxum auri jacturam pro condemnatio- ne ſuſtineat. C. VIIL Iidem AA. ibidem continenter. Uicunque a aufus fuerit contra providum noftræ DSN decretum, officium advocationis per fub- reptionem arripete,& prohibitum patrocinium Præſtite- rit, ab adyocationis officio temotus, ſtylum proſcriptio- nis, atque perpetui exilii ialiter fuinebit; fcituris etiam provinciarum Laais, quòd is, fub cujus admi- niftratione-aliquid hujufmodi fuerit attentatum, partis bonorum dimidiæ proferiptionem,& pænam exilii per quinquennium ſuſtinebit. G. IX 9. Cod. tit. ad legem Juliam majeſta- tisy hs. b cummilitibus,&c. cogitaverit(eadem Qia ſeveritate voluntatem kelak quà effectum puniri jura voluerunt) ipfe quidem,&e. ei ad leg e O e Sicariis:| Si quis cum. telo ambulaverit hominis necandi causà, ſicut is, qui homi- nem dolo malo fa ctum erit commiſ- fum, legis Corneliæ de Sicariis pœnã cobrceatur.J Iren lib. occiderit, a cu & Gratianus d fi fit,{ciat{e capitali OOA Impppp. Gratianus, Valentinianus, Theodo- fius,& Arcadius. 8¹ fortè mulier marito mortis parãſſe infidias, vel quolibet alio genere voluntatem occidendi habuiſſe inyeniatur, vel ſi fortè maritus eodem modo inſectetur uxorem, in eadem quæſtione ab omnì familia non ſo lùm mariti, ſed etiam uxoris ſuæ(quæ tamen tunc tem- poris domi fuerit) quærendum ef cujuſquam de- fenſione. P it. f de injuriis, e JII quis tam fæminam, quàm maſculum, ſi v inge- Sa five libertinos, impudicos facere attentaye rit, injuriarum tenebitur. Sed& fi Terva pudaria a ten- tata fuerit, injuriar ım g locum habet. Attentari pu- dicitia dicitur, cùm id- agitur, ut ex puc dico mps fiat. Non h folùm isinjuriarum tenetur, qui fecit in j hoc eſt. gui per Tit, verùm ille quoque con- „qui dalo fecit, vel qui curavit, nt cui mala pu- percuteretur. .. ALEL Irem lege i apud Labeonem. I quis puli atus quidem- non eſt verùum manus versùs eum levatæ,& ſæpè territus eſt, quaſi laturus, non tamen percuſſit, utili injuriarum actio- ne tenetur C Ogitationis pænamnemo patitur d. C. XV. Trem titulo de m extraordinariis criminibus Olicitatores alienarum nuptiarum, itemqque! matri- moniorum imerpelatores, etſi effectu ſceleris potiri non poſſunt, propter voluntatem tamen pernicioſæ li biðdinisextra ordinem puniuntur. é infia. q Qui pue- ro ſtuꝑprum(abducto ab eo, vel corrupto comite) perſua- —— 3 pars. Cantrà titulo k de pœnis. ——— a Idem verd guicung,| origin. b Sap. 6. qu. 1. fi quis. © Eod. lib..tit.16..6. d Ibid. continenter, e Ibid,£ Lib.47. igel, tataz0.l. 9. g alinjuriarum alio. h Ibid, l 10. Ibid. 1 Ilbid. l. V. K lib. 46. digeſt. tit. 19. l. d al Faliaſur. m Lib. p. ttdi hi De pcenitentia, Diſtinctio I. 1014 ſerit, aut mulierem, puellamvé interpellaverit, quidyé impudicitiæ gratiâ fecerit, domum 1 præbuerit, preti- umyé, quo is perſuadeat, dederit, flagitio, pu- nitur capite, imperfecto, in inſulam deportatur. Corru- pti comites ſummo ſupplicio afficiuntur. 1§ Domum} Sze etiam in fententiis Pauli, lib. 5. titg. verf, qui puero: ſad in Pandeltis Florentinis legitur, donum, XV L l de furtis. a um ſuſtulit, um, quod abſtulit. rtum faciat, an verò e- Ofilius totius acervi furem i aurem alicujus tetigit(inquit i J toram eum videtur tetigiffe. Proinde& qui dolium apernit,& inde parum'vini abftulit, non tantùm jus, quod abftulit, verùm totiùs é furtum videtùr fe- Sed verum eft int tum a a actione teneti, 9 i poterat, ap rant, contre ctaverit, is unam ex his abſtul eruerit, atqu & SMER I in eo e- ſſerit, deinde rever- tequam ſe reciperet, quò deſti naverat, deprehenſus fuerit, ej;uſdem rei& manifes ſtus,& nec manifeſtus fur erit. Sed& ſi quis ſegetem ante I lucem ſecat& contrectat, ejus, quod ſecat, mähis feſtus,& nec manifeſtus fur eſt 1¶Ante lucem] In Pa qui ſegetem luce ſecat. C. XVL. Irem lib, 2, tt. Quod q quifquis juris, 2 Æc autem verba,[ m e a ét itur led& -Florenti gur jari P, is, non verbotenàs: & ideo, ſi cùm vellet ftatuere, prohibitus fit, nec effe- &um decretum ha bat ceſſat eT On. Nam Í[Statuit] verbum, rem perfeđtam fignificat,& E N inju- riam, non cœptam C. XVIII. P Deng(ficut inff: č de pænis legitur,) legum interpre tatione mo lliendæ funt potiùs, quam exaſperandæ. taus ideo Prepriuns cafum non oxrida«nt: fed qua de raptts inum, vel advocatis, feu de crimine majefiatis, vel de Sicar: dif a fant, favore religio onis Ó fidet, dtque principali odio Sicäriðs rum introducta ſunt. Hijuriarum vero pro earum uari tipliciter quis retis fieri potest tatem induiit Pcnarum. ate mul- Vartetas itaque criminum, variee tic. de hhnis. Unde in Digeftis d Ut facta ut furta, cædesque aut di- Z&a, ut convitia,& ptau t falſa,& famoſi libelli; tiones,& latron num conſ dendo juviſſe, ſceleris, eſt inſtar. genera conſideranda ſunt feptem r Īoco, tempore, qualitate, quanti in verberibus, gue impu a funtà magiftro illata» vel parente: quoniam emendationis, non injuri gratià vi- dentur adhiberi. Puniuntus, cùm quis per iram ab ex- traneo pulſatus eſt. Perſona dupliciter ſpectatur, ejus qui fecit,& ejus qui pa Aliter enim puniuntur ex eiſdem Kaeinoribus fervi, quàm liberi;& aliter, qui quicquam in Dominum, parentemvé aufus eft, quàm qui in extraneum, in magiſtratum, vel in privatum. In hujufmodi conſideratione, ætatis quoque ratio habea- tur. Locus facit, ut idem, vel futtum, vel ſacrilegium fits& capite luendum, vel minore ſupplicio. Tempus diſcernit emanſoremà furtivo T,& effractorem, vel file rem diurnum ànocturno. Qualitate, cùm factum trocius, vel levius eft: ùt furta manifefta à nec manifeftis difcerni folënt, rixgà akai„expilationes à fuͤrtis, g advocatiónes; aut fcri- t conſilia, ut conjura- Juoſque alios ſua § Sed hæc quatuor modis, caus, perfonâ, „eventu. Causã, ut vẹi a- —— a TLib. æv. di geſt. tit. arl. al. b totins videtur fur ffe 1 orig, ç Lib PTA titig hga d.l 16, K k 3

— Caufa XXXIII. 1o15 Decreti 2. Pars. àviolentia petulantia, de qua re maximusapud Græcos orator Domolhencslicaita-< i ya Où a wany mapisa Tho gyin, Q3 n altsa: kdi md imn mis iasvhipois ià Gevày( xwimsg 0Y ewy) kag m iG upa. mG 7⁰ ay rasodey ô Tú- alan ð awòees’Giwahos; Ov via ó Jy SÒ OW Q- auare duva’ erip y T YÁLAN RYε,˖s⁊uun, Ti Quv, drow as bEeklun, otay ws tybed twéggo, drav xordos, Tav Em xoppns TODT xiv, Ti- @ téisnny ayjpomss Ondas ovTæs TS Teoma axi eg: [a est: Non enim iram plaga concitavit, fed ipfa factiin- dignitas. Neque tam ingenuis grave ett cædi( quan- quam grave ef) quàm per contumeliam cædi. Siqui- dem multa is, qui alium cædit, admittere poteft( quo- rum magnam partem is, qui verberibusaftećtus eft, al- teri 2 renuntiare ac repræfentare nequit) habitu corpo- ris, vultu, vociferatione, nunc ut contumeliam infe- rens, nunc ut inimicum fè gerens,nunc pugnum ducens, nunc in malum cædens. Hæc movent: hæc de ſtatu men- tis deturbant homines propudii, ac ſugillationis non aſſuetos.] Quantitas diſcernit furem ab abigeo. Nam qui unum ſuem ſurripuerit, ut fur coërcebitur: qui gre- gem, ut abigeus. Eventus ſpectatur, ut à clementiſſimo quoque facta: quanquam lex non minùs eum, qui occidendi hominis causã cum telo fuerit, quàm eum, qui occiderit puniat:& ideò apud Græcos exilio volun tario fortuiti caſus luebantur, ut apud præcipuum Poë- tarum ſcriptum eſt: Eùr imè mljov torre MsyanO ié Omis» ’'zao buirspor Ò&yðpoxlacms iad Avgi» Hugh r ore maide gorinmivor A ppi> Nym con ihar, du segzañori yorub is. Idest; Quo puerum me tempore veftras duxit ad ædes, Ex Opoente Pater, dira pro cæde patrata Ob talos nempe ita percitus Amphidamantis, Cùm gnatum imprudens fimul, invitusáue peremi. 14 Furtivo,] In aliquot vetuſtis codecibus, Ó originali e, fugitivo. Sed ob gloffam nonet emendatum. -9 Alteri renuntiare) Hac in fuum locum fùnt reftituta, J Clementiſſimo] Sic emendatum eſt ex handectis Flo- rentinis, cùm anted legeretur, dementiffimo. Quod in sis lib.6o.tits2..26 fic explicatur; Vir clemens, nec ſeditioſus, fiarma fumat, quas occidendi causå, non punitur ut ho- micida, nifi& eventus fequatur, In feditiofis autem etiam fine eventu, animj propofitum punitur, ob id fo- ùm, quòd armati proceflerint, ut 1. 1. ad legem Corne- liam, de ſicariis. de jure eſfectum defiderant. In his enim non nifi animi judicium snfideratur. C. XXI. Unde in digefl. a tst. de repudiis. Ivortium non eft verum, nifi quod animo perpe- tuam conſtituendi diſceſſionem b fit. Itaque gui quid in calore iracundiæ vel fit, vel dicitur, non priùs ratum eft, quàm fi perfeverantia apparuerit, judicium animi fuiſſe. Ideoque per calorem miſſo repudio, ſi brevi reverſa eſt uxor, nec divortiſſe videtur. C. XXII G. Huic guod ên Vvukeatis et-difinitym eaput, in plertfaue vetahi est appoſita nora illa, qua indicatur. elfe verba Gra jani Quæſt. III. 1016 G pars, Ex confilio autem, velut ex falto, aliquem tener Auguft. probat, ita dicens. C. XXIIL G Nonfilum qui manibusoccidunt, ſed etiam quorum conſilis& fraude alu occiduntur, homicide pra- bantur. Erniciosè a fe b decipiunt,qui exiſtimant ecstan. tùm homicidas effe, qui manibus- hominem occi. dunt,& non potiùseos, per quorum confilium,& frau. dem,& exhortationem homines extinguuntur, Nam Judæi Dominum nequaquam propriis manibus occides runt, ficut fcriptum o eft:[ Nobis non licet interficere quete quam.ISed tamen illis Domini mors imputatur, quia iph linguâ eum interfecerunt, dicentes:[ Crucifige, erua eum.) Unde unus Evangelifta dixit, Dominum crucifi- xum effe horå tertiå, alius fextâ; quia Judei crucifixt- runt eum horã tertià linguà, milites horå fextå manibus Qui ergò hominem tradidit, ille interfeciteuni, Domi- no dicente: 4[ Majus peccatum habet, qui me tradidit tis bi.) Unde Pfalm. e Filii huminum, dentes corumarma, Sagitta,& lingua eorum gladius acutus.| Subjiciant eigo fe pænitentiz, quorum confilio fanguis funditur, ú veniam promereri voluerint. G Caputhoecolletum est ex variis locis B. Auguflin v ex lib. 3. de conſenſu Euangeliſtarum, cap. 13. explanatin 36. O 03. O tratat. 114. Q 15, in loannem, C. XXIV. ꝙ Inuterfecteres fratrum derali res eorum, eosꝗ; odientes, homicils haber ERT Irem exepiftola Clementis primáad Tacobum. H Omicidiorum verò tria genera effè dicebat B, Petnis & pænam eorum parilem fore dicebat, Sicut€ homicidas, interfectores fratrum, ita dettactores corum, eosque odientes, homicidas eſſe manifeftabat: quia& qui occidit fratrem fuum,& qui odit,& qui detrãhit ch pariter homicidæ effe monftrantur: C. XXV. g dn maleficirs voluntas pro opere reputatur. Tem Hieronymus in Efa. eap. iĝe. Gip f iniquitas,& oppreffio,& injuftitia, judi- cium fanguinis eft:& licèt gladio non occidat, vo⸗ luntate tamen interficit. C. XX VI. ꝙ De eodem. Eem Cyprianus tract. 4. demortalitate. N Unquid Cain g, cùm Deo munus offertet, jam pet J um mente con Utillic cogita- vidente, pro- emerat fratrem}& tamen parricidi ceptum Deus providus antè damnavit. tio mala& perniciofa conceptio, Deo pro C. XX. ñ i á: a ka oi s Del fera os confeſſio cogi- | f Ogitatio non meretur pænam lege civiti, cum fuis termi- Tie ei, ita z in De: Aoa a ia nimus EE | ps nis contenta est. Difèernuntur tamen à maleficiis ea, que tatur,&c martyrium mente concipitur, Anl tyrio |: deditus Deo judice coronatur. Aliud eft enim marty animum deeffe, aliud animo defuifie martyrium. Qua- lem te invenit Dominus, cùm vocat, talem pariter& ju- dicat, quando ipfe teftetur,& dicat h:[ Er fient ormes Ecclefia: quia ego fum ferutator rents ér cordis.) C. XX VIL g Homicidaest, qui fratri fuo ma perfaadet, i Item Auguftinus rrai, 42. ad c. 8. Toannts. i atri Net putare te non effe homicidam, quando 5 f i à perſuades tuo mala perſuades. Si fratri tuo mala perli z occidis. Et ut ſcias, quia occidis, audi Pialmamit f 405tt. gha es lit haminum, dentes. eorum arma C Hagitta, G ungua machera K acuta.] — Lé, OE—— 8 Hinc erti am in canonibus, 1e quis iratus crimen alicui objecerit,&e. t 2q digeh. tit,.de divort gy repudii tz, bo aldit| ə dif| d ha |g Geng. h Apiize i Halud. Kk Cladts 4 i'yrch.t a. al;Periculose, b Polyelib..tit-ro Anfad: bth B' part. Ib. c. AUο© doan. 18.Marth.26. Marcis e Pfalgd. f Pol. ibid Anfhtle4i cap. 3i

erer vol epiftola Clemen Tanbum. rem aum deefe mo yga ratiem? : providi E erniciol 1017 C. XXVIIL ꝙ Occadit, qui ad nocendum mouetur. Idem li.ig. contra Fauftum,.28, a lege vetitum, putabatur non aliud A t effe, nifi corporisperemptio. Aperuit ergò Domi- nus, omneminiguum motum ad nocendum fratri in ho- micidii genere deputari. G Verba propria B. Augujtini funt hac: Quia enim nonin- telligebant homicidium, niſi peremptionem corporis hu- mani, per quam vita privaretur, aperuit Dominus,&c. C. XXIX. G Furti tenentur, qui fèlo timore non furantur. Trem Auguftinus lb. so, hom. hs- Intl.206. S! proptereà b non facis furtuñh, quia times, ne vi dearis, intùs feciſti, in corde feciſti: furti teneris,& nihil tuliſti. C. XXX. Non ideo mings delinguit, cui fola deest facultas. Idem de libero arbitrio, dib...3. S! cui etiam non contingat facultas concumbendi cum conjuge aliena, planum tamen aliquo modo fit id eum cupere,&, fi poteftas detur, facturum eſſe, non minùs reus eft, quàm ſi in ipſo facto deprehenderetur. Item, ficut auctoritas teſtatur. Voluntas 1 remuneratur, non opus. Voluntas autem in cordis contritione eſt, o pus verò in oris confeſſione. i€ Voluntas] Hec mg ad finem funt ex homilia 26. ope- Ti imperfetti in Martheum. Luce clarans conflat cordis contritione, non oris confefisone peccata dimitti. C. XXXI. Iimm Proſper ſil.à. devita contemplativa, cap. 3. Orrò illi, c quorum peccata humanam notitiam» latent, nec abipfis confeffa, nec ab aliis publicata, fi ea confiteri aut emendare noluerint, Deum, quemv habent teftem, ipfum habituri funt& ultorem. Et quid cis prodeft humanum vitare judicium, cùm, fi in malo ſuo permanſerint, ituri ſint in æternum, Deo retribuen- te, ſupplicium? Qudòd ſi ipſi ſibi judices fiant,& veluti ſuæ iniquitatis ultores, hic in ſe voluntariam pœnam ſeveriſſimæ animadverſionis exerceant, temporalibus pœnis mutabunt æterna ſupplicia,& lachrymis ex vera cordis compunctione fluentibus reſtinguent æterni ignis incendia. C. XXAIL Et infa ibidem. Acilids Deum d ſibi placabunt illi, qui non humano convicti judicio, ſed ultrò crimen agnoſcunt: qui aut propriis illud confeſſionibus produnt, aut neſcien- tibus aliis(quales occulti ſunt) ipſi in ſe voluntariæ ex- communicationis ſententiam ferunt,& ab altari, cui miniſtrabant, non animo, ſed officio ſeparati, vitam ſu- am tanquam mortuam plangunt, certi, quòd reconcilia- to ſibi efficacis pœnitentiæ fructibus Deo, hon folùm a- miffa recipiant, fed etiam cives fupernæ civitatis effe&i, ad gaudia fempiterna perveniant, J Inpleriſque vetuſtis exemplaribas caput hoc conjuntum esk faperiori: in nonnullis autem reliqua ciam mg ad cap. Me- dicina. 7 pars, Hoc idem probatur aulteritate ilid Propheticb: e [In quacunque hora peccator fuerit converſus,& inge- muerit,&c. J Non enim dicitur, ore confelſſus fuerit, ſed tamdm: Convxerſusfuerit,& ingemuerit, vità vivet,& non mo- rietur.] Hinc etiam Propheta F ait. C, XXXIIL veftra,& non veftimenta, S Cindite corda a Gloff ordin, in Matthes. b Ivo...104. Pann..7, c29. C Sent gdiflig. A Sent itin,$ e Haje F lihe De Pænitentia, Diſtinctio iſtinctio I. Oflendens in contritione cordis, qua in cjuidem ſciſticue iu- telligitur, nonin confefions oris, gue pars eff ewterieris fatig atiak nin quam ftifuram vefiium nominati; A parte totum intellegere peccata dimitti. œ XXXIV. Finc etiate per eundem Prophetam a Ws- minus ait. Onvertimini ad me in teto corde veſtro,ł converta: ad vos. Q Confeta eit fententia ifla ex verbis loctts, cap.2. dy Zacharis cap.i. Converfio b autem dicitur, quafi cordisundig, verfio. Seau: tem çor nofirum uzdigue a malo ad Deum vertitur, mos fua cot- verſionis ffultum meretur. ut Deus ab ira ſua ad miſortcordiam cot verſuss peccati præſtet indulgenti am, cuijus c primo fœabaraba Viu. dilam. Unde datur intelligi, quad etiam ore tacente veniam cor Sfeguipofumus. Hinc d eriam leprofi ili, qusbus Dominus pre- cepit, ut ofenderent fè Sacerdotibus, in itsnere, antequam ad Sacer dotesvenirent, mundati fant. Ex quo fallo nimirum datur intel ligi, quòd anteguam Sacerdotibus oranofira oflendamss,id eff, pec- cata noſtra conſiteamur, à lepra peccats mundamur, Hinc e epi am Lazars vivus de monumento prodiit: non prins de monumen- to es} eduitus,& poflea à Domina fùftitatus: fèd lapide remoto,qut onumentum claudebatur, in fepulchro revixit, ir foràs vivus prodiit. Q Hinc F etiam, ut Domims oſtenderoe, qudòd nom ſa- cerdotali judicio, Jèd largitate drvina gratia peccator emundater, leproſum tungendo mundavit,& poſteæ Sacerdoti ſacrificium ex le- ge offerre pracepit. Lepreſũs enim tangitur, cum reſbectu divina Pictatis mens peccatoris illuſtrata compungitur. Unde g posl iri- nam negationem Petrus, Domino eum refpicsente, profuditamaras lachrymas, quibus culpam negarsonis fka diluit. Leprofas finet ipfum Sacerdoti reprafèntat, dum peccatum fuum Sacerdoti pæni tens confitetur. Sacrificium ex lege offert, dum ſatisfactionem Ec- clefia judicio fibi impofitam faitis exequitur. Ged anteguam ad Sacerdotem perveniatemundatur, dum per contritionem cordis ante confeſſionem oris peccats venia indulgetur. Hinc etiam Medici ne- ganiur fufèitare alıguem, ut refufiitatus confiteatur: dum per Pro- phetam h dicitur:[ Nunquid Medici reſuſcitabunt,& confitebunturtibi:| Iems i;[ A mortuo, utauĝoritas ait, perit confeſſio, velut ab eo, qui non eſt.] Unde pæn tens ille, quitimore oltava territus exclamaverat:[ Domine, k, nein furore tuo arguas me, neq; inira tua corripias me:] pofleà Jupplscans. ajebat:[Salvum me fac propter miferi- cordiam tuam, quoniam noneftin morte, qui memor fit tui: ininfernoautem nullus tibi confitebitur.] Sé ergè nulus confitebitur, nifi refafiitatus, nemoautem vivit eterna ge- henna filius,&. herpetud damnatione dignus, patet, quod antequam quid confiteatur peccatum, à reatu fua pravaricationis, quo ater- na fibi debebantur fupplicia, per gratiam interna compunGronis ab- ſolvitur. Ẹ Item. Sianteqguam guisg, confiteatur, a Domino rs- ſicſcitatur, vel reſiſſcitatus uivit, dum confiterur, vel post refurre- Gionem iterum mortuus est, dy confitetur, Sed, ficut antequam refùfèitaretur mortaus, confiteri non poterat, fic post reſurrectionem mortuies conſitert noun valet. Reſtat ergo» utrefùfiitatus vevat,idum peccatum confitetur I. Habet itag, ſuſcitatorem ſuum fibi pis- ſentem, fg inhabitantem. 1 JConfitetur.] Hic in vulgatis interjiciebantur hec, ergò fola contritio, in qua fit reſuſcitatio, tollit peccatum;: qua abjùnt 4 Pleriſo,& emendatioribus Gratian: codicibus, C. XXXV. Vnde Auguſtinus à1t in Eſal. ps. Ro corpore. vivit abſente ſuſcitatore. Non autem ſic reſuſcitatus in anima. In gloſſa ordinaria in Pfal. 70. verf? Deus docuifti, inverf mirabilia, ex Auguftino hac afferuntur: Quid mirabiliùs, quàm mortuos fufcitare? Sufcitatus corpore vivit etiam abſente ſufcitatore, non ſic ſuſcitata anima fine Deo: a Iocl. 2.& Zacht. b Sent. ibid, e Ioan. 17. c al cuis d. Luet. f£ Maths. g Lucz, h Pfals7, Gregor, in Flata panite à Esdyoz k E K 3

i E XXXIII. Quæft. I. 1020 1019 Decreti 2. Pars. Caufa gua fententia fufiùs exponitur apud B. Auguſtinum concione fe- sundá in eundem Eſalmum. Cùm enim Deus fit vita animi, anima yerd vita corporis fim gorpus vivere non potest abfènte animå, ita non nifi Deo prafènte anima vivere valet. Habet itaque anima fii Deum prefemem Fer gratia mague vsvens peceatum fum confitetuneamg, vita, guk Dens eft, inhabitaty quam inhabitando vivere facit. Si autem slam inhabitat ergò templum Spiritús Sancti facta eShergò ellu. minataest, ergo a tenebris peccatorum expirata eft, ergo templum diaboli effe deſtis, quæ ad iucem venit, cujus reſpectus tenebras fli- at. Nulla enim(ut ait Apaſtolus a/ conventis Chrifli ad Belial, nulla participatio lucis ad tenebras, nulla communicatio juſtitia& iniquitatin, nullus conſenſus templo Dei cum idolis, Irem, ut Chri- fms b ait:(Omnis, qui odit malum, in luceagit.] Qu autem inluce agit, ficut Augufiinus ait, in Chrifto operatur. Qui autem in Chriflo operatur, ejus filius probatur. Cujus enim opera quifque facit, ejus filins efe perhibetur. Vnde c quibuſdam Do- minus ait:[Si filii Abrahæ eftis, opera Abrahæ facite.] Irem:[Vos ex patre diabolo eftis, quia opera patris veftri facere vultis.] Nemo autem filius Dei© diaboli fimul effe po- ssf.[Nemo d enim, utipfeatt, duobus Dominis fervire poteſt.] kem ut hannes att in epifola fuar cap: 3. C XXXVE Ui natus etex Deo, non peccat- Ergo necefl filins diaboli, Solo enim peccato dtaboli filii fumus. ; s regno translati fumus in regnum charitatis filii Dei i de poteftate tenebrarum, y fatli filii lucis: Cam ergo mn, ut probatum esf, fumus refafistati per gratiam, quod fòlá cordis contritio- ucis facti, evid ere, ſius confeſlione orin peccatum C. XXXVII. ci tiſſime appar. O Item Joannes iladem. IUnis, qui non diligit, in morte manet. Stergo vivih G diligit, fi dilig, dilectio in corde est, diledtio autem in malononest. EST enim proprius fons b bonus est ifi 4 atiam norum, in quo non communic at aliomus. E anie confe fimul efe non potest. Quo fi malus nen ester fe pr obatur: necerga dignus est gehenn, qua diabolo abris ejts folummeodo debetur, ficut aterna beatitudo flum- membris Chrifi paratur: Non ergo rn confefione Peccatum guod jam remifum e lè probatur. Fit itaque confefio 4d oſtenſſonem p ntis non ad impetrationem venia: dr f ficut cumcifis data est Abraha in fionum juflitianon in caufam ju- trofferturin fi S rerriti Fi aon iñ caufam IRI Lenta accepta, á ne oris, fione opertis EEE a peccato pje mundari fi tempus fatis Vnde g Dominus per Prophetam ait, {Dic tu iniquitates tuas, ut juftificeris.} C. XXXVIII. kem Ambr ATON b poteftqgu fuerit peccatum iſlificati à peccato, niſiantè Idem+.1, Quadrageſima į: Cce nunc tempus acceptabile adeft, in quo confef- sfio à morte ani rat: confeſſio aperit pa diſum: confeſſioſſ ribuit. Unde k Scri- ptura dicit: ¶ Dic in iniquitates tuas, ut juſtificeris.] His verbis oftenditur, quia non meretur juſtificari, qui in vita ſua peccata non vult confiteri. Illa ergò confeſſto nos liberat, quæ fit cum pænitentia. Pænitentia/ vera 6. b Toan.3. c Ioan. 8.'Matt.ó. e Col g Efa. g3. h Sentg faa. i fitz i Manuſeripto, eujus initium:| Ecce nune tempus adest.) Semt. ibid. K Eſa. 15. infr.de pant. Hif. jaot, ..tit. æc. Anſo l. Al.cuær. eſt dolor cordis,& amaritudo animæ pro malis, quæ quiſque commiſit. Pœnitentia eſt mala præterita plan- gere,& plangenda iterum non committere. C. XL. Kem Joannes os aureum in hom. de pœnitentia, qua in. cipit: ¶Providà mente.] Erfecta à pœnitentia cogit peccatorem omnia li- benter ſufferre.& nfia.€) In corde ejus contritio, in ore confeſſio, in opere tota humilitas: hæc eſt fructi. fera pœnitentia. C. XLI. Idem. Non b poteft quis gratiam doni ¢ coœleftis accipe re, nifi priùs purgatus fuerit ab omni forde peccati per pænitentiæ confeflionem, per donum baptiſmi ſi- lutaris. C. XLII. Item Auguin. in lib. de continentsa,t.6 NE d debit gravioris pœnæ accipit veniam, nifi qualemcunque, etfi longè minorem, quàm de- beat, ſolverit pœnam. Ita e enim impettitut à Deo largitas miſericordiæ, ut non relinquatut etiam juſtita diſciplinæ. C. XLIII. Idem Vincentio, epiſt. 4l. Eminem f putes aberroread veritatem,velà quo- cunquè feu magno, feu parvo peccatoad correctio- nem fine pæœnitentia pofle tranſire Idem żn lib. so. homil. 49. de pænitentis. A g pænitentiam, quafis agitur in Ecclefia, ut oret pro vobis Ecclefia, Nemo dicat fibi, occulte 280, apud Deum ago, novit Deus, qui mihi ignofcit, quia in corde ago. Ergo fine caufa di&um eft:[Que h flveri tis in terra, foluta erunt ér incælo.] Ergò fine caufa claves tæ ſunt Eccleſiæ Dei: fruſtramus Evangelium Dei: fruſtramus verba Chriſti: ſi promittimus vobi quod ille negat, nonne vos decipimus? Job: dicit: ¶& endui in conſpectu populi conſitert peccata mea.) Atque 1 ideo, i1 non potuiſtis, vel noluiſtis habere pudicitiam conjugalem, feu continentiam& deviåftisà propofito, yel vinculo conjugali, vel devotione continentiæ, fit in vobis dolot & humilitas pœnitentiæ. Apertius dico: Nemo dicat, non intellexi. Qui poſt uxores yeftras illicito vos con- cubitu maculâftis, fi præter uxores veſtras cum aliqus concubuiſtis, agite pœnitentiam,&c., 1ı$ Atque ideò] Addita funt ifa dua voces a cokeflort, im rautati ab ipfo est ordo verborum B. Auguftini, Nam Auguft a bic fequuntur, antecedunt tgh Supra funt pifia, num hac, qu C. XLV. Irem Hieronymus fuper Exodum. j 2 T k venit, inquit, Aaron,& omnes Presbyteri um focero Moyt, ꝑs Lde Iſraël, manducare panem cuih Si AP in conſpectu Dei.] Omnia ergò, quæ faciunt fancti, in conſpectu Dei faciunt, peccatores autem à confpe- ctu Dei fugiunt. Denique ſcriptum 2 eft, quia Adam, poftqi peccavit, fugità conſpectu Dei-& imenche tus refpondit:[ Audivi vocem iuam, é abfionai r> guia eram nudus.“sed n& Cain poftquam pro parici- dio condemnatus eft à Deo[Exiit inquit, A facs Pee habitavit in terra Naim.| xit ergò à facie Dei, qu! yA gnus eſt Pei conſpectu. Sancti autem manducant& q a in conlſe⸗ bunt in conſpectu Dei,& omnia quæ agunt, in con} i aaia m b hf. de confer. dif d Sent. ilid Poe as orig Ilid a nff diſt. 3. per ent. A. diſt 4. non potefl.€ al. vita] al. Dei accipere. baz e Atque ita impertin? l Sent. sid. Polje k Exiduh 1p% f Nec quenguám] orig. Polyc. ilid. gi b Matt.. À Tob.jı apud zoexprefins. cator fugu jorg m Gen. 3. A Gng. Qu sw e +

(il,| Jeyorione€ gnitentig. Ka k iie 1021 De Poœnitentia, Diſtinctio I. 1022 &tu ejus agunt, Ego ampliùs adhuc locum prefenteni difcutiens video, quia qui pleniorem fcientiam Deiac- cipiunt,& pleniùs divinis imbuti funt difciplinis,ifti eti- amâ malum faciunt, coram Deo faciunt,& inconfpe- us faciunts ficut ille, qui dixit:[éz a fli peccae lum coram te feci.} Quid ergò plus habet, qui ma- am, Deo facit? Illud profeto, quòd continuò it, Peccavi. Qui autem difcedit à con{pe- converti,& peccatum pænitendo purga- interet, malum coram Deo facere,&à Dei conſpectu diſceſſiſſe peccantem. Flle etiam, ut ſape alibi obſervatum eft homil.li. Origenis ad .18. Exodi, fub nomine B. Hieronymi citatur. C. XEVI. Trem Ambrofius lib.z. de pænstentit, 6.&. continuò, qui dixerat; b(Sicut Adama faciam te, fni Seboim,] quæ dug urbes ex vicinia Sodomo- s excidii traxêre confortium,[Conperfum et meum: ineo ipfoturbata est pænstentia mea: non lam iracundiam furoris mei.|. Nónne apparet, ò nobis peccantibus indignetur Dominus Je- ationis fug nos terrore ¢ convertat? Indi- s non ultionis executio, fed magisabfo- pænitet uD re Tutr in qu It Faciam fecun aput hoc anteàcitabatur ex B. Augufiino, reftitutum est 0, C7 ex ipfè locis Scriptura emendatis. Sequitur C. XLVII. Idem Ambroſius an lib. de Paradiſo,.læ. 8 rpens d decepit me,& manducavi.]$] Venialis e culpa, quam ſequitur profeſſio delictorum. Ideò non deſperata mulier, quæ non reticuit Deo, ſed magis confeſſa peccatum eſt: quam medicinalis F ſecuta ſen- tentia eſt. Bonum eſt condemnari in peccato,& flagel- lari in delicto, ut cum hominibus flagellemur. Deniq; g Cain, quia voluit crimen negare, indignus judicatus eſt, qui puniretur in peccato, fed remiſſus eſt fine præſcri- ptione h pæng, fortaffe non.tam reus ¿ majore crimine| parricidii(illud enim commifit in fratrem)quàm facri- legii, quòd Deo credidit mentiendum, dicens:[Ne/tio: nunguidegocuftos fiatris mei fum?] Et ided accuſatori dia- bolo ejus accuſatio reſervata eſt, ut cum ejus angelis flagelletur, qui cum hominibus noluit flagellarió Zb.rde pænitent..i.€j. Nam k,pakorille Evangelicus lapfam ovem vexiſſe legitur, non abjeciſſe:& Salomon Z ait: [Noli effe nimium juftus.] Debet enim juſtitiam tempera- re moderatio. Nam quemadmodum fe tibicurandum præbeat, quem faftidio habeas z? qui contemptui fe, non compaſſioni Medico ſuo putet futurum? C. XLVIII. Idem Ambrofius ead. libit, de pænitentia, ctt. ” Ibenterignofto, promptè indulgeo, miſericordiam n malo, quàm ſacrificium: quia per ſacrificium juſtus commendatur, per miſericordiam peccator redimitur. o [ Non veni vocare juftos, fed peccatores,) In lege ſacrificium, Evangelio miſericordia eſt; lex p per Moyfen data eſt, per me gratia. ©: XLIX. Irem Leo Epiftopus Theodoro Forojulienfi Epiftopos epift. 39. al. gi. M Ultiplex q mifericordia Dei ita lapfibus fubve- /Å nit humanis, ut non folùm per baptifmi gratiam, fed etiam per pæœnitentiæ medicinam fpes vitæ rëpare- tur æternæ: ut qui. regenerationis donum violâffent, proprio fe judicio condemnantes, ad remifionem cri- —— a Pfalso-b Ofi. fecundnm zo,-c al furore,-d Sent, mbid. Geniz,€e Veniabilis] orig. f medicabilu. g Gen. 4. h Preſeripto) orig. i abeſt ab oryg. k Lue. V. I Fccleſey. m aldedas. n Ofes, o Mathy. p Toana.. qQ Sent. Rifi Ig Anſel. I. 15, c. 13. minum pervenirent: fic diving bonitatis præfidiis ot- dinatis, ut indulgentia Dei, niſi ſupplicationibus Sacer dotum, nequeat obtineri. Mediator enim Dei& homi- num homo Jefus Chriftus hanc præpofitis Ecclefiæ tra- didit poteſtatem, ut& confitentibus pœnitentiæ ſatis- factionem 4à datent,& eadem 6 ſalubri ſatisfactione purgatos, ad communionem ſacramentorum per janu- am reconciliationis admitterent.& pof pauca,€Q Sian tem aliquis eorum, pro quibus Domino ſupplicamus, quocunque interceptus obſtaculo à munere indulgen- tiæ ptæſentis exceſſerit,& priuſquam ad conſtituta remedia peryeniat, temporalem vitam humanä condi- tione finierit, quod manens in corpore non recepe- fit, conſequi exutus carne non poterit.& poſt pauca ¶ His 4 autem, qui in tempore neceſſitatis,& in periculi urgentis inſtantia præſidium pœnitentiæ,& mox recon- ciliationis implorant, nec ſatisfactio interdicenda eſt, nec reconciliatio deneganda, quia miſericordiæ Dei nec menſuras poſſumus ponere, nec tempora definire, apud quem nullas patitur moras converſio.& infre ¶ ita e ergò talium neceſſitati auxiliandum eſt, ut nec actio illis pœnitentiæ, nec communionis gratia denege- tur, ſi eam etiam amiſſo vocis officio per indicia F inte- gri fenfus quærere comprobentur. Guòd ſi ægritudine aliquå ita fuerint aggravati, ut quod paulò antè pofee- bant, fub præfentia Sacerdotis fignificare non valeant,te- ſtimonia eis fidelium circumſtantium prodeſſe debe- bunt, ut ſimul& pœnitentiæ,& reconciliationis bene ficium conſequantur. Servatd ramen regulå canonum paternorum circa eorum perſonas, qui in Deum à fide difcedendo peccaverunt. Q Caput hoc, ut est apud Gratianum magis convenit cum origis nali imprefo inter opera B. Leonis;guam in tomis Conciliorum L Item Ambrofius Jb. 1 de pænit..r. 3 Emo poteft bene agere pœnitentiam, nifi qui ps fperaverit indulgentiam. Sed negant his opor- tere reddi communionem, qui. prævaricatione laphi iunt. é infià. M) Deusautem nullum crimen excepit 9 cata donavit omnia. ui pec C. LI Lem Ambroſius lib.2. de cain& Alel,.&. Ybu Dei g dimittit peccata; Sacerdos eft judex Sacerdos quidem ſuum officium exhibet,& nullius poteſtatis jura exercet.& lib. i. de pœnitentia, eaꝛ.$) Do- minus par jus& ſolvendi eſſe voluit,& ligandi, qui u- trunque pari conditione permiſit. Ergò qui ſolvendi jus non habet, nec ligandi habet. drsnfida€| Certum eft, quòd Ecclefig utrunque licet, hæreſi utrunque non licet. Jus enim hoc ſolis permiſſum eſt Sacerdotibus. Rectè igitur Ecclefia vendicat, quæ veros Sacerdotes habet: hæ- refis vendicare non poteft, quæ Sacerdotes Dei non habet. G Confelum est caput hoc ex B. Ambreſii verbis, collectoris tamen arbitratu difpofitis. C. LTI Idem żzeod..t. lib, de pænit, c. 3. 4 post fieri h, utaliquis viétus fuppliciis fer I ps neget& corde adoret: Nunquid eadem caufa ejus qui ſpontè neget,& ejus quem tormenta inclina verint ad fàcrilegium, non voluntas? Quàm indignum» autem, cùm apud homines valeat certaminis gratia, ut apud Deum non valere aſſeratur? Nam fæpè in hoc athletarum feculari certamine etiam viftos, quorum fuerint certamina probata, vulgus hominum cum yi- ctoribus coronare conſuevit; maximè quos viderit aut forte dolo, aut fraude excluſos victorià. Chriftus ergò à al. actionem. b al. eofdem.+c al, exciderit. d Sgp, 26..-hingui,€ Veràm, ut dixi, etiam talium Jorig. f alina dicium. g Sent 4 difi:18.23..5. remittuntur. Ideml, 3. de Spia ranganfo cap b Polye.d 6. tih, 42. Kk 4

Ea 1023 Decreti.Pars. Caula XXXIII. Quæſt. III. 1024 athletas fuos, quos viderit gravibus pauliſper ceſſiſſe ſuppliciis, ſine venia patietur manere? Nunquid a non habebit remunerationem laboris, qui etiam quos proji- cit, non in æternum projicit? ér infià cap.6.€ Dicis b Petro excufanti, ne ejus pedes lavàres:([ Nif lavero tibi pedes, non habebispartem mecum.) Quòdergò ifti poffunt confortium tecum habere, qui claves regni non fufci- piunt, negantes, quòd dimittere peccata debeant è Quod rectè quidem fatentur de fe. Non enim habent Petri hæreditatem, qui Petri ſedem 1 non habent, quam impia diviſione diſcerpunt.& cap. 13. Rgritudo carnis peccatum repellit, luxuria autem carnis, culpam abolet. Illuditur ergò diabolus, ut fe ipfe morfu fuo yulneret,& contra fearmet, quem debilitandum puta- vit. é infià. Q Quod nocet corpori, juvat Spiritum.& kb..cap.3.€ Sicut femel pro omnibusimmolatus eft Chriftus, ita quotięscunque peccata donantur, corporis ejus facramentum fumimus, ut per fanguinem ejus fiat peccatorum remiffio. Ergò evidentiſſimè Domini præ- dicatione mandatum eſt etiam graviſſimi criminis reis, fi ex toto corde& manifeſtà confeſſione peccati pœni- tentiam agant cy facramenti cœleftis gratiam refun- dendam. 1€ Sedem} Apud B. Ambrofium legitur, fidem, quod ob glofam non eft mutatum: j d multa alia funt emendata, G. LIII Idem h. 2. de pænitentia, C. 7. r Oom ergò mortui fætor fit, aboletur psVomnis, ubi ſacrum redoleverit unguentum:& lurgit defunctus:& ſolvi 1 jubentur ejus vincula, qui adhuc in peccato eft; tollitur velamen de facie ejus, quod veritatem gratiz, quam acceperat, obumbrabat. Sed quia veniã donatus eſt, revelare faciem, aperire vul- tum jubetur. Non habet enim quod erubeſcat, cuĩ pec- catum dimiffum eft. In tanta verò Domini gratia, tanto- áue divini muneris miraculo, cùm oporteret univerſos commovebantur impii,& adyerſùs Chriſtum ce i agregabant, Lazarum quoque interficere volebant. Nónne meritò eorum ſucceſſores vos fore cognoſcitis, quotum duritiæ hæredes eftis? Nam& vos indignamini,& contra Ecclefiam congregatis concili- um, quia videtis mortuosin Ecclefia reviviſcere,& pec- catorum indultå veniå refufcitari.- Itaque( quod in vobis eft) per invidiam rurfùs vultis interficere ſuſci- tatos. Sed Jefus non revocabat beneficia, imò cumulo mæ liberalitatisamplificat, revifit ſolicitè ſuſcitatum, & celebratå e refurređtionis gratiâ lætus ad cœnam venit, quam ei fua præparavit Ecclefia, in qua ille, qui fuerat mortuus, unus inter difcumbentes cum Chrifto invenitur. 1 J Solvi jubentur] Broriginali impreffò legitur,& fol- vere jubenturejusvincula, quæadhuc in peccato funt, tollere velamen,&c. Alia vero ex eodem fant emendata, ér addita nonnula, € LIV. Idem zéidem, cap. 4. is poteſtatis F ſuæ gratiam negat,(quæ in remiſſio- em peccatorum eft) qui cœleftem ejus poteftatem bolico 1 fultam ſuffragio vindicarent. Eosque aſſe- rit diabolieo uti Spiritu, qui ſepararent Eccleſiam Dei: ut omnium temporum Hæreticos& Schiſmaticos com- prehenderet, quibus indulgentiam negat: quia omne peccatum circa fingulos eft, ac univerlos 2.& inſtà c. s. $ Quid mirum, fi ſalutem negatis aliis, qui veftram re- eufatis? licèt 3& illi nihil à vobis differant, qui à vo- bis pœnitentiam petunt. Arbitror enim, quod etiam Judas potuiſſet tantà Dei miſeratione non excludi à ve nia, ſi pœnitemtiam non apud Judæos, ſed apud Chri a Pfalz. b Toan.. c al. gerant, d Inan. 1à. e al. sikbrata, È AflaisI7h ari — ftum gefiffeta. é paulbpi.€ Quiagit pænitentiam, non ſolum diluere lachtymis debet peccatum fuum, fed etiam emendatioribus factis operire,& tegere deliĝa ſuperiora, ut non imputetur ei peccatum-. 1 Q Diabolico] Adduta hic ſunt namulla ex B. Ambrofio, gua deeſſe videbantur. Anted enim legebatur, qui cœleſtem poteftatem diabolico Spiritu feparant ab Ecelefia Dei, ut omnium,&c: 2 ų Ac univerfos.] In originali est, hoc in univerfos, Sed ob gloffam non est mutatum. 3 Q Licèt& illi] Zs aliquot vetuftis codicibus, d orsginaki legitur, licèt illi nihil differant, Sed anuttor glofa videi habuiſſer ut in vulgatis Gratiani. C. LV. Idem ån eod..libr.€, 9. 6 N Onnulli ideò pofcunt pænitentiam, ut ftatim fbi ps reddi communionem velint.Hi ñon tam fe folre recupiunt, quàm Sacerdotem ligare. Syam enimcon- fcientiam non exuunt, Sacerdotis induunt; cuib prz- ceptum eſt: ¶ Nolite c ſanctum dare cambus, neg, mifèritis mat garitas veſtras ante porcos] hoc eſt, immundis Spiritibus 4 lacræ communionis non impendenda e conſortis, C. LVI. Idem ibid. Unt, qui arbitrentur hoc effe pænitentiam, fi abfi- neantà facramentis coleftibus. Hi fævioresin feju dices funt, qui pænam præfcribunt fibi, deginant reme- dium, quos vel pænam fuam convenicbatdolere, quia coœlefti fraudarentur gratiå.& cap. s. 4 Faciliùs autem inveni, qui innocentiam fefvaverint, quàm qui congrue egerint pænitentiam, ubi 1 acquirendg ambitio dignis tatis, ubi vini effufio, ubi ipfius copulæ conjugalis ufs? Renuntiandum ſeculo eſt, fomno iph minũs indulgen- dum, quàm natura poſtulat, interpellanduseſt gemitibus, interrumpendus eft fufpiriis, fequeftrandus orationibus, vivendum ita, utin 2 tali vita huic moriatur wiu, feipfum fibi homo abneget,& totus mutetur, 6 i fià cap- 11. Q Nemo in peccatis f pofitus arrogate fibi debet auctoritatem aut uſurpationem facramen- torum: quia fcriptum eft g:[ Peccáafi? quiefie.| G paui post. ¶ Dicimus h ergò,& agendam pænitentiam & co agendam tempore, quo culpe deferveſcat luxuiia, & in captivitate peccati poſitos, revetentiores nos, non uſurpatores eſſe debere. Nam ſi Moyſi i propius acce. dere geftienti, ut cognitionem myfterii cæleftis bauri- ret, dicitur:[ Solve calceamentum pedum tuorum;] quw tò magis nosanimæ noftre pedes exuere vinculis corpo- ralibus,& greſſus omnes mundi iſtius nexu debemus abſolvere?& paulo fuperiùs.€ Nihil ek, quod 16 ſummo dolori ſit, quam ſi unuſquiſque pofitus 10 captivitate peccati recordetur unde lapfus ft, atque deciderit,&quòd ad corporea k, atque terren? o la fpeciofa,& pulchra diving cognitionis imentione deflexerit. 1 J Ubi acquirendæ] Locis inicger B.„Ambrofi" c: An quifquam illam pænitentiam putat,— i quirendæ ambitio dignitatis, ubi vini effuſio, ve T copulæ conjugalisufus? Sed gloff. mverf. acquirend™* ſtitit, ne bic emendaretur, Multa autem alia funt w 2 Ut in tali vita] Eerginali efh, ut vitali huie m riatur ufui. Sed gloffs obflititme mutaretur: sty A, Trem Cyprianus Epifeopms lib.4» epift. 2. ad aw Iror autem quofdam fic obſtinatos effe, ut ati- dam non putent lapfis pænitentiam, T f ſcri⸗ tentibus exiſtiment veniam denegandam 28 mi d impuritaribw dam am mia a—— à4 al.eiſſet. b abelt ab orig. æ Matt? pi e alimpertienda. f al pescato.“B Ecel:21. Gen 4 JEM Š AL ream z0. h Didicimus orig- 4 ExdgAia K alenp alq; terrenam. pun gi

mentis cæleftibus, enam praferibu Ipænamſuam o entur gatid. 6⁴ zocentiam tervan ntiam, ubi 144 efufio, ubiiplue n feculoekh, tura pokularm Am tempore, w W itate peccati poit efedere, N peccati ree &quòd al , kpin’ jigu mbito d li5Uf 1025 De Pænitentia, Diftin&io 1. ptum a fit:[ Memento, uade cecederis,© age pæniuentiam, c- fac priora opera.) Quod utique ei dicitur, quem conftat cecidiſſe,& quem Dominus hortatur per opera rursùs exurgere: quia ſeriptum eſt: 4[ Eleemofjna A morte libe- rat:}& non utique ab illa morte, quam femel Chrifti ſanguis extinxit,& à qua nos ſalutaris baptiſmi& redem- ptoris noſtri gratia Iiberavit: ſed ab ca, quæ per delicta poſtmodùm ſerpit. C. LVIII. Iem Hieronymus Damaſo. Mportuna c in Evangelio mulier tandem meruit au- diti:& clanſo cum ſeris d oftio, mediå lièt nocte, ab amico panes amicus accepit: Deus ipfe, qui nullis contra fe viribus fuperari poteft; publicani e precibus vincitur. Ninive f civitas, quæ peccato periit, flétibus ftetit. Quorfum ifta tam longo repetita principio? vi- delicet ut parvum magnus afpicias, ut dives: pastor mor- bidam non contemnas ovem. Chriftus g in paradifum de cruce latronem intulit,& ne quis aliquando feram conyerfionem putaret, fecit homicidii pænam: martyri- um. Chriftus b, inguam,prodigum filium revertentem lztusamplećđtiturn& ż nonaginta novem pecudibus de- relictis, una ovicula, quæ remanſetat, humeris boni pa- ſtoris advehitur. J Ubi 1 verò peccator intelligens vulnus fuum tradit Medico fe curandum, ibi non eft vir- ga neceffaria, fed Spiritus lenitatis. 1 Q Ubi verò] Hac usg ad finera non funt inventa apud. B. Hieronymum. 3 pars» Quod autem omn: peccantiaultoritate Ambrofii ve- ma promittitur, falfum videtur. Quibuflam enim venia dene- gatur, autex magnitudine peccati, ant ex gradu officis.. Unde Io- annes in epiflola fua: k ¶ Eſt peccatum ad mortem: quis£ orabit proeo?] Mibi m quog kgitur:[ Quis medebi- tur incantatori vulnerato à ſerpente?) C. LIX. S Idem. l Sacerdos peccaverit, quis orabit proeo? q Primo Regnorum lib. cap. 2. legitur: Si peccaverit vir in virum, placari ei poteft Deus, Si autem in Dominum peccaverit, quis orabit pro co? é fie affertur a B. Ambro» fe lib. l. de pœnitentia cap. 9.& aliis Patribus. B. tamen Gregorins sncap.2 primi Reg. cap.3. ex hac ipfa vulgata lectione elitit ſen- tentiam quamnune affert Gratianus, ut notatum et fup. difl-so.e alienum. Sed hujufmodi interrogationes non femper negationem inferunts fd potius difficultatem, vel rarstatem notant, ut est sllud Evange- li: n[Quis, putas eft fidelis fervus& prudens,&c.] Hene ctiam Ambrofius: o[ Deus, quis ſimilis tibi? non utique nullus; quia imago patris filius eft.] Szmiliter igitur accis piendum{Quis p orabit pro co?] hoc est, fingularis vita ali- guis debet orare pro enguti peccavit m Dominum dr inffd. ꝗ[Nam quomodo Joannes diceret non orandum pro delicto €. LX. Unde Gregorius Papa, öh, 4. dial. tap. 43 Oluiſſent a iniqui, fi potuiffent, fine fine vivere, ut potuiſſent fine tne peccare. Oſtendunt enim quia in peccato femper vivete eupiunt, qui nunquam deſinunt peccare, dum vivunt. Ad magnam ergd juſtitiam judi- cantis pertinet, ut nunquam careant ſupplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato, 4 pars. Ex his itaque apparet, guod fine confeflione orin& ſatisfuctione operis, peceatum non remittitur. Nam ſi neceffe efte ut iniquitates noſtras dicamus ut Poſted juflificemur; finemo potesh jufuficari à peccatonifi antea confeffas fuerit peccatum; fi confefio paradiſum aperit, veniam acquirit; f illa filum confefio utilis estgua fit cum pænitentia(in quo notatur aliud effè confefos alind pænitentia, five interior, five exterior accipiaturʒ ſi ille, qui promittit veni am occultè apud Deum, non apud Ecclefiam pænitene tiam agenti, fiufiratur b Evangelium, c& claves datas Eccle» ſia, promittit etiam, quod Deus negat delenquenti; fi nemo potest confègui veniam, nifi quantulamcungue, eiſt minorem, quam de- beat; peccati folverit penam; fi falis Sacerdotibus ligandi, fluene dig, potefias à Deo tradita est; fi nullus veniam accipit, nifi Ecclefia fapplicationibus ipfam impetrare contendat, Concluditur er, D quod nullus ante con feſfionem oris,& ſatisfactionem operis, peccati alolet culpam. Denique, ut Perſprcuẽ appareat neminem ſine confeſßio- ne à peccato mundari, ab ipfius humani gencris principio fumamus evordium. Peccato tranſgreſſionis primi pareutes corrupti, à Do- mino fant: d reguifiti deculpa, ut peccatum, quod tranfgrediendo commifèrant, confitendo delerent. Serpens autem de culpa requze fitus non est, guia per confefionem non re vocabatur ad vitam. Ca- ine quoque: cuùm primæ pravaricationi fratriciclium addidiſſor, ſimiliter à Domina de culpa requiſitus est, dumei dicitur:[ Ubi eh Abel frater tuus?] Sed qurafuperbus peccatum funm confi- teri noluit potins mendaciter negando Deum fallere conatus eh dicent:¶ Nunquid euſtos fratris mei ſum ego 2J indignus vexid judicatus eſt. Vnde in deſperationis profundum merſis esh, dum ait: ¶ Major eſt iniquitas mea, quàm ut veniam mes rear.) vagus É profugus exiita facie Domini, Znificans eos; qui peccata faa confitert diſfimulant, reſpectiu diuana miſerationis in- dignos haberi. Reges f quog,, qui ignorantiâ dudi in Abraham deliquerant; non nifi eodem orante[anari meruerunt: In quo fau- ratur, quòd pafiones morum non fanantur nifi orationibus Ecelefig. Moyſi g- quog, pracepit Dominus, nt lépra fiven cute, fiveindo-s mo, ſive in veſte, ſcbe in erine appareret, Sacerdoti eſtenderetur,& juxta ejus arbitrium fèparata, ejus judicio eontaminaretur, vel mundaretur. Saul h quog, cùn a Spiritu maligno vexaretur, non poterat ad fana mentis officium redire, niſi priùs David Eſaltersum arriperet,& coram eo Lſallerer, Cita ab ejus vexatione celſaret diabolus: In quo myftice oſtenditun, quod quicunque dial olo propter peccata inancipatur, ab ejus dominio eripi non valet, nifi David,id graviore, qui legiffet Moyfen rogâåffe,& impetråffe„ubi erat ptævaricatio voluntaria?quiĩ ſciret etiam Hieremiam rogäſſe?] Pores? etiam fecundum Aulguſtinum r aliter intelli- gi illud Ioannis:$[ Eft peccatum ad mortem,&c.] uz gulla fi ejus é faperiorum contrarietas Ait enim:£ Eft peccatum ad mortem, non pro illo dico, ut roget quis.) De quo peccato, guoniam non exprefum est, poffint multa Cdiderſa ſentiri. Ego autem dico id effè peccatum, idem, qua per dilectionem operatur, deſerere uſq; ad mortem. Hac eſt etiam blaſphemia in Spiritum Sanum, quam neg in hoc fèculo, neg, in futuro remittendam Do- minus in Evangelio t aſſeruit. Sive autem delectatione peccati five deſperatione venis, uſq; ud mortem quis inpeccato perſeveret, juſlum efl, ut fine fine puniatur, qui fine fine peccaverit, a Apecal.a. b Toba. c Lucas. éin A feruid] orig. e Lnezs. f Jonaz. g Luc.zz h Laes. À Matthis. k roang.{non prò eodicont roget quis Forig. m Eecele.12.- est, Ecclefia, Pfàlteriúm accipiat,© coram eo palat, id eſn, ſpi- ritualis gratia eum parti ipem faciat ó falubriter admonendo,& pispro eo orando,€r exempla boni operis fibi prabendo, diabolum ab invifibilt ejus vexatione comnpcjfèat. Davia guoh cam adulterium conmififet,& homicidium, non antè audivit’ i A Propheta: [ Tranitulit à te peccatum tuum Dominus,] quam ipfum peccatum confitererur. Prins enim Propheta peccatum redarguenti confeffiss esT,& poflea audivit:[Tranftulit Dominus pecca- tumtuumà te.} Achab k quoque, cum de innocentis fanguinis effufione fententiam comminantis Des audiret, mduit feipfum çi- licio, fatisfaciens Deo per pænitenizam. Unde Dominus ad Heliam an:[Quoniam Achab reveritus eſt faciem meam, non inducam malum in diebus ejus.] Niniuita l cùm andirént, [Adhuc quadraginta dies,& Ninive ſubvertetur, Jex edidto Regis E Principum pæniteniiam gerune, dicentes:[ Quis —— a Anglicis b. al. fouſtrat. c Matth 16. d Gens. n Matt.z4. O Libadepaæn..8. p Pf82, q Ibid..g. Exæad. 3e. Mach enit t De corrypi A gratiasaa, S I loans,£ Mattia, e Geng. f Geniz: 26, 9g Levitiiz. rig h 1. Regit | i aRegua k a Regan l Ing. f

1027 Decreti HE ae: Caufa XXXIIL Quæſt. III. 1028 ſcit, ſi convertatur,& ignoſcat tem fubverfionem evadere meruerunt. Quorum exemplis eviden- ter ane quòd a 4 De conjh ſeguatur veniam,n ofr b etan eA a rationa sili C mente in putatis est, á lo proj recej P gua tica ob c culpa: ra meri anon ante s fua peccata con] s vemam A In a gusj ſque debe$ prumàm confitebar ç P dam braparahfi À fus 1 verd zl e, guem Diii% 7s 1 monte mur uit, pr rins cl lamavit a[Domine fi vis, potes me mun dare.] quem poftea tangendo mundavit. Cæcus in quo- olamarèt ad eum:[Mifer rere mei, fili David,] z nterrogavit eum Iefus:[Quid vis,ut faciam tibi?]«7[Rabboni,ut vi- deamlumen. j Tres n K. mortuos audivit quos aliorum orationibus reddidit vite. Quartum quogue í deum: 4e dum ipula nuntiante audivit: fea quia def uerunt VEVE, gui proeo precarentur, re ofita feitari non Pinia: q Quibus nimirum exemplis er videntifimè datur mtelligi, quòd ille, quem gravioris culpa macula inficit, nifi conj fef one proprii oris, vel Ecclefia intercefaone fi ufr: aga ire. fanar non poterit. Hinc pænite ns zile O, gur prins tace nde pei cat; fla- gellari meruer- at; poſted correptus dicebat:[Quoniam tacui, in- veteraverunt oſſa mea, dum mon totå die.] Hine iflus ex perfona membrorum ait: p L[Non abfor beat me fundum, neque urgeat fuper me puteus os fuum.) jnus q exponit, dicens:[Puteus eft humar iniquitatis profunditas, in quem fi cecid fupe er tè os fuum; fi tu non clauferis os gò,& dic, De r profundis clamavi íd te; Domine,& Ee Claudet fuper illum Dominus, quiin undo contemnit, à quo mortuo, velutabeo, qui non fit, perit confeſſio.] Hinc idem Propheta ait: 5[Introite ț portas ejus in confeflione.] Oftendens ad portas mifèricordia non mifi per eonfefzonem peccati aliquem poffe porh r tu t Toannes Bapti Ra,& Salvator n Hinc etiam bea- fiaa pænitent:a j faumpfèr unt, dice ap} inquabit enim regnum cœlorum regna cælorum neminem PA ſſe pertingere, af, þri tontiam Deo curaverit fatis)>Flinc étiam ir Jiolorum f, aria entes sès a pukwn veniam niebant ad Apo ronerert €. LXI e etiam Leo Papa Sèopo rimùm delictis Ufficit& pœnitenti illa confeſſio, quæ ) Deo offertur, tum etiam Sacerdoti, qui pro pœnitentium precator accedit. — a aliter& ſatisfactione. b Daniel. æ. c alit. rationali. miror. d Dang, e Mati f Ioann. 11. . h AMAaleb. 9. i Diari. 2. Matth. 9. k Luc.&. §. Marc. I. Lus. f. n Marc. 16. Lus. 19. n I 7. & ordin. overb. - diflin. 17. Al, emro] or orig. us,& relinguat poft fe| benedictionem?] Hæc hienilitati a pi jis a iaminn-| i primum P H Ż ri ens, Danielis d.& aliorum C. LXII. Item ad Ruſticum Narbonenſem Epi topums epift. 90. al. g2, cap.7. C. LXIII. Oenitentia a, quæ dilara eft, cùm ftudiofiùs petite erit non negetur, ut quoquo modo.ad indulgentig medicinamanima vulnerata perveniat. Lem Auguftinus ż in ſermone de pœnitentia, al lil de Item Le A Liud æ quid torum veniam p cum Apoſtolis: de gat vel propria d ſententiæ. Ru exemplum N e alii de negligenti iå,&c Uamobrem peccata tua tari non poteft, a Burch. lib..c. 1 K. Reg. 40. propriâ perfectioni tis abſtinere, dicente Apoſtolo: non omnia expediunt.) Unde a quis pænitens habe caufam, quam negligere fortè non debeat, meliùs expe- dit Ecclefiaticum, quàm forenfe judicium. es inmanibus i veftris.).] Quiauten | remordet propiia conícientia, cilicio aceingatu Item is Amos Prophetam, ade. g. Iagamus pænitentiam, ipfum quoque i Idem f tuas miferic cordiis paupe erum: forſitan delictis tuis.] ¶ Si prædixit miſericordias pauperum, ut Dei katen Quod facilè folvitur Ezechig+ R Sent g. dift.16. Polyc...tit.20. C al. fatis. ud. Anf lib ihetgt. difir, h aleupedit Pafiha orig,+ facia pænitentta medicina, C. LXIV. Irem Ambrofius in.r, Luss. Ovit Dominus mutare fententiam, f tu novost mendare delictum. C. LX 0 Papa, ahiſt. 9o. al. 92. 4d em eſt debita juſtè e tepoſcete amore contemne oſtulantem à C. LXVL Irem Hicronymus.in c. 4, bèli, Ui fanus g Sacerdos eft,& comedit h inf Domini, accingatur haltiga caſtitatis,& atis,& Sint i lumbi vefiri praciniih Ú pec ccator eſt elicta, vel populi,& ipeni fia f de qua propter peccata fi uUerat egreſſus,& vel dormĩat ĩn ſacco, ut praterita as delitias pA d fenderat Deum, vitæ aufteritate compenfet. C. LXVII [Omni amiki lint, On& fufficit mores in melius commutare,& à pre- 2 teritis e malisrecedere,nifietiam de his guef | funt, fatisfiat Deo per pœnitentiæ dolorem, per humili. | tatis gemitum, per contriti cordis facrificium, copt ci rantibus eleemoſynis& jejuniis j: 3 1$| Etje juniis.] Hoc non esi apud BuAugufi finum, negu Bedam, neque Magifirum fententiarum, negue Polycarpui, uz pænitebit rfum juxta eundem Hieremiam kI p18- mittit proſpera. Si negligentià diſſolramut.& il llu nitebit í Taa fuz,, pom mutabit. Ci ivitas e Hierufalem b ai poi imminentibus fupp æ patribus promiffa fuerant, perd ligemnt. 1$ Hieremiam] Sic eft emendatum ex spj t B. Hieronymi,& uno vetuſto exemplari Grati est, quemadmodum invnlgatis, juxta eundem Hieror promittit proſpera, ſi pœnitentiam egerimus. Q C. LXVIII. er Danielem ad confilium# Re eleemofynis re d eleemoly tia comm quomodo hortatur Iꝛg. Luo part. U. c. lůs. juſta. f I. Corinth.o.§ egis exemplo U m pæ: Cujus rei Aur i ſunt, Dei, que mu nas uté wr? (quem b Bedas Crm. t. i2 d i. quef 1,- C Hier.. Eljas

pollulanten nte Apoftolo; È egligere fortè m 90` n m, quam forene C. III om Hieronymi , g Sacerdos tl ki accingatur [Sint 1 m ila lema s penitentiam Viniiitss ji de imane pibus poni piam] —_~ 1020, De Pænitentia, Diftinđãio Í. 1030 Efajas a dixerat’ efle moriturum)& Ninivitarum b, quibus di&um eft,[Aähuc quadraginta dies,€ Ninive fabvertetur:] Et tamen ad preces Ezechiæ,& Ninive, Dei fententia commutata 1 eft, non vanitate judicii, ſed eorum converſione, qui meruêre indulgentiam. A- lioquin& in reverentiam ¢ loquitur Deus fe mala mina- ri fuper gentem,& fi bona fecerit, minas clementiâ com- mutare. Rurſum bona agenti ſe aſſerit polliceri indulgẽ tiam:& ſi malè fecerit, dicit fe fuam mutare fententiam, non ia homines,fed inopera,quæ mutata funt.Neg;enim Deus hominibus, fed vitiis iraſcitur; quæ cùm in ho- mine non fuerint, nequaquam punit, quod mutatum eſt. Dicamus& aliter. Fecit 4 quidem Nabuchodonoſor juxta Danielis confilium miſericordias in pauperes,& idcircò ufque ad menfem duodecimum in eum eft dilata fententia. Sed quia pofteà ambulansin aula Babylonis gloriatur,& dicit:[ Nonne hac est Babylon magna, quam egô lomum regni in robore fortitudinis LA& in gloria J] bonum mifericordiæ perdidit malo fuper- RAIRCAVI 1 biz anignofiet Deus delittistus.} Cùm beatus Da- niel- us futurorum de fententia Dei dubitet, rem teme ı faciunt, qui audacter peccatoribus indul- llicentur Et tamen ſciendum, quòd ſi Na- 1a opera facienti, venia repromittitur, promittitut, qui leviora peccata com- buc J Qusæſequuntur, ut etiam multa alia, aJ uee]> A locupletata funt ex originali, prater Verbum, IEVE- t d> emer tentiam(quod efe debet, Hieremia) id ob gloffam, C. LXIX. Idem. Idè e benignunr Dominum mifericordiam: cum feveritate mifcentem,& ipfius pænæ modum ju- få& clementi liberatione 1 penfantem.. Nonin per- petuum tradidit pæræ delinquentes, fed quanto 2, inquit, tempore fervierunt Balaam, tanto ſerviant Chu- ſarſaton j hoc eſt octo annis. Diſce& hoc, ó tu au- ditor, quifquisille es, qui ribi confcius es alicujus erro- ris:& quanto tempore te erråffe te nôfti,quanto tempo- re deliquiſti, tanto nihilominus tempore humilia teipſum Deo,& ſatisfacito ei in confi fione pœniten- tiæ: non expectes, ut humiliet te Chuſarſaton,& invi: to neceſſitas extorqdłat pœnitentiam: ſed ipſe præve- quia ipſe emenda- Deus,& miſericors, 1i illam pænitendo nus, quia donec fervie- nint Chuſarſatoni, qui traditi fuerant pro delictis fuis; & non clamaverunt ad Dominum, nemo ſuſcitatus eſt, qui ſalVare eos poſſet. Cùm verò clamaverunt ad Do- minum, tunc ſuſcitavit Dominus Salvatorem Iſraél,& ſalvavit eos. 1§ Liberatione] Antea legebatur, deliberatione. Emendatum est nomulla, 2$ Quanto,] Hae pars w dinaria, guam ex ipfo O e. ni tortoris iius duritiam g: veris, fi te ipfe correxeris, am temperet å 1 opid biuse f i £ qui vind prævenit. Sed i CGS ex homitia Origenis 3 quemadmodum Ó” alia rpotins fumpta ex glofa or- AS E7 Cafe n habens maculam CATA Idem Hieronymi E phefios y E Clè 1 å ef, neque rùga m, aut aliquid iſtiuſmodi. Qui ergò pec- catoreft,&aliquå forde maculatus; de Ecclefia Ghrifti non poteſtappellari, nec Chriſto ſubjectus dici. Poſſi- bile autem ef, ut quomodo Ecclefia quæ prius rugam habuit& maculam n, in juventutėém,& munditiam poſteà reſtituta eſt; ita& peccator currat ad Medicum: quia non a habent opus ſani NMedico, fed malè habentes, ut curentur vulneta ipſorum,& fiant de Ecclefia, quz eft corpus Chrifti. IgE maculam,) Refitutue ef locus exworiginali. Ana teà legebatur,& maculam,&immunditiam,& poftea ree ſtituta eſt. C. LAZI Idem in c. 1. Amos. 8 Uper tribus ſceleribus Damaſci,& fuper quatuor non convertam eum.] Juxta tropologiam hoc poſſumus dicere. Primum peccatum et cogitâffe, quæ mala ſunt. Secundum, cogitationibus acquieviſſe perverſis. Ter- tium, quod mente decreveris, opere compleviffe. Quar= tum, poft peccatum non agere pæœnitentiam;& in ftio fi- bi complacere delito. C. LXXII Idem epift so.ad Pammachium é Oceanum. Ecunda b poft naufragium tabula eft, culpam fim- pliciter confiteri. Imitati eſtis errantem, imitamini & correctum. Erravimus juvenes, emendemur ſenes: jungamus gemitus, lachrymas copulemus. C. LXXIII. Idem. Uia e divinitatis natura çlemens eft,& pia, m3- gisque àd indulgentiam, quàm ad vindictam pro- na, quia non vult mortem peccatoris, ſed ut converta- tur,& vivat: ſi quis poſt lapſum peccatorum ad veram pœnitentiam ſe converterit, citò à miſericorde judice veniam impetrabit. G Caput hoc estin commentariis ad e. 3. Iamentationum Hiere- mig, quinon funt B. Hieronymi, fed Rabani. C: LXXIV. Idem in.12. Oſea. E fortè peccati memores tardiũs revertantur,[Ad huc, inguit, federe vos faciam in tabernaculis, ficut in: diebus feftivitatis:] ut quod facit baptifma, hoc faciat pœnitentia,& habitent in tabernaculis Salvatoris, hoe eſt, in Eccleſiis. g. Autea citabatur ex eodem in Malachiam. C. LXXV. Idem iz cap.g. Dár Rædixerat d Hieremias feptuaginta annos defolä- tionis templi, poft. quos rursùs veniret populus in Judæam,& ædificaretur templum,& Hieruſalem. Quæ res Danielem non facit negligentem, fed magis provo- cat ad rogandum, ut quod Deus per fuam promifit clé- mentiam, per horum e impleat-preces, ne negligen- tia ſuperbiam,& ſuperbia pariat offenfam. Denique in Geneſi f legimus, centum viginti annos pœnitentiæ conſtitutos ante diluvium: qui, quia tanto tempote, hoc eſt, centum annis noluerunt agere pœnitentiam, nequaquam exſpectat, ut& vi: ti alii compleantur, ſed infert antè, quod pofteà fuerat comminatus. Unde & ad Hiererniam g, dicitur ob duritiam cordis popuii Judæorum:[Ne ores pro populo hoc, qusa non audiam te.] Et ad Samuel: Y ¶Vſque quo luges faper Saul? C. eum.) In cinere igitut,& ſacco poſtulat impleri ż quod promiferat Deus, non quòd effet incredulus futurorum; ſed ne ſecuritas negligentiam,& negligentia pareret oſfenſam. C. LXXVI, g, Operis mifericordia Deum nonsmimus,jèd nofmetipfòs redimimusa. G ego abj jE Irem Ambrofius in fermone in Domimca de a Efa. 38.. b Ion remsa| org. vera delio: À Dan. 4.€ Origenes homil, ads 3 Iudioum, r iba gloff or- „Abrahami a Lucs: b Sente. difia c Ezech. 18.€373 d Hie- rem.29. 6732.€ al hujus: I Gen. 6. g Hi h. 7, Rea dinar,$ alit, Chufanfaibaim. g almantis gum À Dangi

i GHUE MERET 80 SURES A.— L p 1031 Decreti 2. Pars. Caufa XXXIII. Quæſt. III. 1032 Edicina a mifericordiæ tollit peccata magna.] Ha- į poreft inchoare. Ab hac pœnitentia cum baptizantut, Memus etiam plura fubfidia, quibus peccata noftra| foli parvuli funt immunes, Nondum enim nti poffant redimamus: pecuniam habes; redime peccatum tuum.} libero arbitrio. Quibus tamenad confecrationem, re- Non venaliseĝ Dominus, fed tu ipfe venalis es- Peccatis| miffionemgue originalis peccati prodeft eorum fidespå tuis venundatus es; redime te operibus tuis, redime te quibus oſſeruntur.& infià cap.4. A Altera verò pœni. pecuniã tuâ; vilis pecunia, fed pretiofa eft mifericordia,| tentia eft; cujus actio per totam iftam vitam, quã in carne q Eleemofyna,inguit, 4 à peccato liberat.Crimina ergò| mortali degimus, perpetuå fupplicationis humilitate ii Teui Tk 4| g Caput bechabetur in libro de Helia,& jejunto,& ibi hec an- fegedunt: Etli gravia deliquimus, magnum Medicum in- venimus, magnam medicinam gratig ejus accepimus. [ Medicina enim tollis pestata magna.) Abest antem vos, mi- fericordizperiam à loca Ecclefiafiici, c10. CA LAAVIL Irem Joannes osaureum, homilig. ad c. 6, qpiſt. ad Flebraos. Edicamentum fortius, quod maximè operatur in pœnitentia, hoc eſt. Sicut in præceptis medicinæ medicamentum multas quidem herbas accipit, unam au- tem dominantiſſimamʒſic& in pœnitentia dominantior iſta herba,& potentior eſt,& univerſum ipſa efficit. Audi enim, quid dicit divina Scriptura z6{ Date eleemo- nam, Ó ecce omnia munda funt vobis.].; g Gracè fic habet: To 75 MAMIO iαννꝰ’n tpyačoðpov Te QÉPUIHEY THS LETUYOSAE, TETO Esi. K goju 8 EII TEY Le agin BonjygTos is Gupugror ον?ꝗỹHðỹdʒ rabad oy Borvvas eias à aia xuveaola riw, t ro È im TAS[LETTY 0f- as aum á Bolasin xvesaligg, Èra mes aum yivoiG ak. Id est: Nam quod maximè validum reddit medicamen- tum pœnitentiæ, hoc eſt. Et ſicut in medicinalibus au- xiliis eſt medicamentum, quod multas quidem herbas recipit, ſed unam præcipuam ac potentiſſimam: ita eti- am in pœnitentia hæc ipſa eſt potent ior herba, ipſaque omninò totum præſtiterit. Audi,&c. SG. EXXVIII. Frem Ambrofius lib. r. de pœnitentia,.a. Eus definitionem d non facit, qui miſericordiam ſuam promiſit omnibus,& relaxandi licentiam Sa- cerdotibus ſuis ſine ulla exceptione conceſſit. Sed qui culpam exaggeravit, exaggeret etiam pœnitentiam. Ma- jota enim crimina majoribus abluuntur fletibus. C. LXXIX. Idem žb. 2. de pænitentsa, cap.10. Leat pro te mater Ecclefia,& culpam tuam lachrymis lavet. Videat te Chriftus mærentem, utdicat: e[ Be- ati trifles, quia gaud.] Amat, ut pro uno multi ro- gent. Denique in Evangelio f motus æ uchrymis, quia plurimi pro ea fiebant, filium ejus refufcitayit. C. LXXX. Idem eodem libro 2. cap. 11. Dam poſt culpam ſtatim de paradiſo Peus ejecit. Non Adiffulit ſed ſtatim ſeparavit à delitiis, ut ageret pœnitentiam, ſtatim tunicam veſtivit pelliceam, non ſericam C. LZXXI. Item Auguftinus iz bso, g homil. homil ultima, cze tatæ in Eccleſia,& diligentepattendentibus notæ. Una eſt, quæ novum hominem parturit, donec per baptifina 1 falutare omnium præteritorum fiarablutio 4 peccato- rum. é paulopòt. ꝗᷓ Omnis k enim,qui jam arbiter yo- luntatis fuæ conftitutus eft, cùm accedit ad facramenta fidelium, nifi eum pæœniteat vitæ veteris, novam non a Ecclefro. fecundum zo. b Tob. 12. c Lucs, d aldi. flintionem] orig. e Marh.. f Luc.7. g Et in lib. de vut. medicina:.2. h Sent.&. diſt.16. i al. alolitw. k Ifi. de confècr, difi.., omnis. B BEART eleemoſynis redimuntur. ſubeunda eſt. Primò, quia vitamæternam, incortupti bilem, immortalemque nullus defiderat, nifi eum vite hujus temporalis, corruptibilis, mortalisque pœniieat Non enim ſic quiſque in vitam novam per ſanctificati- nem baptifimi nalcitur, ut quemadmodum deponit ibi omnia peccata preterita, itactiam ftatim mortalitatem ipſam carnis, corruptionemqͥue deponat. é ¿nfia tap}. € Tertia atio ef pæœnitentig, quæ pro illis peccatis ſubeunda eſt, quæ legis Decalogus continet,& de quibus Apoſtolus ait: ¶ Quoniam qui ſalia agunt; regnum Dei mn pofrdebunt.] In hac ergò pœnitentia majorem quik in fe feveritatem debet exercere, ut à ſeipſo jud non judiceturà Deo: ficut idem Apoftolus ait: 4 enim nofnetipfòs judicaremus, à Domino non stique judicat mur.) é 2 infia. Q Eft-3 ctiam b pænitentia, bo- norum& humilium fidelium pœna e quotidiana, in qua pectora tundimus, dicentes: d[ Dimitte nabi debita hofira, ficut dr nos dimuttimus debitoribus nofiri,| Neque t- nim ea nobis dimitti volumus, quæ dimifa non dubi tamus in bapti{fmo; fed itla utique, que humang fiági- litati quamvis parva, tamen crebra fubrepunt; qug ú collećta contra nos fuerint, ita nos gravabunt& oppii- ment, ſicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim intereſt ad naufragium, utrùm uno grandi fluĝu navis operiatur& obruatur, an paulatim ſubrepens aqua in ſencinam,& pex negligentiam derelicta atque contem- pta impleat navem, atque ſubmergat? Propter hac, junia,& eleemoſynæ,& orationesinvigilant: in quibus cùm dicimus:[ Dsmitte nobis debita nofira, fiut nos die mittimus,| manifeftamus habere nos, quod nobis di- mittatur: atque in his verbis humiliantes animas no- ftras, quotidianam quodammodò agere pænitentiam non ceſſamus. G Caput hoc-confekum est ex verbis.Augufimi in libgó. ho- mil.homilid uitima(qua etam habentur ferè eadera in libro de pë- nitemis medicina, c..)& in cpiſtola 0l. Ad Seleucianut 1€j Baptifma falutare] In homilia legstur, per bapti- ſmum ſalutarem: sn libro autem de pænstentia medicina, qQU& novumhominem per baptifmum parturit, donec faluta- ris omnium præteritorum peccatorum fiatablutio. 2 Et infrà.] Qua fequuntur ntegrè habentur in epifolash Seleucianum: fententia tamen, dr aliqua verba leguntur etiamis eademhomilta,c.8{r in libro de pænitentie medicina,eodem cáp,t, ubi deſecunda actione pœnitentis agitur. Referuntur emm ad ilam, qua nunc ſubjictuntur. Eſt etiam] Antea legebatur: Eft enim. Emet- datum es} ex loco indicato,&r duobus vetufhis Gratsani exempli- ribas, Longe enim diverfa est hac pænitentia à proxime c E memorala. C. LXXXII. n z i$ Item Gregorius, < f Res h ſunt actiones pcnitentiæ, quas mecum| 6 8¹ e peecatum David tam deteſtabile Dominus ps& veftra eruditio recognoſcit. Sunt enim ufi- ps™ tranftulit, quid eft ,quòd poftomnia, de eo- dem peccato perPropheram ei à Domino diéta funn polt modùm tanta toleravit? Sed proculdubiò Dominut delictum fine ultione non deferit. Aut enim ipfe hot in ſe pœnitens punit, aut hoc Deus cum hemine Bi dicans percutit. Nequaquam igitur peccato patcitut quia nullatenũs ſine vindicta laxatut. Sic enim M audire poft confefionem meruit: f[Dominus tran® A a Gålats. b Beda 1. rimh., Deconfêcr.%..kun mines c al. penl, d Malhis. e Folpedis pipio. Ajit cdi? f.Kgg. 12. peaa

d ilia ntig rva, tamen credi s fierint, ita nds \iguod grande ji gium, uttum in patur, an paui negligentian& m, atque fng, kon {Dimi hht 0 (ma flutare|} s Diſtinctio I. 1033 De Pænitentia, peccatum ruum,]& tamen pöſt multis cruciatibus afli- Cus, ac fugiens, reatum culpæ, quam perpetraverat, ex- olvit. Sic nos falutis undã à culpa primi hominis ab- ſolvimur. Sed tamen reatum ejuſdem culpæ diluentes, abſoluti quoque adhuccarnaliter obimus 1, quia delicta noftra, five pernos, five per ſemetipſum reſecat etiam, cùm relaxat: Ab ele&is enim: fuis iniquitatum: ma- culas ſtudet temporali afflictione tergere, quas in per- petuum non vult in eis videre a. T Caput hos integrum qi dem habetur in commentariis, qui nomine Eucherii funt editi, l: 2; Reg:.8 ſed magnå uoq; eæ parte apud B. Gregorium J. 9. Moralium, c. 27 1§ Obimus,} Apud B. Gregorium fiqustur: Benè er- Pè dicitur[fciens, quòd non parceres delinquenti] quia, &c. repetit enim ipfè verbaila Tob fib: ad interpretandum propo fita, Eucheriusautemhabet ut Gratianus,- C. EXXXIII- Irem Auguftinus de peccatorum meritis,& re- mif. J. 2. c. 34. Icut primi homines poſteà juſtè vivendo meritò cre: duntur per Domini fanguinem ab extreino judicio li- berati,non tamen inilla vita meruerunt ad paradiſum re- vocari:fic& caro peccati, etiamfi remiſſis peccatis homo in ea juſtè vixerit, non continuò meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati Tale aliquid nobis inſinuatum eſt de Patriarcha David in lihro Regnorum ad quem Propheta cùm miſſus eſſet, eique propter ꝑeccatum, quod admiſerat, eventura mala ex ira- cundia Dei comminaretur, confeſſione peccati veniam meruit, reſpondente Prophetäà, quòd illùd ei flagitium,| facinuſque remiſſum ſit:& tamen conſecuta ſunt, quæ Deus futrat comminatus, ut ſic humiliaretur à filio. Quare. r& nunedicitur; fi Deus propter peccatum illud fuerat comminatus, cur dimiſſo ꝓeccato; quod erat mi- natus, implevit? niſi quia rectifſimè, ſi ſic dictum fue- rit, reſpondebitur, remiſſionem illam peccati factam, ne homo à percipienda vita ĩmpediretur æterna: ſubſe cutum verd illius comminationis effectum, ut pietas ho- minis in illa humilitate exerceretur atque probaretur. Sic& mortem corporis propter hoc peccatumDeus homi nì inflizit-:& poft peccatorum remiſſionem propter exercendam juſtitiam non ademit 1 Q Quare& nunc) Hn originali legitur; Quare& hic non dicitur, Sed ob' glofa: non est mutatum: Alia vero gnulta ex eodem Junt emendata; C. LXXXIV..€ Doloris menfura potis, qguàm tempori in act ione pcenatentia conſide- randa ssk. Idem in© homilia de pænitentia, s J à:; n a’ INd actione po nitentiæ, ubi tale crimẽ commiſſum ꝑs Teſt, ut is, qui commiſit, à Chriſti etiam corpore ſe⸗ paretur, non tam conſideranda eſt menſura temporis, quam ooe[Cr d enim contritum, ¢& humiliatum Dens non fþernit.| Verùmquia plerumque dolor alterius cor dis occultus eftalteri, neque in aliorum notitiam nifi 1 per verba, vel quæcunque alia ſigna procedit, cum ſit coram illo, cui dicitur:[ Gemitus mens a te nones? abftondis tus,] cectè conſtituuntur ab his, qui Ecclefiæ præſunt, tem- pora pænitentiæ, ut fatisfiat etiam Ecclefig, in qua re- mittuntur ipfa peccata. Extra e eam quippe non remit- tuntur. Ergò 2 cùm tantaeft plaga peccati, atque im- petus morbi, ut medicamenta corporis& fanguinis Domini differenda fint, auctoritate antiftitis debet ab altario removeri ad agendam pæœnitentiam,& cädem auctoritate reconciliari. U a a a i a a a a a al, vindicare. b 2 2,© InEnchiridio, cáp. ós. d Sentent 4- difl.20.Polye-lib..ti Anfèlm LticIg4. Ivo part. .4. OPU.2 Pral. so ent laft.> GTP- c23. d Hfal. 350.© Sent, q diſt. 17. Eugyhppu torme. izj. a rA Nif per verba,] Aboriginals abest difio; nifi, fed hae bitaest ratio glofa: 2$) Ergò] Hecnon funt in Enchiridio, fed in epifi. 18. ad Ianuarium; fub alterius perfona. Ita enim loquitur: Alius contrà: y f š imò, inquit, ſi tanta eſt plaga peccati,&ce G. LXXXV. Idem in a eadem homilia quiuquageſſ Udicet é feipfum homo in iftis voluntate,dum poteft, & mores convertat in melius, ne cùm jam non poterit, m præter voluntatem à Domino judicetur. Et cùm in ſe protulerit ſeveriſſimæ medicinæ ſententiam, ve- niatad Antiftités, per quos illi'claves in Ecclefia mini- ftrantur,& tanguam bonus incipiens jam eſſe filius, ma- ternorum membrorum ordine cuſtodito, à præpoſitis ſactorum accipiat ſatisfactionis ſuæ modum, ut in offe- rendo facrifcio.contribulati cordis devotus& fupplex,id tamen agat, quod non folùm ipfi profit ad recipiendam ‘falutem, ded etiam cærer d exemplum: ut ſi peccatum ejus- non folùm in gravi ejus malo, fed etiam in tanto 4 ſcandalo eſt aliorum, atque hoc expedire utilitati Ecclee ſiæ Videtut Antiſtiti, in notitia multorum, vel etiam to- tius plebis agere ponitentiam non recuſet; non reſiſtat, non lethali-& mortiferæ plagæ per pudorem addat: tu- morem: infia: Q Multi e- enim corriguntur, ut Pee trus: multi tolerantur, ut Judås&c» | Hieronyms; btatus Rhenanuss in G: Mortificatió vitiorum magis, ım pænitents Ne- ceſſaria est Irem- Hieronymus: Enſuram f autem temporis in agenda pœnitentis VIidcircd non ſatis apertè g præfigunt canones pro unoquoque crimine, ut de fingulis dicant, qualiter unum- quodque emendandum fit;-fed magis in arbitrio Sacer- dotis intelligentis relinguendum ſtatuunt, quia apud PDeum non tam valet menſuratemporis, quàm doloris: nec abſtinentia tantum ciborum, quàm mortificatio vi- tiorum Propter quod ipſa tempora pœnitentiæ pro fi- de 8e converiatione pœnitentium abbrevianda pracipi- unt„& pro negligentia protelanda. Extant tamen pro quibusdam culpis pænitentig modi impofiti, juxta quos cæteræ perpendendæ funt:culpæ; cùm fit facilè per cos-- dem modos vindictam& cenſuram canonum æſtimare G Caput hocs quod Rurehardus etiam& Iuo citant ex dictis B. Aannoꝛationibus in Tertullia- num teſtatuur, ſe legꝛlſẽ in antiquo pœmie tali Et exeo 5 ac ceteris colleftoribus nonnulla fnt emendata;& pofirema claufùla etiam auia. Sententia antem habetur etiam g: Cap. cs21: Gin epiſtola Baſilu ad Ampſilochium, cap..&. in Snodo Metenfis anni 849a cap. 10; C. UXXY VIT Irem Joannes:Chryfoftomus:[ idest, andlor operis imperf ti in Matthaum, 4 4 Uis aliquando vidit Clericum citò pœnitentiam å> gentem? Sed& ſi deprehenſus humiliaverit fe; non ideò dolët; quia peccavit, ſed confunditur; quia perdi- dit gloriam ſuam 8 ps: His aultoritàribus afferitur neminem fine pænitentia o confefäone propria’ voci g` peccatis poje mundari Unde k auétoritátes, quittis videbatur probari, GlA contritione ; r prami hom a Eꝛt in.de pænitentia medicina,.3. Sent. q. difè. 17. Ivo p. 1: cap. 28;€ al: medicina; fed tamen me- heſt ab orig. e 4. q. 1. multi. fF- Ak officiis, c. de capite dif, ;, Anjelm. ltr, cx145. Burch. l 19. cap. 3i; TYO dicina ſententiam cuinus de Ecc unti. Sentent: 4 20, Polyc- l. 6. ttt. 2 p ucap B al. antentè. h Sent. J. diſt. 15.

l j | 1035 Decre ti 2. Pars. — cordis veni ampraſtari, al iter. interp onantut. chrymarut, Q delev it peccatum tring negationis. certa ſaticfactio/ poban fui condi [Declinaà ma alo linquat impi usy PA s;&c.| auctoritatè Leonis Papæ Jètisfai cTio Danh p; tinfed ei tantam, gui beatin Petrum imi a oui tatt an i 2 ten. Oy llud ali ud, quod J [No tibi dico, ut te proda alios accufes; fed e R Revela Domino viamt 16 nt fequi, ſi hab uerisin ment nu nquam a adye sus proxin non tta aini tëllige n dimitti, fed J blica få fe retd confeſßion H; $ clementia nunc obliviſcaris da pec cœleſtiumq; b onjefs Cauſa XXXIII. Quæſt. III. retande funt, gus àm ko eisex-} fti per gratia Ti litti Negationem a namg Petri fècuta s fatisfalio la-| etiam articulum pertinent ea, gua de viventibud, velin luce ambu- dr triha confefio Dominice dilettionis, quå| penitus Non ergò neceſſaria fibi erat eccati, cujus totum. vite tempus obedientie im P vel aa Kionem AE velde hai itæculis à nt: ut hec omnia quif lisa tis ex cordis contritione Imitabatur emm sn oheticum: b oR Jo iam,& vir r iniqaus cogi itationes em in bapiifmo: ret ; titur peccats Km, C tamen ejus a reſeru. atur, fic per Fcontrd auctoritas illa Ioannis Chrj atiis abrenuntiat mentem auctoris extorta videti dicitur[non dico tibi, tibi, ut apud alios te accufes. d firaplzciter[aliis neſci entibus. j 4 de latu ur D i a 7 funi Apte naar tificat, Iter moled lanis [Laver nt lachrymæ delictum, A pagor eft ap in n pub licũ, neque u ut um ergo til 2 eam apud veri um iam te poffe con- yı tuum if corde re Hn ebi sS:j T, ie e nf ne oris peccata dicantur [Om nis e, gi í fiz non poteſ f: incho id judicem verum ea ju S, non CaATnis ap etiam idem [Nune 4 autem ſi recorderis pec quenter 3 ea in conſpectu Dei PA& s depreceris, citiùsilla delebis atorum tuorum, t rie,& nolens, quando in toto tur omnium a amiç tur;& in confpeđtu profe A) dolor cordu De hac iteram fati oniam p iniqpita ias, quia ggo pus enim penitentia( Cia ait Guis in fe punit, guoa e io aitin PEA Í fervet veritatem, U fszonts rept Item O. uperbig, A gua 7⁴ 159, rEVEVI R ira al dLacd, 69r r. r: Adat A 6 1036 otu confefionisi, Snfparatur Ad hune dicatur afe guam habet, non ex plez arta peccat i Fea am nondum in uenit. Sicut mit- etrus in Aiibus f A „& baptlzetut | e in nolclt homo yni, pœnitentia.

ogjoko guot — SEEN 1037 De e pænitentia, Dif linda E 102$ Propheta miſericordiis& elees mofjnzs redimi A: pescata quog Ninivitarum a, gua publi A fatisfatione expiata funt, cundis nota erant. Et publica noxa(ut F linus bD reflatur) publico eget remedio. G Premifis-itag, au ctortatibus pro manife flis cri mimbus manifefa probatur offere da fati faa i0, ea oris. eue Larentia vero peccata non p da; O ejus arbitrio expjan 3 pans s, em, qua in affertione hujus fententia difa Jint tim veritate nituntür, partim pondere carent. Sine con tritone occulta vero Peccata ſecretd ſati uctione, ablica quoq rmenifeik pang nid ex- piari debere, fir mifämáā conftat rati. Porro fine con- fi facultas co afite quod grave deli- dume a iari, auctoritati peni iras probatur-aduverfi Duomo do enim fè m Lesnis€ Papa fine; fuppli atio- eh e ori nibus S tobtineri fi 68 5 confeſſione a pecca j Sts emm Jeppi cabit t: pro o peccato, quad nèf je? g her ainina? fë undum, Auguſtinum d Fruſer cla fe, qui fine arbitrio Sacerdlotis pœnitentiam agit, ſi ſi- Gronè crii anis andulgentiam impetrat? G. Item Quo: imbrofum€ jus gandi dr foluendi J folis Sacer- imarediur ffe permifum fi quisg fho arbitrio fè- lo ligat; vel ſecretd pœmitentidſecundum Proſperumn, fert EXCOMINUNICATIONIS> Algo post ſütu- tali ejui ipfum Deo, vel altari ejus re- dotibus A orrtat ibus:c confèntane J Filiam f namg, s fūfcitavit; nontamemw, nifi Archiſjnagasi Pa ej rej patre O matr otro guogue, Iacobo,& Ioanne, $ į me? 7 4 efd. In quo moraliter inſtruimur, ut fècreta pec- puella int liguntur, non nifi fupplicationmbus er batrem(7-matrem puella defignantur, G Sa er- dotum minaſterio, i per Petrum& cateros sntelligt antur, ᷓ Do- Hur dimitti, ltem in Leuitico õ, f Qu b do- n Domino yoverit ż; vel confecra- i ſiclo ſanctuarii, Sa- (0) fupputante annorum nume- fimiliter docemur; quid qui- t, non poteft eam ceraote quoque(non rum uſquie ad jubilæun cunqua Aomum conſcientiæ, uel agrum con ueni fationis iie panite n- pretin bonorum operum de vana vite ſuæ converſatio mredimere voluerit, non potest) hoc facere, ho fans arii, id est, operibus pænitentiæ, facrå fi pturå prafixis. Unde venientibus ad fè turbis B. Ioannes non ast fim- pliciter, facite K Penitentiam, uel frultus pœnitentia,, fid ad- dit[ dignos:]uzprogualitate videlicet orere offe- n enim par d eber efe frutfus boné :am Domino offerre, d ratur bonorum operum. No operis„ejus, gui faihl, vel parum deliquit, ath ejus gui grandia Illeta fbi án rebus licitis prebet: hunc tanquam multis gravatum, ctiam à licitis temperare oportet,-In 1 júbileo pl remiſſio praftaba- tur, Unde per eum perfeita peccati remifio figuratur Sacer- dos ergo nume utat, eam plinam m ait commiſit quam uullius criminis fibi confezts Ujun rum annorumufaue ad jubileum ejns arbitrio pænitentig tempora de peccati remifiionem: inveniat. Noñ. enim(j Fap nde om locum) fiatim post definitam p Pecca. stopi è mun datur, g tempora pænitentia arbitrio Sacerdotis definiantur, evide app ropria Vocis peccata non di am tempora pænitentig alicut prefiget, nifi pii fibi mam feſtare curaverit? Q In Facituraitas n pen ex ſuperbia 2 naſcitur cordis. Ideo engm peccatum fuum quif celare l quz defiderat, ne iniquitas fua aliis manifefaj fiat: ne talis reputetur apud homines foris, qualem fè jamdudum exhiburt-druino con- —————9 a Ion.3. b Sent. 4. dift. 17 Bedaad c8. Lucæ ex An guſt. G adcs. Marci, d ibi gloff ord. c Suprà câd multiplex. d Suprà A j` Na cd. agite.:€, Supra cåd. verbum, f Matth:g9.. g alvita h. Ex Levit.27. i alit.vo conſecraverit. k Luc. 3. B. Gregorius in homil re wom.-i kib. 7. ad cap.25. Lovitici n Sent. diſt.ix. sm erga ut ex irr s fii fofo; et, Jine conjejson feuni. Quod eæ Jonte fuperbia naſci nulli dubium est: A! etenim fùaperbia est, fe velle vider: juffum, guipeccatorest; atg, hypocrita convincitur, gut ad imitationem primorum parentum tergiv erfatione verborum peccata fua levigare contendit, vel ficut Cain, a peccatum fuum reticendo penitus apprimerè quarit. Ubi autem fuperbia regnat; vel hypocrifis, bumiliiastocum Habere non potest, Sine hi A tate veroalicus veniam ſperare non licet. Nec er,£0, ubi est taciturnitas confefronis, venia esT ſteranda cri- minis, Probatur hocidemaulloritate Auguftini, qui in libro de Itty cap. 10. att. hryſoſtomi: J Sοr edd..lachrymæ. nota- f D: verba effe B. Ambrofii, quem citat Magifter ſenten- às] Grace ef, dbx ip G, è gi TÀ zn: sde; preces fundens, ſi mi- ltem memoriâ. t frequenter] eurexós dumis meschtens T mwieùutav dén: idest; affiduèilla offeras Deo, & pro ipfis depreceri gr 4 4 Unde evidentiſſimè] Loquitur ex Perſena aduer partem Juflinentise Y bus non boc col- ` 7 ligitur. Qui enim ö. enim ex illis à i rdoti tanquam Deo confitetur, is minima pfum | dii f apud alios accufares fed potins nefuentibus aliis ſeipl punire. Acmanifefte Coryfiflimus dicitid-, quod nunc negatur dicere: Non dico, ingust, tibi, publ ica teipſum, neque apudalios te accuſa- Hoc e idem acprimum: ut apud alios) f membrum valeg safaat idem, guod j publicare. Quare paulo post Gratianus ipfe h | TUNUT 5 ri ellit. Econtrà ea, quæ in aſſeriione,&cc f T Quoniam iniquita atem) Hio, ér in aliis du queni ibus loris, non refert pfa omnino verba B. Auguſtini, ſed ntentiam.: G q Levitico,] Iidem 2n c: 27i nonzpfa verba: za hac, qua nunc co refertur fententia Levitis o post fitde E } Ct, C LXXXVIII. ia põnitet b, omnind poœniteat,& dolorem la- hrymis oſtendat, repræſentet vitam{uam Deo per cerdotem, Præveniat judicium Dei per confeſſionem Præcepit<' enim Dominus mund a d, ut oſtenderent ora Sacerdotibus, dotens corporali præſentià confitenda peccata, non per nuntium, non per Rripa wanifeſtan- da. Dixit e enim, Talea” omnes Inon unus pro omnibus: non alium ſtatuatis nuntium, qui pro vo- b ſe ſtatutum: ſed quĩ per vos pec- càſtis, per vos erubeſcatis. Eru une ee ntia enim ipfa par< ten habet remiſſionis. Ex mi ordia enim hoc præc pit Dominus, ut neminem poeniteretin occulto. In! enim qudd per ſeipſum dicit Sacerdoti,& erubeſcentiam vincit timore offenfi, fit venia criminis. Fit enim pẹr confeſſionem veniale quod criminale erat in operatione: & fi non ftatim purga tur, fit tamen vitale 1, quod com- iſerat mortale. Multùm enim latisfactionis obtulit, quã entiæ dominans, nihil eorum, quæ commiſit, nun- tio Dei denegavit. Deus n miſericors F& juſtus eſtʒ ſicut conſeryat miſericordia min juſtitia, ita& j ſtitiam ordia. Opus enim eſt miſer ricordiæ, Pec- ata dimittere: ſed oportet, ut juſtus 7 reatur juſte. Oportet enim, ut non ſolũm quid, iń quo doleat, confideret, fidi ignus eſt, non iA ju- ſtitià, ſed miſericordia. Juſtitia renim ſoſ à damnat, Ed dignus mifericordis eſt, qui ſpirituali labors petit gra- tiam. Laborat enim mens patiendo erubtfcentiam,& quoniam verecundia ma gnaeftpæna, qui erubefcit pro Chriſto, fit dignus miſ ſericordid. Unde patet, quòd quan tò a. Genge b Sent.&. dilti.in.© Lucagzs- QI almino datis e Levitegs E alquimifèricorsv

I, ⏑——W A Eror aki r XXXIII. Queæſt. III. 1040 1029 Decreti.Pars, Caufa mI a a a pluribus confitebitur in fpe veniæ turpitudinem crimi- nis tantò faciliùs confequitur mifericordiam remiſſionis. Iph enim Sacerdotes plùs jam poflunt proficere, plùs confitentibus parcere. Quibus enim remittunt, 16- mittit Dominus. Lazarum enim a de monumento jam ſuſcitatum obtulit Dominus diſcipulis ſolvendum. per hoc oſtendens poteſtatem ſolvendi conceſiam Sacer- dotibus. Dixitenim é:[ Quodcunque ſolveritis ſuper ter- ram, ſoluetur E& in cælu:] hoc eſt, ego Deus,& omnes or- dines cœleſtis militiæ,& omnes ſancti in gloria mea laudant vobiſcum,& confitmant, quos ligatis& folvitis, Non dixit, quos putatis ligare aut: folvere, fed in quos| exercetis opus juſtitiæ aut miſericordiæ. Alia autem opera veftra inpeccatores non agnoſco. Quare, qui c con- fiteri vult peccata, ut inveniat gratiam, quærat Sacerdo tem fcientem ligare& folvere: ne, cùm negligens circa| fe extiterit, negligatur ab illo, qui eum miſericorditer monet& petit, ne ambo in foveam cadant, quam ſtultus evitare noluit. Tanta itaque vis confeſſionis eſt, ut ſi deeſt Sacerdos, confiteatur proximo. Sæpè enim contin- git, qudd pœnitens non poteft confiteri coram Sacerdote, quem defideranti nec locus, nec tempus offert. EtA ille cui confitebitur, poteftatem folvendi non haber, fi men dignus veniå exSacerdotis-defide i fo fitetur turpitudinem criminis. Mundati enin fi, dum irent oftendere ora Sacerdotibus, ante cos pervenirent. Unde d patet Dominum ad ce cere, dum ex neceſſitate prohibentur ad Sacerdotes per- venire. Sæpè quidem e uærunt ſani& læti: dum:quærunt, antequam ad cos perveniant, moriuntur. $ed Dei mif cere, etfi non tam citò, ficut ſi ſolverentur à Sac Qui ergò confitetur, omnino Sacerdoti meliori poteft, confiteatur:& fi peccatum occultum eft, í referrein notitiam blatio mune- ris, Nam:e in refu rro erdote. fuerunt, qui viderent. Nondum enim erat ſepulta, non- dum extra portam civitatis del mum in notitiam deportata. Intùs f intùs invenit, relictis ſolis Petro,& t, bo,& patre,& matre puellæ, in quibus figuraliter con tinentur Sacerdotes Eccleſiæ. Quos aut extrà inve Joan nit, animadvertendum eſt, quomodo ſuſcitavit. Fle. bat enim turba poſt filium viduæ. Flevit à Martha,& Maria ſupplicantes h pro fratre. Flebat etiam turba, quæ Mariam fuera onita. e meritum, ý] In origin 9 plenitudo fidei v ES er Dei timorem erubeſcere tur, tamen., quia i hujulmodi ſunt peccata, ut ea, qui pœniter ſcunt, non timeant publicare, removêatur t babilis conſuetudo: ne multi à poœnitent arceantur, dum aut erubeſcunt, aut metuun ſuis ſua facta reſerare, i ſtitutione percelli. Su poflunt leguna con- 4 ç IAR l A a al. quem. oͤent.& diſt. 1. b Matth.16. c Infia, dih. é ni vult Sent q dif| F i Tia. gni Sent q dift. d Lucy. e Laca. F Luc.. g Isan i ç A y u. h fagplicans orig. i Seng difag. k Supread fuf primùm Deo offertut, tum etiamSacerdoti: qui pro de‘ lictis pœnitentium precator accedit. Tunc enim de dia eft ubique, qui& juſtis à novit par-p mum plures ad pœnitentiam potetunt provocari, flpo- puli aur ibus non publicetur conſcientia confitentis. Quibus auctoritatibus, vel quibus rationum firmamentis u trag ſententia ſatifackiomis&. conſtſttonis innitatur, in medium £ breviter expofaimus, Cui autem harum potins adi ndum jit a f~ s lectoris I judicio reſervatur. Viraq enim fautores habet fa bientes dr religiofis veros 1 Lectoris.judicio]Certiſimum eſt,& prò certifmi ra 4 i y habendum;peceäti mortalis neceffariam effe confefionem facramin talem, eo molo ac tempore adhibitam::quo sm Concilio Tride tino polt alia ſoncilia eſt conſtitutuim. C. XC. Vnde Theodorus Cantuarienſis Archiepiſco- pus ail in pœnitentiali ſuo. Uidam à Deo ſolummodò confiteri debere petcats dicunt, ut Græci 4. Quidam verò Sacerdotibus con fitenda eſſe percenſent, ut tota ferè ſancta Eccleſia. Quod o fructu fit intta ſ o, qui remiſſe{ r& hoc perf [Delium meum e ata noſtra co n David dicamt finjuſtitiam meam non abſcondi. Dixi, cm hitias meas Domino,& tu remijfifiimpiek j-tanten 2 Apoftoli inſtitutio nobi m peccata noftia,& Confeſſio itaque, que t irgat peccata, Ea yero, £ J pia purgentur peccata. Des e ſalutis& ſanctitatis à auctor& largitor, pite | rum jt hanc pr vifibill adminiſtratione, p uong y ebet fux 3 pænitentiæ medicinam iit erumque Medicorum operà- y B Theodo urchardus eliam& Ivo caput hoc citant tx penite | In capitularibus adjettis, cap. sê, hec leguntur© Qui- | dam Deo folummodò confiteri debere dicunt peccatat quidam verò‘Sacerdotibus confitenda effe percenfe t od uttumque non ſine ma fructu intra ſanctam it Eccleſiam: ita duntaxat, ut& Deo, à quo eſt remiſſio $ c t avid peccatorum, confiteamur peccata noftra,& cum Davit dicamus;[ Delium meum cogmitum:tibi fech éan meam non abſcondi: diæt, confitebor adverſum me injuftitias po Domino,& tu remififli impietatem peccati met:]& fecundum Apoſtoli inſtitutionem confiteamur alterutrum pecati noſtra,& oremus pro invicem, ut ſalemur. Conftlio itaque, quæ Deo fit, purgat peccata: Ca vere, cerdoti fit, docet qualiter ipfa purgentur peccata, ga | namque falutis& ſanitatis auctot& largitor eft paum que Medicorum operatione. In Concilio Cabil eadem ferè habentur, additd ad initium uoce, quia,& fiach nonnulli alitis in extrema dlanfala, gue notabuntur. 1J Ut Græci.] Hec verba, itemſ ilm 10c perfeđorum ef,& illa, QUO ft juſtorum, abſum: quemadmodum à capitu k 4 Concilio 2 J Sedtamen Apoffhli J Capitulari é Con ddhuc oratio, é priori ili menbro, ut& Deo,&e: tur nunc alte nbrum his verlu,& ſecundum Apo inſtitutionem,&c. 3 Suæ pœnitentiæ medicinam] In Burthardum é lvonem iegitur, fux potentia. ut tota fetè lan. lart, itá etid reddi ſtoli Concilio atg, apid A Capitulari á i af ifd autem( prout ex ipfius leftioné animadverts potest) totum | primüm abest periodi membram. |—— vureh Lige tht a capit atljellisc.st. In Cakil. Cont...33» Buroh..19:-t4 Tuo.es. b Pfalzt-c€ EtfecundmApdid nem conſiteamur. Iac.4. d- al fania. DISTIN- sli /4l Leaman DIS

De Pœnitentia, Diſtinctio II. 1042 DISTINCTIO IIL Dia ⁊ verò de pænitentia J ſemel cœpit haberi ſermo, ali- quantulum allitis repetendum Vicletur, diverſorum Vententias certis auſtoritatibtis munitas in medium Ali dicunt pænitentiam femel tantum offe utilem. ò reiteratur„precedens nten 5 ejts, merito peccata on ejus prafentiam, cui omnia fe- ntur remifa: quianon est fèr d Vade a,& amplius noli peccare.) Hem,[Ecce fanus s lactus ses, jam ampliùs noli P eccare, ne deteriusaliquid tibi contingat.) Krem ex ofta- a Synodo, Habetur in lib ibro de inſtitutis Monachorure, interprete Ruffi- flio in regulis breviorsbus, num, 289, g Primam vi tii cavfam non penitus extin- it, qui in tham pofte sà recidit. quis ſen nel ne otatus fuerit invidiæ vel contentionis vitto&t 1rsùs in hoc ipfum inciderit, fciat fe primam illam cauſam, de qua ſuperids diximus, ex qua invidia yel contentio naſcitur, in R medullis habere re- conditam. Oportetergò eum per contraria, atque ad- verla curari, ideft, per humilitatis exercitium. Exerci- tia a verò humilita tis ſunt, ſi ſe vilioribus officiis ſubdat,& t inifteri 1 is indignio: ibus tradat. namque ari Tes, ç Seve esFenim, nec reitera prarajore E ia j C. 22. ex G L fo, DR b ai irati affectus ultra ajam non în : E. viti rogantiæ ĝ& vanæ gloriæ delictum. Atque in finguli juſmodi vitiis cura ſimilis adhibeatur. c fine charitate nulli adulto peccatum remittitur. Non att- abet charitatem, qui al:guando peccaturus est criminaliter. II. J: oei itas, d quz deſe i poteft, nunquam vera fuit, Ina s editionibus pifiolath ım.u RERA erat epiſtola cxi. ad Iulianum, in Jua erat ho tomo 4. fub titulo de falutarsbr 4s docume 7, Apud Hieronymum veron epifiola ad Ruffinum fimile quid- a legitur» Amicitia, inquit, quæ deſinere poteft, vera nunquam fuit C. Ci IL- Idem iper epiflolam primam Ioannis, tractatu 8. Adicata e eſt charitas? fecurusefto; nihil màli pro- cedere poteft. Con Iy Irem Gregorius#b. 10. Moralium. eſt, F̃ ut mors, dilecti o.] Virtuti ete nim mortis, io comparatur: quia nimirum mentem, guam perit, à delectatione g mundi funditùs occidit. C. V Eem Proſper h in lib..de vita contempla- tiv,.15. videtur, recta voluntas, ab præſentibus prorſus aver- liter& unita, igne quodar j& ad quem kefertar, een 3 inquinamenti omnis extranea, Corruptionis ż¿ nefcia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, ſupra omnia, quæ carnaliter diliguntur, excelſa, affectionum omnium potentiſſima, diving contemplationis avida, in omni- bus femper invi&a, fumma ationum bonarum, falus Ai Vi femel ce m,c€ Sané a Toan. siy s. habitum humilitatis adeptus. c Sent. 3- dafl.jo. d Senten-€ Sentent.ibid.£ Sentibid. PE£ atdi h Et apud B. Alguſt. in libide laudibus charitatu. i sal corrumpi. vita virtutum, virtus pugnantium Pã orum, finis cœleſtium præceptorum, a ors criminuny Ima victorum anima à ſanctarum mentium, cauſa meritorum bono- um, præmium perfectorum: ſine qua— pla cuit, cum qua aliquis peccare nec potuit,nec po! rit; fru- ctuoſa in pœnitentibus, læta in proficientibus, glorioſa in perſeverantibus, victorioſa in martyribus, ope eroſa ino- mnibus omninꝰ fidelibus, ¢ èx qua, quicquid eſt boni o- peris, vivit. Irem in fia, ¶ Hæc eſt charitas vera, germa na, perfecta, quam excellentiorem viam nominat ſan- dus Aroſlolus&& vele ipſa eſt via, quæ ducit per ſe ambulantesad patriam: quia ficut fine via pervenit nule lus, quò tendit, ita fine charitate, quæ di&ta eſt via, non ambulate poſſunt homines, ſed errare. Lem ibidem, etfe Ergò ſi charitatem Deo exhibeamus,& proximo de corde puro,& confcientia bona,& Side non fiĝa, facilè peccato reſiſtimus, bonis omnibus e abundamus, ſeculi blandimenta contemnimus,& omnia, quæ difficilis funt humanæ fragilitati, vel aſpera etiam, cum delecta- tione d perficimus: ſi tamen Deum charitate perfectà, quæ nobisex illo eft, ex toto corde,& ex tota anima,& ex totisyiribus diligamus. Exea enim parte quis pec- cat, ex qua minus diligit Deum: quem fi ex totọ corde diligamus,nihil erit in nobis, unde peccati defideriis fer- viamus. Et quid eft diligere Deum, nifi illicopulari e animo, concipere fruendæ viſionis ejus affectum, peccati odium, mundi faſtidium, dili> etiam prọxi l quem in fe cenfuit diligendum; in ipfo amore fervare legitinum modum, nec pervertere dil conſtitutum? Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi cuſtodiunt, qui aut mundum, contemnendus eft, diligunt, aut corpora fira minùs dili- genda, plùs diligunt, aut proximos, non ficut feipfos Denm plùs quàm. feipfos fortè non diligunt. Irem infig. 4] Corpus noftrum,quia pars noftri et ad hoc nobis dili- dum eft, ut faluti ejus yac fragilitati naturaliter. con- ſulamus& agamus, quatenus ſpiritui ordinatè fbje- ctum, ad æternam ſalutem aċceptå immortalitate& ine corruptione perv eniat. Irem infia.$| Proximos au- tunc di tnos, fi non propter p augues uti- rem tunc a litates noft F non propter affinitates, hoc tantùm, quòd ſunt naturæ noſtræ particiſ mus. ttem infia. 4 Non illitantum proximi dendi funt, quos nobis gradus£ anguinisjungit, fed proxi. mi noftticredendi funt omnes homines naturæ noſtræ, ficut dixi, participes. Kem infia. 4 Proinde ficut f nos proximos omnes diligimus, quando ad mores bonos,& æternam vitam conſequendam, ſicut nobis, ſaluti eo- rum conſulimus: quando nos in eorum peccatis ac pe- riculis cogitamus:& ſicut nobis ſubveniri optamus, ita eis pro viribus ſubvenimus: aut ſi facultas defuerit, vo- luntatem ſubveniendi tenemus. Quapropter hæc eſt proximi 1 tota dilectio, ut bonum, quod tibi conferri vis, velis& proximo,& malum, quod tibi nolis acci- dere, nolis& proximo. IIIi verò plùs quàm fe dili- gunt Deum, qui pro ejus amore, fuæ ad tempus faluti parcunt, feipfos tribulationibus ac periculis. tradu nudari facultatibus propriis, patriæ fuæ extorres fieri, parentibus;& uxoribus, ac filiis fuis renuntiare parati funt;&;ut totum dicam, ipfam corporis mortem non folùm non refugiunt, fed etiam libenter excipiunt, am- bientes à corporis fui vita magis, quàm à Dco vita vitæ fuæ difcedere. non € Caput hoc confectum est ex verbis Profperi hine inde colga fis,© prior pars babetur etiam in trattatu de laudibus cha⸗ a alarma| Aug b 1Cor13, c al operibus} aliquot Grat.manufiripta. d al diline, e ocCcupare aninnum,] orig. f al. ſecundum. ği

1043 Decreti 2. Pars. Cauſa XXXIII. Quæſt. III. 1044 ritatis, inter opera B. Auguſtiut, tomo 9, eodem fere modo; guo apud Gratianum. Atg, emendata quadam,© etiam addita nonnulla funt ex ipfè B. Profpero. Sed opera pretium fuerit integrum lo- ere: copsosè enim, G ornatifame explica- cum apud ipfum leg gür. $ AA 7 1 Q Hzc eft proximi] Ka leg f ıni codicibus: in vulgatis erat: `; ur non modo in orsginali, oribus Grat fid etiam in ve Quapropter, chariſſime, totà dilectione fatage, ut bo- num,&c. C. Y Irem Beda fuper Ioannem, ader Uzrendum s eftintereà, quomodo fpeciale filium Cl peinte fignum fuerit, quòd fuper eum de- ſcenderit& manſerit Spiritus& infià. ¶ Quid magni eft filio Dei, quòd in ipfo manere Spiritus aſtruatur? Notandum ergò, quòd ſemper in Domino manſerit Spiritus Sanctus: in ſanctis autem hominibus, quamdiu mortale corpus geſtaverint, partim maneat in ternum, partim rediturus fecedat b. Manet quippe apud cos, ut donis inſiſtant actibus ariam paupertatem diii- gant, manſuetudinem ſequantur, pro æternorum deſide- rio lugeant, eſuriant& ſitiant juſtitiam, miſericordiam, munditiam cordis,& tranquillitatem pacis amplectan- tur: ſed& pro obſervVationẽ juſtitiæ perſecutionem pati non vereantur, eleemo ionibus, jejuniis, terisque fru tibus Spiritus inſiſtere deſiderent. Recedit autem ad tempus, ne femper infirmos curandi,[mor- xmones ejiciendi, vel etiam pro- mper,[ut e irabiliter ipfi vivant. Ve- culorum ſigna, qua- s c fulcit bere virtutes,& jutr nit ad tempus, ut etiam aliis per mi les fint intùs, effulgeant. C VII. III. Irem Kpoſtolus 1. rinth.13 Haritas F nunquam excidit. C. VIII nus faper epiflolam primam Ioe annis, tractatu 3. io g invifibilis Spiritus Sanctus eſt: unctio 1 in- viſi zocunque bilis charitas eft: quæ inq nvisardente{ ylis, non arefcit. ne uf ad finem guam radix illi erit: gug q non poteft, nutritur calore 1Unctio inviſibilis charitaseſt:] H. f abent apud Magifirum, atg, ap fs aliter: Unctio inviſib n quocunque fi li erit; guamvis ardente fol ſcit Tra non n radicum est. C. Hem Gregorius/upe tertta p Ennata animalia, videlice cti, cùm ncedunt, minimè revertuntur: quia ſic à terrenis ibus ad ſpiritualia pertranſeunt, ut ad ea, quæ reli- querunt, ulteriùs nullatenùs reflectantur.& paul pos Nemo h mittens manun sn aratra i apins es? regno Dei.]} Manum quippe in aratrum mitte- m, O afpiciens retl fe, eft quaſi per quendam eompunctionis v remo A rei: i Lp Fise"i Y Gi 3 a ad proferendos fru&tus terram fui cordis aperire. Sed retrò poft aratrum afpicit, qui poft exordia boni operis ad mala revertitur, quæ reliquit. Quod quia ele- ctis Dei minimè contingit, re&tè nunc per Prophetam 3 dicitur:[ Non revertebantur, cùm incederent, T& paul po. Unde Paulus: k[ Unum verd, qua retro fant, ob- a Suent.g. diſt. 31. Ioan 1. bal. recedat.€ Abfùnt ab originali. d al. pofint habere virtutem. J orig.€ Abfùnt ab originali. f Sentent. 3; diflin. zr. g Sentent. ibid h dag i Erchiedg k Philia litus, in ea, gua funt anteriora a, extendens me, fèguor ad pab mam ſüpernæ vocationis.] In anteriora etenim extentus, eo- rum, quæ retrò funt, oblitus fuerat, quia temporalia deſpiciens, ſola quæ ſunt æterna, quærebat. C. X. Item en eundem, homilid quint. N On revertebantur, cùm incederent, b] quia'ele cti quippe fic ad bona tendunt, ut ad mala p tranda non redeant.[Qur c" enim perfeveraverit w Gnera, hic falvus erit] EY, ficut per Salomonem d’ S i > citur:-È Z fit msg, a bonum defiderium, atque intelleĉ&us lucis intima pars diei eft: fed quia'ufque ad finem vite in# proficiunt, ad perfectum diem tunc veniunt, quandoi cœleſtia regna perducti, in ea luce, quani dê minùs aliquid non habebunt, C. X Item ibidem Oteſt e diſcurſus atque mobilitas telligi. In ſanctorum quippe cordib dam virtutes ſemper permanet: juxta receſſurus venit,& venturus recedit. In fpe, atque charitate,&in bonisaliis, fi | letem patriamnon poteft veni(í fitas, juftitia, atque miferi dia) non deferit. In prophetiæ verò virtute, dockii dia, miraculorum exhibitione, electis ſuis ali eſt, aliquando ſe ſubtrahit.& virtutibus, ſine quibus ad vitam minime perne titus Sanus in ele&orum fuorum cordibus p orum fimita, gafi lux fplendens procedit,& ae um diem.| In eorum namque animis unde 1 re&tèftabilis diciture In his verð, per quas ia | ctitatis virtus oſtenditur, aliquando mifericoraitei pis ſto eſt, aliquando miſericorditer recedit. 1Unde rectè ſtabilis dicitur.] Hecer panlo fupeme è» jregorii difputatione aliis verbis hic funt a solleblore traniiatt | j C. XII. Unde Ambrofius fuper cpiſtolam 2. ad Corinthios, ad.b» bæ deferit in adverfitate. yola charitas eft, ria: nam B. Ambre O Referuntur verba glofa ordina P fä funt hac: Simulata charitas in his ef, qui in neceſſitate deferunt fratres, 2 pars. x pramifis itag, apparet, quòd charitasfaw A bita niterins non amittitur. Quz enim charitajem feme habue ut ad gratiam," Quod autem charitatem fatur Augukinus g 1s, criminaliter peccare non poffat, tefa ril, crintna ins peccare non pote ad naturam impoſßibilitas referatur. libro go. homiliarum, homiliá sfavá, dicens, j C. XIII. Uia radix h omnium malorum eft cupiditas,& 1% jix omnium bonorum eft charitas,& fimul amog effe non poffunt, nifi una penitus ż evulſa fuerit, aii plantari non poterit, Sine caufa aliquis conatur tet"? incidere; fi radicem non contendit evellere. sna iter peccat, charitaten er colligitur pamtentiam non* ter peccat k. C. XIV. Vnde Auguftinus, Haritas eſt aqua, de qua Dominus ait lio: ¿[ Qui biberit ex agua, guam ggo daboch n aternum.] q Hac fèntentia non e in Evange⸗ an ſaliel m ſinum; leett Si inventa apud B. Auguflinum ——ů— n a aianè b_al ambularent.€ Pann i d Prov. g.€ Sents. dift. s1. f al reguifone “a* moth b. confiderationis|orige g Sentent.3. diftint.3i. ai Jterins fi al radicitus K al. Peccauil. jn Pial

toue miferico! rophetiæ vero 1045 ty Pfalmum toz. ad verf. 7 Qui tegisaquis, charztatem velit aquis ficar: quemadmodum&. Profper,& glofa ordinarta& inter- lineari ad eundem locum. Rabrobus ergo cum aternts manci patus incendiis in eternum fia ktat, quomodo bebet aquam vivam, aut quomodo petabit aquam am aternam, qui quaſi plumbeus demenſus in ima, Sine charitate quomodo Halientem in penas lust damnationis agterna? Iten. guu veram cordis contritionem habere joi quomodo ergo delt- 7 nem? quafi non fant iam exigenda Jant? Iems a Dominus:[Amen, amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam æternam.] ui b ergo non habetustam eternam, in Chriſtum nom credit. In uero credit; qui charitatem h abet. In Chriflum quippe credere ef, ama? ado in ipfum tendere, Hacest fides, ut definit A- ) ctionemoperatur: huuec dluntaxat remiſſio de- d F eharitas à fide E aia promittitur, quomodo qui charis 2h anorum habuit, id esh, in Chrifusm it? qwomodoergo venram deliétorum accepit? q cfi modo non omnia prorfus opera arernis ankh nda 1 Domnus: d[Ego fum panis vivus, qui de fi quis manducaverit ex hoc pane, vivet in ergo non vivit in aternum, non manducavit pa- qui non manducæ vit eum, non credidit. Hoc e eſi , guod credere inChrifum, id est, inipfuw. Cum ergo POGET in eum non cre didit, , quomodo non omnta shuerit, faa Orif panem VrVUT, 4it,&. itafidem Chrifranorun( a guaj la peccata quomado a fiv zuit Doiii, ctii omun judectum d Pater, judicium perpetuæ damnationis efugici Omnium non ſolu mafualium, fèd etiam originalium? 3 pars. Heo f qua de charitate dicuntur, de pér, Ía intel- ligi pfunt, qua femel habita, nunguamamittitur. Exordia Ve- ro charitatis enu tur, uereſcane, conculcantur, ut Nemo entm repent te fit fu mmus: fedan bona conve charitatenullaes, à niat. Sunt itag buerit, ehctant, fatione, qua fine nIm qguifg inchoat, ut ad FORENE PA u- radas non folum inter virtutem© virtutem, Lid G in cadem virtute, C. X V. Unde Gregorius uper Ezech, zeli lem, homil tf. feribit, dicens, Um ſanctam Eccleſiam Pominus ſuſcipit, in gra- dibus ejus dignoſcitur: quia g ejus gloria per il- lius incrementa d le claratur. Quantum enim ſancta Ec- cleſia aſcendendo proficit h, tantum Deus homini- bus ex ejus innoteſcit De Bis quoque gra- dibus beatus Job jui j f Per fingu dos gra- dus meos pronuntiabo ilum.} nipo aa m quippe, Do- num per fingulos gradus C pronuntiat, qui per rementa v ittutum, quæ cœpit ei ſemper laudem ſuæ e Si quidam g gradusin cordis 4 teńfione Gini non diceret: k[Añbulabu r em.] Nec mirum, fde virtute in virtutem , quando unaquæque vi quaſi qu is agitur Æ& fic per incrémenta merito- mma perducitur. Aliud r nque ſunt virtutis liud profectus, alii ud perfectio. Si enim& ipſa fides ad perfec tionem fiam non quibusdam gradi ibus du- „ſancti Apoftoli minimè dixiſſent: Aldauge m J Et quidam venitad Jefum, qui curari vo- ſuum: ſed requiſitus, an Gedai refpondit Tad n Domine, adjuva incredulitatem e] Pen: fate, rogo o, quod dicitur: Si credebat, cur incre- a bané. b Augtract. ap in Ioannem,& de cognitione era vita,.37.€ Gals. d- bané. e De con ſecr. diſt..c. lct quid.&c. credere. F Cent.3. diſt.zi. g Pſal. 4. b al profecerit, i lob. K 1 83 1 al. augetur. Sent zdi m Lucs n Mareg, O al ergon De Pænitentia, Diftin&io I dulitatem dicebat? Si verò incred tatem noverat, quomodo credebat? Sed quia peroc ſpirationem gi ratiæ, meritorum ſnorum gradibus 1 kdes crefcit, uno, eodemque tempore is, qui necdum perfectè crediderat, fimul& credebat,& incredulus erat. Hos nimirum gradus Dominus fub meffis nomine defcribit, dicens:[Sic a e regnum Dei, quemadmodum fi jaciat ho- mo femen in terram,© dormiat, é exurgat nocte ac dic, C. Jen germ inet,& creſcat, dum neſcit ile. Uliro enim terra > primum herbam, deinde fþicam, deinde plenum fits- fpica: li proturer i URU, J ſtatim mat quoniam adest tempus mefs:] Semen homo ja- n terram, cùm cordi fuo bonam intentionem in- ferit:& poſtquam ſemen jactaverit, dormi j in fpe bonioperis quieſcit. Nocte verè 6» quia inter b adverfa,& profpera proficit;£ minat& crefcit, dum nefcit ille: quia, dam adhu tiri incrementa fia non valet, femel concepta virtus ad perfectum ducitur:& nea terra frustifcat, quia præveniente ſe gratià mens ſpontaneꝭ ad pro feum boni operis mùm herbam, dein tum producit in fpic inchoationis bor càm verò herba pervenit, cùm i virtus a ad profe&tum boni operis pertrahit. Plenum mentum in fpica fructificat, quando jam in tantum virt: proficit, ut effe robuſti& perfecti operis poſſit.Sed cù ſe produxerit fructus, ſtatim nuttit falcen é tempus meffis. Omnipotens enim Deus prodi falcem mittit,& meſſem ſuam deſecat: quemque ad opera perfect vitam pet emiſſam ſentet ad cœleftia horrea perducat. Cùm igitur c concipimus, femen in terram mittimus. rari recta incipimus, herba fumus. profectum boni operis creſcir ci imque in ejusdem operationis p p jam plenum frumentum in ſpica TON imus. Herba cte- nim Petrus fuerat qui paffior norem Dominurh fequens, hunc confi RE z% vocem timebat. Erat enim jam viriditas in me debat omnium redemptorem: fed valdè adhuc f exibi lis, pede coneulcabatur timoris. Jam in fpicam furre xerat, quando eum, quem moriturum confiteti timue: rat, nuntiante Angelo in Galilæa vivente idebat. Sed ad plenum granum in fpica pervenerat, guando venien- te defuper Spiritu,& fuam mentem in il rante, ita à ſolidatus eſt, ut vires perſequentii um cæ deſpiceret,& redemptorem ſuum lbere inter f lagel]: prædicaret. Nullus itaque, qui ad bonum adhuc in mentis teneritudine eſſe con r, defpiciz tur: quia frumentum Dei-ab e herba incipit, u gra num fiat. Vir ergò veftitus lineis venit ad portam, quia Dominus ac redemptor nofter membris fuis intrantibus perducit 2 ad fe:& afcendit per gradus ejus, quia nobis proficientibus, eò nobis ampliùs exaltatur, quantò a ultus, & incomprehenſibilis eſſe cognoſcitur. In virtute quip- pe noſtrarum mentium gradibus ipſe aſcendere dicitur, quia tantò ipfe fublimior nobis oſtenditur, quantum no- ſter animus à rebus infimis ſeparatur. C cum ex j uguonia quia cùm unun g m inun efideria` bons Cùm verò ope- ùm r autem ad E Ç venimus Cuùm autem ad profectum boni operis creſcimus, ad{picam pervenimus:] Hac defiderantur in originati, 2 perduciti] In pleriſq; vetuſtis& apu B. Gregorin legha tur, perducitur: èd ob gloffam non est emendatum, a Mareg. b alin c Ianas, d Afs© ahim Luc. 232, Matth. ab. Marc, Iæ. LI 2

r T T O” C KVI Irem Auguftinusait in libro de gratia, G libes ro arbitrio,.17.; Ui vult facere Dei mandata 4,& non poteſt, jam qui- Chien habet voluntatem bonam, fed adhuc parvam& invalidam. Foteritautem, cùm magnam habuerit,& robuſtam. Quando enim martyres magna illa manda- tafecerunt, magnå utique voluntare, 1d eſt, magnã cha- ritate fecerunt, de qua charitate ipſe Pominus ait:[ Ma- jorem b bác charitatem nemo,&c. paulo pot. q Ipſam charitatem Apoſtolus Fetrus nondum habuit, quando timore Dominum ter negavit. Timor enim non eft i angeliftain epiftola fua, c fed perfe&ta charitas fora tit timorem. Et tamen, quamvis parva& imperfecta, non deerat, quando dice- Dat:[ Domne d; ammam meam pro te'ponám,| Idem fu- per p m epifolam Ioännis, tradtatu quinto. ¶ Si quis tan- tam habuelit charitatem, ut paratus ſit pro fratribus e- tiam mori, perfecta eft in illo charitas: fed nunquid mox, m prorfus perfecta eft? ut perficiatur,na fci- itnata, nutritur: cùm fuerit nutrita, robo- yerficitur: cùm ad perfe- [ Mihi vivere Chrifius et, é effe cum Chrifto, 5 7 manere 1n c e necejjarium propter vos.] Propter eos volebat vivere, pro quibus paratus erat moti. y€ Optabam] Hinc u I charitate, fic t m fue $ f4, ad finem ſunt addita ex B. Augu- Fino, quoniam faciunt ad fèntentig integritatem. Ce ENTI Idem żn eadem, tratatu nono. CIcut feta g introducit linum, ita timor introducit a charitatem; crefcit charitas, minuitur timor,& ¢ converſo fi exeat, non fucc at mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo t utintroduceret charitatem. é paulo fuperius. Ma- ritas, minor timor: minor charitas, major timor. cum esthoc caput. ©. XVIII. Item tractatu quinto in eandem. pon h nataeft in te charitas, fed nondum gerfecta eſt: noli deſperare, nutri eam, ne offocetur i. XIX. Idem a f, 29. as k in quib perfecta, in quibuſdam nperfecta: perfectiſſima autem in hac vita habe ri non potek. F Caput hoces? fumma quadam erborum Auguſtini in loco XX. Idem sn tibroso. ſermo!meus invenit i ibus v moris Dei, ipfam nutrite, ad hanc a c.& paulopòst.%] Flete 1, nutrite in vobis: ipfa cùm creverit,& flammam digniffimam fe- cerit, cupiditatum carnalium ligna conſumet. 1 J Flete,] Non eft emend ja iquam am: nam in multis verufiis codicibus eft, flate,& in originali legitur: Hanc ſcintil- lam boni amoris, de qua Dominus dicit,[ Ignem veni mhittere in terram,€ quid volo, mji ut ardeat:] flate, in vo- bis nutrite,&c j Econtrariò etiam oradas in virtuteeffe probantur, guia ir a al mandatum. b Teang. c Ibang d alj $ 4 Domino. Toan. 33, Sentent, 37. diflin. 29.€ al. pe F Philep. 1. g Sentent. ꝶ. diſt ga. h Tranſpoſttis aliquibus verbis. i al. ſuffocetur. l Sentent.ꝑ. diſt.zo. Sentenr. ibidem i | 1047 Decreti.Pars. Caufa XXXIII. Quzft. III. o4 A ipfius peccati, gradus euidenter apparent. Sicut enim nemo tepai tè fit fummus, stanemo repentè fittur pifimus. C SAL Hinc etiam Auguftinus ait in lib.2, de fermos ne Domini in monie, c. 23. cim a tribus gradibus ad peccatum pervenitur, fug- geftione, delećtatione, confenfione: ita ipfius pedca⸗ ti tres ſunt differentiæ, in corde, in facto, in conſuetudi- ne, tanquam tres mortes: una, quaſi in domo, id eſt cùm in corde confentitutibidini; altera, quafi jam pro- lata extra portam, cùm in factum procedit affenfio; ter tia, cùm vi confùetudinis malæ, tanquam mole terreni premitur animus, quafi in ſepulchro jam putens. Quz tria genera mortuorum Dominum reſuſcitäſſe, quiſqs Evangelium legit, agnoſcit. .: KATE Irem Gregorius lib.25. Moral goma quippeeft, quòd peccatum tribus modis committitur. Nam aut ignorantià, aut infirmitate aut ftudio perpetratur:& gravius quidem in quàm ignorantiâ; fed multò gravius tudio, quàm infir: mitate peccatur. AM, CIb. ate, C. XXIII. Idem Iib.21. Moralium, cig. n hæc ſciendum eſt, aliud eſſe, quod animus deten- tatione carnis patitur: aliud verò, cùm pet conlen. ſum delectationis obligatur. Tlerunque enim tione pravå pulfatur, fed renititur., Plerungueautem cùm perverfum quid concipit, hoc intra ſemetiplum eti⸗ am per deſiderium voluit. Et nimirum mentem ne? quaquam cogitatio immunda inguinat, àm pulla i cum hanc ſibĩ per delectationem ſubjugat. Hine et appr gregius dicit;[ Tentario c vos mon fecttonem. qua J > MI Humana quippe tentatio eſt, plerunque in cogitatione tangimur etiam nolentes: qui4 ut nonnunquam& illicita ad animum veniant, boc uti- in nobismetipfisex humanitatis corruptibilis ponde- Jam verò dzmoniaca ef,& non humana ım ad hoc,quod carnis corruptibilitastuggêrit onſenſum ſe animus adſtringit. C XSI IemHieronymus ad c. 1, Amon i gue tribus d fceleribus Damaſci,&c. ut ſupr. - cy e i;„niur: guie Non eft mirum, fiin virtute gradus effe arcunikr: m ARIN Jei doguidem C peccati gradus ita evidenter monfirantur. G. s g7 1m ji itag, charitas, quain Petro ante negattonem herba fuit, gilis naſcitur, antequam roboretur, ante fai perfeđi P F o Auguflinns m libro décorreptioneg 5 damnatione titur,& reparatur. U r gratia, cap.7:[ Quicunque àb illa originali a iſtà divinæ gratiæ largitate diſereti ſunt, non eſt du E quòd& procuratur eis audiendum Evangelium,& F audiunt, credunt,& in fide, qug per dilectionem yas tur, ufque in finem perfeverant,& fi quando an correpti emendantur:& quidam eorum etfi ab T f nibus non corripiantur, in viam, quam reliquerant! deunt.] C. Idem ibid. Irmum Dei fundamentum ftat Fis fignaculum hoc: e[Scit£ Dominm, n ejus.} Horum fides, quæ per dilectionem ope fectõ aut omninò non deficit, aut, f1 qu1 funt A eti deficit, reparatur, antequam vitaifta finiatur:” iads quæ intercurrerat, iniquitate, ad finem perſevetan tatur. Immobile] Abest ab originali: fed non est ezpuniia ob glellam. ; i u > immobile 1"4 guit funt th-10 a Sentent.. diſt. 18. b Matth..Luey,£* d Diſtinct t. de pammteniia, c. faper mbm€* —— —— F al. ſcivitl erig. C. XXVI. inbonu Ite n yobis, qui (uone.

dum veritus animofitatem Regii, Decreti 2. Pars. t Caufa X X XIII. Quæſt. III. 1052 05¹ «Egyptum reliquit: am vallatus auxilio, Regis furorem contempfit; atġ in vir rum populum de Ahpto eduxit. e efferenda, fitunc charitas ineo non alt: igu sid biriditatis in ſe ramus boni operts» charitatis ji Quomodo aŭ stem charitatem non habebat, jem loquebatur Pa let logui cum ami o charitatem non habeb i pro populo [ Aut dimitte eis ne proximum di lilige erat, cam non habeat nifi proced at ex r cuë b Do- minus facie ad co fuo? Quom i cans diceba de libro tuo? T Anr? ſe objiciens illum ab interitu liberavit? Aut n 1 ebat, qui d pro populo De An non diligebat Deuts gur e p’"0 e0 1n vituli cultores d merem comminuit: dt airi bibendum ded ribus gla dio aP i$ abebat i cuj y Aaron a Dom etis ine ım, utglorifi pulum hunc in fèt os ejas ep z autem bonus non Erat, ch son onis nD adetiam David rha Doxsini à diet autru pe charet> veram cordis contritionem i h z Ong 90 M Perun rát pabi.< l go j etum corats contriti,& omil.an b Exod.33.€ Ex e Exod.32. Nam.. g Num.20, h Exo k Numer..| 1Regumii. m A O 2. Reg.7..Reg.ó, Eſad.. aw Qua a omma antai E i$ | Denique cum Falſa pænitentis nulla à Deo promittatur rempit contribulati Domino promittere audebat, dicens? a[Si voluif- ſes ſacrificium, dediſſem utique: holocauſtis non dele- ctaberis. Sactificium Deo, Spiritus contribulatus,&c. gor à Propheta b audire meruit:| Dimi iſſum eſt tibi peccatum tuum,| f veram cordis contritionem non habuit? Evis onter tt ah apparet, eum tuns chai ritatem habui fe,& ex charitate fa cium cordis contriti,& Spir ilus contribulati Domino obtuliſ. ſe: alioqui temerariè poſtulälſet. c[ Averte faciem tuamà sS,| a quain eodem Pfaimo continentur, mfè tia lum pro- tto. bons ad humilitatem pænit u Ambrofius À inlibro de Iſaac, P ſanctus David odio n J erras, fed declinans contagia litis& ſuperbi: mens cjus adhæreb EN o aeea x araviter sñ po j Itemj cna indicavit j ipfius catorum ren: criminalite nfantia J guam i is renatus fuer ih VEre ex agua Ç criminaltter peccah d quá ta tan: jä nal+ he aliter peccare non potesi ( ni fententia ihi peccatum r & non pote f n manife Pa s ie. A r y qui natus ett ex Deo, yeo g rvat eum,& n malignus non tangit eun 4yedl. z, quantum ilti fententia faveat rfa> Wicronynus anum, lib. a. in prineipio, XL. qui natuse eſt ex Deo, non quomodo inquit> omnis 4 ,& à diabolo tentari non potek; q ut caveant, ne tententur? dicens; h[Eä ni e vos à fimulachris.) Etin eadem rursùs s epiftola } us, quia peccatum non habemus, iph nos feat s, ģr veritas in nobis non esl. S: confiteamur peccata#9 ftus est, ut remittat nobis peccata nofira,& mundet n HS mendas ] Exiftimo, | ab omni iniguitat Gi cem facimus eum an us non est in uobis nnes baptizatus ad baptizatos ſcripſetit,& ane peccatum à diabolo fit. Ille peccatorem- | fe confitetu& ſperat remiſſionem, peccatorum. Et Jorio janus meus dici me quoniam mundus fum.| Quid ergo? a Rolus loquitur? Minimè. In eodem qu pippė lott f hoc di ixerit, ſtatim ediſſ. rit: k,[Froli met f qui pe ccabertt, ad quod quòd o pot baptifma 5 S$ propiti detiam pr spu panen M, k pe Chriſtum juſtum,& ro ni Heris autem tantum | mundi. Etain hoc iiai qu òd cognovimus€ uin fi mar | obſervemils. Quꝛ dicit ſen offe D, é mandata ejs non | mendax est, d in eo veritas non et. autem ferva In hoc fennt cjd; vere in koc charitas Dei p iam in ph, fumus. dbi E tpfi ambular bis, filioli mei, omnis qui nat ut non peccetis:& tamdiu ſciatis vos in genel : ý 0 Domini permanere, quamo diu non peccave eritis: 1M0, ari dici t fè in apj G manere» d Proptereà, in quit, ſcribo vo- is eft ex Deo, non peccat raong? a Pfalso b 2. Reg. 12. Pſal go. 7 mangia 4 incolumi fententiä.€ se K S Añi f z Ioan.. g Omifs aliquot verbi h zians i Jan k s Ioma. 4: K 0an a ad 3

De Poœnitentia, Diſtinctio II. qui in generatione Domini perfeye rant peccare non pof- furt. Quæ æ enim communicatio luci& tenebris? Chrifto& Belial? Quomodo dies& nox mifceri non queunt, fic nec juftitia& iniquitas, peccatum-& bona Opera, Chriſtus& Antichriſtus. ſuſceperimus Chri- ftum in hofpitio noftri pe&oris, illicò fugamus diabo- lum. Si peccaverin wa per peccati januam ingreſſus fucrit diabolus, prc s Chriĝus reced t: Unde& David$ poft peccatum: Ei dde mihi, lañtiam fa lutari⸗ tui: 4 fcilicet, O amiferat.[2 non cufiodit, mendax c hriftus veritas APERI r” veritai,](6€ Vz- jus mandata non bonum, G non nf nti ilud, pecca pus fine fpiritu mortuum, fic& fides .F Nec grande putemus unum- č dai nones g credant,& contre. nanere, debet, ficut ille am- p tum est. fine oper Vine oper Deum noſle erſarius è dne but auar i manet in Chrifto, an non ma- )ì ambulet, ut Chriftus, ium eft ſimilitudinem virtutum D polliceri, non manetin Chrifto, quia non ingredi Chriftus peccatum non fecit, neque iny t dolus in ote ejus: gui cùm malediceretur, non rema- led ziu& tanquam c} ente, ſic hon aj :ad quem venit Princeps 4, mundi iftius,& egi in eo nihil: qui Z càm peccatum non feciffet, pro nobis peccatum eum fecit Deus. Nos autem juxta cj piftolam m Jacobi multa peccamusomnes:& nen mundus à peccatis, nec infans m, fi unius quidem diei fuerit vita ejus. Q gloriabitur caſtum ſe habere cor? aut quis p confidet mundum fe effe à pec- eatis? tenemurgi ue q reiin aan linem prævarica- tionis Adæ. Unde& rT SE ait, ¿n iniguita- tibus conceptus fun,& ir i e Et beatus Job tur: Q fi fine crim. tem t senim o nive, O lotus mit ſatis me ſorde tinæ execratum eſd me veſtime: Verùm, nitùs defperemus, arbitrantes nos poft peccata prioni non poffe falvari, ftatim hoc ipfum temperat F t fi quis peccaverit, fum Chriflum jufum: fru, non pro nofiris autem tantum, fd etia di.} Hoc ad credentes p vocatum pro delictis eot dicit, ſi.quid peccave„ad catum habetis trem, Chriftum,& ipe ef pr veftris, ne eos diceres non plenå cutas; fed[ aduocatum, inquit, h m ſhriſtum>: dr ipfe et propitiatio & non folùm pro Joannis, illor 3 etiam{ pro totius mund:.] Ii Apoftoli fi nt, omn esque cred dò comprobatur poſ enim habemus non potet. Pet rat:( Qui u lotu &,[Tu x es Petrus,© fuper megm:} ab ancilla per ad vocatum ſ pro totins mun- oft baptifma loquitur,& ad- m Dominu m po Hicetur. Nec apud pa ptiſ na cor 2. Corinth.s6. b bfùnt à B Hieronymo. i 1 Petra. EK Ioan 14 y Tob.rg.ex 7o ah gae ex Ko, qui 2. Cri.: W D ab orig q Roms. r Prouv.2o. > pro peccatis| loan ibidem. n Dapa. 1o54 SE. aa aa [Simon a-Simon, ecce, inquit, fatanas poiulavit vos, v vos, yË crabraret ficut triticum: egoi autem rogavi prote, ned eſiceret fides tua.] dr infià.€ Sinon peccamus poft baptifma, ur nobis pofcimus peccata dimitti, que in baptiſma- te jam ſunt dimiſſa? Quid b oramus, ne intremus in tentationem,& ut liberemur à malo, fi diabolus ten- tare non poteft jam baptizat Aliud autem eſt, ſi ad catechumenos hæc oratio pertinet, 5 non convenit fiz delibus,& Chriftianis. Paulus e eleđtionis vas caf gat corpus fuum,& in fervitutem eE pealiis pied cans, ipfe reprobus inveniatur.& infia. Q AdHe os d quoque fcribens ait:[ Impoftbile es enun c femel funt iluminati, Cg fla verunt donum cæie ticipes falti ſunt bonum Dei verbum, vi renovare iterom ad pær fiium Der,© oftentut habentes, J ti funt,&) pes faĉti Íi Dei verbum, tem baptizati poſtolus dicit nus e& Nc fe renovari per bimet filium D Derte qu iill lumina⸗ onum cœleſte,&c partici- i eruntque bonum- zare non pofumus baptizatos. Si au- re non poflunt, quomodo nunc A t prolapfà funt?|] Verùm ne Monta- pænitentiam eos, qui cruci & oſtentui habue: runt, m Tolvit,; de vobis, LEE IENE> nifiráflis f dis injuſtitia bona opera non í Apoſtolus, ut vos à p tionis metu facerem cautior vobis, lect ilimi, meliora S e Dei et, ut ob atur bonor mum o nifterii, quod propter nomen ej buiſtis,& exhibetis in ſanctos, tahtùm memineri t peccato dr paulo post.€) trii nos conid virtutes, nec ad vitia ne aia lioguin, ub aa at nec damnati o,f cut in bon volentis, viſca Deus, nec ac negt tque pecca ; io diaboli. fundamentum Chrifti difi ili m, tunc ſupponit incendi- argentum, 13 ùm vider rit nos fap er x, ligna, x mus erg tiofos:& tentare non audebit non fit certa& ſecur o. i S,& in p occultis» ut interf F; difice 4 lationis accedens ad ſeruituten ares verbi non factor, > oblitus erent opera fi [2u n 2, y it in uno, fa um rens.) nis o abſque peccato? ufit p Deus omnia fub d 9, Ut omnibus miferea- tur retrus g quoque[ Novit, inquit, Dominus piosde tena ione eruere.] Et de fallis doctoribus:[Hi r fint j .Çor.9. d min epad Mar: i Eſalg. IK Ecll. Tsang, Matthé. c toribuus vi h I. Cor.3. n ea 0 Ll

1055 fine aqua,© nebula turbinibus exagitat, quibus calzgò tenebra- rum refèrvatur, Superbia a- enira vanitatis loquentes peliciunt in defideriis carnis luxuria eos, qui paululum efisgerant, é ad errorem reverfi funt.) Nónne tibi videtur pinxiſſe ſermo Apoſtolicus novam imperitiæ factionem. Aperiunt enim quaſi fontes ſcientiæ, qui cùm aquam non habeant do- &rinarum, promittunt imbrem, velut nubes Propheti- cz, ad quas perveniat veritas Dei,& turbinibus e tur dæmonum atque vitiorum. Loquuntur gi totus eorum ſerme ſuperbia eſt: ¶ Inmundus be apud Deum omnis, qui exaltat cor fuum:]) ut qui paululum refugerant à peccatis, ad fuum revertantur errorem,& ſuadent in luxuria ciborum, carnisque delitias. Quis ênim non libenter audiat: Manducemus, c& biba- mus,& in æternum regnabimus? Sapie pruden tes, pravos vocant: eos verò, qui dulces i lus audiunt. Joannes« Apofolus, ibens Angelo Ephefi Eccle a tua, Cr laborem, O patientiam tuam ẹ, re. ſuſſtinuiſt: propter r adversum te, guòd ch. i rmo- mò in ,| Scio, en meum,& non defecifti: fèd| aritatem tuam primam reliquiſli IAM, O P rim. or eſto, unde cecideris, ra face Sin autem, veniam tibi, O m, Pergamum, iam, ad p antur ad opera pr paucos habere fe d veftimenta fua,&ambulaturi funt cum eo in albis, quia igni funt. Cui autem d` Memento, unde cecideris.] 1i non coinquinaverunt r 7 &:[ Ecce mif anini.]&:[ Seo, ubi his? audieris,|&: utique ei dicit, is quondam,€ tra eos facit, di em:] Cæterum 2 Dei omnes retrò juſdem fuiffe meriti, cujus nunc Chriftiani uomodo b ante Abraham placuit in conjugio, irgines placent in perpetua caſtitate. Servivit &c tempoti ſuo: ſerviamus& nos Evangelio.& į noftro, in quos fines ſeculorum decurrerunt fecundùm cor Domini, qui omnes ejus| S,& qui in quodam Pfalmo diz Domin | | | | NONLAI innocentia? t ihe mabor in Domino ſperan, me, tenta me: ure renes meos, Ó cor meam,| pofteà E diabolo, catum pæœnitens loqui-| * j rdiam 1i bis Deus , à Dei m poft | | dierum reftitutum refert po Ma ddo ab Æg ptio Rege confoditu quoque fil Tol Sa i a s Jofedech-Sacerdos magnus, quanquam salvatoris, qui noftra peccata por- Sgavit,& alienigenam ſibi ex gentil lefi lavit, tamen ſecundum literam poſt ſacerdoti | | a al Superba| orie b Pocal.2. Apocal.3. F Matthi. g al. 32 guaf.4 guts ignorat, Rom.g, i.Corin Pſalm o. m 2. Regum n 2. Paralis. o Pint go. fus | facultates meas in cibos pauperum,& fi f: | Idem ineodem libro cap. 6. SuN Decreti 2. Pars. Caufa XXXIII. Quæft. ITI. 1056 didatus inducitur æ,& ftat diabolus à dextris ejus:& candida illi veftimenta deinceps redduntur, Supers fluum eſt de Moyſe& Aaron ſcribere, quòd ad é a- quam contradictionis offenderint Deum,& tertam te. promiſſionis non intraverint: cùm beatus Job c an gelos quoque& omnem creaturam peccare poffe com. memoret, dicens:[ Quid enim? Nunguid homo coram Deo mundus est? aut in operibus fiis fine macula vir? fi cona s fuos non credit Fa um«Angelos[uos pravum quid reperit: quånto magis habitantes in domibus luteis, dequi bus& nos ex eodem luto fumus? Tentatio d esf vita homi Japer terram.) Et e cecidit lucifer, qui mittebat ad univerfas nationes:&ille, quiin paradifo delitiarum inter duodecim nu pides, vulneratus à mor te Domini, ad t. Unde& Salvator in Evangelio: g juit, fatanam, quafi fulgur de cælo cadentem la ſublimitas cecie us, virtus ejus in lumbis nbilicum ventris. Obum- æ,& dormit k juxta jun: lamum,& caricem. Ipſe eſt Rex omnium ı aquis funt, ubi voluptas,& luxuria,& pago,& irritatio nuptiarum. dr infra. g Tranſivi- m, in qua negat eos, qui int, deinde pofle pec- epto Deo, omnis red- niverfi peccavermt fed lium ruina, ftantium me- care,& docuimus, tura fub vitio fit, non< quòd peccare poflint,& f tus fit. itia apud B. Fliers i Ioannis deduka exprimitur Onm an ymum l J 1 capi ad originale recu nt emendata, G nonnulla, gua magu ne t. Evidenter itaque ex premifis bere, guam boſted criminaliter delinquendo amittunt. g ontendat non de virtute, ſed de virtutis opere d deliberet, guid reſpondea ocentia Ada, de jujis David@ ceterorum, qui plenå fide ad baptifina aceae i poftea prolapfùri funt, tamen cæleftia dona deguflant, O Spirii: sym etiam Santti finnt pa lùm ante humanos, verum eiam ł um a ante Dei oculo. : agua C Spititu Sando inveniantur renati: 4 haritatem Dei non haberent, aquå tamnn regene Pir Opera eni: ſeu ſacramentorum partscipatit ritate procedant, apud Deum nec juftitiam, net e ſtant. Si enim(inquit Apoſtolus m) habuero omnem > difribuero omnes dem, ita ut montes transferam,& ti diftribuero omt tradidero corpus non habeam, St- Jlos charitatem V ippa ret, nonnii gu arenti nif er cha. ntiam pri meum ita ut ardeam, charitatem autem hil mihi prodeft.& Sed quia de pradeflina conceditur, quod charitatem amittant, O 4 qd vitam A nie fa t : i Er sem habeanh n videndum est, an ipji chåritatem Nave Im rec nu rent, dé reprobis et: aæunnentur. C. ELE Rribit Auguftinus in lib d 4⁴⁴ am e corre- ptione dy gratim,.9. ł jeum,& 18 A Toons n fciens nonnullos diligere I 1 A eo bono ufque in finem non permanere> e, didit:[his, qui fecundum propofitum vocati funt, y l q Anadhuc& ifte noier x i it d J ergd feci, qui 1 non acceß ripi, poterit dicere: Quid ergò feci, qui 1 n E maamaa J or- — o 150.7 a. Zach.j. b Pſal. tod. Num. 20. C bbn. O 4, a a e Efa.t4. f almonte. g Luco. h Efiig 1$ adh j k Iob. go.| Prope finem fecundi libri, m ator n Romans. ————Ak2ĩ2᷑—— quem

pe —€ 1057 De Pœnitentia „Diſtinctio II. 1058 quem conſtat accepiſſe,& ſus culpà, quod acceperat, amiſiſſe. Poſſum, inquit, poſſum omninò, quando me arguis a, quòd ex bona vita in malam meã voluntate telapſus ſum, dicere adhuc: quid ego feci, qui non acce- pi? Accepi enim fidem, quæ per dilectionem operatur, fedin illa ufque in finem perſeverantiam non accepi. In eod.cap.g. Q Imb bono illos volebat proculdubiò per- manere, erant utique in bono, fed in eo non permanſe runt, In eodl.cap.3.€] Propter hujus utilitatem fecreti, credendum eft quofdam de filiis perditionis, non acce- pto dono perfeverandi ufque in finem, in fide, quæ per dilectionem operatur, incipere vivere,& aliquandiu fide- liter& juftè vivere,& pofteà cadere,&c. 1 f Qui nonaccepi?] Reflstutusesthiclocus ex originali: nam antedà valdè erat depravatus. Ac tamen, quoniam hæ ſen- tentia valde mutilata referuntur, ój era pretium fuerit ad fontem adire. Multa fimilia de reprobis in Evangelio c etiam.[Qui per ſeveraverit uſque in finem,&c. Ineodem d. LIterùm ho mo ifte incipit,&.] C. XLII. Idem Auguftinus in eod. lib. de corrept. Ér gratia,.b. Irandum e eft, quare Deus quibufdam filiis perdi- iis det fidem operantem per dilectienem, ne perſeverantiam. f Evangelis: ¶ Non qui cœperit, ſed qui per- ſeyetaverit uſque in finem, hic ſalvus erit.] C. XLIII. M Irem Gregorius /ib.8. Moral g Ulti bénè incipiunt, qui in malo vitam finiunt. Non autem benè incipit, qur nunquam ex charitate operatur. x charitate aliguando aliquid agit,& charitatem ali- detine f pars gue non reve reprobis, fèd d ötis: h[ Qui feduci quando- cc.) zon de omnibus generaliter f er intelligendum> Quad ex verbis ejusdem evidenter do ligi. Cum enim quaftionem ricors Deus ifta fieripermittat, ut Levia- n lidas, five tunc per damnatum il- lum, quem replet, hominem, vél Solis fibi radios, id est, doéfos quof> gue, Japi ritate fulgentes, quafi lutum fibi, vitiis coinguinando, fubfiernat, mox im ejusdem quaftionts fòlutione fuppofuit, dicens, K C. XLIV. Itidsad/ hoc reſpondemus: quia aurum, quod pravis ejus perſuaſionibus, quaſi lutum ſterni tuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit. Qui ſeduci quandoque non reverſuri poſſunt, quaſi habi ſanctitatem ante oculos hominum videntur amittere: fed eam ante oculos Dei nunquam habuerunt. Sæpꝰ namque homo multis oecultè peccatis involvitur,& in una aliqua virtute magnus videtur: quæ ipfa quoque virtus inanefcens deficit: quia dum innoteftit homini- bus, proculdubio laudatur, ejusque laus inhianter ap- petitur: unde fit, ut& ipſa virtus ante Dei oculos virtus non ſit, dum abſcondit, quod diſplicet, prodit, quod pla cet. Quæ itaque effe merita apud Deum poffunt, quan- do& mala occulta funt,& bona publica? Plerunque enim, ſicut diximus, latet ſuperbia,& caſtitas innote- fcit, Atque ideò oſtenſa diu charitas circa vitæ finem perditur, quia cooperta ſuperbia uſque ad finem incor- recta retinetur. Alius eleemoſynis vacat, propria diſtri- buit: fed tamen multis injuftitiis fervit, vel fortaffe lin- guam in detractionibus m exercet:& fit plerunque, ut fuiffet cur i m entesg, fùbjiciat, vel aurum, hoc est, viros ſanctitatis cla- 'al. argust,] orig. b Infi. diflin. q. ex bono.$. cum ergo. © Matthio. d Haenen funt inventa.€ Summatim coleta Sententia. f Matth.. g Potins Llf. ordin.Paralip..g. in extremo, h infi ed. cap. prox. i lobigi. k Lib.z4. mora linm,.g. C 10. al 13.ad cog1, lobe 1 Sup. in verbis Gratiani. mal. detractationibus] orig. is, qui miſericors fuerat, juxta vitæ ſuæ terminum, rapa- citatis& crudelitatis ſtimulis inardeſcat. Quod valdè jufto judicio agitur, ut perdat ante homines, unde ho- minibus placuit, qui hoc, unde Deo difplicuit, corrige- re nunquam curavit. Alius patientiæ ſtudet: ſed dum invidere aliis,& fervare incorde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, quia diu latuit dolèns, Hi itaque& per aliquid aurum funt,& peraliquid lutum funt. Atque hocaurum, quafi lutum, fternitur, quando occultis peccatis exigentibus etiam virtus, quæ publ cè claruerat, difipatur, Sed operæg pretium credimus, ſi in his virtutem ſuperni ordinis ſubtiliùs perpendamus. Sæpè a enim omnipotens Deus occulta quorundam mala diu( tolerat, ut aperta eorum bona electorum- fuorum uſibus profutura diſpenſet. Nam nonnulli mundum nequaquam funditùs deſerentes, non perſeve- raturi anguſtum iter arripiunt: ſed ad quærendam an- guſtam viam exemplo ſuo eos, qui perſeveraturi ſunt, accendunt. Unde pletunque contingit, ut ipſum hoc, quod benè videntur vivere, non ſibi, ſed ſolis potiùs e- leđis vivant: dum exemplis fhis ad benè vivendi ftudia perfeveraturos alios non perſeveraturi provocant. Sæpè enim quoſdam videmus viam ingredi, ad locum pro- pofitum feftinare, quos alii, quia euntes confpiciunt, fequuntur, eundemgue locum pariter petunt: fed fit plerunque, ut irrùente aliquo implicationis articulo poft fe redeant, qui præibant,& hiad locum perveni- ant, qui ſequebantur. Ita nimirum ſunt, qui non per- ſever viam ſanctitatis arripiunt. ldcireò enim vir- tutis iter non perventuri inchoant, ut eis, qui perven- turi ſunt, viam, quà gradiantur, oſtendant: quorum eti- am caſus utilitate non modicã el:toŕum provectibus ⸗ ſervit: quia illorum lapſum dum conſpiciunt, de ſuo ſta- tu contremiſcunt,& ruina, quæ illos damnat, iſtos hu- miliat. Diſcunt enim in ſuperni adjutoris protectione confidere, dum plerofque confpiciunt de fuis viribus prefumentes d cecidifle. Quando ergò benè agere videntur reprobi, quafi planum iter-ele&tis fequentibus monſtrant. Quando verò in lapſum nequitiæ corruunt, electis poſt ſe pergentibus, quaſi cavendam ſuperbiæ fo- veam oſtendunt. Quod vero reprobi negantúr comedere panem, qui de cælo de~ fiendit, vel bibere aquam€ vivam, non fic accipiendum est, ut penitus credantur alieni fed utin charitate radicem figea à charitate re non intelligant que aliud deguſtare: Unde in Evangelio de Chrifto legitur:F Et cùm guftåffet, noluit bibere.] Bibit ergo aquam vivam,&. manducat panem,qui de cælo deftenditigui ın charitare radicem fia Aliud est enim bibere, vel manducare, at- git: deguſtat, qui ca aliquatenus communicat, à qua poflea delin- uendo recedit. Dequibus Apoſtolus g dicit: ¶Impoſſibile eſt 7 5 7 0j L cos qui femel illuminati iunt,& guftaverunt donum cœ- ? b x: lefe,& poſthæc omnia prolapſi funt, rursũs renovari ad 2 3 poenitentiam.] Hinc etiam diabolus in veritate fietiffe, nonin creatus efè negatur h. Futenim in veritate conditus: fèd dum „alienus ab ea fatus est, In veritate hibetur, fifine dilettrone fist condito- r af uperbiendo prafum autem quomodo eſſè creatus ri creatis efe probaiar? Aut quomodo bonusa Deo conditus fèritur, fi nihil divina dz onis in Jui conditione acceperit? modo ante fuperbiæ motum fine vitio extitit, fi conditorem fuum nullatends dilexit? Aut quomodo par, five excellentior cateris creatus dicitur, fi nonnullis corum in amore Dei conditis, hicab ejus dileftione vacuus faltusest? Unde autera hac diferentia inter bonos é malos Angelos proceffit? 5 ex creante, injuſtus videtun Deus, qui ante peccatur infert pænam, t el qui hoc punit, quod creando in- fudit, Si antem non ex creante, enm non ex traduce, refiat ut ex propria libertatis arbitrio vitium faperbia in angelica 9 natu- ram procefjerir. Bona ergo condita est, qua fuo vitio a bono inma- a Capao. b dimabestaborig. c alprofetibus. dÀ abest ab orig.€ Supreád charitas eff agua. f Marth. ⁊n. g Helr. 6. h kan s. LI f i

— XXXIII. Quæſt III. 1060 oso Decreti 2. Pars. Caufa lum commutataest. Sed quomodo bona éffè potuit, f d Pe aitis caruit? Neg, enim Angelus nobis fimilis fatus es h ad certum tempns atatts ON grabat, ut neq⸗ eg VIUM, ullum locum in nobis obtineate Accepit er, 2⁰ dile- ionem in fhe. creatione, ficut© cateri, de quibus dicitur: a [ Angelicæ. virtutes, quæ in Dei amore perftiterunt.] ore Taa cæperunt, fèd,[ quæ in ejasamo ligere cæperant, ut prin- n ait, que dilig rftiterunt:] gua ex creatrone dil um divine dileflioms omuibus credatur effe commune; per- e E pi feverantia ve rò eorum tantummodo intellig igatur, quiint ge bocaccipere meruerunt, ut conprmatt ulterins cadere non f ojj Ment, é hoc de fèc certifime fèirent. Unde bene e apud Moyfenpr riùs cclu⸗ rmamentum faltuon eſſe dicitur: quia nimirum angel. prins aqualiter ſabtilis Inſacheriorilus est condita, poflea. tn perfi fifientibus in amore fai conditoris mira biliter confirmata. E XLV Gregorius en Meralilus b multa de perfeſtione an ILIR> nis replicans, charitate negat re A s f, GUA, f E nungua ea gi tA de EE nira dicun- zur, convenienter deen intel Vacuum affe Éi zgr offent. prope enim(inquit BeGregorsms) viarum Dei Beemoth dicitur e: quia nimirunr, cùm cuncta n reiiguis Ponen t, hunc primum condidit, qu ntiorem fecit. Hujus primat picit. Propheta d, cùm dicit:[ Cedrż nor cteans age Angelis ti altior tatem ejus Dei: abietes non adæquave runi lo in paradifo piatanė non fuerunt e: dignum£ wi č ji Da non cedris,& tutum cœleſtium proceræ ce titiæ viriditate plantata? Q: ta, ħuic tamen nec præla s fatus in multis, w5. ia] præl ies pulchri ım multitudo decor bietibus, juamvis excelfa funt cor rem reddidit . Qui idcircò peccans, fine venia damnatus eft, guia magnus fine comparatione fuerat cre ei ruifum per eundem Prophetam h dicit militudin guaculum Dei, pleuus ſa ientia,} ł Dei fuif] Multa enim de eju udine locuturus, primo verbo cunta com le xus eſt. Quid namque boni non habuit, qui culum Dei fimilitudinis fuit? Di talis ſimilitudo imaginalitere eodem eſſentialiter habetur. Et licèt homo ad tudinem Dei creatus ſit, Ang quid tribuens, non core, mago lo gùip; tum, fedipiw ilitudi: qudò ſubti í pleniùs cri eſi, quòd prima ejus poten idem Prophete i git:[Qm Novem dixit genera lapidum, duù m funt ordines Ar norum civium diftinđiones ofenditur; quibus tamen Beemoth ifte opertus fuiffe defcribitur: quia eos, quafi v a ornamentum ſuum habuit, quorum dum cla- rum compatcatione clariorflit. a adhuc de fcriptione fubjungit:[ Aurum a pina tua in ı die, quå cordituse brabara um opus decoris ejus cxti l > cane a uit, quam beņè creatus verò idcircò in lapidibus fiunt, ut vi menti compofitione jungantur,& neg deant: qu o ibia aurum rej gat. Hujus erg zò lapidis ind die cor qH yrn 10 et ce præparata funt; tus; quå fis pofitisin I€ Si enim. charitat! i Dei i tot quaſi condenſas frondes as as fupern orumSpirituum legiones ſanctis Ange lis fociati 18 lapi sfixus manet F | ſuperbiæ b vitie, cha | quia idcirco ligantur a 2 quia etiam pe$ zari c conte mpfit. Nunc aute perforati, e 1nyicem ch ta intu ens tn sigh {r in medw ub quippe plenitudo fcientig {te Cherub dicitur, quia tran entià non dubitatur, quiin m erfectus am bulavit:quia intet ang gne ſuccenſac clatus nd benè extentum, ac proe Gdh nipt ra tentu u os enim quafi obumbı an znitudinem excellentiâ maj jore uan ò illic fpeciofus in mult is frondibus,q! i fimilitudinis, quod illic cherub,q) hoc hicvoce Dominica Beemot dicitur, ton rectpit, omnnis creatun bal al extentt % A Tá g Ih flernitur. Jorie 8 p ay de fmbohpe Trinit. tY y P "F

ie KOAN i —— mei v 1061 De Pænitentia, non vera, fèd vana efè probatur: Vnde a omnu bomo mendax dicitur,& vanitati fimilis;; Cunta qua fub fole fùnt; sd eft, quatemporum viciſſitudinem reci- Piunt, non tantummodlò vanitas, qua omni creatura ratione muta“ bilitatis mest, fed etiam vanitas vanitatum, Vartetate permuta. oò comparatione divine tionisyguam recipiunt; efe dicuntur. charitatis nulla virtus vera probat tur. illa, qua amittitur, ai juts, gue| ut autem onmis creatura fuo modo bona, É dr charitas alicquin à Quod enim nullo modo è deferi- muilo esf; nullo modo defèri po rar;'aliquo modo'id nus propter eos, gut ofA s í F3 Diſtinctio III. 1062 C. V. In eodem libr..13. IApoftolus à etiam peccata per baptiſmum dimiſſa continuè plorat, nobis etiam ſuper fundamentum 4 poſtolorum poſitis quid præter plorare reſtat? quid emper dolere in vita è Ubi enim dolor finitur,deficit& pæœnitentia. Siautem pænitentia finitur, quid relinqui turde venia? Tamdiu enim gaudeat,&{peret de gratia, mdin ſuſtentatur à pœnitentia. Dixit enim Domi- b:[Vade,& amplins jam noli peccare.} Non dixit; ne pecces, fed, nec voluntas peccandi in te oriatur. Quod quomodo ſervabitur, niſi dolor continuè in pœnitentia cpftodiatur? Hinc femper doleat,& de dolore gaudeat, & dedoloris pænitentia, fi contigerit, femper doleat: & non fit fatis; quòd doleat, fed ex fide doleat,& non ſemper doluiſſe doleat. C. VI. Isem Gregorius in aſtivum€ tempti,[ide hormnil.34 Evang.} afferentes, guod fi- nita pæ- unquam amit culpa matulatur: five- vera pœnitentia non Quod ex definitio- rà cramin Fllit, nec veniam tendunt. ſaus pœnitentiæ,& in ſermone c dlangere,& plan- enitentida&to. iùsagendam pœenitentiam m ſi verẽè age- Idem inx lib. qui efa putant, qui lüx ianturinChrifto. N itentiam, iterandam poſteà non] baptiſina, ita 2à& unica pœr nos debet pœnitere pec At ego facilius ir àm qui congrae egerint po rum i iam fervaverint, qu entiam. 14 Reperiuntur,] In eriginali ent: Meritò reprehen us agendam pœnitentiam putant: quia p. diſt. ge ſi quis poſt. Jas incurrentes non eit X Lodcus hic, qui ob habet; ita una pœnitentia, Nam quotidiani nós debet lictorum leviorum, illa gra- em inveni,&cc. C. THI. Iem Auguſtinus ſibro de degmatibis Ercleſia- fcis; eise: q Atisfactio f pcenitentia eſt, peccatorum cauſas exci- dexe, nec earum ſuggeſtionibus aditum indulgere. C. IV. Idem in lib. de vera& Falſa pœnitentia, cib. itentia g eſt quædam dolentis vindicta, puniens in fequod dolet commififfe.& Fac:19 4 Continuè dolendum ef de peccato: quod declarat ipfa dictionis virtus, Pernitere enim eft pænain tenere: ut femper puniat in fe ulciſcendo, quod commiſit peccando. Pœna enim propriè dicitur læſio, quæ punit& vindicat, quod quiſque commiſit. Ille igitur pænanrtenet, qui ſemper punit, quod commiſiſſe dolet. Pœnitentia h itaque est vindila femper Puniens infe, quod dolet commifife. — — Lis é 143, b Eccle c lh fermone manufèripto sapè citato, cujus initium: Fece nunc.] d Gregor. bib. g. epift 39. & hom. 34. in Evang. Sent.. diflt4. Ivo.t5. ct, Infi edd. pœni- nentiam. e Sent. ibi d. Sup. diſt go. ſ quis post. f Sup. dif, 1. fim gun g Sente difaz h Sent, ibid: ~a P Oenitentiam agere dignè non poſſumus, niſi modum quoque ejuſdem ocœnitentiæ cognoſcamus. Pœniten- tiam quippe agere eſt,& perpetrata 4 mala plangere,& plangenda non perpetrare. Nam qui fic alia deplorat, u€ tamenalia committat, adhue pœnitentiam agere aut diſ- ſimulat, aut ignorat. Quid enim prodeſt, ſi peccata quis- luxutiæ defleat,& tamen adhuc avaritiæ æſtibus anhelat? i temporis pænitentiant» ere, ut iteruùm liceat ad pec- ſtoris primi percutit ſenten- [ Contigit ¿lis il veri proverbiis canis revere G fus lota in volutabro luti] Magna eft- enim contra peccatum virtus pæœnitentig, fed fi quis in ¶ Pœnitentiam verè bhiterum plangenda tra peccatum debere ſuff ım redire. Rectè e j tia quiait: f | | j | fiss ad[fuum eadem pœnitentia perſeveret. Cj agere eſt, comt iffa g plang declinare. C. VII. Idem Auguftinus zrafatu r24.in.2t; Ioannis Roductior: eſt enim pœna, quàm culpa, ne parva putaretur culpa, ſi cum illa finiretur& pœna. Ac pex hoc vel ad demonſtrationem debitæ miſeriæ, vel ad | mendationem labilis vitæ, vel ad exercitationem nec ſariæ patientiæ temporaliter hominem detinet pæna,€- tiam quem jam ad damnationem ſempiternam reum non de tinet culpa.& paulop Ira Dei non eſt ut hominis, id eft, perturbatio concitati animi, fed tranqui ſupplicii conſtitutio. C VIII Irem Joànnesosanreum in hos Erfeđta k pæœnitentia cogit peccate ter ſufferre.&j. 4 sde ejus bænitentid. omnia liben- tio eſt, in —— Tee poœnitentiam dignẽ ix commifir, fic præterita mala deplorat; ùm non commit- tat. Nam qui plangit peccatu iterùm admittit pec- catum, quaſi quis lavet laterem ctudum: quia quanto magis iaverit, tantò magis lutum facit. C. X. Irem Auguftinus komil. gt Oenitentes 7(f t pænitentes,& non efis irridentes) mutate vitam, rec onciliamini Deo, Een aeania aai—ñæü—:——— i 5 P à B Riy a Rom.ó: b Ioans”& Sic incipit homilia zg. e Afitu empus. d Sap: ead. pæhitentia e, e Siau { snt, orig» f.Petr-2. g alfiere,] orig, h alfed iterum forig, i Fact ad hoc Beđa lib.quaht.q m% k Sup. dij de ſummo bono, lib..cαο’ M Sem. Aed iſt.u. ore ejus confeſſio, in opere tota humilitas. Hæc eſt pera- fecta& fructifera pœnitentia. G. IX Iem Smaragdus in 1 expofiti je regulas. Bes fa perfefa. 1 Ifidor rat:

D r, p EEA E GER T f | | 106} Decreti 2. Pars. Cauſa XXXIII. Quæft. IIT. 1064 & vos cum catena palcetis: Qud, inquis, catenà?{ Qua a ligaveris in terra, erunt lzgata© in clo.] Audis ligaturam,& Dco putas facere impoſturam? pœnitentiam agis, genua figis,& rides,& ſubſannas patientiam Dei}, Si pæœnitens es, pænitet te: fi non pænitet, pænitens non es. Siergò poenitet, cur facis, guod male feciſti? ſi feciſſe pœnitet, noli facere: ſi adhuc facis, cettè non es pœnitens. C. XI. Trem Iſi dorus lib. 2. de ſummo bono, c. 16. Ariſor eſt b, non poœnitens, qui adhuc agit, quod pæ- nitet, nec videtur Deum pofcere fubditus, fed fubfan- nare fuperbus: canis reverfus ad vomitum eft pænitens ad peccatum. Multi enim lachrymas indefinenter fun- dunt,& peccare non definunt. Quofdam accipere la- chrymas ad pænitentiam,& affetum pænitentiæ non habere conſtat: quia inconſtantia mentis, nune recorda- tione peccati lachrymas fundunt, nunc verò reviviſcen- te ufu ea, quæ fleverant, iterando committunt. Efaias c peccatoribus dicit:[Lavamini, mundi eſtote.] Lavatur itaque,& mundus eſt, qui& præterita plangit,& flenda iterùm non committit. Lavatur,& non eſt mundus, qui plangit quæ geſſit, nec tamen deſerit, fed poft lachrymas ea, quæ fleverat, repetit. C. XII. lem Auguſtinus in libro ſoliloquiorum. Nanis d eſt pœnitentia, quam ſequens culpa coinqui- nat. Vulnus iteratum ſanatur tardius: frequenter pec- cans& lugens vix veniam meretur. Nihil profunt la- menta, ſi replicantur peccata. Nihil valet veniam à ma- lis poſcere,& mala denud iterare. Perſiſte ergò in con- feſſione: eſto in pœnitentia fortiter confirmatus: vitam bonam, quam accepiſti, tenere non deſinas: propoſitum bonæ vitæ conſerva jugiter. q Caput hocnonest inventum apud B. Aulgteſtinum: tamen apud Ifidorum(quem citat Magifter) per é fève[ynonymis, noh longe ante cap de caſtitate XIII. li, part...admoni- tione 3t. gunt, nec tamen deferunt,confide- è> fciant, quia flendo inaniter fe mun- dant, qui vivendo fe nequiter inquinant, cùm idcircò fe lachrymis lavant, ut mundi ad fordes redeant. G. XIV. Idem shidem. F admiſſa g plangit, nec tamen deſerit, penè gra- VErviori culpæ fe fubjicit: quia h ipfam quam flendo impetrare potuit veniam, contemnit. E XV. Jdem zġś mini i, mundi eftote.] Poft lavacrumenim mun- [ Ava dus zit, quifquis poft lact svit inno- centia uſtodit. Lavantur ergò, quam mundi ommiſſa flere non deſinunt, ſed rursùs ttunt. flenda con G. XVI. Idem ebidem. quippe à mortuo, qui mùndatur fletibus ed k poft baptifma mortuum tangit, qui hrymas repetit, Ci XVII. Idem in Moralibus, lib.1. c. uli Ncaſſum quippe bonum agitur, ſi ante terminum vitæ culpam pof l: g leſeratur ia Ar fr N s EPI deſeratur, quia& fruſtra velociter currit, qui priul- į guam ad metas veniat, deficit. a Matth.16. b Sent.-difl.rg. c Efa. d Sentibid e sentibid. An el.dib.11c1g2, F Sent. tbid, Beda in.Pet.z Jum] orig: h al quii. i Efase k Ecclgg. 2 pars. Sed verba diffinitionis non ad diverfa tempora, fid ad idem tempus referuntur: Videlicet, ut tempore, quo deflet ah qua a commifit, non committat, quod adie i fiere Ja Quod ex ſequentibus verbis ejuſdem aultoritatis dutur intelligi, a dscitur:[ Nam qui ficalia deplorat, ut tamen alia— mittat sa dhuc pœnitentiam agere aut diſſimulat, aut ignorat.] C. XVIII. Hinc Augu ſtinus in Enchiridio, cap. jo. Ane cavendum b eft, ne quifquam exiftimet infan da illacrimina, qualia qui agunt, regnum Dei nn poſſidebunt, quotidie perpetranda,& eleemoſy nis quo. tidie redimenda. In melius quippe eſt vita mutands:& per eleemoſynas de peccatis præteritis eſt propitiandus Deus, non ad hoc emendus quodammodd, ut ea femper liceat impunè committere. Nemini enim dedit laxamet. tum peccandi: quamvis miferando deleat jam falta pet- cata, finon ſatisfactio congrua negligatur. C- AIR Idem żkidem, c, 76. Im al. allis. Uivult c eleemofynam ordinatè dare,, à feiplo de bet incipere,& eam fibi primùm dare. Ef enimelee yna opus miſericordiæ Veriſſimeque dictum 4 ell: [ Miferere anima tua placens Deo.) Propter hot tenaſtimut, ut Deo placeamus. t G Antea caput hoc citabatur ex Ioanne Chryfoflomo, Refit tum est ex.Auguftino: guem citant Magiler, é Ivo, G Concia iun Toletanum IV..9. C. XX. Idem zbidem, 6. gt. D quotidianis e, brevioribus, levibusgue peccatis ſine qui æc vita non ducitur, quotidiana orar ide ſatisfacit. Eorum eſt enim dicete:¶ Pae$ nofter, qui es in cœlis,] qui jam taliter g patri regenerat funt ex aqua& Spiritu Sanĝo. elet omninò hæc ota. tio minima,& quotidiana peccata, deler& illa, à qui: bus vita fidelium fceleratè etiam gefta, fed pænitendo in melius mutata difcedit, fi quer admodum veraciter dicitur,| Dimitte nobis debita nofira,] quoniam non de- funt, qua dimittántyr: ita veraciter dicatur:[óu@ nos dimittimus debitorsbus nofiris,] id eft, fi fat, quod dici tur: quia& ipfa eleemofyna eft, veniam petenti homu ignofcere. C- XXI. Item Pius Pa pa, epiſt. 1 Ni’ prodeft h homini jejunate,& orare,& alia religionis bona agere, nifi mens ab iniquitate tê- vocetur. i 3 pars. Ex perfona hujuftemodi pænitentu etsam illud 6 jde ragdi intelligitur: fille pæ nitentiam dignè agit,&c j lud Auguſtini: i CPœnitentes,&c. illad Iſidors: L eſt,& non pœnitens,]& illud Eſais: Lavamini&m eſtote. ILiens& illad ſoliloquiorum: K LInanis eh pæ tia,&.] Similiter& illud Gregorti: Qui admiſſa pla é&[ Baptizaturà mortuo.) Mud autem Ambrofii:[ Repe- riuntuf,&.] non ſecundum generalem, fed ſecund yn fpeciem nni pænitentia ditum mit! no, ngu con ſuietuickinem Eccleſa, de ſole qus atud quoſdam ſemel celebrata non ileratur. C XKL Vnde Auguſtinus firibit ad Macedonium, pise Uamvis 7 cautè& ſalubriter proviſum ſit, ut lo- cus illius humillimæ pœnitentiæ ſemel in Eo clefia concedatur, ne medicina vilis minds utilis elet ægrotis, quæ tantò magis ſalubris eft, quantè minus a a a Senl. ileſih. edd. pænitentiam. b Sentibid. Ivop17 | c Tvop.ı7..129; À Eecclso. e Semt a dift 16. Ivo p f Matthé. g patritali] orig. h Infi le confècr dif ad Prodlefb. Sent. i. diſt. 1cl.& diſt. u. Polhe:lã tit. 25. 1 a k Sent.-difigi l Sup difijoguamui Sent.ibid Evo pD contem- —— ilis fie nomin Era

1065 De pænitentia, contemptibilis fuerit, quis tamen audeat dicere Deo, quare huic homini; qui poft primam n pœnitentiam- rursus fe laquæis iniquitatis obſtiingit, adhuc iterum parcis? 4 pars Hdc auctorttate& ilud Ambrofii dererminatur,& sterum þpeccátori per primam pænitentiąqm venta dartmonfirati m quam iteram par receret Dens, Ere necdum pepercit pænitentiæ,] é[ Vade, b dem cum diffinitione intekedum ha- c depænitemia dicitur, Pf da , alia est sod in lib. Sicut enim charitas alia est inei Entius pænitentia alia est inct Sicurautem charitati, licet tä heccatorum, ui quamvis um 4 contra À eum a forbs) fie Q inci- gua quada n ratione pere to dicet galið ra- gn ne Catur: x aa feeria modum f intel(Lœnitentia eſt e, quod dot commiſiſſe.] nitentia finitur, nihil de venia re- Si enim juæta quorundam ant, facilè eit intellig nt dimiffa, iterum beccata, que prinser fia fervitute in libert quamvis ob "i m tudinem mn fe vitit tur, guar tłtatur, 2 a vere emiltun- is e, brevi hec vita sfacit, F Si autem p nia, quia n Diſtinctio III. peccatum- magnà git,&dicit;| Mu cato meo munda: me: Edelictum meum contra me eit ſemper. Rex enim erat æ; alium non- timebat coram te fecis ut juſtificeris in ſermoni ibus tuis, G VINCAS> 3 judicaris-) Conclufitenim e: Deus omnia fub peccato, ut omnibus miſereatur. Tantumque profecit, ut du- dum peccator& pœnitens tranſierit in magiſtrum,& dicat, ¶ Docebo d iniquos: Vids tuas- drimpii ai. te:cohver: tentur:] Confeſſio enim,& pulchritu do coram eo: ut qui ſua confeſſus fuerit peccata,& dixerit[ Putruerung é corrupta funt cicatrices mega facie- infipientia mea,| fœdi- tatem vulnerum in ſanitatis decorem commutet. C XXV: Irem Ambrofius i» apologta David,©. 2. 1066 indligebat mi ſericordià. Unde jun- ab iuiquitate mea, Gap tgurtaterns meam ego Aneſco, Tibi foli b.[ E: mal: nH AVA 5I quoniam peccat: Ch Lle Rex tantus, ac potens, ne exiguo quidem momene to manexe penes ſe delicti paſſus eſt conſcientiam: ſed ramaturä confeſſione, atque immenſo dolore ada! it eccatum faum Domino,& infia| Denique e Domi- P J j num dolor intimi movit affe&ûs, ut Nathan diceret: L Quoniam pænituit te; o Dominus tranfiulit peccat whl Maturitas itaque-veniæ pro ni- dam Regis fuiſſe p tentiam- declaravit, quæ-tanti erroris offenfas duxerit.& infid. ¶ Sancti qui conſummare pium c men geſtiunt,& currere curſum ſalutis, ſicubi fortè mines corruunt fj natura magis fragilitate, quà di libidineʒ acriores ad curtendum Leſurgunt, pud mulo-majora'reparantes certamina: ut non fol ùm nul- lum attuliſſe exiſtimetur lapsũs im pedimentum, fed e- tiam velocitatis incentivà cumulàſſe. Ergò ſi currentium non folvitur curfus, cùm aliqui Fantèceciderint; non lu- ctantium contentio, ſed inoffenſa manent certamina: quin& plerique poft unum aut alterum lapſum gratia ein Jq oatitudinis, quam cu? non tame ato per pë- m tamen jèm non de- tur, må, fed feg r nitentiam nihil de venia dicitu detis, fed adhucexp f pars. Quod autem eram non, mè Percata remittantur, multorum auctoritate probatur. C. XXIII. Altenim Hieronymus in epiſtola ad Ruſticum de pœnitentia. Epties h cadit ż nodo jutus? fi juftus quomodo cadi it? ſed juſti voc lum non amittit, qui per pænitentiam femper refur- yit. Etnon/ folùm fepties, fed feptuagies fepti ies delin- guenti,fi convertatur ad pænitentiam, peccata donantur. [ Cni m plus dimittriur pits diligit.] David n quog, per pænitentiam, adulterii fimul& homicidii ventan impetravit, E n C XXIV. De cujus pænitentia in eódem O libro Hierony- mus as., gory pœnitent iam peccatoris oſtendit Pſalmus inquageſimus, quando ingreſſus eft p David ad Bethfabee uxorem Uriæ Ethæi,& à Nathan prophe- tante correptus, re e dicens,(Peccavi: ſtatimq; meruit audire, L Dominuss abi te abfiulit peccatum. Adulterio enim junxerat homicidium;& tamen conver- fus ad lachr ym s,[Mifêrere q, ait, mei Dem ,ficundum a fericordiam tuam: C ſecundum mulltitudinem mi- ferationum tuarum dele zniquitatem meam.} Magnum enim Sup. ead. cap fatisfaitio. b é c fi Apoſtolas. c Sup. eld. pœnitentia. Sent J. diſtinct. 29. d eAd. œe Sup.eâd. f Sent--dfirg. g Sup ead. c. fi Apoſtolus. h Prov. 24. i al cadet. k al refurget.© Matth.18 m Lucy Si Senribide© Jnead, epifi. ad Ruſticum. p 2. Reg. 12. 9 Pfaiisa a Ç onp juftus,& refurgit ki] Si cadit, me majore vicerunt: qua ntòmagis agonem pietatis ingreſſi non debent unius prolapfionis offenſions:cenſeri, cum beatus ſit, qui ſe potnerit reparare poſt ipfum? J. eg: Quòd peccavit, conditionis eſt: quòd tupplicavit, cor- reptionis lapfus communis, fed Tonis confeſſio Zulpam R incidiſſe naturæ eſt', deléſſe g, virtutis 1g. ¶ Peccatum aut donatur, aut deletur, aut te- Donatur per gratiam, deletur per fanguinem- cis, tegitut per charitatem: ſimiliter& iniquit tas; qug natur habitudo inentis injuſtæ: licèt Joannes inepi- i fecerit peccatum,& iniqui feciſſe mus ſcriptum:[ Omni, h qui facit pec- j peccatum eft iniquitas quia Tamen, ut nobis vi- eum, qi catum, emi fast: in ipfo iniquitas eft detur, peccatum 1 eſt opus iniquitatis: iniquitas autem operatrix culpæ, aut delicti. Prius eſt ergo, ut ipfa ir quitas deleatur, excidatur radix& ſeminatium pecca- torum: mala tollatur radix, ne malos fructus ferat: ab- oleatur ertorisom nis affectus; univerfa iniquitatum ge~ | nèra tollantur. Itaque quemadmodum intrans in ani- ientis diſcipli aimp identiam tollit,& ſcientia i; fic perfeđta virtus iniquitatem,& remiſſio | | pec cato ne mam ſa ignorantian peccatorum delet on I{j Peccatum eft]Z tum ef a: inic delicti. Plus eſt ergò,&c. ſed melior uiſa est Gratiani letio iflali vulgato lagitur, omne pecca- litas autem operatrix culpæ, aut C. XXVI Idem żin eod. lib:.7: Llud Z verò& quàm mirabile eft, guòd Angelo” ferienti pleben fe obtulit David, dicens: LGreæ sfe, quid fecit? fiat manis tað in me, in domum patris b al timebam. orig. Romai. À Pfal37. al corruerunt, g al diluiffè. h zloans, k[uam versillud etiam mn'abilèe,| orig 3 1 J. Paralip. 2l.

ANE A 1067 Decreti 2. Pars. Caufa XX XIHI. Quæft. III. 1068 mnei.] Quo facto ſtatim dignus ſacrificio jndicatus eſt, qui contriſtatus e,& ambulavit trifis:€ fanaui eum,© nfi abfolutione exiftimabatur indigi is, Nec mirum, fi tali| latus Sum eum.| Evidentius autem nobis teftimonium fuà oblatione pro populo, peccati fui adept useft veniam,| dabit etiam Rex iile imp»gui cupiditatis fuæ quidem ùm a Moyfes offerendo fe Domino pro plebis errore,| prædanr uxoris nequitiâ quæfivit: fed perturbatus ipfius etiam plebis peccata deleverit. Texit igitur peccata fua,|{celeris immanitate pœnituit,& cilicio circumdatus an non? Sed quis hoc neget, cum hic ipfe docuerit b facinus fuum fevit, atque ita erga fe Domini mifericor- Propheta, quòd remittantut iniquitates, tegantur pecca- diam provocavit, ut à cunctis eum abfulyer ta, nonimputentur à Domino?. Peccatum remitium fibi| Sic enim ait Deus ad Heliam a:[Vi Rimai effe docuit, ficut fcriptum eſt: Delium c meum| punus ef Achab à facie mea? quia flevit in. confpefiu me cognofo in ım meam nen operut. Dixs, pro HNES ADO| non indy m mala zn diebus jms.|; adversam me tnjufiitiam meam Domino,© tu remtfijie. pm- g Verfio hacylicetnonnihil difèrepet ab ed, quai pietatem cordis mei] dixit:[pronuntiaho]& veniam me- r ruit antequam pronuntiaret: quantò magis, UDI de fe| verbis Græcis. pronuntiavit, dicens:[ ¿niguitatem meam ego 4 theca Vaticana miſſum eft ei omne peccatum? licèt ſpecia & d Nathan Propheta refpondit,[6 Dom peccatum tuum.) Erga remiffionem meruit iniquita texit charitate, atque operuit, peccata fua, exit ope- ribus bonis, necimputandumeft ci peccatum, quia non fuit in eo dolus malitiæ, ſed lapfus erroris: deinde e,|& ma; quia nen fuit improbitatis aftus, fed umbra: myfterii:| Dominus dicer & tamen confeſſus eſt delictum ſuum, agnovit ini- me? Qua ig quitatem, vidit lavacrum,& vidit,& credidit di-| malum in diebus e In quibus Domini verbis pe lexit multùm, ut nimiå charitate tegere quemvis poflet| dum cft, quomodo. ei in electis{fuis mæror amaritu errorem,| nis placeat, qui amittere timent Deum; fi fic ei& 6 pars. Eccecujus pænitentia hic. commendatur, cii eteam| probi pænitentia placuit, qui timebat perdere; venia per Prophetam data monfiratur guam graviter poftea de- ſectlum: aut quomodo ei grata ſit ſpontanea afflic liquerit, populs multstudo profirata oſtentdit. Achab quog,(t| proculpisineis, qui placent, fi hæc ad tempus plaa Hieronymus contra£ Iovimanuma firibit} Rex impiifimus, ut| IN€18, qui diſplicebant Gntentiam Dei fubterfugeret, dr everfio domis ejus differretur in f}- Ninivite d qi uos Dominus in Evangeli pofteres, jejunio impetravit,© facco. n l] C AEVIR De quoad cundem Ruflicum g firrbitidem Hieronymus, dicens. Ke h-Rex impiifimus vineam Nabuthæ ＋ 7 opera circumfertur, non tamen annis Chryfoftonsi o at enim hoc opufiulum mai C. XLIX Ttem Gregorius in bomilia decima fuper Execkis lem, in extremo. Alcut$ Achab Rex iniquus.à Frophet dum contra ſe divinam ſententiam aud o mæœ rore deprehenſus eſt, ita ut P f Vonne vidiſti Achab hun ur mei causå humiliatus est, n P, raf on indu emmendal. execrabilem feut,& bunc pant 4 ejus re vocaxit affectum. C ERE De Ninivitis autem in proœmio Tone firibit Hieronymus, guàm 1 tur: rùn:[ Im loco, in qus dingent Jangumem tuum, Et Teza í Iezrahel:-Quod cum andiffet Achab;&| Icut ait Herodotus, Ninive à Rege Medorum fubver- nivit in ci- ſa eſt, regnante F apud Hebræos Jofiâ. Unde patet pofiit faccum fuper carnem fuam, jejunavitg,© do licio, Falusg, est fermo Domini ad Heliam, dice yeveritus est Achab. faciem meam, non inducam 3 iſubyerſam Jonã ex pœnitentia meruiſſe veniam gio 1 guoniam| illam prædicante è 4 um in| fed quia pofteà ad vomitum rediit, ex ira Dei liebus ejus.] Unum ſcelus Achab& Jezabel: tamen con fuiſſe. verſo à ad pœnitentiam Achab, pœr differtur in po-| C. XXXL præſenti judicio Item in g prologo Naut, teros:& Jezabel p p g: condemnatur, P T Aum Prophetam ante adventum Regis Aflyriorum, C. qui populum Ifrael captivum in tuam regionem⸗ Item Joannes Chryſoſt tranſtulerat, fuiffe, Hebrgorum traditio contirmik a S 45 quidem in fine hujus lectionis, prædicti Regis aai | idem Propheta annuntiare monſtratur. Sed cùm magr as| tatores Ninivæ, Jonå interitąm civitatis pradicante, ne divinà irà denuntiatum, interitum ſuſtinerent be | rum,& impietatis pænitentiam egiſſent, accepta De | x F — = Frälis, K mihi crede, Dei, nunquam ſper & fimpliciter offeratur. veniat malorum ,& inde tan tis viam, ſuſcipit,& libenter ar quatenus ad priorem revocet ft: huc præſtantius& eminentius, quis explere omnem ſat iendi lamcunque tamen,& quam non reſpuit pœnitentiam: ſuſcipit etiam ipt titur quamvis exiguæ converſionis perdete me Hoc enim mihi indicat Efaias 4 ubide u rum talia quedam[ Propter peccatum mod bavi eum, C g i ſericotdià gravioribus ſe criminibus implicnetunt E at aii né} Í de caufa memoratus Propheta Spiritu Santo p | dicium Dei annuntians, ita ef locutus:[De A pars. eguer ur Auguftinus żn libro 1 de pænitentia, fir n harettcos, qui peccantibus post baptifinum femel cebant urilem eſſe pœnitentiam. C. XXXIIL K k inftant perfidi, qui ſa piunt teat, non ſobrii, fed excedentes mi tantnm dis plùs, quàm opof; enſuram. Dicunt m, C averti faciem m r 5 2h Pſal co. d 2. Reg. le. b Sic] orig 4r exempp€ z Rg f Senfus pn ih a Evodj: Siae 3. Reg. 21. eLib.de Nabuthe Hiectaelita cult. | verbas@ Inter opera B. Hieronymi. h Nannh Aal.de vera&. falſa pœnitentiacd. k Seme dife enim, denig non fuit f ad Ru orig al converfi| man, k Sente REI LEQ in í © P

De Pœnitentia, Diſtinctio III. 1070 Ca e i a enim etl a femel peccantibus poft- baptifmum va- lear pænitentia, non tamen fæpè peccantibus prode- rit iterata; alioqui remiſſio, ad peccatum effer incita. tio. Dicuntenim, quis non ſemper peccaret, G redire femper poflet? Dicunt enim Dominum incitatorem ma- li, ſi ſem per pœnitentibus ſubvyeniret,& etiam ei placere peccata; quibus femper præftò eft gratiå. Errant autem: imò conftat ei multùm peccata dif, licere, qui fem- per præftò eft ea deftruere. Si cnim eaamaret, non ita ſemper dcſtrueret, ſed contervaret, atque, ut ſua mune- ra, foveret. er deſtruit peccata, quæ invenit, ne ſolvatur ꝗ teavit, ne cortumpatur quod amavit. Su- munt occaſionem hypocritæ iſti ex factis Domini. Quem enim cæcum“ bis illuminayit? quem leproſum bis mundavit? quem mortuum bis ſuſcitavit? non Laza- à filium vidug d, quem mifer- ipatorem legitur bis m Abraha bis a dæmonio liberäſſe. na itetav it factum, docens, ut ajunt, non ino feri remedium. Dixit e mulieri:[Va- atapi peccare, ne deterius aliquid tibi- contine romittens pænam>: non ampliùs veniam». C f autem multot cacos& diverfo tempores i Verit,& multos debiles confortaverit, oftendit zn diverſis illis eadem ſæpè peccata dimitti, ut quem priùs fanavit leprofum, alio tempore illuminet- ¢ cæ- cum. Ideòceriam tot fanayit 4 febricitantes, tot lan- gnidos, tot laudos, cæcos,& a idos, ne deſpetet de fev pëccator: ideò non fcribitur aliquis nifi femel fanatus, ut quifque timeat-mergi ¿ peccato. Videmus adhuc quotidie in Eccleſia ſæpe febricitantes, ſapeè langui- dos, ſæpè paſſionibus captos, ſæpè liberari: ut appare- at toties opus miſerantis, quoties confeſſio fit pœniten- tise Quọmodo enim corpus, quod vilius eſt,& ab ipſo diſſimilius, ſæpè ſanaret,& animam digniorem,& re- demptam non toties liberaret?. Medicum& fe vocat, & non lanis,{ed malè atibus opportunum, Sed ım iteratum nelciret-cu- } centies infirmum vifitarev, centies curare. Qui c 5 reſſet, ſi aliis poſſibi lia ignoraret; memor eft fui, qui dicit:[ Nol% 1 zor tem peccatoris y fa ut convertatur, O. VUA. J Quem enim peccatorem exclufit m) Et quòd omnibus promifit in dulgentiam, aliis quoque promiſſionibus declarat. COQumi n me confefus fuerit coram hominibus a id cft, omnis, quantumcunque,& quotieſcunque peccator, cujuſcunque rdinis, etiamſi fuerit Sacerdos, Ceonfitebor ram patre Nam| gu o invocaverit nom ni,| id ef, iecundùm quod nominatur Dominus ş id eù, qui invocaverit eum ad fe, ferviendo, non contra- dicendo, ut forfitan fæpè fecit,[ omnis} id eft,-qui- cunque fit ille peccator,[ alvus erit} Omnem en animam ifte promiflor faturavit bonis, etiam p dentem q in tenebris,& umbra mortis, nullam ex cipiens animam. Hunc magiſtrum intelleserat diſci pulus ille, qui Corinthios per epiſtolas ſuas voluit corrigere,& ut ipſe teſtatur, ter in literis fuis eos correxit. Oportebat enim ut quoties videret eos cade- re, toties juvaret cos refurgere. Memor enim erat il- dilexit; ne ; non filium di meo. n Domi- lius, qui dixerat,[ Quorum ſ remiſeritis peccata, remit- tuntur eis.} Scimus autem& primos patrés,& in o- mni tempore Ecclefiam Dei femper, ufque feptuagies fepties,( quod eft femper) peccata remittere. Quam po- teſtatem iſti ab Eccleſia Dei conanturauferre. Oportet enim ſic Eceleſiam credere, quæ confitetur ſe ſæpè pec- a utſi] orig. b Ioan.g. d Luc. ʒ. Gis Matt..€ navit| orig. I Ezech.3z. t06, Linçsi. c quem prins dilexit; J origin. - loan.. f Qui org. g illumi- h ſalvavit] orig. i jungi] orige k Marc.2. m al.cxchudit? n Matto. O Ioëlis2, p Pf: q ſedentes]j erig. E ⁊2.(ur.ã. ¶ Han. ac. res ſi care. Negant enim veritatem feducti I, qui ſe abſque peccato audent jaſtare. In a multis enim offendimus omnes: nec& infans unius diei abfque peccato fuper terram efle poteft. Quapropter eliminandus et ab Ec- cleſia iſte error qui unquam pœnitentibus negat indul- gentiam. Non enim inquirit, quid Apoſtolus e fenſerit, qui dixit:[ Nish mhi conſeius ſtium, ſed non in hoc jaltiſieatus ſum.] Sciens enim& juflis peccata folere contingere, non ſe confirmabat abſque peccato, qui ſe novit in- diſſolubili vinculo charitatis Chriſto conjunctum. Nifl enim ſciret ſæpè juſtos ad veniam venire, quomodo dubi- taret fe peccare, qui fe-feiebat Spiritum Dei habere,& ine tentione mundiffimà ei fervire? Cur æ enim Dominus Petri pedes laviſſet,& Eccleſiam hoc idem docui ſſet, niſi quia(quoniam è quotidiana eſt offenſio)oportet, ut quo- tidiana ft remiMo?Cur docuiffet f orantes dicere:(Ds mitte nobis debita nofira:] mifi ipſe miſericors perſevera- ret, quinos ab hac petitione non vult deficere? 1 J Seducti,] In originali eo, in ſe eſſe.& videtur indica- ri locus in epiſt. Joan. I.l. ſed ob gloſſam non est mutatum. £ XXXIII. Irem Auguftinus ad Macedonium, epif.sg. N tantum g hominum iniquitas aliquando progre- ditur, ut etiam poſt actam pœnitenti m, poſt altaris re- conciliationem, vel ſimilia, vel graviora committant Et tamen Deus facit etiam ſuper tales oriri ſolem ſuum: nec minũs tribuit, quam antea tribuerat, largiſſima mu- nera vitæ& falutis:& quamvis eis in Ecdleſia locus hu- millimæ pæœnitentiæ non concedatur, Deus tamen fuper eos patientiæ ſuæ non obliviſcitur. Ex quorum nume- ro fi quis nobis-dicat:[Aut date mihi eundem iterù m- pœnitendi locum, aut deſperatum me permittite, ut fa⸗ ciam quicquid libuerit, quantuùm meis opibus adjuvor, & humanis legibus non prohibeor, in ſcortis, omniq̃ue luxuria, damnabili quidem apud Dominum, ſed apud homines plerofque eiiam laudabili; aut, fi me ab hac ne- quitia revocatis, dicite, utrùm mihi aliquid profit ad vi- tam futuram, ſi in iſta vita illecebroſiſſimæ voluptatis blandimenta contempſero, ſi libidinum incitamenta tæuavero, ſi ad caſtigandum corpus meum multa mihi eriam licita& conceſſa fubtraxero, fi me-pænitendo ve hementiùs, quàm priùs excruciavero h, fi miferabiliùs gemuero, ſi flevero uberius, ſi vixero melius, ſi paupe- ſtentavero largius, ſi charitate, qu perit multitu- dinem peccatorum, flagravero ardentius,] quis noſtrùm ita deſipit, ut huic homini dicat, nihil tibi iſta proderunt in pofi: vade, faltem vitæ hujus fuavitate perfrue- re? Avértat Deus tam immanem facrilegii ¿ demen- tam I. G Locupletatum est duobus lociscaput hocex origi rali. 1$ Dementiam.] Apud B. Auguflinum fèquitur cap; quamvis. fpr. eád. dift. pars.- Sive autem qui dicat primam ꝛantùm pœnitentiam pos babtiſinuun. utilem effe, non feguentem, five contendat qui uis tima tantam veniam dart, non preceder i, fèmpe tamen anta- ritati adverſatur, gue Jèpifime veniam pænitenti repromittit. Qua antem fit Vera pænitentid, sut venia nunquam negatuin O” que fit falfà, cui nunguan indulgentia promittitur Adamantius & Ilychius, ſaben Levisticum k tef C. X ipse hec, hircum, qui oblatus fuerat, exuftum,&.] Non peccare,{olius Dei eft: emendate, ſapientis. Sed rarò invenias, qui ſe corrigat. Rara confeſſio pec- cati, rara pœnitentia. Repugnat natura& verecundia, quia obnoxia e culpæ omnis caro,& quifque erube- ftit peccatum confiteri, dum magis præfentia cogitat, —— a Iac3. b Job..ex 70. C 1. Cr. 4. eir ab orig. E Matthó. g Sentqdifig i alſacrilegamq;.“Gifj. ordan.10, Levitict. Simile iñ catena in Levilicum, ex ſeriptorttuss Gracis, praecipue Qrrgenes: d Ianiz e ab- h al. excitaveros

107¹ Decr..Pars. Cauſa XXXIII. Ouæſt. Ill. t 0 Vult Moyſes peccati vacuam reperire a- guàm futura. fes 3 vias erroris deponat,& culpæ nuda ſine nimam, ut exu depc& ci ſui pudore diſcedat. Sed irrationabilis impetus præve- nit,& flamma celerrimi motùs animam depaſcitur,& exutit ejus innocentiam. Præponderant enim‘futuris: į tia, feriis jucunda,& læta triſtibus,& præpropera Velox enim iniquitas, qug ad nocendum natrix antè ju- j į j t t £| præ:| tardioribus. JX CI iquitas, ¢| oOccaſionem ſuggerĩit: lenta virtus,& c ju-| dicat, quàm incipit, quid decorum, quid honeſtum: ini⸗| quitas omnia præcipitat. Pigra vero,& verecunda pœ- nitentia, quæ 4 præſentium pudore premitur b Solis enim intendit futuris, quorum ſpes ſera,& tardus fru- &us. Interim præcurrit impudentia,& ſpe præſentium poænitentia excluditur,& affectus c ejus exuritut,& ab- oletur. Quærit eam lex,& non invenit,€2 afta eft enim fervors,& fumo iniquitatis. Inde iraſcitur&c dicĩt de vorandam fuiſle pœnitentiam in fana d ſanctorum: Sacerdotes, quafi nes increpat. Refpondet Aaron providum deb 1 fanæ conſcientiæ facilè eſſe credendum id muneris, neo flat noviſſimus error pejor priore. Vaſe enim fotido yel oleum, vel vinum facilè corrumpitur. Quomodo autem poterat, ubi ignis alienus erat, peccatur exuri in conſpectu Domini, cui cuncta aperta une quafi dicat non placet Deo, qur injuft tiam corde inclufam tenet,& fe pœnitentiam agere perhibet. Ignisalienu ibido, a- varitia,& omnis prava cupiditas. Hic ignis exi mundat. In quibus enim eſt, ſi offerant in conſpectu Domini, ignis eos cœleſtis abſumit, ſicut Nadab, f& Abiu cum his, quæ pro peccato fuerant oblata. Qui er- gò mundari vult, ignem alienum removeat,& illi igr {e offerat, qui culpam exurit, non hominem. Hic g i- gnis ſiccavit Hæmorrhoiſſæ ſanguinem prufluentem-: „nmon hic h̊ ſiccavit culpam latronis. Ignis i enim conſumens eft: fanat enim fimpliciter& purè confitentes das inquit: k į rade j pectore habuit ignem currit ad laqueum. I non purå mente pænity ferunt Sacerdotes, qui funt epulari, qı de verus Sac[, ur faciam vo- luntatem patri, id ef, ut peccatores converſi& pœniten tes falv r. Non eft enim acceptum Deo facrificium, nifi verum,& ſincerum ér fequenti capite affe din ante cu edio fuit, quia pam verò ejus non au- dolosè oftert 4, nec in eo { miſſio. Un radens tw PECCAVI 5 amm cator M chtis e mne peccatu peccatum alterius dc r mi n per pæni deletur, næ,& blaſphenuiæ ſalvati non ſunt: cautam mortis corum Inter H hir i oblatis A on, : quod pi loco í: tiam com tiin Ecclefia p eſt, quos Chrit Ipfe enim oblationis fug fan- ə noftro fanguine oblata ef, ncœælum, in confpe&tu comedi hoẽ ſacrificium in cleſia, in propitiationem peccatorum quibu nodum preceptum ést mihi,| id eft, pi& mandavi. Moyfes enim al. punitur. C Etas. ı} vera lelto.£ i Deut. k Matih. 1 al f } A Toiglof: ord, O Leurs. Me facerdotale judicium,-nec malè e f| intermæ. Quod Ju-{ | | f 1| obtinet,& aufert ulum poſterioris. pan f f j gerit perfonam Chrifi. Exutum reperit:quiain Sp i tum Sanctum peccaverant: ab intelligibili igne Spiritüs Sancti oblatio pro pœnitentis ablata eft. Voluntariè e< nim peceantibus non telinquitut hoſtia pro peccato. Nam ficut vera pænitentia veniam promeretur, ita a Gimus lata Deum irritat: quia Spiritus Sanêtus difcipling e giet fum. Hoc autem fan&i Patres irremifibile 4 peccatum,& blaſphemiaminspiritum Sanctum dixerunt, in c ſceleribus uſque ad finem vitæ perfeverare, de fae lute ſui deſperare,& de potentia,& miſericotdia redem- ptoris diffidere. C. XXXVI. Item Joannesos aureum homiliæ 31. inc, tepiflo- la ad Hebreos. i s nituit, ſed malè: laqueo namque ſe fite dit: tuit etiam e Eſau, ſed malè: magis au- ſte neque pœnituit. Lachtymæ quippe illa none- rant pœnitentiæ, ſed animi 1 violenti,& indignationis exejus operibus aperitut.&. 4 Non ur negemus, obfecso, peccata noftra: neque nosim- pudentia duros efficiat. Spontè noftra peccata punia- mus, ne pendamus, non fponte, fupplicia. Audivit Cain à Deo:[Vbi eft Abel£ fider tuns?|& dixit:[nfin nunguid nam cuftos fiatris fum ego? J Vides, quomo. do ex hoc peccatum reddiderit gravius? Verùmnonita pater ejus audiens:[Adam g, ubi es?) dixit:[M quonam nudus fam,© div-vocem tuam Domine, 4 tin fondi me.} Magnum bonum ef, ut quis peccata Iua m perſeverantet retineat. elictorumtale remedium, ficut co- nuata memori 8`= a oi SA 4 Animi violenti,] Grecteff, oau sangadis i i- OY, H, d ALVUTE TO Ens: id eſt; Sed potius com Hae 14 h: i impetůs&'iracundig: idque oftendunt, quz funt. Vetuſtus codex l ntur etiama B. C. XXXVII. Trem Ambrofiusin lib.2: depænitenti I h ſalicibus, inquit, in medio ejus ſulf eng gana noftra, Quomodo ż cantabimus cantielm⸗ iniin terradliena?] Si enim caro menti repugnat, ibdita eſt animi gubernaculo& me erio: aliena eft terra, qug non domaturexercitio 9 ideò non poteft fructus charitatis pænitentiam 1 pi ere em cis afferre. Meliùs eft ergò:tùnc quietcere cere non queas opera pœ nitentiæ, ne in il P t, quod pofteà indigeat pænitentia. Q itufùrpata, nec jure celebrata, nec pric Sar fia repugnat, mens ad Dominum debet effe int opera non fequuntur, fides non deferatur 2: pugnant vel carnis illecebræ, yel pote rig, maneat mens Deo dedita, Tunc eni urgemur, cùm caro cedit,& funt, qui vereme cumbant miſeræ animæ, quærentes om e autetle ſidium. illud& eſt:[Exin ad fundam [ Filia Babylonis mifè fera utique, n flia eft: quæ Dei filia effe defivit, cuita i invi cens: f n 1r& allidet par ia invitat, dicens:[ Beatus, qui ó Seati ad petram:] hoceft, qui infirmas& lubric a nes allidat ad Chriftum, qui omnes irratic ne ni; tus fui reverentià& difceptatione'? comminis d Manb. 17 a Sapt. b‘Hebr.to. C 8 5 ar E Omfg g Cai D bis omifiis: i- Palmi k Didem 1 iaia i illy ver- pæn- kelerat: fides de

— iiaa 1073 I Pænitentiam pacis] In multis veruſtis legitur, p- nitentiæ,& pacis.isorioinali auze imprejo patientiam pacis, 2$) Fides non deſeratur:] In alquot manuſcriptis eſt, fides non deſerat: in vetuſtioribuis B. Ankro Gi operum edi- tionibus: fides defideret:; zn recentiore Pætifienfi, fides de- ſerviat. 3 Q Urgemur,] In nennullis uetuſtis IExitur, urgetur,cm caro non credit. C. XXXVIII. Frem Hieronymus fuper Matthaum ad ¢. 27. Ihil a Judæ profuit egiffe 1 pœnitentiam, per quam fcelus corrigerenon potuit, Si& quando frater fic peccat in fratrem, ut emendare yaleat, quod peccavit, potefteidimitti: finautem permanentopera, truſtra voce aſſumitur pœnitentia. Hoc eſt, quod in Plalmo e deeodem infeliciffimo Juda dicitur;[6 ora- tio ejus fiat in peccatum:} ut non folùm emendare ne- quiverit proditionis nefas, fed proprii homicidii{celus addiderit. rı€ Egiſſe pœnitentiam,] Sic in glofa, ex gua yidetur fumptum caput hoc; ſed apud B. Hieronymum é Magiſtrum, ſera pænitentia: apud eundem verꝰ Magiſtrum, paulo post, legitur depravar emendare non valeat, (07 XXXIX. Lem Leo Papa in d ſermone, qut incipit, UInter omnia,]#2 esf, tertio de pafsione Domini. Celeratior omnibus, Ô Juda,&infelicior extitifti; quem non pænitentia revocavit ad Dominum, fed deſperatio traxit ad laqueum. Expe&âffes confumma tionem criminis tui,& donec ſanguis Chriſti pro omni- bus funderetur peccatoribus, informis lethi fufpendium diſtuliſſes. 9 pars, His aultoritatibus, qua ſit uera, que falfa OMenditur pPænitenlia,& falfa nulla indulgentia dari probatur: inguo zilo- rum ſententia deſtruitur, quä eum, qus pluril peccatis, affèritur umus delitt: pæ tia, ejufäem veniam cor ‘gui à Domino fine alterins pænitentia. Qu 1 Éloritatibus probare conantur. Quarum primaest illa Naum e Propheta:[non judicabit f Deus bis in idipfum.] Sed guem Sacerdos judic at, Deus judscat, cujus perfonam in Eccle- fia gerit. Qui ergo ASacerdote famel pro peccato punitur,non ite- ram pro codem peccato a Domino judlic abitur. O ri: Irem Gregorius fuper Ezechrelem,‘hom. 10. p? nit g Dominus fuper unam civitatem,& fuper al- teram non pluit:& eandem civitatem ex parte com- pluit,& ex parte aridamæelinquit. Cùm ille, quĩi proxi- mum odit, ab aliis vitiis ſe cotrigit, una eademque civi- tas ex parte compluitur,& ex parte arida manet: quia funt, qui cùm quædam vitia reſecant, in aliis graviter perdurant. G Similis fumma verborum.Gregorii est in glofa ordinaria ad.g. Amos, non tamen eadem omnind. C. XER Iem Ambroſiusin 18. octonaris h Pſalm. 116. Rima conſolatio: eſt, quia non obliviſcitur miſere- ti Deus:ſecunda per punitionem 1, ubi, etſi fides 2 defit, pæna fatisfacit,& relevat. 1§ Punitionem,) Anted legebatur, compunctionem. Emendatum cst ex gloffa ordinaria(cujus caput hocest fumma guedam) C magis convenit cum fententia B. Ambrofiü cujus ta- znenlocum integrum praefat accurate legere, 4s irretitus fuerit 5 Ca ettam multi au a Gloff. oriin. dr Boda ad eundem locum. Senten.g. diflin. 15. b al. Sed. c Pfalm, 108. e Naum iex 7o. f difin, 15, Amos. d Giof. ord, ad cap. 27. Matth. al. vindicabit.@ Sententiarum g. h Sermone 11. i Gleſſ. ord. ibi. Ladich. De Pœnitentia, Diſtinctio III. 1074 2 JFides] In glaſſa additur, id eſt, conſcientia debini E ſic declarat Gratianuss inſid c. quærat. Item opponztur de Hicrenymo a, qui fuper Naum fentire videa tur, quod G fidelis 1 adulterando interficeretur, de adulterto nou amplius à Deo puniretur. Item, fi illa Jati factio non fuit, quans in adulterio vivens pro homicidio oltulit, cum adulterii eum her- nituerit, utriulſq⸗ ei penitentia imponenda erit: guod A tatione aliga nam Ecclefiaflica probatur confuetudine gua pro b eodem peccats (nifi resteratum fuerit) nulls bis pænitentiam imponit. Q Sel quod ei, gui crimen fibi refèrvat, de alio veñia non prefietur> oN Silum pramifu probatur auétorstatibus HefğchiiyAdamantii, Grea Lorii, Auguſtint, Smaraędi, Ifidori: verum etiam alid auctorita. rte ejuſdlem Auguſtini an libro de c pœnitentia. 1$ Fidelis} Sic est emendatum èx aliguot vetuftis, BHiea ronymo,© Magifiro. Nam antea legebatur, infidelis, quemata snodum etiam infia ed, c, quærat, Óe. ignis. C. XLII. «At eni Qua plures, quospænitet peccâ ffe, fed non omnind, reſervantes ſibi quædam, in quibus delectentur: non animadvertentes Dominum ſimul 4 ſurdum& mutum à dæmonio liberàſſe: per hoc docens nos nunquam niſi de omnibus ſanari. Si enim vellet ex parte peccata reſervari, habenti ſeptem dæmonia, manente uno, pro- ficere potuerat ſex expulſis. Expulit autem ſeptem, ut omnia crimina fimul ejicienda doceret. Legionem& autem ab alio ejiciens, neminem reliquit ex omnibus, qui liberatum poſſideret: oſtendens, quòd etiamſi pec- cata ſint mille, oportere de omnibus pœnitere. tus eſt enim DPominus, quando ejecto dæmonio- tus eſt mutus. Nunquam aliquem ſanavit, quem omni- nò non liberavit.“Totum enim hominem fanayit in ſabbatho: quia& corpus ab infirmitate,& animam ab omni contagione liberavit, indicans pœnitentem opor- tere ſimul dolere de omni crimine orto in anima& cora pore. Scio enim Deum inimicum omni criminoſo. Quo- modo ergò, quicrimen reſervat, de alio recipiet veniamꝰ Sine amore Dei confequeretur veniam g, fine quo ne- mo unquam invenit gratiam. Hoſtis enim Dei eſt, dum offendit perſeveranter. Quædam enim impietas infide- litatis eſt, ab illo, qui juſtus,& juſtitia eſt, dimidiam fpe- rare veniam. Jam enim foret ſine pœnitentia invenire gratiam. Pœnitentia enim vera ad baptiſmi puritatem confitentem conatur adducere. Rectè enim pœnitens, quicquid ſordium poſt purificationem contraxit, opor- tet ut abluat, ſaltem lachrymis mentis. Sed ſatis durus eſt, cujus mentis dolorem oculi carnis nequeunt declara- re: ſed ſciat culpabiliter ſe durum, qui deflet damna temporis, vel mortem amici,& dolorem peccati lachry- mis non oftendit. Non itaque eft,utquis excufet fe non habere fontem lachrymarum, qui nonrunguam lachry- mis oftendit dolorem temporalium. Quem ergò pœ- nitet, omnind pœniteat,&.] 10 pars. Aucroritas illa Naum Propheta:(Non h̊ judica- bit Deus bis,&c 4 non indiflinfeoflendit omnia, que temporas liter puniuntur s non ulter 1 Deo punienda. Quam vis enina Sodomitas,£Egyptios, HMHaclitas in cremo fuper eundem locum dicat Hieronymus temporaliter A Deo punitos, ne in aternum punirentur, non tamen de omnibus generaliter hoc intelli gen- dum est: aliogui cuig fèelerofè optandum effèt, ut cælefis fuli mine percuffus aut aguis Jubmerfus, ant a ſerpentibus vulneratus pro peccatis fuis diuinstus interiret, ut aternos cruciatus brevi ei———-——— a Sent. 4. diſtinlt. u. b. Infià cdd. c. quarat aligquis.& ta ignis. fupr.23.quafis.quid ergo.© In libde vera dr falfa pænia tentia, cap. 9. Sent. 4. dift. ts. d Matth. 12.€ Marci si f Matth. g. g al indulgentiam. h fupr.dif.1, de pan cap. guene.ergò, Sent- dif, EPR aper. m

w Decreti 2. Pars. Caufa XX XIII. Quæft. IH.“ 1076 1075 È momentanea pæenaterminaret. Iud etiam Apoftoli falfum afet, quod de profiratis in defèrto in epiftola ad Hebreos a firikens ast:| Propter incredulitatem fuam non intraverunt in terram promiffionis.] Vbi probatur, quod ficut merito Sun infidelitatis requiem illam amiſerunt, ita propter eandem in îdeli- tatem, veram reguiem eterna beatitudinis nullo modo intra verunt. Intelligitur ergo illud Hieronymi dehistantum, quiinter ipfa fla- gella pænttentiam egerunt: quam, etfi brevem, i momentanea n tamen non reſpuit Deuls: ficut© illud b Propheta,[Non ju- dicabit Deus bis in idipfum,] dehts tantum inteligs opor- tet, quos prafentia Jupplicia inmelius commutant: fuper quos non confùrget duplex tribulatio, Qui autem inter flagella durio- res d dy deteriores fiunt; ficut Pharao, qui flagellatus a Domi no, durior factus emn, praſentibus aterna connectunt, ut temporale upplicium Jž cis ateraa damnationis initium ©. XLIII. Vnde Auguſtinus in cantico Deutero- nomirt. Gnis e ſuccenſus eſt,&.] Hoc eſt, vindicta hic inci- piet& ardebit uſque ad extremam damnationem. iras tandum est f, qui dicunt;[Non judicabit in idipfum,] adorna pertinere j dazehie flagellis emendantur, alii© hic,© in at tur: ficut Antiochus d Herodes. Qu eum de adultero fideli Hreronymus J verbis falfum elè probatur. Exemplo enim illins, qui Ifraelitis sledixerat, Y qui ligna în fabbatho collegerat, oftendit parva od autem Peceata brevibus d temporalibus fappliciis purgari, magna vere diuturnis& æternis ſupplictis reſer uari C. XLIY. Ast enim in primum caput Naum Werat g hic aliquis, fi fidelis deprehenfusin adulte- rio decolletur, quid de eo pofteà fiat. Aut enim pu- nietur,& falfum eft hoc, quod dicitur,[Non vindicabit Dominus bis in idipſum in tribulatione:] aut non punietur, & optandum eft adulteris, ut impræfentiarum brevi& citå pæœnå fruftrentur cruciatus xternos. Ad quod re- ſpondebimus, Deum, ut omnium rerum, ita ſupplicio- rum quoque ſcire menſuras,& non præveniri ſententi judicis, necilli in peccatorem exercendæ dehinc pæng auferri poteftatem,& magnum peccatum magnis, diu- turnisáue lui> cruciatibus: fi quis autem punitus fit, ut ill ege 1, qui Iſraẽliticis maledixerat,& qui in ſab- batho ligna collegerat, tales poſteà non puniri: quia culpa levis præſenti ſupplicio compenſata ſit. Iud antem Eregorit:[Pluit& Dominus fuper unam civitatem,&.] zonadc rimini ventat, fed ad ejus referen- dum est deteflationem: utideo pars civitati dicatur efè corap luta, quia crimen, quod dilexerat, deteſtari incipit, non guod ejus ve niam conſequatur. Criminis Tocatur, ut vel fc 1s à Deo 1s fibi fap- j l tiameriminis pli- via referatur, Evangelica fententia contraire di; enim propter dJ raternum odthm, etiam que dim. sur ad pænam: multo magis, quæ non ſint dimiſſa, ad vindidtam reſerwari probantur. Item fi fecundum Ai ukinum Ù arbi- ter Jug voluntatis non potest inchoare novara vitam, niſt pœni- zeat eum veteris vita, quomodo ad novitatem indulgentia per- venier, qui adii vetuſtatem non depoſuit? Ad deteſtationam guza ex fonte diving gratia cordi noſtro inſtillatu quiſque ad veram pæ itentian puniatur, quo diutur plicium aceumulaſſet. Si vero ad indul si | Í ergo criminis, ut dilumes?t, non ad ejus indulgentiam pluvia illa pertinere probat Itemilud a sAmbrofii,(Etfi fidesdefit, pæna fatisfacit,) non de ea fide intelligitur, de quadicitur, b [Fides fine operibus mortua eft:] fed deea, de quasApifio lns cait:[Omne,guod non eft ex fide;) id et, omne qud ft contra confèientiam| peccatum eſt.] Deest ergo fides, cum non fabest conſcientia peccati. Sed quia delia omnia nullus d in. telligit, est aliquando peccatum in homine, cujus non habet oo ſeientiam. Unde Apoſtolus e æt:[Nihil mihi confcius fum, fed non in hocjuftificatus fum.) Cujus ergo peccati destina ſetentia, ikiss pæna fi patienter feratur, fatifacits C relevat grin vatum: Quod autem in fine objicitur£,[Si fatisfa&io illa fuit, veniam impetravit;{i autem veniam non impe travit, ſatisfactio non fuit: ſi autem ſatisfactio non fiit adhuc ſibi pœna imponenda eſt,] non procedit argum ſaticfactio namg, est, dum ipfius caufa peccati exciditur, ſinggeſtionibus aditusnonindulgetur fed ejjus, fiultus non perapitut, r autem, cans um fite accedens zmpeditus peccato, quod non defèritur: perc ejus pœnitentia fuerit ſubſecuta: ficut ad la i regeneratsonis ſacramentum accipit, non tamen in Chrifto ren ute ſacramenti, quod perceperat, can rit veraci pænntenttm. C. XLV. Sicut etiam Auguftinus fèribitinlibra g de ænItentid. x Ium 4 eft credere,& noftra fides expoftulat„ut cum gratia Chriſti deftruxerit mala priora in homine, etiam remuneret bona:&, cùm deftruserit, quod uum non invenit amet& diligat bonum, quodetiam in pec- cante plantavit. g Paub aliter legitur in originali: fid Magifter habet fat m Gratianus.; renaſcetur autem vurt ſictio illa de c ejus C.-XLV; Ex hoe fenfu Hud etiam Hieronymi dium Uiit- tur ad cap.1, Aggis. pecca 81 gquando videris inter multa æ mala cpent tno torum facere quempiam nonnulla. quæ juſta ſun eft tam injuſtus Deus, ut proptet mala multa, paucorum obliviſcatur bonorum. 11 pars. Guanguam memoria bonorum ad prap 14 munerationem poffit referri: ficut Gregotius in homilia 3 6 divite& Lararo fèribit. ntem tie C. XLVII Avendum nobis eft, ut fi fortè aliquid boni dusi in præfenti feculo remunerationem aceiptsmus B fortè dicatur nobis,[Receperunt m mercedem fum fienim dives ifte aliquid boni egiffet, unde in r feculo remunerationem accepiffet, nequaquam ham eiĩ diceret, ¶ Recepiſti n bona inua ma. T LYNE. zem Joannes Chryſoſtomus homi pulum Antiochenum.: Uid ergò aa nemo videns yah CI erines habere, turbetur, Non ci pa tio malignitatis, neque virtutis: ac ſi aliquam p non gat, utaligua fit retributio vel malitiæ, vet v d tamen fecundùm quod dignum eh, fec imp aet uti quidam gufus judicii: ut qu? reſurrectio 4 d7 ad pte Peg:„e videmus ma- credunt,talibus doceantur. Quando itagte ri videnu lignum diteſcere, non ſubruamur,& ilic fup ; ona:ill bonum mala pati, non turbemur. L gews iie— — a Hab. 3. b Naum. 1. c al. vindicabit. d Suprà 23. 7 1 gus. hoctamen, èe Suentent. in glaſſa ordin. Deuteronomii 72. C apud beatum Grægorium Moral. lib. 78. cap. 12.$ Zlidorus dle Gummo bono, lsb. 3. cap. 2. g Sententiarum ibidem. Suprà 23. p}} i quafi.s. qurd ergo,$, guarar, h elui} orzg. 1 Numeror. 1s. k füpr ead. pluit Sent ibid, 1 Supraadif: tres fant: a Suprå ead. prima conſolatio. d Phalw. 16. e 1. Crinth. 4. f Sup"A +o de u gy 7 entia, c. Iꝶ. o g In libro de vera& Falſa pœniten a pra L diflas. infia difi.s.-confideret, 1 oeme pR ta opera loria. 1 Inhomil gg habetur feutentit,“ SIr per b lacob.© Roman. 1 ` ima confolatit ra, proma Conj?" n Luc.id. plida T 4i

1077 De Pœnitentia, Diſtinctio NV. 1078 plicia. Eſt& alia ratio: quia non poteſt malus in omni- bus malus eſſe, ſed habet aliqua bona: neque bonus in omnibus eſſe bonus, ſed habet aliqua peccata. Cum er- g0 ptoſperitatem malus habet, malo capitis fui eft.. Cùm enim proillis paucisbonis retributionem hic accipit, il- lic jam pleniùs punietur. Potesk a ctiam referriamemoria lonorum all miuorem pœnam habendam, ut bona, qua inter multa mala-fiunt, non proficiant ad prafèntis vita, vel futuræ præmium obtinendum, ſed ad tolerabilius extremi judicii fupplicium fube m: ficut de fidel cateringua fine charitate habentur. ©. XLIX. Auguſtinus ſcrilit in lilro de patientia,.zb. @I quis 4 autem nonhabens charitatem, quæ pertinet ad nnitatem fpiritůs,& vinculum pacis, quo catholica Ecclefia congregata connectitur, in aliquo ſchiſmate con. ſtitutus, ne Chriſtum neget, patitur t lationes, angu- ſtias, famem, ſitim e, nuditatem, perſecutionem, pericu- la, carceres, vinçula, tormenta, gladium, vel fammas, vel beſtias, vel ipſam crucemtimore gehennæ d,& ignis eterni, nullo modo ifta culpanda funt; imò verò.& hec laudanda patientia eft:(Non enim dicere poterimus,me- liùs ei fuiffet,ut Chriftum negando-.nihil eorā pateretur, quæ paſſus eſt confitendo:)ſed exiſtimandum, fortaſſe to- lerabilius ei futurum judicium, quam ſi Chriſtũ negando cuncta illa vitaret. Unde& illud, quod ait e Apoſto- lus:[si tradidero Corpus MEUM, dt ardęeam, charitatem autem non habuero; mhil mihi prodest) nihil prodeffe intelligitur ad regnumcolorum obtinendum, nonad extremi judi- cii tolerabilius fupplicium fubeundum, g7 fupra, cap. 23. & Hæc propter charitatem dicta fint; fine qua in nobis non poteftefle vera pænitentia f: quiain bonis charitas Dei eſt, quæ tolerat omnia 12 pars. Pænitentia ergo, ut e& Pbramiſlis apparet, nulli in Peccateherſeueranti utilis eti non tamen alicui deneganda eòte quia ſentiet fiut atag pœnitentiæ um ejus, cum alterius criminis pœnetentiam egerit. Sig i; efinitio, Č catera a ta gant eum agere pænitentiam, gui perfe delicet fibi(on f uéluofam. q Illud autem Ambrofii g:[Pænitentia. femel pata, nec verè celebrata,& fructum prioris auf ufum fequentişs amittit,] 4e fl confènantes ne- acedentis, amittit(quia veniam, guam im ntempiſit] C ufam feguentis auſert, ſecundum con guarundam Ec 1 guas pænitentia fòler ratur. Deh dem pænitentia ilud ætiami eſt h ſecundus locus pœnitentiæ.] C. I. Deinde in libro Eſalmorum Auguſtinus a aft ad hſalmum iob. ad quod vocatus eſt, neuillo mo- do ad eum vel fua præterita, vel parentum iniqui- tas pertineret. Sed-quia non tenuit adoptionem in fa- mila Dei,- iniquitatem vetufti generis potiùs elegit, rediit iniquitas patrum ejus in confpećŝtu Domini, ut ineo etiam ipfa: puniretur,& peccatum matris ejus non deleretur. Frem Rabantis. G Tradidit C eum tortos ribis&.] Conſiderandum eſt, quòd dicit:[univerfuns debitum:] quia non ſolùm peccata, quæ poſt baptiſmum homo egit, reputabuntur ei ad pœnam,verùm etiam pec- cata originalia, quæ in baptiſmo ei dimiſſa ſunt. C. II. Isem Gregorius lib. q. ialog. c60. Corn d exdiĉtis Evangelii, quòd fi hoc, quod in nosdelinquitur, ex corde non dimittimus,& iHu rursùs exigitur, quod nobis jam per pæœnitentiam dimil- ſum fuiſſe gaudebamus. C. III. Irem Augukinus in homilia 1. de verbis Domini. Iit e Dominus: ¶ Dimite f& dimittuntur tibie ſi ego prior dimiſi, dimitte vel poſteà. Nam ſi non dimiſeris, revocabo te,& quicquid tibĩ dimiſeram, re- plicabo tibi C. IV. Item abidem. g Uik divini beneficii oblitus fuas vuit vindicarein- jurias, non ſolum de futuris peccatis veniam non- me- rebitur: ſed etiam præterita, quæ jam ſibi dimiſſa crede- bat, ad vindictam ei replicabuntur. C. V. Ttem Beda ſaer Lucam, lil. Rrc. b. Evertar in domum meam, unde exivi. Timendus weft ifte verficulussnon exponendus: ne culpa, quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos Vacan- tes opptimat Co PL Idem shedeme. K enim poſt baptiſma, ſive pravitas hæ- retica, feu mundana cupiditas arripuerit, mox o- mnium pꝓroſternet in ima vitiorum. C. VH. lem Auguſtinus in libro quaſtianum Deuterono- mii, quaft: q2. Eccatum, quod ex Adam contrahitur”? temporali- DISTINCTIO Iy. nultorum auctoritaribu AÆnitentiam è celebrari, Ó peccata vere dimitti „4 ei gui aliquandoin crimenrecafarus est: peccata dimija redeant? Hujus quaft fententia, aliis aſſerenti s, alitis contra negantibus peccata fi dimiſſa ulterids replicari ad pœnam. Quid autem peccata f d uarHtuUurT an tonis diverfò net emoriam redeat iniquitas pa ter redditur: quia emnes propter hoc moriuntur, non autem in æternumeis, qui fuerint per gratiam ſpiritali- ter regenerati, in eaque permanſerint uſque in finem. 2 Pars. Eorum m- verd, qui he fequuntur, aa lit dicunt,guod peccata reditura adum juflitiama ſed non ſocundum prafèientiam: ficut nomi trò abser unt, erunt ſeriptæ in libro vitæ hpropter juſtini am, cui Agſar- vicbant, non fecundum præſcientiam, qua in numero ſaluandorum eos non habebat. Sic à tatere n Dei dicuntur mille caſuri,& de- cem millia à dextris ejts, quos tamen diuina præſcientia nuñgud [uisadnumeraverat. Pinc erram Dominus ast O` Mojf:[Si quis peccaverit ante me, delebo eum de libro vitæ$] diſcipilorum, qui re- Jut ſecun- arum prima| dým juflitiamjudidis ille peccando dicatur deleri, qui fecundim ——— 1 illa Evangelis:[Servei nequam, narum,| orio. e Cor.. f pati j! era letio. g Sent. 4. diſt i& ſüipr eAd infalicibus, h Su .dift.so fi quis potest, Hu- Lode S Viil...de Sacr..igc.g. i Hugo l. 2. de fac: paj. c, fin. Sent. difez, k Pfalio8. 1 Manh. 18 b Ephefs. c abest ab orige. d al. gehen- a Et Profper. ibid. b pfe] orig C Huntent. J. diſtinct. 25. d` Sentent, ibid e Dicit 1lli Peus:] orig. f Lue.€. g Sententia, non verba. h Sentent. ibid. i Sentent. ꝛbid. K al. Quemcunque: Sentem skid.“| al trahitur. m Beatus Armbrofins lib. g. comi in cpiſt. ad Romanos, in illa verba,| Iacob dilext\ d glffa ordin. ibrdem{ ut oſtenderet divitias.] n Prga o- Exod.zz. p méo.] org. Mm 2

Cauſa XXX III. Quæſt. J II. 1089 o9 Decreti 2. Pars. praſcientiam nunguam fuerat adſcripts. Hinc Auguſtinus in cpiſtola 1 adl(orintpios: a LSed non in pluribus eorum be- neplacitum eft Deo,) erf in aliquibus, Communia omnibus funt omnia facramenta, fèd non communi gratia: ita é nunc ba- prifinus est communis, ſed non virtus baptiſimi.] 1 In epiſtola ad Corinthios:] Hac ſunt apud Bedam 1n eomm, c. 10. epift. 1. ad Cor. ex B. Auguſtino in Hſal. 27.& copiofins spud illos exponuntur.; i 3 pars. Verum hoc de fite accedentibus, vel de hisqut extra Ecclefiam baptizantur, intelligitur: qui facramenti quidem inte- gritatem accipiunt, virtutem vero ejas minime aſſequuntur. Par- vulis verd vel adultis plenå fide accedentibus omnia D peecata remittuntur, etſi aliquando receſſuri à bono in malam vitam ſint Fntturi. C VYHL Unde Auguftinus in libro de correptione È gra- tia, cap. 8. Gg. I c ex bono in malum deficiente bonã voluntate oo, refpondeant, fi poffunt, cur illos Deus, cùm fideliter& piè viverent, non tunc de vitæ hujus periculisrapuit, ne malitia d mutaret intellectum co- rum, aut ne fictio deciperet animas corum? Utrù m hoc in poteftate non habuit?an eorū mala futura nefcivit? Nem- pe nihil horum niſi perverſiſſimè atque inſaniſſimè di- citur. Cur ergò non fecit? Reſpondeant, qui nos irrident, quando in talibus rebus exclamamus:[Quam€ mfr- tabilta funt judicia ejus,& inveſtigabiles vie ejus.] Ne- que enim hoc non donat Deus,quibus voluerit: aut vero Scriptura illa mentitur, quæ de morte velut immatura hominis jufti ait: f[Raprus eft, ne malitia mutaret ine zelleđum ejus, aut ne filio deciperet animam ejns.) Cur igitur hoc tam magnum beneficium aliis dat, aliis non dat Deus? apud g quem non eft iniquitas, neque ac- eptio perſonarum,& in cujus poteftate eft, quamdiu quiſque in hac vita maneat, quæ tentatio dicta eſt ſuper terram? Sieut ergò coguntur fateri, donum Dei eſſe, ut finiat homo vitam iftam, antequam ex bono mutetur in malum: cur autemaliis donetur, aliis non donetur, ignorant;ita donum Dei effe in bono perfeverantiam fe- ecundùm Scripturas(de quibus teftimonia multa jam po- ſui)fateantur nobifcum,& cur aliis detur,aliisnon detur, fine murmure adyersùs Deum dignentur ignorare’ no- biſcum. Nec b nos moveat, quòd filiis fuis quibufdam Deus non dat iftam perfeverantiam. Abfit enim,ut ita eſſet, ſi de illis prædeſtinatis eſſent,& ſecundum propo- fitum vocatis, qui verè funt filii promiffionis. Nam ifti, cùm piè vivunt, dicuntur filii Dei; fed quoniam victu- ri funt impiè, ĝin eadem impietate morituri,non eos di- cit filios Dei præfcientia Dei. Suntenim filii Dei, qui nondum funt nobis,& funt jam Deo: de quibus ait Evangeliſta à Joannes:[quia IESUS erat moriturus pro gente, É non tantum pro gente, fèd etiam, ut filos Dei di- Herſos congregaret in unum:| quod utique credendo fu- turi crant per Evangelii prædicationem:& tamen ans tequam eſſet factum, jam filii Dei erant in memoriali pa- tris ſui inconcuſsã ſtabilitate conſcripti. Et ſunt rursds quidam, qui filii Dei propter ſuſceptam vel temporali- ter gratiam dicuntur à nobis, nec fùnt tamen Deo: de quibus ait idem k, Joannes:[ Ex nobis exierunt, fec non erant ex nobis: quod F faifent ex. nobis, permanfifent utique nobiftum:] non ait, ex nobis exierunt, fed quia non manſerunt nobiſcum, jam non ſunt ex nobis: ve- rùm ait:[ex nobis exierunt, fèd non erant ex nobis] hoc eft ê quando videbantur ex l nobis, non erant ex kobi Et tanquam ei diceretur, unde id oſtendis?[Quod fi fuif: Sent, inquit, ex nobis, permanfifentutique nobiftum,] Filio" rum Dei vox eſt: Joannes loquitur in filiis Dei praci puo loco conftitutus. Cùmergò filii Dei dicunt de his, qui perfeverantiam non habuerunt,[ex nobis exierunts fed non erant ex nobis:]& addunt,[quod fi fuif e nobis, permanfiſſent utique nebiſcum:] quid aliud dicutt, nifi non erant filii, etiam quando erant in profeffionty & nomine filiorum? non quia juftitiam fimulaverunt, fed quiain ea non permanferunt. Neque enim ait,nam ſi fuiſſent ex nobis, veram, non fictam juſtitiam tenulſ fent utique'nobifcum: fed[A fuifent, inquit, ex nbis permanfifent ntsque nobifium.] In a bono illos volebat proculdubiò permanere; erant itaque in bono, fd quiain eo non permanſerunt, id eſt, non uſque in finem perfeveraverunt, non erant, inquit, ex nobis,& quando erant nobiſcam: hoc eſt, non erant ex numero filiotum, & quando erant in fide filiorum: quoniam, qui vei fł lii ſunt, præſciti& prædeſtinati, funt conformesimagi nis filii ejus,& ſecundum ptopoſitum vocati ſunt, ute- lecti eſſent. Non enim perit filius promiſſionis,ſed filius perditionis. Fuerunt ergòifti ex multitudine vocato- rum; ex electorum autem paucitate non fuerunt. Non igitur filiis fuis prædeftinatis Deus perfeverantiam non dedit. Haberent enim eam, fi in eo filiorum numeroet fent:& quid haberent, quod non accepiſſent, ſecundum Apoftolicam&, veramģue fententiam? Ac pet hoc tales filii, filio Chrifto dati effent,guemadmodum ad patrem dicit ipfe,[u2 c omne, quod dediſti mihi, nn perea habeat vitam aternam, Hi ergò Chrifto inte dari, qui ordinati funt in vitam æternam. Iph prædeſtinati,& fecundùm propofitum vocati, quorum nullus d perit: ac per hoc nullus corumex bono inma- lum mutatus finit hanc vitam: quoniam fic ef ordin tue,& ideò Chrifto datus, ut non pereat, fed habest vi- tam æternam. Et rursùs, quos dicimus inimicos ejus, vel parvulos filios inimicorumejus, quocunque eorum fic regeneraturus eft, utin ea fide, qug per dilectionem operatur, hanc vitam finiant: jam& antequam hocfiat, in illa prædeftinatione funt filii ejus,& dati fant Cani- fto filio ejus» ut non pereant, fed habeant vitam aiet nam. Denique ipfe Salvator:(S; e manfrituingutk, M verbo meo, verè diſcipuli mei efis,| Nunquid in his cone putánduseft Judas, qui non manfit in verbo ejus? Nute quid in his computandi funt illi, de quibus Evangelium ſic loquitur? ubi Dominus ùm commendallet mandie candam carnem fuam,& bibendum fangwnem faum, ait f Evangelifta:[Hac dixit in fimagagadoeens Aa Multi ergo audientes ex difèipulis ejus, dixerunt: iea P Ik fermo, quis potest eum andire? Sciens autem 1* SY s i metipfam, guia murmurabant de hoc difiipus ejts, Giwi Hoc vos fiandalizat? Sı ergo videriti filium k ge tem, ubi erat prins? Spiritus eh gui vivificat: caro ai hominis aftendet i pretu C. prodest quicquam Verba, qua ego heutus fum me j ai ji j} p p i, gu dunt. Serebat enk vita funt Sed funt quidam ex Vobis, qus non cre dy R ab initio lefas, qui effent credentes, er qus traditurus g eil é dicebat: Propterea dixi vobis guia nemo venit aimh; f ei datumā patre meo.Ex hoc multi difëipulorum ejt a v ildi trò,& jam non cum ilo ambulabant.] Nunquid i 8 i A fcipuli appellati funt,loquente Evangelio?& ee erant verè diſcipuli, quia non manſerunt in ge fecundùm id, quod ait:[Si manfèritis inork diſeipuli mei eſtis.] Quia ergd non habuerunt Pe- pa tiam, ſicut non verè qiſcipuli Chriſti: ita nec fuerunt, etiam quando effe videbantur a i“los& tur. Appellamus ergò nos& electos Chriſii moi a m Dame maare ps 4Cr. 10. Sent. gedif. g. b alomnind. c Deiis enim Herimus, qui perſeverantiam bonitatis non habent, ſed eꝶ bo- éc. orig. d Sapp. e Rem. I. f Sab.4. g Iob,7. 7 PF: z ia.9.edd..hant. ſocietatem. à lanar K I. loan. a. A fiha h l i ata erf. in bont a Supra eåd. de pænitentia, difinë.2i Ap m nule b zr.g. c banó. d fipr difit de pantentih ims eorum. ¢ lans f bané g lan$ pa

ectomm alten fuis pras arent enim am, d haberent, uoin ut© omne, Ghi atemam, Hit nati funtin ,& fecundàn rit; ac permo 1081 De Poœnitentia, Diſtinctio IV. Dei Hlios: quia ſic appellandi ſunt, quos regenetatos piè vivere cernimus. Sed tune verè funt, quod appel- Jantur, fi manferintineo, propter quod fic appellan- tur. Si autem perſeverantiam non habent, id eſt, in eo, quod cœperunt eſſe, non manent, non verè appellan- tur, quod appellantur,& non ſunt. Apud eum enim hoc non funt, cui notum eft, quod futuri funt, id eft, èx bonis mali. Enis hu ſus auctoritatit eorum ſententia i peccata dicunt remitti fecundum jufistiam,€ nonj s fateantur peccata redire, ta- prafiientiam. Alii verd, quanti 4 men fèn per baptifina„fèu per pænitentiam affer untomnino peccata remitti, G plenå fide accedentem ad lavacrum renafii non agua d etiam Spiritu Santo: Of poflea peccaturus fit, de- tem, etfi aliquando recafurus fit, tamen tempore fue m, fed mum pænite pænitentie ita perfette expiatum affirmant, ut ff $ n indentret eternam., d ldem au rum ſententicæ, ej rincipium conſentit. Cum enim 9 onem roponat, guare os ad mortem, cam fidelite pre ent, non tune de vita nitne målitia mutaret intelleétum eorum, ;\ o decsperet animas eorum, cum de immatura morte pra- ura dicat: a[ Raptus ef, ne malitia muta- cundam juflitiam ,gu riam fèribt, est ad vitam præor- C. IX. Unde Apoftolus in epiftola ad Ephefioss cap.1. piris Deus,& pater Domininoftri Jefu Chrifti,| qui benedixit nos in omni benedictione fpirituali, in cœleftibus-in Chrifto Jefu: ficut elegit nos in ipfo ante conſtitutionem mundi, ut eſſemus ſancti& imma- nos in adoptionem filiorum per Jeſum Chriſtum, in ipfum».; Similiter fecundum práftientiam deleri, est ad mortem, nonad vitam praſciri: quod& apſum ab aterno fatumest. Unde Domt- nus in Ruangelis: ¶ Qui credit in me, habet vitam æter- nam: qui autem non credit, jam judicatus eſt.] Hin etiam Auguftinus art. Ovit b Dominus, qui funt ejus.] Ex his nemo fe- ducitur, Nondum apparuit judicium, fed jam fa- Lum eft, ei,cap..unde citat B nt in gloſſe ordi; ni in glofa ordin i QJna vit, dicene diſepulis: f In 6 domopatrisr nſiones multæ ſunt: ſi quò minus, dixiffem vobis;quia vado parare vobis locum:& fi abie- x10,& paravero vobis locum, iterùm venio,& accipiam vos ad meipſum, ut ubi ego ſum,& vos ſitis.] dicens:[In domo patris mei manſiones multæ ſunt: ſi quò minus dixiſſem vobis, quia vado parare vobis locum:] Mendu eos, quibus loguebatur,fèriptos in libro vite, hradeſtinatione. Snb. jiclens,[ fi abiero,& paravero vobis locum,&c,] offendst eos adhuc effe firibendos oberatione. a Sapio D 2 Timoah.a. c Ioan. tg. | aliqua parare. Quia verò nondum fant in operatio! C. XI Hinc etiam Auguftinus in ejufdem 2 loct explanatione ait, N domo patris mei manſiones multæ ſunt.] Domus Dei, templum Dei, regnum Dei, regnum cœlorum, ſunt homines juſti: in quibus ſunt multæ differentiæ inter ſe,& hæ ſunt manſiones ipſius domùs. Hæ autem jam paratæ funt in prædeftinatione, ficut ait é Apoftolus, [ Qui elegit nos ante mundi conftitutionem| prædeftinando» parando c autē in operatione. Unde d[Quos pradefti= navit, hos C vocavit,|& juſtificavit,& magnificavit. Et fe- cundum hoc dicitur e: ¶ Fecit Deus, qua futura ſumt,] id eſt, quæ facturus eſt.& ind.[G Si quo minus,] confir- mat eſſe: quia ſi non eſſent, dixiſſet, ibo& parabo, id eſt, prædeſtinabo. Sed quia jam ibi ſunt, non eſt op. NC addit:[& f abiero,&r paravero.| Abiens, fed non re- linquens, parat: quia fubtrahit fe,& latet: ut fit fides, quæ non eft de te vifa:& inde eft meritum fidei. ¶ Ex hac vivit juſtus,& mundatur ei cor, dum peregrinatur, & in ea deſideratur, quod nondum habetur. Et hæc eſt præparatio manſionis: quia ſic parat nos ſibi,& fe no- bis, ut maneat in nobis,& nos in eo, quantùm quiſque erit particeps ejus plùs, vel minũs pro diverſitate merito- rum. Et hæc multitudo manſionum eſt 1. g S entia quidem hujus capitis eft in tra&.68. in Ioannem: Jèd ipfa verba in Slaſſa ordinaria ad cap. ig. loannis,(7 ex ea Jint nonnulla emendata. 1$ Manionumeft.] Sequebatur, Item, guafi hic cte taretur alter locus‘beati Auguftini, aut glofa. Abest autem à plerifque manufèriptis, Nam qua fèguuntur, videntur effe iin confpeđtu ejusin charitate: qui prædeftinavit|; Gratiani Secuni | amm julftetiam deletur, qui gratid ſubtractd, ea operars | permittitur, quibus eternam damnationem meretur, Hinc Pro- | pheta£ loquens ex perfona Chrifti ait:( Deleantur delibro | viventium,] boc esf, fubtrahatur eis gratia, qua fubiraltá, iiin | H ndum vitiorumdeinde in eternam damnat ionem præcipiten- [& cum juftis non feribantur,] ża est, non apponatur eie gratıaquú fiant digni aternā falute. Sie itaque peccata ſecundum Praſctentiam remittuntur, cnm ab aterno gratia praeparatur, qua vocatus juflificerur, jufificatus tandem eternaliter gloriſicetur. Se- eundum juſtitiam verd peccata remittuntur, cùm vel baptina pienå fide accipitur, vel penitantia toto corde celebratur: qua rae mmifio dr ipfa fecundum praftientiam non inconvenienter fieri dicia tur. Ut enim ex premiffa autoritate Apoftoli datur intelligi dus ſunt præordinationes: und, guå quifque preordinatur bhicad jufti- tiam Q remifronem peccatorum percipiendam: altera, qua alia guis predeflinatur ad vitan aternam in futuro obtinendam, Haa rum efedus funt prafens juflificatio é~ futura glorificatio: gue omnia in præmiſſa auctoritate convenienter diſtinguuntur. Prima enim Pradeſtinatio, qud præordinantur ad praſentem juſtiti am, de- finatur, cum dicitur,{ Sicut elegit nos in ipfo ante mundi conftitutionem,&c.] cujus efeltus infia fupponitur,[inqua gratificavit nos in dilecto filio fuo,&.} Secunda praordie nario ibi offenditur,[ qui prædeftinayit nos in adoptionem filiorum,&c.] Ejus e Tus pramiititur, dum dicitur y [qui benedixit nos in omni benedictione,&.] Ha duaæ Præordinationes,{~ earum ef vitus-rta fè habent, ut prima,&- ejus eſſectuß naturd præcedant,& lege conſequendi inferantur. S⸗ enim aliquis praordinatus t ad vitam, confèquenter infertur,ergò Pradeſtinatus est ad juftitiam:€ ff conſequitur vitam æternam, ergo confècutus est juflitiam fed non convertitur. Unde multi para ticipes funt pri ma praordnationis i ejus effectus, ad quos fècundas a Tratt 68. in Toan. c. 14. O ibi glok. ordinarsa. b Epheſot. c al paranda funt im d Roms. e Efa.4i. O g4 Glofi ibid.£ Pfal. 68. .— Mm 3

1083 Decreti 2. Pars: vel ejns efelus minimè pertinere probantur. Hixta hane diſtin- Gionom intelligenda eſt auctoritas illa Icamis a: ¶ Exierunt ex nobis: ſed non erant ex nobis. Nam ſi fuiſſent ex nobis, manſiſſent utique nobiſcum.] ¶ Ex nobis, inquit, exie- unt,) id esT, à noftra ſocienate receſſeruns, qud prima præordina- tionis, C ejus eſfecluss nobiſcum participeserant:[ fed non erant ex nobis,] ¿d eff fecunda praordinationis,& ejus efettus focieta- tem nobifium non inierant. Quod exeo videri potest:quia fi fuif Sent ex nobis, id est, fi illius præordimationis noliſcum participes eſ Sent, manfifent utique nobifium id est, a focietate efeitus ejus pra- ordinationis, guam nobifium contraxerant non recefiffent. Si e- nim ad ſecundam præordinationem utrumque referretur, non con- wenienter illud inferretur,[manfiffent:] imò cæpifent utique nobiſeum eſſe. Si verò ad primam, falfa effet propofitio,| fi fuif- fent ex nobis,&.] Multi enim præ ſentis juſtitia& ſanbtitatis participes fiunt, qui tamen inea non perfèverant.‘Unde Dominus aizin Evangelio b:[ Non qui cœperit, fed qui perſevera- erit uſque in finem, hic falvus erit.] C. XII. 1 É ER SE quis folo nomene,€ profefione, non autem rei veritate àdamnandis dicat contrahi, ejusdem aulloritatis teflimonie convincitur, De his enim, qui prima,non f ordinationis fant participes,ait:©[ Nec nos moveat, quòd filiis fuis quibufdamDeus non dat iftam perfeverantiam. Abfitenim, utita effet, fi de illis prædeſtinatis eſſent,] Ccatera, qaa in eadem autoritate fùprà continentur, Oves name quede quibus in Evangelio Dominus ait:[ Et, d aliasovesha- beo, qua non funt ex hoc ovili,]& filii, dequibus Ivan- nes€ ait:[ ut filios Dei, qui erant diſperſi, congregaret in unum,) zża praſeientid erant oves, d filii,ut qualitate praſen- zdium, non ſpecie I tantum, fèd etiam ante Des oculos eflent filii ára& perditsonis aterne, Unde Apoflolus f non ait, videbamur efe fed[ eramus, inquit,& nos naturå filii iræ.] Necait, re- putabamıns ab hominibus, fid| g fuiftis aliquando tene- brz, nunc autem lux in Domino.} Def quoque fèribens ad Timotheum, nonait: h videbar, fèd[ fui perfecutor,& bla- ſphemus,& contumeliofus: nunc autem fum mifericor- diam conſecutus.] Omnes quoque, qui in Chriſto renaſcuntur, Ó qui ejus fanguine à drabolo redimuntur, prins ex Adam pecca- dores nafiuntur, dr diabolica fèrvituti obnoxii. Sicut ergo iftis quamvis fint futuri filii Dei, tamen prins fun filii diaboli:fichi, de quibus fermo habetur,quāvis recedendo à juflitia fint futur 3 perditionis aeterna, cum tamen pie dr fideliter vivunt, vere funi A 4 A lii Dei,& juſti,& etern bea ait: À cumv dapre- line digni. Unde autoritas non sderentur pie ér fideliter vivere, fèd[ cùm piè& fideliter viverent.] Nec veraciter à bono in malum commuta- rentur, quinungu. amn Veraciter boni fuerunt. Dominus qog ï ait per Ezechielem k: S averterit fè juffus a juflitsa fúa, q videbatur habere, fèd[ fua,] /cilicet, quam veraciter habet. Quod autem in cadem 1 auctoritate ſequitur[ Non erant in nu- mero filiorum, quando erant in profeffione filiorum,] šta intelligendum est, Filii Dei duobus modis appelantur 2. Di suntur filii Der, participatione kareditatis aterna, ficut Ioannes ait mn Evangel: m[ Quotquot crediderunt in eum, dedit eis poteftatem filios Dei fieri.] Er Apofolus în Epiflola ad Romanos: n[ Expeđatio creatnræ revelationem filio. rum Dei expectat.]& infia.[ Ipfa creatura liberabiturà fervitute corruptionis in libertatem gloriæ filiorum Dei] Ó infià:[ Ipfi intra nos gemimus, adoptionem fi- lorum- Dei expectantes.) Hinc etiam Auguftinus eadem ver- Ca Apoftoli exponens, ait: Modo 3 tantùm creatura, cùm nondum filiorum forma perfecta.] Hoc ergo modo non funt filii Dei, nifi partiapes aterna beatitudinis, Inpraſenti am di- suntur filii tribws modis, vel pradeftinatione tantèm(ficut ii, de à banz. b Matth. 10, c al Augufiinus ait fup eâd.cap, fex bono. d Ioan. 10. eJoan. f Epheſiæ. g Ephefis. h Timoth.. i fap.ead fi ex bono. K Exech. 19 1 fip.eâd. fien bono m oani D Rih a Caufa XXXIII Ourft. III. 1084 quibus oannes ait: a[ utfilios Dei, qui difperfi erants &.]) vel pradeftinatione,€ fpe aterna beatitudinis(ficut iliy | quibus Dominusait, b{Filioli adhuc modicum vobiftum ſum.]) vel mertto fidei,& præſentid juſtitis, non autem prade- ſtinatione claritatis aterna: ficut hi, de quibns Dominus ait: c [ Si dereliquerint filii ejus legem meam,& in judiciis meis non ambulaverint,&.] Hr ergo, dequibus inprafenti agitur, filii funt merito fidei, C prafèntis juffitie, non fint antem filii adoptionis aterna. Quiergo peccata dimiffa fate cundum juſtitiam,& non ſocundùm praſcientiam ceffè eT ut confiteantur: ficut falvandis peccata fè tiam ad eternam damnationem imputantur ſcientiam quia dr illis à bono in malum dej plicabuntur s plicium:& his ufque in finem in bono perfive- [aeternam.) rantibus, nulla i abuntur ad pænam| a odicibus caput jundtum ſuperiori. Sunt Nam is appellantur.] In vulg [uno modo appellantur in futuro,altero in pi triplex eſ g bus etiame g bfunt ab omnibus manuferiptis„i a itionibus. JModo tantùm creatura,|Zu labro 6. quaſtionum, post alia hak hac: Et ipfa itaque creatura, id eft, quæ nondum vocatur filiorum forma perfeta, fe tùm vocatur czeatura,liberabitur,8c. qua refern in epift. ad Rom, cap. 8. Sed apud gloffam ibidem habenti verba, qua apud Gratianum. ntur a $ pars. Qui autem] deunt, auctoritate Gregorii& Profperi fèntentian fuam confirmare conantur, C. XIII. Ait enim Gregorius in Moralibus, lib. i. cap. 2 j 2 j Uid eft, quod filiis, ac nepotibas:] Peccatum originale à Patr himus,& niſi per gratiam baptiſmi falyamur, entum culpam portamus: quia unum adhue cu ſumus. Reddit iniquitatem patrum filiis e, p pa parentis ex or:ginali peccato anima polluitur pro- s. Et rursùm non reddit, iniquitatem filiis f, quia cùm ab originali culpa per baptiſmum liberamur, non jam parentum culpas, fed quas ipfi committimus, ħa- bemus. g Verba ipfa hujus capitis funt zn glofa ordinaria ad cap. I4 Exod. ex Gregor. in loco indicato: es zna glofa fùnthic nonnulla emendata, itur:[ Qui reddis iniquitatem Patrum C. XIV. Honibus Proſperi ad ſicundam objectionem Gallo- LEem inreſ rum. Ui recedit à Chrifto,& alienus à gratia finit hane vitam, quid nifi in perditionem cadit? fed non in id, quod remiffum eft, recidit: necin originali o damnabitur: qui tamen propter poftrema crimina 1a morte afficietur, quæ ei propter illa, quæ dimiſla ſunt, debebatur. 1$ Propter poftrema crimina] Addita junt hac ex ori- ginali: quibus fententsa valde illuſtratur. Finis hujus aučoritatis principio contraire vide nim aliud est, dimiffa peccata redire, vel inorigt y mnari, quam pænam peccato debitam post ejuflem PENI PERAR excipere. Auctoritates verò fibi contrarias Aſſertores ſiijus ſenten. tia ita determinant: pecsata dim edire dieuntur,gura quifquis — a Dan, b loans. c Pſal.Is. d abeſt à pleriſque ma- Negue è= 1 peccato da- nufèript, e in filiin.£ in filis. firpr.€ mflr EMA e

ntr]As ccatodt — 1085 De Pœnitentia, Diſtinctie IV. 1086 post acceptam remiſſionempeccatonuin ad vomaum redierit, tanto gravius punietur, quanto magis benignitate Dei abiuſus ſingulorum temifsonis accepta ingratus extitit. E! 6 pats, Peram ila ſententia favorabilior videtur:quia plu- 61b4, roboratur atiltoritatibus,& evidentiori ratione firmatur, Ut enim Dominus ait per ETechielemnc.. C. XV., 8¹ averterit à ſe juſtus àjuſtitia ſua,& fecerit iniqui- Otatem ſecundum omnes abominationes, quas operari folet impius, nunquid vivet? omnes juſtitiæ, quas fece- rat, non recordabuntur: in peccato ſuo morietur,& non erunt in memoria juſtitiæ ejus, quas fecit. C. XVI. Tem Gregorius b sn explanatione ejus- dem loci. Oc nobis maximè confiderandum eſt, quiacùm ma- la committimus, ſime cauſa ad memoriam bona no- ſtra trauſacta revocamus, quoniam in perpetratione ma- lorum nulla debet effe fiducia bonorum præteritorum. C. XVIIL Idem in homil.4. ad.1,Ezech. o quippe facculo aliunde exitquod aliunde titur o quia indiſcretæ mentes mercedem, opere acquiritur, non afpiciunt quomodo opere perdatur. C. XVIII. Lem Fetrus in epeſt.2..æ. Lrefugientes coinquinationes mundi in cognitione Domini noftri,& Salvatoris Jefu Chrifti, hisrursùs implicati ſuperantur, facta ſunt eis poſteriora deteriora prioribus. Meliùs enim erat illis non cognofcere viam» juſtitię, quam poſt agnitionem retrorſum converti ab eo, guodillis traditum cft fanéto mandato. C. XIX. Palus gusquefiribens ad Hebreos ast, cap. h. Ntermittentes inchoationis Chriſti ſermonem, ad per- feramur, non rursũs jacĩentes fundamentum pœnitentiæ ob operibus mortuis. ` Dicens opera mortua, priora bona fignificat Apoftolus» qua per fequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona zrrita fecerunt. Hac, ficut peccando fiunt irrita, ita per pænitentiam re- viviſcunt,& ad meritum æterna beatitudinis fingula predęffe encit- piunt, etiam illa,qha peccatis inveniuntur admifla, Unde Auguft- nus:| Pium eft d credere,&.] ér Hieronymus:[ Non e eſt injuſtusDeus,&.].-Aypoſtolus etiam ſcribens ad Hebraancuſn fidem, dr diletFionem, dr bona operá eorum breviter commemorafo ſet, horum omnium mercedem, quam amifèrant peccando post pæ- nitentizm a Domino eos rec epturos ofendit, Porro, qui per Prophe 1ã dixit: f ¶ Si averterit ſe juſtusꝭ juſtitia ſua:JHe per eun dem Prophetã promiſit g, dicens:{Si impius egerit pœniten tiam ab omnibus peccatis ſuis, quæ operatus eſt,& cuſto- univerfa præcepta mea,& fecerit judicium& jufti- vivet,& non morietur: omnium iniquitatum ejus, quas operatus eſt, non recordabor: in juſtitia fna, quam operatus eſt, vivet.] h Elas quoque Hiael per Aff- rios captiv eris idololatria peccatum Dominus per Ofèe im- properat eccatum quod Moyfè fupplicante patribus faerat di- milum, hoc infiliis revixife oftendit, dicens, C XXa & eis, quoniam xeceſſerunt à me: vaſtabuntur, quia prævaticati ſunt in me. Et ego redemi eos,& ipſi locuti ſunt contra me mendacia:& non clamaverunt ad me in corde fuo: fed ululabant in cubilibus ſuis: ſu- per triticum& yinum ruminabant:& receſſerunt à me tam & ego erudivi eos,& confortavibrachia eorum,& in me cogitaverunt malitiam: reverfi ſunt ut eſſent abſque ju · go, facti ſunt quaſi arcus doloſus: cadent in gladio Prin- cipes sorum à furore linguæ fug. 7 pars.„Antigua peccata parentum filiis smpreperat firs mao diuinus: dr proptereà Principes eorum in gladio cafùros pradia cit. Sed per eundem Prophetam a contrà Domine fè facere oflena dit, dicens, C. XXL E fortè dicant in cordibus ſuis, omnem malitiam eorum me recordatum: nunc circumdederunt cos adinventiones ſuæ: coram facie mea factæ ſunt. C. XXII. Irem Hieronymus ad c. 7, Ofèss C% ita puniantur, necogitent,quòd pro veteribus peccatis Patrum puniam eos: quia nunc, id eſt, in præſenti, pro malitiis ſuis, quas invenerunt, circumdati ſunt pœn:& mala eorum, ſicut putant, non poſſunt me laterè: ſed potiùs ipſæ adinventiones apertæ ſunt coram facie mea, quæ omnia clarè videt. G Sententia hujus capituli est quidem in commentariis B. Hita ronymi in:.Ofèa: fed propria verba funt in glofa interlinears ikse dem ad ea verba, ne fortè dicant in cordibus. C. XXIIL Idem ibidem. Hn non poffunt vetera peccata contra Deum caufari, cùm antiquis operibus addant novam im- pietatem,& fuis ligentur peccatis:& cùm Deum celare fe putant, oculos ejus vitare non poffunt:quia b vultus Domini fuper facientes mala, G Et hoc etiam capitulum est in glofa ordinaria in eunden loa cumex B. Hieronymo. c C. XXIV. Item Gelaſius Papa. *\Ivina clementia dimiffa peccata in ultionem ulterie ùs redire non patitur. Sed his auctoritatibus docentur filii ab originali peccato expiatis non idled puniendi, guia Patres peccaverunt: fed ideò peccata Pae trum in eos redire, quia eorum culpam fequuntur. Sic ér bona, quæ peccato moriuntur. non proficient ad præmium, qulia facta ſunt ſed quia per penitentiam revivifiunt. Tale ef& allud Auguſtini d in libro Balmorum: ¶ Si Judas teneret adoptionem,&.} Sze G illud e Gregorii in Moralib. intelligitur:[Quid eft, quod dicitur, reddisiniquitatem Patrum in filios,&.] His nam- gue parentum iniquitas redditur, qur propterea puniuntur, quia in radice traxerunt amaritudinem peccati. Ilis autem non reddi= turin quibus merito ſuæ iniquita n reviviftunt peccata paren- tis, Sicut ergo bona, qua peccato moriuntur, per pæniteniiam retia viſcunt ad praemium: fic mala, qua per pænitentiam delenturs revi viſcunt ad ſupplicium. Vnde Propheta ex perfona pænitentis dea ploratdicens: f(Putruerunt& corrupte funt cicatrices meg afacie infipientiæ meæ,] s4 esf, plagæ per baptiſmnum ſanatæ. Hinc etiam idem Propheta, guamvisfide ſacramento circumci- Jonis ab originali peccato fè mundatim cognofèeret, tamen adultes rio& homicidio, quod commiſerat, illud revixiſſẽ intelligens non ffe ne canja inter catera ipfum confitetur,€ dicit:( Ecce g enim in iniquitatibus conceptus fum,&c.] DISTINCTIO V. 1$ N poænitentia aytem,qua peccatorem confiderare oportet, Aa ps guſti nus in libro de pœnitentia h docet, dicens, a Sentent. 4 diflin..-b Homil.adc.3 Ezech. Sent.4, difir. c al mittitur, d fp difi.3. depæn.cap pium. e fip. a Ibid. b Pfal.33 C Sup 23. quaft 4. fiilic. d Supr. cád fi Indas. e Supr.câd quid est. f Pfal 37 g Pfalm.gt difi. 3 fiquando. fùp. dif 2 non etam.£ Exch. g alite) h Devera 0 falfa panitentiacdg C.inter opera Anguf, premift, h Exodgz. Mm 4

1087 Decreti 2. Pars. Cauſa XXXIII. Quæſt. III. 1088 C. I. Onſideret a qualitatēcriminisin loco,in tempore, (0 perfeverantia, in varietate perfong„& quali hoc fecerit tentatione,& in ipfius vitii multipliciexe- cutione. Oportet enim pæœnitere fornicantem ſecun- dùm excellentiam fui ftatûsaut officii,& fecundùm mo- dum meretricis,& in modo é operis{fui,& qualiter turpitudinem fuam peregit, fi in loco facro ,aut cui de- excellentiam fidei(ut funt.domus Dominorum,& orum multorum) fi in tempore ora ioni conſtituto, aut in feſtivitate ſanctorum,& in tempore jejunii. Con- ſideret, quantùm perſeveraverit,& defleat, quòd perfe- veranter peccaverit,& quanta 1 virtus fuerit in pugna- tione. Sunt enim, qui non{olùm non vincuntur, fed ultro ſe peccato offerunt: nec expectant tentationem, ſed præ- veniunt voluptatem,& pertractant ſecum, quaàm multi- plici actione vitii delectabiliter peccent. Omnis iſta varietas confitenda eſt& deflenda: ut cùm cognoverit, quòd peccatum eft multum, citò inveniat Deum propi tium.'In cognofcendo augmentum peccati, inveniat fe, cujus ætatis fuerit, cujus fapientiæ,& ordinis,& fta- tum omnem alterius non peccantis. Immoretur in{in gulis iftis,& fentiat modum criminis, purgans lac hry- misomnem qualitatem vitii. Defleat virtutem, quå interim caruit. Dolendům eft enim,& dolore purgan dum, non folùm quia peccavit, fed etiam,quòd fe virtute privavit.-Nam ,licèt fperet fe confecuturum veniam, dolere tamen poteft,quia non promeruit, unde remune- rari confidat. Anxietur& doleat, quòd modò effugi- ens de prateritis pœnam, miſer non inde expectet glo- riam c, cujus omne tempus, quoniam breviſſimum eſt, debuit decertâffe ad conſequendum præmium. Defleat etiam, quoniam in uno offendens, factus eſt omnium per ingratitudinem reu Ingratus enim extitit, qui ple- nus virtutibus Deum omninò non timuit. In hoc enim quiſque peccator fit culpabilior, quo eſt Deo acceptior. Ideò enim Adam plùs peccavit, quia omni bono abun- davit. Etiam alio modo offendens in uno, reus eſt omni- um: quia omnis virtus patitur detrimentum ab uno vi- tio. Nam ſi quis cadit in avaritiam, largitatem deſtruit, & etiam caſtitatem minoravit. Amore enim pecuniæ vel violaret caftitatem, vel faltem minùs amaret. Si e- nim propter Deum tanta adhuc caftitas ineft, ut nolit eam perdere, tamen faltem minori gaudio, minori affe- &u tuetur eam, ubi videt inde procedere damnum pe- cuniæ, ſicque& in aliis: quæ etiamſi non expellantur, ta- men per conceptionem unius vitii vel ſatis, vel parùm minuuntur, vel intentione deteriorantur. Unde omnis virtus cuicunque crimini eſt deflenda,& de omnibus in- dulgentia eft petenda.€] Animadvertere etiam opor- tet,& animadvertendo deflere animam proximi, quam fornicator Deo eripuit, velereptam in malo confirma- vit: etiam, quòd exemplum extitit maliin operatione fui criminis; cui magis profuiſſet, ſi aliis fuĩſſet cauſa converſionis. Gemat itaque aliorum vitam in ſua cor- ruptam, vel incorruptam non conſervatam,& commo dum proximi, quod dediſſet exemplo boni. Doleat de triſtitia, quam peccando bonis intulit,& de lætitia, quam eis non adhibuit. Et non ſolùm cogitet, quid& qualiter fecerit, fed quàm injuftè Deum, utdiximus,pec- cando offenderit.'Timeat illam veritatis fententiam: [ Non d poteftis duobus Dominis fèrvsre.] Timeat ergò, neo- mnia bona, quæ fecit,dum in uno peccato perſeveraverit, ex contaminatione e mali perdiderit: ut qui ſervivit dia- Pium eft tamen credere, ut recepta Dei gratia, quæ in eo deſtruit mala priora, etiam remuneret bona: ut cùm de a Sent.&. diſt. 16. b fecundum modum] vera lechio. c gra munine siam, orige A Matho,€ al communisatime] al com| : i; i t| per eandem licuit) dr ex apfà originali,€ ex vetuj bolo per crimen, Dei, quam obtulit, amiferit ſervitutem. ftruxerit, quod fuum non invenit, amet& diligat bo- num, guod etiam in peccante plantavit.€ Inhis a omnibus dolens aut feculum derelinquat, aut faltem illa, quæ ſine admiſtione mali non ſunt adminiſtrata, ut mercatura,& militia,& alia, quæ utentibus ſunt no- iva, ut adminiſtrationes ſecularium poteſtatum: niſi ur ex obedientiæ licentia. Ponat ſe omninò in poteftate judicis, in judicio Sacerdotis, nihil fibi refer- vans fui: ut omnia e0 jubent reparanda animæ vita, quæ corporis morte,& hoc cum de finitam, ut De Cum g cere immortalis futurus, q faceret pro differenda morte moritur Semper deprecetur Deum, certus de venia, quia nibi modis,& fine tædio, dubius roga- ret poteftatem terrenam. Abftineat à multis licitis, qui per libertatem arbitrii commifitillicita. Semper offe- rat Deo mentem,& cordis contritionem,& deindes od poteſt de poſſeſſione: tunc quod offert, ſecurus fferat,[.b Repe enim Dominus ad Abel, dr ad muns ra ejus| Sed priùs refpexitad Abel, quàm ad mune- ra. Sumens enim menteni, quam cognovit humilem- & puram, remuneravit ejus largitatis munera. Ad Cain verò non rſpexit, nec ad ejus munera. Mentem enim ejus quam viderat, quoniam non cognovit s ejus munera non recepit. In judicio enim cordis conſideran- da eſt eleemoſyna tribuentis: nec jam conſiderandum eft, quantum; fed quå mente, quå aff aceret pro vitanda : quia vitam recu- gaudio enim debet fa- 3v one dat, quod poteft. Vidua d enim duobus, quæ habuit, larga mi- nutis, plùs omnibus mifit. Qui ergò vult füa peccata redimere temporalium oblatione, caveat, utofferat mentem priùs.€$ Cautus fit, ne verecundiå ductus di- vidat apud fe confefionem, ut diverfa diverfis velit$a- cerdotibus manifeſtare. idam enim uni celant, qu alii manifeſtanda reſervant e: quod eſt, ſe laudate,& ad hypocriſim tendere,& ſemper veniã carere, ad quam per fr putat totam pervenire, Caveat præterita, quem vera delectat pœnitentia: non priùsad Domini corpus accedat, quàm confortetut bonä conſcientif. Sed in hac ſeparatione tremendum Dei judicium cogi- tet, ubi à2& majus,& terribilius impœnitentes ſepa-· rabit in ignem. Gemat; quòd nondum audet ſumete, quem multum deſiderat, cibum ſalutatem Iti ſunt di- gni fructus pœnitentiæ, animam captivam elaquean- tes,& in libertate ſervantes. Cohibeat ſe prætereà à lu- dis,& à ſpectaculis ſeculi, qui perfectam vult conſequi gratiam remiſſionis. Nam f Dina, fi fe cohibuiffenfi inter fhos rema>t, ab extraneo- raptōre corrupta non fuiffet.. Tan:ò igitur magis fibi caveat& cohibeat feanima, que fæpè, vel femel corrupta eft& rapta; tt- meat jam doĝa experimento, qucd ignoravit virgo: eligat, quem imitetur, non fequatur, quem animus Mus damnat. Se enim judicat, qui fluctus pœnitentiæ non habentem à ſe non elongat. Laudet enim& amet, quos dignè fructificare non ignorat: querat fi&usdi- gnos, etſi non dignos pœnitentiæ. Sunt enim ftuctus di- gni, virtutum fructus, qui non ſufficiunt pœnitenti- bus. Pæœnitentia enim graviores expoftulat, ut fic pace- tur Ecclefia, ut pacata dolore& gemitibus, mortuis 1m- petret veniam, j: 1Et quanta virtus] Zn originali enñ, Et quanta vt- ctus fuerit impugnatione. gloffam non e} muta- tum.. Multa autem alia y magni ponderis emendata funt( uis hi Gratiant codicibus.;: 2 9 Ubi& majus) Inoriginali legitur, Ubi magis terri- bilis fententia peccantes feparabitin ignem. a alit. in omnibus. Cap. as b Genefis 4.€ cognovit nilem,) vera lectio. d Mathair, e canfſeruuant:̃ erg. 35 c. IL —

——— 1089 De Pœnitentia, Diſtinctio V.& VI. 1090 .II ꝙ Panitentes negottationis luera abjia ciant. Irem Leo Papa epift. go.al; g2. ad Rufticum- Epifèopum; e; g; a /NUalitas a lucri negotiantem aut excufat: 15 aut ps uit: quia eft& honeftus quæftus,& turpis. Ve- rumtamen pænitenti-utilius eftetiam difpendia pati, quàm peric tionisobftringi+quia difficile eft inter emen nire peccatum. 1 J Escuſat, J iginal; d Poljearpo,& Túone; é Burchardo: nam in Gratiani exemplaribus erat, accuſat. s negoti s, vendentisģue commercium non interye- OCA o C. III. g Post pænitentiam ad militiam fecula» re lire non licet. Idem z% cap. 10; Ontrarium b eft omninò Ecclefiaftiċisregulis;poft pœnitentiæ actionem redire ad militiam ſecularem: cùm Apoſtolus dicat:. negotiis fècularibus,] Unde noneft liber à laqueis diaboli, qui fe militiæ mundanæ voluerit implicare. C. IV. Decemnio pœniteant, qui poꝶt pæniten. aren miitin Nemo militans: Der, implicat fè tiam ad fècu redeunt: Tiem ex Nicgno Concilio;. cap: il S! quis verò per Dei gratiam vocati primò quidem o- ſtenderunt fidem ſuam depoſito militiæ cingulo, poft hæc autem ad proprium vomitum funt reverfi, ut& pe- cunias darent,& ambirent redire rursùm ad militiam, ifti decem'annis fint inter pænitentes: poft primum tri- enniutn, quo fuerint interaudientes. Ab omnibus verò præcipas illud obſervetur, ut animus Sorum,& fructus pœnitentiæ attendatur. Quicunque enim cum omni timore,& lachtymis perſeverantibus,;& operibus bonis convetſionem ſuam non verbis ſolis, ſed opete& veri- tate demonſtrant, cùm tempus ſtatutum etiam ab his fuerit im nicare, licebit Epiſcopo humaniùs etiam circa eos ali- quidcogitare. Qui verò indifferenter habuerint lapſum, & fufficere fibi, quòd intra Ecclefiam introierint arbi- trantur, iſti omnimodò tempora ſtatuta complebunt. G Capus: hoc. est pofterior parscapitis undesimi. ex prifèa veri Sione: qua verfio es romnorum Colonienſi Conciliorum edition o quatuor verfiones pofite, ex qui- bus facile corrigi pt Unt y in hac interdum obleurè E mulilatè miſſa in paſtrema quatus tür. s pertinet; legenda funts toned à Ruffino lib:10. å Cardinali Varmienfi contra Bren- g ra acBalfa hhiſtoriæ Eccleſaſticæ, capó. O ilitibus, gut. tium libro tertioaferuntur. Agitur en ampio Licinio vetante cingulans militia dbiisretine gui fidem Chrifto datam fèrvare velent, illum abjicere, guam fi m frange» re maluerant, ac tamen poſted cupiditate moha vitti, illum re- superareconati fuerant quad argumento erat, ipfos afide deſciſce- re. In codice vero canonurn hac est infiriptio hujas capitis PDe his, ĝui abrenuntiaverunt,& iteùm ad feculum fant regreſſi. .V. A communione ſuſpendantur: qui poft perni- tentiam ad ſecularia redeunt. im de illis Item ex Concilio Aurelianenſi I. cap. 13. Do quĩ ſuſceptã pænitentià religionem fuæ pro- feſſionis obliti, ad ſecularia relabuntur, placuit eos & à communione ſuſpendi,& ab omnium Catholico- zum conviviis ſeparari. Quòd ſi poſt interdictum cum eis quiſquam præſumpſerit manducare,& ipſe commu- nione privetur. a Poiye.lib&. tit.3u. Burch. l. a..aõ. Cl. i9..ſc. IYo..:202, Chpart. 3..ac...At..loy. b Polje. l. d. ait. 20. Burch, lib.ig. letum,& orationibus jam cœperint commu- C. VI. Quse ſit falſa pœnitentia. Irem Gregorius VIL in Synodo Romana celebrata annó 1078. Ci Ós TAN a pænitentias dicimus, quę nõ ſecundùm au- ꝑSTL.ctoritatem ſanctorumbatrum pro qùalitate crimi- numimponuntur, Ideoque quicunq; miles; vel nego- tiator, vel alicuiofficio deditus, quod ſine peccato exer- ceri non poſſit, ſi culpis gravioribus ĩrretitus ad poœniten- tiam venerit,vel qui bona altetius injuſtè detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoſcat ſe veram pœnitentiam non poffe peragere, per quam ad æternam vitam valeat pervenire, nifi negotium derelinguat, velofficium defe trat,& odium ex corde dimittat, bona, quæ injuſtè abſtu- lit/reſtituat, arma 1 deponat, ulteriusque non ferat, niſi confilio religioforum Epifcoporum pro defendenda ju- fitiac-Ne-b. tamen defperet interim quicquid boni fa- cere poterit, hortamur, ut faciat; ut omnipotens Deus cor illius illuſtret ad pœnitentiam. re Arma) Trum hoe membrum quod pertinet ad arma in original:; C Polycarpo est ante verba tha, negotium derelin- quat. Sed ob gloffam ordonon est reſtitutus. .VIIL.& Pos converfionem ad negotium redire non licet, quod fine peccato agi non potest Irem Gregorius in homilia 24:Evangel. Nen quod ante converſionem ſine peceato ex- titit, hoc etiam poft converfionem repetere culpa non fuit.&infias. ¶ Sunt enim pleraque negotia, quæ fine peccatis exhiberi aut-vix, aut nullatenùs poſſunt. Quæ ergò ad peccatum implicant, ad hæc neceſſe eſt, ut poſt converſionem animus non recurrat. .. VIIL- g- De codem; Liem Innocentius Papa II. in Concilio Ro» mano Cy C22. 4yo Ratres noftros Epi ſcopos,& Presbyterosadmones- psi mus, nefalfis pænitentiis Laicorum. animas decia pi,& in infernum pertrahi patiantur. Falſam autem pœ- nitentiam eſſe conſtat, cum ſpretis pluribus de uno ſolo pœnitentia agitur, aut chm ſic agitur de uno, ut non di- ſcedatur abalio. Unde ſeriptum d eſt: ¶ Qui totam ler gemobfirvaverst, offendat autem inune, falius eF omnium rems.} {cilicet,guantùm ad vitam æternam: ſicut enim ſi pecca- tis eſſet omnibus involutus, ita ſi in uno tantùm maneat, æternæ vitæ januam non intrabit. Falſa etiam fit pœni- tentia, cùm pænitensabofficio, vel curiali, vel negotiali non recedit quod ſine peccato agi nullà ratione prævalet: aut ſi odium in corde geſtetur, aut ſi non offenſo cuii- bet fatisfiat, aut fi non indulgeat offendenti offenfus, aut: ſi arma quis contra juſtitiam gerat. DISTINCTIO VL I Vrnutem debeat fieri confefi, val qualem ilüm opore ps teat efe gui aliorum crimina judicati EX e€ eodem 1. de pœnitentia, cap. 10. docetur, cam dicitur, CAP. L Ui F vult confiteri peccata, ut inveniat gratiini quærat Sacerdotem ſcientem ligare& folvere: ne, cum negligens circa ſe extiterit, negligatur abillo, qui eum milericorditer monet,& pætit, ne ambo in foveani cadant, quam ſtultus evitare noluit. Tanta itaque vis confeſſionis eſt, ut ſi deeft Sacerdos, confiteatur proxi- mo. Sæpe enim contingit, quòd pœnitens non poteſt confiteri coram Sacerdote, quem deſideranti nec locus, nec tempus offert:& G ille, cui confitebitur, potefta- a Senta:difl. 18: Pòlye. t6. tit.20) b. alned c: Erin Cona cel, Vrbani I. apud Melphiams, c. 15. Et in Concil. Gregor. VIIL anno 7080-Sent:4. difti. d Iac. 2. eIn lib. de vera&. falſa pænitentia, inter opera.Aug Sen gdifkaz, f Sußp. diſtintt. to QUEM PENRE! So GUATE JUS» CGG, dvo pari sgo C2 TMa Mm f

en ê 1091 Decreti SecundaPars. 1092 tem folvendi non habet, fit tamen dignus venià ex defi- derio Sacerdotis, qui focio confitetur turpitudinem cri- minis. Mundati a enim funt leprofi, dum irent often- dere ora Sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Ende patet Deum ad cor reſpicere„dum ex neceffitate prohibetur ad Sacerdotes pervenire. Sæpè quidem eos quærunt ſani& læti: ſed dum quærunt, anteduam per- veniant ad cos, moriuntur.‘Sed Dei mifericordia eft ubique, qui& juftis 4 novit parcere, etfi non tam citò, ficut fi folverentur à Sacerdote. Qui igitur omnino confitetur Sacerdoti, meliori, quàm poteft, confiteatur: & fi peccatum occultum eft, ſutficiat referre in notitiam Sacerdotis, ut grata fit oblatio muneris. é infiá, cap. 12. Taboret itaque pænitens in Ecdefia efle,& ad.Eccle- fiz unitatem-tendere: nifi enim unitas Ecclefiæ fuccur- rat, nifi quod deeſt peccatori, fuâ operatione c. com- leat, de manibusinimici non eripietur anima mortui. Credendum eft enim(& pietas fidei expoftulat crede- re) quòğä omnes eleemoſynæ totius Eccleſiæ„&c Oratio- nes,& opera juſtitiæ,& miſericordiæ ſuccurrant reco- gnoſcenti mortem fuam ad converfionem fuan. Ideo- que nemo dignè pœnitere poteſt, quem non ſuſtineat unitas Eccleſiæ: ideoque non petat Sacerdotes per ali- quam culpam ab unitate Eceleſiæ diviſos. Judas enim pœnitens ĩvit ad Pharifæos, reliquit Apoftolos, nihil in- venit auxilii, fed augmentum defperationis. Dixerunt enim:{Qua d ad ws? tuvideris:} Si peccâfti, tibi fit, non tibi fuccurrimus, non peccata tua charitativè fu- fcipimus, non comportanda promittimus, non quali- ter deponas Onus, docemus. uid énim nobis& mi- fericordiæ, qui nec opera fequimur juftitiæ? iffet e ad fratres, iffet ad illos, qui oraverant profocru f Petri fe- bricitante, qui Chananæam improbam miſericordiæ ob- tulerant. Interrogåffet Petrum pro fe lachrymas eftun- dentem:non ę fugiſſet Mariam& Martham, quæ vi- tam Lazaroimpetravesant, non» turbam plorantem, qug unicum filium acquiſierat viduæ. Jvit-addivifos, & di viſus periit.& inßid, tap. 20. 4) Sacerdos itaque,cui omnis offertur i peccator, ante quem ſtatuitur omnis languor, in nullo eorum fitjudicandus, quæ in alio judi- care eſt promptus. Judicans enim alium, qui eft judi- candus, condemnat feipfum. Cognoſcat igitur ſe,& purget infe, quod alios videt fibiofferre, aveat ergò, ut à ſe abjecerit, quicquid in alio damnoſum reperit: a nimadvertat, quod dicitur: k fine. peccatoest, pri- mus in eam lapidem mittat.] Ideò enim liberavit pec- catricem; quia non erat, qui juftè projiceret lapidem. Quomodo lapidaret, qui ſe lapidandum cognoſceret? Nullus enim erat ſine peccato: in quo intelligitur, o- mnes crimine fuiſſe reos. Nam venialia ſemper remitte- bantur pet ceremonias. Si quod igitur in eis peccatum erat, criminale erat. Deteriores itaque in hoc ſunt Sa- cerdotes, fe priùs non ædificantes, illis, qui Dominum obſervabant inſidiis. In hoc itaque patentiſſimum eſt crimen Sacerdotum,& ultra modum deteſtabile, qui non priùs fejudicant,& alios alligant. Debetentenim in ſe timere crimen, quod in aliis timuerunt,& deteſtabile ſenſerunt. Illi quidem adedò cæci erant, quod ſummam ſapientiam ſperabant capere ſuis inſidiis. Quod illis pa- tur quod tunc quifque vitavit, vitet Sacerdos„quiin hoc errore pejor illis Judzis extiterit. Caveat fpiritua- Iis judex, utſicut non commiſit erimen nequitiæ, ita non careat munere fcientig.- Oportet enim, ut fciat cogno- fcere, quicquid. debet judicare. Judiciaria enim pote ſtas hoc expoſtulat, ut, quod debet judicare, diſcernat. Diligens igitur inquiſitor,& ſubtilis inveſtigator, ſa- a Luisy. b fiis] videtur igendun. c opitulatione} origin, d Matth:27. e fiifet]) orig antiquum.£ Luc.g. Marth.. g loam, h Lucz. i profertur J origin. K Toan, fe pienter& quafi aftutè interroget à peccatore, quod for- fitan ignorat, vel verecundiâ-velit occultare. Cognito ita- que crimine, varietates ejus non dubitet inveſtigare,& locum,& tempus,& cætera, quæ ſuprà dixi nendo eorum qualitates. Quibus cogniti lus, paratus erigere,& ſecum onus port⸗ dinem inaffectione, pietatem in alteriu tionem in varietate: adjuvet confit 0 moſynas dando,& cætera bona pro eo faciendo: ſempe eum juvet leniendo, conſolando, ſpemp ttendo,& cùm opus fuerit, etiam increpando. Doleat à loquen- do, inſtruat operando, ſit particeps laboris, qui particepʒ vult fieri gaudii: doceat perſeyerantiam: caveat, ne cot. ruat, ne juſtè perdat poteſtatem judiciariam. Licet e⸗ nim pœnitentià ei poſſit acquirere gratiam, non tamen mox reſtituit in poteſtatem primam. Etfi% enim Pe- trus poſt lapſum reſtitutus fuerit,& ſæpè lapſis Sacerdo- tibusreddita fit dignitatis poteftas, non eft tamen necef- {e, ut hoc omnibus concedatur quafi exauĝoritate. In- venitur enim auctoritas, quæ concedit,& quafiimperat: invenitur alia, quæ minimè concedit, ſed vetat; qua feri- pturæ non repugnant, ſed concordant, ſi locus,& tem- pus,& modus pœnitentiæ pacem adhibeant. Cùm enim tot ſunt, qui labuntur, ut priſtinam dignitatem ex aucbo. ritate ¢ defendant,&quafi aufum peccandi fibi faciant,te- fcindenda eft ſpes iſta. Si verò locus eſt, ubi iſta non con- currant, reſtitui poſſunt, qui peccant.Itaq; Pontifexjuflus atque diſeretus non cogitur Sacerdotes ſuos ſempet abſi- cere: nec mox reſtituere, niſi ſtatutum fuerit ARoma⸗ | no Pontifice. 2 parse Caveat Sacerdos ne peccata pænitentium alik mant Feſtet. Quodl ſi fecerit, debonatur. C. II- g Deponatur Sacerdos, qui peccata pæ blicare prafumit: de Gregorius. Acerdos d ante omnia caveat, ne de his, qu entur peccata, alicui recitet, non propinquis, non ex. traneis, neque, quod abſit, pro aliquo ſcandalo. Nam ſi hoc fecerit, deponatur,& omnibus diebus vitæ ſuæ igno- minioſus peregrinando pergat. 3 pars. Quod autem dictiur, ut pœnitens eligat Sacerditem ſeentem ligare& ſol 0e nibus, snyeniturs ut nemo videlicet parochianum alterius judicare hræſumat. Sedaliud est, favore vel odio proprium Sacerdotem contemnere, guod facris canonibus prohibetur- aliud, cecum Vitar quodhi uifgue facere moneturme Ji cacha caco dushe ei confi- ere, videtur effe contrarium eh guod mean c autloritateg n foveam cadant, (utlibet Sacerdoti commiſſim, niſi prs ejus gnorantia,alter Sacerdos ad pæ- nitentiam non ſülſci- pitat, Unde Urbanus Papa Lacuit.e, ut deinceps nulli Sacerdotum liceat quema libet commiſſum alteri Sacerdoti ad pænitentiam fufcipere fine ejus conſenſu, cui priùs ſe commi ſit, niſi pro ef. Qui ignorantia illius, cui pœnitens priùs confeſlu verò contra hæc ſtatuta facere tentaverit, gra culo ſubjacebit. DISTINCTIO FVII I Empus vero penitentia est ufa, ad ultimum, articulum ps vite. p — a Doceat] vera lellio. b /ide Hiderum in prafatione 26 nu ſummo lono. c alit. auflore. À Sentent. g. A; A Š i: o, lge lib, 6. titut. 20, vAnfira, dib. tr. capas.© Sup. p guf- eP cuit, Sentent ibid. ,.I, aea n e a a koia nonn pilio m —

i uium peccandi ro locusekt, ubil 7— Sa——— ęw-ͥᷣ— 1003 De Pænitentia, Ç. I. De eadem. Vnde Leo Papa, epiſt. g0. al. ↄa. ad Ruſtscum, eap. 3. mo æ defperandus eft,dum in hoc corpore confti- ıs$ eft: quia nonnunquam, quod diffidentiâ z- „confilio maturiore perficitur. anguam de differentibus penitentiam Augufti- homil homt. C. FIL itus in ultima neceffitate ægritudinis fuæ epoænitentiam,& accipit,& mox re- conciliatur,& hinc vadit: fateor vobis, non illi nega- mus quod petit, fed non præſumimus, quòd bene hinc exit: ſi ſecurus hinc exierit, ego neſcio: pœnitentiam dare poſſamus, ſecuritatem autem dare non poſſumus. Nungaid dico, damnabitur? Sed non dico, liberabitur. Vir EA à dubio liberari? vis, quod incertum eft, eva- dere? age pœnitentiam, dum ſanus es. Si fic agis, di- co tibi, quòd ſecurus es;quia pænitentiam egiſti co tem- pore, quo& peccare potuiſti. Si autenrvisagere pœni- tentiam, quando jam peccare non potes, peccata te di- miſerunt, non tu illa. Hec,& duo ſcquentia capinila accepta ſunt ex homilia 4t. B. Al guſtini, ſed ptimum hoc ordine, multug, verbis mutatis, At- guc ideo Burchardus ér Ivo non ex Auguſtuno, ſed ex diclis Augu- fiini citant. Quare nihil matatum: fed praflat omnino homiliam zpfam legere. E otheca fanéforaum Patrum, tomo, 7. trabuuntun B. Cæſario Arelatenſi Epiſcopo. C. III. Idem in eadem homilia, panlo fa erinsi Ui egerit veraciter pœnitentiam,& folutus fuerit Aligamento, quo erat aſtrictus 4,& à Chriſti cor- pore ſeparatus,& benè poft pœnitentiam vixerit, ficut ante pænitentiam vivere debuit, poft reconciliationem quandocunque defunctus fuerit, ad Deum vadit ad re- quiem vadit ‚regno Dei non privabitur,à populo edia- boli feparabitur, 3 R sadem in Bibli €. IV. Idem ibidem. g mi T autem,&c. é infia. M Baptizatus ad ho- ram fecürus hinc exit: fidelis benè vivens fecurus kinc exit: agens pœnitentiam,& reconciliatus, cùm ſa- nus eſt,& pofteà benè vivens, fecurus hinc exit. Agens Pœœnitentiam ad ultimum,& reconciliatus, ſi ſecurus hinc exit, ego non fum fecurus. Unde fecurus fum, dico,& Lecuritatem do: unde non ſum ſecurus, pœnitentiam- dare poſſum, ſecuritatem dare non poſſum.& poftf pauca. €| Sedunde z fcis(inquis) ne fortè Deus dimittat mi- hi? verunrdicis unde? neftio, Illud fcio: hoc neſcio. Nam ĩdeò do tibi ponitentiam, quia neſcio: nam ſi ſci- rem tibi nihil prodefè, non tibi darem. Item fi fci- rem tibi prodeſſe, non te admonerem, non te terrerem. Duæ res ſunt: aut ignoſcitur tibi, aut non ignoſcitur. Quod horum tibi futurum ſit, neſtio. Ergò f tene cer- tum, dimitte incertum. Te 1 Ș Siquis autem,] Apud B. Akguhinum feguuntur ver- ba, qua rélata fint paulb ante in capite, ſi quis pofitus;u/guead ver/e benẽ hinc ex 2 Ci Sed unde is] Haec apud.Augufftguuntur post ul- dima verba em capiri, f quis pofitus, Hoc.aute , ire Auguftinus dixerit, Cyprianusoftendit, lib:4. apih. ad Antoni anum dicens, ©. y. poe frater chariſſime, pœnitentiam non agentes, nec dolorem delictorum ſuorum toto corde,& ma- nifeſtà lamentationis ſuæ profeſſione teſtantes, pro- a Sent. 4. difi 20. fup.32..ancillam,§.nemo. b alconfii- situr,© Sent. ibid. Polycl.8. titr: Anfèl i 1r.c 137.Burch..18 .12. yo.51..22. 19.3, Salvatora À alabfiriilus.€ alcon- Priio,£ Sent. ibid. | Diſtinctio VII. 1094 hibendos omninò cenfùimus à fpe communicationis Bepacis, fi in infirmitate, atque in periculo cæœperint deprecari: quia rogare illos non delicti pænitentia, fed mortis urgentis admonitio compellit; nec dignus eſt in mofte accipere ſolatium, qui ſe non cogitavit eſſe mo- riturum. C. VI. Irem Auguftinus sn libro de pæniteniia, a©, 17. C 18. N Ullus expe&et, quando jam non poffit peccare, Ar- bitrii enim quærat libertatem, ut dolere b poffit commiffa, non neceffitatem. Qui priùsitaque à pecca- tis relinquitur, quàm ipſa relinquat, ea non liberè, ſed quaſi ex neceffltate condemnat. Ticèt enim latro-e ve- niam meruiffet in fine de omni ſuo crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi& perfeverandi autorita- tem. Tunc enim baptizatus eſt, qui tunc primàm in cruce Chriftum confefluseft. Poænitentia enim fiin ex- tremo hiatu vitæ advenerit, fanat,& liberat in ablutio- ne baptifmii’, ita quòd nec purgatorium fentiunt, quiin fine baptisantur: ſed ipſi ditati bonis ſanctæ matris Ec- defiæ funt recepturi multiplex bonum in vera beatitu- dine. Illi autem, qui cùm potuerunt, nunquam con- verti voluerunt, confitentes, ùm jam peccare negue- unt, non fic facilè acquirunt quod volunt., Oportet ¢- nim, ut pœnitentia fructificet ad hoc, ut mortuo vitam impetret. Scriptum æ eft enim, fine charitate nemi- nem falvum effe. Non itaque in ſolo timore vivit ko- mo. Quemergò ferd pænitet, oportet non folùmtimere Deum judicem, ſed& jaſtum diligere: non timeatur pro pœna, fed ametur pro gloria. Debet enim dolere dev crimine,& deomni ejus prædi&ta varietate. q Quod quo- niam vix licet, de ejus falute Anguftinus e potuit dubi- tare. Credo quidem illi, qui dixit: ¶ Qudcunque f hord peccator ingemuerit,& converſus fuerit> vitd vivet.] Dixit converſum, non tantùm verfum, vitå vivere. Verſum quidem puto; qui dolet de crimine; converfùum, qui do- lerdeomnì g. ejus, quam expofuimus; varietate, Ver- titur à peccato, qui jam vult dimittere peccatum; con- vertitur, qui jam totus,& omninò vertitur,qui jam non tantùm pænas non timet, fed ad bonum Domini con- tendere feſtinat. Quæ converſio ſi contigerit alicui etiam in fine, deſperandum non eſt de ejus remiſſione. Sed quoniam vix, vel rarò eſt tam juſta converſio, ti- mendum eft de pænitente ferò. Quem enim morbus urget,& pona terret, ad vefam vix veniet ſatisfactio- nem, maximè, cum filii quos illicitè dilexerit, fnt prz- fentes, uxor,& mundus ad fe vocent. Multos enim fo- let ſerotina pœnitentia decipere. Sed quoniam Deus ſemper potens eſt, ſemper etiam poteſt in morte juvare, quibus placeti Càm itaque opus ſit non hominis, ſed Dei, fructifera pœnitentia, inſpirare eam poteſt, quando- cunque vult ſua miſericordia,& remunerare ex miferi- cordia., quos damnare poteft ex juſtitia. Sed quoniam multa ſunt, quæ impediunt,& languentem retrahunt, periculofifimum eft,& interitui vicinum, ad mortem protrahere pænitentiæg remedium. Sed magnum eft, cui Deus tunc infpirat. Si quiseft igitur,qui veram tunc quærat pænitentiam, expećtet Deiclementiam, majo- rem'fentiens Dei bonitatem fuå nequitià.Sed fi etiam fic converſus evadat, vitã vivat,& non moriatur, non tamen Ppromittimus, quòd evadat omnem pœnam. Nam priùs purgandus eſt igne purgationis, qui in aliud ſeculum di- ſtulit fructum converſionis. Hic autem ignis, etſi aternus non ſit, miro tamen modo eſt gravis. Excellit enim omnẽ pœnã, quam unquam paſſus eſt aliquis in hac vita. Nun- quã in carne tanta inventa cù pæna, licèt mirabilia pafi fint martyres tormenta:& multi nequiter iniqui tanta aà In lib. de vera& falſa pœnitentia. Sent. ibid. b alidelere. cLuc. 23. d 2. for.iñj.€ Sup fi quis antem. f Ezechiel ! g al. animi] orig.

orationis interclicto. 1095 De nubti arum illi tempore Decreti Secunda Pars. ſuſtinuerunt 4 ſupplicia. Studeat ergò quilibet fic deli- éta corrigere, ut poft mortemnon oporteat talem pæ-| nam tolerare: Quxdam enim peccata funt,quæ funt mor-| talia;& in pœnitentia fiunt vitalia 4,- non tamen ftatim fanata. Sæpe enim quidam ægri morerentur, niſi medica- rentur: non tamen ftatim fanantur; languet v cturus, qui priùs erat moriturus. Qui autem impænitens moritur, onmind moritur,& æternaliter cruciabitur,-<€ ui enim impœnitens finitur c,. fi femper viveret, temper pecca ret,. At Dei cht miferentis, quòdoperatur finem pec tis d: ob hoc etiam ſine fine torquebitur e, quia nun quam ditabitur virtute: femper plenus iniquitate, fem- per fine charitate, torquebitur fine fine, 1 Q Quoniam vix licet] Sic-est emendatum ex éditione| Plantintana. Nam antea legebatur, Quod quamvis licet de ejus falute, Auguftinus,&cc. Neque accufare, d interpretari voluit Augufiinum hic autor y finedubio ipfius yerd alia in hoc capite partim eæ vetuſtis Gratiani codicibus, par- f originals funt emendata, QUAÆSTIO IV. Vdd autem orationis tempore 1 li operi vacare ps non liceat, beatus Hieronymus.£ ſeribit, ita dicens IAodαιν rmnone m reddit :Ẹ g Tmpore, quo r de- à carnibus agni abfimere oportet, Ciatis g, fratres chariſſimi, quoniam quicunque u- xori debitũ reddit, vacare non poteſt orationi, nec de carnibus agni comedere debet, Item paulo post. Si panes propofitionis non poterantab iis i 5 rant, comedi, quantò magis pan ſcendit, non poteſt ab his, qui con hæsê lexibus, violari atqu nup 10d eo te re, quo c are operibus carnis non debeam ç: tur in fummam collecta: relrgua autem ex originali 1 io ante non quo t1as. CO rs hujus capitis, ufque:ad Ut data& autta. C. II. Aconjug li concubitu in ſanctor tatt Item Auguftinus fermone 2. detempore[id esf, de 2. Derninice h aut dies nat: quæ feſtivitates a i í unt, nui, ante plures dies non ſolum ab infidelium con cubinarum conſortio, ſed etiam à propriis uxoribus ab- ſtinere debemus. C. IIL g Diebus jejuniorum à p ſtinendum. iyaut réfi- icut fre Hem Amb contune bus conj "aptis in l! in alio uso- rif, vet rum diebi ſunt ettiam -venialia,] or. i € torquetur,] orig, f In vigilia g Sent.&. diſt. 3 2. Iuo.bic.be. h Sente era defio, vel finitur. d tha de e nter admo- ſed | iniguitatsbus concep 1096 C. IV. Idem fùper epi. 1. ad Corinthin c. 7. I causå a procreandorum filiorum ducitur uxor, non multum tempus concéflum videtur.ad ipfum uſum: quia& dies feſti,& dies proceffionis-b,& ipſa ratio conceptůs&: partùs, juxta legem ceflari tempori- bus his debere demonſtrant. C. V.-g:Uxoris nfus certis direbus cef Item-Auguftinus iz libro quaj re juvetur eris© Novi Tes flament Hriftiano-c cum uxore c et,aliquando verònon lic ropter dies enim proa cefionisaliguando non licet convenire: quia etiam à li- citis abſtinendum eſt, ut faciliùs impetrari poſſit, quod oſtulatur. Unde Apoſtolus:d ex conſenlu ait abſtinen⸗ jum ad tempus, ut vacetur oratio Nam ſecundiſi le- gem e in je unio cædere f,& inonlic fteà licet: quia major reveren C VL a — e pœnitentiam, ftra hoc fermone p rediatur de cu- bili ſuo,& jejunio cont G: Caput-hoc-apid B1 est inventum. Sı Hieronymiad c. 2, Tot E ViL mum s ex quo citatur, r ın commentati Be h cum propria quå, intrare. Ecclefia ftatim debet. rs æ hominum nati ia cuftodire videantur; i us uſus f priæ conjugis,& lavacri purific reſſu Eccleſia paululum reverenter abſtinere. Nee hæc dicentes deputamus culpam effe conjugium:fed quia ipſa licita admiſtio conjugum ſine voluptate catnis fieri non poteſt, à ſacri loci ingreſſu abſtinendum eſt: quia voluptas ipfa efie fine culpa nullatenus poteſt. Non e- nim de adùlterio-vel fornicatione„fed de legitimo ma- io fufceptus fuerat, gui dicebat:[Eose-ensmin i ter mea.| rnis copula divetſa ſentiant, atq jem- ım tamen niftionem pro- antiqui lit, ionem quætere,& ab trimon UM Otn A é infi. A Oportet itag voluptat o fitgratia, non ſatisfactio vitio- volu- committio ut cauſa creando s ergo ſuà K conjuge, non cupidine amodò liberorum cteandorũ gra- ſſu Eccleſiæ, ſeu de ſu- ue myſlerio, ſuo DIS: pro ťi non 1 F e pofitus nefcitardere.-Cùm obolis, fed voluptas domi- 4. Q Tunc s aquå lotus autem vir gui poft admiftionem con fuerit, etiam communionis myſterium valet acci- pere, cùm ei juxta præfinitam ſententiam Eccleſiam e- tiam licuerit €] Legitima] Ira emendatum est ex-variis codicibus B, i.„Antea legebatar, oportet itaque legitimam cárni$ efe copulam. s Multa etiam alia fuant emendata. a c21, ib alpurgationt, j e Efast: hye ótt ge a Sent. tbid. Ivop..6. 84. Paun c fap difi s, Sent:ibid.Ivo.8 cap.79--À.Cor f al. cadi,] orig. g Toël. 2. h Sent.&. diſt.3l. Io part..cbt. i Paliso. k fuam conjugem, Jorg: 3 pars Cg)

——— oe i e i 1097 Caufa XXXIII. Quæſt. z pars. Hinc etiam in diebns abſtinentia nuptis celebrari prohibentur,: C. VIII. 9 In diebus Quadrageſima nuptias ce- lebrare non licet, Undein Laodicenfi Concilio,.s2. legitur. IN" a oportet in Quadragefima aut nuptias, vel quælibet natalitia celebrare. IX. De eodem. Temex Concilio Mattini Bracharenfis, c. 48. On ġ licet in Quadragefima natalitia Martyrum ce- lebrare: ſed tantum ſabbatho& Dominicå procom- memoratione eorum oblationes offerri. Sed nec nata- litia, nec nuptias liceat in Quadragefima celebrare. C. X. G De edemi Iremex Concilio Ilerdenfi. ¢ ROn d oportet à Septuageſima uſque in octavas paſchæ,& tribus hebdomadibus ante feſtivitatem ſancti Joannis Baptiſtæ,& ab adventu Domini ufg; poft Epiphaniam nuptias celebrare.. Quod fi factum fuerit, ſeparentur. C. XI. De eodem. Trem Nicolaus Papa ad confùlta Buigarorums: cap. 48. Ec e uxorem ducere, nec convivia facere in Qua- dragefimali tempore convenire poffe nullatends ar- bitramur. 4 pars. Hac autem ſervanda ſunt, ſi uxor conſenſum adhi- bere voluerit: ceterum fine ejas confenfu nes causa orationis contia y Sine uxoris confenfu virum tônti- 8 nentiam vovere non poſſe. 1098 2 USatisfactione] In aliquot maniiſeriptis,© apud BAe Suftinum,& Magifirum, ér Ivonem elt, ſanctificatione. Sœ ob glofam non est mutatum. C. II. ꝙ Non delet extorqueri mulieris conſen- ſus ad continentiam Deo voven- dam. Trem Alexander Papa JI. Landulpho in corſica. Otificâfti à te morte tenus infirmatum,& pecca- torum tuorum recordatione& terrore valdè pa- vefactũ, anxiè quæſiiſſe Monachum fieri,& à tua uxore minis,& terroribus eam occidendi, ad hoc licentiam ex- torſiſſe,& ſie te monaſticam veſtem ſine Abbate ſum- pſiſſe,& monaſterium petiiffe: pofteà verd, cùm fanus factus eſſes, tuæ uxoris reclamationibus, ejulationibus& planctibus, tuæque familiæ diſperſionibus devictus 1, utpote pœnitens, domum remeàſſe,& poſt multos dies quorundam ſapientum conſilio ad jam dictæ mulieris cubile rediiſſe. Nune autem, ſi tibi tuâ uxoreuti liceat, noſtrum requiris conſilium. Si ita denique eſt, ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter, neque2 ſanã mente id factum: quoniam, cùm omni homini ad monaſticam tendenti vitam, legaliter, ſanctè& juftè fit peragendum; tu contra leges minaciter& violenter atua uxore partim terrore mortis partim tug infirmitatis do- loribusexinanitus, devia ſecutus, nullà, ut dicitur, licen- tiã acceptà receſſiſti;& monaſterium petiiſti. Non enim violentià, ſed ex pari voluntate& conſenſu(ficut fancti Patresdicunt) hocfieri debet:neque vir à2 monaſterium nentia ſeruari debet. C. XII. Nyiex conſenſu communi, orationi con- juges vacare non poflunt. Unde Auguftinus in libroprimo de adulterinis con juguis, C 2; ASe f nec ad tempus, ut vacetur orationi, ni fi ex confenfu, volyitconjuges carnali invicem fřau- dare debito. C. XIL@ Nif ex confenfu communis conjs gatis pententia non detur. i Hinc etiam in fecundo Concilio Arelatesfi, c. 22, legitur. Oenitentiam g conjugatis non nifi ex confentu dan- dam. QUKSTIO V. 1 Vd autem fine cunſenſu uoris vir continentiam ps vovere non poffit, multis auctoritatilbus probatur, Ait enim Auguftinus faper Dfaimum 149.40 exe tremo. C. I.@ Non potest vir continentiam fervare; niſſi uxoris teneat conſenſum. I dicat yir h, continere 1 jam volo, nolo autem, uxor; non poteft. Quod enim tu vis, non vult illa. Nunquid per continentiam tuam debes illam facere for- nicariam? ſi alii nupſerit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deuscompenfare tale damnum. Redde debi. tum,& fi non exigis, redde. Pro ſatisfactione 2à perfe- cta Deus tibi computabit, ſi non, quod tibi debetur, exi- gis, fed reddis, quod debetur uxori. 1€ Continere] Sre etiam apnd Magifrum: fed B. Angu- Simms d Ivo habent,continere jam volo, nolo jam uxorem, non poteft. Quid, fi tu vis,& ifla non vult? a Ivop.8. c- 49. b Burc....10. Polyc...tit.24. Ivo part.4. eap.g3. c Simile habetur in Concil. Salaguſic 3. Q Sent. 4. dift. 32 Polyc..ó tit. s. Burc. l: o..q. Ivo...142. Pannd...2. € Sentibid.Ivop.8.gz-Pamd..:3, F Sentgdift.zz. Ivo p8. £233. g lvo...280. Ó part. 3. sapag Gr eazz h Sen. : eligere,aut profefsã continentià habitum cum feſtinatio- ne debet mutare 1 f Deviđus,] vo kabet, utpotè pænitens devi&us: Pannormia; utpotè penitùs devius domum remeå ffe. X Q Nequevir}, Apud Ivonem d in Pannormia legitur? neque vir in monaſterium reci piendus eſt, niſi uxor illius foœmineum monaſterium elegerit, aut profeſſa continen- tiam, habitum cum feſtinatione mutaverit. Sed muta- tum nones?: quoniam glofa videtur magis convenire lectioni Gra- tirants C. III. ꝙ Vir pote abnuere Vota continentia y qua fine ejus confènfa Deo uxor oba tulerit, Tiemex Concilio© apud Ompèndium. M Ulier, fifine d licentia e viri fui velum in caput À miferit, fi viro placuerit, recipiet eam iterùm ad conjugium. ] C. IV.@ Non potest vir continentia vota reftine : dere, qua ejus affenfamulier Dea promifit. Tiem Auguftinus f ad Ecditiam, epift. 199. Ors g Deo pari confenfu ambo voveratis, per- feveranter ufque im finem reddere ambo debui- ftis. A quo propofito fi lapfus eft ille, tu faltem inftan- tiffimè b perfevera. Quod te non exhortarer, nifi quia tibi ad hoc ipfe confenferat. Nam fi nunquam tenuif- fes ejus affenfum, numerus te nullus defendiffet an- norm. é& pof pauca:€ Non quia pariter temperaba- tis à commiftione carnis, ideò tuus maritus effe defti- terat, imò verò tantò ſanctius inter vos conjuges ma- nebatis, quantò ſanctiora concorditer placita ſervaba- tis. Nihil ergò de tua veſte, nihil de tuo auro, vel argen- to, vel quacunque pecunia, aut rebusullis terrenis tuis finearbitrio ejus facere debuiſti.& infa. ¶ Eſt quidam pro modulo perfonæ habitus matronalis à viduali ve- fte diftinétus, qui poteft fidelibus conjugatis falvå re- ligionis obfervantiå convenire. Hunc te maritus fi de- a Ivopart. 8. c. 220, Pannorm.l 6. c. 8s. b almonachicam. c Cap....16.. d Burc.$ 9. c47. Ivop..c, 185. E p9 Izp e comeatu,) Capitul. f Et Bedar. Oreg, g vop. sc 136o badem, dvo.ge.i27, Pann..b. cbo. h al. conſtamiſliml.

— Cine uxory denfenfia virum tontinentiats 10 99 voverenon poffe. ponere noluit, ne te 1 velut viduam illo vivente lacta- res, puto, quia non fuetat in hac re uſque ad ciſlenſionis ſcandalum perducendus, magis inobedientiæ malo, quam illius 4 abſtinentiæ bono. Quid eſt enim abſurdius, quàm mulierem de'hħumili vefte viro ſuperbire s cui te potiùs expediret obtemperare candidis moribus, quàm in nigeltisveftibus repugnare? quia, etfi teindumentum monachæ delectabat, etiam hoc gratius poſſet marito ob ſervato, exoratoque ſumi, quàm illo inconſuſto, contem- ptoq̃ue præſumi. Quòd ſi omninò non ſineret, quid tuo propoſito deperiret ¶ Abſit, ut hinc diſpliceres Deo, quòd conjuge tuo nondum defuncto non induereris, ſicut An- na b, ſed ſicut&Suſanna. rQ Ne te] In vulgatis erat, Ne te puta velut viduam ja- tare. Emendatum est ex aliquot vetuſtu, oniginali& Beda, e aliis collettoribus, itemq; alia multa G. V. G Continentie meritum habet, qui pro incontinentia uxoris debitum fibi rede dere cogitur. Idem śp d eadem epiſtola. Ecundùm e verba Apoſtolica, etiam ſi ſe vircontine- Sh voluiſſet,& tu noluiſſes, debitum tibi reddere co- geretur.& illi Deus imputaret? ad continentiam, ſi non fuz, fed tuæ cederet infirmitati, ne in adulterium cade- res. i uiſquis-igitur compatiens infirmitatiuxoris reddit, non exigit debitum,aut fi propter propriam infir- mitatem ducit uxorein, plangens potiùs, quia ſine uxore eſſe non potuit, quàm gaudens, quia duxit, quiſquis ven- dit, quod novit: qtia, etfi maneret, beatum non faceret, quifquis, quodemit, novit, quia tranſiet,& de his non præſumit,& facit ex eo, quod habet, miſericordiam cum non habentibus, ſecurus expectat hdiem noviſſi- mum. a Caput hot; est ex duobus j tim omifis, partim mutatis, faluvá tamen finte C. VI. i Lo ki a qubd codem modo habetur in Pol yearpos confectum ſtani 12 catis io verbis nonnullis par- A nita Vota continentia fine uxoris c: reddinon poffùnt. Item ad Armes parium,& Pauli- nam, epift lå 45. Na fola ¢ caufa effe poflet quå te ad id,quod vovifti, l m prohibe- artum é R non folùm non hortaremur, verùm et rem implere, ſi fortè tua conjux hoc tecum ſuſcipere ani mi ſeu carnis infirmitate recuia Nam,& voven- da talia non ſunt à eonjugatis, niſi ex conſenſu& volun- tate communi:& ſi præproperè factum fuerit, magis eſt corrigenda temeritas, quàm perſolvenda promiſſio. Ne- que enim Deus exigit, ſi quis ex ſed potiùs uſurpare vetat aliem C. VIL G Afu nitas falve onii. FCF S Lem Hieronymus libro pr. 2 Unc ſalvabitu pS. 4 virgines perma acquirat in liberis, compenſet,& C: p Idem He folùm nuncdico, quòd quomod j P 3H irgini Í f 1 118, Opembus virginitas ſola non ſalvat, ſie omnia Ai- Virginitate, puritate, continentia, caſtitate Gta funt. a al ullius. b Luc. 2. c. Dan.u3. d- Bed. itidem gr tordinaria.€ Senten.g dift. 32. Polyc. lib. ó. titg. F̃ al. imp staret continentiam. g Auguſt ms Pfal. tz. h al expe- fet i Gent. ilid. ſuop...igt. Decreti Secunda Pars. 1100 C,"S; Item ibidem. 4, veniat& bibat: qui poteft capere, ca- piat.] Non dicit, velitis, nolitis, bibendum vobis eſt, atque currendum: ſed, qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, ille ſatiabitut. Et ideò plus amat virgines Chriſtus, quia ſpontè tribuunt, quod ſibi non fuerat imperatum: maĵorisgue gratia eft offerre quod non debeas;quàm-reddere, quodexigeris,: Apo- ftoli uxoris onera contemplati,£6; b talisest, ingui i cauſa hominis cum uxore, non expedit nubere.| Quorum Dominus fententiam probans, rectè quidem fentitis, att, quòd non expediat homini ad cœleſtia regna tendeñ- ti, accipere uxorem» fed difficilis res eft,& non omnes capiunt verbum iftud: verùm quibus datum eft.-Alios eunuchos natura facit: alios vis hominum: miki Hlicu- nuchi placent quos caítrayit noi ſitas, ſed voluntas: libenter illos in meos ſinus recipio, qui ſe caſttaverunt propter regna cœlorum,& ob mei cultum noluetunt eſſe, quod nati funt. Simulgue tractanda fententia,[Qu f inquit, caſtraverunt prop regna cæloruzn.] Si caftrati mere cedem habent regni cœlorum, ergò qui fe noncafrave runt, locum non poſſunt accipere caftratorum, Finis hujus aubtoritatis dr dua pracedentes de atis ofeina intelliguntur: qui non in voluntate folam, fed in necefiatateest: Principium verò deaffectus intelligitur, qui non in neceſßitale,& n. ſe Votum, ſed in voluntate est, nec gitur, miſdrepromittatur. x licet illi ducere uxorem, qus Juan C. 2. g Velare permiſorit. 3 Aha c uxorem fuam velare, d permiferit, aliam Ps non accipiat, ſec iliter convertatur. C. XI. ꝙ ota abſtinentia, qus mulien permit- tente viro promifèrit, illo prohiben- te[èrvare non vogi- Yem Augůftinus e onibus Numerorum, 4 Mas um F eſt ita voluiſſe legem, fœminàam psÀ effe fubviro, ut nulla vota ejus, quæ abftinen- tig causåvoverit, reddantur abea p nifi auctor vir fuerit permittendo. Nam cùm ad peccatum ejafde m viri pet- tinere voluerit, fi priùspermi erit,& poſtea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit, ut faciat mulier, quod yche- rat, quiaꝙ ifajam priùs à viro fuerat. Wiri dixiteſſe peccatum; quia abnuit, quod priùs conceſſerat: nonta· men mulieri vel ex hoc permiſſum dedit, ut quas g riùs vir ei conceſſerat pofteà ſi prohibuerit, conte- mnatur$. > orjtatibus af y engia Uia rtamen eodem prot- hoc, ut diximus, pro $ Jaber fabel „á viro in omuibus debet Juteyt ——— pier conditionem fervitutis, q — S E 3. 7. Matth. 19. b Matth. 19. c. Senten, ihidem, lus lib, g. cap.46. Ivo p. 8. c. 184. Panmnorm. l. 6. cap. 8h ari. Et Beda 1. Coriuth. 7. C. glaſa ordin. Nain. 30. Senten: ibid. Ivop. 8. 6. 9h. Pann. l. 5. cap. Al. B abenm cCcondemngtur. G. XII M kemnqafin eii

Bhor Caufa XXXII. Quæft. V. C. XII. F Niclieres uiris ſuis debent fubelſe. Vnds Auguſtinus in a libro quaſtionue Genefis, quafi: 153» Stordo$- naturalisin hominibus, ut feryiantfæmi- ne viris, filii parentibus: quia'nulla juſtitia eſt, ut major ſerviat minori. 1 Quia nulla] In Pannormia reliqua habentur ut apud Gratianum, mfiguid corruptesnea legitur, majori ferviat mi- nor. Sedin originals;à quo non longe diſcedit Iuo quia& illic juſtitia eſt hæc, ut infirmior ratio ferviat fortiori.-obg [amantem non es emendatum., C. XIII. G Viret caput mulieris, Item żn quafiionibus Veteris© Novi Teſtamenti ex utroque miætim, c. 106, HŽ: c imago Deieftin homine, ut unus factus ſit 1 quafi Dominusyex quo cæteri orirentur, habens im- perium Dei, quaſi vicarius ejus: quia omnis Rex Dei habet imaginem: ideoque mulier non eſt facta ad ima- ginem 2 Dei. Sic etenim-dicit:[Ez d fecit Dens ho- minem: ad imaginem Dei fecit ium.) Hinc etiam Apò- Kolus e:[Vir quidem ait, non debet velare caput fuum, quia mago C gloria Dei et: maler autem ideo velet, quia non e} gloria, anb imago De] 1 G Faĝus fit] Qua fèguunturpemendata funt partim ax wetaflis partim ew 2 originali g Ivone, In vulgatis enim Gras tiani recentioribus legebainrs factus ſit homo, ex quo cæteri oriantur habensimperium Dei, quafi vicarius Dei, quia unius Dei habet vir imaginem, 2$ Imaginem] fquebatur;& ſimilitudinem quæ ſtn expunčla, quia neg apèd Auguftinun; negin vulgata Greca neg an Latina vetuſtiore, neq apud cateros coliestores habentur Pulchre verd de has re difputat Bafilins in hune Gengſis locum&.-Origenes Periarchon. lib. 3. c. d. NIV- Idem Iabrf J. quaſtionum ſuper Deuteronomiuim, quafi: 33. S Atis 4 hinc apparet, quemadmodum ſubditas fœmi-- nas vitis,& penè famulas lex effe voluerit uxores, quòd dicensadversùsuxörem vir teſtimonium, unde la- Pidaretur illa, fehoc verum eſſe demonſtraretur, ipſe ta- men non vicifim lapidaretur, ſi hoc falſum eſſe conſti- terit: ſed tantummodò caſtigatur,& damnificatur, eiqͥ; perpetudò jubetur adhærere, quà carere voluetat. Ina- liis autem caufis, eum, gui teſtimonio falſo cuiquam no- cuerit, quod ſi probaretur jus ſ ſit occidi eàdem i plecti jubetur pœnã, quà fuetit, ſi vetum eſſet, iſte 2 ple- ctendus. 1€ Eàdem] Eodem ferèmmodo'apud Ivonem;€r in Pannora mia, In originali vero, eãdemqͥue pœnã plecti jubet. 2 Q lte] Sec eft emendaturrex ahguor manufiripti t ori- ginalih&r Ivone: : C. XV. Item Hieronymus ſaper ehiſtolam ad Tum mn cap.& Um& caput mulierisvir f; caput autem viri Chri- ftus, quæcunque uxor non ſubſicitur viro ſuo, hoc eſt, capiti fuo ejufdem criminis rea eft, cujus& vir, ſi non fubjiciatur Chrifto capiti fuo. autem Domini blaſphematur, veldum contemnitur Dei prima fenten- tia,& pro nihilo ducitur, vel cùm Chrifti infamatur Evangelium,dum contra legem fdemģue natura ea, quæ Chriſtiana eſt,& ex Dei lege ſubjecta, viro imperare de- fiderat: cùm etiam gentiles foæminæ viris ſuis ſerviant communi lege naturg. a Er gloffs ordin. Genef: 46.€ Beda ad Olfa. b Ivo b3cgg. Pannd.zeg3€ Ivop.8 cos-Pannl.7eg3 À Ge nefa. Sap..€.Cor.1. E Et gloff ordin. ad cap. 22, Deut. g Ivop...96. Pann...c. 43. A al, juffie à aliter jubet, k Ho.bic gy. Panid tpt. ! 1102 C. XVI. 9. Arburium virse muliercms fagui opor- tet in omnilus. em Auguhinus a in guaflionibus Numeo rorum quafi s9 Oluit itaque lex& mulierem aliquid vovere Deo adversùsanimam fuam, ut nonin 1 aliqua rerum licitarum; atque conceſſarum abſtinentia in eiſdem vo- tis feeminæ valeat auctoritas, ſed virilis., Ita,& ſi adhuc innuptæ, jam conceſſerat pater vota perſolvexe, Gante quam perfolverit, nupferit,& viroejus hoc cognitum- non pldcuerit, non perſotvat,& ſit omnind ſine peccato: quia mundavit eam, ſicut dicit, id eſt, mundam judicavit. Neque hoc contra Deum fieri putandum eft, ùm ipeo Deus hoc præceperit, hoc voluerit. 1 J Ut non inaliqua] Sic in Pannormia. Apud Tuonem verò, ut im aliquarum rerum. in glofa ordimaria, id eſt, in ra- rum: Sed totns hie locns longe melits habet in originalis minam füb patre, antequam nubat,& ſub viro nuptam yoluit lex vovere ita aliquid Deo adversùs animă fuam id eſt, in aliquarum rerum licitarum atque conceſſarum abſtinentia, ut in eiſdem votis fœminea non prævaleat auctoritas, ſed virilis. C. XVII g Nullaestmukeris poteflas:fs in omnibns viri dominio fubje- fa est. Item in libro quaftionum Veteris Teftamenti> guafl. 4s. Moa c conftat fubjetam dominio viri efe» & nullam auctoritatem habere: nee docere enim- poteft, nec teftis effe, neque fidem dare d,- nec judicare s quantè magis non poteft imperare: G Reflitutum est hoc saput ex B. Auguſtino,& ex eo nonnula addiia. Nam ante cirabatur ex B. Ambroſio. C. XVIII. Inm Ambrofiusin e Hexameron-sntrafta-i tu dici quarts: An fiper Evam deceptuseft, non Eva per Adam. Quem vocavit ad culpam mulier, juſtum eſt, uteum gubernatorem i aſſumat, ne iterum fœmineà facilitate labatur. 1 Ç Gubeinatorem] Anreà legebatur; ut eam in guber- nationem aſſumat. Emendatum es eæ B. Amnbreſin. Glallo enim aptimò convenit voci, gubernatorem. C. XIX. Item faper primam epiſtolam ad Corinthios in cap. 2, Ve debet g velate caput;-guia non eft imago Dei. Sedut oſtendatur ſubjecta,& quia prævarica- tio per illam inchoata eſt, hoc ſignum debet habere, ut in Eccleſia propter reverentiam Epiſcopalem non habeat caputliberum, fed velamine tetum, nec habeat potefta= tem loquendi: quia Epifcopus perfonam habet Chrifti. Quaſi ergò ante judicem Chriftum, fic ante Epifcopum, quia vicarius Domini eft, propter-1- peccatum originale ſubjecta debet videri. 1Propter peccatum originale] Apud B. Ambroſium é Ivonem legitur» propter reatůs originem; 1# Pannormia verò propter reatum originalem, Sed ob- gloffam non eS muitatum, reliqua verd ſunt emendata. C. AX. Item in libro de paradiſo, c. ib. 7 Ec illud otioſum, qudd non de eadem terra, de ps À N qua plafmatus et Adam, fedde ipfius Adz cofta dta ft mulier: ut fciremus unamin viro& muliere corporis effe naturam, unum fontem generis humani. — Sineuxoris confenfu virum continen- tiam vvere non poffe. a Er glofa ordin ad cap.30. Num. b vo.:.98: Pann. Lp c47. c lvopart.8..g! Pannorm. L7. c49: d aliter dicere. e Lib. g. in Geneſ. cap. 7. f Ivops, cgi, Pannorm. lib. 2. c. g Tuop. 8..g2. Pann.7.£33» 3

1103 Dinpih con alh pe mwem Decreti Secunda Pars. 1104 marito, contratti» ldeònon duo à principio fafti vir& malier, neque duo viri, neque dug mulieres: ſed primùm vir, deinde ex eo mulier. Unam enim naturam volens hominum conſti- tuere Deus, ab uno principio creature hujus incipiens, multarum,& difparinum naturarum eripuit facultatem. Evidentifimè staque apparet, ita virum gfe caput mulieris, ut nulla vota abftinentig, vel religioſa converfationis liceat fobi fine ejns licentia Deo offerre: etiamfi viro permittente repromif: [a feerit, non licet ci votum opere complere, cum vir voluerit revocare permiſum. Vota verd continentiæ ita alterius per miſſi abalterovalent offerri, quod post permiffionem:non valent in irri- tum deduci. CAUSA XXXIV. Vidam vir in captivitatem duus est: pofleà uxor ejus audiens illum mortuum, nupfit alii de- -mum ille captivitate rediens, repetit uxorem fuam: illa pofterioris amorecapta, afpernatur thorum prio- ris viri. NNunc primum quaæritur, an ſit iſta rea adulterii, qua vivente viro ſdo alteri nupſit? SSecundb, an redeunte pramo ſit egenda recedered ſecundo,& redire ad primum? QuRSTIO I.& II i I Trag, guaflio terminatur auftoritate àa Leonis Pa- 21 5; i ps pxngur firibens Niceta sAqguilerenfi Epiftoposepi.77. cap. 16 fèquen ibus, ait. j~< ÁA C. I.-G Quralinupferit, putans virum ſuum mortuum eſſen illo redeunte ad priorem redire cogitur. D b per bëllicam cladem,& per graviſſimos hoſtilitatis incurfusitaquædam dicatis divifa efie conjugia, ut abductis in captivitatem viris, fœminæ e rum remanſerint deſtitutæ, quæ viros proprios aut teremptos putärint, aut nunquam à dominatione cre- derent liberandos,& ad aliorum conjugium ſolicitu- dine c cogente tranſierint? cumqͥue nunc: ſtaturerum auxiliante Domino in meliora converſo, nonnulli eo- rum, qui putabantur periiſſe, remeaverint, meritò cha itas tua videtur ambigere, quid de mulieribus, quæ ijunctæ ſunt viris,à nobis debeat ordinari. Sed quia novimus fcriptum, quòd à Deo jungitur mulier viro,& iterum præceptum agnovimus, ut quod à Deus junxit, homo non ſeparet, neceffe eſt, ut legitimarum fœdera nuptiarum redintegranda cxedamus,& remo- tis malis, quæ hoſtilitas intulit, unicuique hoc, quod legitimè habuit, reformetur: omnique ſtudio procuran- dum eſt, ut recipiat unuſquiſque, quod propriumæ eſt. ¶ Nec e tamen culpabilis judicetur,& tanquam alieni juris pervaſor, qui perſonam ejus mariti, qui jam non efle exiftimabatur; aſſumpſit. Sic enim multa, quæ ad eos, qui in captivitatem ducti ſunt, pertinebant; in jus alienum tranſire potuerunt:& tamen plenum juſtitiæ eſt, ut eiſdem reverſis propria reformentur. Qi G mancipiis, velin agris, aut etiam indomibus, ac ſionibus ritè ſervatur, quantò magis in j redintegratione faciendum eft? ut fic ceffitate turbatum-eft,-pacis remedio re ideò f, fi viri poft longam captivitatem reverfiita lectione ſuarum conjugum perſeverant, ut eas cupiant in ſuum redire conſortium, omittendum eſt,& inc i pabile judicandum eſt, quod neceſſitas intulit,& refti- s tuendum, quod fides poftit.& infià,-g c4.€| Sinau J a In Cod. canonum, cap. p2. b Sent.g. difl.zt. Polyc.t. 6. titg Anfi to.c 22. Burc. l. 9. cdd. Iuo p..c. taα.E& 190. 191.192. Pann. ...87.£ fòitudine orig. d Matth.r9. e Ejuflem epift. 6. 2. Burl. 6. Ivo p. S. c. igt. F C3. Burc...cs8, Ivo-.-.193. B Bure, lp. cyz. lvo part, ctg2. Pant 0, cbt. o pone i dicere vo \ tem aligug mulieres ita pofteriorum virorum amorgs j funt captæ, ut malint his cohærere, quam in legitimum redire conſortium, meritò ſunt norandæ, ita ut etiam Ec- cleſiaſticà communione priventur, quæ à de te excu- ſabili contaminationem criminis elegerunt: oſtenden- tes fibimet pro fua incontinentia placuiſſe, quod juſta re- miſſio potsrat expiare. Redeant ergò in ſuum ſtatum voluntaria redintegratione conjugia: neque ullo modo ad opprobrium malæ voluntatis trahatur, quod conditio neceſſitatis æxtorſit: quia ſicut hæ mulieres, quæ reyetti ad viros fuos nolunt, impig habendæ funt;dtadillæ, quæ in affectum initum ex Deo tedeunt, meritò ſunt laudan: dæ h judicio. C. II Virro, vel uxorè de captivttate redeunti. bus, propria redintegrantur cone jugia. Item Innocentius Papa Probo, in cpiſt. p. Um in captivitate c Urfa mulier teneretur, aliud conjugium cum conſtituta Fontanum à commifiſſe cognovimus. Sed favore Domini reverſa Urſa nos adiit, & nullo diffitente m ſe memorati effe perdocnit, Qua de re, domine fili meritò illuſtris, ſtatuimus fide cae tholicã ſuffragante illud eſſe conjugium, quod primitis erat gratiã divinã fundatum: conventumque ſecundæ is, priore ſuperſtite, necdivortio ejecta, nullo ps. cto poſle eſſe legitimum. G Quaprimo viro reliflo, fecunda ſetundum relinquens, Lem Hieronymus ad Amandum pPræibyterum. advertere e potui, quid fif, quod [ alio viro per vim accopto.] Quid eh ? congregatå videlicet multitudine no- lentem rapui Et quare pofteà raptorem rapta non di- mifit? legat libros Moyfi,& inveniet deſponſatam viro, ſi in cĩvitate fuerit oppreſſa,& non clamaverit, puniri quaſi adulteram: ſi autem in agro oppreſſa ſit, innoxiam eſſe à ſcelere,& violentum legibus fubjacete. Ergo& iſta ſoror, quæ, ut dicit, vim paſſa eſt, ut alteri jungeretut, ſi vult corpus Chriſti accipere,& non adultera reputati, agat pœnitentiam: ita duntaxat, ut ſecundo viro, qui non appellatur vir, ſed adulter, à tempore pæœnitentiæ non copuletur. Qudòd ſi durum ei videtur,& femel di- lectum non poteſt derelinquete, nec præferte Dominum võluptati, audiat Apoftolum f conclamantem;(Non Poteſtis calicem Domini libere, ér calicemidamoniorum, Non pe per vim ac teſtis menſa Domini communicare,& menſa demaniorum]& alio g loco:[Qua communicatio luci ad tenebras? qui coit fenfus Chrifti ad Belial?] Rem novam loquor, imò nonno- vam, fed veterem, quæ Veteris Teftamenti auđtoritate firmatur.-Si réliquerit fecundum virum,& reconciliari priorivolueritynon poteft. Scriptum eſt enim in Deu- teronomio: h[Sz acceperit homo uxorem, C habuerit eam, non: atiam in conſpectu ejus, pr opter aliquam fadis dui,& dabit in manu ejts& dimittet i maritum duxerit libellum repudlii, dy dimta tatem, fi eara de domo fua. & ille quoq ferit de domo fua, aut certe mortuus fuerit, non poterit pror mas ritus recipere eam uxorem, quia polluta esteo abominabilis f“ Ga est coram Domino, ne K peceare facias terram tuam, guar Dominus Deustuus tradidit.kibi poſfidendam.] — a al quia inexeulſſabiliter contam.& Jorig. b al. lauda- biles judicande. c Ivop...245. Pann....89. d Fortuné iniſſe cagnoſcitur.] orig.€ Senten.g diflin. 3s. Pol)e. lib. titg f nOr.. g 20m6, h Dentzg. i alterum) vera les fio k alne | g Verba ltste! rovina

æſt. E De nuptiis cutn ako per errorem, vivo marito, contractis. 1106 (os Caul XXXV. Ou G Verba bujps capitis in opiſtola B. Hierompmt,{r in Polycarpa Praximẽ ſequuntur port ea, qua referuntur Jup.32.:7. c. omnes caufationes. Ideog, apud ipfos initium hocita babet: Neque Řtis animadvertere. o 3 pars. Si autem inevitabili necefitate cogente vir in aliam provinciam fugerit, dr uxor ejus eum ſequi noluerit allo vivente illa innupta permaneat. a C. 1V. g Quavirum in captivitate dustum fè- qut noluerit, maneat innupta, quam- diu vir ejus vixerit Undein Concilio apud Vermerias. ç! a quis neceffitate inevitabili cogente in alium du- catum, feu provinciam fugerit,& ejus uxor, cùm valet & poteft, amore parentum& rerum fuarum eum fequi noluerit, ipfa omnitempore, quamdiu vir ejus, quem fe- cuta non fuit, vivit, femper innupta permaneat. 4 pars. utem de conjugatis auctoritatèe Leonis Papa dictturs boc eit ndum est, ut fi prater con- Siientiam viro nupfèrint alieno, non teneantur. inibus inii C. V. Non est adultera virgo, gua nefrens viro nüpfit alieno, Unde Auguftinus in libro de fide© opea TIDUS, C. 7e Ivirgo ġ nefciens viro nupferitalieno,hoc fi femper neſciat, nunquam ex hoc erit adultera. Si autem ſciat, jam hoc eſſe incipiet, ex quo cum alieno viro ſciens cubaverit: ſicut in jute prædiorum tamdiu quiſque bonæ fidei poſſeſſor rectiſſimè dicitur, quamdiu ſe poſſidere ignorat alienum: cùm verd ſcierit, nec ab aliena poſſeſ- ſione receſſerit, tunc malę fidei poſſeſſor perhibetur, tunc juſtè injuſtus poſſeſſor vocabitur. fç pars. Hinc c etiam ignorantia excuſſat eum, qui neſctens dormivit cumfirore uxoris fùt. C. VI. g Noncogatur legitimam dimittere uxorem, qui neſciens dormiuit cum ejusjorore. Vnde in Concilio Triburienfi. N leđum mariti d.abfenteuxore foror ivit uxoris, quam ille uxorem putans fuam efe;dormiyitcumea. Superhoc vifum eft, fi ipfe per ſecuritatem veram hoc probaverit, quòd inftius fecerit hoc ícelus, pœnitentiam quidem, quæ fibi indiĉta fuerit, agat;& legitimum ſuum conjugium habere permittatur, Illa veròvindiĉtâ dignå aMigatur,& in ternum conjugio privetur. G VII. PALEA. [ kem Hermes ¿z libro Pafloris, mani quarto.:} Go dixi e paftori:. Domine; fi quis h2 rem fidelem in Domino,& invenerit hanc rio, nunquid peccat vir, fi cum illa conc xit mihi: Quamdiu nefcit peccatu uerit uxo- n adulte- umbit- f? Etdi- g In hoc capite emendata€ addita omulla funs ex originali» E cateris collectoribæss. 6 pars. De fimpliciter verò fornicantilxua, vel cum duabus firoribus, vel cum matre ér filia, vel cum patre G filioidem Aco eipiendum: ut ignorantibus conjugia non negentur, Icientilnes Wera Petuò prahibeantur. C. VILI. g Matrimona non prohibentur contrahere, quorum inceſtum igno- rantıa excufat. Unde in codem Concilio Triburienfi gitur, giai a cum duabus fororibus fornicatus fuerit,& ſororem ſoror ab eodem anteà ſtupratam neſcierit, vel ı fi ipfe fororem ejus, quam anteà ſtupraverat, non intellexerit, ſi dignè pœnituerint,& ſe continete non va- luerint, poſt annos ſeptem conjugia illis non negentur. Si autem non ĩgnoraverint, uſque ad mortem à conjugio abſtineant. ¶ Burchardus etiam citat ex Tiburienſi, c. 9. Et quiddam fia mile habetur in Triburienfi impreff y 6. 45- quemadmodum rians inVuormacrenfi,€> 33. 1 Q Vel fi ipfe] Sze reftitutura est ex Burchardo. Antea Legebatur, Vel ſe ſororem. C- IX 9 De eodem Item ex eodem. 81 b quiscum matre& filia fornicatus eft, ignorante D matre de filia,& filia de matre, ille nunquam acci- piat uxorem, illæ verò,fi voluerint, accipiant maritos:{i autem hoc ſcierint ipſæ fæming, abfq; maritis perpetud maneant. -G Gratianus hoc idem caput, quod hiceitat ex Triburienfi, ina fià35..2. refert ex Concilio apud Vermertas, itemg, Burchardus Ivo: fententia habetur in Vuormacienfih c. 63. C. X. ¶ De eodem. Item zn codem. c d fornicatus eſtcum quadam muliere:poſt- eà filius nefciens fatum patris, ftupravit eandem Quod cùm pater refciret e, de fe, filiogue confeffus eft Statuerunt melius eſſe, ut taliter lapſis, cum digna pœ- nitentia, legitima permittantur conjugia, quàm fortè deterius delinquant. Fornicaria autem ſine ſpe conjugii | maneat. A—— sie CAUSA XXXV Udam vir mortua uxore fud aliam fibi in matri- monio copulavit, qua uxori defunéte quarto gra- 0 Au conſanguinitatis Viro autem ſex taline f a þarebat. Post triennium vero liberis éx ea fù piiss accufatnurapud Ecclefiam: ifie} TANAM uxorem? anguinttate uxoris aliqua poffit in co j N eſt vir vivens cum illa. deliquiſſe,& non egeri manet in fornic vir uxore itentiam mulier dixit: D 1 dimiſerit mulierem chatur. Et dixi ill tiamegerit,& voluerit ad reci pietur à viroſ Et dixit n rit eam vir ſuus, peccat,& magnum tit: ſed debet recipere pecca i Ouid. G 1d, Í fibi admit eccatum cere. Hic actus ſimilis eſt in viro& muliere, niten- n reverti, nonne J inon recepe- ; ricem, quæ pœnitentiam egit. Ergò non debet dimifså conjuge ſuà vir aliam du- abftinere five à$r- m. oradum confanguinitas Š S 4 d nec ultra protenditur nec infig ommodo gradus conjanguinitati computandi fant? ando propi? qustatem firmare debeantꝰ tuofis natt funt filis reputentur? noranter de confi nitate vel affinitate aliqua in uxorem duflaest, an ex difpenfarione poft viro fua adharere? o Nono, fi comgerit Ecclefiam decipi,€ cauad conſanguini- alli, qui de inceſi a Burch..g. c54. lvo.8..189. Pann....gt. b Pohhe. ibid. Cal, Sic, d Burch..17. c. 4. C lib. 19..2753.€ Ivo part. 8. .241. Pann. lg.c38. Sent- difi. 3s, f conviuit? Jorig. ext. de adult. cfi g convivit orig. a Burch. l. 17..5. lib. 19. c. 273. b.56. J. 2. ſi quis cum matre, Burch. l. 17..12. Tuo p. 9.€72. C Concordat Tribarien, imprefum, c. 43 d Burch. L. 17, c. 16. Ivop. 9c 7zj.€ alres Süfeerete£ al, lineasognationiss ESNIPS Na

ar Deinceftis nuptiis. 11070 Decreti Secunda Pars. 1108 tatis aliquama viro fuo f ſchanare, qua postg quadriennium nuptiis hinc inde celebratis deprehenditur non fuiffe con- fanguined| prioris an fècunda con jagia fit reſcindenda,& priora fint redintegranda? go Decimo, firelifa alicujus de proprèa cognatione ad. fecundas nuptias tranſierit, an proesa ex eis fuf epta pofzt per- gere ad conſortium alicujus de cognatione prioris tin QUAÆSTIO IL Vod autem confanguineas nofiras e uxoris nofira in tibus conjugium nobis ducere liceat, exemplis& aubtor. peger. Abraham a namque Sarai filzsam fi zac b Rebec- Ia- Sui, fororem videlicet Loth,in con juge m du: xit. Ij cam in uxorem accepitsqua erat filia confobrini matris fi sòb c duas fòtores, Liam videlicet, ¢y Rachel filias La culi fùi fibi matrimonio fòciavit. Q In d legegu Dominus Moyi, ut nullus du Familia. ltem e fi aliquis gninus nt fiater ejus uxorem defi fratri fuo ſaſeitaret. Porrò ad q preceptis probantur obnoxit, nfi qu Apoſtolicis inſtituti et uxorem nifi de proj e Í abfà, liberis moreretur, pra sacuata mo li: praecepto. vel Apo {sco inji 2 con junétrones pro hibita inveniuntur, Unde f. ab initio, ita d nunc licite cetur. Conſanguineorum conjunctio- 4 necefrtatiypermij]k, alia 45 causa juſtæ rati rımperata f. Cum enim unus urr ab initio, átg, una ex 2 B re ejus mulier a Deo j copulabantur. Quod autem co gente 1 nece fita te fitscej rmaretunm, neceſſaris forores ; Ee iin> k tate pariter cejjareoportet. Tantoergo nunc damnabilius sjur uineorum conjunétio, quar to minus nésejjattra lap P ofleà lege prohibita invenitur, L dente per Moy velabis.] CAP. itutum fit, ne co nguInedi du CAMUS UKOTES. Finc Auguftinus az in B civstate Det 1. cap. 1 Um igitur» genus humanum p ulam viri fati ex pulvere, ¿ conjugis ejus ex ione opus f ə nec effent ulli ho- min duobus nati filient, viri forore fuas conjugesacceperunt.Quod profe&ò quius compellente necefitate, tantò poi damuabilius religione prohibente. Habita eſt enim ra ai iffima charitatis, ut homi uibus effetutilis tque honeſtiſſima k concordia, diverfarum neceſſitu- ai w vinculis ne firr inhis nec uny aa Itas ha- beret, fed fingulæe fpa tur in fingulos, ac fic ad fo- cialem vitam diligenti colligandam 1 plur imæ pluri- er quippe,& ſocer haberet aifi qui ex illi S ntò eſt anti- eà factum eft mos obtinerent, cefitudinum n arum iunt ne- di 1m- ergò habet quis aliùm pa- trem; alium foc numeroſiùs{e charitas pe i tem unus Adas cfle cogebatur& fili Utrumq a filiabus fais, quando fratres ſororesque connubio jung bantur. Sic& Eva uxor ejus utrique ſexui filiorum fuit ſocrus,& mater: quæ 7m ſi duæ fœminæ fi Hia materal- tera,& focrus altera, copiofiùs fe ſocialis dilectio colliga Tet. age€ Sed hoc unde fieret, tunc non erat: quan ' an- nifi fra &o nii iratres& fororesex duobus illis Primis, nulli! 1 NQ- — a Genef. b Genef. € Deut.25. f alimpetra Pann. l e San m € Genef 29, d Numery g Leut. s8. h Ivop.8c bonel oria: honefa) orig l 1 Gen. 2, mines erant, Fieri ergò debuit quando potuit,ut exiften- te copiâ inde ducere atur uxores, que non erant jam ſorores:& non ſolum iſtud, ut fieret, nulla neceſſitas eflet, verùm etiam, fi fieret, nefas eflet. é mfia. 4 Quod hu- mano genere ereſeente& multiplicato etiam inter im- pios Deorum multorum, falſorum que cultores ſic obſer. f ari cernimus, ut etiamſi perverſis legibus permittantut fraterna conjugia, meſior tamen conſuetudò ipſam malit exhorrere licentiam,& cùm ſorores a cciperein matrimo- nium primis humani generis temporibus omninò licue- rit, ſic averſetur, qua{ı licere nunquam potuerit, é infia. Copulatio ergò maris& fœminæ, quantum attinet ad genus mortali am ſeminarium 1 eſt cha⸗ ritatis: cæleftis ve rationisevadat. ja legitur: Utergò i vifa est me 2 Q Seminarium] oe Pannaormia habent sarera, ut Gratianus tantum loc itatis, habent, civitatis, Integer Copulatioergò maris& fœ- I us mortaliųm, quoddam o locus B Auguſtini h minæ, quantum attinet ad gent ſeminarium eſt civitat Sed terrena ciyitas generatio- ne tantummodo„CCleſtis autem etiam regen erations > ut generationis noxam evadat. Verum verſic. civitas. nhi ) potiffimum or Håc it Hadc itag, c inegua} g é t propag 4 nts orione 9¹ amvis etꝛam alia dauſù rν⁰⁴ zt intelligi. idololatria fi- 1 cultu units Dei rema Vnde ſuo Aram in iguem, quem adora.- Vinitatis exurendo ſonti Quem veners o ex conjunctionè infide ium ficeles ad iad ita Deum rent, ficut D g commiſti filiabus homin rectiſũime cautum est, ut 7 t est, de familia fid fii Ifraët tnt lias Chananagori rent, fi é à Dco ve nis a Domino audirent, ne fi- sturt terram pr omafi cciperen Ne e fäciani ei recedere i b di nagen nupti trala fiam in ilopo- bulo inflituer erat propinquus: Une jafi fandan "E adem plebs de de piche mentum E afpernatus, adinde tis vetttis di- diatam.J ebem mê- Ann con- lud,quod pé mifi marr Et item per ali am, plebem me fanonineorum ci tantum, fed in omni multitudine 7. Q nEfiratn piu

Quæſt. II.& III. De ineeſtis nuptiis. 1110 rof e qualibet alia cuique uxorem ducere o iao. g Iud ipa Myt jod precepta legis firvanda di: rec Apoftolic inftitutus gvaçuata pro- lia Apoftolus a e affirmet tla phratumest, caus fi- cantur qulæ nec Evangelici bantur, verum gia der est: fed cum omnis probet ad tempus effe dataatg, ide o venient: fùpra m tur;© ti à Deo inſtitutun hoc cum catere us evacuátum cert tj uſtat: 131 ficut Apo- receptis non n temeraria vel 6 Ecclefia post, A- ionis addidit, utpote Meriorum, de cele- uedan O c ſaperflua a pofolica de continentia minalt ne; bratione officiorum: qug?} s paa ai fd diligenti ueneratione 0 canjunctiones, quamuis Evang d i pr RORE non pe bibita, JH nt tamen j f i aſlicis enſtitutlonibus in- proba- „ad quem ere oporteat, vel fi| piat uxorem: illæ verð, Ç. IIL g Afines in quinta generatione coptlaa ré pollent: in quarta f fucrint zn Venti, non ſebaren- tur. Terem Fabianus Papa. E propinquis a, qui ad affinitatem per virum ŝĉg uxorem veniunt, defunctà uxore vel viro, in quin- ta genetatione conjungantur: in quarta, fi inventi fuc- rint, non ſeparentur. In tertia vero propinquitate t non licet uxorem alterius accipere poftobitum ejus.) liter$ vir conjungatur in matrimonio eis, queí ſanguineæ ſunt,& uxoris ſuæ conſanguineis poft mortem fug uxoris Ç. IV. Idem. Ui propinquam eſanguinis uxorem ducunt,& fe- parantur, non licebit eis, quamdiu utrique vivunt, aliás uxores bi in conjugio fociare,[nifiignorantià cuſentur.] ©. V. Nong agno anter- znceſtum pMa mittit. Undein Concilio apud Vermerias. 8¹ quis d cum matre& filia fornicatuseft, ignorante matre de filia;& filia de matre, ille nunquam acci- fi voluerint, accipiant maritos. betur ducere Uxorem, quë m ducidn uxorem| Si autem hoc ſcicrinc i ipfæ fæming, abfque maritis per- De his ita f lio 1 Aei P nfanguinitatis per gtady 7 nis placuit ufque ad ieptimam genera vare. Nam& ha erum per leg rum diffinitiones fancita, xad fep Pprotendit hæredum ſucceſſionem rent, nili eisde p 1§ Concilio mia citant tantäm ex Cone M ortus, Po its Gregorius indecretis. Atfieri facile po- tüit, ut Gregorii decretum in aliquo Meldenfi Concilio referretur, unde orta fit ifla Gratiani citatio. Eaffinitate f cor tio- tronem obfer- les inſtrumento- timum gradum Non enim ſuccede is deberetur. r Pannor- 5 a à C. II. Infamià notentur, qui conſanguuineas ducunt u ltem Calixtus Papa Onjunctiones quando has& divinæ, i fecu ali pro K bent le ges ergd diy ing, hocs agentes,& eos, qui ex i naledié dosappe nfames tales vocant,& ab hær verò fequentes patresnoftro famii lant. lunt ftigiisi >& corum inhærer zinfames effe cenfemus, q maculis funt tafper f ros, nec a ationes eorum, quos b leges feculi reji- ciunt, fufcipere debemus,.& infa. q Eos autem con fanguineos dicimus, quos diving,& Imperatorum. z, ac Romanorum, atque Græcorum leges conſanguineos ap- peen& in hæreditate ſuſcipiunt, nec repellere poſ- unt. eos notamus,& Imig: nec Cos yl- a Rom. t bC € Concor zal, s Nicol.in Conc. Rom. interminatæ. Hindt.&l. Polyc..16 tit, 4. Burch, l7..16, Ivo p 9..5t Paia lzel g Pine tbid. Burch....1, Ivo.9..22. Simile in Concil, Innocentii U h al. guas. i Imperator Romanorum petuò maneant. G. De capitehoc ditum et fup.34...&• 2. Ga S VS Item ẽx eodem. Jhemo e fornicatus fuerit cum muliere,& frater ejus neſciens eandem duxerit uxorem, frater, cò wa fratri crimen celayerit,feptem I annos pæniteat,& poft pœnitentiam nubat. Mulier autem uſque ad mortem pœniteat,& ſine ſpe conjugii maneat. T Burchardus etiam, ģ Ivo citant ex Concilio apud Verme- rias, cs fententia vero habetur in Trrburienfotg.. 1$| Septem annos]-Ha due voces abfunt a à Burchardo&- Ivone, cåpud Burchardum: tamer libroig..5. ubi Sacerdos de hoc peccato interrogat pænitentiam, é conſilium dat, hæc leguntur: Si feciſti, eo quod fratrem tuum crimen cel afti, feptem andos per iegitimas ferias bœniteas. In Triburismſt autem, prædutà arceatur pœnitentia,& condignã caſtiga- tione. De his verd, qui ignoranter conjunguntur, calera auctoritates in- : propin quitate fai fanguinis v vel uimum gradum nullus du- cdt ulxoremn. Vnde Juli us Papa. Nii um in F utroque ſexu permittimus ex propin-⸗ uitate ſui languinis.vel uxoris uſque adí oen generis gradu m uxorem di Ucere, vel inceſti macul âà copu- i Jari& Pratereà quoque iliud adjecimus, quoniam ficut non h licet cuiquam Chriſtiano de ſua conſanguinita- te, ficetiam nec licet de co nfanguinitate uxoris ſuæ con- jugem ducere, propter carnis unitatem. Prætereà, Burchardus, Iu,& „t Gratianus) citant ex:Co relianen r.10. i fan ing. Aureli anenſi impreſſo, cIomulta lea gentur ad hane pertinentia. Reliqua vero Pajer egie pi ars in Pannormia((nama kteri colle Fores non habent Jex eodem Concilio re- fertur: fad à Gratiano fup-27. G2».-QÙ ti def ponfatam, tri- buitur Gregorio. a Sent. 4. difi. b Inf. eAd. o. aqulaliter. Polyc..õ. titg% Iulio. C Fortaſſe iſta Grattani..Sup 34 f. J.&2. cfi quis cummatre.€ Burch..7. cag. Ivo.g..73.<.£ Sent g. am 4t Burch..z..1¢. Ivo p9..49. Panni 78:79 g Al.commaculari. h Sup.a7.:2. c. gui defponfatam. Ny 2

aT, De inceftis nuptiis. IIII Decreti Secunda Pars. C. VIII Ẹ Incefiuofi nullo funt digni namine conjugii. nem ex Concilio Agathenſi, c. 6t E inceſtis à conjunctionibus nihil prorſus veniæ Derman„nifi càm adulterium feparatione fana- verint. Inceftuofos b verò nullo conjugii nomine de- putandos,quos etiam defignare funeſtum eſt. q Hos 1 enim e cenſemus eſſe, ſi quis relictam fratris(quæ pe- ne priũs ſoror extiterat) carnali conjunctione Polluerit: fi quis fratergermanam uxorem acceperit: fi quis nover- cam duxerit: fi quis confobrinæ ſuæ ſe ſociaverit: fi quis xelictæ, vel filiæ avunculi miſceatur, aut patrui filiæ, aut privignæ ſuæ: aut qui ex propria conſanguinitate ali- quam, aut quam confanguineus habuit, concubitu pol- luerit, aut duxerit uxorem. Quos omnes& olim ,& nunc d fub hac conftitutione inceftos effe non dubita- mus,& inter catechumenos ufque ad legitimam fatit- factionem manere& orare præcipimus. Quod ita præ- fenti tempore prohibemus,ut ea,quæ funt hactenus con- ftituta e, non diffolvamus. Sanò quibus conjunctio il- licita interdicitur, habebunt 2 ineundi meliorisconju- gii libertatem. 1 Hos enim] La eſi in Agarhenſi. In Arelatenſi autem 3..2,(ubi idem repetitur) dr apnd Ivonem hac conjunguntur cum Superioribus,& legstur, hos efle. In Epaunenfic.3o.(inquo idem Sratlatur argumentum) dulus orationis longe diverfus est, In fè- cundo autem Turonica, c, 22.(ubi refertur caput allud Concilii E- paunenſii) itaſeribitur: Inceſtus verò, necullo conjugii no- mine prædicandos, præter illos, quos dinumerare fune- ſtum eſt, hos eſſe cenſemus. In capitularibuus adjedtis, c. 20o. funt nonnulla partes hujus capitis ex epiftolis Gregorii Papa, B. Bo- nefacio Archiepiftopo Moguntino mifis. 2 J Habebunt] Sicin Agathenſt,&apud Iuonem. InE- Paunenſi legitur, non habebunt. Sed in Nuronico, in quo cita- rur Epaunenſe, habebunt. Sic etiam inf qᷓ. b. e. hæc ſalubri ter, ex Gregorio. In Capitulari autem indicato plenids hac ſenten- C. XI Ẹ Extraordinaria pollutio in naturalibus non impedit matrimonium, Art enim Urbanus Papa I1. Hugoni Gratianopolia tano 1 Epifèopo. Xtraordinaria à pollutio non 2 niſi in naturalibus admiſſa, vel ſæpidùs reiterata& citra maritalemaffe- étum 3, fi præbitis ſacramentis ita eſſe conſtiterit, quem- admodum nobis tuis fignificatum eft literis, non videtur matrimonium impedire, quamvis ipſa ſit criminoſa& damnabilis. 1JGratianopolitano] Auted legebatur, Urbanusll. Gratiano, Neapolitano Epifcopo. Emendaturn efte Polya carpo:& hujus Hugonis mentio est apud Sigebertum anno rosg. ir apud Tritemium in Guidone V. Carthufia Abbate, 2 M Nonnifi) In Polycarpoest, nifi in naturalibusad- mifa. 3 1 Affectum,] In eodem legitur, effectum. C. XII. g Nullus ducatin conjugem relifam nguineoTrTuUm nxori I Ja in tertiam generattionem. Item Julius Papa. ETH quoque c ſtatutum eſt, ut relictam patris uxos ris ſuæ, relictam fratris uxoris ſuæ, relictam fllii uxo- ris ſuæ, nemo ſibi in matrimonium ſumat: relictam con- ſanguineorum uxoris ſuæ, uſque in tertiam progeniem nemo in uxorem ſumat: in quarta autem,&in quinta, inventi fuerint, non ſeparentur. 1 M Uxoris fux] Sie emendatum e$ ex vetuflise Namin Vulgatis erat, fuorum. C. XIIL Aconſanguineis propriis vel uaonis pariter cuig est abftinendum, Idem. A Equaliter d vir conjungatur conſanguineis propriis, & conſanguineis uxoris ſuæ. In Pannormiæ citatur, ut hic. Hugo autem, ex Concilio Maticenfi, Burchardus, Matifcenfi. Ivo, Manticeno, mull tia exponitur: Sed quibus illicita conjunđtio interdicitur, nifi hi funt, quos fan&torum Patrum decreta conjugio copulari prohibent, habebunt ineundi melioris çonjugii libertatem. C. IX. g Tnceſtueſf uſqque ad ſatinfactionam excom- znuntcentur. Trem ex Concilio Ilerdenfi, c.£, E his qui f incefti g pollutione fe maculant, pla- cuit, ut quouſque in ipſo deteſtando& illicito car- nis contubernio perſeyerant, uſque ad Miſſam tantum catechumenorum in Ecclefia admittantur: cum quibus etiam nec cibum fiunereulli h Chriftianorum, ficut A- poftolus juffit, licebit z. Gi E g Nullus ducat in uxorem à conſanguines cognitam, vel aliqud pollutione. culatam. lem Gregorius Papa ad Felicem Mefana sivitatis Ebiſccpum, lib.1s. cpiſt.3. Eceam, k, quam aliquisex propria confanguinita- te conjugem habuit, vel aliquå illicitå pollutione maculavit, in conjugium ducere, ulli profectò licet Chri- Rianorum, aut licebit: quia inceftuofus eft talis coitus. &abominabilis Deo& cunctis hominibus, Inceftuofos? djidori mentione faa. In Polycarpo conjunctè ponitur cum e. CONe junctiones. Jap. eddem, quod quidemest Calixti, Extat at- tem in Concelio Cabilonenfi 2,6. 29. É in Vuormacienfi est fecunda Hars canonis 78. C. XIV. G In parentela propria d conjugit eadem confanguinstas estob- fèrvanda, Lem Iſidorus eæ Cancilio Macienff. Anè e confanguinitas, qug in proprio viro obfer- vanda eft, hæcnimirum in uxoris parentela delege nuptiarum cuftodienda eft. Quia enim conftat eos duos eſſe in carne una, communis illis utraqae f parentela cenſenda eſt, ſicut ſcriptum eft: g[Erunt duo incarneuna:] C. XV. 9 Nurusnonesl aliter deputandm guam filia, Item Auguftinusdib, 22. contra Fauftuws, 6, fi. I vir& uxor nomjam duo, feduna caro funt, non aliter eſt nurus deputanda, quàm filia. C. XVL g Vy ad feptimam generationem pro- gemen uam knumguemnp Jery are oportet. Irem Gregorius Papa h Epifcopis Gallig. í Rogeniem ¿ fuam unumquemque 1 uſq; ad fepti- mam decernimus obfervare generationem: 8e quam- verò nullo conjugii nomine deputandos à ſanctis Pa- tribus dudum ſtatutum eſſe legimus. Natura videlicet ordine ſ verd extraordinarie, non fic. a Et in Arol..c..in Epaunenſſic. jo. In Nuronico 2. c. 32. in lap. all jectos, c. 200. b al inceſton. c Burch. lz..g, Fvop...25. C40." d al. atqne ſub hac. e al. inſtituta. f Burch. l p. €. 3. kvop. 8,6. 29, 8 al insefa, h al ullum, a Polyc...tit. 1, b- al repetita, c Sentens, g diflin, d Sup. eád. cde propinquis. Sent. difi. q1. Polye. d 6. tit, ge Burcht. 7. cap. ú. Tvop. 9..43.€ Hu g0 de SVitt, de ſacra. l. 2. V. Ii. Sent. ibid. Burch..y. cdb. Iuo par. g... Pannormn..7, t óp. f at. utrinque. g Gen. 2. h Inregeſto B. Greg 1,12. epift ad Felicem, i Hugo ibid. Semt. æ diſt. 40. Polyc-..tit. 4. Anf: i al.oporter, f i10, c g0, Burch. di7,.11, Tuop. gsc, 26, Rann d, git 7, dinte k Tuop. 9. eah l Sup. câd. de inceſſun.

1112 diu fe agnofcant affinitate propinquos, ad conjugalem- copulam accedere denegamus: Quòd 2 fi fecerint, fe- parentur. G Burchardus dr citat ér refert ut Gratianus, Hugo, auktor Polycarp& Magifter citant abfolute Gregorium, Anfelmis gy Ivo ex epiftola B. Gregorii ad Felicem. In Pannormia est con- junſta utraque inſcriptio, hoc xwrdo: EX epiftola Gregorii Epi- fcopis Galliz mifla, epiftolå zxr. lib. 12. Exrar vero caput hoc in Capit. J. 6. c. So.& in adljellis ed prior pars cabrtis abo. guod in indice tribuitur Gregorio Papa ex epiftolis B. Bonfacio Archie- Piſcopo Moguntia miſßis. Ac ſanè in ultima Gregorii II. epiftola tomis Conciliorum infèrta; legitur prior pars uj ad uetſic, Gene- rationem. 1§ Unumquemque] Apud beatum Gregorium, vAn- felmum, é Ivonem hoe loco fant hac interjecta: de his, qui fi- deliter edocti ſunt,& jam firmà radice plantati ſtant in- convulſi. 2 4 Quòd fi fecerint, ſeparentur.] Hec non habentur, nifi apud Burchardum.„Apud B. Gregorium, Anfelmum, é Ivo- nem fequuntur conjunéte cum fupertoribus verba capitinnec eam., ſuprd eadem. C. XVII. ꝙ De eodem. Irtem Nicolaus Papa II. Amalphitana Eccleſia Suffraganeu. E à conſanguinitate ſua uxorem nullus ducat uf- D poft b generationem feptimam, vel quo- ufque parentela cognoſci poterit. Laicus verð uxorem fimul& concubinam habens non communicet Ec- cleſiæ. C. XVIIL Quouſque inter aliquos generatio recordatur, autin memoria retine- tur fibi invicem non copte dentur. Irem ex Concilio Vuormacienhi, cap. 32. Ncopulatione c fidelium,generationis nu merum non A definimus, fed id ftatuimus, ut nulli Chriftiano liceat de propria confanguinitate feu cognatione uxorem acci- pere,ufque dum generatio recordatur, cognofcitur, aut in memoria retinetur. C. XIX. g Ex propinġguitate fui fanguinis ufque ad ſptimum gradum nullus ducat uxorem, Irem ex Concilio Lugdunenfi. d Ulli e ex propinquitate fni f i feptimum gradum uxores ducant: nedictione Sacerdotis. cerdote benedicti nubere mant. (ateri etiam collectores citant ex Lugdunenſi. In non? lis Gratiani codicibus est, ex Lugdenſi. B. Bonifacius in fiola ad Zachariam Papam mentionem facit Synodi E habita à difiipulis B. Gregorii, in qua de inceflis atur fu Sia mile habetur in Capitul, li0.6. cap.128. In Concilioetram menfi Trosleiano, cap. 8. inter alia multa leguntur hac: Et alibi eſt in canonibus præceptim, ut nemo uſque ad affinitatis li- neam,& propinquitatem ſii ſanguinis connubia ducat: neque virginibus ſine benedictione Sacerdotis quis nu- bere præſumat. Pramiſiis aultoritatibus quiſque probibetur à conjunctione con- Janguineorum uſque ad ſoptimam generationem. Sed objicitur il. lud Gregorii ad f Auguſtinum Anglorum Ehpiſechum,.b. a Habetur in Synodo Epifèoporum 113. ån Bafilica Conftantinia- na,c. 11. Q 12. Sentent. ibidem. b alit. ad. c Burchard,lib.7. tap.2, Ivo part.9. cap 93. Pannorm,...76. d Capit. l6. c. 128. e Sent. ibidem, Burch. lib.7. cap.13. Iuo part. 9. cap.g8. Pannorm. l7. c. 78. f Ioan, Didconmsin vna B. Gregers lib.2, 637.(7 38. Heda lib. I hiſticapiay. Cauſa XXXV. Quæſt. II.& III. De inceſtis nu· ptlis. 1114 C. XX. Anglis permittitur, ut in quarta vel in quinta generatione copte lentur. à lex terrena in Romana republ. permittit, ut ſive fratris& ſororis, ſeu duorum fratrum ger- manorum, feu duarum fororum filius& filia mifcean- tur. Sed experimento didicimus, ex tali conjüùgio fobo- lem non pofle fuccrefcere:& facra lex prohibet cogna- tionis turpitudinem revelare. Unde necefle eft, utin quarta 1, vel quinta generatione fidelium licenter fibi conjungantur. Sed idem humillimus Patet Gregorius poft multum temporis à Felice Meſſanæ Siciliæ civitatis Præſule requiſitus, utrum Auguſtino ſcripſerit, ut An- glorum in quarta generatione contracta matrimonia minimè ſolverentur, inter cætera talem reſponſionem reddidit: Quod fcripfi b Auguftino Anglorum gei tis Epifcopo, alumno videlicet, ut recordaris, tuo, dè fan- guinis conjunctione, ipſi,& Anglorum genti, quæ nupet ad fidem venerat, ne à bono, quod cœperat, metuende aufteriora recederet, ſpecialiter,& non generaliter cæte- ris me certiſſimè ſcripſiſſe cognoſcas. Unde& mihi o- mnis Romana civitas teftis exiftit.Nec eå intentione hæc illis fcriptis mandavi,ut poftquam firmå radice in fides fuerint folidati, fiinfra propriam confanguinitate ma inventi fuerint, non feparentur„aut infra affinitatis li- neam, id eſt, uſque ad ſeptimam generationem jungan- tur. Sed adhuc illos neophytos exiſtentes, ſa piſſimè eos priùs illicita docere c,& verbis ac exemplis inftruere, & qug pòft de talibus egerint, rationabiliter& fideliter excludere oportet, Nam juxta Apoftolum æ, quiait: { Lacdeds vobis potum„non efiam,] ifta illis modò, non po- fteris, ut præfixum eft, temporibus tenenda indulfimus, ne bonum, quod infirmà adhuc radice plantatum erat, erueretur, ſed aliquantulum firmaretur,& uſque ad per- fectionem cuſtodiretur. | G Verba hujus capitis ufque ad verfic. Sed idem. ſunt apud | B. Gregorium, Veram fimul hac O figuentia funt apud- loannem Diaconum än vita B. Gregorii, dtb..cap.38-alit. 37. Hugo, Bura ckardus, lvo&y Pannormia citant,€x epiftola Joannis Con- |{ftantinopolitani Epifcopi ad Felicem Epifcopum Sicilig. Recitantur preterea hac eadem B. Gregoris verba in duabus epi- fiolis Alexandri IL una qua refertur ab Ivone part.9. cap. 6 O m Pannormia lib. 7. cap. 55. O s6.altera, gua refertur infi:quafts. G ad fedem. Multa autem in hoc capite reflituta funt ex B. Gre- gorio, țr Ioanne Diacono. 1$ inquarta,]-Apud B. Gregor:um, nec multo fecus apud Ioannem Diaconum est, necefle eft ut jam tertia vel quarta generatio fidelium licenter fibi jungi debeat. Nam fe» cunda, quamdiximus,à fe omninò debet abftinere. é | hoc modo recitatur in epiftola Alexandri infi. quaft. 3. c. ad fe- | dem.$. Hanc computationem. In altera tamen ejufäens | Alexandri epifiola, qua pr óxima fuperiore notatione est indicata, | legitur, jam quarta vel quinta. Ær hanc leflsonem fecutus eft alle, qui hoc loco'cafum appofuit C. XX1. g Inguinta vel fèxta generatéone nullus ampliis copuletur con jugio, Trem objicitur illud Cabilonenfis Concilii. Ontradicimus e, ut in quarta, vel in quinta, fexta- i X Te due generatione nullus ampliùàs conjugio copule- tur. Ubĩ autem poſt imterdictum factum fuerit inven- tum, ſeparetur. a Hugode SVF. L2. p1.18. Sent.& deſt. æo. Iuo pari 9. c. 6. ss 56. Burch.lib.7. c19.€ 20. Pann..2 cap. 56.& 71. Anf: lib.10, .ș1. Polje. libr..tit. g. b Lib.rzepifzi.© aldocere vitare, d r. Corinth.z.© Hugo ibid. Burch. L7. c18. dvo.p. esp, Pan l7..70, Sent. ibid, Nn 3

S De inceftis nuptiis,& J115 gradibus, g Ex Cabilonenfi citant ceteri etiam collectores,&Hugo. Extat lbs. Capit. c. g9. Exceptis autem verbis illis, vel qui nta,fextaģ;, reliqua ferè eadem leguntur in Concilio Maguntino fab Carolo, S4. e altero Maguntino fub Rabano,cap:30 6 in Vuormacienſi in prio- repartecanonis 78. Nam pofterior pars est c. fanè confanguini- tas. fupra allatum. Håc autoritate, dum fèxtå generatione interdicitur conjugi- aum, in ſeprima permitti uidetur. Sed gradus cognationu fecundum guofdam variecomputantur. Aliinamgue patrem inprimo gra- du, filios in fëcundo ponunt, Alsi pr imum gradum filios appelant, negantes gradum cognationis mter patrem© fiium effe, cum una saro probentur pater Q filins. Aultoritates ergo, qua confangutnie tati copulam uf in feptimum gr adumprohibent. patrem ponunt in primo gradu; ilia verd, qua ufque ad fextum gradum prohiber primum gradum filzos appellant: atg, ita fit, ut eadem perfona fè- sundam hanc diverfitatem inveniantur in fexto; vel feptimo gradu. Irem illud Fabiani a, quo affines in quinta generatione copulari j bentur, videtur effe contrarium illidecreto Iulii Papa. b[ Sicut non licet ulli Chriſtiano de ſua conſanguinitate uxorem ducere, ſic etiam non licet de conſanguinitate uxoris ſuæ conjugem ducere propter carnis unitatem.]Similiter etiam dnuenitur contrarium illz capiti Gregorii:[Nec e eam, quam ex propria confanguinitate conjugem babuit,&c.] lud Fåbiani intelligendum est de duabus fororibits ,uel per t uxores duorum fiatru S$ mortem ejus i il- 2¹⁸ ter fê affinitate conjunétis, ut fù gerit anam earum alicui matrimonio copulart vir non poterit affinem fùperfiitem lucere,nifi in quin- togradu affinitatis inveniantur. Unde ,qui novercam alicujus in uxorem duxerit, post mortem ejus uxorem prrvigni ducere non po- terit, Finc ctiam idem Iulius Papa alibi d att:( Relitamo conſanguineorum uxoris ſuæ(non ait conſanguineamt uxoris Jia, fid relitfam confanguineorum uxori fue) alque in quat- tam generationem nullus ducatin uxorem.] Pafèhalis ro Papa I. firibens Rhegino Epifèopo, tertiu ns affinmtatis af:| Hienatzeu jus copula nun ulira ſecundum gradum in denttur prohibi- va. Alit enim. C. XXII rum conſobrinorum conji ng nubere non polinė: Orro duorum e conſobrinorum conjuges, quamvis diverfis temporibus, viro uni alteram poft alterius obitum nubere, ipfa, preter auđtoritatem canonicam, publicæ honeſtatis juſtitia contradicit. Et novit pruden- tia tua, quia ita ab uxoris, ſicut à vitĩ conſanguĩneis ab. ſtinendum eſt. Illud autem Gregorii& Iulii Papa intelligitur de confangusni- zate wiri vel uxoris ut post mortem alicujus eorum nulli de coona» zone defunti fuperftes f sf tionefueuxoris abflinere debeat natrimonio copuletur. Der d quem gradum í QUAÆSTIO IV. Odo queritur quare'ufg ad fè Decreti SecundaPars. fagientem. Ideò autem ufque ad fextum generationis 4 gradum conſanguinitas conſtituta eſt, ut ficut ſex æta- tibus mundi genetatio,& hominis ſtatus finitur, ita pro- pinquitas generis tot gradibus terminaretur. G Caput hoc emendatum eStexB Auguftino libasde civit Dei cap. ib. unde hrimò videtur ſumptum. QUÆSTIO V E gradibus vero confangninitatis, quomodo oomputandg fint, Ifidorus‘b fà loquitur. C. I Quomodo dirimuntur gradus conſan. gutnitatis. conſanguinitatis ſex gradibus hoe modo diti- filia, quod eſt frater& foror, fit ipfe ſum ſejunctis, ex radice illius trunci e. Q Eries ¢ M mitur: f truncus: illi grediuntur iſti ramuſculi, nepos, neptis grimus: prones pos, proneptis fecundus: abnepos abneptis tertius; ât- nepo tis quar rinepos, trineptis quintus: tits nepotis filius,& trinepotis filia ſextus. mia, qui citant partim Ifidie capste confanguinitass u41 ex hoc, O i A fi conti- ut faciunt,& habent: Series cont Japra Gep. 1NI tatis ſeptem gradibus,&c. © C. II. g Quomodo funt computa! A fedem P a eft quæftio noviter exorta de gradibus confànguinitatis, quam quidam legům& canonum impet rcitantes, cofdem propin quitatis gradus cont canones,& Ecclefia ticum morem numerare nituntur„novo& inaudito errore af- firmantes, quòd g ratres yel forores interfe fint in fecunda generatione, filikeorum, vel filiæ, in quarta, nepotes» vel neptes eorum, in fexta. Talique modo progeniem computantes,&. in hujuſmodi fexto cams gradu terminantes, dicunt, deinceps viros ac mulieres inter fe poffe nuptialia jura contrahere. Et ad hujuſ- error nfirmandum in argumen- quas e Juſtinianus Im- eſlionibus conſanguineo- moliuntur, fratres in um inqguarto,ne- æ terminantes, nu- perator promu rum. Quibus confiſi, oſten ſecundo gradu eſſe numer potes in ſexto. meratioenem computationem dam calliditate di atrum,& antiquam Eccleſiæ sul du&am, perverså quå- rbare nituntur. Nos verò Deo alie nem diſcutere curavimus, in Syno- rio, convocatis ad hoe opus provinciar ericis, atque e diu ventilatis legibus,& la- atque a» cris canon, diftin&e inveni tum gradum sonfangut- aaie i F a ci P E AES nitatis conjunétio p ohsibeatur: De his ita fèribit Iſido- rus Etymmologiarum lib. 9, c, ó. CAP. G Quare uſquẽ ad ſetum gradum conſanguinitatis olſer uve- túr. Onſanguinitas, f dum fe paulatim propaginum.» Vordinibus dirimens, uſque ad ultimum gradum ſub- traxerit,& propinquitas eſſe deſierit, eam rursùs lex matrimonii yinculo repetit,& quodammodò revocat b ſaß. eddl. c nullum. 5̃. praterea. eãd. c.& hose e Polye 46 titg. ad. de propenquis. liam cauſam, alteram legum fieri n canonum- i w. k Ee comgutationem In legibus founider jihil aliud F b i jitas, vel entio fata eft, nili u t: ſucceſſio ab una ad alteram perfonam inter conlangul= neos deferatur. canonibus verò ob hoc progenies computatur, utapertè monftreturufque adquotam€- neratignem à conſanguinegrum ſit nuptii tinendum. Ibi præſcribitur, ut hæreditas propinquis modo leg mo conferatur: hic verò, ut ritè& canonicè intet fide- les nuptiæ celebrentur. In f legibus diſtinctè non nu- ä—— ipfotumgr 1 14s non verta ipjás a al. eners b Libs. Etymol c Sent diſt. æo. Burch..17. c10. Iyo p. 9-:49 Pann...ea] aE 7 4 Js d Rugo ibid. Polyc. ibid, Anf latt..92 lvo p9. 66. Pannd..ci3 c filats gi£ Edit 0Ufid LEYO geh m 1116

m17 Cauſa XXXV. Quæſt. V. De ineeRis mpitig mmg TAPE a a S Flia miſceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio autem uſque ad ſeptimam diſtinguumurgenerationem. ſobolem non palſe ſüccreſcere. Vnds neceſſe eSt, ut jam in tertia ——————————Lñ 77 AT< merantur gradus, nifi ufque ad textum: ın canonibus Hac igitur de caufa, quia hæredirates nequeunt defer- zinifi deuna ad alteram perfonam, idcircò curavit fe- cularis Imperator in fingulis perfonis fingulos præfi- gere gradus. Quia verò nuptiæ ſine duabus non valent fieri perfonis, ideò facricanones duas in uno gradu con- Rituêre perfonás. Utramque tamen computationem, ſi attentè ac ſubtiliter perfecta fuerit idem ſeuſiſſe,& eandem cfe in eis ſententiam, atque. ad eundem tetmi- num convenire mani ſeſtiſimumæxit. Juſtinianus nam- que uſque ad quem gtadum conſanguinitas ipſa per- duret, in fuis legibus non definivit. Canones verò ul- tra ſeptimam, nullam numerayêre generationem. Sex- to quippe gradu determinato, in ipfis legibus ſubin- tulit Imperator:[ Haltenus oflendife fufficiat, quemadmo- dum gradus nattonis numerentur. Namquie ex bi palam esf intell., quemadmodum ulteriores quoque gradus numerare debeamus. Generata quippe perj 4 femper gradum adjicit.] Ecce in his brevibus verbis apertè oſtenditur, tales gra- dus, quales iſti computant, non tantum uſque ad ſextum, verum etiam ultrà numerari debere, quippe cum ultra fextum ulteriores gradus numerandos effe decernat. Ubi enim ulteriores nominat gradus, apertè indicat non fex tantummodò eſſe gradus, fed fex finitis, adhuc àlios nu- merandos. Nec mirum, cùmin precedentibus ipfe fir- mayeritl rator, decimo etiam gradu conſanguineos ſibi inter fe poffe ſuccedere. Cum decimum nominat, non eſſe tantummodò ſex, luce clarius confitetur. Hi ergd evigilent,& aciem mentis, fi poffunt, intendant, guos hactenus iftiufmodi perculit-error. Enimverò, ubi fecundùm leges inter agnatos, yel cognatos defertur {uccello, confanguincos ẹilenon dubium eft. Neque enim ſibi ſuccederent, niſi inter ſe parentelæ vinculote- nerentur Succedunt autem Inter ſe, teſte Juſtiniano, in decimo gradu: confanguinei igitur fibi funt, qui fibi ſuccedunt. Qudd ſi in decimo gradu conſanguinei ſibi exiftunt, non ef terminata confanguinitas(ut ifti faten- tur.) in Texto tantummodò gradu. Quidigitur dicent? Computatis namque gradibus„ficut idt; numerant, aut finitur conſanguinitas in fexto gradu, avt non. Sifini- tur, fallaces exunt leges, quibus iſti nituntur, quæ in de cimo gradu fibi ſuccedere conſanguineos jubent. Que ſi non finitur conſanguinitas in iſto ſexto gradu, falſi- dici erunt ifti, qui ultrà illum ſextum gradum nolunt computate confanguinitatem. Igitur aut leges exunt falſæ, aut iſtj, qui ſic finiunt ridicæ leges,& veraces ſint ies, dic veritas habet, ilicet, quòd non terminatur confangui- nitas in hujufmodi fexto gradu, fed terminatur fecun dùm canones in feptimo gradu. Utraque enim com- putatio,ficut fuperiùs diximus, uno fine concluditur. Namque duo gradus legales unum gradum cananicam- conſtituui Fratres ĩtaque, qui ſecundum ſeculares le- ges dicunțur in fecundo gradu, juxta canones nnmeran- tur in primo. Filii fratrum, quiillic numerantur in quarto, hic computantur in fecundo: nepotes verò, qui infexto ibi, itic numerantur in tertio: fic deinceps, qui in legibus ſcribuntur in octavo& decimo, in canonibus definiuntur in quarto& quinto. Atque hoc modo de reliquis ſentiendum eſt, ut qui fecundùm canones di- cuntur in fexto vel feptimo, fecundùàm leges accipian tut in duodecimo, vel quartodecimo. Hanc computa- tionem intelligens prudentiſſimus Papa Gregorius, dum quæreretur, in quota generatione conjungi fideles debe- ant, ipfas feculares leges in teftimonium adducens, Au- guſtino Anglorum Epiſcopo ſic reſcripſit: à ¶Qadam terrena lex in Romana repno. permittit, ut five fiatris& fororis five duorum fiatrum germanorum, fèu duarum fororum filius generationem,,“Sed, ut ye- yus'hoc, quod a Sup. cåd. q2. 3. c. quadam lex, velin quarta generatione copulatio fidelium licenter Jibi conjungë debeat. Nam aà fecunda, quam praediximus omnimodo debent abfiimere.] Ecce hic apertè monſtratur, filios& filias fratrum in fecunda generatione numerari. Et fi fra- trum filii& fili numerantur in fecunda, fieri non poe teft ,utipfifratres non fint in prima. Quòd fi fratres computantur. in prima, filii eorum in fecunda, dubium non eft, quin eorum nepotes fint in tertia pronepotes in quarta,»& fic de reliquis ufquead feptimam. Sed funt quidam, qui ex his Gregorii verbis, quibus ait, ut in ter- tia vel quarta generatione copulentur fideles, occaſio- nem accipiunt illicita matrimonia contrahendi, dicen- tes ſe hoc juſtè facere poſſe, quod ptudentiſſimus do- ctor ſuà ſententià diffinivit. Itti itaque,qui ſe koc vela- mento defendere nituntur, advertant in ejuſdem Patris fententiis, hoc non generaliter cunctis, ſed ſpecialiter Anglorum genti mandaſſe. Nam poſtmodùm à Feli- ce Meſſanæ Siciliæ Praſule requiſitus, an hoc, quod Auguſtino mandaverat, generaliter cunctæ Eccleſiæ nendum eſſet, apertiſſimè firmavit, non aliis hoc, quàm illi genti mandåffe; ne bonum, quod cœperant, me- tuendo auſteriora, deſererent: fed& illis, poftquam in fde fent. firmå radice ſolidati,& univerſali Eccleſiæ cenfuit femper effe tenendum, ut nullam de propria confanguinitate, vel affinitate infra ſeptimam gene- rationem aliquis fibi audeat conjugio copulare. Ecce apertè monſtratum eſt,& ex verbis ipfius legis, 6r an- &oritate prudentiffimi Papæ Gregorii, quid de gradi- bus conſanguimitatis numerandis ſentire debeamus. Quamvis alia quoque ratio pari modo ipſos revincat adverfarios. Nam ſi, ut ipfi fatentur, in illo ſexto gra- du conſanguinitatis finiretur, omnes perſonarum ramu- ſculos, qui ultra illum gradum in pictura arbotis conti- nentur, velut fuperfluos oporteret detruncari. Sed quia omnes, qui in prædictæ arboris pictura numeran- tur, ex una parentela confiſtunt, nunquam fine diminu- tione confanguinitatis à fe poterunt feparari: veluti non fine damno cujufque perfonæ valent, à proprio corpore manus, brachia,& pedes truncari. Illa quoque facro- rum præceptio canonum, quæ jubet à proptia abſtinerĩ conſanguinitate, quamdiu generatio recordatur, aut me- moria retinetur, nec à prædi&a parentele diſcrepat computatione. Nam. a in feptem gradibus, fi canonicè, & ufualiter numerentur, omnia propinquitatum nomi- na continentur. Ultra quos nec conſanguinitas inve- nitur, nec nomina graduum xeperiuntur, nec ſucceſſio poteſt amplius prorogari, nec memoriter ab aliquo gene- tatio recordari. Ne verò in hac conſanguinitatis compu- tatione, aliqua dehinc valeat ambiguitas remanere, a- liam, quam quidam faciunt, numerationem in hac etiam diſputatione duximus finiendam 0. Suntenim quidam, qui non à fratribus, fed à filiis eorum, id eſt, patruelibus, vel conſobrinis genealogiam numerare incipiunt: dicen- tes filios frattum in prima generatione com putari debe- re, quia fratres quafi quidam truncus, ex quo cæteri ra- muſculi oriuntur, exiſtunt Sed nec iſta graduum compu- tatio, ſi benè intellecta fuerit, ab ea, quam ſuperiùs exp ſuimus, in ſententia poterit eſſe diverſa. Iſti enim, qui nu- merandi initium ſumunt à filiis fratrum, non progredi- untur ultra ſextam generationem: fed ficuttotius mundi ſex ætates exiſtunt,& humanæ vitæ itidem ſex, ita& in conſanguinitate ſex tantummodò autumant computan- das eſſe generationes: quibus finitis, novæ conjunctionis dicunt poffe fieri initium, ut quafi fugientem poffint re- vocare confanguinitatem. 4 Hæc c itaque computatios a ſupr. edd.q. 2&.e in copulatiene. h al. diſcutiendamm c fup. ed. gt- conſanguinitas. | Nn 4

O aere o N De inceftis nuptin& III 9 gradibus. quæ incipit à fratrum filiis,& numerat uſque ad ſextam generationem, tantundem valet, quantum ea, quæ in- cipit à fratribus,& computat à uſque ad ſeptimam. Nec ulla in ſenſu exiſtit diverſitas, quamvis in numero graduum varietas videatur. Ultima enim generatio, ſi initium numerandi fumat à fratribus, ſeptima invenitur; fi à filiis fratrum, reperitur ſexta. Taliter igitur deter- minatis gradibus conſanguinitatis, Apoſtolicà vos au- ctoritate monemus, fratres& filii, ut omnibus fic feriem genealogiæ computandam eſſe intimetis 50 quemadmo- dum fanđti Patres numerandam effe fanxerunt ,& anti quus mos ſanctæ& univerſalis Eceleſiæ perlonga tem pora olim computâffe monftratur. Nam, fi quis per veiså& obſtinatà mente à recto tramite Apoſtolicæ ſe dis deviare voluerit,& aliter, quàm nos, in nuptiis cele- brandis gradus parentelæ numerare contenderit b, pri- mùm pro fua temeritate cœlefti pænå ple&tetur: poft- modùm verò gladio perpetui anathematis fe noverit ju- dum. Data Romg,&c. G Sic est emendatum ex Hugone, Anfelmo C Polycarpo, qui em epiftolam recitant. Ab Ivoneautem,€r in P. epiftola ejufäem Alexand miareferuntur duo capita alterits nte fèripta Clericis leapolitanis fiv eut in Pan néta ut dem cum hoc arat normia,Metropolstanis, Et Apud G anum era que inſeriptio, hoc modo Neapolitanis Clericis,& omnibus Epiſcopis, atque judicibus, per Italiam conſtitutis. Ex ziſclem vero Hugone, dr Anſelmo,&- Polycarpa multa in toto hoc te fant emendata, C. III. g Quareconfanguinitas uxoris ad virum pertinere dicitur,© quomodo affi- nitas Ji computan- da Irem Gregorius Papa, Orrò de affinitate o quam dicitis parentetam effe, quz ad virum ex parte uxoris, feu qug ex parte viri ad uxorem pertinet, manifeftifima ratio eſt: quia, ſi ſe- cundùm d m fententiam ego& uxor mea fumusuna caro, prof mihi& illi mea, fuague parentela pro- pinquitas una efficitur. Quocirca ego& foror uxoris megin uno& primo gradu erimus, filius d verò ejusin fecundo gradu erit à me, neptis verò tertio: idqͥue e u- trinque in cæteris agendum eſt ſucceſſionibus. Uxorem verò propinqui mei, cujuſcunq; gradi„ita me opor- tet attendere, quemadmodum ipfius quoque gradysali. qua fœmina proptiæ propinquitatis ſit. Quod nimi- zum uxori de propinquitate viri ſui in cunctis cognatio nis gradibus convenit obſervari. Qui verò aliorſum ſentiunt, Antichriſti ſunt: à quibus tantò fortius vos o portet cavere, quantò apertius deprehenditis illos divi, nis légibus repugnare. g In Polycarpo caput boc stem ac figuer t anè Gratianus in extr ife etiam Zach cttatur ex Zacharia. nis verbis fe Juentis capitis indicai, ca- 24 liter parentela gradus com- putantur- Irem Zacharias Papa Arentelæ f gradus taliter computamus: fiquidem ego& frater meus una generatio fumus, primi mque gradum efficimus, nulloque gradu diſtamus. Rurſus fili us meus, fratrisque mei filius ſecunda generatio funt, ac gradum ſecundum faciunt, nec à ſe aliquo gradu ſepa- rantur. Atque ad hunc modum cæteræ ſucceſſiones nu- merandæ ſunt. Porrò de affinitate, quam dicitis parente- lam,&c. ut fùperiore capite Gregorii ——— a al. computat ſeptimam. b al. attentaverit. e Sent. 4. dif. q1. Polyc. ibid; d slfilsa,© aleg modoutig, f Sent. 5 dif gè Polyc.ibid. Decreti Secunda Pars. 1120 C. V.£quivocatio est, cum fòror uxoris cogna- ta vocatur: i Irem Alexander Papa fecundus. Uòd a autem frater, fororvé uxoris tuæ cognati tui dicuntu~”, xquivocationis jure fit,& neceſſitate vul- garis appellationis potiùs, quàm ullå causå cognationis Uxor enim fratris fratriffa 4 potiùs,quàm cognata vo- catur. Mariti frater leyir dicitur. Duoruim autem frae trum uxores vocantur janitrices t, quafi eandem janu- am terentes,vel per eandem januamintrantes. Viri foror glosappellatur. Sořöřisautem vir non habet fpeciale nomen, nechxoris frater. Q In Polycarpo etiam refertur proxime posf cad fedem. ut ad eundem Alex andrum perti nere videatur, A verbo autem, uxot, iſque ad finem haber 1 Ç Janitrices,) Ira etiara legebatur in.non facile. f. de gradibus, anteguara locus ab Alciato effet reflitutus, lib. 2. dif. c32. amobrem nihil mirandum, fi Ifidorus, aut alius quifpiam ur apud Ifid..-cfin: allatam bic etymologiam excogitavit. Nune antem in lege illaest, % EINATEDES. C. VI. g Nomin riorum, five graduum fuperiorum, five infee latere venientium. Lem Iſidorus e. pae d gradu;fuperiori lineå continentur pater, mater: inferiori filius, filia: quibus nulla aliæ perſo- næ junguntur. ¶ Secundo gradu continentur fi 110- ri lineĝ avus, avia: inferiori nepos, neptis: trantversą frater, ſoror: quæ perſonæ duplicantur. Auus enim& Avia tamex patte, quam ex matre accipiuntur. Qug per ona fequentibus quoque gradibus fimiliter pro fub. ſtantia earum, in quog adu conſiſtunt, ipto Ord U- plicantur.[ Ifæ perfonæ fecundo grada ideò duplices appellantur, quia duo tunt, maternus.] 10 genẽra nepotum ſunt, ſive ex filio, ſive ex filia ti, Frater& ſoror ex tranſverſo veniunt, ¶id eſt, 1 frater patris, aut frater matris, qui aut-patruus, aut culus nominatur:} gui& ipfi hoc ordine dupli- € Tertio gradu veniunt fuprà proavus, pro- avia infrà pronepos, proneptis, Ex obliquo fratris, fo- rorisque filius, filia, patruus, amita, ideft, patris frater & foror, avunculus, matertera, ideft, frater matris& foror.€ Quarto gradu vèniunt fu rà abavus ,abavia, inftà abnepos, abneptis. Ex obliquo fratris& fororis nepos, neptis, frater patruelis, foror patruelis, id eft, pa- trui filius, filia: confobrinus confobrina, id et, avun- 1 culi& materteræ filius, filia: amitinus, amitina, ideft, amitæ filius, filia: itemque conſobrini; qui ex duabus fororibus nafcuntur: quibus. accrefcit patruus magnus, amita magna, ideft, avi paterni frater& foror, avund- lus magnus» matcrtera magna, id eft, avig tam paterna, quàm materne frater& foror. Mp Quinto gradu veniunt„fuprà quidem atavus, ata- infrà atnepos, atneptis. fratris& ſoro- ris pronepos, proneptis, fratris patruclis, fororis patrue- lis, itini amiting, confobrini confobring s, filia, propior confobrinus e, propior confi f. id ek, patrui magni, amitæ magng, avuncul i, mater- teræ magnæ filius, filia: his accreſcunt propatruus, proaimita Hi ſunt proavi paterni frater& ſo ror, proavuncu-· lus, promatertera. 5 ¶ Hi ſunt proaviæ paternæ, maternæq́; frater,& foron, proavique materni. ¶Hæc g ſpecies nec aliis gradibus quam ſeripta eſt, nec aliis vocabulis declarari poteſt.] ————— ix obliquo a Ex Ifidoro, lọ. Etymolog. c. fin. Sentent. 4 diſtinct. 4l PAN ibidem. b alit fiatria. c Ifidor. lg. cap. s. In fèntentim tutit Pauli, libr.&. titul. 11 de gradibus. Hugo de S. Vict. p. 11. lyor 1: cap.i4. d Burchard, lib...28. Tvo.o. cap-64. Pann.d7.$9 Amanus interpres Pauli, e al ſobrinus. f al.ſobrina. g A- taius anterpren. g Sexto aiiin aa g

1121 Arbor Conſanguinitatis. 1122 q Sexto gradu veniunt, ſuprà tritavus, tritavia, infla ex tranfverfa linea continentur fratris, fororisgue atne= tlinepos, ttineptis. Ex obliquo fratris& fororis abne-| pos, atneptis, confobrini filiæ, filiæque. pos, abneptis, fratris patruelis, ſororis patruelis, amitini, Succeſſionis idcircd gradus ſeptem conftituti funt, i amitinę, conſobrini, conſobrinæ nepos neptis patrui ma-| quia ulteriùs per rerum naturam nec nomina inveniri, y gni, amitæ magnæ, avunculi magni, materteræ magnæ ſnec vita ſuccedentibus prorogari poteſt. ¶In his ſeptem nepos, neptis, id eft,propioris fobrini filius,filiaqui con-| gradibus omnia propinquitåtum nomina continentur s fobrini appellantur. Quibus ex latere accrefcunt, pro-| ultrà quos nec affinitas inveniri,nec ſucceſſio poteſt am- patrui, proamitæ, proa vunculi, promaterteræ filius, filia;| pliùs propagari.) abpatruus, abamita,(Hi funt abavi paterni frater& fo- g Caput hoc recitatum etiam ab Hugone, colleċtoribus, extat tor) abavuncu abmatertera. in libro ſantentiarum Pauli, adldlitis non uno in loco uverbis Aniani Hi ſunt Viæ paternæ, maternæq; frater& ſoror, interpretis: Pleraq tanten habentur etiam apud Ifidorum,l...5. aba vique materni. 1 Q Ideft, aut frater], Hec ug ad verf Qui& ipſi. aon ¶ Hæc quoq;ʒ explanari amplius non poteft,quàm ut-| funt loco indicato, fèd tantam apud collettores, anus) ipfe differuit.] De gradibus confanguinitatis vel affinitatis quot fint, quomodo auctor(Ani Septimo gradu, qui ſunt cognati re&tå lineå fuprà,| computandi quibus etiam appellentur nominibus, auêtoritate Ifido- infraque propriis nominibus non appellantur; fed.| rihatg Gregoriisór Alexandri fafficsenter monfiratum est. —— none J: R Non gignunt detros, qui flant in parte ſiniſtra. Læva dat uxores dat tibi dextra mares. IV. ABAvus ABAVIA. T IV. 1II. IV. Propatruus PROAVUS Proavunc. Proamita. PROAVIA. Promater- f. 3. tera fe f| a IY III. IL III. IV. ynt i 2 Horum Fili-Patruus ma- AVUSs Avunc. ma-Horum Fili⸗ trankyerior us Filia. gnus. Amita AVIA. gnus, Mater-us Filia. 6. magna, 2. tera magna, 6. ho| 4. IV. 1I. II. I TE III. Iy. n Eorum Ne- Propior So- Patruus PATER` Avunc, Ma- Propior So- Eorundem Ha pos Neptis. brinusProp. Amita. MATER. tertera. brinus, Pro- Nepos Ne-! 7. Sobr. 3. I 3 pior Sobr. ptis.; f. A% f 7 IV. TIL II. J. K i I. 11 11I. IV. Eorum Pro- Horum Fili- Frater Patrui Frater, D Soror, Conſobrinus HorumFili- Eorũ prone- nepos Prone-us Filia. vel Amitæ, 2 r eye— conſobr. us Filia. pos pronept. ptis. 6. Soror patrui 4. 6.$. 8. vel amitæ. 1 ix- S FILIUS 11. III. IE A a ::; FILIA. 8 RA 3 e Eorundem Horum Fili-Fratris Fili- n 15 à K inea; Nerosvept Nepos nept. us Filia. us Filia. J 3; f: T iv 111 1L v lI. NEPOS: IV. Horum Ne. Fratris Ne- i EE, RA Ne- Horum Ne- pos Neptis. pos Neptis» 2 pos Neptis, pos Neptis 6. 4. i$ 6. i iv 111 Purito PRONEFOS IV. Ha s— PRONEPTIS. Sororis Pro- nepos Pro- 3. nepos Pro-| neptis, t neptis. i r IV. fF| ABNEPOS EMRS ABNEPTIS. HT 4, N HÆC EST ARBOR CONSANGUINITATIS, Nn sf

Declaratio arboris Conſang. CONSANGVI VITLAS PER TK²KES REGVLAS declaratur. Rima regula magi ralis pro linea re&a. Aſcendentium& deſcendentium quot ſunt perſe de quibus quz- ritur, computat isintermediis, unå dempti, tot ſunt gradus inter eas. Si igitur vis ſcire, quantum di ſtat abayt gs à Petrucio(Petrucium eſſe fingimus in cellula ubi eſt fac ſonæ: deme unam, quatuor ſunt gradus:& í fic de aliis. 3€ Prolinea coll, Collateraſium in linea æquali quoto gradu quis di Exemplum pone. Cùm facis abavum ſtipitem inter P.& pronepotem pre De con Collateralium in. linea ingquali-quoto gradu remotior di libet diftat à ftipite quarto gradu; ergò inter fequa arto. C1e atera ftat ES 3 utrogue computato& interme diis,g Uinque! lidug fent regule. à comm tipite, toto diſtant inter ſe, vel ſibi attinent. (nam illi ſunt in linea æquali) qui- dutatione tantumm io canonica loquor. at à communi ttipite, toto diſtant inter ſe. Exem-· plum pone faciendo abavum ſtipitem, P.&filius y propatrui ſunt in linea inæquali. Compute>m useigòà remotioti, Icilicet. à P. ſed P. diſtat à ſtipite quarto gradu, ergò à filio propatruĩ quarto 9τ Pro arbore conſangitinitatis Hecundun tur tales regi emper in undùm canones. computationem civilem dañ- € Prima.-In linea aſcendentium& defcendentium quot funt perfong, de quibus quæritur, computatis intese diis, unâ demptâ, tot ſunt gradus inter eas. q Prolinea colateral: ¶ Collateralium in linea æquali quoto, gradu quis diftat à communi ĝ up biattinent. Nam fecundùm leges quælibet perfona gradum facit in col Uateralibus. C ob aliud fit,quàm computatio Decretiſtarum. ¶ Collateralium in linea inæquali qu cleationem, recurre ad Joannis Andreæ declarationem Irca lecturam Arboris diverſis olim divetſum modum tenentibus, Joannes de Deo Hiſpanus, poſt illos, lecturæ ipſius arboris novum modum aſſumens, per ſuas metricas regulas ipſius intellectum niſus fuit aperire: ſed propter multitudinem regularum, & verſuum obſcuritatem, aliquibus notum ignotum, aliis ignotum ignotius reddidit. Attendens igitur ego Joan. Andr. inter Decretorum doctores minimus& indi- gnus, inventionem arboris ex co fuiffe, ut habentibus materiam confanguinitatis& affinitatis ignotam,, nota, & habentibus notam, ex oculorum infpećtione notifi- ma fieret, antiquorum fcripta revolvi,&(prout expedire credidi) compilavi. S Primò quærens ad utramque arborem, ad quid fue- rit inventio arbotis neceſlar ja. Secundò, an ſit authen- tica. Tertiò, ad quid in volumine decretalium repetita; quæ olim fuerat in Decretis. q| Primæ quæftionis ex fuperiùs di&tis patet folutið: Probatio enim ad oculum a liss vincit. Inflit. de gradib.$ a- grali 27. J. I. nec aliqua Ex oſtenſione enim facti quæ- dam meliùs percipiuntur, quàm elocutione. æxirà, de do- JY ı menfio fub- L3 V enesis pea anmulier fit x án prin. Loc orum pudic€ g0. extrd, de Hrobat.c. p ffater nitatis. s liter ir lesan fint veræ a fa 4] Ad fecu ad, oq patet ex canonibus Ifidor i& a G ultim. ¶ Ad tertium dic, quòd quia in Decreti tate tractatut, utile fuit ibi arboren iain Decretalibus eſt idem tractat e utile fuit repeti» EXCO MAXIME, quia e lubium, id fatis effe validum, í fatisĝue. famoſum, tita lectio probat. C. de amend. Iuſt.C. l. una. Item ex eo, quia antiqui eanones circa materiam illam mul- tůùm fuerunt cotrecti: unde expediens fuit ſecundùm ſta- jurium novorum antiquam arborem decidere, p inde ad arborem confanguinitatis fpecialiter de 4 ſcendamus. Et primò quæritur, quid ſit conſan ngui- nitas,& unde dicatur? quid linea, quiä gradus? Secun- dò qugritur, quomodo arbor formetur,& quare fic pun- mitate& affini iket ot ſunt perſonæ ſti pite dempto, tot ſunt gradi r fevel fi- ctetur?& interferemus r gradus. Demum ponemu quæſtiones ¶ Ad primum dico, quòd conſanguinitas eſt attinen- tia perfonarum, ex eo proveniens, quia una deſcendit ab altera, vel ambæab eadem. Vel eft vinculum perfona- rumab eodem ftipite defcendentium,carnali propagatios ne contraĝum: quod fatis eft idem. Dicitur autem con- ſanguinitas, quaſi ſanguinis unitas, à con,& ſanguine: quia de communi fanguine deſcendunt. Et quoad pro- bationem conjugii non diſtinguo, an tales conſanguinei ſint producti ex uxorio coitu, vel ex fornicario, quod eſt expr refum extra, de prob. c, per tuas. ¶ Linea verò eſt collectio perfonarum ab eodem fti- pite defcendentium, gradus continens ê numeras di- ſtinguens. Et eft triplex linea, fcilicet graduum deſcen- dentium, aſcendentium& collateralium, ut inſtd patelitio- I de gradib..l.& l. juriſconſultus. ¶ Eradus eſt hab itudo diſtantium perſonarum, quã à agnationis vel cognationis diftantiá :ædam notanda,®& quafdam $ cognoſcitutr, qu du æ perfong inter fe differunt. Etdicuntur gradus að ſimilitudinem graduum fcalarum, vel locorum procli- quia ita sradimur di Tetidenriam$ teralium. Afc fit ideò və 1t nomen proprii Er BET nodo enim pof- de fingul „alii truncum. yocemus eam Petru- > quòd competenter illæ cellu- x& defcendentium diy ideren- cium., Et fcire debe læ mediæ aſcendenti tur directè per medium, ut 3 latere dextro illarum cei- lularum ponerentur nor nina marium, utabayus p104- vus,&c. à latere ſiniſtro nomina mulierum, ut abavia, proavia,&c. quia} pofiti à latere dextro deſcendunt 4 maribus,& econversd. Su pra cellulam vacuam ett cel- lula hæc continens, pater, mater,& anp a u- prà,& unum infra. Supra illam eſt cellul aavus, avia, continens duo puncta fè Supra illam eft cellula proavus, proavia, continens tria puncta~ prá,

„AKamn 125 D,& tria ihfrà. Supra illam eſt cellula abavus, abavia, habens quatuor fuprà;&e quatuor infra. Deſcendendo ſub cellula vacua eſt cellula habens filium& filiam:& habet unum punctum ſupra,& unum infrà. Subilla habens nepotem de neptem de dus puncta ſupta,& duo infra. Sub lla dronepotem& proneptem,& cria puncta ſupra,& tri ub illa abnepotem& abneptem,& quatuor puncta ſupra,& quatuor infrà.:!, $ Antequam adcollaterales tranſeamus; ſcire debes, um numeratio eſt numeratio graduum, 1ad cellulam vacuam,& puncti ſuperio- mputationem ſecundum jus canonicum, quòd puncto habito refpeć res denotant co puncti inferiores ſecundum jus civile,&c. Ponitur au- tem computatio canonica in fuperiori parte cellularum, civilis verò in inferieri, ut detur intelligi excellentia ju- tis canonici ad civile:& maximè quoad hunc caſum, quo inſtruimur in matrimoniis quæ licitè contrahi- pof- fint, necné:-8& cùm matrimonium fit facramentum Ec- cleſtæ, in eo præcipuè lex minor eſt canone, extr, de fecun. Declaratio arboris Conſang. gradu, frater patruelis etiam ſerundo gradu: fililis in tertio, nepos in quarto fecundùm canones. Per leges autem patruus in-tertio, frater patruelisin quarto, fi- lius in quinto, nepos inſexto:& fic debet effe utraque punctatio. Poſteà fac proavumſtipitem,& habet fili- os patruum magnum, amitam magnam, arum& aviam, avunculum magnum,& materteram magnam: illosnon profequimur,` Ex cellula patrui magni propior ſobti- nus, propior fobrina-, ex illa horum filius filia, ex illa eorundem nepos néptis. Et quia P. diftat à proavo, quem nunt feci ſtipitem, tertio gradu, ergo à patruo ter- tio,& à propiori ſobrino tertto;& à filio tertio,&à nepote,qui exit lineam æqualitatis,quarto fecundùm cae nones. Secundùm leges verò diftat P. à patruo magno quarto, à propiori ſobrino quinto,& à filio ſexto, à ne- pote ſeptimo,& ſic debet eſſe utraque punctatio. Mo- dò fac abavum ſtipitem cum tribus filiis, ſeilicet propa- truo, proavo,& proa vunculo: de proavunculo non pro- ſequor. Ex cellula propatrui oritur cellula horum fili- nupt: cult. pen. Vides autem ex punctatione prædicta, quòd in compulatione aſcendentium& deſcendentium concordat uttunque jus: quia in eis ſemper perſo- na addita perſonæ per carnis propagationem gradum» adjieit. ¶Ad inveniendum aatem gradus inter eos ſecundum nce m entium q uttunque jus, tol dentium& deſce quæritur, computatis ntermediis, unâ dempta, tot ſunt gradus inter eas. Si igitur visſcire, quantum diſtat al avus à Petrucio, utroq; computato& intermediis, quin- que ſunt perſonæ: deme unam, quatuor ſunt gradus. idem dico de ipſo P. ad abnepotem: quia eo modo erit reperire quinque: peronas:& fic quatuor funt gradus Si velis fciregūotdiftét abavus P. ab'abiepote P. inveni- į es ibi noyem perfonas computato..& fic octo erum gradus. Scias autem, guòdifte P, non habet totam ſuam computationem in arbore: Scias enim, quòd quil ibet ha-| bet duos parentes; juatuor avos: octo proavos: ſedecim abavos:&'ficfemper afcendentes duplicantur, Unde impoſſibile fuiſſet tot perſonas in afbore ſcribere. Quæro, an inter aſcendentes& deſcendentes pro- hibitio copulæ conjugalis excedat quartum gradum? Er dicit Gofr. in füm: de'confang. d affin.$. stem quantum. quòd non, per decr. non deb i cod.titi qua generalitér loquitur. Alii communitercontradicentės,inter afcendentes& de- fcendentės perpetuam effe prohibitionem dicunt:& quod de quarto gradu dicitur, in collateralibus locum habet, ad hoc zs. quaft: 3. c. progeniem. C ducbiis capitulis ſo- quent. in quibus dicitur, quòd olim non ſolum uſque ad fecundum grádum, fed etiam in quantum notitia erat parentelæ,extendebatur prohibitio. Ex quo ergò certum eſt alterum deſcendentem,& alterum aſcendentem, pet- durat prohibitio. Ad idem Ifat. denupt.$. 1. ff de ritu nupt. i. nuptiae,& hoc verum putó,' Gij Ad collaterales tranſeamus,& ad fratrem& ſoro- rem:& causà brevitatis proſequendo ſolùm partem mit diam arboris ad modum vexilli: quà intellectà reliqua intelligetur: quod per fe patet, dicamusde fratre& de- ſcendentibus. Sub cellula fratris, fratris filius filia; ex illa fratris nepos neptis: ex illa frattiśs pronepos proñe- ptis:& frater P. eft cum P. in primo gradu fecundùm ca- nones: in fecundo fecundùm leges. Ejus filius ìn fecun- do fecundùm canones: in tertio ſecundùm leges. Nepos 1n tertio ſecundum canones: in quarto ſetundum leges. Fratris pronepos eft ipfi P. in quarto fecundùm cano- nes; in quinto fecundùm leges:& fic debet effe utraque punctatio,& iſti ſunt collaterales ad P. Et nuncdecel- lula patris fecimus ftipitem. Fac confequenter ſtipitem de avo; ex co patrùusamita: ex illa fratrer patruelis& amitinus, ſoror patruelis& amitina: ex illa horum filius flia; exilla horum nepos neptis. Patruus eft P, fecundo iſtralem regulam. Aſcen- ꝛot ſunt perſonæ, de quibus us filia; ex illa horum nepos neptis, exilla eorundem pronepos proneptis. Iſtiomnes ſunt cum P. in quarto gradu, quiaP. diftat-ftipitein quarto gradu,& ex illali= nea nullus exit lineam æqualitatis, ergò omnes di- ftant quarto: Secundùm leges propatruus diftat vfi- lius Vi. nepos vin pronepos vtii.& ſie debet eſſe utraqus. punctatio. Nunc videndum eſt, quibus regulis gtadus illorum- collateralium eognoſcantur? Collateralium æqualis li- b-| nex unam trado regulam fecundùm canones. Collateralium in linea æquali quoto gradu quis di- ftat à communi ftipité roro diftänt inter fe; vel ſibi atti⸗ nent; hoc fecundùm canones, Exemplum pone: quando facisabavum ftipiteminter P.& pronepotem propatrui: nam quia illi ſunt in linea æqdali, quilibet diſtat à ftipite quarto gradu: esgò inter fe quarto. ¶ Secundum leges verò aliter eſt,& fic dicimus regu- lam. Collateralium in linea æquali quoto gradu quis di- ſtat à communi ſtipite, toto duplicato diſtant inter ſe, vel ſibi attinent. Vides ergò ex ſuperidis diis,& ex- punctatione, quòd prædicti P.& pronepos propatrui di- ges quælibet perſona gradum facit in collateralibus, Un- de duo fratres faciunt duos gradus: ſecundùm canones vetꝰ duæ perſonæ faciunt unum gradum. Unde(ut pa- tetin cellula fratris) frater eft cum P, in primo gradu fe- cundàm canones, in fecundo fecundum leges; fed com- putatio corum- obaliud fit quàm noftra. 3s, quaft.s. cap.a Benè ergò dicitur fecundùm leges, quòd in æquali linea collateralium, five linca ſit paris numeri ſive diſparis, non eſt reperire diſparem gradum. Vide in linea paris numeri ſecunda vel quarta, diſparis numeri prima vel tertia. In prima dno gradus, in fesunda quatuor, in ter- tia fex, in quarta oto: guod non eft fecundùm canones, quia in æquali linea diſparis numeri habemus difpa- rem gradum- quia in prima primum„intertia tertium, in quinta quintum:& fic de fingulis, TNunc reſtat viderede collatetalibus in linea inæ- quali, de quibus traditur talis regula fecundùm canones, Gollateralium imlineaingquali quoto gradu remotior diſtat à communꝛ ſtipite, toto diſtant inter ſe. Exemplum pone faciendo abavum ſtipitem, P.& filius propatruĩ ſunt in linea inæquali. Computemus ergd à remotiori ſcilicet à P. fed.diftat à ipite quarto gradu: ergò à fiſio pro- patrui ry.&idèmin defcendentibusufquead lineam g- qualitatis:& hoc eft quod dicimus, quòd pe:fona addi- ta perſonæ uſq; ad lineam æqualitatisnon crefcit gradus: quia propatrnus, filius ejus, nepós& pronepos omnes di- ftant 1v. gradu a P, Sedàliter fecundùm leges, fecundùm quas talem regulam tradimus. Collateralium in linea inæquali quot ſunt perſo- næ(ſtipite dempto) tot ſunt gradus. Unde P. à ſtipite. 1126 ftant viii. Et inſurgit illa diverſitas, quia ſecundum le-

1127 diſtat iv. à propatruo v. à filio vr, à nepote vir, à prone- pore vur.& fic quælibet perfona facitgradum. Vides ex ſupradictis, quòd P. non poteſt contrahere cum aliqua de arbore. Diſtat enim à ſummo, ſeilicet ab avo: ab imo, ſcilicet à nepote, ab extremis collateralium, ab omnibus hisquarto,à mediis citeriori: per quod fatis patet, quod cum nullo poteft contrahere. Sed. fi extremus in colla- teralibus: utputà fi pronepos propatrui, vel pronepos fratris, procrearet filiam, poffet. P. cum illa contrahere. Licètautem contrahatur. in quinto gradu, remanet ta- men conſanguinitas: prohibitio enim, quæ per jus poſiti- vum proceſſerat, potuit tolli: ſed naturalia ſunt immuta- bilia, s. dift. in princ. $ Scire debes., qùòd communiter dicunt Do&ores, quòd abavus& proavus,& ayus funt bigami, dicentes, quòd fi non effent bigami, non poſſxnt filii eorum con jungi, cùm effent fratres: fed de hocnon multùm curo; quia eådem ratione fic effet de aliis cellulis duplici bus, quòd perfong earum effent bigami.: Unde finga- mus, perinde ac fi in qualibet dùplicicellula, habere-! mus quatuor perſonas, ac ſi diceretur propatruus& u- xor, proamita& maritus, unde duplicatio poſita fuit, ut nomina demonſtraret in utroque ſexu, non ut eos con- juges denotaret. Sciendum eſt etiam, quòd in collate- ralibus æqualis lineæ bend ſequitur iſta regula affir- mando& negando: Ego& tu fumus conſanguinei in linea æquali,& ego poſſum accipere filiam tuain: ergò tu meam.: Et negativè, ego non poflum accipere filiam % non.& hoe not.extra eod, c quod dile menta nititu Declaratio arboris Conſang. tuam: ergò nec tu meam. Afſirmativa procedit in linea æquali quarti gradũs. Negativa in tertio vel citeriori.Sed in linea inæquali hoc non procedit affirmando vel ne- gando: quia ſi unus eſt in quarto, alter in tertio vel cite- riori, qui eftin tertio vel citeriori poteft contrahere cum | filia ejus,qui eft in quarto gradu,& non econversò: unde propatruus hujus filius& nepos contrahere poffunt om filia P. fed non econversò. €q Demum queritur, an collaterales quorum unus eftin quinto& alter inprimo; putà filia P.& propatru- us,poflint ad invicem contrahere? Dicit Hoftienfis quod 0.& cap. tua:& infame in.r.quod per fia argu- obare fic, fcilicet pater& filiusuna per- k npub,«r aliis fubflit d ult ficut ergo non contrahitur cum ftipite,fic neccum filiis ſtipitis, benè fa- cit prædicta decret. tua, ubi fratres videntur poni pro fti- pite.: Contrarium tenet Bernh. quod colligitur ex gl. quam ponit ſaprà eod, tit. c. uli.& Ra.& Jo. de Deo:& hoc eſt veriſſimum, quod probant verba r gule pofita fup.eod, cult. dum dicit ibi, defendentium ab eodem, fed certum e quòd-propatruus defi pite. Prætereà aut dicis quòd eft inter, eos prohibitio afcendentium& deſcen- dentium, aut collateralium: de primo, patet. negando; quòd: certum eft-filium P. non defcendiffe à propatruo, Eftergò prohibitio collateralium sfed certum eſt, quòd iftidiftant quinto, quid igitur impediat iftos çollatera- les contrahere, non yideo. Joan.: Andr. ma bujus tit.de {ona cenſentu Multa dies, pariusġ, labos hujufte paravit Artu notitiam: que modò clara patet, PRIMUM(GENUS AEFINITATIŞ, HABET.PROHIB. ‘QUOD:HODIE Relictus reli- cta fratris. k Uxor fratris Frater, i PRIMUS Vir fororis olim relia;| GRADUS. olim relictus. fororis. SCUNDUS GRADUS. j j Soror. Uxor Filii K Fratris Fi- fratris. ] lius. ] Fratris ne- pos. Sororis Fi- Vir Filiæ lia. fororis. | p TERTIUS Sororis ne- Vir neptis GRADUS. ptis. ſororis. ae l Fratris pro- QUARTUS-` Sororis pro- Vir proneptis nepos, GRADUS, neptis. fororis. ARBOR AFFINLT ATIS. Uxor nepotis fratris. potis fratris. 2 P è F. è ‘2e Dua Juperiores cellule hisnumerisnotate decoris ergò pofita funt, ad genw aj jimtatis demonji randum, non habent tamen Pro- hibitionem. AFFEINITATIS DECLARATIO. Ffinitas fecundùm canones, eft ; perſonarum proximitas e citut affinitas, quaſi duorum ad X coitu proveniens, omni carens parentelå. Et di- unum finem unitas; eò qu òd dug cognationes diverfæ-per nuptias nane ceges

mpeclat iis Andr. Hoblk 1129 Declaratio arboris Affinitatis. 1130 leges, vel per coitum fecundùàm canones copulantur& alter ad alterius cognationis finemaccedit,ur f. de grad, cognat dnon facilè,$. affines. i:' i;; a {Scias autem, quòd affinitas eft perpetuum impedimentum, quod durat etiam mortuã perſonà, quà mediant contrahitur. zs. q. 10. fraternitatis. a$;: i 4 Percarnalem copulam viri& mulicrisinter cónfanguincos mulieris.& virum,& inter conſanguineos viri& mulierem contrahitur affinitas primi generis ejufdem gradůs, cujus eft confanguinitas, Si ergö confanguineus tuus cognofcat mulierem: fi vis fcire quoto gradu affinitatis attinet tibi mulier illa,vide, quoto gradu eft tibi con- ſanguineus tuus,& quoto eft tibi ille confanguineus, toto mulier eft-tibi affinis,& femper in primo genere, Di- Gum eft in regula, vri é mulieris,& non viri& uxoris: quia ſecundum canones etiam per coitum fornicarium& incefuofum contrahitur affinitas, patet deco, qui cog. confang. uxor, fue. cap. difèretionem.«7 eap. penult. Inter confangui- neos mulieris& yvirum,& confanguineosviri& mulierem, ideòdicitur; quiainter virum& mulierem non contra- hitur affinitas, fed ipfi funt affinitatis caufa, Item inter conſanguineos viri,& conſanguineos mulieris nulla eft af- finitas. Unde duo fratres contrahunt cum duabus ſororibus, pater& filius cum matre& filia: ſed eſt affinitas in- ter conſanguineos mulieris& ipſum virum,& conſanguineos viri& ipſam mulierem. de conſang. O affinit. c. quod fuper bis. 4 Regula, Quotiefctunque inter unam perfonarum, de quibusguæritur,& conjugem alteriusnon eft, vel non fuit confanguinitas intra quartum gradumrinclufivè, nulla ef prohibitio: utinter me& conjugem nepotis mei non poteft effe matrimonium: quia nepos meus eft mihi confanguineus intra quartum gradum.. qj Aliud exemplum, Soror mea habuit maritum, eå mortuà maritus ejus aliam accepit, quo defuncto, potere contrahere cum ejus relicta:quia intèr me& illam relictam nulla eſt, nec fuit conſanguinitas. D arborem Affinitatis& ejus materiam tranſea: ¶ to gradu:& non obftantequòd eft tibi affinis in quarto, mus. Etprimò videndum eft, quid fit affinitas, pro eo, quòd dictam deſponſatam carnaliter cognoviſti, &unde dicatur?& quomodo ipſius genera in-¶& tune mattimonium procedere poterit. ſurgant,& gradus computentur? deinde arborem for- ¶Genus affinitatis cognoſcitur per hanc regulam, ſed memus. Ponemus poſteà quædam notabilia,& quaſdam faa gradus. Perſona addita perſonæ per carnis copulam quæſtiones. mutat genus, ſed non gradum. Iſto modo, ſi is, qui eſt ¶ Ef autem affinitas perſonarum proximitas ex codmihi in ſecundo gradu conſanguinitatis, cognoſeit mu- itu proyeniens, omni carens parentelã. Hoc ſecundum] lierem, illaæ eſt mĩhi ſecundo gradu afſinitatis,& primo canones: ſed ſecundum leges eſt proximitas proveniens| genere: ſi alius eam cognoſcitʒ ille attinet mĩhi ſecundo ex nuptiis,& requiritur ſecundum leges, quòd legitimæ ¶ genere affinitatis,& ſecundo gradu: ſi ille aliam mulie- ſint nuptiæ, non interdictæ, ut contrahatur affinitas ſedeſtem cognoſcit, illa attinet mihi tertio genere affinitatis, Srad. l. non facilt. 5. ſciendum. Et dicitur affinitasʒ quaſi duo.¶& ſecundo gradu. Sed quia ſolũm primum genus hodie rum in unum finem unitas, eò quòd duæ cognationes di-¶habet prohibitionẽ,& quia B. plenè tradidit cν, de cn- verſæ per nuptias fecundùm leges, vel percoitum fecun-| fang.& affin. cap. nos debet. hic circa hoc non inſiſto. Er- dùm canones copulantur,& alter ad alterius cognatio:| gò- fi perfona. mihi confångainea: conjungat fibi aliam nis finem accedit, ut żin ead. t.$, affines, perfonamscarnali copulå, perſona juncta eſt mihi affinis Sed quòd per fornicarium coitum,& inceſtuoſum primo genereaffinitatis: fi attinens mihi primo genere ſecundùm nos contrahatur affinitas, patet de eo, qui cogn.| affinitatis carnali copulå fe alteri commifceat, illa attie sonfang uxor, fua. cap. difiretsonem. é eod.titul.cap. penult. Sed.| net mihifecundo genere: fi affinis mihi fecundogenere confideratio legis fuit circa hæreditates& tutelas defe-| aliquamrognofcat, illa eft mihi affinis tertiò genere, fed rendas,& ne quis cogatur adversùs affinem teftimonium| eodèm gradu.. Eft igitur videre: de gradibus.. Certum dicere. f. de gradib. l. juriftonfultus, in princip. é de teflib. dż.| eft, quòd affinitas non-habet hodie prohibitionem nifi &r 4. quafi.3.$. tem in criminali, verf. item lege luli.$ed| in primo genere,&inillo ufque ad quartum gradum: canon quoad matrimonia prohibenda conſideravit uni- ¶ licèt affinitas non habeat ſuam ſpecialem computatio- onem carnis, quæ inſurgit ex copula. Et eſt videre ſe-nem graduum, ſed computantur gradus affinitatis ſe- cundum hoc, quòd concurrere poteſt attinentia conſan- eundùm gradus conſanguinitatis. Si ergò conſanguineus guinitatis& affinitatis: ut ſi quis cognofcat confangui-| tuus cognofeat mulierem, fi vis fcire, quoto gradu affini- neam fuam, omnes confanguinci utriufque funt utrique| tatis attinet tibi illà mulier, vide;quoto gradu eft tibi affines. Sciasautem, quòd affinitas eft perpetuum impe-! confanguineus tuus fecundùm regulas, quas tradidi in dimentum, quod durat etiam mortuâ perfonå, quå me-|, proxima arbore;& quoto eft tibi ille conſanguineus, toto diante contrahitur.zs, quafi.10.cfiaternitats, Nec oritur af-| mulier eft tibi affinis,& femper in primo. genere. finitas ex pollutione extraordinaria quę fit extra clauftra€. Nunc formemus arborem:<& in» medio arboris pudoris.zs.guafl.z,.extraordinaria,& adde, quod ibi'not.| funt quatuor cellule ,& in prima fuperiori ponitur pri- SE mus gradus, in fecunda fecundus, in tertia tertius, in s Et infurgit affinitas ex coitu interdum cum pu-| quarta quartus gradus. Et de his primò quæritur, qua- blica honeſtate, interdum ſine:& publica honeſtas in-re ponantur in medio fratris& ſororis? Secundò, qua- terdum ſine affinitate, ut ſi cognoſco uxorem, vel ſpon-re non exprimant attinentiam, dicende, primus gra- fam, hic impedimentum eſt publicæ honeſtatis&c affi- t dus affinitatis,& fic de fingulis? Ad primum dic, hoc nitatis: ſi cognoſco non ſponſam, hic affinitas ſola eft:| fuiffe, ut detur intelligi, quòd affinitas oritur ex con- i Ponſam nondum cognovi, ibi ſola publica hone- ſanguinitate,& quòd ab utroque ſexu virili& fœmi- ſtas. Hoc dico quia fi mortua eft uxor tua,& vis contra-| neo affinitas contrahatur. Ad ſecundum dic, attinen- here de difpenfatione Ecclefiæ cum confanguinea fua,| tiam non fuiffe expreffam, nt illa computatio graduum & Ecclefia diſpenlſat quòd poffis contrahere cumilla,| ad confanguinitatem& affinitatem referatur: unde fo- non obſtante quòd ſit tibi affinis, tali gradu per diſpen-¶ ror& frater ſunt in primo gradu confanguinitatis,& fationem adhuc contrahere non poteris; quìa ficèt| frater& vir fororis funt in primo gradu affinitatis,& ſublatum ſit impedimentum affinitatis, non tamen f fic de aliis. Deinde à latere dextro-di&a lineg poni- ſublatum eſt impedimentum publicæ honeſtatis, De-tur alia linea quatuor cellulas continens: in prima ſcri- bes ergò facere exprimi, quòd poſſis cum tali contra- 1 bitur frater, in fecunda fratris filius, in tertia fratris here, non obſtante impedimento publice honeftatis,| nepos, in quarta fratris pronepos. Ad dorfum hujus a» :O co, qudd deſponsaſti conſanguincam æjus in quar-¶ lialinea continens aitas buatuor cellulas: in guarum-» Prima

1131 Declaratioa rboris Affinitatis. 1122 ———————— prima ſcribitur unor fratris olim reli icta, in ſecunda uxor filiifratris, in tertia uxor nepotis frat ris, in quarta uxor pronepotis fratri A latere finiftro funt alig quatuor cellule: quarum prima foror, fecunda fororis filia, ter- tia fororis neptis, quarta fororis proneptis, Ad dorfum hatum funt r quatuor: prima vir ſororis olim reli- &us, fecunda s fororis, tertia. vir neptis fororis, quartayis am alig dug cellulg,nna tris: à ſiniſtris, relicta relicti ſorori mnesponuntur ad decorem,& ad demo nera affinitatis, quæ.hodie prohibitionem non habent. Adhuc habes duas lineas reflexas, quarum una oritur in cellula fratris,& texminatut in cellula viri ſororis, in qua fcribitur primum genus affinitatis. Item alia li A xa, gue oritur in cellula fororis,-& Pi natur in cel la uxoris fratris, in qua idem fcribitu ¶ Circa hoc Auæro, quare Aih bitur, olim celicta, quod non ponitur in ali rioribus ejusdem lineæ? Et dic hoc factum n fuiffe propter cellulam, quæ ponitur ad dorfum Mea d. frater ha- buit uxorem, mortuo fratre uxor ab eo relicta co ORS fororis. i latere dextro continens reli&tus relie fra- quæ ſecundum o- ra ndu um ge— cum alio viro, illà demùm mortud, i ctus fratris, vult contrahere cum ore, nunguid poteft? O. lim non Poterat, quia erat ſibi in ſecundo ere:& pri mo gradu, hodie S potet. Idem fit repetitum quoad cellulan € Ad cog endur tam per formam RE folam regulam magiftr ri& mulieris inter coní interconfanguineos viri tas primi generis,& ejusc nitas. Quare dicatur in regul & mulieris,& non viri Ra u dixi. Intercon m ENTE par cení Ga guinec mulierem. extra, de conſang.& aff Hig; quod generis quare dixerim, etiam ex ſi ISdem gradds, euiusen sdem gradũùs, cujus eſt couſan bore, nam frater& ſoror nitatis, ma tis, i fica tris& ipli fratri iní ritus ejus in ſecundo g 1 t genus, nec gradum. Ege ıs affines appoſitionemi cum contanguinea tua, ſi ex di ſanguinea tua filium procreo, ille eſt tibi conſan- g0 maritus confanguin filium- procreas, hic filius non mutat juia tu pater es mihi affinis,& ipfe áffinis: ſed ſi tu& u- xọr-mea eratis ina quali 1 vel ingqua i,&eras re- mong qpr tu eras in tertio, ipfa in fecundo vel primo: tunc ipfe fil o gradua fi attinentiæ, r es mihi in to Si verð umusafı rgo nec tu me ima, in fine poril} J poribus habere in uxores duas co duorum fratrum,& an con} to, hodie pe ex A rad utramque arborem, an prohi- m vel affinium conjungendorum- divina, an ex humana,& qua- tio? Be tcias, que dolim pro- neceffariò habuit cos Lerga ei cum coni ang eŒ, un n erat prohibitio. Hoọct tibus Adæʒ hoc Noë. In Levitico perſonæ, quas vi- d. T ap. gaudes prohibuit con- feptimo € jue ad guar- Aebet. revoca- am quil ut patet Re- vocatio verà fu extrà de te- fi bus. cap. licet ex quadam, per. quod patet, a prohi- bitio part n p poſiti · vo. Undei ualis lineæ H rerales non poſitivo. Ratio e1. fujt enim öntraherem jure givin itjonis fumitur gsgueft..$.14 urit\pliandam. Nam{1c ider n effèt pat ter&focer,mater& focrus, virst frater,

E CNE XXXV Qual. VI"Arepo Menis detnntit,€ T Sed fi alium dfi alium habco ț patrem, alium föcerum, in qua univerfi fi- verent per gra- ſeculorum, faten&ec.&c. numeroſids ſe charitas protenderet: deles& præcipuè ſtudentes continud perſ tiam ejus, qui eſt benedittus in ſecula Amen. QUASTIO VL 1 i ;-quibus aecufantibus, vel teſtiftcunti. guineorum con junctio dirimenda ſit? nellinei tantùm, vel fi progenies 20 OV eraces propina quitatem in Synodo comæ his ita clecrevit F nus Papa. os a extranceoram nullus accufet, vel tatem in Synodo computet: ſed propin- qui adq uorum notitiam pertinet, id eſt, pater; mafer; fřaten fóror, patruus, avunculus, amita, matertera,& eo- rum proc Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus& veracioribus, quibus eadem Propi in iqui- , Epiftopus perquirat:& ſi inventa reatio. tas nota ſit fuerit propinquitas, ſe C. II. PALEA. [Coœlekini Papa decretum Ecclefia Florenti: s g. nami B.| yIīdetur b nobis; quòd fecunda;jquam contrá prohibi- Yy tionem Eccleſiæ duxit, non ſit uxor, etiamſi primam non haberet defponlatam. Nam quod contra interdictũ &c ordinem Eccleſiæ factum eſt, tanquam inordinatum, ratum non haberi tam diving, quàm humanæ legis pro- auctoritas. a igitur ea guam inordihatè èfu- perduxib] rohibitioncrerine nte, uxor non eft, cogendus eft eam recipere, quam juravit’& defponfavit,& ex ea prolem gen ut juramenti religio nonvilipendatur, & fides ad invicem promiffa fervetur;, x proles in cultu Dei nutriatur& educetur,& N zinde occafionem pe- jerandi o& alios decipiendi affumere non'valeant, Quod autem parentes, fratres; ko nati utriufque fexûs in teſtificationem fuərum ad matrimonium conjungen dum vel dirimendum ad tam antiquà con tudine, quàm 3 appro Ideò enim ma parentes,& ſi defuerint pare rimiores admittun- tur, quoniam unuſquiſque m genealogiam cum teſti- bus,& chartis; tumetiam ex tecitatione majort n fcire laborat. Quienim meliùs recipi debent, quàmi li, qui meliũs ſciunt,& quorum eſt intereſle, ita ut, ſi non inter- fuerint,& conſẽ lenſum nonadhibuerint; ſecundùm leges nullum fiat matrimonium? Quod verò legitur; f£ j clamat ntes, p non re a filins 5 e patı j in cri- minali cont: iù matrimo- nio ver ido,& ex ipfius otju gii pr is res eſt, congruè re cipiuntur e, G Hac Palea d tur extra, qui matri mnm dias Cel fino, Florentina Epifi Cex aliquot manufiriptis est d` a ali ti,© Jùblatis. C, III. a Habe- 2cex(lemente III. a Sent. diflag. P. ly Ivo P9. t37. Pa videtur. c 4⁰ EJE i ster pescandi, eal.adR]uunrur., Hem Urbanus Papa Richardo a Genuenſi Epiſcopo. :tibi, ut poftquam tres, aut duo ex propinquior cibus jam defunctæ uxorisejus, quiate cuſatur, vel vivæ, hanc pi opinquitatemj jurejurando fir- ma at, vel tres aut duo ex anti iqui ioribus Genuenſi- bus, quibus hæc propinquitas nota eſt, qui bonæ famæ, & veracis teſtimonii ſint, remoto amore; timore, pretio, & omni malo ſtudio, ſupradicto modo conſanguinita- tem fixmaverint, ſine omni mora conjugia diſſolvantur- Quòd fi propinqui, aut extranei verbis tautùm propin- quitatem teſtantur,& juramento pr robare vel noluerint, vel nequiveri: at, conjugium nullatenùs diffolvatur: fed competens eis pænitentia propter infamiam, vel pecca- ti maculam{fi fortin hac re contraxexint aliquam) in jungatur. C. IV. T i 4p IL- didúo, vel tres viri confanguinitatem jurejurando onju- firmaverint, vel ipſimet t fortè confeſſi fuerint, c gia diſſolvantur,. Si verò neutrum contigerit, Epi eos per baptiſmum, per fidem, per judicium Chriſti in ve- ra obedientia obteſtentur, quatenus palam faciant, u- trum ſe(ſicut efl fama) con languineos recognoſcant G » fibiipfis relinqueni ji funt: ita tamen, utia- t in conſcientia habeant, fe à liminibus Ecclefiæ, à corpore& fanguine Domini, à fidelium communione noverint fegregatos,a atque infar meseffeétos, donecabin- cefli facinore deſinant. Sife Epifcop porum judicio fegre- gaverint, fi juvenes funt, alia matrimonia contrahere non prohib cantur: 2 pars. Eċce; quibus accufantibus vel teſtij cantibus con far= guineorum conjunctiones ſunt dirimendæ. Cujufinodi verd jura- mentum ab accufatore fit exigendum, ex Romanoordine 1 habes j E e:fèd, e% tur. EST autem huju modi- 1H. Ex quibus collettoribns, E Vetia °Ẹ Ordine) Careri coletores citant non€x ordin Cönctito Romano fub Gr fis Gratiani exemplaribus nonnulla funt emendata inhoc,© mfè» J t j quentibus capitibus: C- V mentum accufatoris: I. E s parentela illa, quam dicunt cefe inter illum N.& ift am ejus conjugem N. quicquid inde ſcis,& iftià à tuis vicinisautà tuis própinquis antfqy ribus, mu per nullum ingenium, nec ptopter timorem nec propter amotem, aut per EP Drg mium, auty per£ conlanguinitatem celabis Epiſcopum tuum, aut ejus miſ- füm cui hoc inquirere ejuſferit, quandocunque te ex hoe interrogaverit. Sicte Deus adjuvet,& iſtæ Sanctorum reliqui CVI g Luramentun lium, 3 ypLlud b facramentum ż, quod ifte juravit deilla pa- tentela, qūg inter illum.& ejus conjugem N. compt- tatur quòd tu illud obſervabis, in quantum fapis aut au- difti. Sicte Deus adjuvet. pars. Hac Iuramentum non est feparationis, ed fynodales infiituinmab Eutychiano Papa. C. VIL g Sy Aite È Pifcopus k iñ Synodo refide ens poſt congruam allo- cutionem feptem ex plebe ipfius parochiæ, vel eo am- odale juramentum. —— bSentent.&. diſtinct. 1. Lvo part. pap: 33. fa ex Eugeni I d Sentent ibid Ivo.-653.€ Polye.l Lotit. gast nfelm. A10. 67G o Burch,.z..25. Tvo.9..62. Pannorm-L7 ca:835. f al pr ge alpropter. h alJfiud. i Burch....26. Iuop.g.-62- Panna 'al. Cypriano: Pannor. b. 7. cap. 85e c g 17.687: k Polye Lö tit gu Anf éca Burhdt6.93,993

e ageme TT < i i ai Ki Jii $ ] # i ii a i $ íi Í j s l 3; a < riit 1125 pliùs prout viderit expedire maturiores, honeſtiores, atque veraciores viros in medium debet evocare,& al- latis Sanctorum pignoribus unumquenque iorum tali ſacramento conſtringat. Amodò in antea quicquid nõ- fti,aut audiſti, aut poſtmodum inquiſitutus es, quod con- tra Dei voluntatẽ,& rectam Chriſtianitatem in iſta paro- chia fatum fit, aut futurum erit, ſi in diebus tuis evene- rit, tamuùm ut ad tuam cognitionem quocunque modo eryeniat, fi fcis, aut-tibi fuerit indicatum ſynodalẽ cau- fam cfe,& ad minifterium Epifcopi pertinere; quòd tu nec propter amorem, nec propter timorem ‚nec pro- pter pretium a, nec propter parentelam ullatends celes Epifcopum, aut ejus miſſum cCcui hoc inquirere juſſerit, quandocunque te ex hoc interrogaverit. Sict Deus adjuvet,& illæ Sanctorum reliquiæ. Illud 1 ſacra- mentum, quod ifte juraverit de fynodali caufa, quod tu illud ex te ita obſervabis, inquantum ſapis, aut audiſti, aut ab hac die in antea inquiſiturus es. Sic te Deus ad- juvet,&c. 1 Q Iud) Burchardui legit, iftud, é ante hac verba prapo- nit hanc rubricam, Juramentum cæterorum. 4 parse Ab hoc juramento iliud fumptum est, p paululm derivato. Porro. dè juramento feparationis Innocentius Papa II. firibit Othoni Lucenſi Epiſcopo, dicens C. VIII. ꝙ Iiramentum iilorum, qui conſangui- nitatem probant. IF pH parentela illa, unde nos conſulere voluiffi, pro qua etiam eſt ad noſtram audientiam appellatũ, aliorum fratrum ſeripta ſuſcepimus, qui utique cauſam ipſam diverſo modo narrabant. Et primò quiden ucihia in gradibus, quàm in nominibus perſonarum diſcordaſ- ſe: poſtmodum verò in altero eorum computatores e- juſdem parentelæ dicuntur conveniſſe. Cæterùm in hu- juſmodi caſibus ſummoperè conſideranda eſt qualitas perſonarum, quæ aliquid contra quoslibet aſtruere ve Iint: quæ etiam jusjurandum præſtare debe quòd n que gratià, neque pretio, vel timore, vel odio alicuj Roc dicunt contra eos, de quibus agitur: ſed potiùs, quia credant ita verum eſſe,& ita ſe à ſuis anteceſſoribus au- diviſſe. In quibas omnibus non debet aliqua varietas,vel contrarietas inveniri. f pars. Qui verò ſeparantur ab invicem; hujufinodi jura- mentum praſtabunt b C. IX,<q Iuramentum fep B o ifto die inantea, quòdtu per nullum ingenium te ſociabis huic tuæ conſanguineæ 1 N. cum qua contra legem,& rectam Chriſtianitater t um& inceſtum perpetràſti, nec in conjugio, nec in adulterio il- lam tibi ſociabis, nec cum illa ac enſam mandu- cabis& bibes, aut ſub uno tecto manebis: niſi fortè in Eccleſia, aut in alio publico loco, ubi nulla mala ſuſpicio poſſit eſſe, ut ibi coram teſtibus idoneis pro certa neceſ- fitate pariter colloquamini:nec aliam conjugem accipies, nifi fortè poft peractam pœniten i fuerit ab Epifcopotuos aut ejus mif vet,& iſtæ Sanctorum reliquiæ. Conſanguineæ] rationis. bi licentia data lo.: Sicte Deus adju- ntur t ad verſio. per- alia nonnulla, rami Ecclefia co em dimittere nor lcet. nder Papa L. Gutz ſtrolis d. atione c gnovimus, te propriam C Polyc. l6. titg. An- -9cap 63. Pa Vohart. 9. cꝗ.annorm..7. Decreti Secunda Pars. — ATN pinti ia De incefusforum filiis — 1136 velle abjicere uxorem,& adhærere alteri, prætenden- tem confanguinitatis occàfionem. Unde Apoftolicå aue toritate interdicendo mandamus tibi, ut hanc, quam nunc habes uxorem, nullatenùs præfumas dimittere, vel aliam ducete, donec Epiſcoporum religioſorum conci- lium cauſam iſtam examinaverit. 7 pars. Kecepturus verd cam, quam inji do jurabit. C. XI.-g Reconciliationt juramentum. B a ifto die inantea iftam conjugem tuam N, quam j injuſte dimiſeras, ita tenebis, ficut per retum ma- e dimifit hoc mae habetur.: Cum enim Dominus dixerit: b t in ore duorum vel trium teſtium.] Item cum in Ii ilio, eap. 20, dicat Omnis con- troverſia, qua ticis rebus fit, fecundùm divi- f i j f |: nam legem-fub duobus- vel tribus teftibus terminetur] Domino- dicante:.c[Non unus fet contra r alium 4 | fed inore duorum vel tr teftium ftet omne verbum.] | Ttem cum alibi dicatur:{ Nullius-2 Ẹ orfonæ e quantum- libet exercitatæ teftimonioaliquid credatur:] evidentifte | mne apparet,unius affe gia non elſe dliremenda. 1Contra alium,] Deuteronomio hæc adduntut, quic- quid illud peccati& facinoris fuerit. Inñ Euangelio antem ſunt tantummodb ſequentia, ut in ore duotum,&c. 2Nullius perſonæ]̃ In codice Theodofiano, libar. titig. ba,& nunc manifeſtè ſancimus, ne unius reſponſio audiatur, etiamfi præclato cutia 15 en- wag tone recitantur ab Ivone, bane eg o9 fere . hano eandem ferej tiam attulit QUAÆSTIO VII F Uod autem quaritur, f illi, qui de inceſtugſit na- ſcunrur, ſllii re,? i num fuper Leviticum, dicens. CAP. q Non appellantur filis, quide incea HOES NAJ CUNLHT. ue. 1- dormiérit g% cum cognata ſua, uſtinus in libro Quaſtio- 11. 70. determinat, ila Uid f eft[9u Gne filsis morietur;] cum filii ek hujufmodi conjunétio- j nibus& antè nati ſunt, hodieq̃ue naſcantur? An hoc in- teltigendum eft lege Dei conftitutum ,ut quicunqueex cis nati fuerint non deputentur filii, id eft, nullo paren- tibus jure ſuccedant? jı ¶ Qujcunque dormierit eum cognata ſua,] Hac ver. banon fant hic apud beatum Aunguftinums, fèd initio ipfins qua- } i ſtionis 76 QUAÆSTIO VII E hü vero, sii gus zenorä$, an guo graat ne Ec 4$ h. hg a} D+ iÉ, Albe c, gl Je 7 pi 9 guem 5 gua fri 1 c È Ge CrS 2e CARM be 7Cr£

enS mn 137 Caufa XX mam generationem in mattimonio ſunt inventi, fi nefci- entes fecerint,& jam multa curricula annorum fint re- voluta,ita ut filios habeant, in fexto qui inventi ſunt, aut ſortafsè in quinto, hujuſmodi non ſeparentur, donec nos Domino permittenté oread os loquamur. Hoc autem dico fecundùm indulgentiam, non fecondùmimperium. Qui verò de his duobus gradibus novas contraxiſſe nu- ptlas videntur, id eſt, infrà anni coronam. modis omni- bus feparentur. De cætero verò generalia per omnem provinciam ftatuta percurrentia taliter firmentur,ut nul- lus audeat deinceps tale ſcelus perpetrare:& qui fece- rint/ ſine rettactationis miſericordia acrioribus puniti ul- tionibus ſeparentur. Hi verò, qui propinquas ſanguinis uxoris ſuæ in matrimonio ſibi ſociaverunt, ſicut jamdu- dum vobis ſcripſimus, qui in eodẽ gradu inventi ſunt, fe-| parentur; aut fufpendatur eorum caufa, ufque dum nos į infimul Dominoauxiliante conyeniamus. Idem.$ De 1 hisqui poft mortas uxores, fecundas contrahere vuptias į voluerim, juſte,& honeſtè,& tationabiliter proſpe- ximus, ab carum conſanguineis uſque ad quartum gra- dum genealogiæ abſtinere. Hoc nos ſecundum indul- Cæterum juxta 2 ſecularium legum cenſuram dignis coërcitionibus, gravibusq̃ue diſciplinæ inventionibus a, hæc omnia mala& illicita modis omnibus reſecanda ſunt, ut in futuro deincepstempore cuncta quĩeſcant. 0 citatur e Gieægor. in decretis. 1§ Deiis qui] Iñ Polyca gorio fed habentur conj proxime antec edunt k 2§ Juxta fecular wella 12. Iufliniani, 127. capte C. II. erha Junt ex eodem Gre- initate. fupr.q2 03C a de gradibus. m] De pœna inceſiorum est in no- v0 a dtè cum c. dè af ån Capitul:.7. 6. 432- G gis.& in adjectis, g In quarto& quinto gradu qui cona jundt inventi fuerint, ſepa- “r. Idem Felici Malſanæ civitatis Epiſcopo. HŽ: b falubriter præcavenda fancimus; ne quis fi- delium propinquam fanguinis fui, nfqueguò affini- tatis lineamenta generis ſucceſſione cognoſcuntur, ma- trimonio fibi defideret copulare: fed ı ficut, à majori- tur: quoniam uſqʒ ad ſeptenarium numerum parentelæ, nul- li unquam copulam contrahere licentiamdamus; his vi- delicet, qui ex patre& matre confanguinitatisparentel deſcendunt. uj autem,& quæ in quarto, ve| inguin to gradu conjuncti inventi fuerint, ſeparentur: quoniam ſerĩiptum eſt: c[Omnis homo ad Pprarimam fa accedet, ut revelet surpitudmem ejus.| 8 pannat bus noſtris definitum eft, ita modis omnibus obfe ' iis. fut non & iterum: ¶ Anima, gua fecerit quippiam ex iftis, peribit de medie populi fi.}]-Sanè dh quibus 2 conjunctio interdicitur illicita, habebunt in- eundi conjugii melioris libertatem. Nifi 3 in eodem crimine ufque ad morten alterins coram con- tumaciter perfeveraverint. G Integrum caput, Hæc falubriter, utes? apud Gratianus, etiam ab Anfelmo citatur æx Gregorio. In Polycarpo autem fè- guitar post.PyCtacium, fapr.30. q3. attributum Zacharie, In Concilio Tolet. II..3. guod referunt Burchardus gy Ivo, kabentur ue indicabuntur. yue ad verfie, Separentur, abfunt à Catera hujus c. verba, prater e 1§ Sedficut) Hecu Cencilio, Burchardo& Hon 2 Sane quibus) Hac in Cncilio impreſſo non habentur: quamvis apud Burchardum- q Tuonem ponantur conjuntte cum fù- Perioribus. Leguntur autem än Asgathenſi,& Epaunenfi, Turont- co 2. Ó in Capitularibus adjes, fed aliqua cum varietate, ut est notatum ſußrd eâd.2.& 3. de inceſtis. Niſi in eodem] Hac nuſquam ſunt inventa, dr vifa — ⏑ gentiam ſanctæ matris Ecclefix mitiùs prælibavimus. XV. Quzft. VIIL Jint Gratiani. relianenſi Concilio. Iaceſtæ nuptiæ an bᷣ guz confira mari poſſint. 1138 sod indicat ille doguendi modus: Unde in Au” C. III. g Non ducant uxores, qui uſq; ad mor- lem alterius in inceſtu perſe uera- verint. Vnde in Aurelianenſi Concilio. Nceſtuoſi a, dum in ipſo deteſtando atque nefande ſcelere manent, non inter fideles Chriſtianos, ſed intet gentiles, aut catechumenos habeantur: id eſt, cum Chri- ſtianis non ſumant cibum nec potum, ſed ſoli faciant hoc; non oſculentur, nec ſalutentur ab eis. Et ſi fuis Sacerdotibus inobedientes extiterint,& à tam nefando ſcelere ſe ſegregare, atque ad publicam pœnitentiam re- dire noluerint, inter cos habeantur, qui fpiritu pericli tantur immundo, vel etiam inter eos, de quibus per fẹ Veritasait:[s te b non audierit, fit tibi ficut ethnics É pa blicanas.] Et 1 Ñ alter eorum morte præventus fuerit, alter, quamdiu vivit, graviter poeniteat,& ſine ſpe conju- maneat q Hoc Burchardus etiam i Anfelmus citant ex Autelianenfio senfi3. c. to fi guo videtur citare Ivo. Sed longe habetur in Aurel= aliquid ad hanc rem facie cutetiam in Agathenfi,.61. ex calis Ilerc magis cum hoc capite concordat C. K. Cun prd edd. quæſt.e.& 3. De his, qui inceſti. Eadem autem planè verba leguntur.7 Lapit-433 Gin adjefis, c» 125.6xceptis tamen ius, quæ indicabumtur. 1$ Eth alter eorum] Hacnon Jantin Capitularsbus india catis, fed borum docohabentur zla: Nam cum fidelibus non debent orare, negue in Ecclefiam intrare, fed ad januam Ecdleſiæ excubare,& intrantibus in eam,& exeuntibus ex ea, Vultu in terram pro ſtrato veniam poſtulare,&, ut pro fe orare non dedignentur, flagitare,& lachrymis pro- fuſis, vultu contrito, atque humiliato fpiritu fem pero- mnibus apparere uſque ad ſatisfactionem Eccleſiæ,& proprii Epifcopi canonicam reconciliationem manere,& ad priſtinum inceſtum nunquam redire, nec ſecularia ne- gotia exercere, nec placitis, aut accuſationibus& teſti- moniis intereſſe, ſed crebris Sacerdotum precibus, ma- nusqͥue Pontificis proprii impoſitionibus,& eleemoſy na- rum largitionibus, atque cæterorum bonorum homi- num e exhibitionibus expurgari, ſanariq̃ue oportet. Edce auctoritate, qui in q̃uarto, velin quinto gradu conſanguui· nitatis conjunts invents fuerint, ab Ecelefia ſeparari julentur. Ecc nfis, relatum fus GuRSTIO 1X. 1 de quæritur. Ij Eccl fia fiaude teſtium, aut gnoran- ps tid eorum decepta aliquos ſeparaverit, quip # fepha rationem ali ċon ugra-contra “O henfà fuerit calliditas, vėl Quod J fint redintegranda? probatur. num lege conſtilutum relevata fuerit, irrevocabile robur obtinebit, Hinc etiam.Gregorius fèribit. dicens. C I rationabiliter deciſa ſunt, mu- -tari nonexpedit, Mnibus 4 modis Eccleſiaſticæ diſciplinæ vel mo- derationi conveniens eſt, ut quæ rationabiliter ordi- nata fuerint; vel deciſa, nullà in poſterum debeant re- fragatione turbari. q In vulgatis Gratiani codicibus tribuebatur B. Auguſtiuo. Refitutum est B. Gregorio ex aliquot vetuftis exemplaribus& Auſelmo. Ac fupra 25.quafl.2e t. Ecclef: ſticæ. hocidem citas tur ex Gregorio, apud quem legitur iifdem pene verbis ,lib.7 indi. 2. epift. 6o. ſeri non polſe ar gumentis&. autoritate Sententia namg, nifi per appellationem intra termi- — à al.inuectionibus. : b Tn Concil. Tolet.2..ġ. Polyc dhid. Anf td0.c39, Burchl.7 c6. Tuo ppt C Levib a Capit. ly. c. a33.&in adjectus, c. lar. Anſol. Ii..ꝙ Burr.l. pic. Ivo p9. cgt b Matthis c Fertafli, operam d 25. J. à. Eccl8ſtaſticaæ. Auſola..9. Qo €

Divortium ignorantia confirmatum in 1129 judicio, utrùm teneredebeat. C. II. G Qua utiliter decifa fant,& füccgſori- lus roborentur, d temeraris prefume pta refècentur. Kem Stephanus Papa V. Panlo Epiftopo Placentino. Oci noftri confideratio nos admonet rationis auto- Li quæ à præ deceſſoribus noſtris utiliter deciſa fuerint, roborare:& quæ à temerariis præſumpta fue- rint, in promptu nihilominds ulciſci. Reum quippe 4 ante conſpectum divini judicis ſe noverit eſſe, qui niti- tur utiliter finita reſcindere, ac roborata quolibet auſu violare. Eccleſiaſtici quippe& vigoris ordo confun- ditur, ſi aut temerd illicita præſumantur, aut non con- ceſſa impunè tententur. Proinde fi negligenter ea, quæ malè uſurpantur, omittimus, exceſsũs viam proculdubiò aliis aperimus. G Sementia hujus capitis, mulia etram verba fumpta fant 9x B. Gregorio, lib.7. indif. tepiff.13.& 28. Quia ergò fintentia hac rationabiliter data estnes per appella- zionem intra certum terminum relevata> apparet, guod negua- guam priora conjugia fnt redintegranda. His ita refpþondetur Aliud est ſententiam reſcindere,& rationabiliter decifa turbare; ag alind, gua Per ſicbreptionem olVeniunt, debprehenſa corrigere; ſuum namg errorem cuique corrigere licet, atque ideo, quæ à qu ber licotè committuntur, ſeue à pradeceſſoribus admiſſa inucniun- tur, in melius revocar: oportet parata est ,& illo vivente tionis sausā A Viro fuo jus vir putare bet occafione zurer venien Porro illibitè uxor à Uz copulata,cum Dominus 1xorem. fêpavari jubeat. Sicut lefunctus, alicui copularetur,(r quali- te, ab ejus conſortio difèederet, quamvi Judicto Ecelefia cogatur redire ad cum,guem reliquerat, tam pot triennium uirum„qui mortuus putabatur, redire con ig Priona conjugia redintegrabuntur fie imm deprehendi Fuiſſe conſanguines, Juui caua conſanguinitatis ab invicem pät Sants priaris confortz fædera funt rand. 2 pars. Quod autem qua iHlicte a šnUentuntus, corrigenda fi III. ntur, vel admifa vel quod fententia etiam Romana f melius commutari valeat>an ate Hilarii Papa é 2 golæa mon ſtratur. €. JII. T Corrigendum est, guod illicite adm. tiur, auta pradeceforibus admiſſum INVENLIUT o Ait namg, Hilarius Epifiopus urbis Romane : Synode prafidensy cap. ꝶ. Uod ã quis commiſit illicitè, aut à prædeceſſoribus ſuis invenit admiſſum, ſi proprium periculum vult vitare, damnabit. Nos enim in nullo volumus feverita tem ultionis exercere: ſed quĩ in cauſis Der, vel contu- maciâ, vel aliquo e exceffu deliguerit> aut ipfe, quod perperàm fecit, abolere noluerit in ſe, quicquid in alio non reſeca verit, inveniet. Quod ui deinceps poſſit tenacius cuſtodiri, ſi placet, ſententias, cauſas,& ſubſcri- pt iones proprias omnes commddate, ut ſynodali judicio tha si j. Jaa condi enorem lis fententia, tantå ſemper conſilii moderatione concipitur; tantà Pattentiæ maturitate decoquitur, tantãque deliberationis gravitate profertur, ut poraétatione non egeat, nec immutari neceflarium ducat, nifi fortè tic prolata fit, ut retractari poſſit, vel immutanda ſecundùm Præmiſſæ tenorem conditionis exiſtat. a 2. 0r. y as c Fide fpr. cum per bellicam. 34..1 GK pa P -t Pol. lations 4a shik, Polje lij. liti6. Auſelin. Ž r .J7 al, in EAA ‘Paulum quzdam feci -d F Apud Anſel.& Polhc. cilatur ex epiftola Nicolai Papa ad Kegem Carolum, Eætat in codice Jepe memorato monaferii De- icanorum in epiſtola Nicolai, quæ inſeribitur ad Ludovecum Re gem,&in altera ejuſclem ad Epiftopos omnes in regno Ludovioiy qua incipit, Gaudemus. C. V. A pradeceſſoribus dammatos, alio. rum ſüpplicationibus in priſtinum ſtatum Apofioliċa reformat Ecele- ſia. Tem Innocentius Papa, epsflolá 22. ad Epi ſeopos Macedonia. Eniam à nunc ad Maximum 1 Photinum, quaſi ad quoddam thema:&(quod mihi anxium eft, acdif- ficillimum) majorum meorum revolyam fententias.Fue- rat de illo, quog to(ut ipfietiam commeminiftis} aliquid utique gravins conſtitutum. Verùm, quoniam id per rumorem falfam, ut affer tis, ſubreptum huic ſedi, & elicitum per inſidias demonſtratis, quia res ad ſalu- tem rediit, veniam nos anc in tantum vobis adnitenti- bus poft condemnationem more Apoſtolico ſubroga- mus: tantisque veſtris aſſ rtionibus, vobisque tam bo- nis, tam charis non dare confenſum, omnibus rebus du- ris durius arbittamur. Pro veſtra ergò approbatione- CFratres chariſſimi)& ſententid ac poſtulatione, Epiſto- pum Fhotinum habetote(licitum eſt enim ita conſtitue- re, ur deprecamini)& noſtram in melius convetſam ſen- tentiam, labore, vel teſtimonio veſtro compotem 2 voe bis füſcipite. Euſtachium verè? a batum nolite expectare Solicitos enim v a ut diaconi i flimècompro- gradu é expolietun. €r audio; contra ĉa- ut, etiam fi faciendum fit, non libenter admitto. Cui : f cui porrigo, mecum l] Germana ledio est, Yeniam nunc ad quoddam thema Photinum. Sed oë m nihil est mutatum. Compotem vobis] Eadem caufa fecit ne mutarelnt: n est enina, compotes voti, C- VL G Sententiam Romane fedis in melius commutare licet, Kren Nicolaus Papa ad c Michaelem Imp: Pn epift. 7. Ententiam 4# Romana fedis non negamus poffe itr melius commutari, cùm aut fibi fubreptum aliquid fuezit, aut ipſa pro conſideratione ætatum, vel tempo· rum, ſeu gravium neceſſitatum diſpenſatoriè quiddam ordinare decreverit(quoniam& egregium Apoſtolum⸗ penſatoriè legimus, quæ poſt⸗ quando tamen illa, Romana eà reprobãſſe dignoſcitu videlicet Eccleſia, diſcretiſſimà conſideratione fieri dele gerit, non quando ipſa, quæ benè ſunt diffinita, retracta- re voluerit 1. 1 Voluerit.] Ste etiam im originali impreffo: fed Anfeh mus& Ivo C. VH. f> licæ ſodis au- Innocentius GE e nonop í ſtris cujuſcunq; tari judiciam, quia veritas fæ- piùsexagitata,magis fplendefcitin luce,& pernicies rea vocata in judiciũ graviùs,& ſine pœnitentia condemna- tur. Nam fructus divinus eſt juſtitiam ſæpiũs recenſeti. C. VHE g A predeceffòribus depofitis à fuccefforibus reſtituun- tur. Kem ex libro Pontificali. dits, c Idan apud Nicolaum ös s 1 d Afla eg Ivopl. ch½.€ Poje ad Epifèopos G bf ditg Anl Aaf Gregorius Decreti Secunda Pars. 1140 A h

penter adni E Caula XXXV. Quæft. X. De Afinitate. i 142 Regorius:a quartus Theodo anteceſſor ejus Presbyterii honore privaverat, Eccle- fie Signing confecravit Epifcopum. Leontius, dum ef- ſet Presbyter, depoſitus fuit: ſed pofteàin Antiochia Pa- niarcha fuit. Mifenum b Epifcopumà Felice Papa da- mnatum Gelaſius ſucceſſor ejus& communioni reddidit, & Eceleſiæ reſtituit ſuæ. Hec eadem, ordine tantùm mutato, habentur ſubra difi so. e Joannes Chryfoftomus.$. Mifenum Epifcopum. Eż ca- put hoc in pleri vetuflis Gratiqni exemplaribus ponitur ante cap, grave.fine nomine Paleæ. C. IX Icut ergò fementia Romana fedis in melius commutar i valet jic cujuslibet Ecclefie ſententia, cum per Jubreptionem data cogno- fötur, rationabilster revocars potest. QUAÆSTIO X. m, quem Eugenius| fist, G non prateri E ea vero, qua ad fecundas nuptias tranfit, utram in eadem affinitate confanguineorum priores viri remaneat, an ſoboles ex fecundis nuptiis fuftepta confanguinei prio- iri copulari poffit, merito quaritur. C. I. g Affinitasin fup rftite non deletur. De his ita fèribit Gregorius Papa Venerio Caralita- no Ehiſcohbo. Raternitatis e veſtræ ſtudioſæ ſagacitati, frater aman- de, quas debeo, refero grates. Quoniam quæſiſti, quæ debuiſti, jucundum me reddidiſti. Unde placidè ad inquiſita reſpondeo. Sedem Apoſtolicam conſulere de creviſti, ſi mulier copulà nuptiali extraneo viro conjun- cta, cognationi ejus pertineat, ſi eo defuncto cognatio maneat, vel ſi ſub altero viro cognationis voc abula diſſol- vantur, vel fi fufceptæ foboles poflint legitimè ad prioris viri cognationis tranfire copulam: Ef enim verbum Do- mini validum,& forte, eft durabile, etimmutabile, eft perſeyerabile, non momentaneum, non tranſitorium. Ait enim per ſe ipſa veritas, quæ Deus eſt,& vetbum Dei, [Celu d& terra tranfibunt, verba autem mea non tranſi- buni.| Antequam Det arne inter hominesappare- inq̃uet ret, eo inſpirante dixit Adam:{ homo patrem fuum, O matrem, C i duo in carne una:] cui non conttadixit Dominus. Deinde cùm veritas oriretur de terrain terram,& vifibilis f i humanitate appareret, interrogatuseft, fi licitum homini nxorem relinquere. Quod prohibens, feri ve- ua,(7 erunt tuit: nifi foitè fornicatio excluderet maritajem copulam. Unde prottilit ſtatim in medium eandem ipfam fenten- -| pulare cognationi prioris viri ufque ad quartam genera- tiam, quam ante fecula manens cum Patre verbum in- fpiraverat Adæ, ipfe confirmans, quod ipfe homo pri- tionem. mus protulit: g:[Quamobrem relinquet homo patrem J Q matrem, G adherebit uxori fua, Q erunt duo zn carne wi Siuna carc fiunt, quomodo poteft aliquis eorum propin quus pertinere uni, niſi pertineat alteri? Hoc minime poſſe fieri credendum eſt. Porrò h uno defuncto, in ſu perſtite affinitas non deletur: nec alia copula conjugali affinitatem prior i terius conjunc foboles placet ad af viri tranſire conſortium: pro eo, quòd v copulæ ſolvere poteſt. Sed neque al- tatis prioris Ao e a bum Domini ] Nam poteft per verbum fuum, ate que præceptum efficere Deus duoscarnem unam, id eft, maſculum& fæminam: qui innumeram multitudinem utriųfąye fexûsnon deftitit fecum facere unum, ficut per fe veritas dixit: a[Noz pro his tantum rogo, fèd etiam pro cita qui orediturt funt per verbum eorum in me, ut omnes unun fintfi- cut tu Pater inme,(7 ggo in test 7 ipfi in nobis unum fint.) Si quis ergò temerario& ſacrilego auſu in defuncto quæ- rit propinquitatem extinguere, vel ſub altero affini- tatis vocabulo diſſipare, vel ſuſceptam ſobolem aiterius copulæ, propinquitati prioris credit legitimè ſociari, hic negat. Dei verbum validum effe,& forte:& qui tam facie lè,& tam vẹfociterguærit diffolvere, hic non credit yer- bum Dei in æternum permanere. Confice terram ex quatuor locis magnà intercapedine à fe diſtantibus:& confectam,& conglutinatam finge cujuſcunque figuræ, vel immenſitatis corpus volueris; nunquid erit huma- num ingenium, quòd ipſas quatuor partes ab invicem valeat ſegregare, ut unaquæque per ſe poſſit agnoſci? Sicà quatuor avis duo conficiuntur in unum:& de duo- bus fit una conertatio. Hane ſimilitudinem de quatuox elementis, unde concreatus eſt homo, colligere potes; ſi eorum unamquamque ſpeciem, quæ in multis diviſioni- bus partita eſt, per diſcretas inter ſe partes aſſignaveris. Fit idem in, metallis: hoc etiam iñ liquoribus: probat etiam in coloribus pićtor, qui{fequitur arte naturam, cO- loxes admiſcendo vI ex viſibilibus fucis corpora fingens. 1 Admiſcendo,] In Polycarpo, dr apud Anfèlmum unde presedentia verba fant reſtetuta, hoc loco ſic legitur, fucis miſcen- do colores, ex inviſibilibus corpora fingens. Sed ne Do- mini conftitutio,&c. multa emm apud ipfòs fequuntur. C. II. Soboles ex ſecundis nuptiis genita, con- ſangnineis prioris viri copulari non debet. Jem Innocentius Papa. S! cujus patruus, vel avunculus uxoratus obierit,& il- la virum alium poſteà duxerit,& filios, filiasvè ex illo genuerit, cum his omnibus modis commifteri prohibe- mus: quia vir& mulier una cafo funt. © HI G Deedem, Trem ex Romana Synodo. L 8 qua mulier ad ſecundas nuptias tra nſierit,& ex eis ſobolem genuerit,nullo modo poteſt ad conſortium cognationis viri prioris pertingere. C, LY. De eodem. Item Hyginus Papa. II. QI gqua mulier tranſierit ad ſecundas nuptias,& © ex eis prolem habueriņipfa proles non, poteft fe co- Be V. De eodem. Vnde Innocentius Papa. c qua mulier ad fecundas tranſierit nuptias,& filios& filias ad ſecundum maritum genuerit, de- -| bere eas nepotibus prioris mariti conjungi, ſancta Ro- s mana Synodus prorſus inhibuit. alidum eſt,& forte:&, ut inquiens dixit Propheta: ⸗ CAUSA XXXVI [Verbum Dominimanet K inaternum.) Etalius Propheta: 4 Quoniam ipfe dixit, dr falta funt, tpfe mandavit& creata fint: fiatuit ea in aternum,€ in fèculum feculi: preceptum po —— Iliam cuiufdam, ignorante patre quidam muneribus ilee 477 e.` E. xit,& ad conviviuꝶm invitavit: finito canvivio, javes nis virginem opprefit. Quo comperto à parentibus jus a difin. so. Ioannes Chryfiftomus: Bur....233. Ivo in prafa-| vent traditur puella, ac more pubentium a juvene dotatur,& pite tione. Pann in prafatione, c32. b Suprà dift. s0. c. 13. c Hu- blicè iñ uxorem duciiur. go deS. Vi L2 prr Sente difi qr: Poll..tit:4 Anfl.10.6 53. Ivo| 1 Queritur primd anilleraptum admıferit? P9238 Pann l. 5..ſb. d Luc. 2t.€'Gen £ alinvifi-| 2 Secundo, an rapta raptori nubere pofiit, patre aſſenſum pra- bils. g MAatthg. h al. Nam. i Elais. K alſtabit. ffante? 1 Hal. 14t. | a Ihaz b Sentp-difgir€ Anflrocby O00 2 ~»

—— ai ——— ahai haa e NAE , DeRaptu. 7143 oT QuKSTIO I. Vod autem ille rabtum admiſerit, multorum auctoritate Probatur. C. I. Quid ſit raptus. Ait enim Iſidorus lib 5. Ehymol. c. ab. P fees a quoqueillicitus coitus à corrumpendo eſt dictus: unde qui raptu potitur, ſtupro fruitur. g Ivohabet ferèut Gratianus htc,& Japra 27....Ta ptus: nec multo aliter Pannormia. In codice Ifidori imprejffo fic legitur: Stuprum ra ptus propriè eſt illicitus coitus, à corrumpen- do dictus. VndeVirgilins b, rapto potitur, ád eff, tupro fruitur. C. HL. Q VUbiraptus admittnur. Unde Gelafius Papa, Ex c illa præteritorum Principum ibi raptum dixit commiffum effe, ubi puella, de cujus antè nuptiis ni- hil actum fuerat, videbatur abducta. Cum ergo hac illicito coitu fit corrupta, cuma, ita fit abdulta, id et, à domo patris dutta, guod de ejus nuptiis nihil ante actum Fuerit, raptam appellandam negars non potest. Sed non omnis illi- situs coitus, nec cujuslibet iHicita defloratio raptus appellatur, A- tiud eniin est fornicatio, aliud fip inceflus,aliud rapi icatio d cuſuclibet illiciti coiti, aliud adulterium, aliud N, lictt videa fe mlicet viacatur efè genus tra uxorem legstimam, tamen fpe- sarun, vel me cialiter intelligitur in uj ricum, velconcubi- m autem proprre virginum eoũ illicita defloratio: quando vadelicet non pracedente conji tate virgo corrumpitur patre inj narum. Stu Cali pactione, utriusq volun- «riam ad animum fiatim post co- snitionem non revocante,„Adulterium vero est alieni thori latio, Unde adulterium dicitur, quafi ad alteri J Inceflus est confanguinearum, vel affinium abufùs. Unde fuofi dicuntur gui confanguineis ér t Rå- ptus admittitur, cum puella vi omo patr abducitur, ut corrupta inuxorem habeatur, five ella ſolummodo, ff bus tantùm, ſive utriſq; vis illata conſtiterit: hic mort Sed fiad Ecclefiam cumrapta confugertt, privilegio Ecc npunitatem promeretur, C. IIL T Siraptor cum rapta ad Eccle fugerit, quid fieri debeat. Vnde in Aurelianenſi Concilio 1 c. 4. legitur, D e raptoribus autem id conftituendum effe cen- ſuimus, ut ſi ad Eccleſiam raptor cum tapta confuge- rit,& fœminam ipſam violentiam pertuliſſe conſtiterit, ftatim liberetur de poteftate raptoris,& raptor mortis, vel pœnarum impunitate conceſſa, aut ad Fſerviendum ſubjectus ſit, aut redimendi ſe liberam habcat facultatem. Siverò, quærapitur, patrem habere c nſtiterit,& puella raptori conſenſerit, poteſtati patris excuſata reddatur,& raptor patri fuperioris conditionis ſatisfactione teneatur obnoxius. Ex hac aud nom pulella, cumdicit ate liquet, g aliguando vis infertur parentt- STE Ie tinas A n ;[G puella raptori confenfe- Iit.] Aliquando utrig, violentiam perferunt [fi raptor cum rapta confugerit,& fœminam ipfam vio- tentiam pertuliffe conftiterit.] Puella autem, non parentibus, um T oluntate patris pu la violenter abdlucitus, ut ejus itum, cujus copula nunquam conſenſum adhibuit. o, parentibus, neg, puella vim intuliffe viderur, cum robibentibiss, negue illA renitente vrolenter fis abduy- > CHM pramittitur: a 279.2 raptus, I Win A. eEneid. pris vi (0,10. rt..c, 25, Pann..6dás7 b ex Ser- 27..2. lex illa in cod. Theod. L 9. tit. dera- $. L, 1. extra de raptor.caum caufa Polyc..6. t.&. Anſalm. d Sem. diflin gi üb.. J vera letfio daana ai Decreti Secunda Pars, 1144 nubit. a Aliud esf enimpr omifionibus aliquã ſaducere, aliud ſibt vim inferre. Unde quia neutri vis illata probatur, raptor hoc jure dici non debet, Sed rapina dupliciter fieri dicitur, Aliquando enin res ipfarapitur; aliquando ipfius rei ufus tantummodo violenter eripitur. Res ipſà tunc rapitur cam violenter domino eripitur,ut inperpetuum teneatur. Aliquando verd non res ipfa afeatur, fid ujas ejus domino prohibente violenter ufùrpatur. Hic ergo raptum admifit, quia florem virginitatis puella renitenti vielenter eripuit QUÆSTIO IL a I Y Unc queritur„an purgato ps xorem pofaitraptam acciper. sitio tapine, raptorin he rum conjunctis áite ss prohibetur, dloritate canonum fanélorum p C. I. Napror Legitur namqu alcedonen- ſi 4, c. 27 rapiunt mulieres fub nomine fimul habi- tandi, aut cooperantes, aut conniventes raptoribus, 1 Os 6, q decrevit ſancta Synodus, ut í quidem Clerici funt, deci- dant proprio gradu; fi verò Laici anathematizentute C. I.€ Obimmanitatem feeleris abjiciamutrae piores viduarum vel virginum: Lem Symmachus Papa ,epzftol FLUM, cap. 3. Fe rores e igitur viduarum vel virginumob imma- nitatem tanti facinoris deteftamùr; illos vehemen- tiùs perfequendo,qui facras virgines vel volentes, velin- vitas matrimonio fociare tentaverint. Quos pro tam ne- fandiffimi criminis atrocitate à communione ſuſpendi præcipimus- C ITE Ç Deeodem, Trem Codicis tib..ritde Epifèopo& Ch Iovinianus Imp. 87 d quisnon dicam rapere, fed attentare tantummo- dò matrimonii jungendi causà facratiſſimas virgines aufus fuerit, capitali pœnà feriatur. C. IV. DDe eodem. Irem ex Conci lio Cabilonenſi. pr raptis, nec dum deſponſatis, in Chalcedo- nenſi e Concilio ſtatutum eſt, eos, qui rapiunt puel- las füb nomine fimul habitandi, cooperantes& conni- ventes raptoribus, decrevit fanta Synodus, ut fi quidem Clerici ſunt, decidant proprio graduʒſi verò Laici, anathe- matizentur. Quibus verbis datur intelligi, qualiter hujus mali auctores damnandi ſi nt, quando participesconſilii, & conniventes tanto anathemate feriuntur, ut juxta ca- nonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas úbi jure vendicare nullatenùs poffint. C. V.@ Exconimun EUI fibt fAVEN- Q CEC Uy s vida Sntur ra tibns Trem Gregorius Papa II. in Synoda Rom; I f quisvirg rel viduam, nifi defponfaverit,ta- puerit, vel furatus fuerit in uxorem, cum ſibi faventi- bus anathema fit G Fatum est hoc caput ex X. dr XI. decreto Gregorii II. ġus incodice canonum Iunior ap; b Bolye l6., titg. Anjel. L18 tug Burch,.© Polyed-ó tit l. Anſlun. c58. d Suprade pænitentia dif. r. fi quis non dicam., t. in codice Theod., l9. tit.25. 2. In Turonico..22. Capitul..l. e. loꝶ. C L7. eAnſelm. l. 10. c. 5. Burch. f c. 765. In Concilio Toslei ano c. b. Burch... cap. 36. Iva part...174 Tuop.3. c08, Pann. t,..72, f Lerviendi condptioni| Pann:l6 8 s5. e Supra eåd.eosqui. f Anyfds0, c49: Burch, ib..c. un. Ivo.80. 149. PanmndH. tesga T. Yk (59 |

ik 1145 Caufa XXXVI. Quæft. TI. aaa 146 C. VI. 9 Excommunicetur, qui viduam vel filiam QI# autem necdum eas, quas rapuerant, cum volun- alterius extra voluntatem parentum ra tate parentum fub defponfationis, vel dotalitii nomi- puit, aut Regis benefi nein conjugium duxerunt$, quando in omnium aures Poſtulat. hac fuerit conſtitutio promulgata, ab eorum conjunctio- Item ex Concilio Pariſienſi I. cab. ne ſeparentur,& publicæ pœnitentiæ ſubigantur: raptæ Xfullus a neque viduam, neque filiam alteriusextra| autem parentibus legaliter reftituahtar. Peractà verò voluntatem parentum aut rapere præſumat, aut pœnitentiã publica, fi ætas& incontinentia exegerit, le- Regis beneficio æſtimet poſtulandam. Quod fi fecerit, gitimo;& ex utriufque partibus placito conjugio focien- ab Ectleſia communione. remotus, anathematis gladio b| tur. Namin his regulam non conſtituimus, ſed(ut Vex: feriatur. bis magni Leonis utamur) quid ſi tolerabilius, æſtima- 2 pars. His aultoritatibus euidenten datur intelligi, quod ra- MUS: Qudd ſiunus ex conjtigatis obierit,& is, qui pæ- ptor inuxorem raptam ducerensn valet. Sed raptor€ raptano- nitentiam̃ publicam egerit, ſuperſtes estiterit, iterare mina funt vitiorum, non per; Vitia. autem cum per pæ. conjugium non præſumat, niſi Epiſcopus aliquam fortè mtentiam purgata frerint, nomina corum abolentur. ptæviderit concedere indulgentiam, ut graviorem poſſit €c VII amovere offenfam, Unde in guadam-c€ homilia Gregorius Hde a atate Meldenſis Cencilii, non permittitur raptori rapla ilt, pot pænitentzam copulari, 4 permittitior utriq; post pænitentiam Pud d omnipotentem quippe'Dominum:non ille Legitimo conjugio copulart, ut rapta videlicet non raptori, fèd alie A fallax habetur, qui culpam mendacii per, pæniten- post pæmtentiam nubat: Similiter raptor post pænitentiam non Ek tiam delet.| quam rapuit, fèd alians per mittitur habere uxorem, Cam enim rā- Prohiberur ergo pramifiis aŭ oritatibis rapta. copulari raptori,|-ptor. Eraßta pœnitentia ſub jici præcipiuntur. fiutrisgue€ copte antequam vitium rapina aboleatur: donec ille raptor,& ꝛlla rapta ¶lam an Foritas illa permitteret, fru frà circa finem, capituli diceree jure appellantur.€ terum cum illa patria poteſtati reſtituta fue- ¶ æur:[Qudd ſi unus ex conjugatis obierit,& is, qui u= rit, dy raptor fua rapine pænitentians: egerit, cùm voluntas pa-\iblicam pæœnitentiam egerit, fuperĝes extiterit, iterare | conjugium non: præfumat.) Eorum namg, quoltbet decedente, guipænitentiam egit, ſußelſtes remanebit. Non ergo hac auctoritate C. yI 9 Quot funt legitima conjugia, é quod} raptor probatur: in conjugium raptam Polſs acciße voluntate patris rapta raptori nubere nitur in Concilio apud Aquifgranun, guoa nec ersan y Pita| tate parentum-adinvicem poſſunt copulari. Sic enim in præfals | rentum urriusque in umum conveneritnon prohibentur ad. invicem copulari. Concilio lægitur. Unde Hieronymus ait. EEN TNS;; : C. XI. Nec emam voluntate parentis, rapte- res raptas poffunt habere cone T legitima e conjùgia in Scripturis leguntur.` Pri- juges. mum legitimum conjugium eft, virgo cafta in virgi- nitate viro data legitimè,[& reliqua:quæ fequuntur in Lacuitcd ufhi qui rapiunt fæminas vel furantur. prædictis.] Secundums virgo in civitate deprehenſa aut feducunt, eas nullarenùs habeant uxores, quam à viro,& illi per vim copùlata, fi voluerit pater ejus, do.¶vis eis poſtmodum conveniat, aut eas dotaverint, vel nu- tabit eam iſte vir, quantum judicaverit pater,& dabit f: ptialiter cum confenfir parentum: fuorum acceperint. pretium pudicitiæ ejus. Tertium, filia prædicta depre- q Burchardus etiam C Ivo citant caput hocex Aguifgranenfis henfa„fi non fuerit voluntas patris, trahet eam à prædi-|, c. 3. Haberur.lib: 7. Capit. cap.395. ér inderefertur in Concilio Rhe- cto viro,& tradet eam alii,& dotabit æam,&legitima Emenſi Toslei ano, cap.s. critei. Sed primum his duobus pra fertur. Hac anéloritas non prajudicat autoritati Hieronymi: maxim ë G Pos? hoccapwè apud Ivone, éin Parmormiafiguiturc. i: cum illa tefiimoniodivina legis nitatur. Legitime gitur post pæ- additur aliud Sup-27-.2. ex Hieronymoitem costatum. nitentiam peractam raptor poterit fibi copulare;guam- rapuit, niſi pater puella illam raptori detrahere volnerit. Item@.libs,€ tit. de nuptiis.;[Nec:flium- quidem familiâs invitum ad du- | cendam uxorem cogi legum difciplina permittit. Igitur, À d ſicut dieſideras, obſervatis juris præceptis, ſociare conju- Kem Ambrofius in Apelgia David, gio tuo quam volueris, non impediris: ita tamen, ut in raosi contrahendisnyptiis patris tui confenfus accedat.) Irem Enique& g puellæ pater illius, quæ vim concubi-| in cod: leg:20..[In conjunctione filiarum in ſacris poſita- tüs nulli deſponſata pertulerit, quinquaginta dra-rum patris expectatur arbitrium. j] Irem. Dig, de rit.nupta chmas. b argenteas accipiet: ipfa. autem iniconjugio.2.[Confiftere non poſſunt nuptiæ, niſi conſentiant permanebit. omnes, ideft; qui coëunt;guorumque in poteſtate ſunt.] Kem Inflit-libztitedenuptiis. f[Juſtas autem nuptias inter fe cives Romani contrahunt, qui ſecundùm præcepta le- gum coëunt: maſculi quidem puberes, fœminæ viri po- kentes, ſive patresfamilias ſint, ſive filiifamiliàs, dum ta- Hem ex Concilio Meldenſi, men filiifamiliàs conſenſum habeant parentum, quorum capó. in poteftate funt. Nam hoc fieri debere& civilis& na- daam: turalisratio perfuadet, in tantum, ut juflus parentis præ- a Ivop..czs b al damnatione pleftatur.,€ Homil.29. 1 cedere:debeat.] in Evangel. d Vérba ipfa Greg. habentur füpr.32. quaft. 2. apud miſericordem.€ Ivo part. 8. capezo. Panndib,b. c33. 30-95 alt a‘Burch..p.:19. Tv0 p7: c. 70. E& 176, Pann. locs. b al. terdr quain, F` ex cap.22, Dent. g Deut.22. h Didrach-} fumptas habent.€ al. utrinjque:: À Burch. l. 9. 6, 33, Tva$» mata argentea] orig. èx 70, cazi e It.&. læ. l⁊. f Titio. inprinc, C. X. Q Post pænitentiam raptort vel raptæa t pal i licitè eonjngia concedan- tur, DECRETI SECUNDÆ PARTIS FINIS

Re IEIRA IREI SREO T e PEECRLEFIFAR TERTIA. DE CONSE CRATIONE, DISTINCTIO PRIMA. CAPUT L * facratis Domino locis abfq; magna ne menti præceptą. Sem ſejunctad Superioribus; quemadmodum negune in ipfa Felicis Juarti cpiſtola, neq; apud cateros collectores. Sed ob'citationes Dofko- gitur in Concilio L aodicenſi ſi, cap. 26 tum non es¥ E Nonnulla autememendata fi C. lI. Abernacúlum c enim e Moyfem Domino præcipi- ente feciffe& facrâffe, cum menfa& altari ejus,& æreis e vaſis& urenſilibus ad divinum cultum explendũ legimus:& non ſolùm divinis precibus sea facrâffe, fed e- tiam ſancti olei unctione, Dominoſ jubente, perliniſſe no- vimus. Qualiter autem hæc facta fint x&quomodoipfa facra nonalii, quàm Sacerdotes facrå unđtione delibuti, Dominoq́; cum veſtibus ſanctis ſacrati,& Levitæ tracta- bant, bant, erigebant,& deponeb bant, in ipfis inſtitu- tie ənibus, qug jubente Domino confcrip funt per Moy- em,inlege f Dominireperitur. Qualiterergò Dayid 2 Regum piiſſimus amplificaverit cultum Pei,& templum Domino z ædificare voluerit, ſed propter mult um fangui- nem, quem effuderat, prohibitus eſt,& ipfe collegerat ex- penfas. Salomon$ quoq; filius ejus ĩdipſum, quod ipfe facere optaverat, jubente& auxiliante Deo perfecit,& templum cum altari,& reliqua ad divinum cultum per- agendum couſectavit, in libro ż Reg. legitut.& infa. s Fecit ergò 1 Salomon& in tempore illo feſtivitatẽ celebtẽ,& omnis Iſrael cum eo, multitudo magna abin- troitu Emath ufg;ad rivum Agy pticorám I Domino Deo noftro feptem diebus,& feptem diebus; id eft, quatuor- decim diebus,&indi evim. dimifit pop ulos. ergd loca, in quibus ſacrificabant Domino, divinis habebant/ ſupf licationibus conſecrata: nec im aliis quàm Deoe di- catis locis, munera Dominò offerebant. Si enim Judei, qui umbræ tegis deferviebant> hæc faciebant; multò ma- gis nos, quibus veritas patefacta eſt,& gratia per Jeſum Chriftum data eft, te empla Domino ædificare,& prout melius poſſumus ornare eaq́; diyinis precibus,& ſanctis unctionibus ſuis cum alt anini vafis, veftibus quoq;& reliquis ad divinum cultum explendum u tenſilibus de- yore;& folenniter facrare,& non inaliis locis, quàm in Domino facratisabEpiftopis;& non àChorepift op slqui ẹpè pr ohibiti funt,nifi;ut predi&um eft ſummã exigente c kelfarunia fatimne,& deMiſſari celebrationibus, b Ex Felice IV. in epi, fola omnibus Epifèopis, capi. Burch lice Tuo p3 e60. Panni.>< Ibid apud Felicem é collectores d al.verò. e al. cæle f Exod.z31. Num.g Lev.s. g 2. Keg. v. h J. Paral.22. 1 2. Reg.16, k.Reg 3. Burch. lj cg. Ivop i Sapgi 1 al, fupplicatien abu⸗ aaa, l 1 a alde E rum celébrationes non alibi, quàm in ceffitate fieri debere, liquet omnibus,| in domibus offerri prohib quibus funt nota Veteris& Novi Tefta-| vinisprecibus à Pontificibus ee vitis fèqueniis in vetuflis Gratiani exemplaribus non| amma, ut praefixum eft,neceflita P Onfecrationem$ Ecclefiarum,&Miffa-| neceffitate) Miffas celebrare, nec facrificia offerre Domi- e compule- canonibus ſacrifcia in tabernaculis, di- no debemus. Et hoc fi fumma 2 neceſſitas ager rit, non 3 in d domibus((quia in facri facratis,& ſacrã unctione à e ibus del „& non pro! ju fquam,& p pigritia agatur. É BET ¶ Si aute i, qui noni Epiſcopis ordinati, tam in in dom orcizare non poſſunt, n s majoris gradůs mini- fteria nifi ab cis qui ad eos gradi 1s funt con fecrati, quibas fungi debent, officia agiʒ vel ſacrifici f non litet. Quod autem; ut paulò fuperiùs pra ibatum eft, oblatio- nes in domibus offerri non debeant, in eodem Concilios obibitum lta:| Non oportet in domibus oba g a resbyz eris 6] erba in epiftola ipfa Felici riii Biri kih m hisantecedunt, tuntur,@ concludunt runtur om igus, in Burchardo autem,& am has o? caputin verf confecravit. € Si fumma] Burchardus habet, nifi fumma 3§ Nonin domibus] Hic locus ufa, ad verf: agatur.& emondatus& locupletatus est ex originali, Burchardo& Ivone. Nam anteu ur, non in domibus offerri ꝑrohibita ſunt, longe acano 4 J Ett infià.) fiàcåd. ci ap. ficut. y$ Offerri non licet.} Zn originali ehofferri licet. Sed in eode p asubiin textu est, multò magisin marginteſt, al. multò minùs, Burch ard. quidem,& Ivo habent ut Gratis 1i: 6$] Et Presbyteris. j Eonjunéře cum his in originali, O apik Burchardum habentur verba capitis, ſolennitates dedicatio- num, infia eádem» C. IIL g Ecclfiarum co non deb e Irem Hyginus Papa, 2 Mnes a ba cum Miſſa debent fe ps fecrari.Ut Ecclefig deftru&tg, ubi aut p | quàm neceffe fit, aut majoris magniti rebus ad eam pertinentibus re ſtaurari poſſint, providentiâ modus inveniatur, qualiter cõſiſtete poſ G Caput hoc af ad verſe conſecrari. apud pleroſq colleſtores citatur. ex Evariſto, aut, ex decretis Evari fi. Reliqua autem verba alto capite relata ab eiſdlem trilnuntur H; gino. C. IV. 9 Abſque pracepto s Apoftolica nova non dedicetur Ec Item Gelafius Papa| Epifèopis per L aniam, c. 27 3 E é locorum verò confeci atione fan&orű,quam- ps vis ſuperiùs ſtriẽtim fuerit comprehenſum, no- tta Que hic m epiflola inferuntur, habentur ite ecratio abf, Mila fieri a Polyc..3tit.3..83. Burch. 13..27. É 21. Ivo.307? G 26, Bann dasan A Anl edoi Burohdg pat ivops. Z 1148

o 1149 De Conſecratione, Diſtinctio I. 1180 pA A bi quoque Patckaclum elf. quod abſque præcepto ſedis E. VIII. y Sinenutu fedis Apoſtolics Eccleſia N Apoſtolicæ nonnulli factas Eccleſias, vel Oratoria facere non debet iuſtitni. Wy W prefantant. Irem Nicolays Papa Elelto gr Clero Nonenfis N WNI G. V:& Gine auctoritate fammi Pontifici nua Ecclefia. i non decdlicetur Ecoleſia. po 4, id eſt, Catholicorum collectio, quomodo f Idem. fine Apoftolicæ fedis infituetur nutu, quando juxta N Pher a fynodalia, qug ante paugos menfes ded| facra decreta, nec ipfa debet abfque præceptione Papæ f fedenoftra ad provinciam ſunt directa,& antiquis 1 baſilica noviter conſtrui, quæ ipfam Catholicorum intra sprobantur eſſe, ſemetipſam amplecti caretvam dinoſcitur? fummi Ponti- C. IX. g, Sinedigmtate Epifèopi losinova non ficis an&oritate Ecclefiam noviter conditam non poffe declicetur Eccleſia. dedicari: teque ex hac baſilica, quæ taliter ad cultum Jrem ex Concilio Aurelianenfi.:b | fuerat proceſſionis adducta, ſuſpendiſſe Miffas probabi-| 4 Emo ¢ Eclchiam ædificet, antequam Epifcopus i liter cọmputamus. Sed quia devotus locus non debet| ps Civitatis veniat,& ibidem crucem figat, publicè X minifteriorum gratia diu vacuus permanere, frater cha-| atrium defigner,& antè przfiniat, qui ædificare vult, quæ riffime, corom Martyrum nomine, quos:é relatió conti-.| ad luminaria,& ad cuſtodiam,& ad ſtipendia cuſtodum net. auctoritatis noſtræ ſuſceptã ſerie conſecrabis, ut po- ſufficiant:& oſtensà donatione, ſic domum d ædificet, pulorum frequentatio, quam illic avide convenire man-& poſtquam conſecrata 1 fuerit, atrium ejufdem Eccle- daſti, ſetvatis regulis Eccleſiaſticis& canonibus., inte- ſiæ ſanctà aquà conſpergat. 1 4 Et poftquam conſecrata Plentuis Er aptids in ordtne Romans: Poſtquam ergò Epifcopus crucem in loco in quo it, tunc aſpergat locum aquſ canonibus conſentiunt,& ea, quæ addidimus,& in utraque parte conſtat ſine grum habeat frmatå religione conventum. 1$ Antiquis canonibus] Socrates ¿n Ecelęſfaſtica hiſtoria Lacs O i7irefert tanquam, antiqui fimum canonem, fine Roma-| altare fabricandum eit, fixer al Epiſcopi aultoritate nullam Ecclefiam poffe dedrcari. benedi&â, hanc canendo antiphonam,&c. C. X. g Nonconfècretur Ecclefia, que pro quafin C. VI G. Non dedicentur bafilica, qua prater 4i- cupiditatis adiſicatur. Soritatem Apoſtolicæ ſedis fuerint Eem ex Concilio Bracharenſi II. cap.õ. edificate. S quis baſilicam non pro devotione fidei, ſed pro quæ- Idem Epifcopi per Lucaniam, cap d. ſtu cupiditatis ædificat, ut quiequid ibidem de obla- tis ex more| tione populi colligitur, medium cum Clericis dividat, ed B Afilicas c noviter ipftitutas, DON p l eræceprionibus dedicarenon audeant mec amolant| quòd bafilicam in terra ſua quæſtùs causà condiderig (quodin aliquibus locis ufque modò dicitur fieri:) hoc X tatis alienæ ſibimet Epiſcopi vendicare Clericos po| écap- it.(S Cùm enimdecreta venerabilium fanđtio-| de cætero obfervari debet„ut nullus Epifcoporum tapi num,nos.gHoque magnoperè cuſtodire nitamur, ac ſine| abominabili voto conſentiat, nec baſilicam, quæ non corum difpendio etiam illa, quæ pto alicujus utilita-| pro Sanclorun patrocinio, fed magis füb-tributaria cott- tis compendio fo tafè videantur, laxanda credamus d,| ditione eft condita,audeat confecrare. cumáue nobis contra falutarium reyerentiam regula-| C SL g Sacrificia non vili faper aitareyér loċis rum cupiamus temerè nihil licere,& cùm fedes:Apo cratisofferantur. ftolica fuperior his omnibns, favente Domino, quæ pa- Lem Felix Epiſcopus omnibus orthodoxis, ept- ræfixa, pio, devotoģue ftudeat te- Fold primå. met, quenquam vèl Pon-| pe QIeut-e nonalii, quàm facrati Domino Sacerdotes rvan-| ps debent Miſſas canta re, nec ſacrifieia ſuper altare of- eat/& do-| ferre, Ñc necin aliis quàm Domino facratis locis, id eiT Eccle-| intabernaculis divinis precibusà Pontificibus delibutis, Miſſas cantare, aut ſacrificia offerre licet, niſi ſumma coẽgerit neceſſitas. Satids ergò eſt Miſſam non cantare, aut non audire, quàm in illis locis, ubi fieri non oportet: nifi pro fumma contingat neceſſitate; quoniam neceſſi- in Juor macienſi,.ab. tas legem non habet.‘Unde fcriptum eft: f[Vide, ne CVII g. Publica progfiones non fiant m Orato- feras holocaufta tua- in- omni loco guem vide is, fedin omni loco, riis,qua prater auéloritatem fedis Apofio- quemm elegerit Dominus Deus tuma J] an domibus tan en ab leca confècrantur. Epifcopis» five Presbyteris oblationes celebrarinullate- terniscanonibi nere propofito:| tificum, vel ordinun tiam refutare, quam B Petri| cere: fatisgue.e conveniens fit, ut totum.corpus| fiz in hac ſibimet obſervatione concorder, quami illic entium hanc dem& ſequi vigere conſpiciat, ubi Dominus Eccleſiæ totius poſuit principatum. erba capitis hujus ufque ad. verſcalienæ. kabentur etiam ier nüs licet. Idem Ioanni Epiſcopo Sorano. g Caputhocin Polhcarpo,& apud Anſeimium habetur eodem Ertum f ek quidem>& noftris præceptionibus modo atque apud Gratianum, colestum hinc inde es verbis prima conſtitutum, ne quis in Eccleſia, aut in Oratorio,| iius epiftola, Felicis quarți(cujus pars retata aſt ſuprd edd. con- n quod fedis noſtræ non legitur permiſſione dedicatum, ſecrationem.& c tabernaculum) onge aliter diſboſitis, ſad in- n pro efionem publicam putaret impendi: ne condi-| colum: fententia. futtivis ſubreptionibus contra regularum ſtatuta 1 ¶ Id eſt, in tabernaculis]. Di epiſtola, C. apud Tuoncos Sed quia Megentia ſpectabilis fæmina pe-| hecnon habentur hoc loco, fed paulo fuperius: neg-hoc eodem prora pro-| fis modo, fèd quomodo fuant repofita ſapic.tabernac ulum. A to proſilirent. titorii nobis oblatione ſuggeſſit, in poſſeſſionib S priis ſuotum corpuſcula condidiſſe, frater chariſſime, C. XIL g Non mfiin locis facris Mifarum fò- humanitatis intuitu, quod priora ftatuta non macu- lennia celebrentur, J Trem ex Concilio Triburienfi. 4 ſolennia non ubique, ſed in locis ab — lent g funeribus& ſepulchris, tantùm in comprehenſis M petitorio locis miniſteria h noveris pro ſolennitate arum praſtanda: ut defunctorum nomine folummodò divina| eelebrentur oflicia, publicà frequentatione& proceſſio ne ceſſante. fiin. 67. ct. G 1zi. coz Apud Tulan© inauth. confi.17. cols Orde Romanus pag 107,© Pol lg-tit.2 Burch.l3..6. Iva p368. Pan, La capy. d aldemum.,€ Polyel3t.16. Auſelm.b. cuñ. Deuter 1à. g Burch. lbg esf à Anſel. lo ciꝶ⁊. b Capit. Ls-.228. È..6 73. Novella In- à Pohe. l..lit.ia. Anſolo. ec. b al quorum. c Polyc.3. uut. 3. Anſel. If. cα. d al. concedamus. e Sup diſt. il. mlite. Iuo p3..61. Q part...ps. £ Anfilse d. g maculet] vera lettis. h alemzſterta. i vo pacu. Panmnd..6. 30 00 4

| l jui pio aiir adaba Epifcopo confecratis, vel ubi ipfe permiferit, celebran- da eſſe cenſemus. q In Concilio Maguntino Jub Arnulpho, c, 9. habentur fimul’ verba hujus cap:& cap. concedimus. infia ead. Veram er Bur- £ per Ivo,qui item utrumque conjunctè ponunt, citant ut Gra- us ex Triburienfi acap- 4. C. XILI. g Precibus divinis confècrentur Ecclefia. rem Clemens ep:fi.2 ad Iacobum, Cclefias a per congrua& utilia facite loca, quæ di- vinis precibus facrare oportet,& in 1 ſingulis Sacer- dotes divinis orationibus Deo dicatos poni, quos ab o- onibus vene t,& nonà quoquam gravari. 1$ Et in fingulis] Hac ufque ad. verf oportet, addita ali& P fant ex origi C. XIV. g Sacrificare,& Miflas celebrare non lia cet, nifi in locis Deo Taepati Lema Clemens epift.3. Ie ergò 6, id eſt, in præſenti vita poſitos oportet nos agnoſcere voluntatem Dei, ubi& agendi,& ſacrif candi eſt locus: quoniam in aliis I ocis ſacrificare,& Mif- faš celebrare non licet, nifi in his, inqui bus Epifi copus propriūsjufferit, aut ab. Epifcopo regulariter ordinato, tenente videlicet civitatem, confecrata fuerint. Aliter enim non funt hæc agenda, nec ritè celebranda. C. XV. G Abjiciantur Sacerdotes,gui in locisnon facratis Mifas clebrare prefu- maune ltem Syveſter Papa in generali è refidens Synodo dixit. Nee 4 Presbyter Miſſas celebrare præſumat, niſi in ſacratis ab Epiſcopo locis, qui ſui particeps de cæte- ro voluerit effe ſacerdotii. C. XVI. dedlicationum ſolenni- cele- m Felix Papa om nibi cap G 2 & Q Olennitates e dedicationum Ecclefiarum„ Ep porum 1,& Sacerdotum, per fingulos. annos fo- iter ſunt celebrandæ.€ De f Ecclefiarum confe- cratione quoties dubitat& nec certa ſcriptura, nec certi teſtes exiſtunt,? à quibus< conſecratio ſeiatur, abſque ulla dubitatione fcitotè eas eſſe conſecrandas: nec 2 i listrepidatio facit iterationem quoniam non manftra- tur eſſe iteratum, quod neſciturf (aput hoc con eium esk ex uerbis ejufdem epiflola Felicis; 2, omifiis nonnullis, qua sn Sèquenti apuc pite reponuntur.| I4 Epifcoporum,} A do, Ivone, é plerifgne vetuflis Gratian am non eft} indutta. | Nec talis) Ivo& Pannormia habent ſe ITALEANUS, ysi Decreti Tertia Pars aiia Genie a dedicationum Ecclefiarum& Sacer- dotum i per ſingulos annos folenniter funt celebran- dæ: ipſo Domino exemplum dante, qui ad feftum dë- dicationis templi; omnibus id faciendi b- dans formam, cum reliquis populis m feſtivitatem celebraturus J venit, ſicut ſcriptum eſt: ¶ Fadta ſun: Encania in Hiero ily- mis, dr hyemserat;€ o us in templa in portic y. m] od autem octo diebus Encænia ſint celebran- da,in libro d. Regum: perleđtà- e: dedicatione- temp! reperietis G. Repetitur in hac cap: prior pars:antecedenti celebranda: ac deinde fubjiciuntur verba illa ep c ibi erant omiffa.. Gregorins-autem,guem hie Grat. citavitlib.i2 epift. 31:habetguidem nonnullaad Eccl 5 nentia.Sed ca magis videntur convenire cum fuperiore cap. in verf: De Eccleſiarum conſecratione ¶ Et Sacerdotum] Ha duæ voces in aliquot lecionar. C- XVIIL QQ confecrati Irem ex Concilio Meldenfi, cap, 8. Ccleſiæ vel altaria, quæ ambigua ſunt de conſe- | ps cratione, conſecrentur,& fupe rflua altaria de ſtruantur C. XIX. ꝙ Quando Ec cranda, ir[alitus tanti yanda Irem Hyginus Papa; I g motum fücrit altar re, denuò conſecretut Eccleſia ſi parictes mutantur,& nom altare, ſalibus tantùm corcizetur. Si homicidio, vel adulterio Ecclefia violata dilig imè expurgetur,& denuò conſectetut C. XX. ¶ Eccleſia ſemel Deo conſecrata, quanda Garum dedic crentur Eccleſiæ, de quarum ne dubii f iterum confe- rcg esT iterum confècranda Irem ex Nicæno Concilio: Ccelefiis b femel Deøconfecratis,. non debet iterum: conſecratio adhiberi, nif aŭtab igne exuſtæ, aut fan- guinis effuſione; aut cuſuſcunqʒ ſemine pollutæ fuerint quia ficut infans à qualicunque Sacerdote in nomine Pa- tris,& Filii,& Spiritůs Sanđti femel baptizatus, non de- bet iterùm baptizari: ita nec locus Deo dicatus, ite rùm confecrandus eft, nifi propter eas caufas, quas fuperiùs nominavimus: ſi tamen fidem ſanctæ Trinitatis tenue- rint, qui eum conſecraverunt. C. XXI. ꝙ De eodem Lem Joannes Papa Epiſcopis Italiæ Eo ¿ Arianorum, ubicunque inveneritis,&e tholicas eas divinis precibus& operibus abfque ulla mora conſecrate: quia& nos, quando fuimus Conftan- tinopoli,tam pror religione catholica,quàm pro Theo- dorici Regis caufa negotii fuadenteatq;ħortante, Aria- nos extirpante piiſſimo atque Chriſtianiſſimo Juftino orthodoxo Imperatore, quaſcunque illis in partibus eo- rum Ecclefias reperire potuimus, catholicas eas Domino idatio iterationem ineurrit:& huic leétioni eratio gleſſa. Ced in Iis trè nec sonvenit interpr ali, apud Burchard. eteriorationem, Atque ndent verba.Gregoris lib.12 epift. z1 ad Felicem ıbitatio ruina fi- 1E c placuit bis ver- bis exprimitur, ne ifta trepidatio eos fàciat ſacramentorũ purgatione privari, Ezrestin Concilio Carthaginenfi V: C: XVII g De eadem, ģ& guod ofto diebns dedicationum fèlennitas. est cele». branda Ņem Gregorius Papa legitur, ne talis trepidatio faciat huutc lections reſp e loquentis ne talis, a j de hac eal delium fiat.Ssmilis huic fèntentia inf — eee—— opem ferente, confecravimus 1 q Proreligione], Z ocupletarus es} hi lócus-ex pfa epte la, Burchardo& Tuone C ZXII Irem:n dialogo k Gr Rianorum Eccleſia in regione urbis illa, qug Su- burra dicitur, cùm clauſa ufque ante Þiennium pere manfiflet, placuit,'ut in fide catholica(isit troductis illuc De eodem rii, Lab.3..3o. a SAM lib...24, Ivopart.zc.24. Pann”..10. b ak c kas 10 d3 Reg...Paral.7 al Peract. taal. £ Polyc.-3. tit.r6. Burch. l3. c: 10, n 0 p- BeIN Pann. g 3 fe oi«L3..11. É 12. Io b Polyc,l..tit 16, Anfèl. L ye tbid Anfèl.lib...137.€ Po lyc. ibid,| z Seg. Bush l3 cys. Pamnd.zca f Cab.a. Cinepilog. Concil Raman titæ. Anſel 14. Pann. t. 21 1 Diobati .22, Burch..3. c20. Twp 26.37. k Et Discon nuita ib zczt d PolyedbidiAnfls E26, B. Se· 15? limy

Mii n3; ESchaſtiani,& Sanctæ Agathæ virginis 1& martyris ꝛeliquiis) dedicati debuiſſet: quod& factum eſt. 1 Jvirginis,&.] Abfünt hardua voces Apleriſſ; manuſeri- piis dr Polycarpo: In ipfè dialogo legitur; B Stephani,& S; Mar- them um. Sed in lib.zsreg.epifi.r9. Ecclefia hac vocatur Eca cléfa funia Agathas Apud Iannem vero Diaconumlib..c. atesty Sancti Sebaſtlani,& fanétz. Agnetis 4: martyrum C. XXIII Item1 Gapitus papa vas Catholicum, Evangelii tuba, præ- co juſtitiæ, ſacra altaris ſedisque velamina, ſacrile- gis Anthimi infecta fabulis, ſuis catholicis precibus de~ levit b LS Item.] Anteà feguebanir Agapitus Papatgwa voces te- nerè ex capile ipſo irrepſerant in titulum, ér abfunt ab aliguot ma- nufiriptis: Extat aurem caput hoc inantiguo rodice Regeſti Gregorii pirimi in extremoinferpto ġguodamydemoribus,vita,& morte Agapiti primi Papæ, in bibliotheca Vaticana, .XXIV.- ¶ De eodem. Irem Vigilius Papa ad Eutherium, cpiſt. is ; cap. 4» Efabrica c verd cujuslibet Ecclefiæ; fi dituta fuerit, inftauranda,& fi in eo loca:confecrationis folenni- tasdebeat iterari;in quofanétuariarnon fuerint, nihil ju- dicamus officere, ſi per eam minimè jactetur: quia conſecrationem cujuslibet Eccleſiæ qua Spiritüs Sanđti arrhá-enon ponitur, celebritatẽ ſci- mus tantùm effe Miſſatum:& ided ſi qua ſanctorum ba- ſilica à fundamentis etiam fuerit innovata ſine altaris 1 in motione, ſine aliqua dubitarione, cum in ea fuerit Miſſa- rum ſolennitas celebrata, totius conſecrationis f ſancti- ficatioimplebitur Siverò ſanctuaria, quæ habebat, ab- lata funn rursùs eorum reppfitione;& Miſſarum ſolenni- tate reverentiam ſanctificationis accipiet. G: Tiibnebarur Tuiano-fed ex vetuſtis exemplaribus reſti zum est Vigilio, apud queri extat? G ex'ipfò. citant Burchardus etiam, C Ivo. 1 q Sine altaris motióne,)] Ab/unt hac aborigimali, Bur- chardo d~ Tuone- Sed-exponuntur in glofa- Alia vero nonnulla funt emendata. C. XXV,- Alſque Epꝛſcopi pérmifuin Eccle- fia confèecrata non erigatw altare, Item ex decretis Hormiſdæ Tapæ, capi le. g Ullusbresbyter in Eccleſia conſecrata aliud al- ꝑõIN tareerigat: niſi quod ab Epiſcopo loci ſanctifica⸗ inm 1 eſt, vel permiſſum: ut ſit diſcretio inter ſacrum, nſderum: nec dedicationem fingat; niſi ſit. Quοd ſi Clericus eſt, degradetur: ſi verò Laicus, ana- thematizetur- L U Sanâificatum] Za habet; ab Epiſcopo loci, vel ejus miſſo ſanctifcatum eſt: ut ſit diſcretio,&c. Polhcar ps d Burchardus; 2b Epifcopo loci; vel ejus permiſſu ſan- ſtificatum eſt, ut ſit,&c C. XXVI ꝙ9 Evuertantur allaria. qua fine San- corum reliquiis erzguntur. Lem ex Concilio Africano h, capso. Lacuit iv. ut altaria, quæ paſſim per agros,& per vil las kà, tanquam memorig Martyrum conſtruuntur, in quibus nullum corpus, aut reliquiæ Martyrum con ditæ probantur, ab Epiſcopis, qui locis eiſdem præſunt, a al. Agatha. b aleluit. c Poljel3.tit 6. Anf Ls. c. 8i Bur..z.52.Ivo..:25 Pand...14 d al.benedicta. e ara] crio dy collet. f altorius fanélificatioconfècrationis implebitur 3 orig. Iuo,Burch Polyc. g Capit..6..199 Polye. lq. tit.3t Burch. dsb...17 Puo p3.e 20. h Et in CarthaggI. ilg i Anfil Ès. sap. 14. Burch. lib, 3, tuj, Evo.32. caps 7. Panda, 628 k. alih vineas,| al. vias$ De Conſecratione, aqua exorcizata dx Diſtinctio I. fi fleri poteſt, evertantur. 154 Si autem hoec ptopter a tu- multus populáres non finitur, plebestamen admonean= tur; ne illa loca frequentent, ut; qui re&tè fapiunt, nullå ibi ſuperſtitione devicti teneantur Et omnind nulla me- moria Martyrum probabiliter acceptetur, niſi ubi cor- pus, aut reliquiæ certæ ſunt, aut origo alicujus habitatio- nis, vel poſſeſſionis, vel paſſionis fideliſſimà origine tra- ditur: Nam quæ per ſomnia,& per inanes quali revela- tiones quorumlibet hominum ubicungye conftituuntus altaria, omninò reprobentur. C. XXVIL Q Monest confecranda Ecclefid, iR ua paganti ſepultus inveni- tur Ium ex Contilio Aurelianenſi, cap.3. I. ECcleſiam b, in qua paganus ſepultus eft, non lice- at confecrare; neg; Miflasimea celebrare, ſed jacta- ri foras,& mundari oportet; CXXVIII- De Eccleſia, in qita cadavera? fadelium vel infidelium ſepe-- untur, Irem ex Concilio Agrippinenfi. c 1 e Oeeam d, in qua mortuorum cadavera infide- lium ſepeliuntur,ſanctificare non licet: ſed ſi apta videtur ad conſecrandum, inde evulſis corporibus,& ra- ſis parietibus; vel tignis erejus loci; reædificetur: ſed fi hæc Conſecratatants fueritg Miſſas in ea celebrare licet: ſi tamen fideles fuerint, qui in ea ſepulti ſunt. C. XXIX- ν Super monumenta in campo non diſtribuanturum)ſteria. Hem ex Concilio Martini Papæ ¶Bracharenſii, cap.ó8: C 6g fynod: Gracarum.] On, oportet Clericos ignaros& præſumptores ſu⸗ per monumeuta inſcampum miniſteria gPportate, aut diſtribuere ſacramenta, ſedaut in Eccleſia, aut in ba- filica; ubi Martytum reliquiæ ſunt depoſitæ, ibi pro de- fünétis oblationes offerri- Q Nec: liceat Chriftianis prandia ad defunctorxum Spulchra deféerre,& ſacrificare mortuis C. XXX Quomodo sn Ecclefia combüfla Mila+ pofiit celebrari.: Imex Concilio Tribarienfi h. Oncedimus: etiam, ut ſicubi(quod peccatis noſtris exigentibus perplutimùm eſt factum) à Normanis, & Sclavis& ab Ungaris 4& à. malis Chriftianis, few alio qualicunque modo Eccleſiæ fueriut incenſæ& com· buſte, in capellis cam tabula confecrata Miſſas interim celebrari permittimus, donec Eccleſiæ ipſæ reſtaurari queant. Inätinere verò poſitis, ſi Ete leſia defuerit; ſub dioſſeu imtentoriis ſitabula altatis conſecrata, cæteraque ſacra miniſteria ad id officium pertinentia ibi affuerint, Miſſarum ſolennia celebrari concedimus: aliter omni- nòinterdicimus*- F Dehoccapitenitatuni est fopra, lennia. C. XXXI 4d. capus, Miſſarum ſo- Chriſimate non ungantun altaria, nifi fuerint lapidea Lentex Concilio Epaunenſi, cab.ad. O 27; Ttatia my finor fuerint läpidea; chrifmatis unctio⸗ ne non conſet rentur. Ad celebranda autem divina officia, ordinem quem Metropolitani tenent, compro- vinciales obſexvare debebunt g Ivo utat; ut vulgata Gratiani exemplaria, CX Concilio m Lamae aen a a alper. c Cap..eap. 48. e alvet lotis lignis. fleria. Cog. h in Concil. Magunt..g c9. Pann. l. arc 31. K 4l. Slavbis. I ald Bulgaru. b Burch. lLg-tap.13. Tve p3.15, Pan. l. 2. cap. 22. d Burch.l 3.38. Iuo..-43. Pann...c. 23. f Burch.l. 10..39. Iuo.11..63. g almy- i Burch. l..c S6. No.. m Barcha a Ia part3,-go Pann..a..3a. 0o f

rum, ſanctæque Synodi licentia. 1155 Decreti Tertia Pars. Hipponenſi. Sedex Burchagdo č vetufis ia zans codicibus reſtititum eſt, Epaunenſi: en cujus 20.&. ap. cabitibus cunfe- Eum eltt. C. XXXIIL ꝙ Oriſenatis unctione,& ſacerdo- tali benedictionè ſacrentur altaria. ‘irem ex Concilio Agathenfi, cap. 14e Ltaria 4 placuit non ſolùm unctione chriſmatis, ſed etiam ſacerdotali benedictione ſacrari. C. XXXIII ꝙ In privatis Oratoriis licæt orare. ſad non liſſam celebrare. Irem ex Concilio Aurelianenh, cz. Nicuique b fidelium in.domo fua Otatorium licet habere,& ibi erare:Mifas autem ibi celebrare non licet. g Burchardus etjam,& Iuo citant ex Concilio ſurelianenſi. Ipfa quidem ſententia habetur in Capit lib...230. 0 lih..¢101, novela s8: apud Iulianum antecefforem, inextreme. CILIN Y In privatis Oratorżis abfaue cane ſenſis Epiſcopi nullus minifirare pre- Jimat. Lem ex fexta Synodo, cgt ge ricos qui miniftrant, vel baptizant in Orator: quæ intra domos ſunt, cum conſenſu Epiſ koc facere præcipimus. Si quis verò hoc non o verit, deponatur. C. XXXV. T Quiextra parochias ha ashi diebus PEE dire cogantur, Jtem ex Concilio Agathenfi, cap. 22. gigis c etiam. extra parochias, in quibus legi gitimus eft ordinariusd; conventus EE in agro babe- re voluerit, reliquis feſtivitatibus, ut ib liſſasa audiat d, propter fatigationem familig, juftå ordinatione permit- timus. Paſcha verò, Natali Domini. Epiphania Domini, Aſcenſione Domini, Pentecoſte,& Natali ſancti Joannis Baptiſtæ,& ſi' quit naximi dies in feſtivitatibi non nifi in civitatibus, aut in parochiisau rici verò,fi qui in feftivitatibus, quas fuprà diximus((nifi jubente& permittente Epiſcopo) Miſſas celebrate f vo- Iuerint, communione priventur. C. XXXVYIL. Quibus ex cauſis loca Sanctorum mutanda finte Item Auguſtinus. oryRibus.g ex caufis locá Santorum tranfimutanda ps& funt. Prima, cùm neceffitas perxſecutorum loca eo- run gravaverit. Secunda, cùm diffi ultaslocorumfuerit. Tertia, cùm malorum ſocietate gravantur C. XXXVIL Quando alicui corpora Sango- rumile loco ad locum transfe n: licet, Tem ẹx Concilio Maguntine çap.$h. Orpora h Santorum de locoad locum n ferre præfımat fine confi s habentur, ullus trans- o Pri ncipis, vel Ep pifcop o- C. XXXVIII g Inua corum nom con- verts licet liena Ecclefie de~ dicate. Item Hyginus Papa. pe FEccleſiæ dec z non debent ad aliud opus jungi, nifi adaliam E RhA am, velji igni ſunt vel ad profectum in mon dta k; fratri- a Polyc.l3. titg.. b Burch. l3, c86. Ivop...y6. ien l2. £39.© Ivopgc.g. d al teneat.€ al teneant. f al. fa Ssauttenere: g Anfel. lib..16, Burch. l3. c go. Tuvo...80 Pann:...38, h Burch Litti Ivo.3..273:Pann. l.., 36. i Polyc.dig. titat6. Anf lS. c17. Burch, L339. lopte. Pam. lecaó, k almmaferium. | 1156 Tbus: in Laicorum veròulum æ nondeben: admitti. 1 0 Dedicatæ] Ante ebatur& hic,& in rubrica dedi- cata: Emendatum eſt hoc, f«t{y alia nonnulla ex vetuf emplaribus, Burchardo& Iuone, gui etiam caput hoc citant retis Hygini. C. XXXIX. ꝙ Veſtimenta ſacra,& vaſa pra vetuſtace conſum pta incondantur:& cane- res in loca occulta projici- antur. Lem Clemens bapa a Pad lg Xa Ltaris:é palla, cathedra, c, candelabrum,‘-ve lum, fi fuerint vetuftate confumpta, incendio den- tur, quia non licetea, qug in facrario-d fuerint, mae lè tractari, ſed iscen dio univerſa tradantut. Cinetes quoque eorum in baptiſterium inferantur tranſitũ e habeat: aut in pariete, aut in foſſis pavimen torum jactentur, ne introëuntium pedil ibus inquinentut ubi nui 34S C. XL. T Mortui non ob volvantur vefi timen- lis altaris. Idem zbidem. N‘mo per-ignorantiam Clericus: mortuum credat obvolvendum, aut Diaconus fcapulas operire ve- lit palla, quæ fuit in altari, aut certè, quæ Diaconof data eft in menfa Domini. Qvi hæç fecerit, velde ter, quafi nihil,& negligenter habuerit divina my- fteria, Diaconus triennio, fẹexgue mentibus à Dominico erit alienus altari, F M ate. Quod fi Clericum, Presbyter non commoverit, decem annis& ſex g menſibus excommunicatus ſit: propteleà quod de Dominicis faeramentis fuþje&ta fibi non amovyerit-b miniſteria:& pofteà cum grandi humilitate matri re- NE 2.-Cig-] concilietur Eccleſix. Pallas,: verò,& vela ſanctustii, ſi ſordidata fuerint miniſterio, Diaconi cum humili bus miniſtris intta ſanctuarium lavent, non ejicientes foras à ſacrario:& velamina Dominicæ meniæ ablu- ant; nefortè pulvis Dominici corporis walè decidat L Sindonem verò non foris abluant,& erit hoc operan- ti peccatum. Idcirco intra ſacrarium miniſtris præti- pimus hæc ſancta cum diligentia cuſtodire. Sanè pel- vis nova comparetur; præter hoc nil aliud tangat. Sed nec ipſa pelvis velis apponatur lavandis, niſi quz ad Do- minici altaris cultum pertinent: Pallæ altaris ſolæ in éa laventur,& in alia, vela januarum. De velis januarum cura ſit Oſtiariis ex admonitione m ne quis neglię rus, ad Domini magus incognite:&_ tergat: fed ftati diftat omnis. homo, quia velum atrii domůs Domini ſanctum eſt. Decidat.] In originali est, d bluta, Sed glofa obfitit, ne mutaretur. Muita autem alia ni minimi ponderis funt ex ii emendata. GALi: GSacra vaſ⸗ nifi à facrati ecidat à findone, foris Item Sixtus N fanđĝta.Z hac Apoftolica í eſt, ut ſacra ominoquè dica- tis contrectentur l bus. Indignum ꝝ enim val- deè eſt, ut ſacra Domini vafas quecunque fint, huma- nis uſibus ſerviant, aut ab aliis, quàm à Domino famu- lantibus, eique dicatis tractentur viris: ne pro tali- bus præſumptionibus iratus Dominus plagas impo- a abopera, b Polyc-..titat6, Burch. l3. c. 216. Tuo hart. 2. c. 16.& part3.:266. c alcanthara. d al. ſanctuario. e tran- fitus habeatur. abest aborig. g al. quinque. h al aN moverit. à Burch, lib,3.c. 216., Ivo.3..266. Le al. incandiił. Poſhc. la. bit. g. Burch.lq.caſ. Iuo:.cap.abſ.& partisiæo. nipo- finen pm Ten Stepha Mi i ia b k

1157 De Conſecratione, Diſtinctio I. 1158 nat populo ſuo,& hi etiam, qui non peccaverint, mala patiantur, aut pereant, quia perit juftus fæpifimè pro impio. rE Iydignum]) Addita funt hecufyad verfi viis. itemg, alia nonnulla ex originali, Burc hardo dy Ivone. C. XLHe Non nifi à facratis hominibus U8- fiinenta facrata ferven- tur a. Trem Stephanus Epifcopus familiari amico Hildrio, epift 1. capa: Eſtimenta b Eccleſiaſticd, quibus Pomino miniſtra- tur,&c ſacrata debent eſſe,& honeſta: quibus, aliis in ufibus non debent frui, quàm it Eccleſiaſticis,& Deo di gnis officiis, quæ nec ab aliis debent contingi aut ferti, niſi à ſacratis hominibus: ne ultio, quæ Balthaſar Re- gem percufſit, ſuperhæc tranſgredientes,& talia praſu- mentes veniat;&ccorruere eos faciat ad ima. G. XLIII. 9 Drvina miniſteria mupttarum non praſtentur ornatibuis. Iem ex Concitio Aurelianenſi d. Pnuptiarum e ornatum divina miniſteria non pra- ſtentur: ne dum improborum contactu, pompâģue lecularis luxuriæ polluuntur, adofficia ſacri myſterii f videantur indigna. g G- XLIV: g Än lignei vafiulis Dominici corporis ſanguinis ſacramenta non fant cg- lebranda Lem ex Concilio Triburienſi, cap. 18; Afaşin g' quibus facrofanĝa conficiuntur myfte. ps V ria, calices funt,& patenæ, de quibus Bonifacius martyr,& Epiſcopus interrogatus, ſi liceret in vaſculis ligneis ſacramenta conficere, reſpondit: Quondam Sa- cerdotes aurei ligneis calicibus utet nunc è con- 11 bantur trario lignei Sacerdotes aureis utuntur calicibus. Zephe- rinus decimus fextus Romanus Epifcopus patenis vitreis Miſſas celebrari conſtituit. Tum deinde Urbanus Papa omnia miniſteria ſacra fecit argentea. In hoc enim, ſi. cut&c in reliquis cultibus magis& magis per incrementa temt orum decus ſuccrevit Eccleſiarum. Noſtris ehim diebus, qui ſervi patrisfamiliàs fumus, ne decus matris: Eccleſia imminuatur; ſed magis cumuletur& amplifi- cetur, ſtatuimus, t deinceps nullus Sacerdos ſacrum- myſterium corporis& ſanguinis Domini noftri Jefu Chriſti in ligneis vaſculis ullo modo conficere præſumatʒ ne unde placarĩ debet, inde iraſcatur Deus. C. XLV. Erx qua materia calix cum putena fieri debeat. Kem ex Concilio Rhemenfis e cap.: u7 calix b Dominicum patena, finon exauro, omni- nò ex argento fiat: d infrias Q Sì quis autem tamo pauper eſt, ſaltem vel ſtanneum calicem habeat. De ære, aut aurickalco non fiat calix, quia ob vini virtutem æxu- ginem parit, quæ vomĩtum provocat. Nullusautem imli- gneo, aut vitreo calice ptæſumat Miſſam cantare. C. XL VI. Nor ico panno jèd puro lin. aye p a Pn altaris. Bem ex epifiola ĩ Euſebii Papæ 8e Sylveſtri. a al. ferantur. b Polhc. lib. 3. tet. 26. Anſel. lib. 8. c. ag. Ivo Part. 2 c. 34. Summatim relatum eit. c Daniels. d al. Ar- vernenſi. e Polhyc. lib. i. it..c. Buureharil.lib. 3. cap 408. Luo par. 2. 6143, Pann..t,..163. f alminiflerii. g Burch. dib,.c. 223. Šuo part...288. h Anſelm..1. cab.ↄi.& lib..c. Burehn. lib.. cap 96. Ivo.2. c. 131 Pann.dib.i. cap. du. i Sluefter inqpilogo Concil, Rom, ddem in Pontificali, 3 ~Onfulto s omniam b ftatuimús,ut facrificium al- tarisnon in ferico panno, ant tinéto quifquam cele- btare praſumat; ſed in puro linteo ab Epifcopo confe- crato, terreno fcilicet lino procreato, atque contextos ficut c corpus Domini noftri Jefu Chrifti in findone li- neåmundå fepultum fuit. C. XLVII. 9 A quibus fuerit tradita Miſſa- rum celebrato. Irem ex fexta Synodo, eap. 32:, 12 Y Atobus‘d frater Domini fecundùm carnem, cui pri- ꝑsLmum credita eſt Hieroſolymitana Eceleſia,& Baſili- us Cæſarienſis Epiſcopus, cujus claritas per totum orbem circumfulfit, in 1 ſcripturis addiderunt nobis Miſſæ ce- lebrationem. 1 JIn ſcripturis addiderunt) Grasd eli, i ſed Aαunld bſulv lepspin mapaÒsÒUKITEG YTO TEANZY iy Th Fáy AnTEEyIZ ié vdal okys TÒ tEgOY WOTHCAOY cuòdsdóxari: id en; qui in ſcriptis tradiderunt nobis myſticum ſacrificium, hoc modo in divina liturgia fe erum poculum ex aqua& vino conficiendunr ediderunt. Sed nihil mutatúm est, tum obglofam, tüm quonam collector de induſtria videtur ſummatim retuliffe. Abest antem hoc caput ab aliquot vetuſtis exemplaribus. C. XLVIII. 9 QuAbord ſunt Iiſſarum ſeleme mia celebranda. Tiem Telélphorus Papa VIT. à Petro in epiſtola ad ommes, cap. 2.€ 13 A f fan&tâ Nativitatis Domini Salvatoris Mif pst Nfas celebrent Presbyteri,-& hymnum Angelicun in illis ſolenniter decantent: quoniam& eàdem nocte ab Angelo paſtoribus nuntiatus eſt. Eintd. Et ſubi- to facta eſt cũ Angelo multitudo militiæ cœleſtis landan- tium Deum,& dicentium, Gloria in excelfis g Deo,& in terra pax hominibus bonæ voluntatis. Reliquis verò temporibus Miſſarum celebrationes ante horam diei tar- tiam minime ſunt celebrandæ: quia& eadem horå Do- minuscrücifixus eſt y& firper 2 Apofolos Spititus S. deſcendiſſe legitur. C. XLIX. ꝙ Non niſtd ſacramenta celebrentun al. rdris. Irem ex Concilio k Africano, caps.; rgi Acramenta. ¿altaris non nifi à jejunis hominibus pë celebrentur; excepto uno die anniverfario,quo coc na Domini celebratur. Nam fi aliquorum potmeridians tempore defunctorum, ſive Epiſcoporum, ſive cætcrorum commendatio facienda eſt, ſolis orationibus fiat; iHi qui faciunt,jam pranſi inveniantur. -L. Aiite Miſſarum Glennia circa koram' nonam decantata, in Quadrage- fima comederenon licet. Irm ex Concilio Cabilonenſi. 1y QOlent m plures, qui fejejunare putant in Qua- ps dragefima, mox ut fignum audierint ad horam» nonam, comedere m j jejunis hominibus Qui nullatends jejunare cke- dendi ſunt; ſi antè manducaverint, quàm vefpertinumy celebretur officium. Concurrendum eft enim ad Mifs ſas,& anditis Miſſarum ſolennibus& vefpertinis officiis, & largitis eleemoſynis ad cibum aceedendum eſt. Si verd aliquis neceſſitate conſtrictus fuerit, ut ad Miſſam — a al Conſultu. cap: 99. Fovo P. ⁊.:154. Pannorm. I. 1. c. 162. d Galat; r: Aurelianenſts. c. ich. f Potye. L3. tit.25. Anf lg-i74» Bur che ..93. TUO.2..71.& parz cbs. Pannd.:.go g al, altij- mi. h Marz. i Af. 2 k Concer: cap. 29. Concilii Car- thag. kertii. 1 Anſcl..cs. m Poſhe. ibid. Burch. l. iʒc t2,[vo b Polyo.lptit.g: Anf: Lg. cap.2. Burch. lib. 3. c Narc. 11. Luc. 23. eBeda in Martyr. menſ. Septembr. Concor:Consilio pacas Pamiasigi A Al. manducare.

1159 Decreti Tera. Pars. Y enon valeat, æſtime oratione ſuã jejunium ſol a Sic etiam citat Tye r Panno: j Sylverii Papa: I olycarpus ex E 1 Aureliancs afis Epifès pts cap 39. 16 pars. In jejuniis etsam quatuor temporum circa: Vefperti- pas horasin Sabbatho z ero Janta irca noctis initium Mifarum fo- lennita j funt celebranda. Unde Les Epifinp mss b[Quod à pa- tribus noſtris.] Zrezs Gelafius:{Ordinationes Presbyte goium.] Ke Dilectionis tuæ reſcripta.] Re- quire in traf n i ima quoque parte diei vefper inà! Orà, completi Barchardus autem ex de- Chio. Habetur. in capitulis S tan n. Milz, more devotione privetur, fi uni` ſervato, ſacrificium efferre non poſſint, niſi qui primà diei parte convenerint. Studiosè ergò ctionem tu- am,& familiariter admonemus, arqu os noftra æ ce e tudini ex forma paternæ traditic cura non negligat, ut per omnia nobis& fi congruamus. Propter o reneaiti i fidonio Henya. hanc ad fratern tuam epiſto lam dedimus perferendam, qui in noſtris proceſſi onibus atque actionibus frequenter interfuit,& totiesad nos miſſus, quid in omnibus Apoftolicæ 1 ſedis auctoritas P teneret, agnovit, 1 Q Apoftolicæ’ fedis] Mn-epiflola-ipfa: legitur, quid in omnibus Apoftolicæ auĝoritatis teneremus.„Sed omnes Gratiani codices g lvo concordant. C. LIL G Mf pe esnon fùnt in publico T} attendendum ef; ut Mie peculiares, quæ lennesà Sacerdotibus funt,-non ita in pu- ut propter.b, eas populusà pı iblicis Miſſarum ſolennibus, quæ horã tertià canonicè fiunt, abſtrehatur. f€ Sed Sacerdotes, qui in cire uitu urbis, aut in eadem urbe ſunt,& populus in unum ad Miſſarum pu- blicam celebrationem conveniant:exce ptis 1 Deo facra- tis fæminis s, quibus-mos eft ag A cum non clauftris monafterii cont ine 1 Exceptis] Hæc C inj Burchardo gy Ivone: apu 4 quos j verf abtrahatur, 4 Gratiano C. LIIL iY Quot Mif Orate Hem Alexand ecundus S Ifficit ż Sacerdoti ünath Mií ps brare; quia Chriftu mundum redemit. Non mod cere,& valdè felix eft, qui unam d Quidam tamen pro defunđis unan de dic, fi neceffe fue tionibus& ſecularium unã die præſumunt Miffas, non æſtimo evadere damnationem C. LIV. g Ex Salvatori una cele- & totum mMifam Igne celebr are e parat docemur exemplo hymnos Item ex Concilio Toletano IY. cap. 12. { a alias, a Holvere debet.] d Buro. lgq..a26. ap 2..87.É f al e Hab etar in i Burch. lib.2. c va p. 2. c. Ey CAD:2, Re 2ed 119. difi atia 18E hymnis æ canendis s&x Salvatori is,& A Pottole ps rum. habemus exemplum, mis hymnum diine perh atteſtante:[Es Hamno ditl Paulus Apoftolus c ad Eche hla: vs Shitu Ça 267 s piemint òpiritu Santo, loguer mnis,{7 cantici mano ftudio in laudem D tyrum triumphos comę beatiſſimi doc runt, quos tamen qu aliter reprobant, pro eo, quòd de feripturis-{a am canonum, vel traditione non exiſtunt: reſpuant ergò.& y PR quem n quo 1d [e nof and f „atque amui edide- mnum ap homini ous com po cimus:[Glorie ta r Par t,& Fulis,& Sptritus Can ſecula ſeculorum, Nam& ille hren quem nato incarneChrifto Angel k cecinerunt: d[Gloria Deo, dr in terra-pax ho i quæ ibi{ quuntur, Ec¢i Ergo nec ipſi in Eccleſiis canendi ſunt, q | rum Scripturarum libris non inve eniuntur? Compo- nuntur Miffæ 1 S, yel orationes, í dationes, ſeu maman gontig;€X a Aak decantenturin Ecclefia, vacant officia omija Ecclef ſtica.Admonet hæc ſie eri, atq i Apoftolusdicens:'[Ob/ēcro-żgi | orationes pofiuli pro Regibus, O 7 prosmnibus, guzin; fublimitate j ne L voluntatis:| ZONES, graltaru > a.| Sicut ergo orationes, ita& hymnos in laudem Dei compoſitos, nullus noſtrüm ulteriùs im prober, fed pari modo in Gallia; Hiſpaniaque elebrent; excommunicatione ple- &endi,qui hymnum rejicere fuerint auſi. eC, LV. g In Novo Teflamento qui hymni ab ngelis decantati ain Ventun- tur. Leo nomus f. I duo folummodò hymni ab Angelis in Novo Té: ſtamento inveniuntur decantati 4, Alleluja, ât- que, Gloria- in excelſis Deo. Quos pariter in Septua- geſima intermittimus: quia peccato hominis veteris à conventu Angelicæ jubilationis expulfi in hujus mi- ſeræ vitæ Babylonem 4 ſuper flumina ejus ſedemus, & flemus, duin recordamur illius Sion, in qua Deum- decet hymnus:k, Quòd: novem. hebdomatibus Alle- luja intermi timus, non incongruè per novem hebdo- nadas y novem ordines Ange ọrum accipimus: quo- rum decimus ordo per: fuperbiam, angeli- cum numerum minuit,& àf avit, Qui condolentes ſuæ diminutionis,& p CER ruinam fibi ti- mentes, à perfe&a laude creatoris fuêre præpediti, Quo- rum reparationi& conſolationi conſulens omnipotens Deus creator m, primum hominem de limo tertæ for- mavit, qui fui ſtis patriæ reſar t, Quà fpe An on€ eſt. Nec mirum u ipfius Ha in batus. Unde novem ordinum concentus in 1 Dei creatoris nanſit imperfectus, donec ſto reſurgente reſurrexit lapſus ille protoplaſtus. ibi augmento fui collegii,& fpe meliori Angelicus exerci tus gavifùus, in novum Alleluja confùrrexit totus,& in co perſtat devotus, Quem& nos pro modulo noftro imitantes, à Septuageſima, quando lapfus protoplaſti itate p a Polyc.lib.ztit.22. b Matth.26,' c Epbeſc. . f al octauus. g Apoc.ig. h Tuc.2. 0 óg. I Eſa.24. Apocal.iu. in Geng n alit. ad- modum latatus. in Eccle- an Ecc 1160 t; ihag,

— néi De conſecratione, Diſtinctio I. 1162 in Ecclefia recitatur, Alleluja novem hebdomadas inter- mittimusʒ ſcilicet uſque in haſcha, ubi Chriſtus reſurgens à mortuis triſtitiam noftram in gaudium vertit,& Allelu- ja nobis reddit. C. LVI.. Q Incæna Domini Gloria in exa celfis decantetur. Item Nicolaus Papa Roduipho Archiepifèopo Bitúricenfi. Orrd, 4 Gloria in excelſis Deo, ab Epiſcopis in cœna Domini inter Miſſarum ſolennia more noſtro dicen- da eſt. Pallio verò Apoſtolico i eàdem die uti eſt illis licitum, quibus eſt ab Apoſtolica fede permiſſum. 1 Apoſtolico] Vo iſta abest ab aliquot Jaticanis cudici- bgs: Ivo tamen babet. C. LVIL--Q Cun bacnlo,ant iapite velato ad ce< lehrandum Miſſarum folennza Clericus non ingrediatur. Irem Zacharias-1 Papa zn Synodo Romana;: E1 O I4: 19 Ullus( Epiſcopus, Presbyter, aut Diaconus ad fo- ps lennìa Miffarum celebranda præfumat cum ba- culo introire, aut velato capitealtario Dei aſſiſtere: quo niam& Apoftolus c prohibet viros velato capite orare in Ecclefia:& qui temerè præſum pſerit, communione privetur. Cùm veròingreffùs füerit Epifcopusaut Pref- byterad Miſſarum ſolennia celebranda, niſi paſſio aliqua intervenerit, nullo modo audeat datà oratione recedere; ut ab alio Epifcopo vel Presbytero Miſſarũ ſolennia ſup- pleantur: ſed qui initium ponit, ſuppleat uſque in finemʒ quia fcriptum ef: d[Qui perfèveraverit nfġue in finem; bic faluns erit.] Si quis verò pra ſumpſerit, præter quod poſuimus, agere, à ſacro corpore& fanguine Domini no“ ftri Jeſu Chriſti ſit ſuſpenſus. 1 Q Zacharias] Anteà legebatur, Macarius. Emendatum estex aliquot 7 etuuſlis codicibus,& cæteris collectoribus. Et caput 20um habetur in Concilio manufèripto Zacharia. C. LVIII. PALES Lleem ex decretis Soteris Tapæ.] T e illūd divini oraculi finguli præcaveant, quo fcribitur: f[Ve fli, quia cum ceciderit, non habet fub- levantem,| fummopere verendum nobis eft, atque cavendum, ne horis itlis, atque temporibus, quibus Deo pfallitur vel facrificatur, unicuique divinis fingu- lariter officiis inſiſtenti pernicioſa pafio, vel corporis qualibet invaletudo g occurrat, quæ aut corpus ſubitò {ubrui faciat, aut mentem alienatione vel terrore con- fundat. Pro hujufmodi ergò cafibus præcaventes, ne- ceſſarium duximus inſtituere, ut ubi temporĩs, vel Ioci, five cleri copia fuffrågatur, hibeat quifque canens Deo, atque ſacrificans poſt ſe vicini ſolaminis adjutorem: ut, {i aliquo cafu ille, qui officia impleturus accedit, turba- tus fuerit, vel ad terram elifus, à tergo femper habeat, qui ejus vicem exequatur intrepidus,& officium inco- ptum adimpleat. C. LIX. g Qus teftes Epifopns facrificans fè- cum habere debeat. Fem Anacletus lefa Chrifli fervus omnibns Epifèopis, epift.. E b Deo facrificans teftes fecum habeat,| ps & plures, quàmalius Sacerdos: ficut enim majoris honoris gradu fruitur, fic majoris tetimonii incre- mento indiget. In folennioribus quippe diebus aut fe- ptem, aut quinque, aut tres Piaconos, qui oculi ejus di- cuntur,& Subdiaconos, atque æeliquos miniſtros ſecum a Ivop.s. c. 20, b Polyc. l2:.16. Burchard. lib.3,.230. gr 231. Jvo p3..271. Q 272.€ 1Cor. Syn..rg.(d Matth.ro €..2. ilud ın Concilio Tolet 11..1g:Burch....73. Tuo...126. F Eccl.y. g alvaletudo. h Poljedapsitaa Anfel db.438. Burchard dgb duo p2 sb. habeat: qui facris induti veftimentisà fronte& a tergo, & Presbyteri è regione dextra lævague, contrito cordè,ôt humiliato fpiritu; ac prono ftent vultu, cuftodien- téseumà malevolis hominibus;& conſenſum ejus præ- beant à ſacrificio. Peractà autem conſecratione omnes communicent, qui noluerint Eccleſiaſticis carere limi- nibus. C. LX. 9 Epiſcopi ſine religioſis teſtibus Domini ſacramenta non conſiciant. Tem Lucius Papa Epifèopis Gallia ér Hiſpaniæ, c. 1. 1 eos 1'Apoftolicâ au&toritate, ut femper teftes Lobiſcum Sacerdotes& Levitas c habeatis. Et licet conſcientia proptia ſufficere poſſit, tamen propter male- volos; juxta-d' Apọftólum`, etiam teftimonium vos o- portet habere bonum ab his, qui foris funt: quoniam& in hac ſancta ſede conſtitutum habemus, ut duo Presby- teti,& tres Diaconiin omni loco Epifcopum non defe- rant, propter teftimonium Ecclefiafticum, 1: Jubemus Apoftolicà}'epifiola ipfa fie legitur: Pros pter talẽs, fratres, hortamur vos, ſicut in hac ſancta Ecele- ſia conſtitutum habemus, ut ſemper,&c. C. LXI g Nifi duobus práfèntibms, Presbyter' Miffam celebrare non prefiss mat, Hem Soter‘e Papa.- He: qūoque‘fftatürum eft;ut nullus Presbyterorum Miſlarum ſolennia celebrare præſumat, niſi duobus pra ſentibus, ſibiq; reſpondentibus ipfe tertius habeatur: quia cùm pluraliter ab eo dicitur,[Dominus vobiſcum, J & illud in ſeeretis[ Orate pro me, Japtiſſimè convenit, ut ipſius reſpondeatux ſalutationi. Gi Búrchardus etiri dr“ Ivo citant éx decretis Sotetis Papês Et im Micrologo;.7 firibitur fuiffe id ab Anacleto O Sortere fiatu- tnai Similem fententiam Burchardus lsb:.: cap. 68, refert ex Conċilio' Nanneteñfi, cap.30: Fere antemi idem habetur in Maguntina primo, cap.43: .LX11! a Conimuhionepriventut, qui ufque ad finem Mifarum folennianon ät- dierint,”- liem ex canone 3 Apoſtolorum 10. 21 Ors h: fideles; qui conveniunt in folennitati- gs V bus ı facrisad Ecclefiam,& Scripturas Apoſtolo- rum& Evangelium audiant" 2," Qui autem non perſeve- rant in oratione, uſq; dum Miffa peragatur,nec ſanctam communionem percipiunt, velut inquietudines Eccleſiæ commoventes convenit commuſfſione privari. 1§ In folennitatibus facris) In tomis Conciliorum ad mar- ginem prifèa vèrfionis fure haceadem verba, qua hic apud Gra- tsan. Burchard. dr Ivon: dr in Polycarpo, Grace est abfolutes rès&cióilæs, id efh qui ingrediuntur: é ita in codice cante num, nimirum ex verfione Dionyfii. 2§ Audiant. Qui autem] Ia sn eadem margine d in Po- Hearpo Sed Burchardus d Tuo propiùs ad verba Graca, àu- diunt, non autem perſeverant- E L ALII g Deeodem. Item ex Concilio Carthaginenſi IV. cap. 24. Acerdote:? Verbum in Ecclelia faciente, qui egreſſus de auditorio fuerit, excommunicetur. C. LXIV g Die Dominico Miſſas ex inregro fèe culares audire debent. Tem ex Concilio Agathenfi, cap. 47. Ifas die Dominico fecularibus totas audire K fpeciali ordine præcipimus: ita, ut ante benedi- a al. prabentes. b Polhc. l.&. tit.. Anfèlm. l. 6, cap. 140, c al. Diacmos. d 1. Iim. 3.© al. Anacletus.,£ Polyce- LA. lit. 37. Anſelm..3. c. I5⸗ Barchard....7 4. Ivo-..127. Pann La..1s9 g Etin Concil. Antioch, c. 2. h Polyc. l3. tit, 16. Burch...ca67. 1v0 pbc d67, i Burch. da2,.66. Ivo parh6:c tgs k altensre,

1162 Decreti Tertia Pars. n64 &ionem Sacerdotis egredi populus non præfumat, Quod fi fecerint, ab Epifcopo'publicè confundantur .. LXV. 9. Populus non antè diſeedat, quam Mif [a ex integro celebretur. Femin Concilio Aurelianenfi I. cap.28. Um ad à celebrandas Miſſas in Dei nomine conve- Co populusnon antè difcedat, quàm Miſſæ ſo- lennitas compleatur,& u bi Epifcopus nop fuerit,benedi- &ionem accipiat Sacetdotis. C. LXYI. Excommunicetur, gui preter- nijo Ecclefia conventu ad ſpectacu-| la vadit.| Irem ex Concilio Carthaginenfi IV,-4 Uidie b{olenni, prætermiffo falenni Ecclefix.con- ventu ad ſpectacula va dit, excommun yicetur. E. LVII meno- beatur. Tem ex Concilio Carthaginenfi IV. eap.b4| 2E Pifcopus c. nullum, prohibeat ingredi Ecclefiam,| ꝑõE& audire verbum Dei, ſive gentilem, ſive hæreti- cum; ſive Judæum, uſque ad Miſlam catechumenorum C. LXVIII. g Jando vangelia non ſedendo, pis Germania dr Bur- i&, epift. niapi 4 AAE mandamus, dum ſancta gelia in Eccleſia recitantur spræſentes, non ſedentes, ſed venerabiliter in conſpectu Evangelii ſtantes Dominica verba imtentè audiant,& fideliter adorent 1Curvi,] öic in originali,& fide ıpud eundem f part..caj h dhi ur. .. LXIX. q curvi cap,93. ox ¿fia non Irem Gregoriu- d y 1I. 1 omand habita anno Domini 24 Mnis e Chriſtianus procuret ad Miſſarum ſolen- ps nia aliquid Deo offerre,& ducere ad memoriam,| quod Deus per Moyfen dixit: f[Non apparebis in confpe-| u meo vacuus.) Etenim in collectis ſanctorum Pa- trum liquidò apparet, quòd omnes Chriſtiani offerre aliquid Deo ex uſu ſanctorum Patrum debent, Ad ipfum r enim priùs eft confugiendum, qui noftre cu- rare poſſit animæ paſſiones. Veruùm homines præpoſtere ordine antè fibi opem ah hominibus accerſunt. Ubi au- tem humana ſubſidia defecerint, tunc opinantut divini poſtulandam favoris gratiam i flutn] Hinc afg a sud Anjèlr Te a &rcttur. Item Cyprianus fèr t Dominica. S do autem ſtamus ad orationem; fratres dile- tiimi, vigilare;& incumbere ad preces toto cor- debemus: cogitatio omnis carnalis;& utaris abfte da at x nec quicquam tanc ahimusquàmid folurn cog quod precatur. Ideò& Sacerdos ante oration em pred tione_præmifså parat fratru m men tes, dicendo, da,] ut dum refpondet plebs,[babemus ad D n] admonestur, nibil fe aliud, quàm Dominum cogitare debere. Claudatur contra adverſari m pectus,& ſoli Deo pateat, nec ad fẹ hoftem Deitempore orationis ve- nire patiatur 6. de oratione riù fSurj m Burch. l. 3. c29. fvo p3. c34.` b Tvop...8. c Bur- l3.:28, Ivo.pc.37- Pan..2c.gt. d Bur. lil 3. CAp:103. Ivo pt otii pó cg e Polyc. lil.3. bit. ib. Auſel. i. £ Exod. i4, C. LXXI. G Que prafationes in Mif funt cantanda. : Pelagius IL: Romana Ecclefie,& Aboſtolica fi- dis Epifiopus univerfis Germaniarum atg Gallzarum Ept- Jopu. Nvenimus 4 has novem p ꝑs Llogo tantummodò recipiendas, qꝛ toata sin Romana Ecclefia hađtenus fe Paſchalibus, aliam de Aſce I an di E entecolle. quartam de Natali Doniini guir de Apparitione Domini, ſextam de Apoſtol nam de ſancta Trinitate, octavam de Cruce, nonam de jeſu- nio in Quadrageſima tantummodò dicendam. fation IIſum præterea nol ps Vrum ſolennibus competenti Dominus deprecetur excipitur, quå non pro viventibus, ceſſitatibus Pominus deprecetur: i excipi debet, quin pro animabu noin Miffarur nſolennibus s antur Ar tur hunc morem fanta ter ſolennibus,& in aliis prec tium commendet: dicente beato-Aı nimirum ım pre Iquitu cin Mtiflamg Jint pretermiittenda fupplicationes. pro Pin defu quas faciendas pro omnibus in Chriſtiana& catholica ſocittate damus 1.] Defunctorum d etiam tacitis nominibus corum, quos ful oge nerali commemoratione fufcepit Ec- cleſia: ut ad iſta deſunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, áb una eis exhibeantur pia | matre communi. q Laudamus.] Apud col ſtinuus A quo parum variat€ Con ġ ) fc habet: Qu: as faciendas pro omnibus in Chriſtiana& cathoſica ſõcietace defunctis, etiam tacitis nominibt S quorumcunque; fub ge, nerali commemorā= tione fufcepit Ecclefia. Ceteram glofa fecit,: .LXXIIIL Ante preces non ſunt à Sace crores ſunt nonnulla varietatet, li Amalas- nutareti centio Eugubis o epifß..2 D E nominibus retirandis, antequam preces Sacerdos faciat, atque corum obl citanda ſunt, oratione ſuã f um fit, fe protu ognoſcis:ut cujus ho- ſtiam necdum Deo offeras, ejus antè nomen inſinues, quamuis illi incognitum ſit ninil TINCTIO II. dr ag {y agua in facris ionibus, quæ inter Miſſa- I torum e ob ps ia Domino Fone ng paffio Dominimi- : ut ejus, cujus corpus& Í anguis cer ici- a Polyc. lib. 3 tit. ac. Anſelm l.&.lit, Bur. lib.3..bg. Ie pat. 2. cap cay. bi Burd.3: c64 Tvop 3. cb(EE de Cura pro mortuis agenda, cap.c. .-non exi „e5, Evo part2. cap. I5, e Polyc, l O ót. 5 tur pals mun mo T mpi

abiloneni — tut paſſio celebretur: ita ut repulſis opinionibus ſuper- ſtitionum, panis tantum,& vinum aquà permiſtum in facriftcium à offetantur. Nonenim debet(ut à Patri- bus accepimus,& ipfa ratio docer) in calice Domini aut vinum ſolum, aur aqua ſola offerri, fed utrumque per- miftutn, quia uttumque ex latere ejus in paſſione fua profluxiſſe legitur: g` Locupleiatum est caput hoc ex originali C cateris collectori- lu, preten Anſelmum, qui habet, ut anted Gratianus habebat. O. II. Vinum ſine aqula, uel econverodò in ſacra- mentis offerrenon licet. nem Cy prianus lib. epifiz. Cæcilio fratrã falutem: (Icin b fanđãtificando calice Domini offerri aqua fola non poteſt, quomodo net vinum ſolum poteſt. Nam ſi vinum tantam quis oflerat, ſanguis Chriſti ineipit eſſe ſine Chriſto 1. Quando autem utrumque miſtetur,& ad- unatione confusã libi invicemcopulatur, tunc ſacramen- tum ſpiritale& cœleſte perfiłitur. Sicverò calix Domi- ni non eſt aqua ſola, aut vinum ſolum; niſi utrumqʒ fibi De conſecratione, miſceatur, quomodo nec corpus Domini poteſt effe fari- na ſola, aũt àqua ſola, niſi utrumque adunatum fuerit,& copulatum,& panis unius compage ſolidatum. 1 Sine Chriſto.] Apúd B. Gyprianum fic legitur: San- guis Chrifti Incipit eſſe fine nobis; fi veròaġua fit fola; plebsincipit effe ſine Chriſto: qua verba referuntur etiam nfa eád, ccanromhe: Séd ob glofam non es? mutatum. Muita wird alia; ubi illa nonobflabat- ex ipfa epiſtola ſunt eæmendata, demp in fequenti sapite, c II Idem in eadem epiſtola. Criptura dicit: ¶ Qorieſeunque c enim ederitis panem iſtum,&. calicem iſtum buberitis, mortem Domini annunctabi- tis, qubadufgue vënsdt.]' Quotiefcunġüe ergò' calicem in commemorationem Domini& paſſionis ejus offeri- mus, id, quod conſtat Dominum feciſſe, faciamus. Sed vide d; fratér chari? e, fi quis de antécefloribus no- ftris vel ignoranter, vel fimpliciter non hoc fervavit& tenuit, quod nos Dominus fácerë,& exemplo& magi fterio ſuo docuit, poteſt fimplicitati ejus de indulgen- tia Domini venia concedi: nobis vefò nön pöterit igno- fti, qui nunc à Domino'admoniti& inſtructi ſumus, ut calicem Domini ceum vino miftum; fecandùm qüod Do- minus obtulit, offeramus. C. IV. 9J Prater panem, vinum,& aquam si facramenia nihil debet offerri. Tem ex Concilio Martini Bfacharenſis, Cap, SS. Non oportet e aliquid aliud in facramento Fofferri præter panem. vinum,& aquam, quæ in typo Chriſti benedicuntur: quia dum in cxuce penderet, de corpo- te ejus fanguis effluxit,& aqua. Hæc tria unum ſunt in Chrifto Jeſu: hæc hoſtia& oblatio Dei in odorem ſua- VItatis. C. V. De eodem. Lem en Concilio Carthaginenſi teti tiO g c. 24.1 I h facramento corporis& ſanguinis Domini ni- hil ampliùs offeratur, quàm ipſe Pominus tradidit, hoc eſt nis& vinum aquæ miſtum.& ind.& Nec am- Plius in ſacrificiis& offeratur, quàm de uvis& frumentis. C. VI. 9 Oblationis ſacriſicio udas nemo conjungat. Frem ex fexta Synodo, cap. 28. b Polyc, ibid, Anf lge€ Sentent. 4. za d ér viderit,) orig f al. ſanctuario. g Et in Afpic. cap. æ. h Bur..g..3.& i 4. MLS. e3 O g Apez Gd G ige i alfasra- tanti, k al. prinstiis . è è Diſtinctio II. 1166 Idicimus, quòd in quibuſdam Eccleſiis Sacerdotes factificio oblationis conjungant uvas, quæ ſecundum uſum in altari offeruntur,& ſic fimul utraque populo di- ſpenſenr. Præcipimus igitur, ut nullus Sacerdos hocul- teriùs faciat, ſed in remiſſionem peccatorum populo ob- lationem ſolam diſtribuat;& uvas ſeorfum benedictas populus, qui petierit, accipiat,& fructuum 1 gratias agat. G EF quafi fumma guadanr canonis citati. Nam inco plus: ra aliſuantò verba ſunt, ſed eodem fere finfin 3 1 Et fructuum] Srecè ef, wes Tiwo tE Aw pO Ty napo» dyaessiay id eſt; ad reddendas gratias fructuum datori. O. VIL- g Dehi, qui facrifieando varið errabant. Kem Julius Papa Epytopis pér T: eEgypirim. i{| Per Ægyptüm.] Apud ceteros colleckores legitur, per Egyptum miſſis. Sed in Micrologo cap. 19» citatur ex eodera Iulio Epifiopis Egypti. Eadem autem fere habentur nunc in’ Bracharenfi 3wap.1.© fementia fummatim colletta in Vurma cienſi, cap. 4. Um 4 omne crimen atque peccatum oblatis Deo Gcrificiis deleatur, quid de cætero pro delictorum expiatione Domino dabittir,quandoin ipfa fe crificii ob- latione erratur? Audivimus enim quosdam fehifmaticã> ambitione detentos, contra divinos ordines& Apoſtolicas inſtitutiones, lac pro vinoin divinis facrificiis dedicare 2- alios quoq; intinctam Euchariſtiam populis pro comple- mento-communionis porrigere: quofdam etiam£x+ preſſum 1 vinum in ſacramento Dominici calicis offer- re: alios verò 2· pannum lineum muſto intinctum per totum annum reſervare,& in tempore facrificii partem ejus aquà lavare,& ſic offerre. Quↄd quàm fit Evangeli- cg& Apoftolics do&tingcontrarium, 8 conſuetudinĩ Eccleſiaſticæ adverſum, non difficile ab ipſo fonte verita- tis probabitur, à quo ordinata ipfa facramentorum my- fteria procefferunt. Cùm enim magifter veritatis verum ſalutis noſttæ ſacrificium ſuis commendaret diſcipulis, non illis lac,fed panem tantùm,& calicem fub hoc facras mento cognov imus dediſſe. Legitur enim in Evangeli- ca veritate:-[repit b Iyus panem ér calicem,@ benes dicens dedit difiipulis fuis.]. Cefet ergò lac facrificando ¢ offerri, quia manifeftum& evidens Evangelicæ veritatis exomplum illuxit, quòd præter panem&vinum aliudof- ferri non licet d. Illud verò, quod pro complemento communionis intinctam tradunt Euchariſtiam populis, nec hoc prolatum ex Evangelio teftimonium recipit e, ubi Ápoftolis corpus fuum& fanguinem commenda- vit. Scorſum enim panis,& ſeorſum calicis commenda- tio memoratur. Namintintum panem aliis Chriſtum præbuiſſe non legimus, excepto illo tantùm diſcipuloʒ quem intinctà buccellà, magiftri proditorem oftenderet, non quæ ſacramenti hujus inſtitutionem ſignaret. Nam qudd de expreſſo botro, id eſt, de uvarum granis popu- lus communicatur f; valdè eft omninò confuſum: ſed ſi neceſſe fix, botrus in calice comprimatur,& aquà mi- ſceatur: quia calix Dominicus, juxta canonum 3 præce- pta, vino& aquà permiſtus debet offerri: quia vide- mus in aqua populum intelligi; in'vino verò oftendi ſanguinem Chriſti. Ergò cùm in calice vino aqua mi- ſcetur, Chriſto populus adunatur,& credentium plebs ei, in quem credir; copulatur& jungitur. Quæ copu- latio& conjunctio aquæ& vini ſic miſcetur in calice Domini, ut miſtio ilih non poflit feparari Nam g f a Polyc L3 titg: Anj Gim: lb: cap.s3, Burchard....t. Ivo..2. cap. 11. C12.©&5. Pann. Lic.147. b banag.© alm fë- crificio. d al. ſinit. e al. receperumut. E al. communicat g Smig. difio

a ameme ET i $ vinum tantùm quis offerat, fanguis Chrifti efle incipit ſine nobis. Si vᷣerò aqua ſit ſola, plebs incipit eſſe ſine Chriſto. Ergo, quando botrus ſolus offertur, in quo vi ni tantùm efficientia deſignatur, ſacramentum noſtræ falutis negligitur, quod per aquam ſignificatur. Non enim poteſt calix Domini eſſe aqua ſola, aut vinum ſolũ, nifi utrumque fibi mifceatur. Et ideò, quia jam ex hoc plurima& multiplex majorum manavit fententia 4, O- mnis deinceps talis error, atque præſumptio ceſſare de bet: ne perverforum inordinata compago ftatum veri tatisenervet.: Et ideò nulli deinceps licitum fitaliud in facrificiis. divinis offerre, nifi juxta antiquorum fenten- tiam Conciliorum panem tantùm-& calicem: vino& aquå permiftum. De cætero aliter, quàm præceptum eft, iens, tamdin à ſacri ficando ceſſabit, quamdiu legi- aciens, timã pœnitentiæ ſatisfactione cortectus a, ad gradũs fui officium redeat; quod amiſit. rg Expreſſum vinum JSic apud Ivonem,& in Pannormia, —— y en Bracharenfi.In aliguot tamen vetuſtis eoß, expreſſum bo- C t1 g j ł trum,ut paulo inferins in-hoc eodem capite,: Sed Burchardus ha- bet, non expreſſum vinum. 2§ Aliosverò pannum] Hacufque ad verf Quod quàm a fed fi neceffe fit, fit; non funt in Bracharenfi; negue etiam i ufque ad verf. quia. i 3 4, Juxta canonum|I» Bracharenfi estj dam doctor ediſſeri autem fop eåd.in fa netificando. 4 Sententia,] In Bracharenſi ſequitur, quorum pie tas in Deum religioſa ſacramentorum horum& effi- cientias copiosè diſſeruit,& inſtitutiones yeriſſimè de- claravit. d qui- ants citatus nificatur ori G fanguini Chri- fii comparari valet s` em Alexander Papa.a pifad. 2 majus eſſe àm cor- ps rifti; neculla oblatio hâc potior eh, fedha quæ purà conſcientià Do mino renda eſt;& purà mente ſuuenda, atque ab omnibus veneranda:& ſicut potior eſt cæteris, ita potius excoli& venerari debet. C. IX. Ante confecta m i bemus offerre. Jtem Innocentius Papa D Epiftopo falutem, epij Ae 3 Acem ĩgitur aſſeris ante confecta myſteria quoſdam ps pulis impertiri, vel fibi inter fé Sacerdótes trade ii: poft omnia(qug aperire nondebeo) pax fit ne- ceſſariò in nda, per quam conſtet ꝓopulum ad omnia, quæ in myſteriis aguntur, atque in Eccleſia celebrantur, præb iffe conſenſum, ac finita eſſe, pacis conçludentis fi- gnaculo demonſtrentur. C. X. Eecleſiaſticisliminibus qui post confècrationem comm ria pacemmnon de= io Eugubino care contemnit. 2 Irem Anacletus Papa, epift t, P acta c confecratione omnes comm ent, qui oluerint Eccleſiaſticiscarere liminibus enim& Apoſtoli ſtatuerunt,& ſancta Romama tenet Eccleſia. Triluebatur Calixto. Reſtitutum eſi Anai Vetuſti; eremplaribus,& Burchardocui Anacle Apra de conſecr. diſt.t. Epiſcopus. C. XI. q Quifque Sacerdos, quoties Miffam celebrat;totses facrám communio- nem percipiat. Trem ex Concilio Toletano XII. cap.s. leto ex aliquot tribuitur etiam mm a al, correptuse b Burch....5. Tuo par. 2. cap. t5.& ob. Gußpra de conſccr. diſt. l. ommnes ſideles. Burchn. l..c. 57. e Decreti Tertia Pars. | mini miferatione; qı quiſpiam, non quotidie 1169 4 Elatum a eſt nobis, quoſdam de SacetcoibE,)ʒn psÆN tot vicibus communionis fan&æ gratiam ſumere, quot ſacrificia in uno die videntur offerre: ſedſi in uno die plurima per ſe ofterant ſacrificia, in omnibus ſe obla- tionibus à communione ſuſpendant,& in ſola tantumex- trema 6 ſacrificii oblatione communionis ſanctæ gra⸗ tiam ſumant: quaſi non ſit toties illi vero& ſingulati ſa- crificio participandum, quoties corporis& languinis Do- mini noſtri qeſu Chriſti immolatiofacta conſtiterit. Nan ecce A poſtolus dicit: e[Nonne qui edunt hefti f ſunt altaris?] Certum eſt, quòd hi, qui ſacrificantes non edunt; rei funt Dominici ſacramenti. Quicunque ergò Sacerdotum deinceps divino altario facri tus acceſſerit,& ſe à communione ſuſper quå{-indecenter privavit, gratiâ co uno repulſum fe noverit. Nam qualeerit illud f cium, cui nec ipfe facrific ps ¿ffe cognofe Ergò modis omnibus eſt tenendum, u ſacrificans corpus& ſanguinem Jeſu Chriſti Pon ſtri in altario immolat; totie per eptionis co fanguinis Chrifti participem fepræbeat. té y parti part C. XII.-G Corpus Chriſti ſine ejus ſa gune ace los non debet acci- Lem Gelaſius Papa Majoric z Omperimus d autem, tummodò corporis d: quidam;fumptå tate cri portione à ca lice facti ctuo- ris abſtineant. Qui procuidubiò(quoniam nefcio quå ſuperſtitione docentur obſtri aut integra facramen- aut ab integris ifi náue myfterii fine j in nono titulo est mum,& in Polycarpa tit.30. partem folá que tbi refertur. CRAE g Euchari quoltdiè accipiti comn UpLonEm Gut E repres hendiiur, 1 f Uotidie unionem perci- ps Ax pere, nec l; omnibus tamen Dominicis diebus fuadeo& hor- tor: ſi tamen mens ſine affectu pec i ſit. Nam ha- em peccandi magis di- perceptione, quam pi } Fad f» bentem adhuc co Euchariſti idı non fa- Junicaturus latise de Do- ni donare faciat lachrymis& or conſuevit, accedat ad Euchari fecus rus,-Sed hoc de illo dico, quem capitalia& mortalia peccata non gravar Idem epiflats8. cap.3.>$). Dixerit f dam Euchariſtiam: gusesquod fecun- aciendum. Neuter nguinem Domini, f n intrepidus& alius affirmet quotidie: facia dùm, fidem{uam piè ere enim eorum exhonorat corp ſaluberrimum ſacramentum cettatim honorare con- tendunt.-Neque enim. litigaverunt inter. fe, aut quit- quam-eorum fealteripræpofuit, Z Cùæus g& ille centu⸗ aii a La k í a Iuo par. 2. c. iiꝙ. b al extremi. c s. Corso, d Mi- crologusc.1p Algerns lz-cap.$. Polyc, l3 titg: O30. Anfelm.4 cap. 147 Ivo...89.-© Vaifiid derebus Eccl. cap. 12. Sent. 4 20.. Polye 13.tit.16. Anfil.3..9. Burch, dift 12. tAlger.l 1 ca + Š 7 .＋.& 16. Ai 0 p. 2. c. 26.& 26. Pann lico. E Amgjar de offic. c. 12. Cabilon..c. 45. Beda.Cor sr& ibid. glull. ord. g Lucsg Matth. ê. CNNi

1169 T De Conſecratione, Diſtinctio II. n0, ùm alter eorum gaudens in domum ſuam ſuſce- pit a Dominum alter dixit:[Ron fum dignus, ut intres fub uitum meum.|] Ambo honorificantes Salvatorem- diverfö,& quafi contrario modo, ambo peccatis miferi, ambo miſerieordiam conſecuti. Ad hoc 1 valet, quòd manna h ſecundum propriam woluntatem in ore cujuſ- gue ſapiebat. g Caput hoc ex duobus E Auguftini locis confetum,%7 in fummam redaltum y ex iifdem, ubi opus efevifum est, ér emen- datum eſt,& auctum. Algerus autem O Valfidus Strabo ci- ` Idem. ex Gennadio. MafiilienfiPretbytere,guem|. 12. art. 10. facit auctorem libri de Ec- Platina in veta Immachi,& Magi- tant ufa ad ve B. etiam Thomas quodiit cleſiaßicis degmatibus. E fier Sent. lib. 2. dift. 8, 1 Q Adhocvalet,] Locarinteger legendus et-inoriginali, C: XIV. Q Bu: fèmper peccat, cæleftis facraa menti medicinam femper acci- piat, Tem Ambrofius 440. 4. de ſacramentis, capuli, NI c quotiefcunque'éfunditur fanguis Chrifti, inre- S aaa peccatorum effunditur; debeo illum fem- per accipere, ut femper mihi peccata dimittantur. Qui femper pecco, ſemper debeo habere medicinam. C. XV. O Non abflineat à corpore Domini niſi qui excommunicuri me- retur. Lem Hilarius Epiſeopus. p.. t qI d non fumt tanta peccata; ut excommunicetur quis, non ſe debet à medicina corporis& ſanguinis Domi- ni ſeparare. Cæteri etiam colleſtores C Algerasiitant ex Hilario Apud B. Auguſtinum epiflolá 118. hechabentur: Si peccata tanta non ſunt, ut excommunicandus quiſquam homo judicetur, non ſe debet à medicina Domĩinieĩ corporis ſeparare: nec mulso alster apnd Bedam r, Cori. C. XVI Ẹ Irin anno gui fg§del; munet. Irem Fabianus Papa FTſi non e frequentius„ſaltem in anno ter laici ho- mines communicent( nififortè quis majoribus qui- buslibet criminibus impediatur).in-Pafcha videlicer,& pentecoſte,& Natali Domini. G Apud eofdem colefores eodem modo citatur. Verum pra- ter ultima verba, in Pafcha videlicet,&c. habentur. in Concilio Turonenfi tertro, c50,© Capit l. 2. C45. C. XVIL g Etiamincæna Domini jacrans communionem debemus accipere. Lem Soter Papa F ait. r g cœna Domini-qufbufdam perceptio Euchari- ſtiæ negligitur, quæ quoniam in eadem:die ab omni- bus fidelibus(exceptis iis, quibus pro gravibus crimi- nibus inhibitum eſt) percipienda ſit, Eccleſiaſticus u- ſus demonſtrat: eùm etiam ꝓœnitentes eàdem die ad percipienda corporis& fanguinis Dominici facramenta reconcilientur. C. XVIII. 9 Projiciatur ab Eocleſta, qui à com- munione ſacramenti ſe pro luxuria ſua avertit. Lem ex Concilio Martini Bracharenſis, cap, 83. S! quis intrarin Ecclefiam Dei,& facras Scripturas au” dit,& pro luxuria(na avertit fe à communione ſacra- menti,& in obſervandis myſteriis declinat conſtitutam regulam diſciplinæ, illum talem projiciendum de Ec- cleſia catholica eſſe decernimus, donec pœnitentiam- agat,& oſtendat fructum pœnitentiæ ſuæ, ut poflit com- munione ı perceptå indulgentiam promereri. 1$ Communione perceptå] In recentioribeis Conciliorum editionibus legitur: ut poffint communionem perceptå in- dulgentiâ promereri. Editiones vero antiqua, é Vaticans ca dices babent-ut Gratianus, Concilii Antiocheni capite fècundo (unde hocwidetur furaptur)}hacfùnt verba, È wapgrartomw= Tes Tuya d uuni anguy vagns-id eT s& implorantes conſequi veniam poſſint. C. XIX. g Non habeantur Catholici, qui his tribus temporibus communicare definunt, a Temex'Concilio Agathenfi, c. z8 Eculares& qui in Natali Pomini, Paſcha,& Pente- coſte non communicaverint, Catholicinon credan tur, nec inter Catholicos habeantur. C. XX. ꝙ Corripiantur, qui in Fecleſa commiini. care contemnunt. 5 | ifn Concilio Toletano I..23. 1 Hi quiintrant in Ecclefiam,& deprehenduntur nun- quam communicare, admoneantur. Quòd fi non communicant, ad pœnitentiam accedant. Si commu- nicant, non ſemper abſtineant 1: ſi non fecerint, abſti- neantur⸗ 10 Abſtineant:] In eriginali legitur, abſtineantur, quens- admodum in fine capitis, etiam in vetuſtis Gratiani. Sed hoc loco anter pretatio gloſſæ magis convenit verbo, abſtineant. C. XXL ν Ante ſanctam cammumonem a proprie uxore gutf3 contineat. Jsem ex Concilio Eliberitano. aN Mnis e homo ante facram communionem à pro- O pria uxore abſtinere debet tribus, aut quatuor 4, aut octo diebus: nec inter 1 Catholicos connumerabitur, quĩ in iſtis videlicet temporibus, Paſcha, Pentecoſte,& Natali Domini non communicaverit. 1Nec inter] Hec uſque ad ſinem abſunt hoc loco a Bure ihardo ġ Ivone; fantd, Jumma quadam capitis, Seculares. fise prà câd. C. XXII Q Quaretrespartes fiant eè conpore Chriſti. Iem Sergius Pa pa ait. 6 Tu e eſt corpus Domini. Pars oblatæ 1 ps in calicem miffa„corpus Chrifti„quod jam refur- rexit, monſtrat. Pars eomeſta, ambulans adhuc ſuper ter· ram. Pars in altari uſque ad Miſſæ finem remanens, cor- pus jacens in ſepulchro: quia uſque ad finem ſeculi cor- pora Sanctorum in ſepulchris erunt. 1 9 Oblate]-Anteà legebatur oblata. Emendatum est ér hoc, E alia ex veruſtis codicibus, glofa ordinariayatg ex aliis firsa pioribns indicatis, C: XKITIL Q A quibus funt costreblanda Jaa cramenta Dominica. Trem ait Clemens Papa, epift. 2: 7 Ribus f gradibus commiſſa ſunt ſacramenta ps A divinorum ſecretorum, id eſt, Presbytero, Dia- cono,& miniſtro: qui cum timore& tremore Clerico- a al. paruipendunt. b Burch..3. c. 23. Ivo part. 2. cap.37a a al. fufeperite b Sap:16.© Alg.l. 2. c. 22. Sent. ibid.| c Burch. l5..22. Ivo.a. cda. Pamnlit.c. ua. d al. quinq; aut Pohe. ibid. Burch..g. c. I9. Ivo.⁊. c. 26. d Aſg. ibid. Polhc. ln. tit. ib. ſeptem. e Glaſſa ordin.i1. Orinth. II. Sent.&. diſt. Amalartus Burch,..c. 18. Ivo p..c. 28. Rab. de anſt. Cĩericigt. e SCent. æ. duſt. 12. lib. 3. c. it. Alcuinus fol. 79. Microlagus cap. 17. Rabanus dle inſt. Polyc.ibid. Burch,.s..17. lvo.2..27. Pann. li.cs151. E In Cabi-| Cler. cap. ult. Agg. l. I. 6. 19.£ Ordo Romanus fol, Paunotm. lon...47. g Polycibid. Burch....20;Fvo part.2,¢.30. h In| lib, 1, 6i I4 cap. nod. Gracarum, ex Consilio Antiocheno tzo Pp i

m loan, p 171 Decreti Terti ibo ai a Pars. 1172 rum reliquias fragmentorum corporis Domini cultodire debent. Kemibidem.€Q Tanta a in altario certè ho- Iocauſta offerantur, quanta populo ſufficere debeant. Quòd ſi remanſerint, in craſtinum non reſerventur, ſed cùm timore,& tremore, Clericorum diligentiâ confu- mantur. Qui autem reſidua corporis Domini, quæ in ſacrario relicta ſunt, conſumunt, non ſtatim ad commu- nes accipiendos cibos conveniant, ne putent ſanctæ por- tioni miftere 6 cibum, qui per aqualiculos digeſtus in ſeceſſam funditur. Si igitur manè Dominica portio€- ditur, uſque ad ſextam jejunent miniſtri, qui eam con- ſumpferunt:& ſi tertiã vel quartà horã acceperint, je- junent uſque ad veſperam. Sic ſecretà ſanctificatione rterna euſtodienda ſunt ſacramenta. é infra. g Prz- cipimus etiam, ne unquam extero c Clerico Eccleſiæ, fi- ve Laico de fragmentis oblationum Chrifti ponatur ad menſam. Inde ſcis tu, qui paſſim fanctuarii 4 panes indi- gnis impendis, unde nófti, frà mulieribus mundi funt hi, quibus impendis? Hinc& Davidab Abimelech Sacerdo te ïmerrogatus, cùm panem fibi ad comedendum pofce- Yet, fi mundus effet à muliere, cùm fe mundum ante triduum profiteretur, panes propofitionis imanduca- vit. C. XXIV.@ Inficiuntur, non mandantur erof, qui communicarenon definunt. Kem Iſidorus lib. 1. defimmo bono, e. 24. 8 Ui e fceleratè vivunt in Ecclefia,& communica- ps re non definunt, putantes fe tali communiongo mundari, difcant nit ad emundationem fibi proficere, dicente Prophetå: f[Quid est, quod dileltus mens fecit în'do- mo mea fèeleramulta? Numquid carnes jantla auferent à te ma- litias tuas? J& Apoſtolus: g[ Probet, inquit, fèmeripfuzs ho- w, C fic de pane illo edat,& de calice babat.] C. XXV. g Damnationem, non falutem acqus- runt, qui indigne Sacramentis Chrifli communicant. tem ex otava Synodo, Bafilins h Epifios pus dixit. Tlmorem docet nos Apoſtolus dicens: à ¶ Qui mandu- cat ér bibit indigne, judicium fibi manducat& bibit.) Fi- denr verò edocet nos ſermo Domini, dicens:[Hoc k e% corhuus meum, quod pro vobis dabitur. Hoc facite in meam com- memorationem,} dr infrà.€| Et Apoftolus 1 de unigeni- to Dei filio: ¶ Hamiliauit ſemetipſumm factus obedien: uſque ad sortem, mortem autem crucis.] Cùm ergò anima fidem ha- bet his dictis,& conſiderat magnificentiam gloriæ ipſi- us,& admiratur nimietatem humilitatis, quomode tan- tus ac talis obediens fuit patri uſque ad mortem pro no- ſtra vita; puto, quia Provocari poſſit ad affectum,& di- lectionem ipſius,& Dei patris, qui unico filio non pepercit, fed pro nobis omnibus tradidit illum,& infig. €) Talem ergò affectum& fidem præparare debet inani- mofuo is, qui panem& calicem Domini percipit, q Hoc Bafilii capat eff ex verfione Ruffini,c 70.quibuflam ta- pmen omafi. Ex hac antem citatione, quam nunc affert Gratianus, È aliis ejufdem locis ut alibi ditum esk, videtnr poffe eolligi regu ) D F; lin pii, das illas beati Bafilii post ofavam Synodum in codice guo Gratia- as nfas est, fuifecolocatas, i >` C. XXVI G Nona guosfèid antequem offeratur, confiderandumest, Lem Auguſtinus in lib. quaſtiomum Numerorum, quaft. 30. a Ordo Romanus fol. 87. Polye..3. tit. 16. Burch....11.Ívo.2. $21.0 4. O 76. Pann.-1. c. 149. b al commiſcerè'. c ex- JT dixit Dominus ad a; Moyfen,& ad Eleazarum filium Aaron Sacerdotem:[ Tollitethuribulaarea è men dio exuflorum, Q ignem alienum hunc: feminate b ibi: auia Janétificaverunt thuribula peccatorum horum sn animabus 1 faini Ó fac ea laminas dultiles eircumpo ſſtionem altari, quoniam ob= lata funt ante Dominum,© fanthificata funt, O faita ſunt infi gnum filiis Ifiaël.] c Sed notandum novo modo dicta fan- ctificata pœna ec rum, à quibus peccatum hoc fuerat per- petratum: quia per eos exemplum datum eſt cæteris quo timerent. Circumpoſitionem autem altari cut ex eis fieri voluit, addidit, dicens: ¶ quomiam oblata funt ante Do- minum,.ſundtificata facta fint in fignum filiis Iſtael.] Non ergò in eis probari voluit, quòd à talibus oblata ſunt, ſed hoc potiùs attendi, ante quem oblata fint, id eft,quiaane te Dominum, ut plùs in eis valeret nomen Domini,ante quem oblata funt, quàm peflimum meritum eorum, à quibus oblata funt. In animabus ſais: 1 Apud B. Augllltinum legitur in manibus ſuis puti Septuaginta, quos illeſequs ſilet, eſt, Ey TUS Y UKAS CANALES C. XXVII.@ Pænitentia ejus, cujus negligene A SI. A az tiä de Chrifli fanguine aliquid filat. Itemex decreto Papæ Pii g I d per negligentiam aliquid de fanguine e Dos psh? miniftillaverit in terram, Iinguã lambetur,& tabu- ia radetur. Sinon fuerit tabula ,ut non. conculcetur, lo- cus corradetur,& igne conſumetur,&qcinis intta altate recondetur,& Sacerdos quadraginta diebus pœniteat Si ſuper altare ſtillaverit calix, ſorbeat miniſter ſtillam, & tribus diebus pœniteat. Si ſupen linteum altaris,& ad aliud ſtilla pervenerit, quatuor diebus pœniteat. si uſque ad tertium, novem diebus pœniteat. Si uſque- ad quartum, viginti diebus pœniteat,& linteamina, qua tetigerit ſtilla, tribus vicibus miniſter abluat, calice ſup poſito:& aqua ablutionis ſumatur,& juxta altate it condatur. C. XXVIII. 9 Que pænitentia fit imponen- da ei, qui ſacramentum euo- mit. Irem ex pænitentiali Bedæ Presbyteri, 6. de ebrsetate, 8¹ per ebrietatem f vel voracitatem Euchariſtiam evomuerit, quadraginta diebus pœniteat, ſi Laicus eſt⸗ Clerici, vel Monachi, ſeu Diaconi,&presbyteri ſeptuagin- ta diebus pæniteant: Epifcopi nonaginta, Sipro g infire mitatis cauſa evmuetint, ſeptem diebus pœniteant. G Apud Bedam é colleftores nonnihil varietatis est, potifia mum in dierum numero, qui apud Bedam amninò diſtinctior d C. XXIX. G Sacerdotesnon nifi per fè divia fa- cramenta miniſtrent. liem ex Concilio Rhemenſi, c. 2 r0PErvenit b ad notitiam noftram, quòd quidam pså Presbyteri in tantum parvipendant divina myte- ria, ut Laico, vel fœminæ ſacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis:& guibus prohibetur, ne facra- rium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis ſancta Sanctorum committuntur. Quod quàm fit horri- bile, quamque deteftabile, omnium religioforum anim- advertit prudentia, Igitur interdicit per omnia Synodus ne talis temeraria prefumptio ulteriùs fiat; fed omni- modis Presbyter per femetipfum infirmum communicet- Quòd fi aliter fecerit gradůs fui periculo fubjacebit. a tl Aa esiin $; a Num.16. b fèmina] orig. c Omittuntur aliquot verba, communicato) org 4 al fairarii. ẹ Infra diſt. qui in ma ternis,$. qui fèelerate. f Hier. II. g 1. Cor. ii. h Ex Bafilii regulis brevioribus.I72. i I. Cor.id. K Luca2. 1 Philip. 2. d Potyc. 13.t3t:16, Burch.ls. c47. Ivop..c. s6. Pannor..1 C. Isb. € al salice, F Burch ds. c. Ab. Tuo part 2. cap 55. Pann. dA. tfa B alex. h Burchigezolvo.a szop anndid ijg .XXX. gia Lih ka or ibere acho { iYi yte tabut hotm

quid dehi ipguå lani uton con 1173 De Conſecratione, Diſtinctio II. 174 C. XXX. Q Qeando celebratur Miſſa, Freulpte- rium Laicuss ingredi non praſu. mat. Kem Clemens Pape. 11 Eo aen a, aliorumgue Clericorum Eccleſiis ps fervientium honores à Laicorum loco difcretèap- —ů——————ñkñ——ę nifeſtà viſione, ſicut reverà eſt, quandoque capiatur. De qua viſione Dominus in Evangelio ſecundùm Joannem ait: a ¶ Qui diligit me, deligetur a patre mes,& ego dilsgame cum é tanifeftabo ei meipfum.] Quamvis non improbabi- liter quidam exponant hoc loco, camis& fanguinis ve- ritatem, ipſam eorundem officientiam, id eſt, peccato- Farere convenit. Quamobrem nulli Laicorum liceat inrum remiſſionem. eo loco, ubi Sacerdotẽs,& reliqui Clerici conſiſtunt quod Ixo citat eæ Lanfranco, apud guem habetur continenter pofë presbyterium nuncupatur)quando Miffa celebratur,con-| verba Gregorsi llata ex hemilia Pafthali,quemadmoduw ér mul- Gftere, ut liberè ac honorificè poffint facracofficia exet-| ta alia fèguentia, guå à Gratiano ex altis anbloribus citantur, apud Lere b. eundem Lanfrancum& Algerum extant, O interdum copiofitts G Extat caput hocin Synode Eugenii I( ex qua etiam citat| quàm apud Ivonem é Gratianum. Anſalmus) itemq. in Synodo Leonis IH..33.& in 7. lib. Capit..278. C. XXXI Q Sicut inMetropolitana Ecclefia, ita ubig. Mlſarum ſolennia cele- C. XXXV. G, Vifibiles creatura in Chrifli corpus ſanguinem iniiiſibiliter conver- tuntur, Tem Euſebius Emiſſenus.& Erentur. Hemex Concilio Gerundenfi, Cet, 14 Uia corpus aſſumptum ablatutus erat ab ocu- 12 INſtitutio Miſlarum, ſicut in Metropolitana Eccle-| ps lis noftris& ſideribus illaturus, neceſſarium erat, ꝑs Lſia agitur, ita in Dei nomine in omnibus 1 provin- ut die Cœnæ ſacramentum nobis corporis& ſanguinis clis ta ſtrandi conſuetudo ſervetur. 1- Omnibusprovinciis] Ia Concilio ipſo lægitur, In Tar- raconenſi provincia: apud Burch. vero E Lvonem, iñ omni- bus compłovincialibus Eccleſiis. C. XXXII. 9 Qud jſt ſac Jacramentum. nem kuguſtinus en lib.10. de civil. Des,.s. y3 Gacrificium 1 viſibile e, invifibile eſt ſacramen- ps H tum, id eft,facrum fignum. Item aliki.“Q Sacra- mentum-2 eft invifibilisgratiæ vifibilis forma. 1 Sacrificium] Ix originali,& apud Lanfiancum, érd-| vonemest: Sacrificium ergò vifibile inviſibilis facrificii ſacramentum, id eſt, ſacrum ſignum eſt: ſed ob glaſſam non est mutatum, 2$ Sacramentum]:In bro de catechizandis rudibus,£. 26. bac leguntur: Defaçramento fanè,quod accepit,cùm ei be- nè commendatum fuerit, ſignacula quidem rerum divi-| narum effe vifibilia, fed resipfasinvifibiles in eis hono- rari. In epiftola antem t66. hac: Si autem maius eft, opera- tur per illum Deus viſibilemſacramenti formam: ipſe autem donat.invifibilem gratiam. Ex quibus locis videtur colligi potuiſſe uulgata aſtd ſacramenti definitio. ſcium, guid fis O. XXXIII. 9 Quid ſjſſgnum. Idem in lib. a. de doctrina lhriſtiana,.i. Semn f ch res prater fpeciem, quam ingerit fenfi bus aliud aliquidex fe faciens in cognitionem g ve- nire. C. XXXIV. g Post confècrationem non Jubfantig ſed fpecies remanet. Item Gregorius Papa iz homilia Paſchali ait. Pecies b& fimilitudo illarum rerum vocabula : Sk;: as funt, que antè fuerunt, dcilieetpanis:& vini, Un- dein fine cujufdam-é Miffæ oratur,& dicitur:[ Perfi- ciant in nobis quafumus Domine, tua facramenta guod continent, ut guod k aung fpecie ersmus, rerum veritate capiamus.| Poſtulat quippe Sacerdos, ut corpus Chriĝi, quod fub[pecie panis-&vini nunc geritur, ma- a Cow. Syn. c. g, Nironicum 2. c. K. eytrà devita dr bone fate cler..t. Anfèelm. lib.s cap 78. b alexerieri) al. celebrari, € fip..t2,c,¢3. Burch. l3,£66. Ivo.. 68. d al. pſallendo vel miniſtrando. e Sentent. g. dift. 2. 8. Lanfrancus contra Be- tengarium epift r6é Algertes l. 1. c, gFVo p2, Cab Pann. L, Jec. 130 F. Lanfrancus tbid, Algeris l1. cep Juo p2. 6s 8. Pann. l. 1.13t. B al. cogitationem. h Lanfrancus stad. Guitmundus d z. Ivo 2 Ipſius Miffæ ordo, quàm pfallendi d, vel miri-| fui confecraret: ut coleretur jugiter per myfterium,guod ſemel offerebatur in pretium: ut quia quotidiana,& in- defeſſa currebat pro hominum ſalute redemptio, perpe- tua eſſet etiam redemptionis oblatio,& perennis victima illa viveret in memoria,& ſemper præſens eſſet in gra- tia, verè unica& perfecta hoſtia, fide æſtimanda, non ſpecie; nec exteriori cenfenda vifu, fed interiori affeđtu. Unde meritò cœleftis confirmat auftoritas: quia[caro d mea vereest cibus G fangnis mens verè es{ potus.) Q Recedat e ergò omne infidelitatis ambiguum: quandoquidem, qui auctor eſt muneris, ipſe etiam teftis eft yeritatis. Namin- vifibilis, f Sacerdos vifibiles ereaturas in ſubſtantiam corporis& fanguinis fui verbo fuo fecretåà poteftate con- vertit, ita dicens: ¶ Accipite.& comedite: hoc eſt enim corpus meum:]& ſanctificatione repetità, ¶EAccipite,& bibite, hio eßt ſanguis meus.] Ergò ſicut ad nutum præci pientis Po- mini repentè ex nihilo ſubſtiterunt excelſa cœ lorum, profunda fluctuum, vaſta terrarum: ita pari poteſtate in itualibus ſacramentis, ubi 1 præcipit virtus, ſervit effectus: Quanta itaque,& quàm celebranda beneficia vis divinæ benedictionis operetur, attende:&, ut g tibi no- vum& impoſſibile videri non debeat, quòd in Chrifti ſubſtantiam terrena& mortalia convertuntur, teipſum, qui jam in Chriſto es regeneratus, interroga. Dudum alienus à vita, peregrinugà miſericordia, à falutis via in- trinſecùs mortuus exulabas: ſubitò initiatus Chriſti le- gibus,& ſalutaribus myſteriis innovatus, in corpus Ec- cleſiæ non videndo, ſed credendo tranſiliviſti,& de filio perditionis adoptivus Dei filius fieri occultà puritate meruiſti: in menſura viſibili permanens, major factus es teipſo invifibilirer, ſine quantitatis augmemo, cum ipſe atque idem eſſes, mulitò aliter h̊ fidei proceſſibus extiti- fti; in exteriori nihil additum eſt;& totum in interiori mutatum eſt: ac ſi homo Chriſti filius effectus,& Chri- ſtus in hominis mente fotmatus eſt. Sicut ergò fine cor- porali fenfu,præteritå vilitate depoftå, fubito novam in- dutus es dignitatem,& ficut hoc-4 quòd in te Deus lg- fa curavit, infe&a diluit, immaculata k deterfit, non funt oculis, nec Z fenfibustyis credita; ita cùm reveren- dum altare cœleſtibus cibis ſatiandus aſcendis, ſacrum Dei tui corpus& fanguinem fide refpice, honora, mira- re, mente continge, cordis manu ſuſcipe,& maximè hau- ſtu interiore aſſume. —— —— mammaen ——— a Ioana. b Inter opera B. Hieron. tom. g, al.g. in ferm. 4e corp.& fang. Domini. c Sent.. dift8, Alger..l. c. is.& V. ILus part. a caß.&. d Ioann. 6. e Senten 4. diſt.10. Pamnor. ll. 129. Paſcli. in epiſt ad Frandegardum ex Euſel Emiſ. f al.ui- fcbila. g al.qummode. h al aliter, i al.hac, qua. k mae culata] vera lecto. I aliſed. .c. Lann llicga. i In Sab.æ. temp. Septemb. K 4l.qus. Pp 2

Decreti Tertia Pars. 1 Übi præcipit] Sic apud Ivonem,& in Pamormia. Apud Pafthafium legitur, ubi præcipit virtus, xei fervit effe- Etus: G fortafiè loco dilkionis, ubi, legendum esh, verbi.. Inve- zuſtiore editione bomiliar. eſt, verbis præbet virtus,& rei fer- vit effectus. In recentioreautem, verbo præbetur virtus,& xei ferviteffetus. Multa uera alii locis fant partim.ex originas t, partimex uone emend alde € XXXVI. Q Quare in fpecie panis dr vini fha sramentum Junm Chriffus nobis mi> niſtravut. Irem Auguftinus.. Uia paſſus eſt Dominus pro nobis, commendavit 4 nobis in ĩſto ſacramento corpus& ſanguinem ſuum, quod etiam fecit& nos ipſos. Nam& nos ipſius corpus facti ſumus,& per miſericordiam ejus, quod accipimus, nos ſumus. Recordamini:& vos non fuiſtis,& creati eftis: ad aream Dominicam comportati eftis.laboribus boum, id eſt, annuntiantium Evangelium, triturati e ftis: quando catechumeni defetebamini, in horreo ſer- vabamini, nomina veſtra dediſtis, coœpiſtis moli jejuniis, & exorciſmis: poſteà ad aquam veniſtis,& conſperli e ſtis,& panis Dominicus facti eſtis. Ecce, quod accepi- ſtis. Quomodo ergd videtis eſſe unum, quod factum- eſt, ſic unum eſtote vos, diligendo vos, tenendo unam fi- dem, unam fpem, individuam: charitatem.. Hæretich quando hoc accipiunt, teftimonium contra fè accipiunt, quia illi quærunt diviſionem, cùm panis iſte indicet uni- tatem: ſic& vinum in multis racẽmis fuit,& modò u- num eſt, unum 1 eſt in ſuavitate calicis poſt preſſuram torcularis. Et uos poſt junia, pof labores, poft humilitatem,&.contritio ja Chrifti, tanquam ad calicem Domini veni vos eſtis in menſa,& ibi vos eſtis incalice, nobiſcum vos e- ftis.. Simul enin vimus. ſua menſa Qui c ac um unitatis,& non tenet vinculum pacis, non myl maccipit pro fe, fed minici corporis in cruce immolatio, ejusq́; ſanguinis de latere effuſio deſignatur? 9. Ahbud Lanffancum(apuid quem ford habendur, qua à Gra- tiano citantur ex lib. ſententiarum Proſperi, alit ex Auguft. inb, Vententiarum Proſperi) hac antecadunt: Sacramenta enim illa. rum rerum, quarum ſunt ſacramenta, ſemper ſimilitu. dinem gerunt, ſicut in ſacramento, de quo hæc quæſtio- ventilatur, dum frangitur Hoſtia,&.- .XXXVIII. ꝙ De veritate corporis ge Hnguinis Chriſti ambigere non. licet. Irem Leo a: Epifcopus,& ſandia Snodus, qusæ in urbe Romana convenit, Clero, honoratis,@ plee biconfifenti Conftantinopoli, ita ſeribit If Jx quibus#& ifti ignorantiz. tenebris, imquohaĝe- ꝑs Lnus deſidiæ torpore jacuere Z ut nec auditu difcerent, vel lectione cognoſcerent, quad in Eceleſia Dei in omni- um ore tam conſonum eſt, ut necab infantium linguis veritas corporis& fanguinis Chrifti: intercommunis fà- cramenta fidei taceatur: quia in illa myſtica diſttibu⸗ tione ſpiritalis alimoniæ hoc impertitur, hoc fumitur, ut accipientes virtutein cœleſtis cibi,, in carnem ipſius, quicaro noftra fatus eft, tranfeamus? Idem: e eft: I cis bus refectionis„&cibus fanguinis.. Sicut: enim caro Do- minĩ verè eſtcibus, ita ſanguis ver noſter eſt potus Aemn. Eft etiam corpusde quæditum eft: d:( Caro mea vereesh cibus:, dr fanguis mens vereeš¥: potus:] Circa- e- hoccorpusae funt, quæ.aliscircumvolitant fpiritualibus.. ldem. P& corpus Chrifti. edimus út vitæ zterng polie è participes. Idem: Cujus- zx clarè g argumentis u- fuisutamur exemplis, incarnationis; exemplo truamus myfterii: veritatem..&snfià.. Q Quid A hic `| quærisnaturæ ordinem: in Chrifti corpore ,cùm præter naturam fit. ipfe Dominus. Jefus Chriftus. partus: c¥ Virgine? 1§ Idem:eft cibus]. 1a aligquotvetuflis codicibus: Idem Leo Papa. Eſt cibus,&c. Eundemg, Leonem citat Anfils mus. Ceterum apud B. Leonem non fùnt inventa; fè teftimonium cantra fe. Nulli 2. eft d aliquatenùs ambigendum.tunc unumquemque fidelium corpori fanguinis Dominici fieri par n {mate membrum: efficitur Ch panis, calic fue confortio, etian illum comedat,& calicem} tate corporis Chrifti quippe illius parti quando infe e hoc, quod illud facramentu invenit f. Ç Beda adc. 10, prime ad menti fidelium, ferid 2, Pafèba t f Unumeft] Haes modam Q multa alia. nulſeriptis, C aj nativitate, c 2$ Nulli eft] A 3,& in Polycarpa citant. 1] q Itutus atione ac beneficio non privatur, fignifi da, quemad- n erat in na Vinum in ſua pud Iu eodem modo, iantummodò in hoc diſe repat, quod quo tum eft brofan cujus etiamjfunt fèguentia, variis ; EAT, 2§ Cujusclarè) Grazianus i Aml ed quiâ argumentis utimur? fuis utamur€e fic refert ex IMU OjI xemplis, incarnationis,&c. Erra eriamAlgerns Ivoreliqua habet, incarna- novitate. Sed retentaest Gratiani deltió cum: ob gfe siam Lanfiancus fere concordat cum. Gratiano ubi rmat BaAmbrofis verbit. C. XXXIX. Ç Non natura nafiitur: fed confèe- cratione nobis conficitur corpiis& ſan- guis Chrifli. Tem Ambrofiųusan isro de catechizandis redibus. 3 Anis&& calix non quåliber, fed certå confecra- tione myfticus fit nobis, non nafcitur, Proinde- ta ft nobis» qua s fit panis& calix, alimen ron facramentum religionis: reſutrect T C. XXXVII. e Dah i non quꝰd benedicimus, gratiasque agimus Domino in í doji> pafita ý i E ver eti ta A i E omni ejus munere, non tantùm ſpiritali, verùm etiam E i Item in labro J tUm g frangitur h ce in ora fidelium funditur; quidaliud, quàm Do — tentiarun Profperi, ia, dum fanguis de cali-| Beda ad cap corporali. i ʻ g Tuo citat ex Auguflino in libro de catechiqandih rudilus. prima ad(ovrinthios,& Algerus citant ex B. in libro 20, contra Faia iflano contra Faufum, habetur.: it, Beda t. Cor. ro, Alo. bn, paulo fùperinsex Ang z mentos C Ín a hf eá alihi. Ivop...1. b Bedat ad infantes ad altare de Dent. qa dife d In e al. ipſẽ. f al. inves AE ll Gtp dvo piz m, commenday anan edd. qui man H. R. nulli. Sent.&, diſt. 9. Pol/ turs g al. Dum. GEPA l. I. c. EC0. S eiii— a Leo 2. epiſtol. 23. al. 22 b Anfi lp ebaz E al. ltem, ESAcibue, d ban.é. e Ambr. inc, 17. Luita. Lb.€ 7. f a Luca. d. 10:09 B De iis, qui initiantur, cg. Ivop..6, 7: reverd. h Sent. q dift. to. i Bedar. Cor: 10, Alcui- ſſie. Fol. p. Ager. lib. ir ccp. c. Iuo part. a. 0,1. Pate Galib do Gi lia g 1176

üi 177 De Conſecratione flum,.dg. Veram apud Algerum o Ivonem eft imfummam reda- dum: apud Gratianum multis praterèa locis depravatum, quæ ob Aſam correla nonfùnte Verba B An guſtini t hac: Nofer autem panis& calix nonguilibet, quali propter Chri- ſtum in ſpicis& in ſarmentis ligatum, ſicut illi deſipi- unt, fed cettà conſecratione myſticus fit nobis, non na- feitur. Proinde, quodnon ita fit, quamvis fit panis& calix, alimentum eſt refecttonis, non ſacramentum reli- gionis: niſi, quòd benedicimus, gratiasq;ne agimus Bo- mino iñ omni ejus munere, non ſolum ſpiritali, verùum ctiam corporali C. XL. G Quod anté benedlictionem panis&. vi- num est„post benedictionem ett corpus Idem Ambrofiùs zn Hbr-de iiss gui myſteriis ini- ttantúr,€. 9 Nte æ benedi&tionem verborum cœleftiumalia fpe- E cies nominatur: poſt benedictionem 5ᷣ̊ corpus figni- ficatur. Item ibidem. ¶] In illo ſacramento Chriſtus eſt. Irem lib.&. de facramentin cap c. Q) Qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remiſſio peccatorum. C. XLI.-g Sub fpecie panis é vini in viſilulem Chrifii carnem é fanguinem honio- TAMUS». Lem Anguhtinasin clibro fêntentiarum Os d autem in ſpecie panis& vini, quam videmus, res inviſibiles, id eſt; Chriſti carnem& fanguinem honoramus: necſimiliter comprehendimusge has duas ſpecies, ex quibus conſecratur Bominicum corpus, quem- admodum ante conſecrationem comprehendebamus ꝙ cùm fideliter fateamur ante confecrationem effe panem & vinum 1, quod natura formavit: poſt conſecratio- nem verò Chriſti carnem& ſanguinem, quod benedictio conſecravit.| 1Et vinum,] Abud Lanflancum, dum verba Aigiuſtin: ön libro de catechizandis rudibus ab adverfario fibiobjeéta inter- přetatur, fic legitur effe panem, vinumgue ,id.eft,eas res, quas natura formavit, inter facrandum verò converti in Chrifti carnem& fanguinem, quas utrafque tes benedi- Gtio confecravit: Zuo autem habet fere ut: Gratianus. C. XLII. eg-Confefio g° Berengari. 16Ņ7 Go h Berengarius indignus fan&ti Mauritii Ande- ꝑSEgavenſis Eccleſiæ Piaconus, cognoſcens veram: catholicam,& Apoftolicam fidem„anathematizo 0, mnem hæreſim, præcipuè eam, de qua hactenus infa- matus fum„ que aftruere conatur panem& vinum, gug in altari ponuntur„poft confecrationem ſolum- modò ſacramentum,& non verum corpus& ſangui- nem Domini noſtri Jeſu Chriſti eſſe, nec poſſe ſenſua- liter, nifi in folo facramento manibus Sacerdotum tra- ctari, vel frangi, aut fidelium dentibus atteri. Conſen- tio autem ſanctæ Romanæ,& Apoſtolicæ i&r & corde profiteor de ſacramentis Dominicæ menſæ eandem fidem me tenete, quam Dominus,& venera bilis Papa Nicolaus,& hæc ſancta Synodus auctoritate Evangelicà& Apoftolicå tenendam tradidit, mihique firmavit j; fcilicet panem& vinum, quæ in altari ponuntur, poft confecrationem non folùm facramen- tum, fed etiam verum corpus& fanguinem Domini à4 Iuſtd edd. reuerd. Sent.&. diſt. 10. Alg. l1..g. Iuo p. 2. c. 7. Pann. l1. c r24. b al.confècrationem. c Habetut apud , Diftin&io II. noftri Jefi Chriſti eſſe,& ſenſualiter non folùnr facta- mento s fed in veritate manibus Sacerdotum trađtati, frangi,& fidelium dentibus atteri; jurans per ſanctam. & homoufion Trinitatem,& per hæc facrofanéta Chrifti Evangelia. ŒEosverò, qui contra hanc fidem venerint, cum dogmatibus& ſectatoribus ſuis æterno anathema- te dignos eſſe pronuntio. contra hæc aliquid ſentire aut pradicare præſumpſero, ſubjaceam canonum ſeveritati. Lecto,& perlecto ſpon- te ſubſcripſi. ¶ Hanc& confeſſionem fidei de corpoet & ſanguine Domini noſtri Jeſu Chriſti à Berengario Ro- mæ coram c x1r Epifcopis factam, mifit Papa Nicolaus nen per urbes Italiæ, Germaniæ, Galliæ,& ad quæcunq; loca Q fanguis Chrifti. fama pravitatis ejus pervenire antè potuit: ut Ecclefiz, quæ priùs doluerant de averfo atque perverfo i, pofteè gauderent de reverfo atque converfo. habetur alia ejufdem Berengarir abjuratio, caufam dederit, exponitur in fèkoliis Conciliorum, qua Colonie quas tusr tomis funt impreffa. 198 Quòd fi ego ipfe aliquando In regeſto Gregorii VIILlib.3.&.in Synodo,an. Domini 107p- Cui repetitioni guié I§ Perverlo,] Ia etiam Ivo. Lanfiancushabet, adverfo. C. XLIII@ Quare Elementorum fpecies refere ventur, cum verè ſit corpus Chrifli fanguis. Tem Ambroliussn libro de officiis, ro e dicas, quomodo:vera caro, quomodo verus ſanguis, qui ſimilitudinem non 1 video carnis, non video fanguinis veritatem? Primò omnium dixi tibi de fermone Chriſti, qui operatur, ut poſſit mutare,& con- vertere genera& inſtituta naturæ. Deindes ubi non tule- runt ſermonem Chriſti diſcipuli ejus, ſed audientes, quòd. d carnem ſuam daret manducare,& ſanguinem fuum bibendum, recedebant, folus autém Petrus dixit: i Verba vitgaterna habes:€ ego Ate guè recedam 2) Ne igitur plures hoc dicerent,& Veluti quidam eſlet horror cruoris, fed.maneret gratia redemptoris e, ideò in fimilitudine quidem acçipis ſacramentum, ſed veræ naturæ gratiam, virtutemq̃ue conſequeris: ¶Ego fſum, inquit, panis vi- vus, gui de cœlo defèendi i 1 G: Non video} Eodem fere modoest apud Ivonem. In ori- ginali autem,nec multo fects apud Lanfiancam, hic locns fic habet: Fortè dicas: quomodo. vera? qui fimilitudinem video, hon yideo fanguinis veritatem. iC. XLIV.-g Non carnaliter, fed fpiritualitoe Chrifii corpus© fanguinem debemus accepere, Tem Auguftinus in expofitione Phal. 54e P Rima g quidem, anquis, hæreſis in diſcipulis Chriſti, velut à dutitia ejus ſermonis facta eſt. Cùm enim di- ceret:[NF h qui manducaverit carnem meam,© biberit fäna guinem meum; non habebit vitam aternam:} illi non intelli- gentes dixeruntadinvicem:[Durus est hic fermo, quis potat eum audire?] dicentes, quia durus eſt hic ſermo, ſeparave- runt ſe ab illo: remanſit cum duodecim. Diſcedentibus ż illis inſtruxit eos, qu ianſerunt.Spiritg eſt, inquit, qui vivificat: caro nihil prodeſt: verba, qug locutus fum ad vos, ſpiritus& vita ſunt. Intellexiſtis ſpiritualiter? Spiri- tus& vita funt.Intellexiftiscarnaliter? etiam fic illa{pi- ritus& vita funt, fed tibi non funt fpiritus& vita, qui ſpiritualiter non intelligis. Spiritualiter intelligite, quæ — ——— Lanfiancum ex Auguft. in lib, de catechiz, rudib. d Cafiod. in Pf 109. Sent. qui ibidem. Alg. l. 1. c. 7. 10. Ivo p. 2. c. 9. Pan, a al. infacramento. b Lanfianc,€ Ivo ibid, c.6. de Jacramentis, c: 1:€ ex eo Lanfrancus, é Tuvo fed paub aliter. Lane -.c. 125.€ pendimus) vera leftios f pendebamus:;) vera le- ého, g al. juramentum. h Ex afis Synod. Rom. fab Nic, IL. Lanfranc. tbid. Alg. d. 16.19. Sent. g, Aif, t2 Ivo parti 2; Gi d0. Fann. J. 1. c. 126. i al. formavit. flancuis sbid. ivo.2. c7. Pann, lib..¢c.127, d Joan.6. e al. re. | demptioniss f Ian.6s g Lanfiancus ibid. Alg: L4,.11.7 12% Lvop.2: c8, Pam. lib...133-Sent.gdifio. h loan, i Taie 27. In loan.& in Pjal:g8, in Pfalsg. pP$

179 Decreti Tertia Pars. 18o locutusfùum. Non hac corpus, quod videtis, mandüca- 1 JSi itaque] Loçupleratus est hic loons ex Beda, Ma turi eftis,& bibituri illum fanguinem, quem fufuri funt, 1 fro, é Iv g qui me ciucifigent.Sacramentum a aliquod vobis com,| C. XLVIL ꝙ Oedere in chriſtum eft nandu. mendavi: ſpiritaliter intellectum vivificabit vos, Caro sare é bibere Chriftum, autem ron prodeft quicquam.; fed quomodo illi intel- Item Auguftinus, lexerunt? Carnem quippe ſic intellexerunt, quomodo Ta quid paras dentes& ventrem? Crede,& maß in cadavere 1 venditur, aut in macell niatur. ¶Sciens ducäſti. Credere enim in eum; hoc ef panem vi. antem Iefus, att: hoc'uos feandalizat, quia dixi s4 vum i nducare. Qu i credit in eum, mane cat eum r invifibiliter r faginatunguia& inviſibiliter renaſcitur od meam manducare, C fanguinem meum bibere: filium bominis aftendentem, ubi prins erat?] Qaid eſtl hoc? T. Citabatur ex libro de paænitentié remedio,& apud Hinc folvit, quod illos moverat: hinc aperit, unde fué-| ex 2. lib z Videtur autem con 7 rant ſcandalizati: hinc planè, ſi intelligerent. Illi enim intratátu zs.© trað, z6., in oam putabant eum erogaturum corpus faum. Jlle autem di- j citat Ivo, fed conjunétim cum iis, qua attulerat ex libro xit fe afcenfurum in cæœlum, utique integrum. Cùm vi-| depænitentie remedio. deritis filium hominis afcendentem,ubi erat priùs, certè Bi i vel tunc videbitis, quia.non eo modo, quo putatis, ero- gat corpus fuum: vel tuncintelligetis, quia gratia ejus non conſumitur morſibus. Lem tractatu 30 in Ioannem € Dor feculum finiatur, furfum eft Dominus: fed ta men hîc etiam nobifcum eft veritas Dominus. Corpus e- aim Domini, in quo refurrexit, uno loco effe oportet: veritasautem ejus ubique diffufa eft. Oc imus: hoc modis omnil probare contendimus, ſacrificium ſcilicet 1 duobus confici, duobus conſtare, viſi ere dilaniatur, ¶ſpecie,& inviſibili Domini noftri] aut in macello vendit quomodo fpiritu vege-|& fanguine; facrame tatur. Chrift o& homise babet ur inma AM Y: quomodo in cadav i, ideft cut Chrifti perfona conftat&con g Quomodo Chrifli corpus, quod. in oyuse 11 I rependit, accipitur,€ quomoda Í rus hemo: guia AN: fe conti? facri fcinm Ec iæ facramento t, corpore Chrifti. Efti igitur fa amenti,id eft, corpus Chri fti. Irem q Oa- t, quam formå panis opertam in facram i accipimus, Bs d: guis ejus, quem vini{pecie& non ipfum: pore pot Caro vidalicesear s,& ſan r, Unde& fùbditur,| meñtum- fanguinis: carne& fanguine, i illud. vi ſil Feitler celebrari„necefle eft ta-| bili, int lligibili, ſpirituali, ſigni g Domi- l Higi ni 4 noſtrf Jeſu Chriſti corpus, palpabile, plenum gra- odem modo É bip malai G fere etiam refert Algerasi żdest,| tiâ om tutum,& divinå ma e€ Si- teodemmodo: fèd| cut e ergò cœleftis pan mi verè Chrifi dum el Fn k fuo modo vocatur corpus Chrifbi, cùm reverà fit f | mentum cosporis Chrifti, ilłus vid licet, quod vifib gario catholicis| le, palpabile, mozsale,in cruce eft fufpenfum, vocatu | ip si immolatio carnis, quæ Sacerdotis manibus fit, Chri- gnifi- lem Auguſtinus, is n epiftola ad Ire- NAUM. b corpus, quod videtis, manducaturi eſtis, quem fuſuri ſunt i cra- 8. (fic enim so mendum ex ba ad 11. cap prima ad ſacramentum fidei, quod baptiſmus i, n fdas eſt. bannern Garenum,& alibi. bab a cil A n MUE PS 7T 1 a] i jus ace Upliciter b int guis: vel ce us ait Apoſt c 1521? Apotti fpiritalis illa ait;| Cara HCA? pART, Q f\ 7 f CR pam| nea mere es? cibus, is mens vereesi Í[Ny 1 manducat I bibit, ftus? Qron ri-| manducaveritis carner C brberitis ý Jvelcaro, quæ c eſt lanceã. wm| habebitis vitam eterni p| Si 1| guis, qui militisef o 1n illo, tunc manducat, tun me manet, IELI, iN me NIA c| > in illo, eth į nentum. +0 hopa 2 lemptoris um. f al gue i` E S 4 ordan h, Sest.g. diſf. b. Tva ». į han. é, Q Sent. dif rdt, E Joann.é C, k

Ni —— 1181 De Coneertone, Diſtinctio II. 1182 CL. T Decodem. Irem Ambrofius ad c.:.prima a ad C- rinthios, Uiamorte b Domini liberati fumus, hujus rei me- mores in edendo& potando carnem& fanguinem, quæ pro nobisoblata funt, ſignificamus. Gtabatur ex Auguſtino in libro de Trinitate ad Corinthios, ' tino de Finitate. Sed alig uot Ve- mplarza habent, Ambrofius; cujas vere esh, citat Ivo, quamvis Gatim,, pofiquam citárat librum de citat ex Ai + g Quomodo Chrifius fitimmolatus femel, « zuormodo quotidieimmo- letur. Auguſtinus in Pſalmum c vigeſimum primum. r$ jortuuseft, juſtus pro ĩnjuſtis: ps 85&e ſcimus,& cextum kabemus,& ſpe e immobili WAE z s, guia Chriftus refurgens à mortuis, jam non moritur,& mors illi ulttà non dominabitur. Verba iſta toli f ſunt: tamen, ne obliviſcamini g, quod fa- mel, in memoria noftra omni anno fit. Quo- ebratur, nunguid toties Chriftus moritur? ınniverfa'datio quafi repræfent at, ctum eſt:& ſic nos facit moveti h, tanquam e pendentem Dominum, non tamen ir- LII. ntent iarum Froſperi. Emel se t Chriftus in femetipfe,& ta- men quotidie immol in facramento. Quod ita intelligendum eft: quia in manifeſtatione ſui corporis, in diſtinctione membrorum omnium verus Deus& ve- rus homo femel tantùm iñ cruce pependit, efferens fe- iplum patri hoftiam vivam, paflibilem, mortalem, viyo- a& mortuorum redemptionis efficacem; eorum fci- et, quos divini confilii altitudo redimendos judicavit, præſcivit, prædeſtinavit, vocavit, modis atque tempori- bus, quibus id fieri congruebat r. E Et bhoc Ivo ex Lanfranco citat, verba B. Auguftini& refẽ rete exponente;: quod facitet iam Agerus lib. i«cap 16. C7 18. autem B. Auguſtini in epifiola ad Bonifacium, quam A am citat, fant b hac: Nonne femel immolatus eft Chri- ſtus in ſeipſo?& tamen in facramento non folùm per omnes Pafchæ folennitates, fed omni die populis immo latur. Iic ongruebat.] Apud Lanfiancumhac fègu reſpondent alteri membro propofition 16 mento tamen, quodin, hujasrei me riam frequentat Ecclefia, caro Domini quotidieimmolatur, dividitur, comeditur,& fanguis ejus de calice fidelium ore po- gatur. C. LIII 9 Haſtia, qua ſemel oblata eft, in recor- dationem fue mortis quotidie offertur. Kem Ambrofius ża k epift. ad Hebr. cap.10. N}¿ Chriĝo ſemel oblata eſt hoſtia ad ſalutem ſem- piternam potens: quid ergò nos? nónne per fingu- les dies of? offerimus quidem, fed ad recor- dationem mortis ejus:& una eft A non multe. Quomodo- una,& non multz? quia femel oblatus eft Chrith 18. Hoc autem ſacrificium exemplum:n eſt il- 8 r li: n Į Vorba P untur; qeuæ Auguſtin: In ſacra- a Hid. gloff. ordin. b Alger, lib. 1..17. Iyo p...7. Pam. Ab.s. cuαε. c In prafatione2z. expofitionis, d 1. Petr. 3. e al. Sent. 4. dift. 12: Koop..c. 8. Pann. Lscrg3 E Roman.ó. g oblivifamur,) orig. h alit. moneri. i Bedain gu: g. 15. Lanftanc. ibid. Alg. l. 1. c. 16.47 10. Sent.. diſtinłB. l2. I vo part.2, ep C g Pam. lic iggi Kk Chryſoſtom. in eand epil hom,17. i. al exemplar lius: idipfum&&femper ı idipi 1 idipfum. Prõinde unum cht hoc facrificium: alioquin, quoniam in muitis locis of- fertur, multi ſunt Chriſti? Nequaquam, ſed unus ubique eſt Chriſtus,& hic plenus exiſtens,& illic plenus. Sicut 2 enim quod ubique offertur, unum eſt corpus,& non mul ta corpora: ita& unum facrificium. Pontifex autem illeeft, qui hoftiam obtulit nosmundantem. Ipfam vere offerimus etiam nunc que tunc oblata confumi non pe. Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus, quod factum eft:[Hoc a emm facite ait, in meats core- memorationem.] L$ Et femper ſoſtomum hac adduntur: oi Ambrofium, ér B. Ioannera Chry- offerimus, nec nunc quidem a alium agnum, cras alium f d femper eundem ipfum: gue Grac in pijini oman manuſcripto( nam, än Voron onenji defi tur) fic habent,$ yug A ETEpo» aubar οο ČA QA To ke, 2 ¶ Sicut enim] An excuſii B. Ambr riis legitur, ficut enim qui ubique offert. mutanda Algeri, Ftoni,€r Gratiani leikio z? w0ον mear Opou funt emendata. C. LIV. O Sacramentum corporis nifi jejuni debemus acci- pere. Lem Auguſti nus in libro b repomiouu ad Ianuarius Lipu c apparct, quar ſc corpus& fii non +C Ó, E eft anede E cc lei fe ds i jejünis fem npes tur? Ex hocenim placuit Spiritui Sancto tanti facramenti in os Chriftiani priùs Do pus intraret, quan. cæteri 4 Nam ic verſum orbem mos iſte ſervatur. Neque e enim gu cibos dedit Dominus, proptereà tres ad illud facramentuni actii Alger. L1. c15, Sent. ſ. diſtanct. ta. dop:-6, Gs Pam, bas 6. igs. bent: aut; ficut faciebánt, quos 2 emendat, menfis fuis ifta alere. Nama u quò yvehementiùs commendaret myſteri udis nem, ultimum. hoc voluit infigere cordibus& memorie di feipuloram, à» à quibus ad paflſionem digreſſurus erat & ideò non præcepit, qo deinceps ordine ſumeretur; Apoſtolis, per quos Eccleſias di ilpofftutuser rat, ſervare hunc locum. Nam£ hoc ille monuiſſet, ut poſt ali cibos ſemper acciperetur, credo quòd eum morem F ne- mo mutãſſet. Cùm verò ait Apoſtolus& de hoc ſacra- mento loquens$[ Pre opter quod, fiatres> cuin convenitis ad manducandum invicem ex peótate fi quis eſurat, domi manducet, us non ad judicum convemtatis: I ttatim ſubtexuit 1: Ccætera autem, càm venero, ordinabo.| Unde intelligi datur, quia măltùm erat, utin epiftola totum illum» agendi ordi- nem infinuaret, quem univerfa per orbem fervat Eccle- fia;abipfo ordinatum effe,quod nulla orarum s diver- fitate variatur. 1§Ų Subtexuit:]£ gatis quæ ad ejufdem ſacramenti ordinem pertinen?„ſcilicet quomodo jeju- ni,&c. quæ& a plerij zue n collectaribus abſunt. C. LV. ꝙ Ante Gerationens est pani, fèd ver- bis Chrifli sn ejus torpus mus tatur, Tem Ambrofius in lib. æ. deſacra- mentis, c.&. a Luc. ez. b Epif. 113. c Seda.Corinthj. I. Iuo p. ⁊ c. ic. Pann. lt. cap.146. Alger,.2i.t. d alexteri. e GIE £ alt. modum nemo Varidßet. g.Grrinth. 1u. h almer illis, i morum) orig attr in UH. fê: aptis,& original 7 ceteris Pp#

I9 Anis ctin a altari ufitatus ante verba facramen psE torum; ubi acceffit confecratio, de pane fit caro Chrifti. Hoc igitur adftruamus. Quomodo poteft, qni panis eft, corpus effe Chrifti Conſec ratione, Con- ſecratio autem quibus verbis eſt>& cujus ſermonibus F Domini Jefu. Nam per reliqua omnia, qug dicuntur, laus Deo defertur, oratione petitur pro populo, pro Re- gibus, pro cæteris. Ubi venitur, ut conficiatur venera- bile ſactamentum, jam non fuis fermonibus Sacerdos, fed utitur fermonibus Chrifti. Ergò Chrifti fermohoc conficit facramentum Quis fermo Chrifti è nempe is, quo facta ſunt omnia. Juſſit Dominus,& factum eſt cœlum: juſſit Dominus,& facta eſt tetra: juſſit Domi- nus,& facta ſunt maria: juſſit Dominus& omnis crea- tura generata eſt. Vides ergò, quàm operatorius fit Rr- mo Chrifti.. Si b ergò tanta vis eft in fermone Domini Jeſu, ut inciperent eſſe, quæ non erant: quantò magis o- peratorius eft, ut fint qug r erant,& in aliud commu- tentur. Et ſic, quod erat panis ante conſecrationem jam corpus Chriſti eſt poſt conſecrationem: quia ſermo Chriſti creaturam mutat,& ſic ex pane fit corpus Chri- ſti,& vinum cum aqua in calice miſtum fit ſanguis con ſecratione verbi cœleſtis. Sed fortè dicis: ſpeciem ſan- guinis non video; ſed habet ſimilitudinem. Sicut enim mortis ſimilitudinem ſumpſiſti, ita etiam ſimilitudinem pretioſi ſanguinis bibis, ut nullus horror ſit,& pretium tamen redemptionis operetur. Didicifti ergò, quia quod accipis, corpus eit Chriſti.& cap.s.€ Vis ſcire, quia verbis cœleſtibus conſecratur? Accipe, quæ ſunt verba, dicit Sacerdos. Fac nobis, inquit, hanc obla- tionem adſcriptam, rationabilem, acceptabilem 2, quod eſt figura corporis& fanguinis Domini noftri Jefu Chri- fi: qui pridie, quàm pateretur, in fan&is manibus fuis accepit panem, reſpexit ad cœlum, ad te ſancte pater omnipotens æterne Deus, gratias agens benedixit, fre- git, fractumque Apoſtolis ſuis,& diſcipulis ſuis tradi- dit, dicens: Accipite,& edite ex hoc omnes: hoc enim eft corpus meum, quod pro multis confringitur. Simili- ter& calicem, poftquam coœnatum eft, pridie quàm pa- teretur, accepit, reſpexit ad cœlum, ad te ſancte pater o- mnipotens æterne Deus, gratias agens benedixit, Apo- ſtolis& diſcipulis ſuis tradidit, dicens: Accipite,& bibi- te ex eo omnes: hiceft enim fanguis meus. Vide:; o- mnia illa verba Evangeliftæ funt ufque ad[Accipite] five corpus, five fanguinem. Inde verba funt Chrifti, Acci- pite, bibite ex eo omnes: hic eſt enim fanguis meus. Vi- de ſingula. Qui pridie, inquit, quàm pateretur, in ſan- ctis manibus ſuis accepit panem. Antequam conſecre- tur, panis eſt: ubi autem verba Chriſti acceſſerunt, cor- pus eſt Chriſti. Penique audi dicentem: Accipite,& e- dite ex eo omnes; hoc eft enim corpus meum. Etante verba Chriſti, calix eſt vini& aquæ plenus. Ubĩ verba Chrifti operata fuerint, ibi fanguisefficitur, qui plebem redemit. Ergò videte, quantis generibus potenseft fer- mo Chrifti univerfa convertere. Deinde ipfe Dominus Jeſus teſtificatur nobis, quòd corpus ſuum accipiamus,& fanguinem fuum, Nunquid debemus de ejus fide& teſti- ficatione dubitare? 1$ Ut fint, quæ erant,] Hæc B. Ambroſii verba, qua Be- rengarius catholicis ob jiciebat, accurate expla 4 ntur à Guitmundo Decreti Tertia Pars. 184 E EA A` 7 antea erat, Inde.) Multum enim videntur facere ad ea, qua fè quuntur, intelligenda. C. LVI. g Noncorpus, fed anima fubfane tiatn fulcit panis vita a- terng. Idem Ambrofius /ib. s. defacramen- lis, cap.&. Non æ iſte panis eſt, qui vadit in corpus, ſed ille panis vitæ æternæ, qui animæ noſtræ ſubſtantiam fulcit.& Paulopùſt. ¶ Iſte panis quotidianus eft; accipe quoti- die, quod quotidie tibi profit: fic vive, ut quotidiemee rearis accipere. C. LVII-@ Eram fecundam carnem Chrif est panis viuus. Item Auguſtinus in b apiſtola ad Irenaum. C Hriſtus panis eſt, de quo qui manducat„vivit ing- ternum: de quo ipfemet dicit: e[ Er panis, quenr ego dabo, caro mea est, pro mundi vita, dre.} Determinat, quo- modo fit panis„non folùm fecundùm verbum, quo vi- vunt omnia, fed etiam fecundàm earnem aſſumptam, pro mundi vita. Humana enim caro, que erat peccato obnoxia,& ideò mortua, carni ejus mundæ unita, incor- porata, unum cum illo eflecta, vivit de Spiritu ejus, fiot vivit corpus de fuo fpiritu. Qui verò non eft de corpore Chrifti, non vivit de Spiritu Chrifti. E. LVIIL£ nomoda Chrifius vifibiliter in fae cramentis ſpiritualiter manducatur O bibitu lem Auguftinus d fërmone 2, de verbis Apoftoli Ui e manducant& bibunt Chriftum p vitam man- ducant& bibunt. Hlum manducare, eft refici: il- lum bibere, eft vivere. Quod in facramento vifibiliter fumitur, in ipfa veritate fpiritualiter manducatur 8e bi- bitur. Manducetur Chriſtus: vivit manducatus, quia reſurrexit occiſus. Nec quando manducamus, partes de illo facimus. Et quidem in ſacramento ſie fit,& nô- runt fideles, quemadmodum manducent carnem Chri- fti: unufquifque accipit partem fuam; unde& ipfa gra- tia partes vocantur. Per partes mandueatur,& manet integer totus: per partes manducatur in ſacramento, & manet integer totusin cœlo,manetinteger f totus in corde tuo. Totus erat apud Patrem, quandovenit in Virginem: implevit illam, nec receſſit ab illo.& inH Quod videtur g, paniseft,& calix, quod etiam oculi renuntiant. Quod autem fides poſtulat inſtruenda, pa- nis eſt corpus Chriſti, calix ſanguis.& infra. q Ita ideg dicuntur ſacramenta, quia in eĩs aliud videtur, aliud in- telligitur. Quod videtur, ſpeciem habet corporalem quod intelligitur, fru&um habet fpiritualem. és q Qui b accipit myfterium unitatis,& non tene culum pacis, non mýfterium accipit pro ſe, ſed teſtimo- nium contra ſe. G Sententia prioris partis hujus cap num in fèrmone-2. de verbis Apoſioli E fufias quid 41.3.& a ht C. 7. Lanfrancus ante: 1 non modò ea optime aiterpretatur, fèd etiam addit in quibufäam codicibus fic legi: SÀ igitur tanta vis eft in fermone Domini Jefu, utincipe- sent effe, quæ non erant, quantò magis operatorius eſt, ut quæ erant, in aliud commutentut? 2 Acceptabilem, In codicibus Gratiani erat, rationa bilem,&c. Addita vero fans omna ufypad u ——— m a Lanf Sent.4. difi quoa no. ibid. Alger dur,. Guitmandus l3. .10.Ivo.267, b Hicfummatim refertur fèntentia, Verbiß hinc inde collecti. Cateraautema verf. Manducatur Chriſtus, ſdue ſunt apud Bedam& pars refertur etiam infrd, cinvitat. i a Sent, ibid. Luo p. 2. ccb. v. b In ſummam redadta verba. Idem vero habetur apud 5B. Auguſt. firm.28.de verb. Dom In glofa ord. ad.6. Ioan. c Ioan. 6. d Beda 1. Corintb. lo. é ibi glofa t. Q; qai manducat me. Alger.a...7456 icrament. Euch nt&. diſtinct. 12. Iuio flart 8. . g ergo vidifli,| orig. h Supracad, ord. e Infrinv: alibi. Bertramus⸗ cap. ſS. f hic] sif quia pafus. C. LIX.

aiiis 1185 De Conſecratione, Diſtinctio II. 1186 C. LIX. 9 Quomedoſpiritualiter cor pus hriſti fit accipiendum. lem Auguftinus fuper a Ioannem, ad cap. 6. trall. 26© 27. eoe b in Jefum Chriftum, hoc eft manducare panem viyum. Qui eredit in eum, manducat. In- vifibiliter faginatur quia& inviſibiliter renaſcitur.[Es gui manducat carnem meam, dy bibit meum fanguinem, babet vitam eternam.] Participatione: enim filii(quod eſt per unitatem corporis Chriſti& ſanguinis) homo mandu. cans vivit, non ſumens tantùm in ſacramento(quod& mali faciunt) ſed uſque ad Spiritũs participationem, ut in corpore Domini tanguam membrum maneat,& ejus Spiritu vegetetur: quod eſt, dum ejus mandata ſervat. F Ad altare Dei inviſibile(quò non acceditinjuſtus) ille pervenit, qui ad hoc præſens juſtificatus accedit; In- yeniet illic vitani füam,qui hic difcernit caufam fuam: G Caput hoc confestum est ex diétis B. Auguftini in tractat.26. h27. in Ioannem, Oin Pſal..& eæ Preſpero: ut ſiis locis est indicatum. C. LX.- g Spiritus Santus mvifibiliter corpus & fanguinem Chrifti fanéti=- ficat. Idem in c lib. 3. de Finitate, Cs gi Co& ſanguinem Chriſti dicimus illud, quod Vex fructibus terræ acceptum;& prece myſticà con- ſecratum, ritè ſumimus ad ſalutem ſpiritualem, in me- moriam pro nobis Dominicæ paſſionis. Quodecùm per manus hominum ad illam viſibilem fpeciem perducitur, non ſanctificatur, ut ſit tam magnum ſacramentum, niſi operante inviſibiliter Spiritu Dei cùm hæc omnia, quæ per corporales motus in illo opere fiunt; Deus o- peretur. 1 Corpus] Apud B? Augufiimum héc antecedunt? Nee linguam quippe ejus(de Paulo loquitur) nec membranas, nec atramentum, nec fignificantes fonos linguâ editos nec figna literarum conſeripta pelliculis corpus Chriſli & fanguinem dicimus, ſed illud tantum, quod ex fructi- bus terræ,&c. praſtatſj omnindò locum illum integrum legere, C. LXI. er benedichionem panis effci- tur corpus Chrifli. Idem. Nen 4 omnis panis, fed accipiens benedictionem Chriſti, fit corpus Chrifti- C. LXIL g Dupliciter corpus Chrifli intellipitür Idem. Ommendayit e noBis Chriftus in ifto facramento corpus& fanguinem faum: quod etiam fecit& nos| ipfos. Nam& nos ipfius corpus facti fumus. C. LXIL. q Sacrificium altaris facramentum esT unitatis. Idem zraffatun 26. ad c. 6. bannis. HS: 1ſactamentum f pietatiseft, fignum unitatis; vinculum charitatis- Qui vult vivere, habet ubi vi- vat, habet unde vivat: accedat, credat,& incorporetur, ut vivific ur. Cinfrd. ¶ Hunc itaque cibum& potum, ſo- cietatem vult intelligi corporis& membrorum ſuorum: quod eſt Eccleſia în prædeſtinatis. % Hoc facramentum] Horiginali eft. õ ſacramentum pietatis, ô fignum unitatis, Ô vinculum charitatis, Ex guo quidemori ginali reliquæ ſunt emendata& aucta. a Beda x. Corinth. 10. dr 11, b- Sup ed. utquid. A. L. t. cib. &12. Sent.. 0 c4, C Allcuenus de diu.offic, fol.89. Ta l. fènt, Augu. al Profperi, fènt.t89 r ex Auguft. in Pfal 42. G BedatCor. rox Ang€ Bedaiofupquia pafus,£ Beda thid ALl lti C. LXIV. Q Spiritualiter magis, quàm corpora= lster corpus Chrifii debemus acei» pere. Idem ibidem. 2o Anem'cœleftem a fpiritualiter manducare eft` ps È innocentiam ad altare apportare. Peccata etſi funt quotidiana;vel bżnon fint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite, quòd dicatis: Dimitte no- bis debita noftra, ficut& nos dimittimus debitoribus noftris,- Si dimittis; dimittetur tibi? fecurus accede, pa- nis eſt, nonVenenum. Sed vide, ſi dimittis. Nam{i non dimittis, mentiris:& ei mentiris, quem non fallis. Men- tiri Deo potes: Deum fallere non potes.- 1: Panem cœléftem] Iv orzgmali legitur: Panem cœle- ſlem ſpiritualiter manducate: innocentiam ad altare ap- portate: Lemd; apud indicatos colleclores:ſed habita est ratio ejus, qui caſum ſcripfus& Gratiani lecttonem ſecutus eit etiam Ba Thomas in catena ad eunt loanni locum. Reliqua verd ſunt emen⸗ data© locupletata.: C. LXV; g Sacramentum, non veritatem Chrifli corporis accipit, qui ab eo di- Siordat, Idem c in labro ſententiarum, e. 359. Ui d'difcordat à Chriſto; nec manducat carnem ejus, nec ſanguinem bibit: etiamſi tantæ rei facra- mentum ad judicium ſuæ præſumptionis quotidie indif- ferenter accipiat» C LXVII g Sania nocent malis é mala pro- fint bonis: Idem tratatu 6.&-62. in Ioannem. Te ſancta malis poſſunt obeſſe, bonis ſunt ad ſalu- tem, malis ad judicium. Unde Apoſtolus: f CRs manducat& bibit indigne, judicium fibi manducat Clibit:] non quia res illa mala eft;fed quia malus malè accipit, quod bonum eſt. Non enim mala erat buccella g,: quæ tradi- ta eſt Judæ à Demine, Salutem Medicus dedit: ſed quia ille, qui indignus erat; accepit; ad perniciem ſui accepit. Et mala proſunt bonis,; ſicut Angelus ſatanæ profuit Paulo. Per malum enim fit bonum, cùm benè ac-- cipitur malūm:; G Qua muli fufins apud B Auguftinumexplicantur tractats .& 62. in Ioan. bic infummam quandam funt collecta. C. LXVII. 9 Nen prohibentur mali de menfa- Domini manducare. Idem h:: N On prohibeat difpenfatornanducare pingues terrẹ in menſa Domini; ſed æxactorem moneat timere. C- LXVIII- g Ei qui indigne accipit, corpns 5 Chrifli accipit:; s ! Idem an lib. ſ. de baptiſmo, c. b. i gmr Judas cuibuccellam tradidit Dominus, non maes ilum aceipiendo, ſed malè accipiendo; jocum in fe dia- bolo præbuitʒ ſic indignè quiſque ſumens Dominicum ſacramentum; non efficit; ut ijnia ipſe malus eſt, malum fit: aut; quia non ad ſalutem accipit, nihil acceperit, Corpus enim Domini,& ſanguis Domini nihilominus etiam erat illis, quibusdicebat K Apoſtolus:[ Qui mane dúcat imdigne judicium fibt manducat ér- bibet.] j a Beda 1: Corinth; rr: dr gloff. ordin: ibid. Alger, l. t.20. Fvò pezego D abestab Ivone.€ 4l. Proſper. d Beda ibid. Ga lok ordin. Alger, I$ z6. 2t. Sentent: dift- g: Tuo p2. c8-€ Bee in. ibid. Sent. gèdifl. gës. f:Eorinth. tt-g Ioe incükordm. in Pfak 4s verf Manducaverunt& ado- i Bedar Corinth.11. Lanfranc 1bid Al r,[Lua patto TATVETUNE CX o ig ai P; r} ger... c. ar. Guitmundus Lz Sent dif g. 19 cge K iOrinth.ar b Po f i

n87 Dert T Tertia] Pa ars. 1188 C, LXIX. g Quibusexemplis prater naturam ſabſtantia panis&- vini in corpus KT fat- guinem chriſti converti probetur, Fem Ambrofius in librode his, qui myſteriis inutantur, Es. O 9. ary Everà a mirabile et, quòd manna Deus pluit ps patribus&qguotidiano cœli pa aſcebantur ain en to. Unde- ditum eft: b{ panem« Ani rum manduca: homo.) Sed tamen panem illum qui manducaverunt, omneès in deſerto mortui ſunt. Ifta autem efca, quam accipis, ifte panis ¢ vivus, gui de cœlo defcendit, vitg x- ternæ ſubſtantiam Kübwinilirst& quicunque panem hunt manducaverit, non morietur in æternum, quia 4 corpus et Chrifti. C onſidera nunc, utrum præftantior fit panis Angelorum, an caro Chrifti, quæ ut Pas corpus eſt vitæx. Manna illud de sœælo shoc fupe illud cœli, hoe Domini cœlorum: illud corrupt noxium{i in diem alterum fervaretur shgeal omni corruptione, quod quicunque rel xit, corruptionem fentire non poterit petra fluxit, tibi fanguis èChrifto: illos ad h tiavit aqua te fanguis diluit in æaternum. Judæi & fitit; tu, cùm-biberis,fitire nen pote umbra, hoc in veritate. Si illud, que eftyquantum iftud eĝ, cujus& umbram miraris? A eft, quæ apud patres fata e:[Bx ente eos petra: pet a Atem era quia amb inquit, Sed non in pluribus eorum complacitum est Deo. frati fù l stem in figuram Cognoviſti pra zftantiora: potior etenin lux-9 uàm umbra; veritas, quàm figura; cor pus auctoris, quàm manna de cœlo. dicas, aliud video: quomodo te mihi afferis, guòd Chrifti corpus accipiam? Et hoc nabis ac t, ut probemus. s igitur utimur exemplis g, utprobemus lE, quod n af y i tma- joremáue ber lictione e pía mutatur? Virgam h ebat Moyfes-:-projecit eam,& fađta ef ferpens, Rursùs apprehendit caudam ferpentis,& in virge na turam revertitur. Vides igitur propheticå gratiâå bis mutatam eſſe naturam,& ſerpentis& virgæ. Currebant⸗ ypti flumina puro aquarum meatu: ſubitò de fon- tium venis ſanguis cœpit erumpere, non erat pptus in hetæ pe cruor ceſſavit flumi- Circumcluſus erat vallatus, 8? piae inter und anis Lretror- ſum converſus contra naturam in ſũi fontis revertitur lium. Nonne aret naturam vel maritimorum urſus eſſe mutatam? Sitiebat po- k ram,& aqua de pe- ] a eft gra- ı habebat natu- rat, ut ſiti popu- yles shgh um in aquam, zam ı luam rum natura depoſuit, quam infuſa ſubitò gratia temperavit. Sub o- Helifzo Pro- phe etarum excuſſum eſt ferrum de ſecuri,& ſtatim merſum eſt: rogavit Heliſæum, qui ami- ıt ferrum:mifitetiam Helifæus lignum i inaquam,& enatavit ferrum. Utique& hoc pre ter naturam fatum imus lus bibere non poflet; t uni ex filiis Propł d: fpþarfim. Foo.2. c7 b Pfalm.?7. c- ; f atſim. Sapient. int. g exempli K ExodJg. lh- O ＋ν Reg.6. effe cognofcimus. Gravioreg nim ferri ſpecies, quam aquarum liquor. Adyvertimus igitur majoris potentiæ 4 effe Dei gratiam, quàm naturam:& adhuc tamen Pro- pheticæ benedictionis numeramus gratiam. Qudòd ſi tan- tum valuit humana benedictio, ut natutam conyerteret, T d dicimus de iph livina, ubi verba ipla Jomint Salvatoris entum iftud, d accipis, Ghzi dé fitan- non yai rum? Xit, O tur C non pe p Non enim mi inù naturas, nents utimur ue exemplo. f naturan ıtıque car | poft conſecratio | dicit fanguinem fuum. tur: poſt conſecrationem: | Ameni hoce cum na 4 fateatur: quod us ſentiat. 1€ Novas rebus dare,] Anrea legebatur: Non enim mi- nùs eft dare, quà Antutare novas nitet rebus. Emenda- tum est ex originali. Apud Gustmundum- Lanfiancumy Alge- rum, Ionem legitur, novas res dare, quàm mutare patur:& Uitur, mens inter- C. LX Qusmodo per ducatur,& int er perma- Item Auguftinus verbi E vang jelis. poe k Dominus ż fervos,& præparavit eis cit feipfum.„Quis audeat manducare Dominum fù & tamen ait:[ Quando Chri ciditur, ut manduceti manducatur, reficit; ſec mus, fratres, manducare illum,& poſteà quid nducemus, non i anducatur nanducat xit occiſus: n lo manducamus, pa cimus, Et quidem in fa y quemadmodum manc xem Chrifti; que accipit partem iuam, unce& ipfa gr ratia partes VO- cantur: per partes,o ma pan atur,& mane r tQ- m mand nem, ne quia iurre~ de illo fa- jeles tus; per parres L ur. in ſac ramento tin- teger totus in cœlo: ma t tuo. C. LXXI. nre steratio est zunemoratio. a al. virtuti. b,&, Reg. 1. Sent.&. dift. 1o. c al depremi 5 alno- ret. d Pfal 1gs. unate. g Sup, eg l Beda 1. 5 Ivop.2 tb gui PMRNAKEAIÉ i al intenta. k al In guafi.-is. Alg, lt. cts. Senti. difi qui manducat me. loan.ó. n fup. eâd g3 Salvaior,$ Jèd beatin

—.—— TE 1189 De Conſecratione, Diſtinctio II. nos Liem Vaſchaſius in lib. de corpore a dr fanguine Chrifti,.g: t2 Teratur'quotidie hæc oblatio, licèt‘Chriftus fe psžmel c pafus in carne, per unam eandemque mor- tis paſſionem ſemel falvaverit mundum: ex qua morte idem refurgens ad vitam; morsti ultrà non dominabi- tur: guia pr fe&tò fapientia Dei patris pro multis cau ſis necefſariuin hoc providit. Primò quidem; quia quo- tidie peccamus, faltem in peccatis, ſinè quibus mor- talis infirmi iveren quia licèt omnia pect- eata donata fint in baptifmo, infirmitas tamet peccati adhuc incarne manet. Unde'Pfalmifta, Benedic d anima mea Domino, qui propitratur omnibus iniquitatibus tuis, qui fanat omnes infiimitates tuas.]` Et ideò quia quo tidie labimur, quotidie Chriftus pro nobis myfticè im :& pafo'Chriftiin minifterio traditur, ut gui femel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva`de ſacramenta corporis& ini ta relaxet. Unde ora e>[Dimitte nobis debita no fira:] quiafi f- dixerimus, quòd peccatum non ha bemus, ipſi nos ſeducimus,& veritas in nobis nom eſt. Heratur hoe myſtetium ob com- ſſionis Chriſti, ſicut ipſe ait: e g nmeam commemoratinem facite. poteſt iacr ctorum perhe Cr bibitis hune cå. z} Non utique dum, donec mors Chriĝi veniat, quia jamultrànon moritur: fed donec ipfe Dominus ad ju diciumveniat. Interdum autem ſemper mors Chriſti pro ſeculi vita poſteris nuntianda eſt, ut diſcant, quã charitate dilexit ſuos, qui pro eis mori dignatus eft, cui omnesvicem debemus rependere charttátis: quia ad hoc nos prior dilexit, cùm efemus gehenna filii, ut diligeremus eumà morte jam liberati 1$ Unde Pfalmitta,] Hee Prophet Èa, gua negue apud Paj zonn¹id a- pi omam gui in s illum citat; leguntur: habentit ta- 440 cramento alt 3 menineod. itb'edito Rabansnomine. C. LXXII g Non fitam fub figura, fèd dr in veritate, Dominici corporis(7 fanguinis amentum celebratur. gae Hem Auguftinus, JTrùm r’ fub s- figurájanin veritate'hoc myfti- cum calicis facramenturm fiat, Veritas ait;[Cro k guis meus vers eSF potas.) Alioqui quomodo magnum/ erit:[Panis; gu ro mea est pro mundi vita,]| nifi vera fit caro? Sed quia Chriftum vorari demibus fas non eft, voluit Dominus hunc panem& vinum in myfterio verè carnem fuam ê fanguinem fuum conſecratione Spiritüs Sancti po- tentialiter creari,& quotidie pro mundi vita myfticè mea vere efl cibus, é cgo dabò, ca- immolari; ut ficut de Virgine per Spiritum Sanctum ve- f rā caro fine coitu creatur, ita per enndem ex fubftantia panis& vini myfticè idem corpus Chrifti confecretur. Corpus Chrifti ,& veritas,& figura eft: veritas, dum corpus Chrifti,& fanguis virtute Spiritùs S$ i tute m ipfiusexpanis& vini fubftantia efficitür: A n—. Q verò eſt id, quod ex us ſentitur. Iteratur a autem quo- tidie hæc oblatio, licèt Chriſtus ſemel paſſus fit, quia quotidie peccamus, ſaltem peccatis, ſine quibus mor- talis infirmitas vivere non poteft. Etideò,quia quoti- die labimur, Chriftus quoque myfticè pro nobis immo- latur. Intra o catholicam Ecclefiam in myfterio corpo- — a ai ae a al de fasramento altaris b Rabanus de fact. Euchar. .22. inff..prox,€ Romé. d Pfalz.© Alatib. ö. J. Cor. J tios 1 Pafèh. Raban Algeries, difberse. k kanó. l al verum. loanó, m al verbo n- fap. ead iteratur. O 1...ånira catho- hitam. Senr.. dif.13, Polyed 3. tit. g. ex Paſchaſio. h enter f: Ian.. g Lu ris Chrifti nihil à bono majus, nihil à malo minus per- ficitur Sacerdote: quia non in merito confecrantis, fed in verbo efficitur cicatoris,& in virtute Spixitũs Sancti, Si enim in merito effet Sacerdotis, nequaquam ad Chri ftum pertineret. Nunc autem, ficut ipfe eft, qui bapti- zať, ita ipfé eft, qui per Spiritum Santum hanc faam efficit carnem ,& tranfit°vinum in fanguinem. Wn- de& Sacerdos,[ 13be, inquit, hac perferri per. mants Ata geli tus fani in fublime altare tuum in conſtectu divina Ma- jefátis tua.) Utquid perferendain lucem depoſcit, niſi u intelligatur, quòd ifta fiant in ejus facerdotio? Hanc 3 igitur oblationem benedi&tam, per quam nos benedis camur: adſcriptam, per quam omnes in cœͤlo adſcriba- mur:. ratam, per quam in vifceribus Chrifti effe cens feamur: rationabilem, per quam à beſtiali ſenſu exua- mur: acceptabilem; ut qui nobis ipſis diſplicuimus, per hanc acceptabiles ejus unico filio ſimus. Nihil ratio- nabilius, ut quia nos jam ſimilitudinem mortis cjus in baptifmo accepimus, fimilitudinem quoque carnis ejus ſumamus,& ſimilitudine pretioſi ſanguinis pote- mur: ita ut& veritas nón defit in ſacramento,& ridicu- lum nullum fiat paganis, quod cruorem occifi hominis bibamus. Si enim difcipuli patienter ferrenequiverunt, quod Dominus dixit,[ Qurnon manducat meam carnem É} } Sed dìxerunt, æ[ duris est hic fermo,] quomodo ergò feríent'ifta increduli? Credendum eft, quòd in verbis Chriſti facramenta conficiantur. Cujus enim poten- tià creantur prius, ejus utique verbo ad melius procre- antur é Reliqua omnia, quæ Sacerdos dicit, aut Clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes,& gratiarum ac nes funt, ant certè obfecrationes,& fidelium petitiones, Undé'& Sacerdos dicit priùs Evangeliftarum verba affir- mens;[2 i pridie;guàm påteretur,&.] Porrò 4 deins ceps funt verba Dei, poteftate,& omni efficientiâ plena: [Accipite, é manducate, hoc est corpus meum.| In hoc ergd creatur iliud corpus, 1 4 Utrùm fub figura 3 Apud Pafthafium, ex cujus locis videtur confectum hoc caput, hæc habentur pro titullo quarti capi- tu, uttùm fub figura, an in veritate hoc my4 rium vera caro:& verns languis Chrifti fiat. Capur autem fic meapità jod ir itate corpus& ſaaguis fiat conſecratione no, qui verbis divinis credit, dubitat. Unde em fi erè habet; d Algerus antem, gui ció. hac ea num er libro de ſacramento altaris, É hoc faa t.&c. zſus,&Y Polhcarpus ex idit fanguinem: fèd Placiduni habent, cest mutatum 3€ Hanc igitur] d Pafibafium d Rabanum(ideri emm fère opus est hur jds at ne inſeripium) integra est oratio. Sed oblecrans per fi patrem, per quem ad eum acceſſum habemus. Rogamus, hanc oblationem, inquit,benedictam, per quam nos benedicamur: adſcro. ptátn, per gnam nos Omnes in ccelo copicytbamur: ra- ſeamur: ratio- tam, per quam in viſceribus Chriſti nabilem, per quam à beſtiali ſenſi bilemque f⸗ quod in nob filio fimus amur: accepta- & nos per hoc, N 'F Porrò deinceps] Sunt heca ufa ad verf. u hoc ergo. ntentia ipſa p ne agni, Chrifli ſanguis, E LXXI. g olim prafigu- ilia Paſehali 22, Evang. ni, non jam audi a loan.ó. b recreantur. d Lanfr. ibid, Gutimundus Iva P. 2. cchb.. A. diſtinct.iæ

Sa à 1101 Decreti Tertia Pars. 1192 bibendo didiciſtis. Qui ſanguis ſuper utrunq; poſtem æ| ponitur, quando non folùm ore corporis,fed etiam oreo cordis hauritur. Lem dial. li cap. v. Hæc ſalutaris. b victima illam nobis mortem unigeniti per myſterium reparat, qui licètrefurgens c à mortuis jam non moti- tur,& mors ei ultrà non dominabitur; tamen infemet- ipſo immortaliter& incorruptibiliter vivens, pro nobis iteùm in hoc myfterio moritur 1.-Ejus quippeibi cor pus fumitur, ejus caro in, populi falutem.& patitur,€- jus fanguis non jam in manus infidelium, fed in ora fi- delium funditur. Hinc ergò penſemus, quale ſit pro nobis hoc ſacrificium, quod pro abſolutione noſtra paſ- fionem unigeniti filii femper imitatur.: Quisenim fide- lium habere dubium poffit, in ipfa. immolationis hora ad Sacerdotis vocem cœlos aperiri? in illo. Jefù Chrifti myfterio Angelorum. choros adeſſe? ſumma e& ima fociari, terrena cœleſtibus jungi, unumque ex inviſibili- bus atque viſibilibus fieri?, Idem.+ Q; Uno 2,: inquit, eodemque f tempore ac momento in cœlo rapitur mi- niſterio Angelorum corpori Chriſti conſociandum,& ante oculos Sacerdotis in altari videtur.& infHU⁸ͤ Tan- illum utique intelligo panem, qui manu San formatusei bus homi de cœlo deſcendi pro mundi vita.} Ex. his namque duabus fententiis a datur intelligi„ qi i ta g eft Ecclefiæunitas in Chrifto, ut unus ubiq; ſit pa- nis corporis Chrifti;& unus fit calix fanguinis ejus.Calix enim, quem Sacerdos catholicus ſacrificat, non eſt alius, niſi ipſe, quem Pominus Apoſtolis tradidit+ quia ficut divinitas verbi Dei una eft, quæ:totum implet mundum; ita licèt multis locis,&- innumerabilibus diebus illud confecretur corpus, non. funt tamen multa corpora Chri- fti, neque multi calices, fed unum corpus Chrifti,& unus ſanguis cum illo, quod ſumpſit in utero Virginis,& quod dedit Apoſtolis. Divinitas enim verbi replet illud, quod ubique eſt,& conjungit,& faci ita conjungatur corpori Chrifti š& unum corpus ejus fit in veritate. Unde animady dum eſt, quia ſive plus, ſive minus quis inde percipiat, omnesꝗ Chriſti integerrimè ſumunt,& generaliter cialiter unuſquiſqʒ. Myſterium fidei dicitur. quia credere debes, q ibi ſalus noſtra conſiſtit. Pro- videns enim nobis Pominus dedit hocaſacramentum ſalutis, ut quia nos quotidie peccamus,& ille jam mori non poteſt, per iſtud ſacramentum corporis ſui peccato: rum remiſſionem conſeguamur.: Qutidie enim ipſe comeditur& bibitur in veritate: ſed integer,& vivus} atqueimmaculatus manet: 37.&ideò magnums& pa- yendum eft myfterium;quia aliud videtur,& aiiud intel- ligitur. Sed cùm myſterium ſit, unde corpus& fanguis dicitur? figuram panis& vini habet, faciente Domino: quia non habemus in uſu carnem crudam comedere,& bibere fanguinem. 1§ Moritur.) Zzorzginaliest; Sacræoblationisimmo- latur. Sed ob gloffam non tatum. 2€ Uno, inquit,} Hee habentur apud cAlcuinum inlib.de 1 ficiis,c. de celebratione Mifagui Gre um citat. Manet:) Qua pest hoc. ve rbum fequuntur apud Alcui. bent: My fte n eft, quod aliud etur„fpeciem in ſpiritualem i terium fit,undecorpus& fanguisChriftidi- citur? Conſulens omnipotens Deus infirmitati noſtræ, qui non habemus uſum comedere carnem crudam,& fẹneninem bibere fact ucin pritina zemanom formna a du nera& eſt in jeritate corpus Chrifti,& fan- It. guis, ficut ipfe dicit C IYx z; C LAIN. G Post confècrationem licet pani i vini remaneat,tamen nihil esÉ tbi, nifi corpus€r fanguis Chrifli. fgura a Exod. 12. b al fingularis. c Rom.6. d alpartitur]| J vera lectio. e ſummis ima. f Alcuinus de diy.offic.p 87 PSr Ép. 8 Rem gius Epee. Auta ſciod. in can..a. h at banum.: Sed fimile gui ſermoneè by. ut ſicut ĩpſa una eft;| | ky j Oa r i 1 finiamus illum; run Chriftus in ara crucis obtulit, fecundùm fe nulli licet. Rabanus c reparatur,€ Petr h Beda 1. Cor. 10.& ibi gloſß. ordin. i fup. ed. invitat. Ivo p. arc. b. Ik€ RRT Kem Ambrofins, a. Mnia b quæcunque voluit Dominus, fecitin colo & in terra..] Et quia voluit, licèt figura panis & vini hic fit ,omninò nihil aliud, quàm caro Chrifti,& fanguis poft confecrationem eredenda ſunt. Unde ipſa Veritas ad diſcipulos: c`[ Hac, inquit„caro mea est, pro mundvvita.]Et,ut mirabiliùsloquar,non alia planè,quàm quæ nata eſt de Maria,& paſſa in cruce,& reſutrexit de ſepulchro: hæc,inquam, ipſa eſt. Et ideò Chriſti caro eſt, quæ pro mundi vita adhuc hodie offertur,& cùm diguè percipitur, vitamd utique æternam in nobis operatur. Panem: r quidem e iſtum, quem ſumimus inn ſt in utero Virginis,& igne paſſionis de in ara crucis. Panis F enim Angelorum factus eſt ci- unde ipſe ait: g[ Ego fum pani vivi guè item: ¶ Vanis, quem ego dabo, caro w panis&.una caro, proculdubio unum corpus efficitur, il- lud verè, illu uod ſumptum eſt de Virgine, quod paſlum eſt.e pultum, quod ſurrexit,& in cœlum- aſcendit,& ſedet ad dextram Dei Patris,& quod eſtven- turum judicare vivos& mortuos. iq etiam ref anem quidem J Hacz erumtur, non leguntur hoc loco c se ad finem, gua a Magifiro apud Pafihafium,aut Ra- ira habetur apud Petrum Chry falg C. LXXV. 9 Quamuis quotidis manducatur > ntes er tamen permanet Hs. ſtinus ex 1 Item Augi ə fermone deverbis Domeni. Ui manducat me, vivit propter me.] Non ergò ius manducare panem iftumne fortè & poſteà, quod manducemus, non inve- niamus. Manducetur Chriſtus: vivit manducatus, quia i xit occiſus: nee quando manducamus, partes de imus. Et quidem in ſacramento ſic fit. Et nô- deles, quemadmodum manducent carnem Chrifti, Unufguifq; accipit partem fuam: unde& ipfa gratia par- tes vocantur. Per partes manducatur,& manet integer totus: per partes manducatur in ſactamento,& manet integer totus in cœlo: manet integet totus in corde tuo. Totus enim erat apud patrem, quando venit in Virgi- nem zimplevit i carnem, ut eum homines manducarent,& manebat inte- ger apud patrem, ut Angelos paſceret. lam; nec receffit ab illo,- Veniebat in F. Hac eadem fere habentur fup. cqui manducat.&e. in- Vitat. C LXXVI.-Q Corpus é ſanguinem Chrifi fè- cundum fè nulli edere licet, Hem Hieronymussn k. Levit D E hac quidem hoftia, quæ in Chrifti commemora- tione mirabiliter fit, edere licet: de illa verò, quam mM. ijlı in fingulis portionta C. LXXVII. fg bug finguli torum accipiunt. Item in jermone Dominica quinta poŝt E- piphanmam, Inguli Z accipiunt Chriftum Dominum,& in fingu- lis portionibus totuseft: nec per fingulos m minui- tun fed integrum fe præbert in fingulis. c lib. 4. de facramentis, ciæ.& 6. Paſchaſius in eod.lib. c. te -bP c Ioan.ó. d al. uita aterna in nobis hryfèlogus ferm 67. f Pfal 77. g Toann.ó» ——— ú E. genes hom 7 fùper Leviticum. 1 Akg. la..1p:Gustmundi k6 Sent, qe difitz, m al fingulah q Habent sio Donisi Yordon Pi : Ky X: CLIN bu pnelicopor fitde qu o eat refertur Wi

iae— formae ieit 1192 De Conſecratione, Diſtinctio II. Mariai natus fuit, Chriſtus eſt, nosque verè ſub myſterio q Habetur in Miſſali Ambigſcano in prafatione Dominice quinta pot Epiphaniam 3,&in antiquis ettam pra fatiomibeiß in prefatione ejuſcdem Dominica. Ex Ambroſio citant Algerus& Ivo, quamvis Magiſter e Hieronymo. Guttmundus ait efje ex prer fatione, qua per totum orbem Latinum decantatur. C. LXXVIII. g De eodem. Item Hilarius. o- b pars eft corporis, eft& totum. Eadem ratio eſt in corpore Domini, quæ in manna, quod in ejus figura præceffit, de quo: dicitur: e E Qui plùs collegerat, non habliit amplins» neque qui minys paraverat, invenit minus, Non et omninò quantitas vifibilis in. hoc æſtimanda myſterio, ſed virtus ſacramenti ſpiritualis. C. LXXIX. G Corpus Chrifli; quod fumitur,©” figuraestin fpecie, veritas in fabe ſtantia. Idem.. (ore d Chrifti, quodfumitur dè altari, figura ef; dum panis& vinum extrà videtur: veritas autem, dum corpus ŝ£ fanguis Chrifti in:veritateinteriùs cre- ditur & Ivo etiam citat esx Hilario,& Ì, ead:«in Chrifto. in exe fremo refertur und cum verbis Hilarii.-apud quem tamennon est inventum. Algerus citat Aúguflinum. de facramento altaris. Idem fere habetur abud Paſchaſium, c. æ. Ecateros, qui hos idem argu- enenlum tractant: C. LXXX. ꝙ(Carnem vivificatricem„7 ipfius verbi propriam faam in altari. accis $ pem Rem ex fjmbolo e Ephiefio P is fi igitur& hoc adſic imus. Annuneiantes enim fecundùm carnem mortem unigeniti filii:Dei,. id eft„Jefu Chrifti,& refirretionem ejus,& in<oælos aſcenſionem pariterconfitentes, incruentam celèbra mus: in Ecclefiis facrificii fervitutem:. Sicetiam ad-myfticas benedictiones accedimus,& ſanctificamur participes ſan- cti corporis,& pretioſi ſanguinis Chriſti omnium no ſtrüm tedemptoris effecti, nonut communem carnem percipientes(quod abſit) nec, ut viri ſanctificati,& ver- bo conjuncti ſecundum dignitatis unitatem, aut ſicut di vinam poſſidentis habitationem, ſed verè vivificatricem, & ipſius verbi propriam factam. G Caput hocinnimids prope angufiias conclufum, fua smtegrita: ti reſtitutum eit, horiſſimum ex originali: ..ELXXXI. Q; Qwomodo manna é aqua de petra fuit idlem cum noſtro cibo& potis; Hen Auguftinusirađ: 26. adi 4: Bannis: po g Apoftolus: b[0mneseandem eſcam ſpiritiia lem manducauerunt:] Spiritualem utique eandem: nam corporalem aliam, quia illi manna, nos aliud. Et ad- jungit: ¶& omnes cundem potum ſpiritualem boberunti] Aliud illi, aliud nos: ſed ſpecie viſibili. Quod tamen idem eſt virtute ſpirituali.- GF j GFlenids hacres à B. Augufiingexponiturs- Sed Ivo-haber fere; ut Gratianus. C. LXXXII. 9 d veritatem Dominici car- poris& fanguinis fumamus. Lem Hilarius de i Pinitate, lib. J sT Chriſto pater,& Chriftusin nobis unum in ps ` his efa nos&ciunt.. Si verè igitur(arnem corpo- tis noſtri Chriſtus aſſumpſit,& verè homo ille, quie a al, Theophaniam: D- Simile apud Fuſebium Emiſſenum homil. 16 que est quinta dePafiha, few de corpore{r fanguine: c Exod. 16. d Luiß edd in Chriſto- e Ex epiſt Qrilli,& S nodi Alexandrine ad. Neflorium, gua: proponitur: Ephefina: Cone, $ Pafihafius in epiſt. ad Rundegurdum. Banfianc:, Gaitmundus .4. Alg. l. 1: 10, Ivo.264 g Ivo p284 h r. Corinth. 10, à Ceda.Car.40. K Alg. llicd. Guitmundus lã. Iuo p. 2cc. 4. carnem: corporis ejus fumimus,& per hoc unum erimus, quia pater ineo eft,& ille in nobis, quomodo volunta- tis unitas afferitur, cùmnaturalis per ſacramentum pro- prietas perfectæ facramentum fit unitatis? Non eft hu- mano, aut feculi fenfu in Dei: rebusloquendum,neque.» per violentam a; prædicationcm- dictorum cœleſtium ſanitati, alienæ, atque impiæ intelli- gentiæ perverſitas eſt extorquenda. Quæ r fcripta funt, legamus„& quæ legerimus intelligamus:& tunc per- fectæ fidei: oflicio fungemur. De naturali enim in no- bis Chriſti veritate, quæ dicimus, nif ab eo diſcimus 6, ſtulte atque impiè dicimus. Ipfe enim ait:. e.[ Caro mea verèefia est, dr fanguis mens verè est potus, Qui edit caye nem meam, Q: bibit Janguinem:-menm, ra. me manet; Ér ego ineo. De veritate carnis& ſanguinis non eſt relictus ambigen- di locus. Nunc enim& ipſius Domini ꝑrofeſſione,& fide noftrå verè caro eft,& verè fanguis eſt:& hæc ac- cepta, atque haufta id efficiunt, ut& nosin Chrifto,& Chriftus in: nobis fit.. Anné hoc veritas non eft?. Con- tingat planè hĩs verum non eſſẽ, qui Chriſtum Jeſum verum eſſo Deum negant. Eſt ergo. in nobis ipſe per car- nem,& ſumus in eo, dum ſecundùm hoc, quod nos ſu⸗ mus, in Deo eſt. Quꝰd autem in eo ger facramentum communicatæ carnis& fanguinis mus, ipfe teftatur, dicens: d:( Ethic mundus: jam me ñon videt: vosautem me videbitis, quoniam ego utuo,& uos uiuetis: quoni am ego in patre meo, Er vos imme, gr ego: in vobis. Si voluntatis tamù m- unitatem. intelligi vellet, cur. gradum quendam, atque ordinemconſummandæ unitatis expoſuit? niſi, ut cùm ille in patrapernaturam:divinitatis effër, nos. contrà in eoper. corporalem ejus nativitatem,& ille rursùsin no- bisper. faoramentorumihneffe myfterium crederetur: ac ſio petfecta pert mediatorem unitas docerctur: cùm no- bis in ſe manentibus ipſe maneret in patre,& in patte manens, ipſe maneretin nobis,:& ita ad unitatem pa- tris.proficeremys,. cum eo qui naturaliter fecundùm na- tivitatenm ineft, nos quoque in eo: naturaliter ineflemus, ipfœin nobis-naturaliter permanente.. Quòd autem in nobis naturalis hæc unitas fit, ipfe ita teftatus e eft: edit carnes meam y, C bibit menm fanguinem, in memas net; Crego tn eo:] Nonenim quis in€o erit nifi in quo ipfe fuerit, ejustantùm in fe afumptam habens carnem qui ſuam ſumpſerit. Perfectæ autem hujus unitatis facra- mentum fùperiùs jam docuerat dicens: f.[ Sicnt mi- fit mevivens þater, Gregosuiuo per: ¢ patrem, r. qu: ma neluca⸗ verit]m carnens,& ipſe uivet per me. Vivit ergò per pã- trem,& quomodo per. patrem vivits eodem modo nos per carnem ejus vivemus: Omnisenim comparatio ad ine telligentiæ formam pra ſumitur, ut id, de quo agitur, ſe⸗ cundum propoſitum exemplum aſſequamur. Hæc ergd vitæ noſttæ cauſa eſt, quòd in nobis carnalibus manentẽ per carnem Chriſtum Habemus, victuri. nobis per eum eå conditione, quåivivitilleperparrem. Si ergònosnatte ralitenſi cundum carnem per eum vivimus, id eft, natu- ram fuæ carnis adepti, quomodo: non naturaliter fe- cundum ſpiritum in fe patrem habeat, cùm vivat ipfe per patrem? Bem mfia: Q Hecautem idcircò commemorata à nobis ſunt, quia voluntatis tantùm inter. patrem& filium unitatem hæretici mentientes, unitatis noſtræ ad Deum utebantur exemplo, tanquam nobis ad filium,& pex filium:ad patrem obſequio tantum ac voluntate reli- gionis unitis, nulla per ſacramemum carnis& ſangui- nis naturalis communionis» proprietas: indulgeretur 3 cùm& per honorem nobis datum Deiftiij.& permaa- nentem in nobis carnaliterfilium,& in eo nobis corpo- raliter& inſeparabiliter unitis myſterium veræ ac natu- —— àL2—— a al uiolentiam:, b al. dicimus.. c loan d, À banig- e lang,£ aná, g alpropter: 1194

Decreti Tertia Pars. ralis unitatis ſit prædicandũ. Adem 2. N Corpus à Chri- ſti, quod fumitur de altari, figura eft, dum panis& vi- num extrà videtur: veritas autem, dumcorpus& fan- guis Chrifti in veritate interiùs creditur. 1€Q Quę ſcripta] Addita hac ſunt uſq dd verf. De natu- rali. ex ipf originali, itemg, alia nomukla,gua facere videbantur ad fententia integritatem, 2§ Idem] Antea legebatur, id eft; Emendatum esf ex te- tuflis codicibus..: De koc autem loco notatum est fpr: edd. o. cor. pus. C. LXXXIII. g Quaremfacrificio agua vino miſceatur. niem Ambroſius in lib. 3. de ſacramentis, c. i. 24 N calicem mittitur vinum:& quid aliud? aqua. ps È sed tu mihi'dicis, quomodo ergò.'b Mëlchifedech panem& vinum obtulit? Quid fibi vult admiftio aquæ? Rationem accipe. dr paucis interječlis.$| Juflit Deus Moy- fi, ut tangeret petram de virga:tetigit petram,& petra undam maximam fudit, ſicut Apoſtolus ait: ¶Bibeb ant autem de confèguenti eos petra: petra atem erat Chriſtus.] Non immobilis petra, quæ populum ſequebatur. Et tu bibe, ut te Chriſtus ſequatur. Vide myſterium. Moyſes, hoc eft, Propheta: virga, hoceft, verbom Dei. Sacerdos verba Dei tangit petram:& fuit aqua,& bibit populus Dei. Tangit ergò Sacerdos calicem, redundat aqua in calice; falit in vitam gternam,& bibit populus Dei, qui Dei gratiam confecutuscft, Didicifti ergò hoe? Accipe & aliud,& pauci interjectit. ¶ De d latere ejus aqua flu- xit,& fanguis. Quare aqua? quare fanguis? Aqua, ut emundaret: fanguis, ut redimeret.: Quare de latere?-e quiaunde culpa, inde gratia: culpa per fæminam;gra- tia per Dominum Jefum Chriftum. drem c3."Q-Audi Pſalmum. Vide, quemadmodum aptus ſit cœleſtibus facramentis; f:[Dominus pafèit me,& nihil mchi deerit,&c. Vrga tua,& baculuituns, ipfa me confòlata fant.] Virga impe- rium, baculus paſſio eſt: hoc eſt, æterna divinitas Chri- fti, fed etiam paffio‘ corporalis. Illa creavit, hæc rede- mit:[ Paráfti in conſpectu meo menſam,&c.& hoculum tuum inebrians, quàm praclarum eſt.]& infra. Quotieſe bibis, remiſſionem accipis peccatorum,&inebriaris in ſpiritu. Unde& Apoſtolus 48 ait:[ Nolite inebriari vino, ſed implæmini Spiritu Sandto.] Vino enim qui inebriatur, va- cillat& titubat. Spiritu qui inebriatur, radicatus in Chriſto eſt. Et ideò præclara ebrietas, quæ ſobrietatem mentis operatur. ſtem h c. 4. ¶ Hat voluntas tua, fi. cut in cœlo& in terra. Panem noſtrum diedre:| Sanguine Chrifti pacifi cœlo, vel interra. Sanctifi] t cœlum: dejectus eft diabolus, ubi- ¿verf em ille decepit. Et paui pot.€ Dixi vobis, quòd ante verba:Chrifti, quod offertur; panis dicatur, Ubi Chtiſti verba de- prompta fuerint„< jam non panis dicitur, fed corpusap pellatur. Qoare ergò in oratione Dominica, quæ pofteà fequitur, ait:[Panem nofirum?] Panem quidem dixit, fed misoo dixit, hoc eft;fuperfubftantialem. € Caput. hoc ex indicatis B. Ambrofii locis con fectum,& in fummam redactum, ex lecupletatum. C. LXXXIV. ꝙ Veram chriſti carnem,€ we. rum Chrifii fanguinem manducamus& bibimus. Idem intib. ó. de facramen- tit. 1. 2f QIcut verus& eſt Dei filius Dominus noſter Je- ps ſus Chriſtus, non quemadmodum homines per gratiam, fed quaſi filius ex ſubſtantia patris: ita vera unt omnia velin cis originali emendatum est, C alsquot lo a fapr. corpus. b Geneftg. C.+Cor:10. d Toan. 19, que caro; ficut ipfe dixit; quam accipimus;& verus ejus fan- guis ct ı potus. Lem paulò poſt. ꝙ. Ego a ſum, in- guit, panis vivus, qui de cæœlo deftendi.| Sed caro non deſcen- dit è cœlo, hoc eſt, carnem in terris aſſumpſit ex Virgine. Quomodo ergò defcendit panis è cœlo,& panis vivus? quia idem Dominus nofter Jefus Chriftus conſors eſt& divinitatis,& corporis. Et tu, quia accipis panem, di- vinæ ejus ſubſtantiæ in illo participaris-b alimento. 1Eſt potus.]̃ Poſt hac uverba in or ginali fequitur; cap fors tè. faprà eldem. C. LXXXV. Q Tn facrificio non corporalem, fid [þiritualem efiam accipimus. Item in lib de his, qui mſtertis initiantur,.ꝗ. Ne illo ſacramento Chriſtus eſt, quia corpus eſt Chti- ſti. Non ergò corporalis eſca, ſed ſpiritualis eſt. Unde & Apoſtolus de typo ejus ait 4, quia patres noſtti e- ſcam ſpiritualem manducaverunt,& potum ſpititualem biberunt. Corpus enim Dei, corpus eſt ſpirituale: cot- pus Chriſti, corpus eſt divini ſpiritũs. C LXXXVI.-Q Carnem à Chrifo fufieptarm Ú corpus transfiguratam in altaré Item in fermone de Abel dr Cain, ia ests in bde sncarnas tionis Dominica facramento; ceg..€ I credas à Chrifto earnem eſſe ſuſceptam,& offetas transfigurandum F corpus in altaribus nec diſtinguss tamen naturam verbi-g,`& corporis,& tibi dicitunſi te- cte offeras, non rectè autem dividas, peccàſti. C. LXXXVII vg In Cena Chreflas fuit conviva O convivium. Trem Hieronymus ad Hedtbiam, quaft. 2, Ec h Moyfes dedit nobis panem verum, fed Domi- nus Jefus ipfeconviva& conyivium, ipfe comedens & qui comeditur. C. LXXXVIII.-Q:In veritate fni corporis© fane guinis Chrifius fuis difespulis prafentavity guod Melchifèdech ſacramentaliter per Matthaum,lib.g. 26. Aa í,& comedite. Hoc eft corpus meum.] poſt- quam typicum Paſcha fuerat completum,& agiit carnes cum Apoſtolis comederat, aſſumit panem, qui confortat cor hominis,& ad verum Paſchæ transgreditut ſacramentum: ut quomodo in præfiguratione ejus Melchiſedech ſummi Dei ſacerdos panem& vinum oſle- rens fecerat, ipfe quoquein.m veritate fui corp oris& fanguinis repræfentaret, C. LXXXIX.-q hrifizs idem est Sacerdos& Heium. Idem in lib. de membris Domini, al. de his qus Del in Lem Hieronym ſacrs tute trebi. Acerdos Dei patris dictus eſt filius Deion ſecundùm divinitatem,{ed fecundùm humanitatem: in quate pro nobis per paffione crificium Deo patri ob facrificium. C. YC gh quem ne ruce ltem Auguſtinus 44b. go. Hœænitenſas. Unc eis Petrus à annuntiavit eum colendum, quem crucifixerunt: ut ejus fanguinem biberent creden- tes, quem effuderunt ſitientes. 2 Ioann.s. b alparticipas.© Alg. lst. ctt. d 4lor. t0, figuratum corpus in aiá- nt ſanguinem, 7. fèrm: 27 deutilitate agend, S ———. e“ Gem ficundum go. F al. tran: > şs. Dann. 6. levinitatise h adlg. ltt: 12, Wop. æ..s. Ioann. ó. Ti. f € Genef- 2. f Pfal. 22. g Ephef:s h~ Multis ommi ſßis i hi tur, nbi& homo,] org. k Alg. l1. c. 12,Guitmun-| Erti å I Øl fisis in eundem Matthaidocum. 1 Pfoh 1 Matth. 2 m al, veritatem fui N AF.z, C. XCL fanguine lem R Cellerudt a0 guinem, guinem

— om 1197 De Conſecratione, Diſtinctio II. 1198 C. XxCI. ꝙ Cus, quod e Virgine ſumptum est,a fidelibus accipitur. IemAmbrolius epift.d2. al. l. 8. epifit, ad Irenaum. 4 illud manna nunc eſt 1 tanti res mi taculi: quia venit, quod perfectum efſt: perfectum ancem, panis de cœlo, corpus ex Virgine, de quo fatis E- vangelium te docet. i$.Nuncet) Apud B. Ambrofium fic legitur: Et corpo- reum quidem illud manna hodie pleriſque in locis inve- nitut: ſed nunc non eſt tanti res mĩraculi, quia venit,&c. Feräri ob glojjam non et emendatum. C. XCil G VerumChrifti corpus, verumg ejus; Janguinemquotidie manducamus G bibimus. Irem Augüúftinus in Pſalmum 33. Ccefferunt ad Jeſum Judæi, ut crucifigerent: nos ad eum accedamus ut corpus ejus& ſanguinem acci- piamus Krem infra. 4 Verè magnus Dominus,& magna miſerieordia ejus verè, qui nobis dedit manducare cor- pus ſuum, in quo tanta perpeſſus eſt,& ſanguinem bibe- re. Lem an Pfal. As. ad ludlaos. ¶ Jam& ſecuti bibite fan- guinem, quem fudiſtis. Liem in Bſalm. dt.. Ipſum ſan- guinem, quem per inſaniam fuderunt; per gratiam bibe- tunt. Iem c in Plal.9s. Q De carne Màriæ carnem ac- cepit? Etquia in ipfa carne hic ambulavit,& ipfam car- nem nobis manducandam ad falutem dedit: Nemo au- tem: illam carnem manducat, nifi priùs adoraverit. ueh d- inPf 333 Q.[ David e ferebatur 1 manibus Jais.) Manibus fuis nemo portatur.. Quomodo intelligatur in ipfo` David, fecundùàm literam non, invenimus: in Chrifto autem invenimus. Ferebatur enim Chriſtus ma nibus ſuis, quando commendans ipſum corpus ſuum ait: LHoc eſt corpus meum.] Ferebhatur F enim illud corpus in manibus ſuis: Idem ſuper Ioannem rratt. 3. Quoufa; bi- berent fanguinem, quem fuderant, de fua falute deſpe- raverunt. Idem in Pfſal. õ Judæi paſcebantut tan- quam de pœna Domini. Nam& nos de cruce Domini paſcimur, quia corpus ipſius manducamus.& infra FHabent ergò impii epulas ſuas, habent& pii ſuas. Au- di epulas piorum: ¶ Beati gʒ qui eſurtunt&. ſitiunt juſti- siam.| Iq Ferebatur] In Graeca Vulgataest NEP PÉDETO, ide, collabebatur.: C. XOCHI. g Proinfirmatis Fuchariſttam Presbyter femper habeat para zam. Item ex Concilio Vuormacienſi 5 L preme Euchariſtiam ſemper habeat paratam, Ps Tut quando quis infirmatus 1 fuerit, ſtatim eum communicet, ne fine communione moriatur. , 1€ Infirmatus fucrit,] Apud Burchardum d Ivonem (a item 3 Concilium Vior macienſe,..)& in capitularibus dai. ciba, ubi habetur, posl ifla verba interponuntur-hac, aut pare vulus infirmus fuerit. C. XCIV. g Pænitentia ejus qui non benò ſacrifi.- cium cuſtodit. leem ex Concilio Arelatenſi& 27 Ui/ benè non cuſtodierit ſacrificium,& mus, vel Ps~<aliquod aliudanimal illud comederit, quadragin- ta diebus pæniteat. Qui autem perdiderit iHudin Ec- cleſia> âut pars ejus ceciderit,& non inventa fuerit, tri- ginta dies pœniteat a Lanfran Ivop...9. b Lanfrancus. Guitmundus lib. 3. Alg. lib,.cap.9.&@ t2. Ivo part,..9. C Et ſerm.&. de S. Sie- Phano. d Concꝛone prima.>e a Reg. 21. f Ferebat) orig. 8 Matth. s. h Ša£lap..s..251. 1 Bur. lg..10. Ivop 2. 6 20. Pann. Lic, 148. K al. Aurelianenſe. d Burch, lib. s.| Sft, Ivo., c60. Panni dad,.4573 C. XCV. q Hifirionibus facranon sommiiian= tur myfleria. Cyprianus Eusratio fratri falutem, libe t. epifi. 10; 28 Ro dile&tione. a tua,& verecundia mutua confi- ꝑs Llendum me exiſtimäſti, frater chariſſime, quid mi. hi videatur de hiſtrione quodam, qui apud vos conſtitu- tus, in ejusdem adhuc artis ſuæ dedecore perſeverat,& magiſter,& doctor non erudiendorum, ſed perdendo- rum puerorum id, quod malè didicit, cæteris quoque in- ſinuat: an talis debeat communicare nobiſcum. uod ego puto nec majeſtati diyinæ, nec Evangelicæ diſciplinæ congruere, ut pudot& honor Eccleſiæ tam turpi& infa- mi contagione fœdetur. C. XCVI. Poſl converſſanem non eit denegan- da gratia communionis. Irmex Conciſio Carthaginenſi III. by. e. 35 Cenicis e atque hiſtrionibus, cæterisque hujuſmodi O perſonis, vel apoſtaticis converſis, vel reverſis ad Do- minum, gratia vel teconciliatio non negetur. .-XCVII g Presbyter in altars Milam non celebret, in guo eádem die Epiſcopus celebravit, Imex Concilio Utbico d. J5 e altari, inquo Epifcopus Miffäm cantavit, Presby- ter eodem die aliam celebrare non præſumat. DISTINCTIO III C. 1 g. Tenpora feriandi in Miffa fant Lai- cis nuntianda. Iiem ex Concilio Lugdunenfi- 1 Y Ronuntiandum f. eft Laicis 1, ut ſciant tem⸗ ps pora feriandi perannum, id eft, omnem Domi- nicam à veſpeta uſque ad veſperam, ne Judais- mo capiantur.-Feriandi verò per annum ifti funt dies, Natalis Domini, fanéti Stephani, fanéti Joannis Evange- ni,& Theophanie', Púrificatio fante Marig fanum baſcha cum tota hebdomada, Rogationes tribus diebus, Aſcenſio Domini, ſancti dies Pentecoſtes, ſancti Joannis Baptiſtæ, duodecim Apoſtolorum, maximè tamen fan- ctorum Fetri& Pàvli, quimundum fuâ prædicationeil- luminaverunt, ſancti Leurentii, Aſſumptio ſanctæ Ma- riæ, Nativitas ſanctæ Mariæ, Dedicatio Eccleſiæ i fan- cti Michaẽlis Archangeli, Dedicatio cujuſcunque Orato- rii,& omnium Sanctorum,& ſancti Martini,& illæ fe- ſtivitates; quas ſinguli Epiſcopi in ſuis Epiſcopatibus& cum populo collaudaverint, quæ vicinis tantùm circum- morantibus indicendæ ſunt, non generaliter omnibus. Reliquas verò feſtivitates per annum non ſunt cogendi ad feriandum nec prohibendi. Indictum verd jejunium quando fueritdenuntiatum, ab omnibus obſervetur. 1-Laicis,] Hac vox abest à Vaticanis exemplaribsis, Bura chardo& Tuone. 2 Octavæ Domini,] Ita in plereſq vetuſtis exemplaribus in(apitularibus,& apud Iuonem,&. cateros ferè veteres ſeri- ptores excepto Burchardo. Ac nihileminns spfa oitava dies ipfius Natalis fignificatur. Cur autem numero multitudinis proferatur, declarat Alruanus in cde octa va Domini. C. II. ꝙ In Santorum filennitatibüs divinis offi- ciinnon ſaliationibus, vel cantilenis populi debent vacare. Irem ex Concilio Toletano II. c. 2} a Burch.liy..21, IV:3.31-11..83. Pdunorm. lib. 1..α bEt in Afrie.12.(Hurch. I A. c. j5. Ioſplc a0c. d Cone cil Antifiod..to,€ Burch l3..226:1ve...270 Pann.-26.35. £ Cod.de fer. Lomnes dies. Novel.Leon s4, Mogunt..6 36. Capit..l. c, 164. G:2. c35 Burch.l..77. Iyo p-t ig Baifamon ad tit-7. Nomocanonis. g Octa va Natalis Domini, h al Epiphanits i al Bafilicas& al. Epiſecpin. liſtæ, Innocentium; ſancti Sylveſtri, octavæ g2 Domi-

De Ferris Beclefiaficis 1199 Rreligioſa à conſuetudo eſt, quamvulgus persancto- rum agere conſuevit: Populi, qui debent officia divina attendere, ſaltationibus& turpibus invigi- lant canticis, non ſolũm ſibi nocentes, ſed& feligioſo- rum officiis perſtrepentes. Hoc etenim, ut ab omni- bus e provinciis depellatur, Sacerdotum& Judicumà Concilio ſancto curæ committitur. C. 111. G Ante Aftenfionem Domine tribus die- bus Litanie celebrentur. Kem ex Concilio Aurelianenſi I. c. 29. Poos d, id eſt, Litanias, ante Aſcenſionem Domini placuit celebrari,ãta ut præmiſſum e tri- duanum jejunium in Dominicæ Aſcenſionis ſolennitate ſolvatur. Per quod triduum ſervi& ancillæ ab opere re- laxentur, quò magis plebs univerſa conveniat. Quo tri- duo omnes abſtineant,& quadrageſimalibus cibis utan tur. C. IV. g Epifopus die Dominiconon defit Ecclefie. Irem ex Concilio:f eodemsc. 3. Ene& Íi infirmitate non fuerit-impeditus, Ec- clefig, cui proximus: fuerit, die Dominico decffe non debet. C. V.-@ Hos diesiivibusin villa celebrare non licet. Irem ex codem; c27. $ Ulli civium Paſchæ, Natalis Domini,& Quadrage- ſimæ 1 ſolennitatém in villa'liceat celebrare, niſi quem infirmitas probabitur tenuiſſe. 1J Et Quadrageſimæ] Sic etiam in originali impreſſo. Sed TVo habet, vel Quinquageſimæ. Burchardus, vel Pentecoſtes, & ita eſt inconcilio Agathenſi, cisg. Gin Arvernenſi,cα. C. VI. UAne ſolennitatem Faſcha Quadrage- fima est celebranda, Item ex eodem Aurelianenſi, c. 26. 8 Acerdotibus omnibus eſt decretum, ut ante Paſchæ ſolennitatem non Quinquageſima, ſed Quadfageſi- ma teneatur. C. VIL g Quinta feria última fiptimana Quau dragefima jejunum fòlvi non licet. Trem ex Concilio’h Martini Papæ Bracha- renſis,.30. N On liceat quintà ferià noviſſimæ ſeptimanæ jejuniũ ſolvere,& omnem exhonorare Quadrageſima m, fedi ſincerè abſtinentes totam uadrageſimam peragere. C VIIL ꝙ De eodem. a Iremex Concilio:# Laodicenfi,e-so. go oportet`k, in Quadragefima, quintå feriå ulti- mæ hebdomadæ jejunium diſſolvi,& totam Qua- drageſimam inhonorari: ſed per totos hos diĩes jejuna- re,& eſcis abſtinentiæ convenientibus, id eſt, aridiori- bus uti. C. IX. Q Exceptis dicbus Dominicisin Quadra- gefima non folvatug jejunium T emex Concilio Agathenfi pessz. Lacuit, ut omnes Eccleſiæ filii exceptis diebus Do- minicis, in Quadragefima etiam die Sabbathi. Z fa cerdotali oratione 1,& diſcretionis communione je- junent.: 1$ Oratione,] In Concilia legitur; ordinatione,‘& di- ſtrictionis comminatione jejunent: ſed obgloffan non est mutatum, à FLVo p.. cap. 12. b abeſt ab origin. c€ omni Hiiſpania] orig. Beda de officiis, tomoz. d Albimlus pag.op. Burch.liaz.17. Tvop...11,€ al pot Mifam. f Cone Arvernenfè, c. EA Et Agathenfè, c. 63. g Burch...6. N.&.ig. c. de ſacrilegio. IVo p. A. cap. 12. h In Capit, grac:Syn. i Et in Syn. ráp. 29. k Burch. lib.},.8, Iuopar.&. c. A1. I al. ſabbathe. m al, deſtinctioni. Decreti Tertia Pars. 1200 C. X. Q Necin dse Dominico, necinttebusPenterifes in oratione genua fleſtantur. Lem ex Concilio Nicæno, cab. 20. a ſunt in die Dominica quidam ad oratio- nem genua flectentes,& in diebus Pentecoſte, ſta- tutum eſt à ſancta Synodo(quoniam conſona,& conve- niens per omnes Eccleſias cuſtodienda conſuetudo eſt) ut ſtantes ad orationem vota Domino reddamus. C. XI Quso temporè ab dfi carnium fit abe fiinendum. Mtem Leo PapalV. 2 E eſu carnium apud vos é vetuftifima,&non ps improbanda traditio femper eft tenenda, utàcœ- næ termino, quæ fit in principio noctis quartæ feriæ qu luceſcit in quarta feria, uſque in diluculum quinta fe- riæ,& ſimiliter à cœna noctis ſextæ feria, quæ luteſeit in fexta feria„non imperitè jejunatio ufque-ad Sabbathi lu- cem, quantum-de-diei partealigquisjejunare maluerit yel debuerit, protendatur.: C. XIL G Necdie Sabbathi feriandumĘ nec die Dome nico lavacrum est prohibendum. Item Gregorius c dilefifimis-civibus Romaæꝛtlib. li. apiſtg. 3 Ervenit à ad me quosdam pervyetſi ſpiritũs homi. ps T nes prava inter vos aliqua,& ſanctæ fidei advetſa ſeminãſſe, ita ut dieSabbathi aliquid operati prohibertt. uos quid aliud, niſi Antichriſti prædicatotes dixetim? qui veniens diem Sabbathum, atque Dominicum abo- mni faciet opere cuſtodiri. Quia enim mori fe,& te- furgere fimulat, haberiin veneratione vult diem Domi- nieum:&e quia judaizare populum compellit, ut este- riorem legis ritum revocet,& ſibi Judæ orum perfidiam fubdat, coli vult-Sabbathum. gr pauto post. 4 Aliud quoque ad?me perlatum eſt, vobis à perverfis homini- bus eſſe prædicatum, ut Dominico die nullus debeat la- vari. Et quidem ſi pro Iuxuria,& pro voluptate quisla. vari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedi- mus. Si autem pro neceſſitate corporis, hoc nec die Do- minicoprohibemus. C. XIII. obreverentiam ſebulturæ Dominica Sabbatho jejunare debemus, KemInnocentius Papa, epiflolå primå ad Decentium,.ꝶ. 4 S oro verd e jejunandumeffes ratioevidentifi ps ma demonftrat. Nam;fi diem Dominicum obve- nerabilẽ reſurrectionem Domini noſtriſeſu Chriſti non ſolùm in Paſcha celebramus, verùm etiam per ſingulos circulos hebdomadarum, ipſius diei imaginem frequen- tamus, ac ſextã ferià propter paſſionem Domini jeſuna. mus, Sabbathum prætermittere non debemus: quo- niam F inter triſtitiam& lætitiam temporis illiusvide- turinclufum.- Namutique conftat A poftolos biduoifto & in mœrore fuiſſe,& propter metum Judæorum ieot culuiſſe. Quod utique non dubium eſt in tantum eos ſe- junãſſe biduo memorato, ut traditio Eccleſiæ habeat ifto biduo facramenta-penitùs non celebrari, Quæ utique forma per fingulas tenenda eft hebdomadas, propter id, quòd commemoratio diei illiusfemper eft celebranda. Quòd fi putant femel, atque uno Sabbatho jejunandum. ergò ê Dominica,& fexta feria ſemel in Paſcha etit uti- que celebranda. 3 C. XIV. ꝙ Die Dominicd, er quint ferid non est celebrandum jejunum. Irem Melchiades g Papa ad Epifiopos Hi- Jþaniarum,c:}. — a Burch. l2. cap.88, Ivop.g. c. 18. Pann...cap.174. b nos) Grat. c Et Nicolaus Papa ad confülta Bulgarornm, cip, Ih d Tvop...6, Pann....169. e Anfèl. in prafat..1Polye.l. J titi 25. Ivo pog. 6. 28. Pannorm, l, 2. cap. 137. f aliquod] orig: g al Miltiades Jeſunium D P i

2— De Conſecr. Diſt. III. SM 1201 ——— n a Dominici diei,& jraredebet, utinter jejunium Chriftianorum~, 118 lium, veraciter credentium,& infidelium, atque e hæreticorum Ei x non falfa difcretio habeatur. 111 quintæ feriæ nemo XV. De eodem, Item ex Concilio Ca elarauguſtano, 62. b E quis jejunet die Dominick causà timoris D erfuafionis, aut fuperftitionis: nec Quadra iebus ab Eccleſiis fideles deſint: 1 biculorum, ac montium, qui in ſuſpicionibus at: fed exemplum,& præceptum cuftodiant Sa-| tum,&adalienas villas agendorum conventuum en meot Epifcopis dium aut į à non= enian t. Sed tn Concilio est, De qua J nitur in ohe. poris>, idest, Teen Dominic etur ſupr. diſt ↄ0.cap. fiq uis tanquan eriam in Damnſl, i anlan f Dominico, aut fi l a guia zes pag iant zje G celebra id Burchardum,.17 astur pænitentia ei, qui die To ic jejunet propter Alflne afi eriâg, quafi| Q rel: g Quarta C: tå ferid Junt fer- m j lemex diis S. Apol! onii. 6 Aa c fanè legitima, id eſt, quarta& ſext non ſi int ſolvenda, piagno] iqt rtà ferià Jud as de traditione D omi ni cogi- L Yit: gu ia qua tavit, ĉr fex tå ferià crucifixus eft Salvator, Videbitur er-| gò quiin his diebus ſine aliqua neceſſitate ſolverit ftatu- ta jejunia, vel cum tradente tradere Salvatorem„vel cum cruc ifigentibus crucifigere. Die autem Dominicà nihil aliu dagendum eſt, niſi Deo vacandum. Nulla operatio ïn illa die fanta agatur, nifi tantùmihymnis,& plalmis, & canticis fpiritualibus dies illa tranfigatur. g Caput hoc habetur apud Palladium iù vita Apollonii Ab- lomade Ouma feria nit fima pænitentesrer nem accipiant. Xem Innocentius Papa, epift rad Decentium, cap: 7.! % D: pœniter ps commiſſ ;—— ibus d verò, qui ſive ex gravioribus| finulla interveniat remittendum, Rom leyio ribus pœnitentiam gerunt, ſttat. Careri. Ae o udo,quintå ferià ante Paſcha eis udo. demon- ere D a delictorum, Sacer j tendat ad confeſſionem pœniten- tis,& ad atque lachrymas corrigentis, ac tunc ju bere dimitti, ùm viderit congruam ſatisfactionem. Sanè ſi quis in ægritud inem inciderit, atque uſque ad deſpera- tionem devenerit, ei eſt ante tempus Pafchæ relaxan- ſeculo abſque communione Areda. du m, ne ae Irem Fabianus Papa orientalibus Epifiopis 3 epift. 2. yeftris inter cætera inſertum invenimus, ſtroqus ordine diſcrepare,& nón per fingulos annos in Euſebius Emiſſin Hom Peniec Conc Gangtenère c. 76.C s Polyc. ib id, Ivo...27 176 b € In fjn..c66,. Smaragdus ibid. Ivo p. 4.€. 13 Poly, L6 tit.20,Bur d8..18, LVO p..40 E 3 d Cap. ls. c. recia lentientes s hzc R narum,& coi iqui vertit,& enim temporibus pen effulſit inter | celebremus, quia tamen quidam inde mini apparuit in habitu paſtoris,& præcepit ei, ut Paſcha Domini die Pma ab omnibus celebraretur. & vos Apoſtolicà auct ſervare de eb tisà capite quoquo modo diffidere. illud vobis eâdem quia non decet, ut memb contraria gerant. ad xxj. diem ejufdem m am regionis veftre Epifcopos à veftro, no- j] tas, Eodem verð tempore baptif ens d7 tonfiit t24. Smaragdus ad.48.regula S. Benediéti. Ivo...32. Pann....179. e Polye, lib. z tit.1ó. bran hisy annos 0 Ri innovar quam aut Gratianués er Nam{i cinis v gat,& cetera bor phantaſma C. XX I g Non nifi in die Dominico oian Į celebretur. tro Apoftolo, in primoj Domini die D t celebr jar adii, Iſtis Offe f vos minico annu fcha enio die dubitabant,ad cor- m, cidem Hermæ angelus Do- roborandas animas Unde ritate inſtruimus, omnes eadem Jiag& nos eadem fervamus: nec debe- C. XXIL ꝙ No ifi indie Dominico Jantum Pafiha celebr etur. Item Vi&or Papa XII. 4 Perro, in primo de- cretali fao h. Elebritatem i ſancti Pa bere,& pr ædecet Te celebrari man fanye JER jue feſtivi- na celebrandum eft Sed ramen, 11 neceffe fuerit, aut mortis pe- a primi men em celebretur Axi catholicum. a No part. ⁊. cab. ſ. b Polyc.ibid. rchard. lib,2..53. Ivo part,..68.© 4 Regum 2. d alfac e Ep f Ivopart.:63 C 145. 8 alfo de Ra h ad Theo bhil irelidn: g,.1. i Polyc. l3. tita Vualfiidus Strabo,.26. Burch, lgt,.3.[vo pari...1p8 k al. aut aliter gerant. S4 9 ita agua,

De Feriis Ecclefia scis, Quadragefimas 12 03 Pafihate imaginibus: i& FTinitate. aÀ xiculum ingruerit, gentiles ad fidem venientes quocun- que loco, vel momento, ubicunque evenerit, five in flu- mine, ſive in mari, ſive in fontibus tantùm Chriſtianæ confeſſione credulitatis clarificatà à baptizentur. Ipſis quoque, quodin baptifmo polliciti funt, fummoperè eft attendendum, ne infideles, ſed fideles inveniantur. Ipſi verò, qui infidelitatis notà aſperguntur, infames effi- ciuntur,& inter fideles miniixe reputantur. Hæc verò ſtatuta nullà debent improbitate convelli, nullà novi- tate mutari: quia alia eſt ratio cauſarum ſecularium, alia divinarum. C XI ¶ De eodem. Item ex Concil. Carthaginenſi IV. b.c. Aſchæ ſolennitas uno die& tempore celebranda eft. C. XXIV. ꝙ Dies Paſcha, Concilii 1 for- matarum fabfèriptione omnibus intimetur. Tem ex Concilio Carthaginenſi V. c. prn: c, ut dies venerabilis Pafchæ formatarum fub- ſcriptione omnibus intimetur: dies verò Concilii xi. Cal. 2. Novembris ſervetur. Scribendum eſt etiam ad ſingulatum qua rumcunque provinciarum vrimates, ut quandocunque apud ſe Concilium congregant, iſtum diem non impediant. t Q Concilii] malguotvetufisest, aprefjo hac esh hujus ca; teu Concil 3; um in ini Afiscani, diem Paſchæ& diem Concilii clii, F i+ N r; Graco cap. b. aea TE TUD“MEGY TS M m in codice canonum) Septembris C. XXV.@ mint 4 faerint, fi nun ? tur Item ex Concilio Bracharenfi II. c. 9. P Lacuit, ut poſtquam omnia in Concilio Sacerdotum à fuerint ordinata, illud omnimodis obſervetur, ut ſuperventurum 4 ipſius anni Paſcha quoto Calendarum die, vel quotå lunå debeat fufcipi, à metropolitano Epi- ſcopo intimetur e y liquus ſia adve viculo ſu tantes, unuſquiſque in nente Natalis Domini die aſta Lvangelicam lectionem annuntient. nte populo po t C. XXVI.@ Per orbem univerfum uno die. O unotempore Pafihacele- bretar, Tem ex Contilio:elatenfi I, gaod confirma- vit Papa Sylveffer,sap.i z dbfervatione f Pafchæ Domini ſtatuimus, ut uno & tempore per o m orbem obſervetur:& Fuxta conſuetudinem literæ ę ad omnes dirigantur. C. XXVII g De imaginibus Sand Kra non vrolandis. ltem Gregorius Scuero Epiſcopo Maſfſelienſi,| li.9 epzj latum/ ad nos fuerat, qudòd inconſidetato zelo ſuccenſus, Sanctorum imagines ſub hac quafi uſatione, ne adorari debuiſſent, conft egeris. Et dem, quia eas adorari vetuiſſes, omninò 1 udavimus: fregiſſe verò repr dimus. Dic, fratet, à quo factum Sacerdote aliquando auditume ft, quod feci en iti? Si 1 non — a al elarıfi 3 Q al ſuperventurl. e al nun- + Wetur. f Ivop.g cap. 19. g diteras ad omnes tu dirigas. eapo cf indt, orig. k Anf..13. c45. Burch.3..jd. ivo p3 CA2, Pannorm. c Hb, 2, çap. ső, Í š Auod cæteri Epifcopi, vel Clerus re-| reli&us eft gratiæ. Grace incanone fexta Synodi es, 0585 b,& n Afiicano, c. gô.& Aurafiaco,| fe,& in cæœlumafcendiffe; fed tantummodò Filium: nee 1 Decreti'ertia Pars. 1204 ; âliud, vel illud re non debmit revocare, ne defpeclis aliis fratribus, folum te fanétum effe crederes,& ſapien- tem. Aliud eſt enim picturam adorare: aliud per pictu. ræ hiftoriam, quid ſit adorandum, addiſcere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis præſtat pictura ceti en- tibus: quia in ipſa etiam ignorantes vident, quid ſequi debeant: in ipſa legunt, qui literas neſcium. Unde& præcipuè gentibus pro lectione pictura eſt. 1 Si non] Hae ufque. ad verfi Aliud. funt addita ee nali, C. XXVIII. g Imagines Sanflorura me moria ſüunt,& recordatio prates ritorum. Kemin feptima a Synodo, allone ó Enerabilesimagines Chriftiani non Dto neque ferviunt cis, ut Diis, neque fpem fal nunt in cis, neque ab eis expectant futurum judiciu ad memoriam& recordationem pri mitivorum venet tur eas,& adorant, ſed non ſerviunt eis cultu diyinomec alicui creaturæ. C. XXIX. Ires Hadrianus Papa b Tharafio Patriare cha, in alione 2. ejuj ma Synodi. 13- Extam c fanĝam Synodum recipio cumomnibus ps h? canonibus fuis, in quibus dicitur: In quibus æ pi- cturis ſanctarum imaginum agnus præcurſoris digito oſtenſus depingitur, qui in figuram gratiz r tranfit,ve- rum nobis per legem Moyſi demonſtrans agnum, jeum Chritum Dominum norum Antiquis ergò figuris |& umbris, ad veritatis præfigurationem fante Ecdelie traditis, vale” z dicentes, gratiam& veritatem præferie mus,& fic plenitudinem legis recipimus. Verum igitut agnum Dominum noftrum Jefum Chriftum fecundum imaginem humanam amodo etiam in imaginibus pro veteri agno depingi jubemus. G De fèxta Synodo,& canonibus ipfius notatum est fup, t fexta Synodus. I4 Gratiæ tranfit;] Eꝛt in epiſtola Hadriani,& apud Ivo. nem pg..122, legitur, in typum gratiz aflumptus eft, Apud i eundem Tomem, c. 126. ex Hadriano ad Carolum, in fignum ri TUTO TAEA Yn rtis year: id™, qui in typum gratiz aſſumptus eſt. Sed ob glaſſam non eſt mutatum. 2 Q Vale dicentes,] Sic Ivo. In epiſtola Hadriani eff, AL fufcipientes, Gracè, zatuaračópoi. C. XXX. Ç De fide Trinitatis unitatis inxiolabiliter ſervanda. Item Auguſtinus lib.u. de Tinitate,.. 14 Mnes e, quos legere potui, qui ante me ſcripſe· : l; ps runt de Trinitate, quæ Deus eft, divinorum i1 brorum veterum& novorum catholici trađtatores, hoc intenderunt ſecundum ſcripturas docere, quòd Pater, & Filius,& Spiritus Sanctus unius ejuſdemque ſubſtan- tiæ inſeparabili jualitate divinam infinuent unitatem: ideoque non funt tres Dii, fed unus Deus, quamvis Pater Filium genuetit,& ideò Filius non Git, qui Pater eft, Fi- liusģue à Patre fit genitus,& ideò non fit Pater qui Fiz lius eſt, Spiritusque Sanctus nec Pater ſit, nec Filius, ſed tântùm Patris& Filii Spiritus, Patri& Filio etiam iplè cogqualis,& ad Trinitatis pertinens unitatem:non tamen eañdem Trinitatem natam de Maria Virgine,& fub Pon- tio Pilato cruci fiʒam& ſepultam tertiã die reſurrexiſ- ——-— aà al. ſexta. b In epiß. Hadrian. ad Carolum,.35 fipr. lifa6. c Juo p4.-122.Q 126. d al. quibufdam vera leio 16. In. cba. e Iuo p. ic.a. Pam...cꝙ. candem

iie 1205 De Confecratione, Diftinã&io IV. Peti. 1206 eindem Trinitatem deſcendiſſe à in ſpecie columbæ fuper Jelum baptizatum: aut die$ Pentecostes poft aſeenſionem Domini ſonitu facto de cœlo, quaſi fertetur flatusvehemens,& linguis divifis, velut ignis ſediſſe ſu- per unumquenq; eorum: ſed tantummodò SpiritumSan- @um: nec eandem Trinitatem dixiffe de cœlo:,c[Tu es flias mems.) Sivé càm: baptizatus eft à Joanne, five in monte, quando cum illo erant tres diſcipuli, aut quan- x dicens, 4[Et dlariicai,.& irerum clarifi.- antummodò omis vocem fuiffe ad filium am: quamvis Pater, Filius,& Spiritus San&tus, ficut inſeparabiles ſunt, ita inſeparabiliter operentur. DISTINCTIO IWW. acramento viſibili,& fide inviſti- Jaluatur. per Joannem. ſlarium e eſt viſibile ſacramentum aquæ ad ablutionem vifibilis corporis:{icut ne- ceſſaria eſt doctrina inviſibilis fidei ad ſan- tionem inviſibilis animæ. Idem. ¶ Renaſcitur f viſibili ſacramento,[& fpiritu} invi- v ut ſymbolum baptiſmĩ viſibilitex accipi- ſpiritalem intellectum ipfius ſ fymboli perficiat g- Vel ſex agua] viſibili& Spiritu] i ſanclo. CIl gin M ſinate conclapiſcontia eætin- guiura n obja. Idemin.z. de peccatorum meritis G remif. ſeu d le baj fino par vulorum, c. 39. pE baptiſmum Chriſti id agitur, ut evacuetur caro peccati. Evacuatur autem, non utin ipfa vivente car- ne concupifeentia confperfa& innata repentè abfuma- tur,& non fit: fed ne obfit mortuo, qug oberat nato, Nam fi poft baptifmum vixerit, RS ad ætatem capacem præcepti bervenire! potuerit, ibi habet, cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo fup fi non in vacuum gratiam ejus ſuſceperit, ſi reprobatus eſſe noluerit. Nam nec grandibus hec praſtatur inbaptiſmo, niſi fortè miracu- lo ineffabili omnipotentifimi creatoris, ut lex peccati, quæ ineft in membris„repugnans legi mêntis, penitùs extinguatur,& non ſit: ſed, ut quicquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum-fuerit„cùm eidem concupi- ſcentiæ ſubjectà mente ſerviret, totum aboleatur,& ve- lut factum non fuerit, hab tur. G Refliitutun esf caput hoc fha integritati, ut melius B. Atu- ente eulea perciheretur. Neaue enim C. III. 9 Qui ex tur, cum oréginal neg fine baj ptij vatur. Idem ad Petrum Diaconum, c26. Irmiſſimè h̊ tene,& nullatenùs ia oaen ho- minem, qui per conen ati viri& muli pitur, cum peccato originali nafti, impie mortigue fubjetum:& ob hoc na de qua dicit Apoſtolus: ¶ Eramus enim C nos naturä fin ire, figit G. iat.) A qua ira nullus liberatur, nifi per fidem mediatoris Dei& hominum hominis Jefu Chrifti. Iem c. 27. Firmiſſimè k tene,& nullatenùs dubites, non ſolum homines jam ratione utentes, ve rum etiam parvulos, qui ſive in uteris matrum vivere incipiunt,& ibi moriuntur: five ùm de matzibus na gfi lojja tnp: ebat. coni zpi- eris conci- ti ſubditum, rã iræ filium naſci, modari. nomine Patris,& Filii,& Spiritûs Sancti, de hoc feculo tranſeunt, ſempiterno a igne puniendos; quia etfi pro- Priæ actionis peccatum nullum habuerunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione& na tivitate traxerunt. C. IV. De eodem. Lem Joanes Chryſoſtomus. é No c pote quis grtam vitæ coleſtis accipere, nifi priùs purgatus{fuerit ab omni forde peccati per pænitentig confeffionem, per donumbaptiimi faluta- tis Domini& Salvatoris noftri Jefu Chriſti, qui eſt benc dictus in ſecula ſeculorum. C. V. ꝙ Sicut nunc in baptiſinate, ità olim in cir- cumciſione remittebæntur peccata. Lem Gregorius en Moralibus, lil..2, Uod d autem apud nos valet aqua baptiſmatis. hoc egit apud veteres, vel pro parvulis ſola fides, vel pro majoribus virtus facrificii, vel pro his, quide A- brallæ ſtirpe prodierunt, myſterium circumciſionis C. VI- 9g Originale peccatum nunc inbaæ ptifnate,oks in circumciſionè re- muttebatur. Tren Auguftinus ad Valerium contra Ilia- nam, de nuptiis, i concupiſcentia, hb. 2 cap. Ti. e quo imĝituta eft circumcifio in populo Dei Eod erat tunc ſignaculum juſtitiæ fidei) ad Gigni- ficationem F purgationis valebat parvulis originalis, veterisque peceati: ficut& baptiſinus ex illo valere pit ad innovationem hominis, ex quo eſt inſtitutus. C. VII. J Par vulis in baptiſimate ferm- tium prodest fides, Idem de libero arbitrio, Lib..c. 23. p g perfcrutari homines folent, facramentum ba- ptiſmi Chrifti quid parvulis profit: cùm eo. accepto plerunque moriùntur, priufquam ex co quicquam co- gnoſcere potuerunt. Qua in re ſatis piè. recteque credi E prodeſſe parvulo fides corum, y à quibus confeeran- dus offertur. Et hoc-Ecclefiæ commendat faluberrtima auctoritas yut exco daii fentiat, quid fibi profit fides fua quando in aliorum quoque beneficio t, qui pro- priam nondum habent poteftatem,commoda fit. 190 Beneficio,] Eadem lectis eſt apud Iuonem normia,& in originali admarginem. Tn textu autem est, be- neficium, qui propriam non habent, poteſt aliena com- n Pan. VIIL g Per pdem é baptifina jufis- ficam ur a peccatis. klem de ba ulorum,#0, E ”! ius Dei carnem peccati r fuftepit,& pænam fine culpa, utin carne peccati& culpa folveretur& pæ- na. Per fidem ergò,& ba ptifmum ejus à peccato homo per jultificationem,& à morte liberatur per reſurrecti nem.€ Parvuli h etiam baptizati inter putantur per ſacramenti virtutem,& offerentium reſpon- ſionem. zerò non funt baptizati, inter non creden- tes judicantus ex Evangelio Joannis:[Nif i quis renaa tus fuerit ex gnum Dei.] g Caput hoc F fumma verborum B. Auguftini in loci indis catis, agua Q Spiritu Santo, non potest introire in rea — ti, fine ſacramento ſancli baptiſmatis, quod datur in a Mar.i b Af.2. c Marca slfja ord.inèsz. Ioan. Nf quis, F inead g al. percipiat. h Ym. 3.& iute n oper tap, 26.6 27. Pannorm, lib.tap..g, i it e difini g ig Ex eni Ter par 1 hefa k Sen- a Ignis aterni f PA orig. b fortè hromatius. c Sententiarum ꝙ. deſtindt. 12. Supra, de pæn. diflinG..c. non potest, d Ivo par. 1. cap. 49. Pannorm. lib, x cap. 10.€ Tuo partetosap so. Pannorm, lb, ucap.11. f al fanđifi ationem] Grat. g Alger. lib.. cap. 3. Iuo part. 3. c. 20. Pamorm. l 4. c0 h C33 å lang Qg 2

Decreti Tertia 4— De Faptiſmo. arnem peccati} 4p nius& rectius. Dominus auter non peccatum tranſtulit, jke i tantùm tranf n t tmo rtem, ut eflet in fin carnis peccati} ndein c E`, culpa ſolvereti Aulnum Z nem pecca plebes Ani & 8z apud. nos,& apud omnes Eceleſias Dominicum S* pecialiter Paſcha defendat cum ſua Pentecoſte. C. XIIL 9 De eodem. Lem Leo Papa univerfis Epifèopis per Siciliam con ſtitutis, epiſt.&. cig D pia a tempora, ideft, Pafcha& Pentecofte adb. | ) an< jum A Romano Ponti fic e leg timè funt prs p am anifeſtiſſimè pa tet, baptizandis in Ec electis ha duo 3, de quibus locuti fumus, git dilectionem veſtram monemus, ut nullos nuic obſervantiæ miſceatis. ujus n ue ad verf: Unde q 1 qr e alden 10 lä Sed in codice canon aa hoc capu r refertur in Concilio Magu? i rein prediétis te juihħamento d eME atio) r hunc fon ptifina celebretur, tam tem tranfit, non moritur i fanat, fed aqua fanat, quæ habet ekt elementum, aliud pee a operatio. Am 1a opus eſt: N on ſanat aqua s 1p j. iie virtutem, morte crucifixi,& in reſurtectione ex ao a baptiſ mı novam creaturam m condis veteri: ut in renafcentibus& mors Chr & vita, dicente B. Ap lo Paulo: d TA t: fumus in Chrifto Iefu,ın m Idem żn eadem epift iltt entm fumus cum tho per ba la fi it Chriflus a mortuus per ifter gentiur v adcom- itisd ſputa vit:utap- ptandis ium dier quo per ſimilit idinet am imitatu l rgant inftar 1 sdo ↄcæt cele quam ipfe eger erio videretur is ms r fpe- tionem plurimum : pofteaquam (in quibus omnes regeneratio- Te: Additur fanè dvVentu Spit s fefti pen- ta a pe rti ineant, i refurreĝ ne Domini it g pane gA auxilian- qui buslibe t m dono Spi- € Hoc autem P fed ex Apo- t Rale fat pa neo nah mus e. l tum Ap 0 Petrum, gvi in edentium numerum promit fus a a SIRA 197. Pann...17. b řvo Ei d Romé. e alad inftar. ù conſecrata. h vitii] orig. 1 a Spiritůs

U 89 Spiritus Sancti replevit adventus, tłcium millium popu- compunéti funt corde, É dixer pofolos: Quid faciemus Vir: fat nitentiam, ingust, agite, O bapts? 4 s) } iem b peccatorum,€r accipietis do- Petrus verdad illos, pæ- ify Veſt mine Iefù C num Spiritus Sanéft. }{ii L 1§ Invitat,] Two habet, invitans. Sed in originai est: in- tos, defiderii,&c. C. XIV. T De codem. Item ¿n eadem epiftola,.6. I quis autem c Epiphaniæ feſtivitatem(quæ in fuo| Sordine debito honore veneranda eft) ob hoc exifti- ium habere baptifmatis, quia hoc quidam mat priv utant, ti Joa òd in eadem die Dominus ad baptifmum fan- s. accefferit,fciat illius baptifmi aliam gra- H Amg guinibuis, nec ex vo- Des nati ſunt.] Do- a neg m nullius indigens ren rensremedium renafcendi, fic volnitbaptizari, quomodo 1e pro fe-emundationis of- yoluïtcircumeidi, hoftiamá li zait) fieret& fub lege, quam f non venerat foly dad| j j | i ferri, ut qui factus erat ex muliere(ſicut e Apoſto implere,& implendo finire: ſicut B. Apoſtolus prædi- cat, dicens[Finis autem legis Chriſtus ad ſuſtittam ommi cre- denti.) Baptifmi autem fui in fe condidit ſacramentum, quia in omnibus primatum tenens, ſe docuit eſſe princi- pium:& tunc regenerationis potentiam ſanxit, quan- do de latere ipſius profluxerunt ſanguis redemptionis, & aqua baptiſmatis. C. XV. ꝙ In ſolennitate Paſchali& Pente- coſtes catecſumeni bapti den- tur. Iremex Concilio Gerundenſi, cap, 4. Ecatechumenis b baptizandis id ſtatutum eſt, ut in Pafchæ folennitate, vel, Pentecoftes; quantò majo- ris celebritatis major celebritas eſt, tantò magis ad bapti- zandum veniant: cæteris ſolennitatibus infirmi tantum- modò debeant baptizari; quibus quocunque tempore convenit baptiſmum non negari. G Refitutum caput est ex: Juo.originali. C. XVI. g Necefitate cogente quolibet tempore baptizare licet. Item Leo Papa ,ebifl, g. cap: 6. g! i qui neceſſitate mortis, ægritudinis, obſidionis, perſecutionis,& naufragii urgentur, omni tempore debent baptizari. G Apud B. Leonem Sententia hujus capitis: postc. duo tempora.& antec, fi quis autem. fùp. ead. C. XVIL Ẹ Nifi necefrtate cogente inter Pafiha C Pentecofem nullus baptizare pre- ſumat. Kem Gelafius Papa Clero k dr Plebs Ta- rent, Enerabilis Z baptifmi facramentum non niſi in fe- ſtivitate Paſchali& Pentecoſtes tradere præſumat Epiſcopus: exceptis iis, quibus urgente mortis pericu- lo talibus oportet, ne in æternum pereant, remediis lubveniri. De Conſecratione, Diſtinct. IV. lum ſuà prædicatione converſum lavacro baptiſmatis citat Iuo(quamvis é Gelafii efè potuerit) confecravit:Quod ſancta Scriptura, quæ 4 Apoſtolorum ¶ cienſi, unde Burchardus, les aĝus continet, fideli hiſtorià docet, dicens: ¶ Hlis audilis f abud Iuonem,.202. In capite autem 67, ef, Generalis, ér it ad Petrum grad reliquos A-| margine, Venerabilis. Roo b fibi quifpiam paffim quòcung; te! ps umat. a Afor.2. b alrenedium.€ Ivo...47. Pannorm. Lr. capis. d Joan 1. e Roman.to. f Matths. g Roman.to: h Ivo.t. cap.bo. P rmil.t c20, À, Burch. l 4. cap.2. Ivo .t. c. 197. Pannorm....19. k Inepift. Gregoris IL clero plebi Thuringie. ér in Concil. Vaormactenſi, cap. 1. L Bureh. l. A. cap.. Ivo pai cap.0. O 202, Pannan,.l. cap. al. De Baptifmo. P 1210 noia; unde Vuoria- i. itemq⸗ Ra: lero{o plebi Thr C Ia Epiftola Gregorii fecundi Ú in onc žur, Sacrofanéti bapti{ C. XVIII. Q De edem, Idem Gelaſius à epiſtold ad Epifèof eap.t2. re nullam credat inefle fiduciam, præter Pafchale fè terclufit invitos, aut quibuslibet neceffitatibus impedi-| ftum,& Pentecoftes venerabile facramentum: excepto duntaxat graviſſimi langtioris incurſu, in quo verendum eſt, ne morbi creſcente periculo, ſine remedio ſalutar fortaflis ægrotans exitio præventus abſcedat. C. XIX. 9 Non niſt Sacerdos baptixare præ- ſumat. Item Iſidorus deofficiis,l.2, c2. Onſtat c baptiſma folis Sacerdotibus effe tractan dum: ejusque myfterium nec ipfis Diaconis exple z aliam fuiffe rationem: nec ad eandem perti-| re eft licitum, abfque Epifcopo, vel Presbytero: nifi, his procul abſentibus, ultima languoris neceſſitas cogat Quod& Laicis fidelibus plerunque permitti piam fine remedio falutari de feculo evocetur, Kem Gea aiflione peccati, nec quæ- laſſus Papa. Diaconos d quoque propriam,&c. ut Jupiàin trattati ordinandorum, ubi de reverentsa Diaconorym era ga Sacerdotes agitur. C. XX.€ Non prafumat muler bapti- Rare. Rem ex Concilio Carthaginenfi I V..99.& 700. ME e, quamvis docta,& ſancta, viros in con- s ventu docere, vel aliquos baptizare non præ- Nifi necefitate cogente, Vnde“Urbanus Papa II.[fuper quibus conſuluit,&.] ut fupr. in tratatu conjugii; ubi de compatribus agitur. C. XXI. Q Eriam Laicinecefstate cogente ba- piizare poffunt. Irem Auguftinus ad Fortunatum. N f neceffitate, cùm Epifcopi; aut Presbyteri aut qui- libet miniftrorum non inveniuntur,& urget pericu- lumejus, qui petit, ne fine ifto facramento hanc vitam finiat, etiam Laicos folere dare facramentum, quod ace ceperunt, folemus audire. C. XXI. De eodem. Item en decreto Martini g Fapæ III. Uicunque 5 Presbyter in provincia propria, velin alia, vel ubicunque inventus fuerit, commendatum fibi infirmum baptizare nolúerit, vel pro intentione iti- neris, vel de alia aliqua excuſatione i,& ſic fine ba- if itur, deponatur. ptiſmo mori C. XXIII. Non rei à pagano miniſtratur. Ttem Iſidorus. Omanus k Pontifex non hominem judicat, quiba- ptizat, fed Spiritum Dei ſubminiſtrare gratiam ba- ptiſmi, licet paganus fit, qui baptizat. G Déhoccapite ditumest fap. 1q 1f quis perignorantiã, CE XIV: G Decodem. Item Nicolaus ad confùlta Bulgarorum, cap. 104. Aen Judæo 1 nefcitis, utrùm Chriſtiano, an pagano, multos in patria veftra baptizatos afferi- ratur baptifina, quod a Cunc Pariſicin. b Anflg:c112.Burchl....Ivop. 1. c,199. c Sent.:difl.6. Ivo.-:67. Pann...23. d Cußb. diſt p. Dia- conos propriam.€ ùp difi.25. mulier. Sent. 4. difi. 6. Burch, L8, .83: Ivo...65 Pan. L1..25. 30-93 fuper quibus. f Ivo...19t, Pann....25. g al Martiniant. h Pol....10 Anf lgesg Bur.lig..p7-Fuop.tc.241. i alocafione. k.91. fi quis per ignorantiam, Cap ds.p, Sent. Afls. Alger. lac, 1 Sn ga difia c. ö.

ka a nis aY í 1211 Decreti Tertia Pars. e e tis,& quid de iis fit agendum conſulitis. Hi profectò, fiin nomine fanđ&tæ Trinitatis, vel tantùm in Chrifti no- mine, ſicut in actibus a4 Apoftolorum legimus, baptiza- ti funt(unum quippe idemģ; eft, ut fanétus exponit Am- brofius 4) conftat cos non eſſe denuò baptizandos. I4 Jüdzo] Apud Algerum est, ut audio. Veram in originali post hoc caput ſequuntur verba hac, ſed primùm, utrùm Chriſtianus, an paganus ipſe Judæus extiterit, vel fi poftmodùm factus fuerit Chriſtianus, inveſtigan- dum et. C: XXV.@ Sicutper bonum, tta per malum mi- nifirum aque baptifina minis ſtratur. Iem Auguſtinus contra um Gramma- alio n iorem datur, 1i etiam per malum datur, quan- do r:& ideò per miniftro res Dei munus æquale eſt, quia non illorum, ſed ejus eſt. C. XXVI. Nen merita miniſtrorum, ſed vir. tus Chrifli in bapt Idem fuper Ioanne non c eſt nullo mo ca 1p. 7 Poe d taliseft, qual te datur, non qua Ai eſt ille, per cujus min i tur. Irem ibidem. Quid noverat Joannes Baptifta? Dominum. Quid non noverat? poteftatem Dominici ba- ptifmi in nullum hominem à Domino tranſituram, ſed minifterium planè tranfiturum: poteftatem à Domino in neminem miniſtrorum, mini ift erium& in bonos,& in malos. Non exl orreat colur t mus omne iniſtrare; i in F catl ſter meus, d pea} Irem ir & omnes dicimus miniſtros. Sint miniſtr luerint,&c quinto hi nernde collectæ. Sun a k Oun autem parte Idem ż Um b bapt cielix, Vej tc m t ut pal ea, 1 1d, quo c pter rerai ros rantia Ec- e sn nomine j antte Trinitati mini- firatur. S Idem de Ecclefiaftici I qui apud Z illos hgreti baptizati fünt, qui in a v 2. € Tuv˙ 1. c. 1c ſanctæ Trinitatis confeffione baptizant,& veniunt ad nos, recipiantur quidem ut baptizati, ne ſanctæ Trini- tatis ĩnvocatio, vel confeſſio annulletur: ſed doceantut integrè,& inſtruantur, quo ſenſu ſanctæ Trinitatismy- ſterium i in Ecclefia teneatur:& fi confentiunte redere, vel acquieſcunt confiteri, purgati jam fidei integritate confirmentur manũs impoſi itione. vel 4 hebetes, q er manũs in pofi nůs impoſitio myfteriisad m 1541 quem d ii, fiopo. trinam non capiant, a morem b I n chrifmate communica ac cramenti poe 1 fia non baptizati funt. Ipfa Ideo cùm reverſi fuerint, a Pelagius Papa, Gaude 1212 Siverò parvi qui extra Eccl heeii es ingu n. ritum non hab ſia,&c. c 2 B. Pauli C. XXI ne Domini rizAti pro- bantur. A ptio Epi- ç e reverà hi de hæreticis, quiin locis tug lilectioni Sin 5 vicinis f commorari g dicuntur, folurhs nodò fe b in nomine Domini bapti izatos fuifle forfan ce nfite cujuſquam dubit ationis ambiguo eos ad catholicam in ſanctæ Frinitatis nomine bapt lectionem tuam eorum, gui converti mb ſſione claruerit, quòd in nomi- ati, folå re > fidei muturabis: ut tali 1 Cr, Ql P mani ſimulatio a, quæ putatur Ec mfia,€ Veruntamen, fi quis fortè me m rerum quæſtio ver S 2, quorum fententiam fequi mallem, m, quid ipfe fentirem, fi eo modo affe- ftitutum,ubi tali c oraeRHDuS m ırgeret,ut dic dem venientes apud ui datur, fe tå co! à didicit, T cum fimulatione, an ùm fallens, ficut ſia: an jocans, ve neu riti qu 1 nonacc rum nihil interfit, que ne 1t tur, izabis econciliationis it m quo d Evan e jea- pit quemad: 9 animo in Eccle elut in Mimo 1. Concilio con- iretur, non prg- b nia ad. al nomen} orig. c Se .}. quaft. 66 d: Eal h Hiftd edd. mulii ſunt. tent.g. dif. Ir c28. d al.quam. e Io part. 1. c. 101. Pann, deflinatis vicinis| Tuo. j partt i Sent, g. lifl. és ctus

t 2 De Conſecratione, Diſtinct. IV. ĉus effem quo cram, cùm if dubitarem habere cos quibuſcunque illud verbis Evar ſua fimulatione, D i cum s confecratum fine eaccepiffent.: quan- m non prodeffet, fi chari- tur Eccleſiæ. ¶Si a s transi feram, charita- 17E ent quie m 3, inguit, fió n non habeam, nihil- fum: j ſtatutis non dubito i Juanquar iunt,- yV letat ibi p negue ille,qui ibi acciperet, ita crederet, 1& joculariter ageretur, et boptiſmus, qui ſic daretus, di- uius rcVelationis oraculum, con- i penſis ſupplici devotione gemitibus ım eſſe cenſerem: ita ſanè, ut poft me dictu- s, Íi jam exploratum& cognitum af- utin M Mimo.] Hic ap B. Auguflinum,& Iuo- nÉ nt intereta» 4 gug ad ſequentia Percipienda opere aris. Quod a reiteratur baptiſin- ar quodin inttatis ab hæretici⸗ tëm 4b..contra Don atifias,.t. ş D ER.impiè facere qui rebaptizare p conantur orbisunitatem,& nosia facere, qui fa re necin ipfo fchifmate aude- in eoctiam no- runt, inquo à mentum e p ur:& ſlacramen- et, quro. dinatur.Sicut eri ramentum bunitate re- amittit. Nulli t Amalis, jue perma- yem non po- in co dutem à dimi ſſa ſunt ei pec- 10d vo lunt: utrum- erint, quo- t fitum, rum? Si m fuam denuò ba- dicare ementiſſimum eſt di- cere, fateantur v fti baptizari poffe a dictarem, nequaquam reconciliatus unitati, ſactilegio diſſenſio: ptiſmum, qui ubicunque,& à ſ ejus peccata tenebantur,& dimitti non ſineba laciter id accipiant, in Eccleſia] gratiâ fpirityali ad vitam ı putatur effe Ecclefia, abeis, in| quòd eos putant hoc remedio temporalem retinere, V Čtlodie mecum eris in para idem B. Cy fuorum: nec quia credidit, pafi q 3 credidit. Quantum-itaque valeatetiam fine v cramento baptiſmi, quod ait Apoſtolus: C, XXXIIL ꝙ Valt a baptifina eifi non ed ſide par vuli Merun- tut. iflola 23. ad Bonifacium. EN Idem żin cut jam præteritis| 6 On.a illud temoveat, quòd quidam non eå fide los haberebapti- į ps& N ad baptifmum percipiendum parvulos ferunt, ut generentur æternam: fed id accipitur: de quibusdi&umeft,[Ex| recipere fanitatem. Non enim proptereà illi non rege .] Ubi autem neque focietas-ulla effet| nerantur, quia non abi iĝishåc intentione offeruntur. C. XXXIV. Q Effufio fanguinis implet vicam baptifini, Item de unico baptiſimo contra Donatiſtas, lib.&. cab.22. do implere paſſionem, Aptiſmi 4 vicem aliqua de latrone illo, cui non baptizato ditum eft ,] non leve documentum rianus 4 aflur mit. Quod etiam atq nomine Chrifi id, quod ex b baptil{mo deerat, poffe .| plere, fedetiam fidem, converſionemque ecordis, ſi for- tè ad celebrandum myſterium baptiſmi in anguſtiis tem- porum ſuccurri non poteſt. Neque c enim latro ille pro omine Chrifti crucifixus eft, fed pro FER facinorum seft fed dum bili fa '(Corde credia ur ad jufistiam„ore autem confi fiio fit ad falme] in illo latrone declaratum eft. Sed tunc impletur iuvifibili- ter, cùm myfterium baptifmi non contemptus religio- nis, ſed articulus neceſſitatis excludit.& snfra, cap. 24. ¶ Et ſicut ę in illo latrone, quod ex baptiſmi ſacramen- to defuerat, complevit omnipotentis benignitas, quia non ſuperbia, vel contemptu, ſed neceſſitate defuerat, fic in infantibus h, qui baptizati moriuntur, eadem gratia omnipotentis implere credenda eft, quod non ex impia voluntate, fedex ætatis indigentia, nec corde cre- dere ad juſtitiam poſſunt, nec ore confiteri.ad falutem. Ideò cùmalii pro eis refpondent,utimpleatur erga eos celebratio ſacramenti, valet utique ad eorum conſecra- tionem, quia ipſi ceſpondere non poſſunt. Irem contra In- lianum Pelagianum, lib. o. cap. æ. ¶ Alienum quippe opus eft, cùm credit per alterum, ficut alienum opus fuit, cùm peccavit in altero. Item æod. lab.&. contra Donatiſtas, cap. 23. ¶ Sicut autem in latrone, quia per neceſſitatem corpo- raliter baptiſmus defuit, perfecta ſalus eft, quia per pie- tatem fpiritualiter affuit: fic& ùm ipſa præſſo eſt, ſi per neceſſitatem deſit, quod latroni affuit, perficitur f{aa lus. Quọd traditum tenet univerfitas Eccleſiæ, m par- vuli infantes baptizantur, qui certè nondum poſſunt cor- de credere ad juſtitiam.& ore confiteri ad ſalutem, quod latro potuit, quinetiam flendo,& vagiendo, cùm in eis myſterium celeb ratur, myſticis ipfis vocibus obftre punt⸗ & tamen nullus Chriſtianorum dixerit eos inaniter ba- ptizari. Ilem c. 2ß.$] Quibus 1 rebus omnibus oftendi- tur, aliud effe facramentum baptiſmi, aliud converſionem cordis: fed falutem hominis ex utroq; compleri. Nec fi hominem,& tamen cor ejus in-malitia, yel fz perfeverans petcatonim abolitionem non finere fieri: atque ita intelligant in communionibus ab Eccleſia ſepa ratis poſſe homĩnes baptizari, ubi Chrifti baptifmus eå dem facramenti celebratione datur,& apea::q men tunc profitadremiffionem peccatorum, ùm q b 4an.© neouid]) S7, faits g à 1Oriath.13 € Pannorm. lsb, unumeorum defuerit, ideò putare debemus confequens effe,ut& alterum defit:quia& illud fineifto poteft effein infante:& hoc fine illo potuit effe in latrone,complente Deo, ſive in illo, ſive in iſto, quia nõ ex volũtate defuiſſet: ——— à al. Nec. infrd edd. quæriſ. 42g. Sent.&. diſt. b. Pamm:.t. cab. gr. Pelyc...tit 30. Ivo..cap.171. b Sentog.dift.g. Ivo p1.:177» Pann. lib...109.© Luo.z3.. d Ad Iubajanum. e alcon- fefionemg. F- Romao g Vide lib. æ. retract. cas. h Infrà 8 h al. Jugſque. eád. cm pro parvuikh, QI 4

1215 Decreti Tertia Pars. 1216 cùm veròex voluntate alterum horum defuerit,reatuho-| plentur. Baptizandus confitetur fidem fuam coram Sa. minem involvi, Et baptifmus quidem poteft ineffe,| cerdore,& interrogatus refpondet.. Hoc& Martyr co- ubi converfio cordis defuerit. Converfio autem cor-| ram perfecutore facit, qui& confitetur fidem fuam,& dis poteſt quidem ineſſe non percepto baptiſmo, ſed con interrogatus reſpondet. ille poſt confeſſionem vel aſper- tempto baptiſmo non poteſt. Neque enimullo modo| gitur aquå, vel intingitur. Et hic vel afpergitur fangui dicenda eft converfio cordis ad Deum, cùm Dei facra-| ne, vel contingitur igne. Ille manůs impofitione Pon mentum contemnitur.| ficis accipit Spiritum Santum: hic habitaculum efficis 1Quibus rebus] His verbis apud B. Auguſtinum ante-| tur Spiritůs San&ti, dum non eft ipfe, qui loquitur, fed edunt ea, gua leguntur Ẹ. eäd. cùm pro parvulis.| Spiritus Patris,qui loquitur in illo. Ille comm C XIXY. a Nla ia loinie chariſt iæ in commemorationem mortis Domini:hicipfi s guta in Bar r Chrifto commoritur. Ille confitetur ſe mundi actibus renunciaturum: hic ipfi renunciat vitæ. Iili peccata Idem contra Tulianum, lib...6.| omnia remittuntur: iniftoextin 8¹ quicquidas in homine eft, quando bapti rt, ba- f 1 Excepto] Emendatum est ex orin i ptizari& ſancti ictutus es,& ipſa ¶ Anted legebatur excepto duntaxat, nifi mart in illo baptiz æ in inteſtinis& veſica ſacramentum. ſunt per digeſ enda: dicturus es, C. XXXVIII. gN baptizari& f s utero con| cujus formam conftat integr ſtitutum, ſi y gravidam| latam neceſſite& ic ap am non debere, qui| Irem Leo Papajepy r na zari& ſan ctif p ſciunt, s baptizavere, ſ ire profitentur; quolibet modo formam bap \cceperint, rebaptizandi non funt: fed per ı impofitionem invocatå virtute Spiritù Sancti, quam- oddatum eft| ab hæreticis accipere non potuerunt catholiciscop 8 JI, dequib sH ia cujus fidei neſe gnir tur Item ad Fortunatum C aim b eft baptifma per ſeipſu in nomine Patris,& Filii S} i ¿ita utin| di funt. eodem facramento fit etiam auctoritas traditionis per C. XXXIX. O Etpa Dominum noſtrum ad Apoſtolos, per illos autem ad&gue i Epifcopos,& alios Sacerdotes, veletiam Laicos Chriftia- f Irem Auguftinus nos ab eadem origine& ftirpe venientes.& infia| i Nam ci oria narratur, omne iaudiunt, um 8 Daptı e per mini: aliud bae re per poteftatem r. Lem§ Ergo ba- diſcipuli ejus,& ibi adhuc erat Judas inter e quos ergò baptizabat Judas, non i,& quos baptizavit] es, ite- rùm baptizati ſunt? Planè iterùm: ſed non id l mus. Quosenim baptizavit Joannes baptizavit dannes: quos autem baptizavit Judas, Chriftus bapti- zavit. Lem tractatu ſcxto. Per hanc enim poteftatem, quam Chriftus folus fibi tenuit,& in neminem mini- ſtrorum transfudit, quamvis pet miniſtros ſuos baptiza- | redignatus fit, per hanc ftat ur quæ fignifi- | catur per columbam: de qua dié a€ keta W funt iterùm bapt cùm reconcili; y iterùm baptizant ne periculosè vitam abeo ipfo ıt ccleſi n eft Si enim, ut jam dixi, mei, transferretur poteftas à Domino ad m baptiſmata eſſent, quot miniſtri eſſent: et unitas baptiſmi. Intendite frat tum: f veniret Dominus nofter Jefus i fortè hoc,| defcendit columba 2 in aquam:; cognovit inente periclis| dam proprium ei, cui averat, ute | yal matris rederet aftuiſſe & lup ſe impetravit ſanctitatem. quod narravi de his, qui naufteæ ur, non vult aliqui pturarum divinarum aucte deris Spiritum defèen > qui baptizat sn Spi batin Spiritu Sat vos mundi efis pro eg iouis non indi eſtis pr hum, guod l j nmundat 3? Fem tratat computo illum cum n vob it miniſter juſtus puto illum cum Petro: cum iftis computo jt C. XXXV ſtros. Qui verò ꝙ juſti miniſtri gloriam ſuam non quæ- runt(miniſtri enim ſunt) pro ducibus à; haberi nolunt: ſpem in ſe poni erubeſcunt. Ergò computo cum Pa | jutum minitrum. Quid enim dicit Paulus?[Ep01 i facramenta cor;| ue s e E i guam s in bonis op renon credimi ternam h ;,> V. c. 256. Pam Poſhe. il Anfi..-6, Buri c42. Ito.t..230. Pani d bant.€ banti gal b edad Rom.10..0. 1. fi jefas i] vere, h judicibus] orig  tra 1g Par

wie 1217 De Conſecratione, TI g Per poteftatem.] Hic apud B. Augufiinum fequitur Baptiſmus. ſapra eåd. relatum. 2 Deſcendit columba] Tota hac pars, quæ aubtori glaſſa diffsuitatem fecit, depravata est, Nam in originali fic legitur: An- tequam veniſſet Dominus noſter Jeſus Chriſtus ad ba- ptiſmum,(nam poſt baptiſmum deſcendit columba, in qua cognovit Joannes quiddam proptium, cum ei di- ctum ell, Supet᷑ quem videris Spiritum de ſcendentem ſi- cut columbam,& manentem ſuper eum, ipſe eft, qui ba- ptizat in Spiritù Sanéto} noverat, quia ipfe;&c. 3 Q Mundat?} Apud B. Augufiimum posf hac verba fè- guitur e. dettahe Ap:1q-2 C. XL. g Necbaptifina,nec bapiizan ſtatem Schiſimatict amittunt Item ¿n lib. i1. de baptiſino contra Donatiſtas, eap: r. Noe autem 4 illorum negat habere baptiſmum quibus utique redeuntibus,& per poenitentiam converfis, dum non redditur, amitti non Sic& illi, qui per ſacrilegium ſchifma- tis ab I jæ communione-difcedunt; habent utique timum, quem priufquam difcederent, acceperunt. p| P i ii Nam& iph,{i redeant, non cis iterùm datur.- Unde oſtenditur illud, quoc di pote- etiam apoftatas acceperant in unitate poſiti, non ab unitate feparatos.- Quod fi haberi demus; ficut non rectè foris ha- & tamen habetur, ſic non rectè foris datur, ſed ta men datur. Sicut autem per unitatis reconciliationem incipit utiliter haberi, quod extra unitatem inutiliter habebatur; fic per eandem reconciliationem incipit utile effe, quod ext a inutiliter datum eft. Irem lib.3 cap. 19. Hæretici 1 facramenta, b& feripturas habent ad {pem, non ad falutem. Item lib.&.cap.li. Perfidus& blaſphemus, ſi in perfidia,& blaſphemia permanſerit, nec extra Eccleſiam, nec intra Eccleſiam remiſſionem ac- cipit peceatorum; aut ſi propter vim ſacra menti ad pun- ctum temporis accipit,& foris,& intus eadem vis ope⸗ ratur: ficut c vis nominis Chrifti expulfionem dæmo. num foris etiam operabatur. t J Hæretici] Sic etiam refertur in Polycarpo. Apud B. «Auguflinum loco indicato hac funt inventa: Ut eorum error veritas appelletur,& ſcelus eorum, juſtitia putetur pro pter ſacramenta,& Scripturas, quas tenent ad fpeciem, non ad falutem. s C. XLI.@ Malinon fud poteftate fèd Chrifti virs 9 zute baptiſmna miniſtrant. Item ibidem liòr, g. capite 20, Uomodo 44 exaudit Deus homicidam deprecan- tem, vel fuper aquam baptifmi, yel fuper oleum, vel fuper Euchariftiam, vel fuper capita corum,» qui- bus manus imponitur? Qug tamen omnia& fiunt,& valent etiam per homicidas, id eft, per eos, qui ode f Etiam in ipfa intus Ecclefia, cùm dare poflit, quod non habet, quomodo dat homicida Spiritum Santum?& tamen ipfeintus etiam baptizat. o baptizante Spiritum Santum. dat Deus etiam palos: ip: ꝛon niſi per ſeipſum, vel per ſanctos ſuos;& ideò niſſionem peccatorum vel per ſeĩpſum facit, vel per illius columbæ membra, qui- bus ait: ¶Si g cut dimiſeriti, dimittentur: E fi cui re- mueritis, renebuntur.] Manũüs 3 impoſitio ſi non adhiberetur ab hæreſi venienti, quanquam 1 extra omnem culpam eſle judicaretur, propter charitatis ta- men copulationem(quod eft maximum donum Spiri tûs Sanĉi, fine quo non valent ad falutem guæcunq: e a fil.:27. b Polyc-ibid. Ivo.t..165. pa d PolycábaAnfl..c38. Tuo passz€ dboang. aadldig..2. g Dan. 26. i eod...c. 25. a Polyel < Matth., curnon poteft? Si dieis, non re-| Diſtinctio IV. D 1281 alla ſancta in homine fuerint) manus hæreticis corre- Qis imponitur. Induunt à autem homines Chriſtum aliquando uſque ad ſacramenti perceptionem, aliquan- do& uſque ad vitæ ſanctificationem: atque illud pri- mum& bonis& malis poteſt eſſe commune: hoc autem alterum proprium eſt bonorum& piorum.€j Non é ob aliud vifum eft quibufdam etiam egregiis viris anti- ftitibus Chrifti(inter quos præcipuè beatus Cyprianus eminebat) non effe poffe apud Hæreticos, vel Schifma- ticos baptifmum Chrifti; nifi quia non diftinguebatur facramentum c ab effe&u, velùfu facramenti;& quia ejus effectus, atque uſus in libetatione à peccatis,& cor- dis rectitudine apud hæreticos non inyeniebatur, ipſum quoque ſacramentum non illic eſſe putabatur. Sed con- vertentibus oculos ad interioris paleæ multitudinem (cùm& hi; qui inipfa unitate perver funt;& perditè vivunt; appareant remiffionem æ peccatorum nec da- re poſſe, nec habere, quia non malignis, fed bonis filiis dictumeſt: ¶ Si cui dimiſoritis peccata; dimuttentur ei fi cui tenueritis; tenebuntur:] habere tamen,& dare,& accipere baptifini facramentum;) fatis eluxit paſtori- bus Eccleſiæ catholicæ,& ovem, quæ foris errabat,& Do- winicum characterem foris accipiebat, venientem ad Chriſtianæ unitatis ſalutem ab erxrore corrigi, characte- rem tamen Dominicum in ea agnoſci potius, quàm im- | probari: quandoquidem ipfum characterem multi& lupi,& lupis infigunt: qui videntur quidem intus eſſe, f | veruntamemad illam ovem,qüg etiam ex multis una eſt, non pertinent- Cùm e malus tradit baptiſinum bo- | no, id eſt, in unitatis vinculo, veraci converſione mutato, | inter bonuny facramentum, quod traditur,& bonum | fidelem„cui tradit radentis malitia f non ſeparat: & cùm illi veraciter ad Deum converſo peccata dimit- tuntur ab eis quibus ipſa veraci confeſſione conjungi- tur, tus danctus ea dimittit, qui datus eſt omnibus ſancti charitate cohærentibus; ſive ſe noverint cor- poraliter; five non'noverint; Similiter cùm alicujus pec- c3 ab eis utique tenentur; àqüibüs ille cor- pravitate disjungitur enotis corporaliter, ſive ignotis. J Omnes ꝗ mali ſpiritualiter à bonis ſejun- ti funt» Si tamen etiam corporaliter apertå diffenfione ſeparentur, pejores fiunt. Sed nihil intereſt ad baptiſmi ſanctitatem, quantò quiſque pejor id habeat,& quan- tòp radat. Poteſt tamen tradere ſepa ratus, ſicut poteſt habere ſeparatus. Sed quàm pernicioſum eftha- bete, tam pernicioſum eſt tradere. Ille autem, cui tradi- tur, poteſt falubriter accipere, fi ipſe non ſeparatus acceperit urgente mortis: neceſſitate. Cur 6 hære- tici ż foris baptizare non poffunt? an j funt eo ipfo, quòd foris funt? Sed nihil ir tegritatem baptiſmi, quantò pejor id tradat. Neq; tantum intereſt inte jorem, quantum in- tereft inter bonum& malum;& tamen cùm baptizat malus non aliud dat, quàm bonus. Ergò& cùm bapti- zat pejor, non aliud dat, qui minus eft ma- lus. An fortè non ad hominis meritum; fed ad ipfius baptiſmi ſa dari non poſ- fit? Si hoc i x toties ne- quiſque ab Ecele- 2, qui fito k cor- mai fia rursũs adEccleſiam remea de baptizantur, aut peccata nullatenùs dimittuntur, quia Spiritus diſciplinæ effugiet fictum, aut in iplo temporis pungo per vim facr ti dimiſſa iterùm per fictio- nem replicantur, ut ud verum fit:[Quotquot 1 in Chrifto baptizati efli iffi]& illud:[Spiri di qaremif g vera leclio. g i sftijorig. k Exes | Galat. 3- „sád.ofenditur. Sent. 4 Aiff A RI T

D agea i Ey 6 r é De Bapti ſino. D atg a P 19 pti eEcreti Lertia Fars. 1220 L! e i uti, tunc in eis vires ẹ- cun ber ĩmpoſitionem ma- niis Spiritum Sanctum accęperint, yel ifti propte profef- fionem yerg fidei, fante& univerſalis Eccleſiæ viſceri- bus fueri id eſt, ut in-quod ſunt apud hæret iſmi,& exuat eum mundationis recipit, b redire dimif ft, apertifimè Dor Chrifto pern icies fectionis peccata, ubi fraterna charitas nasin Evangelio docet, i in miſſum debitum petivit,eò quòd tum nollet dimittere. tia, quò minùs omnia ittat, et fraternum in ejus ur, animo į Solvitur s eni fternus dies,& quic ſolvitur etiam ipſa hora, momentoq; & inbaptifmo: deinceps autem reu pit non folum conſequ entium ſed eti dierum, horarum, momentorum; redeuntibu a Bestiar ba ptij T odesk. tifino libug, quæ dimiſſa ſunt, peccatis. q Caput hoc confetumest exverbis B. Auguftini fèd hinc inde clefia paradifo co mparara indicat nonis collectis,& alio modo 1J Quanquam) omnem culpam eſſe tem copulationem,&cc. est emendatum. itudinis extra eam neminem vel Nam. a& fumina de font uip pe commemorantur, s f-cq x 1 2 JHis, qui gao Hac ipa ad verfi Nam redire] quia extra ꝓara diſum conſtitu epitome quedam verlori 2 iunt, omn ſt. c tamen in Meſop â; partimex fua perfona C. XLII. Idem. e ex velin Æ 1a peryençru eſt nwmemoratur. Ita fit, u üm; beatitudo ta baptifmus Ecclefie potet autem beatæ:vite non pil tp eſſe ext Unc F valere incipit ad ſalutem baptiſmus, cum illa fictio veraciĩ confeſſione receſſerit, quæ corde ꝙ Lo itia, vel ſacrilegio perſeverante, peccatorum abo- Percipiati itur. nem g non finebát fieri.:..XLJ LIIL-@ Non reiterantur j £ cor.: Idem deunico baptifmo contra L Donatiſtas, lib. 3. cab. l. Uncꝰ autem é aori hærefis hæreticorum è, ficut erro, egium diſſenſio⸗ is ĩpſorum eſt: ſie etiam eraka qu 10d Çhriftieft,d cì debet ipforum. ¶Hæreſis,] Sic emend plaribus, Antei geb coxum non ſunt ſac CX] Idem< On ż in vobis m: in multis enim eſt N di&um eft- k, corrigimus, in quibusnobifcum acci pere volumus, quæ non cum aute neftisin baptiſmo,. t i mini cramentis. In ſpiritn culo pacis, in ipſa denique cathol non eftis. é in epiftola st. ad Bor cuni agun velde q randi, adhuc enim fi Spiritum$an i foris ſacrame jus eſt illud cant& bib slpe: temptibi aan quantur m Pmr, Apoſ ial datus, ita nec illius, fed Chrifti, e Invenimus di ig z z prudentiam meam,& Evans vis utique à Don impertitum, ja Baptifmus autem meus, nemo eorum dixit omninò i Non. enim omnium a Jualis eſt gratia f nec minie ſtrant l |m mnes pr ræd t quail pruden itià ſun I A B antiqua apud h cùm ad ſmatis, timpo deiad finum m D ipfa gis, minusy sab inferiore, fiye àma- RPR d jore BED CALVI Idem äh. 4. cap., 1 Atisoftendimus g aptifinum, qui verbis£van- rtinere cuju quam veldan- ẹ E Patre, five de Filio, ſentiat, quam cœl leſtis do- a Sapient. 1. b Sen dliſtintt.&. Ivi ongin. d: tent, g 47 4 8a. bart..cap,163 ]orzg p. 1. cap- 164. cj E al, Apo] oftolit b. Non autem fic $ 8 C. 167, Panndt ‘Apti, jo,: TI ka PE f gloris,| vera ledio, g Ivop:i c 46y Pann ddtgge Ifl cab. bo.|? C. XIIX. D

pre oranan 1221 De Confecratione, Diftin&io IV. 4i 1222 —— N s T G- XLIX: g Qudd bonis& malis facramenta Ecclefia communta fnt. Idem in libro de baptiſeno. st unitas Eccleſiæ, quæ latè patet, in ſacramentorum delicet focietate& communione: qug complecti- cum granis etiam paleas: quando eas corporali- iftas ita partitur; ut neque illas jufti vitent,neqi ab illis juſti vitentur. Sie 1 ſunt in Ecclefia homines ma- li; utin corpore humano humores mali, quiinterdum exeunt ex corpore. C G Hujus capitis fententia ujë, ad verf Sic fant. habetur in lie bro de'unico baptifmo contra Petilianum, c.&. Cy. i 1€] Sic funt] Sententia fumpta est ex B, Auguflino in epi- fiólam primam Ioannis, ér Beda in eundem locum*¥ Glofa autem riaibidem fic habet: Sic funt&i in Ecclefia, quomo- ores mali in corpore: quando evomunturt, rele- vatur corpus, ſie quando exeunt mali, relevatur Eccleſia. O. L. 9 Non tranfie ud aqrulam baptiſini malitia Idem de unico baptiſeno contra Donatiſtas lib.. capio N Ońeftaqua b profana,& adultera, fuper quant» 1 omen Deĩ invocatur; etiamſi à profanis,& adul- invocetur: quia nec i Iterum eſt. C. LI. Nones cis bapti⁊ Irem Beda hor i 4` Iwe hæreticus c, ſive ſchiſmaticus, ſive facinoroſus uiſque in confeſſione ſanctæ Trinitatis baptizet, non valet ille, qui ita baptigatus eſt, à bonis catholicis reba- Ptizari: ne confeſſio vel invocatio tanti nominis videa- tur annullari.© 7 2A i> C. LII. Babtiæali à baganis, in nomine bapti- genitur Trinitatis, lem Gregorius I. Bonifucio Epiſcopo, 5 pye? epift; ult. O paganis d baptizatos eſſe afferuiſti, ſi ita ha- ur C. LIII. 5 Sine exorciſinis& eæ/ nullus bapti&ætur. inus Papa Epiftopis Gallia, cap. r2: five juvenes ad regenèrationis veni- ramentum, non priùs fontem vitæ adeant, quà fmis& exſufflationibus Clericorum, Spiri- tus ab eis immundus abjiciatur C. LIV. Oſfeium baprisandi catechumeni præ veniant. B EE a: Iem Rabanus de inſtitutione Cleritorum, 4. Cap. 25. baptifmum g catechizandi debet hominem 5 n put fidei primum catechumenus LEenm dbidem. Prids ipſe Jefus ż facto ſuperlinivit,& ſic ad aquas Siloë mifit: quia priùs debet baptizandus fide in càrnationis Chrifti inftrui,& fic ad Baptifmum jani cre dulus admitti: ut fciat, cujus gratiæ in eo eft particeps, &cuijam debitor fiat deinceps. b Ivo pi cap. 116. Pann, lrc.€ Sent.g. Pann..I cap.31. Folyc . f alit. abigatur. g Sent.&. diſt.o. Iuo part. I. c. I2.&92. Pannorim. lib. 1. cap. 30. h al. thomi- nem pervenire. à Ioan.g. diflin.. I O in lib. di s. d Fvoparti, e61. 7 7 tłit.20.€ Burch l. 4. c. 10. Ivo..c C. LV: G Quo tempore catechumeng Ad exora cizandum Junt defe- rendi. Hem ex Concilio Bracharenfi I1..2. Nte viginti a-dies baptifini ad purgationem exor- Xciſmi Catechumeni concurrant: in quibus viginti diebus omninò fymbolum, quod eft, Credo in Deum Pa- trem omnipotentem, ſpiritualiter& doceantur. C. LVI. g Quo tempore competentibus[jmbos lum eot pradicandum. Lrem ex Concilio Agathenſi, cap.;. Imbolum c etiam placuit ab omnibus Ecclefiis unã die, id eſt, ante octo dies Dominicæ Reſurrectionis publicè in Eccleſia competentibus prædicari. C: LVII- g In unaguag, Ecclefia baptizands catechizars poffunt. Irem Nicolaus Papa,}) Atechiſmi d baptizandorum à Sacerdotibus uni- uſcujuſque Eecleſiæ poffunt fieri, ficutin ſancta hac Romana Ecclefia(cui, Deo auctore» miniĝterium-s famulatůs noftri exhibemus) folennitex fieri compro- bantur. C: LVIII g Decdem Tremex Concilio Laodicenfi, cap. 46.; Poo e oportet fidei 1 fymbolum diſcere,& quintà feri ultimæ feptimang vel Epifcopo, vel Presbyteris reddere: i 1Fidei ſymb.] Efi priſta verfio, dx. fententiam fat bene reddis Hoc auter loco, Grace esty gi misw: C: LIX g Dꝛe eodem. i Tem cx Concilio f-Martini Bracharenfis, cap. 49.“ On liceat ante duas ſeptimanas Paſchæ, ſed ante tresad baptiſmum ſuſcipere aliquem. Oportet au- tem, utin his diebushi, qui baptizandi funt, fymbolum diſcant:& in quinta feria noviſſimæ ſeptimanæ hoc Epi- ſcopo, vel Presbytero reddant. C. LX. Antequam baptigentur, quilebet ſune examinandt, Trem ex Concilio Carthaginenfi 1Y. cap. SSe Aptizandi nomen g fuum dent,& diu fub abftinen- tia vini& carnium, ac manûs impofitionis% crebrã examinatione baptiſmum perci C: LXE- Q Baptizándi antur,© exf 4 Hem Rabanus de inj? corum, lib. i. peri ſe baptizandus per confeſſionem veræ 1 rit dominium,& per abrenuntiationemãà prioris poſſeſſoris ſe alienaverit ſer. vitio, exſulflatur ab eo ſæva poteftas: ut per pium Sacer- dotis miniſterium Spiritui Sancto ced giens Spiritus malignus. x C. LXII. De eodem. Irem Auguftinus de /jmbolo, b..6. t get nóftis k, fratres chariſſimi,& parvuli exfoffan tur,& exorcizantur; ut pellatur abeis d voli pote- ſtas inimica, quæ decepit hominem, ut poffideret homi- nes. Non ergò creatura Dei in infantibus exorcizatur, aut exſufflatuĩ, ſedille: ſub quo ſunt omnes, qui ſub pec- cato naſcuntur. a 70. placuis. Burch. lit.g: c8. Ivo...75. O 203. Pannor: lzcapsg. b fpecialster) vera leélzo, c Burch. l, 4. cap.29.1v0 part.. cap.2 d Ivo P. I..ba⁊ Pann..I..Aο€ Burch. l.&. .g. Ivo...205. f In capit:Synod.Gracarum.: g Burch.lgs cap.11. Ivo p. 1. cap. 206. h aliter, impo e crebrå examinati: i Ivop...90. Paunorm. l. 1. Guft» k Sentenh, gi difini. å. Tu: piego Pann bdt

1223 T Decreti Tertia Pars, 1224, C LXIX g Q: ea 3 Sacerdote inungan, Irem Rabanusde infit. Cler,d...27, REN Einde aà b Sacerdote inungitur, ut facium bae lib..cap,27. ptiſma cum fide accepta cuſtodiatur. Ungitur tunc ſignatur a o us ſignaculo ſanctæ cru- ctus de oleo ſanctificato, cum invocatione ſanctæ cis tam in Padmi quàm in corde: ut ab eo tempore| T lrinitatis, Ut nulig r reliq uiæ latentis inimici in eo reſi- 0 priſt no, ſuæ interem ſed in fide ſanctæ Trinitatis mens ejus conforte- ptionis cogn- lignaculum é, jam fibi deinceps i tur. Ungitur& inter opaa ri lud fciat effe alienum.| muniatur, ĉ& ad bona opera O LXIV g Quare E R A di-| oretur. ren Ç, LXIIL g Duare fignetur baptizandas in corde& fronte. Kem Rabanusde inflitutione C FUM, € e codem oleo ut undiq; atiam ç hzc fons, N A A © 3 cratur d pot nenus accedit. $ Trimitas Xhinc jam-c dicunt er eum:0r Pones ut fiat| catechumenus. 2 benedi- ctum in os, ut per fal typicum,| fœtore careat iniquitatis;&r; i ultrà putrefiat, fed magis gratiam percipienc C: LXV.: g brs ſecundo de ſacra- cap.. ad f fontem,dicit precem, ræ ſentiam Filii& bus. Coœleſtia verba, quæ C Trinitatis adeſt: operatur gter Spiritus primò quafi columba deſcen- fidem.: In g principiof- rioribus debet efle perf s datus eft in igneislinguis jam in plenit udine Ecel leſia eritas eft colligenda, 15 prope angufisas con inyocat are fale initiantur Ca- te mnment. Lem Beda in Eſclram, lib. t..9. Galo d ſapientiæ, quo initiantur catechume- ni, in cunctis operum noſtrorum ſacrificiis juben offerre. Anted citabatur in libro C. LXVL G Quare Item Rabanu; Ehinc e iterùm exorcizatur diabolus, ut nequitiam agnoſcens,& jutum fuper fe Deiji cium timens, recedat ab homine:- nec jam cont eum t tur; Trem Auguhinus de unico bap taji {fed magis honorem Deo creatori fuc exhibens, reddat gri non b fan&ificatur sa cùm ali qua erroris verba li nfintut Cler...2 z adire. faam 1uam 4Eerroris per imperitiam pro lata non impediunt aquæ ſanctifica- opus factori ſuo. per imperitiam peccator effundit, multi C. LXVIL:g ùm mali, feġptiam boni frat tes in ipfa Ecclefia demonia non fané icant aquam, Multorum enim preces emen- dantur quotidie, ſi doctioribus fuerint re z:& mul- ta in eis periuntur contra catholicam£i Nun- quid ſi manifeſtetur aliquos baptizatos, cùm illæ pie ces dictæ ſuper aquam fuiſſent, jul ptizari? Quid ita? quia. plerunque perat precanii affectus:& quia illa certa E Item Gregorius P4 gooo cùm y lentibus imponur monia ejiciunt: €C. LXVIII ni gratiam manumcre e malignos Spiritus i in int, quid aliud faciunt, niſi dæ- are de ſaliva nares& aures guntur| verba, fine qu ibus non poteft baptiſmus conſecrari Item Rabanu flitut, Cleric, lib, t. j tum valent, ut per illa ſic evacu g e aa cap. 27.| prece vitiofa contra regula m uemad- Ofteà tanguntur g ei nares& aures cum faliva:& j modum dæmonium Chrifti: nomine Nam illud Evangelicum, quod Jefùs,| utiqu reticus rat precem viti ofam, nec habeat avit, tangens cum fputo| ON tis tum, quo poffit illa i gitosinaur S| fuperari(& ideò fimilis eft ci, dta i am s4 scel oli i | li loquatur lei quippe ir ruunt in preces n acib bus„fed | etiam, ab plic itatem 1 bitrantes qu valentes di ſcernere, utuntur el ipi ) nec tamen, quod ii) ta funt, fed a mo corde ad reſpondendum 1 Ut aperiantur] In er- ad audiendum mandata Dei ndun C LXIX.-g torum Epiftopus tan tAre nares non arab Qu tur. guftinus.ad Neophytos;homil.3, r,& fecundâ prædica atione de his 1t$ Ambroſius de ſacramentis, lib..1. 13 Rimå 1 loria m k muneris& operis non os tan-} psĂ ta locuti ſumus, quæ vobis, priufquam ad ;; i us, fed nares,; Quare nares? ut bonum| fontem tum veniretis, juxta catholice Ecclefie K orem accipias Pietatis æternæ. f l Inttituta tradidimus. Et quid ſignificaret unctio, quæ Bione ſacer. .108. Pann dib.x. cjo. b aliter ber c al gloriam. d Ivop..c¢.110, Pan. itcst T r ig g bid. d Ivop. 21. cap. r90. Pann ,Pann....46. f Ivo...103 ran 104. Pan. l..c, 48. h Marcy. i eIuo p..c g Ivo p. 2. c. Pan recem dicit ad fonte,] or vo.t..11$, Pann.. t, 6f2, T~ S amam aperis& muneri| pa tlc.194, Pann Lacs. K al, reguim diverfis

mii pan 0 1225 De Confecratione, T a diverfis co ſtri adhibita partibus, diverſum in- tellectum deſignat(prout Dominus donare dignatus eft) interpretati fumus: cùm oftenderemus vos per a } ionis ad auditum pleng fidei præpa ad bonum Chrifti odorem vocatos,€`toto cor- andum diabolo effe commonitos. Nunc fonte celebrata funt.- Emiffa$ enimcer nuntiare omnibus pom- mnibus ope,& omni fornic popondiſtis, deſcendiſtis in fontem ſa- emptionis, fontem ſanctificatum vir- ı hoc ergò fonte; antequam vos totó cor- 35, interrogavimus, Credis in Deum Pa- ntem? Refpondiftis, Gredo»- Rursùs in- `yedis&in Jeſum Chriſtum filium ejus, x Maria Virginé? Re- Iterùm interrogavimus, Cre- A te e, quå vosa us jam myfteriis locutůri fumus; gue| inentumfidelem facit. j 3 A tif E A’ A’ r Diſtinctio IV. 1226 fidei nondum habet a afe&um, refpondetur fidem ha- bere propter fidei facramentum,& convertere fe ad Deum, propter converfionis facramentum: quia& ipfa refponfio ad celebrationem pertinet ſacramenti. Eem mfia,- qj Parvulum æ etſi nondum fides illa, quæ in cre- dentium voluntate conſiſtit, jam tamen ipſius fidei ſacra- Nam ſicut credere reſpondetur, ita etiam fidelis vocatur, non rem ipſam mente annuen- do d, ſed ipſius reĩ facramentum̃ percipiendo. C. LXXVII. 5 profefiio non valet et, quë potest, conſecrationem, quia ipfi refpondere non poffunt. pro eo; qui refpondere poteft, alius refp dem valet, in Evangelio ditun quod omnes, cùm Š Ætaten dicer c docete ommes gentes; baptizantes eos in no- É Filir,€ Sp Hem. Quod d autem interrogavimus, tam Ecclefiam, orum, rectionem? non imus, ut qu do in Deum creditur, quæ proptereà Non ititas Sa nne Deum etiam refurr iS, Q ita lo- adhuc i muti, & ſurd ut pro eis, dum baptizantur int, cùm , bapti- IDUS VE tertie, O | t. In Carthaginenſi autem E TUD IEA BUTAN pag- a p $ ITACO, OTE TH ØY A 2σ ziyo uvo > parvulus credere, qui c Matth.28. d Serm. 101. f- Etin Afto:c. 12. g Burch ..cap.36. Tuo..c t23. Pandi cdg. h Sent.sbid. Ivo part. cap. 187. Paan dació. quàm fidem habere; ac| bid. Ivo par santum è? Refpondiftis fimiliter; Cre-|. haber; ipfë profe loquatu fecimusjuxta Bomini noſtri Jeſu Chri- C LXXVII aretrina merfio in ba- 4 perium: qui, cùmad patrem in cœlum tfi, r: aſcenderet, diſcipulis ſuis, id eſt, Apoſtolis mandavit,| Item Aùgu{tinus za homilia tertia i f | pora ꝙ vos credere promiſiſtis, tertiò capita ve- FT gra in ſacro fonte demetſimus. Qui ordo baptiſma⸗ | myſterii ſignificatione celebratur. Recte | mexſi eſtis, qui accepiſtis baptiſmum in no- mine ſanctæ Trinitatis. R AÈ tertiò merh eftis, qui ac- duplic Jefu Chrifti, qui die ter- enim tertiò repetita de- z> per quam 10,& hb cum Chrifto uti in ſanctitate vit- ptiſmum in nor pum De ſto conſep ` ontertio copus non trinam mer- I quis Pr lebret, fed femel mergat ın r H fionem unius baptiſmate te Domini) depi nine Patris, hot tanum loco difire- quod dari videturin chardum. Tuvo habet, y Grace gentes,bapt ET Quod | pat d Gratiano. Si | morte Domini, e quoddarijuba GAA ty GaTliT | zd est, fed unicam mer datur. -LXXX Irem Gregorius L 17 E m trinar | ps ri veri in una fide ni verfa. pulturæ ſacramenta ſ aquis educitur, reſu F tur. Quòd fi quis fortè etiam pro fummæ T nitatis ve- neratione exiſtimet fieri, neque iſtud aliquid obfiſtit baptizandos ſemel in aquis mergere; quia dum in tri- — ¶ ‚ NR——Eùduk———— Intar D exprima- 15å —— a al. defeum. b al celebritatem,€ I e€ Sup. eaa, é. Baptif: quars. d al. abnuen rcap. 15» dif. 3. Tu ticap 194. P. chard..4.cap:23. Tuo part..cap.128. Pann.lacst. k Matth.28. | Etin Diet: 4. Tap. s.© in Vuormacienff, c5. M Sent. ibi⸗ dem. Polyc. lib. 3 Sit. 1c. Anſelim, lib. g. cap. ſᷣt. Iuo par. I. cap. iãs. Pannorm. lib. u. cap. õo. cap s7 h Kom.6.

-t 6131, Pannor dib,? cap.ór. 12 27 De Baßtiſins. D ecret i Ter bus“perlonis 2 una lubflantia ch, rep pPrchenſibile eſſe vi nullatends poteſt, infantem in baptiſ jaa vel ter, vel re poſiti in ſanttæ femel immergere: quando& in tribus me lionibus| ceperunt. Į tia tia Pars, 1228 —— preamen Juia bapt nma non fuit, quod in Trinitatis nomine x NIMME pere perſonarum trinitas,& in una poteſt divinitatis ſingu- C. LXXx Iaritas deſignari. Q- Semel in baptyfinate mera gere licet. C--LXXXI g De eodem. Hem ex cilio To! etano IV:.s, Item Hieronymus/ olam ad Ephes| pro a` vitandum atis. fzandalym„avel ſios b, lib. a. ad.- etici dogmatis uſum, ſimplam teneamusbayticni Odem c modo& in Patrem,& in Filium,& in S kitum Sanctum baptiaamur,& ter mergimur, ut Tri- nitatis unum appareat ſacrame ntum, non baptiza- murin nominibus Patris,& Eilii,& Spiritůs Sancti, fed in uno nomine,- quod. intelligitur Deus. Kem infià. ¶ Poteſt unum baptiſma& ita dici, q ptizemur propter myfterium Trinitat baptifma reputetur. g Locnp. letattm&emendatum ect᷑ c- aput ho CG LSLXI G Debis gui ın nomine Chri fli[emel tantum me Irem Pelagius Papa, G X Ulti ſunt a, qui in nomine. Tl lu omode C} M unã etiam merſione ſe aſſerunt baptizai gelicum verò præceptum ipſo Deo& Do re noftro Jef ſu tradente, nos d licèt ter ba- , tamen unum i Latinam 1 iens oç tua reverenda Sed fi lle, qui e zavit, non errore Eyan- dacen aut hærefi im, ſed pro ſola ignorantia Rom locut zuam, ut ſuprà fati ſumus tizans dixillet, non Poſlumus conſentite, ut de baptizentur. 1€ Nuntii tui,], He due voçes addita videntur à tiano( quanquam Virgili nintro⸗ z Cr Sidonius, qui hoc ret non fi Bii ve: Jëqui c, Si reverà, fi ref ejerre coger etir: guod t € In invocatione Trinitatis j laptiſin⸗ ate mergere debemus, Trews Zacharias Papa Bonifacio Epifiepo, in epf. cu- aote A Item Ambrofius de facramentis, tractatu, ſeu 4⁴.l..2 2. jas initium,[Sacris! liminibus.] 17 Van c ad fontem: ingreſſus es: conſidetz Synodo f Anglorum decretum,& judicium fir-| ps ¥ quid d videris: quid locutus fis confidera esea A “ miſſimè præceptum,& diligent monſtratum pete diligenter: occurrit tibi Levita;-occursit Presby- effe dign oſcitur, ut quicunque fmc i invocatione ter; unctus es, quafi athleta.£ tatis merſus fuiſlet, fa acramentum regenerationis non| fm am cathechumenus a habere Quo ọd omninò verum eſt: quia ſi lotus in fonte baptif mati isquis fuerit fine invocatione Trinitatis.| perfectus Chriſtianus non eft, nifi in nomine Patris,& Filii,& Spiriti 1s Sanĝi fuerit baptiz atus. Hoc q| obſervari in prædicta Synodo Sacerdotes vo qui vel unam de Trinitate perſona am in nominaret, illud baptiſma eſſe verum no pro certa- verum ch: quia quii te confeflus non fuerit, poteft. Qui enim confitetur Patre feſſus non fũerit& Spiritum Sanctu bet, neque Filium:& qui confeſſu Spiritum Sanctum,& Filium ne Patrem habet, neque Spiritum Sar àdivina gratia .. LXXXIV.@ Rebaptizent npomninè 1 ad bapti- quoque| i i fiat& à Chr ifto Chri iit C. LX A Item Amb; xit?[Ds 18, in yit neravit ex aqua& ancto, conceſſitſ cata tua, Eo ungatin vitam æternam.] Vi ctus es: in vitam, inquit, æternam. 1Emerſiſti: gò merſiſti, eodem fènfu, guem- elicit aucto Emerſiſti.& l| cabuli i? mnipotens, gui teg tibi pec- e,ubiyn- y- > ficut funt Bonofiani b,& C taphı gz illi Chrifłum Dominum non c eredu it: & Te Sa tur i iiti nctum Spiritum perverſo ſenſu eſſe ꝗ er prayum hominem Montanum credunt; quorum fimi- ac ifi les-multi funt)& alii tales, cùm ad ſanctam Ece | Ivanem. In ica j | | | t0,:6, 7.> a Merſiſti 1 1g: veniftiad Sacerdotem Quid tibi di leſi a alfabfifentiis, b Ad part. 1. cap. 129. Pannorns. f: 1. cap.59. 3. Ivo par.i T, 237. jae lib, 1. e dwp. I vop.. Sent. f. dift. 3 Ius op...199. Pannor? G EFEC fi guis, Ivo prc. Pandas, ég. h R al, Bonofiaci, e. Marc. 16. f

tamen Bw pos aa— 1229 De Confecratione, Diftin&tio IV. Pee 1230 .-XG. Ẹ Qrarcunguentum fuper caput baptizati ponatur, Item in libro 3. de Jacramentis.1. Ü 2 Ccepiſtis myſterium a,-hoc eft, unguentum fupra caput.- Quare fupra caput? quia fenfus& fapientis in capite ejus. Ó infiày:2> Q Sequitur ſpiritale figna- eulüm, quod audiſti hodie legi: quia poſt fontem fuper- chut perfectio fiat, quando ad invocationem Sacerdo- i itus Sanctus infunditur. O. XCI. 9 tis Spir re candida vefi traditur Chriflianis, Kem RKabanus de inflitut: Cleric. lib.ti cap. 29. SOf baptifmum traditur Chriftiano veſtis candida, de- innocentiam,& puritatemChriſtianam, quam poft ablutas veteres maculas ftudio ſanctæ converſatio- nis immaculatam ſeware debet, repræſentandam tribunal Chtiſti. Cuncti verò renati albis indu- imur veſtibus ad myſterium reſurgentis Eccleiæ. lem ibiden. Utuntur ergò baptizati albis veſtibus, ut quo- ruñ primæ nativitatis faciem d vetufti erroris pannus fuſcavetat, habitus ſecundæ generationis gloriæ præfe- rat indumentum. Tegitur enim poſt ſacram unctio- nem caput ejus myſtico yelamixe, ut intelligat, ſe diade- mate cegni,& ſacerdotali dignitate potiri- C. XCII. De codem. hem Ambroſius an ibro de iis, qus initiantur myferiis GT À ifti e poft baptifmum veftimenta candida, ut t effet indicium, quod exueris involuċrum-f pecca- torum,& indueris innocentiæ caſta velamina. G. XCII g Quot menfibus Iudas inter catechwmnenos habeantir. Temex Concilio Agathenfi, c ze. 18 FIIdæi g, quorum perfidia frequenter ad vomitum ꝑs redit, ſi ad legem catholicam venire voluerint, octo menſes inter catechumenos Eccleſiæ limen inttõeant:& ſi purà fide noſcuntur venire, tunc denm baptiſmatis gratiam mereantur. Quod ſi caſu aliquo periculum in- firmitatis intra præſeriptum tempus incurrerint,& de- ſperati fuerint, baptizentur. C. XCIV..9gꝙ De Iud ois pleriſque frequen. tër ad Iudaiſinum redeuntibus. Lem ex Concilio Toletano IV. c58. Lerique ex Judæis, qui dudum ad Chriſtianam fidem promoti ſunt] nunc blaſphemàntes in Chri- ftum, non folùnr Judaicos ritus perpetràſſe Aoſcuntur, ſed etiam abominandas circumciſiones exercere præ. ſumpferunt. De quibus conſulti piiſſimi ac religioſiſ- ſimi domini noſtri Siſemundi Regis hoc ſanctum de- crevit Concilium, ut hujuſmodi tranſgreſſores pontifica- Ii auctoritate correcti, ad culium Chriftiañi dogmatis revocentur: ut quos propria voluntas non emendat, ani- madverſio ſacerdotalis coërceat. Eos autem, quos cir- cumcĩderunt, ſi filii eorum ſunt, à parentum conſortio ſeparentur: ſi fervi, pro injüriá corporis ſũi, libertati tradantur C. XCV. g Ante bapiifnum diabolo é ejns operiby are debemus. Eem Rabanus de inſtet. Clertc. lib. f..27. Rimàm á interrogatur paganus, ſi abrenuntiat diabolo,& omnibus damnoſis operibus ejds, atque fallacibus pompis: ut primùm teſpuat errorem,& ſic apptopinquet ad veritatem, poſſitque juxta Apoſtolum 4 — a Ivo p. I. cap. I. Pannorm..lc. öd. b Eccl.2. ¢ alad Preſentandam, d allinfantiam.€ Ivopart..c. 144. Pann. ..70. f al voluptate) al voluntate) g Burch. l. 4..81. Ho pas.275.Panm. daci. h Burhdlg.c.Ivop 16.279. Pan, drcz i Ivo.168, Pananda gi. k Eph.g. Coloff.3: Bt. a. i deponere veterem hominem, fecundùm pritinam corn- p> verlationem,-qui corrumpitur fecundùm defideria er- roris, abnegans impietatem,& ſecularia deſideria. .. XCVI ꝙ Nontranfit in nouam uitam. quem ptenitet veteris vita. Irem Auguftinusen libro depænitentig a mme- dicina, Co 2. O b qui jam fuæ voluntatis factus eft arbiter, cùm accedit ad facramenta fidelium, nifi. cum pœ- niteatvitæ, veteris, novam non- poteft inchoare. Ab hac pœnitentia, cum baptizantur, ſoli parvuli c immu⸗ nes ſunt. Nondum enim uti poſſunt libero arbitrio. C. XCVII. 9 Aite babiiſina pœniten- tiam agere debemus. Idem ad Seleucianam, epifl. 108.:` „Gunt-homines ante baptifmum pænitentiam dë ſuis prioribus peccatis« ita tamen, ut etiam bapti- zentur: ficut fcriptum eft in&ibus Apoftolorum, 1o- quente Petro ad Judæos, ac dicente:[Agite e€ pæniten. tiam,& babnisetur unuſquiſque veftrum in nomine Domim Iefu Chrifi.) C. XCVIII. g. Quadraginta dierum abfii- aentia Indais baptizandis indie catur. Iam Gregorius Fantino Defenſori, lib.q. epiſt. 24. Në quod abft, longa dilatio Judgorum retrà poflit animos revocare, cum fratre noftro Epifco- po loci ipfius loquere, ut pænitentia, ac abſtinentia quadraginta dierum indicta, aut die Dominico, aut í celeberrima feſtivitas foxtaſſis octurrerit, eos omnipo- tentis Dei mifericordiâ protegente baptizes f. C- XCIX. ꝙ Pæœnitentia non eſt neceſſaria Irem Ambrofius ſeper epiſtolam ad Romanos ad cap. 1t, gue poœnitentiag ſunt dona,& vocatio Dei, quia gratia Pei in baptiſmate non requirit gemitum, non requirit planctum, vel opus aliquod, ſed 1 ſolam fidem, & omnia gratis condonat. 1Sed ſolam fidem,] Sic in glalſa ordinaria, unde po- tins videtur hac loco anpfife Gratianus guàm ex uArnbrofioapud quem legitur, nifi folam ex corde profëfioneim, quemad- BHodlum eliam refertur ſiprd de panitentia. diſt.. cab. quis ali- quando. in verſe Gratia Dei. CAP..©- g; Necefitate cogente, in catechifmo Č confirmatione idem compater effe poiest. Item Iginus Papa. 19 VN catechiſino& in baptiſmo,& in confirmatio- ps Lne unus patrinus feri poteſt, ſi neceſſitas cogit · Non eſt tamen conſuetudo Romana: ſed per fingulos finguli ſuſcipiunt, C. CI g Noñ piures, fed unus parvulum an Captiſtnate ſicſciprat. Lem an docreto Leonis Pa pæ.$ NE i plures ad fufcipiendum de baptifmo infan⸗ tem accedant, quàm unus, ſive vir, ſive mulier. IÀ confirmatione quoque id ipfum fiat. G Cateri collettores citant æx decretis Leonis Eabe apud S. Me- dardum. à De pœænit. diſtin. 1. c. tres fuint.&-ñ quis aliquando. b Fio part.. cap.7ő. Pannorm. lib. 1: cap. 35-© alitenpueri. d Sene lent. æ. difini. 16. Ivo p...77 Pannor. l. l. cap.36. E Acfror. 2. f al. baptizer.) Tuvo Giof ordin. ihi. g Depænit: difi. 1. quis aliquand- h Burch?.24. Ivo...218, Pannorm..1. c. 77e i Palyc..3. cap- 10. Anfèlm,l.g. sap19 Burel g cap.25. Ivop:te .219, Pannorm.t. caf

— N a ba fufcipere confirmati ca pita spja tus alium in chrifinate, vel b pel mate ltem ex ep ifi Decreti Tertia Pars. j dite d De Baptiſmo. ciplina ‚omninò peccatum eſt: reb | amarenana ſſimum ſcelus eſt. tenere non debet,| C, CIX. Q- De Arianis guan do bapt l j y 1 $ | | hrten 0a. y Iremex Concilic ane i li poteft alium baptizatus, vel untur 1, pla aliqui de hac hæreſi ver vel Monachs non licet ee. T. De eodem, libro Capituloru 1m. pa commatresve ut rebapti si ia catholicot, m- numero. B ex Gal omniafymbo-| tenete,& illis, f tales, à barbaris rec quoties ſuper ea eſt: id eſt, ut ſin ai 1$ similiter hujus Concil: af Burchardo. enfia bentur, arra edunt, i CXII. Item Leo Papa 7) i1 "Con cil Um e itaque baptif ties juxta hæreticorun ſtituta cogit ſemel tr ſententià g deitatem> unam in fide c {mate facramen tur; quoniam n quod omninò f r ties perfona talis inciderit, folicitå p tione diſcutite,& long finis immineat g f teſtimonio ſuo juvare poſſit ignorantiam n: H A hæc fan- tiana tradie meee ii ĩ7ᷣ— Arelatenſe 2..16. T7. D parvuli me f Pair or:-4.€ c& in Afe . in fexta S í d Anjel l. p y; 3 rd. lg. cap-4s. TVo på c Ivoparadcgs. F al. quod. g al. doctrinã.

ik 1233> Aam onftitetit hunc, g ibapuin l to, lâ inaniter ſuſpicione prohiberi, accedat intrepi- dus ad conſequendam gratiam, jus in fe nullum fcit effe veſtigium, nec vereamur huic ſalutis januam aperi- te, quam en antè docetur in efus, 8 etur, Je Tc etta o„licet cetera plenius, eff: Cùm itaque bapti- eo eft cupi- uod neſciat conſe- atum poſſit obrepere: cum eus fit, Jui conſe Scimus quidem,&c. Iemendatum. g fe necillere nne anifel pereant: i in ar ftum., ratio non finit„Ut vid €, quod ad e poflunt r a t runt E 1s yrdeth yuod collatum effe interven Hem Auguftinus contra Inlianum, libro fèxto p. quinto. I ġ ad matris corpus id, quod'i in ea concipitu pertineret, ita ut ejus pars deputaretur, non ba mater baptizata eft. aliquo mor- cùm eum geſtaret inutero. N ur, non utique bis bap ead maternum corpus,cùr 22 Ds S retur infans, cuj tis urgente periculo, verò, cùm etiam ipfe b zatushabebitur.` No: eſſet in utero, pertinebat. C. CXV. ague g trè, qu Item Iſidorus lib. fentën bono, c. 2K. Ui e in waternĩs uteris ſunt, ided cum matre bapti- zari non poflunt:quia qui natus ddhuc fecundùm A- dam non eſt, renaſci ſecundum Chriſtum non poteſt. Ne- que enim dici regenera tio ineo poterit, quem generatio non preceflit.& infia. Q Quis| vivunt in Ecclefia,& communicare non defi communione mundari, diſcant, nihil ad proficere ſibi. CGC CIYEE ¶ De eodem. Jem ex Concilio e Martini Bracha- nſis, c. ier prægnans defideraverit gratiam ba- quando voluerit, habeat potefta icipatinhoc mi infanti, qui na- are non baptizatur tUM ma- [ummo emundationem I f qua mu ptiſmi perci tem. Nam: part {citur; proptereà, q un in confeſſione mon © CXVII s, qui ignoranter bis Theodori. De Confe cratione, Diftinđti tio IV. A pær unt, putantes fe tali į òd uniufcujufque propria voluntas| iterùm c ant guaitâ, dragefimas jejunent é-Si fimiliter. Si pro munditia g militer pæniteant. C. CXVIII quia quafi nit nit Ean nn putaver int, H, gui ex induſtri- a s g D $ ſſe conſti lavacri illius ram 1, uſque ad piſcant) jace s circ eſſe conſtituit: ore aut per dedideru ptemauter mannis ROEN inter renien cerdotum: duobus autem annis eti dis omnibus non ſinantur offerre: ſed t f in oratione focientur, a ſubmittere, is g autem, quibus, unt, àpi OCI í vocabul ; i iH 1S} an an { ueli , feu pra te eba] tizatos topo E erit conf oleo ſignare, 24 Resbyteris k ps À Epifcopo gere licet: fed< quod ab E E tamen frontem Exeoden Caralitan Resbyteri i apuras ink gnare facto in frona tibus chriſmate non præſumant. Sed Pr resbyteri ba- ptizatos ungant in pectote, ut Epiſcopi poſtmadùm un- gere debeanti in fronte. antes tal C, C ¶ chriſenatis m pannum ſecun- m baptizg- gian n ni i re,& fuper alium t i ſurdum. 23 baptizati ſunt, non indi- i ps tere; nifi quòd fecundùm ca- a al. quatuor, b al. o Tar partien c al i nones odimi on poſſunt, niſi magna aliqua neceſſi-¶ fuerit. E Seh L4 E€ C3. f alpopulam| tas cogat. utem non ignari, iterùm baptizati funt,| ribus. g C. K. h ees] al. imberbes. i al. puritate.| l2. c fin. Albinus D t, tje Burch lipe gg. Ivop..2378. mar deof è Polyc.dib.3. K Beda in A . Burch. lib...60 A b Tvop...18. Pann. Lr. capir,€ Senta,| Ya 1c. A$ lrc.. I Cent. ibid Burchn.l..c. v0. Pan l. icn d Suprà de r cqui I fo P. Nc. ac“. Pam 77. m al. chriſinate. n Burch. l.&. € alcapitulis f Ex Cunc. Neocæſarien.cis. g g Bur- cge lvo pacat Bann-bdc.99 O alchrifinatin skard...cst lvo.s capagi Panid asit i Rr

1225 PR Decreti Tertia Pars. C. CXXII. g Deveteri chriſinate baptiſina con. fècrare non liset, Iremex Concilio Lugdunenfi. I a quisde alio chrifimate, quàm de illo novo, quod proprii Epifcopi largitione vel conceffione acceperit, baptizare, nifi preoccupante morte,tentaverit,pro teme ritatis auſu, ipfe in fe fug damnationis protuliffe fenten- tiam manifeftatur C. CXXIII Ẹ Non nif à propriis Epifio chrifma accipian emex Concilio apud Valentias. b i Resbyteri c, qui diœceſanas regunt Eccleſias, non à quibuslibet Epifcopis, fed à fuo, nec per minorem g Clericum, fed per feipfos, aut per illum, qui ejufdem or- ginis fit, ante Pafchæ folennitatem[ma petant C. CXXIV. ꝙ Conficere xO per diæ cefès deflinare omni tempore Epifèo- po licet. Item ex Concilio Martini Bracharenſis, cgi.& ſequentibus. Mni e tempore Epifcopo liceat chriſma conficere,& per fuas diœcefes deftinare, ita ut ad accipiendum» chri{ma Diaconus aut Subdiaconus ante diem Pafchæ de fingulis Ecclefiis ad Epifcopum deftinetur. qj Presby- ter F præſente Epiſeopo non ſignet infantes, niſ Epiſcopo fuerit illi præce s ro priùs Epifcopointr, fed cuin Epi- ſcopo: niſi fortè aut abſens fuerit, aut ægrotus. C. CXXV. Qui baptis Sine chrifmate proficifèi non debet. Irem eg Concilio Arauficano,.r. Ullus 4 miniftrorum, qui baptizandi recipit ofi um, ſine chriſmate uſquam debet progredi: quia inter nos placuit ſemel in baptiſmate chriſmari. De eo autem, qui in baptiſmate, quãcunque neceſſitate faciente, chri- {matus non fuerit, in confirmatione Sacerdos ı commo- nebitur. Nam inter nos chriſmatis ipſius non niſi una benedictio eſt. Non præjudicantes cuiquam hoc dici- mus, ſed ut neceſſaria 2 habeatur chriſmatio. Ls Sacerdos commonebitur.} Apud Burchardum ér wonem(qui htc caput- concludunt, quod citant ex Vafenfisc..) fic degitur, in confirmatione Sacerdotis perficietur: autut Iuo, perficiatur, 2$) Utneceffaria] va rum(olonienſi trium tomorum. bis Pres- li recipit officinn est ın editione Conéilio- ! Nam dr ifto modo legitur, dr hoc, non neceſſaria habeatur rechriſmatio:&, non neceſ. ſaria habeatur chtiſmatio repetita:&, neceſſaria habea- tur chriſmatio repetita, quæ ſola letio retenta eſt in editione quatuor tomorum. C. CXXVI.@ Antequam chrifna infundatur, ad afþergendum aĝuam de fonte acci pere licet Ilem Capitularium lib.oc.75. T Sabbatho 4 fanéto Pafchæ, vel Pentecoftes, fi quis velit aquam conſecratam ad aſperſionem in domo ſua recipere, ante chriſmatis infuſionem recipiat. C. CXXVII. ꝙ Vnde afpe exordium fumpjerit. N Iiem Cyprianus lib. 4. epifl..ad Magnum, Ec quenquam movere debet, quòd aſpergi, vel — c. 260. Pann. I. lc. 1bo. b In Vale ſanctificatis H...c. 72. IV⁰ο.7 Concil. e. 3. ſipr. diſt. ge. c. .70. Ixo par. J. c. 270. Pan 7. C. 10. d al. juniorem.€ Vide Aeldenſẽ c. æd. f Sußp. diſt.g. c. Prestyter. Cge. g Diſt. os. nMportet. Con. h Burch. l. æ. c. 73. Ivo par. Ii c. ꝛcy/. i 2 aicans quicquam dico) K Ivo part. t, cap.112, Pannorm, f it i fortèab| | qualiter nafcitur,& fi fol fuper omnes pari& æquali lu- esbyteris primo. c Burchard. l,&.| 1236 perfundi jubentur a ægri, cùm gratiam. Dominicam conſequuntur: quando Scriptura ſancta per Ezechie- lem b Prophetam loquatur,& dicat;[Afpergam faper vos aquam mundam, dr mundabimini ab omnibus immunditiis vefiris, G ab omnibus fimulachris vefiris: dr m daba vobis cor nnvan in ¢ Numetis. f hoc feptem diel bows, ſpiritum novum dabo in vobis] Item jl A, Sui tetigerit cadaver I hominis, us fuerit immundus, afpergatur de baca ] Item.[St fide Tr tertio,&.ſehtimo,& ſic mundabiti Sadi n colle- mundatus non fllerit, in reſuorrection gium zmmundlus erit. Y diè terto aj Poterit emundari. Omnis, qui tetigerit & afperfus ex hac commiſtione non ini > O peribit ex tionis, inmundiss erit,@ manebit fp iterùm.[Ez locutus est Dominus ad À Levitas de medio 3 eis purifie nis.|&iterùm.[Aqu] ret aſperſionem quoque aquæ, inftar falutaris lavat tinere,& quando hæc in Ecclefia fiunt,ubi fit& accipien- tis& dantis fides, integra ſtare omnia,& conſummatiac perfici poſſe Domini majeſtate,& fidei veritate 2 $] Spiritus verò ſanctus non dimenſuratur e, fed credentem totus infunditur. Nam fi dies omnibus g- ;: gut, qui agua 7 7 ce diffunditur: quantò magis Chriftus fol& dies verusin ſua lumen vitæ æternæ pa equalitate largitus è Cujusæqualitatis facramentum videmusin Exodo f effe celebratum, cùm d| ueret,& futurorum præfiguratione alimentum ꝓ ſtis,& cibum Chri- ſti venientis oſtanderet. Illic enim ſine diferimi ſexüs, vel atatis Gomer ſingulisæqualiter colligebatut. Unde appareba fti indulgentiam,& cæleftem gra tiam poſtmodùm ſecuturam æqualiter omnibus dividi: fine fexûs varietate, fine annorum difcrimine, fine acct- ptione perfonæ, fuper omnem Dei populum fpiritualis gratiæ munus infundi. Planè eadem gratia fpiritualis, quæ æqualiterin baprifmo à credentibus fumitur, in con- verſatione atq; actu noſtro poſtmodum vel minuitur, vel augetur,ut in Evangelio g Dominicum femen qualiter feminatur: fed pro varietate terrg aliud abfumitur:aliud in multiformem copiam vel trigefimi,vel fexagefimi,yel centefimi numeri fru&u exuberante cumulatur, é paulo pr q òd fialiquis in illo movetur, quòd quidam ex his, qui ægri baptizantur, ſpiritibus adhuc immundis teneantur 3, fciat diaboli nequitiam pertinacem aue adaquam falutarem valere: in baptifmo vero omnis 4 nequitiæ ſuæ vires amitter od exemplum cernimusi in RKege Pharaone: quĩ diu reluctatus,& iù fua perfidia demoratus, tamdiu reſiſtere potuit,& prævalere, donecad aquam veniret: quò cùm veniſſet,& victus eft,& extin- ctus. Mare autem illud, ſacramentum baptiſmi fuif declarat beatus Apoftolus Paulus, k, dicens:(Nol enim vos ignorare, fiatres,quia patres noftri omnes fùb nub tunt,© unt, r omnes in Moyfè baptizati fu & addidit dicens:[Hec autem mnia, figúra.] Quọd hodie etiam ganei ut per exorciftas voce humanå,& poteftate divina i gelletur,& uratur,& torqueatur diabolus:& cùm exi- re fe&chominesDei/ dimittere fepè dicat, ineo tar men, quod dixetit, fallat,& id quod per Pham priùs getum eft, codem modo 7 obſtinationis& ak dis exerceat. Cùm tamenadaquam De! falutarem, atq S adbaptifmifan&tificationem venitur, fcire debemus, aama Omnes per mare nube,& in mari. noſty d Namer.d. A H 4 e de menfura datur,] vera leitio,$ Exod. 16 h omne J orie. à Ekodiige K a Cordo m al. mandatit. fidere: vi ır. b Ezech.36. c Nuamer,t9- > fatth. t3» Deo: S h f

1237 De Conſecratione, De Baptifisa. Diſtinctio V. fidere: quia tilic diabolusopprimitir& homo Deo di- catus divirnà indulgentià liberatur. 19 Quitetigerit) Hecufy ad verf. Et locutus eſt: alis urbi aB: Cypriano exponuntur,€x Guo quidem in ceteris hujus endata. Hujus ſententis ſum quadam voſti- capitis partibus multa fant 2 In reſurrectior gia in gloff imterlinearz ad ium Numerorum loum, fo eT tentanturfd in rn fibi vult.Gypria- tifinum, tentari 3J Teneantur,] In origialt impr guing, manu ptis tentabantur. Ho cjinere autem tenta- „in aqua falutari.«Sic emim adh Honera in abj one baptiſimt, id ab ipfo nunc ufurpatar vox, baptizantur, ac fpe aPhilofophis mfùrpari fòlet vox, generari ro alteratione preceden- ge eduétionermn(r provemum forme, nir AIN# C. OXXVIIL g Dehisguiufyad exitum vite Sufèiperebaptifina diffi H Trem Joannes Chryfoftomus żn epiftolam ad Ho- bracs, Homil.13. add ciꝶ. erunt, infia. ¶ Poteſt-enim& in hoc,& in illo homine eſſe unus Spiritus Sanctus, etiamſi ſe invicem neſeiant, per quem ſit a uttiuſq;gratia communis: non autem poteſt ſpiri- tus unus eſſe hominis hujus,& illius, per quem peccante altero,& altero non peccante, ſit tamen culpa ommu- nis. Ac per hoc poteſt parvulus ſemel exꝓarentum car- ne generatus, Dei Spiritu regenerari, utex 4 illis obli- gatio contracta ſolvarur. Non poteſt autem ſemel Dei Spi- ritu regeneratus, ex parentum carne regenerari, utobliga- tio, quæ ſoluta eſt, iterum contrahatur. Et ideò femel perceptam parvulus Chriſti gratiam non amittit, nifi proprià impietate.& pani pòst.€] Veruntamen rećtè di- cuntur parentes, vel quicunque majores, filios, ſeu quos- libet parvulos baptizatos dæ moniorum ſacrilegiis obli- gare conantes, ſpiritualiter homicidæ. Nam im illis qui- dem interfectienem non faciunt; ſed quantum in ipſis eſt, interfectores fiunt: recteque illis dicitur, quando ab hoc ſeelere prohibentur, nolite occidere parvulos ve- ſtros. Dicit enim& Apoſtolus: c LSpiritum nolite eæ guere:] non quia ille extingui poteft; fed quantum in 25 Uando guis proptereà peccat, ut fantym bapti- gsAſma in noviffima ſua expiratione ſuſcipiat fortaſſis non adipiſcitur. Et credite mihi, non terrens vos dico, ' quod dicturus ſum. Multos novi, qui hoc paſſi ſunt, qui ſpe baptiſmatis multa peccabant, cirea diem autem mor- sChrifu ceſſerunt yacui.| Deusenim propter hoc bap buit, ut{folvat peccata,nonutaddat r. Sive 8 hoc utitur baptiſmate, ut ampliora delinquat, ipſum fit negligentiæ causä. 1 Non ut addat.] In editione Lronenſi mendosè est, Ine&uEHe: cerrigendumꝗᷓ ex mauilſeriptis c iues c iꝰ. C. CXXIX. ꝙ Farvulis babtaxatis farentum non nocet perfidia., Irem Auguhinusad Bonifacium, epif.23. z Uzriş-a àme,utrùm parentes baptizatis parvulis ꝑs AIluis noceant, cum eos dæmoniotum ſacriſiciis fa- dare conantur:& ſi non nocent, quomodo eis proſit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non poteſt obeſſe perfidia? Ubi reſpondeo, tantam illius ſacramen- ti, hoc eſt, baptiſmi ſalutaris eſſe virtutem in ſancta com- page corporis Chriſti, ut ſemel 1 regeneratus per alio- rum voluntatem, deinceps non poſſit vinculo alienæ ini- quitatis obſtringi, cui nullà fuå voluntate confenfit.[Ez anima enim patris mea et, inghit-gr anima filii mea est] C iterum. b g[Anima gug peccaveritipfa morietur. Non au- tem peccat ĩpſa, cùᷣm parentes ei neſcienti, vel. quilibet alius adhibet ſacrilegia dæmoniorum. Sed ideò ex Adam traxit, quod ſactamenti illius gratia ſolveretur: quia non- dum erat anima ſeparatim vivens, id eſt, altera anima, de eñ. Jam e itaque dicit, quòd cùm homo in ſeipſo eſt ab fcientia 4 non tenetur obnoxius.& infà. Quomo- culis? non eſt anima utrorumque communi eſt. Ideò per hanc ſocietatem unius ejuſdemq̃ue Spiri ipſis eſt, extinctores ejus meritò dicuntur, qui ſic agunt, ut extincłum velint. Nec illud te moveat,&c& infd. ¶ Ce. lebrantur enim per eos neceſſaria miniſteria. C infiks € Ofteruntur d quippe parvuli ad percipiendam fpiritą- lem gratiam non tam ab eisguorum geftantur manibus, (quamvis&ab ipfis, fi&ipfiboni fideles funt)-quàm ab univerfa focietate fantorum atque fidelium. Ab omni- bus namque offerri ređtè intelligitur, quibus placet, quòd offeruntur,& quorum ſanctà, atque individuà cha- ritate ad communicationem San&ti Spiritůs adjuvantur. Tota hoc ergò mater Eccleſia, quæ in ſanctis eſt, facit: quia tota omnes, tota ſingulos parit. Liem inſta. ¶ Dif- ficillimam ſanè quæſtionem tibi propoſuiſſe viſus es im extremo inquiſitionis tuæ, eã videlicet intentione, quũ foles vehementer cavere mendacium, Si conſtituam inquis, ante te parvulum,& interrogem, utrum, cùm cre- verit, futurus ſit caſtus, vel fur, vel non fit futurus, ſine dubio reſpondebis, neſcio;& utrum in eadem parvula ætate conſtitutus cogitet aliquid boni vel mali, dices, ne- fcio. Si itaque de moribus ejus futuris nihil audes certi promittere,& de ejus præſenti cogitatione, quid eſt a- liud e, quàm quando ad baptifmum offeruntur, pro eis parentes, tanquam fideiauctores f, refpondent;& di- cunt illos facere, quod illa ætas cogitare non poteft, aut ſi poteſt, oecultum eſtꝰ Interrogamus enim eos, à qui- bus offeruntur,& dicimus: Credit in Deum? des illa ætate, quæ utrùm ſit Deus, ignorat. Reſpondent: Credit,& ad cæteta ſic reſpondetur ſingula, quæ quæ- runtur g. Unde mixor parentes in iſtis cebus tam fiden- ter pro parvulo refpondere, ut dicant-eum:tanta bona facere, quæ ad horam, quå baptizatur; baptizator inter- ua diceretur, ¶ Et anima patris mea æct,& anima ſilit mea] rogat; tamen eãdem horã, ſi fubjiciam, erit caftus, qui baptizatur, aut non erit fur? neſcio, utrùm audeat dice- co, qui genuit,alter effe&us, peccato alterius fine fua con-| realiquis, aliquid horum erit,aut non erit: ficut mihi£i- nedubitatione refpondet, quòd credat in Deum,& quòd do e itaque in parvulum majores peccant offerenteș|,{e convertat ad Deum.& infia. M Ecce h facio, eum, atqueobligare conantes dæmonum facrilegis vin-| quantum. poffum, Dominus adjuvet, ut quod poſtulas, , učetiamo poſſim. Nempe ſæpèäta Ioquimur, ut Faſcha propin- culpam poſſint habere communem. Nonenim ſie com-] quante dicamus craſtinam, vel perdiſſenam z, vel peren- muniĩcatur culpa per alterius voluntatem, quemadmodũ| diffenam efie Domini paſſionem: cùm ille ante tamo communicaturgratia per Sancti Spiritůs unitatem,{rem multos annos paſſus ſit; nec omninò, niſi ſemel, ipſa paui ſaperius. Regenerans ergò Spiritus in majoribus| paffio facta fit. Nempe ipfo die Dominico dicimus, ho- offerentibus,& parvulo oblato, renatogue communis| die Dominus refurrexit: cùm ex guo reſurrexit, tot anni tranſierunt. Cur nemo tam ineptus eſt, ut nos ita tus prodeſt oflerentium voluntas parvulo oblato.& loquentes arguat eſſe mentitos? niſi quia iſtos dies itaque cum homo]. vera lettio. d conſenſionẽe] veraclectio € Quando antews| vers lectio,& ſeue nota anterraga tonis a Polyc. l3. tit.t0; Anfèlm. l9. tqt b Ezech.18.- c Iam a alfte b ald ilius.€ 1. This d Sup. câd. nec ,| Hud.33.& illud, quod quando] vera leltio. f al. doctoren, -| al. fidei diores fpondent. g al geruntur, h Juo p. 2,5. Igo i velperendinam fè,) vera lelin RE 2 i 4 i f { j

1229 De Baptijno, Decreti Tertia Pars. 1240 de circumciſo naſcebatur, fuit circumciden- ed| dus: fic nunc, qui de baptizato nafcitur, erit b aptizan- „dus enim bap ſmi, ſacramentum unon yix ¿mM pE Soa afci gon eſt. Ex ſecundùm illorum, quibus hæcg geſta fu nt, fimilitu nuncupamus: ut dicatur ipfe di es, qui non eft ipfe, 1 revolutione temporis, fimilis ejus:& d fieri propter facramenti celebratior fed jam olim lum a4, a in perit, non illud ſo gue veritati coni pa t non lamad peia J facramentum€ condemnatione mundum, charitate inem in hebei dei parvulus, qui etiam tione$, non ci tamen Diaa o cogitationi l. Quod in multi nt pitii t, 4 PET ponit, ı ıs VOIUr regeneratus fuerit per alio ritualem tem, f, fam credunt, fic- nittuntur Nullo ti JumusinC & ide Ò di&um eft, nos effe„Cui GFS pecc tnos tunc unum- in eodem; c. 47. nato uſque ad us eſt à b Parvulo e rec ficut aa po ıregencrabuntur f r Sed] [Parate l Vs 10 folo renafsi poterant, par useft non in aqua ta min Spiritu Sané to tur, quiſquis in Chriſtum——, de quo Chri- eneratus regeneration em ż non cog ti⁊ari vol uit à fo z. d Iidem, ntur jorg 8 g. Ivo.17. C4. f ren y ipf baptizatus et, dh Efl po Maret it.] orige 3 regenerá. a à rggene' ç non atu

— Ann 1241 De Confecratione, D iſtinctio IV. 1242 hamanitas æ Ita quippe nihil in co bapti{mus habuit, quod ablueret, ſicut mors nihil, quod puniret, invenit. ı q Urde illo Spiritu] Reflitutus esf ex B. Augufiino hic locus, in quo glofa non inpediebat.«Antea legebatur: Ut de illo regeneraretur, ſi quis in Chriſtum crediderit, de illo Chri- ſtus generatur, qui regenetatio C. CXXXVI. Idem parvulorum, mer. II c H.& 16. y R nerante r autem carne tantummodò contrahi- tur peccatum originale: regenerante autem Spiritu non folùm originalium, ſed etiam voluntariorum ſit re- miffio peccatorum.‘Proinde rectè poteſt dici, parvulos ſi- ne baptiſmo de corpore exeuntes in damnatione omni- um witiſſima futuros. Multùm autem fallit& fallitur, qui cos în damnatione prædicat non futuros, dicente Apoftolo: b[Per nnins delitum in omnes homines ad conde- em,&cc. 1Regenerante autem] Declarans B. Auguſtimus, cur / fum fit: Sic& i iet per juftitiam in iſtum Dominum noſtrum, e catne illud tantummodò inale peccatum. Regenerante au- iam voluntario- bat: Quia , quod eft o. itu non folùm originalis, fedet fit remiffio peccatorum. gener C. CXXXVII. 9 Quicunque exconcu tia nafèitur, per baptifinum regenea iſcen- ratur: Jdem cin eodem,:16. iſcentia carnis;& lege peccati& tis carnaliter generatur, regenerari ſpiritaliter nabet, utmon ſolum ad regnum Dei perducatur, ve- etiam àpeccati damnatione liberetur.- Sicut enim per primum hominem in peccato& morte nafcuntur, fic etiam per Chriĝam-in juftitiaė& vita æterna in. bapti- |& oblati per facramentum, cha C. CXL. g Charitas Ecclefia peccata dimittit, Vei tenet, Idemvzn trattatu 2r. ad cáp.20. a Toannis. Ocleſiæ charitas, qug Ż per Spiritum Santum dif- funditur in cordibus corum, qui participes funt, pec- cata dimittit: corum, qui non funt, tenet. C. CXLI. g Solms Chriſtus peccata dimittit, Idem c de peccatorum meriti, ér remif. libr. t cap. 23. Emo d tollit peccata, nifi folus Chriftus, qui eft a- gnus tollens peccata mundi, grenfa.€ Tollit au- tem& dimittendo, quæ facta ſunt(ubi originale contine- tur)& adjuvando, ne fant,& perducendo ad vitam, ubĩ fieri omninò non poſſunt. CXLII. ꝙ Prater baptiſina Chriſti parvulis nulla falus promittitur, Idem ibidem,& tap..25. N Ulla e praæter baptiſmum Chriſti ſalus promittitut infantibus: quia infantes, ſi per ſactamentum, quod ad hoc eft divinitũs inſtitutum, in credentium numerum non tranſeant, profectò in tenebris manent. «C. CXLIII. 9 Pabtidali in chriſto incorporan- tur,& ejus membra fiunt. -Idem F ibidem, cap. as. Ara baptifmus valet, ur baptizati Chrifto incorpo- rentur,& membra ejus habeantur,& conſepeliantur: itatemque fidelium re- alyiliberati, redempti, concilientur Deo: utin illo vivi, fal illuminati fiant. C: CXLIV. Idem zbidem, sap. 27. Uis autem neſciat, credere eſſe infantibus baptizati? non credere autem, non baptixari? C. CXLV. ꝙ Gralia non ſolùm peccata dimittit, ſed etiam legem implere facit. Idem de gratia,& libero arbitrio, ad Valen- timum, c. t. ſmo renaſcuntur. C. CXXXVIIL-g Oferenttum fides parvulos facit fideles, Idem in d æodem libro, c. 19. Arvuli, fideles rectè vocantur, quia fidem pet verba geſtantium quodammodò profitentur:& per eorun- dem verba diabolo,& mundo abrenuntiant. Et hoc fit vi ſacramenti& divinæ gratiæ, quam Dominus donavit Eccleſiæ. Parvulus autem, qui baptizatur, ſi ad annos ra- tionales veniens noncrediderit, nec ab illicitis abſtinue- rit, nihil ei prodeſt, quod parvulus accepit. C. CXXXIX. g* De eodem. Irem Auguftinus in eodem libro 1. de meritis drre- miſßione peceatorum, c. 26. TT. M Ater Eceleſia os maternum parvulis præſtat, ut ſacris Lmyſteriis imbuantur: quia nondum e poffunt de p redere ad juſtitiam, nec ore proprio confiteri ad ſalutem. Nec ideò tamen eos quiſquam fidelium fi- deles F appellare cunctatur: quod à credendo utique no- men eſt: quamvis hoc non ipſi, ſedalii pro eisinter ſacra- menta reſponderint. Si autem proptereà rectè fideles vo- cantur, quoniam fidem per veiba geftantium quodam- modò profitentur/ cur etiam non priùs pœnitentes habe- antur, cùm per eorundem verba geſtantium, diabolo,& huic feculo renuntiare monftrantur? g Humilitas,| orig. b Roms. c Sententia potins, quam verha. d Summa verborum B. Angafi-infià cprox, verba ipfas € Romo,£ Supr. cap-proximo, Goon que per Chriftum datur;non folùm peccato- rumremjiffionem facit,fedetiam,utleximpleatur,ut natura liberetur,ne peccatum dominetur: Spiritus etiam gratiæ dat fidem, quæ etiam non petita à Deo conceditur, ut homini petenti& alia concedantur. Nam ̊ fides non eft liberiarbitrii tantùm, fed donum Dei. C. CXLVI.-9 Verns infirmitas in baptifinonon penitans abfumitur;fèd vires amittit, dem de baptifno parvulorum-fivéede peccat. mer.& remiſſ. lib..c. 5. q à 28 Onex quo quifque baptizatur, omnis vetus infire ps mitas-in-eo abfumitur._Sed»renovatio incipit à 1 remiſſione omnium peccatorum,& intelligentia, & operatione ſpiritualium. Cætera verò in ſpe facta ſunt, donec etiam in re fiant: quod erit in reſurrectio- ne. Nam in baptiſmo, quamvis plena fiat remiſſio pec- catotrum, nondum tamen plena eſt novitas,& perfecta mutatio: guia adhuc remanet corruptio non folùm in ore, ſed etiam in animo, qui eſt homo interior: in i perfecta eſſet novitas, non diceret Apoſtolus i, quòd renovatur de diein diem. Jtem eodem Jibro, cap, 27. Hoc meminiſſe debemus tantummodò, omnium pec- catorum plenam, perfectamque remiſſionem baptiſmo fieri, hominemverò non totum commutari continuò 5 fed in benè proficientibus de die in diem novitate creż ſcente commutari, quod vetuſtum& carnale eft: donec O. a Giofa ordinsibi: Ex Angad verf:[quorum remiferitis] é Beda tbid. Sent. 4. dift. 18. b Roms. c Beda in.3. 1. Ioannis, Gal abed. d ſoann. i. è Gent, à. diſt. 18. Summa verborum, £ Per epuomam, g Perepitomam. h Ephz, i 200r Rr 3

1243 E Decreti Tertia Pars, ita renovetur, ut animalis infirmitas corporis, ad fir-| mitatem ſpiritualem, incorruptamq; perveniat.& cap. 28. € Hzc autem lex peccati, de qua dicit Æpoftolus a: [Mon regnet peccatum in vefiro Toral corpore:]̃ non ſic ma- net in membris eorum, qui renati ſunt, tanquam non ſit ejus facta remiſſio, ubi omninò plena& perfecta fit re- miſſio peccatorum, omni bus inimicis interfecti feparabas nur à Deo: fed manet in vetuftate ist quam í pes ratum& peremptum, ſi non illicitis onſenſio nibus quodammodò reviviſcat,& in regnum proprium, dominatione mque revocetur. Ab hac autem vetustate carnis(in qua eft lex ifa peccati, vel peccatum jam remif- ſum) uſq; adeò Spiritũs yita difcernitur,in cujus novitate baptizati per Dei gratiam renafcuntur ,ut tales etiam i præſenti non folùm nonin peccato, fed etiam necin car- ne efle dicantur cujus deſideria non ſequuntur ritu, Ipså verò carne corruptibili benè utitur bra ejus ad benè perandam convertit„hor defideria carnis vivens lege peccati, quodlicètjam remif- ſum eſt, in vet tamen carnis manet: nè utun- tur fideles conjugati, qui ex eo, quòd funt in Chrifi no- vitate, dominari ſibi libidinem non patiuntur: ex eo au- tem, quod adhuc trahunt A etuftatem, regenera poro immortaliter filios, mortal i gine peccati, quå ren fcuntur, renafcendo f cut facta per i runt,& non í funt, eis tame net, ni nifi p peccatum per remiſſionem ſolva in hac non jam præterita, fed adhuc m aan reatus ejus ſolvitur:& non tiap semi Pecon: ꝛotus jam præterie- lic contra e lege con ¿cùm fiatin ebatur,ad remi d l eXe q Animz& corpori) Ia; fos- motus animi& corporis atina. Į unt, S non funt: eis tamen præteritis>& non jam exi VIL g Diſcipuli Chriſti ejus bapliſma- tecreduntur ab Idem zn epiflola 108. ad j 29 Uandoab b Hierofolymis exiit ps pulis fuis in Judæam terram, cum eis, baptizabat non per í fuos: quos intelligimus jam fuiffe ptiſmo Joannis(ficut nonnulli art bitrantur:) „ ſive ba- antur:) H mma ibileeft)baptifmoChrifi. Ker zé Dominus Petro: f4 > meji ut 1 quod i t, Jèd est mundus to jain Petrus baptizatus fuerat. C. CXLVIII. E Apofloi baptifmate baptiza duntur, Item ad Vincemtium& Victorem, lib. 3. de an Ejn: OTISPne, lQ. I d eos, ia non fcriptum eft, baptizati, fi 1€ tendimus, i utrùm fuetint o de hac vita recefiffe co amur Apog olis: qui pr j | ter e Apoſtolum Paulum, quando baptizati fueri nt, ignora- X% mus, Sed ipfos bap tizatos effe per hoc hobis innote| — a Rom. C. b Panti J..le. Joan.i: G Tuvo pas,3t0. Pann ddc lor. eatus corum Ma- į | t -i f | Í | i f | | zato. Iſte en um& | Jèd conſcientiæ E EELE T PA i f ete potui i ati [ Ini a lotus Ea non n indig C. CXLIX. 9 Ca techumenus catholicus haretie co baptizata prafertar. Idem#b. b&. de baptiſino, contra Donatiſtas, rA lagran item ħæretico baptizato a a intus catholica, bonum Catechu. zatoanteponimus. Nec ideò tamen iſmi, quo iſte nondum, ille jam imbu injuriam.&., paulo post,€ Melior enim e s nondum baptizatus Simone bapti ti ante baptiſmum Sancto i ſacramento baş tus eſt eſt. Verunt | accepto baptiz zc pofi > fi etiam- Spirit mpti tanti Í 101 a mus deeft adcape ſſe malo baptizato vera converſ CL. Non tam allutione corporis, quam cordu baptifina conftat. Item in zarum Proſperi f. Erus g baptiſmus conſtat non tam ablutione Ap àm fide c juemad adidir, dicens: p[Fide acit baptifina, non carnis C. CLI. Hem Auguftinus Hbro primo-de baptifino, í eſt plerique vivunt a nifeſtum | Spiritas Dei.] N inqu id tamen ideò non integrun cap. V. 8 ut in ſacramentis Veteris Teſtamenti vivebant qui- dam ſpiritales, ad Novum ſcilicetTeſtament l tunc occultabatur, occultè pertinentes, ſi ſacrame Novi Teſtamenti, quod mreyelatum fi nolunt 3 ad pe rcipienda, 4 fermo Apoftolicus eſtamentum pertine- egnam capiant bapti- ad. Novum pertinent: ac vita rapiantur, itatem in = p elligatur 1n€0, quod ic n meum viderunt oculi tur J [Er o in libro tuo omnes Jon intereft, cùmde facra- tur, quid o t ptum eſt quandoc fide non integrå integrum- aentum bapti{mi. lem cap. ti ili diligenter interr ri, tot diver- m fortafhis, quot homines numera- p enim homo non percipit e4, que fim 1 fà- G profece- in quo oguan q si poflent fir titates opinior rentur. l enei cramentum accipiunt? aut nunquid ideò a— á Ioanaz, b Per epitomam.© AF20. À Ioan€ Matt f Lanfianc. indde facram.& fententia. apu‘j ad c. 13. loanni, g Alg l3..6. Ivop....4 annorm.l 1 2i h Afer.. i a, Petra} K al Grea o l-Corinth.2 ti 5 2.z. m abet ab orig, n Rfaligla O Rfabigh p aerz unh Crn “tL u CLY

1245 De Conſecratione, Diſtinctio V. 1246 fne,& opinionum carnalium vanitatem emendaverint, denuò, quod acceperant, repetendum eſt? Accipit quiſ- que ſecundum fidem ſuam, ſed quantùm capit, guber- pante illa miſericordia Pei, de qua præſumens idem Apoſtolus dicit: æ[Si quid aliter fapitss, id quoque vobis Dauss reuelabit,] C. CLIL g Non nature necefitate, fed merito peccati Adam moriturus erat. Irem ex Concilio 6 Mijevitano, cuż interfuit Augu- finne dr Anfèelmus c. Romane Ecclefia Lea galms contra Pelagianos cap. l. 31 Dacuit igitur omáibss Epifcopis» qui fuerunt-in| pst hacfanéta Synodo 4, conſtituere hæc, quæin ptz- fenti Concilio difinita funt: ut quicunque dicit Adam primum-hominem, mortalem faum, ita ut fiye pecca- rer, five non peccaret, moreretur in corpore, hoceſt, de corpore exiret, pon peccati merito, ſed neceſſitate natu- ræ, anathe ma ſit. C. CLIII. ꝙ Paruuli non ſolùm pœnam, ſed culpam a parentibus trahunt. Dem ejutdemConcilii e, cap. 2. Lacuit f ut quicunque parvulos recentes ab ute- ris matrum baptizandos negat, aut dicit in remif- Conem quidem ꝑeccatorum eoOS 1 baptizari, fed nihil ẹx:Adam trahere originalis peccati, quod lavacro re- generationis expietur(unde fit confequens, ut in eis forma baptifmatis in remiffionem peccatorum non ve- ra g fed falfa intelligatur,) anathema fit: quoniam non aliter intelligendum eft, quod dit Apoftolus: h I Per unum hominem peccatum smiravit in mundum{r per pece catum mo y ita inommnes homines pertranfiit, in guo omnes pec- caverunt,} nifi quemadmodum Ecclefia catholica ubique diffuſa femper intellexit, Propter hanc enim fidei re- gulam etiam parvuli, qui nihilpeccatoxum in ſemetipſis C. CLVI g Sinegratra divina mandata impia- ri non poſſunr. Tremejufdem, a caps. 32 F9 Lacuit,$ ut quicunque dixerit ideò nobis gratiam ꝑs C juſtificationis dari, ut quod facere per liberum ar- bitrium jubemur, facilius pofimus implere per gratiam, tanquametiam fi gratia non daretur, non quidem facilè, fed tamen pofimus etiam fine illaimplere divina man- data, anathema fit. ane— DISTINCTIO V .I. g. Pot baptifina confirmationis facramet- tum praſtetur. Kem Urbanus Papa omnibus Chrifsanis epif-..7. 1 Mnes fideles e per manũs impoſitionem Epi- ps ſeoporum, Spiritum Santum poft baptilmum. accipere debent, ut pleni 4 Chriſtiani i aveni- antur: quia, cùm Spiritus Sanctus infunditur, cor fidele ad prudentiam& conſtantiam dilatatur. C, II Quid conferat Spirilus Santtus in bepli- Hinate, quid an conſir matione Lem Melchiades Pa pa in qpiſt. ad Epifiopos Hiſb..⁊. Piritus e Sanctus, qui ſuper aquas baptiſmi ſalutife- ro deſcendit illapſu, in fonte plenitudinem tribuit ad innocentiam: in confirmatione augmentum præſtat ad gratiam. Et quia in hoc mundo totã ætate victuris inter inviſibiles hoſtes,& pericula gradiendum eſt, in bapti- {moregeneramur ad vitam, poft baptiſmum confirma- mur ad pugnam ,inbaptifmo abluimur-£ poft bapti- {mum roboramur. Et quamvis continuò tranfituris tifi- ciant regenerationis beneficia, victuris tamen neceſſatia ſunt confirmationis auxilia. Regeneratio per ſe ſalvat mox in pace I beati ſeculi recipiendos: confirmatio at- mat dt inſtruit ad agones mundi-hujus,& prælia veſer- adhuc committere potuerunt, ideò in peccatorum semif- ſionem veraciter baptizantur, ut in eis regeneratione mundetur, quod generatione traxerunt. 1$ Eosbaptizari,) Siceft emendatum ex aliquot Ve uflis ipfis originalibus, Nam anted Egebatur, non baptizari. C. CLIV. ꝙ Gratia& peccata remittita& ne reiterentur, adjuvat, Tem ejufdem ž, cap.3- Lacuit& ut qu unqʒ dixerit gratiam Dei, quà ju⸗ ficamur per jeſum Chriſtum Dominum noſtrum, ad folam remifionem peccatorum yalere, qux jam com- mifa funt non etiam ad adjutorium, ut non committan- tur, anathema fit. Ti C. CLV. 9 Quid fit peccatum, gratia docet, é ut viretur, facit. Ilem ejuſdem m, cap.& n dixerit eandem gratiam Dei per Jefum> &Chritum Dominum noftrum propter hoc tantum nos adjuvare ad nọn peccandum, quia per ipfam no- bis revelatur,& aperitur intelligentia m ut ſciamus, quid appetere, quid vitare debeamus, non autem per illam nobis præſtari, ut quod faciendum co- gnoverimus, etiam facere diligamus, atque valeamus, anathema ſit. a Philip. 3. b Et in Afiicanc.z6. c videtur mendum in clef dog..33.€ Erin Afiic..27. 4 In Aſfic.So. b Pol. l tit. lo. Burch. ibid. Ivo p. 25. c. 30. hoe nomine. d In lib. de E vandos. Qui autem poſt baptiſmum cum acquiſita in- nocentiaimmaculatus pervenit ad mortem, confirmatur morte; quia non poteft peccare poft mortem. 1 Q Pacebeati] Stc est emendatum ex manufiriptis, origi- nali, Polycarpo. Anted legebatur, pace baptifmi, vel feculi, C. III. Manũs impoſitionis ſacramentuss ds. guius edt ſacramento baptifini. Idem abidem. Ehis g verò ſuper quibus rogãſtis vos informari, id Jeſt, utrùm majus eſſet ſacramentum, manũs impo- fitio Epifcoporum, aut baptifmus? fcitote utrunque magnum efle facramentum:& ficut unum à majoribus fit, idek, à fammis Pontificibus, quod à majoribus fieri non poteft, ita& majori veneratione venerandum&c tenendum eft. Sed ita conjunĝa funt hæc duo facra- menta, utab invicem(nifi morte præveniente) nullate- nus poſſint ſegregari:& unum fine altero ritè perfici non poteſt. C, IV. Q Nonabalis, quam ab Epifiopis manis ſacramentum perfics P test. Items Eufebius Papa epift. z. ad Epiftopos Tufire(ampaniæ. Anůs h quoque impofitionis ſacramentum ma- gnå veneratione tenendum eft:quod ab aliis perfici non poteft,nifià fummis Sacer dotibus:nectempore Apo- ſtolorũ ab aliis, quam ab ipſis Apoſtolis legitur, aut ſcitur — Eü——ä impofitzoni C inl. de Ecclef dog-.24, F Burch. l4..34. Ivo.tcap.228.| c Polyc..3 tit 10 Anf..:23.Burchdg.e 66. Evo...2507 296. g alvere, fèd falsè, h Romans. ì In Afric. cap. 78. de Ecel dog.c. 28. Cal. epift.z. c30 k Burch..20 caßb. i8. Tuo.17. cap.30 l alingua. m In Afric.:79.dedogmatc.29.- n Burch ibid. Ivo pa 17..39 `| Pann drca. d al plent jorig. e Euſebius Emiſſenus in hom. in die Pentecoftes, Polyc...tit.16. Anfelm. lg-.31. f al. alimurs .\ g Polyc. ibid. Anſl..33 Bureh. l A. c. li. Iuop. i. c. aʒt. Pan L. Lc.A h Polyc.ibid, Burch...63, Ivo...257. g 297. Pan ddt tISa Rr 4

De confirmatione d D re ti 1 2 47 jejunio. ec 1 peraĝum cffe: necab aliis, quàmab illis, quieorum te- nent locum, unquam perfici poteft, aut fieri debet. Nam fi aliter præ ſumptum fuerit, irritum habeatur& va- cuum,& inter Eccleſiaſtica nunquam reputabitur ſa- cra menta. C. V. Quare confirmationis ſacramentum bapti- zato tradatur. Item Rabanus de inſcitutione Cleric. lib.1. cap. 30. Oviſſimè à ſummo Sacerdote per impoſitionem ma- nüs paracletus traditur baptizato, ut roboretur per Spiritum Sanum ad prædicandum aliis idem donum», quod ipfe in baptifmate confecutus eft, per gratiam vitæ donatus æternæ. Signatur enim baptizatus cum chriſma- te per Sacerdotem in capitis ſummitate: per Pontificem verò in fronte, utin priore unctione ſignificetur Spiriti Sancti ſuper ĩpſum deſcenſio ad habitationem Deo conſe- crandam: in ſecunda quoque, ut ejuſdem Spiritũs Sancti ſeptiformis gratia cum omni plenitudine ſanctitatis,& ſcientiæ,& virtutis venire inhominem declaretur, C. VI. 9 Ad confirmationem non niſi jejuni Lem ex Concilio Aurelianenſi, cap. 3. U Tjejuniad a confirmati tis, ut mone di donum Sancti Spiritüs valeant accipere:& quia nun- quam erit Chriſtianus, niſi confirmatione Epiſcopali fue- tit chrifmatus. C. VIIL. g Epifcopi non nifi jejuni baptizatos confirment. Iremex Concilio Meldenfi b,.d. H c Epifcopi non nifi jejuni per impoſitionem ma nuum Spiritum Santum tradant, ex] & morte periclitantibus. Sicut autem du bus, Paſcka videlicet& Penteco bet baptiſmus; ita etiam traditionem Spir jejunis Pontificibus convenit celebrari. C. VIIL G Secundo vel tertio nullas confira mMellir. Lem ex Concilio Tarraconenfi,.6. Ium 4 eft nobis, quòd quidam de plebe bis, vel ter, vel eo ampliùs, Epifcopis ignorantibus tamen, ab eiſdem Epiſcopis confirmentur. Undevifi m eft bis eandem confirmationem, ficut nec baptifma, it minimè debere: quia bis, velter, vel ampliùs baptiza- tos, aut confirmatos, non feculo, fed foli Deo fub habi tu regulari, vel clericali religioſiſſimè famulari dec tum eſt. G Burchardas etiam, gr Ivo citant ut Gratianus. re- Habetur antemir Cabilonenf 2. c27. ufġuead verf Quia bis, é jn Capi- tnlaribns adjectis, c53. C. IX. De eodem. Irem Gregorius III. e olg. ad Bonifa- aum. Ehomine, qui à Pontifice confirma us fuerit,< Tertia Pars. 124% C. XI. Energumeni omnibus dicbus exorci- gentur, Irem ex Concilio Carthaginenfi IV. .90.&.ſequentilus. 3 Mni à die Exorciſtæ energumenis manus impo- ps nant. Energumeni verò pavimenta domorum Dei verrant. Quibus aſſidentibus in domo Dei victus quotidianus per Exorciſtas opportuno tempore minis ſtretur. C. XII.@ Agquibus veophyti abftinere debent. Item ex eodem,c.86. Mee& aliquandiu à lautioribus epulis,& fpes ctaculis,& conjugibus abſtineant. C. XIII. Ẹ@ De ordine officiorum, Lem ex Concilio Agathenſi,c 30. © Onvenit ordinem Eccleſiæ ab omnibusæqualitet g] ps uftod Unde ftudendum eft, ficut ubique fit, ut poft antip lationes ¿ per ordinem ab Epi- i antur,& hymni matutini, vet ertini diebus omnibus decantentur:& in concluſio- ne matutinarum, vel veſpertinarum Miſſarum d poſt hymnos capitula e de Pſalmis dicantur,& plebs co ctà oratione ad veſperam ab Epiſcopo cum benedictione mittatur. ſcopis, vel Pres C. XIV. De eodem. Item ex ilio Gerundenſi, cab. 10. D femper placuit obfervari, ut omnibus diebus poft matutinas& veſperas oratio Dominica à Sacerdote proferatur C. XV. De eodem. Trem Gregorius VII. in generali Synodo refs o f Refurređtioni; in die hentecoſtes uſq; mos tùm noturnos 8 tresģ; le&tiones antiquo mo- recantamus& leg. Omnibus diebus aliis per to- tum annam; fi feſtivitas eſt, novem Pſalmos,& novem leđtiones dicimus. Aliis verò diebus duodecim Pfalmos, & tres leđtiones recitamus. In Dominicis diebus xviii Pfalmos,(excepto die Pafchæ,& Pentecoftes)& novem lectiones dicimus. Illi autem, qui in quotidianis diebus antummodò Pfalmos,& tres lestiones celebrare vo- nexregula Sanctorum Patrum, fed ex faftidio& Romani verò diverſo > à tempore, quo Teutoni- nen h noftre Ecclefiæ,. Nosautem inveſtigantes,& antiquum mo- imitantes antiquos Patres, ſtatui- Ss prænotavımus. & ordin rem noftra tem ex homilia Gregorii Papæ. illi talis reiteratio prohibenda eſt. C. X. Omnia facramenta crucis fionac z piion Irem Stephanus Papa V. 2 IN enaeig non omnia chrifimata e facerdotalis my. pst N fterii f crucis figurå perficiuntur? Nunquid’ baptiſmatis undã, nificruce ſanctificatà, peccata relaxan. tur? Et, ut cætera prætereamus, ſine crucis ſignaculo quis facerdotii gradus aſcendit? y Í "chlib,..60. lvo.t..254, Panmnd...119. ts, cap.6. In Concil. Parifienji,...33.© Polya Burch..gic.67. Ivop...261, Pann....120., Ruo.1c.244: Pan adje d Burch. lg ..1241. e al. chariſinata. F al inini- Perii g dvo paetrg, p. 2,69l. decimæ ſunt anni. A prim geſimæ uſque in Paſcha Don tantur, quarum videlicet diés quadraginta& duo r= ex quibus dum fex Dominici dies abſtinentiæ ie a huntur, non plàs in abftinentia, quàm triginta& 10 e o n 2} r Ait € al. capitella. f Polyc. lã 71. Iò. Anſcl...211 5 Pannor. dict, i i eſt obſer⸗ zeſima ſummã obſervations eſt Obler Domini a, ut jejunium in ea(præter dies a inentia ſubtracti ſunt) niſi quem inſix- i at cos, qui deab i i;: dies mitas impedierit, nullatenùs ſolvatur: quia iph i gitur Dominica Quaara- ſex hebdomadæ compu- „ Tuo p. 6. cap. 298. b Barch. izb part.1. cap.267."c alit. collectiones, d alit.<r Mi egnum. i PolyedgÊditzji Burch lib,.61. dvop.t: tI dies Ç IYI

—— dies remanent. Verbi gratiä, ſi per cccixv. dies annus volvitur a,& nos pét triginta& ſex dies affligimur, guafi anni decimas Deo damus Sed út facer numerus quadraginta dierum adiinpleatur, quem Salvator nofter fao facro jejunio confecravit3 quatuor dies prioris heb- domadæ ad füpplenientum quadraginta dierum toliun-| tur: ide, quarta feria, quæ caput jejunii ſubnotatur, ſequens,& ſexta,& ſabbathum. Nifl iſtos dies quatuot ſuperioribus triginta ſex adjun- ius, quadraginta dies in abſtinentia non habemus.| uretiam ab omnipotenti Deo omnium bonorum į noſtrorum decimas dare,&c.| hac; quomodo à colleoribus refertur 5 fumptum qui- barte videri potest ex homilia 16. beati Gregorii. jit; gua ibi non leguntur: G vicifim multa ibi, uper 4 7:$ qu 10n fants| C. XVII? Ljunia lgitima non ſoluantur abfque necefitate proba- Lult. Lem Euſebius b Papa 1 zſunia c in Eccleſia à Sacerdotibus conſtituta ſine ne- ceſſitate rationabili non ſolvantur. C. X VIII. 9 jejania duplicatis, del Triplic 4 Iem Hieronymu On èe dico hebdomadas, non duplicata, non multi⸗ plicata jejunia: ſed vel ſingulos dies abfque cibo-| rum luxuria F tranſigamus.| C. XIZ Q’ De edem. Í Irem Hierónymusad Euflochium de cuftodia virgini tatis; j quotidiana jeſunia,& refectio ſatietatem g Nihil prodeſt biduos triduoque tranſmiſſo vacuum portare ventrem, ſi poſt pariter obſtruatur A. CXA. De eodem. Idem. eſt, quotidiè eſurire inquit: Propter infir mita tis, curátosgue í g Burchard witt Patrum, p & quotidiè prandere. Apoſtolus Curat enim vulnera delinquen- vita- Clericorum 4 caſta, ſimplicia, mo C- XXE q M na precepta divina funt cogni- raont contraria Item Ambro in Pfal 118. ferm.22, aå verſic. ivi ſalutare.] 6 ¿fti ps S cepta medicin non finunt: abor Itaque qui fe medicis d um ſibi abnegat. E XXIL U t modis vitium gula nos tentat, jejunia. ejunio revocant: lucubrare one meditationis abducunt. it, ſeipf Trem Gregorius zn expofitione m beati Iob, l, 30. cap.27. ns modis nos gulæ vitium tentat. Aliquan- do namque i digenti tempora prævenit: aliquan- do verò tempus non prævenit, ſed cibos lautiores quæ- 1249 De Conſecratione, Diſtinctio V. nen Inttibi ż jejunia pura,& continua, moderataque, id | f Í | è aquam bibere: fèd modico utere vino| l | quafi De confirmatione€ 12 5 o rit: aliquando quælibet fumenda fint, præparari accu- ratiùsexpetit: aliquandoautem& qualitati ciborum,& tem poti congruit, ſed in ipſa quantitate ſumendi menſu⸗ ram moderatæ refectionis excedit. Nonnunquam vero & abjectius eſt, quod deſiderat,& tamen ipſo æſtu ĩm- menſi deſiderii deterids peccat. C. XXIII. 9 Alſque puritate mentis Jejtinia Ó orationes non proa fi Irem Pius Papa, epiflol. 1. Ihil 4 enim prodeſt homini jejunare,& orare,& alia religionis bona agere; nifi mens ab iniquitate revocetur,& ab obtrectationibus lingua cohibeatur, C. XXIV» g’ Mediocre bonum non eft magno Præſfetendum. Iem Hieronymus. Ne mediocriter b errant, qui bono magno prefe- tunt mediocre bonum. Nónne rationabilis homo dignitatem amittit; qui vel jejunium charitati,aut vigi- lias præfert fenfus integritati, ut propter abftinentiam I immoderatam, atque indiſcretam Pſalmorum; vel offi- ciorum decantationem autamentiæ, aut triſtitiæ notam incurrat? Nunquid verborum multitudine flecti Deus ut homo poteft? eNom enim verbis tantùm 4, ſed cor- de orandus eft Deus. Melior e eft quing; f Pfalmorum decantatio cum cordis puritate,& ſerenitate,& ſpiritali hilaritate, quàm totius Pſalterii modulatio cum anxie- tate cotdis;& triftitia. Dum igitur pro cunctis g anima- bus Pfalmus vel Miſſa dicitur, nihil mindis, quàm ſi pro uno quolibet ipſorum diceretur, accipitar. Audiant itaq; qui ea, qüg nëceffaris funt; corpori fubtrahunt, illud, quod per Prophetam 4 Dominus loquitur:[Ego Domi» ns odio habens rapinam holscauflorum,} De tapina vero holo- cauſtümoffert, qui ſive ciborum nimia egeftate; vel fo- mni penũrià corpus immoderats affligit. Videat ita- que quid Apoſtolus ż dicat:[Carnis curam ne feceritis 1 ] fenti ire] 1 q Abftinentiam] Sze est emendatum ex manuſeriptis& Polhcarpo. Antea legebatur, innocentiam, C. XXV;:Non à cibis; fed ab iniquitatibus ab- finere, est magnum dr generale) 1 niu Tem Auguftinus k fuper loann. tra- état, 17. „I Ejunium autem magnñum& generale eſt; abſtinere ab iniquitatibus& illicitis voluptatibus feculi; quod eſt petfectum jejunium.& in rå. In hoc ergd ſeculo | ragefimam abftinentig celebramus, cùm be- nèvivimus, cùm al iniquitatibus& illicitis voluptati- bus abſtinemus. Sed quia hæc abſtinentia ſins mercede non erit, expectamus I beatam illam ſpem& revela- tionem gloriæ magni Dei,& Salvatoris Jeſu Chrifti> In illa fpe, cùm fuerit de fpe facta res, accepturi fumus mer- cedem denarium.& infa’ 4 Denarius ergò; qui acce- pit nomen à numero decem, redditur 7,& conjunctus quadragenario fit quinquagenarius. Unde cum labore celebramus Quadrageſimam ants baſcha: cum lætitia verð, tanquam acceptà mercede, Quinquageſimam poſt Faſcha- Nam huic tanquam falutari labori boni operis, qui pertinetad quadragenarium nutherum, ad- ditur quietis& felicitatis denarius; ut quinquagena- rius flat. Significavit hoc& ipfe Dominus Jefus mul- tò apertiùs, quando poft% reſurrectionem quadragin- ta diebus converſatus eſt in terra cum diſcipulis fuis: yerins.€ Polye.ibıd. Burch, lib. 13. rm. ör. detempore.€ Burch a alducitur, b al 8y tap.17. Ivo..c 49. d g drz..22. lvo p...54. f nimietate) Aug::g Burch lib. 13. eap 23 Ivop. 4c$. Pann....485 h al. obruatu i Burch dib.13..24. C 25. Ivo p.c56. 057 Pann læc¹εα’%. K 1. Img. Í Polycdgtit2g m Et gloford Gen.25, à Suß. de pœæn. diſtas. nihii prodest. Polje.£3. tit.25. b Polhe .Erf. 25. ſins aulloris nomine, In regula Monach. aptid Hierons .de contemplat. oratione.& lect. d abest ab orig.€ 10or.14s f alfèeptem. g aléemum., h Efa.ór. i Rom.13. Galät.j. k Er ferm.zp ad fiatresin eremo, 1 Titz, D alit additur n lam. igs Rr of

O apy d FT, E 1281 De confirmatione W- 5 quadrageſimo a antem die, cùm aſcendiſſet in cœlum,| peractis decem diebus mifit mercedem Spirits Santi. C. XXVI. 9 Raptorem, vel furem non cofit fed voluntas. Item ex difik Apollonii. Tes, cùm per fege% cas;& ederent, ipſius Chriſt quia coacti fame hoc fece runt. C. XXVII. VNon necoßbitas, ſed voluntas facis Herſeverantiam. Itan Hieronymus an cab. 5. Ofèe Uicquid enim neceſſitate fit, citò folvitur: quod vo- luntate arri pitur, perfever C. XXVIII. 9 Ciborum temperantia falutem, abundantia contrariam partt. es viar, i vox innocet Item Joannes os aureum, homil.29 Tihi enim 4 ftus& decc ſuum acumen operatur, ni moderata refe &{ofpitatem-fimul procreat tia verò morbum facin,& npe nesgénerat do facit ciborum: magis autem& mu quippe in paucis diebus aufert homi hac I vita pæœnali: exceſſus VEKO cibo rum c putrefacit cor shumanum,& macerat à turnã:& tunc eum morte crudeli conſumit. 1De hac vita pœnali:] Alſüint hæc ab o fed funt in verſiane&cholaſtici, quam ut. ſatis tolerabi Nihil f Gluren nihil fi Iſic ægritudine 1 quipi Gratianus. C. XXIX. g Ciborum delitia, ſi abundaversnt; ladu m Hieronymus ac Jovinianum, d ta uosaut difficul bore doleamus. l, facilior apparatus eft,& arte, im die non indiget,& fine RiR humanum ċ derateģdue fumpt us(quia nec avidè devoratur, ritamenta gulæ non habet) levio eſtione conco- quitur. Nemo enim uno aŭt duobus cibis, hisque vilibus uſque ad inflationem ventris oner atur; quz d carnium,& faporisdel datione pe nidoribus fumant į quafi caprio hunt ÚndeScmori concitantur, multi qi patien tia antur,& quod turpiter ii€ pocrates in aphoriſmi quæ creſcendi menſi iveri itur. Cùm xpleta eſurie, itaten UTemedt lis iamo t, ın guæ poffint creſcere: aturam cor demption 3 ULIL im manere inun „ſed Ke. vivere n b yir 5 9 rum yita medicinæ cvi : animasꝗ€ corum ita ni aſi Iuto involutas, nihil te- fed femper de carnibus,& ructu,& tare. T Multorum mfirmitates jejunia fanant Idem ilidem paulo ir feris. 1 Egimus quofdam morbo articulari& podagre hu- moribus laboran tes, f proſcription£ bonorum ad fim mem ene a a Db Pard. Aphor. 1252 | a 1 menfam& pauperes cibos reda&tos convaluifle, Caruerant enim ſolicitudine diſpenſandæ domůs,& epularum largitate: guz& corpus frangunt,ê ani imam. | Irridet Horatius. æ appetitum ciborum, qui confumpti relinquunt pœnitentiam. | C XXI.. G Diebus Sabbathorum å carnibus abſtinere debemus ltem Gregorius. VII. b ża Synoda celebra- ta Romeanno fùr Poa VI. dies abak c apud fan&os Pat inabftinentia celebris eft habitus, nose itatem ſequentes, ſalubriter admonemus hriſtianæ religionis participem eſſe de ium eãdem die(niſi majori feſtivitate veniente, vel infirmitate impe diente) abſtineat. C. XXXIIL. Q Monacho carnem guſtare non boet. Irem Fru&uofus Epifcopus. 8 Oam d cuiquam Monacho nec fumendi, nec ps fandi eft conceffa licentia: non quòd creatu- ram Dei judicemus indignam, fed quòd carnis abf tia utilis& apta Monachis æſtimetur, riag deramine pietatis er grotos.& infi Monachus violaverit,& contra ſanctionem te egulæſu ifur que veterum e veſci carnibus pra æſumpferit, ſex menfi- um ſpatio retruſioni& pœnitentiæ ſubjacebit. C. X XXIII. ꝙ De quotidiamis operibius chorum. | Kem Hieronymus ad Ruflicum Monachum devivendi forma. amde f manu tua,& ocùlis tuis recedat li- dicatur g Pfalterium ad verbum: oratio fine intermiſſione. Vigil ſenſus ſit, nec vagis h cogitatios nibus patens: corpus pariter& animus tends tur ad, Doa erdige-| m. a# vince patientiâ. Ama fcientiam Seri- & carnis vitia non amabis. Nec vacet mens | w variis'perurbarionibns: qua, ſi pectori inſedetint, dominabu intur tui,& teded entad del lium maximum. Facito aliquid operis, ut femper te diabolus inveniat Si Apoftoli k habent eſtatem de E anibus ſu uem gaya- retipada qu oram pro ſpiritali⸗ rnalia: cur tu in uſus tuos ceſſu- bus debebant metere c ra non præparas? Vel fifcellam texe junco; vel çani- ftrum lentis ple&te viminibus: farriatur humus: areolg ntur; In quibus cùm olerum jacta æquo lim â fuerint fi vel plantæ per ordinem, pe ducantur irriguz, ut pulc herrimorum verſuum aſſiſtas: Ecce| fùpe Elisit rtia Inſerantur in hiur- culis, ut parvo p ma decerpas. Apu f nt Salomonis%7 pi linem, ac ribus, Texan- ma- regiam tur& lina apiendis pifcibu ion nus operetur cibum,& animus lei rett[i n defideriis a omnis otiofws,] Ægyptiorum monaſteria hunc morem tenent, ut nullum ablque operis lapore ſuſcipiant: non tam Propter victüs neceſſitatem guam propter animæ ſalutem: ne vagetur perr icioſis cogita- tionibus mens|& inftar forpicantis Hierufalem omni, —— ſcipl inam .6. regeſti ſui.€ Benedicti,caꝙ ex Euu —— a herne voluhitates,&e. b d, Smaragd in expofit regula e al. veterem. f Fupz.ces g difiatur| verá ectio vanis. i Pfalsu Pand.ctzs K L. Toeſſos..lor. ꝙ. Georg 1ul. in Proud., n Prov tz fecundam yo, tranſei

uotsanAN t um bs. ta feguentib.$ Quid? a ibus habitant? Ecce illi — tranſeunti divaricet pedesſ egò omnes peribunt, qui inurb fiuuntur fuisrebus, miniftrant Excleſiis, adeunt balneas, unguenta non ſpernunt,& in omnium flore& verſan- tur. Ad quod& antè reſpondi,& nunc breviter reſpon- deoʒ me in præſenti opuſculo non de Clericis diſputare, ſed Monachum inſtituere. O. XXXIV. G Ag Praelati fat licentia Canonicis nihilagere lšcet. Item in librog. c cap. I. o YN domnibus igitur( quantùm humana permittit psà silitas) decrevimus, ut Canonici Clerici e cano- nicè vivant, obfervantes diving Séripturæ doctrinam,& nenta ſanctorum Patrum:& nihil ſine licentia E- ſui vel magiſtri corum incompoſitè f agere pra- n unoguogue Epiſcopatu, ut ſimul manducent, at ubi his facultas id faciendi ſüppetit: vel yus Eccléfiafticis fipendia accipiunt, in fuo g ro maneant:& ſingulis diebus manè primòad le- &ionemveniant,&audiant,guid eisimperetur. Ad men- ſam verd ſimiliter leſtionem audiant,& obedientiam fe- docur nt„1 Be ſeſchno à cibu, fpetacmi, Juos? é de Spiritu: Santo. 1254 ————— G Hoc caput non es} in canonum voinmine Greco Parifiis ane no 1540. impreffè.: Habetur tamen apud: Balfamonsn?> gx uidetut indicari cap, 24. fexta Synod3. Gratianus autem recitat ex prse fia verfione, C. XXXVIIE Q Colorum fuci, mulieres uti non debent. Irem Auguftinus ad Pofadium, Q qui cum eo fùnt fiatres epift- 37. 11FEUcare a pigmentis, quo vel rubicundior, pt didior appareat, adulterina fallacia eſt: quà dubito etiam ipſos maritos fe nolle decipi, quibus ſolis per mittendæ ſunt fœminæ ornari, ſecundum veniam hon fecundàm imperium. Nam 6 verus ornatus, ma- ximè Chriſtianorum& Chriftianarum, non tantum nùl- lus fucus mendax; verùm ne auri quidem, veftisá; pom- pa, ſed mores boni ſunt. Execranda autem ſuperſtitio li- gaturarum(in quibus etiam inaures virorum, infum- mis ex una parte auriculis ſuſpenſæ, deputentur) non aa placendum hominibus, fed ad ſerviendum dæ monibus adhibetur. C. XXXIX. q Quod Spiritus Sanétus pro- Filio.$ vel can- iùin canones fuis miniftris'exhibeant. 5] nali& apud Iuonem ef, magiſtris. ſum non eſt emendatum. -XXXV: G Pr ebrietatem, Oc Pe Irem ex Concilio N 10 lus 2 Presbyt rorum, quandòè ad anniver ps4 A diem trigeſimum, ve ſeptimum, vel tertinm a cujus defuncti„aut quâcungue v ocatione ad collectam Presbyteri convenerit, ſe inebriare ullatenus præſumat: nec precatus in amore Sanctorum, velalicujus animæ bi- bere, vel alios ad bibendum cogere, ve diabolicum eft,& à facris canonibus prohibitum: €. XXXVI. q pifeopi non peregri Item ex Concilio Laodicenſi, cap.æ 11 tOn k oportet miniftros altaris; vẹl quosli g2. è juſſionem Epifcopi ad pe Laicum Í etiam fine canonici on- oportet alicubi p r€ Laicametiam Jda codice Greco hi jets capitis pars 1s primus, quema uma fuperior$ z, Sed in neutro canone fit mentio Leci, f sardus dr Ivos fed j quam afferunt Bur t y 5\ 4 LERATIRGY W HANZÁHGY, d et ,Sacerdotalem vel Clericum, In priſca tamen verfione canon 41. fichabet: Nón oportet mini- am Laicum. C. XXXVII. 9 Quibis ſpectaculis clertcus terefe non debet. Tem ex eodem b. eap. s4. On m oportet miniftrosaltaris, vel quoslibet Cle ricos ſpectaculis aliquibus, quæ aut in nuptiis, aut ſcenis n exhibentur, intereſſe: ſed antequam thymelici ingrediantur, ſurgere eos de convivio,& abire. a Ezechzel. 16. b bent[ore.] c Etin Mag e al. f Carolo,cap. 9 d Ivo.b..402 v. È ap. nullus. Bureharë. lib. 2. cap. 61 í k Burch. L2. cogs. Luo part6. c. 145. Cap. 41 1 Erin Aguifgranenf, caps 73 m Tuo part. 11.2ap. 78. N eg- ais jorian, catt NEA, IN verfio- igue est. ayrat codex: vulgati ha- g al uno: tr alit. Mati- Item ex fymnbolo c Ephefini Concilii 200. Epiſcoporum, quod habtumest contra Neflorium. STJ Spiritu dicit Dominus in Evang io?#[Weme pA slarificabin] Hoc re&ifimè fentientes, unum- | Chriftum Dominum,& Filium, non velut alterius€- | jê, copfitemurà Spiritu Sancto gloriam con- | fecutum: quia ejus Spiritus nec melior, nec fuperior ipto | eft: fed quia mira opera faciens ad demonftrationem fuæ deitatis, virtute proprii S viritůs urebatur,ab ipfo di- citur clarificari: quòd virtus füa, vel diſciplina quælibet unumquenque clarificet. Quamvis enim in ſua ſit fub- itemglo ftantia Spiritus ejus,& intelligatur in perfona proprie- tas juxta id, quod Spiřituseft,& non Fllius: attamen ab alienus non eſt. Nam Spiritus appellatus eſt verida- -8 veritas Chriſtus eſt. Unde& abito ſiwilüiter, ſicut ex Deo Patre procedir. Jenique hic ipie$ iritas etiam per manus ſanctorum Apoſtolorum miracula gto- rioſa perficiens, Dominum glorificavit Jeſum Chriſtum, poftquam alce idit in cœlum. Nam creditus eſt Chri- ftus naturå Deusexiftere per ſuum Spiritum virtutes ideoque dicebat: De meo accipiot, é annuncia» illc fliciens e C. XL g Deederz Spiritu Santo, contra Hem Didymus in errores$ qui& verita Nyn enim loquetur à e meo,& Patris s eft volunta- h setipfo:] hoc eft; non itrio: quia infeparabilis è Camplius g.€ Quia non cs mech. Hoc enimipfum, quod fub à Patre&à me illi 2 ett.{ ognor] id eft, inſpiro, quæ loquitur, ſiquidem Spiritus veritatis eſt. Di- cere autem,& loqui in Trin non ſecundùm conſusæ · tudinem noftram, quåadnosinvicem ſermocinamur& loquimur, accipiendum: fed juxta formam incorpora- lium naturarum,& maximè T is, quæ volunta- am inferit in cotde credentium,& eorum, qus eam audire ſunt digni: hoc eſt dicete,& loqui.& infd. § Loqui êtgò Patrem& audire Filium, vel econtrario Filo loquente audire Patrem ù, ejufdem naturæ- in Patre & Filio, conſenſusq; ſignifieatio f. Spiritus quoq; fan- &us, qui eft Spiritus veritatis,& Spiritus ſapientiæ, non poteſt Filio loquente audire, quæ neſeit: cùm hoc iplum iit, quod profertur à Filio, id eft procedens à veritate, O a a a a „z: illud: c In epiſt Synod,&yrilli, que praefixa est Concilio Ephefinos: lvo.t. t4. d Ioan. 16. ¥ Io än.16. e al exiflens. Paulo post med. inter opera B. Hier,£ Ion an. 16. OnC. g abſint ab argg. h aliha GRit,& loquitur, a Fucari

1255 conſolator manans de conſolatore, Deus Deo Spiri- tus veritatis procedens. Denique, ne quis illum à Pa- tris& Filii voluntate,& ſocietate diſcerneret, ſcriptum eft: a[Non enim d ſemetipſo lo; fid fi udiet, loquetur.] Cui etiam fimile de feipfo Salyator ait; a Iann.. N < o © D j i |-i i f T4 Ff E S C i| 3 U N 1I T ÇT A S i P r ik age SIA a© p Zy ＋ aa DS Suntenim gaadamre poe utibus onſiderandum eſt de canoni FAY tentialibus } prænota 3 entiis pra 5, QUZ vel | S rta, moin univ & Ted cùm a j laria, incipit quodammodò habere certitudinem, ut qui l non confiderat circumstantias Particulares, potiùs deviet, quam ſe rectificet, ut patet in medicina,& ſcientia mo- rali„Sic ef intelligendum in propofito, quod canones in- ſtruunt in generali, quomodoeſt Pœnitentia imponenda: ſed deſcenſum ad ſingul aria Presbyteris diſcretis relin- quunt; qui c circumſtantias perſonarum, at- tendentes ad canones, fient ad regul: direh s: guia fi contra canonesimponant, nor Nulli ergo Presbyg ero licet facer Taan l diſtinct 38. s autem ma- ximè determinatur parore& magis dad modum: quia illa detern natio eh certior , or. Hæc Bonaventur y veat pr cedere arbitrium Pres < ccatum propter atisfacliol in nlegen ova debet efie perfeta, ut in prifti- Decreti Tertia Pars, obtinendas, Huju omnibus imponenda inſinuanda, ut cognol 1 Bonaventura; Licèta criminis cum circu lequent piunt major: ergò g J tiùsarbitretur, notandi funt.c tenetur-Presbyter,{i tem ifti i-$ rit, pænitentia licet,| no;pifcicúlis,& legumi tribus priiis n : n andaiitei in public um rod ne popu Uuẽs in eum ſcandalize 1256 Aico.]& alibi:[Non b potet. Filius facere quicquam, sifi quod viderit Patrem facientem.) r dj Salvator,]]- In ori iginali hac antecedunt; Dehinc in conſequentibus de Spiritu veritatis, qui à Patre mittatur, & ſit paracletus,, Salvator,&c. (Sicut a audio y4 K t a Joang. b Ibid, PTS r OENT TE ENTIA NOTITIA VIRIS FICIS VALDE NECESSARIA. 7 pen jitentias Et quia fol in una die non redit ano, ideòdies converfusek ii perfectum remedium eſt in le- ltiplicari debet per feptem, pro- ti anda,& propter quatuor corporis pœnitentia non eſt nen eſt infirmanda: ſed eſt > quàm graviseft culpa. hec alis peccatis crimina- bet tamen imponi oritasvel minoritas expoſcit, ut in e regula exci- itatem pet- cantis, vel criminis en ormi tatem imponit itur pœnitentia juando etiam ex variis cauſis minor. Ad hoe byter circa pœnitentias diſponendo cau- afus yin quibus per cano- uos fcilicet canones fepten 1 e itiis h -namq patet. A ir ꝑlurim es certæ pœnitentiæ i Primus eſt 'rèesbyter ann} 1al hne it, o loco re- icordiam is menſibus continuis aquà utatur, exceptis Do- ipuis, in quibusm odico vi- us recreetur. Tlapſis autem fic ſibus de illo loco exeat, non tamen , fiye à cæteris il F} is diebus,& fefti Et per hoc videtur, quòd in publico crimine loqua- tur. Poft a reſum ptis viribus aliquantulum, unum | annum& dimid pertectior. Et ulteriùs į; Dominic is&aliis præcipuis feftis, in quibus vino, fagi- mine, ovis& cafeo poterituti,-Finito fic primoanno um in pane& aqua expleat, exceptis di-

P B ù g f 1257 Canones Pœnitentiales. 1258 mini:& ad pacem‘| tat. Clerici, Hoc enim vitium majus eft, quàm cognoſce- canendos in jre matrem. 32. guafi. 7. adulterii.& hæc Auguft. Adulte- rii, inquit; malum, vincit fornicationem, vincitur ate accedat, fed minorum ordinui tantùm officia gerat: tem ab inceftu fornicatio. Pejus enim eft cum matre, ufque ad pnan fepti mi ånni tres ara quàin cum aliena ùxore concumbere: ſed omnium ho- A rum peſſimum eſt, quod contra naturam fit, ut ſi vir membro‘if mulieris non ad hoċ conceffo voluėrit uti. hæe Quocunque autem modo tale factum exer- irum& fœminam ordinatè, & z dimidio, particeps fit corporis Do yeniat,& ad Pſalmos eum fratri choro ultimus recipiatur. Ad cornu tamen a altaris non — pane terio vel ficcùm Top us adg In tribus a feztà feriå i ceatur, pra terquam inter y cin yafe deb itium contta natulam& Sodomiti- cum judicatur; utd Rayn. poterit, S, redimere f | | | | j& | ¶ Decimus eſt, quòd qui coierit cum brutis, poeni⸗ teat Biu quam feptem annis:& fimiliter pro inceſtu. tia Cra q of oE ifiq. hæc A aa finat.; mus eſt, què sbyter, qui intereſt clan- x ditur:& Gop exege- i defponfat, cum ~“ de ſin t n SRN n. de adulterio vel aka: o cognovit conjugatam, conſanguineam, vel affl- pœniteat tribus FR UAR vir. Ç Secundus`cafus eſt, fi Presbyter cognovit filiam q Decimus tertius eft, quòd qui excommunicatus ce- ſua un fp iritualem, quam fcilicet bapti t. velin ba:| lebraverit; debet- trienñio pænitere, j& per fecundam, ptiſmo, vel in confirmatione tenuit, vel quæ ſibi cOn- Toa° am feriam à vino& carnibus abſtinere. feſſa fnit, debet po niten tiar annis:& de his. De pona verd degradati celebrantis habetur A y z lar] $ Ty | ST etiam debet depo grin ando q ſteriu mintrett t quartus eft, qüòd homicida voluntarius onis deponitur,& pœniteat feptem an- Ue debet omnia relinguere, & converfa ufque ad mortem inmo-| indum Ray. ſi culpa ca- d cautelam. a Ta ERIE T TA Ey 30. quafi. 7, fi quis Sacerdos.& caßb. non juòd{i i quis fecerit komicidium pter neceſſitatem evi tabilem, pæniteat€ duobus an- clericu. quæ licet ſi inevitabi- guia Er, eptem annis pæœniteat:& H ütaretur. 50. diſtentłi 10 Svein ef quoad cul pam:: fed bonum effet, quòd iA Apan EEU m fuam Ec- icid: tap.2.ultimo: Et fe 1j i pot eſt in emilio neceí- n culpa præcel it neteſſi- de his not. Etra, de homici⸗ a committat homici tiam, qui | | inque filiam ſuam fpiritua- se | | | | pœniteret qü cleſiæ oſten qui cognoſcit duas commatres cundum R ſive non, ad minus ſeptem| ſario, ſicut in caſual tatem, vel non, Ar ai p um, non ei im Zg. judicas qui intuitd di Kipling i inca autè ercutiendo aceide adep í is non trati extra de Sed c“i Tigatum latronem l Qui autem latre | | | | à| cidit, quem vivum comprehendere p | i | | | egerit,| diebus non intret Eccl sfiar m,& it, tantùm in fine vitæ recipiet extrd, eodem tit. cap. 2. ubt de hoc d tur, quòd devota peganta nam gel Pae occidit, pæniteat q a, nifi peccare defierit,& defi-| 4f ndt. ſo. cap. que verò odii. am decem annis, pofteà recipia-< Decimus fe ptimus eft,< antequam ab Ecclefia admit-| decem annis, fec undum for convivium Chtiftiang| 37. quafl..latorem. Uxoricid bet imponi. Talisenim,& qui Dor oranter cognofkit duas| quam equitat, net vehiculo portatur, n l amitam& neptem,| contrahit> nfque ad dêcem annos carnes non com habentur 33. quaſt.a. adn rautem pœnite ıd peccatum fit gravius ifo, j funt ad oc idendum uxo enim peccatum ef T idere, ut dicit Bona „N communiter 0- aet con· i verò Paga- ginta diebus» i eft deco, forores, vel matrem& pœniteat feptem annis YCE utem ſcienter, pe erpetuò pri-| nec vinum bibit,&aliaqu vetur conjugio. 34. guat cum duabus, ý cap. quicungue. Hopo €€ Octavus eſt, qu it in uxorem eam, quam uxoricidz, non quia ilh polluit peradulterium, Poenite at quinque annis. 3..1. ſed quia homines pronior f qua vi res, quàm matres. Ma $ Nonus eft, quòd quicontra naturam peccavit, G| dere matrem, quàm ı ftClericus, de bet⸗ deponi, vel rel ventuta in quarto f areat,ad perpetuam pœnitentiam pêragendam.| mnes doctores. Gu ſit Laicus, cœtu fidelium uſque ad c sondignam|| trarium in repertorio ctionem debet feri alienus. extra, de exse: pra-|a pœnitentia major. Mihi autem s n te icid jæ mponi- ma gis pl ias acel len- homicida caſualis po

si 1259 Canones Pœnitentiales. 1260 eennaaliorum. Sedqualempænitentiam agere debent, gui filijos occidunt} Reſp. Aut eſt certum, quòd ĩpſi- Riet ſcienter interfecerunt,& ſic debet eis imponi pœ nitentia major, quàm pro alio homicidio. Arg. æ ecd. cult, intext, dgl. de homic. cum juramento; de pænitentia. diflin raut fatla. 1n hos tamen cafu vir uxorem recu- perat, quam coactus abjuraverat,& ipſa pœnitentiam agit ſecundum arbitrium Epiſcopi: ita quòd fi haber alios filios, pacificè gubernare poſſit eos uxo kelleximus. quòod ſi virum non habet, induci debet, ut intret religionem: ad quod fi non poteft induci, tutiùs eſt ei dare. licentiam nubendi,-ut ext. eod., venienss-Et hoc guando timetur de ji ntia, aliàs non, ut patet zz. quafi 2. inadolefèentia. Et Ñ pater fit Clericus,ab offi ris debet perpetuò abftinere,& ei gravior quà non tamen publica(niſi veniat in publicum) pœnitentia debet imponi, ut etrã, de pæniten. quæſitum. Aut certum eft, quòd non interfecerunt ſpontè, nec in culpa fed cafu fortuito contigit:& fic de ſtricto nullo tenentur. Arg. extrà, de homie. ex-literis 2. c ult. Nifi velintad cautelam pæœnitere. In dubio tamen præſumitur, quàd non hocex certa ſcientia, ſed pot incuria provenerit, extra, de præſumbt. aſferte. Aut certum eſt, qudd non exhibuerunt omnem diligentiam, q potuerunt& debuerunt:& ſic culpa præceſſit caſum. Et ſi ſit gravis culpa, ut ſi poſuit puer gue, ſecundum arbitrium pœnitenti nitentia quinque vel ſeptem annoru Oc. fi quis fponte. occulta, blica.f fit publicum:& major yfi fit occu: pu- lecto ſuffocetur, quam ſi in cunis:& major Presbytero Græco, quàm Lai- co, ut habetur extra, de pænit. quaſitum. Et lictt diſpenſetur quoad pœnitentiam, quæ eſt arbitraria, ut dicitur ibidem: non tamen quoad ordines propter homicidium, quod eft deli&um enorme& ind fabile, difama. autem culpa, quæ præc puerum in eode £: Ppœnit ntia 1 illud exżr Monendi ergò funt paren- tes, quòd ta im in uno non collocent lecto, ne qualibet negligentia interveniente opprimantur& ſuffocentur, ut 2,.5. conſuluiſti. Et hoc modo diſtinguit Hoft,& Ber. exira, de infantibus. Quid de illis, qui filios velfervos fuos infantes‘veletiam adultos languidos xe- legatâ pietateexponunt,id eft,extra fe ponuntante ſias, ut aliqui moti mifericordiâ coll ‚Tales graviter} guinitas expofitorum, contrahere poflent matrimonium cum forore vel confanguinea: ideò expor deho cato pœnitere,& eſt puniendus ſicut exp tus, ſi ſcienter cum tali contraheret, puni ciisſecundùm Hoſtien. Talisenimſ dùm Rayn. eft tanquam homicida judicandus, qui hominem fibiita conjunctum periculo mortis exponit. Conſideratis tamen circumftantiis,& utrùm ob hoc mors rit, vel non fuerit, pænitentia moderanda et ſecundum R Fo. miror. Si cte: nt eos? Reſp. eccant: quia cùm ignoretur ſapè conſan. . extra, de cuta fue- Erunt wi morsaindes tuerunt ze culpa eos exponendo, Tamen iecuniùm Ro. fi 1n nul- 1t, quia fortè neceleemofynas querendo, ec aliter eosalere poflent, irregulares non effent, nec peccarent. t. y ¶ Pecimus octavus eſt, quòd qui Prest r yterum inter- Tecit, pœniteat duodeċim annis, extr; de pænitens 6 ir remif, si De pæœænitentia verò ejus, qui oçcidit Monachum, vel Clericum; Subdiaconum, vel Diaconum; habetur 17. -4Ẹguiocciderit. De pæœnñitentia autem ejus, qui machi- natut in mortem domini ſuixel in regimen ejus, habe- E23$ji gui us nonus eft, quòd qui ĩnjuſtè alium ad mor tra cod.in- tres annos. G. verò Dur tem accuſat, quadraginta diebus in pane& aqua perfe- ptem annos jejunet& pœniteat:& hoc ſi accuſatusſit occifus. Siautem tantùm membrum perdiderit, ttiens nio poæniteat, extra, de accuf.accusåfli.` Hoftienf. verger Joan. de Deo in jejunandọ intellexerunt, quòd primus pæœniteat per feptem annos, quolibet anno, jejunando quadraginta diebus in pane& aqua: ſecundus verd p è intellexit prout litera m ſonat. ſcilicet, quèd primus jejunabit quadraginta dièbus in pane& aqua, five continue, five interpolate;&€ ptem annos jejunabit& pœnitebit: non tamen arbitrium Pres ſecundus verò er d te Paſcha, tertiã ante Sanctum Joannem: has enim int tuit B. Petrus, ut habetur in Chronicis. Jejunabit automm 15 eſt, qudd perjurus quadraginta diebi pane& aqua jejunet,& ſeptem annis ſequemibus pœni at,& ſemper debet eſſe in pœnitentia, ſcilicet interiori, gl. gqurcung,. ¶ Vigeſimus primus eſt, qudòd qui computfus condi- tionaliter à domino ſcienter pe ginta diebus in pane& aqua,& hoc ſecundum gloſſ in. rellige vel continuè vel ĩnterpolatè, pœniteat ſeptem- annis fequentibus, non tamen in pane& aqua, ut dicit gloff.“Si verd fervus Gt ejus, g erit; tribus Quadrageſimis& legitimis feriis, ſcilicet, àg4.&.2245 ius ſecundus eſt, e Epiſcopi, vel in ctuce conſecrata, pœniteat tribus annis. i verò in cruce non confecrata, uno anno. Qui ve- ròcoactus& ignorans ignorantiâ juris,& pofteà cogno- 22. quaft. s. t2 ut verò coactus pro vita redimenda, vel qualibet aN neceſſitate pejerat(quia corpus plùs quàm animama dilexit} tribus Quadragefimis poæniteat. edd...c coactus. Aliiinducunttres annos:&unum,êx hisinp ne& aqua. ¶ Vigeſimus tertius eſt, quòd quiĩ falſum ſcientet ſu- rat, vel alium jurare cogit, diebus quadraginta pœni- teat in pane& aqua:& feptem fequentibus annis nun- quam fit fine pæœnitentia; fcilicet interiori. Alii etiam ſi confcii fuerint, fimiliter pæniteant, 22.guaflg. fi qui cone victus. ¶ Vigeſimus quartus eſt, qudd qui menſurat in falla menſura, 30. diebus in pane& aqua jejunet. extra, di co- trah-emptut menfura. De pæœna vero falfarii literarum,ba- betur extra, eod, ad ram,© edura.& cad TOTUM G de verb. fig. ¶ Vigeſimus quintus eſt, quòd qui frangunt pæniten- tiam ſolennem, ſive redeundo ad crimina priora,velfimi- lia: five redeundo ad negotiationem vel militiam ſecu- larem, qua fibi fuerant interdicta: ſola inter Eccleſiam ſidelibus oratione junguntur,à communione ſuſpendun- tur, à catholieorum conviviis ſeparantur,& pœnitere de- bent decem annis,& communicent in fine vitx, 37942.48 qui pejerat in manu 70 Umis. his uero.& de pæn. diſt c: ſĩ quis ver 0.: ¶ Vigeſimus ſextus eſt, quòd qui canit Miſſam,& non communicat, debet uno anno pœnitere,& interimMiſlas non cantare. dec cr. difè. s. relatum.; 4j Vigefimus feptimus eft, quòd Presbyter, qui mors tuum Clericum inyolvit in palla altaris, pæniteardecem annis,& menfibus f. Diaconus verò triennio& dimidio, de conſecr. diſt. l. nemo per ignorantiam. ¶ Vigeſimus octavus eſt, quòd qui committit facriie gium, Eecleſiam violando, vel chriſina, ſive calicemſa- crum pollutis manib. accipit, vel ſimiſia ſacrilegia com- mittit, pœniteat ſeptem annis. Primo anno extra cœ- miterium quod violavit, conſiſtat; ſecundo anno ante fores Eccleſia, tertio in Eccleſia:& in hoc Ẹ jle-

giui 1261 nes non coinedat, vinum non bibat, niſi in baſcka, vel Na- tali, non offerat, nec communionem accipiat: quarto an- n0 communicabit;& in illo& in g.& 6.&in7. tribus ferlis à carnibus& vino abſtineat jejunando. 12. g: 2. de- mon. Coinburens autem Ecclefiam, quindecim annis pœ- hiteat;& cám reftitúát. 17. g£$ff quissni majs. DED pæna y erò raptoris, ſive furis rei Eccleſiaſticæ,& de pœ na füris& effractoris tam Clerici quàin Laici habetur 4 6. peccata,& cap, fi quis Clericus. Vigeümus nonus eft, quòd fi parentes frangunt tum, à communione triennio ſeparentur: ſi ſint in culpa: ſt tamen filii ſecundum niſlionem factam contraxerint, excuſantur utique: t quoad ponam Eccleſiæ, féd non quoad reatum, 10 dederunt operam in contrarium, 32..3; qui paren- g lë porn. dift Ifis Frigeſimus eſt, qudòd qui blaſphemayerit publicè Deuüm, velaliquem Sanctorum,& maximè beatam Vir- ginem, illi debet Epifcopus hanc pænitentiam injunge- re: fcilicet'ut feptem diebus Dominicis præ foribus Ec- cleſiæ in mani feſto, dum Miſſa cantatur, exiſtat,& ultimo illorum dierum Dominicorum pallium& calccamenta deponat,& corrigiam ligatam circa collum habèat,& fe- ptem præcedentibus ſextis feriis in pane& aqua jejunet, Ecclẽſiam nullatenũùs ingreſſurus:& quolibet prædicto- J ina am com- ficiat/ſi po ſi non poteſt, hæc pœ mutetut: quòd ſi tenuerit agere omniaſ ta, inter- dicatur ſibi Eccleſià,& in morte privetur Ecclefiafticå fe- pulturå. exzrā, de maledto. ſtatuimùs. Item blaſphemus ſi dives fuerit, 40, alioquin3o. vel 20.& ſi ad hoc non ſuffi- cit, quinque ſdlidorum uſualis monetæ pœnã multetur, nullamque miſericordiam in hoc habiturus, ut dicitur ibidem:⁊ ſcilicet quin ſolyat quinque ſolidos: quos ſi non habet/ currat per civitatem, vel commutetur in pœnam aliam tempotalem. Hæc autem pœna ſolvetur ei, qui l ideſt, poteſtati ſeculari: hanc enim pnm æcipit Papa imponi per poteſtatèẽm teni- quòd fi neglexerit, per Epiſcopum præcipitur gi. Eæc Hoſt. Habet autein prædictà pona locum fecun- dum Gofft᷑. cùm quĩs blaſphemat non ex ĩra, vel ebrieta- te, vel dementia: quia tunc cam eo mitiùs ageretur. 2. q. 3E qth irátns. Sinotandum. Secundùm verd Hoftien. hac pœna eſt ſpecialiter inducta contra eos, qui Deum blaſphemant ex ira. Non enim aliquis de levi blaſphe- mat Deum, niſi iratus. Tanta tamen poſſet eſſe irácun- dia, quod æquipararetur dementiæ:& tunc illud quod dlicit Goff. locum poſſet habere. hæc Hoſtienſ. €- Quid fi quis juret per caput, vel per ventrem; vel per corpus, vel capillum? Reſpondet Hoſt. quòd ſi faciat Hoc affirmando vel jurando, non habet Iocum hæc pœ- na: ſecùs eſt, ſi faciat hoc deteſtando vel vituperando, li- cæt iratus. Item ſecundum Goff.& Hoſt. hæc, quæ di- cuntur de pœna temporali, funt judice pro tribunali fe- gente. Injudicio autem anime Presbyter difcretus mol- liendo rigorem difpenfare poterit ex caufa cica pænam ſpiritualem ſuperiorem. 27. qu. 6. phnitentib. hæc Hoſt. Item blaſphemus Clericus, maximè presbyter, cogatur ad veniam poſtulandam: quòd ſi noluerit, degradetur. dz finit. 46. Clericus ¶ Notandum verò, quòd blaſphemus ſecundum le- ges eſt decapitandus, ut in auth. ut non lux. conira nat, circa medium. coll, 6. Secundùm verò canonem anti- guum Clericus erat degradandus,& Laicus excommu- nicandus, 22..2, fi quis per capilum. Hodiè verò Laicus aget pœnitentiam ſupradictam, ſcilicet illius canonis, flatunxmos.&c hoc ſi publicè blaſphemavit. Si enim oc cultè, non pœnitebit publicè, ut puto. Clericus verò hodie eſt corrigendus pœnã arbitrarià& occultà, non il- la, quæ eſt publica. Clericus enim publicè non debet pœ- Canones Pænitentiales: rum tres pau ëtes,vel auos, vel faltem unum re-| 1262 nitere. Siautem rebellis fuerit, vel fæpiùs hoc commi- ferit, loçüm habet pæna legis, fcilicet ut Laicus decapite- tur in foro civili,& in canonico anathematiaetur, id eſt, Eccleſis ingreſſus ſibi interdicatur,& in morte privetur Eccleſiaſtick ſepulturà. Clericus verò degradetur. hæc Hoſt. tit. de maledicis. Trigeſimus primus eſt de Presbytero, qui revelat confeſſionem, quod de jure antiquo debet deponi,& omnibus diebus vit füg iguominiofus peregrinari, de pæn. difh.si S. ¶ Trigeſimus ſecundus eŒ quòd qui in dicendis horis canonicis,& aliis ofliclis divinis diſcrepatà conſuetudine- propriæ metropolitanæ Eccleſiæ, õ. menfibus rivatur communione, fi hoc accidat ex contemptu. 5. diſ i ¶ Trigeſimus tertius eſt, quòd Epiſcopus, qui ordinat ſine juſta cauſa Clericum invitum aut reclamantem, vel penitũs invitum, abſolutè ſuſpenditur anno uno. z4difi ĉap:1. ¶ Trigefimus quartus eft, quòd Epifcopus, qui corre- clonem de venditione miniſtetiorum diſſimulat, duobus menſibus: Presbyter. Diac onus 3. Subdiaconus& cæte- ri adarbitrium judicis poæœnitere debent. zguaft.zquicequi® invifibilis. ¶ Trigeſimus quintũs eft, quòd fortilegus 40. diebus pœniteat. entr. de ſortileg. reqiutſiltt. ¶ Trigeſimus ſextus eſt, quod qui videt in aſtrolabio pœniteat duobus annis, æxr. de ſortilg. ex tiiarlum. Trigeſimus ſeptimus eſt de ſtilla ſanguinis altaris cadentis fuper terrãm, vel aliquid aliud propter negli- gentiam Presbyteti,debet Presbyter pœnitete 4 O. diebũs. Si cecidit ſupet pallio altaris, pœniteat quatuor diebus. de conſccr. diſt. 2. c. ſi her neglidentiam.: Trigeſimus octavus eſt, qudd ſi aliquis evomit Eu- chariſtiam propter ebrietatem& voracitatem, fi Laicus, pæœniteat 4b. diebus.$i Clericus, vel Monachus, vel Pres> byter, vel Diaconus, pæœriiteàt 70. diebus. Si Epifcopus pæniteat honagintá dicbus. Et debet evomitura eom> buri,& juxta altare collocari. Si verò cauſa infirmitatis evomuerit, ſeptem diebus pœniteat. de conee drf z fi quë propter ehrietdtem. ¶ Trigeſimus nonus eſt, quando mus corrodit vel co» medit còrpus Chrifti, de pænitentia hùjirs casũs inquire ubi fit notata. de d| Quadragefimus eft, quòdqui domum vel aream» voluntariè ſuccendit, ſublata vel incenſa omnia reſtituat, |& tribns annis pgèniteat: extra, de„fiquis domum: Ca- non tamen diċit, quòd f ex odio vel injuria hoec feceris, excommunicari debet, nec abſolvi, donec ſatisfecerit,& juraverit, qudd ignem de cætero non apponet. Imponi- tur autem ſibi, ut Hieroſolymam, vel in Hiſpaniam vadat, in Dei ſeroitio anno integfo ibi motaturus. 8i quis au- tem Archiepiſcopus vel Epiſcopus hoc relaxaverit, da- mnum reſtituat,& ab officio Epiſcopali per annum ab- Rineat’ 27: quafi. 8. pèfimam? Hodie autem poftquam- {funt denuntiati non poflunt circa fedem A poſtolicam ab- ſentent. evCcmmun. tua nos. I¹ text, loqui- tur de incendiariis indiſtincte, poſtquam funt publicati. Et Ber.hoc idèm dicitexprefsè,& Gratianus, extrasde fn- tentis extomimunicat: guicung. SE Goffred. licèt Rom. con- trarium dicat._ Secundùàm autem leges, qui in civitate datà operã incendium fecerit, ſi ſit humilis, ſubjicitur be- fiis: fi ſit inaliquo gradu, decapitatur, vel in infulam relegatur. fde iñńcend ruin. naufrag. lfin, Qui verò alibi, ut in villis vel caftris remiffis, ibidem ædes pofitas combuf- ſerit, ſi hoc dolo fecerit, comburitur. Et hoc intelligen- dum fecundùm Hoftienf. fi fit humilis, Si autem hoc ex fua negligentia contigerit, refarciet damnum, vel fi mi- nùsidonens fit, parùm vel leviter caſtigetur. Et nomi- ne ædium omne ædificium continetur, ut ibidem dicitur. į qui ades dih a A arfi: 2irrt. J. fè

1264 & ex cau⸗ 1À, mode- aftantig tamen qualit 2 obn circa, tales 4 Ouadragelimus pri ceperit communionem ab hibitumab Ecclefia,& p no, Si autem ſcivit& n vel ſecundum quoſdan quinque. ui ver. permittit i în Ecclefia catholica per ign draginta dieb us) hæreticus;_ 4 annis. Si at aliosad Bpen ir extra Eccle communio i poteft facere, debet impo Sed ex caufa poterit cam hoc conſulit, trùm fit perfona nova tores, O cap. non nor debet eriam pænitentia Mig q apoen qu Et Gimik- t proximo iuo non facere jur mo uno pœniteat,& ad ndæ ert epi rum circumſtantis, pacem eat 2 annis q foro par itent & fexta. ia, AR tamen, ut p ON! nunt Sabb bathum. F, qudd ſ ſi pœnitentia in pane habenti panem, poteft loco pa- i:& etiamaliis, fine- de pœnitent. éy remifj lehia dulteri j fept>m g. í. hot Pf Um. E ¶ Quadrageſimi zatur, feptem annis{ pane& aqua jejunando tre ecit pro hz refi introducenda. liàs non dicet, qg Notand um-ctiam, fecundùm Joannem, ſi pœnitenti 2 fitimpofita à canone; liberatur quis à jejunio dando de- narium, vel legendo Pſalterium proprià auctoritate. In. nocentius verò dicit, qui jejunia neceſſaria Jorum,& hujufmodi; on poffunt gedimi i, tribu tulo 2 tulo 2 jus capituli fe poffunt d Quadrageli teram tiam ſine auctoritate « q, Ad hocetiam not aa imponitur pœnitentia aliquot annorum ſive Quadrageſimarum, nec additut, gui, 1 te po n n perađjamąp cenite a E. fi Quomodo. y P umet i partum alterius E T l l p o viro concipienti, habetu yo. diftinét de juribus, Et g {

EMENTE M: F reM 'facrificio it 1it, alia lac, aut pro vino ſiceram, a aut mel, aut dam, at altare ciat, depor xcepto nove vo.frume no tempore. eni icit a non eht] admoveread altare, quàm oleum in candelabrum,& iu v oblationis tem po&) Manifeftum ef autem, a ter Diaconos& reliquos Clerico f: s Eome aut ł resbyter ſuam Prætex gator àa commut ione: 6. M E piſc c res curas non leir t ZS Si quis E pif co opus agi Pres byter„aut fanĝ&um diem Paichg ante y vernum aquinocti Judæi PS A piſcopus, aut Presbyter aut. Diaconus, aut quicu ali conſortio, oblatione factà, non commu verit, cauſam dicito. Et ſi bonã ratione { ul pixa fit retor,-Sin minùs dixerit, à itor, tanquam qui popu lo auctor nautin, w nfionis fuerit, motå co ntra eum í picione, qui ob- everat, deponitor it Diaconus ſecula m um. in Ec arceri to.$ Si quis cum excommunicato, licèt in domo, njunxerit, ifte communione privator. § Sio t depoſito Clerico, ut cum Clerico, aut Laicus à communione fe- n communionem receptus ad em, Gne conimendatitiis lite aliam profectus civi S receptus fuerit, à à communioneexcluditor tam qui rece- pit, quàm qui receptus eft. Si excommunicatus fuerit, in longi us illi tempus eXxcommu nic atio protenditor. I3 4 1 2o (N teri infi | | ram traxerit: bunc jubemus ne por rrò in m | admjittitor. | na, quæ contra eos definita eft, ipfos ut CI] Diaconus| paroch jam fuam derel iquerit, al- ire 38 e kos licèt à pluribus.ad hoc compella- tut: niſi rationabilis aliqua cauſa ſubſit. quæ hoc ipſum facere vi adi gat, nempe quòd plus lucri& utilitatis his, qui Ñlic conftituti fint verbo pietatis conferte poſſit: PETR o APOSTOLO ROMÆ ORDINATUM EPISCOPUM, IN UNUM CONGESTI neque hoc. tamen judicio,& exhorta 14-$| Si quis I que tandem. de Clericorum coi ſuà, in aliam cone eſſerit,&or cQârprater voluntatem fui 1 à feipfo, fed multorum Ep ifcoporun Ícopi inalia pa publico fit Ece maximè fi acc- poej jus.redirecontemnat, perverfo illic e perfeve- ; ut men ibi locorum in communione as Quòd fi nihilo reputata vaca it, à communione excluditor, ut perveri ¶ Qui poſt baptiſmum duabus impliciti ptiis, aut concubinam habuit, is Epiſcopus, aut Pres aut Diaconus, aut denique in conſortio Sacerdotali eſle non poteft. 17."q Qui viduam duxit, aut divortio feparatam à iro, aut meretricem, aut ancillam, aut aliquam, quæ pu- ancipata ſit ſpectaculis, Epiſcopus, Presbyter, tDia aconus, aut denique ex conſortio Sacerdotali efie non poteſt Qui duas ſorores duxit, aut conſobrinam, Cle- ricus eſſe non poteſt. 19. Clericus, qui fidejuſſiones dat, deponitor. 20. ¶ Si quis humanà violentià eunuchus factus eſt, aut in perſecutione amputata ei ſunt vitilia, aut ita natus fuit,& dignus eſt a actor Epi capii 2. M Qui fibiipfi virilia amputavi ficitor: fui cenim ipfius homicida eft t Clericus non ef- Si quis, cùni Clericus effet, v verit, d eponitor: eter j Í nitor: non tamen` commumone tlud ors Dicit | enim Scriptura; Bis de eodem delicto vindiĉtam non ex- | iges. Eidem conditioni confimiliter& reliqui Clerici ſubduntor. | 2. N Ex his, qui cœlibes i n Clerum pervenerunt, ju- bemus, ut Le&ores tan œm& Cantores(fi velint) nu- | ptias contrahant. | I 26. Epiſcopum, e aut Diaconum, qui vel fideles delinquentes, vel infideles injuriam infe- rentes percutit,& terrorem ipfis per hujufmodi vult in- cutere, deponi præcipimus. Nufquam enim Dominus hoc nos docuit. Imd verò contra, an ipſe percute- S

1267 yetur, non repercutiebat: cùm laceſſeretur convitiis, non regerebat convitium: cùm pateretur, non commi- nabatur. 27. ¶ Si quis Epiſcopus, aut Presbyter, aut Diaconus ob certa crimina juſtè depoſitus, attingere miniſterium&, quod aliquando tractaverat, præſumpſerit, omninò hic ab Ecclefia abſcinditor. 26.§{ Si quis Epifcopus, aut Presbyter, aut Diaconus pecuniæ interventu, hanc dignitatem na&tus fuerit,depo- hitortam ipfe, quàm qui eum ordinavit,& omninò à communione abſcinditor, quemadmodum Simon magus à me Petro; 29. ¶ Si quis Epiſcopus ſecularium magiſtratuum fa- miliaritate uſus, per ipſos Eccleſiam nactus fuerit, depo- nitor: ſegtegantor quoque à communione, quicunque cum ipſo communionem habent. 30. ¶ Si quis Presbyter, proprium aſpernatus Epiſco- pum, ſeorſum conventicula egerit,& altare erexerit, cùm de nullo crimine Epifco pum in pietate ac juftifia conde- mnärit, deponitor, uaſi qui principatum ambiat:tyran- nus enim eſt. Conſimiliter& reliqui Clerici, qui ſuum illi calculum apponunt. Laici verò à communione ſegre- gantor. Atquehæc poft unam,& item alteram, ac ter tiam Epifcopi exhortationem fiunto. 31.{| Siquis Presbyter, aut Diaconus à communione exclufus fit, hunc ne eſto ſuſcipi, quàm abso, qui ipfi cluſit: rtè fortunã Epiſc nione ſegregavit, defunctus ſit 32. Nemo peregrinorum Epifcoporum, aut Pre y- b iE unione ex- pus, qui ipfumà commu- | | Í Í Í | | | terorum, aut Diaconoruni fine commendatitiis ſuſcipi-| de altari nutriantur: quomodo nec milites unquam ſuis tor literis:& ſi eas obtulerit, attentiùs in diſquiſitionem vocantor. Et quidem fi prædicatores pietatis fuetint, ſu- ſcipiuntor: ſin minùs, ubi neceſſaria ĩpſis ſuppeditaveri- tis, ad communionem& ulteriorem ipfos confuetudi- nem non admittitote: multa enim per obreptionem| » g| funt| 33. Q Cujufque geħtis Ep nam inter ipfos primus fit modò pro capite, negue fine illius voluntate quicquam agere infolitum; illa autem fola quemque pro fe tracta- re, quæ ad parochiam ejus,& loca ipſi ſubdita attinent. Sed neque in illa citra omnium voluntatem aliquid faci- to. Ita enim concordia erit,& Deus glorificabitut per Pominum in Sancto Spiritu. opos oportet ſcire, qui- habereq̃ue ipſum quodam F extra terminos fuos in ciyitatibus& ubj eró preter voluntatem eorum, qui civita- detinent, id fe convictu deponitor tam ipſe, quàm etiam hi, quos ordinavi %. JSi quis ordinatus E opus miniſterium& cu- ram populi ſibi tommiſſ nione ſejunctus eſto tamdiu, d | | | | ctis ordination sfacere non pra-| i | f it, hic à commu- obedien- esbyter,& rg voluntåte fua, fed præ mali- zpifcopus: g, CÒ m accommodâhs. Similiter autem 4 aconus.$i veřò hor inonfi opi ſuſe epérit,maneto ipfe quidem$ s vero ejus civitatis å comun C! ne fegr quòd tam inobedientem populum non corrij METAT, zø Ris i anho F vöÖtİ celeb are < Bis iñ ahno Epiftog orum cêlebrator Synodus:ac tis inrer fe doğmata in diſquiſitionem vocanto nė-| AA.: i 12 ccleſiis ineidentes contradictiones diri-| emel guidet quattå feriå a bentecoſtes, ſe-| 1 j | decimà Hyperberetei$ 37 4 Omnium rerum Eccleſiaſticarum curam Epiſco- Pus gerito,& eas diſpenſato, quaſi inſpectante Deo Non licitum autem ei eſto quippiam ex iis ſi quam proprium aſſumere, aut cognatis ſuis el | I j | — riiin aaaeaii o, š a al hebdomade. b Hyperberetens apud Afia pop Macedones Ollober grase diftus, Canones Apoftoli r{copi damni aliquid fufti cæteri. Ordinavit enim ptiſma babeat, iterùm ba piis non baptizaverit, deſ tem Domini derideat: neque diſcernat veros Sacerdotes à Sacerdotibus impoftor bus. dinationem 1 lium,& Sp tes, aut tres filios, autt t mortem Domini detur, peregerit, deponitor Non enim aut quivi carnibus,& vino abſtinuerit, non proptereà quo mens ad cultum pietatis æeddatur exercitatior, ſed propter — ci. 1268 quæ Deo dedicata ſunt. Quòd ſi pauperes illi ſint, ut pauperibus ſubminiſtrato: non tamen horum prætextu res Eccleſiæ venundato. 38: 4] Presbyteri& Diaconi abfque voluntate Epifco- Pi nillil peragunto: ipfius enim fidei populus Domini commiſſus eſt,& pro eorum animabus ab ipfo repetetur ratio. 39. ¶ Manifeſtæ ſunto privatæ res Epiſcopiiſi modò& privatas habet: manifeſtæ item ſunto Pominicæ, utpris vatas quidem res Epifcopus, cùm moritur, quibus yalt,& quomodo vult, relinquendi facultatem habeat: neque occaſione Eccleſiaſticarum rerum intercidant res Epifco: Ppi, qui nonnunguam uxorem& liberos, aut cognatos, aut fervos habet. Jutüm enim eftapud Deum pariter& homines, fimul ne Ecclefia per ignorationem rerum Epi- eat, fimul ne Epift gnati ejus prætextu Eccleſiæ oblæd aut etiam qui illum generis proximitate contingunt, incidant in nego- tia, ejuſque mors implicetur difamationibus. saut co- } 40. q Præcipimus, ut Epifcopus res Ecclefie in pote- ftate habeat. Nam fi pretiofz hominum animæ fidei ejuscommittendæ funt: multò utig; magis oportuerit& de pecuniis mandatum dare, ut illiusa ſentur, neq; non cum timore Dei, ſummàc per Presbyteros ac Diaconos cipiat autem& ipſe(ſi modò indig ſarios ſuos& hofpitio exempto fratrum uſus op habet, ne quomodo ipſe poſteriore loco habeatur, quàm x Pei, ut qui altari inſerviunt, annonis arma hoſtibus inferant. 2. ¶ Epiſcopus, aut Presbyter, aut Diaconus, qui vel a leæ, vel ebrietatibus indulget, vel definito, vel deponi- tor 42.$| Subdiaconus, aut Cantor, aut Le&or, quicon- fimilia facit, vel definito, velà communione ſejungitor. imiliter& Laici. 43. ¶ Epifcopus, aut Presbyter, ant Diaconus, qui | ufurasà mutuum accipientibus exigit, vel definito; vel deponitor. 44. ¶ Epiſcopus, aut Presbyter, aut Diaconus, qui cum hæreticis preces conjunxerit, duntaxatà communio- ne ſuſpenditor. Si verò etiam ipſos tanquam Clericos aliquid agere permiſerit, deponitor. 4f. Epiſcopum, aut Presbyterum, qui hæreticorum baptiſina aut ſacrificium ſuſceperit, deponi ptæcipimus. etenim conventio inter Chriſtum& Beliallaut qua | particula fideli cum infideli? € Epi pusaut Presbyt r. ſi eum, c ui verumbá- t J tızaverit, aut Į ollutum abim- nitor, ut qui crucem& moi- us,cùm fuam ì fe uxorem abjicit, al- t ab alio dimiſſam, à communione ſe- 47. JSi quisLaic xerit, au ator. 48. JSi quis Epiſcopus, aut Presbyter, fecundùm or- ni on baptizaverit in Patrem,& Fi- iturn Santum, fed in tres principio caren- s paracletos, deponitor. i 49.$] Si quis Epifcopus, aut Presbyter in una initiá- ione non tres immerfiones, fed unam duntaxat, quæ in lixit Dominus, in mortem meam baptizate: fed profecti docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris,& Filii,& Spiritũs Sancti ti fO.{j Si quis Epifcopus, aut Presbyter, aut Diaconus, s ọomninò de facerdotali confortio, nuptiis,& abomina»

1269 quòd maſculum& fœminam Deus creavit hominem, ſed diflamationibus laceſſens creationem Dei, vocat ad calu- mniam: aut corrigitor, autdeponitor,& ex Ecclefia re- jicitor. Conſimiliter Laicus. fr Si quis Epit cato revertitur, non sbyter eum, qui à pec- deponitor,eò quòd xit, ob unum peccatorein, qui oboriri in cœlo. f2. Ų Siquis Epifcopus, àut Presbyter, aut Diaconus carnibus& vino feftivis diebus non utatur, idque per ab- ominationem, non propter exercitationem ad cultum- o refipifcat, gaudiu ur, pietatis, deponitor, tanquam qui cauterio notatam ha- bet conſcientiam,& multis auctor ſit offendiculi. f3. Ș Si quis Clexicus in caupona cibum capere depre- henfus fi à communioñe excluditor:excepto ta e0, qui neceſſariò in itinere in commune divert ſpitium. € Siquis Clericus Epifcopum contumelià a it, à Jit Canones Apoftolici. dbominationem, oblitus, quod omnia pulchra valdè,&| È 70 1 ut quartam feriam, aut Paraſcevem non jejunaverit, de- ponitor: præterquam ſi imbecillitate impediatur cor- poris. Sin Laicus ſit, communione privator. 69.$] Siquis Epifcopus, aut lresbyter, aut Diaconus, aut omninð quicunque ex Clericorum confortio cum Ju- dæis jejunaverit, aut communem feſtum diem cum ipfis egerit, aut lautia feſti, nempe azyma, autal neris, ab eis ſuſceperit, deponitox: ſi Le nione ſegregator. 70. ¶ Si quis Chriſtianus oleum ad ſacra gentilius aut in ſynagogam Judæorum in feſtis eorum detuler aut lucernas incenderit, à communione excluditor. 71. J Si quis Clericus, aut Laicus ceram aut oleum ex ta néta fubripiat Ecclefia, à communione fejungitor. 72.8] Vas aureum,& argenteum ſanctificatum, aut en linteumvẽ, nemo amplius in ſuos uſus aſſumi- iquum enim eſt. Cæterum ſi quis deprehenſus fue- communicatione mulctator. ¶ Epi ſcopum de aliquo per fide dignos accuſatum vel to, in rit,€ 75. deponitor: Principi enim pòpuli tui non maledi fe Q-Si quis Clericus contumeliâ affecerit Presbyt zum, aut Diaconum, à communione{e r6:$ Siguis mancum, mt mutum tum, aut eum, cui vitioſus lus eſt, ſubſannaverit, communione privatore Conſimiliter& Laicus. s7. Epiſcopus, aut Presbyter, qui negligei circa Clerum vel populum agit, neque in pietate eos erudit, à commutione ſegregator. Si veròinea ſocordia perſeve- raverit, deponitor. f8. NSi quis Epiſcopus, aut Presbyter, Clerico ex ino- pia laboranti neceffaria non fuppeditaverit, à commu- nione rejicitor: ſin perſeverat, deponitor, ut qui fratrem ſuum necaverit. 59. A Si quis falsò inſcriptos impiorum libros, tan- quam facros in Ecclefia ad populi& Cleri corruptionem publicav rit, deponitor. Go. Si accuſatio contra fidelem inſtituatur de for- nicatione, aut ad a actione pro- ibita,& convictus perducitor. 61. Si quis Cle dæi, vel Græci, v Chriſti, ab Eccleſia rejicitor: ſi ve nitor: pænitentiâ tamen di G2. NSiquis Epiſcop aut omninò qu rit carn aut ſuffocatum, d verd Laicus fuer 63.$) Si guis rum, aut Hæretico preces cum illis co ſecluditor. 64. Si quisClericus in concertatione uem- pul ſaverit,& uno ictu ac pulſatione intetemerit, depon propter temeritatem{ à communione. 6f. Ņ Si quis Dominicum diem,aut Sabbathu folo dempto, jejunare dep rehendatur, deponitor:ſin Lai- cus, à communione eſicitor. 66. Q Siquis virginem fibi non defponfatam admotå yi detinet, à communione fufpenditor. Non licitumau tem eſto ei aliam ducere: fed eam-détineto, quam fo- licitavit, quamvis paupercula ſit. 67. ¶ Si quis Epiſcopus, aut Presbyter, aut Diaconus ſecundam ab aliquo ordinationem ſuſeeperit, deponitor tam ipſe, quàm qui ipſum ordinavit: niſi fortè conſtet ordinationem eum habere ab hæreticis. Qui enim Ata libus baptizati, aut ordinati ſunt, hi neque fideles, neque Clerici effe poffunt. „Ut Laicus recipitor. esbyter, aut Diaco i confo l È n `; je. ede acerdotal€ infan hibuit. am. Sin verò Laicus ſit, 68. Q Siquis Epifcopus aut Presbyter, aut Diaconus, ant Lector, aut Cantor facram Quadragefimam Faſchæ, nomen Clerici, depo- breptum, arcetor} homines,ab Epifcopis vocari neceffárium dem comparuerit,& confeſſus convictuſyé e rairrogator Ecclefiaftica, Si verò vocatus non obtempe- raverit, fecundå quoque vice.vocator, miffis duobu | ipfum Epiſcopis. Qudd ſi ꝑer contumaciam ne ſic qui dem compatuerit, Synodus ſuam contra ipſum pronun ciato ſententiam, ne quid tergiverſando, detrectandoque judicium lucri facere videatur. 7d. ¶ In dictionem teſtimonii contra Epiſcopum hæ- reticus non admittitor: ſed neque fidelis, ſi ſolus ſit. In ore enim duorum aut trium teſtium conſiſtet omne di- tums. 7f: q ItemnonoportetEpifcópum: fratri, aut filio, aut alteri cognato humano gratificari affectu. Neque enim Ecclefiam Dei conferrè debet in hæredes. Enim- verò ſi quis id fecerit, irrita permaneto ordinatio: ipſe autem excommunicatione percellitor. 76. ¶ Si quis oculo defectus, aut obtuſo crure exiſtat, & di gnus ſit, Epiſcopus efficitor: non enim mutilatio cora poris ipſum polluit, ſed inquinatio animæ. 4 vero mutus, ſurduſvè,& cæcus eſt, Epiko- us non efficitor, non:quia oblæfo corporeeft, fed ne Ec- lefiaftica impediantur munia. quis da monem habeat, Clericus non efficitor: fed neque cum fidelibus preces fundito. Mundatus verò ecipitert:& fi dignus fuerit, efficitor. 79.{| Qui ex vita gentili advenerit,& baptizatus eft, aut ex converſatione prava, eum juſtum non eſt protinũs omoveri in Epi ſcop njurium enim eſt, eum, qui ſpecimen& nentum de ſe præbuerit, alio- ſte ifi alicubi dono divinæ gratiæ ite U Et qui- fueri fi e E lé | pr non priè rum doctorem exi | hoc fat. 80. q. Dicimus, qu vter ter € €s òd non oporteat Epiſcopum, aut bresbyterũ publicis ſe admĩniſtrationibus immittere: fed care,& commodum ſe exhibere uſibus Eccleſiaſticis. Animum igitur inducito hoc non facere, aut deponitor. Nemo enim poteſt duobus dominis ſervire, juxta præce- ptum Dominicum. 81. ¶ Servi ſi in Clerum promoveantur citra domino- rum voluntatem, hoc ipſum operatur redhibitionem, Si quando verò ſervus quoque gradũs ordinatione dignus videatur(qualis& noſter Oneſimus apparuit)& Domini conſenſerint, manuqͥue emiſerint,& domo ſuã ablegave- rint, efficitor. 82. ¶ Epiſcopus, aut Presbyter, aut Diaconus qui mili- tiæ vacaverit,& ſimul utrumque retinere voluerit, tam offieium Romanum, quàm functionemSSacerdotalem deponitor. Quæ enim Caſaris ſunt, Cæſari:& quæ Dei, Deo 83. ¶ Quiſquis Imperatorem aut magiſtratum contu- melia affecerit, ſupplicium luito,& quidem ſi Clericus ſit, deponitox: ſi Laicusg oma removetor- Ji Z atı

— 1272 centes veſtti addiſcant. item ſapientiam eruditi Sy Noftra vera, hoc eft, Novi Teftamenti: +$ 1271 Canones Apoſtolici. $4. Sunto omnibus vobis, Clericis ſimul& Laicis, doleſ venerandi ac facri libri, Veteris quidem Teftamenti, Mo- rach Ta, l fis quinque, Genefis, Exodus, Leviticus, Numeri, penre la quatuor, Matthzi Marci Lucz, Joannis, Pau ronomium. Jefu filii Nave unus. Judicum unus, Ruth} quatuordecim. Petri epiſtolæ duæ. Joannis tr unus. Regnorum quatuor. Derelictorum ex libro die- f u rum, duo. Heſter unus. De Machabæorum geſtis tres Job unus. Pſalterium unus. Salomonis tres, Proverbia, Eccleſiaſtes, C cum canticorum. Prophetarum duo- pi` Evange. li epiftolg es, Jacobi æceptio- In libris quas omnibus publicate non arcana, que in fe conti- nent. Et actiones noſtras Apo. ſtolorum. una. Judæ una. Clementis epiſtolæ duæ,& pr | nes, quæ vobis E ifcopis per me Clementem octo nunci ate oportet, ob quæda e decim. Unus Efajæ. Hieremiæunus. Ezechiel unus. Da- mielunus. Inquiritor autem à vobis extrinſecùs, ut a- FINIS tAPOSTOLICORUM CANO NUM, Gregorio H oloandro interprete pr 4

-DECRFTALES= PAPÆ IX SUR INTE. ni GRITATI RESTI gi TUIA. CUM PRIVILEGIO GREGORI XINI PONTIF. MAXIM. ET ALIORUM PRINCIPUM.

CANO ; Decretdlium Ru brice. a Dehu& fide cathol.} hec in 6. Clem. De conſtiti j x Deconfuetud. hec iz b De poftulat. Prælat hæcing. Decletione& ele- fi pot: ftate. hec in:6. C Clem, De transl. Epiſc. vel e- l de auctorit.& uſu pa llii, ç SA aa 5, 7 Clem. Defupplendane- 2 6. gligentia Deor hæc in 6. ¢ Clem. De temporibus ni át. nS 1 6. De fcrutinio. d De ordinatis ab Epifcopo; gu reſignavit Epiſco- patui. De ætate& q X ordie præficiendo- rum. Hæc in g. Clem. Deo De ſacra- ment isnon iterandis e De filiis P rorum ordinandis, vel non: hec Ualit ate in resbyte zu 6. De ſervis non or andis,&eorum pantol Dec i iocinia ordinandis, vel non. De corpe etnon. z$ 2 li £D s noù ordinandis. hæcin 6. De Clericis peregri! nis. De affici Archi d ni rchipresbyteri. De eofficio Primiĩcerii. iC itæ. De officio Cuftodis. De officio č čr Clemen, & potel e judicis delegati, hæc in 6.& ind. De officio judicis or- inarii. Hæc in 6. C De officio judic majorit.& obed. Pe treuga& pace. De pactis k De i I rı ib. 4 þær in L Deiis, quæ vi meti reftitut. hæ De 4 causã facta. De Helc in G. tran curato- Deinin m. De alienat acia“mut. l br i Ralita Clem. Deforo compet enti. belli oblatione. De mutuis spe tis C EN Clem, Uei iblis. tio De litis conteſtatione ſtatà non proced. ad cing. Tt lite ium e De juramento calum inig. ha De feriis. De ordine cog d Dé plus} etit, De cauſa Clem, derel D Deila 5, e De dolo&jci mittitur in poſſeſſioneme 10n conte- 6. utli TRN nte nihil innovetur ba in 6, Cn Clem, De ſequeitratione po ſſeſſionis& fructuum. Hc in Clem. in 6. De prob ytionib; hæciacl em: De confeſſis. H onib. hæc in 6.€r Clem. De tefti De teſtib.& atteſt cogendis, vel non, De fide inſtrumentorum. De præſumptionibus. De jurejuranid. hæc in ö E S. C Clem. Deexceptionibus. Ó Clem. . De fent,& re judic. hec iné. é Clem, De appellat. recuſat.& relat. ei in G.&O Clem, De DA peregrinantib. t De confirmatione utili yel inutili RUBRICÆ DECRETALIU NICI, ate Clericorum þhecin.er icorum& mulierum. a Devita& hone De cobabitatione Cler Clericişconjugatis. h lem. De = b De Clericis non relident. in‘ Eccl. vel præbenda. hæcin g. de præbend.& dignitat. hæc in 6.€ Clem. De Clerico ægtptante yeldebilitato. Dei utionibus. becin g. De conceſſione præ- bendæ, hecin 6.& Clem.. Ne fede vacante aliqui novetur. heæcin 6. d3 De iis, qu 1% fiu li- De iis, quæ fi diia benefi eDe reb. Eccleſiæ alienandis,v al non. hečin se Cl. De precariis. De commodate De depoſito. De emptione& venditione. De locato& con &o, De rerum permutat. Å Clem. De feudis. Ut Er du du- EE hecin 6. De pignorib:& aliis cautionib. 2 Defidej De folutionib. De donationi De peculio Clericorum. bh De teftamentis& ultimis voluntatib. hæc in g.& Clem, De ſucceſſ. ab aet DR haæcin 6.& Clem. i De parochiis,&: a hae De decimis, primitiis&oblationib. hæc in õ.€r Clem. Deregula- rib.& tranſeuntib. ad xeligionem. ham-r Clem. k Deconyerfione conjuga torum. De converfione infidelium. De vete& voti redemptione. hæc in 6. L De ftatu Monachorum& AS regulą- rium. 6. R Elem, De reli ziofis domibus,ut E- De cap ellis rum., hecin 6. cenfibus, r Clem De hæcin ſubj ec pifcopodi: i Monachorum,& m. Dejure patronatus. hs procuration y cla altar IS. umn, tionibus p£ E z De celebratio Mi chit iftiæ,& diyinis oM effectu. hec in Clemen & ſac z Clem. I F timo cro non ba- ptizato. rum. hæc in 1 È De poima T candis yel repa arand cæmeteriorum,& um. hæc crerwn ad easpertinen in 6- C Clem, g Ne Clerici vel Monachi ſecularib. negotiis ſe im- miſceant. Hæc in 6. O; l 7 4 De ſponſalibus& m4 atrimoniis hæc in 8. e {ponfàtione impuberum. Hæc in in ſ. De clandeſtina à aione De ſponſa duorum. b De conditionibus appofitis in deſponſatione vel in aliis contractibus. Qi C lerici yéĵvoventes matri- monium contrahere poflunt. De eo, qui duxit in quam polluit per adulterium. De conjugio leptoſoru im c De conjugio ſeryortun. i tis ex Hbero Vells 4

Rubricæ Decretalium. tre. De cognatione fpirituali. haæcin6, De cognatio- nelegali.;; d Deeo, quicognoyit confanguineam uxoris ſuæ vel ſponſæc. De conſanguinitate& affinitate. hæc in clem. De frigidis& maleficiatis,& impotentia cotᷣundi. e De matrimonio contracto contra interdictumEc- clefiæ. Qui filii fint legitimi. i f Qui matrimonium accufare poflunt, vel contra illud teftificari, De divortiis. De donationibus in- ter virum& uxorem,& de dote poft diyortium re- ſtituenda. De ſecundis nuptiis. Quini libri Rubricæ. a De accufationib. inquifitionib.& denunciatio- nib. hþecing. De calumniatorib. De fimonia ,& ne aliquid pro fpiritualib. exigatur yel promittatur, b Ne Prælati vices fuas vel Ecclefias fub annuo cen- ſu concedant. De magiſtris,&ne aliquid exigatur pro licentia docendi. hæc in Cd. De judæis, Sarrac.& eo- rum feryis. hæc in Cl. De hæret. hæc in 6.€ Clen c De fchifimaticis& ordinatis ab eis. 4 6.- De apoſtatis& reiterantibus baptiſma. De iis, qui filios occiderunt. De infantib.& languidis expoſitis. De homicidio voluntario, vel caſuali. hæc in 6.€ Clem. Detornea- mentis, e De Clericis pugnantib. in duello. De fagittariis. De adulteriis. Deraptorib, incendiariis,& yiolato- rib. Ecclefiarum. £-Defurtis. De ufùris, hæcin6.¢rClem. Decrimine falfi. De fortilegiis. ꝙ De colluſione detegenda. De delict De Cler. venat. De Cler percuſſore. I h De Clerico excomm. depoſi li niſtrante. De Clerico non ordinato miniſtrante. TDe Clerico per ſaltum promoto. De eo, qui ordi- nem furtiys ſuſcepit. De exceſſ. Prælat.& ſubdit. Hæc in 6. Clem. De novi operis nunciatione K De privileg.& exceff. privilegiat. hæ De purgatione canon. De purgatione vu De injuriis& damno dato. Hæc in C. D in 6. Clem, De pæœnitent.& remiſſio Clem. De fentent. excomm., hecing m Deverbor. fignificat. hæcin 6, gr juris, haæc in Sexto reperi Carmina Ru Tota fiquidem congeries Et earum alique nunci (t inexpofitione paset) repetuntur. Primi libri Rubricæ funt in Decreta to XxII. In Clementi a DRimo fumma fides. fatuit. refèri b~ Pofulat, eleftos, translatos. aust £ Inde renuntio. de ſupplenda. tempora d Ordo refignantis. ætas. ac ungo. fa 1 € Filius C fervus. obnoxius.€ vitiatus. f Hinc bigamus, clerus peregrinus. Ġ archidiacon, 6. CP Clem, lygari. nis, hæc 3, hæc in 6. Ó ` Clem. Clem. De regulis 4. carum juri s Pontificii. g A rchipref Primic. ſacriſt. cuftos. vice fungensy h Delegat. legat,@&r diftus ab ordine judex, i Indicis officium. major: pax. pacta ſequumun. k Xranfigo. poſtulo. pof procuro. Hndlicus exto. l Zis meius, integrat. ac alien. arbher hinc es. Secundilibri Rubricæ funt in Decret; xxx. in Sexto Xv. In Clementinis XII. a J cium: forus. aiguelibellus, muina poftens, b-Litem comeftans. fine quonon Saftipe teftes, c Turat. dilatis.& feriat. ordine nofcit. d Plùs peto. de caufa. fpoliatos reſtittendo. e EF dolus.€r miffus lis pendens. atque ſequeſtrat. es, teftes quoque cogo 15. excipiendo, ppellat. pere ine efi confirmariojunéka. intin Decretal. L. In Sexto ementinis XVII itans. clerusóne jugatiis. 17 omnibus,} Tertii libri Rubricæ fi XXIII. In a X7 Tra decens. clerus hab gue jus b Y Nonrefidens, prebens. eger vel debilitats, c Inflitno. concedendo. ne fede vacante. d Erfin Enſu. ma jor pars. non minuantur. € Non alieno. trado precario. commodo, pono. F Pendo. loeo. muto. de feudis. pignoribu gue, fidej flor.€r folvit. dona. pecnli. etiam fuccedo. fepultus. chiis. decimis. hine regula rel igionis. erfus conjunx infidus. vota redempta. Degne fatu monachi. domib. fubjungo capellas, m Inre patronatús. de cenfibus, ara facrata. n Miffe. baptifmus. quo non es} Presbyter ufs, harifiia: religuiæ. jejunia ferva. Scans immunis adherent, P A Clerice vel Monache, dimitte negotia ſecli. Quarti libri Rubricæ fünt in Decretal. xxl. In Sex- to 1II. In Clementinis 1. a QPonfus dr impubes.€ clandeſtina. duorum. b Conditione. vovens, quam polluit. aique leprofus. natio duplex. nitas. gelidique. C Servus. de natis d Post confangu e Ac interdié qu f Accufare quenni. divort i Quinti libri Rubricæ ſunt in Decretal. XLI. In$ex- to XIH. In Clementinis XI. a AA ſe vecalumnia bi Si b^> Praelati c Schifmatic d Infans expofitus. ho e Cleri pugna. fagiitat. adulter, poftea raptor. f Furtis. ufuris, de falfi crimine, fortes. g Colludo. pecco. venor. ferio. maledlico. J Post interdiftum celebrans. ac ordinis expers, i Salins. furtivus. exceffus. opusġue novellum. k Lex privata fubit. purgat, cum canone. vulgus. l Damnum., cum pænis. pòst paniter. es? anathema. m Ferborum fenfus. ſequitur quoque regula juris, S ao Titulorum juris Pontificii numerum, qui fùnt in Decretalibus cLxxxv. In Sexto LXXVII in Clementinis In. facili ſtylo indicant hæc quatuor carmina, Centum Rubricas, očřogintague volumen Gregorii Noni ponit quinas fuperaddenr, Ac feptuaginta feptem numerat tibi Sextus, Ex Ciememe duas guinuaꝶimajue BRotabis. RUBRI

d Appellation aii h A EO SJ sY GSS: ve GAXO SSE TITULORUM QUINQUE LIBRORUM DECRETALIUM GREGORII IX. INDEX ALPHABETICUS. A. Dlcufationibus, inguifi= ibus, r dennna ciationibus..s. tit, 1. ş prestani f. tit. 16. Faila. 1. l. 42. ibms a recufatiombus s Cr relationib. l2..28, Apoflatis C reiterantibus bapiifma. LI. t43. ate Ġo ufo pä allii lib: 1 B. B- Aptifmo C~ ejus efetu. lib. 3. tit,.2. Bigamis non ordinandis. lib. I tite2t C. Alummiaioribus. L Lia Capellis Mon achorum,& alio- rum religioſorum. 13.437. Caufa poffifionis È Ér propri jetait la 2, tit. 12. ione Mi iffarun fig r Qſacramen- vinis offt s2 h 4I. exactionibus,& Procura- tionibus.z. tit.39. Clandeſtina deſponſatione. lib. A. tii. o eregrin 218. L. L. tit.22. Clericis peregi nanii jbus, er tit 29. Clericis conjug: aiis. l3. tit Clericis non- refideniibus ia Ecclefia yes prebenda..3t.4» Cle icis pugnaniibu s in duello, lib, f. tit, Ide Clerico ægrotante vel debilitato, lib. 3. tit. Cleric oY ove, Lf. 4. } e J. f. tit. 23 mmunicatos di pöfito y vel interdicto miniſerante. iz..27. Clerico non ordinato miniſtrante. lfs it. 28, Cleries ſer. alten promoto. lꝶ. iit. eg. Cygnatione ſbiritali..&. tit.ir. Cogn atione legali, l4, titI2.' Cohabitatione Clericorum. g7 mulie- rum....2. Collufione detregenda. Lf. t22. Commodato..3. t. 1y. ione prebende€n Ecclefie non vacantis,..tit, 8. Condiionibus appoſitis in deſpon- ſatione, vel in aliis contractilus. lagat Confeſois..2. tud. Confirmatione ntilis vel inutili. l2 tit. 30. Conjugio leproforum. L4..8. Conjugio fervorum.-4..9. Confanguinisate ¢n affinitate, L 4. tit. 1A. Conſecratione Eccleſiæ wel altaris..3. tit..0. Conflitmtionib. L1. tite2. Confisetuidine. L. 1. tit. I. Conyerfione conjugatorum.:..32. Converfione infidelium, lib.3. t32 Corpore vitiatis ordinandis y vel non. LT. tit. 20. Crimine falſi. lf..20. Cafiodia Euchariftie, chrifingtis,& aliorum ſacramemtormm., lib. 3. tit. AA. D. D Ecimis, primidis,& oblationib. .3. tit. 30. Delictis Eueromem...a3. Depofito. i-416. De daſponſatigne impuberum, lib. A. tit. 2. Dilatiomb.-2..8. Divoriits..4. t19. Dolo€r contumacia. b2tt£. Donationib..3. t. 24. Donationibus inten vinum Cr uxores e de dote post divortium reftitn= enda. l. A. lẽo. E E firs adificandis vel reparandis, .48. Elestione,€ Or eleéti porefate....6. Empiione g vendinone, lib..tit.17. Eo, gui. miniturin poef causå rei vandæ. l⁊. tiniſ. Eo, qu duxit in matrimon iuo quam pollzsit per adulterium. liba 4. tit. 7. Eo, gui cognovit confanguineam UX Oa tis P yel fonja, Gb, 4 titz. Eo, gui ordinem furiivè ſuuſcepit. bafo tit, 30. Exceptionib, l2. tit.2f. Excefibus prelarorum C Jubditta rum., lfe tigI Erised, titg. Feudis..3. tit. 20. Eide inſerumemonum. lib. 2. ll. EE. Tidejuſſoribus. I8. tit. 25. Filiis Presbyterorum ordinandis y veb 6. 17. Toro competenti. l. 25rit. 2. Friglis&maleficiatis,& impoten⸗ tia cocundi..A. tit.. Furtis. l. 5. tit. 18. HE eticis. l 5. tit. 7. His, que vñ metitove cauod Fuut. Lr. tit.-o. Bis, que aa Erælato ſine conſen⸗ ſan capituli..3. tit. lo. His, gue fiunià ma jori parté capitita ti. l3 titt. His gui filios occiderunt. libs. tit. 10s Homici idio volumario vel cafualh bfo tit. 12. $ T Mmunitate Ecclefiavum, cæmetrerhis n vrerum ad eas per UA aon dg aeri Ù languidis expofitis. lyf Üt. IL Tri integr um Veſeitutione. lib. l. tit. Ms Injur jis O y damno PE 0, lib. fti Infiirntionibus. L3.ii.; Iudæis& l5- tit.6. Iudicis, bl.2. tit.1. Iuramemto calummiæ..2. ti: Pa Iurejurando. b2, tit 24e re Pati onaths, l 3. titg Ge * L, Ibelli oblatione. l. 2, tit “Liris cont eftaiione, l 2 ii ne Locato C 7 con dutko, b3 thah

moran hia M, Mis Ó ne aliguid exigatur pro licentia docendi, l. f. tit. f. me PE er obedientia. lib. 1..33. maledlicis. l. f. t. 20. snatrimonto contracto contra interdi= tlum Ecclefie. lib..tit.16. mmuis petiionibuss. l2, t» N. Aus ex libero ventre. lb. 4. tit. 10. me Clerici vel Monachi ſecularibus negotiis ſe immiſceant..3. t. fo. ne Prelat vites fras vel Eccleſias ſuub annuo cenfw concedant. lib. f. tit-4. ze fede vacante aliquid innoverur. .3. tit. 9. meyi operis nunciatione, lib. g. tit. 32. 0. Qes ad ratiocinia ordinandi, vel non. lib. l. tit. 19. obſer vntione jejumomum. lib. 3. tit. 40. oficio Archidiaconi..i, tit.23. officio Archipresbyteri. ibt, tiba4 officio Pyimicerii...t. 2f. o de jelicie P lib. r tit, J cio judicis. L LT. tit. 32. ordinatis ab Epifèopos qui remuntia- yi Epiſcopatui. LI..13. Er Aine Cog tionum,.2. t. 10. P. pe. L1, 839. * Parochiis€” alienis paracianis. l3. tit, 29.~ Peculio Clericorum, l. 3. t. 2y. Pignoribus© aliis cautionibus..3 iit, 2I. plus petitionib. J..1. n. PENIS.5..37. Penitemiic& renifienibns. libi f. tit. 38. pofiulando. l..tit. 37. Poſtulatione Prælatonum. lib. 1. tit. fi, praebendis€r dignitatibus...tit. g. precaris.-3. tit. 14. Presbytero non Pafin, lib g cit. 3. proferiptionibus. L L2 tit.26. Fræſumpr ionibus..2. tit 25. privilegiis e. exceſlibus pri vilegia- rorum. lig. tit 33. probationibws. b. 2. tit. 19. procuratoribus, L. 1. tit. 38. purgatione canonica..f, t. 34. Purgatione Wigati lg. tit. 35. prr catione por partum, i47. lib. 3. Q Pi Clerici yel voventes mairi- E a contrahere poffunt. l4. tit. o. qui matrimonium accuſare poffunt, yel contra illud teflificari. lib. 3. tit. 18; qmi filii fini legitimi, ludat. 17. R: . R72 ptori bus, incendiariis,& viola- toribus Ecclefiarum., l. g. tit. 17. rebus Ecclefie alienandis, vel non. Ż 7 tit. n. Eularibus tranſeuntibus ad reli- sabus ut Epiftopis fm fabječte.l. 32,36. reli iqullis,&. veneratione ſanctorum. l4 tits. yenuntiatione..I..9. verum permutatione..z..19 reſcriptis...t,3. reflitutione fpoliatorum. libd.tit.13. S. Ç Acrameniis non iterandit. lib. 2 tit. 16. facra unétione. L1. iit$. Jfagittariis. l..t. 15. ſchiſfnaticit r ordinatis ab eis. lib. f. tit. 8. ſerutinio in ordine faciendo. lib. 1. tit. 12. FINIS fecundis nuptiis...t. 21, ſententia Mre judicata.. lib..tit.27, ſententia excommunicatianis. lih. y: tit. 39. fepwlturis..z. tìt.28. ſequeſtratione Poſſebiomum€r fru éluum. la z. tit. 17; Servis non ordinandis, C" eoyumma- numifione,.I. tit.18. fimmia, Cr ne aliquid pro fhirinali= bus exigatur vel promitratur. lf. tii. 3. filutionibus. l3, tit.23. fortilegiis.-f. tan ibus Č matrimoniis,-4. tiit. ſhonſaæ duorum. l. A. tit. 4. fiutw. Monachorum C- Canonitorum regularium...tit.3f. fuceeRionibus ab inteſtato. l. 3. tit, 2g Jumma Trinitate„C é fide catholica, bitit. 2 Sfapplenda negligentia Praelatorum. lib.i. tit.10. Jyndico€ actore. lib. 1, tii. 39. E T Emporib. ondinatiomum,&. quu- litate ordinandorum, Li, tit. Ib teſtamentis€r ultimis voluntatibus. E3, tit, 26- teftibus C attefationibus, lib..tit.20. tefibus cogendis, vel nom. l..uit. 2. torneamentis. l. f. tit. 13. tramactionibus..l. tit.36. sranslatione Epifcopi. J. I. tit. 7. irenga Č pace, b. 1. tit. 34a A y Erborum ſegnificatione. libr.. tit. 40. vita. E honeflate Clericorum. lib, 3- tit. 1. voto C voti nap l, 3. tit. 34e ufuris. lg. tit. 19, ni Ecclefie safiicat beneficia fine diminis- tione conferantur. lib: 3. tit, 12. lite aon cont tefatd non pro- cedatur ad teſtium receptionem vel ad fententiam definitivam là. iit. 6. ni lite pendeme nihil innovant. ht ii 16 it

aflate lhui T h GREGORII CAPITVLORVM INDEX, SECVNDVM LITERA- RYM ORDINEM CON- A, Q Bbs. de ſnis, quæ vi me- j fye, A Abbatem. de veftript. Cy Abbate. de verb. fignif. Ab eo, de Jeguefirar paf]: Ab excummunicato. de reſcript. Abolendæ. de ſepulr. Abſolutos. de hæret. Accedens. de procurat. Arcedlent j. itt lit. non cunteſi. Accedens ij. ut lit. non conteſi. Accedens. de præbend. Accedenc. de conceſſ.præbend. Accedens, de converf. conjugat: Accedenc. de accuſat. Accedlenc. de rapr. Accedent. de crim. falſi. Accedenc. de purgat. canon. Accedenter. de præſcript. Accedentibus. de exceſſ. prælat. Accedentibus. de privileg. Accepiſti. de ¶Poꝛſa duuorum. Accepiſti. de frigid. Accepimus, de giat,© gualit Accepimus. de pact. „Accepimus. de fid. infèr. Accepimus. de purg. canon. Accepta. de reſtitut. ſpoliat. Acceptacde appell. Acceſßit. de deſponſ.impub. Accuſdſti. de accuſ. Accuſatum. de ſimon. A crapula. de vita€^ Honeſt. Cler, Ad abolendam, de fil. Presbyt. Ad abolendam. de hæret. Ad Apoſtolicæ. de decim. Ad Apoſdolicam. de regular. Ad Apoflolicam. de converf. conjug, Ad Apoftolicam, de fimon. Ad audiemiam j. de reſcript Ad audlentiam ij. de reſcript. Ad audientiam. de confiset. vád audientiam, deoffic. vicar. Ai audientiam. de his, qua Fi We⸗ tis jve, QYISITVS ad audientiam. de prefeript. ad audientiam. de appell. ad audientiam, de Cler. non refid, ad audientiam, de reb, Ecchalienand, ad audientiam. de decim. ad audientiam. de capell. monach. ad audientiam j. de Ecclefiarum edi- ficationibus. ad audientiam i. eod. tit, ad audientiam, de fþonfale ad audientiam. de homics volunt. ad audientiam. de torneam. ad audientiam, de crim. falfis ad aures. de reftript. ad aures. de temp. ord. ad anres, de etat.€ qualit. ad aures. de his, gue vi metúfv. ad aures. de prafeript. ad aures. de appell.' ad aures. de veb, Eccl. aliet. ad aures, dle fimon. all aures. de exceſſ. prælat. ad aures. de penis. ad decorem. de inſtit. ad diſſolvendum. de deſponſat. im- pub.. ad eminentiam. de ſententia ex- comm. ad extirpandlas. de fil. Presbyt. ad falfariorum. de crim, falfis ad hæc. de reſcript. ad hæc. de poſtul. prælat. ad hec. de. fil. Presbyt. ad hæc. de offic. Archid. ad hæc. de offic. vicar. ad hæc. ut lit. non conteſt. ad hæc. de dol.&contum. adhac j. de appell, adhæc y. de appel. adhac, iŭ. de appell. ad hæc ĩv. de appell. ad hæc v. de appell. adhac, de preben, adl hæc. de teſtam. adhac. de decim. adhac, de relig. domb. adhec. de confecrat, Ecct. ad hæc. de Iudæis. ad ſiæc-de exceſſ. prælat. ad hæc. de privileg. ad hæc. de ſentent. excomm. adhoc. de aultorit.€r ufu pal. adhoc. defguefirat, e ad hoc. de fotut. ad honorem. de autorit- ufi pah, adid. defponfal. ad likerandam. de Indgis. admonet, de renunt, ad noſtram. de conſitet. adnofiram. de probat. ad naſtram ſ. de jurejuran. ad noſtram;. de jurejur. ad noſtram iij. eod. tit. aã noſtram. de appell. ad noftram. de confirm. util. ad noſtram. de rebus Ecclefig alise nandis. ad noſtram. de emßt.&. vend. ad noſtram. de regul. ad noſtram. de conjug. fervor, ad noſtram. de ſimon. adoleſcenc. deſponſal. ad petitionem. de accuſ. ad probandum. de ſent:€r ve jud. ad præſentiam, de filiis Presbytere- TUM. ad præſentiam. de appell. ad quæſtiones. de rer. permut. ad reprimendam. de officio jud. Ordin. ad ſupplicationem. de renunt. adverfus. de immun. Ecclef adverſario. de except. adl ultimum. de cauſa poſſeſbionis de proprietatis. afferte. de bræſumpt. Albericus. de tef.,€r attef, alia quidem, de procur. A memoria, ut lite pendent, à multis. de etat.@ guatis. à nobis. de facramento non ites rando. D E

Decretalium Gregorii A nobis. de bigamis. à à nobis, de except. à nobis. de cohabitat, Cleric, Q Mha dierum. ünobis: de decimis. f nobis: de dej à nobis j. de ſent. excomm. a nobis y. eod an fit deferi PiN 2 de de appel, hit DIAA artemi ai e f Cleri. audivimus. de E Binon. audivimus., d a. de elet, auditis. de procurat, anditis, dein integr, refitu?. anditiis, de Praſeripr. B. Enefi eio, dein integr. veſtit. * Zonæ memor Brevi ſciſcitatus. de J atentia excommu. tanonum ſtatuta. de conſtimtioni- Canjam matrimonii, de offeio dea segata cauſam matrimonii. de pnobationi- bus: caufam matrimonii: de tefibus coa gendis. caulſam, quiæ. de reſcriht. cau npo sæd le elet caufam, qua.ae offic: a caufam, gisa j saufam, guai Y. eod, tit. canfam, quae. de dolo& contuma- Cle cauſam, quæ j. de teſeibus Qatieſta- tionibus. caufam, que-det nibus. canja 5² ti b. I atteſtatio- cauſam, quæ cata. cæterum. de judiciis. ceterùm. de juram, calum: caterùm. de tefi ib, cog. corum. clerici. de Cler. excomm. clerici.de exceſ prelat. clericis. dèe vita& honefate Cleri- corum, cleri jcis, ne Cler. wel Monachi. clericos, de ofic. vicar. ricos. sa cohabitation. Cler.© mu- a Cleric. non refi entes, de conftias, illum. de decimis, fum. de fponfat il. compromiffum. de arbitr, congregato. de elect. conjugat us, de conyerf. cor njug conquer ente, de filis Pr shyt lEt O= rum. conguerente, de officio judicis or- din. conquerente. de refit, fpoliat. conqmten. ente. de Cler, EARS conquerente. de Cler non rej fid, congueftus. de Fèro competenti, congueftus. de fer riis, conguefluse qui filè fini legita mi. congueflus. deufar. conguefii de f cationis. confanguinei. def cata. fenfus. de rebus Ecclefie alienan= dis. conſilium. de plws] peit, confiliumde celebr. Mif ntentia exco far: earum vejin endo. sonfiituus, de teflibus C atefiatii- Z jbus fidej ejaff. de conyerfione conjuga- 7*.? nius. de velig domib. uius. de ptsrg. cam sius. de pænis. r de èo; qui mitt in pofiea n. conſtitut tis]. de teflibus a O ane tionibus, conſtinutis ij.eod. tit. flitutis$. de appell. ni ranon 1e Ets celebrat, Mifja fo non. ord: ie G boteffate juh > ofh; ſuluit j. de ape 2) sluit y. de 4 appel. confisluit iy. de appell. confieluit. Je converſ conjug- onfuluit: de jur. fatron. conſaluit. qui Cler. vel voven, conſualuit. de Iudæis. conſulult. de uſuris. conſalti. de pnocun. confulti. de regul. con afia Hiationi. de temporib. ordina- tionum. conſultationi. de ſponſal. i onja ias Uitti HANG

Capitulorum Index: cbniſealtationi. de privileg. delegati. einfulea” nibus, de ofic. pot:'Jidic, chm caufas de tefr dr aitek càm cafa. de-femeniia€ re Judi- deleg, confulsationibus. de Clerico ægro- cata. tante. cùm caufa. deempt.€n vend, tonfultatior, de donat. cùm canfa. de raßtorib. confaeltationibus. de jure part cùm caufam deeleft. continentiam. de Cler: percaf. cum cauſam. de ſun calumn, cominebatur. de his, quæ fium à cùm caufam. de probat. praelato: cum cauſam. de teſtibus& atteſtatio- cbnnebatur. de deſßonſat. impube- mbus. rum,, cum cauſam. de appell. Continebattir. de Homicidio volun- cùm cauſam. de Fræbend. tario. cùm cerium, de majoritate Gi obe⸗ comtingit.de tranſacł. dientia. contingit. de arbitris. càm ceffanie, de appell. contingit. de dol. C7 comun; cùm chriſtus. de hæret. comingir. de fide inſtrum. càm clamor. de teſtib. atteſt. comingit j. de femen. excommuni= chm Clericis. de ord. ab Epiſc. cationis. cùm Clerici. de pat. contingit y. de ſementia excommi- b nicationis. contractto, de coon. ſpirit. € Rn. pr coram dlilecto. de elect. coram dileblo. de offcio& poteſt. ji- dic. deleg. cùm contingat de ærat.© quali- eoram felicis, dein integnum reſtitu- tate, tione, Cùm coniingat-de officio Lr porefk, iud, erimina. de colluf. deteg. deleg a cumand. de elect. cùm corningat. de fon comp. cum ab omni. de vta& Honeſtat. in contingat. de jurejur. Cler, cùm contingat, de decimis. `. y} cùm ab Ecclefiarum, de ofic, ordi= cùm contra. de teft, cog. i cùm conira. de pignorib. i fiffent.de confit. cùm creatura de celebras Mij. b om monaflerium. de flati Mona- ym decorem.'de fils Presb. chorum. càm decorem, de vita© honeſtate Cle- cum ad noſtram. de elect vicorum. sùm ad noftram. de inftit. càm decorem. de Cler. c agm ad hoc, de Clericis non reſiden- cùm deputati, de jud. S} s noUs. cùm de ima. de corp. vitiai cum deſederes. de ſententiæ excomm- cum al ſedem. de reſeitutione ſſ torum. munic. cùm ad quorundam. de excefibns càm dicat. de Ecel. edif. prelat.: cum dilecta. dereſcript. cIm aded. de reſcript sym dilella: de confirm. utili vel in- cuhm aliquibus. de fententia@r e ju- 20tili. dicata. chm diletas deconcefione pr bendaz cùm à nobis. de arbitr. rum, s cùm ànobis. detefibus€r atteflatio~ cùm dilecti, de dol. Cr contumac, nibus. càm dileti. de empt.& vendit chm Apoſtolus dle cenſibus. cum dilecti. de donats cùm apoftolica, de his, queg fiuma cùm Mlectti. de accuſ. Prelat. cam dilectis. de purg. can, exm apud. de ponj. cum dilectus de conſuet. cùm antem. de jure patron, cùm dilestus. de elebt, cum Bertholdus. de ſentent. er re cym dietus. de his, gue yi. j d. cùm dilečtas.de arbitr. rm bone. de etat Qr qualit, clm dilectus. de ord. cognit. cùm bone, de probat. ahm canonicis, de cenfib, Mjh cónfsltationi. de frigidis. cùm capella. de Privileg. cum dilectus. de fide inſt yrum, confisliationi. de apoftat. cuhm cauſa. de offic.&. pafe jude- cùm dlilectus. de Clericis non vefidéena tibus. um dilectus. de Juccefione ab inte- fiato, x còm dilectus. de veligiofis-domi= bus, cùm dilet tús. cùm diletus. de d cùm dileftus: de calummiatorib. chm dilectus de purg. can. clm Ecclefia Sutrins. de caulſa pope: É} propriet.: cùm Ecclefia Dei, de immuntat Ec cleſiarum. eſia Villterana. de eleclio- Je Gti poteft. ; de exceßt. de jure patrona- cùm effes. de teſtam. cùm plantare. de priy a cùmex eo. derelig. C Venerat, Sänt, cùm exeo. de pen,& remiſſ. Anm ex illo. de tranol. Epiſcop. cxm ex offtci. de præſcript. cùm ex injundio. deheret- cùm ex injuncto. de noyt operis nunciatione. cùm fortiùs:de calumniat, cumngratia. de commodlato. càm H. de eo, gi ordin. Jit fieftepit, cùm haberet. de e9, quì dux. in matt: quam pollit per adult. cùm homines. de decimis. cym LE A. de fententia C^ re judi- lel Leg. cata. cùm jamdudum. de prebendis: cùm illorum. de fentent. excommunic. cùm afirumentg= TUMM. cum in v cùm in càm intua: de fponfal, ùm in tma, gui marrim, acen ſare poffunt.; gmin caufa. de juram. calumn, cùm in juventute. de Fraſiumprio- nibus cùm in juvemute. de purgat. ca- nonic, cum in magiſtnum. de elect. cum in officis. de teſtam. cum in jure. de elect. càm in jures de ofie Poreſt. jud. deleg. eum in Eccleſiæ. de ſimon. cùm in Ecclefia. de appellationi- bus. m dilecius. de sanja pefo sùm in Ecclefiis, de majo, K abha Aiemtia. I z7

eamin cuneis. de elett, chàmin cunltis, de his, gue finm à maj. part. capituli,~ cùm in Apoftolica.-de: fponfali- bus. oa cùm in partibus. de verborum fignifi- catione. cùm in diæcefi. de ufuris. eùm in difiribuendis. de temp. ordi- nationum. cùm in contemplatione. de vegulis juris. cùm inferior, de-majoritate€r obe- dientia. eům inſtantia. de cenſcb. cùm infirmitas, de penirentiis: CP ge- mißionibus. cùm inhibitio. de clandeſt. deſpon- ſatione. cùm imer, de confuet. cùm inter j, de elect. chm inter.cle elect. càm inter iü, de elef. cùm inter P. de renunt. ciʒm inter. de excep; cùm imer, de fententia C re judi- cata. chm inter, quì filii fint legit, cùm imer, de verborum fig tione. cùm juramento, de homicid. volunt, vel caſctæli. cùm laici. de jur. paivonat cùm Liicis. de rebus Eccleſiæ alie- nandlis. cùm liberum. de fepult. cùm locum, de fhonfal. cùm M. Ferrarienſ. de conſtitultio- nibus. asm Marihiæ. de celebratione Miſſa- rum, cùm monaſderium. de elecs:. cum monaſterium ds confeſſ. cùm nobi c. de elełt. cum nobis. de præſoript. cùm non ab homine. de judiciis, sum non ab homine. de ſentent. excam- municat. cum non ſit. de decimis. cùm non ignores, de prebend,&. di- : gnitatib, i a: cam non ignoretis. sde oficio de- gati, cuùm non liceat Fraſcripr. S Ae~ y cùmnos, de his, guæ fiunt à prelat càm noflris. de concefione præben⸗ darum. cum nuntius. de teſtibus&. atreſta- tionibus. cuùm mußer. de cenſib. cùm olim. de confuetudine. chm olim J. de ofic.& poteſpate Judic. deleg. ‘Decretalium Gregorii cùm olim y. eod; tit. cum olim. de majon.&. obed. cùm olim. de arbitris. càm olim, decauf. poffef. 2 propriet. cùm olim. de dol.€ contum, cum olim. de teſtib.& atteſtat. cùm olim. de hræſcripi. cuùm olim. de ſentent.& re judi- cata. cùm olim. dle Cler conjugat. camolim, de preben. cùm ólim. de rerum permut. cùm olim. de cenfib. cùm olim j. de priwil. cam olim y. eod. tit. cumolim. de verbor. Inifica: cuùm omnec. de conſtiruct. cùm oporteat. de acca), cùm ordinem. dere ript. cam P. de fide infirum., cùm P. de Accuſ. cùm P. de purgat. canon cùm parati. de appel, cùm percufsia.de Cler, ægrotant cm pos? petitam. de elect cùm pridem. de A ch pro caufa. de procurat. cùm pro caufa. de fententia excommui- ucatio: chm propter. de jure patronatús, càm quidam. de temp. or linat. cam quidam de Jiureſur. cum R. de oſfic.&. poteft. judic, deleg, cum ſacerdotis. de Poſtnalaudo. cùm fatis. de offic Archidiaconi. m nis. cùm ſeculum. de Jure patronatilt. cum fecundum, de temp, ordinat. cùm fecundum. de preben. csm fecundum. de feenndis nu- Priis. om licut. zde i patta ke kar cum ſicuut.ade eo, gui miina in. fol- T ſeſßionem. st, deconfecrat. Ecclef. cùm fis. de anth.<7 ufi pallii. cùm fis. de conyerf. conju gatorum. cuum ſis, de conſecrat: Bocleſiæ. `> p cùm fit ars artium. de etat. gualit. cam fit generale. de foro compe- tenti. cùm fit nimis. de Iudaeis, cùm fit proprinm. de condit. appo- fiis: A:> cam fit Romana. de appell. na P 2— càm fit Romana, de fimoma. cam fimus. de regul, cum fint homies, de deċimis, cum ſpeciali. de appell. cam faper aliqua re, de anthopegr ufu pallir. chm ofi. jud. deleg, cum fuper elefhone:de caufa pof) ofj søm fuper eleffione, de confèfiiss cùm Super caufa. de teflibus COREN is. cùm fuper controverfia. de. fententia Ore judicata. cùm fuper queftione, de concefione prebenda. cùm fuper quodam. de fepulinris,. cum tantò. de conſuet cùm terra. de elect᷑. cùm teneamur. de appellasionib. cùm teneamur. de prebend, cùmie, de officio o potefl. judic. dea begati. cùm te. de fentent. Cr ve judicat, chm tempore: de arbitris. cùm tibi, de teflam. cùm tibi, de verb fignificat cilm tu. de teſtib.& aueſtat cùm iu. de uſiuris. cizm venerabilis. de conſuet. cùm venerabilis. de except. cùm venerabilis. de religiofis domi- bus. cùm vencrabilis. de cenfib cùm venifjet, de facra unet chm venifjet. de reflis fhol, Carn vemfjetide reſtibus& atreſtatis. nibus, chin yeniffeni. de in imegrum ref= tuitione, cùm veniſſent. de judiciis càm veniſſent, de eo, qui, mitti P chm vehi ffent.de infit. cim zo. annum. de offic, delegat, cùm Vintonenſi r. de elecl. cùm virumde regularib. clus univerſoriitr. de rerum perms- tatione. cùm voluntate. de ſentent. excummu⸗ nicat. cùm vobis. de Fræſcript. cùm vor. de offic. judic. ordinarii. cura Paſtoralis. de jure Batronat. cura fufcepti, de purgat. vulgari cufios Ecclefiæ. de offic. cuftodis. cuſdos ſolicitus. eodcit. D. Amnamus. de ſumma Ninitati De appellationibus, de appela- tionib Debitum. de Ligamis. Debitum. de bapiifi Debitores. de jurejurando, De bigamis de bigam, De caufis, de offic, judic Decernimus. de judiciis. De cætero.de tranſacd. De cætero. de teſtib.& atteſtat. De cætero. de ſent.& re jud. De cæteroade Clermon reſidentil. De cætero. de homicid. volunt. De cætero. de ſeit. excommunic. Deci- deleg. yul 4 il ji EA

decimam partem. de decimis, deconfirmationibus. de confirmatione utili. de Diaconoigui Cler.wel vov, de eo autem, de temporibus ordina- rionum. deſamulis. de ſenv. numorilinand. defleat peccator. de reg. jur. de Francia. de ſponſal. de his. de teſtament. dlẽ hic. de ſepulturĩs. dle hir. de Eccl. ædificat. de hic. de accuſat. cle hoc. de ſimonia. de honsine: de celebratione Miffaruna. de illo. de eo, qui cognovit conſang. zxoris fhe. deilla. de divort- de illis, de fþonfat.; die illis f de deſponſat. impub. de illis i. de deſponſat. impub. deilis. de condis. appofitis. deillis. de raptorib. deinfidelibus. de confanguimit r af= finit. de infantibus, de his, què filios ocs cidunt. cle fure: de jure patronatilc. de Monachis. de præbend. de monialibus. de fenient, excommus- nicat. de multa. de prebend. de muliere. de fponfalib. de muliere: de matrimon, contracto. denique, de except: de peregrinationib. de voto& vori re- demptione. de Presbytesa Campaniæ.: de-corpore vitiatis. de precaris, de precar, sle priore. de appell. ule prudentia. de donat, inter virut OP HXOVEW, de guana. de pa: de gibus. de apifm. de Quodyulrdeo. de judic. de rečloribus. de Cler, ægrot, de regularibus. de ſimonia. de fervorum. de fervisnon ordin, de fimoniacè, de fimonia, deterris, de decimis. dleteflibns, dereflib.€ atteflat deteflibus. de purgat. canonic, Dens quì, devita€ honefl. Cericor. Deys qui Ecclefiam. de divort, Dens quì Ecclefiam. de paniteniis© remiff, dle uxore. de ſehult. gle xenodochizs, de religioſis do- Mibus. dignum eft, de conjug. fer. dilectus Llius j. de neſchipt. dilectus filins 4. de reſerift. Capitulorum Index. dilectus filius. de temp.ordinat. dilectus filius. de fil. Presbyt. dilectus filius. de ſerv. non ordin. dilectus filius. de offic. legat. dilectus filius. de Ofic. judic. ond. dilectus ſilius: de procur. dilectus filiuss. ut lit. pendent.- dilectus filius. de ſequeſtranda pof= ſeſßione. dlilectus.de præbend. dilectus ý. de præbend. dilectus iij. de præbend. dilectus filius: de conceff. prebends dileftus filius:de capel. Monach. dilectus filius. de ſponſal. dilectus.de ſimonia. dilectus i. eod. tit. dilectus filius. de homicid. volunt. dilectus filius. de exceſſ. prælato- rum. llilectus filius, de pænis: diletta Flia. de majoritate Cr obedi— emia. dilebta. de exceſſ. prælatorum. dilecto felio. de ſupplenda negligentia prelatorum. diletto. de offic. Archidiac. diletto felio. de teſtibus&. atteſta- tionibus. dilecto filio. de appellationib. dilecto filio de præbend. dilecto filio. de verb. ſigniſ- dilefti filii. de renuntiatione. dilect filii. de major.€r obedient, dilecti. de arbitris. dilecti. de judiciis. ; 1i. de foro competentis de libelli oblatione. dilecki.de dilationib. dilecti flii.de excepi. diletti ĵ. de appell. dilecti i. de appell. dilecti ij. dè appell. dilecti filii. de decimis. dilecti. de Pri vilegiis. dilecti. de purg. vulg: dilete irm- Chrifio. de- exceptioni- bus. dileftorum. de teflib: cogendis, dilestis filiis, de appellat: direci&æ. de appell. dliſcretionem. dle eo, qüi COZROWS: con. fang. mxoris fjae. diverfis fallaciis, de Cleric. sonju- gais. dolentes, de celebrat. Miffarum. dominus. de fecund. nupt. donatie. de donat- inter virum.€r UXOTEM. dubins în fide.de hereta dudum T de elect. dudum j. de elecł. dudum. de præſumfn. dadum. de decimis. dudum. de converf. conjugat, dudum de privileg. duo fimul. de offic. jud. ord.' duo pueri. de defponf. impub. duobus. de fent. dx re jud, duobus, de fþonf. duor. dasbus. de ſentent. excommunica- tionis, dura ſæbẽ.de crim. falſi. E E2 te degat. C qualite Eam te. de reſcript. Eam te. de jur. Parronatuc. Ea noſcimer. de hic, quæ Hunt à pra- latis. Ea noſcĩtur. de ſent. excomm. Ea quæ. de officio Archid. Ea que. de fent. drre jua Eä que. de fiari Monach. Eaque. de cenſib. Ea que. de fimon: Ea que. de penis. Ea te. de jurejur. Ecclefia S. Marig: de confirmo- mbus.: Eccleſia S. Mariæ j. ut lie pen- dente. Ecclefia S- Marie y. eod. Ecclefia vefira j. de eleét. Ecclefia veftra yde elect. Ecclefia veftra. de fortil. Ecclefie. de immun, Ecclef. Ercleſtis. de cenſib. Edoceri. de veftript» Ego N, de jurjur.. Eò libentiùs. de ferv, non ordinand, Eßiſoopus. ge prebend., Epiftopi, de peb, Ecelef-alienand. Epiſcopum. de Cler. venatort. Eßbiſcopalia. de privit. Eflote. de reg, jur. Eifi Clerici. de judic. Eiff Chriſtus. de ſureſiun. zi ri de b inter virum& uxorem,: Ei fi membra. dehis qua finni à pra- lato. Ei fi unanimiter.de pofinlat, pralnt Et ſi Indæosde Ladæis. Er ſt quæſtiones. de ſimonia. Evidentia. de accuſ. Eum pro quo. de Kickjuſ. Ex adminiſtrationis. de jurejn- rando. Examinata. de judiciis,: Examinata, de confirm. miil. ve ine ul. Exceptionem. de excepi. Excommunicamus j de haret, Excommunicamus j. de hæret. Exoammumcatic. de offic. legati, Lmmunicationi.de rabiorib.

Pecretaln v cretallum! Gregorii m siena, de crimin, falſi, ex parte Y, de corpi ex tenore.de temp.ond. congueftione, de reſtitutione poolia- es Yie extenore, de for. comp. * a Aan x parte j. deo op) jud. deleg. ex tenore de tef r attef. ex par te y. eod, tit. ex tenore. de concef f prab. de off nore, qui fil. fini leg; „de tranf ve. de ſent. excum. ex par te, de pofi l le de pr. eb, ex parte, de alien, jud. mutat. de renunc. “t ex parie. de« a, de fil. Presbýt ex parte. def e de for. comp. s. ex diligenti, de fimon, ex eßiſtolæ.“ le proba ex veguent ex gefi is, de Cler. exhibita. de ju l exhibita. derer.-P exhibita. de ho ex pari te. de conjej ex parte. de shib. Matteſd. 4 m. patronat, ex parte. de fid.infi r J E dk mon. ex parte]. de appell. ex parte ij. de ł ex partes deC C etua, de defil, Preh ex tuarum. de aui h. gy uj fis pal / ex tuarum. de forti ex literarum guil ex lirerarumde e0,g} i dux immat quam poll. per Adlult. ex harte j. ex literarum. de apoſtat. ex partey |>y barte de Cloy | ex literis. de conhit. ex parte, de Çler, | ex literis. de confus.€ x par te, de coni ex literis. de oſfic.&. poteſtat. fudicis ex Parte. dehi delegati. t. cap. fiam ex literi js. de officio jud. fah. T refit. 1. de: iua peiit. ex parie j. de deci ex literis. de dol.& contum. arte y. dedec ex 3‘de probat. ex literis. de fidi ex literis. de” i, de ſepu ia i, de Jepnit. Fraternita Fraternitatis, z f frigid; decoria ex parte. ex parte] de ex parte y Frat Traternitati. Bona efid. pa alernits A nde eo, gui. cognoy. 4a ex$ trte. decenfib. exp arte. de celebr, mif. ex parte. de obferv. jej n ex parre, de fhonf: Ra: Fraternit z ternitatem. de ln Ji i5. de cog. I eris, de eo Ju cognom. conſang ]. de verb, fignif. i dey ver rb. fignif. contr, s de divor de orh; vitiat. ae præ b,€r di EUN st nobis. de dilat. fita, de arbitr. relninm, de o pign lico, de converfione conje .de homie volunt. ex fpecial ali. de Iudeis, ex fiu de pref ex tenore. dereſ

Bumilis, demajor.& obed. I Jaime. de fimon. Ignarus Eßiſcopus: de tibelli obla tione. illa devotionis. ne fèd. vacant. illa quotidiana. de elect. illa præpofttorum. de accuſat. illud. de major,€ obed, lud. de prafumpt. illud. depræftript. illud. de jur. patronat. illud. de Cler. excommunici illud. deexcef. prælat. illo vos. de pignorib. immunitatem: deimmunit, Ecel. imperatorum. de juram. calumn.- imputari. de fid. inſtrum. in aliguibus:de decim in Archiepiſcopatus. de rattorib. in audientia. de ſent. excomm. in cauſa. de cauſ. poſſeſß.&. propriet. in cauſl. Er. de elect. de teſt.& atteſtat. in caufis-de fent. C7 re jud. in ci vitate. de uſur. indecent eſſe. de natis exlib. ventr. indecorum est. de giat,& qualite indicante. de teſtam. catum. de immunit. Eccl. indignum. de veg. jur. in Eccleſia. de inſtitut. in Eeclefiis. de capell. Monach. în eos, de hareticis. in Genefi. de eleĉt. inhærentes. de juram. calumn. inhibendum efl. de cohabit. Cleric. G. mulierum. in hir. de privileg. in his, de verb. fignificat. inju ſtum. de rer. permut. in Lateramenſt. de prælendis&. di- Cnitatibus. in literis. de officio poteftate judicis delegati. in literis. de reftitut, fpoliat. în lii de teſtib. M atteſtat. in literic. de raptorib. in nomine Domini. de teſtib.& atte- Hlationib. in nonnullir. de Iudæit. in nofira. de reftript. in noſtra fræſentia. de procuratorib. in noſtra. de teſt.& atteſdat. in noſtra. de ſepult. in noſtra. de injur. innotuit: de elet, innotuit. de arbitris. innoiuit, demaledicis. innowmis de eo, qui ord. furt. faf. innoyamus, de trengis. innovamus. de cenſib. in Capitulorum Index. innovare. de ver borum fionificat, in omni negotio. de teſtib. atteſta- tionibus. in ordinando. de ſimonia. in periraftandis, de juram. calumn. in Præſentia. de renunciat. in preſentia. de probat, in prafentid-de fponfal. in Fraſentia. de ſententia excommu⸗ nicationis. in quadam. de celebrat, Mif, in guibusdam. de decimis, in quibufdam, de panis: inquirendum. de pecul. Cleric, inguifitionis. de accufat. inguifitioni. de appell. inguifinoni. de fententia excommuni= cationis- in fingulis, de flat. Monash..- infinnanie. de offic.& poteft. judicis delegati. infinuante. qui Clerwel vovent. infinuatione. de fendis: inſinuatum. de ſimomia. zuſaruentlicde ſennenon ordin. inſiaper. de teſtib.& atteſtat. inſuper. qui matrim. accul. pof, in tabulis. deſortileg. în tantum: de fimon. în tanium; decolluf. deteg. intelli gentia. de verb. fignificat. intellecto. de jurejur. intelleximus. de ætat.€” qualit intelleximus, de judiciis- intelleximus. de ord. cognit. intelleximus. dehis, quì fil. occidunt, intelleximus. de adulteriis. intelleximus. de noyt oper; nuncia- tione. inter alia. de immunit. Eccl. inter alia. de femeniia excommunica- tionis. inter cætera.de offic, jud. ord. inter cetera. de appell, inter cetera. de prabend. r dignit. inten cæteras. de reſcript. inter ceteras. de fenientia Q re ju- dicata. inter corporalia. de translat. inter dilectos. de fide infirum, inter dilector. de donat. inter dilectos. de exceſl. prælat. interdicimus. de decim. interfecifii. de homicid. inter monaſterium. de ſentent.~ re judicata. inter opera. de fponfal, interpofita. de appell. inten quatuor. de(ler. peregr. inter quatuor. de major.&. obed, inter quatuor.de Cler. non refid. inter quatuor. de relig. domib. inter ſolicitudines. de pung. canon. innimáfti. deappel. intimavis. detefl.© atteflat. invefligandum, de pecut. Cleric, Ioannes: de Cler, conjugatis. Lannec: de teſtam. Ioannes. de regular. Ioannes: de homic. volunt, Iordanæ. de eo, gui cognov,confang. Iofeph. de verb. fignificat. irtefragabili. de offic. ord, irrita erit.de his, quæ feuunt à prælatis. is cui.de novi oper. nunciat. is quì. de ſoluutionib. is qui. deſponſal. ita quorundam. de Iudeis. irem cùm: de reftit.[þoliat, Lidæi. de teſtib.& atteſtat. Budaæi j. de Iudæis. Zidæi ij. eod. tit. Indicis oficium. de offi R jud, Inramentum. de jurejur, Iúravit. de probat,; Iurgamium. de feneniia& re judi- cata. Ilas dictume de venb. ſigniſicat. Luivenis. de Jponfal. Ł Aton preſentium. de Pionorib. lator. de fent. Č re judicata» lator: qui fil. fint legir. lator přræfenium. de bomicid. vo- luntario. látores:de Cler. excomm. landabilem, ut lit. pend. laudabilem: deconverfione infide-- lium. linudabilem. de frigidis.: lefte coram nobis. de renunciationi= bus: legebarur. de major.&. obed.. licèt. de elect. licèt. de translat: licèt magijter: de füpplenda negligen- tid prælatormm. ticèè. de offe: poteftate judicis dele- gati. Licet. de offic. legati. j licèt în corrigendis, de offic. jud, or⸗ din. licès j. de for. compet: licès Y. de foro compet, licèt. de feriis. licèt. de reſtir. ſboliat, licdt cauſam. de probat. licè j. de tefiib. C atteſtat. licèt i. de teſt. Q atreſt. licet iij. deteſt.& atteſt. licdt yobis. de præbend. lièt. de decimis. licèt. de regular, licèt. de voto. licẽt. de cenſib. licdt. de baptiſmo. ——— rearea

— Í$ s+ si, i-i ecret alium Gregorii èr, de fþonja duo UM,„ de Jentent, êx communica- nos quidem, de teftam. i hian deconjug, fervorum., tionis, nofiro pofiulafii. de pen.€ ren, lictt. de accuſat. nofli, quomodo. de elect. nová. de panit.€ remif. licèt Heli. de finson. Am con cnpifeentam, de conſti- noverit, de, tion licdt. de crim. falſi. lièt. de penis tationibus. licẽt. de pœnitenniis nam C rex. de verborum fionifica= Honeis. de conſecr. Eccleſ. tione litere tue. de dilat nam Cr ego. eod;tit. l liseræ, de frigid. nayi ganii, de ujur litere. dem an ontraõd. literas. de renunciat, literas. de fapplenda negligentia præ- latorum, literas. detemp. c wdinat. literas.de fil. Presbyt. novit, del null US., dej fer i jo leg gati, s Amk literas. dejuram. literas. de reftit. Poliat. literas. de prefa 7 liter AS: de conce. literas. de cel ebra 7 9 £ Eor J elet, 4 iceat, de reb. E ALNAN lite oras. dedi ſcohorum. r AE * 7 &o0. de Í sthoritate anp er. de dec cimis. mandat ma Akila t toArans: de ſolut. us. de i non r. non rej ſident.€ wa CCH F lit non minis. immun, Eccl, a ? omnis amimi j, nis Yes xiri jjgue. henitentiis& omnes j 7 c. de major, Cr obed. i i omnes dies. de ferits, i mm, å omnibus. de Cler. venat, m omnipotens. de accufat i uKarem Ofivs Epifcopus. de elek.

ä— ꝛ— P. pem deveib. fign Paltionet de patctis. Pparaciano. de ſepnili paraciani os, de Lim paræcianos. de fènt. excomm. paforalis. dere i Fafſoralis. de ſacram. non ĩterand. Paſtoralis. de ofi cio& poteſtate jucli.- cisdelegati. pafloralis, de offic. jud. ord. py oralis: de judic. Paſforalis. de caufa poffen. paftoral is. de fid. infirum, Paftoralis. de except- pfa de appel, pafi oralis: de hisgua] funtà praelatis: paftor alis. de donat, Paſcoralis. de decim. pafioralis. de jure} batronatils. Paſtoralis. de hrivil. ateniibus. eod. tit, per r ingui tionem, dé eleĉt, pêrlatum, de his qua vi meiusvés perlatum. de jure, pair, rlaimin. qr fil. fini legit timus. def fent: excomm, iss: de celebrat. Mig. Pernicioſam. de oſfic. ord. Per noſtras:de jur. patr. perpendimus. de ſent. excomm. Perſonas. de reſt.& atteſſ. Penſomas. de appell. per tunas: de major, Gebed, per tmas. de arbitris, pertnas de probat. per inas, deteſt. Oatteſt. pertuas. de appel. Per tuds. de donat» per inas. devoto. per tmas. de condlit. appof: per tuas. ar fit: firs legit, pert nas]. defi mon. inašy. j, eod. tit. ý. eod: tit: ificats- criph: per as, g pe v veneralilem. qifil. fini legit, Fer veſtras. derdondt inter virum gr a HX or e perveni 7. a per venit j. leju ait Y. eod, tit. pervenis j. deapp pel, pervenit y pervenit, de empi,& vend, pervenit. de fidejuf. pervenit, de decim. pervenit, de cenfib, pervenit. de immunit. Eccl, Pervenit, de conjug. leprof Capitulorum Index: pervenit. quì fil. fint legits pervenit, de adilt, Pervenit. de exceſß. Prelat. ervenit. de ſent. excomm. .C G. de offic. deleg. Perus diaconus. dehomic, volunt: petitio. de procur. petitio. de jurejur. etitio. de Homic. volunt. pai iftis. de privil. Pifanis. de reſlir poliat. lacet. de conye-conjugai, placiit, de teſtib.& atteſt. Placnit. de praſcribr. D de emßt. 7 vend, plerique. de paci. Plerunque. de reſcript. plerungue. de donat, plureso denfur: orrò, de divort. Porrd. de Cler., pugn. porrà. de privil þu yrò. de fènt, excom Porrecta. deconfir. uti rrectum. de re a b. Ecclef, alienand. probat. an sem,- de renunciatione, -de re polc po ir äns post eiestionem, deconcef. prebende. posmi, iferabilem, de ufur, pofiqu: am, a elect. n imbet: , de regul, 3 pofuiai jur. pofi ah E pofizlaj fti. de-bor poftuláfi r de concef. pofislafiis. de po gulaſtis. de Cler. excomm. pofuta tonem, de pofiulatione Præla- tOrum. Potuit em duclo. prece Arig, de pi recars precarinm. eod. tit. pr ælatorum. de accuſat. pa Nih,, de e ric. volunt prab: Yoto, zenta. de locato È con- 7 Iresbyi, prefentium, de tefl-€ atte fi, pre feniium., de Cler. per cufs g: tatasde teft. C7 atieft, "de facram, nong iteran TA ire. dé pecul. Cler. vesbyter. de celer ABR S. Predna 4. de penis, Presbyterum. de Cler, grot. Presbyterum. de homic. volunt, à. de gtat. C quali, à. de ofic.€ pot. jad, deleg, praterea 1 de tranſact. Fraterei ij. eudl. ilt. z preier ed. de dilat. praterea. de teſt. QMatteſt. praterea. de refik. cogn, praterea à f. de appli. ratered. ij. de appell. Fratered. de fræbend. Trærered. de converſ. conjug, preterea, àjo dej jur, Patr. prate ered i. eod. E Prætered. decenfi preter taj defoa& matrim, pratered ày. eod. tit. Eratered. nepral. vices fas, Pratered. de apoſtat. Prætere- à de ufuris. Prætered. de(ler. bercuſo. grdcurationes. de cenſib. rohibèas. de mag prohibemus, dedec prohibem 15, de cenfib. pro ilorurn. de preb, Cx digni. —.—„de locat, propter. de donat. propterea. deverb. fignificat. propofitum. de e0, qui duxit i trim. qiam soll. per aduti defor. comp Dil de probat: propofiihi.de’ confeerat. Eccl. propofutt, de fil. Presbyter propofait..de appell. propofiit. de concef, prebend. propofiit. de conjug ſervor Propoſisit. de Cler. excomm. provideas. de offic. y prout nobis. de dol.& contum. prudentiam. de off. oa jud. deleg, prudentiam. de mut, petit. prudentes; de donat. puberes. de defponj at. impub. publ ſcato ſerutinio. de elect pueris. de delić MEVO. prieris:de fent, exconim, In Mia Q. Vaß fronte. de appell.- qualiter quandoj. de acct] gäaliter ér 7 quando y. de accufats gua aliter& qu. ando, de jndic, 7¹⁰ aliter, de elett. gone de pati fis. qualiter, deCler, non fat 3 relid. gram g gravi. de crim, a š iofum., de 5— gu am pern guàm fit g” avè. de quiam firl laudabile, de en quamvis. de ètat, Q qualit. qgnìamvis. deoffis© S Ù por. j” sd. deleg guamvis. de fent.€ re judicdta; quamvis. de decimis. zuamvis. dle ſent. excomm. zuæmwis de verb. faenificat. Zuam vis. de regul:jun,

Decretalium Gregorii quante. de entens. excomm. nanto. de conſicet. nanto. detranslat. nanto. de offic, jud. ordin. quano. de judic. uanto. de præſiumpi. uanto. de ſurejur. yanto. de his, gua fiuni 4 prelat, guanto. de cen) AE „nanto. de di vort. nanto. de magifir. nanto. de ufar. uanto. de pri vileg. ccunque. de jur e patronat, qua in Ecclefiarmmn. de conſtiult. ue multoties. de reg. jur. gcærenti. de oſfic.& O potefi aie judicis delegati. que seriti. deyerbor. Eein ariamos de etat.& qualit. quafi Git. de his, G poramajeri — parte capituli. quafivit. de divort. zuaſſvit. de verb. ſagniftcat. gu ghlitum. detemp. ordi and. guafitni m. de cobabitat, Cler: Gumu- lierum. uefi sum. de rer Permut. guafi faum. de pænit. Or emih. „æftioni. de< appellat.; quemadmodum. de jurejur, querelam. d de elek. p elam. KU WY. querelam: de] mon nerelam. ne prala dth VICOS JUAS. guerimoniam. de jur, paron. 1 alium. de fimon. ui alios. de pærer. quia circa. de bigam. a. guia circa. de confang.€ affinit ula carca. de privil, quia cle rici. dej ur e patr onatils. qiia dil RT. qua dive tem. de conceſb. pr£s ben dæ. RA d, de ujur. sis. de procurat. dicante. de præftript. uia ingredientibus. detefam, în infulis. de vegularib. intentionis. de p ivilegiis. t æbend. s. de ufuris. lig.domib. guia inom quia monaf mianonn qui ia nonnu€ quia nonnullis de mag 2 inih.€r ufi pallii, gi mii nos, de Apae il. uia 05, de teft am. guia plerigue. de i ra aN, Ecel. guia propter. de elect zuia ꝓuaſiuum. de ofic.d deleg, yia nos, qia Saper his, de Indæis, quia F. de judic. quia verifi jile. de prefumpt. prange de Eccl. edific. sicungue. de condit, appofis it, gi ui cum fure. de furtis. quidam. de renunciat. nidam. de comverſ. anji gui Ìdam. de celebrat. Mif. uidam. de apf. quidam, de Homc. volunt. quidam. de privil, quid per novale. deverb. ſagnific. gui extimore. de regul. jur. qrifi i furatur,de furiis, in vivorum. de conceſß. preb. ta vallis dej Jurejur. gpa Pr resh yterum. de pænitent, qei res, dereb Eccl, alienand. quifgúis. de elett, gui, ſcan adalixa verit. rE quod ad confultátionem, de fent, 7 re j judicata. guod autem. de ſure patron. quod autem. de pænieng guadà 4 praedec efor e. cde fethifinatic. quod äte, de Gle conjug. quod d Clericis. de foro comp. quod de hic. de ſentent.excommunica- ironis. 7 guod Déi timorem. de fatu Monach, guod dicitur. de verbor. fignifica- tone. guod dilèftio. de conſanguin. Graf- Jikitag. quodin dubiis, de renunciat. quod in dubiis. de confècrat. Ecel. quod in dubiis, de panis. guod in dubis,«de fententia excom- municationis. quod in te. de pænit.&remiſo. quoa latenter. de reg og, jur, quod nobis. de Hoa. deſponſat. quod nolis. quij i fil. fint legit, guod nonnullis, de privil. quod non ési licinum. de reg. jur. guod olim. de Iudeis, osa Pki de pænit.&remif. quod quibufdam, de fidejuf. guod fedem, de offic. jud. ord, guod fedem, de fiaid. guod fic 1t. de elt. this. de major. obed. quod faper his, de fide infi lrum. quod fisper þis. de voto. got Jupe hir. de conſang.& affinit. uodtranclationem. ord, quod translationem, de offic. leg, Zuoni am conſtitutio. de conſtitutt. quoniam. de fil. Presbyterorum. quoniam Abb ts, de offic. deleg, quoniam Apo flolica, de off. deleg, quoniam in plerifgue. de offic. judic, ord, guod fius ther quoniam frequenter. ut lite non con⸗ tefat. „quoniam in parse. de feriis. quoniam conira, de probat, quoniam ali igua. de teſeib. quoniam omne, de P ſcript. quoniam. de žita C honefi. Cler. quoniama nobis. de decim. quoniam, de jure patronat, ꝓuoniam. de fimon: quoniam jine prelat. yices fuas. quoniam y. eod. tit. quomam Ecclefia, de magifir, quoñiam. de ufur. quoniam. de prisil. quoniam., de conjugio leproſarum quorundam. detefam. quofdam. de præſumpt. quoties. de paétis, quoties, de teſib.& atteſtat quoties, de fimon. quoties, de purg. canon. Ainutius. de teſtam. Rainaldus. de teſtam. ratio nulla. de preb.€ dignit. pon imus. de privil. recolentes. de fatu Monach, referente,de prabend, referente, qui i filifo‘fint. legit, referente. de deliek. puer. „relatum est.deofic£ poteſtat„judic, delegati. yelatum, de Cleric. non reſid. relatum. de prabend. relatum, de concef. præbend. felatum j. de teſtam. relatum ij. tit, relatum. de fepulinris. relatum. dejure patron, velatum. ne Cler. vel Monach. relatum. giù matr, accuf. pof. relatum. de fent. excomm. relinqui. de cuſtod. Euchariſt. repellams r. de accuſat. reprehenſi de appellat, reguififli. desefkat; requiſi vit.de ordlinat. al Ebiſe qm Yla nunti avit Epi iftopatui, requi Coit. de in integr. reſtit. regi vit. deſPponſ- a refponfo. d de ſent. ecomm. Re X pacificus, in proam. Rodulphus. de referit. rurfus. gui i Cler. vel YoY. 5 Q Aerdaribni, ne Clerici vel Mo- nachi. facri is. dehisgue vi metusvé, facris. de fepuls, facr. is, de ſententia EXCOMMUNICAN O- nis. [acro. cod. tit ſacro-

Capitulorum Index. fecut ij. eoditit ficuij.de fimon, cc. ab inteſſ ficuti l. ti. cripte 111.e0d.tht. K Jponfat b. lidel, oblat. de. na pell. re Cler vel Mon ſecut. de Iudæis. tione a ficut f: dehæret: fgmificantib, de purg. vulg: w v f f ficuiy. eodtit, fignum est. de conjug, ſerv.! ſicut j. de hom. vol. fi haredes, de teft. oas Pail ta, de fid. infir, l ficuii, fiinfirumenta, de afr, ficut, de exc. prel. Fine virum, de ſponſal. ajug. ficut. de pri iyileg Julſtus deappele| ficut de ſent. excom 1 LEQWIEMNUS: AE acchſat AT fi cautio. de fid: infir. as by J celebrat, de Cler, excom. fi Clericus. de foro comp. fiprin ceps. dè f oonan ine. td a excom. la erit. de inja diens. de homic. f pro debilita ase, dé o) jj f p oponent f A A qua mulier. de wg,(Mtn fi qua per adoprionem: dec| ? legali gu nando: de reftripi f g PAN 10. fi guem:de Í jer eni. excom. i oyumde Clericorum Con- 4 fe oc; de Jucci 7 J h N J fed nec. ne Cle; cr obed. Archid fi guis Í: dej i;#7 . Čr pot. jud. fi quis ij. de for. comp. a fi qars. de confir. uth vel inut. ſententia , vel Mon: ontingit. Ja reſtit. fpol faæpè conii git. de a appell. r, deteft, Catt de elet f guis-de y: jra C7 hon.Clers f 4 lip fi giis.de ereb Ecel, non alien „de ARE de baßtiſ. fi quis. depresb. non bapi.. f quis. de cland. deſpon. f guis: deeb qmi dux. in matr, quam “oll. p jey adult. sis„de eo qui cogn.€ conſang. uxor. Homic. vol. de ſentent. excom lan. expo. de cohabitat. Cleric.& mul. E vil. fi adverf. de es gui miit in poſ. figrifi q s. de hærer, figni fici pilcopus. de temp: ord, £ de injur; fonibe c ficut Ror mana. dere qra Lnegi. pral. Jismificavit. dé ut detranfaék. xorem fcrt. de Hyndic. Jug. f zis. de accuf.- fi guis.€ de fimon fig VILIS, de hær Pah j? h guis. de homic, volunt 7 X» 1E matr: t virum é ficit. de Sepp yit. de Iudeis. vuis. de Cler. non ord: ficut. de proba? f yii. de pænit, i de purg. can fim. deteflib. r at. fismficavit. de fènt. exc eod. tit facut. de præ æſiumpt. i femj Ide jurejur. ficum yeod, tir, fignificaveruni. de excepi ficut Y. eod. tite fignificatum. de prieben. ficut. de Jeni. ye jad. ferifiean“um. de recular: i ficut. de coh ab.Cler, e mul. Inificante: de reſcni fiom j. de regular. Significante. de app

Decretalium Gregorii i acerdos, de oficio ordinator. ſcripturam. de fide inſirumento- ram. ſedlis xerit. de adul. vendion de emptione Er vendlit. le ju srejuranda vero. de jure] patronatis £f i verò f. de fententia excommunica- tionis f DY ao . eod. Ért. fent. excom. ognat. ſpirümali. ult, e, de major. 7 obed. efit. m iA de ARER i è, dere Jár de de fupp negl. præl ns. de majo Co obec . Each. Jiti t nobis de e appell e appek AE AECI. ae jir., patr i aH s„„ mordinata. de præbend.& di- Í gnitdt. gnita a n de I nupt. Tatt y de offiċi o En pote- deleg Bat Monach 5 0 E vel Monada n poteftate Iud sÈ j# HOUS, fuper eo. de parochiis, tua nos: de Cler ggr. faper eo dere ylar. tua nos. de Eccl. edif, fuper eo. de cenfib na nos. de foonjalibas Saper eo. decond. app. tuanes. de defhonf mdb fuper eo, decogn, fpirituali tua nos. decò gatione s gnov. confang. tua nos. de confà fuper eo. de eo qui c uxoris f gna nos. tanos manos tna nos. de e tua nobi oa dec onjang. Č Japen eo y de fententia excommunica- tuanobis. de tionis. tta nobis. de yerb fuper eo Y, eod.tit, nibus fuper his. de tefè. cog, tua y, dè[nni A ptam fuper"his. de accuſſ. latis tuam. de tate tnam H in matri- n. de pr umy gu am pol t per adul- tunas dnd um. As terium. lun jua f Petha giy cia Č por ; f ut lite non conte- dicis delegati S is, de Cleric. non atis ae prab de eo gut d ſeraten tja C7 re cdtd. Ferente, de celebratione NI/ yener. yener. uxoris fug. venerabil 33 fint loc P r yener le verborum figni Ò Aernitas. de conſecratione Ec- taS, Læ, atermitas, dle fhonf: duor, yenera tu s. de ala i; 7 yenerAbrlem, de el tua nos. de Cler. beregr° T 7 r. peregy venerabilem. de exce; th s.de 1 teroru bitat. Clericorum(7 Jaee derf jb, C att: YEE Y

venent i de reſt.& atteſt. yeniens. de; jurejurando. yemens. de præferiptiom, veniens, de regul. ; S;- conver. CONJUR: i s, de Presbytero non bapt- veniens j, de Heonſalib. vemens y. eod. tit. veniens, qui Clerici vel vuventer. venienc. de eo, qui duxit immatrimo- ninm, quam polluit per adulte- rium, veniens. de cognat. ſfirĩtual. EA or 7. de eo, qui cogno vit conſan- is d 'e0y gu e jeni. eEXCOmm., ? red, verum de foro compet. Capitulorum Index. verum. de jurejur, verum. de conver. conjug, yerum. de condit. appof veftra, decohab.Cler. vefira. de locat.€r conduét. yidetur nobis. qui matr. accuſ. pof- fint, vidua. deregular: vigilanti. de preferipi. vir. quli ſtipite.de conſanguin.&af- Enutate. yir antem. de fecundis nuptiis. Alina tertiam. de teſtib.& atteſl. una ſentenria. de appell. univerſetatis. de ſententia excommu- nicationis. uno delegatorum, de ofic, delega- toruna volens. de purificatione pos? partum. volemes. de offic. legat. ui Abbates. de etate€r qualit, ai Archidiaconus. de offic. Archidia- COH, ut Archipresbytey. de ofic. Archi- presbyterorum, ni bigami. de bigam. ut Clerici. de regulars: zst Clericorum, de vit.& hon. Cler. i pisin= mi commutationes, derer. perme ut confiuliationi. de Cler. conf ut debitus. de appell. 7 ut domi de paroch. ut famæ.de feni. excomm. u filii Presbyierorum. de fil. Presby- terorum. ui in domibus. deimmunitate Ec fie. ui juxta. de offic-jud.ord. ut laici. de yit.€” hon.-Cler. ui menfure. de empti.& vend, mnofirum:de ofic. Archid, ut nofiram. de appellationibus, ut nofirum. umt Eccl, benef. ut nullus. de prebendis& dign. ui præterite. de electione. ut ſrimĩcerius. de offic. primic, ut privilegia. de privilegiis, ui quifque. de vita l honeftate Cles ricorum. uirum autem. de cogn. fhirit. ut ſciat ſe. de offic. ſacriſſ. uut ſengulæ. de offic. Archiprecb. ut fuper aliqua. de rebns Ect alienandis, ut unusquisgue.de pecul. Cler, auxoatus. de convenſ. conſug. £

DECRE GREGORII ALIVMP PAPAE 1% L2. ho COMPILATIO. REGORIUS Epifcopus; foeryus ribus O tem g Ri £ ay HRA SÉ =z — 144 A; PPr’ um D ei, dile Schola Comnmmon— Apo f ribus uni verfi T sË Nubus cambe benedition pacificu pin mi 1460S pactjicos,€ Sed€ en atacupidi tA| fui proi liga, p n s m Ile ipfius implicitas explicare abufus extingueret, me datol di terminos exularet. informatur. Sanò dive- ED f ın averi anp 1 difperfas=:vol opter contrartetate debantur: m, nonni aliquæ verò vagaban diletum filium fratrem Raymu volumen(reſecatis fuperfluis£ 7 decretales epiſi lolas, Pper quas u stur ut hái tantum com s, ne qui prefur fa Itip fui hze epiftola anno Chrifti tur frequenter in judiciis vacillabant. Ideoġ, lex Eae uta per quam genus humanum ut honef itutiones,© decretales esepif Pol. Pe nofirorum ique propter nimiam fimilitudinem,© quadam ii prolixitatem, confufionem induc ere yl- extra 1 ina ſapradicta, d que tanquam incerte Ad commu m, Ó maxime fludentium utilitatem, per MCap(mO y pæñitentiarium nofiram, illas in unum ) þrovidimus redigendas aljicientes confli tutiones noſtras nnulla quein Henna erant dubi mon& in fcholis, es abfque ančio ritate fedi tati rote univer fiutar urin uano dicitur, qui fyit Raymund

Sy, Sa OE KL) GEX atis TRINIT ET FIDE CATHOLICA. TITULUS TE, I. INNOCENTIUSZIII. IN CON.- CILIO GENERALI a. Tractat de Trinitate,& ipſius operibus: de Fide,& articulis fidet. CAPITULUM PRIMUM. IR MITER credimus. b,& fimplicie ter confitemur.c, quòd unus folus eft verus Deus, æternus, immenſus,& incommutabilis, incomprehenfibilis, omnipotens;& ineffabilis, Batenss Filius,& Spiritus Sanctus: tres quidem perſonæ, ſed una d eſſentia, ſubſtan- tia, ſeu natuta ſimplex omninò: Pater à nulio, Filius à Patre folo, ac Spiritus, Sanctus pariter ab utroque: abf- que initio;{emper ac: fine, fine+ Pater generans,‘ Filius naſcens,& Sanctus procedens conſubſtantia- les& coæquales,& coomnipotentes,& coæterni: unum univerſorum principium: creator omnium viſibilium& inviſibilium, ſpiritualium& corporalium: qui ſuà o- mnipotenti virtutefimul ab initio temporis utramque| de nihilocondidit creaturam, fpiritualem&.corporälem: angelicam videlicet& mundanam: ac deinde huma nam, quaſi communem ex fpiritu:& corpore conſtitu- tam. Diabolus enim&aliidæmones à Deo quidem» naturã creati ſunt boni, ſed ipſi ber ſe facti funt mali, Ho- mo verò diaboli fuggeftione peccavit. Hæc ſancta Tri- nitas ſecundum communem eſſentiam individua,„& ſecundùm perſonales proprietates diſcreta, primò per Moyſen& ſanctos Prophetas, aliosque famulos ſuos, juxta ordinatiſſimam diſpoſitionem temporum, doctri- nam humano generi tribuit ſalutarem. Et tandem u- nigenitus Dei filius Jeſus Chriſtus à tota Trinitate com- muniter inca rnatus, ex Maria ſemper virgine Spiritũs Sancti cooperatione conceptus, verus homo factus, ex anima rationali& humana carne compofitus. e, una in duabus naturis perfona, viam vitæ manifeftiùs de- monftravit. Qui cùm fecundùm divinitatem fitimmor- talis& impaſſibilis, idem ipſe ſecundum humanitatem factus eſt mortalis& paſlibilis. Qui etiam pro ſalute humani generis in ligno crucis paſſus& inortuus, de- fcendit ad inf reſurrexit à mortuis,& aſcendit in coelum: ſed deſcendit in anima;& reſurrexit in carne: aícenditgue pariter in f utroque: venturus in fingo feculi, judicaturus vivos& mortuos,& redditurus fingulis fecundùm opera fua, tam reprobis, quàm electis: qui omnes cum fiis propriis refùrgent rponn quæ nunc geſtant, ut recipiant ſecundum operà ſua, ſi- a Cap. 1. Hoc autem Concilium Roma in Laterano celebratum ve bona fuerint, ſive mala: illi cum diabolo pœnam per⸗ petuam,& ifti cum Chrifto gloriam ſempiternam G Tratatur hic defacramentis Ecclefiafiscis. «Abbas Siculus. “€ Una a verò eft fidelium univerfalis Ecclefia extra quam nullus omninò falvatur. In qua idem ipfe Sacer- dos eft facrificium:4 Jefus Chriftus: cujus corpus& fanguis in ſacramento altaris ſub ſpeciebus panis& vi- ni veraciter continentur, transſũbſtantiatis pane in-core pus,& vino in fanguinem, poteftate divinå:utad perfi- ciendum myfterium unitatis, accipiamus ipfi de fuo, quodaccepit ipfe de noftro. Et hocutique facramentum nemo poteft conficere, nifi Sacerdoꝶ qui ritè fuerit or- dinatus, ſecundum claves Eccleſiæ, quas ipſe conceſſit Apoſtolis, eorumque ſucceſſoribus A Chriftus. Sacra- mentum verò c baptifmi(quod ad Dei invocationem& individuæ Trinitatis, videliçet Patris,& Filii,& Spiritůs Sancti, conſecratur in aqua):tam parvulis, quàam adultis in forma Eccleſiæ à quocunque ritè collatum proficit ad ſalutem. Et ſi poſt ſuſceptionem 4 baptiſmi quiſquam pro lapfus fuerit in peccatum„per veram poteft femper pænitentiam reparari e.' Non folùm autem virgines& continentes, verùm etiam çonjugati, per rectam fidem» & operationem bonam placentes Deo, ad æternam me- rentur beatitudinem pervenite, “CAP. Il vg Pater, dr Filius,& Spiritus Santtus verâ unione, non colles Biva, fen ſimilitudinarids ſunt una eſſentia, ſubſtantia: ſou natura: qua ubflantia non es} generans, nec gensta,nec procedens quia illi altus non attribuuntur fubftantia, fèd perſonis: nec per hoc in Tuni- tate concluditur quaternitas.; Contr. arium fèntientes, üt haretici ſunt cenſendi, niſt ab errore reſſpiſcant,& correctioni. Adoſtolicæ fèdis ſe.ſupponant. Albas Suculus. Idemz ineodem$. Amnamus 2 ergò& reprobamus libellum feu giſtrum Petrum Lombardum, de unitate ſeu eſſentia tractatum, quem Abbas Joachim edidit contra Ma- Trinitatis i appellans ipfum hzreticum& infanum pro eo quòd in fuis dixit fententiis h, quoniam quædam ſumma res eſt Pater,& Filius,& Spiritus Sanctus,& illa non eſt generans, neque genita, neque procedens: un- de aſſerit, quòd ille non tam Trinitatem, quàm-gua- terni uckbatin Deo, videlicet tres perfonas,& et anno Chrifli 1215. afidentibus Hier Holymitano Conſtantinopo. litano Patriarchis,& totius ferè orbis Ehiſcopis, Pr incipumq; Lega- tis, amno Pontificatiis Innoc. III. decimo octavo. b Cap. r. eod. tit. ing. compil. c Hanc Decr. C feq eri udiriſũimò explic at B. Toom. spufè. 23.& 24. lom. 1j. À fimilis textusin l. nullus hareticus, C. eod.tit. e Textus in linter claras.$. omnes verf:& quoniam, Ceod, tite E Exiremum judicium, | a Ecclkfieunitas. b Eucharifisa, c Baptifnus. d Pæ- netentia. e Concor. cap. quia ſanctitas. c. ponderet.& c. contu- maces. so. di. quod autem ad civilem politiam& uindictam at- tinet, nemo pænstentia nocens ffe definit..67.de furt. l. 17. de adil, ed l. pen. vi bon. rape. f Cap.2. g Cap, a. eod, tit, in 4. C09- pil h Lr fim dfs Aaa

3 illam communem effentiam quafi quartam: manifeſtẽ titatis unitas in natura, quemadmodum alibi veritat ait: proteſtans, quòd nulla res eft, qug fit Pater,& Filius,&|[Efote à perfecki, ſicut É Pater vefler cæleftis perfetus ct Jac Spiritus San&tus; nec eft effentia, nec fubftantia, nec na- ſi diceret manifeſtiùs: Eſtote perfecti Perfectione gra- tura: quamvis concedat, quòd Pater,& Filius,& Spiri-| tiæ, ficut Pater vefter cœleſtis perfectus eſt perfectione tus Sanctus ſunt una eſſentia, una ſubſtantia, unaque naturæ, utraque videlicet fuo modo: quia inter creato- natura, verùm unitatem hujufmodi non veram& pro- Ee& creaturam non poteft tanta fimi o notari, priam, fed quafi collectivam& ſimilitudinariam efle| quin inter eos major fit diſſimilitudo notanda. Si quis fatetur: quemadmodum dicuntur multi homines unus igitur ſententiam vel doctrinam præfati Joachim in hac populus,& multi fideles una Ecclefia: juxta illud: æ| parte defendere velapprobare præſumpferit, tanquam- { Multitudinis credentium erat cor- unum, r amma una.|&:'| hæseticus ab omnibus evitetur b. Innullota nen pro- [ Qui b adharet Deo, unus fpiritus est cum illo,| Item: ¢ pter hoc Florenti e monâfterio(cujus ipi Joachim ex- { Me quai plantat é qui rigat, u mum funt:]&, d[Omnes unum| titit inftitutor) volumus derogari: quoniam ibi& regu-· corpus ſumus in(hriſio.] Rursũs in libro Regum: e[Popu-| laris- eft in io,& obſerva lalutaris: maxim lus meus, ér populus tuus, unum fint.| Ad hancautem fuam| cùm ipfe Joachim omnia fcripta fua nobis affi fententiam aftruendam, illud potifimùm verbum indu-| mandaverit Apoftolic fedis judicio approb cit, quod Chriftus de fidelibus inquit in Evangelio: f] etia da, dictans epiſtolam, quàm propriâ ma- zater, ut fi x nos unum famus, utfint| nu ſubſ, inqua firmiter c otur, fe m fidem A fideles Chrifti funt! renere, aq omana tenet Ecclefia, que(difponente ım fidelium mater eft g tra. Re- nati] unum, i. e. quadam una res, qug communis fit omnibus,| Domino ı& condemnamus perverí do- impii 4 Almarici, cujus mentem fic pater menda- fed hoc modo funt unü,id cft,una Ecclefia propter catho-| probam > Prop probamu licæ fidei unitatem,& tandem unum regnũ, propter unio-g Ə $ Á ira t el 4 i- E` - charitatis quemadmodum in canoni- ¶ cii excæcavit, ut ejus doctrina non tam hæretica, qum- tł u Decret. Greg. LOE Tit. IL 4 7 j u nem indiſſolul r:? La tresſcnt, inſana ſit cenſenda. Filius Spiritus San-| se | DE CONSTITUTIONIBUS. | | LELTUL US Fa CAP: b : O hitr O al PI eum Petro Lombardo, quòd g Iuris ca f incomprehenfibilis quidem| pronuncian iter eft Pater,& Filius,& Spiri- nvenitur. Eorum riii, tAm ii cidendo judista fi Ex Concilio Meldenſi tus Sanctus; 1 Perſonæ, ac ſigillatim quælibet Anonum F ſtatuta cuſtodiantur ab omnibus. Et earundem:& ideq i in Deo ſolummodò Trinitas eſt, nemo in actionibus vel judiciis Eccleſiaſticis ſuo non quaternitas: qtlia quælibet trium perſonarum eſt il- ſenſu, ſed eorum auctoritate ducatur. la res, videlicet ſubſtantia, eſſentia, ſeu natura divina: CAP- FI quæ ſola eſt univerſorum principium, præter quod aliud Ç Confitutiorefpicit futura, É non praterita, inveniri non poteft:& illa res non eft generans, negue: z Gregorius g inregeſi: genita, nec proc S, fed eft Pater, qui generat,& Fi- Ognofcentes:$[1 óf.] I Rem que culpã caret.in Iius, qui gignitur,& Spiritus Sanctus, qui procedit: utdi-| damnum vocari non convenit. Quoties verò no- ttinctiones ſint in ꝑerſonis,& unitas in natura. Licèt igi-| vaum quid ftatuit, ita folet futuris formam imponere, ut us fit Pater, alius Filius, alius Spiritus Santus, difpendiis præterita non ¿ commendet: ne detrimen- nontamenaliud: fed id,quod eft Pater, eft Filius,& Spi-| tum ante prohibitionem poflint ignorantes k incurrere, “E£ i£ o ritus Sanctus idem omninò: ut ſecundum orthodoxam quod eos poſtmodũ num eſt vetitos ſuſtinere. & catholicam fidem confubftantiales effe credantur. Pa-[ i Multa narra fii cipiis, qua l ter enim ab æterno Filium generando, ſuam ſubſtantiam| par ei dedit, juxta quod ipfeteftatur: k T. l a jus omnibuss eſt.] Ac dici non pote ſubſtantiæ ſuæ illi dederit,& partet cùm ſubſtantia Patris indiviſibi mninò. Sed nec dici poteft quò tulerit fuam fubftantiam genera eam Filio, quòd non retinu fiiflet effe fubftantia. Patet er nutione Filius nafcendo fi Pater& Filius habent eandem fubftanti res eĝt Pater& Filius, nec non& Spiritu troque procedens, g as p orat ad Patrem: f(inquiens) uz his, ficuti us fumus:] hoc nomen delibus quidem accipitur, ut intelligatu ingratia: pro perſonis verò divinis, t mi-| gui Ci vender dam I rani, Velat ti tinuerit: eſimplex o- ium tran- ic dederit 1in de- dimi- į/ zanj andorum licentsam dath i Iad er iuad iitinus j { ſacerdotio neceſ nergo Veri ; fponfionė imul& ab codem& fi e eft,ut de j utr alteroir — d Almari a Matth.s. b refutetur, c al. Florentino; rt Direflorium p.-.7.€ Cap.. é Burch....61.[00 a Afg. b.Cr.6. C 4. Cor. 3. F; anon notant gum22, f.17. g 4, loar dib. 12. c. 7. de doci log.$.2. precepte. i Inur :} 1 Æt ideo in Deo foiummodo Trinitas s noh guaterr ? i guaterni k an.. l ban. r. Lib.ꝓ. l, privilegia. C. defi r dif 3. g epif zs. ad Fortunatum Epiftopum Nei atl noncommendent, k Leum desnat p ＋ ji .$. cum quidam, sbi Bart..a d les Re 4; Tuits kaá Cab.&. defio l Cap.:extant verva hnjus cap. in glofi ord, m bap g S it in 1. compil. a onis únius vide abud R 7 oni unius Vide apua L ¹ ttft plur Es, t7 ; js hF Sea aliter unum fant fideles Chrafli, aliter t cod. zit. n 1. compil. CAB

De RN 6 CAP. IV. g Omne prohibitum a leg lege, peccatum et, fequttur ex eo..d. Idem faper epifi. ad Roman. N: mala oriun- Am-concupifcentiam b n bani slegit Apoſtoli xs generale, unde omnia tur.` Bona eft ergò:lex ,quæ dum'hoc prohibet, omnia mala prohibet. Comne illud, quod Hocenim CC CAPR: V G- Cmfiitutiones decretorum fingularsbus fant- opinionibus pre: Ferenda. j trum d Hierony mus in Parabolis c. E innitaris prudentiæ tuæ. rudera fuæ innititur, qui ea, quæ ſibi agenda ve dicenda videntur, Pa» ecretis præpo CAP.“YI g No alet conftttutio Collegii in damnum aliquorum,& com- Vel fic: a non potest major pars Capituli tollere confùe litatem privatam nutren li modum aliorum, ceffante rationabili cauad. Qe Innocentius I. Senonenf Arch Ł P Copo o drecenn, ]§ Adaudientiam-e no- enfes Canonici novum m ,uteistamin neadem E | decxætero Í piant, fed tunc folù conſuetu omnes in hoc an uni effe pares. Statuerunt f c- tiam, ut(cùm ſingulis præbendisannexæ fint vineg)ipfis ſuas, dum vixerin poſſide ntibus, vineæ decedentiumad ceſſores non tranſeant, fed proventus earum integ fin- gulos dividantur. Cùm igitur, TER quifque juris in alterum ftatuit, i- pfe debeat ut& fapientis dicat auctoritas: C Pate- re legem z\mus,quatenus anti Canonicos junioribus,& junioreṣsin perceptione præbendarum, quàm vine i antiquis, fecundùm priorem conſuetudinem ĉo pus æditæ conſtitutionis ſervatam, vel iecune ım rta tionabilem inſtitutionem in poſterum obſer andas iad [i fimus in Chrifto, fing cli r alterins p non- debent mi invidere. Sed membra minoribus, aut ſeniores junioribus ommes quian una Ei clefia uni Deo famulan þari gåt at libertate. Cuns pondus gy pondus, menfù 4 me ſura utrumq abominabile: ſit apud Deum. Et euangelicmes pater- familias pari mercede primos vineg fua operarios remuneraverit extremos.] Verum ad audientiam Apoflolatús neſiri per- venit, CAP. VII. G Confiitutio'Laicorum,Ecclefam feuejus bonanon a Idem h Tridentino E pifèopo. ingit. ¶ Volentes igitur&Kleſiarum indemnitati c oniulere n conſtitutionem hujuſmodi,& venditiones feudorum Ec- clefiafticorum faćtas fine legitimo Eceleſiaſticarum per- ſonarum aſſenſu, vires decernimus noñ habere [ 1 Et Ecclefiafticorum vtrorum prajudictum attentantur, irmitatem ſortiri non debent, Jed ad Eccleſiarum indemmitatem debent potidsinſirmari.] [2 Nec errptor teneatur priori domino refpondere, nifi ex fexta parte pretii, quam pfi, F, fi recipere voluerit, exhibebit, ex guo Esckee Sfiafiica non znodicumj jura laduntur.] CAP. VIII. G. Dignitas fublata de Ecclefia per fatutum: Capituli confir- matum per Papam, ulteriņns non cenfètur vacare y nifi per contran rium attum fiatutum fuerit revocatus, ldem. Um acceſſiſſent à ad Apoſt. ſedem Archid. Tullen- ſis&c G. Tullen. Capituli procurator: Archid. pro- poſuit memoratus, quòd cùm olim quid Tullenf, Ca- nónicinoftrisauribusintimâflent, guòd Primiceriatus:& in Tullenſ.Rccleſia tanto tempore vacaviſſet, quòd ad ma- nus noftras illius perfonatus effet donatio devoluta:[x a infra,]- 4 Fuit infuper ex parte Capituli allegatúnt, 10d de communi aſſenſu Canonicorum conſtitutum, ne Primiceriatũs dignita n Eccleſia memorata: inter COn: ah Pria proventibus& poſſeſſionibus diſtributis: ls Propter quod evidenter app i fe e tanto tempore non vaca atione fuggekum.[6 infra. tenus ſi vobi 8 conſtiterit AE sin Tullen Ecclefia Primicer niter ſtatuiſſe, ac ſtatutum ĩ ipſum > fedis a oftolicg fuiſſe goſtmo(ficut di- citur) confirmatum, vos illud faciatis in fuo robore per- manere; nifi poſtea dicti Canonici contravenerint, ali- quem videlicet in Primicerium eligendo. Pi Dä. fil. aita fġlva dr belli prati Abbatibus,{> Columbané m RIA eran dedimus sm mandatis> ut faper hoc znquirerent em,& fi perfinatum ilum tanta tempore ita vacavif guod juxta Lateran. flatuta Concilis ad nos ipfius ł verita ſtaret, natio dcuoluta spf perfonam idoneam de Tullenfi Ecc e in ipfò perfonatu iafistuerent vice noſtrd,& eunden lla pacifice poffideri. J E2 Et eadem conflitutio a bemem Alex: PP pradecef: n. fuit sodyum confirmata.) CAp. 1X. G. Non efan certo-Canonicorum numero etiam p ndum est recepi ultra numerum de aea Fullbrs, maxime fi voluntarie recepti. or Canonico. Idem Cugienſi d Um M. Ferrarienſis, e[réi pro fe ac quatuor; fociis fuis Da aad Feira- rienfes Canonići, uteò ampliùs{uos reditus augmenta- rent quò p proventus Eccleſiæ(qui dividi conſueverant O7? ¿ Ecclefiarum:[&7. S Sanè pervenit ad audientiam noftram, quòd cives& Tervifini con- ftituerunt, ut fi quis fe ad inopiam vergere probabiliter allegaverit /4 alienandi feudum, quod ab Ecclefia vel aliis tenet, liberam habeat facultatem: y infra. J —— veea m aaas e ae m e a a am off ordin. bC T> a Cap. 7. leguntur hac verba ing m2. compil.© Cap.. ead.i d, Cap. 1. eod. tit. in3, com audientiam Apaſtol atit tit. in 1. compil. tiguis ita: e In multis f Secundum sm flatutum. g Catonis fèilicet ın dift moral. ut notat in Rubr.& J.. D. quod quify jurin c h al al.Cenetenf. al. Ceten, i Cap. 2, eod tit. in 3. comp. k Tre- Balike h e a anenfès, enim fufficit dicere; mij ifi probetur, 1 Idest, allegando probaterit, neque inter plures) in- ufus cederent paucorum, quatuordecim , quod menfg communiter atra antiquam conſue- Poftmodùm verò contra conftitu- ïentes dićtos quinque in æbendis aſſignatis eiſ- non modicum fuerint au- voluerunt ex ſuperexcre- deputärunt, i tudinem ſtatuerunt. tionem ipſam voluntariè Canonicos receperunt, dem. Ft licèt eorum reditus gmentati, nondum tamen fcentibus reditibus providere, ¶ Verùm ex adverfo f fuit propofitum, quòd tuordecim præbendarum numero in Ferrarienfi Eccle- 8 ſia inſtituto,& Apoſtolicæ protectionis præſidio robo- | mmen meae ae a——— a Cap g tit. inz. compil b al. Primiceriatús dignitas. c Vide tit. de offic. primic. Fz— d al. Flugienfi.© Caps. coda è tit. in.compil. f ex diverſo. Aza à eremana

i » Decret. Greg. Lib. I. Tit. II. 8 tato, càm una in eadem Ecclefia Prabenda vacaſſet„âd quorundam inſtantiam duos ad eam,& poſtmodùm ad preces Epiſcopi dictum M.& quendam alium ſine præju- dicio dictæ conſtitutionis in Canonicos receperunt: ita quòd ipfi Canonici de Canonia nihil pereipereut, donec primi duo effent præbendas integreè aſſecuti. Cumq; per Canonicorum induftriam fuerit procuratum; ut ex pof- feffionibus, quas Ecclefia tempore longo poffedit, plures eis reditus ſolverentur, ſuperexcreſcentes communi menſæ, quæ minũs ſufficiens fuerat, deputaverunt: quos dicti quinque fibi poftmodùm petierunt contra Capituli conĝitutionem in beneficium affignari.[ 2& infra.] €$ Mandamus, quatenus cùm in conftitutione prædicta, & confirmatione ſedis Apoſt.vel fuerit, vel eſſe debuerit ſicut conſuevit, expreſſum a, niſi in tantum excreſce- rent Eccleſiæ facultates, quòd pluribus poſſent ſufficere competenter:& iidem Canonici in derogationê fuæ con- fitutionis,ad é vyacaturas præbendas quatuor recepe- runt ultra numerum conftitutum: antiquis Canonicis prabendas cum integritate percipientibus confuetas, fu- Perexcreſcentes reditus prædictis Canonicis facias aſſi- gnari: ita, quòd fi exeis pares potuerint cum aliis for- tiri præbendas, quod fuperfuerit, in communes Canoni- corum ufus(ficut priùs ftatuerant) five aliter, prout me- lius videbitur, convertatur: revocatis in irritum,quæcun- que ab alterutra partium in præjudicium alterius poft motam quaftionem coram Epifcopo Ferrarienfi circa præbendas vel poffeffiones fuerint innovata. U(anonicus. F. B.&B.& G. Canonicorum Ferrarienſium,& magiſter G. Ferrarienſis Capituli procurator ad ſedem Apoſtolicam acceſiſſent, ſuper quaſtone, quam de præbendis& reditibus habe. bant adinvicem dil. fil. n. tt. Janae.in Cofin. diac. Cardinalem ei concefimus auditorem, coram quo.) [ 2 Quiavero fuper his plena nobis, ficut idera Cardinalis affe- rst, exhiberi non poterat certitudo, caufam ipfam tuo examini du- vimus committendam.] CAP. X G Statutum generale Laicorum, ad Ecclefias, vel Ecctefiafti- cas perfonas vel earum bona in earum prejudicium non extenditur: nec fþeciale, etiamfi earum commodum Cr favorem concernat. Hoc dicit, quoad intellectum, Ablbas Siculus. Idem Abbati& Conventui F̃. Sylvefri. Cclefia ſanctæ Mariz[ 1& infra.)§ Nosattendentes, quod Laicis(etiam religioſis) fuper Eccleſiis& per- ſonis Eccleſiaſticis nulla fit attributa facultas: quosob fequendi manet neceſſitas, non auctoritas imperandi: à quibus fi quid motu proprio ftłatutum fuerit, quod Ec- cleſiarum etiam reſpiciat commodum& favorem, nul- lius firmitatis exiftit c nifi ab Ecclefia fuerit approba- tum. Unde ftatutum æ Bafilii e de non alienandis prg- diis rufticis vel urbanis, minifteriis,& ornamentisEc- clefiarum, illa reprobatum fuit potifimåâ ratione, quòd auctoritate non fuit Rom. Pontificis roboratum. Quod à Senatore factum fuerat in prejudicium monafterii non conventi, nec confeſſi vel convicti, in irritum revocantes, casdem poſſeſſiones reſtituendas ſibi ſententialiter de- finimus. f [ 1 Jn via data contra I. de Alteja. qui quasdam ipfius pof- RP, 1l$ umes Atcebatur contra juflitiam detinere, mouit tempore B. iiai u. f fnis fanat 4 a a Gnis dicts fanatoris fub L. Iudice quaſtionem. In ipſo autem Tamsa a l guodfi nolit,$. guia afidua,.deadiled notat. Bart. inl, nemo D. dereb.dub. b vacantes,€.s. in3 compil. tit, de foro compet. Partes hujns c. funt J. ut lite pendente. cap.3. O 4. d Videc. que in Ecclefarum fapr hoc tit. facra pap. decretorum dr liberalium artium ex tit. de jurejur. in 3. cod. e Prefedti ur- g” Roma, vid. san. bene. g9o. diſt. f reſfduum eſt in c. f. infd, 4 lit. pem Í | judicio prafato I. de Alteja Syndicus monaſterii veftri aſlitit,& ab eo etiam teſtes producti quidam ex Monachis eutiterunt. ludex vero auditis rationibus partium pro eodem I. abſolutionis finten- tiam promulgavit, a cujus fententia pars altera vocem appellatio- nis emiſit. Super hoc poflea quaſtrone ſubortd, proponente parte victrict, quòd non potuerunt appellare, cum dilus L. nnut Ine l d tanquam arbiter fuiffet elettus y parte vitta econtrario af frente, quod cum arbitrio fuerit contraditkum quod partesnon niſi metu pœna conſtringit, qua in pramiffò arbitrio non fuerat combrehenſa, aßpellari meritò poterit,& fortins, fi judicium extie Liſſet. De hoc igitur ad jam dictum B. Coroſonem quaſtinne pere latd callſam appellationis$. primicerio Indici delegavit, in cujus prafentia partibus conſtitutis dictus I. de Altcja propofuin fè cone veniendum non effè, cin non pofideret id, quod pars altera re- querebat, ſed cuùm monaflerium vefirum rem pofideret petitam, dius autemB. Corofin, quoniam quoddam flatutum emiferat à populo Romano approbatum pariter€r acceptum quod fiquup 4 litem contefiatam rem a fè petstam transferret in alium, da Polſefßio petitors,& alter fieret de poffeffore petitor, dy idem 1. posh litem conteſtatam rem ipſam in monaſterium transferre prafum- phir 3 poffèfsonem rei petita afignavit Ecclefia memorata. Verum quoniam dictus I. de pofefionibus ipfis monaflerio nofiro ane nuam reddidit penfionem, adjecitut hoc ipfam ab Ecclefia 8. Ma- rea fierét, donec de proprietate fundi cognofteretur; fed fòlutio que fieret Ecclefia S. Marsa in vsa latas jure fuo penitasnon noceret Sed quia frpe fatum monaflerium vefirum conguerebatur à pri- miſſo B. Coreſom contra juſtitiam ſpoliatum,& igſum per officium noſtrum füppliciter reſtitui poſtulabat, quòd flatutum ejus nullilus valoris extiterit, multipliciter aſſẽverans.[&infla.] ç His ergò© confimilibus innofirá,& f. n. prafentiaprudenter apari bus allegatis.] CAP. XI G Pana fimpliciter appofiza propter contumaciam, in dubiosa telligitur temporalis,& non perpetua, Idem unsverfis Doloribus Parifiis commorantibus. Xliteris a veftre devotionisaccepimus:[ 1 é infrà:] € Licètà vobisfide praftitå fuerit conftitutum, ut 4 quis Magiſtrorum ordinationi univerſitatis ipforum- duceret reſiſtendum,& primò, ſecundò, tertiove com- monitus, intra triduum univerſitati parere contemne- ret Magiſtrotum, extunc beneficio ſocietatis eomum in magiſtralibus privaretur:& ob hoc Magifter G. fuit co- rum communione privatus. Quia tamen conſtitutum nonfuit, ut in perpetuum hujufmodi privatio perdura- ret, cùm tam juris canonici, quàm noſtri moris exiftat, utis, qui propter contumaciam communione privatut cùm ſatisfactionem congruam exhibuerit, reſtitutio- nem obtineat: mandamus, quatenus ſupradictum Ma- giſtrum ftatutis veftris nunc humiliter parere curantemh ad communionis veĝræ confortium in magiftralibusad- mittatis, [ 1 Quod owm quidammoderne videlicet Dolfore artaum à maſormm ſuorum wveftigiis in tribus praſertim devrarent, habitu videlicet inboneſlo, in lectionum CAiſputalio- num ordine non fèrvata;© pio ufù in celebrandis exequii di dentium Clericorum jam quaff penitus negligenter omj" cupientes vefira confùlere hòneflati offo ex vobis juratos a“ unammiter elegiftis, ut fuper ditis articulis de prudentium e rum confilio bona fide flatuerent, quod foret expediens E” flum, ad siud in poferum obfèirvandum, vos pare pra pofito communiter confiringendo, excepto duntaxat Magi i G. quì jurare renuens É formidans Jdejufiriam pr tantum obtulit cautionem. Fnit etiam infuper ad cae Ibeßalium articuli aà Cap. 12,ingxonpid. de jurejur. vclam

lelam A volis ſide interpoſtd prorinds conſſtututtim, ut j quiaquam Magifirorum advers As alios duceret reſiſtendum,& primo dr fè- sundo tertive commaonitus infra triduum uniUerfitati parérecon- iemneret Magiſtrorum, extunc binaſicio. ſoctctatis eorum in magi- Hralibus priuaretur:& quidem hoc ultimum quidam eæ vobis fimpliciter, quidam verd v ifi Jatisfaceret,(nonnulli, nifi per vos ſe admitti ab aliis obtineret, ſe intellexiſſè futentur. Cum autem fapradictus Ma giſter C infia triduum univerſitati non paruerit, requifitus juxta conditionem extuno à vobis habitus est exclafus. Quicùm Jatisfattione condigna poſtmodum fèt, in IV. Magiſtros juramenta interpofito compromifit, illorum dium pro bono pacis fè gratum G ratum pariter habiturum. Illi vero uf conſalio ſapientum, dictum faum communiter promulgárunt, me- morato Magifiro in virtute juramenti preflits prohibentes,ne dein- ceps in licitis univerfitati refifterer Magiſtrorum,{> injungentes eidem, ut tamdiu in codem flatu perfifteret sGuotuncerat, donec per fe vel per procuratorem fè poffe ab aliis Magiſtris per fedem Apoftol. obtineret, falvå in ommibus honeſtate. ndè nobis humi- iſtis, ut eundem Magiſtrum, virum utique providum diſeretum, qui tanquam obedientiæ filius, quod fi- bı praediti quatuor injunxerunt, fofiepit humiliter, dr patienter ervat,& eæ benignitate ſedlis Apoſtol. faceremus communioni reſtitui Magiſtrorum. Nos zgitur ex pramifs intelligentes eidem ro fuijfe mandatum, ut tam diu perfifteret in eo flatu, quo rat, donec Magifirorurma communoni demandata fedis Apo- flol. redderetur 0 paratus fit fuper premifiis Jatisfationem con- gruam exhibere.} CAP: XIL € Non poffunt Canonici fine caufa réfiringere numerum Canoni- orum fèn prabendarum. Abbas Siculus, Honorius III. Epiſcopo& Cantori ca- bilonenfi. EX parte à Epiſcopi Eduenſis fuit propoſitum, qudd Oanonici Eduenſes propriis commodis inhiantes prę- bendarum numerum ab antiquo in Eccleſia Eduenſi ſta- tutum(licèt non fint: ejus diminuti reditus.) reftrinxe- runt:[ 1& infia.) ¶ Nolentes igitur divini numinis mi- nui cultum, fed potius augmentari, manda mus quatenus antiquum numerum facientes auctoritate noftrå fervari, præbendas, quas à tempore ultimi ſtatuti inveneritis va- càſſe in Eceleſia memorata(non obſtante aliquã conſti- tutione ſuper hoc à Canonicis ipſis factà, vel confirma- tione à nobis 4 ab eifdem obtentâ) perſonis idoneis cum confilio Epifcopi conferatis. Ut fic in temporalibus magu abundent, dum ea de gui- Itari Canonicorum numeris conf pratextu in fatti fùt njrmationis literas à nobis dicuntur in S d in augmentum nitunt convertere prabendarum, tuitionem fùper h Er trajjein communi CAP. XIII. tio fi G Conflitutio futura refpicitngr nonprate teritis caveatur. ifi inea depra- Gregorius IX. Archipre sbytero S, Maria Ma- joris de Uoniam conftitutio Apoftolicæ fedis omnês ad- ſtringit,& nihil debet obſcurum vel ambiguum continere: Declaramus conſtitutionem e, quam nu- per ſuper præferendis in perceptione portionis Majo- ubus,& conſuetis ſervitiis à Minoribus exhibendis, edi. a Ex hoce. aperiè colligitur, non v ſtatutum per guod cultus ine caufa diminuitur, etiamfi in forma communi per Papam fuerit confirmatum. b Hune textum dixit Card. Flo- ren. effe fingularem ad hoc, quod app. confirmationis intelligitur de confirmatiene in forma communi. c c. atuimus. infia. dema- jerita.& ob. De Reſcriptis. 10 dimus, non ad præterita, ſed ad futura tantùm extendi 4. Cùm leges& conftitutiones futuris certum fit date for. mam negotiis, non ad præterita facta trahi nifi nominae tim in eis de ꝑræteritis caveatur. 3e DE REs5S CRIPTIS. 4 TITYLVUS HL CAP- I G Privilegio generali, fæcundüm jas commune obtento; obflat reftriptum peci ales etiam de eo mentionem nom factens. h. d. ſecun- dum intellectummithin commuuem. Alexander III. Senone, rchrepifiopo. Icute Romana: f 16 infia.) ¶ Quæſitum eſt à ne- bis ex parte tua, ſi alicujus cauſa delegatis judicibus ſublato remedio appellationis committitur,& lite- ris Apoſtolicis altera pars munita(quibus ei generaliter eſt indultum, ut liberè ſibi liceat àppellare) in vocem appellationis proruperit, an ejus in eadem cauſa debeat appellationi deferri? Inquifitioni taæ taliter reſpond. quòdejus in hac parte appellatio non debet admitti, poft- quam eft caufa judicibus appellatione remotå commiffa. Quja fpeciale mandatum derogat generali. LIKccleſia omnium Ecclefiarum difponente Domino mater esf, © magiflra: ita dnos qui eidem Ecclefia, licet immeriti, divine Aiſpoſittouis providentid prefidemus pront Dominus nobis minifira- verit, confùltationibus reſpondere cogimur fingulorum, C qua Uis dentur dubia, Apoflolica circumfpebtionis grovidentid dæclarare. Sane.] 4 CAP TI G In refèiripto Apofiolico fubintelligitur clanfula, fi precesverie Late nitantur. Etfi refèriptum prohibet caufè cognitionem, est de Falſitate ſuſpectum. Idem cantuarienſi Archie piſcopo. .Y X d parteConventrenfis Epifcopi noftris eft auribus intimatum, quòd cùm de cauſa, quæ inter G.& F. Clericos vertitur fuper præbenda de Novalis e, cogno- fcens, legitimè eidem F.(fecundùm tenorem literarum noftrarum continentium, quòd fi conftaret ipfum F, de perjurio eſſe convictum,& perpetud illi renunciâffe s præbendæ, amoveretur ab ea, eo cognito& probato) præbendam adjudicaffet eandem: ipfe in vocem appel- lationis prorupit:& adte, quòd ei præbendam præcise & abſque cauſæ cognitione reſtitueres, literas noſtras reportavit: Lre infia.) ¶ Verùm quoniam non credi- mus ita præcisè ſcripſiſſe,& in hujuſmodi literis intelli- genda eſt hac conditio, etiam ſi non I apponatur, ſi pre- ces veritate nitantur g: mandamus, quatenus inſpectis literis, quas Epiſcopo prædicto direximus, ſi inveneris, quòd ſecundùm prædictum modum ei ſcripſerimus,& in literis, quas præfatus F. reportavit, non fuerit habita mentio, priorum literarum, fententiam præfati Epifco- pi confirmes,& ſæpedictum F. cum literis noſtris, quas tibi detulit, ad præſentiam noſtram tanquam falſarium ve- nire compellas. Ci EtEpifopum, qui post appellationem eum pralendd ſpo- laverat, aub, Ap: alicui ber ferendi potęſtate app. cef: Jante pri VATES> de tanto exce; cium, ait per literas fuas Aj 40. accederer,& prænomi- natum G. fi cundem F. in jam ditta prabenda praſumeret n re, vinculo ecommunicationis uſque ad condignam fatis conſtringeres.] a Verba legis, leges..de legibus. b Et eorum interpretatio- nbus, add. in quadam edit-Vaticana, c cap..eod. tit in i. com- pilat.Post Concil. Lateran. fub Alexan. 3. part. lo cab. lu. d Posk Concil, Lateran....18.©..e0d titin.compilat,€ Norbale al. Noharl. f Et ſi ſcripfimus taliter: hoc eæ nimia occupatione contigit. g Ture civili nifi hac claufùlainfèratur referipto, ngt valet reſeriptum. l. udt. c. de diverſe reſeripi. Aaa 5

fI F CAP. IIF G Siin fecunda refèripto per adverfarium impetrato, non fiat mentio de primo, valet primum, dx non fecundum: alias valet fè- cundum. Arini fuit impetratum communi confènfi par- num, non valet[fecundum impetratum per alteram partem, hoc tacite. Idem Vintonienfi Epifiopo. Atem æ fialiquis fuper al liqua caufa ab Apofto- lica ſede impetraverit litetas,&& adv erfarius ejus ean- dem caufam poftmodùm obtinuerit committialiis, de commiſſione priori non habitå mentione: prior es judi ces ad decifionem caufa poffunt proce dere, 1 ecundæ litẽræ obtinent alicui Q. Siveròin fecundis literishabeatur atie de commiſſione priori, prædicta cauſa à priorum eft exempta judicio: cùn ea dem literg non fint veritate tac petratæ 6. Verùm ſi de aſſenſu partium cauſa committitur,& proceſſu tem Poris vel etiam continud, alterutra pars,alterâ neft i ipfam, tacit o de(ommiſſione e priori, alii obtinuerit delegari, non immeritò is, qui tali dolo vel fraude adverſatium ſuum laborare coëgit, in expenſis condemnari debet cidem. CAP. IV. Q SiPapa mandat in refèripto de ad certum effectum confèg f ldem E Nter cæteras 4 conſultationes tuas, coram nobis, quid debeas, cùm aliq junctione mandantur, quoram unum veru rum falfum: utputà fi proponatur, quòd fi ralis fit Sacer dotis filius,&in facerdotio Epok us, qui pro ximo in tali Eccleſia miniſtravit, vel quòd ill icitè Eccleſiam occu vit eandem. Huic ergò quæſtioni taliter reſpond. ci quodcunque iſtorum conſtiterit) illi prælibatam cleſiam adjudicari à debere. Et idem i in milibus o fervandum eft. ğ caul sobus inquiri throl proba race enfi uit propofitum iqua ſub diſ- CAP. V 1 reſeriptum Papa dirigitur, debet 4i pa vel caufam rationabilem afiignare, quar e parere non pote est Idem Ravennati Archicpiſcop I quando e aliqua tug fraternitati dirigimus, quæ animum tuum exafperare videntur, turþari non de- bes.[ 1&znf'.]$) Qnalitatem negotii pro quo tibi fcri- bitur,diligenter confiderans, aut mandatum noftrum re- verenter adimpleas, aut per literas tuas,quare adimplere non poſſis, rationabilem caufam prætendas: quia patien- ter fuftinebimus, fi non feceris, quòd pravå nobis fuerit inſinuatione ſuggeſtum. £ 1 moveri aut credere, quöd perj ſonam tuam con tempti- bilem velimus reddere vel deſpectam, quia te ficut chariſſimum Hatrem noſtrum, G immobilem columnam Ecclefia aflnentifimå & exaltationis tue 4 Nam gr f ſape 2 sorum, qua nobis L, ad ꝗ ; charutate diligimus,& hono ramus mo- ribus incrementum. is fecundum verita & dure Cripfimus:; hoc tamen non ex Fatribus& CCocpiſco. eruntur, aſperè fectꝛione contingit, 77AT d fed ut clamoribus qu serelantium fecundam Deum gr officit noftri debitum fatisfacere eo comprobemur dentiam tuam& exhortamur artentius, quare Vearis, neque turheris, nec tutis animus dejic„fi tibi durum vel afperum[èripfimus, fed ficut vir providus ér difèretus. CAB VI G Ciflercienl fès funt privilegiati> quod non poffunt conveniri per refèriptum Papa,n afi in eo fiat mentio de eorum ordine, Idem CGifercienfibus fratribus f. propter monemus pru> cætero non mo- a Post Concil. Lateran. p..6. 9.€.3, eod, tit. in I. compil. b II. CHi contra jus vel uml publ. dr ibi Baid. c Post Conc, La- er. par. 4.€. 1.{7.4. eod. tit. ini. comp. d Tn 1. comp.legitur, abjsdisari.€.s. eod titin rcompil, f al. Abbati Ciſtercien- AC fiatritms Caman, Decret. Greg. Lib. I. | fon z plu it 1S pauperes Tit. II. H On ordinem a Cißĝercienfem profefi:[ 1& infria. 3} Si contra vos ſuper decimis, vel aliis Auæ ordini veſtro ſpecialiter ſedes Apoſtolica indulſit) non factà mentione Ciſtercienſis ordinis, Iiteræ fuerint à ſede A- poſt. impetratæ, per eas minimè teneamini refpondere, Fi Eo prir i0, quo fiatres alti gaudeatis, inter vos@ Cleric plor Jepua es fèper decimis quaftione fuborta, tacito quòd fitis Cia fternenfis ordinis,contra vos, velut in Monachos alterins ordin lites r rantes deinde juramentis litigii, ficut a vos cantibus accepimus,& expenſis difficilibus vos inguich Volentes ergo vobisſolici te prot vurdere, ne contra tenorem prie legorum vefirorum pofitis quorumlibet temeritate vexari, anih, Apoflol. volis mandamus, ut] CAP. VIL ſcribitur Capitulo, ſede. Apoſt ol impe bis fignifi tänt. erenti vices Epta conferat, fi creatur Epifeopus nondum to mandato,& t collatio prabendarum, siud ad» retenetur, hoc dicit, fecundum leturám communiter appro G 1 fabh ut prebendam ſede vacant cut Abbas Siculus Id jem Prosen iA m é te:[6 infià.] q Dudum fiquidem antetuam nath literg à nobis(fi benè meminimus} emanâårunt, quibus Decano SoEcclelia tibi commiſſa(te adhuc in eodemCapitulo exiſtente)mandatum dedimus & præceptum, ut P.(qui degente Judzotum orig duxit,& divinå gratiä fidem Chrifti í fufcepit) in nicum reripegent G& fibi conferre batam, t) J pr æceptum nola executioni no ie po- Cùm itaque præſcriptus P. te ſu a requireret, reſpondifli, quòd nul atum receperas,& fic eum à te infecto negotio od nullatenùs feciſſe deberes, ſi datam lite- tiùs attendiffes, cùm tempore, quo literg erunt, de Capitulo ipſo eſſes, ficut qui eras Archidiaconus& Canonicus ejuſde m Eccleſiæ, nec eſios adhuc in Epiſcopum confecratus.[6 infia.] ¶ Pro eo ve- ròquòd d Judæus entiterit, ipſum dec dignari non debes, CRP. VIII. C Non valet reſcriptum impetratum ad beneficia, fiin cotta ur dignit 1 impetran: tise Lucius TIT. Aare po e D aures noftras f pervenit, quòd plerunque Dèêcani, Archidiaconi, I ntores, vel alii Eccleſiaſticis præ- diti dignitatibus, ſup ibus beneficiis literas 1m petrantes, noi men opprimunt nitatis ſuæ,& ſimplici nomine ſe appell lant, tanquam non habeant aliquem per- fonatum.[1 6 infia] rationi taliter€- fpondemus, quòd m non aninion noftræ, ut pers o s s abundantes, per literas noftras fuper minoribus beneficiis inquietent, r fuz nomen dignitatis fupprimit mino. es clericos literas, in quibusa vires nolumus obtinere. fr Ideog, refiripto nofira p fulas edoceri prejudi cium lis debeat generare.] CAR IS um refèriptum impetratum ab adve de pr imo, fi primus impetransdol lo, vel nes G fans ifa tacendts arf fario. dicet G Valet feci non faciat menti ilio. Ldem Norvicenfi Epifèopo. autem tdu g authorkate posteriorum litera- SS per adverfarium in judicium tractus, objecerit —— ——- b Videtur effe pars ceam tes A gligentid, non fui a Cap.. eod. tit. in2. compil. 7 de ælate Cqual ord...e0d titan 2„compil. c Inunohabetur, m. d ide in hunc locum Ioan. Rojam in ſin gularibus fi- 104,© al. Vualtero Lincon. Archidiac. Al Vimtom £ Post Concil-Later. fub Alex. III. pargi c8 T Cbn eod.tit. in scompil. g Cap.7. cod tit int compil Ó Choſt(oncil. Later. ſab Alex. ILL. part. l. cig. Uitetas

literas ſe ptiores habere,de quibus in poſterioribus men- gio non kabetur, freis dolo, vel negligentiâ uti poft- poſuerit, excuſari non debet. Si autem, quia delegati ju dicis copiam nequiverit habere, per posteriores literas non potetit conveniri, GAP. K. Non valent reſcripta rper que incerti judices dantur, vel u- tara negotia commtuutur. tef tefi Idem. Dhgoa:fumus{ 1 d infrå.)§ Significatum ëft ne- bis quofdam in provinciæ tuæ partibus tales(ut af- fesunt) de Cancellaria noftra literas recepiffe, per quas corum omnia negotia unius judicis; vel plurium(quos ſibi elegerint) arbitrio committuntur: feque fit,ut ſi ali- guem pulfare voluerint examen ordinarii judicis non-re- quirant, fed ad unum judicem vel plures delegatos fibi propitios,& parti adverſæ ſuſpectos, ſuper examinanda qguaftione decurrant:[ z é infia.] Q Nos igitur huie morbo celeri volentes obviare remedio, mandamus,qua- tenus fi literas tales in provincia tua inveneris, cas care- re viribus noftrå auctoritate decernas, i r In Apofiolica feide difponente Bominoconfiituti, ut quae con- tra juflitiam attentantur, noſerd ſolicitudine ad rectitudinis tra- mitem reuocentur. Proinde] L 2 Quod quantum fit Dec contrarium,& Ecc lefiafhicis facris wel canonibus inimicum, nemo aribigst, guivel ad modicam noti- tiam canonice infiitutionis apprehendit. Tales itaque literas a Can- cellarta noſtra non credimus emandſſe vel hrodilſſo, vel ſf fortt pro- dlierint, conſatentiam noflram, qua d. 3 ſerſis occupattonibusi mpedi examinandisnon fufficit efugiunt. Unde) CAP XI. Falſa latinitas vitlat reſeriptum Pape. hoc dicit. Ioan. And. gnucordat Abbas. jaikica ngut cau Idem 6. L AD audientiam noſtram c, te ſignificante, pervenit, qudd de ſanctostephano, ſuper abſolutione ſua li- teras tibi(ut primꝭ facie videbatur). Apoftolicas præſen- tavit: quibus(quoniam manifeſtum continent in con- ſtructione peccatum) fidem te nolumus adhibere 4. CAL-XIL G Contra Jicundum refiriptumnon potest opponi de tacsturnita- teprimi impetrati per appellantem, de ſua appellatione non babi- tå mentione. hoc dicit. Ioan. And. concord. Abbas Siculus. Clemens II. e JI E* parte S. perfon f Ecclefix de Tarento nobisin notuit, quòd cum capella de ¶ Empton. ad prædi- &am Ecclefiam de jure pertineat, O. Diaconu ditam capellam detinet) Capellanum nomine ipſius S. in ea miniſtrantem, po nem à ſè factam, amovit. Quam cùm ęſſet S. k tus,& ad judices literas ımpetrâfiet, ipſe O. appellatio- nem fuam profequi non curavit. Cumque auctoritate judicum in jus efiet vocatus, dixit fe literas priores ha- bere,de quibusnulla mentio in pofterioribus habebatur, quas uſque ad tertiam citationem ſuppreſſit, eisque dolo vel negligentiâ uti poſtpoſuit, quod ex diuturnitate tem- poris videbatur, in quibus nulla mentio de appellatio- ne ab iplo facta fiebat, cùm biẹnnium.tempore ap- pellationis jam fnifiet elapſum. Ideogue mandamus, quatenus Íi ita effe conſtiterit(revocatis in ſtatum pri- finum omnibus, que poft appellationem ipfius O. in- veneritis attentata) præſcriptam capellam, A matrici Eccleſiæ reſtituere procuretis, prædictum O.(ſi eum ap- s( qui jam ki b In veteri adfèribitur Inne- De Refcriptis. 14 pellationem non fuiſſe profecutum conftiterit) memo- rato 8. in expenſis neceſſariis condemnantes. CAP. XIII. Keſeriptum, quo ſeribitur pluribus cum clauſtila Qudd ſi non omnes,&cc.] antelligetur tam dè impotentia facti, guam jurie Cœleſtinus III. Gonan es à nobis petitorio à deſtinato, de qua impotentia illud intelligatur(quod in literis noſtris ſæpè conſuevit apponi) ut ſi duo vel tres, quibus literæ di- riguntur, ipſis exequendis ſimul intereſſe nequiverint, unus aut- piures, b quibus fciiðitur, nihilominùs exe- quantur. Nos verò ita ſentimus, quòd tam de jure, quam de facto, illa ĩimpotentia cenſeatur: de jure, fi aliquem illorum fervum, vel infamem, aut alio legitimo impedi- mento detentum effe conſtiterit: de facto, ſi conſtiterit eum caſu mortis occumbere, aut inevitabilis&eſſitatis articulo impediri, quò minùs valeat intereſſe. Dummo- do is, qui pro neceſſitate præſens eſſe non poteſt, colle- glisſuis canonice excufationem fuam curet(di poterit) deftinare:ut alii conjudices vel executores nihilominùs ad conſummationem ãnjuncti mandati procedant, Nec enim ille, qui tamummodoò non vult intereſſe, häc im. poſſibilitatis interpretatione valeat aliquatenus excuſa- ri c: nifi fortè ſic inreſcripto habeatur expreſſum, ſi non omnes interfuerint, vel ſimul nequiverint, aut noluerint intereſſe. CAP. XIV. In quæſtione reuocationis reſcriptorum recurritur ad arbitros, ſßo judices zn cognitionefibi non deferant, nec inuicem concordent, he d. uſque ad 6. Quoniam., Innocent. III. Elienſi Ehiſcopo. P Aftoralisofficii: d[&.] q Prztereà e quaæfivi- fti(quando de revocatione literarum ambigitur) u- trùm judices priores ,an pofteriores cognofcere debeant, & utrùm per fecundas fint primz literæ revocatæ. Ad quod tibi reípondemus, quòd nifi pofteriores prioribus, vel econversò duxerint deferendum, mul utrique co- gnofcant: f& ſi fortè nequiverint ſimul in unam ſen- tentiam concordare(quamvis plures ſint ex una parte, quàmex altera) per anbitros communiter electos à par- tibus hujuſmodi concertatio ſopiatur. g Pèr generálem claufùlam pofitam in refèripto, delegatus ante exprefronem perfinarum, vel terum, juriſdlictionem habet inha- bitu,& non in actu. Et ſpeciales literæ derogant literis generalibus Super nou ſpecificatis in eis, quanquam de illis nullam faciant mene tionen. Abb. Stc. Quoniam autem fub hujufmodi forma, videlicet cau- fam, quam talis adversùs talem,& quofdamalios fu- per hoc,& quibufdam aliis fe habere proponit, tibi du- ximus committendam, à nobis multotiens literæ impe- trantur:& ſolicitè quæſiviſti, an judex ex delegatione hujufmodi, ante perſonarum, velrerum expreſſionem, ſuper perſonis, vel rebus exprimendis habeat poteſta- tem: adjiciens, utrùm, ſi antequam perſonæ vel res ex- preſſæ fuerint nominatim, ſuper non expreſſis in com- miſſione prioti, ſed generaliter comprehenſis, ſpeciales literæ(quæ de priori commiſſione nullam faciant men- tionem) ad alios judices à ſede Apoſtolica emanave- rint, eundem vigorem debeant obtinere? Nos igitur ad hæc duo taliter reſpondemus,; quod(cùm generali per ſpeciale procul dubio derogetur 4) juriſdictio per ge- nerales literas attributa, per fpeciales(quantum ad ea, a Cap.g. eod.tit. m.compil. b Vide DD. in.slia.de eleit. Sp. in tit. deleg.S. nunc oſtendendum. verſic. is ubi dicitur, quod ſupplet juris poiti vi defectum. c l. inde Neratius. 5. fin.& ibi glaſs D. à Cap.&. eod. tit. in 2. compil. centio III. c cap. s- eod. tit. in 2. compil. d Quibusir guot modu refiribia vstientur, tradunt DD.inl..C de diver! reſcript. eSic in e. compil. Clemeus III. Abbatibiæ de Oſen,& de Herber. Cprior. ſandte Fridæ. f̃ cil.cal. tit. in a. conpil. g al. Ype- tne h Ecclgiam. ad leg. Aquil,© l. confefionibus, juncta gloſſa. D. de enter. actio. d Qua'c defunt, reperies F. deoffic. dr pot. Iudcdel. c. paſton ralu. e Cab. 3. eod tit. in ⁊. compil, F l fi quis ex aliena. D. de judicii. g L intoto. f. dereg. juris. Bart, in l. Mevsus, de legat.2, O Lm princ. denov. operanunc, Aaa g

Decret. Greg. Lib. L Tit II 16 15 quæ ſpecialiter exprimuntur) penitùs enervatur, licèt de prioribus non faciant mentionem: unde fuperflua relin- quitur prima quaſtio,& fi meritò dici poſſit, quod donec juriſdictio revocetur; eam fuper rerum, vel perſonarum articulis exprimendis obtinet delegatus: ſed antequam exprimantur perſonæ, vel res, delegatus nequit juriſdi- ctionem hujuſmodi exercære. CAP. XV. G Per generalem clauſalam,[quidam alii,& resaliæ: Jul- titudo effrenata non includitur, nec perfine, nec res majores expref fin ſed pares vel minores, Idem Senonenſi Archicpiſeopo. 3 Edes Apoſtolica à conſuevit exhibere fe petentibus liberalem; fed quidam ejus gratiå nequiter abutun- tur:[1 6 infra.] ¶ Nos jigitur tes eorum malitiis obviare,decernimus, ut cùmin comt onibus noftris minores& viliores perſonæ ſolummodò deſignantur, majores& digniores ſub generali clauſula non intelli- gantur includi. Sed nec liceat occafione generalitatis t a ran e ALEN PNT hujuſmodi multitudinem effrenatam in judicium evo- care. Nec fuper majoribus& gravioribus negotiis audi- antur, qui de minoribus& levioribus. tantùm faciunt| mentionem. Si erò aliquas perfonas exprefferit, non ut velit cum eis in j io experiri, fedut ad pares tranfire valeat, vel b(quia fraus& dolus ei pa- trocinari non de n mendax precator c ca-| reat penitùs imp [1 Dum quod ipfa debensg| G zem retorquent. Q dam enim malignari volentes, incom? o zninores vel uviliores pi 15 propriis normit | talibus vocabulis| nibus omnibus noft bus exprimunt, majores autem& diontores JPE non defignant, fèd eas fub quoc hendunt, nt commifiones ihſas à nobis facilius im forma: conqueritur tatis de ifto vel AIN G ralitatis involucro c ompre Aabuſdlam propriis tj fi nominibus es aliis rebis, ti Idem d.Cantori,& R. Priori de monte le- projirum, X tenore e literarrm, quas nobis deftinåftis, intelle- ximus R. Sacerdotem deColloy ces ſuper quæſtione( quæ inter ipſum& bbatem de Bec- co vertitur) literas Apoſtolicas impeträſſ n par- tem citãſſent adverſam, dictus Prest m eis no+ luit litigare:[1&:mf4.] Q Cumque vos in caufæ co- gnitione procedere velletis, Abbas coram vobis pro ſuit, quòd non tenebatur per directas ad bytero reſpondere, cùm per alias ab aliis j re, ci- us fuiffet citatus, qug auĉtoritate illarum non fi revocatæ Nos igitur attendentes fraudem Presbyteri memorati, £ ifliones ſuper eode t duas commiſſiones ſuper eodem negotio impetrantis, quarum al bat mentioner fraus& dolus tip mus, ut ipfe commodo care L I Py r de reliqua(quia inari non debent) decerni- atutriul odum vere idem Pr yter fu A neh 4 yter J 3 negotro V~ Sebar] CAR XVII. F Non v ium impetratum, de benefi- Archiepifèopo. nfi Al. Idem B. Cantori Rotkomage A K ꝛodlſit. in.compil. E Curbevilla. minimu: lus. hoc dicit ad intellectum rent in Ca ferrent, ximò b vi: 2 mittere non curäſſent, eis præcip firas lateras præſentavit, in quibus de hrioribus mentio non quod mandaverat, ribus depu Um a adeò{cripta fedis Apoft. moderemur:[ré infra.] q Scripfifti nobis, quòd cùm P. Clericus in Eccleſia Modecenſi ſufficientem fibi fit præbendam ade- ptus, mirabaris, quòd pro receptioneiphus in Ecclefia de Gronzola, Præpofito& fratribus ejufdem Ecclefie li- teras miferimus; cùm fi literarum noftrarum feriem at- tendiſſes, nihil inveniſſes in eis, quod debuiſſet tuum- animum offendiffe. Cùmenim in literis nec de præbene da ipfius mentio haberetur, nec Modecenfis Canonicus, imò nec Clericus diceretur in eis:&in literisipfshæc eflet adjecta conditio: Si dignus exifteretad Ecclef cum beneficium obtinendum; intelligere potuifies, quas Iiter literæ ipſæ fuerant impetratæ [1 Ut ex certa fäientia nihil meis faciamus apponi, quo jure debeat reprehendi, miramur non modicum Q mo quotiens ad te vel ad aliq as fibi fubjeétos noftras lit mus, tefùper his mirari refiribis, ac fi mandaremus ali neſtum. CAP-XVIIL GQ Ordo refèripti inti ipità jure communi. Idem b electo Deċano, dr N. Canonico Ca- meracenſi. Auſam c, quæ inter Præmonſtraten.& Præmon. 4 Eccleſias ſuper poſſeſſionibus de Anapia ve [1 é mfra] Q in literis animadvertimus fu inſertum, quòd ſi alterutra partium citata legitimè, pra fentiam veftram adire, vel judicio veftrò parere contém- neret, vos præfentis partis probationes recipere,& quan- tum de jure poteritis, in cauſæ cognitione àc deciſione procedere minimè tardaretis. Nos volentes, ut clauſula illa(quantum de jure poteritis) quæ, antequam de pro- bationum receptione mentio fieret, fuerat inſerenda, clauſulam illam de receptione probationum præcedat: mandamus, quatenus ipſam intelligentes ibidem in cau- ſa juxta tenorem literarum procedere non tardetis: pro- ri, ut ſi literarum auctoritate priorum, in eodem ne- gotio legitimè eſt proce ſt um, firmum& ſtabile perſeve- ret, alioquin ſi occaſione clauſulæ memoratæ aliquid conſtiterit in alterius partis præjudicium attentatum, id viribus decernimus cariturum andantes, ut in deci- fione ipfius negotii(ficut premiffum eft) tam ſuper prin- cipali, quàm fuper incidentibus quæſtionibus, appella- tione temotã, canonicè procedati l1 polſeſlsiontbus de Am diſeretioni veſtra commiſſſe me. CAP. XIX lefianumera Alnas Non Vai ' on factd de nu- }, etnon berun. numeris i aaa orus pra znde factus ei nul. Idem Archicpiſecpo Senonenſi€ Onſtitutus f apud ſedem Apoſtolicam P. Clericus uit, quòd cùm C. p. n. C Decano,& Capi- tulo Bituricenſi dederit in mandatis, ut ipſum recipe- n ei con- nonicum& in fratrem,& p tunc in eorum v pli cùm , vel pro- ad- mandavit, Ut ran mper hoc executi n Bituricenfi Ecclef inftitutus, firmatus jurejur POI: Rom. Pontificem confirmatus;& de-hoc memoratus P. a Cap..eod.titan 3. compil. F. é P. Monachis Alcobiatia, ut habet.compil, ais et >-compil€ Parma G M. Canonico€ od. tit. in zcompil. d Pa ma e Addgtur in 3. compil.& S, Maria in via lata, S. Apoſt. Q Á $ Lanſerint. Ee altera. r nofter. alita, dest inma” 4 tit. in zeompil. g Cæleftinus pradece papa h proximam. i Has drilio onh P non

17 non feciffet in fuis literis mentionem: intelligendum erat eircumveniſſe prædeceſſorem noſttum,& dictas li- teras veritate tacità ĩmpetràſſe:[i& infrd.]̃ ¶ Diſcretio- ni'a veftre mandamus, quatenus fi legitimè vobiscon- ſtiterit numerum Canonicorum,(qui nunc eſt in eadem Eceleſia) per Decanum& Capitulum ejuſdem Eccleſiæ juramento firmatum’, antequam prædictus Clericus lite? ras executorias ĩimpetràſſet: quicquid factum eſt occa- ſione literarum ipſarum, irritum decernatis: alioquin ei faciatis ĩm eadem Eccleſia præbendam(ſi qua vacat) ſub⸗ lato cujuslibet appellationis obftaculo, afignari; [ T Licet enim cam in aliqua Ecclefia certus flatuitür nume ras hacapponatur conditio, vel rntelligatur apponi, ſalud ſed. Ap. auctoritate: non tam ei erat credendum, quod cura ex certa fisen- tia conira juramenta eorum recipi mandaviſſet; cum dẽ hoc in fiais literis nihi! furffet exprefna.} CAP. XX. Difficilè& famoſum c.& eft clavis totius tituli. Eꝛ h. d. ſumma: Exhrimens falſum, vel tacens verum in re, eripto:ſi ma- Litiosò, caret prorſus impetratis. Sed ſi per ſimplicitatem, vel igno- aut obtinuiſſat vero eæpreſſo;& ſuppreſſo falſo, ſaltem en forma communi,& delægatus procedit ſervato juris or- dine, dnon fpeciali forma refiripti': fecus finulo modo literas hbaburfjet. Idem A. Canonico Pibtavienſi b. Uper literis quæ ab aliquibus ex malitia,& à non. nullis ex ignorantia(tacità veritate, vel ſuggeſtä fal- ſitate) impetrantur à nobis, diverſos intelleximus diver ſa ſentite, aliis aſſerentibus, eos debere prorſus carere o- mni commodo literarum, cùm mendax precator carere debeat penitùs impetratis: aliis verò dicentibus, quòd etſi formà carere debeant in literis noſtris expreſsa, ni⸗ hilomindis juxta rigorem juris ſit à delegato judice in ne- gotio procedendum. Nos igitur inter eos, qui per frau: dem vel malitiam,& illos, qui per ſimplicitatem veliz gnorantiam literas à nobis impetrans, hujuſmodicredi- mus diſcretionem 4 adhibendam, ut hi, qui priori mo- do falſitatem exprimunt, vel ſupprimunt veritatem, in ſuæ perverfitatis pœοam, nullum ex illis literis commo- dum conſe quantar, ita videlicet, quòd delegatus(poſt- quam ſibi ſuper hoc facta fuerit fides) nullatends de cau ſa cognoſcat. Inter alios autem, qui poſteriori modo li- teras impetrant, duximus diſtinguendum, quæ falſitas ſu uz veritas fit fuppreffa: nam fi talis i ccultata, quæ quamvis ominũs ſaltem in for- e; delegatus non fe- tam, f fecundum ma communi 5 quens formam in literis if poſit ordinem juris in caufa procedat. Si verò per hujuſmodi falſitatis expreſſionem, vel ſuppreſſionem etiam verita- tis, litetæ fuerint impetratæ, quà tacità vel expreſsà nos nullas prorfus literas dediffemús, à delegato noneft ali- quatenus pro g+ nifi forfitaneatenàùs, ut par- tibus ad fuam convocatis, de precum quali- tate cognoſcat: ut ſic in utrogue caſu, eadem ratio, ꝗ delegantem moveret, moveat ctiam delegatum:&ubi delegans ſuas literas denegaret, delegatus etiam fug co- gnitionis officium nullatenùs interponat, E Incaufa monaherii con bas per refiriptum, in gao amlla fit mento de Con opter hoca, a Hi vulgatis malò, dominationi, cum conftet legendum, difire- 3 tioni. b al. Idem A. Amarico Can S. Hilarii Pictavienſi. c cHIo. eodl. rituil. in 3. con d d rem babkendam.€ Videl 1} C. Si contra'jus ul. pub.” ikid.Bald.£ fed. g Videl, Metus cum glaf. 2, f> de proce 7 ff- de patsbgr, d. Si pefr: i L fi quid pofef ppellars potest, nifi De Reſcriptis. Idem Abbati& Conventui Premon- fratenfi. poe a' poftulâftis à nobis, utrùm per literas ad- versùs' Abbates’(nullå mentione habitå de fuis Con- ventibus)impetratas;teneantur Abbates ipfi fuper caufis (quæad Conventus pertinent;& eoſdem) de ipſis quere- lantibus reſpondere: ac licèt inhibita ſit appellatio, per appellationis objectum poſſint(ne reſpondeant) ſe tueri. Super quo duxinſus reſpondendum, quòd(niſi alia cauſa rationabilis fuffragetur) perappellationem fe tueri non poflunt, quò minùs debeant au&oritate literarum hu- juſmodi legitimè reſpondere: Cm ex officio ſuo tenean- tur congregationum ſuarum negotia procurare: Niſi fortè Abbatis.& Conventũs negotia eſſent omnindò di- ſcreta. CAP. XXII. Proceſſus factus per literas ſurreptitiàs irritatur: ſed factu contra formam reftriptiirritus nunciatur, Idem Archrepiftopo 47 Magiftro VV. Canonico Magdeburgenfi. Um dilecta 6 in Chriſto filia R. Cuſtos Heſienſis e Eceleſiæ, ac procurator G. Monialis, ſuper electioni- bus in eadem Eccleſia celebratis, litigaverint aliquandiu coram nobis:[&infra.]€ Deprehendimus literas ad Ab- batem de Remech. 4& ſuos conjudices impetratas, fi per ſubreptionẽ obtentas, cum in eis illius articuli, vi- delicet, de ſubtractorum reſignatione, fuerit præter conftientiam noftram cognitio demandata; quiin prio- ribusliteris ad Scholaſticum gHildeſenſem,& conjudi- ces ſuos obtentis, inſertus fuerat: de quibus in fecundis literis mentio non fiebat:& ideò, quòd ipſarum litera- rum occaſione dignoſcitur attentatum, duximus irtitan- dum. Dictum inſuper Scholaſticum,& conjudices ſuos invenimus‘ minùsprovidè proceffiffe. Cùm enim in li- teris noſtris eiſdem principaliter mandateturʒ ut ad præ- dictam Eccleſiam perſonaliter accedentes, perſonæ ido- neæ adminiſtrationem committerent Abbatiæ, cui ad o- pus ejus fieret hincinde reſignatio ſubtractorum: ipſi for- mam mandati Kpoſtolici(tranſponentes, illo capitulo prætermiſſo, ds aliis articulis inordinatè pluri mũm co- gnoverant: propter quod proceſſum ipſorum contta no- ſtri formam reſctipti, ac juris ordinem attentatum, irrĩ- tum decernimus& inanem. Ideogue mandamus, quate- nus G.& quibufdam aliis ſororibus Eccleſiæ(ficut ju- ſtum fuerit) reſtitutis,& formà mandati noſtri exactà diligentia obſervatä, in negotio ipſo ratione prævid proe cedatis. iffe wilie CAP.: XXIL G Valet fecundum refi iptum, iret de primo non faciat men: tionen, guo uti noluit impetrans shita annum Idem. i Lerunque} contingit, quòd aliqui noftris iteris impetratis, illis uti multo tempore poſtponentes, tunc demùmieas exhibent, cùm aliatum auctoritate, ab eis, contra quos primitùs literas impeträrant, cœperint conveniri: dicentes, poſteriores literas non valere, utpo- te non facientes de prioribus mentionem.. Cùm igitur non ſit malitiis hominum indulgendum, ſtatuimus, ut ſi quis noſtras literas impetrans, intra annum poſtquam copiam judicum habuerit, ex malitia, vel negligentia poſtpofuerit uti eis, auctoritate poſteriorum literarum Valeat conveniri, Iicæt in ipſis nulla de prioribus mentio habeatur. a al à nobis per literas edoceri Poſtuläſtis..11. eod. tit, in 3. compil, b cap- 12: eod tit. in 3. colet. c al. Heronenſis. al. Heriaſenſis. À al, Reveane.€ idest, tacendo verum, velexa prin ium. f fic legendum in ver. de ſubjectorum reſigna- zione, val ſuibiractorum reſtitutione. g Midonenſem. h Cap, z: eod,git. ingacompil, Aaa f 1$

à 19 CAP. XXIV. a Sià delegatoaliquid mandatur Ordinario debet humiliter gui Sed fi alius Delegatns per alias literas post executione man dat contranium, vel ſi ante executionem iumotuerit Ordinareo, inter Delegatum, qui ma jdavit, dr alium, contentionem: effè de juriſdi- ione; f e literarum copram exhiberi: non ut jurifdrétionaliter cognoſcat„ ut ſe informet san per fècundas re- vocentur prima: Ó fi premarevocentur exequatur fecundum mane datum.-Si autem non:revocentury vel dehocdubitet, non exequa- tur fecundum mandatum, donec. contentio de juriſdlictione terms- eXe at fibi utrarum ione 7 netur. Abh, idem Rotko. Archiepiſeopo. Uma contingat:[6 infra.] q Prætereà cùm quidam Aper aliquo litigantes, ad diverſos judices literas impetrant, quorum quidam obtenti à parte altera tibi mandant, ut partem adverſ denuncies excommunica- tionis ſententiæ ſubjacere, aliis judicibus poſtmodum ti- bi injungentibus, ut eandem der uncies abſolutam: quæ: ris, an utriſque, an neutris, vel alterutris ſaltem obedire debeas in hac parte? Super quo tuæ prudent i dentes, credimus diftinguendu m, an cùm primum man- datum recepiſſe dignoſceris, tibi for innotuerit ter illos& alios ſuper juriſdictione diſcordiam tatam, an fuper hoc nihil omninò ſciviſti it qu: fi fuper contentione hujufmodi nihil tibi penitùs inno- tefat, cùm primum mandatum recipere illud debes humiliter executioni-é- man pofteà contrarium tibi-db aliis demand rumad utrofqueàfede ApoftoLobtentar latå( quas tibiauđoritate prælentium d musexhiberi) fi ex-ipfarum, tenore de denter(ita quòd non ſit aliquatenus hæ ſitan literæ, quæ ad illos, à quibus fecupdum mandatum ceperis, impetratæ noſcuntur, expreſse revocent lite aliorum: tu lillud intrepidus exequ cando leco:mandatur. Siv mani feſteè tibi conſtet, quòd l primum dedere mandatum, per alias minimè revocan- tur: ſecundum mandatum nullatenus exequaris. ſi ſuper hoc tibi meritò fuerit dubitandum, ad exequen- dum ſecundum mandatum te procedere non oportet, do- nee juxta cujuſdam noſtræ conſtitutionis tenorem inter eos hujuſmodi concertatio ſopiatur. Et ĩdipſum facere debes, fi primo mandatọxecepto,& nondum executio- ni mandato, tibi forfan inno it, quòd inter ſe ſuper juriſdictione demandata cœperint diſcepta Cæterum in his omnibus puram& providam te convenit inten- tionem habere: ne vel addeclinandum mandatum du- bitare te dicas, ubi dubitandum non eſt: vel etiam ad exequendum te aſſeras eſſe certum, ubi certus eſſe non debes. Licèt autem ex hiş certa tibi detur doctfif qua- liter in his re debeas habere, nulla tamen tibi attribuitur poteftas, ut inter Delegatos, aut par debeas judicare o, ))quòd arum inſpectione 885 de jutiſdictione CAP. XXV Quando in reſcripto plura narrantur, diu Fetus ope- rantia, 4 f ſüufſicit impetranti alt ad utrum- queefelumconjequendum ro-G.&.de arica. im. e ex literis fanti Nicafi gienſis,& Vallis regig, Abbatum fuit noftris auri- bus intimatum, quòd cùm ad eos ſemel& iterùm à no- Idemana a Cap. 1. eod. tit. in g. compil, b Quod fi non compel e pahoralis Ñ. De off. deleg concor. an l. quë procuratorem, in glop. 1, ff. de procur-grin l àdi o Pio.& ibi Bart.& doltores, f. dere judi libus Magiſtro G.&. E 4 eod. tst in g. compil. F al Remanenfis, Saginenfis} Aliñs Si EEuiacen. G ett die Rhenen, al, Sargm, J J n 4 d al idem de Val. bisliteræ proce fent, fuper eo, quòd P. Clericus fancti Remigii, parœciam de Sa ice(quam R. de Clivo perin- terpoſitam perſonam ſibi collatam fuiſſe propofuit) de- tinebat ipſi partes ſemel, ſecundo& ter citaverunt, & dictum P. quia citatus pluries comparete noluit, per ſe vel per reſponſalem aliquem coram eis, excomunicatio- nis vinculo innodantes> fecerunt fructus ipüus parœciæ ſequeſtrari. Cumque poſtmodùm idem P. accedens ad eos fe juri promife iturum, ac obtinuerit ſe abſol- vi: ipſi abſolutionis literas concedentes, diem ei aſſi- gnaverunt& lacum, quibus coram eis, quod promifee uj diem& locum ẹx literis illis rą- ripſit, quòd ipſi ei ſequeſttatos gnari mandabant: quod coram duobus co- (tertio ſui abſentiam excuſante pet litetas) cùm tantæ temeritatis excel- non careret, vobisdedimus in man- datis, ut( fieflet b ita) ipfi præſumptori ſupet dicta paroœcia perpetuum tium imponentes, prefato R, de Clivo aſſignaretis eandem cum fructibus ſequeſtratis. Verùm ficut yos per veft i ditus R. ralura fa neos probaviſſet& ob hoc poſt ſiam aſſig i i 52 atam co bis per teſtes ido- fibi ditam Eccle- lla[fi effet ita] de omnibus fuperior iculo tantùm raſuræ de. s, quod tibi fe| beret intelligi, dubi Nos igitur refpondemus, quòd clauſula illa ad omnia debet ora referri, ad ponendum ci ps Eccleſia ipſa ſufficiat, qui fa perpetravit, non tamen propter hoc eadem adverſario aſſignanda, niſi ſuger aliis facta fuerit plena fides. CGAP.-LIVI G Non valet refèriptum faper refiitutione beneficii imperati qu od de caufa nfa excommunicajionis C amotionis impetrantis non fae cil menttionem. ſeopo Imolon. l llectus.d filius Abbas ſancti Stephani Bononien- ſis, per ſuas nobis literas intimavit, quod cùm ipſe (cui viſitationis officium incivitate ac diœceſi Bononien- lu commiſimus) B.& A. Presbyteros ab Eccleſiis ſuis |(propter eorum graves& manifeſtos exceſſus) duxerit amovendos: iidem ſuper reſtitutione fna noftrasadtein communi forma lit etrårunt, de amotionis fus caufa,& excommuni nis, e quå tenentur aditricti, nullam facientes penitùs„mentionem 1. Nos igitur fraternitati tug mandamus, quatenus(fi eft ita) literas ipſas, tanguam per veri ſuppre ſſionem obtentas Vitibus carere decernas. [1 excepti} efiarum ipfarunm bus igitur; vicinoruz , prafèntic É di negotio decrevifii; donec fuper kocnofira volute $ u fut TAS, tu jup ropone nt:bns dendum tatis beneplacitura recepiffes 9 -< 2A ANTI literas juftitia non tenetur Epifèopus ) fufficrens patrin g Pe perpetuam Vicartam, tera gratia ad benefic perpetuam Vicariam hoc dicit compre hendendoutruñg Idem Epiſcopo Veratiſamenſi f. Oſtulàſti e per ſedem Apoſtouicam edoceti, utiùm- alicujus Eceleſiæ perpetuo Vicatio, de proventibus Vicaria, bonisq́; paternis, habenti, unde valcat commodè ——— am obtinendum, in quibus im, Ans tacuit leuih a, al. inlocumrafùra refiripfit. b Adde,guod fi ifla cian defit in alsquo rej eripto, illud hræſumitur fe falfum Ati A DD. inc.çordi.deapp iné. c Vos declaufùla illa fita est. d eod. tit. in compil, E Hententia in quibufdam afliꝗluu. f al. Vratiſenenfſi. Caci. tit. t onpi A fuken- m ‘Decret. Greg. lib. L Tit IU. 20 àd rem tiġatus labe

2¹ futtentari, tencaris per illam formam communem[ùm ſecundùm à Apoſtolum] in Eccleſiaſtico beneficio pro- videre. Ad quod fic duximus refpondendum, quòd cùm per formam prædictam neceſſitatibus pauperum Clerico nim(qai nùllum fuñt Ečclefiaftiċuim beneficium aſſecu ti) ſedes Apoſtolica duxerit ſuccurrendum: perpetuu- Vicarius(niſi de Vicaria fecerit mentionem) commodum reportare non dèbet de hujuſmodi literis, utpote verita- të tacità impetratis. Non enim beneficio carere debet dići, cui competenter de perpetuæ Vicaria proventibus eſt proviſum. Et pro habente beneficii ſufficientis ſubſi- diam, ex certa fcientia ſuper obtinendo aliobeneficio, de levi non feribimus:, quin faciamus de primo in no- ſtris literis mentionem- CAP. XXVIII. literas Apoſtolicas de hac conſtilutione mentionem non non potedt quis trabi uitra duas dietas extra fuam diæces de conſenſu partium litera fuerint impetrata: hocdiestjuf: $. funt Galis.; Jdem ¿n Conciliogenerali>b. TOnnalli gratiê&fed. Apoftol. abutentes, literas ejus ad remotos judices impetrare nituntur, Ut reus fa- tigatus laboribus& expenfis, liti cedere, vel importuni- tatem actoris redimere compellatur. Cum autem per judicium injuriis aditus patere non debeat(quas juris obſervantia interdicit)ſtatuimus, ne quis ultra duas diè- tas extra fuam diœcefm per literas Apoftolicas ad judi cium trahi poſſit. Nifi dè aſſenſu partium fuerint impe- tratæ, vel expreſſam de hac conftitutione fecerint men- tionem. G Non váleńt litera ad lites impetrata, fnié ſpectali mandato Domini miſi impetrentur per conjunctam perfonam. t h Sunt& alii, qùi fe ad novum genus- mercimonii con- vertentes,ut yel fopitas poflint fufcitare querelas, vel no- vas immittere quæſtiones, fingunt cauſas, ſuper quibus ſede Apoſtolica literas impetrant, abſque Dominorum mandato: quas vel reo(ne propter eas laborūüm vel ex- penſarum diſpendio moleſtetur) aut ac ri Çuf per ipfas adverfarium indebitå molchtatiòne fatiget j venales ex- ponunt. Cùm autem lites reſtiingenda ſint potiũis, quàm Iaxandæ, hàc generali conſtitutione fancimus, ut fi ali- quis ſuperaliqua quæſtione de cætero, fine ſpeciali man- dato Domini, literas Apoſtolicas impetrarè præſumpfe- rit,& literæ illæ non valeant,& ipſe tanquam alſarius puniatur. Nifi fortè de illis perſonis extiterit, à quibus i de jure mandatum. CAP. XXIX. riptorum, umius ſcilicet in caufa 4. von debet ex Principali, elationis> contenditur: non jtudlex Soper principali, j de validitate appellationis. Honorius III. Cantuarienſt Archiepiſo.& con- judicibus fiis. II. Ulectus filius J. Sarracenus Clericus expoſuit coram nobis, quòd cùm Jordanus Clericuspumelienſis ipſum ſuper Eccleſia ſancti Nicolai Dumelienſis coram vobis authoritate literarum noſtrarum traxiſſet in cau- fam: ex parte ipfius Jordani fuit excipiendo propoſi- ed deputatus faper appèlatione, cognofèere debet tum, guòd authoritate ipfarum literarum non poterat| conveniri cò quòd ultra duas dietas à diœcefi,(ubi præ- dicta Eceleſia erat) contra ſtatuta Concilii generalis(de quo in eifdem literis non fiebat mentio) diftabatis 4. Et quia hujufmodi exceptionem admittere denegan- tes, procedebatis in caufa( pro eo quòd idem J. e in Rophenſi& Elienſi diœceſi beneficia obtinet, quaſi ez hoc domicilium intelligeretus habere) ipfe ad no- a Infid. de prabend. cum fèeuni lum. b Latera- Benf. c. 37, de liter. non impetrand,. am Apofè ]€ al, Dulmenjfis ak, Du voe d Annomnullis ananuſeriptis lægitur, citalatis,€ Ior- ants. De Reſcriptis. 22 fram audientiam appellavit:[ 1& infa.] Cumque idem.appellationem interpofitam proſecutus, ad Ebo- racenſ Archicpiſcopum,& ejus collegas, ſupet præmiſ- fis literas impetraſſet: vos in cauſa ipſa nihilominũs pro- edentes, eiſdem judicibus ne in commiſſo ſibi procedant negotio, inhibetis. Quocirca mandamus, quatenus(ſi eſt ita) cauſæ ſuperſedeatis eidem, cùm non vos, ſed di- cti judices cognoſcere habeant, ad quos juriſdictio debe- at pertinere. [L Vosejufäem appellatrone contempta partem alteram mikn- dam inpofefionem ejufdem Ecclefia causå cuftodia decrevifiis.] CAP. XXX. g Si plures impetrant in eadem Eccle Ga, flatur data, ut pri- mus impetrans praferatur, O folus admittatur. Ita communiter ſummant Dolt. Ei procedit iſtud ſummarium cundum opinionen communem, qua hodie invalust propter jura notas Idem Epiftopo é Archidiacono Legion. Apitulum ſanctæ crucis Cameracenſis exhibitå no- tbis petitione monftravit; quòd Callimacho Cleri- co fuper piæbendali beneficio in eorum Ecclefia obti- nendo, literas noſtras ad eos prius monitorias,& demùm Ppræceptorias impetrante, B. Clericus contra eos fuper confimili beneficio in eadem fibi Ecclefia- conferendo, ad 1. Archiepiſc. Tornac.& ejus collegas, de prædictis literis non habità mentione, executoriasà nobis literas impetravit: qui poſt appellationem ad nos interpoſitam, im cos fuſpenſionis& excommunicationis ſententias protulerunt: ac dictus à C. ſuper executione mandati pro eo facti, ad alios obtinuit ſcripta noſtra: qui tufe- runt ſuſpenſionis& excommunicationis ſententias in eoſdem 1. Quocirca mandamus, quatenus€O recepto in Canonicum& infratrem, aſſignatoque ſibi beneficio præbendali, qui ad eos priùs mandatum Apoft. reporta- vit, præfatas ſententias juxta formam Eccleſiæ relaxetis: alteri ſuper præbendali beneficio in eadem Ecclefia íle lentium imponentes. [1 Vnde nobis humiliter ſupplicauit ut cum in eadem Eccles fiatantùm XII. fint prabende yx b hoc non fine magno gradami- ne fimul provid Munt, utrique faceremus eaſclem ſententias relaxari,& provid. ri eorum in eadem Ecclefia de prabenda 5 hraſertim, cum in utrifque lateris clauſula illa continetur infèrta nfi de mandato nofiro eadem Ecclefia foret m alterins recepiirone grauata.)] XXXI. ad benefici CAP. Ci habens lireras Pd benſionem renunciat, non valent litera eis propter anmnilans ficiales pereum hos ta ctto impetrata, Idem Biuricen, Archrepifè. Apofolicà fedis Legato. anie| pervemt SAE audientiam noftram[ ze fă quod quidam Clerici obtentisa ſed. Apoſtol. literis ſuperproviſione ſua in aliquibus Eccleſiis tibi ſubje- &is, recipientes ab eis annuas penſiones, ſeu alia bene- ficia, ab eorum impetitione deſiſtunt, renunciantes be- neficio literarum:| 1 Cinfd.] ¶ F. t. mandamus, quate⸗ nus eos, qui poft literas taliter venditas, alias(de illis mentione non habit) impetrabuz je cztero svel haste- nus impetraverint: carerè decernas commodo earun- dem,;& Eccleſias non permittas earum occafione vexa- ri: revocando in irritum, ſi qu id earum prætextu inve- neris eſſe factum. E Demùm ad ſedem Aboſtolicam accedente’ fapef fua prò- vifione obtinent alia literasab eadem, de literis antea impetratis non habitå mentione; C ficgratiĝ Apoſtolica benignitatis abuten= tes Ecclefias multipliciter inquietant, Ne igitur tales de fum reum- ventionis afiutia glorientur:] CAP. XXXII. G Receptss per literas Apoſtolicas, liles nabendam exſpeffet, per alias iitsras hos fupprimentes, inalia Ecclefia resipi non debet, hac dicit inhgrenda verbis litera. a Dittus R.

Greg. 1X. Mediolanenfi Archrepiftopo,. N noftra propoí mi P pe guod nonnulli Clerici i ſed. Apoſtol. plures literas(non tamenalias de aliis mentionem facientes) impetrant fraudulenter qudòd in pluribus Eccleſtis admittantur: ſicqͥue aliquando in recepti» licèt nondum. in.ẹis Ecclefiafticum beneficium ſint aſſecuti, alias Eccleſias ſuper receptione ſua nihil. ominũs impetunt& moleſtant 4. LO nfi q Mandamus, qu bus recepti funr, fa liasab eiṣoccafioné literarum-hujufmodi moleftari.? de receptione fortè ſua expreſſam fecerint mentionem. CAP. XXXIII. g Non valet reſeriptum, quod proci urator revocatus& certificatus, extra judicium impetravit! focus tamen fi in dummodò rer notitiam adverfarii vel judicis non p nit. hoc dicit, ſecundum lecturam magis communem. Idem Epiſcopo Silvanectenſt,& Abbati Caa loct b. 1I. yo X parte Decani& Capituli Laudunenfis fuit pro- poſitũ, quòd cùm ipſi auctoritate Apoſtol. indul gentie in nobilem virum.excom̃unicat jnis fententiam protuliffent: procuratoribus partium propter hocad fe- dem Apoſtol. accedentibus,& lite fuper diverfis arti oulis conteſtatà, nos cauſam vobis commiſimus termi- nandam; hoc adjecto, ut non obſtarent Iiteræ præter aſ ſenſum partium impetratæ. Dictus autem nobilis citatus propoſuit quòd per illas Iiteras procedendi n non erat, ex€o quòd:Yy y qui eaſdem literas impetraver at, falſus extiterat procurator, cum ipfe ante impetrationem li- terarum ipfarum, propter fufpicionem, quam contra€- undem conceperat, mandatum fibi Eis i igite proponent ree ex adverfo, quòd gi nos vel ře contentos, non permittas a- rve- catio ad curatore tes, ut ſi de p naretis eandem: alioquin ipſan remitteretis ad ſedis Apoſtol. memorata,: Quas literas ipfi. e ufam termi- inſtructan 1 verò jux quas fi aai etrart,y bent, niſi ſit à quibus non eft- exigendum. de ju damus,€ i pervenit( trantur ab illo v negotio. c juxta priorur obftantibus pofterioribus CAP, illis pe. Uteræ, quæ impe- yC minus revocavit) in V. nos noveritis ac Remenſis diœceſis ſuf quòd cum idem non de Remenſi codienli-diœ cum a eiſteret, per hujuſmodi li- ceſi Leodienſi non facerent à ali veniri de jure. non poterat, nec — de Carb. ed. ér D. de lib cauf. i dr Abbati Compedien, ê i a faceret, aditum revocàſſet. Decret. Greg, Lib. I L III. 24 debebat. Et quia exceptionem hujufmodi admittere deerne, noftram audientiam appellavit a. Ideo- que mandamus, quatenus ſi eſt ita, cevocato in irritum; & cætera. CAP. XXXV. GP er reſeriptum zmbetratum contra homines diccefis non pof- J ſunt convenire homines crUItA S. Idem Pror: Janeti Laudinenfis, G Succentori Rothomag Odulphus Clericus rector cleſiæ ſancti Chrifto- aori de civitate Sagienſi, ſus nobis inſinuatione vit, quòd cùm magifter:-eum per quafdam oe cont ra Epiſcopun n Sagienſem,& quofdam alios g ce fuper redi tibu 1s:& rebus aliis impetta- bis, coram judicibus fuper eadem Ecclefia perge- neralem c auſulam[quid am alii] conveniſſet: idem te- oA proponia t excipiendo, quòd cùm effet de civitates Sagienſi,& ſub eadem claufula nullus de civitate ipſa intel inon poterat per eandem, mhujuſmodi recusàrunt ram audientiam appellavit, Ideoqu mandan guain 1s ſi eſt ita, revocetis in irritum,&c. GAP. XXXVI g si conveniendus per clauſiilam, moriatur re integrá, fucef Sèr conyeniri non potest, Idem ge” ficavit nol mortuo Con mitatu, G.& B Tullen. Epifcopum. asen impetratas, eam coram rant) ſuper quadam ſumma pecuniæ, quam eider tri ſuo ſe mutuãſſe dicebant, per illam generalem clau- fulam,[quidam alii] J(quiain p prædicto Comitatu ſue- ceſſerat) Yconyenerunt: excipie ente itaque p ratore- ſuo, quòd cùm adhuc frater ejuſdem mulieris viveret, quando eædem litełæ impetratæ fuerunt, nec per ipſas, dum viveret, fuerat ad judici S, carum auĝto- ritatenon poterat conveniri. Et quiaj udic optio- nem non admittebant ipfius, noftram audientiam ap- pellavit:[& infra.] N Ideoque mandamus, quatenus ſi eft ita, revocato in irritum,&c. CAF. RX&XNIHU orig:in quibus impetrans fal: s di 5 J admi itere, nof Abbati ſancti Iacobi, Comitiſſa N fratre ſu e ipf , quòd cùm s facce crit Co- am a Clericos SLi COS, dicibus( ad quos obtente fue- Q Non valent lite xit monitorias pro Abbati ſandti Victoris. Epifcopi Ai mbian enfisadi Ę Clericus i n præcepto- rias,& poftmodùm Ja vos b- executorias contra cum li- teras impetravit.[%& tenus fi nulle y riis fuper de monitoriis fecer tionis negotio, tum, ratione p > præc ellei a i dò cadem executorig E mention em: I um ad. vos spro alioquin in execu- pſo manda- Epifèopo. j ad te ftrum S. faceresin Canonicum recipi,&in f e ralis locut:o duorum numero confifte verum reffins loguitur Abbati S Lictorin& andiretarin plurali equam graus Jae crim falſi. Noyien- mamiatum A caton ow Oc cererarn G Geiten, a tamg

25 ” Norien. Eecleſiæ, ſi pro alio ibidem non ſeripſimus, qui hujuſmodi gratiam proſequatur, alio jam beneficium per noſtras literas obtinente, proſequi non teneris. Cùm fu- per receptione duorum, gravandi Eccleſiam antedictam, non fuit intentio mandatoris. CAP. XXXIX G Ecclefia ingua Papa primus dedit monitorias y& fecundus executorias per primum non per fè cundum intelligitur gravata, i Idem. e Apoſtolicis ad vos directis, ut&. Clericum re- ciperétis in Canonicum& in fratrem, nifi pro alio fuiffet per nos Ecċlefia veftra gravata, mandatum noſtrũ vos exe qui volumus& mandamus Non obſtante, quòod T. Subdiaconum per noſtras literas executorias recepiſtis, qui à bonæ memoriæ H. prædeceſſore noſtro monitorias impetravit. Cum factum prædeceſforis noſtri ꝑotius, quam noſtrum fuerimus proſecuti. a G AP.. XD. G Diæcefanns, cui firibstur, ut in diæcef ſua, ubipro alio fèri- ptum non est, provideat vel faciat provideri i non potest id exequi circa benefictium ſpectans ad collalianem alterius jam pro alio gra» vati. Idem; A Bbatem, qui mandatum A poftolicum jam recepit, ut S. Clerico in aliqua Eccleſiarum ſui monaſterii pro videret,& per literas generales ad Diœcefinum Epifco- pum obtentas‘, utin diœcefi fua(ubi pro alio ſeri ptum non efer) faceret provideri, cogi juris ratio noñ permit- tit, nec fuper conferendis Ecclefiis, aut beneficiis aggfa- vari, etiam ſi facultatem habeat Diœaceſanus, per easdem literas providendi. CAP. XLI. ꝙ Per reſeriptum directum excommuntcarori, ut abfolvat ex- communicatum, ſi contra Concilium eum excommunicauit, datis executoribus, quai co non parente exequantun, non excommunicato- mnſedexecutoribus cognitio demandatur. Idem: B excommunicato,qui contra ftatuta Concilii è ge- neralis aſſetit ſe ligatum, literis ad excommunicato- rem obtentis, ut(ſi eſt ĩta) ſine difficultate abſolvat eun- dem,& aliis e deputatis judicĩbus, qui(eo non parente) mandatum Apoftolicum exequantur. Non excommuni- catori( qui de facto ſuo in hoc certus eſſe debet, licèt in hoc deferatur eidem) ſed illis cognitio demandatur. CAP. XALIL a Siimpetrans refiriptum ad bencficsum dixit fenon beneficia- tum, cum tamen haberet beneſicium, licli exiguum, non valet re- ſeriptum. Idem. S! proponente aliquonondum fe beneficium Ecclefia- ſticum aſſecutum, ſupet proviſione ipſius(lict minũs competens obtinentis) reſcriptum Apoſtolicum de hoc mentionem non faciens, impetretur. Illud veluti frau- dulenter obtentum dicimus non valere. CAP. XLIII E Abutentes refèripta Apoftolsco in cafibus hic enumeratis, pri- vantur commodorefiripti,& condemnantur in ſumptibus& da- annis aduerſario. Idem Epiſcopo Pariſienſi. Uis nonnulli diverſis modis literis Apoſtolicis abutuntur, ſtatuĩmus, ut quicunque obtentas ſub nomine ſuo literas aliis ejusdem nominis tradunt, qui quos yolunt fatigant indebitè per easdem,& qui eas tali modo recipiunt: quique illos contra quos nĩhil ha- bent quæſtionis, faciunt in judicium evocari: aut lite- Jas ipfas ad futuras trahunt controverfias, que non- a executi. b Tater. ſub Iuuao. III. c. 7.££ alii fio ği judicibus deputatis, De Conluetudine: dum fuerant tempore impetrationis exortæ: ſeu quen- quam ſuper uno negotio, vel etiam malitiosè ſuper plu- ribus perſonalibus actionibus, quæ ſub uno judice po tractari commodiùs, per varias literas coram diverfis ju- dicibus trahunt; ut laboribus fätigatus& fumptibus vel compellátur componere, vel cedere juri fuo: aut reus a- &oremeodemtemporead diverfa loc ayel indétermina- tèad villam, gu commune cum pluribus ejusdem pro- vinciæ villis habet vocabulum, citari procurat, ut dum non comparuerit; escommunicetur quaſi contumax,& ſic eum à ſua intentione repellat: earundem literatum commodo careant a,&adverfariis in moderatis expen- ſis ae damnis, quæ proptet hoe cos pertuliſſe conſtiterit, condemnentur.· Ka te: DE- CONSUETUDINE. TITULUS M CAP: 1. s G Confuetudatnferens gravamen Ecclefiis, debet judicis officio tolli. hoc dicit ſecundum iutellectum magitſingularem. Gregorius in Rægiſtro. b Onſuetudines, quæ Eccleſiis gravamen inducere dignoſcuntur, noſtrà nos decet conſideratione re- mittere. CAP. IT G” Ex confuetüdine pötest introduci actus ſtve ſolennitas sper quam fine apprehenfione reali transfertur poſſeſſio res abfèntis. h. ds G esl cafus fingularis fecundum Abbatem Siculum: Innocentius I: Ařchiepifiopo œ Cap. Lugdu~ 7 menfi: Ež c: literis:[ r óinfia:) q Si verò aliquis poſſeſſiones aliquas clauſtris, velaliis religioſis locis‘ in bona valetudineʒ vel ultima voluntate, pro ſuorum vultr dio peccatorum-conférre“: Kanc conferendi formam eſſe proponis, quòd in hujuſmodi donationibus modicum- terræ conſuevit in manu accipete, vełim exttemitateè d pallii, quod manu Prælati Eccleſiæ fuftinetur, aut fuper` altare ponendum ſub teſtimonio videntium& audien- tium, ſub dicta forma? quæ ſcotatio vulgariter api ella- tur:[ 2& infia.) ¶ Diſcret.veſttæ mandamus, quatenus donationeseorũ, quę ſub obtentu conſuetudinis elauſtris, Ecclẽſiis, vel quibuslibet locis religioſis piè conferuntur, vel etiam funt collata, faciatis irrevocabiliter obſervari, cùm hujuſmodi ſignum, quod ſcotatio dicitur; non tam factæ donationis, quam ttaditæ poſſeſſionis ſit evidens argumentum Ti Quas tu nobis, fřater Afchiepifeopè; deftinafiĘ,inteNexinms' manifefe, quod regnum Dacia; quantum ad ea, qua aa jun contingunt; cohifnetudinibus fais; 47. inſtitutionibus Regum. fuorum omninò regatur. Unde mellum uſdim teſt mentorum illius provincid: limis decedentium Voa- eme- hominibus contingit habere; quialibi mu iuntatihus fecundum legalem obfervantiam cufiodijar:) n [2 Verm gura bujufmodi dsnatio malitiose á quibufdam ca- villatoribus, ficut affèris impeditur; à nobis humiliter pofiulafti, ne loca religioſa,& Eccleſia, quibus multe Polſeſbiones Jub feotatione bujufinodi funt collata, ab aliquibus pofsnt vel debeant temerè per- turbari, paterna debemus fili itudine providere. Nolentes igitur uttales conflitutiones, guas diuturnitas temporis; ut affèrinobfèerva- vit„é ufus confuetsidinis approbata haltenus retinuit, temeritats Judlibet anfimetur. J a adde generaliter de actibus, qui infirmentrefiriptum. l 2 CR contra jus vel util. publ. b liba. epif.6g ad Felicem Epi- ſecpum Meſſanenſem,& cap. 1. eod. titin 1. compil,& Cap. te eod. tit. inz.sompil. À inquibufdam recentioribus ꝛta, ſed ma- lè, meo judicio, Vel in extremitate pallii mans Pralati Essie Fo Ota

APITI. municatis exclufis)divina officia.celebrare,, Nos igitur G Non valet confuetudo, ut in oaufis Ecclefiaftisis difumpopu-|. cognito, quòd ex tali confuetudine, fiqua foret, dilrum- atur. peretur nexvus Eccleſiaſticæ diſciplinæ, r m Epifèspo Prétavienfi. a fenfu. fratrum noftrorum duximus irritandam. iam-b noveris pe ERS quòd[1 Ututrag, pars eandem caufam fine debito terminaret fiz in tua die cefi etiamin ċaufis EcclefiaRicis conſuetu- um nuncium ad ſed. Ab. deſtindrunt: p- artibus erg Ai innafirap Se A minùs rati habeatur, quòd cùm aliqua cauſa ¶ ſenti- aconſti itutis per procuratores idoneos. ei ractatur i„& al ionibus& querelis utriuſque u benignam. atis&c illiteratis, ſapien- tibus& inſipientibus, s, quik j ſit quæritur,& quod illi dictaverint, vel aliquis eorum(præſentium conſilio re- quiſito) pro ſententia teneatur. Nos igitur attendentes, quòd conſuetudo, quæ canonicis obviat inſtitut lius debet effe momenti ùm f ia å dicelata nullam obtineat ſiaſticis ſubjectorum tuorum eorum conſtiterit, ſente do poftulat rationi mifså confuetudin tem. 4 li pro fententia ten c. Poias illis le prafèntiam acc raverunt, etudo 40n pore benga berari, ut Cl: j i erart, utli oydauis àc velhs: GUA Unt refèrvata ordini Ep: sfèopali Og 5 10 p / bb Poſtmo. tabili A Idem., Vicario nofiro€ apud Conftai Conſtantine ca tibere e, quz ab Apo i reſerv chrilma ad — conferre, ad exc lam eonſuetudinem angamnusjjudtenns omni- poren:> ne e talia sE cætero 2 civittatu. zionabilis,& alii non praj Idem Ebiſ- Um olime- London intimäſſet, quòdiní re Præcentorem, nosejus į conceſſimus Præcentorem modò in conferendis fibi re judicium, ſtatuentes, bus F resb a , quib r mnatur) non fine n umbra quedan tem non ſubeat in effect j locum. obt culoj; nanit Aae, m haberet in Lon- t alii Præcenta- noveris Præcento am dictu abere Poias, in Lond habentes in Ec fundatione libera extiti dine anted licta in ger quùòdeùm per£ cto licitum e:| na : F f. al. Patavienfi. b Cap.i. eod. tit. i p’ c Tex. est in plog. magna,& ibiC é in l. nemo ali] Me era eat UM y cum) fint kis& excom- in unam, is qut | | zor„non conte -| cafione itte “FA | earum Aasra are r arum ej ram fuacullatem. CAP g Non potest induci ex con ut quui pofiit dimittere inan ——————————————.ů l a Capg eok. tii st 3 comp Aanias Decret. Greg. Lib. I. Tit. IV. 28 pſam de con- lant. an tem- ni

29 dignitatem fns fuperioris licentia, velut pofiit electus adminiſtra- renon habitá confirmatione a fuperiore, Idem@nuentui Corbien: monaferii, a tm venerabilis:ó frater nofter Epifcopus Hoftienf. & L. fanctæ crucis Presbyter Cardin. in partibus A? emanig legationis officio fungerentur, invenerunt Ab- mdemonafterio Hermionenf. quodad Rem.Ecclef. itur pertinere nullo mediante,ad monafterium Cor bien. quod eff etiam Rom., Ecclef. fpeciale, temeritate noft migråffe: licentiâ illud deferengi, vel confirma- nobis, vel ab ipis, qui vices noftrasin ills parti- ebant, nec habitâ, nec petitå:[&:] q Poft- ùm autem nuntii ejus, ad defenfionem ipfius, gene- illius terræ confuetudinem allegârunt. igitur hæc non tam conſuetudo, quam cortuptela ſit cenſenda, quæ profectò ſacris eſt canonibus ini- am mandamus de cgtero non fervari-e CAP. VIIE De Conkietudiné: Deſconſuetudine poteſt induci’, quod una Eccleſia cle gremio rins teneatur fibi Pralatum eligere. Et conſpietudo eßt optima pres. Idem Decano[Salesberienf A) Arthidiae: É Magi ſtro P. Penctel. Canon. Pariſienſt. à] tus e filius Guil. Andren. Eccleſiæ Mona- qui pro Clerico ejufdem Eccleſiæ fe gerebat,& tor monaſterii Karofen. ſuper jure eligendi Abbatem in Andren. monaſterio,& ejuſdem electione in noftra præſentia ad invicem litigarent, idem Guil. ele- dtionem ſuam à fratribus Andren. Eccleſiæ concorditer celebratam, auctoritate Apoſtolicã petiit confirmari, aſ- ſerens tum de jure communi, quàm de privilegio ſpeciali, eis ab Alex. Papa conceſſo,& à nobis poſtmodum con- firmato; liberam eligendi auctoritatem ad eosdem fra- tres tantummodò pertinere: IH.J. ¶ Dictus verò pro- 'opofuit ex adverfo, quòd cùm olim ad petitio- nem patronorum Ec àMorien. F Epiſcopo fuerit conſtitutum, quòd ſi præfatus locus divino munere adeò pullularet, ut Prior, aut Abbas conſtitueretur ibidemæ, electio ejus penes fratres ejufdem loci& Capitulum- Karofen. penderet,& obtentu hujuſmodi ſtatuti ſic fue- rit longè retroactis temporibus obſervatum, ut mo- nafterio Andren. vacante, Andren. fratresin Karofen. Capitulo aliquem aio monafterii Karofen. ſibi e Iigerent in Abt tam contra ſtatuti tenor tudinem ap probatam(quæ optima eſt legum inte\minùs cano- nicè attentata, meritò caflari debebat:[267.]$ Quia nobis conſtitit electionem ipfam à ſuſpenſi ſpenſo etiam celebiatam eam juſtitià caſſavimus e gente. Cæterùm cùm ſupradictum ſtatutum ita poſſet intelligi, quòd per illud nec juri communi privilegio derogetur: ut videlicet ad ſæpedictos fratres electio ſpectet Abbatis,& ad Karofen. Capitulum con- firmatio: mandamus, quatenus ſi ex parte Karofen. cœnobii talis fuerit conſuetudo probata, quæ juri com- præjudicet, in hac parte vos ſecuhndum illam de tis electionem Andren. Abbatis de cætero facien- dam, alioquin Andren. Monachis jus eligendi Abba- tem adjudicare curetis: ut ſic de cætero liberam ha- beant facultatem vel de gremio Eccleſiæ ſuæ, vel etiam aliunde, per electionem canonicam eligendi perſonam lb nec et a al.ita: Idem Cinventui& Curbienſi monaſterio. b Capió. eod.n 3- compil, c Vide l. rem non novam, C. de jud. é ibi Petr. de bel. Cyn Bartol, dr gua ſit long. conſuetudo. d al. Salesbienßi.€ Cap, 7. eod. ist. ing. sompil, f Mo- FINCH, & de ſu- 30 idoneam in Abbatem præſentandam Karofen. Capitulo- ut ab eo(f fuerit Canonica) confirmetur. [| E Nam de jure communi omnis congregatso Monachorum elfa gere fibi debet Abbatem:& in ejuſclem gio contine- tur, ut obeunte monaflerii A J. Jirreptionis aſtutid ſeu violentidf raponatur, niſi corir pats conjfilit Janioris fecundum Deum é b gulam du, ſeitur eſſè conceſſums; ut-licitum Abbatẽ vacare contigerit, perſonam 14 Eccieſia, vel aliunde, per regularem el florem Kæarofen. monaſterio praſentandam, 1t ab ipfò conſirmatis- nem accipiat,& reverentiam quam er debet impendat.] [ 2 Er mandari fratribus antediétis„ut juxta quod es hafe- nus obtentumĘprocederent ad eleftionem Abbatis:&zinfrà. q His igitur© alii,gua coram nobis utrinq; fi uere propyfita, erfpicaciter intellectis. : x E int eligendum, a nobis guoġ, prediétis ser fibi praficere CAP. IX. G Capitulum ſine Eprſcopo fiatuta fèu confuetudines novas far cere, velantiguas immutare non potest. Honorius Il. a Parif Um conſuetudinis uſusq̃ue 10 ctoritas,& plerumque diſcordiam pariant noyit Auctoritate vobis præſentium inhibemus, ne abſque E- piſcopi veſtri conſenſu immutetis Eccleſiæ veſtræ conſti- tutiones& conſuetudines approbatas, vel novas etiam inducatis. Si quas fortè feciſtis, irritas decernentes. CAP- X: Non valet ċonfùetudo, per quam quis inducitur ad peccan: g dum, vel bona hrobria diſupandum. Idem majori& Burgen. de Rupella. 8 X parte veftra fuit propofitum, quòd cùm in patria veftra fervatæ ſint hactenus duæ conſuetudines abu- 2, quòd ſi indigena vel extraneus prodigalitatis vitio, vel incuriĝ, feu quocunque caſu alio diſſipaverit, vel amiſerit bona ſua, bona uxoris ſuæ, tam mobilia; quàm immobilia, pro ſuæ voluntatis libito 4 alienat: f JEt quòd ſi vir ducat uxorem, quæ fide conju- iolatà committat adulterium, nihilominùs ipſa me- ium bonorum, qua fuerit vir adeptus, im- it; quæ potiùs dietatem omnt pudenter exigit,& improbè apprehend privanda effet omnibus viri bonis:[2 ó præfentium declaramus, vos non tener confuetudines obfervandas. [1 Quare fis interd. i ad hujufmodi at incomm banda.} Huumiliter po- lere cuptent tatis, Alta quog, confuetudo eft non z p2 Quarefuper his vobis per Ap. fè is. Nus titur falute& . pro Vi utilitati vefire confi CAP. T Confuetudo non derogat juri Sio pescatum inducit: nec pofitiva, nz cH tantò fint graviora infelicem animam deti lligatam, nemo fa- ng mentis intelligit naturali juri( cujus tranſgreſſio periculum falutis inducit) quàcunque conſuetudine (quæ dicenda eft veriùs in hac parte corruptela) poles aliquatenus derogari. Licèt etiam longævæ conſuetus dinis non ſit vilis auctoritas, non tamen eſt uſque aded valitura, ut vel juri pofitivo debeat præjudicium gene- rare, nifi fuerit rationabilis,& legitimè fit præfcripta, b arbitrio„vide text. in l. Labeoait:$. LẸ fit rationabilis O pra? Gregorius IX TA eccata, quanto diutius a Papienſi legs de pact.& Bart. in eætrau. ad rebrimend. Vide B. Thom; c. 2,.7 ATi, 2G Dom Sotum lib.i, de juft.© jur- G7 Arh Bia ]§ Tenore- ſeu diuvino, euſus trauis

Decret. Greg.(Lib. I. Tit. V. 32 'DE:POSTULATIONE Prælatorum. TITULUS v CAPI g Bnpoſtulabilis estqui violat interdifum, hoc d. quoad titu- lum: habstenim multa alia difa; gua non faciunt ad tit. Innocentius III. Decano& Capit. Senonenſi. Dhæc 4 in B. Petro:[I&inffid.] N Cumque de facili non poſſetis in unum locum& propo- ſitum convenite, ſed ad nos fuiſſet ab aliquibus appellatum: tandem convenientes in unum, Altiſſiodo- renſ. Epiſcopum in Archiepiſcopum poſtulaſtis. Poſtula- tionem veſtram per magiſtrum R. Præcentorem veſtrum, & per Abbatem S. Petri exponentes;& petentes, ul faci- endæ translationi pium præberemus aſſenſum. Verum&, quoniam antequam idem magifter ad fedem Apoftoli- cam acceſſiſſet, nobis quafi.pro certo conftabat, quòd i- dem Epifcopus interdicti fententiam non ſervaſſet, quod etiam idem magifter non negavit,in fratrum noftrorum præſentia requiſitus à nobis, in ipſius Epiſcopi excuſatio- nem allegans, qudd ſententiam Iatam ſervare nullatenus tenebatur, quæ ad ejus notitiam, nec per literas noſtras, nec per Card. tuneA poſt. ſed. leg. qui eandem.ſententiam promulgärat, nec per deputiti ad. hoc: executoris;man- datum vel literas perveniflet:[ 2& infia.]-q Quod nec ſufficit, imò nec proficit ad excuſationem prædicti Epi- fcopi, cùm Cardinalis idem fententiam interdicti præ- ſentibus multis ſolenniter ac publieè promulgavit:& ea- dem interdicti ſententia in regno Francorum jam multis publicè cœœperit obſervari: nec ſit neceſſarium, cùm con- ſtitutio ſolenniter editur,aut publicè promulgatur, ipſius notitiam. b fingulorum auribus per fpeciale mandatum vel literas inculcare: ſed id ſolum ſufficit, ut ad ejus ob- ſervantiam teneatur, qui noverit eam ſolenniter editam, aut publicè promulgatam: cùm& contra quoſdam, qui Sardicen. concilium non ſervabant, tanquam illud non habuerint, aut perceperint, canonica tradat. auctoritas, qudd eis non facilè facultas credendi tribuitur: cùm idẽ penes illos in ſi uis regionibus actum fuerit& xeceptum. Nec valet, quòd in Altiſſiodoren. diœceſi dictus Rex ter- xam propriam dicitur non habere,cùm nos térram totam Regis ipſius ſubjici mandaverimus interdicto,& Cardin, noſtrum interpretatus mandatum, in terram illam ſen- ulgaverit, quæ Regi tunc temporis adhære- bat:[3& infia.) idò conſtat, ſæpè dictum Epiſcopum ſufficienter excuſari non poſſe, quòd fuam metropolitanam Eccleſiam generalis interdicti ſ- tiam& recepiſſe noverat,& ſervare gitur, qui ſecundùm Apoſtolum p ti ſumus inobe- dientiam omnem ulciſci, ejusdem Epiſcopi Altiſſiodo- ren. inobedientiam attendentes, ne nil obedientia pro- deſſe videretur humilibus, ſi contemptus contumacibus non obeſſet: cùm juxta canonicas ſanctiones quædam ſint culpæ, in quibus culpa eſt relaxare vindictam, poſtu- lationem hujuſmodi non propter poſtulantem Eccle- ſiam, ſed propter poſtulatam perſonam repulimus, ut indignam. Licet autem ex co, quòd hominem; qui ve- ftro non conveniebat propofito, poftulâftis, cùm vos intërdi&ti fententiam fervaretis,& ipfe çam conte- mneret obfervare į permifså vobis facilè abufi fueritis poteftate; ac ideò vos eå non immeritò privare poffe- snus: de lita tamen benignitate. e concedimus ,. ut — a Cap.2. eod.tit. inz compil b Ad intelli gentiam vide E. Ihom. I. 2. q. oo. art. I. Sotum l. I. de juſtit.&- jurẽ, q i. art. A. Al- phenſum Caſtrum.t. de poteftate legis pænalis, Can.1 drFernandum Vaj li. controver thuflr..gg. c In manujfi de folita tamen be- nignitatefèdis Apeſt. cencedimaa, Ge, vobis per poſtulationem doneam, ſeu electionem cano. nicam de perſona congrua conſulatis. LI Sanè cùm Eccleſia Senonenf, femper fuit Ecclefia Romane devota, non immerito ipfius Ecclefia pafioni compatimur; dr dolo- ribus condolemus, cum ea fit viduata paftore: guietfi nobilis effes genere„nobilior, tamen fuit, ficut credimus, ſanctitate.& infrà. G Dolemus infuper, quod dolor: nimio, quem de tanti patris obitu conceperat Ecclef: Senonenf: dolor alius fapervenit, cùm på vix fúta gente ab officio funeris tam Funeſti, vix digne celebratis exequiis tanti patris, Rex ipfè injüfte commerus poffepiones. ipfius tamad menfam Archiepifèopt, quàm Canonicorum pertinentes, non ut dea buit velut decuit, fèd ut voluit€ valutt, occupavit,& perfinas etiam, qua de mandato nofro fufþenderañt argana fua compulit exulare] [ 2, Et quod in Altifiodorenfi diæcefè Rex ipfè terram pron priam non haberet,& J eadem Altifiodorenfis diæcefis ex alia caufa fuerat interdita,& iuftà.] L 3 Qudd ſi Epiſcopus ejus ex alia caufa fuerat interdiitw jnterdiffi fententiam dy tenebatur fortiñs, É poterat facilis ob- ſervare.] [ 4: Idemg, unus eorum extiterat s qui deliberantes fuper tan- dem fèntentiam, de communi confilio decreverunt, fèd erraverunt, ut eandem fèntentiam non fer varent, cum fi verbum Apoftoli Petrs de Clemente dicentis diligentius attendiſſent, commonitionem ſuper hoc non debuerunt eæſpectare, ſed obſecundare prudenter,& humili. rer obedire.] 0 CAP. II. G Qui poflulationem caffatam vitio perfina innovat, est eli- gendi Ó pofulandi poteftate privatus, Idem Hoſtienſi Epiſcopo Apolt. fed.legato. G Ratum, a gerimus[ 1 Ó infra.] ¶ Accepimus autem h J ex literis tuis, quòd Canonicis Senonenſ. quorum po- | ſtulatio noſtrà fuit. authotitate caſſata, Iicèt caſſationis literas ſuppreſſiſſent in fraudem, ut canonicè ad elettio. | nem procederent, mandavifti:[ 2 G infià.] | Cumque plutes eorum poftulationem caffatam à | | nobis innovare denuò niterentur, quidam verò Epiſco- pum Cameracenſem in Archiepi ſcopum poſtularent tu intelligens eos, qui caſſationem noſtram quodammodo revocare volebant, eligendi privilegium amiſiſſe: quia conceſsà ſibi ex Apoſtolicæ ſedis benignitate abuterentut temerè poteſtate: ac ideò ad alios, licèt pauciores nume- ro; b, quantùm tamen ad hoc pertinet, conſilio ſaniores, eligendi vel poſtulandi devolutam eſſe licentiam, ptæ- dictum Cameracen. ad eorum inſtantiam in paſtorem auctoritate fretus Apoſtolicaà providiſti. Nos igitut à fo- licitudine Cameracenſis Eccleſiæ ipſum reddidimus ab- ſolutum, quod à te de mandato noſtro factum eſt, aucto· ritate Apoftolicâ confirmantes. [ 1- Et acceptum é fiaternitatem tuam plursmam commen- damus, quod ad promotionem ven. f: n. S. quondam Cameracenfis Epiſcopi, nunc autem Archiepiſeci Senonenſis, prudenter© effi- cactiter attendiſti. [ 2 Adjiciens etiam, qudd nifi forfitan talem perfonam con- .corditer vota fua transferrent, pro qua merito tuum deberent obts- nere conſenſum: de provifione ipfius Ecclefia pofimodum faceres quod crederes expedire.) CAP III. g Peſtulatio sper quam privata vel. minor utilitas cobrant vel majori præfertur, vel quaft 4 minori, quàm a tertia parte ot” legii, admitti non debet. Idem e Clericis Ravennenfis Ecclefia, Onæ memoriæ 4 Guil. Archiepiſcopo veſlro viam- univerſæ carnis ingreſſo, quidam: veftrům ſanctæ Praxedis, Presbyterum, Cardinal. quidam vero Imolen. Epifcopum poftulaverunt:[1% infia.) q Nosigitur âu- — ———ℳüüĩ4ò— a Cap.2. eod. tit: inz. compil. b Eleĝio ad quot& quos pet- tineat. c al, Idem Clerscis Ravens, À Capp. cod tit Mi compil, ditis, quæ

33 ditis, guz de facto,& de jure fuerant allegata, pleniùs e-| tiam pro utralibet partium curavimus allegare: conſi- detavimus 4 verò, quòd ejufdem Cardinalis præſentia u- tilior ſit non ſoluům Romanæ, ſed etiam Eccleſiæ gene- tali, tam apud A poſtolicam ſedem, quàm apud Eccleſi- am Ravennatem: unde non immeritò præferentes fpe- ciali utilitati communem,& minori majorem, predium Cardinalem poftulationi veftræ non duximus conceden- dum. Attendentes autem ex altera parte, quòd prædi- ctus Epiſcopus Cenolenſis, à minori, quàm tertià parte fue- rit poſtulatus:& quod Apoſtolica ſedes poſtulationes hujufmodi non conſueverit in tanta diviſione, ac contra- dictione recipere: cùm etiam quando aliquis ab aliis u- nanimiter poſtulatur, ad admittendam poſtulationem eorum, non tam ex juſtitia, quàm ex gratia moveatur, po- ſtulationem ipſius non duximus admittendam. Mandantes, quatenus cum his, qui vocem in electione habere noſcuntur, per electionem, poſtulationem, ſeu nominationem canonicam in perfonam idoneam con- venire curetis, De poftulatione Prælatorum. 34 dentes, aliis ꝑerſiſtentibus in eadem, predium Quin- queeccleſienſ. Epiſcopum in Archiepiſcopum poſtulave- runt: C1&.] Nos igitur poſtulationem ipamo, quam invenimus in multa diſcordia, non ſolum Suffraga- neorum, verùm etiamCanonicorum Strigonenſ. Eccleſiæ, ac contra formam mandati noftri temerè celebratam, non duximus adniittendam, fed vobis dedimus in man- datis, utad providendum vobis paftorem idoneum per electionem canonicam vel poſtulationem concordem (requiſito Sufftaganeorum aſſenſu, ſi eſſet de antiqua 8 approbata conſuetudine requirendus) procedere curare- tis, alioquin nosipſi provideremus Eccleſiæ viduatæ. Ve- rũm antequam ad vos literæ noſtræ à perveniſſent, inni- tentes mandato priori, Suffraganeos, præter Quinqueec- clefien. ad concordiam revocâftis.[2& 7.] 4j Pot hæe (mandato b noftro recepto) hi, qui in Colocen. conve- nerant, ab ejus poftulatione recedere noluerunt, fed in- novaverunt eandem, reverſis ad eos quibusdam Canoni- cis e qui in partemalteram declinârant.{ 3& J. Cæ- [ 1 Cumg, partes pofulationes fuas per nuncios fuos nobis prafen- raſſent, proponebatur ab hu, qui Cardinalem poſtula verant memora- ta` i Pn& tum, guod piares quam aue partes veffrum convenerant in eun- dem. Verum pars alterá proponebat, quod digniores perfona po: fiulaverant Ehiſcopum Imolenſem,& qudd in poftulatione ipfius(r s promniftonis fuerat obfèrvatus: tanquam Suffraganens Raven. Eccle fa poflul: tus ipfius g extetilſet. Fuerat n. compromiſſum, ut de corpore Ra uematen. Ec- clefia perfonam eligerent sdonsam gr competentem: Guod pars 4 rafirvoium afferebat; cum licet talis condito fuerit adlject rat tamen de Rom. Ecclefia collegio propter ipf as Privilggiun p Sata pofiulari perfona; cam membra capitis á membris corporis cen- Jeri non debeant aliena.] forma canonica(7 tenor co CAPR- IV: G Archiepifiopusin Archiepiftopum pofulatur, Et ex quo po. fiulatia prafèntata es} Papa,? fed debet fuperioris judi Idem Pra n. b .R Ong c memorig Guil. Archiepifcopo veftro viam univerſæ carnis ingreſſo, cùm in Colocenſ. Archie- piſcopum poſtulandu nobis contuliſſetis unanimiter vota veftra, Suffraganei Strigonenſ. Eccleſiæ, Quinqueec- clefienfis Epifcopus d videlicet,& quidam alii poftula- tioni veſtræ verunt, aſſerentes, quòd eis contemptis, qui jus habebant eligendi vobiſcum, po- ſtulatio eadem fuerat at:entata: licèt veſtri nuncii pro- ponetent ex adverſo, quòd ſuper præficiendo vobis Pon- tifice e, de gratia multotiens Suffraganeorum fuerat te- quifitus affenfus, fed ipfi vobis confilium denegaverunt. Nunciis igitur in noſtra præſentia conſtitutis,& propo- nentibus adverſariis quædam alia contra poſtulationis veſtræ proceſſum, quia nobis de propoſitis non conſtabat, ita duximus providendum, ut fi Suffraganeis perfiftenti bus in contradictione ſua, vos f poſtulationi veſtræ vel- letis inſtare, per procuratores ĩdoneos ad fedem Apoſto- licam veniret Si autem illi a contradictione fua ceſſa- rent,& vos inſtaretis ſito veſtro, ad præſentiam no- ſtram mitteretis perionas idoneas, qui ſuper his, que opportuna foren redderent certiores. Quöd fi con- tradicentibus pis memoratis vos contingeret de jure veftro diffidere, aliam perfonam idoneam provide- tetis vobis canonicè in paſtorem. Cæterùm quidam veſtrüm, à poſtulatione veſtra, quam nobis præſentaveratis, communiter temerè rece- unt poſtulantes ab ea recedere, titulum. 18. d à al. Conſiderantes igitur, b Canonico. al. Can. Serigon c Cap.4. eod. tit.in3 compil. d Vox, Epifcopus, deest in multis antiqui,€ al. paflore, f al.& vos į teri verò, qui Quinqueeccleſien. Epifcopum poſtulàrant, convenientes in unum, cætexos Canonicos ad Capitulum convocàrunt, ad poſtulationem concordem; vel electio- nem canonicam, juxta mandatum Apoftolicum proce- dere cupientes: fed illis nolentibus convenire, intelli- gentes penes fe tantùm remanfiffe facultatem liberam eligendi, quia reliqui jus fuum profequi negligebant, prædictum Quinqueeccleſien, denuò poſtulärunt. 4 6J.] ¶ Nec obſtabat 4 eorum difcordia, qui alium po- ſtulàrunt, cùm priùs in poſtulatione Archiepiſcopi ſu- pradicti conveniſſetis pariter univerſi:& conſenſum ve- ſtrum annotatum literis,& ſubſcriptionibus propriis ro- boratum, petiiſſetis à nobis per communes nuncios con- firmari, nosq̃ue veſtram recepiſſemus poſtulationem di- judicandam, ſi Suffra ganei forſitan in contradictione- perſiſterent, vel(ſi conſentirent, aut etiam cederent) ap- probandam. Si enim poſtquam poſtulatio ſubſcriptio- ibus poftulantium roboratur ,& præfentatur Romano Pontifici approbanda, poſſent ab ea recedere poſtulan- tes, nobis frequenter illuderent,& judicium noſtrum ex eorum pendere arbitrio videretur:[ f&.]$ Intel- leximus itaque, quòd etfi effet neutra poftulatio ap- probanda, juxta tenorem tamen e pofterioris refcripti, ad nos de cætero Strigonenfis Eccleſiæ proviſio pertine- ret. Quia verò non plenam de perfonis illius regni no- titian habebamus, ideogue non poteramus falvå conſci- entiâ eidem Ecclefiæ inalia perfona f, quæ de regno Hungari originem duceret, congruè providere, nec vel- lemus ei præficere alienum, quàmvis honeſtiùs videre- tur, fi g Suffraganeus ad metropolim fuam accederet, quàm Archiepifcopusad metropolim transferretur, par- tem tamen eligimus potiorem. Et eundem Archiepiſes- pum, inquem omnes, quorum confenfusineletione yel poftulatione paftoris requiritur, licèt diverfis tempo- ribus convenerant, à vinculo, quo tenebatur Colocenf. Ecclefigabfolventes, ad metropolim Strigon. transferi- mus,& ei licentiam tribuimus tranfeundi: pallium% ei ad nomen& ufum ejusdem Eccleſiæ tranſmiſſuri. [ 1 Quorum votis aulin Sufraganeorum affenfitexcepto duna taxat Epiſcopo Vitrie Et licet charifimus in Chrifto filins nofter A, Hungarie Rex illufiris, tunc Dux e Rex regni Hunga- rici, L. napotis ſui Regis nomine, cujus tutelam& regni a al. Litera nofira fecunda perveniffent. b Alias, mandata ficundo noflro, c al. quibufäam Canonicorum ex his, ¹t, Nc. al. quibus Canonicorum, qui,&c. d nocebat, in manuſeript. e Deesß dictio, tamen, in antiquis. f Innonnullis exemplaribusinferitur hie diđlio, Nifi: qua nec in antiquis, nee in veteri compil. habetur, SERR R- De pallio vide in Synodo octava, canon. 27.& iva part..cap. 325. Bbb —

í Š $° 35 Decret. Greg. Lib. I. Tit. VI. 36; suram pi. Fater ejus commeſerat, gubernator precum J Tuarua: m pri- deriis concurrere, benzgno favore dil, fil. Subdiacono O Capellano Re{ mutis ad nospropradiéti Colocenfis$s pofiulati jone tranjmifèrat: pofi noftris Ap fed. legatis duximus injungendum, ut r vota vefra ì madum tamen pro Quingueecclefienf Epftopo ad Strigonenf: Me. circa ibſum exquirant,& perſona merita vice noſtrd cxaminent di. do,nobis per literas fuas humiliter fupplicavit.. j ligenter, eundem ad vos cum literis rei veritatem continentibus de» iando, ut fi idonens reper: tus fuerit, difponente Dominody i Ipfi in fira utiliter provideat eropolin. transferen E2 La quòd Vuarm. Vuefperin:€ Velan. Epiftopi pro tranf- fii ĝatione Colocenfts Arehiepiſcopi ſaluo j jure J fuo inpo fierum» cui hro- fd, D añ ipf Ecclefia ve gter afflictionem U necefitatem Strıgon. Ecel nt,| 8=— ad prafens ut humiliter rogaveruntypr adicto guod fi non placeret vobis elettionem faam deg PoS radmaira pofulationem alterins fine pr. Pliciter exorabant.| [3 Cum pradiéti Regis© Suffraganeorurs literis dil. Magiſtrum ſeholarum, M. Thi tarium„CA. A— chidi⸗ e.o N. Canonicos St Siper poftula Eq Cum ergo ſaut, art Hr. IONE, ET ELE POTESTATE. TLTULUS VÈ CAP. 1` latæ non aahtapeodaa de Pralato per collatit~ n 7 sf per electionem canonit am flendam per > Abbas. Lucir Papa, a zcclefia, ubi duo vel tres fatres fe- ione, nifi eorum eleĝione ca- ] p E réf] g Si verð erit, Co quod per cupidi-| que contra canonica regulg rint nonicaà, Pre in congre diſcordiam uel> noftri procedere conte Laam asgiu 7 t GANONICE, NEL CONCOTAH etiam Parochi 3 Atg IN UNUM CON CAP. IL tper fuperioremco «Ad hacautes pum poftul ardicenf. c E Rita Si g uis ita temerarius exti- rens; aleran qu$ ju. xta tenorem$' zorun ttentesprirori p: em f ecerant, quæ prins deſcor. tem con aganeos ad concor. rdiam revocari pars- mandatum Apoftolic 4m LT EE quog ad id, qu non ſerudrat, ulbor qua nec poſtu rą ondan non al yent:, pran lamarentin Ecclefia& ipfum pe- a a,& tonera conca nen canonicam celebra prensnon aduerfà parti j rant, cum in majori coi entur: omninò fraudes has damnand znonicorum, ſed& je ror, ita ut nec laicam in fine communionem( niid te, pra adi mnibus plac peſtulaſſet. Auditis igitur hñ nituerit) talis aapi habito fupsr his tum] q Eleétio canonica confirmanda est, debet tamen fuperior ante € AP.. V. nfirmationem inquirere. de con verfatione€r vita eletti, ubi fuit Gregorius tertius. e Oſtquam: Li mfià] Confirmationem f petenti- um deſideria, ſi nihil eſt, quod elec étum impediatim- pleantur. Cujus vita ve Lactus, oal meliùs poſſunt, ubi iran or ie judicio alicujus rejici:- potest tamen de fpeciali gratia admiiti. has dicit. Idem Capztulo Strigoner P Oſtulationem a, quam celebràſtis: ergo pe P panone em hi ijufn odi licui ac quiſitum lationem potuiſſemus repe vobĩs de ſpociali gratis conſulamus, ita.duximus pro | dendum,‘quòd per procuratores idoneos ad om ni ficienter inſtructos, noſtro vos conſpe Mni præfentetis, quatenus uttã que parte præſente, quod juſtum fuerit, de- serna mus, eſt converſatus, cogno ſiti | | Í Poffulatia, contra quam agitur de con tempt to, potest fine pra- j | I. P j enioratar o CAP; V; gT Ep lioeng d aliam èt ta sendus ad aliam dignitatem, ſe poſtu- dandus. i ; Honorius III. C4). Calaritanb. b anù m!|! (s Pt ç r: f~ à nos ſolici/ Tfi unanimiter vota veftra concurre l zlationem impone- æ præla idemus? Ajunt Rin Epiſcopum in Eecleſiæ veſtræ Archiepif copum el cientias non V dum, cùm fuz alligatus Ecclefia l iberum non hal ù Igi£ habes me mee i fine noftra permiſſione volatum, electionem de ipſo fa- xander. s F i 1 evan ctam, tanquam contra canones d minùs licitè attenta- a Codices hic variant: nam quidam Piws, ali“A Li— tam, de fratrum noſtrorum conſilio duximus irritandam, ap.. eod.tit-in 1 compil.© Cone. Sardıc, Can.2. Ber i a ea P 19, Ivo.sec. 73. d Cap. 2, eod.tit.an 1 compil. sùm eligi nullo jure potuerit fed potii | poftulari.| De | eli, f Cap. 11, [ Volentes tamen, quantum cum p plumus x veftris defi- Gregorins lib. 8. epf- n. Rg ifri$ A Je E a Ki„ina. compil. g Papa Toletano. al. Pal: march, d E : acth- a Cap. cod.tit. s3 compil. b al Caritanenfi. inalets, Innoc.| menfi Ar h Cap. 2r. eod, t. E an fa. ARA„ Jufliz HIL c Inantig, liberum non habeatad aliam| ſartus dicitur refponfsalis nab Dal pope J" ejin omne vravenire canoni el peccatum. in c. 2. C c, illud. Dæ majer.& Nν.. K Dangi abed, i l

atur P, t: Srqu De electione,& electi poteftate. omne jusjurandum à Domino efle prohibitum æ, nec ab Apofolis poft Dominum, nec in Conciliis inveniri poſſe ſtatutum. ergò» qudd Dominus fubfe- quenterait:. é[2u, Amalo e54?] hoc enim ampliùs ut exigamus, ma sillo permittente com- pellit. Nónnemalum e eſiæ unitate,& àſedis Apoholicg obedientia re& contra Canonum ſtatu- ta prorump ao qad am poſt ſacramentum pre ftitum pii j.] S Hoc nimirum ma- lo ac neceflitate aai ntum pro fide, c proobedientia, pro unitate requirere. ,Ajuntin Conci- liis ftatutum non inveniri, quafi Romang Ecclefiz Iè gem Concilia ulla præfixerint, cùm omi ia Concilia per Romanæ Sccleſiæ auctoritatem,& facta ſint,& robur ac- ceperint,& in eorum ſtatutis Romani d ite i pA tenter exc ur auctoritas:[;& inßd.] ſede Apoſtolica veſtræ inſignia digniratise exi beati Petri tantùm corpore aſſumuntur: juf vosguoque fedi Apoft, fubje&tionis debitæ tis, quæ voscem Beato Petro tanquam mem} bro habere,& catholici capitis unitatem ſ rent, [1i In pala o concedits ur plenitud. le ponty ificalis tuss prater Rom. Pont Canonibus, guibes hock n Dimmus juramentum oi dila abatur. fatate, caen videt pigros bo- le eSt credere juratione d offunt apud ere vel Deo privile Tus es Perrus,& faper tribi dabh claue j egium eve cabo Ecclefiam meam, h Cpncefor ag decretis dandi palli OT ia diligentia tu juiſivit, ane qui abjurato ſchiſmate f adunit sas confirmare: Duximus reſpor matico ny linor RA A U redi- ediant t) difenii ivè atir ius 1dan tes, ut eum facias à Catl ya dE i- enf. Ecclefix in F vifcopum S fcopis a Matth. s. rio, part, 2, e 1 Sef. Z son Eymericus in Diroſto- E na cor. tex in authen ut jud. fine quo l, illicito.£ tlb. 8, deju fil jar. 47. art tur, d antiqui, Bainan cel efia.€ In Conc Lat.tit.de le Schiſinaticum de jure ciuil. de- t. refponfè de pace jur fir.col.zo. elect.. EE, AE tex esT, kl rediens ad Ecclefiam abjuret,Turrscrem. de Escl, l«4 picap. ij, adjiciens, ut HEINS piar| | nalium, nulld emceplionè obſiante, eꝶt Papa. Electus autem à mino- > p j a ri numero gerens fèproPapa, incidit una cum fibi adherentibus in panmhiccontentas. Idem çx% Concilio Lateranenfi. Icèt æ de vitanda difcordia-in ele&tione Romani Pontificis, manifeſta ſatis à præd. noſt. conſtituta ma- naverint: quia tamen ſæpè poſt illa per improbæ ambi- tionis audaciam g gravem pafſſa eſt Eccleſia ſciſſutam, nos ctiamad malum hoc evitandum de confilio fratrum no- ſtrorum,& ſacri Apprabatidns e Concilii aliquid decxevi- mus adjungendum. statuimũs ergò, ut ſi fortè(inimi- co homine fuperfeminante zizaniam) inter Cardinales de ſubſtituendo ſummo Pontifice non poterit effe plena concordia,& duabus partibus concord jantibus, pars tex- tia concordare noluerit, aut fibi alium præfumpferit no- minare, ille abfque ulla exceptione ab univerfali Eccle- fia Romanus Pontifex habeatur, quià duabus partibus concordantibus eleđtusfuerit&receptus,S i quisautem de tertiæ partis nominatione confiſus(qui a dè ratione eſſe non poteft) Gibi nomen E ufùrpav erit; tam ipſe quam hi, qui eum receperi com̃unicationi ſubjace- ant,&totius ſacri ordinis privatione mulctentur, ita ut vi- atici etiã eis(niſi tantum in ultimis)com̃unio denegetur: & ſi non reſipuerint, cumDathan& Abiron(quo i vosabfor buit) accipiant portionem, fi à pan- cioribus quam ã duabus partibus, aliquis electus fuerit ad olatũs officium, niſi major concordia interceſſerit, matut,& prædictæ pœnæ ſubjaceat, ſi hu- tabftinere.Ex hoc tamen nullum Canoni- ibus& aliis Ecclefiis præjudicium gens- lebet majoris& fanioris partis fenten- quod in eis in dubium venerit G fu perioris poterit io definiri. Jn Romana yerò Eć- cleſia ſpeciale aliquid conſtituĩtur: quia non poterit ad ſuperiorem recurſus haberi. CAP. VII fèopatum fieri debet de digne fsestid,moribttio guad habeat triceſimum amium completum,&ſit de le- giutimo matrimonio natts...ufy ad$., Cum verò. Idem ex Co o Lateranenfi. Oen in e cunĝis facris ordinibus& Ecclefi miniſteriis ſint ætatis maturitas, gravitas morum literarum{fcientia in iquirenda; multò fortius in E po hæc oportet inquiri:; qui ad curamalioru ſeipſo debet oieudere qualiter ilio in porteat cony erſari. Ea propter, ne qu pro neceſſitate temporis Beum eſt, p in exemplum: præ ſenti decreto ſtatui mus, ut nullus in Epiſcopum eliga tatis exegerit£ S í í retur, in quib tia prævale n nis acceperit,& tionemh buert: fco niu, ipac gui ſpectant beneſi- cia, diſponendi liberam hab culta g In dignitatibus& ficiis citra Epifiopatum, a Quod celebratumest Roma, ann. Dom. 1178. fub Alex. Rp. III. T. afafeniibna a74. Epiſe. menſe Martio. Aliud pofl; bai esf Lateravenfè an. Dom.s215, fb Innoc. II. menfe Novema bri Pontificat, ejus an. 18. afıftentibus 412. E iftopis, primatibus Archrepifè. 72. reperitur tir, de elef. fummi Pont, c. 1. b Cap. 15e eod. tit, in 1. compil-© Imervenerit, À Cap. 3. Concil. Lae teranenſ.€ Cap. 15. eod. tit. in i. compil. f Domini. g A- lias egerit, yide Burch. l. 2, Decret. c. 9. Bbb 2

39 Decret. Greg. Lib. 1. Tit VI. 4⁰ neficiin debet affumendus vigefimum quintum annum attigiſſe,& aliàs efè sdonens fiienti& moribus:& finon est in ordine re- quifito, debet fè facere promoveri in proximis temporibus: alias monitus non parens privatur beneficio, non obſtante appellatione: nifiex canfa legitima excufetur. h. d. ufi ad$. Clerici. Abb. Si- culus. Inferiora etiam miniſteria, ut putà Decanatum, Archi- diaconatum,& alia, quæ curam̃ animarum habent an nexam, nullus omninò ſuſcipiat, ſed nec parœcialis Ec- cleſiæ regimen, niſi qui jam vigeſimum quintum à an- num ætatis attigerit,& ſcientià& moribus commendan- dus exiſtat. Cum autem aſſumptus fuerit, ſi Archidiaco- nus in Diaconum,& Decanus,& reliqui admoniti non fuerint, præfixo à Canonibus tempore in Presbyteros or- dinati,& ab iſto removeantur officio,& aliis conferatur, qui&velint& poflint illud convenienter implere. Nec profit eisappellationis refugium ġ; fi fortè in conftitu- ionis iftius tranfgrefionem per appellationem volue- rint fe tueri, c fanè non folùm de promovendis, fed etiam de his, quijam promoti funt, fi Canones non obfi- ftant e præcipimusobfervari. G Eligentes indignum contra formam hujus c prima vice poteftate eligendi:& idem in collatore:&€ pituli fupplet Ep o: Ofi Capitulum devolutio ad anum. hi. d. uſq; ad finem Clerici fanè, fi contra formam iftam quenquem ele- gerint,& eligendi tunc poteftate privatos,& ab Ecclefia- pus, C7 ečonvers 7 © {ticis beneficiis triennio noverint fe ſuſpenſos. Dignum eft enim, ut quos Dei timor à malo non revocat, Eccle- fiafticæ faltem coërceat feveritas difcipl autem fi contra hæc fecerit, aut conſenſerit fieri; in con- ferendis prædictis officiis& beneficiis poteſtatem amit- tat,& per Capitulum, aut per Metropolitanum(fi Ca- pitulum concordare nequiverit)ordinetur e. CAP avennati Archiepifè afa! æginter f moniales fan& Margaretæ,[1 ~ GT] q Si forores in Epiſcopum electionem contu- lerint, promittentes, quòd illam, quam ꝗ eis provideret, eciperent, ipfam quam providerit, facias ab eis(ſi tamen exiftat b idonea) in{fuam recipi Abbatiffarn. [1 Super diftordia& diſſenſimme electionis, quam fecerunt, di. noſcitur agitari, exbe jam pridem commifimus termi- 97 ipfa in tantum protrahitur, O fli, i periculoſum&- damnofum i ntum protrahitur,.t. p. aut plus fecundum teno- 1e 7 nandam., Unde q nondum, es} mone rocedas, ita Vi- CAP. IX. ius anteconfirmationem beneficiar onferre, vel aliter ad- trare non potest, n Idem Vigorenfi i Epifèopo. NOG k, quomodo Linconen. ele&us concedendi „honores, vel præbendas, aut aliàs diſponendi de- rebus Eccleſiæ(cùm ſua non ſit electio confirmata) non a Jide Cancil. Carth,.16. dr Burch. lib. 2. Dec. c. torr É r2 J; EG auair i š la f, z b Vui 1,$ quaftum. cum ibi not. ff- de appell.& gloff: in c. non Pinum, aeappel. lsb.6. c Concor. text. inl. privilegsa,.de facro- oaf l de e, r ſanct. Fecl.& cap. t. deconſtitut, d Concor. text, inl. capitalium. mofi 4 F F de 1 7 $ p fòs d 7 fides. f. de pæn. e Ordinentur. sn Conctlio, unde ſummitur. f̃ Post Concil Lateran. jub Alexand. -par. 40. C. 1. Qc. 17. eod. iit.in t. compil. g al. ita, quamE- Tobus ei 3 Piſcopus eis. h Nar dantes alicui Poteſtatem videntur intelle- í deide te G bre f i i i Facit L fi procu ator, ff. de cond.snd. i al. Exa- bien. Post Concil Lateran. fub Alex.3. par- 4o. can.2 G 6,18. God. tit, iN 1, sorap, pæn. l. o d. Epiſcopus| habeat facultatem:[ 167.] Mandamus igitur guate- nus ci auctoritate noſtrà præcipias, ut conceſſionem, ſi quam fecit de prædictis, ſtudeat revocare. f 1 Inde est quòd E t. per a. f: prad. ut pradicto electo ex parte nofira non diferas arêtiss inhibere, ne Archidiaconatum de Nora henter, vel prebendam, quam VV. ejuflem loci Archidiaconus te- nuit, alicui conferre prafumat,& fi eundem Archidiaconatum vel prebendam cuiquam,guod noù arbitramur, conceſſet t) CAP: X ¶FElectio facta pot appellationem, dr prima non caffata, 6 contra privilegia Ecclefia;caffanda est. Idem. Onſideravimus æ, quòdele&tio Joannis Frontini poft appellationem ad nos& interpofitam,& con- tra tenorem privilegiorum Ecclefię veftræ fuerit cele ta. Perpendimus ctiam quòd electio B. poſt illam qua. lemcunque electionem non c caffatam,nec non& poſt appell,(per quam ad fuum ftatum omnia debent reduci) facta fuit:[167.] q Quapropter utriufque electionem omninò caflamus,& vobis in aliam perſonam ĩdoneam & honeſtam conveniendi liberam tribuimus facultatem: ita quòd utrique prædictorum fama ſua non minds inte- grè conſervetur,& quõd in aliis Eccleſiis poflit(fi Deus ratiam dederit) promoveri. Vobis autem liceat preter leſiæ veſtræ ordinationem, in eorum altetum- Då- XI. „licèt nondum řeceperit pallium, crari facere. Idem. aneis alicuſus 4 Metropolitani, ad mandatum poſt confirmationem electionis ſuæ, etiamfi llium non receperit, licitum eſt electum, qui ad eſus i sdictionem pertinet, conſectare. CEP XIL @ Is, cujus elettro furt caffata, non vitio perfine, fed eleßtimi modo, iterum eligi potest ſecus ſi uitio perſona. Clemens III. e S Uper eo verò f, quod quærere voluiſti, ſi alicujuse- lectione caſſatà, idem ad alterius Eccleſiæ regimen e- lectus fuerit, an ejus electio debeat confirmari? hoc tu- ſcretionem tenere, quòd ſi prior electio næ, fed modo elećtionis caffatur, promo- a,(nifi fortë fi- 8 am volumus non vitio perſo tionem ejus fieri in cadem etiam Ecc i noniacæ pravitatis g aliquid interceſſiſſe conſtiterit) non debeat impedire. G- Non profffus, potest poftulari in Abbatem, fiex aliqua bo- na caufa fiat talis pofiulatso. h, d. fecundam lelluram, qua ehh magi fingulari, Coœleſtinus III. Um monaſterium„ de Pellic nE ſcopatu, ad eam diſſolutionem devenerit( licut tuarum literarum infinuatio patefecit} quòd fratres ejufdem domůûs obfervantiam religionis& ordinem abjecerunt:[16.] J In quendam, gui cum trattibus ſuis in exemo eſt laudabiliter convertatus, boni teitt- monii virum unanimiter confenferunt, eum in Ab9a tem totis defideriis poſtulantes. Tu verð poſtulation . 5 ani— eorum præbuiſti aſſenſum,& poſtuläſti eandem ordi ne ea in tuo fitum Epi- a Cap.22 eod. titin 1. compil. b Hac duo verba, ad nos, ë- fùnt in antiguia c al. nondum. d Capt eod. tit. 504. Atit- pu, e Aliàs, Alexand. IIL F Tap.3. eod. 4st. 1 2. sompil g Gioffa in l un. dñ verbo, contra hans. ff. ad leg. Iul. de amb, Llf C. Bart dnd, Barbarius: de gf- pr. h Laps- cod, tit-s0 2. compil. gationem

E iia— De dleckione& degi poteftate; ais T nationem à fede Apoftolica confirmari, Nosautem a| ipſam, ſicut facta eſt, canonicè confirmamus. ¶A Eꝛt lanis eſus dilapidatis atq conſiumptis, ad eligendum fibi Allatem de ipſtus Ecclęſia gremio non potuerunt hactenus conve- nire, gd tua tamen admonitions C enhortatienis inſtantiam in unn mn conuenientes,] CAP. XIV. ¶ Electio debet eſſe in libertate eligentium, auec valet cautraria enſuetudo. (e terra b, quæ funiculus hæreditatiDomini cen- febatur:[& infia.} ¶ Sicut ex quarundam literarum tenore accepimus, quidam in elestionibus pravæ con- ſuetudinis morbus irrepſit: ut cùm alicujus Prælati ele- ctio debet celebrari, conventus, ad quem pettinerę dino- ſcitur, duas perſonas nomine latenter auribus Patriar- Idem. erſo chæ vel Principis exprimendas, ut ſic alterius cligendz, vel totius electionis ꝓenitus irritandæ, idem Patriarcha vel Princeps plenariam habeat facultatem. Quia igitur hoc redundat in gravamen 4& perniciem Eccleſiaſticæ libertatis, præſcriptam conſuetudinis pravitatem ſanci- mus penitũs abolendam d, Statuentes, ut forma electio- nis canonicæ in omnibus conventualibus Eccleſiis obſer- vetur, videlicet ut cùm debet Eccleſiæ ſuli, paſtoris regimine deſtituta, electores in unum locum Lin quo fne- rit electio celebranda) co nvocatà Spiritũs Sa ncti gratis perfonam nominent.“Quòd fi in perfona fuerit vel in electionis modo peccatum, tamdiu in ele- ctione diligentiam inquiſitionis apponant, donec vacan- ti Eccleſiæ de perſona idonea e valeant providere. Quo facto, non prohibemus, quin Regis, feu Patriarchæ,„qui pro tempore fuerit, requiratur affenfus;. fed propter hoc ipſam electionem nolumus impediri. CAP..- XV. Q Per confirmationem elein eendi ea, qu funt ordinis, tionem, Abbas. cor on transfertur potefi Hla enim transferuntur per con Idem f Ransmiſſam g: CLI&inſ ciendum fit tibi{uper co, quòd Clerici rug dicc cùm pro ſuis exceſſibus ſuſpenſionis, vel interdicti, vel exeommunicationis ſententià perce! Uluntur, patvipen- dentes eam; dimittunt Eccleſias,& transferunt-fe ad mercimonia Laicorum: nonnulli quoque ipſorum Ga. bitu clericali poſtpoſito) veftesi induunt laicales,& ficut Laici mercatores{e f conſimilium fibi Laicorun rectionem Eccleſiaſticam per contempt centes, quòd poteftatem non habeaseo liter Apoſtol. ſedes indulſerit) corrigend Reſp ondemus igitur, qudd ex quo election firmationem accegiſti, de talibus& conſimilib ter ca, quæ majoris inquiĩſitionis diſcuſſionem e & miniſterium conſecrationis deſic lerant) quod juſtum eſt.& Ec cleiaſtücr conzpenii ati, ſtatuendi habeas li- beram facultatem. L1 Dudum FA u infinuare curafli, ad noſiram þervenifeau- tu implicantes, s ai æſtibus “Nos autem volentes in hoc tibi certum dare refponfù tue. devotion: reſpon⸗ dei MUS y quod f quando tales r commaniji noluerint. à tam turpibus aa contemptu Jatisfaczentes plenarie ad clericale ſchen Uy a In multis antiquis ita? mus. er Si nos antem ipfam canonicë confirma- b Cap.ó cod tit. in.compil. niciem. c In antiquis, in gravem 2 d Concord. auiſ. caſſa& itrrita. facr: Ecclef: tu eos aultorit, nofira fufu iins excommunices,app Jùb. faciasg, eos artius ab ommbus cvitari, donec etiam reatum fuum COongruA faa tifaikione emendent, praefertim fi qui eorum in facris ordinibus Ki J3 Junt confitutis hoc etsam fine fpeciali mandata exequi poffès sum.) CAPR IVI T Qui eni de fe fata"ennei appellare negu stad ipe- ——.— electionem alterius. Et electio, qua eis à. lebrata, non tenet. Oyi 7, fs Gea Innocentius JII. de Cella ſancti Petri,& Mulinenſe Abbatibus $ b inter.R. feniorem;&.juniorem fuper Ab- raS Scaphuſen. quaſtio verter tur:LI&infd.] ¶ Bon. mem. Celeſt. præd. noſter prædictum. Ey fententiam cum inftantia poftulantem, ad componen- dum coẽgit inyitum:& ſic Abbati e renuncians, der ejus Cuftodiam„& Prioratum recer ret poſſidendos. Cui ordinatis; vitus, domum tamen reverfus(adverſarii apofitio- nem ipfam nolentibus obſervare) non potuit, quæ con- ceffa funt obtinere:[.¢ infia.]+49 Nos attendentes, qudd ex conſenſu compoſitionis receptæ jus(ſi? uod OE a R. fenior amififfet, ac per hoqane Mo- nachi ad electionem p procederent, de jur e minimè appel- lare potuiffet, ùm Ri quorum intereſt, audiri non ſo- leant appellantes, appellat. iilam dicimuslegitimam non fuiſſe: unde pex cam electio non potuit impediri. Sanè quamvis Præpoſituse Capitulum Conſtantien. de dicto, guòd Cardinalis poſuerat, in fuis literis inf rint: quia tamen per ĩd, quod.juniori dicæceſanus Epi- ſeopus munus benedictionis impendit, ei videtur, quod præmiſimus obviare: unde vel ſcriptura facto, vel factum ſcripturæ præjudicat, nec probatum fuit(licẽt objectum) quòd ab interdictis electio fuerit celebrata: ipfam non potuimus irritare.[ 3&infid.]€ Ideo que cauſam am vobis duximus committendam, ut ſi conſtiterit, electio fuerit facta à ſuſpenſis, eà omnindò caſſatã ſlerio(poſt ſatisfactionem condi gnam, ſuſpen- ſionis& int terdicti ſententid relaxata) de perſona ido- nea conſulatur. [ 1 Eiin prafèntia nofira conftitutis dil. fil..G. tt SS, Cofine & Damiani, ir.S, Marie in Acguiro Diaconos Cardinales cos» cepimus auditores: in quorum Hræſentia fuit propoſttum, quod GUI cor rawa 2 fu verfis commaifja jus A bong memorig 0 10 conſtituti,&- Presbyter Gardlo dati fuimus igue coram nobis effèt diutids all. Latum, ro per nos effet proçeffies negotii declaras a. ip ż auditoribus holicar leinde amba qfter baa tt, S. iS phani ores ai cum utrin Card. Apefiol. Mis Amaha aliis terim vero dil fil-n. p. S. Mari fèd. legatus, ad partes zila ex cefibus, E ſalben nonafierium interd dixit. HR vero caua emptá ſonte, tza Cara celebrārunt,& in hac fù; dinest fùblatus. Q 2 a parte alterâ hoc nolente, ne ad elga tionem procederent Abbz[Que inter eos quaflto finiretur, Ek n objecit appellationis 1 M onachi per omnia umas ces Ó Toes ab codem R. fèniore ad nos interpofitam.j juniorem pariter el es ipfum. benedicendum Disc Epiſcopo praſentdrunt: qui post aj app interpofitam benedixit eum, Q in. Ecclefia introduxit, & T. Cùm autera qua pradiffa funt d alia quadam prædictus let prædictæ comp € al congrua, f In coll.2. Clemens IIL. Hel in ora. lib. annotatur variæ leſtia, Cxleſtin-III. inz, compil. £ h Simal. est tent Sde orig jur, L2. in prin. é f. deco per quem fac. erit Epiſcepo, ſad Cap. 7: eod. a Card. nobis& Fatribus noſtris prudenter E ſideliter retuliſſt.] a Additur i Prepofito Verden: al. Verdinen,- ba Capi, ead, titul, m 3. compil, Bbb 3

43 Decret. Greg. Lib. I. Tit. VI. [ 3 Prafèrtin cam contra perfonam electi nihil fuerit inten. tatum.] CAP.-XVII g Si cleRus non habet fufficientem feientiam, vel ante confir- mationem adminiſtrat, ejus electio caffari debet. Idem Capitülo Pennenf. a i Ualiter poft 4 obitum:[ 1&infia.] Q Verùm quo- Qu electus à vobis ante confirmationem admini- ftrationi Epifcopatùs fe irreyerenter immifcuit,recipien do tam ìà Clericis, quàm à Laicis juramenta, non atten- dens, quòd fecundùm A poftolum,nemo debet fibi hono- zem c aflumere: fedqui vocatur à Deo,tanquam Aaron: præcipuè quia nec donum ſcientiæ Pontifici conveniens fuerat affecutus. Poftquam nobis præfentâftis eundem, ſufficienti examinatione præmiſsà, electionem de ipſo fa- &am duximus irritandam, quicquid ex€a,& ob eam fa &um eft, denunciantes penitùsnon tenere.; [ 1 Ben mem. Pennenſis Et ifiopi Ecclefiä vacante, receptis prins faber electione facienda literit noſtris, Primicerium veſtrum vobis elgiftis in paflorem, vos tanquam auctores electionis iſſius cogno- vViflis.] CAP: XYIII S. vocantur ad electionem non vocandi, valet electio faita eis non enpectatis. hj. d. ſecundum lecturam communem. Idem Capitulo d Capuano. II. Um inter e univerfas[ 1 metropol.& infia. 49 In- telleximus autem per Jo.&.Canonicos veſtros,& per literas, quas ad ſedem Apoſtolicam detulerunt, quòd ad Decanum& alios Canonicos veftros Panormi manen- tes(cùm ex eorum parte fuiffet vobis per literas inti- matum, ut ſic tractaretis ſuper electione ſubſtituendi pa- ſtorem, quòd nullum deberetis in eorum abſentia no- minare) quendam focium vetrum cum literis deftinâ- ftis, duodecim dierum terminum affignantes, intra quem poft receptionem literarum veftrarum iter arri. perent redeundi. Quamvis Eccleſiaſtica conſuetudo non exigat, ut ad electionem paſtoris Canonici tam re- moti vocentur,& illi præcipuè, qui longè antequam vos, Metropolitani veſtri obitum præſentialiter cogno- verunt, quorum aliqui poft ejus deceflum ad Capua- nam Ecclefiam funt reverti. Quiatamen mora longior eft in electionibus valdè ſuſpecta, imò ſæpè damno- fa f: mandamus, quatenus invocatå Spiritüs Sancti gratiâ, perfonam idoneam per electionem canonicam concorditer aſſumatis ad regimen Capuanæ Eccleſiæ, conſequenter ad audientiam noſtram nuncios idoneos transmiſſuri, per quos à nobis vice Regis poſtuletis aſſenſum,& Apoſtolicæ conſirmationis gratiam requi ratis. E I Metropoles Capuanenfis fit Apoſtolicæ fèdi v Provyfionem ipfius ſpecialiu aſbiramus, talem: ficere cupientes, qua ficut alios Metropolit devotionis affectu pracellat> per guam ér icinior ad perfonam pra- vrici ritate fic É. opolis tam in temp oralibus, quam in Hbiritualibus optatum fafi mentum.| iprat incre- CAP AIX. Neon debet inſpici, an post appellationem, fèd an contrà fuerit celebrata. Et penes vocantes, quabus ce flas remanet jus eligendiiſi vocati venire contemnu cium confir matoris ſbectat examinars electum, et. m nemin nente. Et niſi electus doceatur, legitima statis& literature, habe- tur pra non legitimò electo. a Pentien. b Cap. 2. eod. tit in:compil. c Adde, qubd ambitiose petent dignitatem ſecu zrem vel Eecleſiaſticam, punitur an 100, aureis, O est infamis. lib 1, fad leg. Iul. de ambit.& in.a. O bi Bart, de inter. a. d al Capuanen,€ Cap. 3, eod. 5 na. compil, f Vide l fin,$ din. d leg.Rhod, de jac. ¢r in.quod te F. Sa cert- pet; Idem Archiepifèopo a é Capitulo Capuano, Um nobis b olim de obitu:(4.]-Cùm autem ex utriufque partis aſſentmne conſtaret, interpoſitam fuiffe appell. ne fieret electio,nifi canonica, videri ¢ po- terat, quod poft eam medio tempore nihil debuit innos vari: unde talis ele&tio judicanda erat irrita& inanis, utpote poſt appellationem canonicè interpoſitam at- tentata. Sed contrà, cùm appellatum fuiflet, non ut nulla ele&tio fieret, fed ut fieret canonica: Ñ faum ele- &ionis canonicè fuerit fubfecutum, non utique contra formam appellationis hujufmodi, fed magis fecundùm cam videbatur effe proceffum:& ideo licèt poft appella- tionem, non tamen d contra eandem fuit electio ce- lebrata, propter quod non erat aliguatenus irritanda: [1 é infià.] ꝗᷓ Item cùm poſt appellationem emiſſam Archidiaconus cum fuis fautoribus chorum exiiffet,& vos illos, ut intereſſent electioni faciendæ vobiſcum cu- raſſetis ſolicitè revocate(quoniam ad electionem faci- endam accedere noluerunt) alienos fe fecifle videntur: propter guod elećtioni à vobis juxta formam mandati Apoſtol. concorditer celebratæ, de jure non poſſe con. tradicere videbantur:[ 2 4] NHis igitur& aliis allegatis, quanquam contra perſonam illius, quem elegi- ftis, nihil di&um fuerit vel objetum, quia tamen juxta verbum Apoftoli dicentis e:[ Nemini citò manum ime ponas: j debemus attendere diligenter ad ea, qua citea P nam inquirenda fuerant: duximus ex officio no- ſtro, ſicut decuit, prtocedendum: Là&inffa.] J Ulius quoque literaturæ lict non eminentis, tamen convenien- tis electus exiſtit: ut pro defectu ſcientiæ(ſicut plenids in. telleximus ab his, qui eum melius cognoverunt) ab ele- ctione non deberet excludi. De legitima tamen atate fcire plenè non potuimus veritatem: quia cùm à mul- tis, cujus ætatis exiſteret, curaverimus indagare, nemi- ne unguam audivimus, quòd annum ætatis triceſimu attigiflet:[ 4 infia} Nos Eccleſiæ pariter& pel. ſonæ providere volentes,& tam rationes, quàm cange nes obſetvare: quia propoſitum veſtrum providum- intelleximus,& ideò propter urgentem neceſſitatem fa & evidentem utilitatem Eccleſiæ Capuanæ(quam in hac parte potiùsapprobamus) volumus ipfum firmiter perdurare: prefatum Subdiaconum noftrum vobis in procuratorem concedimus, liberam adminiftrationem ei tam in temporalibus, quàm in fpiritualibuscommit- tentes. [ 1 Namceùm due parte ,: d E& amplius electioni conſenſerumt& conſentiant, licet tamen cautum neus: quia tamen hoc in favorem introd cuth licet renunciare juri, quod pro ſe noſcitur intradultum, vos quë z hos quod dua partes Capituli jie varte juri, guod pro vobis fae ciunt, totum facere videa cere videbatur, renun e i reprafertım cam illud decretum Lle alicujus yiga rins Ecclefie celebr. videatur, quande Clerzcts renitentibus 7 invitis per lentiam Poteſtalis ECXITANCHS inge stur exa ltas(lericis renitendi, quitur in decreto, ut ſit gravari,€ quos ingeri fibi Viderint eæ ad verſo, pro timeantrefutare. Praterea cum fedes Apoftolica omnium È fiaruma caput exifat,€& Rom Pontifeæ judex fit ordinarins fngw lorum, quando de ipfa guis affumitur in Prælatum alterius Eecle ei poff objici non videtur, propter capitis privilegium quod o plenitudinem poteflatis, quod de alia Ecclefia eligatur, cum A chf$. tenon debeant membra reputari aliena.] anan G a Archidiacono. b Cap-4. eod.tit.inz compil€ 4 pm leio celebrats tiders d alnon tamen contra fut eadem elero celebr 4 e 1. Timoth.o. f. f Vide lt. D. de novi qg. nunt. É inl jubenn nuilara cum leg: fiq C de Jasr, Esh[2 Pat

45 [ 2 Prafiriim ihm idem Archidiaconus poflea requifitusre- fondit, quod ın prefentia nofira vellet ei fuum prabere aſſenſum, é ides com Jecundum ſtatuta Concilii Lateranenſcapp. rej. ſemper id debeat prevalere, guod à pluribus d ſanioribus fuerit ordina- tum, nifi fortèa paucioribus& inferioribus aliquid rationabile ob- jeum fuerit é oftenfum, à vobis celebrata electio, tangam ma- jort G faniori partenon obftante contraditfione vel appellatione paun- corum, debebat& poterat rationabiliter confirmari:cum id qued objeltum extitit& oſtenſiu, rationibuus Præmiſſis apparebat ratis- nabile non fuiffe.) [ 3 Erquia cum tria fint in perfina eleli precipue inquiren- da, videlicet atas legitima, morum honeflas, C literatura fuffici- ens, licèt de honeftate morum,tanquam ei qui nobifium estaliquan- diu laudabiliter converfatus, pofimus ipfi laudabile teftimonium perhibere.]` (4 Cum autem fecundum predifihatuta Concilii nullus de- leat in Ehiſcopum eligi, qui migeſimum atatis non attigerit an- uum, licet ſonectus venerabilis fit non diuturna, nec annorum nu- mero computata, fed cani hominis fant fenfis ejus,€ ætaò ſenectu- tis vita immaculata, quiatamen post sla tria, que Salomon affè- rit difficilma, quartum tamenguafi reputat impofäbile; Viam Y sdelicet viri in adolefèentia fina cognaſci, tanquam inveſftigari non pofit.] CARP XX. Iegitimus pote poflulars, non autem cligi:& electores niſi f 7 58 s J probaverint ilum ignoranter elegiffe: incidunt in pænas Lateranen- d g SY lá oncilii. Idem Cantuarienſi Arehicpi Nnotuit à nobis, quòd Vigorienſi Eccleſià deſtitu- tå paftore, Prior& Conventus ejufdem loci, magi- ftrum.M. Archidiaconum Eboracen. in Epifcopum ele- gerunt, cujus confirmationem ufque in adventum ipfius (qui abſens eligebatur& inſcius) diſtuliſti: qui tan- dem ſpontanea tibi& ſecretà confeſſione monſtravit, quòd conſcientia ejus aliquantifper ex natalibus effet læfa:[ 1& infia.)$ Cujus electionem CapitulumJpetiit per ſedem Apoſſolicam contirmari præſematonobis ele- ctionis decreto, ſubſcriptionibus eligentium roborato. Quidam autem Suffraganeorum tuorum aſſeruerunt, eum fuiffe filium cujuſdam militis,& ab eo ex quadam ingenua& non conjugata ſuſceptum. Idem quoque ma- gifter adjecit, quòd nunquam pater ejus habuerat uxo- rem, ſed matris é ejus virginitatis forem præripuit qua- fi c furtim:[267].] Quamvis autem canon d La- teranenf. Concilii ab Alexandro prædec. noit, editus, non legitimègenito rſequatur, quòd electionem talium innuit nullam eſſe: nobistamen per eum adem- ꝑta non fuit diſpenſandi facultas, cùm ea non fuerit pro- hibentis intentio, qui ſucceſſoribus ſuis nullum potuit in hac parte præjudicium generare, pari poſt eum(ĩmò eàdem) poteſtate functuris, cùm non habeat e impe- rium par in parem:[3&'infià.] ¶ Multa enim in hoc cafu difpenfationem inducere videbantur+ rum fcientia, morum honeſtas, vitæ wirtus,& fama perſo- ng, multipliciter à quibufdam etiam ex fratribus no- ftris( qui eum in{fcholis cognoverant) approbatæ f: faciebant etiam hæc ađ id non modicum, concors Ca. pituli Vigorienſis electio, petitio populi, aſſenſus Principis, votum tuum, Suffraganeorum ſuffragia, & humilis devotio confitentis, qui ſpontè ac humiliter fuum maluit confiteri reatum, quàm læså confcientià thronum conſcendere paſtoralem. Habito ergò fi hoc diligenti tractatu, intelligentes Vigorienfe Ca- pitulum eundem magiſtrum non humiliter poſtulaf ſe, ſed improvidè potius elegiſſe(cùm ad obtinen- a Caps. eod. tit. ing. compil. cil. Lateran. can. 3. tum. al, approbata, b matri. c furtum. d Con- E l3 O g f. de arbitri.£ al, approba- De aletione& electi poteſtate. 46 dum difpenfationis beneficium procedendum fuiſſet. non per electionem inhibitam, ſed per poſtulationem permiſſam) electionem ipſam prædicti canonis autho- ritate caſſatam, denunciamus itritam& inanem: par- centes non modicum Vigorien. Capitulo, quòd cis nec pœnam infligimus expreſſam in canone ſupradicto, nec probare cogimus ignorantiam, quam allegant. Et quam- vis poſt caſſationem hujuſmodi nobis fuerit ſupplica- tum, ut dignaremur cumeo mifericorditer difpenfare: ſupplicationem hujuſmodi, quæ nomine Capituli non fiebat(cùm non ad poſtulandam diſpenſationem, ſed ad petendam confirmationem ipſius fuerint nuncii deſtina- ti) ad præſens non duximus admittendam: decernentes irritum& inane, quicquid ſuper ordinatione ipſius Epi- ſcopatũs ante ſuſceptionem literarum noſtrarum fuerit attentatum. Quòd ſi Vigorien. Capitulum eundem ma- gitrum propter prærogativam meritorum ipfius duxe- rit poſtulandum, poſtulationem apud ſedem Apoftoli- cam præſentare procuret. Sa; [1 Er quəd ad tanté dignitatis apicem preter indulgontiam Jed. Apoftol. nollet aliquatenus promoveri, quamvis promoventem benignum dr facilem inveniret. Tu autem ficut vir providus& diſcretus, intellectd conſcientiâ ejus noluiſti protinds ad confirma- zionem procedere, Ied nobis rei ſeriem intimͤſii per litera, tuas, pen eas ipfiusmerita dr fiientiam commendafi: Capitulum autem ejuſdem Eccleſis, quare per te flulſſet electuonis conſirma. tio protelata, fè ignorare per literas fuas nobis tranfiniffas expofùsts Gam| [z Quo fallo cum ipfa infia quadriennium à nativitate tpfi us matrimonium contraxit. Nos ergõ Süper hoc cum fratribus noftris habito diligenti tractatul, inſpectis canonibus quoſclam inve- nimus qui non legitime genitos promoveri vetant ad officium paftoa rale, caufam fortè trahentes ex Lge divina, per quam ſpurii& man- Vres uſſque ad decimam generationem in Eccleſiam Dei prohiben- tur intrare. Invenimus autem alios, qui undecunque genitos non prohibent ad facros ordines promoveri, dummodo fibi vita merita Hüſfragentur, alſerentes, guod: culpa parentumnon esf filiis imputan- dair ad hoe probandum inducunt, qu od Dominus nofter Iefùs Chri- ſtus non tantum ex aliemgenis, fèd etiam-ex adulterinis voluit coma miætionibus naſci, gui est Sacerdos in aternum ſecundùm ordinem Melcheſedech. Ha etiam Scripture divina videntur inniti, quå dieitur, filinsnonportabit iniquitatem patris, pater non portabit iniquitatem filii, é per quoddam videtur antiquum prouerbium removeri, quod inter. fllios iael dici ſolebat: Patres comederunt uvam acerbam,€ dentes filiorum obfiupefiunt, Quidam verè ad concordiam difèordantiam revocantes, repugnantiam Canonum pradiétorum ſobire quodammodo wrdebantur, conj terites quod ille- gitimè geniti fi religiose fuerint in cænobiis aut in canonicis conver- Jati, à facris myfleriis mimimè reuocemtur:& inter illggitimò ge- nitos quidam afferunt eos folos à ſacres offictis: probabqidos: qui pater- nam incontinentram imitantur:@ hi quoque videntur auctori- tate divina legis inniti, quá dicitur: Ego fum Dens Zelotes vindia cans peccata patrum in filios ufàue in tertiam r quartam progea nem in his, quioderunt me, quafi dicat, in his, qui circa me patera mem odtum imitantur., Verum canon Concilis Lateranenſis a bong mem APp.p. noft: editus in Synodo generals penitus vel primis cona cordans canonibuus, non ſolum vetat tales in Epifèopos pri verým etiarn eligentibus certam pænam infiigit. Dno ipfo facto cana dem pænam eos afferit incurrifeut lum hoc canon late feinten tie videatur, cujustenor est, ne videlicet, quod de quibuflam pro necofitate temporis factum$, trahatur a pofleris in exemplum. Nullus in Epifiopum eligatur nifi qui de legitimo matrimonio fit natus, circa finem adjungens, Clerici fane fi contra formam iflam quemquam elegerint, eligendi poteftate tunc privatos,{r ab Ecs clefiafircis beneficiis triennio noverint fè ſulßenſos. Sane pradittus canon, quz non per eum, qui cánones non noffet antiguos, fèd illum, qui plene noverat canonicas ſanctiones, in Concilio multorum juris- peritorum est editus,© in ipfius approbatione Concilii roboratas Bbo 4

47 watis de non Legitimo ma Ediſẽ opes proma Oe aditum A> mu Juentiam rahi prohibeat, quod per— innuit prioribus| I | teraporikus ef fe fatum, licet piba o g iS quam necefita fantem a d difpenfationerm ir annust nullam efje, dum zn era NAM p fiatuise el; zge werint eligendi fè pote j a fi currer. E dio ada na 2¹ canonem irritatam Ẹ 3 Sed ca ta guando ex difpenj fat t107 rat, quidam gratia exemplum, Jè. licite credebant modi elgebant,talia fieri prohibe nam inflixit. Deliberav vbfiflat; licetnon fit de gremio iN gentas ta Idem Í III. O Fontificis qu allio verteretur, adia cam S. Subdiac Saonen.& I. procurator a pituli s Propoſuit autem p uli requiſiti commu; n(e XCE po prad ito S runt:[1& infre d. dictus, quod ſinę poſitur ſtenſ. Cæterum pro p⸗ n feptem Jum fe receperunt, ' quòd cù | ctum S. obviatu proq ım, tur idoneus hæc Archipresbyter eebat) Mediolanenf. mandan pofito memorato à majori gf faniori pane: apituli ce- lebratam fuiffe, Pnoc, hoc tit, oͤpecul.an tat.. ver, ſed nunquid(lericus. Greg. hedlientiam| dié tus um id etiam ad cenſe- ę as difþen-| tel onem talum|(í atione durante: ex qua p tum j uit mens ipfius, u tgusa ex eo guod a m fu pro nec efitate H fis teraporis fai antali cafù GQ cum ta aaa NHS PAPC- Nan poffunt ERGE in ra idic drin contrarium a n Rm du, harte frr mm notabilis. iteris præmuniti s Archiepiſcc pN compromi 1i Magiftrum G. public atam. etian AASA E La 7 s effent Can pter Saonen. quu ſe in tura, Ee Lb i me yE E vi RNE ſit oſtenſum, eundem morbo epileptico laborare s uper guo contra ipfum dicitur appellatum) memoratis proponitur interpofita(cùm e o as reputemus) e electionem confirmetis ipſil anpe, quad E electionem à prafato } o proponitur efle faum, etiamfi à partibi eum fuerit compromiſſu ne ſic reſilire nequiverint miſerint in Archi us Præpofitus nondi erit en tamen confentire v electionemm i oni Di 1 te, quot- nujuj 1 producerentur, riter prosurarent: pars dan jam dictum enai avocauit: fèd cam ad mand ent a fuerunt monita lanum pofiolos peti ura, audio m Toia, enterscuſt fè vella , fè velke rfa, quod deliber A Ee j AR nzo prepofitns uſtanter à Pars Jea Ni promifit. SF hoc reo f ad propria, œ demde ab A confilio praefatis: revocati Prapoffius.| fe- CAP XXIIL. o g Electus à n é nens tempore elet dimibus, fii nari parte, j Idem Praneftino ſentiam naverunt elig tiones utrinque orgii eorum um ad fedem Cumque n ſtatuto t fané eum dieng liligemter inpet quòd} pI ro E fanétosum F ma verba defuntin 7. en onienfis, in omnibus#3 am ita mandavit P ia a, guod fia ufam i 7 m 4 Hfi judices caufam termauarent, i | | |: di 12 amitterent ad pfi um: alid onon pifei ck(estua recuja À verta, pro fe defunt jaantiguit Are. ræpoſitus eidem electioni conſenſerit, ut per n conſenſum eligentium& electi quaſi conjuga- nculum ſpiritualiter ſit contractum: niſi ſuffieien- vos non antè appellationis objectu, ſi qua ex aliis cauſis ſu- 1 cum elector na nierpojatu m obſtacula non conſcientias gum ake

srani Ain -ð 49 De electione& ium auctoritas, pro Præpofito verò fancti Georgii nu- merus eligentium faciebat, cùm primus à quatuorde- cim, tum perfonis, tum Canonicis, qui alios dignitate, ætate,& tempore 4 præcedebant: fecundus verò à vi- ginti quatuorfuiffet ele&us:[2 é infià.). Q Cùmau- tem allegationes pro eodem Præpoſito ſancti Georgii co- zam judicibus ipſis propofitæ, nobis non fuerint præſen- tatz, propter quod non potuimus fcire per nos, quid ob- jecerit, vel quid reſponderit ad objecta, ſicque caufa re- non fuit ſufficienter inſtructa, ad definitivam fen- m non duæimus procedendum, ſed deciſionem- cauſæ ipſius judicib commiſimus ſub hac forma, ut fivelnetorium 6 eſſet, vel per ea, quæ jam dicta erant, conſtaret, qudòd Præ poſitus 5. Georgii electionis tempore retuz, vel in ordinibus, vel in ſcientia, velin ætate, um»qui eum juxta canonum fan&iones c impe- ad hujufmodi. officium promoveri: ei(non obs plius abfentiâ corporali) filentium' imponentes, o fan&orum Apoftolorum Prepofituram adju- z t eañdem:alioguin(ùm in eum non folum- plures, ſed duæ penè partes convenerint„& impedimen- ceſſantibus ap pareat, quòd eum bono zelo elegerint,} nctorum Apoſtolorum electione caſſata, ele- vnarent ipſius,& ei facerent tanquam Præpoſito reſponderi. [: 1 Vt auditisgu o proponerentur hine ende fide partium proce- deret voluntate, definitivám fententiam promulgaret:aliogur cais- i am ad nofirans remitterent audientiam, terminum competentem> qu ceptlura.] [2 fetus atatis, j rapofitura iHi da,ratione cujus cogebatur t8 Tn Diaconum promoveri, Proponebatur autern pro nde antur antem Prapofito S. Georgii, minor ſeientia, de- o ibus conftitutns. Unde Tt Arihidiaconatus: annextis, non erat ei di- fi uum à canoni. x auod sn minoribus erat ordi erale, ſcientiã&- zmoribus commendatiis. fores ipfiiss ineum fè confeſßi lierius ele- sm fui, fed etiam quidam alte ferebant, praſertim iA MAXIME propter eſſe in ſpiritualilus i> alium magt uti Potentiam fuerant proteſtati.J mn carca tempora um, qui magu 7 Idem isis Maguntininfibus. ntinenſi Archiepifcopo viam ingre,& quibufdam petentibus dopum; quibuſdam verò Archi Præpoſilum ſancti Petri M torem: Pre oad temporalia·vel ſp mMaguntinenſem, veln aut fpirituafibus ĩn eadem ſo nunciaret irtitam: LI C. ipſius electione Archiepiſcopi afe& ſut metuebamt, con- ſtaret,(eo non obſtante, quòd poſt appellationem ad nos interpoſitam, fuerat in 1 oleétione proceffum, cùm alii, qui tioni ad nos intexpoſitæ, ne fine ipfo ——Uäʒñ6 ſtulationem fa €| Deinde inquirere yeritatem,& fi ei de vix iii a Ifle texte us digariaté L receptionis tempore ſacium praecedit gi 7i[contra ma) C. lex. diſt.a. h vide l. acum Ilalſ..qui& adverfguos e Ca Bonicas ſaudtiones, A CagS. æod dit. in a cumpil. -fas| 5 electi poteſtate. 5⁰ ac fociis cjus haberent in clectione proceſſum, non du- xerint deferendum: uti contra ipfum håc exceptiońe non poflent, quia fruſtra legis auxilium invocat, qui committit in legem a: unde nec ab eis poffè objici vi- idem efiet à paucioribus fecundù meorum electus, cùm iphappel mem ad nos le- me interpoſitam contemnentes,&c prætet licentiam oſtram recipientes Epiſcopum memoratum, reddide- nos) electionem Arcl iepiſcopi conſirmaret: autem eſſent notoria; qas contra n Epiſcopum& ejus fautores fue- rant objecta: prædictus tamen Legatus ad majorem cau- telam multos teſtes recepit ex ipfius Archiepiſcopi par- te productos. Unde ipſe juxta mandati noſtri tenorem procedens, poſtulationem ſactam de Wormacienſi caſ- favit,& electionem Archiepiſcopi memorati(quam- vis à pauciffimis celebratam) curavit auctoritate Apo- ftolicå confirmare, ipſumque ordinavit in Presbyterum: & tandem in Archiepifcopum confecravit:[, O infià. Y d| Contra Legati verò ceffim hoc fatere videbatur, quòd non citatis Wormacienfi Epifcopo,& ejus fauto- ribus, proceſpſſet. Porrò excefus notorius examina- tiene non indiget b:& pro his, qug à judice funt acta, præſumitur, quod omnia ritè fuerint celebrata: quam- vis& qudòd citati non fuerint, non poſſet de facili com- probari; quia negantis factum, per rerum naturam nul- la eft dire&ta c probatio: cùm erfi quilibet de ſe poſlet quòd ad cum citatio minimè pervenifet, fin- uli tamen velrům effent in fuo teftimonio fingularess Adipfum quoque legatum, fi voluiſſent, ſecurẽ potuiſ- fent procuratorem idoneum deftinare, ficut nuncium ieftinârant:[ 4& infia.) T Nosigitur, etfi propter auctoritatem judiciariam præſumamus pro his, quæ asta ſunt à Legato: illi tamen plũs innitimur rationi, quòd adverſarii Archiepiſcopi, èx tribus cauſis prædictis, feuſ- quë aded reddiderunt indignos, quèd contra cumnon debebant audiri: unde quod de äpſo factum tuerat, oñ poterat impediri pere quin etiam ſi electores -ejufdem partis pariter deliqt fent, ut fe reddidiffent indignos, ad nos devoluta fuiflet håc vice ordinatio Ec- cleſis Maguntinenſis: quare dictum Archiepiſcopum ſine jnris injuria potuiſſemus eidem Eccleſiæ præficere lin paftorem. Super his d verò, habito dìiligenti.trae ctatu, caſſationem poſtalationis factæ de Wormacienſi ſcopo ratam habemus: electionem memorati e At- 0 €e epifcopi confirmantes: [i Dè gratia nofira concedens fiam retineret. Nam de jure con č rafurapfit urrãque erat f . ut VVormacien Hia prater s | ref, utraque 1p rá privatum. [ 2 Quod finec recep lia uel temporalia nec intes Laret Epiſcopun in quoa d fþir fe us audliret, qua faper ; publir omnia tibna catis uſque a fab figiilo fuo a um competén ſtiwaret, ſtatuens f Praſentarent à siam atcedens, humiliter po» fanum Pontificat. officii de Foy Tie A s` y us. Verum quidam fimplex tinatus ex eoru parte apera p benevolen fari eju ad fod 40. de ————E, le minor.& in l. fin. 8. ſin ue- eD Videl fi uerb..qui pro rei. cum f qui fatisd cog.€ lea quidem..de acciq is. uide l aor, Cde probatio:.g, ro pofigù l. in verf CDiitio, di in antiqnis. noman J. de probate d ergo,© Vexrmeme. uit atto ratis desst in Bbb f

51 Decret. Greg. PET. Tit tas, a, nobis cum figillo pendente, literas pref avit, per guas aep Canonici Hntficabant, 4 guòd pradiëus legatus pecunia corruptis tniquam ſententiam Protulil let, Aaddeban 1t etiam guod Magun- tini cives parite er juraverunt,q gud n unquam eum reciperent inAr- chiepiſcoptum,& quod. univ serfi Cleric paucis exceptis fùn favebe ant electo. Cum aulem ſi, his capilfimns deliberare cum fiatribus o videbantur obſtare, videlicet B, electioni nof quòd à paucifimis Ó ipfi dicebatur eletus, fuit praecedentis appr etiam ex cadem cat, profum, quod qui an contra cundem Ar que dici, guod etfi post a, appellationis fut lavei rit fab he c fo 07 ac fòciis ſuis haberen ex harte altera replicart, cedere fine ip do, reddide in Lateranenf. Concil gunt, fit fiatutum ,ı fiaſticis beneiciis triennio not ad Jedl. Apoſtol. a Vormacienſ. Epiſcopi debebat Poterat quo- contra: formam apui ud nos inter; pofitam contemnen- fuo. Vande cum nas inhib Pa 7 abuh fuerant jure ngë majo- 5 Tintin y penes eundem ac focios faos tantam jus reman el quare fi hI à 7, multò pauciores in ipfa 1 ＋, Intelli. gendum e esT tamen, g 7, ere poterant, elt gerunt o 2 cundem.| [ 4 Quemadma probatur, qui ſecurè ad eun ł meavit, cim C ipfe legatus paratusfi dar providere. Nec ob carn appellationi renunt pa ars reportavit utraque, nec apparebat etiam, 4.c objicere ac probare, cum nos conira gatum acc C ad propriate- uritatemn omnimo- , quod idem nuncius dicitur appellaffè, ita C incommifionenofira quam Jet appellationis remotum. sm legatialiquid pl faf èa fimplex ad èt nuncius de oftinatns.] Jficiensz J m Ar CAP. idum„socere eligentem fuiffe in fe ionis, licèt non probet, quòd proprietas juris eligendi ad Ailam m pertineret. Idem Cier: Uerelam a, quam Gatituli ſancti Vitalis Presby- ter Cardin. per Oeconomum Eccleſiæ veſtræ, cujus idem Cardin. eft gubernator, contra P, Presbyterum Eccleſiæ ſancti Salvato oris, ſuper Eccleſia ip f C. b Papa p. n. nobis in minoti officio c diendam commiſit tum P. ab Ecc fia ſancti a atoris cium veſt i cupare prefum] nearad Berita ſa propoſuit, ſtitutis au- Oeconomus præfa- juam in præ æjudi- dicti oc- e, petens pen- itam Ecclefiæ rmis ſibi reſtiĩ ſpondebat, li in fante mi de novo fube q quòd ipſenu Præju cùm hæc ad debeat c rec puli, ad q etudine-d pertinet t10 e, à Cardinali ſanctæ Suſanna(cui eadem Ecele tanquam capella ſuo titulo, in ſpiritualibus eſt ſul bje- cta) canonicè fuerat inſtitutus:[i infia] q Nos igi- em de antiqua conſue eodl let. in 3. compil.&- pro intellectu vide Matthaum de Cæleſtinus Pae a nir c aldebe ibi Bart. C. qua ſit long.conſ& in authen. Lini rem nonnovam, Cde jud, fih hapi cod. jtur rationibus utriufque partis auditis, di&um P, ab mpetitione Oeconomi veſtri, ſuper electione ac inſtitu- tagen ſe facta in Eccleſia ſancti Salvatoris abſolvimus, &c: ſyper klae præfato Oeconomo ſilentium duximus im- po mendum, cùm nobis conſtiterit, qudd populus in quaſi poſleſſione ꝓræſentandi:Clericum exiſtebat, quando ipfum Presbyterum ad illam elegit,& Ecclefia eadem fpeđat ad titulum ſanctæ Suſannæ in ſpi ritualibus pl leno jure, falvå quæſtione ſuper jure patronatũs inter Eccles ſiam veſtram,& populum fæpè dictæ efix fanĝi Sal- vatoris. Quia verò fuitliquidè comprobatum, quòd penſio ſexdecim denatiorum Papienſis monetæ, fuerit Clericis Ecclefiæ veftræ,pro Ecclefia fan&i Salvatoris dea Thermis, annuatim per. multa tempora perfoluta, fed novo fubtracta, nos in eundem: ftatum percipiendi h juſmodi de Eccleſia ſancti Salvatoris de Thermis, Eccle- ſiam veſtram decernimus reducendam:& ad ſoluti nem penſionis ſubtractæ, condemnamus Pre antedictum, ſalva quæſtione proprietatis, inter Eccl leſias memoratas. [ 1- Cum ad ſuam aſſertionem probandam utraque pars mula toties h R nos illos recepimus(7 examinavimus dilte T quarum d TA i ſed ante pouf fèt, prafatns P. inde PBa r bisutraque pars cam, infantia poſtulavit, ut cauſam Pſam dec dignaremur,| onibus ublicatis diſputationem audivimus CAP. XXV. g Ek igentes Jèienterinilignum, privati in electione, gua primo occurrit facien Idem. Ce b Wintonenfis Ecclefia paftore vacaret, Archi⸗ diaconus cum fuis fautoribus Salubrienfem Decas num.·Prior verò& complices ejus Præcentorem Linco- nenſem ãn Egiſcopum elegerunt: ¶& infia.) et igi- tur omnes in communi de facienda electione tractave- rint, quia tamen neguiverunt H concordes, infecto negotio ad nos habuëre recurſum:& hi quidem, qui Præ- centorem èlegerant, aſſerebant qudòd i elegerant, eligendi erant poteſ tate pr ximè cauſa, quòd hominem non legitimè natum ſcien- ter eligere præſumpſerunt: unde ſecundum e Latera- nenfe Concilium,& eligendi hâc vice perdiderant potee ſtatem,& per triennium Ecclefiafticis beneficiis carere debebant.:Ili-verò-taliter:refpondebant, quòd lièt is, quom elegerant, fuiffet minùs legitimè natus, pet gratiamtamen Apoſtolicæ ſedis legitimari promeruit,& Roc afferebant fe legi timè proleint os. Nos igitur ât- tendentes, quòd d ifti poft primam ee admi- ferant illos ad ce lebranda am fecundam,& quòd decre- tum memorati Conc i res unã vice dunta niam electio, quam cora: { n, poteftate eligendi jam fecunda; fe ertia concurrebat: ad eligendum illos cenſuimus admittendos. CAP: XEYE em. Abb Er inquifitionem g, quàm de mandato noftro feci- ftis fù perftatu Epifcopatůs& Epifcopi h Tholo- a In quibuflam antiquis de terminis,-b cap.10. eod. tit. iñ 3. compil. c Sub Innocent. Ilcap.25. d In C. Barbatia, 1ta: quod ifi,> Qui elegerun e optorem po% primam,© e Vide LEa» Hi pe er Bart. j F. de excuf. mu, C.2. 6 L fèrvr, ndei legate f al Cafiernienf te fontis figidi Ap. ö. l. E.nead. tit. in 3. compil. h al. Tolgſanenſi. fani, np ⏑⏑⏑⏑——

N PTAA 5? fani, perfpicaciter intelleximus, quòd Mafcaron can- cellarius juratus aſſeruit, ſe ſciviſſe pro cetto K. olim Tholoſanum Epiſcopum,& amicos ipſius, ante ſuam electionem habuiſſe colloquium cum quibuſdam Ca- nonĩcis nominatim expreſſis,cosque ſolicitàſſe precibus, ut ipſum eligerent in Epiſcopum: leque vidiſſe pariter & audiviſſe, quando prædictus Epiſcopus recognovit in quorundam Canonicorum præſentia, ſe Canonicis illis, gui adverſati fuerant ſuæ primæ electioni, juràſſe, cre dens pro certo, qudd jura mentum illud illicitum fnit, & praftitum, ut idem R. eligeretur et pacto,& quòd iplemet à poſt electionem ipſius caſſatam domum Epi- fcopalem ejus nomite detinsbat, recipiens quofdam reditus& proventus, quos de ipſius conſcientia& con- fenfu, in ejufdem negotiis ezpendebat. Cùm igitùr ta- lem{cienter im Epilcopum. eligendo(ficut ipfe fuo ju- ramento firmavit) Ecclefiafticis beneficiis reddiderit ſe indignum, grave gerimus& moleſtum, qudd Tholo- ſano Præpoſito in Epiſcopum Convennarum electo, idem Maſcaron in Præpoſitum dicitur ſubſtitutus. uccirca mandamus, quatenus eundem ab officio Præpoſituræ pe nitus amovthtes, faciatis virum idoneum ad officium il- Iud aſſumi. CAP. XXVII Si non profeſſiss eltgitur ad regimen Ecclefia regularis, tafa- tur elelio, confuetudine in contrarium non obſtante. Idem Priori ſancti Frigidiani Gdr G. b Canonicis Lucanenfibus. Um caufam e, qug inter Bonum Presbyterum& Brunum Canonicum ſancti Fetri Lucanenſis verti- tur fuper eo, quòd di&us Presbyter Bonus à majori par- De electione& electi poteſtate. 54 CAP. XXVIII. g Nomimatio vel appellatio ejs, cujus non intereſi, eleltionem non impedit: fèd fi vocandus contemnitur, eo profèguente cone temptum, calſutur elef etiam comn fi mata,& poteſi proſequi, niſi Conſen ſerit electtoni: quod poredt eliam ex post facto..d. ufque ad 5. ſuper eo. Jdem I. ziz. fanéfı Stephani in Celio monte Pres- bytero(ardinali, Apoſtolicæ ſedis Legato, Uòd a ficnrex literistuis r[1& infià.] M Verùm cum ex prima electione, quæ facta de tribus, dicen- da videtur potiùs nominatio; nihil juris acquiſitum fue- rit nominatis, licitè procedi potuit ad electionem regu- lariter celebrandam, præſertim in Ecclefia Armachana, 'ùm juxta b' conftitutiones canonicas, fi fieri poteft, in cathedrali Eccleſia electio debeat celebrari. Nec ap- pellatio interpoſita electionem illam potuit impedire, cum in cã nihilattentatum fuerit in præjudicium regiæ dignitatis: quia non ſimplex nominatio, ſed ſolennis electio, debet lrincipi præſentari ut poftulationi præ- ſtet aſſenſum, etſi ſecùs aliquando per uſurpationem aliqui faciant abufivè.- Si autem Miridinenſis Epifco- pus,& Abbas Mellifontis, qui inteteſſe debuerant, non contempti fuerint, ſed ad electionem vocati(ſi tamen fine periculo potuerint convocari) ſive nequiverint, five noluerint ad electionem celebrandam accedere ipfórum abfentia non potuit ele&ionem impedire: C2 Cn,ꝭ,! Q Quòd fi eos vocatos non fuiffe confti- terit, fed contemptos: infirmanda erit electio penitus taliter celebrata, niſi poſtea proꝑter bonum pacis curae verint confentire [1 Nos igiturliterarim tuarum tenore diligenter infpeos fex imei prolpeximus contineri, quoruma tria contra prad. Ara riachenfim elelum,© alia triæcontra ejus electionem facere vi- te Canonicorum ejufdem Ecclefix(prædi&o B.& quo- dam alio contradicentibus) in Priorem(ficut dicitur) ef ele&us, olim vobis dúximus committendam:[1 é& infià.] Quamvis autem multi Priores continuè 4 unus poſt alium in ipſa Eccleſia, per multa& longa tem- pora fuerint non profefli: quia tamen præfatus Presbyter B. non eſt profeſſus obſervantiam regularem, dubitatis ⸗ (& merito) nobis procedere inconſultis. Quia igitur non debemus attendere ſolummodò, quid factum ſit, ſed potius, quid fit faciendum: Conſultationi veſtræ talitet reſpondemus, quòd cùm ſecundum legem divi- nam f, non fit in bove arandum& aſino, nec quifquam debeat veftem induere de lang linoġue contextam, ri- tetis electionem prædictam,& compellatis præfatum Presbyterum, 2liosgue Clericos non profeſſos, ut vel bea- ti Auguftini regulam in eadem Ecclefia conftitutam, profiteantur& fervent, aut ipfam Ecclefiam omninò dimittant. [ r Vos, ficut ex literis vefir accepimus, partes citare curaflis juxta mandatum nofirum caufam pfam fine poffetis canonico ut ter? Etas Presh nare, Cu ag, partes gfentinvefra prafèntia confiituta, di- yter Bonus cum inſtantia poſtulabat, ut electronem de fè fa- Ap. curetis c: nfirmare. Sed prefatus Branus econtrario anillum non effe diznurm regimine Prior atús crimen er ob. guod quia øleftio ipfius non erat canonics celebra ta,© quta pr oncrat, ipfam afferebat mer itò repellendum Veram ium ynonia nihil effet probatum nec aliquid contra mo- dum eletlionis ofienfum, movet nos vehementer ipfius Ecclefia pri vsrlegium, in guo continebatur expreffum, ut nullus in ea quālıbet w 1 fubrept nis aflutia praponatur im Priorem, nifi guem fratres COM- muni aſſenſu, uel fiatrum pars conſilui ſanioris, cundum Dei timo- rem& B. Augufini regulam, providerint eligendum.| ſimontæ: a Scilicet Maſoaron. b al. G.& G. al. B.© SLCan. c. al. Idem A. Priori S. Fridiani G. dr Luc. c Cap.12.¢0d. tit. in3. sompil d Concortext.in lex fafo.$.rerum, cum no, ff-de har, ånflit. é in..$. quotidiana.[de agua quotid. drafii. e dubi- safi, E Deuter.aza- debantur. Primum, nominatio fata de tribus, guam in literis tuis aliquoties electionem appellas.contra quam fi electio vere fuerit, 4n- teguam cafaretúr, non debuerat alia aliquatenus attentari. Sea cundum, appellati em interpofitam, gue f legitima fuit, ſequen- tem electionem jure penitus impedivit. Tertium, guia Miden. Epifeopus dr Abbas Melifontisqui intereſſe debuerat, ad electionem minime convenerunt. Unde fi contempti fuerunt vel ambo vel al- ter, plùs eorum contemptus; quam muliorum contradlictio pradie Eam eleétionem debuit impedire, Quartum quod pr g Alber- tus ficeletusante confirmatisnem obtentam adminiſtrare praſum- pft. Quintum, quia in die confècrationts fua ordines celebravit, Sextum, dilapidatio, quia tabu- eum nondum pallium obtineret. lam argenteam alienare minime formidavit q [2 Quoniam fi ad locum illum inter Hibernenfës non poterant fecure profic fi nec ceteri ad alium locum inter Anglicos tute pote- rant convenire, Si itaqute eos uocatos eſſẽ conſtiterit: ſi vocari abſq⸗ periculo potuerunt,€ illos noluiſſẽ vel noi potuꝛſſe ad electionem ce- lebrandam venire; eleftio non debet irritar. Ceterum, cum antequam tis ad partes Hiber fuit electio celebrata,& electus ipſẽ ſtatim cæperit miniſtrare, fats ad id potes fub difımulatione trauſfrerc nrm id ficut ofti de mee tropolitanis Anglia, Francia, Alemannia& aliarum bartium re- motarum, qui concorditer funt eleéli, Romana fid, patiatur, Eccle- flarum utilitate penſatd quia fitanto tempore quou[gue poffet elea Gus confirmationem cum pallioa fid. Ap. obtinere, regalianon res ciberet, Ecclefia gua interim adminiſtratione careret, incurreret detrimentum.| G Epifiopus, dur celebratur Miffa confëcrationis fua, vel Ar- chiebiſcopus ante receptum pallium, ordines conferre non debet. hag dicufgadverf Quod autem. Super eo autem, quòd in die conſecrationis ſuæ, an- tequam Miſſarum ſolemnia finirentur, Acolythum or- dinavit, pro tali exceſſu eum corripias& caſtiges: cum folús Roman. Pontifex(qui ante hymnum Angelicum ts perveniffes itl a tu non modicum a Cap. 13. eod. titin 3. compil, b 23. dif. can. in nomine Do- mini.& caß. in. fonte..de appel,

55 Decret. Greg. L conſecratur,& poſtmodum ipfe Iiſfarum folemnia in- cipit& petficit conſecratus) in die conſecrationis fag valeat ordines celebrare. Cæteri verò, qui inter Epi- ſtolam& Evangelium conſecrantür, quia conſecrati concelebrant principaliter celebranti, næ dividatur my- ſterium unitatis a, non debent tunc ordines cetebrare: Prætereà cùm non liceatArchiepifco po fine pallio convo- care Concilium, conficere chrifm&5; de icar ebafilicas, or- dinare Clericos,& Epiſcopos conſecrare: multùm profe- ctò præſumit, qui antequam impetret pallium, Ciericos ordinare feſtinat, cùm id non tanquam ſimplex Epiſco- pus, fed tanquam Archiepifcopus facere videatur. Ç. J fte ve ropter diverfitatem leura- non ſiimmatur, tum itur electionem uttamꝗ; duximus irritandam. C AP. XXX. n Pralatum renon 4, p e integr ó veniſſent, duos eligerent electores —2 tatis y ut elin unoma c . Vaticane. b Ca al. è neo. al. Sagocio a ont. ait ita fi 14. eod,tit. in 3. compi j > unam de R. A umir Gran Hlva,&c. al. Ca rit. in.0 corp. K Lfe text. rchut tür fing Elu cenſſ. Pann. rum, tum guia non facit ad titulum. Abb, j Quòd autem tabulam argen— jummodò Ecclefiam Armac! n, mi æquanin| Pproceſſe oluntate. CA XIX Q. Electio per mino rem partem Capi 1. tenet: neef fabfèguentem confenfam ratificari potest. 1dan com-|«c l munt im intellectum. Idem Tlet. b[E&de| | Uditis a& intelle de dua TE l ctionibus celebratis in Ecc jocen G. Archidiac.& alteram de.Subdiac. invenimi> i que contra formam canonicam attentatam. ud Li voluntatibus fingulorum, Decanuscumpaucio-| R ipſum R.& Cantor cum pluribus. in ian G.| Archi diac c. conyenifent,folo Cantore poftmodùm quen-| dam alium, videlicet magiſtrum R. de Algediis f no-| i nte: ad noſtram fuit audientiam appeli atum,ne De-| 5S» qui primam imeleđ&tione-vocem habebat,ad cle-| Qi onem procederet fine confenfu totius Capituli, vel majoris& f faniori i Iple verò Decanus non| vituli, fed longè mi.| noris t appellans, ne quis| contra ipf a quamvis afleveret,| quòd electioni fa plures alii conſenſerunt, cùm ta- men ex poſtfacto nequiverit convalefcere, quòd ab ini-| tio non valebat: quo electio, quæ fuerat irrita ipſo jure, per ſubſequentem ı confenfam((maximè appel-| Hi latione penden te) non poterat eſſe rata.| propria recedentibus g, Ca X alii, nR E| rantin Capitu n. poftil llam m nondum calà-| i ER Sppe a ominatione dicti Archi vo præfatum Subdiaconum elige re præſumſ pſerunt. Nos ib. L Tit VI. 56 tuendiĩ Fontifcis electione tractarent,& à ſingulis de Ca· pitulo ſtatutum eſt,& canceſſum, ut ille, quem illi con- corditer, veltres ex illis, eligerent, ab eis((ſi perſona eſ- fet idonea) pro Epifcopo ſine contradictione aliqua a haberetur:.&inftà.]J ¶ Poſtmod 8 cht dictis duobus.electores electi fuiſſ de electione ſeceſſiſſe ent in partem,& non pofi unam pariter pncordare p y runtin Epikopum Convennar quam de poſtulando Epi ſcopo fecei carunt: liqui duo ſu cis de Capi ulo, reliquisab conum Agenenſem ctiArchidiaconi econtrariò reſſ dicti y. electores ſeorſum dee um,& deinde diſſiderent, itac quodi Jr bus, qui remanferan api pe peaga uos tulumi pſos oter hujuſ habente inhib Stuf er cum aliis s fadiba us de elecł modi revocati oni duo e bentes conſenſum, re s, tril centihus ad ipſum C uſque adf ribus on contradi- fedalii tres, odùm d illâ ipforum n pana-s ö con- licibys jafi ori parte Capituli,€ a fupradiĝum: f 4 quæ præceſſerat, facta erat pet eos, tulum eligendi rranſtule facta, quam(ùm res non eſſet i int te tu jam proceſſerant electores) Capi tuit revocare: electionem ipſius Archidiaconi dece mus. irritandam. i quatenus 4 inimè po- veneriti Thol fang tam fcientiå literarum, quàm„fug sons emplo,ad} rum Epe de Tho rabilitet& damnabiliter nſeundi ad Eccleſiam Tholoſan neceſſitatem,& eorundem tribuatis. reliqui duo iko illamratam habere. [ 3 Ad dječerans salibet in antiquis,? fin Cde prad dec.di 4 4. d Praecipua Epij andis hareticis verfari debet: nam eis hoc incumbit jure divino. Alberic. tract. de agn à J. IL. circa fine Pi Tholofanum, cz.© alevidentem, deest in.nonnullis a? Sopor ya. puishre Qn- i morat U eu TON

ii 57 Hai De electione& electi poteftate. 3 58 morati, quod ad dil. F, d. tt. S. Prifèa Presbyterum Card, Ap, fad. deg fuis ex parte ila fpecialisnuncins deflinatunérguoniamEpsfèo- pu ipfi pofulandus erat à nolis, legatusnullara concedendi vel transferendi eum poteflatem habebat; cum hujufinodi difpenfatso fidi duntaxat Ap. refèrvetur, ne quid contra fieret; ad nofiram andientram appellavit, [4 Exhibuerunt ettam ejuſclem Archidiaconi nuncii literas praedicti legati, quas nobis fuper hoc deſtinavit. Cam autem pra ditl anditores pramila nobis& fratribus nefiris fideliter retulifz Sèni, nos memoratum legatum piam intentionem iñ hoc fafo ha- buifje pro certo credentes ,ex t fò tamen tenore literarum farum intelleximus eum circumventum fuiffe,€ per fubreptionem tacitå veritate perpendimus elicitum dr extortum, quicquid ab eo fuerit obtentum, cem sn ipfis literis faisnon exprefii formam pofiulatie- Ps, CAP.. XXXL dine potest Canonicorum electio ad folum Capitu” g Decor lum pertinere. it, Q fòlet quotidie allegars. Jdem Epżftopo Florentino: G Eccleſia à Vulterana debitoCanonicorum ob- ſequio longo fuiſſet tempore deſtituta, Vulteranus Epiſcopus, volens Miniſtrorum defe&um in eadem Ec- clefia reftaurare, Canonicos quofdam elegit,& inftituit in eadem: quos Canonici recipere noluerunt, afferen- tes, quòd talis eles tentata:[1&] tio fuerat in corum præjudicium at- Mandamus, quatenus ſuper primo copi, in quo poftulavit à te,ut Ca- b injuria, quam ci fuper electione Canonico: ig inferunt, prohiberes, abim nonicos 4 rum Vulteranenſis Ecele petitione ipſius, dictos Canonicos abſolvere non poſt ponas: quia non videtur injuriam facere, qui utiturjure fuo, cùm per teftes longè meliùs fit probatum, quod Ca nonici ſupradicti hoc jure uſi fuerint, antequam Epifco pus memoratus. In ſecundo quoque articulo, quo idem petebat Epiſcopus, ut dicti Canonici Epiſ- ipſum jure electionis uti liberè paterentur, abfolvere ſtudeas Canonicos ſæpedictos, maximè ſi ſit notorium, quod in Thuſcia generalis conſuetudo fervetur,ut in cathedrali bus Ecclefiis ſolum Capitulum, irrequiſito Epiſcopo, e ligendi Canonicos habeat facultatem [rG mg, fuper hoe fuam ad nos idema Epifiopus querimoniam defiinajfet, caufam ipfam tibi commifimus fine canonico terminan dam, Cc.J CAP. XXXII. Compromittentos tenentur recipere electum à compromiſſariu, fi fi dignus: mfi tontra formam compromifi eum appareat ele- ih fis e Idem Abbati fanti Viltoris c, dr Decano Parifie dr Magifiro R. Decortonenfi, Canonico Morinenfi d. Um dilefus filius Archidiaconus Morinenſis nobis Jintimâffet:[ 1&].] 4 Ecclefia Morinenfis Epi- ſcopi ſolatio deſtituta, Canonici ejuſdem de paſtoris ſubſtitutione tractantes, in tres Canonicos Morinen- ſes poteſtatem eligendi Epiſcopum unanimiter con- tulerunt; promitt ut illum reciperent in paflo- tem, quem de gremio iplus Ecclefiæ ducerent eligen- dum, qui examinatis voluntatibus fingulorum, Archi- diaconum ejufdem Ecclefiæ in Epifcopum elegerunt. Metropolitanus quoque tam electionem,& electi per- ſonam examinans, quàm etiam ſuper ipſius ætate(de cujus defectu fuerat ab aliquibus dubitatum) inqui- tens ſolicitè veritatem, per ſententiam declarando ele- dtum ipſum minimè ſuſtinere in ætate defectum, ele- ctionem factam de ipſo ſolenniter confirmavit: 2 CJ. 4 Verùm B. qui contra electum venerat memoratum Propoſuit ex adverfo, quòd cùm fupradictis tribus fub a c, 16, eod.tit.ing compil.. b al ipfius Epifispi,© al E Dag. R, de Erto Can, Morin, d al. Novsamenfi al, Parzfenf hac forma füerat eligendi conceffa poteftas, ut Capitu- lum eum recipere teneretur, quem illi tres ab omnibus, vel majori& ſaniori parte de gremio ipſius Eccleſiæ no- minatum eligerent in paſtorem: electores ipſi terminos poteſtatis ſibi traditæ non ſervantes, prædictum Archi- iaconum eligere præſumpſerunt; quem pauci de Capi- tulo nominãrant: unde Canonici Morinen. poſtmodum admirantes, qualiter Archid.electus fuerat memoratus, cum plures eſſent in eadem Eccleſia digniores, cœperunt ferè omnes publicè profiteri, quòd nullatenùs Archidia- conum nominärant:& reputantes ſe in hac parte delu- ſos, quod ſuper hoc factum fuerat, noſtto curaverunt A- poſtolatui reſerare:[Cj.] ¶ Nos verò attendentes, quia res pernicioſa eſſet exemplo, ſi per ſurreptionis aſtutiam quis aſcenderet ad apicem dignitatis: ita duximus provi- dendum, ut præſtito à contradictoribus juramento, quòd | ipfi malitiosè contra præfatum electum non moveant quæſtionem hujuſmodi, prædicti tres electores jurainen- ti vinculo adſtringantur dicere veritatem, quot ex cano- | nicis examinationis tempore in præfatum Archidiaco- | | num convenerunt,- Et fi tres fimul, aut duo faltem ex | ipfis jurati, dixerint majorem Canonicorum partem in | ipſum Archidiaconum conveniſſe, vos contradictoribus ſilentium imponatis, cùm contra hoc eorum eſſet proba tio inſufficiens, ed qudd ſinguli eſſent in ſuis teſtimo niis 4 ſingulares. Si verò per eorum depoſitiones con- ſtiterit, ſæ pedictum Arehidiaconum extitiſſe à pauciori- | bus nominatum, tunc fi fuerit fufficienter oftenfum € m de gremio Eccleſiæ ſecundum formam ſibi traditam debebant eligere, iñ quem omnes, vel major& fanior pars Capituli conveniret, vos electionem ipſius Archidiaconi omninð caſſetis: alioquin quod deipſo fa- ctum eſt, ratum habentes, contradictores ab ejus impeti- tione per cenſuram Eccleſiaſtieam eompeſeatis, præfatum B. præbendà Morinen. Eccleſiæ ſpoliantes, qui ſe ad hanc pœnam(ſi forſan in probations deficeret) obligavit 6. Non obftante, quòd ſuper ætatis defectum objectum eſt contra ithim; cum idem Canonicus huic objectioni non multum inſtiterit,& ſuper hoe à metfopolitano fuerit judicatum, eujus ſententia in rem tranſiit judicatam, cùm intra decendium non fuerit legitimà provocatione ſu- ſpenſa- | | ` i Gia i ££ Què poftea regalibus recepi a Rége'ad pétitionem ipfis Capituli á Ven. fi-n. Epiftopo Atrabaten. de mandato metropolitans predit fuit in Presbyterum ordinatus:& alig e liberam C pacificam tam m tempor uändin nullo cone tradicent salibus adminifirationem obis rit procuratores ipfius A nobis humiliter pèi omnia invidia flımulisagitati contra proprinm falum temere Ve- nendo, ad veraus electum ipſum materiam diſco dia ſuſcitarè pra- ſumunt, ſilentium imponentes,& memoratam glectionem tuam concorditer celebratam&r confirmatam fò iter approbantes, eia dem faceremus munus confècrationis electo im] nd:; multorum Saper hoc Abbatum gr Capitulorum civitatis© dicceſ.Morinenſ- s prafentatis, qui fù er pra- -eletum ipfum de litera- ż multipliciter apud nos runt; út his gu F;; erunt; ut Pi quz post C ſed etiam aliorum proborum literis 7 mif omnibus teflimonium prohih tura, dij retione ac heneflate re 4 commendatum. ò é eleforum ipfrum faper hoc nobis$- teras retulerant, qaibus erat de verbo ad bum, ficut iidem affe- runt electores, literarum illarum tenor inſertus, qua de poteftate ipfis tradita juxta pramiſſam formam confecta in Capitulo fus- rant, é figillo Capituli figillata 3) ; vra; [ 2 el tranfinittere, qui coram nobis folicite poſtulavit, ut cddem eletione quaſſatd faceremus ipfi Ecclefia de perſona i i sdonea canonicè provideri, cnm fere omnes Canonici Morinenſ. — a De teſtium ſingularitate muluplici, vide(ravettam tratt, de antig. semp. p. 4. Adde B. Th..2. 9. 70. art. 2. b Adidem e% sexin snl fupusatsosfaĘsSÊalersus. snm vora,., de verb, obh

Greg. m N — ficut affernit s fint parati gum Archidiaconum nunq: uam in umum poffet ofendi, tribus colata fuerit è:; Ecclefia eligerent eum, 1n a omnes vel maior d Janior pa iks Ca / j coder h. fè GIA lominųs pro ahaturu Um à in jure periti tuæ conſultationis art cleſiæ Decanodefu ſub hac forma in.ex ip lum, quem ex ſe c, mnes pariter, vel major eo. Capitulum recipereti in illis feptem à tribus ip mero. eorundem, minat; requist uter eorum aſſumi lat in P re{pond lemus, quòd is,q mero> piem à tibuscorum di igno j em debet in Uaa d aflur e ſe factæ conſentia at, S Canonicis co! npro egremioipſius Ecc 8 p; rs nominaret, idem- Mus Pt non erat de nu- canonicu m non ol E Et cops am hat beas pe guibu flam juri articH Tit. VI. aut pa T ctioni ergò Princi tus noſte quoad fać | man t, aut etiam in | tem dem am lignam,& perſonan perium obtin æ pertineat, ad quem impoſitio manũs ſpectat. enim fi Principes non folùm in difcordia, fed n concordia facrilegum quemcungue,vel excom- tum, in Retzeweträunum-n vel fatuum hæreticum t zanum: nos inungere, iominem hu juſmodi deberemus? abſit omni- m reſpo ndentes, aſ dia eligenti ım, quàm proptermerii f aea vis plures exillis, qui gendi; endum çc irei runt, pasear cospe i conten p contradictio multorum obfiftat: mus Regem, ju iſtitià e cùm in electione vota Pri ucem, ſed iepotam us nomina pum di an aala Q= nitionem& expectationem alteri paimi farere polli- mus, M coronati Nunquid n potueruut, vel n des Apoſtolice culpa ipfi re fuiſſent electi, Roman imperium obtinuit cor coi nmonendos, ut à p reprobato, reced- vel factum, Cope quid 2 Kquama nobis ur voniti& expeltat 1 Vel ndabi ii in e quòd cùm Lotharius& Corradus in ontif. Lotharium corona- mum ad ejus gratiam redeunte. } adhærere:nifi e tuncdemùm ]§ Suntenimno ta y Duc i ilicet excommunicatio pub manifeftum,& pe res ejus& ipſe præſumf & alias Eccleſias exercere. ftro excompiunicationis vinc modùm recognovit, nis beneficium. pofti excommunicatus el con tra pr ropr nu n porrnennn N, ſede Apoſ utio A E á ae præſumpſit, cùm ſupe t> Romana Ecdichacnh namexcufationem ipfi licitum, cùm nihilon debuiſſe re: præſertim illo exem liis Ifraël per fraudem í itå fraude cont quam contra flam exem laribus: least vox, fèdem. nam ge£ a : vel non poteru ur wang legas, idem manet) une demum, HM corap

electione,& electi poteftate, tadr noft frum judicium dictus Dux impe- electione cæteris terit, nemo ſa ntis ign pertinere:[6 e Inſup er T Bo him obtineret, Iere; Princi pum & imperium obtine ur. Nam fi prout aim frater d pfe fratii &ione, ſeder ſucce 16688 ti videretur 9 ad imperium af- fumen CJ.] Nobilitatem ergò tuam monen- tes per nias e keripta mandamus, quatenus à præfa- to recedas omninò, non obdkante juramento, ſi quod ei ratione regni fecifti, cùm(eoc quantam ad obtinen- im perium reprobato) juramentum hujuſmodi non yfervari. Fatrem noſt. a defina Orientalem, q̃uori d venian iındulgene benigne recepimus:© dam. Literasquidem, quasg nárunt, dilz igenier pet legi fe tavimus uni verſa.] ùm nos, qui‘fecundam Apoſtolicæ fèr ruitutis fſumus fingulis in jufl fiut m nofira| amus ab aliis uſurpari, a nolumas nobis vendi- itid í lebitor ES 1 fibi | jihenocli non òbflante,ceteri ú terant jur Et 4 pradictus, nec ubi debuit, nec à 1t, cor| t: oa Aguira-| ræ, onah 05 ån- XCOM-| mutica auctoritate zonu. fi pius, nec aliter lżceret hocipf quam et fiiratab Ap oflo s eonceffi ditur manifi m, ex eo ettiam ex fabje acere cre- S PE b : quoa cutn pe atn icts #nuncGum intimi mam ad notitiam ejus e enertt, non ſolum communicat, fed eum in malitia sé þer liter, me{ 4t ch. re 1m e A ilium n &ei ncn credimus dubitare, cum È rzcis gui primus imper i dege- zere ipfius hos accepit, bon.mem. Paj haler pp.noftrú cum Epifèo- Pis© Cardin.& multis a a o cabti vare. Jel. recordationis Ale- xandrum Papam.n ye 2⁰ o tempore fokifa fovit. Henticits frater apfiss Philippi, qualiter“i hbaburt circa interfe Hores Santa memo- yria A Lodien.[ Longon. JE ifiopisguem ipfè f arins coegerat exulare ae Cerradum, qui Hoſtienſem Epiftopum ceperat, Jata nôfis) Quin etiam qualiter Ven En. Auximian. Eheſcopum alapis cædli fecerit, & pilos de barba ejus avelli,@ tractari enm in pluribus inhone $e: quatirer& quoſdam familiares Eccleſia naſò fecerit mutilari: a Ducum duevia. —.... a ue predium Falernitanum ETARE capti- quofdam viros Ecclefiaflicos flammis torreri fecerit,, gaf: dam vèra vivos in mari fubmergiyad tuam& aletara Principum credimus audiz fé [ 7 Cum ergo nos h "e pogi T èd in n eo potin AA CAP. XXXV ates ad eleftionem de provincia funt vocandi+6 confir- matur e o majoris d fanioris partis. Idem, en dilecto filio tituli ſanctæ à Pudentianæ“ Presbytero Cardinali:[e7]| qsiverd utriuſq; partis fuerit caſſata electio, vos(fia tribus omnibus, qui fuerint inpro ia T ocatis) quæ majori& ſaniori parti eo rum fü tis videritiscomplacere, per cenfurani e Ee finn ivari. A fen lectic vine XXXVI. ys a 7 E fata contempta minori partes end: devoluitur ad mi» CAP. ꝙ Caſſacur electio partis majoris etiam fi est unus folus: nontam norem..d. ſecundum intellectum comm Idem Parmenſi Epllſepo, r ejus con Onz memorig c$ 1, Epifcopo o in extremis agente, cùm de conv sde me 1i, remon CapitulumH; uum Rhegii dif leiplinis ſcholaſticis inſiſtentem, ad certum terminum in vigilia Pentecoſtes pro futuri electione Pontificis citari fecerunt: [é] Conſtituto autem dicto à H. pro ſua electio- ne,& FRE filio noftro I. pro electione Archipresbyteri coram nobis: electionem ab ipſo H. poft eletionem Ar- chipresbyteri non caſſatam, licèt de viro multa literatu- honeſtæ vitæ,& clatæ famæ, non tamen fine multa te- mexitate præſumptam, cùm de priori e noſtrum debe- ret expectare judicium, antequam procederet ád fecun- dam, duxir nus irritandam, in bœnam interdicentes ei~ dem contradictionis vocem f, in primo confenfu Ganis tulo permanente» Electionem autem Archiptesbyteri(quamvis fauda- ile teſtimonium perhibeatur de ipfo) juſtitià exigente avimus: tum quia corpore dicti. Epiſcopi nondum adito ſepulturæ, habuerunt de ipfa electione trata-e tum contra canonicas ſanctiones: tunm quia inventus contemptus è 1 jus eli IÈ s extiterit 5 ùm ıs unius obee o in fræſenti. Nec prædi- t dici citatio valuiſſe, quia cùm Epifcopi mor- tem prævenerint, temerariã nimis estitit:& ideò non pe- tuit- g arcere citatum. E 1 Vrum ſecundã ferid po Pentecoſten dito Epiſcopo viani” nniverfè carnis ingreffo, Capitulum antequam vorpus illius efit fè- hultura traditum, abfènte C anoniso memorato in quatuor de ipfò te Clerò ci vitatis pot trena eliger rds Pontificem con- o Ri cetyut minor pars illorum vii. ſequeretur Habito Fig pat mortem fed ante fà epulturam atu, Cum Yo- g ſuturi paſtoniste lelttone trac n hartes, ut quatuor in Arc hipresbjteram s 3 duobus in Archidl. uno in alium conſentientibus: zandem ilio fepule to minoris partis arbitrio ad judicium ace dente ma joris; eundem Archipresbyterum concorditër elegerunt. Cui lestina Archid.cum Capitnlo&llero ctuitatis nullo contradicente con Verm ad= veniens pofmodúm Hug:& afferens fuiſſe Ponu 3 As a Cap: zi eod.tin in g compili b Perperam legitur Pruden- tiange cnm nullus unguam fuerit talis titulus. c Cap, 2 eode btta in A. campil. d In manuſer. ita: dilecto flio profua, di- aaa fiio N. pro electione,&c.€ ak: cùm de priori electone. Vult Pontafex Archipresbyteri electionem nunc con, rmare, quaſi e nouo Lapituli conſenſis ſi adhuie gonſentiat. g al. artare. tá larim a ri ani nnie a—ů—

Decret. em hujufmodi nultins fuiffe momenti, quafi jus prout potuit Ari hidia- propter þor eleli eligendi deuolutum fier: ad ipfum pro fè, EORUM MEMOTALUM elegit.) CAP. XXXVVII. Non àdonaclms in Pralatum regularem eligi non potest, Idem, Um a ad noftram notitiam perveniffet, q uòd qui fe pro. Abbate Lexovie nfi$ gerebat.non fuit an- tè Monachus quàm electus: nos attendentes 7 quò dcon- tra regulares traditiones illud fuerat. e attentatum, cùm nullam fpem, vel prom uiffionem habens, ut A debeat monachari electionem de ipſo factam curavi- mus irritare. zF $i as fiat, CAP XXXVIII a In Abbatem eligi non potest nifi mfirufas in regula mona- chali. Idem Magiftro. Ca:Preshytero Cardinali fèdis Apoſtolicæ legato. Fficii tui: 4[rg] .] JSanè nobis tuis literis inti- mäſti, quòd cùm monafterium quoddam pofitum. in medio nationis perverſa, paftore careret; M electione Abbatis tractantes, cùm non poſſent ſi odi nis idoneam inyenire perfonan ı quendam viru bilem oculos. direxerunt, per quem poterant meliùs de- fenſari:& patrem adĩerunt ipſius, humiliter poſtulantes, quòd filium fuum induceret, ut ret mo- n tribuentes:& pa diſcretum, qui e tem electus: cujus electio extitit per rectorem i Melfi anenſem Apoſtolicæ ſedis legatum, qui omr fuit, confirmata. Cùmautem idem ſe, quòd nullã fui c a a e indu edoceri, utrùm dić electionem co vel difpenfare potuit, i Í utrùm el à Nosautem cùm ex his, quæ in continen ſecuta ſur quòd talis taliter non poflit eligi în Abbatem, maxin pro eo, quòd antequa m eſſet diſcipulus, voluit eſſe ma- giſter, electionem illam irritam effe decrevimus gà inanem, Verù ni pa agua eg ula o etenter inſtructus(ſiurg i monafterii poftul averit) Abbatem aflümi, ne mor habitum fufcip chalem, nullam patri de ipfius promotione Apan 0 1al ad hoci xit filium proyidum 1 g tione receptâ poteri n opprimatur incurfi- cum luber ilii amj Per illi cet quidam e 10tidiana h eimus electior onicam e e ite Af ít yİ1C à S 2 ipiam tate Apoftolic J: fap s ü quis inea ż exeo ) s de plenitu fuiflet defectus, jusdem,qui exfol ni idam. interfuerunt eleđtioni e- la pa Sha paione in fimpl meum inciderunt. CAFO XL. e concurrit, ICIS CX MmU- latus est ia — rit. in.cumpil. b al. Lexonienfi. al. Leconi.- 7 c sn C. Barbatia ita: iflud À. tit. in p. e Hicin f tum in m attentatum J fiatim gu tum in aliis e- f al infirmare. g al.dec g nus: h Cap.s eod. tit. in. compil. i 2 ſet, Gc. nC. Bar- giis in eb ex batia, ita; Si qui inca vel ex ca fuifet,&c genttum ſdam vulgatis| Orea. LE TENT &|. Etfi | cæteris conventualium Ecclefia | Ecclefiam idaan 9 nontcè punietur. | poftulantium Archiep mütlitur, rejeltä electione. Si vero indignus,& hoc major parspoe fiulantium ignoraverit, Poſtulatio Ór eleltio reprobantur, oi verò Fa ant,& eleltus eſt idoneus confirmatur eletctio:& idem fi nu- merus poflulantium non es} du, plo major, hoc dicit, intelligendo fè- cundem quod continet jus commune. Idem Ma giſiro Maximo Mitario noſtro. goi iptum 4 eſt in Apocal. Joan. quòd in medio& in rcuitu fediserant quat or animalia:[é infia] N Sa- nè ad hanc Eccleſiam, ſcilicetConſtant tinopolitanam, duo animalia funt vocata, utinam plena oculis,& alas haben- tia 1 videlicet. 4 Eradienfis Archiepifcopus,& Ple- banus fancti Pauli de Venetiis, fic cut per procuratores tam fcopum, quàm eligenti ium Pleba- am nobis: Ler infu num fuit propofit s| Verù judicium d des, quamvi lanti nt, nobis no on potui ripiena i fi- z de numero diéta ſunt poſtu- ım, per quoddam inftrumentum publicum, necnon procuratoris adveríæ partis in judicio tam, pats altera aſſereret ſuan w, caufam difcretioni tuæ du- ndam. Per Apoftolica ft cripta mandan- es, quatenus fuper his& aliis inquiras diligentifimè veritatem, de itis electi& poſtulati api ud Venetias, ubi nati fuerunt,& diutiùs converſati. De ftudiis autem eligentium& poſtulantium,& omnibus gona p quæ cauſam poſſunt i inſtruere apud Conſtantinopolim ubi roe Ppoftu atio& electio celebrate fuerunt. hoc modo: ut ſi conſti- t feptem admitterentur Præpofßtti, five per fe- ipfos, five per alios,&duo alii ex parté uni erlitatis pro rum Prælatis, totque tune temporis convVentuales Eccleſias habuiſſe Pralatos, quod l feptem Præpofitis& novem Canon quos qul- | Canonicos conftat in poftulatione præfati Archie- iconveniffe, du piem] cerent numeruntos Plet mep oftul a quat mſesdeeim Plebani: tuv tionem adita nifi pro obvia re de canonicis i fius d at ir npedire ipfi umAr Eccleſiæ ter næ Eeclelz i majorem nur 1 1imul omnes te privari. Et hoc sam de perlona s; ie CAP. XLI. Juos fþeftat eleéfio G Sirli, ad thedralis vel reg ntra t Idem sn Concilio generali zng. compil. Apoc l4 tit. c. nihil et, d ſulfecerint. e fde poflulando,£ Lateranenfi fub Innocento vide Ne pro

De dettione& electi poteftate. E pro defectu à paſtoris gregem dominicum lu- Na rapax invadat, aut in facultatibus{fnis Ecclefia viduata grave difpendium patiatur; volentes in hoc etiam occurrere periculis animarum,& Ecclefiarum in- demnitatibus providere: Statuimus, ut ultra tres menfes cathedralis Ecclefia vel regularis Prælato non vacet. Intra quos(juto impedimento ceffante) ſi electio celebrata non fuerit, qui eligere debuerant, eligendi poteĝate ca- seant eå vice. Ac ipfaæligendi poteftas ad eum, qui proximo præeſſe dignoſcitur, devolvatur. Is verò, ad quem fuerit devoluta poteſtas, Deum præ oculis habens, non differat ultra tres menfes cum confilio Capituli fui, &aliorum virorum prudentium, viduatam 4 Ecclefiam de perſona idonea ipſius quĩdem Eccleſiæ, vel alterius, ſi na non reperiatur in illa, canonicè ordinare: fi çano- nicam voluerit effugere ultionem. CGAP.-XLII ¶ Per aliquam de tribuss formis Hæ contentis, ſcilicet ſerutinii, inſpirationis, procedi debet ad electionem an Ecclefiis cathedralibies aliter electio celebrata non valet:& contrà Facien- tes, privandi funt eA vice poteftate elgendi-hd. yg ad$. ilud, Idem an eodem,< Uia d-propter diverfas elettonum formas, quas Oian invenire conantur,& multa impedimenta proveniunt,& magna pericula imminent Ecclefiis vidua- ftis: Statuimus, utcùm clectio fuerit celebranda, ꝓræ- ſentibus omnibus qui debent,& Wolunt,& poſſunt com- modeè intereſſe, aſlumantur tres de collegio fide digr| qui ſecretè& ſigillatim vota e cunctorum diligenter quirant,& in ſcriptis redacta mox publicent in commu- ni: nullo prorsus appellationis obſtaculo interjecto: ut ĩs| collatione habit f eligatur,in quem omnes, vel major & ꝗ ſanior pars Capituli conſentit. Vel ſaltem eligen- di poteſtas aliquibus viris idoneiscommittatur, qui vice omnium Eccleſiæ ꝙiduatæ provideant de paſtore. Ali. ter electio facta non valeat: niſi fortè communiter eſſet i ab omnibus, quafi perinfp lebrata. Qui verò contra præſcriptas formas eligere- attentaverint, eligendi eà vice poteſtate priventur. Interdlicit procuratorem in electionis negotio conſtitui, niſi con. curram hie contenta tiſq ad 5. Eloctionet. Abbas Stculus. Illud autem penitùs interdicimus, ne quisin ele&tio- nis negotio procuratorem conftituar, niti fit abfens in eo loco, de quo debeat advocari, juſtoque impedi mento de- tentus venire non polſlit: ſuper quo, fi opus fuerit, fi- dem faciat juramento:& tunc fi voluerit, uni committat de ipfocollegio vicem fuam. i Pracipit elect iones, ſölenntter publicari,& clandeſtinas repro- bari. hi d. uſq; ad finem. Albas Siculus. Electiones quoque clandeſtinas reprobamus, ſtatuen- tes, ut quam citò electio fuerit celebrata, ſolenniter pu- blicetur. compromiſoi, CAP.-XLIII g Confèntiens elettroni de fè falta per abufum poreſtatis ſecula- rh, efficitur ineligibilis ad dignitatem,& elettio eſt nulla. Eligen. r s se tes autem a ben Per triennium ſuſpenduntur,& tunc Junt pri- Vati poteflate eligendi. Idem in eocdlem. 1 electioni& de ſe factæ per ſecularis po- teſtatis abuſum conſentire præſumpſetit, contra a Cap..eod. titin gecompikvide Alphonfùm Caftrum, dib. 3. .2, de jufta haret, punit. b widel. qui cætu. cum gl. f. de vi publ.& in l malum. Suidua. f. de verb. fig. c Conc. Later, fub Innoc. II..24. À Cap.g. eod, tit. in 4. compil.: e Singu- canonicam libertatem,& electionis commodo carcat, ög ineligibilis fiat, nec abſque diſpenſatione ad aliquam va- leat à eligi dignitatem. Qui verò electionemm hujuſ- modi, quam ãpſo jure irritam eſſe cenſemus, præſumpſe- rint celebrare, ab officiis& beneficiis penitũs ſuſpendan- tur per triennium, eligendi tunc poteſtate privati. CAP XLIV: G Si Pralatus per negligentiam confirmavit indionum ælectum ad regimen ani marum, perdit poteſtatem confirmandi primum fuca celſorem,&- d perceprione Hrqfrii leneficii ſuſpenditur,& promotus dejicitur. Si veroper malitiam hoc fecit, graviuspunitur, Elea Gliverò immediate fubjelti Papa, per fè aut per perſonas inſtructat debent adire Papam, ér petere confirmationem. Et fi fint elei in. cencordia,& valde remoti, videlicet ulita Italiam conſtituti, inte- rim adminifirant, ita tamen quod nilalienent: benedicuntur au- tem C eonſecrantur, prout conſi Idem in eodem. b Npe eft, c quod Ecclefiæ Dei magis officiat, quàm quòd indigni aflumantur Prælati ad regimen anie marum. Volentesũgitur huic morbo adhibere neceſſa- riamgnedelã, irrefragabili conſtitutione ſancimus, qua- tenus cum quiſquam ad regimen animarum fuerit ele- ctus, is ad quem pertinet ipſius confirmatio, diligenter examiſet& ælectionis proceſſum,& perſonam electi: ut cum omnia ritèconcurrerint, munus ei confirmationis impendat: quia fi fecus fueritincautè præfumptum, non tolùm dejiciendus eftindignè promotus d, verùm etiam indignè promovens puniendus. Ipſum quoque decer- nimus hâc animadverfione puniri:ut àm de ipfius con- ftiterit negligentia, maximè di hominem infufficientis ſcientiæ, vel inhoneſtæ vitæ, vel ætatis illegitimæ appro- baverit: non ſolum confixmandi primum ſucceſſorem illius careat poteftate, verùmetiam-(ne aliquo cafu po- nam effugiat) à perceptione proprii beneficii ſuſpenda- tur, quoufque(fi xquum.e fuerit)indulgentiam valeat promereri.+ Si verò convictus fuerit in hoc per mali- tionemꝶ abſque vitio ce- tiam excefiffe, graviori fubjaceat ultioni. A Epifcopi quoque talesad ſacros ordines& Eccleſiaſti- cas nitates promovere procurent, qui commiſſum ſi- bi officium dignè valeant adimplere, fi& ipfi canonicam cupiunt effugere ultionem. Caterùm qui ad Roma- numpertinent immediatè Pontificem, ad percipiendam ſui eonfirmationem officii, ejus ſe conſpectui(ſi commo- deè fieri poteſt) ꝑerſonaliter repræſentent, aut perſonas tranſmittant ĩdoneas, per quas diligens inquiſitio ſuper electionibus g& vlectis poſñit haberĩ: ut ſie demum per ipſius circumſpectionem conſilii ſui plenitudinem oflicii aſſequantur, cùm eis nihil obſtiterit de canonicis inſti- tutis::ĩta qudd interim valdè remoti, videlicet ultra Ita- liam conſtituti, ſi electi fuerimt in Soncordia, diſpenſa- tivè propter neceſſitates Eccleſiarum, Kutilitates, in ſpi- ritualibus& temporalibus adminiſtrent, ſic tamen ut de rebus Eccleſiaſticis nilil penitũs alienent. Munus verò benedictionis, ſeu conſecrationis recipiant, ſicut hactenus recipere conſueverunt. CAPR XLV E g Erpenſa neceſſaria, quas facit Capitulum ro electione præ-. |(ati; de bonis Pralature debent fieri,-vel reddi, Honorius III. Cab. Conſtantinob. IT præteritæ: CI& inftd.] ¶ Præſentium auctoritate ſtatuimus, ut expenſæ neceſſariæ, quas Capitulum —— a pofat.`b ineod.Conc.Lat fub Innoc.TII cap. 26. c Capin eod. tit. in ſ. compil. vide(onc. Tident. ſeſſib. de reſorm. c. l.& fef7a de reform..3 d7 f 23 de reform. ci, Addèe Albhonſum Caſirum, latim voces- F adhibita. g vel h in Cod. Barb. itas| kbgde juftaharst.pun..s. A videl fi conftat. O Bart. ff, de apa infpirationem S. Spiriths abfgue, rce à fub Innoc, HII, caps.| pel. d inc.cum fuper-in gl1Ẹ.de caufa pol: propr.€ aldis k Cap.10. cod.tit. ing compil, gnum. f videl fervos..ad leg Tulde vipu.ér lnem deinceps ag Fn. Cds Epiſe. aud. g aliſuper eletionis procefin Cee ea

p -~—— 7 t Greg.' Lib.-TR NI 68 unt. Conlideramus nihilominùs, quod poſt nſenſuum,& collationis tractatum, ad Ulus habitus eſt proceſſus, quamvis de. mitas etiam poft appellationem legiti- t i- 67 Decre Conftantinopolitanum,vel ejus nuncii, vacante fede, pro| pervene ele&ionis negotio fecerint, de bonis Patriarchatus fiant| publicatic totaliter, vel a reddantur: Dummodò ipfi bona dece-| electi dentis Patriarchæ non upent vel uſurpent. r [ r Liti vel contentionis docisd materid, futuris litigiis occa- pro electione nec deceret, putetur.) nde quod factum eftdeT. CAP XEVE itione conſentientium in Can⸗ tervallo celebrata, non valet e Ider demùm obtentam ife ceſſionem, | g Non proffs in Abbatem | te tunc ĩpſorum- Gr icorum ia tandem it p C1 pér te, quodin quibuf- ectionis tuæ, inve- nſuum,& collatio- r re tibi diœceſano ſubjectis profeſſi ordinem regularem, ndamus, quatenus cum per profeſſionem Monachi Ua amotionen eorum, quos ppellationis imp fredi Cùm autem procurat celebrandam e 10ſcuntur, Capellanz intereſſe dicentes, broteſtatione⸗ berent intereſſe de jure veb conſ ndem præ miſſo juxta fomam inio, vij.de Can} onicis,unusAD- veim Clerici i fdem Ecele- > non valeret. autem rationem nus ad majorem-x x batum fuerat, qui me nafterii{ar 2, 6 b am. C 7 v. Á ba ah ım Comite de Varenna g p4 0 itum. col r nihi d AFi E€ 2 e24 0 K Ci Ti á o $ unaverunt Thomam, quatuor ce Huik v. aih A' n inut i plane,.quod cw- 9 e ribus manufir, ¶ an plunilus maſiſe. In gun. faci d major, Dad municipe. d p EE aga o A ufi prafinsa, g alValernia dl Varona $1000 e

E Ded lectione& electi ti poteftate,=o E nuce pi k F procuratore cujuſdam abſentis)in tuli ſui or poli onem guan a niy? juri contra-| fiæ conyenerunt: qui ùm plu si tiam a,& Ecclefig ipfi damnoſam; v icet ut in o- alium ſua defideria direxiffent, à parte{u exti- ptione fit ipfi us Comitis, aſlumexe ad Prioratum dicti tit in paſtorem Eecleſiæ Nivernen. eien, redente monafterii(Cluniacen.& de Charitate P Prioribus dunta- parte Decani, quòd alii plurimùm deliquiſſent eligendo xatexceptis) unum de duóbus melioribus totius Clunia- perfonam fcientig literalis expertem, propter quod illis rĩt nominandos:[&in. ſecundùm ſtatuta Lateranen. à Concilii ipſo jute eligen- ndi in collegia- di poteſtate privatis, poteſtas eligendi ad eos extitit devo- d eſſet pernicio-¶ luta: Becanum ipſum, qui in eum ſua vota direxerant, emplo,& redundaret“ in diſpendium Eccleſia- fuum Ep Pikopum En ad fedem Apoſt. appellan- ohmus ut dictum Prioratumliberè pof- s:[& infia.)$ Rel iqui ntibus ut irritare Decani i lon obftante con pofitione ipså) ficut alios Prioratus elei ionem attentatam à paucioribus,& poftaliam non tibi fubditos. ordinare, denunciando e ordinationem| caflatam, àc confirmare reliquam veluti canoni cele- fa kam patrono, ut ſuum, ſi voluerit, honetum d im-| bratam à pluribus de perfona idonea, dignaremur. Nos pertiatux aſſenſum. igitur mandamus, quate nus dictus C defectum in lerna non patitur,& aliàs lo ad re CAP CHL paſtorale, i ipfius el lectionem procures a itate noſtrà eligant|(infirmat con Ali l antoris anum(4i dem an= s Eccica ES Hg cenſ. ordinis, quos Abbas du Ja.) q Attendentes itaque, ta Eccleſia non cadit in Lai Papam mandatur Pakena is e pa qu sdeant: eligentes| electiope itti congruo tempore nihil ei de ca Coritate præfici 1. GAR LIV. .){| Porrò jamdudum yo- G Habens plures dignitates, vel plura beneficia curata, fing b n mandatis, ut intra quadraginta dies difpenfarione Papa, ineligibilis est..d. quoad titulum., pe ft e ptionem literarum noſtrarum cun confilio Idemsy etten. Epiftopo,& Ioan de mente ſancti Benigvi& Morifinundi Abbatum,& fratris G. de inirabili Arbide t ſuccentori ordine Fradicatorum, isperlonam idoneam ca- Parifienf: c nonicè in paſto i confiliarii vobis de| JI Udum Eceleſia Rothomagenſ. paſtoris folatio de- opo promdeienn rùm die ad eligendum|? ftituta contra e ctionem, quæ in eadem Eccleſia Præfixà, ſex ex vobis poteſtatem eligendi dediſtis, uigue ſ fucrat celebrata, Archidiac.& quidam alii ejuſdem Ec- ad confumptionem cujufdam candelæ, guæ ibidem ac-| clefix Canonici ad fedem Apoſt. acceſſerunt. Dicto verò cenla extitit, duraturam. Tandem cùm electores hujuf-| Archid. pro fe ac parte fua,& G, Archid. procuratoreil= modi conveniſſent in prædictum Abbatem ſancti Beni- lorum, qui electio mem cele braverant, in noſtra præſen- gni,& fu per hoc ſociorum ejus conſilium requiſiſſent: tia conſtitu inter alia, quæ contra electum objec Pproponente uno ex illis, qu . propofnit memoratus, quòd idem derent,& differentibus ei erale d Concilium Archidiaconatum j 10d deliberato conhlio refpon| Be t, Archidie fe ſtinanter dare reſponſum, electus poft præfati electores(cùm cand fa deficeret) non ex- nen ipſum cum pluribus parochialibus pectato ipf orum confilio, diĝum Abbatem in Bifunti- TAN sə quasanteidem Concilium obtinuerat, retine- mp nen, Archiepifcopum elegerunt:[¢ z re præ ra.]§ Relato er ſit, eoque dimiſſo e retinuit Eaei ias me- morat 1 adApoftólicam fedem negotio, Archiepiſcopo Vinue Undec em Concilio fit ſtatutum, ut Abbati de Firmitate f injunximus, ut ſi conſtaret ab j quicunque receperit aliquod beneficium curam ani- k ibus de eleđtione tra&@tatum fuifle habi-| marum habens annexam, fi priùs tale beneficium obti- tum,& in tractatu electi 2 pradictorum conſilium ¶nebat, eo ſit ipſo jure privatus:& ſi fortè il ud retinere requiſitum, electionem ipfi us Abbatis(G perfona eſſet| cohtenderit, tiam alio fpolietur: præc idonea) confirma non fuill guidi Por us electus tu ele&ionis| contra hujufmodi veniens ftatutatransgreffic uis notam, licèt pofteà re-| necnon cup iditatis vitium(quod in aliis reprobare de- „nec etiam ex-| buerat) ex plural rum incurri Et reti ROA jem| nendo benefic ia, qu m,(ùm juaminvalidumir-| pot receptionem a ia vacaverint 1 n non fuerit| ipfo jure) rem c iens alienam,& H Tum, 3ut noi um erat, tar ritarer con enti tempore rege} s perfona A| fic furtum cor el rapinam. In ſuæ & quando es titit requiſitum, non fuit q tarum amdi endium, præ- onſum, m nodico ter ener debeat| di&as paræeiales Ecclefiàs r fı cùm earum cu Hi > quoc d in ta em Abba ra quã jam privat s pertineret:& iter fu int decep= erant oe tfi plur m bene profiteretur g in jure, agen. Archiepiſcopi dem electum nifus b e igitur dictam excuſationem, ut n, nullatenus Idem Epif ſcopo Slvanecten. admittentes i, vobis dedimus in mandatis, ut ſi conſta- Ongregato Nivernen. Capitulo ad electionem f.-| ret,guod idem poft receptum Arb idiaconat. prædictum tri oris, ziij-in Decanum,& xviij.(com putato| curam animarū habenrcoi, præfatas par Eciales Eccleſias | jure, ad eum nullate- Į{um egdem animæ damna- n procurator corum,qguielee orum hujuſmodi per conceſſionem bis exhibitam, eun- ta menRothom de digno å ſeclindum ver tina afa. t exculare, Nos a Later. Conc. fùb Innoc. ILI. c. 26. b anſtitutis,. c Pari- l. Fa| fienfi. A fub Innoc. II..29. cavetur ne ullus habeat duo benefia patrono. d alh fie,€ receptionem. f Fymitate. cia cum curaà anne e al. omffè.. f al. detinebat Ba g aleledione, h perfona idonea, i` vide|2,§. ſed ſi qus, Ateretur. h al. uiſus. à viddliberto. Sfin. fF. de negor, gp Juis cauſi į Cau 8 lea{r 25. guaf.2. imp undare. c alita:densnciandaordinatione f bium. cum not. C.

7¹ Decret. Greg. Lib. I. Tit. IV. electionis tempore retineret, nec oſtenderet ſecum per ſedem Apoſtolicam ſuper hoc diſpenſatum, electionem illius auctoritate Apoſtolicà caſſaretis:[& inffà.] € Partibus ergò propter hoc in veftra præſentia confti- tutis, præftito quoque a juramento de veritate dicenda, & factis poſitionibus& reſponſionibus hine inde, tandẽ eodem Hecano, prætextu quorundam gravaminum ad noſtram audientiam appellante, vos electionem hujuſ modi irritantes, cidem Ecclefiæ de Cenoman. Epifcopo providiftis:[6 infià.]§ Licètautem pofitiones.b& re fponfiones{uper pluribus articulis faétæ fuerint coram vobis, quia tamen conteſtationem litis non invenimus eſſe factam(cùm non per poſitiones& reſponfſiones ad eas factas c, ſed per petitionem in jure propoſitam& re- ſponſionem factam, conteſtatio litis fiat 4) eundem proceſſum de fratrum noſtrorum conſilio irritum duxi- mus nunciandum. Tandem Archidiaconus electio- nem ex præ miſſa cauſa petiit irritari, electo reſpondente dicto, quòd non erat ejus electio irritanda: Lite ve- Pr ròcoram nobis leg te dicenda à partibus juramento, idem eleétus etfi confi- teretur fe dicta beneficia electionis tempore trenuiffe, ta- men excuſare ſe ſuper hoc nihilominds e nitebatur, quia videlicet ditum Archidiaconatum non credebat curam animarum habere. Sed cùm in jure confeffus fuerit, quòd Archidiaconus Ambien.de confùetudine fufpendip, excom̃unicat& abſolvit Presbyteros& Priores,& Parœ i celefias interdicit, nec non Archidiaconus F viſi tat,& inquirit, quæ viderit inquirenda,& procurationes ratione viſitationĩs recipit, evidenter apparer, quòd cu- ram habeat animarum annexam: quam ſi etiam non ha- beret, negare non poteft, quin perfonatusexiftat, cùm idem de Perfonatibus, quod& de beneficiis curam ani marum habentibus, judicium fit habendum. Inſuper indulgentiam, quam fuper hoc afferit fe habere, invali- dam repu n ea falſitatem ſuggeſſerit,& ſup preſſerit veri 1: quå tacitå vel exprefså ipfam nulla- tenũs habuiſſet. Suggeſſit enim, quòd prædictas parcœ- t ciales Ecclefias antequam fuiffet in Archidiaconum af ſumptus, canonicè fuerat aſſecutus, cùm nullus potuerit plures parœciales Eceleſias obtinere, niſi una penderet ex altera, velunam intitulatam,& alteram ẹ commen- datam haberet, unde cùm idem utramque illarum inti- tulatam haberet, ipſas nequivit canonicè habuifle. Item luggerens, quod reditus perſonatũs ſui erant tenues& ex- les, ſuppreſſit, quòd alios reditus in pluribus Eccleflis no- fcitut obtinere. Suppreſſite iam, quòd plures parochiales Eccleſias cum pluribus aliis benefliciĩs in d erſis Ecc leſiis obtineret:cum intentioni noftræ non fuerit fecum intot beneficiis(præi habentibus curam animarum) di- ſpenſare, nec intent ta Åra à z 2n DONTE ei de novo concedere, ſed ut per indu ici ii 1 r i t gentiam poffet habita licitè re- tinere:| é infra.] ¶ Tandem cùm non reſtar et, niſi profe- renda ſententia idem tam jurĩ(ſi quod ei competere vi- debatur) quàm liticeffit ſpontaneaà voluntate, cujus reſſionem duximus admittendam. CAP., LY. lio, quam collatio non præceſlit, vel qug faita irte Capituli, vel qua non fuit communis. Idem. Err Ens 1 .] QCùmin Concilio è cavea- G Iritaefe non eta majere pa N Genefi legitur L tur, ut is collatione habitå eligatur, in quem omnes ——— og. al.& praſtito. b wide l hares. É fèguent. LGallus. S.& quid ſi tantum fde lib& poft um. al. dictio fačtas deest znmanufiripto, d vide lde- terra\-.de diverf reſerept. f vide Concil. Trident ff. za de reformat cap.3 £ aliam. h videl. poflquam litt. C. de hact.& Bart. an l. guz Roma.$. duo fiatres..de verborum obligat, i Lateranenfi fub Bimocent. III. cap. aꝶ. 4i interrogatus. ff. de int fé O itimè conteſtatà, præſtitoqᷓ: de verita- vel major& ſanior pars Capituli conſentit:& in Guil major pars totius Capituli non conſenſerit, quanquam majorem partem habuit partium comparatione mino- rum: Nec plenè numerĩ ad numerum, quia utrum G.& H. de quibus adyerſarii referunt quæſtionem, relegio- ne vocem habuerint, tractatum noni extitit, nec diſcuſ- ſum: nec zeli ad zclum, nec meriti ad meritum collatio facta fuerit. Nec etiam electio communiter celebrata, quoniam licèt in eundem Guil. ſingulariter ſinguli con- ſenſiſſent, non tamen debuit ſubſequi ſingularis electio, ſed communis: ne vel idem repeti videretur, vel exhoc ſequeretur abſurditas, uttot eſſent electiones, quot eſlent numeroeligentes. Nec ex ſingularibus vel palticulati- bus conſenſibus appareret univerſalis electio vel com- munis, Ïcèt quilibet fingularis veritatem exprimat fug partis: quemadmodum ex fingularibus propofitionibus (licèt veris} univerfalis propofitio non apparet a, nifi per fignum univerfale forfitan exprimatur. Nec premit | duo Canonici poterant fic excludi, cùm prtimus exiſteret inCanonicatůs poffefione,velquafi b, habendo ftallum in choro, locum in Capitulo, legendo& cantandout Ca- nonicus,& ad tractatus ac electiones dignitatum& perſo⸗ natuum, quæ occurrerunt pro tempore facienda, tån quam Canonicus fit vocatus; quanquam håc vice fuerit cum proteſtatione admiſſus: ſecundus vero effet in tali loco, de quo firerat ad eřećtřonem vocandus: cùm dev toto regno Franciæ vocentur abfentes de confyetudinea Eccleſiæ Gallicanæ. Nos his pleniùs intellectis, de con- ſilio frattum noſtrorum pramiſſam electionem, utpote contra formam Concilii attentatam, decernimus ixtitam & inanem. CAP- LEVL G Non valet electio Pontificis per Laicos dr Canonicos fatla, ttie amfi hos habeat confùetudo,.di quotidie fölet allægari Idem Capitulo Maffano, | Affana c Ecclefia paftore d vacante:[d infia] M Laicos oum e ſi fortè m; Non $ Edicto perpetuo prohibemus, ne pe Canonicis Pontificis electio præſumatur. præſumpta fuerit, nullam obtineat fir obſtante contrarià conſuetudine, quæ dici debet potius corruptela. f LVII mationem e CAF. € Non fufficit ad confi majors parte Capituli, nifi eti Idem en. II. L Ccleſià veſtrà deſ paſtore, convenientes unum(abfente Guil. quĩ tunc noluit intereſſe) ad celebrandam electionem terminum ſtatuiſtis. Veniente verd termino,& dicto Guil.(cùm abſens exiſteret) non vocato, premiffo juxta formam Concilii g generalis ſcrutinio, 14. magiftrum G, Presbyterum Cardinalem, concanonicum hb vetrum:&a7..Remen. onicum elegerunt, præfato G. poſtmodum electioni ejuſdem- R. ſuum præbente conſenſum. Tandem bus utriuſque partis in noſtra præſentia conſtitutis, alle- gabatur pro electione dicti R. quod cùm in.exeederet aliam, computato Guil. præ dicto, majorem Capituli par- tem habebat,& per hoc debebat pars fua fanior reputati, cum ubi major numerus eſt, zelus meliot præſumatut. ionis, quod fi falas —— a Vide l gui habebat. f. de legatis g.@ Lf pluribus r 104 Bartol. ff. de legatis 2. b vde l. certum. Cod. ae ret Vindit. 7-te a c alias, Mefana. d vide Concil: Bracar. cap. 1. O Burchard ddf f vid ai cum lib.r, Decr.cap.10.€ Quòd fi. f vide l omnes ju not. Cod. dedec. lib. 10. in glofa z.© in Authent. utn g Concil, Lateranen.;; i i ve il: judic. 6. th In primo, in glofa magna, collat. 9. nocent. III. cap.zg. h zn antiquis; Canonicum indenio. L. ita ſtipulatus. S credendum eii. ¶ade verborum vlilgalion.

= i PDe translatione Epiſcopi. 1418 verd altera electionem eandem multipliciter im- pugnabat, ptoponens prænominatum R. in ætate pati de- feclum, nec elle ſufficientis ſcientiæ ad Eccleſiam ſupra- dictam, cùm ætatis maturæ,& eminentis ſcientiæ præ- fatus Cardinalis exiftat:& cùm ele&tores Cardinalis a- lios meritis& auctoritate præcellerent, habito præſer- tim reſpectu ad perſonam electam, meliorem zelum eos habuiſle conſtabat. Dicebatur pratereà, quòd conſenlus dicti Guil.(quem pars ejuſdem R. confitebatur fuiſſe contemptum, afferente parte reliquâ Capitulum po- tiùs contemptum ab ipfo fuiffe) cùm non fuerit confen- ſus præſtitus in ſerutinio, ſed poſt electionem acceſſe- rit, adjicere nil valebat: ¶& inffa.] ¶ Denique ſtatutum generali Concilio, quod electionem decernit invalidam, cùm contra ejufdemConcilii formam in eleđtione pecca- tur, non debet ad contemptum;& alia, quæ non ſunt de forma, referri. Unde qud ibi dicitur, quòd aliter electio celebrata non valeat,ea reſpicit cantùm, quæ attentantur contra formam Concilii memorati: non autem alia, quæ ponuntur ibidem; ficut êft ilfud,quod prgfentibusomni- bus, qui debent, volunt,& poſſunt commodèintereſſe O, haberi debeat in electione proceſſus, ne cætera, quæ fu- per hoc alibi ſtatuta noſcuntur, uno verbo videantur DE TRANSLATIONE Epiſcopi a. TITULUS VIT CAR L. G Patriarcha, qui confirmatum in Archicpiſcopum trans ad fedem Epifèopalem, ab Epifèoporumn confirmatione fùfpendstur lann. Andr. Innocentius II. Antiocheno Patriarche. Um ex illo generali privilegio, quod Beato Petro,& per eum Eccleſiæ Romanæ Dominus no- ſter indulſit, canonica poſtmodum manaverint inſtituta, continentia majores Eccleſiæ cauſas ad Apoſt. fedem c perferendas, ac per hoc translationes Epiſco- porum& ſedium mutationes ad ſummum Apoſtolicæ ſedis Antiſtitem de jure pertineant, nec ſuper his quic quam præter ejus aflenfam debeat immutari d; Mira- mur, quòd L.(Apamen. e) electum in(Tripolitanam) Ecclefiam tranftulifti,& novo quodam mutationis ge- nere parvificäſti majorem,& magnum quodammodò minoràſti, epiſcopare Archiepiſcopum, imò potiùs de- archiepiſcopare præſumens. Licèt enim di&us., none dum fuiſſet in Archiepiſcopum conſecratus, confirma- everti. Neque enim à credendum eſt, Romanum-| tionis tamen munus receperat,& Archiepifcopalia Pontificem(quijura tuetuè) quedaliàs excogitatum eft multis vigiliis& inventum 6, uno verbo ſubvertere vo- Iuiſſe. Nosergò quæ hinc inde fuẽ ofita pienis in- tellectis(cùm ex Lateranenſ. Concilio in ordinationi- bus Eccleſiarum major& ſanior pars Capituli exigatur, & ſtatutum generalis Concilii contineat inter cætæra, ut is eligatur, in quem omnes, vel major& ſanior pars con- ſentit) ctionis vitio(cùm major& ſanior pars non conſenſerit in eundem) de fratrum noftrorum confilio duximus fen- tentialiter irritandam. CAP. EVIII. è blecato ſerutinio, non poſſunt eleckores variate; ſed com- pehi: Aebent ad collationem& cflionem. idem. P Ublicato ſcrutinio variare nequeunt electores, cùm ſit facienda collatio,& electio celebranda. Ad quod per ſuperiorem, ſi oportuerit, compellantur. CAP: LIZ. ſemoni am etiam ſine culpa electi, non atoifècus fielectas libererefigna- 2 njin, difpþenfatE vit. h. d. fè t Idem. I alicujus eletionem propter fimoniam; eo ignoran- teac ratum non habente commiffam, contigerit re- probari, cum eo fuper prælatione. c, ad quam taliter fuerat electus, illà vice non poteſt Epiſcopus diſpenſare. Quamvis circa eum,qui ignoranter recipit fimplex bene- ficium per fimoniacam pravitatem,poft liberam reſigna- tionem Epiſcopi diſpenſatio toleretur d. CAP LUR currit tempus; fi pofùnt impedimen- A jj Puin tonere Idem. Is quibus interdicitur, ut abſque ſuperioris licentia 4 J electionem dicti Renon perſonæ, ſed potiùs ele-| (quantùm ei licuit) miniftrârat, ficut nobis ipfius rela- tione innotuit, qui ſe Valienſ. Epiſcopum F aſſeruit con- firmäſſe. Ne igitur perpetrandi ſimilia cæteris audacia tribuatur, te ab Epifcoporum confirmatione duximus ſaſpendendum. CAP. II. Electo in Epifcopos drconfirmatos transferre potest folus Papa Idem Decano ér Capitulo Andega- Venſi. j Ie corporalia:h& ípiritualia eam cognovimus£ Idifferentiam, qudòd cofporalia facilius deſtruuntur, quam conſttuantur:ſpiritualia verò faciliùs conſtruun- tur, quàm deſtruantur. Undte juxta canonicas ſanctio- | nes Epifcopus{olus honorem dare poteft, folus aufer- | re non-poteft.:Epifcopi quoque à Metropolitanis ſuis | munus confecrationis accipiunt, qui tamen non poffunt, | nifi per. Roman. Pontificem condemnari.. Cùm ergò fortius ſit ſpirituale vinculum, quàm carnale, dubitari | non debet, quin omnipotens Deus fpirituale conjugi- | um,quod eft inter Epifcopum& Ecclefiam, fuo tantùm | jadicioarefervaverit diſſolvendum, qui diſſolutionem& etiam carnalis. conjugii ,squod eft inter virum& fœmi- nam, fuo tantùmjudicioreferyavit: præcipiens, ut quos Deus conjunxit, homo non feparet. Non enim humanâ, fed potiùs. divinå poteftate conjugium ſpirituale diſſol- vitur, cùm per translationem,depofitionem, aut ceffio- nem auctoritate Romani Pontificis(quem conftat effes Vicarium-Jefu Chrifti) Epifcopus ab Ecclefia remove- tur:& ideò tria hæc, quæ præmiſimus, non tam conſti- tutione canonicà, quàm inſtitutione divina, ſoli ſunt Ro- mano Pontifici refervata /. Sicut autemEpiſcopus conſe- | cratus fine licentiaRom. Pontificis fiam non debet Eccle- ſiam derelinquere, ſic& electus confirmatus:cùm non de- beat in dubiũ revocari, quin poſt electionem&confirma- tionẽ canonicam inter perſones eligentium& electi, con- jugium ſit ſpirituale contractum, cui profectò Epiſcopa- a In quiluſclam antiquis additur, vel electi. b Capit. 1. cod eligere non præfumaānt, tempusftatutum à canone| zit, in. compil,& Anacl. Papa ep. 1. Melchior Canus libr. 1. de currit, ex quo in mora fuerint licentiam hujufmodi po- ſtulandi e. loc. Theolog. d al attentare. e Paphenſem, al. Aßpamen- ſem. f al. Siualienſem, al. Lalienſ. g Vide l. 1. Cad leg, Iul. a al m. b ide 5. quorum, Inſtitut. in procmm.& in auth. ut jud. fine quo. fuf. c alias, poflulatione. d Vide, ini rep& Infitut. de except.$ hodiè h Cap 2. Eoldl. tit. in 3. compile i| i in vulgatis effe, legitur: fed abest à manuſeript. K Jide Dom. Fotum in&. Sententiar. diſtinct. 25. quafi. 1. art. 4. Matth. bil,§. ficu., filtus. ff. de inoſficuoſc teſtament e Vide L eum aoui cap.19.} Vide cap. quamvis, de elet. lib. 6,& cap. ut debitus. ita,$ fin, cum gloſß. magna. dr ibi Bart, D, da verborum ob zeon. ad fin. J. de appell. Cec 3

ihil addit: cùm quis Epiſcopali gnit tate, nullius tamen Eccle fiæ poffit eſſe Epi quemadmodum deillo contingit, qui oneri Pon tif renunciat, non honori._ Unde cùm non fit majus vin- CAP. 1IL culum Epifcopi ad Ecclefiam 4, qu uàm electi, maximè cùm fuerit confi mò idgm pe nitùs& non a- liud, idem j juris ob L ut ergò Epi porum trans Ii fitio ſſio, fic& eleđor 1 poft em(ſpiri feugi riaden ct Roma no Ponti f utque ad tempo ra ifta, quod cautum fuerat de-TE fuerat de} r nem, yel praditus| cedendum, ut priori conſenſu hactenus perdutant te, An⸗ ſcopus: degaven. Ecclefiam ftudeat gubernare. ali s4 d pria autloritate de fua Ecclefia f J dy” Idem Bambergenfi à Epiſcopo,& Peuro ſeholari f, 777 Maguntinen. S i referv ata eler Uantò perfona-Hildefemen. Epifcopi:[1r 64.} Hildeſemen. Eccleſid, ad Herbi- toritate propriâ fe tranftulit. Non quod veritas in Evangelio c proteftatur; f, homo non feparet: J poteftatem- ces ita fibi retint nuit Dominus& Ma- du q Ipfe verò relić il Ecclefiam au attendens Quos De sferen i,t iat, imò Metropol tibi 19 poterat it ibili d,& ;& evidenter afferunt Non enim homo, ſed omif. e non puri homi- arum ne- ceſſitate vel utilitate>p senlatà,, hon h uman â, fed divinå potiùs auctoritate diſſolvit. un: ut ficu facti Perverſitas tranf eat ta etiam ad aliam Ecclefiam poffit| plum e,(quod quidem, nec fine anon Romani| effe notorism) ſibi præci el de omemorata: qui ut hæc Herbipole ni. Ecg Re ih e Mo anene Metropolitar indulftt Unde€ Cæter um quoniam fi circa translationem idem RA voluiſſet, quod de ta ſua i l reverentiam exhil $ quz licèt Epi r habere. illicitè contulerunt, ſione dixerat,& de translatione poterat expreſſiſſe: ut in eo puniantur, in quo p t quod non eſt ſanctorum Patrum decreto ſancitum eos hãc vice ſuſpendimus poteſt ate..J perſtitioſi is non eft adinventionibu Quia verò Hildeſemenſem Eccleſiam, cui fuerat alli- ſertim cùm nonnunquam intelligatur p gatus, unde(fecundùm Apoftolum}fo lutionem quarere non inve eſſum. Sanè quoniam' non debebat, nimisimprobè dereliquir, ne ad ipfam re- } copus eleđtum Abricen. per Metropolitanum| deat ulteriùs,diftri&iùs prohibemus: cùm if n Ecclefiam vef ram præteraućđto-| traditiones f canonicas, qui ad majorem n ritatem fedis A poftolicæ transferre n& i tranftulerit, à cathedra repelli debeat ai pifto pum conſecrare, quem Rothor propriã: ut nec illis præſi ideat, quos per fu R citra mandatum noftrum abfe vit, nec illis, quos per avatitiam concu tribuit tranſeundi: pradictos Archie à[ 1 Sincero diligeba o cratione& confirmatione Pontif opum ve- quod nihil adversus mat ròab executione Pontificalis offici Archie-| cium fui ordinis,& Ec p[copus juxta mandati noftri inorm aren. Et| Saneficut certa n dh zul? k Ay jeniſ maiore X i quamyis iidem Archi epifcopi majores plùs| cimus nihilomings te excefferi nt n præmi ſſis i. DE Ò E piſe opus mi- Herlipol Pontifis em nominabat] m tanquam major im errorem fecu-| F n tanta p mptionis aud. L' lectà eorum conf ne fpontaneâ,| am unitam gui fecundgmAp n omnem inob. rori dedimus,| prá fumus ulcifii.] ate peccave-[3 Sivero, quod non cr qui minũs im ſuum re- cordiam po-| ntes, quòd|| an nec prioris| fi cùm ad| contra us confecrationis impenſu atificem fecerit, conſecrat ranguam m(priori| is: Nemo fibi fumat ho incu ite) non p icè conſecra- xi, adhuc c iter alteri alliga tam à vincu- lo prioris elig, quàm à pona ſuſpenſionis peni abſoluto, de benignitate ſedis Apoſtolicæ du orem, ſed qui vocatur a primam nor yin) 7 d cujuſdam nomina. jugal 8 Abdoſtol. interdictum a tus quod ab eis factum Fuerit, irritum decrenimu Imus con —— 1—— á da 32——‚5—3— 4 A* Iu Ba? z* 7 f` j fá- " asita: quoad E am, b videtext. in1. conftit.(|- a Sreing. compil. Al, Idem Epifiopo ér Pe tro Scholaflico Ma jus. L P J' Á i ichus.& l. Pa j b Cap. 3. eod. tit. inz.compil. ¢ Matth. 19. d ali Cuntthenſe. prabuit,€ vide il, F. de pæn. O f Leo Papal g apitaliuxi ım. D Epifi E Clericis, guis in fao. C. de inofficrof: teſtiam Adde Concil. Sardic. can, 1, ubi caverun neguit opatu ad alinm transferatur: g Canwr.„gush 1 fiq CAP, 1Y “f. de pæn Sfin. f> de lab. san,& not. in l. plagii,.e e

7I CAP. IV. G Solus Papa transfert Epifeopos: é indulgentia per eum Saper yal. i yana est. fali translatione concefja ad literam j Idem Brambur. Epiſcopo&.ſci olaſtico Magun- tinenſi a. a AN` E 1 Ginfia.]§ Sicut legitimi lcèt é in tantum- ¿matrimonii vinculum, quod eft inter virum& uxo- tem, homo dif e nequit, Domino dicente in Evan- ret:| fic& fpiri- axit, homonon fèpa i gelio:( 4 non JEPOTELS]: tuale fo, quod eft inter Epifcopum& Ec- cleſiam, quod in electione initiatum, ratum in confir- matione.& in conſecratione intelligitur conſummatum, line illius auctoritate folvi non poteft, qui ſucceſſor eſt & Vicarius JefuChrifti. Hoc autem C. quondam Hildeſen. Epifcopus non attendens, ad Herbipol nf. Ec iam propriå t ritate tranfivit:[2& mfia.} s Nec illa e prædecefforis noftri indulgentia prefumptionem excuſat ipſi 18, ſed ambitionem accuſat: cùm in ea fitex- preſſum„9 ſi ad majorem vocaretur forſitan dignita 1 „eam bi liceret afumere, dum tamen nihHei deo canonici De auctoritate,& ufu Jam, vel in aligua praecipua obviaret.-Unde licèt forfitan aliqui- bus videatur, ut indulgentig occafione ipfiusad digni- tatem poffit tranfire majorem, ad parem tamen ipfi tranfire non licuit: cùm in majori dignitate propter majorem utilitatem f s foleat difpenfari. Prate- ì poſtulatio, ſicu electio, examinari foleat di „& tenor illius ntiæ non folùm videatur is examinationem, ſed perlong etian refer dummodò nihil de canonicis obviet quam pereum poftalatio examinata fuif- ienda, nullå ratione debuerat tran j, do jpe ritatem ipfius nec w se DE AUCTORITATE, ufu pallii, ET TITU BO0S VII CAP: I g Intra quamlibet Ecclefam pr Hallio uti pot èd extra, non potest, Clemens. III Um fuper d aliqua re:[6.] ¶ Quxſiviſti, quo modo intelligatür,quodin forma traditionis pal- _dA\ii continetur, videlicet, Trad ut eo intra f Eccleliam tuam utaris. tur, videlicet intra quamlibet Ecclefia commiſlæ. Si verò te ſacris indutums proceſſionaliter, velalion pallio minimè ꝗ uti debes. vincie fue Archicpiſenpuss imustibi pallium e Quod-ita intejl provinciæ tibi tibus Ecclefiam do exire contigerit,tunc tuo a Idem Bamberg, Epifiop. d magiſtro Prapoſito ſcholari Ma guniin b Capit. 4. eod. tziul. ing. tigita: Nec ila pradecefforis nofiri indulgentia, guam ımpetraf ſe ſerefert, præſumplionem&c pil. rum ornamento PHE- efpaillium ſumitur in hoc tit. pro guadam Arch psg crucibus n guod fuper alia ornamenta d. ris intexto velut fiola ſat tr, humeros velut cor erdotalis > Privil.& Innocent III. 12b. 1, Myfier materia, forma Ó myfiica fignificatisne. f ai. Infta. > zda, In Cod. Barba- G- Capit.+. eod titui, in 2. come tfcopo- prang, sircumdans,{7 ante dependens. Vide Parnorm. inc antigua de Maij. c. 63. ubi copiose de ejus o nuko ao pallii. CAP. IL G Archiepifiohus alteri Archiepifèopo pallium faum commas dare non potest, Coeleſtinus III. hoc a, quia quæſitum eſt à nobis ex parte tua, u- trùm liceat tibì pallium tuum Metropolitano alii comihodare,[1& inftia.] ¶ Inquiſit. t. t. reſpondemus, quòd non yidetur cui commodes$: fed quifque cum eo debeat( ficut tua noyit diferetio) fe- eſſe conveniens, ut pallium tuum ali- cùm pallium perſonam non tranſeat, peliri. [-:Sicontsgerit eum, $ y fne pallio fuo ad Ecclefiam tibi com l enire, Q in eadem Eci Prelſum canonem anueniſſe, ſiper hoc tamen.] CAP: IIL G Per pallium confertur plenitude: Pontific Archiepifiopäi Innocentius II. C Cardinali c, Preskytere Apoſt. fèd. Legato. If fpecialis dilettio æ illa:[& infià.] 4 Sanèfi po- ftulatio Frojani e Epifcopi ad Panormitanam Ec- cleſiam faiſſet per nos etiam approbat beret fe Archiepifcopum. appellare, priufgt pallium fufcepiffet, in quo Pontificalis officii plenitu« do cum Archiepifcopalis nominis appellatione con- fertur. Tu ergò quod factum eſt, ſic ſtudeas palliare ut id in confuſionem tuam,& ad fedis Apoſt. opprobrium non redundet. Quoniam ſi oporteat, ut nos, vel tu, ex hoc negotio confundamur, eligemus potiùs te confundi, quàm læda- mus fedis Apoft. dignitatem. ; CAPR G Romanus Pontifex femper drubigueutitur pallso, dlii in Eca ciefiis fuis o certis diebus tantum. Idem. A? honorem g Dei:[6 infia.) Ţ Sanè folus Romanus Pontifex in Miffarum folenniis» pallio femper uti- tur,& ubique: quoniam. affumptus eft in plenitudinem Eccleſiaſticæ poteſtatis, quæ per pallium ſignificatur 1. Alii autem eo nec ſemper, nec ubique, ſed in Eccleſia fua, in qua juriſdictionem Eccleſiaſticam acceperunt, certis debent uti diebus. Quoniam vocati ſunt in partem ſolici- tudinis k non in plenitudinem poteftatis. CAP., V. q Archiepiſcopus extra[fuam provinciam pallio uti non pote etiamfi hochabeat confueiudo. Idem c X tuarum/ y. lano Archiepiftepo. pimus, quòd cùm tenore literarum ac fuerit in concefione pallii tibi dictum, ut ipfo intra Eccleſiam tuam utereris:& tibi pro. Ecclefie tua nego- tiis frequenter extra tuam provinciam commoranti, ve- recundum fit abfque pallio miniftrare( cùm confuetu- do fit in Hifpania generalis, quòd Archiepifcopi extra fuas. provincias, pallio indifferenter utantur) utextra tuam provinciam uti pallio valeas, indulgeri tibi à ſede Apoſtolica poſtu$ Licæt autem tal udo dicenda ſit potids corru- ptela m, nos tamen de gratia indulgemus tibi, ut ſi neceſſitate aliquà præpeditꝰ, ad Eecleſiam tibi ſubjectã , al. hac. b l perfinale, F. fol. mae Lautentii in Lucina Pr sbytera a: Cap.2. ead. tit. in 2. com trim. c Innocentius II. Cod. tit. 5. Cardinali c. ut habet 3. compil. Q Cap..eod.tit.in 3 comp.€ da lras Trojanenf, alit. Trojacenf? F£ Adde Concil, Lateranenf. fub In- nocent.llI. caps. g Cap. 2. eod.tit.in3. compil. h al. fòilemnita- tibus, ì figuratur. k al. O nonin plenitudinem. gre, 1 Cap. 3a eod. tit in 3. combil. m vide l. omnes judices C. de decur. iib. 1h Q auth, utnull: judic,§ L. in glaßß magna, collat. 3. Ccc 3

— 79 Decret. Greg. Lib. I. Tit. IX. accedere fortè nequiveris, pro conſecrandis Suffraganeis tuis vel Clericis ordinandis,& ad Ecclefiam alienam pro- pter hoc te contigerit declinare: dummodò isad quem Ecclefia pertinet, id permittat, utendi pallio in jam dictis ca ſibus liberam habeas facultatem. CAP. VI q In qualihet Ecclefia fua provincia, permi fs diebus Archie- Piftopus Mifam celebrans uti potest pallio, Idem, Eer fis,[ 1& infi.) ¶ Ubicunque à fueris in Miſ- ſarum celebrationibus conftitutus, diebus folenni- bus ufum pallii,(per quod plenitudo Pontificii b defi gnatur) poteris Kbenns exercere. [1 Inpartibus remotifi ALUM G In actibus tuis quotieſcunq; imus& accoptum, qabd No- lus emergit, Ere. veris tortur, gu plurain una Ec D altaria, mul poteris conſecrare, tre.] CAP VTI. Uia nos: Téi tam in tua, qu & fandaliis celebra bes femper celebrare c cut pi xat, qu i in Eccleſiæ tuæ pr ſoluta eſt quarta quz: H en So DE RENUNCIATIONE TILVLUS IX Q Non datur lice 2 wult cedere, fi necefjarius vel utilis fit Eccle Alexander III. Lo. po c. Iteras d tuas:[1% i i q$i tuam aut e fe- nectutem, aut inſufficientiam fortè conſiderans, te tanquam immeritum F poſtulas relaxari: ſcito nos credere, quòd tutiũs ſit hoc tempore, ſi commiſſa tibi Eccleſia ſub umbra tui nominis gubernetur quàm ſi al- teri novæ incognitaque perſonæ gubernanda in tanto di- ſcrimine committatur: maximè quia in te vigor devo- tionis& fidei(etiam corpore ſeneſcente) non deficit, ſed vergente deorſum conditione corporeâ, fervor Spiritůs in ſublimiora conſcendit: ç Monet&v igitur, ut fuper hoc diebus Pe nullà tef facias importu- nitate moleſtum, quia indecens omninò proba atur, priùs folvere militiæ cingulum, Caa. cedat victori adverſitas 2& inj præliorum. l j nits PPA ettam causd renunc E I Nuper accepimus, de Votione plenas&& dolore non vacuas, gua quidem E tuam nobu A udrunt affectu ofif 2 maat gi fionem. Ni 0 Ceri malitia, ¢& contra Ecclefiam bir am gravis ý diuturna Perſecutioni, inſtan tiá, ut negi 14 quam Et Cei at ad com modu um, f tuam ſedem talem contigerit ſulire defectum.& ＋ L2 N' igitur huj F Š enim, ficut vir pric zod tanta eSF us doloris aculeus vividara circa té noft ripe- Deris vulneret sharitatem> rogandum tepotius duximus© mo- nendum.,] ——— a Cab. 1. eod. tit. in&. compil. b al, Pontificalis officii. al, ntificis. Po c al. Lundon, Arch zepifèop. al. Lugdunenfi Archie- al. Baton. Epifèop. d Cap..eod. titin 1. compil,€ al. autem. f ſic inomnilus manuſcript.& uvox, immeritum, per- pram infèrta fust, | actor replicar am charita- probaverit, ob affe d adhue| lttatibu At tHatiunS cej- f j lab, gre. h juxta ilud: Diomfit s languotenm firi n CAP: TI G Qui abjurat beneficium ,licitè potet illud(fi denuù eligas tur) obtinere, Idem Abbati Dolen. a dr Priori deAra Lagta. Um inter P. Gauftidi& quofdam$ alios Canoni- cos ſancti I. fuper fpirituali ¢ beneficio fcilicet ftal- lo in choro,& loco in C apimlo, quæſtio fuiſſet diutiùs agitata::[ I G infi| Q deoque vobis mandamus, qua- tenus fi Præfatum P, inveneritis de confenfu d majoris partis Capituli fuiffe de prædi&o beneficio auĝoritates Apoftolicå inveftitum, eum faciatis beneficium ipfam pacificè poſſidere: non enim videtur nobis impedimen- tum aflerre j juramentum, quod de eodem non petendo ulteriùs proponitur præftitiffe, ſi conſenſus majoris& fani is partis canonicorum Eccleſiæ intereghft. a parsſicſſicienter inſtructa non veneral, on po, II. 0 illud repetere non pote S. o€ Verulano. tione Abbatis fan&i N. de Ce- parano, noftri eft auribus intimatum, quod P. Ru- ¿dum infirinitate g laboraret h, apud mo- néti Salvatoris fibi petiit habitum monae eri: qui recuperatå poftmodùm fanitate, m illud gratiå complendi votum acceſlit: mai liquan tui lam faciens, ea quæ pradi- ctæ E ccleſiæ ſancti N. contulerat, fibi fecit reftit ui, Nunc autem mutato animo laborat, ut reftituatur in Ecclefia ſupradicta. Verùm quoniam jam di&a Ecclefia abeo foluta digno- fcitur,ex quo ea, quæ fibi contulerat, ad petitione m fuam reſignavit eidem: mandamus, quatenus( fi res ita fe ha- bet) prædi&um Abbatem& focios ejus ad receptionem P. nulla ratione compellas invitos: nec à populo i Ce- parano compelli permittas: hortari tamen eos poteris, ut illum non tanquam unum de Ecclefia, fed quafi&s novo recipiant in{ocium& in fratrem, CAP. IV. G Beneficiatus fine iscentia Pralati fui, beneficio renunesart non potest, O ut Teni leri rl rium 2i beus naie Idem Epifiopo Tornacenfi. j [é infia.) 9 Univerfis perfonis tui Epi- &ione prohibeas, ne Eccleſias tuæ diœceſis ad ordinati uam pertinentes, abſque af- fenfu tuo intrare audeant, aut de ere, aut te dimittere | inconfulto. Quòd fi quiscontra p prohibitieu tuam venire præſumpſerit, in eum canonicam exerceas ultio- nem». Dmonet ſcopatũis CAP. V, T Contra petentera b beneficium admittitur f} fpontaneg abjuratioe a ta; contra g aterih, quos od non[ponte renunciavit: O quimelit nebit. i ens III. utrum Eccleſiaſtica be- æ abjuratio- ia repoſcentib bjecta{ponta nis exceptio ſine cauſæ cognitione ſit admittenda,& an ——. de Arcigia. d InC. Barbat. lenji. al. Verulán a Dulonen al. ita: Abbati& Priori d b Cap. 3- eod. tit in 1. compil. c al. fh znajoris© fanioris partis, We,€ al. f Cap.4. eod. tit. m1. compil.~ g al. dum olim nimia infirm. ronis AMO- rem, Expers languoris, non fum memor hujusamoris. i Vox popi- lo; hd din oranes manufir. fed eratexpofitiom. argin zalis gua trte pfit intex. a 7, antiquis itahabebatur: parano, id eft, à popula Ceparano. Cap. 3. cod. tate än z. compal. iegitur dta: juper hos nod ea è guod fiij&oris ——

—— $i actoris, quòd fpontè non renunciavit, an rei de fponta- nea renunciatione debeant probationes admitti? Sic tu experiéntiæ refpondemus, quòd nulla ratio-hoc verifi- mile reddit, ut quifquam beneficium multis:fortè'ex- penfis& laboribus acquifitum, quo ſuſtentari debet, facilè ſine magna cauſa, ſuà ſponte reſignet: ideoque ſuperyacuum eſſe non credimus, cauſam reſignationis diligenter inquiti a, quam ſi fortè probabilem; id eft, non vi, nec metu, nec oppreſſione, nec interventu pecu- niz, nec promifjone b extortam judex invenerit, maxi- mèfi non intervenerit juramentam, quod vix fieri dev voluntate propria creditür, quöd ferè femper à malo eft ( nifi replicatio cañonica fuerit oppofita) admittere non poſtponat. Porrò licèt negantis fa&tum, per rerum naturam nulla ſit probatio c, ejus tamen qui ſpontane- am renunciationem negat(cùm implicitè& quodam-. modò replicando inficietur ſuper aſſertione ſua, habito ad dignitatem& opinionem reſpectu) probationes cre- dimus admittendas. CAP.: VI. € Qu fpontè renuncidvit éleflioni de fè fafta fuper ipfa ulte- rius andiri non debet. Idem, E præfentia noftra: d[e infia] Q Licètigiturjudex non femper adunam: fpeciem probationis applicet mentem ſuam,; ſed ex confeſſionibus, dèpoſitionibus, allegationibus,& aliis, quæ in ejus pra ſentia proponun- tur, formet animi fui motum’,& tanta ſit judicialisau- ctoritas, ut ſemper pro ipſo præſumi debeat, donec con- tra ipſum aliquid legitimè:comprobetur: quare ſi tu coram Dulmen. Epifcopo& ejus cohjudicibus nihil-pe- nitũs probaviſſes, ſtandum tamen ſententiæ fuerat, niſi adverlarius eam oſtenderet irritandam. Quia tamen præter iſta conſtitit de ipſius renunciatione ſpontanea per quaſdam Epiſcoporum literas& confeſſionem ipfius, nos e ei ſuper eadem Abbatia ſilentium duximus im- ponendum. CAP. € Qui renunciavit literis benefi jam facta renunciare videtur, Cæœleftinus IIT. 8 Anè dilecto f filio noſtro I. PresbyteroCardinali tunc Apoſtol. ſed. Legato, nos meminimus injunxiſſe, ut H. Subdiaconum Canonicum in Pi&avien, Ecclefia infti- tuere procutaret: qui mandatis noſtris obtemperans, ibi- dem inftituit in Canonicum Subdiaconum memoratum. }-4| Poftmodùm idem H. quorundam ve- us conſilio, literas fuas vobis reddens, veftre miferic dig ſe ſubjecit:[2 67] JNQuia verò ę unde miſericor lebuit impetrare, inde cogitur diſpendi- uf: mandamus, quatenus( hoc non obftante) trem& Canonicum admittatis. n. ali reverentiam exhi 7 Card. injunxit vobis sravifis nec etiam fufècptionem ipfiasin ali- VIL} alibus, non ideo infistutioni ipfum in [ri dun de jam dicto I ricordiam impetraſſe, vo- harte, inde damnum cagiturſuſtinere, unde bis ſatitfaciens inh Cratiam& pramium meruit reportare Nolentes igitur,guod de fa pedio H. ta A aliquatenuav à prade ruere im, 7 a aA a -noftri, guam a nobis inchoatum est, damus,&c. a Vid. l. ſfimulier. D. rer. am.& 1 fèdetf quis.$. nec diflin- guimus. D. de uſaſt. D facit quod hiabetur en.v.&. D. de ca- dumn.© id. l. poſt rem. cum glaſſa. D. de tranſe& l. 1. D. qua Sènt. fin. app. refan. d 4. eod. tit. in æ. compil.€ al. nosde rorum fuper e. Í.a. eod. tit. demajor gr obed. in 2 coump. g In CBarb. quia verò indecems efiut unde nn ſiricordiam deberet impetrare, ande cogeretur Ae. De Renunciatione. CAR VIIM Q Renunciatio beneficii faa in manibus Laisi non tenet, ree nuncians tamen est beneficio fþoliandus, Innocentius III. Nadrofſen. Arcſnicpis fipo a. Uodin dubiis: b“[&snfia.] N Hi prætereà, qui be- neficium Eceleſiaſlicum ſibĩ collatum ſpontè in ma- num laicam reſignantes, illud denuò à Laico ſuſceperunt, eodem ſunt benèficio ſpoliandi c, lièt refignatio talium facta Laico nullam obtineat firmitatem. CAP. IX. G Papà concedit licentiam cedendi Epifèopo, qui fine mortis bi- riculo in Ecclefia fua morarinon potest. Idem Eboracen. Archicpiſcopo. Å? ſupplicationem d Raguſien. Archiepiſcopi, eum à cura, quà tenebatur Eccleſiæ Raguſien. duximus ab- ſolvendum, eò quòd ibi non poterat fecurè morari:& fi accefum haberet ad illam, mortis fibi periculum immi- nébate edde verd idem in vituperium mi· niſterii noſtri, defeẽtuminrebus temporalibus patiatur: mandamus, quatenus beneficium, quod de liberalitate Regia, ac conceſſione tua in Epiſcopatu Carleoli,& Ec- cleſia de Malebron F eſt illi collatum, ad ſuſtentatio- nem conſerves ipſius. Cui conceſſimus, ut ĩn ipfo Epifcos patu abſque uſu pallii officium Epiſcopale valeat exer- cere, tibi tanquam Metropolitano reverentiam& obe- | dientiam impenſurus. CAP. XY G Ponit fex caufas, ex quibus Epifèopi poffunt petere,& Papa confuevit concedere cedendi licentiam, qua fex caufa his verfione comprehendi poffi Debilis, ignarus; malè conſciles, irregularis, Quem mala plebs odit, dans ſoandala, cedere pofiit Idem Archicpiſccho Calaritano g. Iſi cuùm h pridem: I Cinfd.] ¶ Si enim in hujuſ- modi ceſſione frugem tibi melioris vitæ promittis, ſcire te debes non eſſe ſanctificato in utero ſanctiorem,& ideò non oportet tè prædicationis jam ſuſceptæ deſerere miniſterium; cùm ille, cujus fieri bajulus recuſabat, tan- dem prædicandum i receperit verbum Dei. Qudd ſi for- ſan humilitatis causà de culmine quæris& Pontificali deſcendere; eo ipſo humilitatis videtis erigere Z ma- IÈ verticem, quòd te nimis in reſignandi propoſito ex- hibes pertinacem: quia tunc in te veram humilitatem cuſtodies, cùm& pér ear locum ſublimem fugies,& per obedientiam non dimittes. Intueri te itaque vo- lumus, quòd hæc ſunt illa, per quæ cedendi Epiſcopus licentiam poteſt poſtulare, conſcientia eriminis;debilitas corporis, defectus ſcientiæ, malitia plebis, grave ſcanda- lum, irregularitasq́; perſonæ: ſed in his omnibus eſt ob- ſervanda cautela. Fropter conſcientiam enim criminis ce- dendi poteft licentia poftúlari;& forfitan non cujuslibet, fed duntaxat illius, propter quod ipfius officii executio ci vel nulli in illo miniſterio remanerent: L2& infra.] ex infirmitate, vel ex ſenectute n procedit: nec ta- redditur ad exequendum officium pattorale. Nam ſi pro à al. Nidromten. b taper eod. tit. in à compil. c Vide l guaro.§ ff venditor; ff. de adil. edict. dr i. Herennius, f. de eviit. d cap. 2. eod. tit, in ze compil. B. Tho...9185. art.5.€ Videl, fF putator. fad È Aquil é l. Eur certo.$. comnodainm. f. iome mod. f Malebros. g al. Tralatan. al. Arelatenſi aritan. h cap. 4. eod. tit. zn 3. compil. Vide B. Tho:2..9. art. 4. i al fafieperit, Hier.z. K al. pontificalis hon gere non ut in vulgatis eligere. m corporalis, fenex, notatur in$. fi pater,$- inarrogationibus..de adopt. line vui. f. de tefli. Cece p poſt ꝑexactam apaisant ditur: cùm fi ormes, 247, quos arguit contcientia cujuslibet culpæ, cederent, patt-%4 €q Alia verð caufà eft. debilitas corporis: 2, quæ vel 2 men omnis, feg illa folummodò, per guat impotens°

a corporali debilitate, ſuſceptæ fe ici- j] imitantur, alip tet, quòd. a illis, qui paterna vitia m poffet deleri, fruftrà fateretur fe Apoftolusi funis in- f non fequuntur, propriè poſſunt in talibus fu affragari vir- fi mitatibus gloriari: çùm interdum non plùs hortetur| tutes: illo diſcretionis adhibito moderamine, ut inter fenilis debilitas aliquem cedere, quàm moralis maturi| nothos& é manzeres natura les& fpurios diſtinguatut: tas(quæ in ſenibus eſſe ſol et) i IE m in ſuo ſuadet officio l Ó infia.) Aj Verùm fi ropter alias cauſas ceſſionem permanere: pro ta libus enim de fe dicit Apoſtolus æ: į ectes, non eſt in hoc tibi poſtulanti favendum: cùm F { Corm infirmorstunc fortior fum: ia no ynnunqy am col tur non effe difreta„quoni- Iisinfirmitas, i fortitudir am(utid tan quam no tiſſimum omittamus, quòd ocioſi- fectu quoque ſcientiæ plerunque poteſt quis petexe l funt hoftis antiqui ad miferasani- ſionem: quia cum ipſa circa ſpiritualium adt miniſtratio- laboris anguſtias, aut perfe nem ſit potiſſ mum neceſſaria,&& circa curam tempora lium b opportuna: Præſul, qui commiſſam ſibi debe Ecclefiam regere in Pom lalubriter ei re nunciat, Í t p ib deferere Iponfamruam, cui ıd extraneum te fide mediå co- i d 1 d funt dli, gui perfec tionem pta fcientiani{(in qua ipfam rega t) ignorat. inguit Sd quonam çum probati fuerint, Dominus c) fcrentiam rep ne facer, itx, quam re promi Deus diligen datio fungaris mih 3i.) Q à fit emi-: iritus è ubi vule fhirat Aee e yy tole Fe nens fcientia 19 paſtore, 1n€O ta tole- vadat,|& ideò non eft, qui poflit erfcr tutari: qui f vero, Spiritu Deiagun- lege: quoniam ubi Spiritus Dei, ibi li- endi tibi licentia data ab homine non randa: quia ſecundum Apoſtolum: charitas autem edificat poteft ſuppleré- perfectio c ps i í autem p! Jebis cogitur m Pr] ien cedes: quia data eft tibi liber. mine declinare, quando plebs adeo du| tas cedendi tè de{ipis, fi fic fapis. Namo ut proficere nequeat Da ipfam, í quomo do gitur ,qui contra Spiritum Dela- q tiam, quò magis agit, eò| era funt, qug pr smin IR T $ contra Spiritum Det 4a natten 1t, quoniam ipſe dicas: quòd fatſan alia eſt vexa) proculdubiè permittatur dicente Domino tater guam tuam aane m cedendi vo omo pondemus: Tu æleftis? nonne reco rere, ne mercenar entem,& dimi 1 tia, tunc demùm poteft non tam timidè f cum cœ „fiadh ) re cuo l aborem itus, qui dixit; providè declinare, cùm ov qui debuerant contradicunt puniendi, funt quia fa guc que licet Epıte honorem, q mor illius, quod c edari non poteft) tt guts pro amici fu deceat ammam tuam y tis-tuis ponere, oan e(dummodo} rt fiatrem meum, non mandu illis polis, etfi non omnibus, tamen multis ter ſcandalum& ſcandalum eſt 3 dum: ficut Dominus 4 ipfe ditinsit ¿cui cùm dix Apoftoli: caufam prætendis, exemplum t | regimine te convenit e ccufar p A @ı audito hoc verbe qui fua laborem hujuſmodi Refp Onar: fe affe rit mmyni s laborâffe o:: A1] (p tus, nihil flis aui] Deum X s d LCUN è Bi e s Gou? ejus m labutunt Irrcgularite eft caula, p refignandi,a utes, qguòd it, qua circa pluri- ne quæ e unius uxoris feapum tamen proptet quam juoniam licęt illa ſit magis ſecura, libe bet€1, qui regulariter| j en eft magis fructifera:& licètilla fit magistua- mini t, cede igeri s utpotefide-le- u cùm in fæcundita gitimo matrimor quia licèt irregulari I ulchritudini tatem hu) pa latet& vit officium(injuncts teit non minùs uti U LE ro M üm, Dai inf lios, ujquern tertiam O quariamg enera runt me,| id eft, inillis quì contra me paternum odium a B. Thom. 2 o natis ef, t fia har. pun. cap. 10 quit. vetus interpres. Vide —— k a eotuum in lib. de nuils& J a:Corinth. 12.`b Vide auth. de jud,$4. cap 9.& L figu $: prohibentur. f e edendo c Ofèeg. d t Gr. 7.; Iulianus$: quos dictt f ad sc. Maced. é i ex pluribus, de reg jur. e Eze eth.s:€E Allor g. g lanio. h} Orintl, 1 Maith.y, k Manb at. Li Tim3 mA am Te c al inuno Vatican: o manum tu fidem. d Matth s. e Ioanne. f 2. rint?$ Philip.r, h loam, 15. i al guodfe k Sap. 40. Luc. 1o. M ne.h. n Brod. 24, d. 20. ftra, 4t i ava aojgue mar| tum 1" né pe W m

ne dely itur ğa, utcum utilitate majori neceffitatibùs populi pro- videret a; apropi pter faciliùs indulgetur, ut aſcendat Monachu l S quam Præſul lad Menachatum deſcend ¶ Monemus itaquefut laborem paſtoralis a recuſes, ne fortaſſis ad pedes faos cum perenteacciperSgui fibi aggapud “ Olieita winiſträte To nde cedendi uay i, ecce tibite duximus ref- quendum, ut dif caufis, a quas cedere opor pter cauſam utilem& honeſtam in propgßeg derſsverés; de ligentia noftra ce- in ce dendr licentiam auctoritate Apoftolicâ ibi feias effe penitùs interdi&am: quoniam fi'pennas habeas, quibus fatagas in folitadinem-avolare, ita ta- men tæ fune nexibus præceptorum, ut liberum non habeas abſque noſtra permiſſione volatum. [LI In oflicio paſterali ad divinum officium actefäfti, prapa: 4 emus, aut pravidHfepruden= am in hurr ana fiag gulitute conſiſtentes, flid in ipfò ofco perpefurum, poffènos abſqu e x rgno Dei adl jutorio fùflinere: Jormidaremus utiguejne par“vulos tu polmo tum in te permifèris nU, tentatrones animum credet lnm ad petram allidere neglexiffes seos tan- ere, E aU E IPINU ESETERE tibi fü- ſeepti miniſterii ce inji jam valeas repugnare. Huri- flare con- Verum quoniam l fata m mus) cum ie fiires e žu contra IALUTUM AT maturam Dei gua poffèsj tàstentatoris; ab iApeflolo monitu ; J non ignoráfii falrcitudinis Ê tuls abhorres: neſoimus cur tam 1 inmutiliten delinquere, quod ad ſuſcipiendum utiliter, non 2 In multi enim afendimus omnes,& fi dis ufåueguag, zrritar- atum non habemus, ios ipſos ſeducimus,&. veritas in n 4 illum ecuſàt, qui miſerabil. EN Ac- F23- Ġ j; o L3 Cum autem plerungue vitia fèn virtutes } 26 menttantur, Hubril liter advertere të opopar iani di propofitúr 1 gelare Y gium je Dez odio vel amore Sienim propter ca od tam fer Uen stam a fuj per caufă> guam jJ ne fab impro vida pek g nand um dete fla abelis 1 impietaste imp elat; confide rare revo pter guas mai le quis pett; ép aea ap Si enim eæ puſill r itionem effugiat, a i fetu pariter DN 27'e ad rej plenis vacet ociis, fen liberius ir ibni, curar vnlt aliquis dejèrere pafloral retur abfol ui mortàliter: peccat;-e4 ut vanitatë d oc cede ia di cauſam omninò credimus de h- tificalı velit diftederë dignitate, ut gloriam; capiet humanam, tan- guam qui eligat bat șn tabernaculis guem per h jam incipit, j fn(latio rev lari a tepe vult vide rideo fub onts pra ruafi deferens Martham, amplectatur Mari- cupiſcat pulehritudinem. quod ten miniſtrare f singani, ipfi: 45 hitudinem, Rachelis con- propterea velit cedere, mpare profpþeri tuna vifusest laudabiliter dver. > guontam fùuccedebant i fèd a Hroſpe atu tempore imminente venetur, ne ſi quolibet caſht finiſtra sone lane JE propter hsc perit pusentUT; piar a Vid. 1. in empti . cum gof. an verbo, 3 sdi. O Slop snd. juftifiimè, ead. dit. b fifi De Renunciatione. cedere, nauta fè poterit improvido comparare, qut cam mari fu b 4 2 ufar tepefest nes fpi | forte t ut tranguillitate tacente non cum muito labore navis exercuerit gur 7 bernaculum, ipfam tempeftate Jurgente defèrit,& devenire pa-s titur OE O Ilam quoque cedendi caufam f penitus detefla- mur; fi forte cedere v velit Epsfèopns, ut-vel alter fibi fuccedat, vet obtentu precti vel affedtu carnali, velut tum pejor fibi fuccef ilt, ipfè velst optimus extollatur:— Iud antem quafine as refhuimas G damnamus, qud propter occupationes mundanas ſolicitis- dinés ſeculares non at fi Puntiflcals ofſictum exerce- rey cum multos ſanctos Ece r; gii fpir itualia fimul temporalia minifirárunti Verumtamen leva debeteffe fub capi- te ír- dextra in amplexu: fed illud te advertere volumus dili- genter, ne fortè p hoc velis tna difpofitionis propofitum effici vel ex illis, de quibus dicitur- Për Prophetam: Filis Efren. iar. O M ſa. con. ſ in dir belli, cum potins pro domo domuz Ifrael! murun Aebes te opponere a tendentibus ex adverfò, guia juxta fententiam veritatis non qui cœperit, ſed qui perfeveraverit, faluni erst, ſelum apud Cavens attente, ne maculan sn[loria tua ponas, no homines, fèd etiam apud Deum:; quoniam fub hoc pallio te nOn poa teris E iri nedum apud. Deum, qut renes T anuro(corda, fed nec etiam apud homines, y qui, ex sn talia ſuſpican- tur. Illud quoqne; borudenter attendas; g j å fêènte: ntiam fae prentis, Spiritus Sanctus difèsp viina effungiet fié in; n auferet Jè à cogitationibus, qua fine intelleitu confiftunt, Si vero pro tne da Ea labertate difficultatis onus incurrere pertimmæſcts, non zdeo defèrere debes Prafulatus honorem, conj ſderans dilige enter, ne nteris jufto jadicio abilo; quë malorum est interpretat jeliquifti. a ji 3 É robetur S uirum j fat isf acere velis ineo s 4n quo for/ fän d facere predalčke, thefauri- vero contemnit aut negizgi diram imdreira; cum re irum: Ecce quidem admovi ntempleris in Ji; É tuam co: aidia ntiam ais da onret licentiam poftules importune. Nos OTAS 3 guare in tali propofito per- mitas f S, eX qua enim(novit alti fèveres, quontam nec etiam infirmitas corporis, nec longani zemporis, nec defedtus fiientia„nec malitia plebis, nec irregularitas ı że reddit sueptuta s nes con tentram fui criministe fates rishabere.} AETES 3 IQNOTATAMA a» vimus,& propter quam cauſaàm cedere de te ipfum tibi duximus E a m, ut de propria mentis unali te judicuns, vidleas ſi ſic poſßis reſignandi deſiderib ſa ut gregis izb TaN püram aa culpa valeas declina» re Sz enim cedendo P appetis tibi ſoli Pr fectui ruo fine dubio tantum fubtrahi re poreras aliis, j, tr ; quantum quod ımpen non impendis, quin tunc majora amime-tua l tna falute Salutem plurimorum procurares, Botior isent rifacere, guam Jalutens cra conquirere. Sy cain est mmersti fecum Deo quamplurimos ù propriam querere finerilis quorumj ſalus ad ejus curam naſcitur pertinere:] ` Si eiA 4 [ e Sed efo quod maitim hafenus laboraj 1 bonum ter- ramen certaveris, cum eodem Apoſtalo pof dicere, tamen ut tò- onatiir, curfum re decet perfecti dpe- autumlibet enim in n angufiiarum laboribisy 3 1 juflitig tibi derélifa r 0 mnmaré. qui comitäntur officium p. laborioſas ent- meras, O taänguam fatigatus rarm guretts ajfet patrie dileċfzone guanti 4 libet inter me ſqualores eraharis;& velut emeritus 1$ operis tui fdem anxins prafoleris, expedit taren tibi virtaten ac pugnam tuam perſeuerantid coro extrantum deſixeris manum tuam 25 in tuam animam fafi appetere, ut navigantes‘ha x 2 w hate. n are tih torto pàtiaris in hos:mari magno gI fpatiofà cum timore nai in in ſirmitate c tibi deles pien quietis R* nus tecum filios ſiue remigii ad ju- fagis s j Ritliars, e. m é exhortamur attentis per A. fo iy tibiq f G Fraternitateim 3 m, q. ilam vsem Dauidics imprecationis abborre 86

87 Decret. Greg. Lib. I. Tit. IX. formidans eam per efellum oberis adaptart, qua dies operis im-| fcriptum a intelligitur Concilium attentari, quod in eo pii paucos fieri, ut Epiſcopatum ejus acciptat alten, impreca-| loquitur caſu, cum propter aliquodcrimen Epiſcopatum mr. J;: KERNS deferens zad vitam monaſticam pœnitentiæ causa (7 Iud quogue tedebet fortius miniſtrandi propoſito ſtabilire,| déícendit.: Unde quidam in eo caſu loqui dixerunt ca- | ansd hafenus in Ecclefia tibi commiſſa laudabiliter minifiraris: pitulum ſuprà dictum, cùm guis gro ctimuae de quo con-· fiquidem( guod abfit) alins te cedente mins utilis fumeretur ad vichus ferat vel confeflus, abE ilſcaga i d ignitate depo- Fra profi b pfa quiete,quam appetisturbaberis| GASy-in monalterio exi tita ad ponite iamagendams cam ubi benë minifleriu exercueris„non abfgue dolòrecer-| Malaks: vel cüm aliquis propter grayecrimen, pro quo fri defetum, fieretg, ut tantum in contempla-| Epifcopatum retinens pænitentiam dignè agere non va- ui praſides,| lebat, cedendi obtentã licentiã vitam monach j git. Aliis aſſerentibus fic intelligendum efi antedictum, Uispetfeneluroersumeangat, id cit requafi debitum, quod talı modo dimilit: quang neres inutilis min tionis arte tibi deperif) e santum Ecci non fine tua confufi CAP. XL G Epifiopus,qui propter crimen renifnctavit Epiftopatui, dr ad.| ligi poffit; præfertim 56 locum, tantùm,& non or religionem tranfivit, ad Epiftopatum reaffumi. non potest.: Secus| avit Cùm ergònobis conftate nequiverit,ob qu fi renunciavit. propter p em, infirmitatem, defetum| ctus 1. Epifcopatui olim ceflerit, m— a e S. ni i r e g—. à. ſeientia, ſimoniam ipſo gnor ante commiſſam, vel aliam ſimilem f1 enus fitibi conftiterit, quòd propter aliquam | ex præmiffis cauſis, ſeu conſimilibus, idem 1. Epi | tui ceſſerit memorato, tu auctoritate noſtrã(dum à Epiftopo Faventin. in A i neceſſitas vel utilitas id expoſcat) licenti 1 aſcendendi ad regimen Eccleſiæ Faventinenſis, maximè ſi veritate ſubnititur, quòd dictus I. Ioco tantummodo ceſſerit memorato,& non ordini, vel etiam dignitati b Oſt translationem tuam ad Eccleſiam Ravenna- Tunc enim eſſet vehementiſſimè præſumendum, quod ten. cùm Præ poſitus& Canonici Faventin. in Leorum non propter crimen aliquod ab ipſo commiſſum, ſed Concanor t ndi auctoritatem unani- causå pæœnitentiæ ad vitam migraverit regularem; pig- miter co c, I. fan&ti Feidiani Lucanen:| fertim cùm Apoſtolica ſedes poſt ceſſionem multò mi- Can iſcopum Sartan. e in Faventin. Epi- nùs, quàm anteà, permiſiſſet eidem tali crimine irreti à ſancti Fridiani ſto { Hiſcopum Ra vennat. e- letto. ſcopum poſtulan pontificali ordine miniftrare:alioc Priore fuper hoc requifito& obtento confenfu f, Præ- poſitus& alii poſtulationem eandem approbaria nobis humiliter petierunt. Verùm poſtulationi hujuſmodi videbatur Concilii Conſtantinopolitani Capitulum ob- viare, in quo ſtatutum eſt, ut quicunque de Pontificali itate ad Monachorum vitam& pœnitentiæ locum deſcenderit, nequaquam ulterius ad Pontificatum reſur- Unde contr juſmodi poſtulationem admittere) Præpoſito& Car is memoratis inju nꝑas, ut aliam perſonam fibi idoneam ligant in paſtorem. CAP. XIL G Qur petiit cédendi licentiam, ex quo ilam compellitur. nùs videbatur g Cæterùm fpeciale§ dam caſus inveniuntur; in quibus(prædicto Conci non obſtante) is, qui vitam monachalem elegit, rursum poſtulatione hujuſmodi, aut Eccleſiarum commoda,qui- licitè poteſt ad Epiſcopatum aſſumi. Si enim quifquam bus præſunt, aut ſalutem e videantur propriam attendif- perfecutionis rabie ſæviente, vel præpediente invalitu-| fe( quorum neutrum ſuaſionibus aliquorum quætenti- dine corporis, cùm proficere nequeat in regimine paſto- um quæ ſua ſunt, ſeu etiani levitate f quâlibet nolumus rali, de ſuperioris auctoritate ad monaſticam vitam de- impedire) eos ad cedendum decernimus compellendos. r perfecutionis yel impedimento|; ceffante, ad Epifcopalem poterit. re lignitatem. CAP-XHEL Item fi quis propter literaturæ defei anquam pA Non renunciat jurifao, gu cæcus cæco ducati giminis au- Idem in onci Uidam‘d cedendi licentiam cum intt lantes, eã obtentà, cedere prætermittunt. Sed cùm in io generalt,€ S aum g poſtu⸗ tum(ne præbeat) locum 1 ori a ftoj à defe Ti 4 s 4 y ri` j frg ctoritate Apoſtolicà deſerendo, n fẹ contulerit Honorius II. majori Ecclefie Decano,& magijiro monachale, ac per exer: cientiæ repe R. Cantori g fanfti Dionyfi Leo- rerit margaritam, proculdubiò poterit denuò vocatus nfis i o, cathedram reaf fi quis cupiditate parent k amen penit j fuerit Epifc um adeptus,& ipf atum ipi p 3 olicam I. Subdiaconus pro memorig I Papa pn Abba Eccleſiæ ac ſancti Pauli Can- latis, ut{t Rursùs, Eniens ad ſedem Apo ignoran- pofuit, quòd cùm bo! noc comperto Epifco-| tide Emenco h,& nm oris ain obfervan-| toribus Treyerenf. umeundem f nihil canonicum obs nicas ſanctio- Flotentini-2 in Cor quam| ipfius Ecclefix refignavit,)] ifcopatu| afignarent eidem:'[ 1& infia»] Jeg Gria amı elegit, returgere valeat ad| Apoftolicum vellent adimplere ma mee -i t, præ in Ec cleſia ſancti uentia, quàm Jacobus Decanus s obftaculo Cumque judices m,€ juidam ſe⸗ — Ltamen in his contra pr..-e m amina iania o F aaa à Intellectus Concilit Conſtantinopolitam juben e, qui pe bei g n S i TEPA wé 2; b va t.| pifèopo Monachus factus eſt, ulterius Epiſcopus ſia b:? T EA tem.§-1. D. quod cujufinn rin| jubemus. cüm gloff. in verb. promifa. C. de facr. Ecclef& 5 sth. de ollat. p dest, loachi Piae-AHi adl ſalu- auth. de collat. 7. d idest, Ioachim, er,| ran..28 d eod. tit. in g. comp j t..ad l. Agu lum į al, Flo- Saarnat ob æs..de $ f cum gie oppoſue⸗ BANu x

oppoferunt Canonici Eceleſiæ memoratæ, dicentes, sub- j diaconum antedictum renunciàſſe juri, quod ſibi ex ipſis literis competebat. Dicto igitur Subdiacono hoc negan⸗ te, jam dicti Canonici ad hoc probandum teſtes aliquos produxerunt:per quos, cum videretur ptobatum, ipſum ſe gratiæ Capituli commiſiſſeꝭ duo judices prædictorum ſententialiter decreverunt? eundem nom poſſe uti literis ſupradictis, pro eo, quòd idem advetſarii ſe gratiæ com- miſiſlet, per quod viſtis eſt renunciàſſe juri ſibi ex ipſis literis à competenti. A qua ſententia idem appellans, i igiliam Epiphaniæ terminum ſuæ appellationis Præf Ad quem ecùm veniſſet P. de Colle medio, Oapellanum noſtrum ſuper hoc ſibi conceſſimus audito rem. Sed cùm ejus adverſarius non äccefferits per duos menſes& amplids expectatus nec ullus compareret pro eo ſufficiens reſponfalis, tandem quidam literas habens ad contradicendum& impetrandum, coram eodem com- paruit: quĩ cuim ad tractandum cauſam minus ſufficiens crederetut, idem auditor ſententiam prædictorum judi- 89 De ſupplenda negligentia Pr cum ſententialiter(juſtitià exigente) caſſavit. Nos igi- tur ratam& firmam habemus Capellani ſententiam me- morati [ r‘Eodem I. literas hſas prx dicto Decano& uliis oſtendente, idem Decanus de reſegnatione fortè pœntitens occultavit literas ſu. Fradictas deindetidem I. prafatisliteris reſtitutis eas hominatis ju- dicibns ut bæequerentur mandatum cApof. praſentavit.] CAP: XIV> G Si Praelatus ab obedlientiæ ſubldlitos abſobhvit, non propter hoc Prælaturæ renunciut. Idem Archichiſtobo Treveremſi“ Edtæ coram d" nobis.t. literæ continebant; qaòd Abbas ſancti Petri Tullenſ. tibi humiliter eſt con⸗ feſſus, quod cum adeò gravi ægritudine laboraxet, quòd de vita deſperaretur ipſius, ad cujuſdam æmuli Iui conſi- lium, de quo ipfe cùm non crederet eum æmulum) con- fidebar, Monachos fuos ab obedientianin qua GUY tene» bantur, abfolvit, vocato diœcefano Epifcopos ut Abba- tiam in ejus manibus reſignaret: quòd F tamen nfus confilio faniori non fecit:& eidem Abbati poftmodùm reſtituto ſanitati, univerſi& ſinguli de conventu obedi entiam& reverentiam requiſiti ab eo, in Capitulo pro miferunt. g[1 é infia) ¶ Nos autem ex tali facto cun- dem Abbatem ſuo reſignàſſe regimini non videmus. [ t Hem tamen fuper èosguod fic fecerat, dubitans, ate, ut fa: perhos faluts fua confùleres, Heſtula vits propter guod, cum habito pr”demum confilio diverfi diverfa fèntirent tu nofirum confiliuns, an idem Abbas ex hocrefigaverstyreguififi.} CAR XV. ax exemptus finelicentia Papa renunciare non potest. [Gregorius IX. Agathenfiér Vticenfi Epi- fopi. h] i Conventus monafterii fangi G.< imme- tad Rom. pertinentis Ecclefiam, intimaverunt, quòd Abbas eorum ſentiens ſe inſufficientem oneri re- giminis Abbatiæ, cefſit in manibus eorundem: ipfi æ quoque G. Monachum ſancti Victoris elegerunt cano- nicè in Abbatem: ¶ 1 Cin.] Q Cùm igitur ditus Ab- bas cedere fine licentia noftra nequiverit, nos tam ele- cti fili a Vid. l. fi quisineonfirsbendo. cum ihinot..de patt. b Di Flio,in, deest inantigqais.-c al ad quam. d Hoc caput ſubji. eiebatur ſequemi, in antiq. e al. Abriculi. f gui. g Vide J quamvisſfe de in jus voc.& lſi pænituerit f dedivort. h Falso Gregorio IX. tribuitur, fic antera reflituendaest infiriptioex an- 319. lib. Ider Agathenſ.&- Nicen. Epiſc.& Archidiat. Agathenſi. 1 Hillelmi deſerti. al. l. k In mulkis antiquuaia: ipfi.Mo- Anuchum S. Victoris ſibi elegerunt, Gre ctionem; quàm ceſſionem prædictas decernentes irritas & inanés; mandamus, quatenus Abbatem ipfum loco ſuo reſtitui faciatis: quo integreè reſtituto, vice noſtrà re- cipiatis ceſſionem ipſius. f Sußplirantes, ut eorum parcentes laboribus&r expenfis, ele⸗ Gionem ipforum faciamus in ilts partibus confirmari] ~% pipt DE SUPPLENDA NEGLIGENTIA PRÆLATORU M. TITULUS A CAPRI g Si Diæcefanus requifitüs benedicere nolit CGifersienfim Abe Gatem, ıpfè Monachos fuos benedicere poterite Alexander 111. Ciſtercienffl 4s Tatuimus prætereà a, ut ſi Epiſcopus tertiò cum humilitate ac devotione(ficut convenit) requiſitus, ſubſtitutos Abbates veſtros benedicere fortè tenue- rit: eiſdem Abbatibus liceat proprios Monachos benedi- cere,&'alia, que adofficium hujufmodi pertinent, exer- tere, donec ipfi Epifcopi fuam duritiam recogitent 7,& Abbatesbénedicere nomrecufent. CAP IL: G Regulares in faos nfas convertere non poffunt Ecclefias, iñ sé fi intra tempus Later anenfis fuperior or- quihus jus olrinent patronatis Concilii, quando vacant non prafèntent rectores ad eas, dinabit euſdem. Clemens III. sai Icut nobis 4 tua fraternitas intimavit, Monachi qui- dam& Canonicł regulares, Eecleſias, quæ ad præſen- tationem eorum pertinent, in tuo Epifcopatu habentes, propriis uſibus deputare nituntur: nec volunt ad eas cùm vacaverint, vocarè perſonas: quin potius occafione con- ceſfionis quorundam Epifcoporum, Vicarios in eis pro ſua inſtituunt& deſtituunt voluntate, admiſſos ita pen- ſionibus onerantes, quòd nec Eccleſiis competenter poſ- ſunt in paupertate nimia deſervire e, nec Epiſcopo in E- piſcopalibus reſpondere, neque hoſpitalitatem(ſicut con- venitytranseuntibus impertiri. Nolentes autem, ut ſta- tus Eccleſiæ debitus& antiquus, per inſolertiam. alia cujus fubvertatur: mandamus; quatenus(nifi X jurifdi- Gione tua exemptæ ſint Eccleſia ſupradictæ) prædittos exceſſus ſtudeas rationabiliter emendare. Et nifi præ- dictæ perſonæ intratempus g Lateranenſis Concilii con- ſtitutum, ad vacantes Eccleſias tibi perſonas idoneas præ- ſentaverint, extunc tibi liceat(appellatione remotä) in eiſdem ofdinare rectores, qui eis præeſſe noverint& prodeſſe ita tamen, quòd ex hoc nullum patronis prælu- dicium in poſterum generætur. CAF: TIL Q Supplet fuperior inferioris negligentiam n beheficiis conferens |: dis, fi tempus Lateranenfis Concilis lapfam ft”© collatis per infe- riorem poflea fafa, non vales Innocentius 1II. ES magifter b H.& R. procurator.de ſancto+ Cadimundo, ſuper Archidiaconatu Richemundiæ diutius litigaverint coram nobis:[ 1 é infia. J q Ne igitur jus noftrum negligere videamur, qui alios in ſua juſtitia confovemus: mandamus, quatenus a Capt eod titin 2, compil b Videi libertorum.$.1. D- de is gui not ainf. d d choris$ fin. D. de leg 3. c al. Cæleflinns. d Cap zceodantanz compii€ Giof inl facietatem, f. pro foc: é Baldin acceptam Cde ujur. f infòlentiam, g Emne Lat. fubsAlex, t12. cap 8: Vide inf. de contelſſ prab. e. i1. h Cap: 3u eod, iit. an 4. compil. i Cadmundo. Klatorum. 90

Decret. OEP ib. z Tit XL — aee r emee f PET conſtiterit Archi idiaconatum Richemun io pertinebat; Decanus é guidam adii Canonici Salas caſſe per annum(tempore ſemeſtri,quo vel ad Ar mant. Ep pifèop o Archid. ér nonnullis aliis Canonici; Pii hp rafia aderant> Z 3 ctVrtate znco: fcopum, vel ad Ca pitul um fanatio pertinebat, mfèd in Eccle vacatione, fed à n 3 rapsi cùm proeo, quòd Eboracen. Archiepiſcopus alium ſuperiorem no be k adu ocatts, j ftults gi Ar- 4 F, 15 é isgere pra Q inordinate ni tad nos d damaie devoluta, utriq ponatis. odum noftris$t auribus intimatum, gued extunc fuera propter boc coñvocauerat, adire prafèntiam nos ſilentium in 1 Tamen p 7 t çonceflus intra tempus in Lateranen, Concilio defi- ligens aubtoritatem eli Concil, aulum ſipradictum G in ſantorem elegit,& Pofl igendi juxta Late neutri medum ate nitum.) non habitá fù fig ins infia fx men: quem ſpeltat ben oficii collatio, lapfo temp onferat, non valet collatio, ni j 20, quin 0 5 CP. IV. Si ade nij Gricordia | ab eodem Decano cum r ravit, quarum aulto Idem magiſiro P. de caſiro nouo,& R. Mong- 4 licæ ſedli rocederent con: * diſc & dignitates tanto E en Rid „0 undùm tè efte SE inbe efis uere pr eeraa 1Cinſtd. i neficia& dig ufe 5& eas c pacificè poſſide j ipiis, cas de pon Sidohels fius G, guad J a ſlium à ji at,& qui proprià ci TEMPORIBUS O ET QUALTATE NANDOR utt. Ap. cajjaretisan hai TITUL--S XI E Diebus Domin fes, j alio, guam à Papa conferri y ( prout communi lectionem Cantoris ter A erp ofitam,f endi auctori- impedire. 2&in- usr 0 ailc uod ca em deipio factam,{ublato g ap- T it d a a, eram Vuallia provincia nomen in Britania Via Laps De app .28 al. eaj 1 a al. quanto citrus, g al. ſabmoio. l in gecot,

——AU—!;!;i—————— Detempl or dinationum& qualitate ordinand. frare: nam: nam apud nos fic ordinati deponerentur,& ordi- nantes privarentur auctoritate ordinandi; CAPII res ordines conferri p ebent in quatuor Tait,, vel Sabbatho fanto, vel Feſtis. Sacri veru dieb q Min E a coautem, quòd qt niaquatuor Ter ctoxes, Exorciſtas, vel Ac colythos,aut etiam Subdiaconos promovere: Taliter reſpond. quòd licitum eft Epifco- is, dominicis& aliis feftivis die um aut duosad minores ordines promovere: Sedad K diaconatum, nifi in quatuor i LEmpAnN us, aut Sabbatho fan&o, vel Sabbatho dominicam de eoma ai Epifco porum, preterquam: Romano Pontifici,- licet aliquos CAP IV. moneri potest, né promoveatat ad ordi d prohiberinon debet. Idem.-e tenore tuarum literarum æ accepimus, quòd N. lericus adeò deliqui» quòd foed tatum ejus effet Publicun degradaretur e ab ordine, quem ſuſcepit,& ampliùs non poſſet ad ſuperiores ordines promo Verù m quom am peccatum ipfum fore occul tun di n qem pœnitentiam ei condignam ım nas,& as, ut parte pœnitentiæ peractä, ordine cepto utatur: quo contentus exiſtens, ad ſuperiores an melnds non aſcendat. Veruntamen quia peccatum oc- cultum F eſt, ſi promoveri voluerit, eum non debes ali- quã ratione prohibete mandamtı ad p hreg onem Praelati } ap oh Lucius IIH A. aures h noftras si ad ſuperiores deſiderant ordines] i derlis contradicunt. quòd honeſtiùs& tutiuùs e sobedientiam im aren> guàm I orum fcanda ft imhac parte ſut epift. g pervenit, quod r bus mari: dine+ charitatis, acc it ordin n provinciæ ad fede ut ab omnibus ordine- prima cohe- cultura Anaclet. —.— fa 39-Decr, 4 Pap.epif e4 Grat dif dg. piod Ui CLAI canon Apo fol, G ssginaconpiltit ae elt tur? Reliquiverò comp rovinciales F ferit) cætetis conſentie {copi poterunt ordinari: fed ir omnibus eum, qui dignus eſt, ele Pontificem confecraverinr: CAP. an prece acil, Arelatenfi 4. ropolitani permi duobusEpiſc ſcopum ordinare, ita ut alii PEE ORA tur epiftolis,ut fev uo relponfo fignificentconfenfiffe. Quòd ſi inter par- tes aliqua dubitatio fuerit, majori numero Metropolita- nus zn electione conſentiat. CAPR: VIIL A Sufbenditur, denec difpenfei dinans pur Utbanng HI. Arc ran topo Pifano. Um quidam:[6 infia] Q Epifcopum, qui die, quo none debuit, ordines celebravit. cano! eiplina corrigere,& ordinatos à ſuſceptis ordinibus tamdiu red- dere debes expertes, donec apud nos reſtitutionis gra- tiam con ſequantur⸗ ufu Archiepi- t, G ipfe-cum & cuncti pariter J F Dicit idem R Nic pròv iîncialibus præí CAP IX H Græti d Eao ordinari non debent: nec econtrd, ſi in Ccœleſtinus 11I. Hidr Bb Archi- ebifcopo, dùm regulas Ecclefiafticas:[ 1&#7 è(ficut dicitur) in partibus Calabriæ Lafin OA Græci à Lat inis ſecundum alterutr rius inſtitutionis obſervantiam ordinantur, nolumus de cæ- tero com mixtiones& conſuetudines rituum in ordini- s obf ervati. non deberent permi na c ordinati deponerentur ordinandi de cenfura canonum p nam de Grecorum obfervant. um, utrum confuetudo fic fè h; l est nobts cer ad quem Monachus unius ord ſevit, recipit ſacerdotium, ad pramu In orclinem rædiems, in eo lis miniſtrabit. Innocentius TII. Abbati ér Conventui Cariloci. d =. e vera, noftro fuit Ap quòd quidam Monachus vefte nigros Mona- ehodftansserens&: SaR AA unra s adSacerdo- tii ordinem in ipſo h bromotus. Unde quia dubitàſtis, utrùm in aſſumpto taliter ordine miniſtfare oſtolatui reſeratum, à Conc. rc. 27. Iuo p. f. cap. 338 c. A. kit. de ompil. i concord: Conc, Nicanum cap difi bg: tahid 7 É 8 apud Grat: b al c Cap. 1. cod. tit an2 sompil, Q ai Barila e tit, in 3 comp.

95 Decret. Greg. Lib. L Tie XL dcbeat; Mandamus quatenus(nifi canonicum aliud ob- viet) ipfum Monachum, officium Sacerdotis liberè exe- qui permittatis,; CAF- XL g Si Grans Epiftopo Latino ſubjectas ordinatur fine Latini li- eentiaà Graco, interdicitur fibi executio Si vero de licentia, tuns toleratur. Idem C Presbytero a Cardinali, Apoſtol.ſod. Lægato. Uod translationem Pontificis:[ 1&infta.]$j Con- ſultationi tuæ taliter reſpondemus, quòd cùm Cleri- cus Græcus, Epiſcopo Latino ſubjectus, à Græco Pontifice ordinatur: nifi de mandatovel licentia fui Epifcopi fiat, interdicenda eſt ei ordinis executio fic fufcepti, tanquam ab alieno Pontifice, fine mandato vel licentia fhi Epifco- piordinato, yerò de mandato vel licentia fui Præfu- lis à Græco Pontifice, fecundùm morem Græcorum fuerit ordinatus, licèt culpandus ſit Epiſcopus Latinus, qui Cle- ricos ſuos à Græco facit Antiſtite ordinari, quamdiu ta- men talis mos ab Eccleſia toleratur, impediri non debet ab executione ordinum taliter ſuſceptorum. E 1 Super eo verd, guodinosconfùlere voluifi, guod multi Gra- corum Clerici tonfiflentes in diæœcefibus Latinorum ab Epifèopis Gra-} cis non in quatuor Temporibus;interum omnes ordines fimul, non "E s S r* nunquam parter recipiunt,-gui poſtmodum prohibentur à Latinis Epifèopis celebrare.} sA P.-XYL Jine licentia Papa pa if g Ore non Hromoveti. fs heriores ordines Idem MAurinenſi Ehiſcopo. c Um d in diſtribuendis: ¶& infrd.]. Meminimus à nobis fuiſſe ſuppliciter e poſtuilatum,& clemen- ter indultum, ut quia præfatus A. Eccleſiæ Romanæ Sub diaconus erat, mandaremus ipfum per Bononienſem Epifcopum promoveri G Duo fatri ordines no bus, continuato jejunto Idem eidem&. f H. Subdiacono Iteras veſtras ¢ recepimus fuper inordinata ordina- tione Imolenſis electi, quem Bonon. Epiſcopus præ- cedenti Sabbatho in Diaconum,& ſequenti die Domi- nico(continuato io) i rumordinavit. In quo, quantùm uterq; deliquerit,&videmer elligit, qui prudenter attendit. Si enim utrumque otdinem eodem x i i uit ratione unum jejunio:continu cùm propter continuationem jejunii fi- ctione canonicàʒ ſiyęmanè diei Pominicæ trahatur ad pari non to) ¿ confi Sabbathum, ſive veſperà Sabbathi ad diem Dominicam aia p na Eri j-i z E referatur, profectò manè cum veſpera, ſeu veſpera cum manẽ, ad eundem diem pertinete dicetur æ Nam ſi quan- tùm ad hunc neceſſitatis articulum pertinet„manè ad unum diem,& vefpe: referatur ad alium, cur eſſet con- tinuatio jejunii neçeflaria, cùm& Sabbatho antecœnam, & Dominic ante prandium intelligantur effejejuni? Prgfatum itaque Bonon. Epifcopum(ut puniatur in ik a A i 1:% A NIA quo deliquit) à collatione ordinum, Diaconii fcilicet& Fresbyterii, zalterum verò ab executione officii Sacer- meree C: titulo S Laurentii Presbytero; Ec ut eñt in; compil. deufù& auctor. pall..(I. eod. tit. inq. compil. Verto. ut ecñ in 3. compil. d C.&. eod. tit. in 3. 01 humiliter.~ F: Huberto Canon, Modecienfi. al. H. Theologonofiro, Modocren, Canonico. g Cap.s. eod. tit, in g̃. compil. n Alisita: dr alium inalios i Vide Giof..1: in verbo fè- Haratim De ufùfi. acc, dr Inſtit. de leg.$. fi eadem. in glo. KC Iide l. Ttius.& ibi Bart. ¶ de lib.&- Voaſlin.& in l. hæc verba. fde ver b. figdif, er in e. 3 fù C O Ma compil. e uno die vel duo-| dotalis tamdiu volumus manete ſuſpenſos, doncc de Illis aliter diſponamus. CAP. XIV. g Ordinans puerum tredecim annorum in Diaconum, Sufbene ditur a cökatroneordinum: r ordinatus ab ipfins executione u ad ælatem legitimam. Honorius III. Epiſecpo&. Archidiac. Legion, 7Elnon eftcompos à ſui Epiſcopus Conventren. vel nimis videtur à ſe ſcientiam repuſiſſe, qui M. puerum latorem præſentium adhuc xiij-“ annorum contra ſa- crorum canonum inſtituta, inordinatè in Piaconum di- citur ordinaſſe, in ludibrium ordinis Clericalis: C168. Dignitati veſtræ mandamus, quatenus ſi reminveneri- tis ĩta eſſe, prædictum ępiſcopum à collatione ordinum ſuſpendentes, ipſum uteidem M. quem ab esecutione ofäcii Diaconi c ufq; ad ætatem legitimam in injuriam ſuſpendimus ordinantis, provideat in Eccleſiaſtico bene- figo competenti, per cenſuram Eccleſiaſticam compel- latis LI Qusd uteq; ſi nobis plend conſtaret, quantumeung, fumus Pproniores ad veniam guam ad debitam ultionem, qualiter hoc ca⸗ a:; garemus in ip 7 lata ejus ignominza efficeret alios in fimilibus cautsoress Nolentes autem hoc relinquere andeſculſſum.] CAP.: XV ia a G Epilopus conferens eidem und die plures ſacros ordines, 1 ſo, qu æna culpa notoria redderetur,& revé- | ndato Metropolitans hoc fecerit, ab ordinandi potea | fate fù Idem Leton, dogr Cal Abb. | Ilectus e filius f G. Humilien. Canonicus, noftro dudum Apoſtolatui reſeravit, quòd Humilienſis g | Ecclefia fuo viduata paſtore, Canonici ipſumunanimitet | erunt: qui çùm effetcirca ſacros ordines conſtitu- | tus, Archiepiſcopus h Caſſalenſ. Mettopolitanus coum Epiſcopo Trecen. mandavit, ut eumuno& eodem die⸗ ad tres ſacros ordines ꝓromoveret: quod ille proprio; fed-£ ipfius Archiepiſcopi mandato) perfecit. Cum ergò nobis conſtiterit ſupradictum Epifcopum in pluribus deliquiffe, tum quia fine mandato. Archiepi- ſcopi(ut ipſe confeſſus extitit yad bujufmodi ordinatio- nemi inordinatè proceffit: tumquia fi de mar dato Archis epiſcopi conſtaret, cùᷣm illi hujuſmodi diſpenſatioà c- nonẽ minimd ſit permiffa„ipfi obtemperare non de- bet in-ħac parte: tùm etiam quia reatum perjurii ſæpiùs variavit, jurando prius, quòd Archiepiſcopus id præceße. rat,& poſteà quòd illud non mandaverat ĩn judicio con· fitendo: ipſum tamdiu ab ordinandi ſuſpendimus po- teftate, donec noftram meruerit gratiam obtinere. CAP. XVI g Ordinatus ad fàcros extra tempora fatuta, orainem recse | pit,& post pænitentsam cum eo diſpenſ- Gregorius IX.„Archiepifiopo Batae nenſi. Onſultationi tuæ taliter reſpond. quòdeos, quĩ ex. tra tempora ſtatuta ſacros ordines recepetunt, cha· racterem non eſt dubium recepiſſe: quos pro transgtel- fione hujufmodi(primòeis pænitentiâ impofita compe- tenti) fuftinere poteris in fufeeptis ordinibus miniſtrare. CAP: XVII. 9 Occultus crimmaſis, prater homicidam, post pæntene —— — e a Nota ex hoc textu, GQuòd. per opera alicujus cognioei fin at. 5 tio mentis ejuſdem. b vet. xij. C al Diaconatus. d 41 gie nenf r Salabrienf Abb.al. Leon Salebrte nf Abb ALL conem C Sal. Abb. Al.de Leom. E& Sabbar Abbatil. e Cap.neodtit. 94e | compil. f omnes manuſer ita ferè habent. g VV. Imolicenf; al. Inilic. h Calacenſe i C. Barb. ita: ſedupſius Arolid. ut Mẽ confeſſus, extitit mandato. tian 96 ium

s afèendit: ante pæniten- firet. tiamin fafieptis minifirat,& ad fi tiam monetar, ut etians in Seep non mint ldem. Uzfitum eft de Sacerdotibus, vel aliis Clericis, qui per a reatum adulterii perjurii, homicidii, vel| falfi teſtimonii,bonum conſcientiæ rectę perdiderunt:[G. Reſpondemus, qudd ſi propoſita crimina ordine judi- ciatio compre obata, velalias notoria non fuerint, non de- bent hi(præter b reos homicidii) poft pæœnitentiam c njamí fufeptis,velfufcipien sordinibù us impediri: qui ſi non poœnituerint, monendi funt,& fi ab interminatione ini judicii obteſtandi, ut in teſtimonium ſuæ damna- tlonis, in ſuſceptis etiam ordinibus non miniſtrent. DE SCRUTINIO 0 FACIENDO., TITULUS AI entius III. pofitum: yemin Diac na fragilitas nof teſt juſmodi onus officii effe dignum. Undè in tali reſp nealiquem peccare non credimus, dummodò contra con- fcientiam non loquatur f: quia.non ſimpliciter illum aſſerit cffe dignum, fedin quantum humana fragilitas noſſe ſinit: cùm illum, quem indignum eſſe nonnovit, ignum debeat æſtimare. Hujuſmodiĩ ergòreſponſione ſecurè uti poteris, niſi fortè de indignitat tibi conſtite- rit conſecrandi. Si autem illum indignum eſſe cognoſcis, Metropolitano(priuſquam ad hujuſmodi ſcrutinium ve- niatur) ſecretè ſtudeas nunciare, vel intimare 4. quam yis nosinterrogationem hujufmodi non in conlecratione Pontificis, fed in ordinatione, Diaconi vel Presbyteri fa- ciamus. ered per ſed. Abe edloceri, cum Epiſcopi ad ab Archicpiſcopo vel etiam ab alio e- juſenodi, ne ofende uandog, prater, quandog, contra pondens, cum electi con 4s tibi c0- aliter in hújufinos li. interrogaiionibus res homi- um—— ojj rfatio aut mt Teh Cor o, QUI h status con orre ordinate per cum ordinato vero ſctenter- | Grdina. à non Epi eum ad minores“a anter ad ſacros diſpenſat Epifiopu sd facros, non difpenfats Alexander III. Llærans Archsepiftopo. otn a ànobis tua fraternitas, utrùm Cie- , qui poft renunciationem$ factam à præde- eeſſore tuo ordines receperunt, in ipſis debes remanere:[167] Reſpondemus igitur r diftinguen do, utrùm renunciavit loco tantàm, an loco fi gnitati. I primo cafu odine UAR) re tus ab T Pae t de ratione conferre. Scundo t in illis defervire pot à rit) promoveri. Sanè fi abeo di facros ordine ter quis r r indignum fe 4 ALUT, Ex Concilio Pictavenſi. c. decrævi T Abbates, f Decani& Præpoſiti, qui Presbyte- trinon funt, Presbyteri fiant, qui Archidiacona- tus tenent, Diaconi: qui verò Archipresbytera- tus, Presbyteri f ae àut amittant honorem. Quòd fi ali- quå juftå causå prohibente, Pre byteri a ut Diaconi cfe non potuerint, prælationes amittant G Ecclefia dif Clericos regi debet, a Al 3X g ratione; Conventren. Ép p. nium conftituti n A i ona R. Archidiaconi Ci ſtrenſ. Eeccle-concefit, quæ non per Cleri- cos fed per Laicos Unde quoniam non de- bet hoeatigihicans tc dan 5 prg- dictum Epiſcopum ſupe i néisadminiftrationes, cleſiarum, donec præd ætatem(Laicis amo hibens, ne de cæ & ſcientiam habeant, 1 egerit, ci debitam poœr conceſſionem ãpſius, om a Post Conc. Lateran. fù eod, tit. ini. a> Jacros ordines fi guis.$ fin. ff. ordine,&c. f 2 post{ t, non per Laicos, fed p eg 1. fab Al In quibufäa 4 Communicato. s | Ddd

Decret. Greg. Lib. I. Tit. XIV. 100 e legationis, ad commififie dicentes, quod cos falvå-confcientià ordinari Glicitudinis tue extendere| non finit. Cùm igitur fuper hoc cafu videantur facti ca- tiam fata fuerint, paſtora- nones diſcordare(cùm quidam« icant eos minimè com- uatenus de commifu ovibuscoram| pellendos, alii verò contrarium a affever ent’) omnis i bi pro labore& fòlsct-| contrarictatis vinculum præ fenti paginà enodamus. Sta- tuentes, ut ſi pradicti Clerici perceptione majorúm or- n propter occulta fua peccata fe indignos efle fatens feriores in Eccle quorum fit vita probabilis, præferantur eiſdem. Et niſi fortè illi, qui ordinari pro jam dicta cauſa re in aliis Eceleſiæ ſervitiis valdè utiles fuerint, aufe antur cis beneficia,& aliis canonicè Quod fi pro fo lay oluntate renuerint ordie erit util aut neceſſitas, ĩplos(dum- rdines recipiendos per 2- um ſubtraclionemag⸗ z patrefamili gu dine tua mse Ur, Q Regim minori xiu. anni Idem(antuarien. Archicpiſecpo,& raáganel Ndecorum à eſt, ka s regere, qui non noverunt guber ſeipſos: cùm ad Eccleſi. odò idone € d onem 186 Maii a conierantt committatur? mar nſtitut lit promoveri ejus Mez adetiones artis olſervantem. infirmenonimpe rits, quod 1r dia atiam veſtram graviter] puniemus. TA. rum non debe Canonica, b ficante pervenit, quod fis.> plūribu s juxta ı diligentia Medi ;& quibus pond. quod fi fuper præmifisconic cat, ad majores ọrdines de noſtro coniilis tua te rem non aſcendas. ci NE p dim GAP VIII. Coœeleſtinus III. e e memorig Elemens Papa præd. n..Buc s í. Clericos vot derent, H. Archid. ſu ire juxta Eip ys fecit fententiam riennio f permane ccleſia- enenaum ia utrùm ben a fic recepta etincre, nos coniulere V voluit ts od non li is illa æ habuerunt pof ım funt adept E liquatenus po dedimus in man- ptu Apoftoli- at ſpoliare. ul pum» nifi in facr € jse vivens inyentus fuerit, ) ordines Diaconatum dic idem{olos primitiva E & Presbyte- lefia legitur tiqu

AW arnt * pih —— TOI habuifle. Subdiaconos verò(quia etiam ipfi ETATE altaribus} opportunitate exigente concedimus in Epi- fcoposeligi, fitamen a præclaræ fcientiæ, ac religionis exiſtant, T ipfum non fine Romani Pontificis vki Me- tropolitani licentia fieri permittimus, In quibus verbis innuitur, guòd Urbanus ad ftatum poem E ecleſiæ ſe referens(in quo Subdiaconatus ordo facer minimè di- cebatur) inftituit,ut de Sub ono(niſi F scausã, &tuncetiam de permifione Metropolitan ii, velR omani Pontificis) non poffet Klectio celebrari. Verùm cùm ho- die Subdiaconatusinter ordines ceni pira a A Urbanus Papa II. ſub his verbi impii,& intelligant judicio cris ordinibuspresbyterata, D P a aa politi, fi catè non vixerint,€ cludendos ab emni edrun- dem graduum dignitate. Etiterùm: Nemo ad facrum ordinem permittatur accedere, nifi aut virgo, aut proba- tæ caftitatis exi sa& qui ufquead Subdiaconatum uni- cam,& v igir orem. Et ad ſimilitudinem Diaconi& aconus debet continentiam obſervare: 0do d conſtitutum eſ ut e ſi qui Clerum accedunt, nuptiali jure mutieri volu copula ri, hoc ante Subdiaconatùs ordinem faciat. Et beatus F Gregorius ſtatuiſſe leg at nullum facere Subdiaconum Po umant Ep URA ni- G qui fe caftè vi&urum promiferit.g.-Nos volentes fu- per hoc articulo diſceptati onis mat aiam amputare, ta- tuimus, ut Subdiaconus in E pifcopumv al l gi, ſicut Diaconus vel Sacerdos. d CAP. Z Trregularis,& in minoribus potei difpenfative in Abbatem itt. Idem ttt: 6 Uam in:Domino dilig quam ſuper nonaſterio dignoſceris adhibere: Mand- eidem monaſterio de perſona idon- tu Monachum illum, quem literis tuis de hone induftria commendåfti, per quem ftatus creditur reformandus.?( nullum pro um ad petitionem illicitam, quam qu bant, fed ex tuæ duntaxat proviſionisc in Abbatem: ita videlice aſcendat: ne ro Cardinali. ntiam comme endamus oh, i reformando S te conjuncti Monacho memorat ne debeat contta eun CAP. G Abbas feest Presbyter, i dinem clericalem. Idem Rothoma at k, interdum volantes, à fuis Abbatibus ur etzan in Pann. li. tit. de cont. Cler e Pannor. a cap. tog.-32. sit rF fJ.7. epiſt. 42. ad meS iia, g Vide 32. dif ante tr tper Bart. 5.& cum placui ndantes. ĩ al, informandus, K cet, eod. tit. 1 dif, ég. quoniam nemo. | obtinendum Ecclefiafticum t bi S a tum impo- ſitio facta noſcatu onſtet eum exiſt fe Sariok 2 per primam tonfi, juxta formam Ecclefig datam, à talibus clericalis ordo confertur: ım Abb dùm morem prafi CAP.:-XIL lufta de canfa ad eà» enere poterit pralatu a E SiCanonietti ren nachi laris faus Mo noniam y 7 TAM. monaſterio tuo fi d monaſterium ſ⸗ Ntelleximus a, quòd cùr laudabiliter converſatus,: centii talis ordinis acceſſiſt ordine permanſiſſes, demꝭ Politani& aliorum cor curàſti, in qu j Hine i tal iter tua te remt pefcas,a Canonicus repa; s ſic)efliciat ni Monad tusordinem revertat iam delaturus cretioni tuæ c mandamus, quatepnscirca cur am olicitudinem exercere ftudeas in tiabona continuare prioribus quòd lis meritum expectare. CAPR XHI G Ordinatus ad facros fine titulo, ab ordi am. commiii fam,& taliter í dignum à Deo po atore jufie petit:bea idem. Ccepimus d, te noſtris auribus intimante;quòd qui- dam Œ lerici, qui ad facros ordines fine titulo funt promoti, te ad Ecclefiam Bracharen. fuper beneficiis ob- tinendisir Ji icèt igiturin ordina- tionibus Clericorum A tu ac præ deceffores tui dili- gentiam debneritis bere, ut minũs ĩdonei nonordi- à vobis, ac ideò poft promotionem eorum ex- ceptionem non poteris] rætendere contra illos, nifi for- tè poſtqi ım promoti fu ex ſupe tame e pro i talibus nos oportet, facimus in licerisnoftris apponi ut fi ordi- natus, pro quo feribimus, idoneus habeatur,& Ecelefia- itico beneficio non indignus, ¢i ab ordinatore vel fuc- ceſſe are ip fius compet iciu duatur: cum& ſi gere vellemus, te poſſemus meritò ad pro- viſionem eorum compellere, quos à te bus tuis ordinatos fuiffe conftaret, eò præſertim quoc lad neficium eo lebes i done- ad ordines fufcepifti. Unde grav potius devotè inclinare te- fine exa- n ae jurea os reputare, quos ſtinere non debes, ſed nobi neris, fi illosexaminari per alios facimus, q natione non credimus ordinatos, antequam ad pro- viſionem eorum te compellere velimus. Mandamus ig tur, quatenus eis, pro quibus te contigerit recipere no- tra mandata informa communi,in majori Eccl eſia, ve aliis dicceſibus Bracharen. pr rovidere non tardes. e cep tiones autem, fi duas contra tales propoſueris, Præci- yus audiendas [1 Quibus etiam de cunctis re ibus Ecclefia tua tunc core e a i a a E aa ia a Cap. 2. eod, tit alitate ord. in.compil. b 19. q mandamtiss€ InCod Barb ita: Difiret, tua taliter refþondemus, quod cirea,& d Cap. 3. eod. tit. de qualit. ord. in£. compilaa tione. e Videl. fi cui fundus, fde fin, infiruđ.& l. ihi cuza deg zilo. f. de nfüfi. lega Ddd 23 —— —ů—

Decret. Greg. Lib. I. Tit. XV. 104 r, gnodè minifirare non polſet, præſertim ctim mandemus ciſclem in Ec- fiis providers, qut nec meritis, neg,[iientza, aut etiam in paro- chialibus a ben tcia fro merentur> 1e RUD, n BREG ai& inaliis para bialit juxta mandatum Apoftolict provide ere ofn: He amen provifior ei eA 70% pi znonitores fu executores, providere, cum omnibus í s tuas legitimas, guas ponis Prafaria, n non ac mittunt> unde;-| lùm ef fignum, fe rum afim: non debet. b artium regimen animari >, Ut Epifcopi promovendosi r inruant?& informent, vel per opatusin Hifbania esl. al,£ teriorem, quæ materialis eſt& viſibilis:& interiorem, quæ ſpi rituslis eſt& inviſibilis. Exteriori viſibiliter in- ungitur corpus, interiori invifibiliter inungitur cor. De prima Jacobus Apoſtolus ait a:[ Infirmatur quis invobis, znducat Presbyteros Ecclefia, dr rent upit eum, ungentes eum oleg in nanie DA,< G oratio fider falvabit infirmum] De fe- cunda Joanncs paik lusait br[va Hiſtis abeo, maneat in vobis:£ unctionem, quam Aacce. ~ non neceffe habetis ut t aliqui doa ceat vas; fèd cet vos‘ de omnibus: c J Unctio viſibilis& exterior, m eſt interioris& inviſibilis unctionis. Unctio verò in is a interior, non ſo- č mentum: quia fi dignè e dubio, quod deſignat. eriorem& vi fibile m un&tios od dicitur catechumenotum na, quod exol cofit leum enim nitorcon. ture: ¶ Prudentes d fiis cum lepik J] Per rimitur roprer queg di- n ar omatiz RANS, odorem dedi J] Hoc et E a$ 1 fcopus, non tamın corpo. interiùs nitorem conſcientiæ, tum ad| De t P& exteriùs habeat odorem bone fa- De nitore confcientig dicit A- est, teflimonium confi a regisabintns.| De odoje [ Chrifii bonu odor famti ficút unéf fumitur, vel agit, defi ntig ergò> chrifi nate 8 vta n vitam, aUI Per caput enim mens intelligitur ] é: T Unge caput tuum. sem tuam lava.) er | Manus mea aguntur m olto ad omnes, maxi- unt myrrham.] tIS, ut Epiſ ipo pns oper autem ad domefticos fi balfamo charitatis, ut Ep co n& ex tota anima,& ex tota mer ſuum ſicut ſeipſum. Caput inungit tem&e dignitatem,& manus propte Caput enim un on.| Caput o enim viri r Dens; quide fe dicit p; Esparru ſcopi inunguntur, ut oltendatur a acci] nedicendi& confecrandi. Unde c inungit: Conſecr(inquit)& í Domine manus iſtas, per iftam unction dictionem noftram: ut quæcunqt ue confecraveri int, cone ſecrentur:& qu mus benedixerint, benedica nomine Domini non folum e [} Hec enim catho pto divino, veram eti $ fy olorum exemplo. I tur, precepi Dominis, ut fàcerdotio fungerentur byteruzma ordinatus, ni a Iac.se b 2, Iean,z2, c In multisimprefis aa ldun o verba: ita faciatis. Sed male: n fk in manuſcript. d Mattb.as.€ Ecclef. 24. f£ 20ra. g Pfalm. 24 h zadTim.r. i Matth é k defignantur, l Cmts. O 1, Qril £ mal. ungitur. al. unguntur. n Hial. B2. E y P Lucsg, q al, ad æuaneliandum.

105 De ſacra unctione. ffcceſlit, tradidit in ordinatione ſua, ungendos feRp ſcohos, rnos re Apoflolorum ér Moyfi, quia omnis fanétificatio inBpiritu San- Goconfifit, cujus invifibilis virtus fanto chrifmati est permixta, Vnde.] ¶ Tratat de unfiong Regum, ter Reges© Pontifices, Panor, Unde in Veteri Tef amento non i folàm ungebatur Sacerdos, fed étiam Rex:ficut in libro Re- gum à D minus pr: ræcepit I revertere indo- mum inam per de, nꝗ perveneris illuc, unges Hagatl in Regem fis Fa Namfi unges ån Regem füper I Ifiaèl. I Hel ſaum au amfi lium Saphat, gui est de Abel- meula unges Pro.] Sed ubi Jefus 4 Na zarenús(quem unxit Deus Spiritu San&o, ficut habetur in&ibus c Apoft.) unctus eſt oleo pietatis d præ conſortibus ſuis: qu Apoſtolum ef caput Ec- cleſiæ, queef corp ipisu unctio à capite ad ceps extunc non ungatur ero, vel in armo, in uibus Principatus congruè delignatut: jus illad, quod gitur e:[7 Factus estt fér humerum ejns, drc.] Ad quod etiam fignifi„Samuel fecit poniarmum| n incapite ante eos, qui| ante Saul f, cui‘dederat loc ò Pontificis fcramenta. fuerant invitati, In liseſt delibutio g co perſonam capitis in Pontifical li officio I Faner IDE Ponti- ficis& ificis chri- ſmate conſecratur; brac li tur: ut oſtendatur, quanta tem Pontificis,& Principi T Tralla Quia wero Chriftus fecit.nos in fanguine fuo Deo| noftro regnum& Sac erdotes(f pter quod Petrus b A- poftolus z ait regale facerdotsum:]) idcircò in Novo Tefta non folùm Reges-&, Sacer- dotes unguntur, fed etiam omnes s Chriftiani, bis ante ba⸗ ptiſmum, ſeilicet olec obenedicto, Primum in petore, deinde inter fcapulas;& bis poft ba apti ſmum, ſcilicet chriſmate ſancto, primdm in vertice, demùm in fronte. In pectore namque baptieandus in iungitur sut P k Santi Spiritůs donum abjiciat errorem& ignor & ſuſcipiat fidem rectam, quia( juſtus ex fide viꝝ ter ſcapulas, ut pe Spiritůs Sancti gratiam excutiat ne- Ferentiis in unctione in- a i |e | Jð gligentiam& torporem,& bonam operationem exerce- at: quia fides m{ facramentum fit ı per operisexerc quatenus 1e operibus mortua eft: ut per fidei i gitationum in pectote,& tudo laborum. In ſcapul ecundàm Apoſtolum 7, mam, fed iecundùr m fidei rationem., Chriftiani dicuntur, tan aen uncti detiventur ab uncto: ut omnes concurrant in odorem illius unguenti, cujus nomen oleum eſt effuſum. G Trattat de unine chrifinatis post baptifa Confirmatio. Per frontis<h gnatur: quæ eam Spiritu cum cæteras valeat e ibere p eſt, E piſcopus E quotum vic um, qua dicitun poſitio deſi- atio: quia per ur& robur. Unde » vel Presbyter mmus S cerdos a, id de folis A poftol is le- pi) quòd per manůs a dabant: quemadmo- | taptiz igati tar nants fuper iHos ventus per uncti lu umba c in aqu taris.. ndi ndum ebar Sia a illud chriſmate peri nimf Dominus Moyli; ut faceret oleu munckionis, de quo ungeret teſtimonii tabernaculum,& arcam teſta- menti, menſamq̃ue cum vaſis. Veruùm unctionis ſacra- mentum aliud g quidem efficit,& figurat, tamin ao: VO, quàm in Veteri Teſtamento: unde non judaizat E leſia, cùm unctionis celebrat ſacramentum, ſicut antiqui mentiuntur, qui neque Scripturas, neque Dei novêre vir- tutem. Monemus igitur it illum in ordinandis Presby- teris,& confecrandisEpifcopis morem ferves,& facias obſervari, quem Apoſtolica ſec des obſervat: ¶i& inffd.] ¶ Lieët Romanus Pontifex non utatur baculo paftora- li<tum propter hiftoriam ptum propter myfticam ratia- nem: tutamen adſimilitudinem aliorum Pontificum poteris eouti. [1 Ru rum fidelium mater es operetur. Inv atus inungitur, ut ſit omni petenti de fide redd tionem:quia per igitur mens, juxta quod legitur o;[0c E ejus,] cujus fuperior pars eft ratio,& inferi- enſualitas. Undebenèe per verticem, quæeft fupe- telligitur ratio, quæ eft fuperior pars vitur baptizatus, ut liberè confi: :| menor ejus-quod Dominus E bëni ibus,{7 c] Ante itur oleo benedicto:& poſt bapti- aquia chrifma foli competit Chri - Kiano. Chriſtus enim àchriſmate dicitur, svel potiù à Chriſto dicitur chriſma: non ſecundim nominis for- Q deeft difio; pietatis, in antiquis. Eph.t, Cola. e Efa, g. f 1. Ree. g. g al delinitio fed rece ntibuš literis tän cateris, delibutio. Ferrlas, dlocſi in manuſeript. i Apocal. I. J. Petr. 2 K Febr. 10. t. abac r m Ia,z. n Gals. O Eccl2. P Rom, ro, Mtt, i0 Gr Maret x Ang trač, 133, fuper a 3. Reo.to, b al. fus veni: Nazarenus; dre€ AR. to. e ETA 1ia[cordé p ereditar ad juftitiam, ore magifra Mauri er ornamenta, cu ligas G Sa j alem pradı étum Po G Al lham, cir zgi planet am mitbram. P. luta vero per dile. fil. Io. Capelanum.anteà miferamus,&.] mulum yf f Í T 2AL$0 DE SACRAMENTIS 3 non itera TITULUS XFL CA? F In ordinato tn Subdiaconsm. fine manuum impofitione,€ confirmato non chrifinatis ſed olci unſtione, nonfiet iteratio ſe Plebutur pratermiſſum. a: Epifè. emm Enae es nifer hujus facramenti, Concil. Trid. fef. 7. de confir. c.. b 48,8. c Matth. 3. Mare, 1. Luc.g d Gen. 8. e Hſal. nE 7p Exod. 39. 8 InC. Bar. aliud qu efficit, iliud fig at,&c. h Et licet. i In quibufdam Cod. fta: de facramentis sterandis ve? non, Unus ita: De facramenti kerane | di lnen iterandis. Ddd 3

107 Innocentius IH. a ARoralis b:[é infia.] ¶ Prætereà nos conſulere voluiſti, an permitti debeat miniſtrare, qui ſine- impoſitione manuum fuerit ad ordinem Subdia- conatũs aſſumptus. Et ſi confirmationis ſacramentum in eo debeat iterari, qui per errorem fuit non chrifmate, fed oleo delinitus.. Ad quod breviter duximus refpon- dendum, quòd in talibus non eft aliquid iterandum, fedcautè fupplendum, quod incautè fuerat prætermif- fum. CAP. Il t Bbultos a Schifinatisis exhumari, veffimenta cum g Proh$ uibus celebrarunt, iterùm benedici,& altaria, in quibus celebrã- 4 runt, iterum confècrari. Honorius II. Archiepifè. London. c dr ejas Suf- iftis„quid fiert debeat de mortuorum corpo jui tempore Schiſmatici& reprobi Waldemarii à Schiſmaticis fant à ſepulti:& de indumentis facerdotalibus, cum quibus, nec non de altaribus, in quibus degradati Presbyteri celebrärunt. Nos autem inquiſitioni veſtræ breviter reſpond. quòd non crẽdimus ob hoc duntaxat ſepultos hujuſmodi ex- humandos aut debere indumenta talia iterùm benedici, vel reconfeczari altaria fupradiĉa. CAP. III. dinatione Presbyteri;vel. Diacon: mantsimpofitio fue- Siin rit pratermiſſa, ftatus remporibas fupplebitur. Greg. IX. Arthienifèopo London:€ Resbyter& Diaconus cùm ordinantur, manůs impo- ſitionem tactu corporali(ritu ab æpoſtolis introdu- o) recipiunt: quod ſi omiſſum fuerit, non eſt aliquate- nds iterandum, ſed ftatuto tempore-ad hujufmodi ordi- nes conferendoscautè fupplendum,qúod per errorem ex- itit prætermiſſu Suſpenſio autem manuum de- bet fieri, cùm oratio ſuper caput eſfunditur ordinandi. > “h i; s DE FILIIS PRESBYTERORUM ordinandis, vel noñ. h TITULUS XVII. CAP. I ratur sifi u religrofus fiatinec tuns prafis habilitatur. g gitimies nonora terorum,& cæteri ex fornicatio- eros ordines non promovean- ht fiant, vel in congregatio- l: prælationem verò vi; nif à Dominis fitis CAP. Ib Illegitimus filiues Sacerdotis, qli hoc tacito per reſeriptum A. Poſtolicum paternam Eccleſiam impe Alexander III. Li A? præſentiam noftram accedeñs R, t d effet filius Sacerdotis, i in qua pater ejus mĩniſtra vetur ab ila, Q. Presbyter taci- etravit à nobis, it, exifteret Ca- Sft utin Ecclef Pellanus. Ideoq̃ue mandamus, quatenus, ſi tibi conſti- PAP E WOE NE EE aai Decret, Greg. Lib. I. Tit. XVII. 108 terit, quòd memoratus R. ſit in Sacerdotio genitus,&5 quòd à pater in eadem Eccleſia miniſtravit: non ob- ſtantibus prædictis literis noftris, ipfum amoveas ab eadem, CAP IIL G Nonpotest filins Sacerdotis Ecclefia paterna praęſſo. ſi. d cum ſequent. Idem. Ræfentium 6 auctoritate jubemus, ut filioss acerdo. tum in Eccleſiis paternis miniſtrare, vel eas qualibes occaſione obtinere nullatenùs patiaris: fed ipfosab Ec- cleſiis, in quibus patres eorum miniſträſſe nokuntus ſtudeas penitùs amovere. CA? IV F.- Idem dicit. Idem Egorenſi Epiſcopo. Coe e nobis M. Clerico:[1&.)§ Frat t. mandamus»quatenus,fi publicumef’& notorium, patrem R. Clerici habuiffe in prædi&a Ecclefia perfona- tum, filium ejus ibidem miniftrare, aut ejufdem Ecclefiæ perlonatum habere nullatenùs patiaris:& ſi jam inſtitu- tus eſt ibi, eum inde non differas amovere. E t- Auribus nofirisinnotuit, quod cam B, Presbyter Ecclefiam uam perfona diutiushabuiffet, é post mora B. Maria de unig. tang lem idem M: Richard. pofèffori& Domino undi fuffet tus, R. filius ejus Pre. ri èn ſacerdotio genities inſtilu- s est impedire ad habendamE teme prafènta tionem ipj dem omnibus modis afpirat. lerict nij Quonram igitur indigni Sacerdotum debeant patrivus Jaca canonica ob ancliont, ut cedere in Ecclefiis, nos ad enormitatem ifam eradscandam fòlicit volentes& diligenter intendere.] CAPA NV, Epiſcopus, qui ſcienter contulit filio Sacerdotis paternam Eo cleffamyexinde eum removere non potest. Idem London. Epiſcopo d. Eniens e ad præfentiam noftram N. Clericus nobis propofuit, guòd cùm illum ad capellam ſancti L, quam ei conceflifti, in Presbyterum ordinâffes, ipfum e pofteà fpoliåfti, eò guòd pater ejusin præfcripta Ecclelia miniftravit. Ideoģue fras. t. mandamus, quatenus, ft bi innotuerit, quando eam ſibi dediſti, quòd pater ejus Presbyter in di&a Ecclefia mĩniſtrãſſet, ipſam ei reſtitu- as,& in pace dimittas, to alio, ſi quem inſtituiſti fot- fitanin eadem.. Verùm fi hoc i norans fecii f exque ad Eccleſiam ipfameum in Presbyterum ordináfti, eam ſibi reſtituas, donec ina ccleſia ſibi provideas, unde honeſtè valeat ſuſt entaxi. CAPR- NE EN. lius Sacerdotis esk ordi- q Gratiam contine natus; non debet carere benej Idem 0x o, loan. Andr. nenf. Epilopa g. í Ropoſait b' nobis R. latór præfentium, quòd cuns ad Eccleſiam de Saleb, à Domino fundi fuerit præ- fentatus, tu cusam animarum no uifti fibi committe- re, proeo quòd effet filius Sacerdotis- C indignum eft, ut ipfe poftquam ef in Subdiaconum& leſiaſtici bene proviſio- j r t cci dinatus, omninò d ne carere: mandamus, quatenus ali Presbyterum cum affenfu ejusdem Cleri deas, qui Eccleſiæ ſerviat ſupradictæ, ita quoa EE eſtum⸗ ci invenire ſtu- a HFlelienſi Epiſcapbo. b Reguire ex ç. pafloralis. sr È pot. jud. del. cap. 1. eod. tst. in3. compil. c Archiepi Lugdunen. ére. d In cod. Bar. adduntur hæ debeant exhumari. e al. I 4. ff deexcuf tute g al. in ita: de filiis Presbyt.s tolerandis. In alio ita: Dej i Eecleffis andi, necesn p Hterorum& aliis illegitimè k gra- vel non Pahis i veinon i Capu. eod. titin t, somp, m /, idem a Concil. Fident. fef. 25. in decret. ae reform. cap. 15, 14e f j, cap. 4 O Jancivit, 19. cap..O cap. z eod: tit. in 1. combil.& Cuncil. Fident. c Post Gnc; Lateranen. feb Alen. IH, p. 19. cap. 1+ A- peni.€ Post Cones tit. in 1. compil. Conc. Tol..e. o d Lugdonenfi.€ Foii? pil. gime citatum. É cap..60 Lateran. Juh Alex. II.19. Ce f. é eap. 6. eod. tit. in 1. 0mp f Vide 2. f. de jur faig l al g Idem R. Exonienfi Epifès h Post Cone. Later. -19..6, G cap, 7, eod. tH. iat. compil atvato Àp

Ak 109 Kmedietatem omnium beneficiorum prædictę Eccleſiæ, cidem in fuo ordine ferviendo, pacificè debeat obtinere, Non enim folus Presbyter Miffarum folennia,vel alia di- vina officia poteft fine miniftri fuftragio celebrare. CAP. VII. fe potest Ecclefia, cui pater prafuit mediat, Idem Archicpiſcopo Cantuarienſ. a X tranſmiſſa conqueſtione G. Clerici percepimus, quod ad Abbatis de Caſtris præſentationem, in quo- dam beneficio Ecclefig de N. 6 eum in prafenti recipe- ꝛc diſtuliſti, ed quòd pater ejusin præfata Ecclefia mini- ſtravit: quo defuncto media interceſſit perſona, cui præ- ditum beneficium eft collatum. Ideoq̃ue mandamus, quatenus ſi eſt ita, prtænominatum Guil. ad præfatum beneficium admitter tponas, non ideò minùs obfervato Apokolici referipti decreto, qùod fuccefio- nem in Ecclefia Dei hæreditariam deteftatur. CAP VIII. De filiis Presbyterorum ordin. vel non. G Filius prefe potest Ecclefia, inqua pater Jine titúlo mini Idem Egorenſ. Epꝛſcopo. Onſtitutus in præſ. noſt. G. Clericus, ſupplici nobis inſinuatione monftravit, quòd cùm capellam de Storton. canonicè fuiſſet adeptus,& eam pluribus annis poſlediſſet, R. miles ipfum eå fine judicio fpolia- vit. Cumque memoratus Clericus exinde apud te depo- ſuiſſet querelam, objectum fuit ei, quòd pater ſuus in ella miniftravit eadem:[ 1& infia.) ¶ Fr. tuæ man- quòd idem Cleri- fuerit prædicta per potentiam laicalem e- jectus,& quòd pater ejus præfatæ capellæ perſona, ſeu perpetuus Vicarius non fuerit(licèt Ìn eadem nomine e- jufdem G. quandoque miniftraverit) ipfam fibi cum re- ditibus perceptis reſtituere non omittas. E ldeog, prefatam capellam nondum potuzt rehabere. Quia 0 aſtrum ſpectat offictum, inſolentiam Laicorum coutra vi- ros Eccleſiaſticos debit ſaueritate compeſcere.] CAPR IX. G Siiscuiconcefumest à Papa, ut poffit difpenfare cum filiis Sacerdotum, circa Ecclefias paternas immediate tenendas, cum a liquo diſpenſat, ille per literas juſſitis poſted contra elum impetra- fas, removers non poterit. Idem Eboracen. Archiepiftopo, E tua nobis d-parte eft propofitum, quòd,cùm Lad tuam conſultationem ſuper filiis Sacerdotum- tales à nobis literas recepiſſes, ut eos poſles in Eccle- fiis, quas patres eorum nullo mediante pofiederant; fu- ſtinere, quos probatæ vitæ& ſanæ e converſationis cognoſceres, vel quos longo tempore illas tenuiſſe 7 conſtaret: quidam ad judices literas impetravVerunt, ut fi conftaret eos effe filios Sacerdotum vel Clericorum, quiin proximo ante eos Ecclefias tenuerunt, fuper his imponatur eis app, ceſſante ſilentium,& Eccleſias iſt ipfis aſſignent, quamvis in eis ſe oſtendere n per Epiſcopos inſtitutos. Super quo tibi t. reſpond. quòd ſi per priores literas cum aliquibus Clericis diſpen- säſti, diſpenſationem tuam poſteriorum literarum intui- tu nolumus irritari. Alios verò Clericos laicæ donationis intuitu, in Eccleſiis ſine auctoritate Pontificis ſui inſti- tui, aut inſtitutos remanere, auctoritate Apoſtolicà pro- hibemus. damus, quatenus ſi tibi conſtiteri cus à capella vero Him a Idem venerabilibus fratribus, R. Cant. Archiepiſcop. Anglia Primatibus, C A; to,& R. Vigoren. Epiſcopo, ſic habet 1. callectia. b e Anton. Aug. in notis Ve- teris colleron. c Quatenus fi confliterit, quòd prad. Clericus. d Pot Concilium Lateranen. fub Alexand.3. part, 19. cap. 10. eod. tit, in 1. compil. al, cap. 3, wt est in Tarrac, Yeteri$ alt bo- ie.£, al habnifè 118 € Sı manifeftum et, quod fflius in Etciqia immeliato ſu Iſñ parri, ſine aliqua teſtium receptione, ab illa removebiti Idem camuarien. Archicpiſcobo e ejus Suf- faganeis. Uoniam à eſt ſacris canonibus prohibitun infia.) 4) Præcipimus, quatenus f? manifeftum& publicum fuerit, patres& inEcelefis períònatus gef- fifle, filios ab eifdem( fi etiam eas adepti-funt) peni- tùs excludatis; nec ad earum gubernationem ulreriùs aſſumantur. Nolumus enim, ut cauſa in judicium de- ducatur; vel teftes etiam admittantur, ſi hoc manifeſtum exiſtat. Cr Nequishareditario jure Ecclofiaftica beneficia pofiidere prá- Jamat, nec hi qui in facerdotio funt geniti, nifi probate vixerint, in claufiro Monachorum vel Canonicoram regularium ad Jacros orgi- nes debeant promoveri: vobis.] SE Citimus removetur ab Eccleſfa, in qua imme- icario, vel rectori. Eulius etiam l diate fuccefst patri Idem Cantuarsen, Arthiepifèapo. AF extirpandas ¢ fuccefones:[1& infia.) Q.tug mandamus, quatenus, fi qui filii Presbyterorum pro- vincig tug teneant Ecclefias; in quibus patres eorum tan- quam perſonæ vel vicarii nullà perſonâ medià miniſträ- runt: eos(ſive geniti ſint in ſacerdotio, ſive non) ab eiſ- dem Eeccleſiis non differas amovere. [1 A fantwDei Ecclefiis ſtudio rotius flicttudinis debemus⸗ intendere,& etiam ad hoc decet nos ugilem curam exhibere, në circa minuſtsrium Uw Septi regiminis videamur minus diligentes exiſtere, ſi id vitum in Eccliſtis vel negottis Eccleſſaſticis,& uiris permittimus pullulare, Hinc e quòd.] CAP.’ XIL G Filius Epifopi legitime natus, promoveri potest ad erdines & in paterna Ecclefia beneficiari. Clemens III. Caſſel. Airchicpiſcobo. d Dhærc e ex parte tua noſtris auribus eft relatum:[é Åna g- Quòdà nobis fr. tua requifivit, anà Ponti- ficibus generati-valeant ad facros ordines promoveri, fi fcientiâ fuerint& morum honeftate probabiles: Sciat fr. t. quòd f ex legitimo funt matrimonio procreati, nec a- liud canonicum obviat, licitè poſſunt ad facros ordines aſcendere,& in eiſdem Eccleſiis, in quibuspræfunt vei præfuerunt genitores cor m, beneficium obtinere, CAP. XIT g Non potest filins efè Vicarius ilins Ecclefia, ingua pater proximus fuit refor. Idem f 'i? g Presbyter de fanto Germano tranfmifs3 nobis conqueſtione monſtravit, quòd cùm Ecclefi- am ſancti I. de Corona j tuæ diœceſi eanonicè ſit ade- ptus, M. filius Antonii, qui proximò antè ipſius Eccleſiæ habuit perſonatum, ad ſè Vicariam ipſius aſſerit pertine- re:[1 enfia.) QF. tug mandamus, quatenus fi confti- terit tibi ipſum M. ſuiſſe filium Antonũi, qui ejuſdem Eccleſiæ habuit proximꝰ perſonatum, ei ſuper eadem Vi- caria, perpetuum filentium imponere non poftponaś. [i Quia igitur in Ecclefia fuccefiones, É in prælaturi& ii- gnitatibus Ecclefiaflicis flatutis canonicis damnantur] CAP.. XIV g Llegitimè genitus etiam de uxore, fine difpenfatione ad ore dines vel benefica promoueri non potest. a Cap. Ii. eocl. lit. in i. compil. b alpatres eorum. c Cap.1. cod. titin.compilat. Àd Alas Cafan. al. Cafen. Epiftopo. als Calſelben. al. Caſfiano Arch. eC. eod. tit. in 2. comp. f Cæle- flinus3. g Cap. æ. cod. tst: in 2. compil. h Coronen. al. Torqn. 1 al. N. ipfum filinre fuffe Ce. Ddd

111 Decret. Greg. Lib. I. Tit. XVIII. Idem. Iteras:[1& é infia.) Intelleximus a, quòd H. in DE SERVIS NON ORDE Po rdotio geni itus, de uxore legitima natus& con- nandis,& eorum manu- ceptus, affectavit à pueritia miniftrare Domino in officio miſſione. clericali. Verùm licèt à filiis s pater incontinentia mo- TITULUS XVIII dis omnibus propelleno{? CAP 4. inventus Ad ruus ante plenam wanumiſſionem ordinari non debet. cum,& ad Ec Ex Concilio Toletan ſuſtentari v a:[1 G infia, i LI Dilel non permittitur, a ante teclea a ejus originem sdp potiatur. Reverà verum dicit. Et infirmari b vel vituperari poteft, præcaveri dart non aebet | natis, quaru decorum fit, dico patri min no patri p sro falute g& i iegimis,, maxime p in ſuſpend. ratar. CAF. ne licentia Domini ordin Ex cod latione: 1s Epiſcop overe præfumat, nifi pr r rint conſecuti. Etf quilibet fervı us f ium, quålibet calliditate- fraudead gradus t Ecc lefiafticos, decretum| 1 eft, ut deponatur,& ete hromeben- ita tame £ quıd a Rug n q iolibet e libertis) i m nondi nek poris promeruetunt. birituales opea un Alias Ivo part ő. 4 dus Cone. apad Alei habito, cap. 38, Hute rex Conrad T ig r: Nullus 162. . cep. liquis:Clerie a

wE—€ 113 TUllus a[ 1& mfà.]§ Siquisde`fervis fuis quen- 1 quam donaverit libertate,& ipfüm in Presbyterum fecerit ordinati, ille autem poſteà in ſuperbiam elatus, Domino fuo canonicas horas pſallere noluerit, accuſatus apud Epiſcopum, qui ordinaverit eum, degradetur. [1 Clerus ad gradum Preabyterui promoveatur, niſi ordine Canonico, ut firiptum in cdñnibushabetur,- Sienim propter Der dileionem.] CAP. V. G Spurii stel fervi, ordinari non debent. Alexander HI Arihiepifè. Turon. . T= i` Onſuluit: C&.] Ņ Coni. t. t. réfpond.quòdnequie ſpurios, neque ſervos ordinare debes:& ſi memor a confecratione tibi di&um fuit, vide, nequemlibet is ad ordines promovere praſumas. CAP: VL wAditint §S conditi0or ama fè transferre non Té: fecus fi fuerit manu Epifèopo. ! djecifi aliam quaſtio- nem, an illoru ii, qt clefiæ fervili conditio neten credi numiſſi 8 gati 4 cali; quòd manumit- tenti Ec dum vixe deberent impendere fa- mulatum in obſequiis divinorum:& aunc transferendi fe adaliam, cft cisz licentia-denegandi": vel manumiſſi ite Oluté, Feque libegtatemhahegnta 5 SAP VILA nafu ms laz lichet YERL hdr jla g fs, guod eT debet intel gt. $ Idem. Iramur non modicum, cùm e certum ſit in conſti tutionibus antiquorum, quando F ſeryi in gradus Ecclefiafticos ordinati, debeant in fervitutem; debeant revocari:[&.] ¶ De Subdiaconali ord 1ia de co non fit mentio in Patrum ftatutis ex Nam licet facer ordo non reput imitiva, tamen à conſtitutione Greéę at bani fecundùm moderna tempora, facer dus effe minimè dubitatur. SA P VIEI. Natus ex patre fervo G libera matre, liber esf& licitepro- a toti od iti g conditi Presbyterum, imped quatenus Íi tibi tem aD nujulir con stione, d In omni- 1G 8. Velut ſicper- cómodo. g vi Yacinenfi. bus y abuna de l. idem Pomponius. 5. idem ſeribit. Ler..4. Heriptis, oblati: ia erant notata,€ f alià Derer h vox, ceffare, deest in vet, Decorporevitiatis ordinandis, vel non: Jai Epifèopi potest in fiso ordine y li'a pp fashe 7 l de fervo fadto Diacono, etiam de Subdiacons ndit.& Inſt. de in. 114 DE OBLIGATIS AD RATIO⸗ cinia ordinandis, vel non. TITULUS XIX, CAP UNICUM 9 Obligatus ratiociniu, depoſito onere é reddit ratione, ordis~ nari potest: prius uerò non.; Concilio Carthag. a4 Agnus Epiſcopus Augufſt. dixit; Quid lilectioni veſtra vidletur, procuratores, actores, executores j feu curatores pupillorum fi debeant ordinari? Gratus Epifcopus dixit:-Si poft depofita onera& reddi- ta ratiocinia, actus vitæ ipſorum fuerint comprobati in omnibus, debent cum laude Dei(ſi poſtulati fuerint) honore munerari: ſi enim ante libertatem negotiorum vel officiorum fuerint ordinati, Eceleſia infamatur. Un verſi dixerunt: Rectè ſtatuit Sanctitas veſtra, ideoque illa b eft noftra fententia. DE CORPORE VITIATIS rdinandis, vel non. CAP h g Presbytergúi tn duello digiti partem amiji Aay firar 25 Alexänder II. e ʻi E Presbytero Çampaniæ, qui duellum fpontè obtulit,& oblatum ſuſcepit,& in eo partem di- i giti amiſit: reſpondemus, quòd cùm ipſe non perdiderit tántum de digito, quin{ine ſcandalo poflit folenniter celebrare, fatis potes poſt peractam pœniten- tiam cum eo miſericorditer agere,& pėrmittere ipfum in ſuo ordine miniſtrare, lictt ejus exceſſus gravis admo- dùm extitiffet. CAP-II G Habens in oculo maculam, que noninducit magnam defonmi- tatem, etiam ad Epiftopatum poterit promoveri. Idem(iſtercten. electo. È 3 Um de tua electidne quæſtio mota fuiſſet: Ur(2 ï] i quꝰd in oculo maculam habeas,& filius Ca- ueris, eſt objectum: Unde Cantuarienſ- Archie- dedimus in mandatis, ut pro eo, quðd Canonici ris, in promotione tua ex multa diſpenſatione at. De macula verò d Archiepifcopo prædićto mus, ut cumconſilio Suffraganeotum fuorum, vifum fuerit, exequatur, in quo tibi ex ma- ati imus providere. / s eleli in pra- c Salerni- tano Ar gue et post Lateranenſe part. z6 Seffione 25. de reformatione, caj Adde beatum TDmam anum 2. ;+—; n` 3. pleæniſſimè per Bernardum zſquium :` rium cap. 12.749. d alias, vere inocula, in 2. compilatione. J e Cap. 1, eod. tit. P Ddd f

aii ta Nicæni Conciliiad Clericatäs qui ſe ipſos fani abfciderint, vel affe liis a abfcin non credi Cert, ut ſit ei lic debeant ceffareo, taverint, ut ab å- ei impedimentum afferre, quò mir flit tprovehi, n cunabulis ſectus fuit,quia nan videtur hoc eo tempore affectãſſe, quo ju- diciumanimi non habebat: præſertim cùm ãn canonib Apoftolorum ſit manifeſtè ſancitum, quod C. fi perinfidias hominum factus, vel ita natus fit, aut e- i ei amputata virilia,& dignus n promoveri. facultatem fibi à fèd. Apo. indul- ordinari.] seara& fi etiam in Clero fuerint feat AT GE in- > prater altaris ter(credens ſe obſequium præ- ftare Ded) ilia amputari[é infià.] Quo- circa mandamus, quatenus{i jam diétum Pre sbyte rum aliàs Deo d dignum inveneris, cifaceggotale officium, abfque altaris min iſterio, auctoritate noſtrà fretus& tuà, prout yis deris expedire, conccdas. fecit ſibi itfibi virilia alſcindi, potest alnn ocentius 1m. e 1 Xparte M "papes fentire imminere, de conſi- li, ut poſſet à tam gravi JQuoniam gitur i altaris admini- tenus ſi eſt ita, miniſterii offi- Q Mutilatus ma tia debonitur. E Xpofuifti „batem pr terå mut quor] cù ordines 1 fraudulenter, uus.in Ab- effet manu al. ur fr. t. re ſpond. acros non pofi fua id tactu ierit non immeritò a- ummoda Ti an nT., j aummodo ſit fortis in gollice, licitꝭ ad HI. Z prop ofi nachus et conſtit Uit, quòd e cum in annis pl uct uit in 4. Refert B zc additur f Cap. 1. eod. tit. in Fht 2, OR: 8 I PE G aes R. Ard Siy ter ſancti Stepha- ni, qg uòd B ordinem Tibak,| ſhenſatum. 116 —— ˖ ˖ gendum Fuchariftiamfit! in pollice ipfo potens,&aliud canonicum nọn obfiftat, propter deformitatem hujuſ⸗ modi non di itta ttas, quin cum ad ordinem promoveas ye DE BIGAMIS NON „ordinandis. TITULUS-An CAK 3 G Breve e Ex Concilio Aurelianenſi 4 T bigami b, pænitentes, vel z repudiatatum ma- riti, ad non aſcendant. CAP. IL Ç Cum bigamo, guz ordinatus est ad fàcros, nondi ifp ordinator privabitur poteſtate ordinandi, niſi cum es Lucius III. c. Spalen. Archiepifeopa. gres eo.4 quod tua fraternitas de bigamis requiſi it: Reſpondemus, quòd ordinatores corum poteftà- te& officio ordinandi,& ordinati fi ad facros ordines fuerint promoti, eis ideà funt priyandi: quia in big mis contra Apoſtolume diſpenſate non licet, ut debe ant ad ſacros ordines promoveri, vel in eis ſi promoti fuerint remanere. In ordinatore autem poteſt diſpen- fatio adhiberi, ut ordinandi poteftate& officio non pri- vetur. CAP-MI G Bigamus uxore wan vel mortu, non ordinatur, Sleſtinus III. Ebigamis f BA& viduarum maritisidem Iſancimus omninò, ut nec viventibus uxoribus, nec defunctis, ad dina debeant celebrationem admit- ti: maximè cùm à do&rina fit Apoftoli,& inftitutioni- bus Eccleſiæ alienum. GAR IF g Qu Quz mortu uxore promotus ad facros, cum j fo contraxit 6 cognovit, big amti panar m incurrit, lscet non jii 6 ANAIS, Innocentius III. Rallſpa. Epiſcopo Nez nobis: infià.) ¶ Tertius& iculus videbatur habere non modicum quæftio- nis; quonia m cùm in matrimoniis contrahendi snon jt- l i ndatur, unde illum cores habet: quod : ficut in canone itimis a- legitur de Iresbytero, qui non le ali bus nuptiis d fl- netur: eâdem c putandi. veritas p uxorem habnit 5 nus s repii? anik; Saia cone traherçt cum diverfis, qui- bus ie r e non t matrimonialiter co Nos autem in hac quæſtione t. r zabor] quòdc mjufcem 10- i i nin ipiis fuit, ſec S mulie f canon. 2, Ó Concil. Tric pl17. b Ex cap. 2. eod, tit. Iimoth. cab. 3. f > Rothomagenf alias, VVitaimen-Epy pe À rto Sententia- 3 akr UNNE A Solium in quarto ve, ¹ guaf. 3 ceh z

. eé 17 De Clericis gam. s non liceât diſpenſari, licèt in veritate bigami non exiſtant, non propter ſacramenti defectum, ſedpropter affectum intentionis à cum opere ſubſecuto. CAP: V: G Qui contraxit cum vergine, lict prins abalo fuerit defpone Jeta, bigamus non cenfètar. Idem Metenf Epiſcopo. Rbitum paſtoralis officii: C LI CAnffd.] ¶ F. tiita duximus refpondendum,quòd cùm duo fint in con- jugio, videlicet conſenſus animorum,& commixtio cor- porum, quorum alterùi fignificat charitatem, quæ con- fiftitin Spiritu inter Deum& juſtam animam, ad quod pertinetillad, quod dicit Apoftolus: e Qui adhiaret Deo, sns Spirits eFcum eo:] reliquum verd defignat-confor- mitatem. quæ conſiſtit in catne inter Chriſtum& Eccle- fiam, adèquod pertinet illud, quod'Evangelifta tefta- fur d:[Verbum caro faltum eſt,& habitavit in nolin Jpro- fectò conjugium e illud, quod non eft commixtione corporum conſummatum, non pertinet ad illud conju- gium deſignandum, quod intet Chriſtum& Ecclefiam per incarnationis myfterium e& contractum, juxta quod Paulus f exponens illud;quod dixerat protoplaftus: g E Hocnunc os ex ofibus meis, G caro de carne mez: J& propter hoc relinquet homo patrem& matrem,& adhærebit u- xori fkæ,& erunt duo imcarne una: ftatim fab;ungit, LHoc autem diro magnum ſacramentum in Chrifto d Ecelefia.| Sum ergò propter ĩacramenti defectum inhibitum ſit, ne bigamus, aut maritus viduæ præſumat ad ſacros ordi- nes promoveri, quoniam netillaeft unica unici; nee ifte ums unius s profectò ubĩ deficit inter hujuſmodi conju- ges commixtio corporum, non deeft hujufmodi figna- culum ſacramenti. Unde is, qui mulierem abalio vi- ro ductam, ſed minimè cognitam, duxit uxorem: quia a, nec ĩpſe carnem ſuam diviſit in plures: propter vediri non debet, quin poit ad facerdotium pro- nis articulus continebat, an cundu autem tua du am, fed nondum cognitam; adu i copulavit, V erem ab alid virot at ad facer: t aútem it, qui ab alio viro relifam duxit cognita fueritab ilo; five sncognita manfèrit, 1 duam n uxorem,utpote cujus vir erat mortuus,g dem: ficat& ille bigamus efè videtur, quècum duabus legitime contraxit uxribus, novit, guja Virextiiit duarum uxorum. Nos autem) råm, fivealteram tantum cog CAP: VL G: Qui plureshabuit so as, ex eo bigamus non est. Idem Lugdunenf: h Archiepiſcopo, Apoſtol. G z Uia circa minima njia.)& Sanè poſtula- {ti per fed. Apoft.edoceri,fi Presbyteri plures 4- cov- cubinas habentes, bigami cenſeantur? Ad quod duximus dendum, quõd cùm irré ritatem non incurre- rint t nig, cum eis tanquam fimplici fornicatione notatis, quoad'executionem ſacerdofalis officii poteris diſpenſare. J e fare lapa 4. yql. ad Lathe. pay. i- fg kgr s--ebjh. fg-, CAP. VIR g Subdiaconus, qui cum vidua contraxit,& eaàm cogno vit, Iigamiæ ponam incurrit, licet bigamus non fit. i a Vide leg. fiin emptionem. D. de minor,&rl. fi aquo. de lagt. $ Jua hic defunt ,recipzes in cap. g: de baptifmno,{r sap..60- dem titut. in.compildtiones c X; Corinth. 6 d Ioanx. I. e Vide Magift. d ibi Do. lbr. q. diflinfione 27. f Eph.s. g Gen h Idem D. Archidiac. Lundon. A. ŚL. i Cap. unic, eod.tit. ing. somp. EÆE ai matrimonia, e s peregrinis è Idem. E A Nobis fuit:[é infià.] ¶ Ille autem, qui in SubdiacoA natũs ordine conſtitutus de facto tantàm(quia de ju- renon potuit) Aupit viduam in uxorem, profectò biga- mus non exiſtitꝰ ſed nec viduæ poteſt in veritate dici maritus, cùm inter ipſum& illam non fuerit vinculum maritale contractum: cum eo tamen contra doctrinam Apoftoli'tanquam cum marito viduæ diſpenſare non licet, non propter facramenti defectum, ſed propter aſſe- ctum intentionis cum opereiubſecuto. DE CLERICIS PERE- grinis. TITULUS XXII CAFR F Dleramarini& valdè remot: ordindtionem fuam probars debent per quinq Epuſcop rum fegilla. Alexander III. b Cænoman. Epifèopo. Ua enos duxit fraternitâs confulendos, quic fit agendum de Clericis> qui iñ remotis regioni- > busordinati, literas corum oſtendunt, à quibus fibi proponunt manusimpofitas:& utiuùm Epifcoporum ſigilla ſint, quæ repræſentant, incertum exiſtit. Tuæ igitut conſultationi reſpondemus, tutiũs eſſe, ut im his ſtatuta patrum veterum obſerventur, quam novum ali- quid ſtatuatur: ſtatutum autem eſt de tranſmarinis, ut ad minus quinque Epiſcoporum ſuper ordinatione fira teftimonio muniantur; quod in aliis(fi fimiliter& ſunt incogniti) credimus obſervandum: ita tamen, ut in ſuſpenſione aliquanto tempore habeantur, in quo ple- niũs de actibus inſtruantur ipſorum. Sed& de inferio- ribus ordinibus inquiri oportet, quia poflet contingere ut aliquibus piætermiffis faltum feciffent. His autem pera&is„fi digni inventi fuerint, circa cos poterit di- fpenfari. CAP II Q Clericus peregrinus, qui járat fe ori bet in tho ordine non fùftipietun nec ad fuperiorės promovebitur, Innocentius III. Conſtantinop. Patriarcha. P quatuor:|.] J Conſuluit nos iterùm tua fraternitas, utrùm f̃ Cſerieos ad te ſine ſuorum ordi- natoruù litéris venientes,& offerentes quòd ſint in quovis Eccleſiaſticorum ordinum conſtitu⸗- ti, deheas ad ſuperiores ordines ptomovers: Inquifitio- nit..r. guòd nifi de ipforum ordinatione canonica, per idonea tibi conftiterit argumenta, eos necin illis ſuſci pere, nec ad majores debes ordines promovete? prefer- tim antequam converſatio eorum fuerit approbata. IN: tione non conftat, noñ permittitut natum, nifi aliter pros S (6 f ramentun, Idem Patriare ofèlymitana: rUe fraternitatis: g[1 6.] Utrum Glericos, quã 1 ad pattes Hieroſol. ſine commendatitiis literis ve- ———— a radnim b hnmutiA IF. fed falfa est inſe riptio: n erat Alexander ghara nam cum hac compilatio facta e tuscreatus. C Cap. w grurin post Concil, Late: d ahas ita, qaifimiliteri ti- e Prahecprafatioextat inf Ideo hic non adferibo, eod. tit, in1. compil,€ habetur inte- nf. fub Alexandro IHE part: 26, cap. 20. lita; fifimiliter funt in eo incogni- ù; cap. Inter 4. de majoritate& t, quod de ſimilibus ad monitum 4e Cab. L. cod. tit: in 3. compil. f u post illud, infià, fiatim figuitur»ntram Clericos, e. g Cap. zeesda L Is nno vetufiifimo exemplari, ita: Plures fucsefivts tit. iu 3. compil. aee UIAA S Ftp tor fer A7

“119 niunt, permittere deb {R an ondemus, quòd per literas, five per teftes, nica, qui penitùs fun rein a tuis pe Pibaeee aliqui kaci ex deyo ſuſtinere. Ir Diſcretio: [2 Cam ple confiat, re. Nos aut perprimoa tré Decret. Greg. I celebrare divina.[2 04 ilegitimè tibi cong&ite lebrare: 150ſt. edoceri.] de quoruis æſuumunt elitd licentid ce. Domino ſoliciti IV. fine diæcefanorum co s de ealienis afantorum Patrum EGODE Sani s Taian tuæ taliter reſpondemus, quòd ere, niſi aliquos ex diſpe ados. enfa tione in cif- in quĩ per parœci de eorum conv . ſiv um rerum Des redditu E ſcobusne Epiſcopus ſtu aa| de illorum ordinatione cano- i, non debes ipfospermitte E3 fed ſi forſitan eorum e celebrare yoluerint, poteris|, ord nica ordinatione nen sdinem commendantes f- fenfu, in Ecclefiis futs ib. l. Tie XXII. n 120 Í 4 ordi net, quis; corum candelabra, quis thuribulum de- ferre, quisvé minorum in Ecel leſia aliqua officia agere debeat g cam Uel IDe TATE, Ideg veraf agens, totins Epifèopaths i licet care,“Mandamus, ut opi curam præſu- zod tu fine mandai CAPY. tAcONiS Ae, jure communi N Rchidiaconis c non vic 1 tione licere,(niſi aucto maa e iſcoporum acceſſetit in aliquos fententiam promu ČA P. A iper saa 7 IdemEp Ari damus d, atenus eatis Ceſtrenſ. Ar. qu ad Eccleſias m Ar 0, ne i comprin A i. -| Dracono S wér poi Concil e atera c al: Archidiacono. 4 r post Conesl. Later. d Habetur-post Co 2. cap.11. vide Concil. 1 1. eod tit. ing. compil. Di ual decuimiis. cap: g: ro HI. part f jn anti

12¹ De officio Archidiaconi. 122 tug Hlaternitatis devotio, quid ad officium Archidiaco- ni debeat pertinere,& in quibus per ipfum cura eo palis folicitudinis debeat revelari:& nos, prout poffu- mus, refpondemus. Archidiacoñus(fecundum ftatuta B. Iſidoti) imperat Subdiaconis& Levitis: parœciarum fo- licitudo& carum ordinatio ad ipfum pertinet:& audire debet jurgia a- fingulorum: Archipresbyteri autem; qui à pluribus Decani nuncupantur, ejus jurisdictioni fe no- yerint fubjacere. Secundùm verò Romani'ordinisconfti- tutionem major poft Epifcopum,& ipfius Ẹpifcopi Vi- carius reperitur: omnem folicitudinem& curam, tam is, quàm in Ecclefiis corum(prout meliùs fe- m Dgum poterit) impendendo, cùm ſuper his ſit diturus rationem in- diſtricti- examinis peran: m in epiftola: B. Clementis Papæ præd. noft. oculus Epifcopi Archidiaconus appellatur, ut loco Epiſcopi per Epiſcopatum proſpiciens, corrigenda: vide- rit, corrigat& emendet: niſi adeò fuerint ardua nego- tia, quòd abfque majoris fui præfentia nequeant termi nari. In quadam`verò noftra conſtitutione jam aliĝ vi- lis, tam fuper beneficiis, quàm etiam dignitatibus ad i- n debit pertinere, examinatio etiam Clericorum erint ad facros ordines promovendi:& hocidèm in co gonan o beneficiorum credimus obfervandum; ut gui i beneficiis Eccleſiaſticis præficiendi fuerint,à fuo pri-| examiner ntur'r chidiaco& per ĩpſun odùm Su p ofteà quz ifiutrùm Decani rurales, qui pro tempore ſtatuuntur, ad mandatum taum folum, i leti ean aneirha debeant è: Ad hoc breyiter re- paor omnes tangit, F q Interdicas' A Ene confcien tia tua& auctoritate li Ppromovendis concedat. Et eis etiam diſtrictè prohibe- as, ne ad ord bitio tu ordinun esat ıdeant convole venire cutionem'eis IX Eſentat ord. dos, ép onit Idem Mediolanen. Archie- piſcopo. L T nokrum: e[e infia.] Q Necfuit f fufficienter -probatum, quòd Cancellarius ex officio fuo exerceat Archidiaconi{pe&ent officium: repræfentare g videli cet ordinandos Epifcopo,& ilea examinare,„ponere Ab- bates& Abbatiſſas in ſede Archidiaconi 1 gquantum tribuite Honori eralis vel tudo. diba Ariminen. Trecen. di@- zacono r Decanos, hani Trecen. — ——— a Nontamen judicant Archidi Gs matrimonii& cri- minum. Concil. Trident. Sef. neccaufa 3.€. 20.$. ad hac, oniubinatus. Idem Conc. Trid. c. 12. liſerett. d In vetuſtis ita: i ster fù erdicas,€ Prodeat de vultu Dei judicium Cc. infia, cap, ut nofirum. de app. llation. 7 c. ut no- firum. ut Ecclef. benef fine diminut. conferantur,$ Cap. 3. eod, tit. ing compil, g In vetufiis prafintare, ptoru ce nos meminimus expreſſiſſe, quòd inftitutio corpora-| anami i ficontra prohi-| zuris nosat grun memorata,cùm ea Poni de jure communi ad| Faliis perpetuum ei [r Lite ergo TR EEE ram prafatis jidicibus legitime Lecto flio:[6 infia] Q Ad petitionem Archidia- coni Senon. congue rentis, quòd Abbas& Conven- tus monaſterii ſancti Petri Senonenſ. procurationem 4 annuam,& quædam alia, ratione ſui Archidiaconatùs ad ipſum ſpectantia exhiberi ſibi contra juſtitiam dene- gabant: Abbati:ſancti Criſpini& ollegis ejus dedi- mus in mandatis; utaudirent cauſam,& fine debito ter- minafent. Coram quibus petiit edictus Archidiaco- nus, ut cùm monaſterium intra metas ſui Archidiaco- natũs ſit ſitum, Abbas& Monachi ſibi obedirent in his, quæ pertinent ad juriſdiction correctionem,& viſi- tationem, ad jus(ut dicebat) Archidiaconale ſpectantes, videlicet ut coram ſe conquerentibas reſpondetent, ci- tati etiam venirent'ad ejus præfentiam:& ejus manda- ta c honeſta& ſancta ſecundum Deum; de correctione exceſſuum,& aliis, quæ Archidiaconi ſolent& poſſunt rationabiliter injungere, audituri,&(ſalvà ſuà regulà,& Abbatisſui debits obedientiä) ſervaturi. Petlitinſuper, ne de cætero facerent a liquos de Senonen. d ballivia, eo Prætermi iſſo coram Officiali Senonen. Archiepiſe pi conveniri, afferens illos priùs debere conveniri ſub ĩpſo. guàm coram Officiali pradicto: ſpecia tbus ipfius Ar- chiepiſcopi& hominum, ac familiæ fug caufis t xat exceptis;[1& mfia: 4 Ideoģue difer. v mus, quatenus per majores Eccleſiæ Senonen cos, qui i habere c debent de hujiniogr conſuetu em inquiratis:& a i præfatum monatte s abfolvatis`, perpetuum cono filentium imponentes. per cofdem, candem j jurifdi& icantes eidem, in monaſt kio prædi- prædeceſſores ſuos in monaſterio tiis habuiſſe conſtiterit ſuper ntium imponatis. ejus impetit hoc ipſi Arch de præmiſſis con nem dun cto, quam ip ipſo, vel in eiſdem Ab conteſtatdjch: auditis al eiſclem hint i de propofitis 1 Que partis aſſenſu Tpfis ergò Alber A chidiacon. ru ntes REAN, a dine Iſdictione div 4 in barth E 0 nen, c Archidiacon. Senonen. fiñalem n quaſtione proceſſum. Volentes autem bitus imponatur, caufam pja atoris aſſenſi duæimus committendam. DE. OFFICIO ARCHI presbyteri CAP- L G Archipreshytër cřvitatis fubest liter præeſt Presbyteris& Presbyteralibii Ex Concilio Toletano: i $ fe rT r sedya T Archipresbyter< fciat fe fubefle Archidia- cono,& ejus præceptis, ſicut ſui E piſcopi obe- aiorum ſumptuum a EF autem proe urati que debetur Praelatis dia e, feu fubditos vifitantite b Idem. c Quid a prajtare debeant Pralatr; tradit Concil; Tri- orm. eap. 3e A Arehiepiſe. e Eurch..e. 50. Iuo part. 6. cah ↄ0. Æ.1 cod. iit. in 1. compil, Ifidor, in epifi f. ad L cudefiedum Epifiopum Cordubenfem,& Grat, dift, 25, añ t»

Lib]. Tit XXV.&c. 124 | T y m ey Synodo a Ravenna hid g | T JT fingul es Archipresl sbyterum habeant proa eE prer a00 ulum Dei curam, qui non ſo- itudinem gerat, verùm étiam ninores titulos habitant, vitam todiat, À unuſquiſque in- ceat, e. Epifcopo fuo renuncie & in u Epilchpi fi entia ad vicem ejus Miſſarum ſo lennia celebret,&Collectam dicat, aut cyi ipfe injun xerit. K opus,non egere plebem.e Ate ` rnare valeat quia etſi & tur eus>t tamen, utfua onera partia l ix. f præeft ita Archipresby præfint g plebi„ut in nullc titubet Eg eſiaſt presbyteri in eo conſt deat miniſterium Sa ce e an agere fom iumi citi nye ad Epiſ ſcopum nec ui ontra gj n$ ordinare Præſumant. mnes horas N] lK= pus Dei dignè& iciatur ab eo, cui committi-| tur:[é mfia] i i) ipresbyter vitam DE.OFFIC ım Cardinalium, præceptis p rar 5 3 ali iquando.cedant a fcurrilitate| S EA X 1 xcepti hibita ſu nt)) E ii I é cerdotum ininiſleric ebeant ini, ub a idiacono, tapi fes corum od labia S requirunt ex illins fapier DE OFEĘEICJO SACRISTĂ TITULUS-XXKXTFI CAP. cuſtodian drum, veſtimentorum Eccleſiaſticon i Ecclefiaftici, nec non, qug adl 1 o ſive in o cerdotibus, ut ad Mi ifam pı oc oleo. non defit; pere Sace atione corp ſti moriantur foris h veniunt exinde per ad lhiberecu altaris, feu ci —— a al. Rona pi} A J atiquior fuit. O lg. eod Venne celie ; 1, compil. aramateshoc| F£ deest wox Ecclefia. g vitatumprimos| Tiemex. k.L eod, tit. ins. compil. i leclis, 28. diſt. Pann. nA cgr Hranes ad no tst. n, 2? Aoh: G. Tuo p. 6. c. 20. nuki defunt, p Cap, 1, eod, pii 4 1 compih d al obten iat, E hig UTAM& tA s di TUNE, A i

altuei fiftat fio 125 diat, lampades& laternas in accendendo, feu extinguen- do pervigil'exiftat: ne a aut fupra modum lucendo o: leum depereat, aut minũs lucendo obſcurĩor fit Ecclefia: ſed omnia cum diſcretior mur: quæ noſcitur o- mnium virt 1 effe mater. Si verò is minùs idoneus ad hoc pet Archid. coërceatur, ut ſe emendet. s permanferit, Archidiac. ut indecente ejecto, er, ut omnia in lau- Ad idem. i ATERS omni OnE a inum omni præparatum ad Miam Raere & per Daa s horas canonicas fignum ex con- 1 Archid. ſonare,& amnes blationes feu eleem ofy , feu de cimas(cuni ej in tamen conſenſu abſente iter fratre s dividat.'I tribus Eccleſiæ co- cta ſanxit Synodus) conſiſtere debet alma s ordinentur, quales dè peragant sé inter illos. DE- OFFICFOAVICARIJ TETU CUS’ XXVILL CAP., I ium curatum Polced ſit f be Alexander nit, qúòd G. e petendo à qua v i it, indiverſis poſteà Eccleſiis perſonatum gare Præ ſum dit. Quia i r nhonefpeanoni ui ma n. imarum in Gly erfis habet Ec- mandamus, quatenus aja cùm Vica- SR eft poroa`atten aliquem į rii teneàntur p ab ordine Perpetuus Vic arii f portione, Aee 1 'Ain eadem I z, Me quern enſu& agactoritate a In codice Barbatia zta Eccleſiaæ depercat. In al éc. b cum diſeretione ai€ somp. d Cap. 2. eod; tit; in I. con IIl. par. 30. c. J. e Ceſß. g. in decn., de h C. 3. eod. tit. in 1. eo e Conc. Larran fub Als wtp."3 6. a * De officio Vicarii. 126 ſignatam ſibi minuere portionem: Ni fi aliguid coni- mittat, Propter quod pet j judicem in Vicaria ſit, vel bene- ficio condemnandus. CA! IV Vicarius non poteꝶ ſubſtiruere vicarium. idem Norviscenfi Epifeopo: oe ain RE u, velimaliis inferioribus ordinibus conſtitut vicariis Ecclefiarum, quas adepti funt, alios fibi ſubktin ituere non permittas, Amid ſatis ſit abſonum& abſurdum. CAP. V. € Vicarius Papa in urbe jurij Innotentius III. Abbati S. Engene G Plebano S. Petri. Ci b‘ nobis:[& infià.] q- Nos igitur Vicarii literas timantes per ſutreptionem obtentas 4: Quoniam juri ictio Vicatii 4, quem Romanus Pontif. in urbe reliquit, non extenditur extra illam, nifi ei fpecialiter rie conceſſum. Præſertim cdᷣm ĩpſe moratur in ſua provincia fpeciali, videlicet inter Capua anam provinciam& Pifa- nam. Mandamus, qu atenus quicquid occafione litera» rum illarum actum eſt, in irritum revocetis. CAPR VN €. Compelluntur Vicarii ordinarii Ecclefiis defèruire; per fub- traélionem proventuum gr Vicariarum, Honorius e III. Vęor. Epiſcopo. Esbute tua fuit propoſitum coram nobis: LI&.J ¶ Mandamus, quatenus petpetuos Vicarios, ut in Ec- „in quibus Vicarias obtingnt, reſideant,& fe in yteros( ut f eorumcu igit,) faciant promove- ri, per ſubtractionem p um vel ipſarum Vicaria- rum compellas. ua òd quidam in Ec cárias, debitam rëfidentiam facere, ac in Pres byteros pr contemnunt. Nolentes ¿gitur abufare hujufinodt, ficuti nec dabaa 7 juànimiter Jufliiiere, fit 1} habet non extra nrbem. clef Pre fiis, in quibus perpetuas obtinent Vi- nover maoae οοrr‚,‚,‚ ‚—— ⏑ —— | DE- OFFICIO ET POTESTATE JUDE ELEGATL CIS I TITULUS KALIN CAP: I Hoteſtat n Delegatus P. a altes; qui fu Alexander JI. 2 Uia quæ ſitum Soeſt, bus, qaz p cum Di cip è 1am ju A55& fic mandatum ne ubi refpoudemus, guòd ficut agentes& pari pænå(Scripturg teftimonio) puniuntur E i trahuntur in caufam, quàm princip ales s ia gos o cognos itiam impe re 2: ris jut iS COÈrCELE. fa data dr forma ċontr fis adeofilem judices; fi Cini compil post Concil. Laterän. p in3. comp. al. incipit, Tua nobi. c videl, j Et de Vicårrorum sri 2, C. 16,€ al, In- tit. in 1 compil- post Con» aneh. p. 7. c p2 i eir, Roman. cap. 1, gi l. iubemus,$ Seonomus. cum vula C, C, de Epifiopis é Cle- risha

127 Decret. Gr Idem ua Eßi j I QAnèfià b nobis fuperaliqua caufa irere impetran- j tur& alig pofteà(non factâ mentione priorum lite- rarum) literæ opponuntur, ſi judicibus innotuerit, done- Romanum Pontif. confulant,& fuam exinde cognofcant pleniùs voluntatem,€ tioni ſuperſedeant utrarum- que: Ne pro varietate literarum, cauſarum fines valeant impediri. ufa committitur, etiam{i non appon udici, ſive alii, vices ſuas poteſt committere a in ate negotiorum impliciti, O gravibus diverfis ipali-nos tamen cogit propter debitum commya 40, quã perſonam tuam diligimus tnis confultas e> ne videamur indifèuffa reling e aua A nobis 70 hraſentare. Innoteſoat itag, ſolicitudi. JAYE Aut totam. Atant allegal arteſtationes rocipia tid tant tiam fibi em O b mittuntur, int em cayjam altis d Ippek. rem. comm committi ui mancipare, delega- ſibi commiſſam po- qui ſibi reſtiterint, eos ma tur fèntentid„cum ordinarius it exceutioni mandare, ant altis tej C AP,-VIII g Si Ordinarias fiit eum non canon ; Pa aa täs I apa manaat in poj precibus inflabitut differat, fionem induc CAF V | plicem com mif 0 anire,& reliqua fai Idem Archie po Rætereà k fi jj Senonenfi. c,gquòd nos confulere voluifti, u- 7 ori; V modo Eccle òd poftquam|. ftitutionem poteft â A] í€ anj 11-i 4 il, ba f í in spil infra eod. cap; ¢ 0 sis l Lateran 2 pri r..7 F, fi É; t piura O vetuj os i Cap. 10. eod. tit. in 1, compil, i si A— i è yU e8. Eib. TiC X ATA 128 atur, ht unus fine altero procedat in ea, nihilominũs unus ex ipfis, five fuo — a

De officio& poteſt. jud. deleg. a:0 tua nobis deflinavit fraternitat, quajti ones quaj ſdam inferuifli, j füper quibus ſolutionem tibi à nobis pofluláfti exhiberi, quarum fiquidem una$t, fiilicet ufġ, ad quod tempus judex de- legatus pofiit ſe interponere, ut ftetur rei judicata vel tranſactioni? Super hoc itag, prudentia tuat. refpondemas.| CAR-1 G Reoabfente,non per contumaciam, delegatusdattis diem, non reſtituet actorem, licet poſſeſsionem& de jectionem pro- barer vol Emen. AES fultationibus a»#7- 3 A utrùm fi aliquis Eccleſià, vel poſſeſ ton quålibet h aſſeverans abſque judicio& cauſ⸗ a rationabili ſpoliatum, à nobis ad judices literas obti inuerit, ut intra certam tem- pus reftituatur fi bi poſſeſſio, ſi conſtiterit judi taliter fpoliatum, poffe Mo debeat ei reftitüi, cù enet Ecclefiam vel po ſſeſſionem, quam ipfe re equ tequam de literis ipfis aliqua n nentio fieret>, ſtud peregrinationis, vel aliå å bujufmodi causå í 0 rin nec intra temj pusprefixum b judici 1 ntiam exhibere? Su r quo reſponder òd nec ft, nec deb erref ionem habere, quamvis par tus Íit coram bus idoneis, poſſeſſionem cclęſia Ramana ſol meruit TE prin CA A P. gatus Papa AAA T Dei; fuper ordinarium, I. Œ Anè quia a nos:[ré].] Tuz quaſtioni duxi- mus reſpondendum, quòd judex à nobis dele gatus, t gerit undein caufa ill a fuperior eſt& major m ſuſceperit terminandam e: Ideoq́; alia perfona quæñon fitde jurifditione del mus, oh ellise aut contumax 1 aele procedens, piltöpa. vel n aT n z, vel Sacer- iciumin iterdicat, aut etiam terram ilius, qua , inet, ſpecialiter interdicto ad juriſd ſupponat 8 1 Cn ÀP- XII it prımam dignitatem in Ecclefia vaca- tatem ipfius lebetur primo, ¢ C non fe £ ccleſia, Andr. fuus Archidiaconat m habebat in Ecclefia eadeni vellet omninò dimittere, ipſum ei faceres aſſignari. Quoniam igitur, fi memores fuiffemus, nos pro predicto N. Iiteras direxiſſe, pro adverſario nullatenùs ſcripſiſſe- mus: mandamus, quatenus præfato N. Archidiacona- tum ĩpſius Eccleſiæ(ſi vacat) non obſtantibus poſteri bus literis aſſignetis. CAPR AHI voluntas Papa non apparet, dele, G Ubi contrari. mam fërvare Ider ILẸ X parte a tua:[1 ¢ j Jua ftio e taliter ato Cxe reſpondemus, q pediat formam ſibi 1 nā biles excep,& incat sfa juxta juris rimaturin literis noftris, sajitun Jub certa, milam debeant j mittant? Super quo.| fa a uoci rataomal. CAP XIV. Ta dignitati non expreffo nomine pi ſt ro partibus d vinceſtriæ de novo ſub ſtitutum judici p mandato noftro Portecto quiĩa ſub exp locotum& non perſonarum commiff ya focium in caufæ cognitione adjunxit: Ne: fententiam illorum Çficut eft jufta) ratam& firmam habemus. CAP, XV. Si quaæſtionem de jurepra entandi Papa de remota,&. tus àd prafè quem viderit pertir nur legat appellatione tionem ejus, ad ccleſſam, per hoc nom habet anſti- ni, ad quem pertinet, inflituet:& fë scite GIN Idem. SUper d eo verd/ quod ſubjungere voluiſti, ſi de præ- Oſentatione Presbyteri inter aliquos quæſtione ſubor- tå caufam contigerit delegaria Tai abae ferma, ut fi conftiteritjus;de quo agitur,ad partem alterutram e per- tinere, ad præfentationem{dem de perfona idonea linet Ecclef liceat delegato oiugin in- tuere, fed juri Juo detrahitur, l rchidiaco- entandus eſt illi, it eorum appellatio, fi ellandum, quia cauſa commiſſa eſt, atum. videntes juri fuo de non illis b, fed partibus apain ionis remedium ————————— a Cre Lateran. part, 7. cap. 17. aC ad 71t. in! peze, b vx, b al prami ag eod. tit. in> non estin a€ cap.19. eod.tit. in 1, compil.&- eraliter. cum not. D, de Conc. ater..7 76.21 In antsguti, g Hac duoverba, adverfarius ejus, defùnt h vex, liera inantiquis deest, d.zoreod. tit. in 1compil. 3 e post £ appela erint: A AM. Archipresby tero. Ece

r31 CAP. XVI. G Sicanfa fimpliciter eft delegata duobus, ſantentia unius non neto Idem. 1 aem æ matrimonii, quæ inter I. mulierem,& Blanchacium agitari dignoſcĩtur, Furolien.“& Vapicenenſi Epiſcopis nos memini mus commiſiſſe: qui- bus eam viro feſtitui mandantibus, vir mulierem crucia- tibus& flagellis.adeò affecit, quòd invita& coacta inter ſe& virum fuum confeſſa eft parentelam, ficgue factum eft, quòd ad judicium unius eorum dimifiteandem:[1 gj] s Difcretioni veftræ mandamus, quatenus fi i neritis, quòd præfatus B. dictam I. ad judicium fc modò alterius prædi&orum c à fe feparâffet( quia cùm caufa duobus committitur, fententia unius non tenet) ipfum ut candem mulierem ficut uxorem fuam benignè itali aff recipiat,& ma one d pertractet, monitione præmiſsà cogatis, Si qui tamen apparuerint, qui(poſt- it) matrimonium ipſorum ve guam ab co rece lint,&legitir nonico terminetis. Quæ v. filios ex co disitur genuiffè>© XIV. annis fècum g j ne permanfif g fia Dei å Des probatur ej] rionabili dr evidenti caufa LE ab homs. fèd a Deo fucrit inj CAP. XVII E Delezatus, gui es} dominus imp u recufari potest, Idem Oxonenff é Vintonzen. Epiſc.& Abbati Herfor. C e quginter F.& R. de nativitate Åga- thæ ve e vobis fratres Epifcopi lon. E piſcope commiſimus termin dem F. præfatum Londonen. II legatum 4 o 1 Iper caufa, >å per- $ Decret. Greg. Lib. I. Tit. XXIX. Paa ealeulot f cùmaliquis de | pro€o,< | 4„i t CAP. XX. D T ante Anea delegantis, perpetuäta eÈ ju i Pellationt renunciat, qui coram judice, qus appellavit, litem proſet;uitur. Urbanus III. Cde Vellebech.& de Oheſten. Albatibus.] Ratum à gerimus, EI&.] J Sand conſulait nos devotio veſtra, an ante obitum delegantis propoſi- to citationis edicto, lite verò poſt mortem conteftatå ni- hilominùs debeat in cauſa procedere delegatus-Et q- trùm is intelligatur appellationi senunciâffe, qui e4in- terpoſità ad producendos teftes inducias poftulavit,& demùm productioni& allegationi renuncians attefta- tiones petiit ſolenniter public Nos autem inquiſi- tioni tug taliter reſpondemus, quòd cùm in caſu priori citatione faétå, negotium fit quafi cæptum,& mazimè fi delegatus non fit certus debitu delegantis, potet& d in cauſa procedi, tenebitque, quod juftitiâ fuerit pxævia defir n fecundo verò cafu videtur ab appel- latior dùm ea, quz premiffa funt, eum, qui ap conſtiterit proceſſiſſe. Et acceptum, quvd negotiis vefira difiretion: conmifi de: bitam curam impenditis,& in his que ad dubitatsonem faciunty progravitate vefiri officii cenfuram fed. Apofi. poftulati,| CAP. XXI G Si caufa committitur tribus delegatis, cam clan on omn. Hrauiaquamn appareat de impotentia tertii ant, Etfi proce lunt y nibil agunt. hoc dicit u $. adjicimas Sœleſtinus III. ponen b tuam:[é infà.] 4 Quinto Ioco fap- plicas informari ,utrùm cùm tribus caufa committi tur, ita quòd ſi omnes intereſſe nequiverint, duo e i inùs exequantur; fi reus à duobustantùm convocatus, venii iò teneatur, pluribus coram duobus comparuerit, tertio nee veniente t fe, vel c per literas(ut ſolet fieri) duo ntes in cauſa poſſint procedere,& eam ſententis reꝰ In hoc caſu taliter reſpondemus, quòd atorun cum per certum nunciü M, atoriè deſtinatum non oſtenderit, de eodem canonicè con- cognitio- hih — Et f atati vel excuſatorem ſe intereſſe non p ſtare non pote ſe, vel al ad cauſa h ùm(ficut canc d plurimoru cedere fines p accepti præſumeret tla, fi nong eam nihilominàùs exequantur: fi a poft, noluerit intereſſe, procedant, licet ille tertius quòd mandatum Apoſto giat aut contemnat, Idem queque per omnia diel- ıs obfervandum in g caufa, qug committitur ato- namre mi E duo r Lateran. p. 4t 7. compil É pos? . J. de mutuis pet. O a a Cap.23. eod. tet. bD Parse I yi compil. Hd f in quibufdam manufir, sta s Auo veftrum nibilomiuus, g d. bus, cO

AP II antisite— bus, ao appoſito, ut ſi ambo intereſſe nequiverint, alter exequatur, g si rens coran delegato objicit exi communicationem adori, quam non probat intra tempus debitum, auditur aéfor: fi vero pro- bas, delegatus abfòlvetattorem f excommunicatus est propter cau- fmj it commifam: fi um illum remitt, aliam, ad excommunicatorem ſis- lt eum abfolvere; delggatis Papa bus Papa refèrvatis..d. exta T afbis piopolra ex parfe tua quæſtio continebat, juibus judicibus cauſa committitur,& indoque contingit, quòd reus actori objicit, quòd ftare non potek inju adicio i nrpate vinculo excommuni- cationis adſtrictus: ſi reus non velit ſtatim eum probare e atum, ſive non poſſit, an actor nihilomindis onec ſuper eo, quod objicitur. rei veritas Hanc dubitationem taliter e remo » qui tale,.ġ objicit, ftatimy vel intra sl. De officio& poteft. jud. deleg. ompetentem non probaverit legitimè, quod etmittĩ debet, ut ſine offendiculo quoli- atur. Sæterùm, ſi vel ex confeſſione actoris, c anolih modo legitimè conſtiterit eſſe acto culo excommunicationis adſtrictum, Ajudicibus delegatis ſecundum formam Eccleſiæ valet abſolvi, ita ut fi propter aliam juſtam cauſam& evidentem ab ordi nario judice vel delegato excommunicatus fuerit, ad ex- communicatorem debet abſolvendus remitti: qui 4 ſi malitiam adhibuetit, delegati judices id ritu e, Ecclefia- co liberè exequantur, dummodꝰ non ſit tale genus excommunicationis illius, ujus abſolutio ſedi Apoſt. re Vetur. Explorati ſiquidem juris exiſtit, ut delegatis idicibus. quibus principale committitur,& acceſſorium ji committatur. er caufa, pro qua fuerat excommu arebut ſæu refþondebit fuper ila ommunscator malitiose dt- / eth. d. Si verò ab his fuerit præſt ito juramento, quòd ftabit mandato Eccleſiæ, ablolut tus, rursùs interrogas, an co ram cisdem,delegatis, f vel ordinario, à quo excom- municatus extitit, teneatur fuper cadem caufa, pro qua. excommunicatus fuerat, K OaE,& quorun brat judicio vel mandato ftare? In quo cafu al ter reſpon p quode coram nipi Srtorltsunieatoribus fi il fpecialiter fuerit illud a- ſt. Quòd fiex- erint, tunc delegati ipali,& in acceſ- liis g a3 be ui 2 candem ſorio exercebunt. G Si caufa finpliciter de. ibus„duo fine fubdelegatione tertii procederenon poffunt. Quod fi fecerint, al eis poterit appe lari, Idem fi funt dati cum ciau la, quo A fi non onnes, nonen 4 prosen duorum tertio inconfiito. AE TE T gue snie Innocentius II. Rheginen. Archie epiftopo,&. Epr. ſeopo Cephadulenſi. h (a caufa 3, quæ vertitür inter ves. fen. Montis Regalis,& Rofan. A rchiepiſcopos, ſuper quibuſdam decimis, Panormitano& Capuano Archiepiſcopis,& ti- bi frater Rhegin. commifla fuiffet à nobis fine debito terminanda, prædictus Archiepiitopug Montis, Regalis (ficut accepimus}) ad primam, Panormitani& Capuani Archiepiſcoporum citationem acceſſit, in quorum præ- lum. a al. amovemus. b al. taliter tale guid objicit. c aliquo, d feilitet excommunicator. e al. de ritu. f Qui panlo anteà abfilverunteum. g, Vox, judicibus, deest inomnib. manufir. g in unosta: nifi fpþecialster iilud fuerit, in alio sta: nifi fpecialiter, fuerit iflud negotium ge h al Cphaludenſij. i. Cap,1, eod. tits in 3. compil, 134 caulis eo- fentia excipiendo propofuit ,quòd pro duabus rum non deberet ftare judicio: tum quia ipfa caufa tri- bus fucrat judi icibus delegata,& idem 4 ab illis duobus tantùm( te fratre Rheginen, inconfulto, nec vices tuas {fuper hoc committente} ad judicium fuerat evocatus. tum quia ante 0& notitia tranſmi rat, in iſuo T n. ſibi affirmabat a fcopi exception ut reſponderet, i propter quod infia] J Frater bis conſtiterit, prædictas nu per ipfos fa] Montis. R Ais Eiepig RoTa Ro M apoph oc ad fedem Apoftoli pol a praep€ f a gari. Ee i ipli usnolentes admittere, contra€ erlocutoriam fententiam pro 1 fedem Apoftolicam appellavit:[1& veftra ma indamu 1s quatenus pra atenus a çum pabu i inde perceptis reftitui f es potmodùm,quantùm de jure poteri rit quæſtionis. 1 Nosligitur inquiſſ nicam vefire a difiretio tIS. trzonem prædictorum& is examini committentes.| CAP. XXIII. ambo,&c. Hno YE- ya celfis, fi cuin C fuper d yoe monaten eA ee vos& S. quon veſtrum, fuiſſet quæſtio agitata, dem Àm fuper ea ad Lefionen. f Epifcopum& Abbatemde Becco noftræ fuerant Z literæ deftinatæ:[ó infià.-J€j Quamvis folus Abbas, antequam ap} lare ab e> jux ta formam literarum noftra LAD rocedere po- tuifl N quia tamen pro eo, quòd cum ipio Epiftopo in- terlocutus eft, PS ooe priùs ab.eodem Epifcopo interpofitamnon tenuiffe, de juré fine ipfo, cùm b pot fet& nollet negotio interefle, per conſequentiam 1 confeſſus eſt, ſe non pofi mandei Apoſtolicum ad- mp nec fug intentionis extitit, ut fine conjudice fuo aliquid diffiniret ,& cum eo, qui jam judex eſſe deſierat, aliquid fuper præd di&to negotio ritè difponere non yale- bat, voluntate ac poteſtate ſibi mutuò adverſantibus, cum noluerit, quod potuerit,& quod voluerit adimple- re nequiverit: quod àa duobus factum fuerat ¶ effectum non potuit de jure obtinere. CAP: . Si juriſdlictio delegati partibus affignavit, post congruam hor am pe expectabit contumacem. Si non expirat, pot alteram,& iterum ci tare fi vult. ldem Archrepij ſcopo Toletano. Onſuluit nos tua fraternitas, utrum cùm ad re- cipiendos teſtes, depoſitiones publicandas eorum, vel ſententiam proferen m, peremptoriè citatas par- tes,& earum altera{e ntat contumaciter die-datå, an circa ultimam faltem partem diei tibi fit in negotio pro- cedendum, vel in diem expectandum potiùs ſubſequen- tem,& f expectaveris, utrum contumax iteruin ſit citandus, cùm non fuerit die partibus aſſignatà pro~ ceſſum? Nos autem credimus d liſtinguendum, utrum jurisdictio duret poſt terminum peremptorium, an XXIV erernptorio, guens o% NOn mptorii, jua expectare in diem bFlanc habes J. deappel.., ad hac ficut.© Vi- de agric. dr cenf: lib. 11. d C2, veftre de Conchis. f Leæxinienſe k fui. 1 C3 oh a pre. de l. quemadmodum, cam gloff: eod. tit, ing. compilat.€ a g fuerunt. h dum., À confèquens. sit, inz. compila

expiret in illo. Sidur expec emptorio elapfo c tasjudicantis. sia verint, fe tibi p fis procedere ad mè terminu poteris, q neſcat. tenebris, agit, od conſtiti noctis incipia {unde quod i inde fanxit habend parte lucis a aTi nos congruam intel bras perficer€q a tione perem (nifi neceffitas& CAP. npor FHES Tá opus proj ter Od ad cùm tam Ep quos idem eorum poſtmo meritò recuſari, deciſione difer 0 3 755 ſi eſt gare rum k nentiam lite dati rtes ad pric examen i Delegatus Papa Jegrum annum hd. g Idem Pr. e ad quadrir itum à lege Videl. more j pæn€r iha de Abbin hune lacum, d al tit m3 compil. F al. Ala pofulavit, K priorem Fi god. ſit. inj. comp. n át, is, ex quaj imbit. Porrò diſcretus jt ptorii, non debet juriſdictionen gat) adeò coarctare c. z Ex arya u removetur dele gatus, etiam pos rvenit, què) ripſum& T: vertebatur, Vigorien. E- fuis à nobis ob inead em quef m ig plius uo verbaan ſin in diem alteram, æquitate : nec erit pars contum r- i gratiam fecerit ei benigni í s, cùm idno f nas more Romano di Jea edi etate Jio noctis deſinat ſubſequentis lidiatis noctibus agitur, per⸗- toritas, ac fi quålibet amen eam procedendi horam= ante noctis tene- lex in K XXV. wam, 9¹ ug uerit de tione€ 1S literis m an- iJ al.de Bordellis. g judices h judicum l. Epi fčopo Prane fino. m Cs. querenti.. de verb. fign l | cipium aut finem ipfi quendam fententiam valeat exercere: ficut obfervatut in illo, qui ante litis a conteftationem contumax invee nitur. CAP.. XXVIL 1 medium,& finem cauſa gare..d. ufque ad$, veram, taarten. Arcbiepifiopo fionumarticuli s, de quibus nos confule- juòd per conſtitutionem noſttam nullate us derogatur, ſed illa iſta veriùs, quæ in illa fue. tur. Ipfe namque refpondit, alicui ex Apoſtolica delegatione r afticis unà vel pluribus, quibus de legatus(u Sa arcat la boribus pat tium& expen- itionem ipſius,& teſtium examinatio- à, committit, appellatio e fue- odi app Aae is intuitu, Eo uere non tenett Nos autem ſtatui- , cui caufa committitur remotåappell, ſine provocationis obſtaculo delega- à nobis, vel judex quicunq; non tam executorem ad aliquem d certum eputaverit, ab co(nifi modum : ti, dummodò de partium de- ] fi del cga à no- tenore( 0 nſtitutionis quòd, ut judicialis auctori- rehe leprehend s valeat exerceri, per feipfum in tequam ferat ſe r cio, inveftigare deb eat diligen er GA Jubdelg gato cum j i juriſdlictione, niſi modum datus fit de partium co Verùm cùm totam c citè provocari. Cum⸗ committit, ab ipſo tanqi poteſt: niſi mandati fin fpe tus, unde ne v partium detur vel reciș A fubdelegato non in totum, appellatur 4 NON AULE ad prinum delegante 7a CHS fi in totu $, quem vero. Porrò cùm juriſdictionem ſuam- ad non aad delegatus àn aliquid de juri ; 5 tione remota commiiia, non rit de jure appellari. Un cui medium caufx h comn it executor dicatur; ve d qug òd vel m dati Poa€ nihilominùs tamen e a alar te liora nh ram ter cavet Cor edr gli cutien udicel.de jua: audivt, fde offie praſid. f media. g YV deauth. gusa m t 1. cum not.C ubi decrim agi op. h medlia cauſa commil. P cui media committuntur. 4 Alt quem. tionem 125 Decret. Greg. Lb. L Tu XXIX 136

—— 37 De officio& poteft. jud. deleg. n8 tionem premifam, caufam poterit definire: ut parcatur laboribùs partium& expenfis G Auditor datus fine partium c felinus, non tamen fine caufas Abbas.:; Eum vero quem delegatus à nobis deputaverit audito- rem, neutra partium poteri ftam recufationis caufam c A finrecufari potest ut Jù- idat a. a ante acceptatronem poterat: ndum, appellabitur ad Papam, etiamfi n in totum.-hocdicit, fecundygn intelegum TLertorem i verò duo funt à Principe delegati,& unus commit- tit vices fuas alteri, ille nec poteſt, nec 4 debet appella- tione remotåà procedere, nec caufam alii delegare c, ifione fata duobus contineatur ex- ako ſi non poſſun ter intereſſe. Quia quod poteſt ex ſola juriſe 4 à Principe delegata, non poteſt cum juriſd ne fibi à condelegato com- Unde fi abeo fnerit appellatum, licèt aliqui- fum fuerit, quòd ad condelegatum valeat appel- s nobis tamen videtur, quòd ad primum duntaxat appellandum eft delegantem, propter rationem fupe- rius aſſignatam. i otum, parsa jfi 8 d A t fine Jao confènj po tamen recu tarn coram delegato, C tunc delegatus 4 met: a quo etiarn, mittere, appellatur ad Papam. hoc d. Ejusergò appellatio, de quo tua fraternitas nobis feri pft, fi noftræ conftitutionis occafione ad noftram au- dientiam appellavit, pro eo quòd-delegatus à nobis re- fervatå ſibi definitivà ſententià, audientiam cauſcæ commiſit quibuſdam, qui de partium e aſſenſu nec dati funt, nec recepti: niſi contra eos juſtam recuſatio- 1am oſtenderit, vel s fuerit ofende řam judice delegato, non de mpedire, quò minùs procederent auditores, ui etiamſi tanquam ſuſpecti fuiſſent merità recuſati, delegatus tamen à nobis ni- hilominùs potuiſſet, ſublato appellationis diffugio, caufam judicialiter expedire. òd ſtam recuſa- tionis cauſam noluit admi ed fed coram fü- ſpectis eum litigare f cogeb avamine licitè potuit g ad noftram audientiam appellare: quod- ue h poft appellati modi eſt præſumptum, judicari debet irritum& rit recufationem ad- nis > CO- CAP XXVIII T Delegatus Papa, niy compellit ad ſuſcipiendam ſi defert Jua dignitati& perſona h. lelegatum e tamen 3 CUIN COLUIM. Idem Epifèopo Help. alis ż offici duximus Z refponder pe juriſdictio dandi ju odò ipfe exonerare fe poteft compellere renitenten nullius videretur eſſe momenti, ſic non haberet: Delegatus tamen de rifdi 1j 1em aliquam t folicitè provide- gente neceſſitate) I tiO rfonis fuperioribus(exiç e0 apertifimi.(r lcum f erba, nec debet: defùnte c} € ipfius. fF audire,? y npta fùnt ca jäd. Cap. 7. 3. conpilat, tifini. C, de judic, trecufare, nilicoram.eo ju-| * 4 n. alter poffit procedere fine reli- r i taliler duximus.] Tivtus in laper- pill. c Hilarii Plebano S, Panli Caſtell. dicce gotium duxerit deleg dignitati deferat& perſo LI Dillgentia E ſolicitudo, quam ge mandatorum nofirorum, j guámvi fimus multiplicibus occupationibus prapedilu neg ci tamen ad horam ſulitrahim: musconfuitationibus. c zelus tua reflitutrionis inditant, ug oεh⁰hn9mm, fi delegatus a Principe caufat Lare, no valeat co. J atus Papa G Deleg J c e totam€ tA potest citationem,€ punirec n acceptare. hd. Abbas i poflit committere de- tationis officium demandare, ac pu- Item cùm totum negotiu legatus, ficut fùperiùs eft exps poteſt cuilibet(diſcretione p nire meritò contemptoren Si Papba ſcienten comm: delegato dato cum claufuia delegatt est interim fufhen dum verum in: Prætereà poſtul tate literarum noſtrarum, in quibus bita, fuerit appellatum,&lit judicesalios emanaværint, an ad mandatum poſteriorum judicum executio ſententiæ à prioribus delegata debeat retardari, ut priores judices ĩpſam negue per fe, neque per alios exequantur. Nos autem inquifitioni t..r quòd ꝙm appellationis caufam ex certa fcientia judici bus aliis committimus cognoftendam, appellationem videmur recipere, ac juriſdictionem priorum judicum re- vocare. ġ, utinterimexecutiofententig fufpendatur, do- nec appellationis merita pleniùs fint difeufa:[é infià.] g Ordinarius ad mandatura delegati exequitur Sententiam etiamſi ſctat eæam injiſtam.„Abbas Quia verò ſæpè contingit, quòd executio ſententiæ Ordi nario demandatur: quæſiwiſti, an ſi ipſam injuſtam eſſe cognoverit, debeat eam executioni mandare? an ſit ei potiùs ſubſiſtendum? Attendentes itaque, quòd non cognitio, ſed executio tantùm demandatur eidem: re- {pondemus; quòd cùm ordinarius teneatur obfequi de- | legato, etfi ſciat ſententiam illam injuſtam, exequi ni- hilominũstenetur eandem, niſi apud eum efficere poſſit, ut ab hoconere ipſum abſolvat.ſ Delegatus, qui im | procurante puni | tet, appellatis | prorogent. Abbas, Cum autem legatus à nobis p rante, ut negotium pro vel Archiepifcopo evocari nem agd r die ſtatutd procedere, partem hoc diem illam caufam comit- iA odium procurantis, nifi partes negotium ngat, ad diem, quam judex de- iflignavit, earum alterå procu- dicem ipfum à Rege os perverſorum volentes malignitatibus obviare, decernimus, ut ſi delegato con- ſtiterit hoc fuiſſe alicuj tis malitiâ procuratum, i l fam:puniat animadverfione-con mex hujufmodi fraude report parti ſuſpectæ, quantùm ad diem illum, committat ipfum negotium audiendum, quæ in ipfo, appellatione Í i | | | j nå:&(ne aliquod t) perfonæ neutri remotà, procedat: niſi fortè partes conſenſerint nego- tium prorogari. CAP CXIX. g Subdelegatus à delegato Pap dicttunem habente, po coèrcere impedientem, hoc dicit, comprehendendo utrumg, int letum, 8 Idem Abbati fanti Hilarii cgr magifiro G. Canon. Tervifino, rde l capitalium. é ibi Bart, fde pþænis, facit quod not; odem., b Vide text. inl. 1, cumibinotat, ffad Se. Tur- can. Fuſen. Tervifiem

39 Decret. Greg. Lib. I. Tit. XXIX. X literis a Patriarchæ Granden.[ rÓ infia JJMan- fuo fibi collega delegatå, eo vivente uti non cœperit, damus, quatenus, nifi vobis conftiterit, quòd literæ,| quia mandatūm hujufmodi re integrà morte mandato- quæ fuado loco ad Archipresbyterum Paduanum im-| ris expiravit, non habet folus officium judicandi; fi verò petratæ dicuntur, de prioribus literis ad Primicerium] ante mortem illius juriſdictione uti cœperit taliter de- Granden.& Plebanum ſanctæ Sophiæ obtentis, expreſ- ſam ſecundas primæ$ ppa- an mentionem, ut pe n cution| juſmodi de- uam non haberet: interdi- eodem Patriarc cha in Caſtellan. Archi- pro€o q 18 in pt biliter o ob- juriis irrogati nſtiterit ullam pen entiam, Patriarchar non recepi t b eifdem, predii irritam& ina Accepi Prius fil. Granden. Primice fay que inter Clericos fan- er eo, i idem Presbyter fitur, a nobis fue- goto quoddam re refèr rabus literis mentis non tionis vinculo ſub jacere, uiſi ciperent& in fratr winculo non li ritate, maxime csm rinoje mar tmn j fias literas 1 S quas Plebanus ejufdem Eci i pu«blice coram populo non per & infrà.@ Unde confiderans idem Patria num ipfum per tantarum injuriarum excefum, antummo- tam ipfum diéto.&infrà. ulrtusquẽ T Cam igitar f s gnter pr Damia ni Diac. Card. qt etpirat duxeris re lam clauſu s exequendis poteritis inùs eam F̃ exequant | t cuidam ex aliis vic ctus 1 r s ut{fufp — Ices auctorite ate litera animum ad curas varias impelle re non deſinat, r dubium kabait tua, quam fincerå comple rchæ, quoad ExC-| nem naofiram ad tempus deponere compellit guam inex x qua coërctionem ſ ex debito paſtoralu a fol; G PABA JE pofolico certificare refponfa.]} Ia d cogeri em non ha juriſclictio prorogari non Idem Parif. rum ha Urchidiaco- nulla de damnis g mentio haberetur:[ 1& infr A dices autem eoan] R evocatum;& nec per fe, nec pe a e i Í comparenten ſtrinxerunt: rati, cùm procurator sd pis ſc eſtatio excommunicationis fer ———— p,10. eod. titul. inz compil, dr est pat dum Virxiliacenſis, i dy ib rtan h fueru i Eadl. rexr. in l. 2.& ili Barti.i fin ffi cert. ripit. caterum dictio, Gr deest an piar: mamuſer. mnt mandatã; vices ſuas& illius po terit adimplere. Confluentiim negotiorum muli fa nofiruns Timur charitate im Dinie. ebamus, atg, tuane dubitationem A- g ationem pr robe pla fè opo Bajocen. Um injure a peritus:[& infià.]§ Prætereà quzfi- vifti, cùm tibiab aliquo fub hacforma mandatu -| auctoritate quå fungor b, injungo, ut talem d excommunicationis mandato Apoſtolico hæſitanti, ab aliquo non ſit facta fl an mandatum hujuſmodi exequi tenearis? per quoti bihujufmodi damus relponſum, quod nit Pa o fedis A poftolicæ certus extiteris,exequi non $, quod mandatur, ſententiæ ſubjacere, ac tibi f CAP. XXXII tem mandatum, de re ad Abbas& Conventus Ve s conqueftione monſtraſſent, quod P. Co- mes A liRodosn quoddam ſtagnum, mol &domum in terra corum conſtruere nitebatur, in ipfo- præjudicium& gravamen, Epifcopo& Thefau- rario Nivernen. commiſimus canlan 1 ipfam Per quo- sthemhatis| ram literas accepimus, quòd lite faper petitionibus pa-| Ecclefiæ conteftatå, rece ven: fran.| tionibus publicatis, cùm fuper dictis teftium inter pat- er hoc parendum non AAEH reguifi-| tes fuiffet poſtmoduùm diſputatum: Tandem pars Co- radictorum judi-| mitis-propoin; it, quod de damnisin nemoribus:& te- fil. n. A hidiacon. Caftell.| bus aliis datis, faper quibus teftes deponere videban- fit.| tur, cognofcere non debebant, cùm in refcripto noftro dinum; igue teftibus,& attefta- sut q ju- fu at h, anon fuper damnis da- p Quo audito, eficium convolavit. Unde r reli ON- onis g GA. uerit con teltatay ne j pertinebat. c quan ftitntus, quæ in commif fionis e podquam Oan è interlo i ob hoc ad ap qu ac pronunciare j — r. cum in jur ungo. cV rb. oblig. d Ci. eod. tit vel Vecoliac.$ eorum. g deha- ə Ad 140

141 Adhoc pars Comitis replicavit, quod é fi fuper damnis àprosura- tore fùo lis fuerit conteſtata, ei tamen ei hoc non poterat prajudi+ cium generari, cuen ad hoc procurator datusnon fuerit, fed adilla duntaxat capitulargua fuerant in literis commifitonis exprelfa: fu- per caſtro videlicet, fiagno d molendino, Adhoc parte alterá re- Pondente, quod procuratoris factum Comes ulterių impugnarenon potcrat, quoufgue post publicationem teſtium minime duxerat re- vocandum.| CAP. XXXI G Qui asta caufa relationis judicum deli dando aperuit, non auditur poflmodum cont : Idem Senon. Archrepifèopo. Um a olim-Magifter S;& B. Archidiaconatum& Præpoſituram adinvicem commutåffent:[e infra] ¶ Verùm dictus Bdelegatis noſtris non deferens, imò ve- rius deleganti, ſigilla violavit illorum,& ſcripta, quæ nobis fuerant præfentanda, non erubuit aperire. Qui poſtmodùm in noſtra præſentia conſtitutus, adverſario præſente, in excuſationem ſuam propoſuit, qudd judi- erperàm proceſſerant hᷣ contra ipſum, eùm acta c otis minds fideliter redegiſſent: unde timens ne portaret Urxiæ, illorum ſexipta aperuit,& quod Sanè ſi quod expediret, Lalorum ſegilla vio- us fuerat, adinvenit. s notaviſſet, vel non recepiſſet ſcripta ſuſpecta, ecepta nobis fideliter præſentäſſet,& oſtendiſſet ſuſpicionis propofitæ coram nobis. Prætereà non conquerer dice, quem ei proprio mo- conceſſimus, ſe illo potius, quem ipſe duxe- ndum,& judices ſuas nobis per eum lIiteras de- ſtinäſſent, de ipſo pariter conquerentes: verbis ipſius fidem non duximus adhibendam: ſed ut in hoc ſaltem puniretur, in quo peccaverat, contra&a judicum, quæ temerè violârat e ipfum(ficut nec debuimus} nolui- mus exaudire: ne videretut dolus ſuus æi ꝓatrocinium attuliſſe. CAP. XXXIV. Lates non- tenetur admittere solleeam. fibi adjumctum Per literas ſubreptittas, nec ipſius ſubdelegatum. hoc dicit, ſecum- dum unum intellectum. Tel ſio- Delęgatus ſubdel'gatum collega zmpedliti non tenetur admittere, ffin refèripto esT cdanfùla: guod fi Ambo,&c. hoc dicit, cundum alium ineelledum. Idem Abbati,& Capellano fanle Marie Bo- nomenſ gM Oram dilecto filio M. Diacono Cardinali(quem tibi& H. Nuncio,& Clerico ſanctæ Agathæ adver- ſario tuo, qui cum ir mentis ejuſdem Eccleſiæ, ſed abſque li ione, ad æpoſtol. ſedem ac- ceſſerat, ſub ſidejuſſoria cautione conceſſimus auditorem:) proponere h̊ curaviſti, qudd cùm quidam in parochia ſanctæ Mariæ, in honorem bea tæ Agathæ Eccleſiam conſtruxiſſet, Alexand. Papa£ præ- dec. noſt. cauſam ſuper hoc Abbati ſancti Stephani,& Pri- ori ſancti Victoris commiſit terminandam: qui pro Ec- clefia S. Marig diffinitivam fententiam protulerunt: ve- ùm Capellanus fante Agathæ-fententiæ parére con- pſit. Cumq́; ſuper eadem cauſa coram Ferrarien. Epi- po, per annum diſceptatum fuiſſet, pars Eccleſi æ tæ Agathæ horum veritate ſuppreſſa, magiſtrum Canonicum obtinuit eidem Epiſcopo in cauſæ deciſione adjungi: qui cùm cauſæ intereſſe non poſſet, prædictus Epiſcopus, cui per ſequentes literas manda- —— a Cap. 1. De rerum perm. in 3. compit unde vera narratio facti Peri poteſt. b proceſſerunt. c al.& acta. 2 Reg. 11. d Hec elauſtala, motu proprio, quid operetur tradit Felin. cap. nomnulli. De reſer.& latè Gabrielius in Cum. conclitit. de olauſul. concil. 2. eviolavit.£ Cap. 1. De paroch. ¢& al, paroch. in 3. compilat, 8 fero, quod Qerrcus comparens pro altero, f non probat plene de mandato; tenetur de rato. concor Auth. gener..de Epifè. dr Cle- ric. h In C. Barb. conſtit. Proponere curauiſti. i desſt, Papa, in antiquis De officio& poteft. jud. deleg. 142 batur, ut fi ambo intereffe non poflent mandatis Apo- ſtolicis exequendis, ea ipſe nihilominds adimpleret: fententiam prædictam confirmavit: Pi&infid.] Nun- cius verò Eccleſiæ ſanctæ Agathæ inter alia propoſuit, qudd cùm dictus magiſter L.] vices ſuas alii delegàſſet, Epifcopus admittere noluit ſubdelegatum, fed poft ap- pellationem ad nos interpoſitam ſolus in cauſæ cogni tione proceffit:[ 2 é mfa.) q Sed econtrà fuit r ſponſum, quòd Ferrarien. Epiſcopus folus procede tuit, cum in ultimæ commiſſionis literis fuiſſet in qudd ſi ambo intereſſe non poſſent, prædictus Epiſco- pus nihilominũs exequi procuraret: quod non intelli- gitur, ut ſi per ſe, vel per alios intereſſe non 4à poſſent quia id rarò b, velnunquam contingeret, fed fi non pof- ſet perſonaliter intereſſe. Idem igitur Cardinalis latam ab eodem Ferrarien. Epiſcopo ſententiam confirn & adverfæ parti fuper'hoc perpetuum ſilent imponendum. Nos ergò, guod ab eofatum cf, autto- ritate Apoftolic confirmamus. C1 Capellano S. Agathes b pæna excommunicd gens, ut nullum parochianorus tuorum infr certos tern morantium-ad officia divina, vel Ecclęſiaſtica reciperst ſacramen- ta. Ad hac d, Hugolinus ex adverfo refpondit, guod olin Archi- presbyter de Paftino à pradio Alex. p.-n, Indulgentiam impe- travit, ut in vice laſtellionis, in quo fuperexcreverat populi mul- titudo, Ecclefiam de novo fundaret. Unde tunc B nfs Epi- Fopus de mandato ejuflem pain.€r locum ſiguavit,& primariums gidem benedixit, ¶ in fundamento fèe undum conſuetudinem col- capellam in eodem loce cenſtructam cum tota parochia, guam ufque hodiehabet Ecclefia de Pafiine,per 20. annos juflè poffe- dit,quam felrec. Cæl pppn eis fuis lsteris confirmavit,& nos fub nofira proteltione recepimus conftitutam nobis ab eodem Archipresa bytero cenfaalem. Verym olim quidam Canonicus regularis ab Archipresbytero de Pafisno, ut drvina in eadem celebraret officia deputatus, prater au, Archipresbyteri&(æa pitullt deaſtino, co- ram prædidto Abbate F. S.& Priore S. Vict. all illis citratus apha- ruit, fèd coram illis jucl icium non ſubivit. Fmoab ipfis tanquam 4e ratione ſuſpeckis, quia pradictam voluerunt fibi parochuam ven- dicare, ad noſtram duxit audientiam appellandum, Tidem at-a tem jidsces non dubitantes mandati finet excedere, tam ſaber novo quam veteri populo[imentiam protulerunt, cum Secundum tenorem literarum direétarum ad eos non poturfjent mifi de veteri judicare, Pofimodum verd memoratus Canonicus contra voluntatem fiue prohibitionem Archspresbyters fui coram Ferrarien, Epifèopo com- parens, fab eo aliguamwiam litigauit, ſed tandem comperioguod univerfi familiares ejusei efènt adverfi, predium E. ei fecit ad- jengi, qui can.) [ 2 Vndecontra primam fntentian allegabat, quiùd de.coma mifione ad primos judices impetrata ad Archipresbyteri natitiam nil pervenit: quia judices post appellationem degitimè interpofi- tam procefferunt, ér quod fines mandati fuerunt in proceffu trans- grefi: contra fèeundum wero fimiliter pr oponebant, quod Canoni- cus regularis, qui coram Fer rarienſ. Epiſcopo litigavit, non filum non fuerat prochrator datus ad cam, ſad etiam contra prohibit nem«Archipresbyteri litt ſe praſiumꝑpſerat immifrer rien. Epiſcopiis folus procefferat, cum non ei fòli ca: a fuerat gata,{r collega ejus, etfi caufa nequiverit inte ga ejus, etfi canfa nequiverit int aliz tamem commifèrit vices fuas, C quod post app. etiam ad nos interpofitam idem Ferrarien, pro Ecclefia S. N. fententiam promulgavit, Ad hae autem pars alterareplscabat, quod pradika fare non poterant, cùm credinon debeat, quòd à judicibus illis pars appellavit adver- [aad quos nec fèiverat;nec audierat commifsonis literas emanåffè, Pratereà cùm in literis sammiffionis appellationis fuiffet obſtacu. liem Hartibus intercluſum, appellatiomt interpoſitæ non fuerat de- ferendum; Infùper cam-ficut adverfarius fuat in jure confaffus, ér fi Part ꝗjus, qui ut ſoqueretur appellationem, literas impetravition a Poffert..Vıde leg. jura. cum l, Lq. Cde pofu,& lnag ad ed, f de legs; Ece 4

O ai Py Decret. Greg. Lib. 1. Tie XXIX. 144 afa, pro R haberi debeat, ac finon fuerit; quam eft ejus( antequam abfolutus fuerit) probatio ad- entia jam tranfisrat ꝛn ret jua dicatæ auctorita-| nittenda, niſi tunc tantùm, cùm afferit. t, in excommuni- „© ficontrajus litis Zantis prol- at a fuiffet. Cum autem neclitera cationis fententia intolerabilem errorem fuiffe patene ïon ad pirri pr obtenta praſententur in he nec| ter exprefluni: ad quod probandum admittitur, ante- ndati judices excefaffè pro| quam abfolutionis gratiam coniequatur. Verùm fi pro- ponat fe fimpliciter excommunicatum injuftè, ac Epi- fcopus ad probandum quòd juſtè ĩpſum excommunica- vit, fuas poftulet probationes admitti, non eft ante ablo- lutionem ipfius aliquatenàs audiendus, cùm etfi prø certo conftatet rationabili ter in ilum excon is fe od dicitur ex adverfò, quod cet, cum ipfè> procurator ſtando factus fuerit ſccleſiæ procura- Ph, potin Canonicus ipjè n litem coram eo VDaminu⸗ tor fuit,& conte ianosadjudica-| ab olutio inp ile hurnilit er Polan a bateis Ec-| hoc cafu illunr credimus juxta formam Ecclefiz proti eri notitiam nds abſolvendum: ut fic demum probationibus f. || que parti admiſſis, utrum juſtè vel a injuſte lig rit, decern fecerit, ejus e s fic commifionem| cers contra Mandatum est nullus. fan, é Regin, Archie- Idem C- a Canonic exuna b parte, obtinuerit delegari:& idem ci yes inimicitias civitatis fug, jucat pig comparere: Mandamus, quatenus fupradidto.} modi optionen relinguas,ut exceptis Canonicis Jan (quos cùm fintejus focii, meritò hal a fu-| 1pećtos)in civitate, vel diœcefi n in mt mul- f ti viri providi& jud z quo n Sian aeri minetur: cui auctorit i li a> præcipia f yi r po ffefonem adepto, fi Epifcopus meritò effetd eandem caul i idatione ſuſpectus, virum providum& honeſtum appell, rem. ret daaa d eidem adjungere e, fine cue kanla nihil eorum faceret, qu i n pertinent temporalem, quoaduſque veritate com- pertã duceremus aliter providendum, interim omne alienationis genus corum utrique auctoritate noftrå di- ſtrictius interdicens. Porrò ĩdem Archiepiſcopus corpotis infirmitate gravatus, commiſit in hujufmodi negotio vi- ces luas,, primo Abbati Sancti Spiritüs de Panormo, ac demum Theſaurario Cuſentinen. Quorum proc ceflis n0- bisexhibitos, de fratrum noftrorum confilio caffavimus juftitiâ exigente” quia videlicet Abbas contra mandati noftri tenorem f> ad inquirendum utrùm de dilapida- tione ſuſpectus eſſet Epiſcop us, eo non reſtituto procel- benefi-| fit,& Archiepiſcopus ipfe(cùm jam fuo fun&us efler ot m denun-| ficio, di&o Abbaticom mittendoini integrum vices iuas} t f hujufmodi negotium dicto'Fhefaurario non potuit de · mandare. Pr apofitoj ac på- d adminiſttrat fem dicat exc ommunicat Itlam alià S CAP. XXXVIII Aname g Sid ipfam etiam deconfè Gregor. IX. S go re; ritis accepiffe, quòd cùm nobil dua, mentiens ſe Paur perem g- contra€os i & rebus aliis ad j dem coram eis ex lutione nor tum gui s fe afferit iñj a Hac duo verba, vel injuſte Gas Honorii commentariis Jèn reg ifr, hujus ca tit. an&. com ya. deufur.& l cum prator. de jter per- res quando danii fint,& quali ura Pe zj. de m.© L videamus.$. in Fal verb. figni mittantur, tradit Conc. Trid. f d adju SF an antiqui, T vide lt orm. cap.7.€ verbum adjungere; ot.£ deappeliat, g l figriad declinandam.$ /m autem. bif, G Clerics G l illicitas$ fin faea ojfiepref Cleric Ò fi F àm i D da peklat aroulria

EEN S cùm dicta literæ fuggefto mendacio impetrat fuiffent, cum prædicta Jul.(quæ nobilis eſt& dives) pauperem fedixiflet in eis, coram ipfis(nifi requifito priùs Domi- no, ſub cujus juriſdictione ipſi eonſiſtunt,& coram quo Parati erant eidem exhibere juftitiæ complementum) non debebant de jure per tales litera s conyeniri: unde dicti judices interloquendo pronuncià Aane ſe per eaf- dem! literas procedere 1 non debere: jra} Demuùm fuit à partibus in quofdam tanquami in naroito taliter ſſum, q q uod fi intra terminum iñ compromiſſo reſſum cauſam non deciderent, partes ad eorundem judicum redirent examen. Verum arbitris caufam in- terminum negligemibus terminare, dicti judices ju- iſdictionem per formam compromiſſi hujaſmodi re. nt: à quibus iidem fe fentientes gravari, quùd fuper his, fuper quibus ab eis fuerant abſoluti, litigare compellebant eofdem„ad noftram audientiam appellå- runt. Ideoq̃ue mandamus, quatenus ſi eſt ita, revocetis in irritum,&c. CAP. XXXIX. Q Arbitri elefi ad co anfa am recufationis, afagnant partibus tër- minum SS EA bicionis, Gj udex recu fatus com pellit arbitros ad cauſam“Gaie m. idem. ipfe(qui forfan provocatus obeffet fed arbi coram quibus probatio eft facienda,& ad quos o guzad hanc articulum faciunt, perti re noſcunt poſſunt ad hoc terminum aſſignare. Ab ipſo dice(cui ſicut juriſdictio, ſic& cætera, ſine qt caricaufa non poteft; intelliguntur effe commi ut conveniant ſſi diſcordes fuerint)in unam ſer vel tertium concorditer adyoc b, cum quo d alter eorum id faciat, funte fione principale negotium plùs debito prorogetur. l AP. potiùs, P&G. perliteräs Apoſtolicas co nquerentibus co * ramte de Epifcopo London. d quòd conceflum ab omiffo loco& termino non perfol vit: idieio, ILaicus, qui in quantitate quada m eif- iE us tenebatur, ſe in tuam juriſdictionem voluit prorogare e: ut fi intra terminem tum prædictam non ſolveret quantitatem, ex onis& ĩnterdicti ſententias in npo am& : cùm& ſi aliàs ju- tum I. nullam ju- ldictionis ptorogatio nulla juriſdictio ad tiſdictionem Babes; ju nofciturextitiffe, cùm hujt alias períonasnequeat pro ri delegatus, Idem in niat co e] partium. Minor Pnr gefimumannuı n peregeris f dari potuifti in tate hujufmodi delegatus. Czæterùm conſtituto intra ætatem eandem(nifi partes fcienterconfentireñt in eum, qui annum xvui. tranſcendiſſet) facta delegatio ab alio, qdam bleren fi unne fi de arb.$. prorogatio. d Toe dunen.€ Vide leg.; quod cert€r Lunic,© ibi BartC. de ſent. qua pro eo, guod in.£ Vide l t fde msn érd, filins. fam. C icum pretor.de judic Pann.inc.sum j de arbit. c Vi 145 De oficio& poteft. judic. deleg Uſpicionis a caufa contra judicem affignata, non| ne hujuſmodi occa- C AP. G Porefas plurium delega datorum, e expirat per mortemunsis, Idem. No delegatorum æ vel arbitrorum(ficut propo- nis) rebus humanis exempto, eorum officium expi- ravit. Niſi aliud in delegatione au t compromiſſo fuif- ſet expreſſum. röntrorum fimpliciter CAP- XLHI Ç Delgatns Pe apa fubdelegare potest, licèt datus ft ex oficiós vel de partium conſcuſu, vel cum clauſula præeloctionis, Videlicet quòs d finon omnes, tu cum alis ex equarin, G cartera, hoc dicit,“fg F$, Is autem. Idem. Uoniam Apoftolica fedes intendit providere nego- tiis,& non perſonis; quibus eadem committuntur, fi judex tertius licet ex officio noftro, vel de affenfu partium pro communi utilitateà nobis datus eiſdem, alii deleg gaverit vices ſuas(cùm delegato à Principe id conces datur à jure) b delegati ovalebit ipfius. Idem quoque di- cendũ eſt.c šm mandatur Epifcopo, ut cum altero fuorum conjudicum mandatum Apoſtolicum exequatur,& tunc ſine ſubdelegato ab ipfo Epifcopo reliqui duo procedere | non va lebunt. G Is, cui committitur negotin finaliter ex aatur, Po- i injangitur, ut perfonaliter negotium ex- (dummodò partescanfentiant) h ocaliis quam fi inquiſitionem fieri,\ el Eccle- $, vel aliis miniftris provideri mandare- q; cùm in his omnibus caſibus induſtriam& fidem onæ, cui ralis% B videamur. F um exequendum, non llit in Legato Jedis Apoſto- y mouleèn d ali legatur, A Siculus. Š ed. Apoſtol- auctoritate) licufcommiſſum Paai prædicare crucem, xcommu- care, velabſolvere aliquos; diſpenſare cum irregulari bus, vel in ingere pæœnitentias, liceat hæc de cætero aliis mandare: quia non fibi jurifdi&tio, fed certum mini- ſterium potiùs committitur in hac parte. | a=—— i DE OFEFICTO FITTV US E Å p Legatus Papa etiam per ſimpli Alexander II. wiit rren, Ecele Um d non iSoret's Cantt iar. Archiepiſc opum vobis non ſolum M Letropolitico 6 fed etiam le- gationis jure præ 1 Ó inà.) 4 Sanè licèt idem; Atchi Metropolitico jure audire non de- as de Epiſcopatibus veftris, nifi per appellatio- nem deferanturad eum: legationistamen obtentu uni- verlas f, quæ per appell. vel qué rimoniam perveniunt ad fuam audientiam, andire e poteft& debet, ficut quiin provincia fua vices noftras gerere comprobatur. x 1 Mirabile fatisest„guod g guidar Privo, ficut audimus, everare praſumit, quod idem Archie iftopus nullara canfans de Epifcopatibus veftris, five mretropaleos jve legationis jure,debeat audire.} quèrelam adiri potait, aganeis(antua-⸗ S áj gatio nominatit peod, b Vid. a Hunc sextum intellige, cam faita es p ak f dignitari, juxta-quamam Abba .à jud.& ibi Pet de Bel. pert.& n..de jud irt. in li dy quia. f. de jurifà. om jud. c ALanE A al. n arent, À Cap. t cod titin rcomp, eNMerropolico. f Tamulis månufir. addi- tur iterum vex, cauſds. Ece p 146

CAP.-IL g De caufa fpecsaliter delegata à Papa, Legatus fè intromit- tere non p potest. Cœleſtinus III. nagiſtro(o. lumlo. Q Tuduifti a à nobis b quærere,utrù alicui delegamus, ali cia Legatus, valeat, vel comm ci delegato trar timus, taliterii demus, quèd cù mandatum{pec etg li; Legatus commiſſionem alii filtar n cialiter impe- dire non potet:& fi fecundùm formam mandati no ftri fententia jam fuerit promulgata, non poterit ipfe IESE(nifi fuper hoc mandatum ks tamen(fratio rit) eam quomodolibet irritare: tamen(fi ratio- 355 lata fucrit) confismare ve t,& executi demandare nis noſtræ £ AP. III. l eneral: legatione non po: S trans- ferre PER vel unam e a tathed; alem alteri fùbju e js primati, vel duos Ehiſcopatus unir italos tamen pro .d. cum c. fèg. er alteri conce unum dividere: excomn ionem in Clericos, ab Innocentius III. c tzt cina Presbytero Cardz opter manuun inje néi Lauren 148 P1-q Nuntius præfati Cafänatis Ab- s literas præfentavit, gravem contra jam di- satum querimoniam continentes,:quòd poft- qu quam electionem examinaverat,& eam að noftre deli- berationis examen tranſtulerat, nunciis jam directis, ele- nem eandem malitiosè n imis examinare præſumpfit: [2 é infrà.}$ De confilio fratrum noftrorum examina. tioner fecun dam, tanquam à non ſuo judice faĝamu, ad noftrum fuerat translatum ex4- cenſuimus irritam& inanem. Et examina c. u. mag muniri çum fio Igea roil A fidem a Ap oflolicam tran[mittend. literas qug Juas nobis pro fra Abbati ARRAN Ye ias a dejtabani ı quas cuwa decreto j 4d: hes 4 notabilis IIſi ſpecis zdilectic N habui 2 i temperaret, pænå docent ceſleris, qui ſpretis canonicis 8 Rf dine generali, motu proprio pr ræſum pſiſti Troi Epifcopum de Trojana Ecclefia ad Panormitanam facto transferre. CAP IV. q Summatum fuit fi Idem eidem. Uod F translatior Qeposiciti iæ gen tamen fine{pe ecial nus extendere, quz tantùm fummo Pontifici refervata: quæ de ſpeciali conc eſſione ut illorum videlicet abſolutio, qui am manuum pones in Clericos, incidant į promu! gatg ſententiæ, videantur ex ipſo legationis offi- cio jam licere I egat ls: i xquia vices noftras tanquam Le quòd Pa- nermit. Eccle illam præ- iceres ifti s conce SAn put ts ex adem caufa tibi li ſcopatus unire, PE unum dividere fine li Fi Pontificis de Troje j wti E mitanam metro- Pe it€ NOn AMATE- Icèt Tranenſ. h nimiter conſenſe C en. Abbatis-ż¿ in Archiepiſco] pum e tandem u fratrem Caſ- entes, cujus elettionem Portuenſ. Epiſcopus tunc Legatus examinari a Cap. 1. eod. tit. in 2. compil, b heæc duuo verba, a nobis, de. funt in antiquis. c Innocent. LII. d. tit.& c. d Cap d ít, in 3. compil. e$. zten lex Iulia. de vi publ. Inſtit. d judsc. f ț.eod. tit. in 3. compil. pro unione vide Conc S z4-de reform. c 3. eod, wid. g Barotinenfi. h C3.eod.tit in}. comp, sn quibufdam Trojani k legitur, i al. Abbatem, O tune dic., fratrem Cafinenfim Abbatem, I. Leonis Abbatibus,& }. Tullen, Methenſ is Canonicus intimavit, } oftol. fed. Le- onis contuliſſet eidem Me- iid.ad quem illius as Ecclefie pra ſentatio pertine- t; a2 erens, quò d eodem inconſulto conker pos | tuit à Legato, Canonicum ipfum fuper eadem Eccleſia moleiſ præſumit. Cùm igitur plus juris habeat in con. celſione Prælatus c eng Apof tol, fed. Lega- 1r; mandamus,quā- Archi a: ut abejus ſuper hoc moleſtatione at, appellat. rem. cogatis. arimoniam accep certå ratione fuf peđa us, extra`f in terram tuam interdicti fente magnifice mus, quòd rancorum e tamen fuerat te ug e legationise e folùm ingegno Francorum, fed in Vi inctam ſibi à nobis legationisfoli- tam po æ refponde- rat, nondum flus: cùm non Lugdun,& Bi- r honorare, ficut pers tati plenius patere.. Ipfi autem in nofira éf prafèntie 4 confistuti contra eundem Card.] ex parte tua querimo- niam intenderunt. Qui ctiam in animam faam pr omiſerunt& obtulerunt a Saneti Apri. é fandt Leonis Abbatibus, é Mag Archid, Tullenfi. b Capit, 4, eod. titul, in.compilat. 3: 2i s eod. tik nunem. ff. quemadmod ferv. amit, d Lap sen curavimus multipliciter c Vide jurare, ——

149 járare, quòd tu coram legatis& delegatis noftris fuper hoc negotio fibi juri, é quòd po% hujüfnodi'negotiwm, nec per nòs; nec per alium fueris ex parte noſtra citatus: ut jeri pareres, pradilſtam pe- ten fintentiam recept hajäfmodi cautione juratorid relaxari. Ca- prim ad eaque contra legatum ob jicerant,& eis refpondemus tr.] CAP: VIII. G Prafente Legato delatere, minor Legatis executronem officii fiu dimittere debet. i egorius IX. Parriarehe Fherg Gly tano, Olentes:[& infrà.] q Fraternitati t. legationis offi- cium in provincia tua duximus committendum, jita tamen quòd fi Legatum ad partes illas de latere noſtro contigerit deſtinari, executionem ipſius officii; quam- ji tusipfe ibi fuerit, pro fedis Apoftol, reverentia littds æ. diu Le omnino CAP. IX. atus non de latere. fed ratione perfine; extra provintiam communicatos pro in e negur De officio judicis ordina aum inClericos, necetiam in protincia, f fales excommunicati ie i£ egatns ve i am communem intellectum. idem. xcommunicatis pro injectione manuum violenta. Ec- * Romanæ Legati, qui de ipſius latere non mit- ¿tra provinciam ſibi commiſſam, vel ibidem, ſi juſmodi manuum injectores illuc contingat aliunde uarum prætextu legationis n ſubditis(quamvis in um abſolutionis im li gratia illis& iſtis ratione dzgnitatts nullos tales abfòl- accedere:& qui Ecclefiarum{ fibi vendicant dignitatem, et provincia fua exiſtentes) ben pertiri non poffunt: Nifi de{p ampliùsàfede-Apoftolica concedatur. CAR A etiam legatione fnitä: finitur tamen 10, fi citatio non prasefit, Idem. imini dubium effe volumus, quin Legatorum fedis Apoſtolicæ ſtatuta edita in provincia fibi commifla durent tanquam perpetua, licèt eandem potmodùm fint egreffi. Secùsautem 6 ſi cauſas duxerint delegandas< aliquibus, cùm juriſdictio iſtorum expiret; ſi ante iHo- rum difceffum horum citatio non præceffit, —— JUDICIS FIFULUVS XXXL CAP. L ' E j fiis diæcelbu f A G Epifopi in fais diæcefibus poſſunt erimina inquirere, E& pu- Nire, O cem opus f eret, in vocars brachium ſeculare. Ex Synodo Joannis Papæ JJHabeant igitur Epiſcopi ı fuis diœc ram po- lera inquirere, ulciſci& quod canones cenſent, abſque Im- n opus fuerit, publicum con- judicandum, fed potiùsad ofequendum. l> NON aQ £4, quz Deo funt p ra: vel homo jfed ur Deus, Jub ditum efè criminis reum, indeterrainate poterit, fed non nomina- Zim ER arguere vel É 4 Cde ſacr. Ec 4a jury a Videauth. b tamen£ b d Cap.. eod. titin 1, comp. Triden Lon è Fia. Fac..⁊.de teſtam tue. LÉ.3. Cde offic. prat, 24. de reform, capó, mperinm, cum not fide jsrifl.omn. jud, C, Ea rir. Eugenius Papa a. I Sacerdos feiat&' pro certo aliquem effe reum alie cujus criminis, vel ſi confeſſus fuerit,& emendare noluerit, niſt judiciario ordine quis probare poſſit, non debet eum arguere nominatim, fed indeterminatè» Si- cut dixit Chriſtus e: ¶ Vnus veſtrum me traditurus es.] Sed fi ille, cuĩ damnum illatum eſt, petierit juſtitiam, po- teſt excommunicare auctorem 4 damni, licèt etiam ei confeſſus fit, fed tamen non nominatim poteit eum€- movere à communione,-licèt{ciat eum effe reum: quia non'ur judex fcit, fed ut Deus: fed debet eum admo- nere, ne feingerat: quia nec Chriftus Judam à commu- nione removit. CAP IPR G Siordinàrins fubjetus Epifèopo profert in fibs fubječtum ju- ſtam cenſuram Eccleſiaſticam, Epiſcopus illam ſear uane debet,& il- lam ſine ſatiofactione& conſcientia proferentis relawarenon debet Alexander III. Horentin. Ehiſcopo. Um f ab Ecclefiaram Frælatis Eccleſiaſtica fen- tentia in malefactores aliquos promulgatui, rata debet& firma conſiſtere,& uſque ad dignam ſatisfa- ctionem ixviolabiliter obſervari. Quapropter man- damus, quatenus fi quando Plebanus fanti P.-in Gle- ricos vel Eaicos par æcianos ſuos interdicti vel excom- municationis ſententiam rationabiliter tulerit, ipſam facias inviolabiliter obſervari;& eam ſine congrua ſa- tisfactione,& abſque ejuſdem Plebani conſcientia non relaxes» CAP. IV. q Siordinatio vacantis Ecclefia etiam patronate ex jufta caufa differtur, est sbi per Ebiſcopum Oeconomus ponendus. Idem Cantuarien. Archiepiſcopo& ejus Suffra- Callets. Um vos plerunque b oporteat ordinationem.: Es- deſiarum differre, pro eo, quòd quandoque perſo- næ vobis minùs idoneg præfentantur, aut inter vos& præſentatores alia de cauſa radix diſſenſionis emerſe- rit: LEI Einfra.] ¶ Fraternitati veſtræ mandamus, qua- tenus fi quando in vacantibus Ecctefiis, in quibus Eccle- fiaftica perfona præfentatrionem non'habet, vel quia per- ſonæ minus idoneæ præſentantur, vel alia de cauſa, de jure perſonas non potueritis in eis inſtituere: appellatione remetà& ponatis Oeconomos, qui debeant fructus per- cipere,& ees aut in Eceleſiarum utilitatem expendere, aut futuris perſonis fideliter reſervare. [r Prov t s indairinteri fructus illarum jus diſſonſionis& rum depereant, ant ejts f parochianis in fpiritualibus gravia proveniant detrimenta. Inde est, gu A CAP. V: q Si conflat ordinario; guod abfilutus à Papa fäpprefit ve- emittere ram eaifäm, quare fuerat excommunicatis, debet il c aa 2 A A f ad Papam, Sıvero fibinon confiát est tamen fibi urgens fufprcso contra eüm, debet cogere eum fè purgare. uie nos conſulers X Iparte tua: P1& j tioteneat, qui(eecul- voluiſti, uttum illorum ab tatis exceſſibus, pro quibus ommunicati fuerant) abfolutionis beneficiúm per ſedem Apoſtolicam- meruerunt, ſuæx excommunicationis caufam aliam prætendentes? Taliter r. quòd fi ita tibi conftiterit, a nl, Augujflins sn Conoil. part.s0-cap. 55. Idem Norvvicenfi E- pifiopo. b Cap.6. eod tit. in r. comhpil. é pos? Concil; Lateran, piso cap:s5.© Matth 26. Marc.14. Luc.22, Toant, d actorem. e Thom 3..ꝗ boart.6. Sotuis in 4. fent diſt. tæi ꝗ̃. t. art.õ. f C3. g Pancratii. eod.lat. in 1. compil. Ho Cuncil. Laten. p. 3l.c. 3. h Caps-eod titin 1. compil.& po Concil. Lateran..zs. cap.28. i emergit. k cofante. 1 Cap. 7. eod. ſit. in i. sompil. drpos? Concil. Later. p. 31. c.&. e

i i* 151 Dec ret. mE eg- LO “Tit XXXI. 1562 paman generi debes eos Eeclefiaftică c tuis rei veritatem conti redire. Siveròidtibi æ non cor habueris quòd confeſſi non ellere debes e fuerint, purga ionem} X Vobis est Jedut onem Jàa fraudis mi al gnttate Aſtat mals © vartis mo n excedendi, d anima jextricabili lague niti rem O gratiam at- veritatem eonielji » quöd inte rad vifitant, orum furum ot btttonem ſéècularium nfefionibus Jui a CA 2 VIII. ic atus, ab alii eſũ vitanduſ. Et itti y non abſo Olvet, nifi ; i spri perverſorum, poenæ eſtinus tæ ſunt nibus conſtitutæ: quas ſicut la S: icavit b nobis tua fraternitas lid de obis int ım in fubditos, vultis inviolabiliter parochianis tuis, cum pro aC t X€ aliis debetis inviolabiliter ob- ue mandamus, matens fententias, Er pus duxerit in ſubditos ſuos ea nicè promulgandas:>s ipfi fervetis,,& à veĝri bditis faciatis inviolabilit I RE T Tu vero, fra- Archiepifcope(cùm excommunicationis ſenten affinitatis copula excommunicatione per quas, ni ab excommunicat quia dicti delegati ad locum, ubi teſt ro- Corum receptione trans- į non accedunt, necaliquo mittunt, in prænominata nefariæ conjunctionis copula Ifa debitum non fortitur.e is non ſuſpendatur oei tum) fi qui s ab Epifi gemanent Lss itaque pro maliria vel defidia ju- debeat quis ad remanendum in co- endu„ſecundhez t iꝑpſun Rii re, tu(receptå caue bſolutionis munus ei poteris T l imè ti ibi e ftiterit eum ex debito. fibi o fuerit excom- p iat com⸗ m inexcom- tentiam, PEE re motã, reducere diximus, in tua diœceſi eve bſolutos in priſtiname xcommun n reyocatr atos, donec imumainc 2 1 p 1 xi CU ndun itag,| iam qu unt jti CAI ¥ 5 jë CAI IX CAF.: e} bife rum ér Epiftoporum q Odina upplet ne Daaa lationem legiti- ano Arc d 4 antò c Oru Pi: da a irchgprje Uantò e q Ad€ c onil t..r. quòd audientiam noveris, perveniſſe, quòd it yt| Patri yachi, Canonici& alii re r winde. am De ta eT APRN 15 S nifi quantùm faci CTPSIEUN ETOS: 1 e 1a conitituta| canon edunt, vel e prifca illis confned o€ divinis obſequiis> de obedientiis& i A AN k & reditibus, A Nicænas g regulas gi t curam å€ sgat f;` juorum curam à congregatà, clau am ſi 1 am f 9 iolibet{ Í quar ndiu i non debent r appell d ju; H aq ejus uper hoc à ſede ſtrum abhorr diſcurrere non quatenus qu uoſcunque tionem tuam reſip ueri latorum ſu dum ın util ta potentum landamu L commoni umin manibus Pre elignent, converte a ervent:, fi. Prælati. eory po sát; bpet quam nn. Hteroſohmttanopatrtarcha cona coram) þara 3; fias mandatis divinis inbarer d A g rije re, lice Apol fio placere omnidopera Janéte converfationis iny;/ s e compellit,(F u Volentes igitur faper grae lentes 4 per£ a-Senfus eTA fi| y j tatem, compellendi funt ad F S; eollreatur e03 veru SAE | Archiqpiſcopus empeditiss po nfè mra aaa haaa a a i a 4½. 2. eod, tit an.compil. b al. notatus, nam innodatus in nullo manuſer, reperi è al Tire d Cap.3. coa.tit, in ibus. ff` de lé Cde Ebiſe.& C& priſea. f Vide l. de diong confuet, g Hash g7 ADES iü difi. CONCA;

153 De officio judicis ordinarii. fècrandus tenetur ab iko commiſſa- ganeialteri committere, $40 munis co: jeeratio ere. Idem Tiuronenſi Archiepiſeopo. Uod fedem a Apoft.[1&.] Nos ſiquidem iluifti, utrùm faliquâinfirmitate, velalià ju Si Sufftaganeorum tuorum con um tuorum vices Conſult. ntali articulo conſtituto taliter reſpondemus, quo &um eft) tibi committere licet s munus debet ab eo confecrationis b accipe re, o cui eas duxeris committèndas, dummodò Catholi iabeatur,& impedimentum cj ex fubtra&tione gratiz Apok. fedis non obfiftat. FIG s fuper his, qua tibi dubia exiftunt, gratum gerimus eptum, dr tua exinde f. merito videtur commendanda cùm a conflitutionis candem fèdem totius pofuerit orbis terra- 7 rum magiſiram, ut quicquid dubitatur ab aliquo, ab ea tandem ejufdem ratio requiratur [2 Et utrùm electus, qui pro co ces tuas commiſſſſes, taliter deberet liciteè c ratione inftaret,ab cocus vÈ crars. j CAP: XL G Arthiepifiopus caufam ad fè per appellationem delatam, otes; tamen ad ipfam fa- vellere potes S. Preterea. Idem Epiſcopo Helienſi. Poeman:[dé]] J Ex parte e tua fuit infù er quæſitum; utrùm ſi aliqua cauſa fuerit ad Ar- pifcopum pera poſſit eandem jure ordi- poteſtatis Suffraganei ſui ſubdito delegare, vel ani- re in eundem, g fi caufam; renuerit ſuſcipere quod refpondemus, quòd Archiepifco- dam delegationem hujuſmodi tum: cùm i ptis llam habeat m, lièt fùbditis Suffraganei toz ato Pape, qui exeommunica em induxit, fi ejus Jue Té ſlatuere pe ſionem pote zt: alta j rguam m mortis articulo: netamen 3 pe rem inp abſolvere tuet i abf annalis præſer Ainario, vel public fiando juri dicit. X ż liceat fine fpeciali o, qui reum pr umaciam manifeftam municationis innodavit, vel petitorem causä rei ſervandæ in poſ ſionem petitorum induxit, rebus humanis exempto) eidem volenti juri parére, abfolutionis beneficium im- pertiri,& poſſeſſionem reſtituere intra annum: ſuffi- cienti receptà primitùs cautione, Ad quod dicimus, quòd cùm delegatus quantum ad illud fit majorordi- nario, fine mandato fummi Pont. excommunicatus ab huju ſmodi del(t per alium(ptæter- ioni 1 ob gatus talis extiterit, cuĩ alius fuc- Nec per alium, quàm per ſut quam in tinere, n cedat in on , pua a D Ala canfècratora c Vide A S d Qua hte defunt, regusre exc. gu 7 b. deof e Caps. eod, tit, in3.compil, dicare est pu hon. ér lun. Uqui pro fsa ju- licum muanis. imprefis habetur di y Sacerdotes guosli- bet pæni à quibafuis peccatis ér cenfùris abfoivere poffint. Qncil, Tid. sff g s 7a de safanm refery, | 154 mum Pontificem recuperare poterit poſſeſſionem amiſ- ſam: veruntamen ne alius poſt annum verus efficiatur poſſeſſor, coram ordinario, vel ſi ejus copiam habere ne- quiverit, coram publicis& honeſtis perſonis(ut quafi præfcriptioneminterrumpat annalem) offerre ac præfta- re, quòd jari parebit, poterit cautionem; ut fic poft an- num recuperare poflefionem per ſedem Apoſtolicam mereatur. CAP. XIL G Papa per refèriptum, quo mand t ordinario, ut Jaos corrigat, non facitex hoc ij tum, tdeo ñb co pot appellar: ad proximum faper zum fectſſet. hoc dicit Idem Arch Icèt a in corrigendis ctiones appella ideò pariſienſ. tis, ut tam cix igi culares füg j fubjeć À cri mina committere proponunt, inquirat& pell. rem. quæ viderit corrigenda, ſtatuens ad refotm nem eorum, quod regulare fuerit& honeſtum. Qu men intentionis noſtræ nec fuit, nec eſſe debuit, juriſdi ctioni tux per mandatum hujuſmodi derogare: prælen- tium auđoritate duximus declarandum, quòd fi in inguifitionibus ab codem Epiftopo, non tanquam dele- gato, fed tanquam ordinario faciendis, aliquis cafus emerſerit, in quo licitum fit ad fed politanam appellare, prædi&ti occafione manda ati tug, quò minùsad te tanqguamad} pellari valeat, nolumusaliquatenus derogare. e CAP- XIN Q- Pralati fabditos corrigunt,€ reformar tå, vel confùetudine non obſtante Papa nullum ma us juxta canonicas fane intercluſum, Apitulum con/ m ab Epiſcopo pr corrigere exceffus Canonicorumm, ſi intra termi Fendum non facit, ipſẽ Epiſcopus hoc faci Caterum. Rrefragibili conſtitution Prælati ad corrigendui Clericorum,& reformand lis manibu ter e intendant, ne fan i ormation quiratur. Ut autem è valeant exerce n xceffus tamen Canonicorum cathedra confueverunt corrigi per Capit ad commonitionem vel f juſſionem Epiſcopi corrigan- tur, intta terminũ competentem ab eo ę praæ figendum alioquin extunc Epifcopus Deum) piz oculis, ipfos,utanimarum cura requirit, perce nſutam Eccleſiaſt corrigere non poſtponat. 5 Sidanonici ſine manifoſta& rationabi? contemptum Epiſtopi] ceſſaut à divinis, Epiſeo ſervabit,& Metropolitanus vice Papa í Cæterùm ſi Canonici abſque m cauſa(maximè in contemptum Ep vinis, Epiſcopus, ſi voluerit, n clefia cathedrali,& Metrop t. hoe dics? ifeſta& rationabili pi)ceſſaverint à di- minũs celebret in Ec- d querelam ipfiu tanguam fuper hoc delegati obis» taliter cos per c ſuram Eccleſiaſt. cognità ate eaſtiget, quòd pœ metu talia de cætero non præſumant. a C 6. eod. tit. in 3. compii multa& gravia committer: G cs esd. titing eompii.€ Dı torum exceſſus corrigere debea nt, praftripfie Conc, Trid. f: Form..1. f C. g̃ al. Epiſcopo gita: D 7.

155 Q Pralatus in popi Erin Taa e dehet ye cunis, ne pro neceſſariorum defectuc compẹllantur a defi &ab omni alio grauamu ab incepto. Unde præcipimus, tam in cathe dra Provideant itaque ea er y Ari ſiarum Prælati, ut quam in aliis conventualibus Eccleſiis viros id hoc ſalutare ſtatutum ad quæſtum 4 pecuniæ vel grava- dinari, quos Epifcopi poffint coa ıdjutores men aliud nonconvertar iftud ftudio] res habere, non folùàm in prædi cati officio, yer exequantur, fi canonicam a veli nt effi etiamin zudiendig confeſſionibus& pœnite niam ſuper his ſedes Apoſt. auctore Do|- genc lis, ac cæteris, qur ad falut em pert mè yigilabit Siq: ceat ultioni. ibus» oneos or- & coop Ehiſcopus in Ece ponia e vel diecefi funt populi d; fineu Epifiopalibus ir gue varietatem linguarum officia eis celel y facramenta min C monis sabat, firem. E ns esk necefitasconflituet Pont montis Suba fs del? fcopalibus j jedem n mona Uomam-e i Cei aura rum linguarum-habentes fib u un mores: diſtrictè præcipimus, ut Pont fices hijut vitatum, ſive diœceſum aan vir çundùm diverfitatesrituum& lir ficia celebrent,& Eccleſiaſtica ſa ſtruendo eos verbo par tem ò,néu verlos Pontifices habeat, ta fa d capita; quafi monft caufas urgens: i præfuiem nationibusillis conformem,providá d liberatione conftituat fibi vicarium in prædić pegue ei per omnia ſit obediens& ſubjectus. Unde f i quisa ter ſe ingeſſerit, excommunicationis overit mucro itandas acceſſeris, non 4 ampliusp ne p ercuſſum:& ſi nec c fic reſip mni mini fte- t X€ requiras ab eis, nifi quantum genl tis t rioEc clefia Geode ponen dum,a to y: i cule 1D vus ea tapag;) moderatè porerunte n ibere, ne ceſim perm r rum é quibusdam fpecificatis,lis ta. Nos autem inſpectis probatic que parte fuêre propofita; intelle&tis, decrevimus, ut in Eccleſiis tuæ diœceſis, ad monaſte üm ſpectantibus S, È habeas ca yicam obedientiam, nem-&creverenri utionem&deftitu ctionem& reformationem,ac cenfur uS jutiſd Ici nemn quoque ca jure{p nor » ingt x loci catho- facramentorar enda, collationem, dratici nomine duos ſo z m,& ſynoda quattam decimati Aa quoqueannuam:it tur e Lanfa Frut ar ea haa n præfat contentus exiſtens, non ampl iùs ab eis exiggs præter moderatum ausilium, quod juxta formam Late- ran, Concilii, ſi manifeſta& rationabilis caufa extiterit, | cum charitate poftulandı im, ſicut ab aliis Eccleſiis eſus- | dem dicœceſis pro neceſſitat te temporis ſuſtinemus. | nere tdoneds gut EE con feſſis re tales, pracipit sm A cætera, quæ ad Tue m pet ſtiani, pabulum verbi fi t populi Chri ſſe neceſſariu m, ka i Q Epiftopt duos aut tres C ;, mn, nen introdu at feculares; fd ed imomni y ocum ſa peè cont dentes Igitur, porales, 3 A pitcopo,in mon arterio Ve- dicamus d | eſt omninò, tecu. lutionis materis in clem. cum ab omni. De vuta& honeſt. Juorum quibufdam düt to fhea ſtata. In alis ber pramtfits lis legitime coni c legitime conteflata. c Synoda tic:& cathedratici totum. Adde Higat ur, explicat Grat. 10..3. preb. lib. ó. d al nec. e Fotini. f Intar- g al. viry aliis, al. sta, vel aliis,.l ERO debet illorwn uti confilio d. quid amen. ġr sbi Bart.$. fi 4r- liter. F. de arb. Jalariums habere heberi per DD. in l. juri

157 dine, fed amororefe regendi debet eum falubriter vifiiare, fie exs cofin delinguintium quantam potest corriptendo, ne revelet: ſic increpans, neconfundat. Quia cum juxta fapientis editum fè- crero f arguendus amicus, amtertig legem violare videtur, fiecon- tapa n arguit increp. J CAR. XAVI Ler diæceſana,& lex juriſclictionis, funt diverfa: undë tres ſudicata in una, non obſtat agenti in alia. Idem Epiſecbo Bojacen. a C. Arch Rothomagen. b ius Abbas monaſterii Rothomagen. e no- pofuit, quòd tertia pars emendarum, quas ho- ue parœciarum pro ſuis exceſſibus ſolvere ↄ e d fuum fpeđta onaſterium ab antiquo: Cumq; fel mem. L. Papa præd.n. vobis dede- sirin mandatisut auditis hine indepropofitis caufam re- mitteretis ad eum ſufficienter inſtru: dictus Epiſco- pus proce ſſum veſtrum diutiùs i i occaſione cu- juſdam ſententiæ, quæ ſuper quibuſdam Eccleſſis, quoad legem diœceſanam, ponora ea itit pro eodem. Un- de s ptæfatı us Abbas nobis humiliter fùpplicavit; ut cùm citatio;caufarum examinatio;& deciſio d, ac emendæ, ad Iegem juriſdictionis pertinere noſcantur, non ſineremus ſententix memoratæ prætextu negotii proceſſum ulterius iacone De officio judicis; Honorius tertius Archzepiftopo fanti Leonardisér Albati Salernitano. à X literis veftris accepimus, quòd cùm cauſam, quæ inter Abbatem& Conventum Foſſæ Novæ ex parte una,& Abbatem& Conventum monaſterii Canen.'ex altera, fuper quibufdam poſſefnonibus, mü nafterii fancti Petri de Almaphia“vertebatur:[1 67- J JQuia pars prædicti monaſterii propoſuit, qadd haber non poterat Advocatum, veſt rum d fuper Anp lorani do officium, tu frater Archiepiſcope eidem de magiſtro R. Clerico tuo ad eæhibendum in cauſa ipfa patrocinium providiſti. Verùm frater S. Canen. Monachuspropoſt ar præjudicium ejuſdem monaſterii factum eſſe, ed quòd dictus R. Clericus domeſticus tuus erat:& inſd.] ¶ Man- damus, quatenus hoc non obſtante, in negotio ipſo(ra- tione e præviâ) procedatis. [ 1 Quabon. mem. fi. Sylvefler Monachus Fofa Noug, cùm | zdem S: Perre monaflerium vifitaffet, eiſclem Abbati& Conventus Lanonenſi vendidit an ejuſclem monaſterti&. Petri prajudieium& gravamen, Vobis duximus committendum.| CAP. IL? F Cùm imploratur officin nobile, fit litis conteſtatio, ſecls in mercenario, Gregorius IX. impediri. Cùm igitiir praa cta de lege juriſdictionis exiſtant, mandannis, quatênus hujufmodi ſtante, procèdatis in negotio juxta traditam vobis formam. [ i Er qiiet 2zi spfos Bomi ortå Eccle Haaſtecd quaflione cita cundem, fèd examinario č decdfio guaftionis ad ven,.n. Ve-| sfioputa;© ipfum Abbatem pertinent, in communs.) CAP XIX r refèriptum,guo Ppa mani s Jua diæcefis, non datur ei juriflifio fuper exemptos: Gregorius IX. Epiftop: 8; quod cùm in Eccleſiam ſanctæ Orbicello,& quaſdam alia exiſtentes eſĩ ad mohaſterium ſancti Anaſta ſii de urbe ſpectantes, nullam juriſdictionem habeas ordinariamaũt etiam delegatam g, occafione literarum noſtrarum, quas ſuper correctione Clericorum tibi tran ilimus, in eas interdicti, ac in Clericos earundem ſuſpenſionis ſenten tias quanquam Abbas ejuſdem monaſte- rii cos cO riger ſit parati Juatenus fi efti it iemudénter COrrig minũs provide attentàſti, præ or i0, ut corrigat Cle- o Suàn. in tua di XX. abfaliiire Ab exiommun tionem demandare, Idem. ſententià non| | | r officiúm ubicunque pro&tione f proponitur, veluti cùm reftitutio in integrum ptincipaliter poftu- aa EAN expofcit: alias ante& poft in- cauſæ poteſt ad hoc ſine litis conteſtatione 2% PER eg DE: MAJORITATE ET OBEDIEN- TIA. TIF-VLÚUS XXXL CAP- TL G Prins ordinatus, cateris paribuis prion& major habendus est. i Gregorius Auguſtino Anglorum Ehiſcobo. h Um” certi[1&.] 4 Sit honoris ſtinctio, ut ipſc prior& major habeatur Iprius communitatis k confilio& concordi | rit ačtioio ordinatus: g3 saare, Gc, extat prolixa{rir aprefja i CAP. II. ab olvere, a pro Jok enta manyun t in canonem ntentiæ pr romulgatæ, commictere, cùm viderin e Ad- cum Abbat: fu 7 a b Abbati de Sagunt.€ ali Hoveten. d deciſio ea.€ In piaribma Maria de Orbit f Eeccke fas g J© A r ita: quod eum in S, O quafäam alias Ecclefia ad i ntes in iua Ec, eorrigendos Mo: flatuit Tridens AA 21.de reform, cap. 8. Cunc. Iud.ſeſſliꝶ.c. 5. de caſuum reſerv.&. ſeſſiaæ ꝶ. dereferm. có, die. pofün E Piſcopi circa viſitandos&-| € Veniens contra decretum vel conſtitutionem Epiſcopi, del | ecονmmunuicari. Idem enerit contra decretum Epiſcopi, ab Eccle- iatur. In libro Regum le principi, mörre moriätkr IEt in Concilio Agathen: jud v anàthèimatizetür. a Jn duobus vetuflifaimis codicibus ita: Archiep. Salernitano [b Leonardi: in cáteris ita: Archi piſocp.&&. Leonardi ih b Ca njis Salonitana dichc. al. Cavenfis. alr- ter Savtenfis, c Almefia al Amalphiä al Aralfia. d Duid aufùla Bart. inl. Titiæ amica f dé anr” arg: leg: funt in multi manuſer. ¶ Idect, ubi ld est, vel post litem conteſtatam, vel poſt quam in: h(ib.12. epift. i Cap.ieod.tit. ins. t cil Tiid fub Al P. A. c. 1. K al. 1 Vide Lhonores. Hde decur. m Cap. dr 4. eod: tit. ini.«compil. Barch..ascap.23. Tuo ptu cap 24f. NaI HReg Is. Deut.1u. Q ih Abbati d i m HEC'

160 qui ab eo luſcipi- Iib I. Tit. XXXIII. torin temporalibus illos a duntaxat, unt 4 temporalia: fed Pontifex in fpiritualibus ante- 111 g Clericus admin. obedientie; velad facie Egebatur in L-hartulam å qua fignum prodel rium fuerat, ut tiam fuam ipfo jan probabat. If: quæ tantò funt temporali ibus digniora, quantò præfertur c cor pori: licèt non Panpi çiter A liçiter di&um fuerit Ayed e Ta Kas tum fi ùi ti er Deum:] j p md im neceffa| fitum forkan fuit d non n e obedie en-| autem feqmitun Lad vindictam ee vi | morum:] intelligendum non eft, quòd Rex velimp fuper Bonos& mal apa iac eaid: Otel ftat eos ſolum un ni Fomnerftt⸗ G eri T Potu ife 3 autem pr vam Sacerdotii ex eo potiùs intelli; gaaon di non ã qu ibet, ſed à Deo: non Regi, ſ , fed de Sacerdotali pr videlicet, tern en qui ir in Anathot ntia notam,| itualia ſi melior ſit qi pem ariĩeti ſcopus topi is& 3 Epiftopis í ſſurgant,& eis juxta ſe veneta- . Nos autem etſi non imus, potuif Hamus tamen r abi P B> Peti ofunt fæ, dicent s inter h cI inaa AT nt) jreverentera al oflmodaum 4 gut p Trel lilerarent. liter increpar | oves Chrifti com. 1n "es obedir illud tan uttamus, quod Dominus tad cceffo ores iplius; num r o

161 De majoritate& obedientia. 162 cellent. Tertium ex eo quod ost ful Heguenter adjunctum, ad vin- Idem Epż fèopo Fiore D. ditam malefallorum, laudera vero bonorum per primum fubeffe Po a nobis literas:[1&.]€ Poftulâåfti per Sacerdotium per fecundum"gai ium praeminere; per tertium imo etiam gladis porefta tem manr afumens, Cam enim dr-boni| à debita tibi reverentia fubtra É am eorum malefactores exiflant, is| ſpondemus, qudd etſi dec qui fecun dum o Apofiolum gladium portat ad NER malefa-| venit, à teinter alio s Imo malefa gnitas Apoſtol Gorum, landem vero bonorum, Imo w i er cam tamen ab« urAd qr uod e iter r ds earum excejj fis praj 47 np t03 po! #,guod 7 ationes in tua diæc j 5i Subdiaco bus tibi debent obedi [3 Iuxta quod Veritas ait: omnes gui ac cceperint gladium, g ola| noh enm debet nec potest q uifquam alterum ſer vum ruus[fecundum Aan. domino fuo fici induxviſti, quod licit Morfe ls© nem Ê atres extiterińt: J tiam exhibere, j ercere, in primis Eccle diaconatis privileging zaron Dacer Aotit N, tate praeerat, 7 tet accepit. David qi 7 Tinel át, cer Ta unxit,& cus fèens; Moyj -vera de T, ibus ejus, lefu Benjamin eum.commendan- 4ttonem e ripfij ſecundum ſpiritum quam ftu De 4 po terram ate ronz[ronis indux. Da Confiantinopo € is civitas cape ponde jit Jurisnamgue udicium, guibu inemus deè ipſis, c ÇO: umacam iea lientia vero, quam ut ehĩepiſcopo,& Ep gni Cypri fimi! ſti, ferè idem duximus reſponde ndum cur tuam promotionem í uerint} cet/Conſtantin. Eccleſia e in eorum abſentia c mus F aliquid immutare. Juſtitiamtam bimus tibi, cùm eam duxeris poſtulandam cirea ilum pra 4 u Chrifi.) j j | t etiam i spem populi tut non male anteponens iſtos Deos TE i 8 ſcopum inſtituens, ad Lmo- um, inſta opportunè, impo a increpa::& in omar patientia& Adoctrin- rur, quia anter quat Prædica le xandrinam> Diea m, fèd patere.debet ad omn fii ituales cui e ttrare non valentes,| ru Fami ila 0 banuan S sáp pja nft lem gafi in circus ntinopol. post Aboſcol 1g nitatis„ad cujus exaltationem ta þiramus, quanto ipfam har} Ecclefia arélins ample s eandem amplids no 1145 canes xcellentid-praeminet cantes ipfius auxilio temporibn naigere, ac tuas, qui Domino de- itrones libentius promovere difþonie prajudicium gener. atur: i, A quibus jura r:& infrà. Tib: duximus ts fuas feu be z igua illarum Eccles cum a nobis eat exorir tanquam afo f tent, o Arum Ar ime fuf izbous autem efani Epiftopr ad ejt lli poffunt per cenfuram Beo. r Sacerdotes pont- oum venre, r fibi obe Inde j l m Deinos efe A | quam infipisntibus fè a Cap.3, e brà de Cler nrefid..g. eod. tit. in 3. compil. c manufir. tta: Petitionen, gua Eccleſias tibi Q Ordinatus per Papam, non per hoc eximaitura juriſdictione ſubjici, ére. d extiterint.€ al contrà.£ debuirgms g Capi, [ui Epifen pi eod. titi in 4, sompil tUOT, Jiha fedis Apoſtolicæ oraculum edoc cti> utrùm quis per Imperatorem tam in Sacerdot uam in Laicos jursfdiélsonem,| ordinem Subdiaconatûs à R omano GEN pE

dicceſanà tibi lege fubditos a, qui ad tuam Synodum venire contemnunt,(dummodò& in ipfa Synodo non ducas aliquid ftatuendum, quod canonicis obviet infti- tutis) per cent Ecclef. ad Synodum ipfam ¢ venire com- pellas:& debitam tibi obedientiam& reverentiam exhibere CAP. X inobediente sper ipfam es de fiatrum confèrtio E Canonici regulare municar: pof) expelli debent. Idem fané Um in d cti victoris& S. Joannisde Monte: formationem earundem Es „Univerſis his, quæ ad eum e pertinent, obedirent. Cumq omnes(quatuor duntaxat exceptis) ſe obedire velle con corditer reſpondiſſent, prædicti quatuo m in ſuperbiam erigentes, licèt de obedie ent juramentum co tet t mnia réftiterunt:& eùr į debita l i; cia certiote emcorpora r juramento, eneficium endi» præcipi 1 enti, utad l> dequo exierant, riori ſuo otè ac humi Ideo- 4 {1 ] 4 i i i maſo ex par per ſcru- nter au- à < em obe- momie mM= D apti- A a nporibus <—ä—— conveniant celebrandis Concil. Trid JES- 24. de re form. cap. 2 c ilam. d Cap. 2. eod. tit. in.t gu d notatur j C, AG aures 2 dilectus. In pluribus ma 162 Decret. Greg. Lib. L Te XXXIII confuetis correctionem ipfius Cardinalis recip militer,& excommunicationis, interdicti,vel ſuſpenſio- nis ſententias, quas tulerit in eos& Eccleſias eorundem inviolabiliter obſervantes. Quando autem Eccleſia ipfa Cardinali a vacabit, Capellani& Clerici memorati,ei- dem Eccleſiæ reverenter exhibeant omnia ſupradicta: excepto, quod de correctione,& excommunicati ſuſpenſione ipſorum pro bono pacis noſttæ ꝑrovidenti reſervamus. CAP. XIN Licet Ablatiſſa ſubditos æxcummunitare nan pofiit anen fibi obedire tenentur. Idem Abbati S. Michaelis Abradenfis diæcefis, i Ie&a filia-in Chrifto Abbatiffa de Bubri tranfmifså nobis petitione monfi} plerunque Canonicas ſuas,& ubjectos, propter inobedientias&c hujuſimodi non obſervant, propter exceſſus remanent incotrecti. Qugcirca ma tenus dictas Canonicas& Clericos, ut Abbatiſſæ præfa dientiam& reverentiam debitam impendentes, 101 mandata obſervent, Eccleſiaſticà tzo lub: | | f Gregorius IX. Patriarche Grandenfi. g&i filii Archidiaconus& Capitulum Caſtellan |- s querimoniam detulerunt, quòd cum E o exigeres juramentum p b pI quam cæteri Si sg præſtare, iidem conſpicientes ex hoc ari, ad ſedem Apoſtol. ynon deceat | nis fois contu eſiæ ſuæ ptajudicium gen X: arunt q Cùm | feciffe, quod abalio 4 ibi nolles: mandamus, quate- 73 e A A i` | nus contentus formå« è, quam nosà Coëpilcopis d nihil nobis immediatè p ampliùs à Caftellano Epifcopo obtentu alicujus confuc- ı præftiti e juramenti; iciens rætextu pr tudinisexigas, p i ljuſmodi juramento, quoad denunciàſſe potiùs non te- CAP- XIN ty inf d Vacante Epifèopatu, Capitulum confirmat C mf S LIe Ídem Priori fiatrum Predicatorum,€ Arci diac. Rhegin. Üm olim caufa: f a mandamus, faaea 11 iva- | | fones f | | | vice eligendi p€ a tamen eligendi feu poitwian te noſtrà libetam facultatem \, ut cùm Ecclefia Meſſan. vacet ad p dantes eisder electionem ſuam con firmandam, p rout de ji | etiam infirmandam, præfentent Capitulo M | CAP a et in Ecclefia poji aq Qui major esk ordt -s rafertur..a trinit.& fid. ca In Cod, Barb, ita; Jpfâ jure hac veee Vatn | | | |

-habeat in p juriſdiction pace. 165 De treuga& Idem. Archupresbytero ſanctæ Mariæ ma- joris de urbe. Tatuimus, æ ut Presbyteri primum locum, Diaconi fecundum, Subdiaconi tertium,& fic de reliquis obti- neant ordinatim etiamfi p pofte admittantur. Etqui major eft ordine, ẹtis eptus,& in por- tione percipie enda potior is ac minores fa- cere feryitja confueta. CAP. Si Ectlejia ftainali uo Ar o aay js aconatuerigiiur-in cathe- turi opo Co lecenſi. b Um inferior fuperiorem c folvere nequeat vel li- gare, d fed fuperios inferiorem liget regulariter& abfolvat, sabfon ideatur, ut Hlius poteſtatem iramur, quodci in tu monaſte um in Eirmienſi Archidiacona- is&leGam erexeris cathedralem„Asrchi- nſis in tantam prorupit temeritatis audaci- f ratum& Eccleſiam fuam m exercere prafumat:[& infa.] Manda , quatenus præfato Archidiacono, à cujus juriſdictio- Gum Epifcopum denuuciam us exem ptum, id diftri- ctè ſtudeas ĩn hibere Prov c Archidiaconi ura læduntur, indiœceliti tua(ubi expedire vi- deris) abfque alieni juris præjudicio, recompenſationem illi facias congruentem. S APO AVTE j Primatia units file, cujas inter. esty riume tu tuæ di diac. Firmi am, ut i Idem Lemouic. Archudiac.& Priors fanta Radegun- dis nfis. Umilis doĉtrina magiftri:[é;nfia.] Q Mandamus, quatenus Prælatorum Burdegalenſis provinciæ in ea Præſentium,& cathedralium Capitulorũ ejuſdem, necnon & Bituricen. Capituli, ſuperp 8516 one, quam inter Bituri- cen.& B n rchiepiſc copos in cauſa primatiæ du- ximu iendam, requiratis aſſenſum, quo habito, pro- vident enoſtram ſolenniter publicetis. Si qui verò tonie nſum pra afta are E, VOS Ke R pub i io da liper procuratores j one p ctui repr æſe ntent 3 profe uturi coram bere contendunt,& ſatisfacturi parti ty in expenſis. XXXIV. I reugarum, O pænas urolantiu r III, ¿n Concilio. Latera- nenſi. f à quarta fer ia po ſt occaſum Solis feriam in-ortu$ omini, uſque ad Octav ue ad Octa is, ab s Epipbanig, yas Fafchæ, ab omn Septuageſima violabiliterob amus Siquis autem treu- gas frangere pr rit, poft tertiam admonitio- nem, fi non Eeltcerit, ſuus Epifcopus í ntentiam communicationis dictet in eum,& ſcrip i Epifcopis annunciet, quorum nullus excommi in communione recip —— in- kicatum t, imòo ſcriptam ſententiam- b a. folonienfi.. c aa Mid Vide decurio. C. de decur. È 12. not. inl. hominem f manda. e prouiſionem. f Cap. 21. At guod extat apud me manufiripium nunguam Hactenuss i⸗ pi ref: fim.$ Capt. eod. tit. in 1, compilat: Can Pannorm, lib, 3, eap. 147s Fem, de Paĝis. | quiíque confirmet. Si quisautem hoc piolare praſum- | plerit, ordinis ſui periculo ſubjac cat. Et quoniam funi- culus à triplex difficilè rumpitur præcipimus isnt Epifco- piad- folum Deum,& ad falutem popnli habentes ref ctum, omni trepidatione ſepolita> ad pacem firir tenendam, mutuum fibi conh lium& auxilium p ant, negue hoc alicujus amore vel odio Q: uòd f qguisin hoc opere trepidus,4> priz dignitatis incurrat. CAP IE G Perfona hsc enumerats, Plenã ſeauritate gaudent tempore gueTTA. e, ir Idem. e 8 d, ut Presbyteri, Monachi, Converfi, Pe- regrini, Mercatores, ruſtici, euntes vel redeuntes, va in agricultura exiſtentes„quibus arant,& femina portantad itate lætentur. e % q Pala qguamumcung, Ex C oncilio;£ Ntigonus g Epifcopus dixit:[1 qf]{ Aut inita pađtła,`h Kat obtineant firmitatem. aut conve entus(fi fe non eohibuerit) Eerlefiaficam }[entia difi i: pax k ferve- j a olerè ſandtitatem Ve- nunem inſuriam. 0- zí js FLAM MACAM y pianti us Epifè. com fè hia é um meun habuit,{r divs- Jim est d ad fèe illtciat imperatorum animos contra difèiplea nam, coutra Evangeli atingere pofi uis deliguif n traditionem, contra pacem placitam, rbitraretur guam profedo tu'a- ? fum fupertori validatur Gregorius. i Uoties% in convention ibus noſter expe ctatur a fenfus, nein dubium v it, quæ gerur itun, ratiha- bitio eas debet ꝑro ſecutitate partium Rin CAPR MIL € Iudex debet fludiose agere, nip Idem Ianuarro L ifèopo Caral tano. N Ualiter oin Sardinia:[1&].] ¶ Studios agen- lum eſt, ut ea, queg promittu ntur,opere com pleantur. [ 1 Minores vel pi j s ppri- maantur, reverendifarmi fia > filii n. Innocenti pra pta fant r Ç Conventio inva èn Ha adimpleantur. o, CAF IV Conctlio. d Cap. 2. esd, tit. int. fierior pars hujus can. extat fub ì j £ Carthagin K g Cap. 1. ead. tit, ing compil. k pax hic pro Pikire m Cap..eod,tit. in.c cenjibts. c. i videtur. n ipil. p Post Conc eran. In rebus Ecclaftalt.& c.. FIF 2 166

A fe gerere dicebat, fuper Ecclefia& capella de L. verteba- tur: ad noſtram præſentiam acceſſiſſent, inter ſe(non ta men nobis mediantibus)convenetunt, quòd cidem P. pro expenfis; quas fecerat, tres marche argenti folverentur, & idem P. liti cederet,& à Monachorum infeftationev ceſſaret. Cumque compoſitionem iſtam à auctoritate Apoſtolicà peterent confirmari, nos eam non duximus admittendam, pro eo, noſtris mo cqui sy& cidem ġ liti pro feac tre fuo renuncians, authentica inſtrumenta, quæ{i hoc habebat, it Pr& Monachis deſtinan P.& fratri ejus in aliqu de quo majus lucrum percipere, quàm cis de ctione illicita pro- sacquieſcere nolue 1 venire. Cæterùm quia Pr runt, mandamus, quatenus monedat to P,& fratri ejus competens benefic fignent: alioquin fi vobis conſtiterit, dictos Cle Prænominata Ecclefia& capella abfque ordine judicia yio violenter ej obſtantibus literis noſtræ confirm Prior& Monachi à nobis impe noſcuntur [1 Monuim Idem A quædam ſunt Eccleſiæ Cleri quòd poſt eorum obitum ali ùm quoni i CAP yI ende pehffonis eonj znonicè puntri. - r> Jdem Cantuarienfi — fr iùs prohi- fiisí yeritate Ecclefafticâ p r Innocentius P Lerique(ficutaccepi culares interdum, cùm v Ca bus refignavit: quæ nos s, ma imus, ut eidem ficio providere, à interceſſione im conferant& af- ctos, ipſas eisdem reſtitui c faciatis: non| ionis, quas prædicti niquum eſt, bet aliqua- „ al ıt faciliùs d tam detefta- andamus, præſum- adeptis Eccle. 10(y 7 ptionis exceſſu, ſe- f | f pactum adjiciunt, ut conductores& feudatarii decimas eis ſolvant,& apud eosdem eligant ſepulturam. Cùm au- tem id de avaritiæ radice procedat, pactum hujuſmodi penitus reprobamus, ſtatuentes, ut quicquid fuerit occa- fione hujuſmodi pacti perceptum, Ecclefiæ parochiali reddatur. CAP: VIIL @ Non valet pafo in fpiritualibus, vel gua palum indu Seu de returpi, velimpofibilis de jure, vel de fato Gregorius IX, P Actiones factæ à à vobis(ut audivimus) pro quibus dam ſpiritualibus obtinendis, cum in hujuſmodi o- mniĩs pactio, omnisqͥue conventio debeat omninð ceſſa- re, nullius penitùs ſunt momenti. Quod etiam dealiis eſt dicendum, quæ obſervatæ vergunt in animæ detri- mentum. Nam etiam juxta legitimas ſanctiones, pactum turpe, vel rei turpis, aut impoflibilis de jute,velde facto, nullam obligationem inducit. P—n DE TRANSACTIONIBUS TITULUS XAXVI. CAP. L G Infirumenta, Calia jura pattium, conti arid tranſactiont tolluntur. Gregorius III, b A. Suldiac.& Dominie. Abb. Icut grave:[&.]€ Poft falubrem c deciſionem de/controverſia veſtra factam, decrevimus, ut omnia Dinſtrumenta, vel quicquid aliud eſt, quod pattibus quoquo modo, aut ex temporis præſcriptione, ſeu aliter opem de lege, aut quocunque privilegio ferre poterat,lit vacuum,& omni virtute caffatum;& fola pactorum in- ter yos runc habitorum pagina validum perpetuumque robur obtineat. Cui ſi quid fortè incutiã vel imperitia minus firmitatis inſertum eſt, vires pleniſſimæ notionis ex hac noſtra auctoritate fuſcipiat. CA IL G Tenet compofitio fuper decemis fatta ctum affenfa fuperioris Alexander III, Tatuimus, d utf fuper decimis inter vos& aliquam perſonam Eceleſiaſticam, de aſſenſu Epifcopi vel Ar- chiepiftopi fui compoſitio facta fuerit, rata& inconcuſſa perſiſtat. jd ar fecit Prelatus nia tire non pot imenfi E topo,€ k Coe f interdum, quòd licèt Abbas vel Prior å- licujus conv is Eccleſiæ, cum Eccleſiaſtica vel feculari perfona fuper his, de quibus inter eos controver- ſia vertitur, coram de tovel ordinario judice trantit- ndem tranſactionem 10s confulere voluifti, tit vel Prior à C mus d) bitione literas habuerit, tranſactio a fuerit aliquot annis ſervata) Capitulum ac fi ñon son- fenferit in eam, non poterit revocare. CAP. IU cclefiaflico beneficio tranfigi non potesl, etsam cum g juramenti interpofitione, . compil. e vacuas, g, h- at. additur, intandemies, 1 sý 7. K A tit. ini ampil v: O varm. a Vide Navarrum in manuali Sot, l. g. de jufl.&r jure..s. b Anthemi cod. tit, in 1, compil. d Post Concil. Later tit. in 1, compil. È Dulmaſin. al. Dulenen. 0. jic c. 3. C Caj £ Post Concil. Later, P28 ef G Cg eod, tibe E compil, I4em 167 Decret. Greg. Lib. I. Tit. XXXVI. 16% | concedunt, in prejudicium-parochialium Eccleſiarum Super Eeh ; ' r Camdeni, h, Dere fin Alelliguntd Cci tbyiar

€ De tranſactionibus. 170 Idem Abbati de Serat, d Priori fangi fia coloni eorum omnia Ecclefiahica tam neceflatia J Enfebii. quàm voluntaria ſuſcipiunt ſacramenta,& tamen eidem Onſtitutus à in noſtra præſentia G. Olericus fuà Eccleſiæ decimas ſolvere conttadicunt: fr Ó infia.) lAr- E i atrione monftravit: quòd cùm inter iplum, bitrantur autem fe pofle tueri cujuſdam tranſactionis & A. Clericum fuper capella de Stratis controverfia e- prætextu inter præfatos Monachos,& quendam Sacerdo- merſiſſet, tandem per tranſactionem ſopita fuit:& licèt| tem memorati Guil. prædeceſſorem factæ, ut de duabus hincinde, fide præſtità, firmata fuiſſet, eam tamen præ- carruatis à terræ, quas in domino ſuo Monachi tenent, tus A. ſetvare recuſat. Quia igitur hujufmodi trans- tertiam tantùm decimarum partem exfolvant:{2 é aftiones fpeciem continent fimonix: mandamus, qua» 4 infid.] M Mandamus, quatenus nifi præfati Monachi tenus revocatà transactione in irtitum, cauſam audia.¶ tranſactionem præſcriptam, auctoritate Apoſt. confirma- tis,&c tam effe docuerint, cùm aliàs inter perſonas facta potiũs. CGAP V: quàm inter Ecclefias videatur, ne pacta interalios acta Fhen transactionem fadt am ſine aulforitale Epifiopi potest| aliis obeffe patiamur: ipfos& agricolas decimationes Eralatus, ſed non Ecclęſia confiitus cenfhalis, Idem Carnotenſi Epiſcopo. ex quibuslibet rebus provenientes ex integro,& illarum quas illicitè detinuetant, juſtam zftimationem reftitne- Ecgtero b noveris, quòdcùm aliquis ad extraor-| re eidem Ecclefix compellatis. dinarium judicem literis impetratis cum adverſario [I Sed de fiugibus tertiam partem fòluunt,€r duas partes fibé «fuo componit, poftmodùm in Ecclefia, de qua agitur, jus| rezinere Præſumunt, dereliguis autem minutis decimis utpote nie aliquod habiturus:(Si compofitio non eft juri contra-| zrimentis animalium forums gr de ffudlibus lorter um nil penitd. 1 A u ğ~. ria, non eft à loci Epifcopo reprobanda. Sed cenfus abfq;| praftaranon erubeſcant.] Epiſcopali auctoritate, cui præeſt Eccleſiæ, ſub hoc prg- textu folutus, vitam ejus, qui folverit, nonexcedit c. CAP VI G Si beneficium, quod per transadtionem habetun, impetratur ut vacans, ab eoqgui fuit transatlionis mediator, non valet impe- tratio,.d. quoad titulum. Idem Eboracenfi Archiepiftopodr d Vigorenfi Ebiſcopo. X literis veftris o accepimus, quòd cùm olim inter R.& A. Clericos fuper Ecclefia de Vult. f coram te, frater Epiftope,qui judex fueras delegatus auctoritate .quitunceidem A. patrocinabatur in cauſa,& teſtis in- fcriptus fuerat, tranſactio facta fuiſſet, poftmodùm idem G. ſe mentiens Clericum, cùm nondum eſſet in Clericum tonſuratus: ſupet eadem Eccleſia tacito de transactione literas noſtras impetravit. Cùm autem idem G. non infi- ciaretur ſe transactioni interfuiſſe,& nondum fuiffe ton ſuratum, cùm literas iſtas obtinuit, ei ſuper prædicta Ec- cleſia ſilentium duximus imponendum. CAP. VII. € Super Ecclefiaftsco beneficio non poteft tranfigi fid amica- t biliter componi..d. ér quotidiè allegatur, Ideni. fi gue Eo g, quod quæſiviſti, uttùm de Eccleſiaſtico beneficio in litigium deducto poſſit fieri transactio? Tale damus reſponſum, quòd tranſigi ſuper re ſacra h & litigiofa non poteft: Etenim res ſacræ, ut poſſidean- tur aliquo dato, vel retento feu promiſſo, fpeciem credi- mus habere fimonix. Aliìs fi gratis& amicabiliter in- ter fe litigantes componant,facris canonibus nequaquam dicimus obviare, CAP. VIII. G Tranfadio faala de rehus Ecclefia per Pralatums, finé fupee vieris conſenſde, non obligat ſucceſſoræm. Idem Abbati de Strapho, à d Priori de [Phæbi.] Eniens ad& Apoſtolicæ ſedis clementiam magiſter G. de Favil.,“ ſuà nobis inſinuatione monſtravit, quòd Monachi majoris monaſterii> terras in paræcia fante M, de Marchia,m excolunt,& abeadem Eccle- a Post Concil. Lateran..28. p, 16. dr cap q. eod itin.compil, b Post Concil. Later..28. c, 10. È ċ. 5. eod titina compil, c In guibufäam manufir. excedat. d. al, V Vigorenfi. al. VVigorienfi. © Cap. 6. cod. tit.in 1. compil. F al. de Mmiflra. g Cap. 3. eod, tit. in.compil. h Aliàs, Super re religiofa ér facra, i Stau- pho é Priori de Plib. k C3 eod tis in.mi. I Famulla. al. Havilla. m Marchom [2 Quo fit, ut inde occafionem fumentes malignandi praedia i% agricolarum efectu ad æos denoluta, Monachi in ſuum magis afiutè quam providè dominium convertunt, guatuor vel fortè Plures car- rucatas duabu⸗ aggregant, non tamen decmas Preſtantes de illis, quoniam prids de duabus prafistifent, cam fecundum compofitsoniė tenorem sntegras de illis decimationes foivere tenerentur. Quoniam zgitur nos convenit de Escleffis providere, ne fua cuiisbet videantu⸗ jara perire. f. v. p, af] CAP: TIX: G Sicut fuper juro prafèntandi, ita Siper amnexo non poteft tranfigi, ut recedatur à lite, intervensente aliguå temporalitate Lucius III. Ormenſi Epiſcopo. rper© quando inter Laicos& viros Religio- ſos de præſentatione alicujus Eccleſiæ quæſtione ſubortã tranſigitur, ita qudòd præſentationem Laicus ob- tineat. Religioſi verò novam vel majorem percipiant in Ecclefia, in qua priùs nullam, vel minorem habere con- ſueverant portionem, an hujuſmodi tranſactio teneat, quæſiviſti. Cum igitur ipſa pactio ſimoniaca meritò vi- deatur: Reſpondemus, quòd de jure non tenet, nec ex ea Religioſi ullum debent commodum obtinere. CAP. xX. G Super[piritnali fub jectiane non lecer tranfigis 3 sCœleftinus I1 I. II. P Rætereà d quarto loco quæſtio talis acceſſit, quòd quædam cella eximi voluit à ſubjectione, quå ma- trici domui tenebatur: I ersnfid.]<4] Fratresillius cellæ, ſe confitentes in jure illi domui quondam fuiſſe ſubje- Cos, referebant quæſtionem olim de hac ſubjectione fuiſ- ſe motam,& transactione ſopitam, eatends, ut quendam annuum e cenſum Eccleſiæ matrici reddendo, effent à ſubiectione principalis domũs exempti:[1& infia.] q Prier confequenter pro majori Ecclefia proponebat, qudd de ſpirituali ſubjectione tranſigere non liceret. Re- ſpondemus igitur, quòd ex prædicta fratrum confeſſione, contra eos fententia procedere debeat, præfertim cùm il- la tranſactio(licèt nobis de illo, quod cella determinatè reddere tenebatur, conftare nequiverit Niniquitatem ſi- moniacam continuiſſe putetur. UI. Caterùm ex adverfè prror majori domis duo pariter alles gabat, unum fè, quòd ex quo confefi fuerant, fè dudum illi domus Juile fabjellos, dr non ante tranfaflionem illam QÈ exemptosy conftabat,eos fuiffe rebelles eo 1pfò, guod ante tranfafionem illana & exceptionem fe commendabant vel contendebant ab ejufdem jue a al. carrucatis. b Aſorinenſſ. al. Orienſt al. Orin. c Cap. æ. eod. tit. inz. compil, d Cap. f. eod. tit. inz. eomp,[cumg, caufa debito Marte percurreret.] e annuatim. TFF ? l

pua A 71 Decret. Greg. Lib. I. Ti XXXVI M rifdittione effe fubtractos, nec tranfatkso fubfeguens eos poterat 4 tanto criminainobedientia relaxare,} GAP. XI. G Iudex potet, č dehet fè interponere pra rranſaltione inter parues facienda, praterguam in caſibuis, an quibus jura hosnon ad- mittunt, ut fiper matrimonio. h d. Hona III E7 parte tua;|1 ponendu e AN. |]§ Poteris etam ad com- partestuas,& interdum aliquid feveritati detra prout(ftatu Imperii& ex- cedentium multitudine, providaà deliberatione penſatis) videris expedire: exceptis nimirum caſibus, qui compo- fitionis, feu difpenfationis& remedium non admittunt, utpote conjugii facramentum, quod cùm non ſolum a- pud Latinos& Græcos, fed etiam apud fideles&infide lesexiftat c, à ſeveritate canonica circa illud ed p nitu n ere m non liceb expreſſur niorem parte caufas, loca& tempora videris poſtulare. £ I Fuit propofitum coram nobis, quod non 1¹¹ tate fervatâà) femper in huma- ſecundum quod perſonas& li Graoi furtive Aam eliam EXCOMo ktibus herta- nicati ce 1h s,(7 Gracis 1 naciter inha edire Pralatis. Prate- ciunt in alie- reà guida tiones hujuſimodt conſte- ndum mo- ó, necc Ad hasidic: Graci uxores fuas j zum propria’ luntatis dimittere, alias fuperdy non verentur, ac operari dominici efi eftivis diebus, guemadmodur f, agendum fit, g poy 7 puniendas fit, qui quibufäams eundi contra ſtatilium Concilii gensralis licenttam tribi utcum jura canonica& tivilia edi- notatis, procedas in his ſe- exhavit.Nos igitur.t. t. s his articuli ta funt fere iñ omnib eundum canonicas O GIEN AS, an .j a Í žo PE TOSTULANDO. TITULOS CAP. ris vel minor ifi pro fè, vel fiis Ecc fi g Clericus, i in ſoculari foro Roeſtulare non debet, n JL Lſonis. CAP. Jl G Canonict regulares poſtulare non poffint ficut Monachi, nif pro utilitate Ecclefia, vel fus monafleris, precepto Albatis. Innocentius I, Compofell; Archies Piſcopo. parte tua nobisfuit propofitum, quòd quidam Ca- ~nonici regulares non lolùm in Ecclefafticis, verù etiam in forenfibus caufis præſumunt Adyocati offic exercere. Cumque objicitur eis a, quod non debent eſſe forenſis, vel Eceleſiaſtici negotii ſuſceptores vel execu- tores, niſi fortè id monaſterli expoſcat utilitas, Abbate nihilominùs imperante, ad ſuam proponunt inſoler tiam 6 excuſandam, quòd capitulum illud, per quod prædĩcta prohiberi videntur,de Monachis, non de Cano ici ularibus loquitur manifeſtè. Unde conſultat æ taliter refpondemus, quòd idem judicium de s regularibus, quod& de Monachis, quantùm &ta credimus obfervandum, licèt de Monachis iw ne ſpecialiter ſit expreſſum. CAP UL g Se fummat: Gregorius IX.; Um Sacerdotis fit officium c nulli nocere, omnibus utem velle prodeſſe: non niſi pro ſeipſo, vel Ec- ma, vel(fi necefitas immineat) pro perfonis con- erabilibus ſibi licitum eft poftulare:[6 Clericus autem. qui contra Ecclefiam, à inet, pro extraneis Advocatus vel Pi i tanquam ingratus poteſt“ eſiæ) beneficio hujuſmo- —— to DE PROCURATORL bus. FITULUS XXXVIIR GAP: L G Non auditur quis tanquam alterius Procurator, nefi haboat mandatum legitime fatum. opo Scripfiſſe tequi= us, quòd predictos vi- Lia e quidem:[{ bufdam f coir rostunc g adc cum ipſis facta ſunt, ſubſiſtere non debere: ſed& I mas fibi hocà erhibuit c p tium portitoribu m non miſeris,& ideo, quæ ho nec pra e creder ſtium —— ipſis ſimiliter diceret ergò hoc cautiores nos el wit, I[onam cum mandato le- galiter facto,& Presb n. feu Diaconorum, tê- s morg jue ſubſeriptio indicto tranſmitte: jure ſubſiſta mnabur tá Auerelam 1A. C Q damus, quatenus —— Trident. fef. tj negl. pral. cap. vel dic, iuſolertiam $,© fúper verbo, fit,hash fit. nec hale r incap, denig j4 f 4 fampfèrit. e Cap. 1. eoa i $: qui alienum. g alids nunc. h G ibi Bart.. osd.` i Cap. 1. cod, tit, in 2, ompih Epiſco-

JAAT TORI € 173 De Procuratoribus. 174. Epifcopus, præfatum A. in reſtitutione expenſarun n. PrO nulla alia rationabili cauſa condemnaverit, niſi pro eo tantùm, quòd in termino conftituto ad ejus præſentiam non acceffit;infirmitate detentus a, cùm non poſſit quis cogi, niſi velit in gravibus cauſis Procuratorem conſtitue- re&ipfe ad probandum infirmitatem ſuam, Presbyterum & Diaconum deſtinaverit, æum abſolvete ab eadein ſen- tentia minimè differatis.| [i Quod cam uen. f. n. VVigor. Epifiopus caufam, qua verts- tur inter ipfum C Sahin Epy r Ecclefia de Bu het. de mandato nofiro`fufeepiffet fine debito terminandàm: tandem guia Clericus termino conflituto fuam ei exhibere prefentiam non t, proco guod erat infirmitate Pavatus, ficut per quendam byterum r Diaconum, qu os ad prafèentiam zpfins Epiſcopi mi- ent A. inrefitutione expenfarum, guas R. Luxon. vArchidiac, pro ipfa caufa ad diem ipfum-tune Ye- spum pum j m condemnavit, J CAP. IH. cum-Procuratore revocato, C. de hoc certifica- niendo eid! Gementia lata 209, non Præ judicat domino..d fecundum communem intelletum. Cler III. inſinuatione&Archidiaconi Sagien. accepimus, qudd cùm inter ipſum& magiſtrum&. ſuper qua· dam præbenda Lexon. Eccleſiæ controyerſia mota fuiſ- e ¶ Licet ab eodem Archidiacono Procura- tori{uo, duobus Clericis præſentibus expreſsè fuiſſet in- hibitum, ne caufæ cognitioner m ſulcipe: ipfe nihilo- minùsin caufaprocedens, fententiam contrariam repor- tavit. Czterùm, quia alter de prædi&is Clericis dicitur iſle, mandamus, quatenus fi per ipfius Archidiac Xl Kis Clerici juramentum conſtiterit de præmiſſis G| ententià contra eum latà nequaquam obſtante, prædi-| | | pr roenia z poffefionem, cum f ructibus inde perceptis (fi ejus reſtitutioni aliud eanonicum non obſiſtat) au- ctoritate noftrâ ref ftitui faciatis eidem. Reſtitutione ve- rò factå, fi Archidiaconusipfe fuam canonicam inftitu--| tionem Fraas ierit, ipfam ratam permanere appel, p apami decernatis. $ ifiro propter hocad fedem Apoſtol. accedenti C- m canje 4m con- rocuratarem vérch. fè gerens PES cum quabuſclam literis de ratshabitione, prout decebat, fè oppofüit. Cam antem alionana en cauſa cagnitione proc Sium fuiffet] R CAP. 1V. Reſeriptum ſuper con/ iuis judiciis impetratum à Procu- c anon valet, nec proceff 70, Vel. ratore revocato, ir Gsm ,firevocatio pervenit ad adverfarinte kd. tentia lata per Feoundum g An. d 8 noſtra præſentia Tullen. e Epiſcopꝑus eſt conque- ſtus, quòd cum ad cauſam, quæ inter ipſum f& De- canum Tullenſ. ſuper dilapidatione, excommunicatio- ne,& perjurio, ac quibufdam aliis criminibus.g verte- batur, T.& G. Presbyteros Procuratores inſtituens, ipſos i fe lem apea duxerit. deftinandos, cùm dev de potme lùm.titubaffet, mandatum quod ra modicum temporis fpatium revoca- t mandati literas revocatorias recepif- ſent, nihilominùs in negotio proceſſerunt,& pro Pro- uratoribus ſe gerentes, cum adverſario ingreſſi judi- cium, cum eo ad bariſienſ. Archidiaconi o& collegas fuos in ejufdem praj judicium noftras literas impete$: tunt;[16.] A Cumq; prædictus Epiſcopus ad pro- T ES DE ORS— a Vid. l. quæſituns. arg. d cantrario ſenſũ,. dens jud. h.g. eod. tet. in 2. comp. c id: Lin bana J ei. C. eod.& l. admonen- di, feod. d al.Cathalan, e C. 21. eod. tit, in 3, comp.€ Epi- ſeopum legitur in impre ts, PA antiqui ommes habent ipfum, B Fox, crsminibus, deest sn omnibws antiguts, utpote viriliterati, providi L bandum, quòd falfi Procuratores fuerant, ab iplis judici- bus inducias poftulåffet, ipfi exceptionem oppofitam- inntilem& fupervacuam re 85 probationem ipfius dilationem concedere noluerunt: propter quod ad appellationis beneficium.con Sed iidem ni- hilonnnùs lite non conteſtatà,& ordine prætenmif fo, teftes contra eum reciper mpſerunt, ipſum à Tullenen. Eccleſta per nay Nos verò, licèt vix fiden bere potue S quoti 2 ſent, maximè cùm in ſua relatione(quam adnoſttam præſentiam tranſmisere) de hujufmodi exceptione nul- lam fecerint mentionem:-quia tamen Epifcopus pervi- ros religioſos, proyidos& honeſtos, de quibus non eſt veriſimile, quòd ſuæ ſalutis obliti, ac juramenti religi ne contewptâ, falfum teftimonium tulerint; nobis fecit fuper his En to propolita, plenam fidem, attenden- tes etiam, q Procuratoris exceptio non ſolum ante fententiam, verùm etiam polteà poteft objici a: utpo j um nu Uum,& nullius monien- ti controverfiæ reputantur, pradictorum judicum ſententialiter dusi [1 Qu ata, cum tamen ad ejus n caufa commifa x gua inter m& didlum Dec diac. vertebatur, ad earum præſentiam venire properavit] i erit pite [dem erat aum G Arechis am citali, licet£ CAP. V. UAL iur de adulterro cor. dice Jeculart ad penam fafiico a Ux-frat.. b[&.] q Confultarioni tuz c taliter re- ſpondemus, quod fi vir accufet uxorem de crìmine a- dulterii coram judice ſeculari, ad pœnam legitimã infti- gendam, guia tunc infcriptionis vinculum debet arripe- re ſeque ad peœnam talionis adſttingere: non per Procu- ratorem, ſed per ipſum præſentem oportet præſentiali- ter accuſare. Si verò vir accuſare velit uxorem de adulte- rio coram Eccleſiaſtico judice, ut ab ejus cohabitatione diſcedat, quia tunc etſi forſan oporteat eum inſetibere, ut deſignet in ſcriptis nomen, locum& tempus,& o- mnia, quz comprehenduntur in lege civili, æ; ad talio- nem tamen non debet fe aliguatenùs obligare: ne fortè cùm in probatione defecerit intentionis ſu conſequa- tur eflectum: ſuſtineri poteſt, ſi neceſſitasãd poſtulave- rit, ut per Frocuratorem accuſet: quoniam hujuſmodi ac- cuſatio, etſi de crimine fiat, non eſt tamen criminalis, fed quafi mixta inter civilem& criminalem, quanquam in præſentia principalium perſonarum fecuriùs proce- atur. CA VL G Qui de mandato domini caufam procuravit, ab co repeti expenfas propter hoc faitas, Idem Um pro e caufa, quz inter G.& F. Gabilonen. F Ecclefiæ Archidiác. vertebatur:[1&.] Diſeret. v. mandamus, E arcas expenfas Archic diacono reſtitui faciatis, fi legitime probare potuerit, ſe de mandato Ca- pituli lulcepiſle pr edicta n EI i pramana a X pro- pterhocad fedem A poft. acc [i Procuratores triu Jà partis adn præſentiam acceſß:ſſent, Ara chid. f procurator propofhit, quod abon. mem. Pp..n confirmatios ai literas impetravit, fub quibuf dam conſtitutionib. Eccl. Sie de com- muni aſſenſii Capituli conſtitutis, ex quarum inolſer vantia Ecclefig a Vid. l licet. C. de judic. b C. 4. eod. tit, in 3. comp. c C. tua. infi de fponfal. et pars hujus c. d Vid. l libellorum. fde accuf. drl, prator edixit C ibi Bart. ff. uti pof. eC. i. eod. tit. an „somp,£ al, Gabion, al, Gablong, Fff 4

175 Decret. Greg. Lib. debito fervitio faudaretur, petebat stague Procurator pro Archi- diacono memorato caufam committi y O confirmari conflitutiones pradilas,& eareflitui, gua ad utilitatem ipfius Ecclefia coačtus Fuerat expendiſſe.& infrà.] CAP. VII. g Univerfitas etiam Scholarium potest ad agendum© defene dendum Procuratorem conflituere. Idem Scholaribus Pariſien. Uia in caufis, quæ contra vos,& pro vobis moven- Alar⸗ veſtra univerſitas ad agendum& reſponden- dum commodè intereffe non poteft, poftulâftis à no- bis, ut Procuratorem inftituere fuper hoc vobis de no- ftra permiffione liceret. Licèt igitur de jure communi a hoc facere valeatis, inftituendi tamen Procuratorem fuper his auĉoritate præfentium vobis concedimus fa- cultatem. CAP. VIII. Si citatus ad totam cauſam conſtituit Procuratorem, quem Poſtea reuocat, poteſt nihilominds contra eum procedi, in quantum Satus caufa patitur fine aliacitatione. h, d. quoad intelefum. Honorius II.& Epifèopo Egitanenfi c. Uditis& intellectis, quæ ſuper delegatorum noſtro- rum proceſſibus fuère propoſita, proceſſus ipſos,& quæcunque ſecuta ſunt ex eis vel ob eos, noveris nos ir- rita judicaſſe, non obſtantibus literis, quas de revoca- tione œ mandati Procuratori fuo Colubrienf. Epifco- pus deſtinavit: cùm antequam ad illum literæ hujuſ- modi petvenirent, fuiſſet ſuper eiſdem proceſſibus hinc inde concluſum. Cæterùm memoratum Colubrienſ. Epi- ſcopum, qui procuraverat totum negotium ad examen ſedis Apoſtol. advocari,& poſtmodùm mandatum fa- étum Procuratori, non fine noftro contemptu,& tuo di- fpendio revocavit: condemnandum tibi duximus in ex- Penſis, quas feciſti à tempore, quoad Procuratorem ipfius revocatoriæ literæ pervenerunt,& facies etiam e uf- guequo per fe idem Epifcopus, vel per Procuratorem ido- neum fe noftro conſpectuĩ præſentabit, in principali ne- gotio legitimè proceflurus. CAP. IX. G Procurator Epifèopi caufas Epiſcopatits agit& defendit, licët Son fuerst datus fab nomine Syndict vel Acroris. Idem M. é R. Canomci Mutinen. Etitio veftra nobisexhibita continebat, quòd cùm Nutinen. Epiſcopus in Livoniam profecturus, vos vi- carios ſuos& procuratores conftituit generales, vobis vo- lentibus agere contra detentores bonorum Epifcopi Mu- tunen. vel contra illum agentibus refpondere: frequen- ter opponitur f, quòd hoc facere non poteftis, pro eo quòd in intrumento Vicari, five procurationis hujuſ- modi non exprimitur, quòd Epifcopus ipfe conftituerit vos Syndicos vel Actores: I€ infia.}€ Nos igitur ex tenore ipfiusinftrumenti liquidò cognoſcentes, quòd in- tentio fuit ipſius Epiſcopi dare vobis agendĩ& reſpon- dendi pro ipſo gę liberam poteſtatem exceptionem hu- juſmodi penitùs reprobamus. Lr Vade humiliter poſtuläſtis, ut cùm per exceptiones hujuſe modi Hequenter impediatur utilitas Epifopi fuprac H; tj providere falubriter dignaremur.| CAP. X. . y Providere debet judex, maxime in caufa matrimoniali,guid Ompitiens Procuratorem gaudeat plenå libertate, Gregorius IX, nobili viro Vbaido h civi Piſano. Ccedens ad Apoſtol. ſed.[&.) Mandamus, quate- nus D. nobilem mulierem, quæ ſub tua poteſtate li> faper hoc Vide Horat. Luc. tra, de privil. Scholarium, privil, so. a aliquot; Innoc, DI e al, Egitanenſi. (sx mg M d recuſatione. i I. Tit. XXXVIII. tenetur, pleng reftituas libertati, faciens iplam ad ca- ſtrum de Maſſa Lucanz diœcefis fecurè perduci, ut exi- {tens ibi libera, Procuratorem liberè ordinare valeat, qui ſuam coram nobis juſtitiam proſequatur. Tu ergò ſuper ſponſalibus, quæ inter natam tuam& filium ejuſdem no- bilis contracta proponuntur, procuratorem idoneum ad præſentiam noſtram mittas, qui ad agendum& refpone dendum plenam a habeat poteftatem. CAP. XL 9 S. Procuratori generali denegantur inducia ad cunſulendum Dominum, ex cauſa probabili abſentem, poterit Procurator appels lare, e Idem cantuarien. Archicpiſcopo. poes filius magiſter L. rector Eccleſiæ de Auna transmiſsà nobis petitione monſtravit, quod cim R. Presbyter contra ipſum causà ſtudii Bononiæ commo- rantem, ſuper eadem Ecclefia ad judices noftras literas impetråffet, earum autoritate à judicibus ipfis eodem» rectore citato, Procurator ipfius generalisad omniaejus tractanda negotia, pro eo, guòd competentem termi- num, intra quem rectorem ipſum conſuleret, uttùm de- beret contendere vel cedere quæſtioni, ſibi concedere de- negabant, pro eodem noftram audientiam appellavit. Quocirca mandamus, quatenus fi eft ita, revocato in ite ritum,&c. CAP. XU G Sirens recedit a judicio, dimo Procuratore filummadi ad agendum, contumax es},& condemnatur in expenfis, Idem Epiſcoho Lexonen, (ore in præſ. n. H. Priore Sagien.& T. Laico dilectum filium O. Subdiac. noſtrum ſuper cauſa, quæ inter ipfos fuper quadam fumma pecunig vertitur, conceffimus auditorem:[ ér infia.] 4 Quia Prior fuper ipfa pecunia, in qua di&us T. eum fibi fug uxoris nomi- ne teneri dicebat, recepto libello illicentiatus teceſſit, quendam Procuratorem dimittens folummodò ad agen- dum, quem cùm auditor ipfe per mandatum procurata- rium fibi datum, ad defendendum Priorem fufficientem non viderit, eum ex hoc reputans contumacem, iplum præfato T. in unam marcham ſterlingorum condemna- vit, taxatione præhabita in expenſis 6.[& inffa.] ¶ Nos autem finem litibus imponere cupientes,& quod abau- ditore pręfato factum eſſe dignoſcitur approbantes, man- damus, quatenus partibus convocatis,&c. CAP. XIII. G Tenet judicium agitatum, cum Procuratorè revocato, Jite cationem judex é adverfarins ignoraveruni li. d. fecundum corse munem intellectum O verum. ldem,: Andato Procuratoris poſtllitem conteſtatam à Do- mino revocato ,fi hoc ignorante judice,vel adverfa- rio factum fuerit, judicium quod idem quafi Procuratog poftmodùm éxpertus eft, ratum effe debebit. CAP. XIV. G Filiusfamilias potest efè Procurator in judicio, etiam ad fae turas lites: C Procurator datus cum pluribus fimul in fidum prá- fertur fi praoccupavit negotium: ſecùs ſů drverſo tempore fuit dá tus, Item Procurator appellare debet à fèntentia amfi ex caufa exe cufètur: quocafu debet Domino nunciare de fententia: appehatite nem tamen profègui non tenetur. Idem. Ta No injuſtè judex proceſſit, qui filiumfamilias in Pr B curatorem admifit. Quamvis ad futuras controyer= ui licèr fimul eum aliis datus fue- tit, priùs tamen procurationis officium occupavit. Quod fieri nequiviffet in Procuratoribus diverſis tem- poribus conftitutis, quoniam dato poſteriori, Prioris — ſias conſtitutum. t proponitur, in aliquot anig À 1 4 8 In muli antsg. copo, R Umbaide a Plenarjam. b Yide l1. euna, not. ibi, ff. guod cujufque pee eler 176 WA A si haget lifum ümit texcdudi pi dem commu fiit procurati fententia in Talet pown curatoris€ les, ipeo nonek Pr A

LE 7. effet procuratio revocata a.-Potuit quoque is,& debuit àfententia in co, quòd lata extitit contra ipfum, noftram audientiam appellare, vel(fi jūfta b caufa’ excufabat eundem) faltem Domiño conteftari e, ut ad appellatio- nis beneficium convolaret· Lĩcët appellationem profequi non teneretur invitus. CAP. XV. G Procurator univerfitátincujus majorës É jurati fùnt excom- municati, noŭ repellitur ab impetrando, nifi ili in procuratorio fint exprefa, vel corum aulloritaté fatum fit, vel ad id ſcienter fin: admifi. hd.& est decifio notabilis ér fubtilis, ; Idem: Eei ſumus; an conſtitutus ad impettandum à communitate aliqua Procurator, ab impetrando de- beret excludi pro eo,quꝰd majores& júrati d, per quos eadem communitas regebatur, tempote, quo injunctum fuit procurationis officium, erant excommunicationis ſententià innodati: Taliter reſpobdemus, quòd niſi eſſent illi in literis procurationis expreſſi, vel aliàs corum auctoritate Pros- curatoris e inſtitutio facta fuiſſet, aut ſciens eos effe ta- les, ipſa communitas unà cum eis conſtituiſſet eundem, non eſt Procurator hujuſmodi repellendus. D soe DE SINDICO TITULUS XXXIX CAP.- UN. G Religiòfi debent habere Sndicum, qui canfas, monafterii agat,& defendat, etiam{ F oportuerit) conſtituto illi ſalario. Gregorius Papa Subdiac. f defenſors Ssciliæ. Icut ſtudii g noſtri eſſe debet à litigiis forenſibus Monachos ſubmovere, ita neceſſe eſt noſtrà provi- fione, quemadmodum negotia eorum difponi de- beant, ordinare. Pro qua re tibi præcipimus, quatenus cum Fauſto lo- qui debeas, cui(ſi voluerit) conſtituto ſalario, monaſte- rii generaliter debeas negotia commendare. Expedit enim pro parvo incommodo à ſtrepitu cauſarum fervos Dei eſſe quietos. 25 DE HIS, se METUSVE QUA VI, causà fiunt. TITULUS CAP. L G Si quis timore mortii, pofleà ratuta non habens, religionem profitetur, exire,© matrimonium contrahere potest: fiam fia Prinei pio, vel ex postfacto liberè conſenſilſet. Alexander 11I. Ofen. Epifiopo h, ér Priori fane Maria laſarauguſt. Erlatum eſt ad audientiam; noſtram, quòd cùm quidam nobilis& potens M. uxorem fuam ſuſpectam& haberet, milites ſui, ejus præcepto am ad quandam ſylvam ducentes, evaginato gladio occidere voluerunt: fed tandem pietate du&i, fub tali conditione pepercerunt eidem, quòd in monaſterio de Colobris/ habitum ſuſciperet monachalem:[ 1&F. Epiſcopi verò miſſi à viro, ut ei velũ imponerent, quia juvenis erat,& filium parvulum habebat, mutationem vitæ ſuæ ſuſpectam habentes, ſeorſum convenerunt ean dem: qug rem patefaciens, quòd mortis timose mona- XL. a Vid. l fi qui eum.$. fin. feod. b utinfirmitas paupertas, vel juflus metus. C id eiſt, nunciare coram teſtib. lſi procurato- rem.$.f ignorantes. f. mand. d Vid. l. v. ff. quod cujuſq; uni.&- c. cum non ignores de prab. e procurationis. f lib. 1. epifl. 67. Regiſt. Petro. g.i. eod. tit. in.comp. h Reflituta est à nobis vera inſeriptio. nam perperdim ita prins kgebatur, Exonen. Epifi, CPriori S. Mcaſariæ. i polĩConc. Later. pdoc.&.neod. it in 1. comp. K ſuſpectam, ſeilio. de adulterio.] Ta manuſc. emendatiores: ſed fortaſis Calabres, al. Colubrit. al. Dlabris, De his, quæ vi, metuſve causã fiunt. 178 ſterium intrabat, propoſuit,& quòd inde quandocun- que poffet; exiret: fed alter a Epifcoporum(ut viri ty- rannidi ſatisfacere videretur) mulieri-velum imponere ſimulavit: tandem viro de medio ſublato, prædicta mue lier de monaſterio exiens, alium maritum accepit: quos Galagoritanenſis Epiſcopus ad inſtantiam ſororum vinculo excommunicationis adſtrinxit:.à Cinftd. J ldeoque mandamus, quatenus p! ditam mulierem& vitum(recepto ſaeramento; quòd veſtro debeant ſtare mandato) ab excommunicationis vineulò abſolvatis: deinde tam mulierem, quàm Prioriſſam& Moniales præſcripti monaſterii ante veſtram præſentiam convo- cantes; fi legitimè probatum fuerit, non timore mortis prædictam mulierem religionem intraſſe, aut quod fe- cit, poſtmodum ratum habuiſſe: ipſam ad monaſterium redire,& habitum depoſitum reaſſumere b cenſurà Ec- cleſiaſticà compellatis. [ 1 Quo audito maritus ejus, quia reſervata erat ad vitam, grave plurinsm tulit, fèd tamen pofimodum acquievit, fich fae Eum est, quòd duos Epifèopos Cafaraug.€ Teraſonen ut eam be- nedicerent& illi velum imponerent, ad monafterium ipfum ade duxit.] C2 Ignorani pènitùs; quornodo res procefilfet,quoniam utique ſententiam ven. F n. Trragonenſ. Archiepiſcop. Poſted conſirma- viti- Nosigiturde prudentia& honeſtate veſtra confidentes, cau- Jan ipfam experientia vefirä' duximus committendam,€ fine debito terminandam.]: CAP. PL g Qui per gietum amißßionis patrimonis fuo beneficio renune ciatullud repetere poteſt ldem Ehyiſeoho Vgęormen. ſancti« Cadmundi d, à quo K. præſentium lator patrimonium ſuum tenere dignoſcitur, mili- tes ſuoĩ& Burgenſes ad domum ejus(ſicut accepimus) deſtinavit, quĩ eum à domo& univerſa poſſeſſione ex- pellerent, niſi Eccleſiam ſuam penitùs abjuraret: quod cùm idem K! tåli riodo coactus feciffet, Abbas alii con- ceſſit ſupradictam Eccleſiam. Unde quia quæ metu& vi fiunt, de jure debent in e irritum revocari: man- damus, quatenus prædi&tö R: cum integritate reftituas` univerfa: CAP- IIL G Qui terrore Laicorum eleftioni de fè falta renunciat fi re- nunciatso juramento vel fide firmata non fit; regimini, ad quod electus erat, prafici poterit: Clemens 1II. X A D aures noftras f te fignificante pervenit, quòd ele- &us quidam in Plebanum cüjufdam Ecclefig ad ter- rorem Laicorum renunciavit electioni, quæ de ipfo fué- ratà Clericis,ùno excepto unanimiter celebrata:[1e] Tus igituꝛ diſcretioni praæſentibus innoteſcat, quòd res nunciatio facta ad terrorem Laicorum(niſi fortè jura- mento, vel fideinterpofità, fit cónfirmata) non impedit, quò minàsis, qui remühciavit Eccleſiæ, ad cujus regimen priùs erat electus, praficiatur eidem. [ 1 Ts autem, gui diffenfit ante eleftiokem ad fedem Apoftolic, vocem appellationis emifit. Ideog, confakere voluiſti, f renuncia- tio faita ad terrorem Larcorum impediat, qud minus ad regimen pradie Ecclefia is gui fuerit prins elecrus, aſſiumi debeat, ef ejus appellatio valeat, qui fënon electurum juravit,& ne alii eli- gerent, appellavit] CAP: IV G Bui per metum,qui cadere poruit um conflantem virum bens- ficio fuo renunczare juravit,& renunciavit y illud repetere poterst s Innocent. 1 II. Decano& Subdiacono Lincon. à Traſonenſis fcilicet, nam hic cum læſarauguſtano velum im- ponchat, ut patet ex integra, b refumere. c post Concil. Lare- ranen. part, 22.cap. 7. Ó c2. eod tit inicompil, À Eadmundi. e Vide leg. cum gloff. C.& feod Item Sot. infra cite£ Capi, $ eod.tit.in 2, compil, Fff f

—.— 179 Decret. Greg, Lib. I. Tit. XLI. D audientiam æ noftram magiftro.de Chevel.$, ſignificante pervenit, quod cùm Ecclefiam de Che- vel. canonicè fi iflet ad liq din pacificè pof- ſediflet, graviſſimo tandem meti uòd eam re- varet jurare coactus, eam in coryn i þat, manibus re i? causå fiunt, care t i$ mus, quatenus iet aC nationem cor vobis per talem ctum, qui potuerit& debuerit cadere i e ju- ramento pred r gnandum ſolummo reftitui faciatis fed ad reſi- eſiam ei Acris e eſt canoni Dautem, utrümis, qui invitus, fit perc coactionem adſtr inductus. In primo caſu talem non crè? nicatione teneri, cùm magis pati, quà vincatur.In fecundo licèt met tamen non eam prorfus excl Diſtinguimus commur i aut pe. muse a tum nmu con- $ h, quia 11 dit, cùm pro nullo metu sat tent 1ẹt cu. debeat quis mortale peccatum incurrere, excommunica- tionis labe credimus inquinari GAB- VI Metum paſſ.o non ſub venitur, fi poustan conſt- anter Virum Idem Marj on fuit talis, qui cade é AEPA Quia ã conſtiti de præſtitoò juramento à Um dilectus filius: nobis de voto emiſſc Canonicis proponebatur illata, ci cruclatum corpori gat caderein confta proponebant fuiſſe ſeduc ad it. S 9 vobis per vos fuiſſe inj u mento iſſarum jurai rationabiliter condemnare«4. obfer- O DE IN INIEGRUM EESIL n. tutione. IFUL VS- XEL CAP.:-I A Si in contrau- venditionis vel locationis Ec t r lefa, potest adversus talem contraltum petere refiitu urs: emptor tamen five conductor non debèt gtibus per eum factis d„II. Alphanen. Ep nitas guid onibus laicis fub EE j Norai Haa euin ſi Eccleſia læſa ek,& mani- a ipfius(cùm, Epifcopo iorem non liceat emper illæfa fe ıs data conftit erit ad ipſiusc on prietatem yidendum loni pof mMceilores, iur beant defraudari. g R gui jura Ecclefia no Innoc d fanti n b,& Ma- fuo, ac ma- 1 enus inconcutse: fed cùm oecaſione cujuſdam electionis, quæ ibidem- facta fuerat, parte de communi aſſenſu ad Natenen. a m& cji us collegas 4, commiſſionis literas duo eorum ad monaſteriũmace aa nts ntur per jura- eod, tit. in}. com quotum adventum intruſus præſentiens renunciavi it hu- Iſmodi electioni,& ſe à monaſterio abſentavit. Sed judices auctotitate Apoſtol. Mona chis injunxerunt, ut dum vel Fro qui in cauſis mo chi í am p tenter Ad ter E er Procuratorem ex lef r Roman UGICES ı cos proceder Nos pertinere, ent f etſi e privilegia coram præd nter, jus tamen non t nour fuerit riumi pfum ad ipſius ne gligentia in da mnum ta p: F

riii— 18r chos Rothon.|[& mfia] ¶ Electionem autem à Mona- chis(ficut dicitar} concorditer factam, pendente contro- verli ex qua pendet; nee confitmandanrduximus, nec ctiam infirmandam. CAP. I. @ Ecclefia lafa in probatione'neceffaria onifa, potest petère fe- fitutionem in integrum ynon obflantë termino juris probatiomis ex- tlajfivo. Et reflitutionera petère potest, non filam conira privatum, etiam contrå Ecclefiam,.d. n jem Helten.& Floren: à Epiftopijs Ud intellectis cauſæ meritis in quæſtione, quæ vertitur inter Vigorien. Epifcopum& Abbatem Eveſcam. ſuper Eccleſiis in valle de Eveſcam, quas Ep iſcopus aſſeruit ad fe ceſanã lege ſpectare: Abbas atitem eas ab ejus juriſdictione prorſus eſle exemptas, is evidenter Eecleſias illas per privilegia il- Pont. non effe ab- Epifcopali jurifdi ctione niſi fortè vallis de Eveſcam ſit ille ocus, qui s d; Roëvidelicet& O bertate memotiæ C œletinus Papa li- ipii spriviłegiis continetur. Ve» antur per teftes ab Abbatibus de Eveſcam pleno jure ſſeſſæ, ut videatur in eis jus Epiſcopale legitimè p ſiſſe, niſi fortè per tantum temporis f im Vigorien Eccleſi ia interim VACINA fuit adnot bus Regil donatus,& quem bi bertated onavit, futin rùm tanto tempore p! raque pars nec nceli> qu (utafferit} probationer: nos atte (ut allerit probatio t: nos atter utraque Ecclefia fu ingatur minoris, æquitate penſa tå, utrámque reftituimus contra reliquam, ad proban dam rationem e omiffam, ne alterutra pars propter hu- nodi negligentiam gravi jacturà lædatur. ntes, quod CAP. iy rvorabili y i Maria ad carceres,&.Canonicoſancta Mariæ de Mandria X literis g Abbatis de Caluení. didicimus ,quòd cùm Ramifane.& Grimol. Archipresbyteri i inter Lvirum & L. mulierem ex delegatione noſtra ſententiam divor tii protuliſſent,& appellat interpoſità 4 cognitionem fententiæ ipfi Abbati& A ytero P xeri ömmittendam: Ptoriu í conjudex c t vices fi genter it à judi terminum non 2 Jå tionibus; dilt- ictis confirma- otuliſ- d quidam ad eum fub ipfius Abba- entavit, quibus man- ex ad diem. qu i sft-ođto dies à termi fpeđtui P ntaret:& am,& etiam taliter gerpettata nftetad plenumi, in > benignitate canonica oli ationem mulierisad ientiam reftituimus eam promatri- Ideoque mandamus y quatenus di juramer mart tamen a Rairofen.a Lit. in 3 al. Foren.. b.2 alle de Evej j O videlicet& AMantria. al. Mantua. g cAn con- € alle- C. 3. eod. i ei. Kʒ eiſdem. Ei mp. h Inter poſita d nasg G, gationem fua intentionis, bibe In 3. c0? De in integrum reſtitutione: Obſtante, delinikinatap oi 182 de cauſa prioris appellationis ordine judiciario cogno- ſcentes, confitmetis vel infirmetis, ſicut juſtum fuerit ſementiam àprimis judicibus promulgatam. CAF. V. G Etiam còntra fententiam Papa reſditurtur Eccleſia. hoc pri- mo. Et caufa reſtitutionis in intægrum debet præſentibus partibus rractri. hoc ſecundo. hac dduo decit quoad titulum Idem Epiſcepo& Capitulo a Genn: Um b ex literis Cœleftini Papx, De 88 no- ſtri, tum ex his, quæ ipſius temporibus geſta fuerunt, gravem eHerden. Eccleſiæ intelleximus quæſtionem per ſententiam Eugenii Papæ ſuper Eccleſiis quibuſdam prolatam, ſe læſam enormiter,& olim& nunc etiam conquerentis: unde cùm idem Cœleſt. tempote Anaſta- ſii Papæ proximi ſucceſſoris ejuſdem Eugenii in minori adhuc officio conſtitutus, in partibus Hi ſpaniæ legatio- nis officio fungeretur,& à ex delegatione ipſius cogno- ſcete cœpit de conttoverſia memorata, cui etiam Ale. xand. fir or ipfius Anaftafii, officio legationis denuò in partibusejufdem fungen uſam commiſit ea ndem: idem quoque Cœ lefinús ad apicem fummi Pontificatůs promotus G. ſancti An geli Diacon. Cardin, tune Apo- ftol. fed. Leg. dié artane{ub cotenore com- miſit, ut inſpectis Ilerden. Eceleſiæ privilegiis, auditis etiam partium e- rationibus, mer à ſententià non č eamque fa- ceretobfervari: atum, ant per alios, quibus fub Sien tenote aR paom com- mifla extitit( licet producti teſt lerden. Epi- fcó p4 recepti fuerant)ma andatum Apolf ſtol. oneee T imp letum; magifter A. Canonicus Ilerden. poſtul avi per officium noftrum dictam fententiam in melius te- formari,& contra eam reftitui Ecclefiam Ilerden.- Nos igitur cum fratribus noftris& aliis deliberavimus dil- genter, nonnullis afferentibus,quòd cùm predictus G, f. vid. noĥ. contra jam ditam fententiam vifus fuerit ilerden.Ecclefiæ reftitutionis beneficium indulfffe,cùma eå non obftante duxerit negotium committendum,& nos ſupplicationem ejufdem Eecleſiæ admittere debeba- mus g, præſertim quià fententia Roman. fed. non ne- gatur poffe in melius commutari, cùm aut furreptum aliquid fuerit, aut ipfa pro confideratione ætatum& temporum; feu gravium neceſſitatum difpenfativè quies- quamordinare decre svit.Et fecundùm jura civilia Princi- pes etiam contra res bis judicatas im auditorio fuo exa- ninari reſtitutionem in in tegrum bermiſerunt Perſpexi- mus quoque ex data ſententiæ i egiſtre dicti Eugenii Papæ repertæ ,quòd primo menfe fui Pontifica atůs A mulgat ai: Ere non plenè de me i n præcipuèratione, quòd ex parte veftra productum, i cujus tenorem nos in regiſtro iptum.. Tar—.— deliberatio no- ES Ex parte arum rapa A EGE, ad fetum B. Lucz, um refponflem noa d di&a fententia re- is) oſtenſuri: vel ſi fortè ctanda, vel per vos,vel per rg oni alem ioaeun n appareatis h fufficienter inſtru- io canonicè procedatur: pro pter multam lvceorum diftan- ne magnis laboribus& expen- lamus, guà J vel in pro T ftro vos tui p tractari non debea exig 4. eod. titul, in3. compilation, n in Annal, Hifpania, cap. 20."A deest in diclio dr. e idest, jar bus ér alleg. E Papa, g debæa- mus. h compareatis. b Capit. ntg, antiq

183 fis Iæpiùs haberi recurfus, fiad premiffum terminum, j quem vobis peremptorium aſſignamus, injuncta vobis contempſeritis adimplere: nos nihilominds in ipfo ne-| gotioguantùm de jure poterimus, procedemus, CAP. Vi. Í | j | | q Perino reftstutionis in integrum contra fèntentiam, fù regulariter executionem ſententiæ in eventu aſtius cauſa reſt- ni: fallit, fi contra petentem reſtitutionem eſt prefumptio malitia, guòd causa diſſerendi executionem hoc petar: quo caſis executio fits praſtitã cautione de reflituendo, fE petens reflitutionem obrinch it sayfa. hd. fecundam mentem junta Lof pen. e in hoc ultimo e ifte text, valde fingularis reſpecti utriuſq jurie. Idem. Uſcitatà a fuper diverfis articulis inter Burgenf.Ep Soun&. Ovien. monaferium quæftione:[&.] nást 3 Í | & Nos intellectis„quz utraque pars propoſuit coram| nobis fuper quatuor articulis prænotatis, monaſterium Ovien. juftitiâcondemnavimus exigente. Sententiâ ve-| 10 latà, Procurator monaſterii ad probandam præſcri- ptionem factam, tam ſuper quatuor articulis prænotatis, guàm etiam fuper, quibufdam decimis- per trans nem acquiſitis, reſtitutionem in integrum nomin monafterii poftulavit, quam eidem duximus indulgen-| dam:[6 infia.]| „q Ne verò per excogitatam. malitiam(íi fumptionibus pluribus videbatur) eff damnum Epiſcopi contingeret impediri, nẽve monaſte- rium per executionem ſententiæ propter diverſas ſuſpi- ciones incurreret detrimentum: nos æquitate penſatà, jure duximus providendum, ut ante omnia ſupradicta ſententia executioni mandetur: ¶&inſtd.] Volumus ni- hilominds& mandamus, ut( ab ipſo Epiſcopo recipia- tis idoneam cautionem; quòd ſi monaſterium in cauſa ipfa prævaluerit, univerſa, quæ medio tempore ſenten- tix ipfius occafione perceperit, monafterio reftituat me- morato. CAP.-V11 G Post peremptorium non auditur Egeleſia de jure communi, auditur tarnen per beneficium reflitutionis in intægrum. Honorius II. Archiep. é Capitulo Bracharen. Oram felicis mem. I. Papa præd. n. lite inter Archie- C Toletan.& te, frater Archiepiſcope, ſuper primaria ſolenniter conteſtata, fuit peremptorius termi- nus aſſignatus: ¶& infid.] Verùm elapſo termino conſtituto, poſt expecta- tionem non modicam comparuerunt Procuratores veftri: ſed quia non attulerant depoſitiones teſtium& alia mu- nimenta dilationem cum,inftantia. poftulårunt,. Poft- quam verò contra c cos interlocuti fuimus fuper dila: tione petita, tandem indulgeri Eccleſiæ Bracharen. dila- tionem propter inſtructionem cauſæ, per auxilium refi- tutionis in integrum poſtulärunt, exhibentes ſuper hoc ex parte veftra ſpeciale mandatum. Nos autem uſque ad octavas Pentecoſtes per reſtitutionis beneficium id vo- bis duximus indulgendum sd, CAF YIII gq Reſtituitur minor in eo, quod contraxit vel omifit, fi probat exinde fe lafum, O fit intra tempora reſtitutionus petenda. i Gregorius I X. 5 Eoee in noftra præſentia magiſter Guil. pro ſe ac fratre ſuo I. Canonico Parroſinen, e exhibi- tå nobis petitione monſtravit quòd eis in minori conſtitutis ætate, ac eorum matre(cuius ſucceſſores ex- iſtunt) rebus humanis exemptã, quondam Gepater ipfo- rum quafdam poffefiones utrique communes quibus- a Cap.1. eod. tst, in q, compil. b al. guatenus C inter eos d Vid. lfi quando. r ibi Bart. C. de dilat. e Paronen. al. Pa- renenf. f Hicinvulgat. habetur diilo, cum, quam necſeries ora- tioni admittit, nes habent manuſer. Decret. Greg. Lib. 1 Tie. XLI 184 dam vendidit pro quadam pecunjæ quantitate,ac(uthu- juſmodi venditio robur firmitatis haberet} emancipa- vit eoſdem 4,& fecit eos contractui conſentire. Quz- re ſupplicavit, ut vel venditionem eandem mandaremus nunciari nullam, vel cùm adhuc exiſtant intra tempus ad obtinendum beneficium in integrum reſtitutionis in- dultum,& intra annum& diem à tempore contractus, ipfis tanquam proximioribus competeret ſuper alia por- tione jus offerendi emptoribus pręcium, juxta municipii Tarroſinen. conſuetudinem approbatam, quod hactenus omiſerunt, dignaremut eis ſuper utroque(cùm in hoc non modicum læſi noſcantur,& emptoribus portionis juſdem, vel egrum ſucceſſoribus precium ſint offerre pa- rati) per idem beneficium ſubyenire. Quocirca manda- mus, quatenus& præmiffa inveneritis veritate fubnixa, vel venditionem prædićtam, quoad partem ex ſucceſſio- ne materna'ipfos contingentem, nullam nunciare cure- tis, fiin ea debita juris ſolennitas eſt omiſſa: vel ſi foxſi- tan interyenerit,& eos læſos eſſe conſtiterit, tam ſuper ea, quàm fuper refidua portione, dum tamen quod offge runt duxerint faciendum.: b, au&oritate noftrå ininte- grum reftituere Rudeatis, CAP IX G Reflitutio in integrum poflulanda eft ab ordinarioadminie firationern hábentey vel à delegata ab co; five hac caufa fit ter delegata; five incidat in caufa generaliter fibi commifa. Abore dinarto.vero. adminifiratsonem non habente, vel a delegato petinon debet, nif? veniat incidenter in caufa Arbiter autem de caufă refi tutonu non cognofèst,nec potest affumi im majoribus caufis. Idem. Auſa reſtitutionis in integrum, coram judicibus or- dinariis adminiſtrationem habentibus, vel delega- tisabeis tractari poterit& finiri e five hoc ipfis delega- tis ſpecialiter demandatumfuerit, ſiye in d commiſſo eisnegotio contingat incidere hujuſmodi quæſtionem. Delegati verò. ah ordinariis, qui adminiſtrationem non habent; ſed tantummodò facultatem judicandi, ſeu Ar- bitri de: hac cauſa cognoſcere nequeunt, niſi coram eis mota fuerit incidenter. In matrimoniali quoque cauſa, liberali vel criminali, cùm majores judicesexigant, Af- biter nequit aſſumi. peciali- CAP-£ F Reflitutio denegata Ecclefia, ulterits fibi non conceditur, nifi ex nova caufa: refistuitur tamen ad appekandum à ſententia de- negatron. Idem, Eneficio reſtitutionis in integrum Ecclefig tuz in 2- lio judicio denegato, reſtitutio(ptæterquam ad ap» pellationem omiſſam) videtur eidem Eccleſiæ poſſe de- negari, niſi novis defenſionibus ad hujuſmodi fit benefi- cum admittenda. D— S eeen Y DE ,ALIENATIONE JUDICII mutandi causã facta. TITULUS XLU CAPE G Is, in guem fafa eſi allenatio res cauiâ mutand. convé nitur per reſeriptum zinpetratum contra alienantem Alexander III. Dulmen. e Epiſc. X quorundam ,f relatione audiv cùm, aliqui literas à nobis commiffio aà Infero, guod qualitas Clericatus&Canonicatus nn liberat guem à patria poteflate, fed fala Epifèopalis, Conc. in auth. qué dign,§ palam, E auth dignitas, C. de Epifi- é Clet. b Iune antiquo, ipſos aulctoritate naſtrd. c Lide leę fin dy tbi Bart E ubi Gapud quem. d Didtio, in, deeſt. e ut cap. 14. deapp. a 1, compil. È Cap. 1. eod. titin 1, compil. G poft Concil, Lateran Sab Alsxand. į. ppp Cte trant,

De Arbitris.“ trant, adverfarii(ut mandatum noftrum eludant) ante- quam literæ ad judicem perveniant, vel etiam pofteà, priuſquam citentur ab eis, in yocem appellationis mumpunt: I&.]¶ Nos igitur contra prædictam cl- liditatem& verſutiam providere võlentes: mandamus, quatenus fi adverfarii eorum pro evacuando noſtto mandato taliter appellaverint, aut de poſſeſſione, de qua controvetſia vertitur, commutationem fecerint᷑ a, vel ſe maliti ſeſſionem ſe ir p xamine juris æquitati parére nutationem fucientes aliquos in palſeſionem eorum, de quibus controverfia vertitur, malitiosè inducunt.] CAP: TI Q Clericus causa müiandi judicium, non debet recipere eefio- pem à Laico. Gregorius IX. Abbat: S. Nicolai,€ Decano Fura nen. b Moranen. dicceſe 5 rte Scabinorum Hipretis 4 fuit propoſitum; quòd inter Laicos ejuſdem loci quæſtionibus emer- gentibus dirimendis per judicium ſeculare, quidam Cle- rici ſibi dono vel precio ab aliquibus Laicorum ipſorum cedi faciunt actiones; ut adverſarios ad Eccleſiaſticum forum:trahant,& prædam ex hüjuſmodi commercio aſ- ſequantur:&inßd.] ¶ Cumigitur ceſſiones& emptio nes litiim legitimæ prohibeant ſanctiones, ita quòd ja- cturã cauſæ afficiant illos, qui ſibi potentiorum patroci- niumtalitet advocare præſumünt,& e dioſæ, quòd ex fonte cupiditatis vider mandami atenus Clericos memo ptione hujuſmodi per cenſ. Ecel. compeſcatis. inumero aſſumendi,& eis diſcordan- "i párti: Ex Concilio Africano. e Y Anè f:[o infia] Q Siagtem èk communi placito Epiſcoporum, inter quos cauſa verſatur, arbi getint; ait unus eligatur; aut tresi utdi tres elege rint, aut omnium ſequantur ſententiam, aut duorum g. CAR- II & Nullum et arbiti arbitramentums continens picca- rder IH. Eboracen. Archiepifeopo TOn fine multa neceſſitate„ A. Presbyter nobis propoſuit, quòd cùm in Eceleſia ſancti Alphridi per m R: Atchidid ſiæ i Capellanus inſtitutus fuiſſet, eodem R. mortuo, M. nepos ejus, qui fibi in Eccleſia jam dicta ſucceſſit, eun- dem Presbyterum Capellanum ibidem iterùm ordina- vit:[1&.] F Cùm autem idem Presbytet extra pro- vinciam exula nec ſuam ulterius inopiam ſuſtinere, per do- fraudem ipſius M. ab eo eſt ſacramentum extor- tum, ut arbitrium Cleticotum duorum exinde ſuſcipe- 3 qui jam dićto M. faventes k Presbyte- to præceperunt, ut quinque marchas ab eodem ſuſcipe- jti cederet quæftioni: Quoniam igitur non de- atends ſuſtinere, ut quod perperàam arbitra- t incotrectum relinquĩi: mandamus, qua- noverint præfati Clerici tam nequiterar- tet& 1 en.€ Scabinos vocant Belga C d Hipreti. e t hb. 1. decr. cap. 68. Tuo j«176. Í cap: 4. magiſtratus. 24. Bur for. comp. in t G Lf iatres, feod. h cap. 1, i mpil, ìà vox, Ecclefia, deest in aliquot vete k ej- resbyterós Vide Liten fit fintétiam o:| procedere: atos à præſum- ella perſonæ illius Eccle- s, de fuo beneficio non poffet juſtitiam 186° bitratos fuiſſe, dictum Presbyterum ab obſervantia jura- menti àuctoritate noſtrà prorſus abſolvas: vel ſi arbitti um ipſum noveris æquitate ſubnixum, ad obſerVantiam ipfius utramque partem app.ceſſante compellas. [ 1 Quorum temporibus æxx. annis& ulira Capellaniam eji dem Ecclefia pacifice fè afferit'tehuiffe, tahdem véri idem M. ab eadem Ecclefia volens ipfum Presbyterum remouvére, in eum cæpit indebitas exactiones exercere:&quidam ejus homa tirca domum fuam Egrelſits; violenmtas mantis in eum injecit ro idem M, esf eum circumvúeniré, ut prô‘marchis argenti, quas etiam i 'ei promittebat annuatim nómine pinfionis foluturum,; pradie Cabellanisæ cedere non differret” Prafata vero Presbytero nolente ejus exegui voluntatem, M. pradifus tantum dicitur fecifesquod post multas injurias€ gravamina fibi illata, occupatis omnibus aliisrebusiab officio d beneficio eSt fufpenfus vel ſpoliatus.J “oGAP IIL I G Arbitet afumptuš in patrimoniali caufa Cerici, non potes¥ adjudicare rem Ecclefie pofidendam, ctiam ad vnam Clerici. hoe dictt, O esT cafus notabilis. Idem Exonienfi Epift Ervenit 2“ad nos’, quòd cùm G. de Cal. fororem G- Olerici duxiſſet in uxorem, idem G. fidei interpoſi- tione firmavit, qudd v. ſolidos ſterlinigorum annuatim daret eidem: unde cùm ſuper eisdem v. ſolidis inter ipſos controverſia motă fii ffet, in quatuor compromisêrè per- ſonas, quæ taliter arbitratæ fuerunt, quòd idem G. deci- mas, quas in parœcia de Cal.præfatus G. habere digno- ſcitut,pro V. prætaxatis ſolidis perciperet annuatim. Un- de quoniami hujuſmodi arbitrium Eccleſiæ poſſet in po- ſterum pernicioſum exiſtere: mandamus, quatenus ſi ita inveneris, prænominatum G. diligenter commoneas,& Eecleſiaſt. diſtrict.&cοompellas, ut ptælibatas decimas liberas omninò dimittat; nec ſibi occaſione hujuſmodi aliquid ulterius vendicare præſumat. Clericum verò mo- neas, ut cum eodem.amicabiliter ſtudeat convenire- CAP IV- arem tanguam ia arbetratricem compro- g In muierem f zer habet alias jurifäiétionem de jure mitti non pote communi uel conſuetudi buis Eccleſiæ poteſt in cam validò compromitii. hi. d. clarè. Innocentius II, Ca? y magifiro Loth. Canonico Pariſtenſi. & conventus de Scarduna Ci- [uâ} lå monftrârunt, italarios ex al- 0 verteretur, ngu ath tunc etiam fuper Tebus zemporali- àm Francorum fuit compromiſſuim utrinque, is intellectis, arbitrium duxit per diffi- entiaꝶ prom ndum:[I1.] 9 Quam- dùm regulam juris civilis fœminæ à pu- emotæ,& alibi dicatur 4, quòd licèt lionis exiſtant) ſi arbitriumlin ſe ſuſcepe- rtos ſuos intetpoſuèrint au⸗· judiciali examine ſeparandæ,>» na adversùs earum con- nitivam 1 vis aut & inter! dientiam, ab omni funt- e ut ex eatum ptolatione nulla p temptores, nullaque pacti e eptio habeatur: quia ta⸗ men juxta conſuetudinem approbatani, quæ pro tlegeierr. vatur, in partibus Gallicanis fœminæ Præcellentes in ſubditos ſuos ordinariam juriſdictianem habere noſcun- tur, mandan us Hoſpitalarios,ut arbitrium ipfum, pr ſcoporum fuerit præſent confilio roboratum, ficut providè latúm eft& ab utra- gue parte fpontè receptum, obſervent; pet pænam in niſſo ſtatutam appellatione paſtpoſità com- eod. tit z in.compil. b Idest Eccleſiaſticd diſtrickio. A~ Ra& „nou difèrctione, C Cap. 1 eodtif, in? compilat, d kult. C, de arbitris€ al. fint.

—— 187 Decret. Greg. Lib. I. Tit. XLII. C Et redactam in ſcripto proprio Epeſcoporumm, qui ibi inter- fusruni p feci emerè venire non timen Eccleſia exempta non puk compromitter e0 dg g Idem Abbati e” o C per ES ſcopum,& qe ofdam t mifiſti arbit tum:[61] 1 2u hincinde datà, ompre omiſſume memoratum, nos arbitrit mus obſervandum, illis dunt contra libertatem ip tumej sdein in AADI funt tis.e QC jure tamen ie ontif.-renuncare pr firmari figillis, contra cujus ſententtam Hoſpilalarii —— in prejudicium exemptionis 0 Conventui de Pigraxia. a zd. noft.[r e] Asu- te& Mersburgen Epi achas vertebantur, te pro- Archiepiſcopi ſe nè conſtitit, quòd fide t in Archiepiſcopum ab ipſo prolatum decerni- e pitups Ex eptis, quæ ,& duarum capella f Cùm etfi ſpontè è is, fine-liceptia;RoO egiis vel indulgentiis li atu ixa expre bertatis, quæ monatterium illug in dicant ad jus& pro prietatem Ron Ecclef, pert i [1 Tu fili Abbas ad Rom. Ecclef aka firipta à fèd. Ap- merueris 1 Memburg ficut affèris, propter hoc eft nens tibi Q monafteriatuo pericu Stc, fađum est, ut ide s guam Lazcis fub F fube ronis niulti p peaicimm volens a eclinare y fèd. Ap a modum coram eiſdlem ſacramemum de fies produsit, petitisdilationibus ér obten cedentes in caiſſd, auditi P) Hillorum Gorum mummine ra 76 Je prafentar rent.& infrà. g ainun partibusimponentes od juramentum praftitit de cora norem.+p) Grum nof & dil i atiditoxes, ji Cum en fiatribuss noor Arbiter ne usineos Oui per arbitris G Rut per arbitrium tenetur-elie tenetur i um confilium in traet non adji oG p. 3. cod, tit: in ra veter con. rta:f 3 compil, ng a E 4t com motus, tu Vero tt lum im,. m Archicpeſcopus adljunctis ſibi Pæſco, rma arbitrium prumulgavit, ſignavit x uenter ettam L reverfas post- i lumnia 2 pi rajtitit> tis. Ipfi. vero judices pro- atteſtationibus fa omnia, uera i parti tentiam Ap. fed. atus Epifiopus, eò is inducias , A. con. in pra- berent, gu erent, qug cundum te r: tib: igatur loftien. Epifiop e ER dedimus extiterit co V ik. e cum aliquorum-conGlio tu elecltonis reguirere fèd ſequi Segui S; Bartholemai fa r nong quis t⸗ ſcrubendo.( í Chnm olim à ſuper eligendo ctore& fratribus inter vos&Prio an. coram judicibus delegatis Ukraque pars in eos compromit ſe promiſerit ſervaturum: ſuper pi utrinque dubitatib eſt exorta, qu poſt. declarari. Nos£ um contine nte dilige nter infpe ſeeuudum formem arbitrii Paar fancki Bartho! tenetur habere confilium çum familia Hofpitalis e dem,& tractare cum ea deinven ier i> reétore. Pro t, non ha lo eum ele requiſie ſi alio mod cpm iplo fuper inventione retoris. CAP: VIIL T De rebus fpiritualibus in Laicum compromitti non poteft, Idem ¿n Concilio generalt c. COo d interdum„quod cum actor:[6 infra Aq Ad hoc generaliter prohibemus, ne fuper rebus a nonde- ſpiritualibus compromittatur in Laicum 5 qi cet, ut Laicus in arhittetur. CAP. IN Auctoritate judicis cauſa etiam delegati f nali in Clericum& Laicum compromitti: Cfi arbitri culioni mandari, li a paribus r ceptum, debet a partibus exe atorem nia um jier genera í H pome lyn: Si autem f panan, alias ad ynte Er tuas e literas intimätt tione arbitrii, quod inter Hoſpitalar s ſancti jo nis& Flebanum de;Pifcia-f fuper hofpitali ſancti Al- luçii g latumerat, à j saccepiffes:[ 1 grafa] ¶ Plebanus i quòðd ad cauſam tractandam- 4 Procuratori dedit generale mandatum, non tamen@ mandavit, ut fine ſpeciali mandato compromitteres poflet, vel Papiper fuper eo. Et prætereà Procura- llentu Canonico rum fuorum non fue- oitrium. non valere: mand rit,& aric um& duos Laicos Heny+ Archi- tor jam dicti 15 de rat inſtitutus uerat arb um p Otul- juod ſi ex par- atum ekani.„cui cauſa commiſſa liſſent.) S Super quo frater.-t. te Piet trium receptum fuerit, indiftin&èr a debet, ac per hoc juxta tenorem man dati Apoſt. verð receptum non fue rit, te on, de obſervando ipſum pœna ofita fuit, agi poteftad PANY; Brgy üdemſi erit„fed fimpliciter fuit, ſententiæ rocurator ad Laicis& uno Clerico dicitur cHe cum auctori- uam obviare videtur, prol atum, nequ —— veram habito fiá- c Later. c4 Abetur 188 Hoſpitali veſtro, re- 1 anmi Bati uas elof per AUAI e ar mardinar Ntentia

189 tate dctr Archieplfcopi factum fit, cai cauſa, de qua dici- tur compromiſſum, fuerat delegata. [: Parlibess in tua praſentia a tutis, Hofpitalarii à teexe- ationem arbitrii poflulabant, affèrentes illud debere obfervari,pro d Procurator Pisbanė honi i in arbutros ju ramento interpoſito miſit, quoniam dicebans, compromittendi& tranſſgendi fe) r eodem negotio(arbitrium}recepi Unde cum faper his d as fuiffet exorta, pe Ap. fed. nm docere petiifir, qualiter fuper negotra ifto ttbi" fit proce- dendum. i] CAPR X r duos'eleftos ad| eandem pralaturs am in diſcordia com- us compromittentium eX- gs Si per tar inordinarium, morte altér at comprouffum: ordinarius tamen ex poteftate ordinaria pro- jure fuperfiitis, añteguain fiat tranfitus ad aliat gle- Hionem. hj. d Honorius III.. Archièpifèo opo Colonien. K pašto tug noſtris eſt auribus intimatum; qudòd và- cante præp òfiturå fanti Cunsberti_a in Colonia, nici ejuſdem Eccleſiæ vota ſua diviſerunt in duos, cet H. de Juliaco,(& C. de Lombardia e:{é {Cı umgue poftmodùàm tractaretur ſuper electio- nodi,& partes effent in tua præfentia coni ftitu- n De Arbitris. tæ, inte r denim m aper 2 fi de Epa comptomittere í igenter es>- ne urafti, tionem aliam 3 quotum quidam nihilomi- B. Colonien. Canonicum elegerunt. Die igitur quo itentia proferri debuit, in tua Drai ia partibus con- ſtirutis, dictus B. alle gavit, quod procedere ulteriùs non s: Quapropter tibi edoceri-à nobis humiliter po- ftulanti; breviter reſpondemus: quòd licèt arbitrium ſit ñnitumget mortem ipſiĩus 4. H. prius tamen de pri- E oms mer. eTe, quam Protel et ad ſecundam: C. ſuperſte sinte ctione jus:habet, fecu a a T i non Valere, © CAR XI @ Arbiter post tem judicatam fuper difèord ovis affum- nom poteſi zum arbitrium ſententiam immutare, etiam- $ À~%`$ compon ter partés? datum à t á Pap Idem eleék pein nobis Feltren.& Bulen. electi petitio con- Sckcum cauſa, æinter anteceſſoremſ l ſuper di- ſtrictu& tebus alis tebaa, erani ten Epil cope nc'Apoft. fed. Leg. fuerit terminata: € Tandem fuper quibufdam difcordiis, quæ hincin 4 r compromifit autem eidem Duci literas kofi onendum inter S t is noftrg non fuerit immut am, vel fopitas per eam querimo us, quatenus(præfatis literis ne per prenomigati Ducis a raini |; ntentiam inveneritis ef fe fatum, tum revotetis: g ei diſtricti FINIS videbantur exortæ, in Ducem Venetorum tan quam ı n ar- | 190 in compromiſſo procedat, eundem ad reftitutioném oba fidum occafione illius compromiſſi í fibi datorum,ut iph- us arbitrium ſervaretur, per cenſuram Eccleſiaſticam compellentes. [E Er ipfius anteceffor elsti ad ta fibi per Legatum euna dem diu pacifice poffediffèt, ipfè nihilomanys habito Can 1onicOr 4? fuotum aſſenſti in praj judicium Eccle Matej arum. 3 l Qu veniens contfæ eandem ſontentiam auct. Ap. confirma tarn, fùper rebus judicatis ab eodem Legata adversùs predifas Èc» clefias, sguiratepofipafiti, iniquum arbitrium promulgavit] CAP. C II- g Nonvealet compiomifum fatum in duos five plures,hoc ada jeto ut in cafu difiogiira eligatur tertins per eofdem vel alios. h. d. Gregorius IX. Decano&- ragifiro.Canonico S. Petri Atrebatenſis di æceſis. Nnotuit nobis Gulielmo Laico conquerente, quòd cùm C aicus ipſum ſuper quadam ſumma pecuniæ coram judicibus auctoritate Apoſtolicà conveniſſet; tan- dem fuit à partibus in duos arbitros compromiſſum: ſic tamen, quò} fi illi duo adinvicemdifcordarent, tertium adderentj judices nominati, retentà penes ſe compellendi partes ad obfervandum arbitrium per dictos ar bitros Pa nihilominùs poteftate. Cumque tertius arbiter à judicibus prædictis ele&us„cum altero duos rum, ipſum parti alteri condemnaàſſet: idem ex eo ſen tiens à ſæpedictis judicibus ſe gravari, quòd ĩpſum ad ob- ſervantiam 4 hujuſmodi arbitrii compellebant, ne- ſtram appellavit audientiam: ſed ipſi appellatione con- temptà, excommunicationis tulerunt ſententiam in eun- dem.-Ideogue mandamus, quarenus fi eft-ita, cùm|Í li fit Proviſione ſtatutum, ut compromiffam de incerta perfona in arbitrium aflumenda non teneat, dictam ex- omipoiani ſententiam denuncietis penitùs nul- lam effe. b ega- CAP- ALIR F Valt compromifum factum in unum, vel wpe utipjfi per fè caufar definrant vel per alios guos ipfi. e òh.d fecun- d m intellectum, quem ſe Innocentius in prte Præcedenti, qui placet mi Idem Abbatifa& Ch à- nobis petitur:[& 7.; propofitum, quòd olim inter vos epi ſcopum quæſtione ſubortà, ſuper eo quòd chiepiſcopus aſſerens, monaſteriani veſtr rum metrop o jure ſibi ſubeſſe, procurationes& res alias exigel 18. Tandem in R. ſancti Angeli Diacon. ea Conventui lotren. par te veſtra 1 z Senon. Archi- idem Ata | dem fuper hoc deputaret, præcisè parerent: ma LIBRI Apoftolic fedis Legatum, à partibus cot promilo;& promiſio fub serta pæna, quòd arbi ł 11 ejufdem vel duorum mediatorum, e 7 apellanus nofter,& I. ArchidiaconusSenonen. ab eo dem ſuper hoc de: eputatile gato, ordinando endo cauſam juſin odi terminaverunt. Nosi qudd gt pradiẽtos.ediatores ſuper hoc actum eſt, toritate Apoftolicã confirmamus. CAP, XIV: Jum ante fententia romittentiutm unde non tr: 2 fit cautum in compromi 3 Capituli, i finitur morte alterins in haeredes compromitlemtium, Jò. hoc dicit; comprehendondo Cemprom Idem: Coe non extenditur in comptomittentis hæredes; fi de ipfis non caveatur ibidem. c nen. b Videl ra A S. fiin duos, . C. de contr. G commit: fiipuk ab. PRIMI. a Obfervar & Vide l. vererib

epil JūŪDICI a GAPITUL Contumax in non comparendo, vel beneficio autem e, interre eriri, primòid ſpondit, hoc ſibĩ non It. abſolutus. exitum nulli p 10n} copi ſiaſticis(maximè de illis, q Laicorum judicio non diſpor prohibitionem, Ecclefiaftic exercere. g Caufa j Hice& Q Alexa Uanto n patronatus it cauus, quod no dem- f communicet donec. e fa-| J£ Í saco az E achd pœnitentid E POÍTEUM. utem pro fi non tradit indiff hegdulteziis à verg& aliiscriminibus quæ x poteft; Epifcopus cum Clericis poft peractam®= iamdiſpenſare. Sed no tidepo- um pro ſuis e ceſſibus(cùum ſuo ſit functus officio, net lebeat ipfum contritione conterere) judici tta- zummodo ibi adiò RKterùum oSab Eccleſia tua co poſſeſſion udum, occaſione ip nterdicti ſententia promulg bemus: Quamaiı parati fue- is in tua præſentia juſtitiam exhibere Prior& Eboracen. Archiepiſcopum A poſt. ſed. L a imoniam tranfiniferunt:|€ Provideatis ita fubtiliter;ficut à multis fieri foler, cujt intentetur inquiratis, er& um;&. rei veritatem, num&c ſanctorum Patrum infi ed ſimpli ſe ſe y cundum ainveſtigare cte ae. E E E S meaa a a Idem E in Ie Cor b- in vetertb. ita i EA antiquis, G Decano London,€ al. hard: Diasin proc. erim. rni ebd. tit no Archiepifè.

) Eh «€ Provideas inter cætera, ut fratres Dulmen? monaĝ&é. ſopitam valeat ſuſcitare. CAP VII. g Excommunicattis, in judicio nifi tanguams rens flare non piet. Idem Paduano Epiſcopo, Ì é—£v aAA og Ntelleximus:[1&.] q Quia poftulåfti à nobis, utrùm excommunicatusin judicio ftare Poſſit? Reſpon- demus, quòd conveniri potet,& debet per alium re- pondere in judicio: Ne videatur de faa malitia commo- f dum reportare: a: a. T { r Ex literis tu, quòd cum filiacujuflam nobilisviri paro- chiani tut cum que am utro mairimomum contr axifjet> comper- fo poflea guod idem vir pronece bon.mem. Vincentinz Ehiſcopi vin- culo teneb atur excommunicationis afirictus, in tua Hropoſtuit præſen- lia quaſtionem. Unde.) CAP VHL G Clericus de omnë crimine debet coram Ecclefiaflico judice conveniri, nec valet confuetudo contraria Lucius III. Strigoi, Ar cpiſeopo. b Lerici:[I&.]{q Cum Imperator c dicat, quòd leges non dedignantur ſacros canones imitari, in qui- bus generaliter traditur,utde omni crimine Clericus de- beat coram Eccleſiaſtico judice conveniri: Non debet in hac parte canonibus ex aliqua conſuetudine præjudi- ctum generari. 1 Vero maxime in criminalibøs caufis in nullo cafu poflunt De judiciis. abalio, quam ab Ecclefiaftico judice condemnari s etiam fi confe- SudGo resia habeat, ut furesà judicibus fèsularibus judice atur.) sC AP. AIX. ex officio providere debet, ut debita fòlennitates fèro ciis quibus omifis judicium redditur Fuſtratorium. G Iudex tur inj < hd. Abbas Siculus, Clemens 111. I. Auſam, quæ d vertitur intet fratres Dulmen. e monasterii& Monachos fanti Albani: FLCF i rii, cum auctoritate& aſſenſu Epiſcopi ſui ingrediantur negotium: Ne ſi fratres ſancti Albani obtineant, Epi- ſcopus idem Abbatem monaſterii ſe proponens, litem CAP.=X. G Clericus depofitus incorrigibilu exconmunicandus est é fuc- cefive anathematizandiss:& fificnon refipuerit, per judicem fè- sularem comprimendus est. hoc dicit. Abbas Siculus. Cæœleftinas 111., g Um nonabhomine:„ ¶ Gnffd. ILL A nobis fuit ex partetua quæſitum, utrum liceat Regi vel alicui ſe- culari perſonæ judicare Clericos cujuſcunque ordinis, ſive in furto, ſive in homicidio, vel periurio, ſeu quibuſcun- que fuerint criminibus deprehenſi. Conſultationi tuæ taliter reſpondeo, quòd ſi&lericus in quocunque ordine conſtitutus, in furto, vel homicidio, vel perjurio, ſeu alio i criminefuerit degrehenſus legitimè, atque con victus, ab Eccleſiaſtico judice deponendus eſt. Qui, fi depoſitus incorrigibilis fuerit, excommunicari debet: deinde contumaciã creſcente anathematis mucrone feriri: potmodùm verò fiin profundum malorum ve- niens& contempſerit, cum Eceleſia non habeat ul trà quid faciat, ne poſſit eſſe ultrà perditio plurimo a Videl cumhi. 5., quis. de tranſact.& Lis cui ¶rde ſeruitut. b al. Alexand. II., Abbati de Evesham. c Cap.beod, tit. inr compil. Ivo part:.c 427 C p. 16.0450. Iul. Uar. pract. crim gual Cap. 2, eod.tit. in 2. compilat. Dimolenf: f Albini B Clemens III. h ES autem pars cap. cum non ab homine. Ñ. de fèntent ex comimnun:Cap.3 cod,tit. in.compil:vide Covarruviam encap. alma mater, part. 2. elect, 68. num.8.€ Bernard, Dias de Lucos prat. crim. capazu g feqguen, i aliquo. K venens vlee omnia sontempfirit rum, per fecularem comprimendus eft poteftatem, ita qaòdei deputetur exilium. a, vel alia legitima pæœna in- feratur b CAFR IL G Per refiriptum impetratum contra violentum; convenitur qui fiienter füccedit in vilium. h. d. Secundam communem mos dum, qui mihi placet. Panorm. Idem Yvinton. Epifè. dr Abb, 8. Albans, Q:.qui violenter c dicebatur Ecclefiam P. Cleri- cioccupåfle, defunctus eft, ut accepimus,& R. ceam poſtmodum eſt ingreſſus: Præcipimus, ut ſecundum formam priorum literarum inter ipſos R.& P. ſub eiſdem judicibus mediante ratione> ficut inter eundem P,& pizfatum V. fi viveret, negotium terminetur, CAP:-XIT zt de dubiis privilegiorum Apofiolica fès T Solus Papa cogno; dis,& non inferior: Innocentius III. S. Sergai S. Georgii Abbatibus. d Umveniffent: o[é mfia] A Cùm fuper privile- giis fedis A poftolicæ caufa vertatur, nolumus de ipfis peraliosjudicari. CAP. XIII G Iudex Ecclefaficus potesh per viam denunctattoni Evana gelica, ſeis judictalis, Procæderè contra quemlibet peccatorem, etiam laicum: maxime ratione periuris; vel hacis fractæ. Idem Prelatis f pe. Hantiam conſtituti,. Ovit ille, g qui nihilignorat:(1& TJ Non pu- tet aliquis, quòd juriſdictionem illuftris Regis Fran- corum perturbare, aut:minuere intendamus, cum ĩpſe ju- riſdictionem noſtram nec velit, nec debeat impedire. Sed cum Dominus dicat in Evangelio: h{Si peccaverit in te fiatertunssuvadegy corripe eum inter te gr spfam folum: f te ate dierit, lucratus eris fiatrem tuum: PÈ tenon cum unum ve audierit, adhibe te= duos„utin ore duorum vel trium tefirum flet omne verbum: quod Ji non audierst, dic Eecleſſa: f autem Ecclefani nonaudiertt fit tabi ficut ethnicus© publicanus.) Et Rex Angliæ fit paratus fufficienter oftendere, quòd Rex Francorum peccat in ipſum,& ipſe cixca eum in correptione proceſſit ſecundum regulam Evangelicam,& tandem quia nullo modo profecit, dixit Eceleſiæ: quomodo nos qui ſumus ad regimen univerſalis Eccleſiæ ſupernã diſpoſitione vo- cati, mandatum diyvinum poſſumus non exaudire, ut non procedamus ſecundum formam ipſius? niſi forſitan ipſe coram nobis, vel Legato noſtro ſufficientem in contra- rium rationem oſtendat. Non enim intendimus judicare de feudos cujus ad ipſum ſpectat judicium, niſi fortè juri communi per tpeciale privilegium, vel contrariam con- ſuetudinem aliquid ſit detiactum:ſed decernere de pecca- to,cujus ad-nos pertinet inedubitatione cenfura> quam in quemlibet exercere poſſumus& debemus. Non igitur injurioſumſſibi debetRegia dignitasreputare fi fuper hoc Apoſtolico judicio fe committat, cùm Valentinianus£ | inclytus Imperator;Suffraganei diolanen. Eccleſiæ di- curetis, cui& nos, qui gubernamus imperium, ſincerè no- & e | | xiffe legatur: Talem in pontificali fede conſtituere pro- 8 Į F | j ] ftra capita fubmittamus | homines deliquerimus` jus monita(cùm tanquam ie mus neceſſariò velut wedicamenta curantis. Nec ſi k iUud humillimym s — 1 B l ei deputetur fena exilii,. b Ita in omnibus mgs L feriat gatur.-Cap..eod. tit. inz. compe menda inſeriptio. À Rel addetur in z compilat.&- Can- Cap. 2. eod. tit. n3 compil. fF Archte g Cap 3eod.tit. in.compil, vide Iac Lup, h h Matth. 18. i63. dift. Valene nifarip.lib.zede k findes Ggg 7 RA 194

1 95 o Decret. Greg. Eib. 11. Tit E 196 ———— Boae aE Bie omittamus, quod Theodofius ftatuit Imperator 4: 8e, tungue ligateri faper terram, erit ligatum& in cœli, O guodcune Carolus innovavit, de cujus genere Rex ipfe nofcitur deftendiffe: quicunque videlicet litem habens, five petitor fuerit, five reus, five ininitio litis, vel decurſis temporum curriculis, ſive cùm negotium pexoratut, fi- ve cùm jam cœperit promi fententia, fi judicium elege- tit facrofan&æ fedis Antiftitis, illicò fine aliqua dübi- tatione(etiamfi pars alia refragetur) ad Epifcoporum judicinm cum fermone litigantium dirigatur, Cùm enim non Humanæ conſtitutioni, ſed divinæ potiùs inni · tamur, quia poteſtas noftra non eft ex homine, fed ex Deo, nullus qui fit fang mentis, ignorat, quin ad offi- eium noſtrum ſpectet de quocunque mortali peccato corripere& quemlibet Chriſtianam:& ſi correctionem contempſerit, per diſtrictionem Eccleſiaſticam coërce- re.*Sed forfan dicetur, quòd aliter cum Regibus,& aliter cum aliis eſt agenduin. Cæterum ſcriptum novi- mus in 1 divina c:[Ira magnum jadicabis ut parvum, necerii sceptio] enarum:J d2 ér infia.) çf Li- č yc modo procedere valeamus ſuper quoli- ccato, ut peccatorem revoce mus à vitio zre ad veritatem, prg 1r, quæ eſt vinculum charitatis: ges iptos reformata fuerint pa & utringue præftito proprio f mramentó frma- næ tamen ufque ad tempus prætaxatum fervata non nunquid non poteris dejuramenti religione juod ad judicium Ecclefie non eſt dubium ormentur? Ne ergo k pſe contra pacem p c ftremò cùm inte pertinere,ut rupta pacis fœdera re tantam diſcordiam videamur ſub diſſimulatione fo o Legato dedimus ip præceptis, ut(niſi Rex lidam pacem cum prædicto Rege reformet, vel ial- tem humiliter patiatur, ut idem Abbas&Archiepifco- pus Bituricen. de plano cognofcant„utrùm jufta ft que- yrimonia, guam contra eum proponit coram Ecclefia Rex Anglorum, to fit legitima, quam contra eum per fu fteras duxit exprimendam) juxta formàm fibi daram è nobis procedere g' non omittat. [I 2 f ehar- amum in€h Í Jirem,'e corde puré& confirentia bina, é fide nen fit A diligimus, É ad honorer é profefum ér imierementum ipfius efficaciter afpi- ramus, exaltationent regni Francorum, fùblimationem Apofolic. fid. reputantes, cum kòt regnu benediltum à Deo femper in ipfius de votione permanſerit, É ab ejus devotione nuia unquam, ficut credimus, tempore ſit deſceßlirum: qulia lcet interdum hinc inde fi- ant immifr mnes per Angelos malis, nostamen gui Satana non t- gnoramus afiitias ,circumve J dentes, anod iden Rex illins fi actis non fè pe * d enim debeamus corripere C p famas ex utrinfz, pa- ti, Cam clamet Dominus per Prophetam: lta vocem tuam,& annuntia popn- prædi veli io i$ uë j lium est, at conſetus fil. n. Philippum Regem Francorum illu- tet pagina Teſtam Elama, lo meo feelera eorum: Ef impio impietatem fuam, zpfè ini atus est,mo- Apoſto dicit idem: Ar. mad autem fanguinem autem ejns de manu tug r rietur: j jus guoque nos monet cor gue, obfècra, increpa in omni patientia é de pofimus& debcamis ebercere, hatet ex eo, dicit Domninus ad Anat: oDhe aui fatt de Sacerdo 7 Prophetam, qui futt de Sacerdotibu: ztu te fù» per gentes O regna, ut evela 7 difices, © plantes. Conflat vero quod evellendum, deſt an G difa c r.* pandum eff omne mortale peccatum. Praterea cam Dominus slaves regni cælorum B. Petro Apoflolo tradidit, dixit ei© Quod- a In C. Theodofian. lib. 6. titul. 1. l: quotiens Ó referi Grat. in b c Deuter. 1. de Rat. hom, d l. þposac tan. quicunque It g. T. LOTTLOETC. J F E e Hec verba, ab errore f Px, proprio, deest im `: Pap} A antiqui, g Vid. i. ea guidem, C, de accuf& l. diruvns. f. de cu- Pod. gy exhib, reor, accuf: l. in multi cuſare. ad veritatem, in manufèript. defuerit. jera J puè cum- torim, quod Í que folveris fiiper terram, erit filutum ér in cælis. Verum nullus dubitat; quin omnis mortaliter peccañs apud Deum fit ligatus, Ug ergo Petrus di vinum judicium imuetur, ligare debet im terris, quos ligatos conftat in cælis. [2 Quam B. Iacobus intervenire teftatur. Si dixerisei qui iste lutusesT vefte prac rra: Tu fede hic bene: pauperi vero, flatu il- lc, aut pedúm meorum.| Ideog, r Apofolicam fedem mandamus,© iñ virtute obediantia pracipimus, quatenus Poſtquam idem Abbas Juper`hoc mandatum fuerit Apoftolicum executus, ſententiam Ce jus, imòo noſtram verius, recipiatis humiliter,& faciatis abaliis obe ſervari: pro certo ſcituri, quad fi Jecws egeritis mobedientiaim ves ſeram graviter puniemus. eſub ſeabellt jerfis Vo Verfris vo CAR FLY ¶ Principalis perſona per ſer non per Ad bocatum debet fadtum propor l rè in judicio, nifi ſit indiſcreta. Idem Epiſcopo Helienß. patos[ a é infira) S Statuimus prætereà ut principales perſonæ non per Advocatos, ſed per ſe- ipſas factum hproponant Niſi fortè ſint adeò indi- ſeretæ, ut earum defoctus de jndicis licentia per alios ſuppleatur. CAP- AR intentro Junt inepta, vel fila; iterum tamen dlor audietur, fi apte p debet reus E S: actio i f KE Vnñ ab inſtantià ſudictt: 4 egerit. h. d. quoad int TUTIS Idem Nobiti viro Wfatthao de© Ris partiá. 1 E Xaminatà æ causå, que vertitur inter te& milites Campaniæ: e[I&J. J f Actionem, quam fug e jure patronatůs ejufdem Ecclefiæ contra præfatos milites intentabas, incongruentem cognovimus& ineptam f Quia cuùm:teſtes induxetis ad] obandum, quòd quando præfatus A: vicedominus Ecclefiam eandem tanquam fes queſtratam accepit, tu jus patronatũs ipſius Ecclelig pol- fidebas; profestò nec rei vendicationem intentare, eG ipfiws reftitutionem poteras poſtulare. Unde intentio- nem tuam in hac parte pronunciavimus non tenere, ab. ſolventes eoſdem milites ab eadem. Ita tamen qube fi congruentem& aptam intentare voluetis actionem, reſpondere tibĩ nihilominũs teneantus. Bi Super E afis parata actis confeſß j$ anibius onibus His infirumentis© allegati r, guod-arbitrium quod contra të 7 7 gotro gromulgalſes &atteſtatiomabu⸗ indagatis, perpend imus eui her eudem ne vicenlominus Sabin. dicebatur declaratum. Vrum contra formam mpromiffum faile non obfanteconfirmattone fei. mem. C. Pp- p” tllud, ficut provide latum fuerat E& ab utraq; ſ y inane.) XVI. CAP inpli pro domibus fais agere© defe uod ignota fi rigo. ! tod ignota fit eorum origo. tribus militie templi m Halia qui confirmaberat harte receptum, dæ srevimus ipfum irritum& fitutis. i f [&]] 1 Accepimſtis, quòd quidam Eccleſiaſtici judices, illos,quos ptores, in caulis ad pro- ttunt, tanquam otiis cutam 8e Um deput tam ſeculares, quàm habetis in domibus veſtris præce ſequendam ſuam juſtitiam non admi licitum non ſit eis fuper Iitigioſis nég — ffc. é pot. jwd. deleg b fatum fuum. In 2. cumbilatione. tit.de a Reguirefupra, deo c Roma. alt. Rivaria. Q 3 confirmat. utili vel inutil.€ Camapànicos: cum. C. de lib. xanfa. G t item apud Labeonems:$: Ja quis libello fde injur £ Vidit cum pre- gete,

— 7 De judiciis gere, qui pacificis decreverunt ſtudiis inhærere, illud alle- gantes imtepulfione ipforum, quòd eorum ipfis genera- tionon eft nota: qui undecunq; venerint-gratiàdivinå yocati dum laudabiliterexequanturoffichim fuiordinis, ex ſuperabundanti requiritur ſuæ notio nationis. Ne quis igiturx in proſecutione cauſarum præceptores eofdem ab agendo vel refpendendo oecafione hujufmodi repellat, Suctoritate 4 Apoſtol. inhibemus. CAP, XVIL G Pralati debent Laicis deClericis,(appeilatione fiufiratoriânon obflante)juflitiam facere:ad fècularé ramen forum Clerici& Lai- sistrahinon debent, etiam datg pforum Pralatorum negligentiâ, Idem Vercellen. Epiſcopo,& Abbati de Lileto. Ualiter& quandò: à.] QPræcipiatisex parte A< noftra Prælatis, ut Laicis de Clericis conquerentibus plenam 6 faciant juſtitiam exhiberi. Non obſtantibus appellationibus fruſtratoriis, quas in eorum gravamine Clerici frequenter opponunt. Ne pro c defectu juſtitiæ Clerici trahantu: à Laicis ad judicium ſeculare: quod omninò fieri prohibemus: CAP- XVIII bens ut pi pene confimilem: canfam, quam judex, 4 judscando removetur. hid. Idem. d ]LIudex tut d II. Aulan, e quæ inter Abbatem& Conventum Vindon.& Archi buſdam procurationibus obis& A Fariſien.meminimius commi[$j xò cùm eundem Archidiaconum fimilis penè c tingat, nimis favorabilis parti alteri videretur. f, noste, {li Decane, loco ipfius Archidiaconi ſubrogantes, man- damus, quatenus(non obftantibusprioribus literis) in caufa, g ratione præviå procedatis. [ 1 Dius vero Abbas ér Conventus noleñtes parti alter: Pon ò y dedia Rom Pon- sificismudaltam Ere, Nfi 0. em monaſterii Monachum, p; runt, nihilominiis Vibplicantes, quatens te, fili Decan Halrogare ad defen en. Archidiaconi nem ipfius negoti: dignaremur.] CAPSSAIX. 1 btignibus præjudicia libus fi- ione S TECH- Honorius IH. Archiepifiopo h Remenfa De- cano i Brimenfi Colon. diæceſis. Xhibita nobis R. Virdunenſis ælecti petitio declara- vvit, quòd cum ſuper facto electionis ſuæ, H. Arehid. ac quorundam Canon. Virdunen. adverſariorum ſuo- zum procurato} noftram audientiam? acceffif- ſent, Pariſien. Epiſcopo& conjudicibus ſuis dub certa forma 1 utv s noftras direximus inter alia continentes, -forent evocandi, fuper propofitis& aliis tium'contingentibus inguirerent veritatem:{ 1& sùm autem idem elećtus quibufdamexhis, qui t, conſpirationem,& quibuſdam ex- communicationem in modum exceptionis objiceret, ſe id offerens probaturum, præfati judices interlocuti fuerunt, quòd de his& principali negotio fimulinqui- a al, autoritate pra c Conc. Carth. f Paryfienfi E gcompil. F wide L-litigato tium inhibemus, b plenariam. Concil. Tolet. III..i3. d In aliquot ſeopbo& Decano. e Cap. l. eod. tat. in -Je de arbit.-g Deſeint hæc verba: Incaufa: alii ita: án negotio. h In omnibus vetuflis Innoc, IH. Arch. Reme i` Et Decano Berimnenf. Colmen. aiæc: al. Brunienf. al Benevenf. al, Bituricen, K Virdimenfis, Praſentiam. antiquis: Idem| i f. rerent: nolentes, quaſi non judices, ſed inquiſttores exi- ſterent, ſuper dictis exceptionibus ipſius electi probatio- nes admittere; fed- pervertendo juris ordinem, depræ- miflis exceptionibus& principali negotio pariter per fe inquirere intendentes,& procedentes etiam ad receptio- nem teſtium lite nondumfuper codem negotio contefta- tâ: quare præfatus ele&tus-noftram audièntiam appella- vit:[26 mfià.]§ Quia verò non in modum ãnquiſitio- nis, ſed commiſſionis negotium extitit delegatum: man- damus, quatenus ſi ex dictis gravaminibus vel aliquo ipforum appellatum conſtiterit, revoeato in itritum, quiequid poft appellationem hujuſmodi inveneritis at- tentatum, in cauſa ipſa juxta priorum continentiam lite- rarum, ratione præviâ procedatis. [ 1> Etrefiesguos nominari contingeret juxta confuetam Eccle- ſiæ formam, ad teſtimonium ccenpellemdo C prafigendo partibus tere minumcampetentem ,quoper fè vel per procuratores idoneos noſtro ſe conſpectui præſentarent, jtifiam ſententiam eptura; partibiss ergo citatisnon fuit procefumsn aliquo prt Cum, decens tfr eleélioa tibs, ni fè opponerent; jure reguifiti sf ad agendum tres fè refidut obtulerunt.. U% Humilster fap, ylicans, utcum litere ady 50 judtces obten⸗ ta, non inqliſitionem, ſed cimmiſfionem ſabiant, prout apparet eæ continentia earundem, quod ab rpfis fadum est post app. ipfius rea vacare in irritum,& cauſam aliis cammittere dignaremur.] CAP. XX. G- Lapfù triennii non obftante potest delegatus in caufa fibi comte mifa procedere, Idem magiſtro Tancredo Canonico Bononien. Enerabilis fratrer nofter Archiepifcopus Ravennas, propoſuit coram nobis, quòd cùm decifio caufæ,quæ inter ip̃ſum& communitatem Cerviæ, ſuper juriſdictione civitatis Cerviæ,& quibuſdam aliis articulis vertitur, ſit per ſubterfugia& cavillationes Sorum per triennium prorogata: dicti Cervien. aſſerentes inſtantiam judicii per decurſum triennii periiſſe, reſpondere ſub tuo exami. ne recufaverunt:[ 1& infià.} q Mandamus, quatenus exceptione hujufmodi nonobftante, in negotio ifto pro- cedasjuxta traditam tibi formam. æ [ 1 Confuetis targiverfationibns procefum im rj edientes difa caufè. Nolenies igitur, ut ejufdem caufedecsfio ulierills prorage- tur, praſentium ribi auctoritatè.] CAP., XXI. G Aor obtinensin poſſelſorio coram juclice ret, non tenetur co- ram eo judice ſnaper proprietate reſpondere, ſi e prorſds alterius fori..d.€ est cafus notabilis, Idem Epżftopo b dr magiftris T.& B. Praten, Boe NONIE Commorantibus. Ignifieaverunt nobis olim Abbas& Conventus fan- ctæ Marig de Florentia, quòd Fiorentina peteftas pro eis contra communitatem caſtri de Signa ſuper poſ- leſſione, vel quaſi juris ibidem eligendi rectorem(quod ad ſe pertinere dicebant) definitivam ſententiam pro- mulgavit. Sed poſtmodum Abbatem& Conventum» præfatos ipſa poteſtas cobgit, communitati prædictæ fu- per proprietate vel quaſi memorati juris, in ſeculati judi- cio reſpondere. Unde vobis injunximus, ut ſi ita eſſet, co- geretis communitatem. o eandem, electum ab eifdem Monachis in re&orem admittere, audituri pofteà, quæ partes ſuper proprietate quaſi pradicti juris ducetent proponenda:;[1 ér infia.) S Verùm pars altera inter alia excipiendo propoſuit, ſe tunc coram vobis refpon- dereidejure non teneri, cùm tempus propter yindemias exiſteret feriatum: reſpondente Syndico monafteriihoe à id. lL.ad lægatum.&.ad rem mobilem. ffide procurat.&.2. Hde juriſd. am. jud. b Bononien. c In uno antiquo, cogeritin communitatem pradictam, eundem electum,&c. Ggg 2

199 aalitiosè proponi: ut videlicet causå protractà, tempus regiminis electi pradicti inutiliter elabatur:[ 26 imfa.] Mandamus, quatenus hoc non obſtante, in negotio ra- tione prævia procedatis. [ 1 Vrcaufam ficut jufium extiterit deciſuri, non obſtante ſta- tuto quolibet contrario Ecclefiaflica libertati, fèu quod Abbas&| Conventus praediti compulfi funt faper hoc litem conteflari in judi-| m referente Abbate dr Conventu didicimus,| | cio ſeculari. Nuper eni quo cùm de literis; aà nobis faper hocobtentisad ipfius communi- tatisnotitiars perveniffèt, Syndicus ejus exhibito coram judice pote- fatis calumnia juramento citari fecit Abbatem, guod coram illo fubiret ſimile juramentum é ut per hoc renuncsare appell.literis in- telligeretur: idem Abbas ipfo fato ut pro conviéto fi hoc facere rea cumq prafatam communitatem ad praſen- s Syndicoejus feve cufàret, haberetus. tiam veſtram ſapilis& peremptoriecs dilatorias exceptiones proponere protefianti, terminum quo id fa- f negot:o, ftatuiflis,| ad quem lro temporel ceret, vel fuper principali refþon uit proteflatus paratum j è pro poffe a ader veniens TAS uod apparebat ex eo,guod per nunctum poteſtatis, Ab- feit prohibitum, ne communitatem eandem extra FI ftrictum in judlicio conveniret, quare pranomimnati Abbas© Con- ventus humiliter petierunt, ut obviare hujufinodi malitiis digna- remur. Qubcirca diſer.] z D St Oren. Abe DE FORO COMPETENTL TITULUS. IL CAP. 1. @ Clericus coram fuo Epifèopo conveniri debet Ex Concilio Chaleedonen. æ Y I quis Clericus ġ adversùs Clericum negotium ha- beat, non deferat Epifcopum proprium, fed priùs A Japud ipfum actio ventiletur: vel cerze confilio ejuf- dem apud alios; s utraque ce pars voluetit, judi mobtinebunt. æ ti vei condemnat, Eacomnmmunicari de Ex Concilio Parifienfi. TIN Ius iud s: pois judicum e, neque Presbyterum, neque Dia- Jconum, aut Clericum ullum, aut minores f Eccleſiæ „„*—˖˙IT g Baia n E 4 TA fine permiffu g Pontificis per fediftringere aut conde- mnare prelumat.-Quod fi fecerit, ab Ecclefia Dei, cuiin- juriam irrogare dignoſcitur, tamdiu ſit ſequeſtratus quo ju tus, quo- g ufque reatum fuum cognoſcens emendet CAP. III. fortitur ꝗ mmn 7 Ex Concilio Africano. linter# quos caufa verfatur, fint di- um: ille Primas det judices incu- us, de quo contenditur CAP. IV. vıncıa eit ioc bartibusnon j 10n: Mandare, sifacio defenforil 360. Gratianus.guafhicap. f i. titin rcompil, c utregue part j eod, tit, inr compilat, f n ap Fr K Cab. 7. jeuntores, Burch, 44 hcompii, SAh A F607 Decret. Greg. Lib. II. Tit. II. 200 executor ab eo deputetur. Aut ſi hoc actor refugerit, ab | eodem Epifcopo eft deputandus, qui partes fibi mutuo confenfu judicescompellateligere. A quibusquicquid fuerit definitum, ipfius{olicitudine(fervatå lege) modis omnibus compleatur,> CAP. V. G Super re Ecclefia vel Clerici potest Laicuscoram E. co judice conveniri: fed fi probabiliter negat rem eff Cerici, ad juriſclictionem Eccleſiaſticam declinandam, convenitur coram fao judice. lexander 11I. 4 8¹ Clericus Laĩcum de rebus ſuis vel Eccleſiæ impe- tierit,& Laicus res ipſas non Eccleſiæ eſſe aut Cleri- ci, fed fuas proprias affeverat, debet de rigore juris ad forenfem judicem trahi. Cùm actor forum rei fequi de- beat: Licet in plerisque partibus aliter de conſuetudi- 1e habeatur. CAP. VI. q Si guaflio feudalisest inter Clericum& Laitum, cognofis' c, cognofèet delegatus Papa, etiam dominus feudi: fèd eo ante negligentiam datus..d. fecundam leturam gloff: Idem. c X transmiffa d nobis infinuatione B. C. e& VV. militum f Ecclefiæ tug intelleximus, quod cùm Rs de Caſſaville g cos fuper quadam poffeflione corans Trecen.Epifcopo traxiflet in caufam, nobilis vir de Cam- pis# eorum Dominus,{fub debito fidelitatiseis inhibuit, ne de feculari feudo in judicio Ecclefiaftico refponde= rent:[1& 7] q Per dominum feudi caufam jubeas terminari. Et{i ipſe malitiosè diſtulerit, tu ei debitum finem imponas. [ 1 Kag prefatus Epifiopus in eos velut contumaces cxconie municationis fèntentiam promulgavit.©.] CAY: VIL G Per dominum feudi fecularem ſive Eccleſaſticum, quaſlis feudalis terminari debet, etiamfi vafalli fint Clerici: d fi plures pratendantur domini, non potest unus cognoftere, max imè alto abe finte, an feudum ad eum pertineat..d. fecundum leéturam magh notabilem, 7 Idem. Erùm£ quoniam de quibufdam feudis adversùs Præpofitum quæftio mota fuit: Statuimus,ut€x quo Epifcopus fuerit in Ecclefia conſecratus k, de feudis ipfis, fub fuo judicio cognofcatur, fiad Ec cleliafticam co- gnitionem pertineant: alioquin imperiali beneplacito (ſicut juſtum fuerit) telinquatur. CAP. VIIL A q Malefaftores Ecclefiarur in uirog, foro convenrri punt. Lucius III. 2 Um fit m generale, ut aĝor forum rei ſequatur: [LI Cj.] ꝗ verùm quoniam ſeculates judicesin ex- hibenda juftitia perfonis Ecclefiafticis fæpè in judicio ſunt remiſſi, in favorem Eccleſiæ eſt introductum, ut ma- lefactores ſuos, qui facrilegi funt cenfendi, venerabilium locorum rectores poflint fub quo matuerint judice con- venire.” [ 1 nve conveniantur, fid fi juflitiam exhibere contempſerint, ex quacunq cauſa ſuerint negligentes, quia judicandi funt A legi ab Ecclefia dewimine sho, cenfuram poteris 1€03 Eccleſtafli. cam exercere.) nientins est, ut apud judices fèculares raptores prins aut judices — b Cap.7. eod titm 2. com- a Poff Concil. Later. patt.8. c7. e.G. pil. c Epifès Trever. d Capt.eod. tit. in 2. comp. f Hever. g Calle.: h Caris. i Cap.. cod. tit in ⁊. compil. k Ix Cod, Barb. confècrattis vel confirmatus de feh- dis Cc. I alldem. m Capg. eodl. lit. in.compil. N WA l fi quis in hoegen G l placet. C- de Epiſe.& ers ci E——

) uadi don i, qubul onfi quant, p, VIl mnu — De foro competenti. 202 CAP IX. G Caufa Clericorum fecundum jura, non fecundam confuetudi- nes Laicorum terminantur. Vel ffic: In loco temporalis jurifdiio- ni Ecclefia caufa Clericorum fint fecundým jus canonicum termi- nandle. hoc dicit, ſecundum gl é utrumque fuimmarium recibit Aeterminationem. Ccœleſtinus III. Uod a Clericis:[1&infià.] Q Mandamus, quate- nus fi quas caufas pecuniarias Clerici Parifiis com- morantes habuerint contra aliquos, vel aliqui contra cos, ipfas jure canonico decidatis, LI Eꝛtc.[&.] ꝙ Nullus Epiſecnorum vel Clericorum ad judi. cia ſecularia edi trahendus, haben a tlli fuos judices, nec quie- guam est eis publicis commune cum legibus. Bonifacius vero Papa& Gelaſius,& alii Plures anteceſſorum noſtrorum antiquiori- bus Conciliis confönantes, ficut bene patet juris utriusque peritis, id ipfum in facris conflitutionibus ediderunt. Håc igitur ratione in- ducti, per Apoſt. ſed em. CAPR: X. G Laicus Laicum faper re civili coram judice Ecclęfiaſtico con- Venirenon potest, nifi in defccti juſtitia ſecularim usl niſt conſuctu- do id expofèat. Innocentius II 1. Vercellenf Epi- scopo. I Icètex& fuafcepto:[1 infra.]-A Mandamus, qua- #tenus fi quando à Laicis Vercellen. Iiteras ſuper re- dus, præcipuèe quæ forum ſeculare contingunt, à fede A- poftol.contigeritimpetrari, fublato appellationis obfta- ılo, decernas auđtoritate noftrâ-irritas& imanes, dum- modd conſules& commune de ſe conquerentibus in ju- dicio ſeculari exhibeant juſtitiæ complementum Liceat tamen ipfis, qui ſub eiſdem conſulibus taliter duxerint contendendum, fi fe in aliquofenferint præ- gravari, ad tuam(ficut hactenus fervatum eft) vel ad noftram, fi maluerint ¢ audientiam appellare: hoc fertim tempore, quovacante imperio ad- judicem: larem recutrere nequeunt, qui à ſuperioribus in ſua juſti tia opprimuntur. Si verd confules juſtitiæ tanquam me“ ritò fufpeĉti fuerint recufati, coram arbitris communi- electis, de cauſa ſuſpicionis agatur: quæ ſi probata fuerit eſſe juſta, ad te, vel ad nos pro juſtitia recurratur: ſicut ſuperiũs eſt expreſſum. LI Seruitutis officio ſimus umnilus in juft tamen in jure Jio: itia debitores: fic ibnu flam convenit providere e aliis inju- nur, ne,guod jam face fit, tnde Jumatur materia fian- eratione ſedari. Ex inſnuatione umn conſulum communis Vercellenfis, nos noveris ac- è, quod cum de fingulis quaftionibus, qua m tra eos coram confùlibus juflitia, juxta co; velint cuilibet conguerenti juftitie plen. quidam ult eorum juriſcdlickionem er bus gy dali, unde pro ota fuerunt con nfuetudinem approbatam itudinem exhibere, T aici jacuent ér fatigent, eos labori ciam Eccleſlaſt n rēgui. runt, literas Ap. mpetrant,© fic preter juriſdictionem conf i ltipliciter laborare» Volentes igitur e p penfis rebus, guaj 7 altamur juſtitiam alioruin depe- CAR- XI am judice Er clefiafico convenire non po- ĉlum judicis fècularis: cjaurario€ nifi fuper caufà Eccl Idem d Archi tacon Nuronenſſ. E tenore, f literarum Comitis Britanniæ, noſtris eft autibãs inklmatum, quòd cùm caufam, l quæin- ter mulierem nobilem F.& I. de Meduano fuper hære- iaaa m Li a Cap..eodetit in 2, ce npil. b Cap.r. eod. tit.in3. compil, ý € voluermr, d Archiepifè,©.Cayecharin£ Cap..eod, Gtng. sompil, ditate ſua noſcitur agitari, vobis commiſerimus termi- nandam, ipfe Comes eidem mulieri,cùm tam ipſa, quàm- prædictus I. eſſent de foro ipſius, mandavit, ut cauſam deferrent ad ipfum, promittens eidem, quòd faceret ei ju- ftitiz plenitudinem exhiberi a:[1& inffd.] Nos igi- tur attendentes, quòd fic fumus viduis in juſtitia debito- res, quòd aliis injuſtitiam facere non debemus: manda- mus, quatenus nifi fit talis caufa, quæ ad Ecclefiafticum judicem pertinere nofcatur, ei fuperfedere curetis: dum- modò per judicem ſecularem ſuam poſſit juſtitiam obti nere, alioquin non obſtante ipſius contradictione, cau- fam ipfam ratione præviå terminetis. F Nobis nihilominutantimare procurans, quod in curia fun debeat hujufnodi negottum terminari,& vos& mulier ſupradictæ ei nequaquam obtemperare volenses fatagitis in cauſa procedere,&- fic fibi minus rationabiliter juriſclictionem aulferre, unde nobis hu- militer fapplicavit, ut caufam ipfam ad sum, ad quens fpecialiter pertinet, mittere dignar emur.) CAR. KIL G Clericus non potest conflituere fibi judicem Laicum, etiamfi proprium juramentum dy adverfarii confenfus accedat, Idem Pliſano Archicpiſcopo. S! b diligenti La&-] q Afferuifti te ufque ad hæc tempora tenuiffe, quòdlicitum fit Clerico renunciare faltemin temporalibuscaufis juri fuo,& fibi Laicum ju- dicem conftituere, præſertim ubi adverſarii voluntas ac- cedit:ac temerè juramentum fuper hoc interpofitum re- fpondifti; Immemor conftitutionis, c quå cavetur, pa- cto privatorum juri publico minimè derogari.Cùm ergò hoc jus in 4 Milevitano& Carthaginenſi Conciliis ſit fpecialiter promulgatum, ne Clerici Clericos reli&o fuo Pontifice ad judicia publica pertrahant, alioquin caufam perdant,& à communione habeantur extranei:& tam Epiſcopi, quàm Diaconi, ſeu quilibet Clerici in crimi- nali, ſeu in civili negotio, ſi derelicto Eceleſiaſtico ju- dicio publicis judiciis fe purgasevoluerint, etiamfi pro eis fit Jata fententia, locam fuum amittant,& hoc in criminali actione: in civili verò perdant, quod evice- rint, fi locum fuum maluerint.e obtinere: Manifeftè patet, quòd non folùm inviti, fed etiam voluntarii pa- cifci non poflunt, ut fecularia judicia ſubeant, m non lit heneſicium hoc perfona jj i aci un valeat, fed Potius toti collegio. Ecclefialt 2u indultum: cuiprivatorum pactio derogare non poteit, Nec jūra- mentum licitè{ervari potuit:quod contra canonica fta- tuta illicitis pactionibus informatur. [;Meditatione:& infrà. G Super eo autem admiramur pu- rimum, Ó movemur, guòd coma &diſeretum,& ju vta d e reputemus Virum providuns ebitum Pontificalis Officii, ſtatuta ſandto- rum Patrum ignotastibi efè non debeant,€ jurifperitorum copian habere nefaris| CAP. XIII. G Clerici, fuper excefibus„coram J bent, non coram his, Quibus fèrvi Sium ahud inducat. Iden nfi Epifèopo. Oe contingat F interdum in tua:[er infià.] qj In- ſuper poſtulaſti, an cùm aliqui Clerici deputati ſer- vitio Capituli Beluac. aut aliorum, Clericorum tug diœ- ceſis fuper excefibus impetuntur, fint cogendi coram te, velpotiùscoram illis, quibus ferviunt, querelanti- bus reſpondere, cum illli ſibi juriſdictionem hujufmodi 4o Epifcopo convensri dea 1t, nifi confustudo vel priviles a Vid...$.post operis.© fF.denovi oper nunc. dy l. 2. ff. de jua dic. per Bart. b C. 4g. eod. tit. in g compil. c Addlitur, illius. d Verba, qua tribuuntur hoc loco Milevitano Concil. habentur in Concil, Tolet. IIT. cap.ij, Reliqua zn Encil. Carthaginen. II. cap.g. € lid quodnofirum: de reg, jur.&.l. Mſolut. matrim. f pts codtié, in g compil. 56 5

203, vendicare contendant, licèt illos excommunicarenon va- leant, vel aliàs etiam coërcere. Supet quo taliter reſpon- demus, quòd ad te(utpote ordinarium) de talibus de- Bent. conquerentes habere tecurſum: maximè ſi ſuper kis impetuntur, quæ ĩn tua noſcuntur diœceſi commiſiſ- ſe. Niſi fortè hi, quibus delinquentes ipſi deſerviunt, ex indulgentia vel conſuetudine ſpeciali juriſdictionem hujuſmodi valeant ſibi vendicare. CAP. XIV. G. Epifiopus delfi condemnat Clericum de delitfo, fed non Pri wat beneficio alibi exiſtente: ſed Epiſcopias beneficis privabit q! exequendo condemnationem. judicis li..d. fecundum un antelleckum, Secundèm alium intelefum.d. Epifcopus delicta oondemnat Clericum de delito privando beneficio alibs fios fid ext- suntio realis fit ab- Epifcopo ben Idem a cen. Epiſcopo. gotal b per fedem Apoft. edoceri„utràm Sater- dostabens Ecclefiam inuna diœcef,& refidens in n J eadem, domicilium vetò patrimoni delinquens, ab eo in cujus diœceſi hab pro delictoibidem commiſſo debeatj In cauſis, qux officii fui feu beneficii privationem expo- feunt? Ad quod breviter refpondemus, quòd`per Epi- fcopum, in cujus diœcefi deliquit, fententia promulgari poterit in cundem. Sed ab eo, in cujus diœcefi benefi- sium obtinet erit quoad illud executio facienda. Hm CAP. XV. g Maiferabilis yam judice, Ecclefiaflico convenire, etiamfi res filiiratta dicatur dalis. Honorius III.. Archiepifè. Decano,& Archi? diacono Tiron. X parte B. quondam Angliæ Regi berſona potest Laicum interdlitto unde vd, co· æ fuit propoſi- Etum, quòd cùm nobilem virum G. detentorem caſtri am, quo, per Oliata, c ntisad-i Segrey, ratione doti ceum velejus compli uđtaritate bong memorig Joannis Papæ vobis traxiſſet in cauſam: Dictus nol Propoſnit, quòd literæ Apoſtolicæ non valebant, pro eo ſtrum Guargiæ. ubi eſt ejus domicilium principa- in diœceſi Rodon. quæ ultra ditas dietasà Ti quòd caſt Ie, conſi Tonis eft remota” YE replica fit ex parto Regi- i p; næ, qusd idem nobilis Tutonis ſatis poterat coneniri, cùm non folùm in Kodon. diœcefi, fed& in Andegaven- r h a`` m Y ſi diœceſi exiftat, cò quòd d& caftra& reditus plures Habet in ipſa,& caſtrum, de quo quæſtio vettitur, in ea- dem eſt PEER gue a uron. nequaquam ultra xijleucas diftat. Idem Pa ae: um dicta Regina jus ſu ia mi i ide Mae 13 B coram domino feudi proſequi debniſſet, literæ Apoſtoli- cæ non valebant, cùm non faciebant mentionem, quòd ý n E 4 a i. j` A domisu feudi fuerit requifitus,& ipſe in exhibenda ju- ftitia ext rit negligens vel remiſſus. ſubjitiens, qudd eæ. dem literæ felſitate exprefsà fuerant impetrat, eò quòd ſuggeſtum fuerat, caſtrum illud ad eandem Reginam ra- gione dotalitii pertinere: cùm ner ab initio, nec durante matrimonio à viro ſibi fuerat in donatiohem propter nu- ptias aſſignatum. Ad hoc autem fuit&t parte ipfius Re- ginæ reſponſum, quòd vidus ſpoliata, irrequuiſito feudi domino,{p liatorem feu det rem rei coray Eccle- Gaftico judice poterat, convenire, cujus interëfË vi i d F p cujus interëfË vi- duas defenfare;[ 1&.] T Mandamus, guatenus fi vo- bis conſtiterit babere in Andegavenſi diœceſi, in qua interdum con- ſuevit commorari,& ipſam diœceſim ultra duas à Tu ron. non diſtare dietas,& in eadem litigioſam rem —— L d1 ngcompil. c aryf kih d Decret. Greg. Lib. Ii. Tit. 11. | non fuerat Regis Richara ratione im alia, ibi| étum nobilem terram& manſionem- 204 eſſe: non obſtantibus enceptioni busaliis, quæ in pelitos rio potius, quàm in poſſeſſorio, quod Regina contta eun- dem nobilem intentabat, locum habère videntur, in ipſo negotio j xta priorum continentiam literarum, ratione ià procedatis. [ 1 Nec obest quod fi cista mern. Toan, Rex A g prefatum in Concabin, pro alii rebus dotalibus eidem cone ipfa illud pro dote din pacifice poffedifit, Adhoc anter fu parte nobulis pradidti replicatum, quod pradictus Rean Tsann: harës liż; nesdominns vAndegavie, fé e jus caſtri um illud non fuit afignatum cuns ni, caft a, hares&r fucceffor viri fi rpotius& anvaſor:&Mita jus quod ipfenequaquam h abuerit, ram. Ad guod fic pars Re lebat, nec rapt transferre non potuerit in R f d contra refèriptumexceptro huj locum habebatin`pofj dit nobilem G io, guod eadem inténdebati Vade vos aures hujufinodiexceptionibu ſꝛvolts ad- $, tn principali negotio proceder h t eging gravamen non modienm E& jacluram. Nos hibe dem F læntes, ut finis litibus imponatur, difir v| Q Laici ufàrpantes jara E cern Ecclefiafticum compekuntur. Gregorius IX. fatri Palmerio CanotiioS. Trinitatis. (onein ef nobis Bononienfis Epifcopus, quòd „4yoteftas& commune Bononien-temporalem juriſ- dictionem, quæ in quibuſdam caftris 8evillis Ecclefie Bos 3 t pleno jure:& in cujus quafi poſleſ⸗ iolentiam uſurpate 4 nonienſis com fuiſſe ac eſſe dignoſcitur, per v unint:[& fra] ¶ Cùm autem valde fit iniquum, „quz collata funt pro remedio peccatorum venerabi⸗ s Ecclefiis, vel relifta aut eisjuftis modis aliis acqui- ſita, aliis uſibus applicari: propter quod meritò invalo- ipſarum rerum, tanquam ſacrilegi, funt ahathe- tiuſque ad ſatisfactionem congruam ſupponendi⸗ [o mfia] a Mandamus, quatenus fi tibi conſtiterit de præmiſ: ſis, monitione præmiſsã, per cenſuram Ecclefiafticam cet fare ipfos ab hujufmodi,& fatisfacere de prateritis da- mnis& injuriis, appellationer motä, compellas- CAF. XVII. g Privilegiatus ut non teneatur réfpondère nifi incerto loc inalio loco refpondere vel folvere promittit, ibi poterit convemirh G etiam ubi habet domisikum, fecundum han. Andr: Idem Epifiopo Dulmenfi p&i filii.&.cives Komani, ſuà pet monſtrarunt, quòd eùm Abbati S. Genovefæ Pari- fien. füper quadam pecuniæ fumma, contra R. prade- ceſſorem tium literas impetrâffent, tu proponi fecifti, quòd omnibus Anglicis eft à fede Apoft. indultum, ut fa- per caufis pecuniariis citra mare conveniri non poflint š propter quod idem Abbas in negotio non procefit. Ve- rùm, quia etfi fuiffet privilegium tale conceſſum, non tamen prodeſſet illis, qui fe certo loco reſpor dere, vel ſolvete adverſariis p̃romiſerunt, cùm ibi& ubi domici- lium habent, valeant a conveniti: mandamus, quate- nus eiſdem de pecunia ipſa cum juftis& moderatis€X- pentis,& congrua ſatisfactione damnorum(uſuris ommi- nö ceſſantibus) ſatisfaci as, ut teneris: alioquin eidem⸗ Abbati noſtris damus literis in mandatis, ut in commi 10 fibi negotio(propoſitã ex parte tua indulgentia non 00- fante) juxta prioris mandati noftri tenorem fine diHpen- dio morg procedat. CAP. XVIII. quam Laici poflunt juriſditlionem nn judicis Quan fuy E oeno—— de alon obligat Barsan dakde jumm. a Lcontraxiſſ Vinit. proroga-

< y m’ De libelli prorogare, Clerics tamen non poffunt, nifi Epifiopi diæœcefani confèn- Je accedat,&.jadeæ cujus juriſclictimiem prorogare volunt, fit Ecelefiafticrs, Jdem Abbati Trecen. Qlgnificåfti e nobis, quòd.Clericusad petitionem 8 C. mereatoris ſe tuæ juriſdictioni ſubjecit, ſi in termi- no nune elapfo,de pecunia mutuata-non ſatisfeciſſet ei- dem: Ferinfia.} q Inguifitionituz taliter reſpondemus, qudòd Icet prĩvatorum conſenſus eum, qui quriſdictioni præeſſe dignoſcitur, ſuum poſſit judicem conſtituere, Olerici tamen injudicem non ſuum( niſi fort ſit perſona Eccleſiaſtiea,& Epifcopi diœceſani voluntas accedat) conſentire non poſſunt. CAP. g Legitime citatis;tenetur coram judicecitante caufar pros fequi, non obflante, quad post citationem mutaverit forum. Idem.: P Ropofuifti nobis, quòd quidam ſubditus tuus ad pe- titionem cujuſdam b adverfarii fui ,à te legitimè ci- tatus ad cauſam, quia poſtmod riſdictionis alterius eſſe cœpit, tuum intendit judicium declinare. Porrò yyy AIA. tug piudentig dubium effe noncredimus,quòd isin prg- dicta caufa jus revocandi forum non habet, quafi ab.al- wero-e jampræventus, CAP. XX. g Quiſua Clericis potest in curia Romana con veneri, leet aliàs[pecifice forum ibi nen fòrtiatur: habet tamen ex. caufa jis revocandi domum. Idem. Icèt ratione delicti ſeu contractùs aut domicilii, ſi- Lverei, de qua contra poſſeſſorem cauſa movetur, quibus forum regulariter quis ſortitur, Epiſcopus veſter apud fedem Apoftolicam conventus non fuerit: quiâ tamen omnium Ecclefiarum mater eft eadem& magi- ſtra, ritè compelli potuit, ut ibi ſuis adverſariis reſpon- deret: niſi pro alia juſta& neceſſaria cauſa veniſſet, quam ſi tuñc allegaſſet, jus re/ ocandi domum ſalꝰu Kuiſſet eidem. buaa s~ DE LIBELLI- OFL TITURTE CAP. L G Afor tenetur inforiptis libellum porrigere. Vel fez Iudex non debet admittere alorem ad ltigandum, mfi prins labellum in Feriptis oferat: bd. per aliaverba. Ex Concilio apud ſanctum Medardum habito d. Gnarus e Epiſcopus dixit: Habetis libellum recla- mationis vel poſtulationis? Illi æeſponderunt, ſe præ manibus nullum habere libellum. Ignarus Epiſcopus dixit F. oportet vos ſecundum Eceleſiaſticam auctorita- tem, reclamationem veftram libelli ferie declarare 45 eamqͥue veſtris manibus roboratam, Synodo porrigere, ut tunc vobis canonicè valeat reſponderi. Et tunc iph fya- tres libellum conſcribentes porrexerunt. eFI ONE III. CAP. Q Cam agitur reali, non II. fufficit rem generaliter peti, fed debet sta fþecificari ut euitotur obſcuritas& aqui vocatto. a VideFernandum Vafguium liba.$9, de fucco reſolut. num. g. b:iiocujuflam,deeskin quibuuſdam manuſer. c al.illo. d Medardum nonaſterttim eft in urbe Sucfionenfi, ubi id'Conci- lium habitum est. Burchardus lib..decret. cap.192. Ivo part-..1. eod.tit. n1. compil, e dfmarus. al. Higmarus. f Vid: 1. fi quandlo. Cunde vi.& l. ſi homicidii. Cde aceulſ& aaſhent. de jud. G oporiot coló. g allegare oblatione. Innocentius TIJ. G Ereieaneibna a T.& R. fratribus: noftro fuit Apo- ſtolatui declaratum, quòd cùm inter ipfos ex une parte,& V. ex altera, fuper quadam terra çoram judi- eibus delegatis tracti fuiſlent in cauſam, oblato eis li- bello: illi(cùm plures terras haberent) ut terra:illa, ſuper qua quæſtio vertebatur, oſtenderetur eiſdem„ jndicibus poſtulàrunt: quod cùm ipſi facere denega- rent, ad noſtram audientiam provocärunt. Qupcirea mandamus, quatenus ſi eſt ita, revocato in ſtatum debi- tum, ſi quid poſt appellationem hujuſmodi noveritisat- tentatum,&c. CAP. FH. G Non tenetur reus refpondere libello in aftsone perfanali, fi nas exprimitur caufa petendi, Gregorius IX. Archipresbytero civitatis neve,ġ M. Lanonic. Culmen. pie filii-fratres Eccleſiæ ſanctæ Mariæ de· Hiſpi⸗ da, ſuà nobis petitione monſtrãrunt, quòd cùm Prior& Conventus ſanctæ Mariæ ad Carceres, ipſos fu- per quadam pecuniæ ſumma coram Priore ſanctæ Fri- nitatis Veron. auctoritate Apoſtolicà conveniſſent, ex parte ipforum fuit excipiendo propofitum, quòd cùm dicti Prior& Conventas nollent enprimere in porre- ĉto;libello.& conventionali, quare fibi di&a pecunia deberetur ,- fuper hoc minimè xeſpondere teneban- | tur:& quia di&tus judex exceptionem hujufmodi ad- mittere denegabat, noſtram audientiam appellayerunt. Ideoque mandamus, quatenus ſi eſt ita, revocato inirri⸗ tum,&c. 2 3% DE MUTUIS PETITIO- nibus. TITULUS TY. CAF L G Tudex ctiam delegatas, compellit afloren ad refpondenduse reo in cauſa reconventionis,& utramq; cauſam ordine ſucceſi vo ſi- mul aucliet,& und ſententid terminabit. h. d. Alexander III. Valterano Epifèopo c é Abbati de Spongia. Xa literis:[1& unftd.]@ Quoniam rationis ose do exigit e, ut Plébanus& Clerici Matuzen. Ab- batr& fratribus Maturen, mongfterii, de jis, quæ adversùs eos proponunt, debeant in veftra præfentia re- fpondere, cùm fibi ex ipfis coram vøbisà fede Apoftolica delegatis juſtitiam poſtulant exbiberi: Mandamus, qua- tenus actione Hlebani& Clericorum propoſità,& re- ſponſione factà: monitione præmiſsà, compellatis eoſ- dem, memoratis Abbati& fratribus in continenti coram vobis ſuper ſuis quæſtionibus reſpondere, ut viciſſim poſtmodum rationes partium audientes, concordià vel judicio utriuſqʒ negotium terminetis. LI Vſtris accepimus, guod dil; filii nofiri Abbas dr fiatras Maturenfis monafterii, fuper quaftionibus, guas-Piebanus€r Clea rict Maturen adversas eos proponunt, vefirum parat: funt fahire examen, fi illi in continenti debeant de fhis quaftionibus refpoija dere, Vnde.] a Vid. Lanfiancs. incap. guoniam.$. probationes, infia de prob. úy quatenus hicagitur de libello incerto& oliſcuro, Laſouem in S. ſed iHte. Inſtit. de altion. Decium in cap. delicti. ſup. de judic.& Pau- lum de Cafir. confil. tgs.@ Alex confil. 181:(184. in 2. volum. b rvudl..in.¶ de ann. excop.&m.t. ff.de edend. per Bart. c malè alii Archipresltero. A Post Concil, Later. fab Alexand. HI. part.ir.c. dr c2, eod. tit. ènt comp. e Vidicnm Papmianss, s fin.C. de fent, dr mter omnium jud. Gggg 4

Decret. Greg. Lib. II. Tit. V.& VI. 208 z CAP: JIL q Modus procedendi datus per refiriptum in caufa conventio- RS intelligitur repetitus in caufa reconventionis. pag Q z~ Cœleftinus IlI. Rothomag. a Decano, Rudentiam b:[6 infra.) 4 Sanè confuluifti nos, u- $ trùmàm caufa appellatione remot committitur,& reuscoram eodem judice actorẽ reconvenerit,& actor fu- per reconventione appellationis obſtaculum interponit, an ſit hujuſmodi appellationi deferendum? Nos verò ita ſentimus, quòd cùm actoris& rei eadem ſit conditio,& uno eodemq; jure circa appellationis remedium debeat uterqʒ cenſeri, ſicut deſiderat actor, ut ſibi juxta manda- toris reſcriptum juſtitia fiat appellatione remotà: eodem dd j a eoondér modo reconvenienti debet in ſua juſtitia reſpondere. sœ DE LITIS CONTESTATIONE. FITUL USS W CAP. UN. VNon per Poſitiones& reſbenſiones, ſed per petitionem in jare propofitam,é refponfionem fèsutam, fit litrs conteſtatio, quà omijß nullus est procefjis. Gregorius IX. Abbati fanti Ioannis in Vineis Lim inter Epiſcopum Novienſem ex parte una- & Capitulum Eccleſiæ ſancti Quintini ex altera, ſuper quibuſdam injuriis,& excommunicatio- num ſententiis,& quibufdam aliis articulis orta fuit materia quæſtionis:[& inffd.] ¶ Judices factis quibuſ- dam poſitionibus& reſponſionibus ad eaſdem: auditis lando æ. Verum quia dicebat mulier fe virum habere ſuſpectum,& idem Procurator nec de mulieris impunis tate cavere,nec veftro fecuråffet poftmodùm confpe&ui prefentare, vos teftes mulieris recipere ftuduiftis:[ 2 é infia.) ¶ Conſultationi veſtræ taliter reſpondemus, qudod licet ordo judiciarius in aliis controverſiis ſit ſerrandus, & in matrimonialibus cauſis non uſquequaque ſerve tur: quia tamen in præſenti negotio non eſt a fœdere matrimonii, ſed de crimine adulterii(per quod ad ſeparationem conjugii, non ad conjunctionem inten- ditur) quia lite non conteſtatà teſtes fuerunt recepti,& atteſtationes etiam publicatæ, ſive deferendum, ſive non deferendum appellationi fuiſſet, non eſt ad diffinitivam ſententiam procedendum. Potuit tamen præfatus R propter fuam contumaciam, vel etiam Procuratoris(f ſciens non purgaverit eandem) excommunicationis ſen- tentià innodari LI In Apboſtol. ſede conſtituit tottus Eccleſis magiſtratum, ut hominem reum, ndum Scriptura fententiam fecit Dew ad eandem nodi quae ſtionum diſ idi.& inftà q Ad Apoflolars nofiri notitiam literarum vefirarum infinna. 9 Y fuo retto judicto dif tione pervenit, quod.) [ 2 Etatteflationibus publicatis diligenter auditique fi li Qura vero cum de ferenda fe aretis diverforum inveni di rioni fimpliciter aca o. aa m non efje, nonnulli viris pruaent: nj quibilſdlam dicentabus a 7 tem appellatroni rendum, aluis au- 7 Mrentt feren tiam ajjerentibus te ſuffictenti prafli etiam, quæ partes voluerunt proponere coram eis, cau- fam eandem ad examen Apoſtolicum remiſerunt. Pro- curatoribus igitur partium propter hoc in noftra præ-| ſentia conſtitutis, quamvis poſitiones& reſponſiones hincinde ſuper pluribus articulis factæ fuerint coram f 1 judicibus memoratis: quia tamen litis conteftationem e non invenimus eſſe factam, cùm non per poſitiones& reſp snes ad eas, fed per petitionem in jure propofi- tam,& reſponſionem ſecutam conteſtatio d litis fiat; procefum ipforum de fratrum noftrorum confilio irri- tum duximus nunciandum. =$ TIIU LVS CAP. I. d g Sz agatur de adulterio ad ſebarationem tori, dr ante litis con- est contumax, potest exc nmunicari: fed teftes f nec caufa d recipi non pojj J. Innocentius II. Abbati andi Proculi, Canonico Bononenfi. D F hæc Deus: LI& inffa.€ Cùm caufa, que inter R.& B. uxorem ejus vertitur, au toritate Apoſ cã vobis commiſſa fuiſſet, tandem pro- urat aini; R aj] g` i g curator ejufdem R. libello uxoris, quo virum ad fepa- rationem tori ut dotem teciperet, de adulterio accu- ndere, donec Advocatus ejus veniret, noluit refi inducias poſtulanc petendo, vo Qni cùm hujufmodi inducias fæpè is illudere videretur, tandem ad dixit ſe reſpondere pa tur reſponſu xfe t: fed die libello, reftitutio- poftulavit, ne fecùs fieret, appel- ſtatuto, cùm c nem uxori J Bart.& Fulgoſ⸗ EPaulum in l. d € Vid. Bart. S ud. del.&- Ceod,& l Aurelius,$. f s Í ; n fakent, Reg.296, Q ali-| Re ifin;cs J | non fèt contefatm C paiere Ee O confiar&r. fanta varietate nos conſulets voluiſtis, qualiter eſſet m noc negoti procedendum Nos guur.} CAR FF; G Incanfa reflitutionis, contra contumacem, lits non comteſtatd, i non poteft, hoc dicit, comprehendendo omnem mte dum Jummana Idem Hieroflymit. Patris .] M Cùm in judic I. A Ccedens e: LI&i de epifcopus Tirenen.rettitu- gatorum præſentia, Are tionis beneficium poſtularet, Plebanus ſancti Marci de Venetiis(contra quem agebat) nihil ad objecta ref on- dit d, fed ad noftram audientiam appellavit:& li ſæpè fuiſſet admonitus, ut juri pareret(quia ejus app latio non tenebar) noluit tamen refpondere am; vel cořam cis ctiam comparere, Ipli vero judices Plebanus in ſua contumacia perduzraret e) teftes rece- perunt ab adverfa parte produć& depoſmionib! redactis in fcriptis, mandavernnt eidem, utad eos accer deret, in perſonas, vel in dicta teſtium objecturus. Quod cùm facere noluiffet f, in ipfum excommuni ationis fententiam protulerunt, pofefionem juris parochialis adjudicantes Archiep po memorato:& cum reli entes in integrum rictiũus vetuerunt, ne quis polletna. nem Tirenen, Ecc æ reſtitutam præſumeret pettu -r yeo Tot coram cifdem judicibus non enel r yeri tup- re. Cùm igitur g] conteſtata,& manĩfeſtè pateret, literas ipſas pe preſſionem obtentas,(cùm manifeftum effet duos præ- dictorum judicum, Achonien, videlicet& Beriten, Epl- fcopos, eidem Archiepifcopo tanquam Su fuo Metropolitano fubeffe) ac s Pleban i uem(etiamſi mi leg ontumaciam- g Ta K as è è appellâffe conftaret, in è appellâffer) licèt judices ipfi propter c man paaa a a E el. Cquom. r guand a Vid. auth.qus farien c Creod tit. in.comp. G Vid. d1 j obtemp é l2 ffi quis injus vocnon ze neret f: Vid. k2.$ gitur nos c loco p uisa Principe. ffon 1 è aſſavimus prædictas ſemtentias, cum lii excom- s a

ccommunicationis fortè potuerunt proferre ſenten- fam, non ramen debuerunt fuper principali negotio dif finitivam fententiam, lite non conteffatå, proferre: præ- dictas caſſa vimus ſententias, imò caſſas denunciavimus & inanes. Unde Tiren. Archiepiſcopd dedimus in man- datis, ut Eccleſia S. Marci inſtrumenta reſtituat,& etiam univerſa, quæ hujuſmodi occaſione ſententiæ per ſe, vel peralios occupavit. a pego E 1 Al prafèintiam nofira ven fin. Paphen.Ep.ven. fn. Acho- i ai Libiaden.& Beriten. Epiſcoporum nobis literas præſentadit, ſen- 8 tentiam continentes quam faper cauſa, quæ inter ven. f n. Nyren. Archiepiſcopum eæ una parte,& Plebunum ſancti Marcitex altera vertebatur, iidlem Epiſcopi promulgärume aſſerebant etenim ʒtdem E memorati per fuas liteias, quod cum caufam ipfam de ndato noj firo Safteperint terminandam, partes ad faam přafen- tiam convocåruni: Sed Piebanus nec corum literas iñ quibui 1t eP ET iuit neceorum. fè con- i jet coram eis ci appàruit, oi i fùn canfas alle 4 inf} ecto noſtrarum literarum tenore, pe tit is etiam induciis G rece ptus, ab cin licenttatus abceſlit; ſe ſtatuto die ad eos redire T g’ aeu] CAE nE 169 Ut lite non conteftata,&c. 216° quàm fug,& caula ipfa per vos commodiùs valeat termi- nari, cùm ad vos fecurus æ` pateat acceffùs, utrinque é partibus convocatis(ſi vobis conſtiterit, quòd anie litem legitimè conteſtatam, vel poft appellationem ex præ mif ſis cauſis interpoſitam, teſtes ſuper conſanguinitate con- tra matrimonium abſque culpa contumaciæ recepti fuiſ- ſent) vos atteſtationes hujuſmodi decernatis irritas 8 inanes, compellentes di&am nobilem„ut revertatur ad virum ſuum(quem inconſultè dimiſit) ĩta quòd poſt- quam ipfevir plenariam reſtitutionem habuerit tam uxòris, quàm tetræ, cauſam ſuper matrimonio audiatis: eaniq; fine canonico terminetis- CI sed quid lite non conteſtatd ſuper conſangninitae teſtes recipere pre æſumpſerunt:& inftà. G Cume ztur in matrimonia- libus caufis non tam ad ditjungendum, qudim ad conjun gendum de- beamu⸗ eæiſterè promptiores, ne forte quod Dens conjunxit, homo | zon fêparare prefumat, dif v-a f] CAP. V. G Lite non contefata non recipiuntur tefles regulariter fuper Principali. in cafibus hic annotatis: fiilicet cum timetur de morte, vel abfèntia diuturna tefium: tunc enim fervat foleni a tateht c pofitå, poffunt etidm lité noj coùteflatå teftes exarainari hd non conteſtatd rens eSF contumax, Ff fieri potest, mir- [ronem ,causå cuflodia; aliàs rens excommuni=-| f cabitur dem Ep Ue fraternitatis b devotio:[1&-J M Confultatio: ni tuæ taliter duximus reſpondendum, quòd ſi reus lite non conteftatå fe abfentat e contumaciter: t ilisģ; fit caufa, quòd actor poſſit iñ petitarum rerum poſſeſſio- nem induci y etin eandem caufa cuftodig induceiidus Qvòd fi caufa talisfuerit, qüòdidem iri poſſeſſionem ne- queat intromitti A, ut juri reat, per cenſuram Eccleſia- opo Brixienfi. J | f | Ees a no ticam eſt contumax compe Uendus: È | } | L E Confuiu ifti f praterea, rain fi aliquis c: orsu parere noluerit, judex lite non conte fententiam pr oronlgar č, ut idem afed CAP IV Q Receptioteflium falta contra non contumacem, tenon con? r, A, iñ caufa matrimonio Idem de decima gr Hele TA eean f ad fedem Apoftolicã nobilisvirGuil. g Vieecomes, nobis expoſuit, quòd cùᷣm Coriſopiten. Epiſcopus Comitem Britanniæ proximà lineà conſan- guinitatis attingat-& Archidiaconus ejus ſit Cleritus commenſalis(qui eidem vicecomiti eſt adverſarius prin cipalis, utpote qui uxorem h fuam,& terram publicè detinere pr it)& magiſter P. de terta uxoris ſuæ oriun dus, exiítat nimis favenseidem,& omnes fub di: ſtrictu exiſtant Comitis memorati, nec niſi per diſtrictum ipſius eĩ pateat acceſſi„& i Bus caufla in- uam ſuorum, locam& nortis periculo accedere non ei voluerint, niſi in ter terminum affigı non audebat:& lic Qu, fi pamer mifix ei foiffenr, n fuis capitalibus init enus cùm propincuiores abit de condu- bat te credere {| Mandamus, qi nobilis jam ditz, α,Ea ca } Pitalißs ut hi$ r Doći, rradit Marfil. in nhl Spiarad FA de quajt. d ] alig lo ocum habet non pon ufjuead$. porro: Idem. Uoniam c frequenterin dubium revocatur à mul- tis, an lite non conteftatå teftes recipi valeant, ate ctoritate præſentium duximus declarandum, regulariter verum efle, quòd lite non conteftatã, non eft ad receptio- nem teftium procedeudum. Niſi fortè de morte teſtium timeatur, vel abſentia diuturna: in quibus caſibus, cuùm civiliter eſtagenſdum(ne veritas occultetur,& probatio- nis copia fortuitis caſibus ſubtrahatur) ſenes,& va letudi- farii,& alii tèftes(de quibus ex aliqua rationabili cau- far Ereta Ìite non conteftatà fùnt protuldubiò admittendi; ſeu pars conventa ſit contumax, ſeu fit abe ſehs abſ⸗ Jue malitia, ut cony eniri non poſſit. Sed ſi actor non convenerit adverſariam intra annum, ex quo conve- niri poterit, vel faltem recep onem hujufmodi teftium non denunciaverit illi: atteſtatiopes ſic receptæ non valeant, ne fortè hoẽ procuret in ffaudem, ut proceſſu temporis exceptioi es slegẽtimæ ad repellendum teſtes.vel Clave pofu ali vel fpiritu umacem etiam lité non conteſtatd teſtes recipi,& ſententia ör de matrimonio ca Si verorens est abfen in carnali non proceditur; fed expeltatür abfens.In[pirity ar de contradto, flabitür juribus antiquis: fide cor jaräht doe: alur abfè asper fer mienfes; Sed de h o ngitur rahendo, dić út iñ capit. qa àam ſit.& F. in G. ubi altér est provifura. bd. orrò ſpeciales cautæ poſſunt occurrere, in quibus tereff alud obfe rvandùm, ut(verbi gratiâ) fu- icujus electione, vel copia maritali d- quæftio ür: tunc etenim(ne pro pter longam moram in ſpiritualibus apom! ibus patiatur Eccleſia læ ſiotiem, vel viro ſive mulieri fo rdicationis occafio præbeatur, maximè cùm propinquitatis gradus opponitur lege di- vinå pro hibitus) i in bu jufinodi cafibus(G contumax ap- baruerit is, in quem fuit actio d da, ſeu quia per- emptoriå citatione receptå venire contemnit, feu quia malitiosè feipfum occaltat, e quia impedit, ngv poflit ad euny citatio pervenire} teftes lite non conte» fed non contamaciter tunt * cultimo, quan capit cußientes. de A ji manei aienea N a securior, b TEY itler c Cs, eod. tit in3c d vel contrafa, fèd is qui abet contumax é riat à$ feg f autem, fecund Hoflsen Toana And,& vide 1 cone tumacia cam not. ff. dèreg. jurs Ggs f

211 flatà ſunt ſa liqueat) Si yerd aliter jugio inter Prélat Crione maximè co mus obſerxari, qu narum in factis eft fan agatur de ſpirit Eſt in Prælatum electus, pectetut, nifi( penfatis negoti perioris providentiam ma Ctandus: si autem de camal meritò admittendi,& nihilominùs Cfi de can- ad:diffinitivam fententiam procedendum». abfens fuerit;& agatur de ſpirituali con- um& Eccleſiam jam contracto. ele- nfirmatå, illud in hoc articulo. volu- od ſuper expectatione talium perlo- canonibus:difinitum. Quòd ffor- uali conjugio contrahendo: is qui per fpatium fex menfium ẹx- ii i circumſtantiis) per ſu- is vel minds fuerit expe- conjugio fit agendum, tamdiu alteruter conjugum expectetur, donec de ipfius obitu 4 Veriſimiliter præſumatur: quia cùm fine culpa fit e fens, ut f- captivitate, Vel ægritudine, aut alio jufto impedimento forfitan teneatur, autetiam propiiâ, fed non mälitiošâ voluntate, 1n remotis partibus moram fa- ciat b, utde facili vel in brevi citari non poflit: ei qui- dem præjudicari non debet, cùm habeat forfan exceptio- nes legitimas ad intentionem contrariam elidendam: eo negpáguam obſtante, quod ap carnis poflet opponi: quoniam in conjugio. multi c is, dirs t in quibus conjuges ine culpa y ſed non ſine cauſa conti- nere coguntur. g Ad perpetuam rei memortam j poffunt teftes fine litis conteftatione recipi, Q etiam pu- , vel cym agitur perviam ine guifitronis 0! bhlicars. hd. ufpad$ In aliis vero.;; Sunt& alli cafus fimiliter c{peciales, in quibus abſ- que litis conteſtatione legitimè poffunt teftes produci, utguando exceſſuum inquiſitio, velceſtiam pucatio imminet. facienda.;! e Sirens lite non conteftata est contumax, O d titur altor in poſſeſfionem rei petita, causa cuſtodia: quam tamen umfi oferat cautionem de fiando gitur reali, met- recuperat reus veniens inira at juri, C reftituat expenfăs: po? annum verd his non ſervatis non f 57 auditur, nifi faper propt alieno pofidet, nominabit I g nornsne etur ei ter- nints, inira quem faciet Dominum comparer minun no wn citabit© guo adhuc non veniente, zoners veram. Si Vero rens conti- iK, convenitur actione perfonali;mittetur actor in hoſſaſsionem ba- tꝛorum ipſius rei, pro modo debiti declarati?& primò mobilium, Ecundo immobilium, fi mobilia non exifiant: vel. ex bitur reus,.d. ufġ ad finem. In aliis verò cafibus prudenter-eft attendendum, u- trùm contumax reali actione, an perſonali convenia- tur. Si realꝭ, mittendus eſt actor ĩn rei petitæ poſſeſſi nem, ut tædio affectus reus veniat reſponſurus. Qui ſi venerit intra annum(judicio ſiſti præſtitäà cautione, ac exhibità ſatisfactione congruâ expenſarum) poſſoſ- ſionem tecuperet. Quod iſi cautionem offerre neglexe- rit intra annum, actor poſt annum verus conſtituetur poſſeſſor: ſuper proptictate duntaxat adverſæ parti defenfione legitimå refervatå. Quòd fi fuper rebus int- mobilibus quifquam conveniatur, qui eas poſſidet no- mine alieno, debet ftatim in judicio Dominum nomi- nare, certo dierum ſpatio à judice ſtatuendo e, eoqͥue ad ejus notitiam perducendo, ut vel ipfe veniens, vel idoneum dirigens refponfalem, actoris intentionem excipiat, Si verò poft-tempus indultum, quod difpo- ſitum eſt, noluerit adimplere: tanquamdite, quæ inge- ritur, ex eo die, quo poſſeſſor ad judicium voca communtca- 0 à Quot mo .de facrof E is potest. ubi ponit 23. modos. tram vid. in l. penult.§ ad creme! guis, cafits fpeciales, in quibus ſimiliter, Ge C. de Ehiſe.& Cleric. e al. finendo. probetur aliquis mor Cynin l. fiquidem: b De modo probandi juſtam alſen- .de publ. judic. tcis, Aocet Odoſt. in lib. fin. öl, matr. Maranta sn leg, c. In anti- d Vid.icuna Cleri- THC Decrèt, Greg. Lib. 1. Tin VII 212 E interrumpeñdam. prælcriptionem longi temporis conteſtata, Dominum solel onis judex tcibus a edi- ctis legitimis evocabit:& tunc iplo in eadem, volun- | tate manente, negotium ſummatim examinans, in poſſeſſionem ipſatum rerum actorem mittere non tap- dabit: omni allegatiope abfenti-fuper principali qug- fione rẹelervatà. si autem ſuper perſonali actionę- conveniatur, vel mittendus eſt actor in poſſeſſionem mobilium ipfius, velimmobilium, fi fortè mobilia non habeat, pro modo debiti declarati: vel in contumae cem eſt. Eccleſiaſtica ſententia profere ita vide- licet, quòd alterutrà pœnã, quæ magis timeri debeat, judex à principio ſit contentus: ad alteram nihilomi- nũs proceſſurus, ſi hoc meruerit protervitas contumg- cis: qui veniens intra annum, vel poſt annum etiam audietur, iuxta diſtinctionem in alio cafu fuperiùs ane notatam m 1r H5 ZOLL ae Sga DE JURAMENTO CALU mniæ TITULUS VIL CAP: L G Clericus in caufa Ecclefia fua juramentum calumnia pot alreri committere:& per fè jurare non cogitur, nec debet fine fi Herioris licenta. Honorius ſecundus.. Nhærentes veſligiis pradeceſſorum noſtrorum, di- centium graviores quæſtiones per ſummum Pontifi- cem terminari:[ 1-é infia.| 4 Legibus itaque comperimus effe cautum, ut nullusClericys jurare prg- fumat, Alibi verò reperitur fcriptum, ut omnes privet- pales perfong in primo litis exordio ſuheant calumnis juramentum, propter-guod plerifque venit in dubium, utrum Clericus jusjurandum pxæſtare debeat, aut alii ho officium delegare: quia illud conſtitutionis edictum ubi Clerici jurare prohibentur, à Marco,.e sÅ uſlo de Conſtantinopalitanis Clericis promulgatum fuiſ e vide- tunidcircòad alios non creditur pertinere, Ut ergo dubie- tas ifta auferatur, fecundùm etiam deciſionem filii na- ftri d H. quondam Imperatoris, cujus fùnt verba hæc: [é ir fa.)€ Ejus itaque interpretationem corroboramus, & divi Marci conſtitutionem ita interpretati debere decernimus, ut ad omnjum.Ecclefiarum Clericos geng- raliter-Ppentinere judicetur. Nam cùm Imperator Ju- ftinianus decreverit, ut canones Patrum vim legum ha- bere oporteat,& in, nonnullis Patrum cat onibus repe- riatur, ut C iomninò jurare pon audeant, dignum eft, ut totus clericalis ordo à juramento calumnig præſtando ſit immunis. Prætereà ſtatuti Principis tenog talis eſſe dignoſcitur: Nos itaque g& humang legis intentione fervatå.) decernimus& Imperiali au- e yic. — t E D a Digo, tribus, dec in ommil. det.ex Ranmandi Q Arth 3. fd ex Codiçib. Bartik p: Reundum repofinnitt Honorium fecundum repo" compilatione. b In imprejis Honor veterem lectionem reftituimus, E ut etiara obfervat, Lont. cam ex ordine Capit. hujustitulg: pW ex Henrici, Imperatoris mentione în hocCapit. habita: uixil eniti Eugenius,© fèdit circa anmnumLhrafis 1126, Imperator, Henr Se Habetur hac-decretal. post Conch, Lateran, fub Alexandr. 3 p- capit, t, Ccap.a. eod. titul. iu 1. comfhilatione. In uno Honor$ omnibus Epyfè. ocçidentalibus, In aliis, Honorins fm, liciter, c Legend Marciano. ut ér infia paulè pot. error hine proceftths quò din fèriptis codicibus quales habeo, fic firiptum erat: Pe” Marc Marcianus. Ii autem ſeripſerunt: Marcus, À. Henrtsts ut ſeribitur in vet. lib. ubi additur cam Henric conſtit. Arimius falam gjer Kalend, April, Rositate

již doritate irretračtabiliter difinimus, ut non Epifcopus, rion Presbyter,non cujufcunque'ordinis Cleticus;noh Ab- bas, non aliquis Monachis, vel fanétimonialis, in qua- cunque cauſa, ſive contfovetſia, ſeu criminali: ſeu cĩvili, jusſurandum compellatur quà libet ratione fubire, fed doneis defenſoribus(ſi expeditè Eceleſiæ ſuæ nove- ) iajufivodi officium liceat delegare, Verùm cum hac moderatione, ut Epifcopnsinconfulto Rom, Ponti- gee. vel quiſque Clericusinconfalto Prælato fuo minimè jürare audeat. Omnibus autem Bpiſcopis,& univerſo Eleto, hæc ita cuſtoditi debere mandamus, ut ſi quis in illam conſtitutionem commifetit, veniam ſibi deinceps toveri: denegari. t Noſtrorum fratrum diligenter conſilio inquiſfto, huſuſano- ſheciem irreſtagabiliter Deo opitulante decidimus. Quo- CAP TPE In ſpirituulibus cauſis, de calummia non juratur. Idem à erdinatori Rom. Ercleſe Subd.& magiſtro Omnibonb. Iteras b:[1 ér nfrai] ¶ Sanè Rom. Eeel. in his caſi- L bus, in quibus de Eccleſiis, detimis,& rebus ſpiritua- Hbus tantum agitur, juramentum calumniæ nec dare, nec recipere conſuevit: eò quòd tales cauſæ non ex le. gum diſtrictione, ſed ex canonum aquitate finem debi- rum ſortiuntur: canones antem juramentum calumniæ in hujuſmodi cauſis nulli prorſus indicunt. Hnde con- tentione de juramento calumniæ præſtando dimiſsas ad ulteriora diſcretio veſtra procedat. LI Benignitati tus benigue recepimus, in quibus, utram in ea .n. G. Bonon, Epiſcopum,& dil.fil. A. Pa- ub vefiro examine agitatur juramentum caie 1 sanfa, que inter ven. duanum Abbatem, nia praflari vel retipere conveniat, regutjij CAPR IIP G Principali perfona nons indctrelevatur ab di de caiumnia:iicet compareat per Oeconomum ſed ſib homocst deferendum, inpetagualitate caufo t perfnarum hd. re juran- Oeco- J 4 Eugenius Papa. N pextractandis„ cauſis ſacramentam calumniæ non paffim præcipimus erhiberi: ſed cauſa& principali- um perſonarum qualitate inſpectà, quandoque per ipſas principales perſonas quandoque per Oeconomos, qui eauſam omninò non neſciant, in animam juxantis illad Præcipimus præſtari. CAP. FV. Vni venfflastenelur jurare de calummita, niſi relevet ſe confti- guendo Oeconomum Idem Magalon. O R. Neumanſen. Ebiſcopin. d:[ 1 GF} f Accepimus aurem, quòd tab Abbate& fratribus Clarevallis e(ſicut ab aliis) exigitut calumniæ juramentum. Ad quod faciendum eos cogere non debemus. Sed ne aliena jura videantur kujuſmodi occaſione illicitè detinere,& ipſi&cauſa ſua decidant, Gi ex parte ipforum prædi&um juramentum, cùm res poſtulaverit, non fuerit præſtitum: eiſdem pra- eipimus,ut in ſus monaſterio Oeconomum ſtatuant, qui pro eis petere& excipere, atque juramentum de ca lumnia(cùm neceffe fuerit) valeat exhibere:[ 2 GF) s) Tu verd frater Neummanfen, Epiftope, Oeconomum idoneum ftatias, qui intali officio conveniens ipfi mo- naſterio videatur. E 1 Sesularium leges« Faſticæ viros religiiſös in omnipotemtis Des ſerxutio protegunt&. dr- Fendunt,& mullamm eis moleſtram vel perturbalionemn qaz ſacro or. dini cantradicat, irrogari permittunt| #4 fanftorum Patrum inſtitutiones Escle- —— varaama a Ind. Barb. ita: Eugenius Pap. III Arduino Rom. dre, b Cap.e i F Conc-Lat. Jub Alex...7. € Post lonc. Lat.j k e. ze g. eod tit, in tcomh. d Caps. eod.rit. in reomp.& Hoſtt Caud., Lat. ſub- Allæq.æj. ciq. eFraꝛos vallis. vet. De juramento calumniæ. 21⁴5 [ 2 Ideog perafif. v. mq. eofdem fiatres, qui in iſta catiſd fùnt, ficut ratio exigit, plemus inſtrualis, ut de catero fud jura per hocnin poffint amittere, Q alis quantum juſtitia permitiit inta~ libis caufis debeant fatisfacerë,) CAP: V. F Ciricietiamin eorups caufis jurant decalumnid; contrariã coxſſdetulline non obſtante. Eucius 1II. Helien. à Epiſcopo, Eu Archid. Nor vicen. „quia# novis morbis, nova convenit an- tidotapræparari: mandamus, quatenus ini caufa fi- dejufionis, qx inter R. Clericum de fan&to Albano,& I. & F. Canonicos London. vertitur: ad veritatem elici- endam,appeltatione ceffante,præftari faciatis abutraque parte calumniæ juramentum: conſuetudine, quæ legi contraria eſt, non obſtante. CAP. YR G Procurator vel Syndicses uniterfitátis Eccleſiaſticæ vel ſecus laris, de calumnia juvarè potest,.d. Innocentius III. Epiſcoho Placen. p a caufam c; quæinter Ravennaten. Archiepiſco- pum,& Commune Faventinum, fuper villa Luci, ac quibūfdam aliis vertitur, delegatis judicibus duxc- rimus committendam,& iidem in negotio minimè pro- ceſſiſſent: nos partibus dedimus in mandatis, ut pro ipfa catifa noftro ſe conſpectui præſentarent:; quorum Fro- curatoribus cum inſtrumentis de rato, in noſtra præſen- tia conſtitutis, petitionemipſius Archiepiſcopi per Pro- curatorem ejus fecimus exhiberi:& ad eam, partem al- teram reſpondere, ae imerrogationibus& reſponſioni- bus redactis in ſcriptis,& lite coram nobis pleniſſimè 4 conteſtatà, fecimus calumniæ juramentum ab ipfis Pro- curatoxibus utrinque præſtari. CAP: VIL G Epifiopus jurat de calumnia( fi per fapfum elegit littgare) propofitis tantum, non tats Evangeliis. Ss vero per Syndicum litis gat, per illum potgrit jurare: Hzd. Gregorius IX. Epiſcopo Beluacen: Oo in caufa pecuñiria, quam inter te&R. e mo- tám effe proponis; non perte, fed per Syndicum, vel actorem elegeris litigare, per illum quidem præſtandum erit ealumniæ juramentum: qudòd ſi per te ipfum, pro- pofitis tantèm, fed non tactis Evangeliis(ſicut in dicen- do teftimonio) à te videtur hujufinodi juramentum ex- hibendtim:[& infra] g Aor refutando juramentum. calumnia fine caufa, cadèr deber ab infiituta alhionex reus antem debet haberi pro confeffè- Boc'dicit Tœna verd retuſantĩs hoc juramentum, cuùm præftan- dum fuerit, eſt, ut actot ab inſtituta cadat actione, reus autem haberi debeat pro confeſſo, So DE 5 DE DILATIONIBUS TITULUS VIIE CAR L G Sunma fic:(ne videatur convenite rubrica de appeljatiġe mibus.) Ciratid vocatoria cum peremptorsanon débet effe mimis brë- vis, maximi ubi derebus Ecclefiaflicis agisur: nifi necefitas aliwi Haggerat. Alexander III. Cantiear.& Lgor. Epiſoopii. FLECTI f filii, Abbas& Monarhi de H, nobis inſinnare curätunt, quòd ùm cau- ſam, quæ vertitur inter ipſos,& Moniales de ——— a Viin c. q. infr defidejuf: b Post Conal. Lat: fub Alex.3. part. 23..s- O c, ó. eod.titana camp., C-u eod,tit.in zcompih d al legstime. ce alM fF Bost Concil. Later. ſub Alexi pa sga noy est iniagra facli fperei i

Decret. Greg. Lib. T Tit VIII& IX. n. fuper Ecclefia de Alten. Decano& Archidiaco- do filios ex altera, fuper quibujdara paf no Lincon. commiſerimus tetminan dam: ipfi timentes| tur, tibi duximus committendam.] fe à judicibus aggravari, eò quòd ad prir nam citationem į CAP IV. LOEME fibi nimis bı evem 2 PReNPR ium ftatue- g St citatus in caufa ardua de longinguo vocatur pro publie 4 tunt, a ad noftram audientiam duxerunt appéllandum;| utilitate, etiam ad d locum j jadicii, pita quò mira ATIR [r6 infia.) S Quia verò non ſpectat ad juris ordi- T nem, diem peremptoriu, maxim è cùm de rebus Ecce-| ſiaſticis agitut(niſt E heceli te urgente) taliter ma-| turare; mandan uatenus ſi eſt ita, revocato in ir-| j j efssone, O rebus alii verti us, va Turonen. diæc. r Are ronen. bis Pit uricenfis Archiepifcopus B chiepifcopo dedim usin a tritum, fi quid inveneritis poft appellationem hujufmodi attentatum: in caufà juxta priorum tenorem literarun procedatis.| C I Nossgitur attendentes]| jure primatia qgan in nco& i in provincia fua turicen. i l propofuit, ad initium proximè(quod ei e delibera g Ind plene potuit infirui Rætereà b adjeciftiqui 1fæ tibi à fede Apo- Poea„& in literis citatoriis reſcriptum Rpoſtolicum in ut eo vifo deliberare valeat, qui ab altero convenitur: CI& inßd.]. ¶ Quia igitur quid a- gendum fi itinhoc ami defideras edoce ri, taliter tibi re» ſpondemus: quòd reo ac e leg convoca- to c, fiex refcripro f tranſmiſſo plenè pot t inſtrui ſuper eo, i quoinjudicio convenitur, ing luciæ de zon fünt nlteriùs indulgendæ, fed procedendum s eh ad examinationem cauſæ,& finem ei debitum terminum peren Procuratorem idoneum, fe confpeđtui n | 1 | | quo guaritur.| | ret& Cumque boſtmodu m perſonaliter vocatus pio | f ł p Ecclefig Romanæ fubfidio,ad a c audientiam ac- ceſſiſſet, dictus Bituricen. Archiepi copus apud fed.A po- titutus, poſtulavit inſtanter, ut in eodem nego tio procedere deberemus. Idem verò Burdegal. Archiepi- ſcopus ad propria rediens, conſtituit pro ſe Procuratorem in ipfo negotio, qui(falvis excep tionibus fibi competen- tibus in telpondendo& defenden ido, ac aliis) omnia fa- ceret gis in propriaerat perfona facturus. Petente gt- gò Are? 10 po us Procurator ree i} ropofu it fe ad hoc 2 ma najori cauſa, pro pu bl ica fci- litate, dictus Burdegalen. vocatus, pro abſentesæ- debuerat d,& revocandi danin. privilegium- Nondum etiam fuper ioc delib yerayerat cum {uis ,& aliis, quorum confilium tam ardua 1fa requirit; nec temp usha 1erat, in quo ad utrumq; negotium valuerit(ſicut expediret) effe paratus, sèd irs:Altera econtrà refpondit, quòd cùm fi iper guæftio- ne e pradicta priùs fuerat evocatus, noftræ intentionis non fuerat primum mandatum per pofterius revocare: temporis quoque fpacium habuerat tam prolixum, ut botuiſſet, ſi voluiſſet, ſuper cauſa deliberare prædicta, fient. fecerat cum quibufdam:& commodè utrique ne- gotio imminere:[é infia.] Nos igitur de confilio fra- trum noftrorum ufque ad proximum e venturum fe- ftum Nativitatis Dominicæ dilationem adhuc fibi duxi- | mus indulgendam ſtolic. e ibera- n ad primam Ó fecundam canonicam citatio- tiam taniummoc 1o rens iat attore ad omnes cie| tationes veniente, O reus Vexationt eja ba guirit inducas, cum allor erd J r intentionem Juan in jure propo-] imo deliberator offerat, ut det cum reſcripto: statione reci i erit, piena 30 citationp jpatro C AP. xITI g Ex declaratione verbs; reneralis, vela nova inducia d non funt a Tes rens deliberare fuper ambiguitate illa, vel generalita Honorius III. iberatoria d- tino d Ept- Iteræ tuæ ac petitio 1 teriſe ſanctarum Priſcæ & Aquilæ de urbe, nobis echi itinebant:[Iré| infra i€ Idem Presbyter contra nobiles virós:.& G.| a% g fug nomin Uit, continentem, non fuerat ipfi Ec- rò ipfis petentibus, ut ex hanc adjectionem,& ultr? Presbytero sprin enté, dictæ penſi s ſpacium, olebat: nis fuerat i — f licos à veſpera in ve neratione decernimus obſe in eis mer- e r Mnes dies I placitum: neg; aliquisad mor- ec facramenta(nifi pro principium tudinem quomodo É qu o d al. Ferrarien, al. praes ¥ Abbas unns est Presb, Car bjtert legendum, fèd Pre TUM Unus n. f foilutmatr.€ p bt t. 4. cap:16. dr ca eod. tit in ncompil, vide Gtarruvia i ibg Lar. raſol. cap. 19. Epifie.

ainidi S 2¹7 Epifioprordinentur, fècundam ordinationis modum, genua flectun- tur.hoc fèsundo. Romana Ecclefia fþeciale fefum de Trinitate non Kcit: ſerdatun tamen de hoc cujtoſq; Eccleſiæ conſuetudo. hoc tertiò. Alexander II. a Terdon. Archiep, po b in parte:[1&}.]} ¶ Lict ſcriptum ſit, de veſpera in veſperam celebrabitis ſabbatha veſtra: feſtorum tamen principium& finis, juxta eorum quali- tatem,& diverſarum tegionum conſuetudinem debet attendi:& ficut magnitudo dierum exigit, prius incipe- te,& tardiùs terminari 7[& infia.] $| Diebus autem Dominicis&aliis præcipuis feſtivi- tatibus, ſive inter Paſcha& Pentecoſten, genuum e fle- xio nequaquam debet fieri: nif'aliquis ex devotione id velit facere in fecreto» Inconfecrationibus d autem E- piſcoporuin,& Clericorum ordinationibus, conſecrans & conſecratus tamdm genua flectere poſſunt: ſecundùm quodconſecrationis modus requirit. Prætereà feſtivitas ſanctæ Trinitatis, fecundum conſuetudines diverſarum regiomumã quibuſdam conſuevit in octavis Pentecoſtes: abaliis in Pominica prima ante adventum Dominicele- brari. Eccleſia ſiquidem Romana in uſu non habet, quòd in aliquo tempore hujufmodi celebret fpecialiter feftivi- tatem ¢ cùm fingulis diebus, Gloria Patri& Filio& Spi- titui San&o,& cætera fimilia dicantur ad laudem perti- Rentia Trinitatis. f ofrar Goluri guòa #rudentkam certa comstione” tenere, CAP: IIL G Propter necefitatem alimentorum, licet diebus feriatis in honorem Dei operi fërvili intendere, maxinsè circa remtempore pe- Vituram. hi. d. Idem TFoburien. Archicpiſcopo.€ Icèttam, veteris, quàm Novi Teſtamenti pagina feptimunı diem ad humanam quietem fpecialiter de- putaverit:&tam eum, quàm aliosdies majeftati altii- mæ deputatos, necnon natalitia ſanctorum Martyrum Ec- clefia decreverit obfervanda;& in hisabomni opere fer- vili cefandum:[1&.} Indalgemus, ut liceat paro- chianis veftris diebus Dominicis,&aliis féftis(præter- quam in majoribus anni folemnitatibus) fi alecia terræ fe inclinaverint, eorum captioni ingruente neceſſitate in- tendere: ita qaòd poft factam capturam Eccleſiiscircum- pofitis& Chrifti pauperibus congruam faciant por- tionen, [ 1 Nos tamen cui ab omnium provifore Ecclefia est regimen commiffum, fuper his qua necefitas exegerit, Chrifli fidelibus tene- r commodum providere, non ut fi quande eos ſeruili operi, id operi peccat: publict& victui& veſtetui guar. te intehdere contigerit, volumus ut eis Ab. ſed. miſericordid entatur. Inde figuidem est, guod regro veſtra, quæ is fugibus abundet miare in quo populus majorem confùes it habere fuſtentationem, fleriliàs ſolito efectum fluiſſe multorum relattontbias cagnaſcentes, B. Feri audt.& Pauli& noftrd.] CAP: IV. Ç Tres fium ban Plimana. oñ přohibet fieri nuptias, ante fe- ! nuamtur fefto: fèd intelligitur de fè- Vionis cum duabus fequentibus, Clemens III. Apellanus tuus, frater Epiſcope, b, coram nobis ex parte tua propofuit, quòd cùm ftatuta canoni- a al: Trid. Arch g ——— ſc. al. Ficilienſi Archid. b Cap. 2. eod. tt. in 2. compilat. Gen. 2. Exod. 16.& 20, Levit.}, Num. 29, Deuts. c vide Burch. l. 13..3. dal confècratione. e In ple- tiy Epifèopo, non Archiepiſc. f Cap: 3. eod-tit. i3. compil Ar- hald. Albertin. in Rub. de haret. lib.6. quafè. 12.$, quintus error, num, 23, Covarruvias l. q. var. refòl. c. 19. nuni. 4. g al. Cole- De Feriis. Dins. h C4 ed tit inz sompil, Burch. d, 47a deer, 6s 2h, 218 ca declarent nuptias tribus feptimanis ante feftum nari” vit, beati Joannis Baptifte minimè eelebrari debere, quie dam hebdomadas illas abſq; interpolatione continuan- das intelligunt. Alii verò intet feſtum& ipſas volen- tes facere intervallum, illud dicunt ob reverentiam feſti⸗ vitatis Pentecoſtes fuiſſe ſtatutum: quæ in ſeptimanis iſtis ſolet intetvenire quandoque:& ſic à tribus dic- bus Rogationum ante Aſcenſionem Domini inchoan- tes, uſque ad octavum diem poſt Pentecoſten illis heb- domadis computatis) illo rántùm fpatio temporis cele- brari nuptias à non permittunt; earum celebrationem abinde nullatends inhibentes. Quia ergò conſulti fuĩmus, utra ĩſtarum opinionum potior videatur: nobis& fratri- bus noftris apparuit, quòd licèt ea fit Romang Ecclef. confuetudo; ut quocunque témpore matrimonium con- trahatur, confenfu interveniente legitimo de præſenti: quia tamen à Septuageſima uſque ad ſeptimum diem b pott Pentecoften celebrari nuptiæ non finuntur,& pofteà etiam tribus fepti is; vel'pluribus, ante feſtivitatem ſancti Joannis ſine differentia celebrantur: poſterioꝶ ſeu- tentia meliori& ſubtiliori nititur ratione:& five fe- cundũm canones à Septuageſima uſque poſt octavas Pa- ſchæ: ſive juxta conſuetudinem Eccleſiæ Rom. ulg; poft ſeptimum diem feſti Pentecoſtes(quod cafet octavis)nu- ptiæ ſuſpendantur: in Dominics quæ ſequitur,& dein- ceps poſſunt licitè celebłari⸗ CGAP: Vi F F i ferišsintroduttis in bonorem Dei& Sanctorum, nifi ob ne- cefitaiem vel pietatem, judicium exerceri non potest, etiam de confenfù partium: feriis tamen imrodutis favore hominum, para tes renunciare poffunt,? GSGregorius&X. C Onqüeftus eft nobis:[é żnfià.} Q Quamvis non pro- ut rogari; fed expediri deceat c quæſtiones: debet ta- men judicialis ſtrepitus diebus conquieſcere feriatis, qui ob reverentiam Dei noſcuntur eſſe ſtatuti: ſcilicet Natalis Domini, ſancti Stephani, Joannis Erangeliſtæ, Innocen- tium, ſancti Silveſtri, Cireumciſionis, Epiphaniæ, 7. die- bus Pominicæ paſſionis, Reſurrectionis, tum.ſequenti- bus, Aſcenſionis, pentecoſtes, cum duobus d qui ſequun- tur, Nativitatis Joann. Baptiftæ, Feftivitatum omnium Virginis gloriofæ, 12. Apoftolorum,& præċipuè Petri& Pauli, beati Laurentii, dedicationis beati Michäëlis, So- lemmitatis omnium Sanctotum; ac diebus Dominicis, cæ- terisque ſolennitatibus, quas ſinguli Epiſcopi in ſuis diœceſibus cum Clero& populo duxerint ſolenniter ve- nerandas: quibus utique ſolennibus feriis(niſi neceſſi- tas urgeat, vel pietas ſuadeat) uſque adeò convenit ab kujuſmodi abſtinere, ut conſentientibus etiam partibus, nec proceſſus ħabitus teneat, nec ſententia, quam contin- git diebus hujuſmodi promulgari. Licèt diebus feriatis, qui gratià vindemiarum vel meſſium ob neceſſitates ho- minum indulgentur, procedi valeat, ſi de partium pro- ceſſerit voluntare, e COGNITIONUM. X. DE ORDINE UTYLUS CAR L Q Contra mulierem vendicæntem aliquum in matitum, titur exceptio confanguinitatis qua prins deſcutienda estguàm fis Eſuſfiel ſuper igpſo principali pro- J mit- Per matrimonio pronuncietur fgnciare..d, Clemens III. Alatrino Epiſcopo. è a Vide Cone. Trid, fef. 24. in doéfr, de fact. matr, can. 1r. dr ehd Rifde reform matr c10. Cone.Laodicenfe.s2. b al. fiptem dies, ut infia post 7. dies,< al, debeant. d al. ita; cum duobus diebus, que fubfèquuantur,€ al. sApetrmno, al. Alatano, al. A. len, al, Ahkeran.

219 Decret. Greg. Lib. II. Tit. X.& XI 220 peteret| creditur:-quodeå ratione contingit, accuſatio non pi rocedit. Teſtes nium. reprobatur, inter infan nio non habentur. edam aalies € Ntelleximus a, quòod ùm q peter quendamin virum, teftes ad ſuæ intentionis aſſertio- | quoniar minipfum |: nem induxit: per quos pars viri futurum ſibi ꝓræju- jl ım tetimo- falſo teſtimo- ex dicium metuens, exceptionem coni fanguinitatis obje- cit, ex qua intendi t petitionem mulieriselidi:[16]][ 1-Pro damnis quog, illatis reftitutio pof lari nonpoterat, fad 1 Inquifitioni tuæ taliter duximus reſp pondendum, quòd eadaæm debet allro competens intentari,al lioqui cùm etidm parsAb- send J ju enda fecundam te- antè eſt cognoſcendum de ipſa, quam ad definitionis arti- J propter E E TA E culum procec datur: quo facto, vitum ab impetitione mu- gule memoratæ. ET quog de lieris(prout expoſc it ratio juris)\abfolvas. qu ntia, locum habere in criminalibus affereba LI Quia vero nos. confùlere volmftis an prins de impedimento s confanguinitatis fit ager dum, quàm fuper caufa principais F Ka proferatur J norem r | cùm exceptione Probatà quaſtio pri nci palis pgrimatur,| batis damna sravifima fibi quereretur illata, pri usr f | orfario fai wa fip er re sir CAP. IL € Sireuscontre allorem fp oliatorem fpoliat 4 prob stå rejpondere non co- cendo, G tune Am mm Cam autem gua pravid 4 ARGA O tur rins auditur, gitur: fèd per ha refistuitu: gue iae terminatur,& eá probata inal. nabis&r fiatribusi tuetur. S III. Innocentius IH. Eptopo Narmari» tatis, gue p nenſi. b f G Petenti h coram Eich j„guod hic erat pris hareditas,& exceptum. fust de ille wooro JII. Ludovico Regs Francorum, i slate re prudent amaa m natga dicit c dict Um dile&tus filius, e Ab u adai b ‘bus viris dominis de Artone g d J; nem, quò d manu armatà,& cu monaſterii ven tes, in prædi m di&um eœnobium præfün juſtitiam ſibi fieri poſtulabat. Et ci nem ſub forma exceptionis fuit ex adverſ- quòd per ipſius do—— iolentiar ſerant:quod& tores eorum tenuerant ſederant in quiet ibi, petentes priùs refti tionibus ipfiusr erent, præſertim cùm rent preg intentionem fuam in co itimitate. ypriad examen roa E ET: pertine et) eſſe del atam. Ç juam natalium caufaterminata ei tem ex illa ſucceſſionis cauſam i S quam dwerſis proceſſ ibus in | K& confuſione quãdam judicii ordinem pe mta:me damus, quatenus ſi fortè ab ip ina fueris fuper reap goe cjam di&a caufa natalium:Apoftolico fumo, mcaſtrum Sirati ami w|— judicio finem acceperit, patient ter expectes. EE VUnde clara I ipfa faper fùcceffione coms | coram eo, non audiret ea etam| caufar 1M, ex gua ommodum| gider. patrituo fèrip poliatorem| petitienibusexandiri.]) $] Nos autem| i iationis quæftio 4s. Qt objecta in modum actionis ad nin forma e onis, ad in- Cùm ceĉin modum| rest tamenab petitiones e poſt a ora longiora)) seneko até obtinere:& judic um af AH ON tra ab eifdem uobilby reſtitutionem pete tentionem adve actio is pr l tanquam dive regulamj quæ pri quam in idem jud &atæ, fimul effent eåd quoniam qt uæſtio illa fait t ab eii in modum exc objecta: Clavinmu ut primituùs audire ntur reſpondere ſup perp {tituerentur ab ipfo: er e: cception em jpoi eleo Gr ac per hoc juxta| œ s Uper fpotiatione co gat, petentem non eft ida: quan-|-eum reco onveni at, audi Fap viciſſimq̃ue tra-¶ in hoc pri erminandæ. Sed| tur ante ubapa| ndo pronun- tione e minimè ersùs ref dicitur tio At tion po propoiita> ne f ] tionis pet 1 i fuper gq s cfe „Cùm reftit t Anab ry nec cùm fpe teftitutionem um ſpoliatione in à, non eſt per hoc reſtitutio fa modum{i inu modum os a lcitu teſti I E la ai diviliter; maio iy rimen contra Gregorius IX. m ciyi robatum fuerit, no Snt i Dii a p s rit, non ideò fibi pænain- Onſilium 4 providentie dici. nor Higitux Or dinaria, 1 eius duntaxat tefti maxat teſtimonio non pecuniam tibi debitam, ante tern ——— a aia anaa a Tamen b Vid. l. bona fides. cum not in manuſcr. CAP. UN. q Ponit quatuor modos plùs petendi,& pens à Cap. un. cod. tit. in l. con g enfi. al. Varicanſi.al. Marin. d Arrone.€ alih verſario DE CAI

221 De cauſa poſſeſſionis& proprietatis. 222 verlario repetiſti. Punitur enim importunitas plùs pe- tentium, fi fuper petitiore fua duxerint in judicio perfi- Rendum: ita, dqui repetunt ampliùs fine caufa+ in enpenſis adverlario condemnantur. Qui autem plus lo- co,adintereffe tenentur a: pro eo quòd utilitásadimi- tur debitoribus, quam haberent, ſi ſtatuto loco ſolviſlent. Ei verð, à quoampliùs b tempore petitur, induciæ du- tur: nec litem excipiet, niſi ei ſolvantur expenſæ. ogúe dubitare non credimus, quòd caufa plùs peti- im aliquid in genere vel ſub alternatione debetur, n fpecie, velunum præcisè' peti contingit: Re fint debita,& xx. petantur: Loco vero, cùm } ubiconvénit folvere,fed alibi convenitur: Tem- pore quoque, cùm ante diem vel conditionem petitur quod debetur — om nii Ne DE CAUSA POSSEŞSSIONIS ET PRO: PRIETATIS. HTULVS XIR CAF.: E G Caufa poflefionisdr proprietatis fùb edem jadice terminari debet: nec contra abſentem eit hronunciandum. Gregorius Duci c Sicilia. Y Ufceptis dy[1&.]§ Legali provifione decre- M ùm eft tañ e momenti, quàm proprietatis cau- ſam, ſub und eodemque judice debete cognoſci f Nec nos contra ĩnauditam partem aliquid poſſumus dif. finire. LI Magnitudinis veſiræ epiſlolis contigſtati ſumdò, Cre. qua Hunt imprelſä in regiſtro Gregors.) C AP. II. G. Sı alum es} pofeforio Ó petitorio, potest judex receptis Protationibus fuper utroque, prins difèutere probationes faper pòf: Sllirio ér ilud terminare: hd Cæleftinus ILI D ultimum interrogati fuimus g, fi jadicesdeputati, tut de poffeffione& proprietate cognofcant, gravibus partium fumptibus parcere cupientes, deutraque coth- mixtim audiant allegationes, pariter& teftes admit- tant hdeinde priùs audiant atteſtationes de poſſeſſio- ne,& pronuncient fecundum tenorem illiarum, utrum icitè hoc agatur. Nos autem(cùm hoc ſit in jure civili expreſſum) quòd licitè poſſit fieri, reſpondemus. CAP. TP. G Sr fpoliatus poffefforio ér petitorio fimul agens, pofefionem E Jþoliationem probat, fed non dominium fèu proprietatem, ob- rinet in polſelſorto: ſed ſuccumbet in petitorio. Innocentius LII. Archiepiſcopo G Canonicts Sutrinis, Um Eccleſia Sutrina paſtore; vacaret) vos con venientes in unum,&(ficut moris eft) Spiritôs San éti gratiâ invocatâ, paftorem unanimiter elegiſtis,peten tes ipſius electionem àa ſede Apoſtolica confirmari? Ve rum Clerici c lium Eccleſiarum civitatis ejuſ dem, confequenter faam depofuêre querelam, quòd tm in Epilcoporumeleđtionibus iph ae prædeceffores eoru ſueverint intereſſe, vos eis renitentibus& excluſis, ad electionem procedere præſumpfiſtis: quam ob hoc n firmari, fed infirmari potiùs poftula- F de eo guod certo b piss.© c alit. Felici R niuompil, $ fri ind. 2. epifiol o al. momentanea j nte. f Ved lt: gr per totumtit, ff. de guib.reb. ad eun dem judic. eatur. g cun. sod, tih inz comp. b accipiant, veI00. d capit.1. eod, tit. etma Dona tonis: fèd in regifr, Greg. bant. Partibus ergò apud ſed. Apoſt. conſtitutis, inau- ditorum præfentia teſtes utrinque producti fuerant:& eoruin depoſitionibus publicatis, pars Canonicorum per teſtes à ſe introductos intentionem ſuam(quòd ad è⁸ tantum ſpectaret electio) ſufficienter dieebant à eſſe. probatam:parte Clericorum nihilominus aſſerente, quòd per dicta teſtium, quos produxerant,& ipſi aſſertionem ſuam(quòd electioni Pontificum intereſſe deberent) pleniũs probaviſſent: per quæ conſtare dicebant, cos elc- ctionibus ttium Epiſcoporum(qui Eccleſiæ Sutrinæ ul- timd de immediatè præfuerant) cum Canonicis cathedra- Iis Eccleſiæ affuiſſe, vocemque habuiſſe cum aliis eligen- di. Nos igitur(quoniam deprehendimus teftes veftros in perhibendis teſtimoniis varios extitiſſe, atque adver- sùs fidem atteftationis fag coram auditoribus vacillâffe, & quòd negativam quodammodò aſtruere fatagebant, probare volentes jus electionis ita& ad vos ſpectare quòd ad adverſatios minimè pertineret: per teftes verà atlvVerſæ partis fuit ſufficienter oſtenſum, quòd in cxium Epiſcoporum electionibus, de quibus præmiſſum eſt, Cle rici præſentes affuerint,& vocem habuerint eligendi) ptæmiſſam electionem factam eis contradicentibus& excluſis, decrevimus irritandam, Clericos ſæpè dictos in cam quaſi poſſeſſionem, quam ante controverſiam mo- tam habuerant, reduceńtes, Verùm quoniam in quæ- ftione prædi&a quicquid juris utraque pars in electione habebat, dedù&um in jùdicium videbatur, cùm jure civi- li fit cautum, id venire in judicium, non folùm, de quo actumeſtut venitet, ſed id non venite, de quo nominatim actum eſt, ne veniret:& ſecundum ſtatuta canonica ele- ctiones Epiſcoporum ad cathedralium Eccleſiarum Cle- ricos regulariter pertinere noſcantur: niſi alibi ſecùs obti⸗ neat de conſuetudine ſpeciali: nec ex eo, e quòd Cleriei antedicti ſe inter eligentes Sutrinos Epiſcopos probave- runt tertiò extitiſſe, jus eligendi propter brevitatem tem- poris uſque ad præſcriptionem legitimam non producti, fibi acquitere potuerunt,& actore non probante, qui convenitur,& fi nihilpræftiterit, obtinebit: ab corum impetitione fuper electionibus faciendis vos duximus abſolvendos, ſæpedictis Eocleſiarum Clericis ſupet hos perpetuum ſilentium imponentes. CAP. IF. G Idem dicit quoad intelletum;- quod: dësrërtalis faprà pros xima; Idem Canonici de Bethlehem. Um fuper d electione Bethlehemitan. Eccleſię inter R. Subdiaconum noftrum,& P. Canonicum fepul- chri Dominici quæftio verteretur, utroque fe pro electo gerente; cùm præfatus Subdiaconus à Patriarcha Hiero- folymitano fuerit confirmatus:[r éF] I Eum e qui ſe probaverat per ſecularem potentiam ſpoliatum, reſti- tuendum decrevimus, juſtitià mediante. Verum quoniam ram poſſeſſorium, quàm petitorium deductum fuerat in jadiciam,& tamxeſtitutionis, quàm electionis quaſtio plenꝛùs agitata,& conſtitit nobis electionem utriufque» minds canonicam extitiſſe,(cùm judex, dequa re cogno- verit, pronunciare f debeat) utramque duximus fen- tentialiter irritandam. g D E Arêr verd favorem Regium obtineret, en dil; f: pe Baſilias 12. Apoftolorum I. titul, S. Stephans in monte Cetio a Dibar. b alit. ita quidem:& Hjas periodi ſen- fiz: Clerici conventualium Ecclefarim s quamvis tribus Epifid- Horum electionibus interfuerint non tamen ac gu di, quontam nondum legitimo tem pore id jus prafiri nt: cd Ge. cod tàth 3. comp, e dl Et quia fè probaverat. alita Cam quia ſe probatut. f In Cod. Barb. de ea pronunciare re.§ Relja jes eligen- 2 Ca cod gtin gconpit, qua pars hujns c, est infia de confeſlui:z

223 Decret. Greg. Er z b. II. Tit, XIL E um des . S. Maria in porticis Diac. Card. dedimu terum& G 7 ſti bus,& eot In quorum praſentia receptis utrinque leſt pofiti jonibus publicatis, qua hinciude allegata fuerunt, nobis© fid- ` y} A s P noftris retulerunt fideliter prudenter. V relationes Cardinalium, gum] per gE ta A inſtructi, communicato ji fiatrun nofirorum conj de cau zer Sub. R] f CAP: Y g Out agit de pro oprietate, anie adip Rende vel recuperanda agere poti est G ante fententiam hoc non potest, nif juſta c Idem Epifo opo Aotinien. Aftoralis officii:{[.6-] P: ingita liquando, ut cùm is„qui fe aſſerit ſpolia caufa} ut intimaſti) À r ſa ju tum, faum trahit fpoliatorem in ca ufam„inter ipfa juris auſpicia requiſitus, guo malit experiri judicio, litem proprie tatis ingredi itur,de illata fibi v iole ntia nullam faciens mentionem: cùm autem fuerit in caufa nemel ſum, novum judicium ſuper poſſeſſorio nitiiur inchoare & j] J Conſultationi tuæ taliter re fpondem mus, c poffen orio quidem. j judicio, quod de recu á adipifcenda poſſeſſione proponitur, anteq ciatumſit, aut concluſum in preprietatisi tùs inftituto, agi poteft ab:eo,qui.rem cœp idic: Cùm legali ſit proviſione ſtatutum, eum, qui fundun vendica vexit ab eo, cum quo interdictounde yi potuit ex periri, pendente judicio interdictum poſſe nihilomint intentare. Aliis poſſeſſoriis judiciis in ſuo robore dura turis, quæ vendicationem dominii, ſui naturà præcedunt- Sirei renunciatum fuerit vel concluſum, ut jam poſſit cauſa proprietatis definitivæ ſententiæ calculo termina- ri:{Ne lites Pi pus inaroentiit:& via:poſſit fraudibus aperiri) causà non decisà, ꝓcſſeſſorio non erit utendum. Niſi judex, qui de cauſa eognoſcit, hoc ipſum ex juſta cau fasriderit exi F re. c Putàci ùmex perf{picuis indiciis fa- cafu feu ma acultatem His igitur&aliis cau ra ir afi s(qu continent æquitatem, aut juſtè moverint ani mum jud ntis) poftquam etiam concluſum fuerit, poſſe agi poſſeſſorio judicio non ne- gamus.:; LI1 Debitum Jolicita mente proſequeriscum juſtitia& zelo Succenfas faper dubiis juris articulis per Ap. J ſed. oraculum, Sga tua pendet jurifätétionis alictoritas, reſponſum hunumi 55 expettas,ne for y vart novitate dliſtincta, non juris eſſe 2 rite erexpetis ir e nova oppo um Vartetas alt juris ex- fum pariat, fèd ju- jicare, tatis fponte propofùit, E Pi f f E judicium cit in quæſtione poſc s, qua fienndam ordinem juris prins proponi p uit é de- buit terminari: qusa d igitur inbi atuendum fi tna f. reguifi- wi Nosa autem.| CAP. Vi. ofefforio fimul c a Si petitorio© p. minatur,& præ actum, und ſantentid ter- atttitur Ppoſſeſſorium sn termtuando- guendo pravalet Petitorium. Idem Epiſcopo&Officiat Andres Um dilectus: à4 ¶& infia. tN Adquartum brevit er r tpo ndemus,guòd cùm fuper pofleffo fio& petito rio mul eft atum- utrumquce: unà fententiå debet ter minari.e Sed licèrin:pronunciatione-fit poſſe fo p z mittenda, in executione tamen debet proprietas præ yalerev. a Novionenf. b Cap..eod.trt. in3.compilat. c dolum. cum gloff 1-€ not..de donat. d & Fidel etiam. fde minor. per Bart, Cap.. eod.tit. in g. comp. s verot$ per l qH j | t0 renunciare Judicio s Guiren l stur, qu mn querelam pro- /ed in exe- 224 CAP. VIL Q Adjudicatur illi beneficium, gui probavit collatorem fuuka fuijfe in poffefione- conferendi collationis tempore: þer hos tamen non probibetur fuccumbens ag ede o přoprietate juris confe erendi cuna L collatore. hoc vult tota litera. Idem Eronen. Epbiſcobo. Umolim a quaſtio, quæ inter-Archidiaconumex una parte,& Archipresbyterum& Canonicos Vin- entinæ Eccleſiæ ex altera; infra. 4S Que niam perat- teftationes nobis conftitit evidenter, quòd ab Epifcopis Vincen. Archidiaconatus ipfe fine ceplamatione aliqua Canonicorum„duabus A rchid.coný extiterant) fuerat aſſignatus: judices rècuſare minimè debuerunt, cùm caufa pr licil iffet delegata, de utriufque partis Procut rum aſſenſu, prædictum Archidi gannin eiden pa i ntentiam adjudicare curavimus: Canonicis um ſilentiumimponentes: Roſervatä ta æſtione proprietatis fuper collatione Archi yaatůs ipfius:{i fortè{uper hoc contendere volus- rint adversùs Epi fcopum] Vincen. cùm ces inter alios acta, non debeat els præjudicium generare. AP. VIII ¶ Ci petens rem ex una cauſa ſuc coumbit, ex | poterit. hoc dicit, quoad litere em probare a taufa petere £ fic: Petenti rer juredanintiy Heit, hoc dicit, quoad titulum i Honorius III. Abbati S. Cypriani Treel. i liæeefis,&$. Mana oa da f Venetiis. TN caufa, quæ:inter PatiiarchamGranden-exuna pat- Lte,& Abbatem& Conventum monaſterii ſancti Geor. 3ii de Venetiis, ſuper ſubjectione ipſius monaſtetii, exal. tera vertebatūr: invenimus pro eodem Patriarcha pi batum,:quòd inter alia, Abbas quandogus ivit ad ejus Synodum. folidos Venetorum ei per pi uresannos exdl- vens; 6[I&anſta.] A. Ad hac cùᷣm de præmiſſist. fo- lidis, quos] petiit ad ſubjectionis indicium, à Patriarcha ſit altum perí fententiam diffinitivam, quain fuper hoc con- trariam reportavit: eipon adimimus(falio jure de ipfis experiri voluerit) poteft (: 1 Probatum vero:pr | | | reverene n monaſterii ad Hyno- requias invitatus recipioba. idem ad-e. pradicia, ac ſimiltter invitatus em m t, Cum rocurattonem reciprebat 10:4 rihcagionis B. condi copus mea radictorum | qu p tum jits ſutm videretur injudicium dedu. j j | ſtexium ipſum de fil I r e ad Rom. Ecclef. perti nem Of rreha C Epsfeopi abf ifa probata: cum non docuerin vrifma, oleum Jans aum ordt lem pri- agiis fþecis —R— e ma a ae e e cClerticorum,&. reſervantur. a Omiſfi, multis intellectilus hiijus cap. de oco, hic mih: videtur eap Hi, QUAMVIS« diaconus per D.$ f çert. petat pirm effer elei

io i 225 De reſtit DE RESTITUTIONE SPOLIA- TORUM. TITULUS XIII - CAP. 1I G Adverse reftitutionens petentem,non est anudiendus rens de proprietate opponens, nifi altore confèntiente, : Gregorius IX. Epiſcopo Cnſtantinop. ledt multum: à(&infid.] ¶ Conqueſtus eſt no- bis Philaſius( cæcus, ejus campum ab Eccleſiæ c hominibus irrationabiliter occupatum. Quòd fi ita eft, quanquam ante omnem contentionem poflefio cidebuerat violenter ablata reftitui: tamen quia Even- tus Diaconus ipſius Eccleſiæ, conſentiente illo, conſti- tuit{e legitimè probaturum, dictum campum ejuſdem Ecclefiæ juris effe, veritatem inquire:& fi hoc probatum fuerit, huic dicendum eft, ut à fua intentione difcedat. Alioquin res ci ablata reddatur. CAF. IT G Petenti reflitutionen beneficii, non obftat renunciatio fala pos? fpoliationem quia prafumitur non fþontanea. Et ſariose addidi, quia prafùamitur non ſpontanea: quomam etfi probaretur fþontanea, deberet obſtare talis exceptio, vel reminciatto in beneficialabus. Alexander III. Vgoren. Epiſcopo. Olicitè cures- d perquirere, quo tempore H. renun- ciavit Ecclefig:& fi tibi conftiterit eum ſpoliatum, cùm cidem Ecclefig renunciavit: contra eum teftesalte- rius partis, de juramento,& renunciatione ſpontè facta Antequam reſtitutus fuerit) non admittas: quia non eſt veriſimile, quòd ſpontè juri ſuo renuncia verit, qui renun- ciat ſpoliatus. Sed teftes ejufdem H. quibus intendit fe probare, quòd violenter prædi&å Ecclefiå fuerit fpolia- , tus(dummodò idonei fint) recipere non poſtponas. CAP. III G Petens reflitutionems beneficii non auditur, etiamfi fpoliatio- em probat, fi probatur eum fponte hud beneficium prins re- Idem. Ate e quæftione P. Clerici(quòd violenter fue- rat Eccleſiã ſpoliatus) vobis dedimus in mandatis, ut fi hoc conftaret, eam fibi reftitui faceretis,-Quo cognito; reſponſum eſt ab adverſario, id non debere proficere: eò quòd fpontaneå voluntate coram Eboracen.;Archiepi- ſcopo, Apoſt. ſed. Leg. præſcriptam Eccleſiam F abju⸗ raſſet: Ci&.] I Mandamus, quatenus fi vobis conſti- terit, quod præfatus P. nullo metu vel vi coactus, ſed ſpontaneè prælibatam Eceleſiam taliter abjuraverit: ei ſuper hoc perpetuum ſilentium imponatis. [i Quia verò non ſcripſimus idiotis, ſed diſeretis Herſonis,&- nofirum est difernere y quid ratio ditet, præſentium auctoritate difin] CAP. 1y. G In interdióto de retinenda, fuccumbit rens tpfius abjuratione probatá. h. d. quoad titulum, Idem Fzgoren. Epifiopo, dr Helien. Archid. IIdità querelä T. Clerici 4, quòd H. perfona Eccle- fiæ de Sander, ipfum, fuper Ecclefia fua de Pelen. z indebitè moleſtaret: Londonen. Epiſcopo,& tibi, fili Archid. dedimus in mandatis, ut ſi vobis conſtaret, quòd præadictus H. alterius Eccleſiæ perfonatum haberet, vel juramento fpontaneè præftito, firmaverit, fe memora- utione ſpoliatorum. to T. ſuper cadem Eccleſia ⁊ quæſtionem de cætero non moturum: ab ejus moleſtia ſuper hoc compeſceretis e- undem:[ 16.] ¶ Cùm rerò vobis plenius conſtitiſ ſet, dictum H. non ſolùm Eccleſiæ alterius perſonatum habere, fed etiam ſpontaneã voluntate Eccleſiam de Pe- len. in perpetuum abjuràſſe: prohibuiſtis eidem, ne di- ctum T. ſuper hoc de cætero moleſtaret. Licèt autem nuncius ejuſdem H. poſteriores literas impetraverit, for- mam aliam continentes, quòd non obftantibus literis È parte altera impetratis, revocari deberet, fi quid immu- tatum effet a, poftquam idem nuncius iter ad nos arripuerit veniendi, Quia tamen non intelleximus, nec intelligi debuit, ut revocaretur, quod per vos factum efe fet auctoritate literarum noſtrarum é, fedfi quid præ- ſumptione vel violentiâ immutatum c effet; manda- mus, quatenus fententiam, quam protuliftisante pofte: riorum literarum receptionem, occafione ipfarurn nulla- tenùs revocare tentetis:& fi contra fententiam ipfam aliquid ſtatuiſtis, ſtudeatis id fublato app. obftacuio re- vocare. Si verò poft receptionem fequentium literarum fententia lata fuerit: eñ nono ate, jukta teno ipſarum, appel. poſtpoſità procedatis. LI Poſtmodium verò nuncius præfat. Iñ ad hræſentiam noſtram accedens confianti nabis affèrtione propofuit zdem H. eadem E efid fþoliatus fuerst dr ide ras impetravit: ut fi confiaret vobis veritate co gnitA ipm H. fpo- liatum efè, cum idem renunçsavérit Ece lefia, contra eum teftes al- lertus parris de juramento& renunciatione ſpontanel facta nullate- ans reciperetis ,Jèd teftes potins H. quibus intendebat poffè pr obart, quòd violenter prad, Ecc fid fpoliatus fuerit dummodo fint idonei, non difſeratis recapers,& ſecundàum eorum depofitiones vel demona firatianes éx rationes& allagationes hincinde produltas in caufa te pfà.app. rem, quod juflum est judicetis, non abſtantibuss literis no- firin f qua alia ab alterutra parteimpetrata fuiffent, aut form 4, guam excefamus in aliis literis Süper hoc impetratis, Addimus in- ſicper, qudd ſi ſuper cailſà ipla aliquid effèt mutatum, poſtquam nun- cius predit: H. tunc, iter arripuit ad nofiram prafentiam venieñe di, totam caufam ante ingreffum Hrincipalis cauſa contradicttone, G appel. cef. in eum flatum reduceretis, in quo furffe dignoſcitur, cumauncins predicti Hest iter ipfum aggreffusnifi fortë interim ie dem H. cum altera parte[þontanea voluntate pfer faper Ecclefia ia pfa convenire Nunc autem ex literis pradicti Ehiſcopi& tuis fil Ara chud. nobis innotuit, quòd vos priorum literarumm tenorem Hecueti, partes debita folennitate citiſti.] AP V. G Petenti reflitutionem beneficii, quaftio infiitutionis non canda nica referri non potest. Idem Brxten. Eprſcobo. N literis d tuis:[e infia.] Super illa quæftione, videlicet cùm quis dicit fe de poſſeſſione violenter eje- ctum,& adverſarius dicit, eum non fuiſſe canonicè inſti- tutum: reſpondemus, prids de violenta ejectione, quàm de canonica inftitutione agi debere: quia prædọ etiam ch fecundùm rigorem juris reftituendus, CAP. VE G Non obfat exceptio criminis agenti interdifo unde vi, vel quod vi, aut clàm. Idem Exonen. e Epiſecpo. g cùm quis f dicit, fe de pofleffione violenter e- jectum, vel adyerſarium clam poſſeſſionem inträſſe, a Cy. eod. tit. ins. compilat b Philagrius, alit. Philarius. ei JaC. H..22. c1, c. 2. eod, tit.in 1. compil. e Post Cone. Lat Fart. 22. c. 2.& c. a. eod. tit. in 1. ab Fecleſia veſtra. d. Poft conc. Lat. fub Alexan. mpil. f quis vi. 5. dif-| d Post Concil. Lat. f a Al. ita, fuper sadem caufa: in multis anig. b Hunctext. dicit hic Abbas efè fingularem adhoc, quòd hoc-verbum, Revocetis ,| 4n irritum, non intelligitur de legitime afu c innovatum. ùb Alexand, HI. part. 22, c. 5.&.5. eod. ti. ferentia. D. de acquir: pof g fèd[þontaneä voluntate, h Post eni. compil. Anton, Gabr, comm, conc. tit, de reſtit. ſpol.€ al Le- Conc. Lat. fab Alexs Ep, 22, caps 4G t peod. tit, in 1. com- pil, A al, Pelorna xovienfi. E Pofl. Conc, Lat. part. 22. cap. 6.& cap. 6. eod. tit. 8 de CAPe Hhh

iat a y Dere. Greg, Lib. H. Tiec X HI, 228 Sadverſarius éi crimen objicit, ut eum à fua intentione repellat; non occurrit nobis, quòdillius objectio admitti debeat, à vel principalis cauſæ propter hoc executio retardarĩi: quoniam criminaliter adversus eum ante re- ſtitutionem agere non goteſt, cùm præſumatur ejus exi- Rere inimicus. ČAP. VII. qy Spoliatus etiam à judice juris ordine pratenmiſſs ante omni a reſtituatur. Idem Cantuar. Archicpiſtopo. ooe% nobis Renaldo Clerico'accepimiis, quòd ipfum Ecclefia de Vvefort o fine judicio fpo- liãfti. Quia veròjamnon decet honekatem tuam, Cleri- zos tuz jurifdićčionis Gne manifefta caufa& rationabili fuis beneficiis fpoliare, quibus teneris paternâ provifio- ne confulere': mandamus, quatenus, fi eft ita, prædicto Clerico prefatam Ecclefiam cum reditibus inde perce- ptis reſtituas:& in pace eam poſſidere permittas. Reſti- tutione autem factà, ſi quid adversus eum ſuper præſcri- pta Écclefia proponere volueris, coram Exdn. Epiſcopo delegato à nobis per te vel per ſufficientem reſponſalem tuum, cum eodem R. ordine judiciario poteris experiri. CAP VIII Keſtiluitur eonjunx viro probanti defponfationem© copu- vam,&. de igſius impunitate cadbenti, niſi magna ſit viri ſavitia. Idem Ambian.& Beluacenf. Epifèopis. Xtranſmiſſa 4 nobis:[1%.) I Mandamus, qua- tenus ſi vobis conſtiterit, quòd præfata mulier præ- dicto militi legitimè deſponſata fuiſſet,& ab eo cognita, ipſant ei reſtitui faciatis: receptâ tamen ſufficienti cau- tione, quòd illi non debeat aliquod malum inferre, Si autem capitali odio ita mulierem vir perſequitur, quòd meritò de ipſo diffidat, alicui probæ& honeſtæ mulieri uſque ad cauſæ deciſionem cuſtodienda ſtudioſius com- mittatur, in Ioco ubi vir, vel parentes ejus, mulieri nul- lam poſſint violemtiam e infetre. [1 Quia nobis de ueritatè conſtare non hotuit, cauſain esperie entia velera duximus commiitend am. F. v. p. a..] CAP: IX G Per fèlutionemi penfionis rei donata falam donatarsó cum ai- Foritate donaroris, acquiritur illi donatario rei donata poſſeſßio: adeb, quòll ſiĩ ab alla expellitur, per interdictum recuperanda agere poteri. Idem Exon. Ep.© Abb. de Het ford. Um veniflet f ad nos B. Canonicus anha Trinita- tis de Haful. g à ſuo Priore& Capitulo deſtinatus, in audientia noftra propofuityquòd cùm Ebaracén. Ar- chiepiſcopus Eccleſiam de N. eis conceſſiſſet,& per ſcri- ptum proprium confirmåffet, ita quòd poh deceffum G. Clerici(qui præfatam Ecclefiam tunc tenebat\ufibus co- zum omnibus modis proficeret$;& interim aúétöritate ipſius Archiepiſcopi idem G. ipſis Canonicisannuam- ſolveret penſionem: CI Cf.] Keſpondemus, quòd ſi præfati Canonici, de prædicta Eccleſia, auctoritate ejuf. dem Archiepifcopi, vivente Clerico, perceperunt annu- am penfionem:€ọ mortuo, quamvis anctoritate ejufdem Archiepiſcopi non quæſierunt, vitiosè tam̃en non ſunt poſleſſionem ingreſſi: cùm(ſicut cautum eſt) is poſſide- at, cujus nomine poſſidetur. [1 Nos postmodum etiam inſam conceſſionem, ſeripto ipfius Archiepiſc. diligenter inſpecto, auct. Apoſt. duximus con- Hrmandam. Mortuo autem prafato Clersco jam difti Canoni- i a aii maa d éI pE t` i Y a Vid. l. qui ad nundinas-§clam pofidere, cum L fèq. per Bart. fde acguir. pof: b Cap.1. eod, fit, in 2. compilat. c Carrefort. d c. 3. eod, xit. in 2. compil. E mi leiam. f c. geod. titan n compilat. g al, Batihis. al. Bafilii al Eare, al, Barcellis. A al.. praffcerei. ct; liċet Per ipſum Archicpiſcopum non fullſont in Halſeſlionem Ee- cleſia pradicta inducti, tamen de concefione€x confirmatione nos fira plurimum confidentes, Ecclefiam ipfam,nea quodam Cleric turbaretur, qui eos fuper eadem Ecclefia nitebatur fatigare, fnt ingrefii E tam contra iffum Archidtac. à quogravari timebant quam contra prefatum Cleribum ad n, audiantiam appellaverant, Ipfis very per duos de fratribus fais appellationem factam proſe. quentibus, ſabedictus Archidiaconns bladum~ omna bona Ess clefia, qua prafattis G. Clericws funs moriens ibidem reliquit, fecit, quod vi credere polſumus, inuitit prædiltis lanonicis aſportari.& infra. 9 Magiſter uerd M.& A. nuncit ejuſdem Aſchidiaconi, qui praſentet aderant, ipſum ſuper his inſtanter enruſauerunt,&œ adjecerunt Archidiac. jam pradicto per præfatos Canonicos grai vem injuriam irrogatam. Quia fi ab ipſo literas concefonis habus iflent, ipfius aué. pofimodúm contemptä; Per. ſe ipſos in pofefionend ingredi non deberent: Nos itag,| CAP. X. G Si atos ſorium, proceditur ın fèlo poffefforio, fufpenfo petitorio Lucius III. G. Archidiacono,& L Archipreshy. tero Turonen. E conqueſtione B. mulieris 4 ad nos noveritis per⸗- veniſſe, quòd cùm C, miles eam fibi matrimonio’ copulàſſat,& maritali affections gertractans, ex ipſa fl- liam ſuſcepiſſet, ſine judicio Eccleſiæ à fe removit ean- dem:& de accuſando ſuper conſanguinitate matrimo- nio, remoto appellationis obſtaculo, litexas ad judices impetravit: cùm autem priuſquam à judicibus mulier citaretur, per diœceſanum Epiſcopum virum ſibi reſtitui petiiſſet,& ob hoc ad nos proprium nuncium deſtit f ſet: demùm coram præfatis judicibus conftituta, modo per fe, modò per Procuratorem, ante ipfius cauſæ ingrel. ſum,& poſt, virum ſibi reſtitui poſtulabat. Judices veto reſtitutione denegatã(quodfieri non debuit) in princi- pali negotio procedere voluerunt 4: unde ipfa notnm audientiam appéllavit:{ 1&.] q Mandamus,qtiatenus ſi ita eſt, mulieri virum reſtitui faciatis, quæ poſt appella- tionem e ipfius aĉa funn, in irritum revocantes: pof modùm ſuper matrimsnio cauſam audiatis,& fine cang nico terminetis. [1 Quta ergo injufie gravati Apofiolisum debemus patroni um impertiri, diſ. v. p...] y> i: fareib fimt, fe ¶ Violentus rem cum fiuf ibus, etiam qus pe api potuijjent, 1 fiituere, darsma refarcire,& de mjurits fatisfac Cœleftinus H. í Ravis d ad nos qüérela:[éF]& Mandamus qüd- tenus ſi vobis conſtitexit de pramiſſis, prædictum- Archidiaconum ablata prænominati monaſterii frattibus cum integritate reſtituere, damna plenariè refarcire, ôt de illatis injuriis competenter ſatisfacers compellatis prõvifuri, ut non tantùm fructus à novo& violento pol- ſeſſore perceptos, ſed quos(fi eis poſſidere funifer licitum) poſſeſſores veteres pércepiffent, reddi faciatis ersdenk ere compellitur: 1e CAP. XIL g Ingrefus pofefronem zgnořante domin ad qaem pé potest per 1pfùum dominum, fiatim cam ferverit, repels etiam á z tere lenter, nec ex lali repulſions coinpetit repulſo conira dominum inte difu Horium. h. d. difum poffe runt, CHF egitur, oiue á Cap. 8. eod. kit, in i. compil. b Ł:; repughat E[enfas C fèries hujits cáp. nam curn judices reſtit. nem negi Vent,& de fadio pro- derent, ipſa appellautt.© hac Abbat. À Cap.s. eod. tit.sn2. comp.€ qud...$. gut aw- tem, cum$5 fig{f de vi G vi armata. 10» de ad Innocem j 73 r agente petitorio„rens fuper eadem re deducit PF

Vosautem intentionem ejus malevolam attendentes, é ne fè de do- assi,< Innocentius III. Epifcopo& Cabitulo Tridon.“a Lø Lim caufam, b quz inter vos nomine Tridon. e Diiis,& magiſtrum& fratres militiæ templi in Lombardia, faper domo Calventig vertebatur, deLoce- dio d& üe Columba Abbatibus meminimus commi- fife:[6 infa] ¶ Epiſce pus Tridon. e poffefiones quaſdam Humiliatis f fub ea conditione conceſſit, quod fomine Tridon Epiſcopi oratorium ibidem& hoſpita- le conſtruerent,& tres ſolidos cenſuales Tridon. g Epi- fcopo annis fingulis exhiberent, à quo etiam perfona, quæ loco præficeretur eidem, inveſtitucam peran& pro fe ,& aliis fratribus, ei& fuccefforibus ejus: obedien- tiam faceret manualem: Epifcopo fibi loci dominium nihilominùs retinente. Bickus zerò magiſter ad eandem domum aſpirans, i ipſos aded circumvenit, quòd præter conſcientiamveſtram ſe& ſua in ejus manibus tradide- runt: eã tamen conditisne appolita. fi vobis quod h face- tent compiaceret+ finequorumaffenfu fe nihil pofle fa cereafférebant:[1&.]$ intelligentes autem prædi- Etam domum,eidem magiftro traditam fub conditione fuiffe,& quòd nullum j je veſtro præjudicium fuerat ir- rogatum, ex eo quòd idem magiſter juſtitiæ veſttæ non inſcius, vobis ignorantibus poffeffionem accēpit, ptæſer. tim ùm Ritin, ex quo-id vobisinnotuit, Vim viduxe- ritisrepellendams&q quòd ĩdem ſuà temeritate poſſeſſio- nem præter eean veſtram(ad quos ipſam poſſeſ- fionem novetat pertinere,& quos quæſtionęm ſibi mo turos ſuſpicari debuerat) eſt ingreſſus, Procutatotem ve- ſtrum& veſtro.nomine ab impetitione ipſius magiſtri, nomine domus militiæ templi, quoad fac iendain refti- tutionem quam petebat, reddimus abſolutum: decę nentes, vos magiſtro ſatisfactionem debitam exhibere, ſi defendendo jus veſtrum, in offenſam ipſius vel domus militiæ templi modum forſitan exceſſiſtis. [ 1 Magifter verò conditionem appofitam acceptavit, r quod aliter eos non reciperet a sro Ma- Lier accedens(ai ventiam e 2. Q Tunc 1de paramenta ã fitanfiruoenea domis, ý libros accepit, é nonaginta oves fecit abauct, at pofizno- duym reverfis ad vos, cum ei fuiffet quod petierat denegatum-q paratus effèt vobis facere ratioen, fi forf an Vos offenderat A mao intromitteret mæmorata diſtrictius inhibentes, ad ſed. Apoſt. aßppellſtis: er cum tus ftater Epiſcope, qus geſta fuerant audiviſſes, omnes pariter ad domum accefiflis eandem, ér cos, quos iwvenifiis 1 E EEEO relitos ejeciflis ex ea vim te repelentes; Unde cym pof sra fuz) fèt eidem: nagiſtro, P retera cms dem clam domum Hilam intraverit, mullum es oratum„quò minas eam PA repellere, q a ad domis Kaa at adtiéta domus Vnk Gudur 16fra nte conditione traditio non tenebat. cam id ad ve- entiam perveniret, prafèrtim cum verus dominus con. zroverſiam s moverit, Vel fùfpicatus fuerst,vel debuit fafpicari. & infrà.(um autem(ardinales pradicti, qua coram eis tam ex parte vefira, quam ex alia propeſita fuerant, nobis fideliter re. sulini.) jram atd CAP. XHI. De reftitutione ſpoliatorum. 120 ta: recepto ab opponente juramento de malitia, ne F reſtitutio quoad. torum,€ fiet quoad reliqua: ſi verd probationes prompit non ſint, fis Ploia reſtitutio, niſi fi t magna viri f lite 3 Idem Situricen. Archidiacono. R recepimus a, quòd cùm quædam-matri- nonialis caufa( Bituricen. Archiepifcopo in remo- tis- agente)in tua præfentia-traćtaretur, Guljelma.müe lier c ſeparari à. viro ſuo inſtantiſſimè poſtulabat, cuã ſe quarto gradu conſanguinitatis proponebat eſſe con- junctam:1& igfd.]¶ Vir autem ſibi uxorem poſtula- bat reſtitui, quæ ab eo ſuã temeritate divertit:[2&-3 Reſeripto petebas Apoſtolico edocezi, utrùm quande aliquis conſanguinitatis gradus objicitur, in quo ſedes Apoſtolica diſpenſare non poteſt, nec etiam & probationes promꝑtæ ſint& paratæ, indulgenda reſt tutio fit,anneganda?{3 œ]-A E propoſitæ quæſtionis, dieil ſunt ſententiæ diverſo- rum: aliis aſſerentibus teftitutionem. faciendam: aliis fentientibusin centrazium: nonnullis.viam mediam eli- gentibus aç dicentibus cam faciendam interdum quane doque penitùs denegandam. Primi per decretalem epĩ- ftolam d. Lucii Papæ juvari videnturarguentis.quosdama judices delegatos, qui reftitutionem viri, qui fine judi- cio Ecclefix. uxorem dimiferat,-& ci confanguinitateng poſtmoduin opponebat, fpoliatæ ac repetenti coniugem denegabant:& mandantis ſibi priùs reſtitui taliter ſpe- liatam,& poſteà de matrimoniali cauſa cognoſci. Ho- rum autem aſſertionem inceſtũs e Videtur periculum oppugnare: ſed ipſi timorem inceſtùs inanem effe re- {pondent, cùm ctiam- beneficio reftitutionis obtento, qui confanguinitatis habet notitiam, nec exigere debi- tum F contra conſcientiam, nec ſolvere teneatur::que- niam ſi ſecũs egerit, ædificat ad gehennam; ſicut nec con- ſanguinitatis conſcius, ſuper cujus conjugio quæſtio non movetur. Secunda verò aſſertio Per Oracul um g Gle- mentis Papæ fulcitur: à qho cùm fuiffet quefitum, u- tàm muliere quådam quendam in virum petente>qui ut eam repelleret exceptionem confanguinitatis objecit, priùs effet de impedimento confanguinitatis agendum, quàm fuper matrimonio fententia proferretur:: fici m- quifitioni factæ refp ondit, quòd cùm exceptione proba- tå; principalis quaftio perimatur, brius eſt cognoften- dum de ipſa, quàm ad diffinitionis articulum proceda- tut: cùm etiam in multis cafibus reftitutio differatur, ſecundùm canonicas ſanctiones. Opinioni autem ul- timævidetur non incongruè adaptari, ut. in, gradibus confanguinițatis divinå> lege prohibitis reftitutioni aditus. præcludatur: fed conftitutione interdiĝis huma- nå, reftitutio locum,habeat cum effectu: cùm in. illis 1 poſſit,& in iſtis valeat diſpenſari: ſicut 3 Greg.& multi alii diſpensärunt. Unde non peccat, di in hoc articulo ad ma ndatum Ecclefix reddit debi- tum conjugale, Nos autem ad præfens nullam des prædictis ſententiis reprobamus.: nec cuiquam ea- rum aliquod præjudicium ex noſtra reſponſione vo- lumus geperari: quamvis præſcriptum Lucii Papæ mandatum ad poſſeſſorium, reſgonſum vero Clemen- g Si contra petentem reflitutionem conj jugis, opponi stur con- áhguinitas in aii pr ohibito,& offeruntur probationes para- a Terdon. al. Tendonen. b Cap. 2. eod.tit, ing. campilatione. Terdonen. d Locodio, alit. Lacedio. e Terdonenſ. f B. Anton. in lib. hiftor, p. 2. tite 15. cap. 23. Q Cafan. in Catal, gloria mund, p. 4. confid. 6o. vide cab.æo. g Terd h. Faceret, in aliquot exemplar: é malè, AST Humiliatos refera- tur, gui ea conditione fi Sè O fsa magifro templi tradiderunt, fi quod facerent plaseret Epifiopo& Cap, Tridanen, wt clarins patet aw antiqua. tis ad petitorium referatur. Porrò cùm mulier, quæ con- languinitatis habet notitiam, præſertim in gradibus, quos lex ã divina ꝓrohibuit non poſſit hujufmodi vira a. Cap. S. eodl. tit in.cump. b in remotis parubus, Ee.© al. N. al. D. al. L d ca. ex conqueſtione. ſuper esd. æ videretur peo reculum expugnare f neccontra confèientiam fòlvere teneatur, g intelleximus. Jùapr. de ord. cogn. h Olim, ob hominum raritas tem, tantam inter filium G matrem, gatrem RaR Vetiti Ga rat conjugalis nexus lege diving À Yid. Levit. 18..6. Hhh 2

pe m frun 231 Decret. Greg. Lib. II. Tit. XIII. Ane mortali peccato carnaliter commiſceri: quoniam omne, quod à non eſt ex fide, peccatum eſt:& quic- quid fit contra conſcientiam, ædificat ad gehennam: fru- fri in tali caſu adjudicaretur reſtitutio ſpoliato, cùm illa contra Deum non debeat in hoc judici obedire, fed potiùs excommunicationem humiliter fuftinere: ficque difficultas occurreret quafi perplexa: quia propter{en tentiam oporteret cam reddere debitum,& propter conſcientiam reddere non deberet: unde contingeret cos graviter impediri:& utrique laqueus pararetur: cùm in- ter fe carnaliter conjungi non poflent, nec alter alteri matrimonialiter copulari.. Proptereà meliùs videtur, quòd cùm opponitur conſanguinitas(præſertim in dibus divinå lege prohibitis)& pr obationes offeruntur in continenti parata in cæteris adjudicanda ſit reſtitutio: ſed ad majorem oemi jura oa teapa€ Juòd tal lis carnalem(m l ferenda, donec auditis ſine diffugio terminetur, cùm utrique ſit me expediri, q quàm manere taliter impedi tos. habeat probationes in continenti paratas,{í nes expectat. 4 longiores(qui cam, quæ fine judicio Ecclefix ceffit à viro r debet cenfurå compelli, quam do conſortium debet humiliter tolerare, donec probatio- Paea præparatas:& tunc abſolutione pet dùm formam Eccleſiæ abſolvetur: ſed ante equam fiat ei atum fub debito juramenti, receptis probati nibus procedatur, quemadmodum eſt præmiſſum. Si ve ta ſit viri ſævitia, ut mulieri trepidanti non poſlſ ciens ſecuritas prov videri, non folùm non deb et ei me tui, fed ab eo potiùs amov eri i ip eft) fecuritate provis antè cauſæ c t à tantùm ten plenariam E artam contra- d in contt- rum pans replicabat te m, tum guta probatio- Feee at pi Ad hac notam tds ČF Crüe 1 fibi haberet n mariti Javitiam p. ofh delitas beſtialis,& ſi“libe ra: Xori, ejas amici 7 corports CTUCIALUIS, O g Uie Bfe a ab 4 we tice ye fècns fieret a Ahgoſd. monialibus exceptiones hu libus agendum.| [ 3a Secundo quareb difhenf ab probationes ff SA ne: zentis AN t5 velin fac hujufnodi deferend b expetat. ram.© Dhnns ioenm vide CAP. XIV. G Per filam tradultionem mulierisad domum viri falam non precedenti! ns fponfalibus, vel invalidi;, ñon acquiritur pofefho: unde ed reced nte pr oprid auctoritate, non comperit reſtitutio. Idem Vulterano a. Epiftopo, EẸŽ 4 parte M. mwieris fuit propofitum, quòd cùm cam intra pubertatis tempora conftitutam, patruus {fuus filio H. Senen. civis, nondum vii. annorum, matri- monio voluerit copulare, ac eadem tradu&a fuerit in do- mum ejusdem,, ¢ ipfa ex quo ad nubiles annos perye- nit, ratum nolens habere, qaòd à patruo ſuo circa hoc procuratum fuerat, à Senén. Epiftopo nubendialii licen- tiam poftulavit:[1&.]§ Quia igitur non credimus ambigendum, quin ipfa mulier( quamvis minor) cau- fam Pem matrimonii per Procuratorem trađtare, at pars alia(quæ mulieris reftitutionem fibi fieri priùs po- ſtulabat) reſtitui nequaquam debeat, utpoten nullo juris ſeu poſſeſſionis commodo deſtituta, cum per ſol luctionem(quam non præceſſerunt ſpon falia, vel con- fenfus legitimus, nec fuerunt etiam ſubſecuta) nullum- inter eos obligatorium vinculum ſit contr raum | damus, quatenu s, fi eft ita(non obftantibus exceptioni- | bus ſupradictis) a audias, quæ hineinde partes duxerint | proponeńda,& quod canonicum fuerit, app. remotå de- Í cernas. t f | t BOS 7 7 [1 umg, partes idem Epifi n idoneum in judicio c aapi Jibi dotis no ſe data b pa rens eam non| 5 e, fid debere ip eH 1 aaae Perſonaliter interelſe r his flatuere poffet de jike pront [is negotii fuperfedit] CAP. XV. Q Interdifum Unde vinon competit contra illum, gui not liauit, nec fþosari mandavit, nec fpoliationem ratam havuiti Idem. Um d ad fedem Apoft accefiffent Cuman Epiſco- pi,& fratrum hofp italis Hieroſo Procuratores: [1 éF.) q Abbati de Accon. caufam(qug fuper Ec- clefiz&hofpitali de monte Citano inter eos vertebatur) taliter duximus committendam, ut audiret omnia tan ad poſſeſſorium, quàm ad petitorium judicium perti- nentia, qug utraque pars duceret proponenda,& cau- fam ipfam fine debito terminaret. Coram quo ue curator hoſpitalis prædicta cum poſſeſſionibusd& pert; nentiis fuis, quæ tenebat Epifcopus, fibi reſtitui poſtula-· vit, afferens illa de jure ad hofpitale e Hier rofolyn m. fpe- ctare,& quòd ipſa diutiùs poſſediſſet, Ad qu dit Procurator Epi ſcopi; ſe nec ſcire, nec cre dicta ab hoſpitali poſſeſſa, vel ad ıd aliqu tinere, quæ Cumanen. Epiſ ſcopus, ſi conſtituta, rationabiliter detine fundandam intentionem ſuan duceret, dictus Abbas Procuratorem Epiſcopi co conc vit ad reftitutionem omnium prædictorum: ¶ Nuper autem utriuſque partis Procuratoribus c0 z parentibus coram nobis, caufam ipiam examinavit roba- liligenter:& quidem per teſtes videbatur etle pro i i sil. Vd a Vilteranenfi. b Cti cod. tit. in 3. compil.€ Via. um verſas fF. de acquir. poff: d Cap. s. eod, tits Arase> e Idest, adfiatres A iidem dicantur milites Rhodien es, dr nune de Malta. vide Caff. in cat. glor, mund. parh G S Anton. 2. ph hif. tit. 5. Ce 20s l, F ? t utpote in{ua urad s utraque teftes pro- demna- éy infia.) ni- H Cùm igit 9. conſck tum,

LIN tum, quèd Cúmanen, Epifcopi nuncius cruces Hoſpita- lariis abſtulit, inhibendo ipſis, ne ad ſupradictam Eccle- fiam vel hofpitale redirent,& quòd Epifcopus fupradi- a omia poffidebat: unde Procurator Hofpitalario- rum petiit dictam reftitutionis fententiam confirmari: [2 infia] Q Nos a prioris ađta judicii recenfentes, guia nec per dicta teſtium, vel confeſſio nes partium b (cuùm nullæ penitùs in judicio factæ fuerint) vel etiam in- ſtrumenta(quæ nullatenùs de ſpoliatione tractabant)nec tiam facti nobis conftare potuerit, quòd Cu- manen, Epifcopus Hofpitalarios{poliaverit, vel manda- verit fpoliari, vel fpoliationem faftam faltem ratam ha- buerit: pronuncidvimus in quæſtione ptædicta interdi- ctum unde vi, locum nullatenùs habuiſſe: reſtitutionis ſententiam à prædicto Abbate prolatam(lickt pars ad- verſa c proponeret, quòd prefumendum effet pro fen- tentia judicis, qui motum animi ſui potuit ex cauſis aliis informare) juſtitiâ exigente caſſantes. pEr evig fuper Ecclefia d de monte Cinario tnter eos agitabatur, prout gefta fuerant, ñ, Sapien, Eptfiopi, qui ex delegatione nofira ntáffèn ty nos diligenter tis, gue co- int, haberi ea decrevimus pre infe- [a ipfa judicem non fuiffe, fi- om caufam dilecto filio.) Inſtrumenta nobis& acfa gauſarꝗi in præſentia ven erat, po ai de caufa cognoù 4 Ho. sterit de mandato Epifeopi it fatlum ipfius, reflitutio locum v um non conſtaret Epifiopum , qui utique ipfa de jure pofidet utpote ad fè fpe- diæiefi conflituta, Sed ad hocpars alterarepli- j; 7 mandatum Epi- im potuit ex aliis caufis informare, pro fêntentia erat meritò prafu mendum. Hisigia car). tur e alii intellectis, gue utriuſqque hartis Procuratores proponere ti ut] QAP. IVL š i S Ç Exceptio snopig, de qua conflat â Clerico oppofita, impedit cutionem ſententia etiam latæ in Poſſelſorio. h. d. comprehendena Go mentem litere,& veram lecturam. Idem. Lim vobis d dediffe meminimusin mandatis,ut Oveten, e Epifcopum ad debitam partis reftitu- moren. diœcefis, quam t at, cum inde per- retis reftituete: ifia]$] Verùm niam inanis eſt actio, quam ino pia debitoris exclu- dit f, mandamus, quatenus non priùs Epifcopum ad re- ſtitutionem fructuum compellatis, quàm ipſe fuerit ta- liter reſtitutus, ut reſtituere poſſit, quod percepitde pro- Ventibus alienis. CAP- AVTE Per excommunicationi obationem non probatur gafi pof- opro jurifelsétionis: licet b j lcbus fuerit obfèru ded stens reflitutionem, hoc folo probato fuccumbit, hoc dicit, quoad neleum, Idem g Abbati S. Genovefa Pad M. Lim:b inter te pro Abbatia tua,& pariſien. Epifcopum, nomine Parifien, Ecclefiz, ſuper a al. Nosigitur. b Vid. l allor, C. deprobat.dr i1,.de con- FR. c altera. d Cap. 1 eod. tit. in q. compii.€e Ovetenfis gr Zamorenfis Epifopatus in Hifpania fant. Vid. Ioann. Vafaum in ann. Hifpan. cap. 22. f̃ Vid. l. namis. f. dedole g Destine- dit Rom, h Capa sede-titi in g comb. De reſtitutione ſpoliatorum. 234 ftione fubortå:[é fia] Q Nosattendentes, quòd(ex eo ſolo quòd populus prædictæ parochiæ, timore ſenten. tiæ ſuæ per aliquot diesabſtinuit à divinis) nullam in eos juris parochialis poſſeſſionem idem Epiſcopus fuerit aſſecutus, nec fuerit aliquo modo probatum, quòd(eo tempore, quo fententiam ipfe Protulerit) poſſeſſionem in ipfis juris parochialis haberet, vel priùsetiam habuif- fet a, reftitutionem ei adjudicare de jure nequivimus, cùm ipſum non conſtiterit ſpoliatum poſſeſſione juris parochialis in parochia de Monte, quz CAP. XVIII G Recipiens fiienter rem invafam À fpoliatore, tenetur eama Jpoliato refituere, lscètnon probet dominium, Idem in Concilio generali b. OE contingit. c, quòd fpoliatus per fpoliatorem ia alium re translatâ, dum adversùs poſſeſſorem non ſubyenitur per reſtitutionis beneficium eidem ſpoliato, commodo poſſeſſionis amiſſo, propter dif icultatem pro- bationum, juris 4 proprietatis amittit effectum. Unde non obftante juris civilis tigore, fancimus, ut fi quis de cætero ſeienter rem talem receperit e cùm ſpoliatori quaſi ſuccedat in vitium(eò quòd non multùm interfit, quoad periculum anima, injuftè detinere, ac f invade- realienum) contra poſſeſſorem hujufmodi, fpoliato pes reſtitutionis beneficium ſuccutratur. CAP. XIX. n quo guis jura G-Occu ber ipfius occupationem non poig pl ffor Jua jura tiber é pofidere ficut prins, convenir: potest PaHlllorio hro libertate pofidendi: G reflstutio fieri non potest, nifi dimittat locum in Priſtina libertats. .d, valde fingulariter.; Gregorius IX. Epiſocbo Lucan. g pai ac Lucanis civibus per gravem diftordiamo (quam diu inter fe habuerant) affli&is graviter 8c attritis:[& infia.) q] P. Subdiacono noftradedimusi mandatis, ut poſſeſſionem, quam in quibuſdam caſtris conſtat LucanamEccleſiam habuiſſe, ſibi priùs plenè ac li- berẽ(ſicut tempore motæ diſcordiæ habuerat) reftituta, & fuper ea, de qua dubietas oriretur, füufficienti causione recepta(ꝗqudd juri coram nobis prædicti Piſani pare- rent) prolatas pro occupatione caſtrorum ipforum in cos fententias relaxaret:[6 27.] M| Pianis igituraffe- rentibus, quòd perte ftabat, quò minùs tibi juxta man- datum noftrum fieret reftitutio,& inftanter petentibus, ut dictas ſententias præfatus Subdiaconus relaxaret, ipfe eptis cautionitus de parendo juſtitiæ coram nobis, ſententias relaxavit eaſdem: Propter quod tu reputans te gravatum. ad noftram præſentiam acceſſiſti, impugna- turus proceſſum Subdiaconi fzpedi&ti: Lé infià.}€ Por- rò duo in noftro continebantur mandato, ur videlicet poſſeſſio, quam conſtabat Lucan Eccleſiam habuiſſe tem- pore. motæ difcordiæ, priùs reſtitueretur eidem:& ut ejufdem poffefionis reftitutio fieret plenè, ac liberè, G- cut eam habuerat tempore fupradi&o; quorum primum ad fa&tum, alterum verò referebaturad modum. Unde licèt(prout pars Pifanorum.dicebat) in fa&to mandati formam Subdiaconus ipfe adimplere nequiverit, quia non poterat facere tibi reſtitui poſſeſſionem caſtrorum, de qua non conftabat cidem b, necetiam(fecundùm a Semel pofidens femper prafumitur po idere, b Later, fab Inocent. UI. caj. 3g. C Cap.3. cod. tit, EN ga compilatione. gua Sint remedia hujus capitis,& guanda& quibus competant, ꝛradit Matth. Afl. deif: zs Prattsc.Pap.in tit. deforma lib.ın canja olaatæ paſſeſtionis. d alju. e acceperit. f autinvadere inam, g Gregorskipifopo Lucenf. N Vidal, diligenter: ff Ans certui bere pofidebat, fè h HR-$

235 quod tu ipfe dicebas) allictuum& penſionum poſſeſſio poterat tibi reftitui, quia eå non fneras fpoliatus: fuit tamen im modo peccatum: quia debuit facere, ut Pifani poſſeſſionem penſionum& affictuum,(quam per esrum confeſſionem conſtabat te in caſtris prædictis habere) ti- di dimitterent plenè ac liberè, ficut Ecclefia tùä illam» habucrat tempore motæ difcordiæ: quod quidem eſſe non poterat, nifi Pifani caftra ipfa omninò dimitterent: quia illis detinentibus caftra& munitiones caftrofum, än quibus di&as penfiones reripis& affictus, ea plenè ac liberè habere non poſſes, ſicut habebas, quando ipſi ca- ftra eadem minim detinebant, eð quòd quamdiu ea detinent, in eorum poteſtate relinquitur, te non admit- gerevet repellere, quando velint a; His etgòdiligenter auditis, proceſſum hujuſmodi de fratrum noſtrorum con- filio irritum judicamus DZIA DE DOLO ET CONTȚUŪU macia. TITULUS XIV CAP L g Reis, qui mittendum in pffefionem ad mandati judicis mon admifit, non mulctabitur d canonica æquilate, ſi intra annum saveat flare juris h. d. Alexander III, Herfoden, b Epiſcopo. D hzc ùm c contingat,&orem multotiens mittendum eſſe in poſſeſlionem causã rei ſer- vandæ, propter abfentiam partis adyerfæ jusdolum five potentiam non poſſit rem cuſto nanciſci, ac imminente fine anni, reus(ne poſſeſſionem amittat) debitam offerat cautionem: cujufmodi fit pæ- nå mulẽtandus(quia juſſioni non patuit judicis)à nobis tua fraternitas requiſivit. Ad quod dicimus, quòd in Eccleſiaſticis perſonis& negotlis rigor& diſtrictio juris non requiritur d, ſed(cuùm juſtitia proprer hort non pe- riclitatur) patienter admitti debet, cim reus per cautio- nem ſtandi juditio ſe adſtringit. i CAP. TI G Propter contumaciam rei potest judeż remi petitam feqüé- firare,&r ipſum contumacem in expenfis condemnare, quas propter ipfius contumaciam vel dbioſam exceptionem actor fecit. hor di- cit. Panorm. Idem Abbati de Rameſi& Archidiaconò Helien. X literis e veftris accepłmns, quòd cùm vobis cai- fat, quæ ínter Monachos de Etollen. F& Canoni- cos Linconen. ſupet Eccleſiis de V.& M. véttitur, duxe- rimus committendam,& Canonici citati legitimè, ſe contumaciter abſentaverint: vos, licèt Monachi eſſent ob contumaciam adverſæ partis in poſſeſſionem rerum petitarum mittendi, intuitu tamen religionis cum eis mitiùs agere volentes poſſeſſionem ſequeſtra feciſtis: ut fic faltem Canonici affecti tædio, ſtare judicio coge- rentur. Tandem Monachis Eccleſias ſibi reſtitui pó- ſtulantibus, Canonici reſponderunt, auctoritatem ve- ſtram penitds expiraſſe, ed quòd ad alios judices lite- ras impetràrunt, quæ præjudicare prioribus videban- tur. Verùm quoniam in pofterioribus lite ui mentio facta priorum, nec in eis nomina contineban- tur Eccleſiarum, quæ in prioribus poſita fuerant, ſed 3 indefinitè dicebatur, ſuper quibuſdam Eccleſiis: nös attendentes malitiam& dolum nulli patrocfnari de- bere, mandamus, quatenus prædictam 6 cauſam ſe- ej a Vid. Abbat. dr Felin. in'hune locum, b al. Herford. alit. y; pot Conc. Lateran. fab á ETIE kao F j j ＋7; Alexand. II. part,3..1. d vid, L unicam. ffi guis jus dicen “IH. j iren, c Cap. 1. eod. tit. in 1. compil.& Decret. Greg. Lib. I. Tit. XIV. | liberi& Lfili mater.$. t. ad Terin, cundùm formam priorum Iiterarum(non obſtantibus poſterioribus) terminetis: expenſas, quas propter hoc Monachi feciſſe noſcuntur, eis à Canonicis reſtitui få» cientes. CAP. ITI. G Alore contumace teftes recipe,& ſententia ferri debent, etiam lite non conteſtatds reo inſtante. loc ditit, fecundum communem ini tellecti Idem Exon.&. Vintonien. à Fpiſectis,&Albati Ferforden. b Auſam, quæ inter F& R. filium Agathæ de nativi⸗ tate ipſius A. vertitur, vobis fratres Epiſcopi,& Lon- donėn. Epikopo commifimusterminandam;[é infa:$ ¶Cæterùm, ſi adverſarius fuus legitimè c citatus, ad præſentiam veſtram accedere, vel indicio veſtro patéte- contempſerit, aut etiam ſe abſentaverit C] de Anglia receſſiſſe dicatur) Procuratorem ejus, ſi quem réliquerit, convocetis: qui ſive vensrit, ſive non, aut ſi Procurato- rem non dimiſit, denunciatiõnibus ad domum cjus miſ⸗ ſis, receptis teſtibus alterius partis, juxta dictam formam ad proferendam fententiam procedatis d CAP: IV. g Si reii posă litem contefiatam est contumax, fi aliàs liquet de caufa, fertur diffinitiva fententia: finan lsguet,abtor in verat Pdlleſbionem iclercitier. Urbanus II. de Nouo loco, d de Viger, Prioribus e. peo nobis f:[&.] Ņ Ream, quiå g contuma=s citer à præfentia veftra recefferat, j i ftisexponere- cautionem; quòd coram vobis juri pareret. Cumque die præfixd veſtro ſe conſpectui præſentäſſet, prætextu Advocati, quem non habebat, reſpondere foli- rà malitiâ recufavit. Tandem actore inftante refpondit, quòd quadraginta annis decimăs, de quibus erat conten- tio, percepiſſet: xariisque poſtmodum excuſationibus u- tens, in vocem appell. prornpit,& contumaciter jura- mento contempto receſſit. Ideoque mandamus, quatenus ad convincendam b ejus malitiam, femel eum ad prg- ſentiam veſttam convocetis:& fi venerit, finem impo- natis negotio competentem: qudd ſi venire contemple- rit; caufam(utpote lite, qug ingeritur, conteftátå) difi- nitiva ſententiã terminetis, vel præſenti ſaltem adjndi- cetis poſſeſſionem, ſervatà duntasat quaſtione proprie- tatis abſenti. CAP. V J Qui fundatā intentioneattoris exceptionem Peremplor: Ictas: J, J non exbella· jicis, quam non probiat in continenti, ſed aceiput indi rit in probando, condemnatarin continenti diffi nttv tå, in expenfis y at fàl cogitur: quò finon potet, p corpus fecundum arbitrium judizis: hd. notab, ife text. ſecundum lecturam, quæ Placet Panorm. Innocentius III. phn litibus ¿ cupientes imponi, ne partes ul A odum graventdť laboribus& expenfis k P fertim cùm de bencficiis Eccleſiaſticis litigatur, æſenti dectetꝰ Itera pars unietur in ta ne diſpendio diu vacare non poſſunt: ftatuimus, ut poftquam intentionem fuam a fundaverit, ſi reliqua fortè voluerit legitimam ptionem opponeve, quam nolit/ aut nequeat in d tinenti probare. Quia frequenter ad impediendum Y — m— exce. con- ———— é Decitatione vide Socim"8 7" ytaneum, C. quo~ r f CA ntra Ve- aà Higorn. b al. Forden. incipienteſcitandus perſonaliter. d Vidd confen modo dr quando jud. per Bart.,€ fiatribus de é g al. sta: gui contumaciter à prafè eod. tit. in t compil, fira recefiit. h comdincendum. i.. eod. ist. in 3. comp 7 ki' m. inf. < Fid. L. q. dr tbi Bart.§. hoc auter judicium. ff. dedam. inj C ini. ad peremptorium. f. de jud. Vd.(. gui fi pasri. C unde diffe- pilat. Llemebn Fuwäle Jai fede

em: qaii De dolo& contumacia. differendum proceſſum, exceptiones hujufmodi per ex- cegitatam malitiam opponuntur,ad{olvendas alteri par- timoderatas expenfas extunc in judicio faciendas, cum acceptis induciis, fi forfitan in probatione defecerit, con- demnetur. Et ſi ſolvendo non fuerit, aliàs à ſecundum arbitrium diſcreti judicis puniatur: uthoc faltem timo- te perterritus, non facilèë quis-in gravamen alterius fal-] fas exceptiones opponat CAP. VI. G Gtatus ad totam caufam certo termino ad comparendum af- frato, tenetur comparere termino:{7 dato impedimento in ter- mino, debet comparere quàm ostias potest post terminum alias cundlemnabitur in expenfisa Hh citationis ee Idem Praneſion. Epiſcopo, Apoſt. ſed. Leg.& De- cano Brinen, Um dilecti 6 filii nuncii Leodicen. à electi pro eo ad ſedem Apoſtolicam acceſſiſſent, Archidiaç& H. Canonicus Leodicenſ. Eccleſiæ, nomine ſuo& quorun- dam Concanonicorum 4 ſuorum(quorum literas exhi- buẽre de rato) contta eundem electum quædam crimi- na proponebant, per quæ nitebantur eum ab eleĝiopeo repellere.ut indignum:[6];] 4 Quamvisantemex co quòd idem electus à gravamine adverfæ partis appella- verit,& appellationem non fuerit per fufficientes Pro- curatores e, cùm poſſit(illis ꝑroſequentibus) prolecu- tus, non levis exorta ęſſet ſuſpicio contra eum. Volen- tes tamen juris ordinem obſetvare, ipſi mandamus, qua- tenu 1s ufque ad Dominicam, quå cantatur; Ego Jumpa- fior bonus, perfe, vel per Procuratorem fufficientem, ad Præſentiam noſtram accederet, ſuper prædictis omnibus reſponſurus, alioquin cùm aſſignaremus ei pro perem- Ptorio terminum ſupradictum, ſciret, quẽd(quantum de jure poſſemus) procederemus extunc in negotio me- mọ Expectantibus igitur adyerſariis, ipfum diu g ultra terminum duximus s expećtandum: fed ipfe direxit ſimplicem ſolummodò nuncium excuſationis Iiteras afferentem: ſcribebat enim, quòd nuncium(cui cùm à nobis recederet, injunximus vivã voce, ut citaret eundem) ferò receperat„unde non poterat,{um propter termini brevitatem, tum propter y viarum diſcrimina, moſtro ſe conſpectui præſentare. Sed contra hoc facie- bat, quòd ficut excufatorem direxerat, fic dirigere potue- rat h reſponſalem: cùm ei non fuiſſet injunctuin, ut ad cauſam in propria perfona duntaxat veniret, fed vel ipfe acce deze t, vel Frocuratorem idoneum de ſtinaret. Fræ- i latur alicui, ntad certum<terminum fe judici repræfenter, duo{ub hac forma mandantur, ut ad judicem yeniat,& ad diem fibi præfixumacçedat. Unde fi venire non poflit ad diem 4 affignatum, tenetur nje hilominùs fe judici præfentarė.- Si enim mandatur ali cui, ut alii ad certum diem certam remexſolvat: non ideò erit à mandato ſolutus, ſi ſolvere nequiverit diev datå:-imò ad folutionem(elapfo etiam die folutioni præfiso) tenetur. Quapropter quia di&useie&us nec venerat, nec ſufficientem miſerat reſponſalem, ad diem fibi ftat utum, vel poſtſetiam diutius expectatus: nec de vicino ejus adyentu ſpes erat, utpote qui per literas ut- cunque excufaverit moram fuam ,& calores æſtivos,& infidias ſibi poſitas formidabat, eum reputavimus con- tumacem& ad legitimas& moderatas expenſas, quas adverſarii ejus fecerant à tempore citationis emif- ſæ, quem/ extunc expectare inceperant, ipſum cutavi- mus condemnare. ———— a Aliter. bC..ead. tit, inp, compil. C Leadien. d al, Ca nonicorum.€ Vid. leg. fi quis flipulatus. in fin. eum not de f Vide l Ji finuta§: Iulianųs, f. de dam, infe per Bart. g diu etiamultra, gre. h Nuncium reſponſalem. i Di emjibi. k I2. d zbi Bart. C. de jur, calum,€.. ejus gui, Q, de CAP: VIL G Sententia in caufa beneficiati, nontranfit inrem jadicatam reſpectu ſaperioris, quo minis pofiit de jurtas partnins inquirere, maximè quando ſententia fuit lata contra abfè entemnlictt comtuma. citer,& indefenſum. Adem Armacbano& Caſelenenſt Arcſne- Hiſecbis a. Umolim D. é claie:(Cœleftino Papæ ptædeceſ- ſori noſtro, diverſis Prælatorum Hyberhiæ‘literis præſentatis) ſe allereret in Epiſcopum fuiſſe Roſcenſem electum, nullusque appareret, qui aliquid contra eum proponeret: dictus præd.n. ei munus fecit conſecrationis impendi, boſtmodum F.& G. Monachi ad ejuſdem- præd. n. præſentiam accedentes, uterque ſe aſſeruit à Ca- nonicis Roſcen. Eccleſiæ fuiſſe electum,& quòd prædi- ctus D. per falſas literas fuerat conſecratus: propter quod idem prad. n. cauſam vebis ſub ea forma commiſit, ut de forma& proceſſu electionis memorati P. ſolicitè quæreretis:& ſi eum electum canonicè fuiſſe conſta- ret, ipſum faceretis paci ficã poſſeſſione gaudere, alio- quin inter prædictos F.& G. audiretis cauſam& cujus electionem canonicam,& magis rationabili inveneritis, alterius curaretis electioni præf fe nollet conſpectui præſentare, procedentes in cauſa, tam ex teſtimoniò Oleri& populi Roſcenſis Eccleſiæ, quàm aſſettione Regis Coarciæ c,& Prælatorum provinciæ, de prædicto F. electionem fuiſſe celebratam canonicè didiciſtis,& eam æ curaviftis auctoritate A poftol. con- firmare, præſertim cùm Capitulum Roſcenſis Eccleſiæ dictum D. ſe non elegiſſe conſtanter aſſereret, nec de prædicti G. Monachi electione aliquatenùs cogitaſſe. In. terim memoratus“e D. ad Apoſtolicam(dein acce- dens, fuper quibuſdam aliis gravaminibus& injuriis contra/dictum F.& quofdam alios literas impetravit: di&ùs F. f poftmodùm ex parte veftra nobis literas præſentavit, quæ qualiter à Vobis in commiſſione præ- dicta proceſſum fuerat, continebant:[2 44.]-4 Vo- lentes igitut adhuc miſericorditer agere cum abĩente, ut ejus Malitia convincatur, dictum E. ad vos duximus ke- mittendum, mandantes, quatenus non obſtante, quòd ejuſdem F. fuit electio confitmata, ſæpedictum D. ſi in Hybernia poterit inveniri, legitimè citetis ad cauſam, &(facultate fibi defenſionis indultà) ĩn caufa ipfa cano- nicè procedatis. Qui ſi inventus, intra tres menfes veftro ſe conſpectui præſentare, ad conſecratio- nem dicti. F.(omni occaſione. poſtpoſità) procedatis. Si autem in Hybernia inventus non fuerit, indulto ſibi unius anni ſpatio, ex quo ad nos, etfi non verbo, facto tamen inteiligitur-p prouocife((arrepto itinere ad fedem Apoſtolicam veniendi) dicto E. adminiſtrationem Ro- ſcenſis Eccleſiæ in ſpititualibus& temporalibus com- mittatis: quo elapſo, eum non differatis in Epiſcopum conſecrare. [1 Actu fiater Caſſalen. alterum illorums, quem rationabili- ter duceres confirmandum, in Epifiopum conſecrares. ude ſicut ex literi vefiris accepimus, çam dilla commifionis vobis fuzffene litera prafèntáte, juxta tenorem carum primo de electione pradicti D. a urere voluiftis.] 2 Cum fratribus igitur noftris habito fuper hac diligenti trafas th, AANO prædictus p. u. per literas, quas idem.ei pra- ſemaverat, dicatur circumventus, nos ettam circumveniri contin- geret per literas vefiras nobis ab codem Monacho prafèntatas.) —— a al. Arcinepiſcopo& Epifipo Lavin. b Cap. 3. eod. tit, ia $ compil, c al. Carchiæ al.Coarcha ja al.(oarchana d aleum. e Imerim autem f In omnibus exempl. dictus F pofimodym ea parte vefira nobis literas prafèntante, gae, Go. ur. fifi l a quam: Hhh 4 i g3

Decret. Greg. Lib. II. Tit. XV. 240 CAP. VIIL CAB: DE g Si procedieur per viam inquifitionis contra abfèntem contu- g Aor zon admifws in C pJi decrétam per judis maciters eteam lite non conteſtatà teſtes recipi poffunt, É fententia| cem causå réi ifervanda, vel abea e zpulfus per lapfans anni verus difinitiva ferri, ctiam per iaw depoftionis, ſi hoc meretur de-| efficitur pofefor. Idem ża Concilio generali laictum. Ta 1 eneral Idem. Ontihgit b interdum, quòd cùm adori ob contu⸗ q J Eritatis 4 eſt verbum organo dominicæ vocis emiſ- ſæ partis dnan fum: fı eij 7]€ Sicut Canonici Curien. in noftro dæ) Poſlellio. propter rei potentiam five dolum, ator auditorio olan> H. Curien. Epifcopus Eccleſiam j intra annum rem cuſtodiendam nanciſci n ong fuam non folùàm dilapidando depreſſit, ficut publica| acquifitam c amittit:&fic(cùm fecundùm multorum pradicabat infamia, fed etiam homicidio, inceftu, aliis- f affertionem verus rion efficeretur poſt lapſum annĩ pof- que criminibus polluit: ¶2& inftid.] ꝗ Super his com- ſeſſor) reportet commodum de malitia fua reus. Ne igis miſimus primò cauſam Tridon.& Epifcopo,& Abbati| tur contumax melioris, quàm obediens, conditionis exi» Montis fanđtæ Mariæ,& Præpofito de Infula; fecundò| ftat; de canonica æquitare fancimus,utinca præmiſ- quoque Brixienfi Epifcopo,& ipfis Abbati& Præpoſito: ſo, actor verus conſtituatur elapſo anno poſſeſſot. .J Jverùm chm Epiſeopus ipſe priorum judicum 0 ælentiam adire per contumaciam contemp ſiſlet, aucto. ritate noftrå fuit per ipfos judicesab officio beneficioq̃; ſulpenſus::[é infi J] 4 Tendera verò coram judicibus canonicà citatione vocatus, præfentiam fuam difficulter$ ] exhibuit z fed frivolam tuncexcufationem malitiâ con- yE ater nofter:[6 | i ee ptå prætendens, experiri cum Canonicis in jure negle- imponi litibus, ne immortale zit: qua de caufa nos deconfilio fratrum noftrorum fa- quatenus ad initium proximè venture fpendentes E piſcopum ipfum, vèl potiũs ſuſ penſionem à|(quod tibi peremprorium terminum du peT a PNA RENATE er PRE RAST E dum) fuper jure P imatiæ, quod Bituricenſ. Archiepiſco- 10 fUüper his Cumano Epiſcopo& Abbati fancti A. cau- Š i ig Gi ad fuperandam mali ai ipfius Epifcopi, commiſi- D Oa i AEE i i vel per Procuratorem idoneum ſufficienter inſtructum 1 audi endam: qui partibus citatis, cùm mec per fe, nec ad litem conteftand R: ad alia omni an n i per reſponſalem idoneum com paruerit, in eundem, pro- genda, quæ neceffa eanan de ui pter inobedientiam, pantevellza e(quen Ieniepnpma ftro te€ confpeétui rep prafenres, Nos ye$ nihilomin a a a nami aen inodumin| Archidiacono Tranihigent.& magitro M, Canonio bates, Pri iores, Piwpaltos&c ahos religiofos viros, per Taronent dedimus i in—— 18, Ut 8c ipfi adeund H terminum auctoritate noftrå juxta prær E se te peremptoriè citare procurent;& fi non poteris iny quos quemlibet articulum criminum Pradictorum con- ftat afle probatum:[& inſid.]$] Nos igitur vidente truhi Ee Ler aa] BUE VIGERteS| niri faciant ut citationis edi&tum per ipfos velaliosap wi i Ecclefiam tuam publicè proponatur. 7 È ordinem judicia rium in hoc facto fuiſſe ſervatum, co derato prætereà d, quòd poſt ſententias in ſe datas celebrare præ ſumpſerit: eùm multi Prælati Eccleſiarum D$ contra eundem Epifcopum feripferint, nec unus pro eo Cph defendendo vel aliquatenũs excuſando: in nomine Do- n mini cum Apoftolo omnem inobedientiam ulcifti vo- DE ER i RH n ITELI ia dilin i f lentes, licèt abfentes corpore, præfentestamern fpiritu, pone Pa n a rei fer- j n juxta verbum ejufdem Apoftoli f, tulimus fententiam TERO Ia perpetuæ depoſitionis in ĩipſum:& eum tam à Pontifica- TITULUS XE li, quàm ab omni officio Sacerdotali privantes, fine fpe Paa a |- reſtitutionis aliqua duximus condemnandum: ea ni- CAP. I** hilominùs in irritam e anie quæcunque poft inhi- Q Mifs in pffefisnem ex primo decreto in reali, per lapfun j T bitionem Apoſtol. ſedis, ſeu factam ſu fionem g& anni veram& incommutabilem olluus rei poffefitonem acquartt t i! excommunicationem, de rebus Eccleſiæ alienare E sit pafus mifionem, habuérat stra annum voluntatem cantioneth i fumpfit. preftandi, quara tamen non deduxit ad Hellum fua defedtu. Ps fie i[r Quod arbor, qua terram inutiliter occupat, dignè icia fecundam verum intelleum. I zur, É in ignem misti cenfètur„ui terraqualibet, qua fùb nociva Alexander 11. Priori ér fratribus de Guifè- l atione inutilis arboris flerilis habetur, ee navan Hlantationem ch f. i ſcandum culturam recipiat congruentem. Huic ñsmirum Onftitutis in præfentia g nofira R. Canonico arbori H. quondam Curien, Epifiopus non immerito arh ratur, veſtro,& reſponſalibus Præpoſiti de Beril. fi- gui Cursen. Eci lefiam ufà modope r violentiam á ee] per Teffione Eccleſiæ de Lamento(in qi am à 2 Nos antem sm e quibus hac imminent> causà rei fervandæ fueratis indu&i) hincinde < pfi. Canonici veſtri bono zelo arbitrantur ram nobis aliquandiu difputatum: tandem€x utruli- fare metuentenenormitates eiuſd ne ficut in decreta Gelaj uſimodi exceſſu Jia fapprimendos putarent, primo caufam ven. Feopo& dil. fil, Abbati S, Marie dr Prapofito de I guogue ven. n. Brixien, Epifiopo ér ipfis iternm dr Abbat Frapoſito,&.] pamaca que partis affertione tenuimus, quòd licèt cat ye curarunt,timente Nt` fervandæ tantùm, in ejufdem Ecclefiæ poffe ſſioner inducti fueritis 2 intra annum tamen aliter ftandì juri non br tant cautionem, licæt i tem b præftandi habuerit, e orean parati recipere —ů— sod. tit, M4 ı pars i a r volunta⸗ Henſam incurrerent, teranen ſul Innocent. 3. cab. æo. b Cap. Z c nalam. d videl, Quadraginta, C. J. eod. 7it. in 4. compil. vide Ludov. Rom. fing, 410. in- deest in omnibus manufè. f al. Gi a% r S, b. oip. Tu fèis duao regulas. b al. Biden. noſtr d eriam.| eod.tit. in z. comp.& post Conċil.Lateran. fub Alex. 3. p. 3 © latas.$ 1Cr, r vide l Fal cinite Sguid j f aktem. ff. ex| h vide l f f repetendi,.de sond, ind. G i prator. O sbi Barty GHID, CAtta in pof: satur, per Barto 7. cait. in P/. cat¹ν sr Bartal, i de NOVI Oper, nnnciah fuifle-

— u hinaia at iesise. w s 241 De eo, qui mittitur in poſſeſſ. causd rei ſevan. fullletis. Ideoque decernimus, ut amodò poſſeſſionem præleriptæ Ecclefia(falvo jure, quod idem Fræpoſitus in petenda Ecclefia habere dignofcitur) abfque contradi- ctione qualibet habeatis. We autem noftre diffinitionis ſententia inviolabiliter obſervetur, eàam Apoſtolico du- ximuspatrocinio roborandam. CAR. H. Fempus annale non currit mifionèm pafo, fi intra Ihud cau- dicibus, vel alter eorum aliis abfintsbus obtulit: lacêt per ceptanon fuerit. Et est cafas nótabilis fecundam or EU? fum. Clemens III. Epiſecpo& Archiepiſe. Ebo- racenſi. oe ſicut à accepimus, inter P. Subdecanum b,& A batiſſam& Conventum ſanctæ Trinitatis, ſuper Eccleſia de Capit: e quaftio v tur: de Thaurind“ a & de Cotisth. Abbates, ac Archidiac. Chima. à ſede Apo- ſtolica delegati, Moniales ipſas rei ſervandæ causà, in poſſeſſionem rei ꝑetitæ miſerunt. Unde cùm hoc ad Subdecani e notitiam perveniſſet, ad Archidiac. præ- dictum acceſſit,& offerens ei ſiſtendi jadicio cautionem (quoniam Abbas de Corinth. profectus erat in Angliam, & Abbas Thaurinenfis viam fuerat univerfæ carnis ingreſſus) poſſeſſionem intta annum ſibiĩ refigħari cum inſtantia poſtulavit, ſed non potuit obtinere:[ 1&.] ¶Difcretioni tettæ mandamus, quatenus ſi eſt ita, ſiſten- di judicio ab eo cautione receptà, ei poſſeſſionem reſtitui faciatis: nec obſtare volumus, quòd annus elapſus eſſe ponitur, fi per eum non fteterit, quò minùs intra an- num& poſſeſſionem receperit,& dedetit cautionem. [ 1 Proceffù vero tempori Moniales, quas duximus ad ven. fs n. Abbatem S, Catharine d 1. de veteri Pontif. Archid. Rothöma- gen. literasalias impetrårunt, quarum judicium ideò Subdecanus, ficut afferunt fùbirè rèecufat,guod prad. Archiepiſcobum habet ter- táratio étum C metuit,ne ejus conjudices ad partem quam- renec muitus fi pro libet ejus antt. de facili traherentir. Quia ⁊ eforum judicum compellitur judicio fabjeci.] CAFP. III G Si pafis mifionem, repetens pofefionem, allegat fè contuma tem non fuiffe, refl laitur in priſtinum ſlatum, praſtitd cautione, © dilata mnatisine expenfarum otam evitat, f poſted coni Hiterit eum non fuiſſe aN rs re Innocentius III. Vrbinat.& Senagolenſi Epi- Fropis. Um veniſſent ad Apoſtolic. F ſedem Abbas ſancti Angeli,& P. Gal. idem P. propoſuit, quòd prædi- ctus ę Abbas eum ſuper quadam poſſeſſione coram Joan. Apoſt. ſedis Legato traxit in caufam:[ I Cinftd.] A Ve- rum Legatus ipſe cauſam eommiſit judicibus, fecundùm jus& bonam terræ conſuetudinem terminandam: qui cùm fecundùm jus tantùm vellent procedere, præfa- tus P. noftram audientiam appellávit: fed judiċes nihilo- minũs partem adverſam in poffeffionem rergm petita- zum inducendam causã cuſtodiæ decreverunt, ita quõd ſi uſque ad annum& diem præſſaret ſiſtendi judicio ca- tionem,& parti alteri triginta libras reftitueret pro ex- Penſis, reciperet poſſe ſſionem eandem. Cumq;ʒ G. fedis Apoft. Legatus intra annum fuiffet ter illam ingreſ- fus, ipfe cautionem fandi juri obtulit corañreo,& pof- À Cap 2 tit. in 2, compilat, b Subdiaconum., c alit. G. d al Taurienfi, dr de Colle Abòates dx Arthid. Chimeten al. ita: Th ér de Comit. Abbates& Archid. Chimen.€ ad f Cap. 2. eor.tit. in 2, compzlat. Dec, Maria. de confisi.© cap. ca 414. g InCodice Barbat. quod cnm fef coram I. Ap fè. Leg. traverit, e etudo terre ligat Clericos, Vid. l. 2. C. de ſumm. Finit é deficiente terra confuetudine, tunc ad guam fit recurrendum, yid, 8A in sap, sonfuastnd, daindu in nlad, difiniti t2 ejufäem Subdiacuni,& in c. Ecclefia S delegat O itationibus, de offic, diaus Abbas r quadam p ſeſſionem ſibi reſtitui poſtulavit, paratus expenſas reſti tuere factas in lite, quæ fex librarum fammam(ficut aſſerit) non excedunt: ſed Abbàs triginta libratum ſibi reſtitui petiit quantitatem: ¶En.] NNos igitur ipfum P. cautione præftitå in pofſeſſionem à credimus redu- cendum: hoc etiam decernentes; ut ſi conſuetudinem, quam allegat; laddabilem eſſe confſtiterit(quia ex hoc ſequitür eum ratiohabilitet appelläſſe) ad reſtituendas expenfas nullatenùs compellatur: alioquin(cùm ex hoc appareat eum fruftratoriè appelläſſe) ad reſtitutio- nem cogatur expenfarum illarum, quas Abbatem con- ſtiterit propter hoc neceſſarias im lite feciſſe. [ 1 Quod ei ſecundum bonam terra conſustudinem reſponders coram eodem affèrurt Card.] GAR IV:; ꝙ Contra abſenrem, qui non Himiſit Procuratorem, fafta citatida lanmi, nullotefendente, ſit mißbio. hd. fupplendo ad literam, ma- me, ut dicitur ingloff. Et est verus dx notabili intellett: 4 Gregorius IX. 8¹ adverſarius tuus poſt citationis edictum, ad remota loca ſe transferens, Procuratorem legitimum non di- xi miſit,& denunciatione publicè factà domi, non apparet, qui defendat eundem: jure petere potes, ut in poſſeſ- ſionem earum terrarum, de quibus quæſtio vertitur, cau- sà cuſtodiæ inducaris 5. D UT- LITE PENDENTE NIEHIL innovetur. TITU LUC AV CAP. I. Privil gium etiam à Principe impetratum, per guod privia. tur quis ſine cauſæ cagnitione lite pendente uſi polſeſßsionis, tanquam ſurreptitium nom ualet, fèw tanguam rationi obvium est revo- candum. Alexander 11I. Eboracenſi Archiepi- fipo. Memoria ¢ noftra nòn excidit;[ 1&snfia.) € Sratúimus,ut literæ prohibitionis, quas ad pe- titionem Archiepiſcopi Cantuarienſis tuæ fra- ternitati direximus, nullum præjudicium faciant, quò minũs tibi& ſucceſſoribus tuis liberum fit( quemad- modum vobiseft benefició privilegiorum&poſtol. fedis indultum,& tu& prædeceſſores tui conſueviſtis facere) ante vos per totam Angliam deferre crucem, quoufgue difinitivà fententiå decernatur, an Ecclefia tuade jure hoc debeat habere d. [1 Qualirter'in primo anno nofira provifio nfiripintn lia terarum jel.m. prad n. Honorii Papæ nobis feceris præſentari, in quo foribus tuis Apofolica benignitate efè indul- tum, ut tam el; quam Saccefforibus fais liberum effer per totam Angliam ante fè crucem deferre, Nos vèrd antec Hris noſtri Ves harentes, tibi firs fri munimine confirmamus, guod j re noſtro indultum. Poftea yer nan mem, T. quondam Cantuari Archiepiſcop. exi- reſdonem juris& dignitatis hoc in prejudicium, ve sa Ecclefie redundare exinde cæpit guaftionema movére;tr propter hac ad fedem Apoftol. appellavit, affirmans ſi bene meminimius, quod ttbi dr pradeceſſori bus tuis id nullatenùs licuiſſet. Sicg fae Hum ent, ut nos kili per ſeripra nolora prohiblierimus, ns in prouincia vimus, in Codie. Bare b Vid. leg.2: ffi qüis in jus t. per Bart.. c bH ompilat.& adde tis, an quibus? r confus d Hodie de jùr rre per quavis 10: nta hereticos hila chreprjcopè exempta fua pros gio contrarzo non obfiàntè, Clemen. ultim. äre; procsdi crucem ante fe vincia, quovis de priuileg.& guod deit hir goi in verbo, d jare antiguo Hhh f Da

Decret. Grev. Lib II. Tit. XVII. CZ Cantuarien. Ecclefia, donec de caufa ipfa cognoftpretur ante te cru- cem deferre aliqua ratione auderes. Quia igitur per dil 5 75 I.& A. Clericot tuos gravem coram nobis querimontam d alferens, quod te de polſeſtione hujus rei, quam tu é acceſſores tui habuiſtis, ante cognitionem judicii Hpoliaſſemus, volentes nos tibi tanquam uem F nofiro deferre, O jura tua integra allabatag⸗ ＋ vares praſentibus literis.] ofuifti, CAP. II E Accufatusde adulterio ad feparationem tori, non debet lite pendente privari pA njugali. e Audabilem:[&].] Quæris, quando mattimoni- um accufare contingit, an flatim fit carnale commer- cìum fufpendendum: f1. infia.) Q Ad quad c brev ter teſpondemus, quòd conjugum alteruter accuſ ante probatam accuſationem, jure, quod habet in al privari non poffit.; oe [1 Aut quamdiu difimulari poffit ve Ppotins Juftineri. Ad quod breviter refþondemus, guod cüm Alexand. III. aperte prohi- beatyne. ab invicem, donec jufta fiat caufa examinat é Symmachi Papa contineat inſtitutum, ut Prælatus aliquis accu Sath antequam æea, qua objictuntur, luce c debeat d ſubjectis in praſenti art Qui rem iit fam al st, sta gaod rehab 10n potest, debet aguivale ſullſtituerè in locum ire non poterit. h. d. cum feg. Innocentius III. Abbati é C Sylveſtri. .Y Cclefa fante Marig d in via lata contra Joan- tenem de. Ateja(qui quafdam poffeffiones ipfius di- cebatur contra juftitiam detinere) movit fub L quæftionem e:[ġ quæ ſucceſſerunt in lo de Ateja E mus, ne po. jus illarum, quas ab Joann. xpert in monáfteiium atas, alie- tæ Marig de leſia ſanctæ veſtrum ab eodem Joan nare interim præſum vitio litigioſi contractus, vel de proprietate voluerit ex- periri(ne ſi obtinuerit in judicio, in vanum laboret, mo- naſterio veſtro minimè poſſidente) ſit, quod evincere valeat& habere. s GAT: IV. G Idem dicit, guod in precedenti. Idem. II.Ccleſia ſanctæ Mariæ F. quã fuerat, prætermiſſo cleſia ſpoliata, ſibi reſtitui p quicquid ab aliis factum fuit(poſto ſtet ad curiam ſuam idem ne ¶ Poſſeſſionem, ordine, prædicta Ec- 7J-] q Nos iam prædeceſſor no- revocavit) irritum m is factam ab Jo- naſtis, neque re : loco ipfius tantun- ad arbitrium bono- i cimus aſſig„guas, cùm alii fuerant p gatæ, pe fecimusà creditoribus,„qui nobis intrumentum pignoris refi- gnaverunt. 2 leſiæ ſpoliat ſtituere poteratis Ec p uivalentium, dem poſſeſſionum æc rum virorum, ipſi vos libe lenda eſn ſecundum jura exiſtentia tempore contro. un autem ſecundun legium impetratiim lite bonden. ntia anentionem faciat b-Cap. 2. i d Súpr. cap. 10. dec ord t A fagy a A Ç ogra pofita ünt, cap. 10. de conflit.£ Supr. de an tertio, fab titulo de refanut. fpoliat, g d, jufiè E* pR. F α n t, G ibi Bartol..de re judic, . compil. c Ad na hte ab- fil, noftros į å 244 Honorius II. Cancellario, Cantori, dr A. Cano- nico Pariſien. Ilectus filius, magiſter A. perſona Eccleſiæ de Baſſe- villa a, expoſuit coram nobis, quòd cùm inter præ- deceſſorem ſuum ex patte una,& Friorem ac Monachos de Baſſevilla ex altera, ſuper decimis novalium intta fl nes parochiæ ſuæ conſiſtentium quæſtio emerſiſſet, eã pendente coram judicibus delegatis, Abbas& Conventus najoris monaſterii Turonen. quibus ſubſunt Prior& Monachi fupradićti, pro feac membris fùis obtinuerunt à fede Apoft. indulgentiam fuper perceptione hujufmo+ didecimarum: cujus prætextu Prior.& Monachi fupra- ditas decimas fibi vendicare contendunt, licet in indul- gentia de diéta quæftione faćta mentio non fuiffet, Ideg due mandamus, quatenus eifdem judicibusinjungatis, ut (indulgentiâ non cbftante prædi&tá)in negotio ipfo pro- cedant, juxta traditam fbi formam. w Se -E SEQUESTRATIONE$ poſſeſſionum& fru- ctuum. TITULUS VII. CAP- Sp g Res, inguam fafa est miffio, non debet ſequeſtrari, etiam f miffus inde fuerit violenter ejectus, Vel notabilins fic i Sequefiruns fetum loćo mifionis propter fèandalum evitandum, revocars age bet oblatå cautione& reftirhtis expenfise Innocentius III. Mediolanen, Archiepift. D hoc unxitnos:Deus c:[é mfia] 4 Abbas de Regula d nobis expofuit,quòd cùm.præ- deceſior cuus ſuper cauſa, quæ inter ipſum& mionalterium fuum fuerat agitata, obtinuiffet Veronen: fi Epifcopo literas deftinari,& ipfe fuper judicio poflet forio partim pro monafterio, partim pto Archiepilcopo fententiam protuliffet, procuratore iplus monate quzftionem de proprietate poftmodùm intentare n- lente, Archiepiſcopus juriſdictionem Epilcopi oppofuit expiraſſe, alſereus caufam poffefionis tantùm,& non proprietatis fuiſſe commiſſam:& quia ſupet poffeffiong pronunciaverat, ſemel functus officio ſuo, ſupet quzftio» ne proprieratis deinceps cognofcere non valebat: 116 infta.] ¶ Sed judex actorem in poſſeſſionem(quæ tue- rat per ipfam Archiepifcopo adjudicata) propter ejut dem çontusnaciam mitti decrevit, à qua tamen Å chies piſcopus violenter monafterium ejecit:[2 d 4 Cœl.-Papa prædeceffor nofter, fic ſuum mepo a fuit reſeriptum, qudd tam cauſa poſſeſſionis, Ta i i prietatis, fuerat judici delegata, cùm abſolute& indi H- cte commiſſa fuerit,& ejus continentia dividi nondebe⸗ ret: prælibatam quoque poflefionem pro fuo ane ſequeſtrari præcepit, injungens Regin.& Mutine PA ſcopis, ut de cauſa poſſeſſionis& propri tatispleniùs c0- gnoſcentes, eam debito fine deciderent,& pofiefonem ei parti poftmodùm refignarent, qua obtineret Ser prietate triumphum: Í In eum ſtatum n nentiam caufg reducit prae prædeceffor nofter caufam proprie Reginen.& Mutinen. Epiſcopis comiſit: ſtrationis penitùs revocato:[&C e.] Ne auté n ferio videamur in fuo jure deffe, moderatasexpel ti (ex quo Epifcopus Veron. ipfùm in polefion E decrevit, uſque ad ſatisfactionis tempus oblatæ) pr f i hoc fa&as fibi reftituendas effe cenſemus:& à te lulli entem præberi ſtandi juditio cautionem. a k A a Bacervilla, alit. Baffavila, b In namudli antiquis De ſequeſtratione poſſeſton. rerum.fultuum. all y c Cap. 1. eod, titin 3, comptlatione, d al, de iroguim, alſciſſumm. ér mfi [; ó Dus rat, cùm pradicius & poſſeſlionis mandato ſeque· — pta.: 10. e se [1A

De Confeſſis. 246 l 245 [1 Ad hac pars monaſterii inter alia reſpondebat, 4⁰ caufa, ġua inter Archiepiſeopum er monaflerium vertebatur, fuerat E- Piſcopo memor aco abſolute&indiſtintie commiſſa:& ſic continen giam caufè dividi non debere dicebat. in hane mmirum& alias rationes cum judeæ pleniùs ad uertiſſet,& actorem,&ct ut hic.] [ 2 img procefu temporis utriufapartis nuncir propter hoc ad ſedem Apojt. accefifjènt bon. mem.] C Nos autem ſupradicto Alberi mandavimus, út ihis literis quasad Bon; r Ferrarien. Epifèopos faper reſtituenda ſibi polſeſio- ne cum fiuftibnas per mandatum impetravit, omnino careret:| CAP: TIL Si miſſlus in pofefionem cai cuſtodia fiuuctius diſipat, diſſi. pati revocantut,€ cum aliis fequefirantur. Honorius III. Prior: Deben.& Decano de nen. llectus filiüs à R. rector Eceleſiæ de Bethuſia, ſuà nobis petitione monſtravit, quöd cum inter ĩpſam ex parte una,& Abbatem,& Conventum de Ciſteria é exaltera, fuper gadem Ecclefia coram Abbate de sibi- ton.& ejus collegis quzftio verteretur, judices ipf prædi ftos Abbatem& Conventum in poſſeſſionem ipſius Ec- cleſia causà cuſtodiæ induxerunt, qui fructus medio tem- pore perceptos pro ſuæ diſtrahunt libito voluntatis c. Quocirca mandamus, quatenus ſi eſt ita, facientes fru- ctus ſequeſtrari prædictos, ſi quid da ĩpſis per eos diſtra· ctum invenetitis, in ſtatum priſtinum revocetis. CAR IIL G Si reus poffefar appellat à fententia contra eum lata, licsiè rei Petitæ ffuultus ſequeſtranturſi diſtipantit"ab eo; Gregorius IX. Peo, qui à fententia provocavit, fructus poſſeſſionis (ſi diſſipentur ab ipſo) poſfunt lite pendente ratio- nabiliter ſequeſtrari- —— CONFESSIS: TITULUS XVITL CAPR: L F Ad ſolum ditum confitentis erimm proprium, non es? alters infligenda pœna aliqua. infamatòo tamen esf indicenda purgatio. Clemens III. um monaſterium: ¶.] N Eos, quorum ſug- geftione fcelus homicidii Presbyter d` fe perpe- tråffe proponit,nifi aliis modis verum effe confti terit, nalli cenfemus pænæ e fubdendos: cùm f fecun dum utriuſque juris ſtatuta, de ſe confeſſi ſuper aliorum conſcientiis interrogari non debent,&(criminè tefe Riajeſtatis excepto) de reatu proprio confitentis pericu- lófa confeſſio non eſt adversdis quemlibet admittenda. Si tamen eos infamià hujufmodi laborare cognoveris, lingulis eis(adjunctis tribus ſociis ſui ordinis) purgatio nem ihjungas. CAP. TL G Side crimine contingente caufam principalem confia? contra aliquem per ejus confefiohem, pintur pænå ordinaria, etiamfi dta refte contra eum non agatur. hd. ſecundum gl m. Et esf ca- fus notabilis dr verus in ſe. Vel femma fic, fecundam alium intellectum non minnsnotabilem, quem etiam fentit gloff. licet hon perfeđeexplicet z Si quis confitetur crime? in judicio incidenter, a De materia huji cap. vid. Fehn. pošt. Toani, Andr. iñ cap. examinata. fupr. de jadre. Socin. in Reg. gs8. verbo fêqueftrato. b Gionceffria, c Adde ifla verba, importare liberum arbotr. l. 1. Fi dere mil, dr ibid. Bart. d Inaliguot añitiquii ita: fè Presbyter, O cetera,€ Vid.k fin cum gl. O ibi Bart iil, maritus. f. de quafison, E al, quia. potest judex ordinariis novum inshoaido procefùm, ilum punire pæn ordinarid. hj. d. fingulariter. Abbas, Innocentius III. Canonicis de Betii lehem, Um ſuper electione à Bechleliem. Eccleſiæ inter R“ & P. quæſtio verteretur b:[&.] q Quoniam V° Canonicus Bethlehemitanus fuit in jure confeſſus, qudd pro præſtando alterius electioni conſenſu, quingento- rum Satracenorum obligationem teceperat,& mediator extitit ſimoniacæ pravitatis: Nos(quoniam vitium hu- juſmodi perſequi volumus, ut debemus} iplum per defi- nitivam fententiam duximusab omni beneficio& offi- cio Eccleſiaſtico deponendum. CAP. III. g Confeſßio factæin jure per Oeconomum Eccl'ſiæ, nocet f Ee> clefia: potet tamen revocari, fi antè finitum negotium doc catur per errorem fatti emanajffe. h. d. Gregoriùs IX. B. c judiéi Viter- bienfi E parte Abbatis& Convyentũs monaſterii ſancti M. fuit propoſitum, quòd cum inter ĩpſos ex partè una, & V. nomine ſuæ uxoris ex altera, coram te quæſtio ver- tetetut. Oeconomus monaſterii memorati, quædam per errorem facti fuit in jure confeſſus, ex quibus timet 4 ſibĩ præjudicium generari. Cum igitur negotio nondum finito, nemini noceat error facti, mandamus, quatenus ſi de hujuſmodi potuerit ertore dotere, provideas, ut nul- lum fibi fuper hoc præjudicium gencretut onn PROBATIONIBUS. TITULUS XIX. CAT. ok G Rems allori fua propitia inffrumenta edere nontenetut? sei communiter Jjummatur. Gregorius Tancredo Regi Vincefiriæ e. Xepiftolæ verbis f:[&7] Tua excellentia poftulavit, ut Imperatori feriberem, quatenus g pacta in chartophylacio requireret, quæ dudum inter juſtinianuim Principem& prædeceffores tuos fue- rünt emiffa ur ex his colligeret, quid tibi fervare debe- ret. Sed ad hoc faciendum vehementer obſtitit, quia nulli dicendum eſt, Ea quæ contra te ſunt, apud ter detipſum debes documenta requirere, in mediumque proferre. CAPR HL g Actor, qui plent probavit, non debet compelli jurare Alexander I 11. Icut> confuetudo laudabilis:[&7] 4 Sanë quoni- am apud voscon{uċtum effe didicimus,ut cùm aliquis intentionem ſuam fundaverit inſtrumentis, aut teſtibus, ei ſacramentum nihilominũs deferatur: quod ſi ſubire noluerit, fides probationibus ¿ non habetur. Nos(cùm tunc demãm ad hujuſmodi ſit ſuffragium recutrendum, cùm aliæ legitimæ probationes deeffe noſcuntur) talem conſũetudinem reprobamus. [1 Nulládebet novitate convelli, fié quod noſentur moribus iis troductum, oluid ratione non debetdiffotvi:] CAP Ili Li communi judicib probant actor& rets: dr fi paritêr pro bane, reusabfiliiini, mfi favorabilem caufam foveat attor. maaar-——— a Cap. n. eoi. tih in 3. compil. b gua hii defit, reperies fap. cenm fupra: de caufa pof.& propr: C Bich. d In Codic. Barb. ex quibus timent monathi; fibi, Ge, inomnibus manufèr. legiturs timent. e Alis, Taucredo,viderur effè Gregorius VII al. Tatare- do Regi Vifögoren. fed legendum eft Recatedó Regi VVifigothorumis ex libro feptimo Epifol. 222. five 126, Reg. B. Greg.: F Cap. 1. eoh eeno o. inr compil: g quado d Capsi, cod: tit. ina compilatie. å alit, probationis

247 Decret. Gr Lucius III. CIſtren. a. Ehiſcapo. X.& literis tuis intelleximus, te& Archidiaconum confines habere Præbendas in villis, quas finguli fin- gulas poſſidetis,& pripi terminorum inter vos con- troverſiam agitari, eò quòd dicas eum, antiguas Anes£- greſſum. p partemque tui fundi o: illoin contra- rium afferente, fe partem eander€ diffe qua- draginta anno inconcu per idem tempus qui poſſede s: quareu- trùmincumbat p at niella ptoban tio,« juæſivi- fi. Ad quod fcire debes, quòd judicium finium regun- dorum tale et, ut in eo utraque perfona vices duorum hpr vide e actoris irei. Unde hincinde tettes pro- endam; tellexerit, ad qui- natis, judex quos pr Sdem fil ficiendam admittat. Qudd ſi a poſſeſſoris teſ ad abſolvendum, quàm ad co n liberali caufa,in quai fuerint„pro libertate fententia pro fori probationem aliquando dari, cùm jure cautum fit Audd qu iab) eceri quam ne longifimi temporis É pofidet)& eat obtinere, c cam probaverit t, in cauſa CAR IV gnο¹e im probat contrarium. Gregorius VIII. A P ipa q de Cafa nova, mandato oo rErE ia conf ro cognitam, jamen s , fiuxor per matrona partes effent in it, fe nec àvi- afp Eai um corporis eam P inem afle- te: & T z illatum ſeptem mulierum iia adhibenda. 7 Ito procedere noii firum con» CARR V. egErtio f loco fuit è Io regularis fig illo C C: tum cu idam amico fuo io quarunda m rerum Ecce qui- inſt rumen- a ei aliena. n contine- } nhibito in tum, Cumque frat res ad peri xiſlet, jur⸗ tres aliqua era a produ. cinter fra- ius Conyentůs,& ——— tr; Lucius LI. ut posk Concil. 11. comp. tit. in.tempi- e Dominicum . Lartic. 2. ubi ple- II. p. c. bon fiis viag tent sn dqui de tota,$, in- unt, 1 Ati QIXETL entie tmer ſtimomiit, e 4 eg. Lib. II. Ti t, nifi gui| iam io feptem saal erum proba-| t. XIX. 24$ a imis, quòd nolebantalienationem rerum n domúsintegras confervari volebant. Sed | pan enndün pars adverſa probavit, reſpon- | S aflertionem teſtium tantummodò ju- | icandum. | Mia, CAP. VI. | T bi agitur de matrimextacentrahendo, prob H impedimen- | o,© p tis attefiatiomibus, alii tefesj fúper menti admittendi non ſunt. Idem Clæmens III. à quidam ſut aſſeris) ſe quandam inzxore legitimam acceptùrum: quam cùm vellet traducere quidam juramentis, fecundùm morem exhibitis, legiti mè probaverunt, ipſos in quinto conſanguinitatis gradu fibi vicemattinere. Quia verò requiſiſti à nobis, quidagendum fit, ùm quidam alius probare velit contra prg tamp: cobatio- em juramentis canonicis factam,& ꝓartib ous publica } nullo eos fefe connguinitatis gradu contingere ndemus, quòqd andum ef probationi priori. S) defectu impedi- CAP VH S Si per literas: ordinarsi probatur quis excommunicati, A ratione repellitur. h, d.& hac ummatio convenit textui Q G null PEE calumniam, Ó ideò eam tene, G Mas JS£ z Pi literas ju judicis ordinarii(( quibus ftandur m ek, donec probetur contrarium) nobis conftiterit, quòd V. excom- municatus erat, cùm procurationis o ficium aſſumpſit: Ipſum tanquam Procuratorem non duximus admit- tendum. fà] E Ehm igitur g cer Y: A d p asin inprimo fa immi ufa, ad fine M y O uterque int quod primus est veri ô licèt Dom, Anton, hica Idem. N e præfentia G G.& B. fratres veftro$y n fecêre proponi; quòd cùm quondam A, frater ipforum conderet t: nentum, M. filium ſuum ſibi hæredem in- ſtituit,& præeẽpit, ut ſi abſque li beris decederet, ad eos bona devolverentur ipfius: u ndeill a, quz de bonisi- pn ii monafterium deti ulabant,& s fi ne compelei. fo, quòd prediđus? M. monaſterio veſtro ob i iua: unde univerfa f qug habuerat, erant ad monate- —— o. Syn ebant in.40}~ pro intellig gentia, vide Di- a Cap.g. eod. tit. , Adde zinicum Sotya libr, Pil.& 4. Sententiarum, difini. 4o. aki Concilium Tridentinum, Sef. 24. canon. 3. C 1n ead. f tal. de reformatione matrimonii, cap. 2,'S. b c4 in 3. compilat, c. decifionem. d Cafemarii, alta e Cap, 2, eod. tit. in}. compil é de materia hujus 70l.& doctores in Authen. ingreſſi,&ſequentib. Codi Jana. Ecclef. ubi plenè. f. Concordat text. in Auth. i crofant, Ecclef E cap.qus od ingredienti? ti. Ig: q H. k Y Aa A ` MGA Hf). č; Senés de h. jy qact ad Aea-E g eS At M REA A Lä biuta yam IE ituala C- Jeries A y J9 pux e A(E bdt eyl- Jy e p Err 3A ala ca νQ] sh- Uh

De Probadonibul. rium devoluta a, quare univerfa, quæipli de bonis e- jus invaferant, reftitui monafterio veſtro petebat,& ſuper cæteris ſilentium illis imponi. Ad hæc autem pars altera replicavit, quòd dictus M. oblationis ſuæ tempo- te fuerat minor annis,& quòd voti facti pœnitens, quod fervore infirmitatis fecerat, poſt convaleſcenti- am tevocavit.[I Ó infia.)$| Unde cùm fine liberis de- cefiflet, ex teftamento Patris ad iplos erat ejus hæredi- tas devoluta. Verùm Syndicus reſpondere curavit, quòd licèt di- &us M. de monafterio fili Abbas detua licentia fuiffet c- greſſus, eidem poſtmodùm fe& fua obtulit humiliter& devotè,& quòd nec contra oblationem fuam veniret, ju- ramento firmavit. Quare cùm conftet, quòd idem M. bis monafterio veftro contulit fe& fua, nec eg adverfo pro- betur, quòè utriufque oblationis temporefuerit minor annis, probationem veftram hujufmodi exceptionis pro- batio non elidit cùm etſi pri mæ oblationis tempore fuerit minor annis, fecundæ tamen potuit majdt extitiſ. fe. Prætereà cùm verbum illud, Minor annis, duobus potuerit modis intelligi: cùm& quïřminor eft quatuor- decim annis,& qui viginti quinqùe dici foleat minorati- nis, intentioni veftræ verbum dubium non nocebat, cùm intra viginti quinq; é annos teneret donatiojurámento rmata.- Sed etfi teneret, quod factum fuerat à dicto A. c quia tamen intellig m ñon erat fine herede decedere, qui monafterium ſibi hæredem inſtituit 4, hoc monafterio nori nocebat:[2 é infa} Q Dile&us filius H. fanti Euſtachii Cardinalis attendens, quòod Syn- dicus veſter intentionem ſuam plendè fundàſſet,& quòd nihil fuiffet ex adverfo ſufficienter probatum, cùm etſi oftenfum effet per teftes, quòd M. fuz oblationis teni- pore fuerit minor annis: utrùm tamen primæ vel ſecun- dæ oblationis tempore minor fuerit,& quotannis mi- nor, non fuiſſet expreſſum, de mandato noſtro ſenten- tiam protulit:& prædictis G.& B. filentium imponens fuper his, quæ à monaſterio poſtulabant: eos ad reſtitu- tionem illorum, quæ de boniĩs prædicti M. iå ritate invaſerant, condemna ipſam auctoritate Apoſto tentiam atrum nofirorum prafèntia re & meriti CAR TX. Q Si aor ġ& reus interdréto retinenda obtinet isqui antigı fronis probant, pofi lo maxime jufti- Fcatam, vel meliores proba notabiliter,(7 probatur fatis f. ponderato verfic. ma è Idem e 2 ro f caufam ,quæ verti & Commune Faventinæ ſupe dominio ac diſtrictu in villa ſancti P.& caftro Arioli, quod g de jure ad.fe fpe& liéta Ecclefia propone- bat:[1&.] 4 Porrò atteftationibus publicatis Syn- dicus Faventinorum propofuit, fe in perfonas tefti- um ex parte altera productor objicere ac pro- bare, Oeconomo E rente id fieri non debere, adduxit,.d. fiam Raven riſdictione, honore a HicAb, dr Felinus fate tefar mato, À Vid. t fiquid.& Raven: A A Frnandum Vafqutum, lib. 2,0,26. ium, adde Purpur, confil. g1. Vol, 1 t de intellek, vide Contr, 2 ulu Feouen- coniro m ufu frèguen g ai. qua. | mæ fu temē| | inceperunt; cüm due’ infimul eandem renr& 250° ſuper quo interloquendo decrevimus ipſum nullate- nùs audiendum, cùm intra trium menfium fpatium, in noftris literis comprehenfum, teftes hujufmodi produ- cere non curaverit, intra quem terminum pars utradue teſtes inducere 4 potuit, tam in perſonas teſtium, quàm ſuper negotio principali. Poft hoc idem objecit in teſtes prædictos, quòd corrupti falſa dixiſſent. Unde quia talis exceptio non folùm ante, ſed etiam poft fen- tentiam poteft opponi, licèt nonnulli crederent, Faven- tinotum partem exceptionem hujufmodi per excogi- tatam malitiam ad impediendum proceſſum negotii objeciſſe: quia tamen nolumus à juris tramite declina- re, magiftris-&T. b præcipimus, ut teftes, quos fu- per hac exceptione Procurator Faventinorum duceret produternidos intra menfem, recipere& examinare cue rarent, de ſingulis circumſtantiis e ſubtiliter inquiren- tes, indulto extunc altero menſe Procuratori Eccleſiæ ſupradictæ, intra quem ſi vellet, ad 4 reprobationem teſtium illorum, produceret teftes coram eis:[2 éi] ¶Quanquam autem pars Faventinorum teſtes multos produxerit ſuper negotio principali, vix tamen ex illis ſex remanſerunt concordes, cùm alii fibimetin feries ſui teſtimonii contradicant,& quidam alii fint in di- &o fui teſtimonii ſingulares. Ad reprobandum verò quoſdam teſtium Eccleſiæ Ravenn. etſi ex parte Favon- tinorum quidam ſint teſtes inducti, plures tamen illo rum reprobantur, quia ſibi invicem evidentiſſimè co tradicunt: quidam verò alii, pauci numero, quamvis non reprobentur expreſsè, uſque adeò tamen malæ fa- & levis opinionis, quòd eorum di&is nulla vel modica eſt fides adhibenda e; Iidem quoque teftes Faventinorum generaliter repelluntur, quia non pro- bant illud, ad quod probandum eorum Syndicus fead- ftrinxit, videlicet, quòd corrupti falfa dixiffent: quoni- am etſi de corruptione videanturaliquid dicere, de falſi- tate penitùs- nihil dicunt f:[3© 7] Q Ex'premiffisi- giturevidenter apparet, quòd Ecclefiaperteftes nume- ro plures; quibus potiùs lüx veritatis affiftit, qui etiam aptiora negotio,& vero proximióra in fuis teſtimoniis expreſſerunt, ſufficienter oſtendit, quòd à Lx. annis& citra cum omni juriſdictione, honore, atque diſtrictu loca ſupradicta poſſedit: per quod patet, quòd ſi Com- mune Favent. à r. annis citra( ficut videntir teftes co- rum deponere Y aliqua fervitia in locis perceperunt fu- pradićtis, illa proculdubiò fine jufto titulo percipere v& codem do in folidum poffidere non poffint, maximè g cùm iidem Faventini jutum poffeffionis titulum non often- dant,& ex privilegiis Imperatorum& Roman. Pontif, Eccleſiæ Ravennati conceſſis, evidentiſſimè colliga- tur, poſſeſſionem ipſius Eccleſiæ in prædictis locis juſtam fuiſſe. Cum ergò conſtet Faventin. ab eo tempore, quo ſe poſſediſſe probare contendunt, minũs j juſtè ac fi- ne titulo aliqua in ptædictis locis temeritate propriã occupàſſe,& Oeconomus ejuſdem Eccleſiæ petierit, à vi turbativa ſeu inquietativa fuper præmiſſis Commune Favent. prohiberi: nos cognoſcentes in hoc caſu non fic locum eſſe interdicto, uti poſſidetis, ut dicere de- beamus, uti poflidetis, ita poſſideatis: cùm probatio» nes Ecclefiz longè fint potiores,& ideò fit in interdicto ſupetior, Commune Faventiæ ſibi condemnamus, ſuper juriſdictione,& honore, atque diſtrictu,& aliis ad hoc generaliter pertinentibus in locis prædictis, quoad poſ- b al. A. c Vide L ubicungue. ff. de inter, d Inph ribus ant. ita ad reprobationem coram eis. è al. habenda C ibi Bartol..c h Jn uno úetuflyiimo ita è minns ju; a al act. cum aliis multis. aceri Vide l Cel- maxime, taulo

251 Decret. Greg. Lib. IL. Tit. XIX. 252 ſeſſorium judicium, quo tantummodoò actum eſt, perpe- tuum ſilentium imponentes,& prohibentes eidem, ut| neque per fe, neque per alios fuper, his præfumat Raven- nat. Ecclefiam,aut habitatores predictorum Joçorum ali- quatenùs moleftare. a ` s;, [i Caterum,guiautrig partierat plurimam onerofura tefte. producere coram nobis, Placentino Epifiopo dedimus in praceptis, ut infià tres menfes teftes app. rem, reciperet, quosutrag pars tam fù per principali negotio, quàm in perſonas teſtium d groducen- dos, ita vid stt ejfrenatá teſtium multitudine ræflenatd, hinc inde quadragenarium numerum nullatenus excedere pateretur.& infrà. Cicg, Paßtmodum uertuſq; partis Procuratores cum atte- fiationibus co figngins ad noflram prafèntiam redierunt.] [2 Et eym diéta fideliter conſerebentes æx. dierum ſpatium utrig parti prafigerent„in Z quod cum atteftationibus ipfis s Sè confpþetui prefèntarent, fententiam receptura. Partibus igitur comparentibus iteram coram nobis,{7 hujuſmodi atteſtationibus Publicatis, audivimus quæclunq; hroponere Voluerunt.] [3 Per multos autem Ecclefia tue ftes omni exceptione majo- res probatum effe conſtat manifefte, Ecclefiam tuam villam luci$. Potici ér cafirum Areoli a longifamo tempore poffèdiffè cum omni bonore, difir:tu d jurifäiftrone, nominatim ex premifiis univerfis ameculis exprimentilis juriſclictionem, honorem atq diſtrictum. J CAP. X gS: gue nominent. aliguem ſlium,& ita communiter reputa- dur,non creditur poflea alteri eorum juranti contrarium. Idem, Er b tuas nobis literas intimäſti, quòd cdm T. Ti- bertinus civis, quandam per ſeptennium habuerit concubinam nec prolem ſuſcep interim ex eadem, ac ipfa poftmodùm, d ens ab eo, ad ipfum non poft multum tempus e rediiffer, filium, quem reverfa in do mo ipſiu eo ſe aſſeruit ſuſcepiſſe: CI infia.) Quia verò mulier illa de dicto T. ſuſcepiſſe R. de quo agitur, primitùs conſtanter aſleruit,& idem T, prefate mulieris præcipuè devictus inftantiâ, ipfum fuum filium publicè recognovit,& filius ejus nominatus communiter fuit,& habitus ab ambobus, ejufdem mulieris poſtmo- dùm juramento in contrarium præſtito non eft ftan- dum, 2 cùm nimis ım fit,(juxta legitimas fan- ctiones) ut quod ſuã e voce dilucidè proteſtatus eſt, in eundem caſum proprio valeat teſtimonio infir re. Unde apparet per conſequen quod p ctus R. So- phiam nepiem memorati T. cujus p præſumi- tur conſohrinus, non poteſt habere aliquatenùs in uxo- EEM [1 Qui licèt a principio dixer; m neguaguam fiium fuum r 1 2 d J Me, cum illa mulier per feptenns umm ottANS eX eo minimè concepiſſẽt, mulieris tandem& antia fuum fi- Cum autem idem R. g fororis ipfius T. y Pi lium recognovit, R. eum nomin m, G domum spfum nepotem fuum ng ad virilem v ffequentaret, qͥ Saturneka filia PAVIE O carna titsam Saturnella acriter increpavit m R. removit à domo, C am ipfius dianam ha n autem mater ipfius R. ”? orautte: asa j, em R grauiter interminaba. guod R. fúpradi- nans fub turin ciuitati platea juraust publice cora multis, $4 y hia pri Inau. j, 7, a3 y 3 ĉiam Sophia propingustatis linea minime contingebataf a Wd. lifin Ced. defideicommif libers. b Ca g compil.& demateria hujus cap. vide plene pe wam. regula 341. Ó feg. mapitfi l tio, vide Alexandrum con, pþ..2. eod. jst. in " Petrum Duen- t10, y qualiter probetur filie firo| ygrtute praftiti juramenti, fede alto, guam de fupraditto T. prafas tum faftepiffe R. Cum igitur nos dureris conſulendus, an mulieris aAſſertioni ſtandum ſit in hac harte,& an memoratuis R. ſupradi. dam Sophiaws habere valeat in uxorem, infiniatione praf: tibi ræ A,* A" r e [pondęmus, quod cum zdem R. quem.| CAP. X1. O Iudex debet hahere Notarium, vel duos viros idoneos, gué firibant afta judicii, alias f quid difficultatis emerfèrit, per fape- vthrem punzetur, nec cr l rei ſuper proceſſu: niſt in quantum per afa, vel aliàs per egitima documenta confiabit, 7 7 Aldemin Concilio geuerali. a Uoniam contra falſam aſſertionem iniqui judicis in- nocens litigator quandoque non poteſt veram nega- tionem probarè: cùm negantis factu ram nulla ſit directa probatio: ne fal Y dicet, aut iniquitas prævaleat æquitați: Statuimus, ut tamin ordinario judicio, quàm extrao ario, judex femper adhibeat aut publicam(G potet habere) perlo- nam, aut duos viros idoneos, qui fideliter univerfa judi- cii acta conſcriba videlicet citationes, dilationes, ree cuſationes, exceptiones, petitiones, reſponſiones, intet- — E~ rogatipnes, confeſſiones, teſtium depoſitiones, inſtru- mentorum productiones, interlocutiones, appellationes, renunciationes, concluſ„,& cæteta, quæ occurre- rint é competenti ordine conſcribenda, Ioca deſignan- do, tempota,& perſonas. pta parti- bust ita guòẹd a penes fcriptores ree maneant: ut fi fuper proceffa judicis fuerit fuborta con- tentio, per hoc poſſit veritas dec uatenus hoc ade hibito moderamine, fic honeftis& difcretis deferatur ju- dicibus, quòd per improvidos& iniquos innocentium juſtitia non lædatur: Judex aufem qui conſtitutionem ipſam neglexerit obſervate, ſi propter ejus negligenti- am quid difficultatis emerferit, per füperiorem judicem animadverfione debitå caſtigetur, nec pro ipſius ptælu- matur proceſſu, niſi quatenus in cauſa legitimis conſtite-· rit documentis Uantur CAP. XI q Si probari potest reum deliquiſſe, ejus probatio, guod nonde- 7 4. liguerit, non eft admitte Honorius 11I. Archiepiſceopo Londen.© 6 ej Suſfraganeis. a D noftram noveritisat dientiam pervenifle,g: id Sa cerdotes& Clerici Dacig legi regni(per quam nega- tiva probatur) temerè innitentes, à criminibus, qug pro- I bari teftibus fde dignis poffunt legitimè conpra Cos, e- putantur inſontes, ſi ſe fuper his purgare valeant quoquo modo: fı GFI A Volentesigitur ut hæc peſtis contta- ria omni juri penituùs extirpetur à Clero: mandamus, quatenus in hujuſmodi probatione neg men poſſit affirmativa ex adverfo probari) neminem aw diatis ativæ( dum tå- i bat, gúòd quandog, ad fsam purgationem fut u eis debeant in fimilibus in opporttr audacius al no tem, rimina cammttl untur eifdem.] CAP ZITI g Fines diæcefuz probantur per lsr teſtes,& Jamam. — a Innocentius IIT. in Concilio generali Lateran. cap. eod. ut. in g compil, dr de materia hujus ca. ultra tradit y dolores, vide qua fèripfi lib. 3. comment, tn gusfitor 4. 22. adde Angelum in l. geſta c de re judic. T Z juniorem, tratt. feud. part, 7. qu g. ubi multa de his dua j 5; 5, j Jy aliguob perfònis loco umus notaris adhibendise b In Concilio, O 49 z pe”) s os antiguos adminicula, aas saaa aE T, z8.& capq. tahte per Franafê l. s1. lib. 1.& confi„b 2e C tem- poris: d yide l. generaliter. G de non num. peer 2 ONG antiquis codicibus; occurret, C ANM Lundon, altas H | aliàs, Luden. jiem ' — Jie san mkir à eandem p quodin ge adicii i uuri poke i pofo ntn das, Et Jus oDitet H!

De teſtibus& atteſtationibus⸗ Idem Aurel.& Laimeten. Epiſcopis. Um à cauſam, quæ inter Colubrien.& Egitan. E- piſcopos ſuper ſuarum limitatione diœceſum verti- tur, vobis duximus committendam: Mandamus, quate- nys ſecundum diviſiones, quæ per libros antiquos, vel alio modo meliùs probabuntur, nec non per teftes, fa- mam,& quæcunque alia adminicula in negotio pro- cedatis. CAP. XIV. g Poffunt reprobari matrona, per quas virginitas probatur. Idem Epiſcopo& Archiepijtopg Senon. Cor matrimonii, qug inter V. javenem,& G. pu- ellam Senon: quæ fe virginem& Monacham profite- tur, nofcitur agitari: Pr é.-]} q Mandamus, quate- nus eandem puellam ponatis interim in illo monafte- rio, quod intravit: ut ibi ſecurè valeat commorari, do- nec judiciali ſententià, quid agi debeat, decernatur: re- cepturi poſtmodum non ſolùm prxobationes viri, quas inducere voluerit contra mulieres illas, quæ ad inveſti- gandum figna virginitatis ex parte puellæ fuerint intro- ductæ, verùm etiain probationes alias hoc negotium contingentes, quas pars b utralibet duxerit producen- das. Et quia fut dicit canon){æpè manus fallitur,& ocu- lus obftetricum: volumus& mandamus, ut adhuc hone- {tas matronas, providas ac prudentes deputare cuïetis,ad inquirendum, utrůùm diéta puella virginitatis privilegio non ita infirattam mififli frater Archiepifeope, ut ufa ſententia diſſinitivæ procedere valeremus, Vobis remiv- zimus plenits inſtruendam, diſcret..) CGAP Ay G Ada etiam litkordimatoria, fadla coram primi judicibus, fidem faciunt coram c- fècundis, Gregorius IX. Prapofito fante M. Magdeburgenf? © Decano Mifùen, A Um bong memoriz:[6 infià.] 4 Cùm acta origi- nalia dicantur apud priores judiees remanfiſſe: man- damus, quatenus ea cum omni diligentia requirentes, ipfa ñ potuerint inveniri d,& fi qua partes duxerint le gitimè proponenda, in ſcriptis redacta, ad noſtram præ- ſentiam temittatis. Alioquincùm non revocetur in du bium de conteſtatione litis ſuper ſtatu Pigamen, mona- ſterii,& quibuſdam ſpoliationibus contra Abbatem ejus factis à Mesburgen. Epiſcopo, recipiatis partium pro- bationes de novo:& audientes, ſi partes audire volue- rint, de compoſitione tractatum, tam quod ſuper hoc in- veneritis, quam cauſam ſufficienter inſtructam, ad nos temittere procuretis. T DE TESTIKUS ET ATTESTA- TIONIBUS. XX. CAR: A € Breve es? p) Ex Concilio Macien. e Matercen, Lacuit ſancto Couventui, ut teſtes ad teflimonium dandum non conducantur pretio,& ut quicun —— S———— ri fines diœ. tefis, tradit notabiliter Aret, conf. 42, inc, Vif confilio. dy Alex Po Bar. ini. cum aliquis. C. de jur. delib. adde recenrtares in lr. f. Jicert. pet. vi b uirag. c Conc. text. dr ibi D 3 gue. 1. laf ġr alzi inl. is apud sid. d. fin, ingioff: C de probat Spes, inrit De materia hujus decret. qualiter po eetteam notas noſiras in hoc c. j. de tef. ecan guem. C. deedend.. d de procur.$. ratron ima.€ In ominrbus manuſér. Maticen. al Mecien. id Concilium nondum vidimds, defumgſit verb Rajmun- Aus huc c. eæ. cump. tut. de teſt..l. 254 que idonei& fideles in teſtimonium aſſumantur: ac nullus teſtimonium di cat, niſi jejunus. a CAP. IL F Nulla est receptio teflium falfa contra non citatis. Gregorius IX. Joanni defenſorieunti in Hiſpa. nam, N a nomine Domini:[6f] 4 Quòdautem dicit F> pifcopus, quia fe abfente, etiam vilifimi funt teftes exhibiti nullius momenti: lege noſcendum eſt conſtitu- tionis novellæ, quæ de teſtibus loquitur in hæc verba: Ne poſteà objiciatur eis, quòd per unam partem geſta& confecta& ſunt oportet, ut teſtimonia dentur, illo ad- monito à judice, aut defenfore, venite X& audire teftes. Si verò noluerit venire,& non ex inevitabili quadam- neteffitate venire non poffit: fahcimus hujufmodi tefti- monia ița valere, tanquam fi non ex una parte confiſte- rent, ſed etiam iĩpſo præſente facta fuĩſſent. Ecce admo- nendus eſt ſeinper adverſarius, ut ad audiendos teſtes ve- niat: quod quia hie omiſſum eſt, neceſſe eſt, ut quod contra legem actum eſt, non habeat firmitatem. CAR ITI G Mulier teflifcaiur contra Clericum, cum de crimine e gitur. i Idem Sabino defenfori Sardinia. Honiam 4 aliqua nobis de perfona Epiphanii Pref byteri' funt facinora nunciata, neceffe eſt, ut cuncta diligentiùs perfcruteris:& feu mulieres,cum quibus per- egiſſe dicitut, ſeu alios, quos de caufa fcire aliquid ſen- ſeris, hũc feſtines adducerè: quatenus Eccleſiaſticà diſtri- ctione liquidè poſſint, quæ vera ſunt, aperiri. CAP. IV. G Ubi agitur ad correltsonem de peccato impediendo, přiheie palis perfona admittitur in teſtem. Paſchalis Papa. N omni negotio principalis perfona dicens veritatem de re fibi nota recłiſſimè, habenda eft pro tefte: cui ad- hibito uno, efficiuntur duo teſtes: adhibitis duobus, effi- ciuntur tres. Quod patenter oſtendit Dominus, cùm di- cit e:[Se peccaverit in te''ater duuus, corripe eum inter te&$- gſum flum: quid fi te nonaudierit, adhibe tecum unum vel diios reſtes: ut in dre duorum, vel trium ſtet omne verbum.] Idem ali- bi affirmat dicens F[ Ego fum, qui teflimomum perhibeo de plo,& teſtimomum perhibet de me paier: nam iñ lege vé- fira g firiptum$, quia duorum hominum teflimoniúm vès Tumes] CAP V G Diit quales effe; E qualiter jurare debeant, qui faper cois ſanguinitatè dæponunt. Eugenius III. Qoa h aliqui propter cognationem piopiñ= quitatis feparari petuntur, duobus vel třibus ié- ſtibus adhibitis, qui de eadem conſanguinitate ſuper- fint, vel totidem fenioribus& meliøribus loci ejufdem, id deber legitimè comprobari. Frobatio autem teſtium debet fieri duplici juramento, ut jurent fe non privá- to odio, neque amicitià, neque pro aliquo commodo, quod habuerint, vel quod habent, vel habituri fint, a Cap.3. cod. tat. in.compil.€ pro hifi. ac intelgëntia textús videto notas nofiras in hovcap. D hacduo verba& confecta, in manufèriptis codicibus non habentur. C quia, d Beatum Gr Eg. l..epift.36. indiétsone 11, c. 63. O c. q. eod. tit, in 1. compil. Et an & quando muirer popit efè teſtis in criminalibus, úsde plenë per Antonu} 2e. 12.& per Tul, Carum in prat. cròm.$. fin. gu. 2z.@ Matth. 18. Luc..17. f Ioan.s. g Deut.17. h Post Cond Lat. fub Alex. LI..8. cig ři Gomeziumn Tomeo}, variarwn ref G c» 20. eod. tit, ini, com pil,

355 Decret. Greg. Libli. Ti AR 256 ad Hoc ſurandum inductos:& ſicut ipſi dicunt, rei yeri- tatem accepiſſe à majori bus ſuis,& credete ita eſſe. GAP VI. a Pralatus dr Clerici, quscaufam Ecclefia non procurant, tefi- fiati pount inea. n K; Idem Priori& fiatribus S. Trinitatis Nſuper a ftatuimus, ut liceat vobisin caufis Ecclefie veftre ferre teftimonium.:Dummodò unus ex vobis; vel duo ad agendum& teſpondendum inftituantur: quorum teftimonium in canfis, in quibus actores velre- ſponſales ſunt inſtituti, non debet admitti. CAP. VH. G Si probatiaexceptionis appofita contra teſtem productum non ); fain quo ađ- TA quam po- ing admittitur, antequam dictum teftis re A debuit, licite appellatur..d. fecundum led nit Panorm. Idem R. Herfo sfiopo, O X b parte A. Presbytéri ad nos ef querela perlata, quòd cùm Eccleſiam de Clunoden. canoniceè fuiſſet adeptus:& eam c xxx. annis& amplids pacificè poſſediſ- ſet: Miles quidam, H. nomine, tacito quòd laicus eſſet, ad judices literas impetravit, qudd ſi dictus Eresbyter fi- lius eſſet illius, qui proximò in eadem Eccleſia miniſtrã rat, vel publicè fornica riam haberet, ipſumà prædicta Ecclefia amoverent. Tandem cùm Miles per interpoſi- tam perſonam eum coram præfatis judicibus traxiſſet in caufam, quofdam laicos infames& notabilesad tef nium dicitus produxifle. Licètautem Presbyteraffereret| illos non eſſe recipiendos, pro eo quòd quidam eorum latrones&t raptores manifeſti eſſent, quidam verdinalia cauſa fuiſſent convicti de perjurio,& ſe hoc diceret pro- baturum: Nihilominds judices teſtibus talibus receptis, eidem abſenti poſt appellationem præſcriptam d abju- dicaverunt Eccleſiam, quam nunc militis dapiferi filius detinet occupatam:[e> infià.]-Q Mandamus, quatenus ſi vobis conſtiterit, qu sbyter non fuerit legitimè per teftes jâ fpolia- tus, eorundem judicum ca tià-literis etiam confirmationis(fiquæ fun em Ecclefia impe- tratæ) non obſtantibus, Eccleſiam illam Presbytero re- ſtituatis eidem, ipſumque non pe ſtari. Si verò res aliter ſe haberet ſam audiĩatis,& fi- ne debito terminetis. Teſtes autemſi quos idem A. in ſuæ aſſertionis teftimonium invocaverit, monere cure- tis, ut coram vobis ſuper his perhibeant teſtimonium veritati. Abbati Sard. sai t— 3———— CAP. VIPI. raminatorem diſeretum ad teæßtes reci- on poj Idem Exon.& tudinarii s vel debi- ta quòd non poſſint ad veſtram præſentiam ci, ad ipſos recipien- dos mittatis g„perlonas idoneas&difcretas,, 4 pel uih P l uate ie alas pdo upts Aytiy Li t Tuh mel gal ul finde ad i RIR] hiene Aheut Urdutik lit CAP.-IX` i nda est fententia, fi co tat eam fuiffe latam ad di- uram, quam tenet ptorum tefliura. h. d tatis exinde mole- mulgatur: poſteà verò privatim nullam Ínter eos con- fanguinitatis lineam afferentes, fe corruptos dicunt tee fRimonium perhibuiffe falſitati. Super quo taliter re- ſpondemus: qudd ſi vir& uxor, autaltereorum ad fe- cunda vota tranſivit: teſtibus de perjurio& adulterio u- no pluribũſye, quibus caufam dederunt, poćniteatia ins dicatur. æ$i veròad fecunda vota idem vir& uxor nos migraverint, diligenter inquirendi funt, coram quibus corruptio interceſſit:& ſi tales exhibeantur, per quos pog ſit prædictæ corruptionis veritas comprobari, recepto eo- rum teftimonio eft fententia revocanda: non enim tefi- monium prædictorum(cm perjuri fn) etin hoc calis aliquatenùsadmittendum, i CAPR X G Socius criminis dr muneris non teflificatur etiam in crimine ſimonia. Et unius teſtimontum non ſuuffi Idem Attinenß, Ari tepiſcopo. I. XyEniens“ ad nos L. Presbyter ſuà relatione mon- ſtravit, qudd ei objectum fuit, quòd in Ecclefia dë Oven. canonicum non habuiffet ingrefum, quia promi- ſiſſet unicuique parœcianorum quinque barillos vini te- mittere, qui Sacerdoti ibi pro tempore ſervienti con- ſueverant pro beneficio dari: verùm cùm duo appatuiſ⸗ ſent, qui jurati depoſuerunt prædictum Presbyterum ta- lem feciſſe promiſſionem,& cum altero illorum pactum illud factum fuiſſe, tu de Presbytero prout ordo ratio- nis d exigit, judicaſti. Nos tuam ſententiam commen- damus, eò quòd ille, qui eodem eratinfeđus crimine inde contra cum teftificari non poffer, nullid; de fe con- feſſo, adversus alium in eodem crimine fit credendum, necunius teftimonium ad condemnationem fufficiat ali- cujus. t ad condemnationem, CAP: X1. G Artefationes nuno judicio receptas fidem faciunt in eade caufa,€ inter eaflem perfonas coram alio judice, Idem Abb. S; L,&r Priori 8. Crucis Coran e, qug;[r& J.]-4 Difcret, veftre man- damus, quatenus ſuſceptis atteſtationibus utriuſque partis, quæ ab aliis judicibus ſunt receptæ, cauſam ipfam fine debito. terminetis. [ 1V e E. IAlmachos ſuper elections de uuroꝶ naſterio Debere, eft di utis agitata: experientia mius audiendam, C app. ram. finede 'a d7 inmi ito terminandem, LAeoq.] CAP. XII. GClersci non fant à ferendo teftimonion caufa Ecclefia Jua jt- ne rationabili caufà repellendz. Idem Cantuar. Archi Um nuncius:{té.]§ Non f1 prt am,veftram, quòd Clerici non funtà ferendo teti monio fuper negotio Ecclefiæ fuæ(nifi alia rationabilis caufa impediat) repellendi. g o (1 Canonicorum de Plut. ér nuncim M. ailit ie, intts Pratered. C AP. Js crimint Ç Crimen nune probatum y Ro crim Alexander HI. Beluacen, Icut.h nobis eft intimatum, quidam acceptà pecu- nià de parentela inter virum& uxorem exhibent juramenta, per quæ inter-ipſos divortii ſententia pro- tobo, damnatum. Idem C 4 E int re- goe eo quod-% D an ad probandi in caufa linali vel civili, quibus ana $ shal 2. etia yerfa parte crimina- opponuntur? Refpond.quòd i et 7 x PS a.21. eod. tit. an I. compil. Ó post Conc: Lat: fub Alex, III: part. 8. c. 18. b; Post Conc: Lar: fub Alex: IIL p. 8. c. 22, drc. 23 eod. tit.ıni. comp.€ Vox, eam, deest in pluribus, d pradictam e pradifla. f Cap.14.eod. tit. in 1. comp. Similis fèntentia m Conc. Lat. fub Alex, III. p. 8. c. 20. g Ad quo examinatores,vid. in l. ad egregias. per Bart. ff. de jurejur. Cint ei-7 E a a Vid. l generaliter. Cod. de non nuins pecun.& l. espe ea 4 o al. moraii. efalſe b Cap. 9. æod. tit. in-t compilat, C AMI T a hil, yid, Alexand, conjs 1 2. compii z y f Cap. 1h | d al. jurise e Cap. 10. eod. tit. in | 58. L 2. Iaf.& alios is, apud guem. C. deede s8. l. 2. Iaf:& alios. inl. apud quem. C. deed ; E de j o ák G domui. f. 4t eod, tit,& post Conc. Later. par. 8. cap. 3» S vid. l fia Tk generaliter. Ceod, h C. 7. eod tit. in i. cpil. ſerv. urb. prad. h Cap. 12. eod. tit. in l. compil.& pot Í[čb Alex. HI part, 8. cap: e antẽ H

bnin G n—— i 287 De teſtibus& atteſtationibus. 25$ antè non funt convicti vel confeffi de criminibusillis,} comprobare: coscredimus pofle recipi laper novis dunta- dummodò inde convincantur, in teftimonium nonde-| xat capitulis, receptis priùs ab ipfis, fecundùm formam bent admitti., recipiendorum teſtium, juramentis. CAP Iy.£ I Lii it igitur novi ex his non piene innotuit, utrum te fes fiee G Laicus in criminali non tefificatur contra Clericum, acct- per eiflem vel novis capitulis a partibus defiderentur induci, guis fat tamen pro fua vel fuorum injuria. tamen cym prudentium juris copiam habeas, nos fuper hoc confùlere Idem Salernitano Archiepiſe. volulſti.] E cætero Laicos in accuſationem a vel teftimonium SKRI contra Clericum in criminali caufa non effe aliqua- G. Qui juravit teflimoniuns non dicere, teflificari compellitur, f tenùs admittèndos, cenfurafacrorum canonum manife- teflificatrones publicate non fant, ftiùs edocet: Nifi fortè fuam vel fuorum injuriam profe- Idem Exonen. Ehiſcobo, i quantur. Nec tunc etiam ad teſtimonium, ſed ad accuſa. F Ntimavit a R Presbyter b, quòdG. c Clericus Ca- an tionem poſſunt admitti. pellanum ejus& alios quamplures de teftibus fuis ju- ui CAP. Xy. ramento conftrinxit, quòd teftimonium, confilium& i G Incanfis Ecclefiafids é civilibus poffunt fieritresprodu-| auxilium contra ipfum non præberent eidem. Ideoque Phones teflium: quarta autem non admittitur allq; ſolennitatè le- injungimus, ut ſi teſtimonium eorum d publicatum gali Et fuper dittis teoflinm post ipfarura publicationem potest publi-| non eft, nec eft abrenunciatum teftibus, eos qui funt ju- „ce difputari. hoc dicit feeundum lefluram communem; d verbis ramento adſtricti>& alios(fi neceffe fuerit) idoneos, in rextus congruentem. teftimonium recipere non poftponas. Idem eidem, CAP. XIX. N caufis Ecclefiafticis 4 vel civilibus ultra tertiam» G Publicatio vel renunciarioteflium in certis capitulis Hon prae ` Foda non debent teftes produci, nifi adhibi-| judicat votenri teftes producere in aliis.h. d. quoad titulum. tà quàdam ſolennitate, quæ in legibus invenitur expreſ- Idem Abbati& fatribus dè Martura e. fa. Et ſuper dictis teſtium cùm fuerint publicata, publi- Caen f. quæ vertitur inter yos,& Plebanum, 8e e SÈ potek difputari. Clericos fan&tæ Mariæ de Martura, commifimus ju- CAP.-XVI dicibus terminandam: cumque utraque pars in coru Ms g Siguis probat appellationem, d~ adver-] effet prefentia conftituta, 8t teftes effent hincinde rece- farius probat guod a urprima probatio:& actus judi. pti,& eis abutraque parte renunciatum,& atteſtationes PAET b A s catur non tenere, nifi fecundus probet, quodante omnem appella-| etiam publicate, quoddam privilegium nuper à nobis tione. impetratum in medium protuliſtis:[1&.] 4 Judici- bus ipſis mandavimus, ut ſuper aliis capitulis, ſi qua alia fuetint ab his, ſuper quibus teſtes recepti funt,& eorum atteftationes publicatæ, teftes(ſi qui idonei producti fuerint) recipiant,&(nullis capitulis noviter à nobis per veſtros nuncios impetratis, quæ contineantur& in privi- legio veftro, vel in aliis literis, quas vobis indulſimus, poftquam caufam ipfam eisdem commiſimus, prædictæ plehi in hac cauſa impedimentum præſtantibus) concor- diâ vel juftitiâ mediante decidant.Quia vero Florentinus Epifcopus intimavit quedam capitula eidem privilegio efle inferta, quæ obvia rationi videntur, iHudad noftram præ ſentiam cum veſtro nuncio tranſmittatis. Idem Prapofito ér Canonicis Embruden. Ecclefie. c Um tu, fili d Præpofite, cum quibufdam Canonicis Ituis& Archiepiſcopus veſter eſſetis in noſtra pra- fentia conftituti:[1 é.]-Q Cùm conftet teftes veftros jurâffe, quòd poſt appellationem, excommunicationis fententiam tulerit,& Archiepifcopi teftes fimiliter ju- raſſe, quòd ante appellationem: nos dicta teſtium beni- gnè interpretari volentes„ne perjurii reatu notentur: quia utrumqus eſſe potuit,& quòd poſt primam appell. & ante fecundam fententia lata fucrit, candem fententi- am decernimus non tenere, [i Archrepifi Communicãſſet,& afferente„ quod vos ante appellationem ex- pofiulans fententiam faam confirmari: econtrà oft appellationem ŝin Vos fententiam æxcommu- C ob hoc dixyfetis eama nullius momenti ef atam tu, guam altera pars qu òd tefies f L a Afferentes vos quadam alia munimenta à nobis impetraffès . T 4˙; F qua rationes ſupradicta piebis obfiurajje dr impedire are cauſa ipſo nondum potiuititerminari. Qura vero fali identür, Hauiſtis, guod citudani nofira incumbit ,utrig Ecclefia jura faa ſervare imegra, ac litibus a?-~— unthinc-|. dr contentionibus finem imponere.] iteflationes eorum recepta. Nos vero auditis& gationibus utriufy partis é atteſtationi- nicationis protiy snde prod utz uat, cogαρius rattontbi- bus diligenter infelis] ej(itur fimili morbo laborans. CAP.-XVII Idem Novicen. h Epifèopo | Erfonas ż Ecclefi 7I] verùm ſi coram G In caufa appellationis fuper nivis capitulistantim teftes novi i te, velalio qt ventilentur, nolumus ut e© Veteres producuntur, juramento fecundam morem prins recepto.| aliqui confimili certum fit, aut les Idem Æpiſcopo Placent. gitimè ſuper hoc poi inci, ſi ab alterutra parte rnitatis e tuæ literis nos, conſulere voluiſti, teſtes adducti fueri trùm recipiendi ſint novi teſtes ſuper quæſtione judicata, in qua teſtibus renunciatum conſtet utrin. F Chrifianus contra Tudaum in tefem admittitur, que. Etan teftibus. in prima caufa receptis propter cau: Idem in conci eran, k sfam appell. liceat fuper quæftionibus judicatis aliquid AUdæi ſive? Sarraceni:(&.] 4 Teftimonium quo- novi proponėre:[1&.].§ Duximus tibi refponden- dum, quòd in appellationis caufa, fi nova contigerit a Pot Concil. Lat. p8..13. Ó cap. 18. eod. tit, in 1, compil, « Cmergere capitula„ fuper quibus aliqua partium volue-| vid.Oldrad. Confil.127. 160. Č conf. g0,& g7, b Vox Presbyter, rit novos teftes inducere, vel per jam receptos aliquid ſ dees? in antiquis. cal. V: d illorum.€ al, Martha.£ Post —— Cone. Lat. fub Alex. IIT. p. 8. cap. 15. C cap. 19, eod. tit. in.come a Cap. 14. eod:tit. inst, compil.& host Conc. Lat, f. 8c. 8.| pil. œ continentur, h Norvurcenfi. i Cap. 4. tit. de appell.in r b C. 15. eod. tit. in t, compil,€r post Conc. Lat. fub Alex. II, c. 9.| comp. é post Conc. Lat..20.c. 5. RK fub Alex. HE Gw ICi .83. Embrudun. al. Eſtbruden. d Cap. 16. eod. tjt. in 1. compil,| tit. de Iuda. inz, compil. Vide Specul. tit, de tefl.$. 1. Adde gue O post Concil. Lat,.8. c. t0,& Poſf ne. Lat. c12. Es é| de hoc art. dixi, lib, 2. conan, da direg. Inquiſit. ſebol. 2.& lib.3. Cap. 17. eod. tibini compil, Lkol izg teſtimonium admittantur CAPR XXL Jii

dfa 259 que Chrif Eune i a norum adversis Jud zos in Caa PASCA caia. 8 T veniſſet à ad Apoſt. ſedem magi fter M. nobis s Chriftianos teftibus. fuis uti pretu- expoſuit, quod Lucius Papa præd. noſt. cauſam, qua ipienduim eſſe cenſemus. Et anathemate decer- inter ipſum& Abbatem de Sicolan. ġ vertebatur, com- riendos, quicunque jien Chriftianis yolue-| mifi t judicibus fine debito terminandam: f ı É infia,} 4“hriftianis fubjáce-| Ma andamus, quatenus ſi fententiam illorumnoy 3 overi. canonicè promi lea, cam auctoritate A poft nec appellatio illam c ii H tur Ocxanone mortis ſtea egerit& reſponderit: teſtesque duxerit producendos Quæſtioneʒ quoque alias, ſuper quibus teftes fuêr e€ pro- i;& depofi:iones publicatæ eorum, vel renunciatum fuit teſtibus hinc& inde, nullis aliis ab alterutta par rintin ha sifilia perit in virum s matris de zmpedimento Et ad dictum ſol matrimonium, ſed contractum non diſſol- Matthao aà . z. uper eodem tecᷣeptis, ſecundùum tenotem ip HE o--quod à nobis tua devotio poftulavit;u:| pereodem receptis E dùm ténotem ipfärüm r x X á n x ž ejt s e iro negante ſe mulieremaffidaſſe, ipſius mater ante ſt iå terminetis.Si quæ rea e5 F{t Eer q 7 tefte non fuetint producti, vel renu onium recipi: ter filiæ incre er poſſint ad teſt elp: quod c: cum m mentum& honorem vi> ubi vir fuperior eft divitiis& nobilitate, potenti vel honore; teftimor ejus videtur effe ſuſpe&u n,& idedò non eſſe aliquatenus admittendum. Super d illa veròqguzftione, quam fec ti, an- mulier conjungenda non fit viro, pro co, quòd fol mater alterutrius eos eſſe nſanguin co itetur: re ſpondemus, quòd ſi ter eos, matre aſſe non de bent con ktera WMH atis(ſi qua hinc inde p Ilisdebitum imponentes. etarra Conſult. tuæ talite letur dilig } a f, ilai reus producere teffes ad proban dum contrarium ejus, o atte Ratia um non nm notabi nonium in- ipik. e elle conſang. f nptio eit non n in ante. hoc dicit, J adi elineã conſangu Si verò matri- Clemens III. monium eft firmatum rium juramen-| gens f tui refcripti nobis aperuit, quòd cùm nupet iter filios quor am r obil um tuæ civitatis, con to dit XXIII. jugalis qü p aretur: fi ue f um accufabat, teftês oduxit legitimos qui cor initatem inter prædi&os effe firmiter KOE s primo gradu ponendo dúas perſonas, B. videlicet&I | dicentes illos effe fratrem& fororem: pars autem oppo- ſita id falſum dicebat; B. fciliceteffe forórem 1. ad cöiro botandam aſſertionẽm ſuam tam teſtes offerens, quàm publicum inſtrumentum. Unde quia pars accu pic éndos propon& tu noie conſuetudinem Eccleſia affi mas, ut poſt rec qui conſanguinitatem undùm form comptant, alii ex op polito admittantur. Præſenti]; nã reſpondemus, quòd ſi non eſt aliud canonicum. ꝗ oon at, non obſtante illà conſuetudine, utpote juti con- ariâ e recipere non omittas bAT L têftes illos r uod lud Domin verbum. àm duos quæ; uni 1s teſti nirora ne, Vices tidi 5 ad rudetibus comà ur per cont idem in teſtimon d adminicula O j vant: s SHE P&tereà e cùm quis accufatur aliquam cognovi i Ít di devifu, aur fola vicinia ui fe ibus fit crec jendum quita tu nif il nícios effe fatentur, ted de vi eniens s y e r r Etenim circun alpectus judexa atque umentis& tel ſtimoni- confirmabit Orem, th motum animi ſai uæ rei aptiora eſſe compere i al b ž A Ci Jia 3 a Cap.25. eod, titin r compil. b Sidolan. c ia d Di € æ a t A Jeg 3. ribu y Cio, hic, deet. e Hac dictio, quaſtion uribiis⸗ LUC. IJ. f 5 si apl f ap. 3- eod. tit. in 2. compil. g Cap. comph od. tit. 2 à; z I. E h Sola famā c carnalem copulam on probari. ý ER o l, pronuncia g G b pronungiat$i g cum not. ſf. dete, CAP

CORES De teftibus,& De teltibus, A P. XVIII. M Unius judicis verbo non creditur: feripttera ve reprobari poffunt: fallit hoc inPapa.Ita communiter ſiimmatur.| Innocentius III. ConHulibud& poputo Beneventano, Um a à nobis:[¢& F]$ Et canonica& civilia jura ſequentes, diſtrictius inhibemus, ne unius judicis, quantæcunque fuerit au oritatis, verbo etedatur in cau- ſis, ſive ſuper teſtamentis, ſive quibuslibet aliis eontra- klibus quæſtio agitetur. Nec fcriptum eorum(nifi te- ftium adminiculo fulciatur) eam obtineat firmitatem, quin ei poffint& debeant duorum vel trium teftium bo- norum teftimonia prævalere; Salyå inomnibus fedis A- poftolicæ auctoritate CAP. XXIX. F Tefii fuper dilatoria inducto, non creditur fuper principali, nec cogitur deponere fecus fi fuper peremptoria: tunc enim cogi po» ahr jus per te- A ps teff, ut juret deponere fuper toto, Idem Tyren, b Epifèopo. D E c teftibus:[16.] J Conſult. tit:r. qudd fi te- J ftes fint induti ad exċeptionenr dilatoriam folum- gnodò probandam, cùm ſuper ea tantum juraverint dice- se veritatem, fuper principali nec debent audiri, nec cogi teftimonium perhibere, utpote fuper quo deponerent urati. Siverè cùm ad probandamrexceptionem per- ptoriam ab alterutra partium inducuntur, reliqu pars fuper principali negotio etiam eos de t petierit,& ut ĉoganter fuper toto negotio ; ramentoeos poſtulaverit obligari: ad ĩd ſi dubitatione cogendi: niſi forſitan ſufficiens productio teſtium ſuper prineipali jam facta fuerit, vel renuncia- tum teſtibus 4, vel depoſitiones teſtium fuexint pu- Hlicatæ. f d exceptionem probandam à tibus inducuntur tua confùlendos, utrum cogendi fùr fuper principali nego momum veritati, É anilli fint ficut cateri teftes riffe i dam alicujus infamiam indt- cuntur. Euper hoc zg tio, C- examinandi rimum commendantes, quæ in lt certificart reſeripto i] CAP. XXX. g Ditta teſtium non ſunt ad petitionem tertii publi s, gut proa efetum coram judicibus túr} J tham pt dubiis fèd. Apoft. Et cit teftes coram certis judicibus, non potet ad eundem iliis allos producere; fed illorum atteff ＋ 14h lol, 7; h Fsontons debet efje contentis y Idem Heten- C 1.-Ep LArchidiac de Norbanen. Onſtitutus in præſ. noſt. Pro Ipropoſuit, quòd cùm Decanus facen.€i tum auctoritate Lateranen,s vilegii proprii ratione Archidiaconatum Richemun- diæ canonicè eontuliſſent, magiſter H. qui Archidia- conus Richemundis nominatur, ipſum eo poſt appell. ad nos interpoſitam ſpoliavit. Cumque prædictus g K. ad judices ſuper reſtitutione ſua eommiſſionis literas im- petràſſet„memoratus H. literas revocator impetra- yit;:[-6 infia] Inter alia poſtulabat p ædictus H e urator magiftri R. Capitulum Ebo oncilii tum pri ut faceremus depoſitiones quorundam teſtium aperiri: fed Procurator prædictus aperiendas eas non eſſe dice bat: cum non in hac caufa fai quæ inter Eboracen. Archiepiſcopum [(26.] NNos eas aperire noluimus, ſed cau tebatur: ſam duximus veſtro examini committendam: ita quòd fi vobis conſtiterit, prafatum H. teſtes pro ſe coram E- piſcopo& Decano Lincon.& te fili Archidiac. delegatis — Butr fù a-Capot eod. tit-ingicompil. Vide Anton. de i € Cap. 2. eod, tit. in 3. compil. Y Q Vid. authen jabemus, dr ibi Rart. C. de judic.© Cap 3. eod. F fub Alexand. HI. cap, 3. habetur tit, de cone fit, 1in3 compil cl prab..2. g predutw magifsr R, 3 di sana a e- indu&ti,fedinea,| & eundem R. ver- a . de arb, enon fine b Turmen. Archiepifè. al. Tiren. al. Tircenfi, al. Trien. á Specul. tit. de tefib.$. n atteftationibus. ——ů————ůů— ationibus apud eum depoſi judicibus produxiſſe, atteſ ſit contentus: alioquin eo non obſtante, quòd teftes ill e produ- coramjudicibus-ipfis;&te, fili Archidiac. fu i, pro di&o H. fi produ&ti fuerint, ad teſtimonium ad- mittantur, [1 Ruas idem Procurator per faif fi rratas, Cc.] [2 Licet autem Archidrac. fi nt fuperiss eſt præmiſſum, ad Faciendam nobis fidem ſuper omnibus plentorem, arteſtationes qu f: dam peteret aperiri sadr dus autem in alia caufa eas aff efe-receptas.} oftsonern opf CAP. XXXL G Publicatis atteftationibus non opponitur in berſonas teſtitute, tres cafus ecipit,& ad ſecundum determinationem ſubdit Idem. Ræſentium à auctoritate ſtatuimus, ut ſi quis depoſitiones teſtium publicatas, objicere voluerit in perſonas eorum, ei tune tandem id liceat, cùm juramen to firmaverit, qudd ad hoc ex malitia non procedat à forfan ante publicationem id-fuerit proteftatus: ſtendere poterit, quòd poſt publicationem didiceri objicit in perſonas. Cæterùm, cùm quis perfon: fe velle poft publicationem depofitionum repe tit proteftatus, fi quid pro ipfo dixerint,de facili; datur, lier CAP.: XXXII. g Si afforis C ret tefies contraria depan: erifimiliora deponentes: gulores, Y bp rtur numeris c N noftra 19 plures, inde verò fint teftes numero pauciore præfentia:[%.}] 9 rfa, fed adverfa penitùs in guit- quia etiam ad J X adt &i, quos non folum div buſdam conſtat teſtimonia reddidiſſe: multitudinem tantũm reſpicere non oportet, ſed ſtium qualitatem,& ad ipſorum depoſita, quibus potiùs lux veritatis aſſiſtit, ex quibus motum animi ſui conve- nitjudicem informare Mandamus, quatenus fi teftes utrinque produđti ejufdem honeftatis& e éxtiterint, cùm conftet teftes. Monachorum e Archidiaconi numero pauciores, pro Archid i tentiam proferatis. Si verò teftes ex parte Monachorum producti tantæ præeminentiæ fuerint, qu òd corum aucto- titas aliorum- fit meritò. multitudini præferenda, ab im- etitione Archidiaconiabfolvatis eofd fi Conftitutis dil. fil. mag. VVil. nomine, é Cantuar. a guo-Procurator fueras deſtinatus, Polſeſßion deMeliton. quam dil. fil, Abbas E. Monachi S. Auguj- ar. illicitèoccupårunt, cum fructibus medio tempore percepti fie? reſtitui poſtulauit.& inftà.] a em, P L fil. Arehid DA Ecclefia i Can Imenta electi, Iaici& famina admisa fufficienter non probant. d&-magifiro G. s de auditu Q fama a: Fridiani Lucan. icoPtfano. ram e literis veftris, quàm depoſitionibus teſtium, intelleximus, nihil efle contra- Lucanum eledtum ſufficienter oſtenſuni, nifi de auditu- tantùm& fama.: ſuper aliis, ſi qua fortè videantur effe probata, te- tvel©ti, vel tales, qui non potuerint illa le timècomprobare: Qula vero fuper matrimonio; quod idem electus dicitur contraxiſſe cum vidua„teſtes non fuère recepti propter appellationis obſtaculum-, —— | cuin ftes r a Cg. eod, titin 3. comp Vid. Ant.de Butr. inc. ex parte. fup, eod. ér Lap. aleg. 72 b al. Lingon.& Elienun. Epifèi.€.f, eod, tit. in3. comp. Rom. fingul. 362.€ Corſet. ſingul. atæ⁊ In- cip. dua tefies verb. te cenſ€. C 6. eod, tit N3. 400i Vide Abl'c. reprehenfibilis, infi. de appell. lii 2 4

262 Decret. Greg. Lib. II. Tit. XX. ne Laici vel fœminæ in tali reciperentur articulo contra| E* tenore à veſtrarum accepimus literarum, qr uòd ipfum: nos ut tantæ irregularitatis objectio non temane- cum vobis cauſam, quæ vertitut inter R. militem,& at indiſcuſſa, mandamus, q uatenus teſtes ſive Laicos ſiveM. mulierem, commiſerimus fine debito terminandam fœminas a(duntaxat idoneos) quiad hoc fuerint pro-|[& snf'.]€ Pars mulieris propofuit, quòd did us miles bandumindu&ti, recipiatis legaliter,&examinetis pru-| priùs corporale præftitit juramentum, quòdipfam duce- denter: excommunicantes ſolenniter, fi quis eosimpe-| ret in uxorem,& poſtmodum ca rnaliter cognitam trad u- n perhibeant| xit in domum b. Miles verò hoc inficiebatur omninò, veritati. Demum atteſtationibus publicatis, fi fortè con- 1 ciens, quòd etfi hac vera effent, eam tamen de jure ftiterit irregularitatem huju{modi non effe- probatdr nabere non potuit, eò quòd aliam tunc viventem priùs indicatis eidem electo purgationem canoni a de obje- E in uxorem., Cùm per teftes militis videretur effe ctis, per feptem Canonicos majoris Ecclefiæ, vel Priores| probatum, quòd ipfe ante fetum Purificationis beatæ Ecclefiarum civitatis Lucan. Pres sbyteros feu Di aconos Virginis B. e mulierem folenniter accepit in uxorem,& bonæ famæ præſtandam: ræfigatis ei termi-| teftes M. mulieris dicerent, quòdinfeptimana Pafchali num, quo confecrandus noftro fecon{peđ&tui repræfenter, fequente feſtum prædictum, de ea dueenda praſtitit jura- impedimentum fuerit proba-mentum, prædictus miles ab impetitione ipſius abſolvĩ vel intra terminum conſtitutum non præſtiterit ¶cum inſtantia poſtulabat. Verùm ex parte ſæpedictæ mu- em indictam: vos eum à prælatione Lucan.| lieris extitit replicatum, quòd eo tempore, necnon d oventes, mandetis ex parte noftra Capitulo,|&antè, quo teftes di&ti militis dixerant eum cum alia m de alio non differant canonicè celebrare.| matrimonium contraxifle, fuerat femper in Eboracen, presbyterum autem Lucan.& G. Sacriftam, qui| provinciacommoratus, cùm teftes ipfi dicerent, hoc lon- yrædi&um eleđ&tunm literas nobis fub nomine ma-| gè extra ditam provinc iam atum effe, determinantes rtis Capituli deftinav erunt(cùm c Ep peratte-| tempus& locum: quod per teftes idoneos erat probare a a parata. Sed econtrà fuit ex A erſo reſponſum, quòd(cùm atteſtationes jam eſſent hincinde ſolenniter publicatæ) locus productioni teſtium jam non erat. Quia igitur du- bitatis, utrum poſt publicationematteſtationum ſuperil. lo articulo deberent teſtes admitti: nos inquiſitioni ve- auctoritate præſentium reſpondemus, teſtes mulie- dire præſumpſerit, quò minũs teſtimon Si verò vel irregularitat ſtatione fuiſſe con ficio den ahujı eiai CAP. XXXIV In cauſai liberali contra contur| ad probandum illum articulum admittendos. 4, teftes recipi p junt, hoc dicit not f nune f CAP. XXXVL Idem Dulmen hiſeopo,& Decano Vinitatis Eloracen quarta productio teſtium petite hid. Menen, adversùs Cantuar, Ar- er ſtatu Menen. Eccleſiæ propoſue- quatenus nifi mi c olim Ar chiepi ſcopum ſu rit quæſtion em:| pars adverſa præ nem legitimam repell ere valeat ab ag zendo, partil poterit fieri, vel procaratoribus arum ad locum fecu-| ex una parte, ac Abbatifam& Monial les de Forcellis f rum d& idoncuni convocatis,& lite legitimè contefta-| ex altera, tam fuper proprietate, quàm per poffefi one tå, teftes, qu os Archiepifcopusin Anglia, 8& quos Archid.| prioratůs de Argentolio g, judicibus à nobis commiffa duxerit producendos in Vuallia, recipere proc uretis, Ve-| fuiffet,& Menai fuper caufa proprietatis priùs litem rum ſi Archiepiſcopus citatus legitimè, vel perfe, vel| in greſſæ, teſtes* prodori a n illa: połmodum pollet per procuratorem idoneum noluerit compa: ere, aut li-| fionisj ſuſpenſo petitotioi ntentâru nt:[4 ci] tem etiamconteftari, vos teftes, maximè fen| offe eſſionis qua àm Moniales petebant, dinarios, quos Archid. duxerit producendos, e, quib usipfæ faccefferant, inde fue- obſtaculo admittatis,& depoſi eorum conſ olenter ejectæ teles fuerunt ab utraque parte pro- ad fed. curetis Apok. deftinare, ftatuentes ar ec a A publicatio jam fieri de= minum peremptorium, quo per fe, vel per A 5 ret: L3&.] Mandam us, quatenus fi vobis c nfti- idoneos noftro fe conſpectui repræſentent rit Abbatem& Monachos quartam, productionem. te- cepturæ. 1 tium, cum juris ſolennitate ſuper poſſeſſorio p viſle.& [1 Archiepifcopo ipf per literas noftras dedimt ter hoc em dies poft interlocutoriam fen- $ er vel p. A "T Jea rper tentiam appeliâffe(nifi fortèjudicesquartam productio- i iy ETUA nem negaverin t) pro eo quòd voluerint effrænatam mul- Siet própter h itudinem teftium refrænare, vosad u prodg ictio- Paternd ſolicitud. 106 Ven hibitå folennitate legali) admittatis eofdem, t4 Heli Gd 10} 7 e fi ér dil.fil. Lun donenf: Drsano O Arch in probatione defecerint) in expenfis legitimis certa forma duximus committendam, à guil ”xta mar datum no Am in negotto zp, fà proce) apfa remaneat indecifà, dif. v pera f] CAP XXXV. G Publicatis atteflationibus admittitur adu erfari dum contrarium„fi ante gitimd non reßagante, alldilgitim Idem Priors ſancti hictoris. Q Teriineayanidi nobis:[ 1&.} Cum cauſa, quæ vertitur inter Abbatem& Monachos ſancti Dionyfií — 2 cutratorem zdoneum ád ＋ raf et refþonfurus. Ve idoneum refh mcum ipfi neç entes Mine entes Menen alem: voli ner {f pſc — on Et niſi adeò ſit in petitorio jam procel yos cal- Ne igitur canfa| tum, ut plenè poffit de proprietate liquere h, poſſeſſio nis, ad quam de juris beneficio Abbatiſſa& Moniales habuêre recurſum, primi. ùs terminetis,in cau- fa proprietatis poftmodùm proceffuri: alioquin quaſtio- nem terminetis ſimul utramque. tad proban- l blicationem faper hac probatrone contr ria infirui non potuit, h, d.{r est cafas) A- — ingularis Idem Priori de Bolonic. E O I reflori Ecclef de Borellis 3 l publicatis, dre. b videl. 1. C. de[þonfal.€ in l. 2, eod. tit. c al. ita, B. mulierem accepilſet ſolenmiter,&c. d In plur. anti non dr antequam,€ Cap. 9. eod. tit. inz. compil..£ al. Fortet tradit Abb. in c. a Vide l t. 2, pF Cyn. eg. G de refl. b al. Helien. c C. 7. eod. tit. in 3, compil,-d locus litigi surts effe debet, ac li ut omnis in. tatis fufbi fa sguitati acto Procui € Bolena 4 j; Hol. c literas g Argentorio, h Quando dicatur liquere, um olim. de verb. Anton. Bust, inc. prout, de dol.& coni. Gij i i a Cap. 8. eod. tit. in 3. comp. vid. Socinan reg. 498. mepit, Tefies j | iß can, decernimus.3..9.[1 2er

I Per literas ſuas ven. f. n. G. Sylv Eßiſcobis, G. lilit fil I, Abbas C. Hictloris Pariſien.& F. Aurelianen. Deca- gu guod.) i À 2 Quod eis dejure licere ipf de prudentium confilio per intere am fèntentiam declarārunt.| Perebant Monsales predika, depofitiones teflium in caufa i tantummodò publicati, fed contradicebant Monachi ,al- ſicut in c zufà proprietatis fuerat prins cœpta, ita de- re prins finem, vel faltem tam fuper petitorio 7 ja teftes prins pub. 1 e ropofiti, enm fuper hoc velent interlogui, habito fuper filio fapientum Monachi adjecerunt, guod fuper caufa pro- unciaverunt hroductioni teſtium Monial. ales, quod cum lverfa negaret,€ inter partes quafi dubium verteretur, in- runtyguòd atteftationes in paſſelſorto publicarent,&ſu- nciatione Monahum probationes Monachorum audirent, b hacinterlocutoria Monachi ad veflram audientiam appella- l ram partibus prefigentes,ut deliberarent, ti fue 2 hellations deferre, conuocati, De teſtibus,& atteſtationibus. in Decanum Clarem EKR. XXXNVII le Eguniendi, qui cos ißſorum teſtium multitudo eft perjudicem refiena Idem Epifèopo Placentino, oa caufam a, quæ inter Archiepiſcopum Raven- Anen. ac Commune Favent.[ 1- infia.] 4 Quia verd utrique parti nimisexifteret onerofum, ut teftes produ- cerent coram nobis; mandamus, quatenus recipias te- ftes, quos utraque pars, tam fiiper principali negotio, quàm in perfonas teftium duxerit producendos: ac eos diligenter examinare-procures:& de fingulis circum- ftantiis prudenter inquirens, de caufis videlicet, perſo- nis, loco tempore, vifu, auditu, fcientia, credulitate ma,& certitudine, cuncta plenè conſcitib⸗ ftes autem,&c. Q dictus Archiepiſco veritati duxerit producendos, præſumpſerint impedire, tu ipſos ab hujuſmodi præſumptione ceſſare compella Volentes autem effrænatam multitudinem̃teſti frænari, volumus rum teſt 4 Lrs d f fortè Faventini vel alii eos, quos am re- „ut hincinde quadragenarium nume- on- permittas, ita videlicet, ut fi Faventini te 1 depofitiones-ratas habere voluerint, à Ferre. Epifcopo& Abbate Pompon. receptæ fuerint, teftes ipfi computentur in numero prælibato: alioquin(cum atteſtationes ipſæ ſint clauſæ) iidem te- ſtes. ſi neceſſe fuerit, iteratò producantur. [ 1 Super villa Luci dr S: Potici, diſtrictu honore ac juriſclicti tten &caſtro Arcol.& eorum ne naſcitur agitari, diverſis judicibus am, nec potuiſſet per aliquos eorum tera minari. X infrà. ¶ Procuraroribus utri j bus, dein duximus cor uè partis comparenti- 2 Vobis juramentum de, calumnia fecimus atri- CAP: XXXVI. cso. Et illaru Í r efem capitulis recipi poffunt. II y Idem de b Novo fonte dr Cafadei Abbatib. Eniensad Apoftolicam c a Cap. 10.eod. tit. in 3. comp winandis teſtib. eſt adhibenda per udicem, ne mendacium dicant, facit Denter. cap.19 Elenthe deto Semancar cath. Infiit. tit, 64. num. zo. b al, Novem font. C Cuz, eode, in gcompil, Yid, Petr, de Bonintendis, detif, tga bver electio dito pars adverſa reſpon | bat teftes ti, fine canonico terminetis. 1s ad: perhibendum teftimonium» 4 ceptæ in ſummario, fidem non faciunt in ple- ublicatione non olſtante tidem, vel alii ſedem G. Archid. Clare- jx` 7 . Ideo vero tam diligens cura in exa- ò Papa zn c. judicantem. 3d..5. Vi- 256 avit, ut fententiam fuper Decana proeo latam, quæ jam fuerat itt parte executioni mandata, faceremus in totum executióe ni mandari. Cùm autem procuratores Capituli Clare- mon. in noftra præfentia propofuerint, fententiam illam contra juſtitiam,& poſt appellationem ad nos interpoſi- tam, promulgatam:[& infia.] ¶ Et idem Archidiaco- ipfos tanquam pr admittere noluerit, vel dictis corum alig efpondere: P. Subdiacon. nofter fe ipfi oppo erens ſe canonicè quod dictusAr- s audiendus, e potiùs per- andiu di- oflet, ine mon, humiliter{uppl tu Claremon. Eccleſiæ chid. in ſua petiti quia Decana tinebat:[eras uimus,; ut dictus tionem fundaret: tum fuit ab tere: qui refpondit quòd vellet-dum ceretam in perfonas teſtium, quàm ino i oſſet obj cta. Quo au qudd atteſtationibus il- lis in hoc judicio uti nolebat: cùm non fuper principas H negotio, fed fuper articulo incidenti fuiffent lite non conteſtatà receptæ de fuper toto negotio alios yole- em. Pars autem refpon- illi, tam fuper fententia, àm ſuper el edixiſſent,& eorum atteſtationes fuiſſent in judicio ꝓublicatæ: non licebat eidem(poſt- quam teſtificata didicerat) fuper eifdem articulis alios teftes producere, præfertim cùm in hoc judicio atteſta- tionibus illis uſus fuiſſet Subdiacon. prælibatus. Nos igitur juftitiâ pronunciavimus exigente, quòd teftes eÑ- fent recipiendi fuper toto negotio, ques utraque pars duceret producendos. ‚Quocirca mandamus, quatenus receptis teſtibus,& ratiombus partium intellectis, cau- fam ipfam iper principali a, quàm etiam incidens Quia verò, quæ in Capitu- loaguntur, non facilè poffunt, nifi per Canonicos ipfos probari: volumus, ut ad cautelam abſolvatis eofdem, ut vocati ad teſtimonium liberè valeant pro ut te teſtari. ` t it adverſa, que par- CAP. F Religtofi etiam ad juramento, nifi a partib Ider Uis c quæſtioni S:[O in] fuis fratribus ac Converſis, te producere abfque juramenti exh XXXIX. m non admitti hiepi EEEo a €$ Monachi vero d F gy nifi fortèà parte remittatur adverfa XL CAP. G Delegatus necefarins in alius ſubrogatur. ldem Attrebaten. Ehiſc.& campi Abbatibus. p filio Arienen. e Præpofito nobis f innotuit esponente, qud cùm cau aqusæ inter ipſum 8& Comitiſſam Flandrenſem ſuper donationo ſex Praben- darum Sacerdotalium agitatur, vobis, Epiſcop Ab- bas Dedimenen,& Attrebaten. Decano duxerimus com mittendam: idem Præpoſitus citra litis conteſtationem propoſuit, quòd teftimonium Decani fibi neceſlarium erat in cauſa prædicta, cùm de jure ſuo non niſi per ipſum& alium unicum tantùm teſtem, facere fidem — — p a In C, Barb. negotio, quam fuper etiam. b al, teſteftcart. €. 12. eod, tit.in.comp. vid. hic Guid. Pap. d De Dun. E vAmenfi E C eodt:ſit, in 3 cump. vid. Guid. Pab. hie. Lie

# polet; unde pofulavit, ut in caufa ipla co procede- retur exclufo, vel fuperfederetur negotid, quouſque ſub- ftitueremus alium loco ejus: vos autem petitionem ejus admittere recuſaſtis, quinimd poſt appellationem à Prg- bendarum ipſarum donatione ſ ſpendiſtis eundem. Ne igitur ob teftis defeđum ejus juftitia valeat deperire, te Abbas- Urficampi loco ipf mandantes, quatenus fi cft ita(ſuſpenſione Pr f oris mandati tenorem ,- ratione Taxatâ}in caufa juxta pri præviâ procedatis. CAP. XLI: T Ne probationis copia pereat, citata ad verſrio rrcipiuntur Nublacantur reſteo, quos reus induxit. Idem judici Sabinen Ao eiar b nobis Presbyter fa òd fundatores ejufdem Ecelefig 1 , fundationis tempore feine unde timens, ne proceſſu temporis, pro- beram eam juris re- WI cefis, quò teffe volent minere-dixer Wationis copia valeat depe Presbyter po, teftes idoneos, quosipfe e füper k dos, examines diligenter,& eorur digi facias monumenta, den antedictis ibus, ut recept Velint, interſint:& ſuper denunciaric facias publicum inffrumentym ire, provideri faper Poc aem alavite Quocirca mandamus, tulav cduxerit ni teſtium, fi 3 1 z} I eorum ngred Etctur aliquo addito; güod Fibjicitur neceſ dm añtigui pubi. iai gis attoflatıonibus praduci: Idem f. d Archidiacono Be 3 E C caufa f, que inter Oeconomum monafterii è ti.de Montèë:[& infras) q Cùm igitúr òbareintendant, q es piædióté fhê alterutra p: h 7 dem loc iculum eoſdem te ndum prodi vos nihilo- quoniam̃ aliud eſt pro- bare quantita- verõ d uxore ſu in ſcriptis gavit x€Õ pol on fuit ít te Taceremus igt tis recipere antedi f AA jur áum,non p —]—— a Fi tomp. Vic n z sonp. us duximus ſubrogandum à: ræpofiti re- fiata; confici | Et tunc expone textum in finibi, z boc cafa: ſetlicet em tahi alias producti reproducamtur. Panorm. Idem Bellracenſi Ehiſcopo. Um intua diœceſi à: ¶ infra] ¶ Utrùm autem, fi accuſatore idoneo comparente, per ttes vel quatuos teſtes inter jam conjunctos parentela probaretur, per de- poſitiones eorundem poſteriorum teſtium derogetur fiż dei undecim vel duodecim propinquorum, qui antiquio- res tempore, ac ptæſtantiores meritis ante eontractum | matrimonium iñ contrarium juraverant b, diftinguen- do perſonas& gradus, à quibus directe hi, de quo n pula agitur, deſcenderunt, an primi poſteriotibus ï ob aliud juraverint, tam illi, quam iſti: tan ſecundo judicio priores perſonæ juratæ deponerent eadem, quæ primò dixerunt, abfque dubio eorum ſtimonia prævalerent, nec eo poſſent prætextu repelli; tes teſtificata didicerant, cùm talisexceprio los abeat in hoc cafir cum nonha CAP, XLV. int qui partem impi 3 nt tef n teneri juramento, dé onſanguinei impediunt teftes afloris diunt g Excommunicari p ducendis. Et denunciandi. veritate non d. | de vèr us-de tujus voluntate hoc fieri | Idem. I. Honſtitutis in præſentia noſtta Archiepiſcopo& M. Canonico Surrentian. dumipſe illum de moma crimine defertet:&i. im quoniam à prin- t ert L .JJCæt cipio proteſtatus eſt p M. ipiius Archlepiſcopi onſanguinebs multa impedimenta per ſuam potentiam ræſtitiſſe, quò m præſentia ſecum haberet, cùm quofdam indi j Jů s Archiepifcopum aliquid dicetent, & alios minis& terroribus à teſtimonio perhibendo ar: | cere nitantar: nos exofficio noftro fuper hoc providete , mandanius, ut generalem feras excommuni⸗ i mentum onum copiam in noſtra zerint ad volen | cationis ſententiam 4 in omnes, qui impedi aliquod ipſi M. præſtare tæſumpferint in teftibus pro: ducendis: Hiós autem, qu eſt) juraſſe conftitérit, quòd contra Archiepi dënuncies jurámento modi non teneri. Si quis au- tem de conſanguineis dié Arg mepiſcopi aliquem de teſtibus præſumpferit impedire(quia vetitimile non vi- detut, ut eo invito talia fierent,& ob hoc non caret ſctu pulo ſocietatis occult, cò quod ſi voluerit, pot | ħibere: cum ſecundùm legitimas fanctiones iniq oftendant j" fe caufam fov;& experiti’debeat cis auctoritatem eluſam, qu defènſionis cobiam kübtm hit adverſario:) eundem Archiepiſcopum 4b officio Pon tificali fùfpend 1S,& fäcias manere ſulpenſum lum feeerit à tali ꝑtæ ſumꝑtione ceſfare Ackur s Cut'dictum copu nihildicerent; „donec 11 “KP XEY didicit, nee renunciay ;, teſtibuus proas s proi oebiepif. dr Pr chiepiſe:& Pr Sebungen. 11, M Onftirmtis in præſentia h noſtr bororis nobilis viri Marchionis Miſnen.# cio illuſttis Principis Bohemorum:{ 1© infra Epifcopusad petitionem ejufdem Pri a Procurat b5 iraverunt, J a Cap.3: ed. fit. ih 4, comp. Vid., Guid. c Cap. q. eod, tit. in 4. compil. d Pere rentiatm dubitantib ſuccurritur. concor.quod not confùlebant, ff. de re judit.€ Vot, ditti, deest. g al Magdeburgen. Areßuepiſc. É Pr pofito Sebingennmn. od, pit in ga comp. Vid, Guid. Papi À finen Pap: cationis jen- qin l quidam —i 367 Decret. Greg. Lib. II.. Tit. XX. 268

s69 cead iplum accedere, ut ſuas coram eo proponeret atio- nes, fedà fatellitibus ejufdem prohibita, qui ei bis vėl tertid prohibuerunt ingreſſum, poſt appellationem ad nos interpoſitam divortii fententiam promulgavit:à qua ipla fecit ad noſtram præſentiam provocari:[&infta.] Mandamus, quatenus partibus ad locum idoneum> convocatis, recipiatis teftes, quos vêl nobilis ipfa pro fe, vël Princeps pro parte fua(cùm nonum teftificata di- dicerint) ſuper proceſſu Pragen. Epiſcopi, Vel poſterio- rum judicum duxerint producendos,& nobilis ipſa pro fe æ-vei teftes, quos priùsinduxit, vel alios fi voluerit inducere non vetetur, cùm non renunciaverit teftibus producendis. 7 LI Dil. fil.n. P..Marcelli Presbyterum Cardinalem concefii- mus auditorem, coram quo propofatt Procurator nobilis memorata, quod cùm olim ea fignificante ad- nofiram audientiam pervenifet, guod pradiétus Princeps eama duxiffet legitime im uxorem, XIV. annis&r amplius velut conjugem legitime pertraltaffet, G filiis fila bus[ùftepits ex e CAP- SLEI g Pont Conciliumiduodecim, fine quibus ad probandam con valet teſtimonium de languinitatem in caufa matrimoniali, non auditu. h. d, fummanda generaliter. Idem żn Concilso generali. b npo c ex quadam neceſſitate præter communem Lformam olim fuerit inſtitutum, in conſanguinita- tis& affinitatis gradibus computandis valere teſtimoni- um de auditu, cùm propter brevem hominum vitam te- ſtes de viſu deponere non valerent, uſque ad gradum ſe- ptimum computando: quia tamen pluribus exemplis& certis experimentis didicimus, ex hoc multa pericula contra legitima proveniſſe conjugia: ſtatuimus, ne fu- per hoc recipiantur de cætero teftes deauditu#, cùm jam quartum gradum prohibitio non excedat. Nifi for- tè e perfong graves extiterint, quibus fides fit meritò adhibenda,& ante litem motamteſtificata didicerint ab antiquioribus quidem fuis, non utique ab uno, cùm non ſufficeret ille, ſi viveret, ſed duobus ad minus: nec ab in- famibus ·& ſuſpectis, ſed à fide dignis& omni exceptio- ne majoribus: cùm fatis videretur abfurdum ilos admit- ti, quorum repellerentur auctores. Nectamen ſi unus à pluribus, vel infames ab hominibus bonæ famæ accepe- tint, quod tefantur, tanquam plures& idonei teſtes de- bent admitti, cumi fecundùm ordinem folitum judicio- rum non uff ſtis aſſettio, etiam ſi præſidiali fual us legitimi ſint infamibus in- ꝛ0di proprio juramento fir- ferendum teſtimonium in cauſa ipſa o timore, vel commodo non procedant, per reſſis nominibus, vel demonſtratione; vel cir- tione ſufficienti deſignent,& abutroque latere s clarå computatione diftinguant:& in amento concludant,{e accepiffe à nunt ,ĉ& credere ita effe. Sed urati deponant ſe vidiſſe perſo rum graduum conſtitutas pro abere: tolerabiliùseft enim, aliquos hoinum dimittere copulatos,quàm con- è ſtatuta Domini ſeparare. CA? XKEYDOLC >etitionem producenti cumloc fingulos grad fuo nihilo jarib yon debent ſuper om à Hæac quo verba, pro ſe, deſunt in antiq. exemplar, b Latera nen. fub Innoc. III. c. 2. c Cap. ó. eod. titin 4. compili de Pap. ium, C. Fde aqu. pliare. e Dictio, forte, deest mn C l, sn Greg. compil. De teſtibus,& atteſtationibus. interrogari onti examnmatorumn Honorius I. Prapofito Motifi: Firman. diæceffs. jEr tuas nobis literas 4 intimàſti, qudd chm cauſ⸗ quæ ſuper quibuſdam terris vVertitut inter Canonicos fanti b Petri ex una parte,&G. fancti Simonis ex alte ra, tibi fuiſſet ab Apoſtolica ſede commiſſa, dictus G. tribus menſibus poſt teſtium publicationem ela ſtes ſuos interrogari poftulat iteratòs:[ 1&7- igitur reſpondemus, illum non effe{uper t e audiendum, nifi forfan à principio illos interrogari pex certis capitulis poſtulaſſet, idque malitiosè, vel gligenter fuerit prætetmiſſum. [ 1 Super quo guid agere dekeas,«Apo doceri.) onf de liderat ts CAPR XLIX. g Tſtes probatortos& reprobatorios probææſorioruim reprobare licet:fèd reprobatorios reprobatoriorum non licet, Idem pell. Oleti ér Sasramenie tbus, F Gegobienſi dic ILF Icèt c dilectus f. n. L. tituli ſanctæ Ctu ter Cardinalis, quem procuratoribus pifcopi;& Clericorum fante Mariæ de Caftro Sor dimus auditorem, ea, guæ procuratores ipfi propon voluerunt, audierit diligenter:quia tame dicti Epiſeopi contra perſonas teſtium proè principali adhue ſe velle dieere proponeba Mandamus, quatenus tecipiatis teſtes, quos c ſonas productorum ſuper principali negotio partes du- xerint producendos: quos ſi rursũs pars altera vel utra e voluerit reprobare, contra illos prc d bationes admit- tere procuretis, ĩta quòd ultra non liceat partibus ad re probationem teſtium aſpirare: ne, ſi producendi quar- tos contra tertios,& ſic deinceps, partibus licentia tri- buatur, negotium diutiùs protelari contingat. t 1 Et proteftans nihilominas atteſtationes alterius partis qua vacante fede Burgenfi dicuntur recepta:fuiffè, certis de caufis nullius ejje momenti, caufa ipfa: per nos non potutt terminari, lic etpars l- tera fèntentiam cum inftantia poflulareżt. Ilam igitur ad wos de confènfu partium remittentessd:.] CAP.. L. G Arteflationes recepta per arbitrum s fidem faciunt injudie cio, fi tefles mortui funt: fi vivunt, estin optione illius, contra quem teſtes producti ſunt, an velit atteſtationes recipere, an teſt deponere. Et atilde, etiam fiatteftationes publicata ſunt.& | mum non est in L fin. C. eod. ubi ponitur cafùs hujus decret, Idem Prapofito G magifiro G, OR. Laudun.© Canonich. Ræſentata f nobis Sueſſion. Archidiac. petitio con- tinebat, quòd cùm inter quondam R. prædeceſſe- rem fuum ex una parte,& Capitulum ſancti Petri Sueſſ on, ex altera, fuper jurifdié quam idem Arc> conus ſe in dicta Eccleſia rationeArchidiaconatũs propo- nebat habere, quæſtio verteretur, tandem Cancellarium E& magiftros R. Remen.& P. Briton. Canoni- s denovo , 196 Ulii· còs g fuper hoc arbitros elegerunt: qui cùm fu ent, què bitrio adeòin negotio proceſſi} j i bus,& depoſitionibus publicatis, receptisque alleg? nibus utrorumg;,& actis omnibus redactis in ſer ſigillorum fuorum impreffior natis, arbitriu = deberent, unus ipforum viam univerfæ ce greſſus,& alius h in Archiepikopum Ebredunen. ¿ af- ————EAä˖àẽ—)—ᷓ82w[ꝑů a a“Vid. Paul. de Cafir.conc 369. in cap.in cafi de quo guaritur. É Ioan. Andr. in cap. cum caufam gua inter. fpr. eod. quem fèn -| quitur Alex. conf: 104. in c. circa primum. uol. c. b Dictio, -| antti, deestin omnibus manuſer. C An hac decret. habeat lon litutionem, ut per Dominicum, incan, prifèis. dift,| cumin caufarum materia, vid. per Butrium, in c. veniens, 2, fps f deml. infumma.| eode d producere. alit. praeponere. e al. London,£ Wid. In- cil. kabeturtamen|noc. int. ex parte, Jap de arbit. g Cloricos, in antzguts esd. h al- ter. i Ebrudun. al. Ebreden. lii 4

27¹ Decret. Greg, Lib. I. Tie XN: 252 liùs ab| meea e ie= fümptus, qui diftat per duodecim di ietas& eiſdem. Unde cùm prædicto R. folo, minimèarbitrari valente, videatur arbitrium expiråffe: Difcret, vetre mandamus, quatenus caufam juxta hujuſmodi acta fine debito terminetis: opti one Capitulo refervatâ, ut vel re cipiant dep ofitiones eorum, qui fuperfunt productorum teftium contra cos, vel eas r telpuente s confentiant, ut jidem teftesadmittantur iterùm,falvo jure quod i inutro· que cafu eidem Capiti uto competit, tam in perſonas te- ſtium, quàm in dicta. CAP, LI. etiam relgiofè, qut juramento de- ” a Ehiſcops Niran nobis b A. Presby i icante innotuit, ut cüm 1 fe ordinem trum Minorum ca så E i âffet, Cuftos ad probandum- nem feciffer, quofdam or- nduxit, qui depoſuerunt ſuper hoc con- cto HERE non jurari:[ 1 infia.| dinis tradicente € Refpondemus, quòd nullius teſtimoni io quantumcun 1 que religiofus exiftat(niſi i juratus d Jinalterius præjudicium bet cre F 1 Unde pref: 1 efè, praditto At erun ſecundum od fecundu guiam jurare nou pote cibus ın hujufmodi fland F Diligenter&r figillatim Pamani Jint tefle dy jus canonixandi. Abbas, stur de vita O Idem Corzfèten. C Trecoren: Epi- vili fratri noftro d Epifcopo Semas Co-| i ten. ac e Ab -p tenus teftes, quos Abba tis, cum 1e teftium CUl1s duxerint produc ea dil ige ntia a, que Abbatis monaſterii Epiſè opis alis O 7 nentes, Ven, fr pon, diæcef. de- nandatis, ut inquirerent ſuper præ viad mi- ter intimnarent, Atem, E EAM no nins annuere INAM fransa 7 n, zn qua mul. miracula continentun facta, ut dicitur à Do- viri, quã licet probatd per Guid. Pab.& de m F ; Fa zinc à Murien. al Penn. b tefli 7 fij urato, Via lir "O conf: 120. f gh r. nund, ftercienf. ordinis fu Iper vita& mira-| ` minatos in ipfa pagina minuantur non tarmen apparet per paginana ſapedictam, quòd ipſds tefies eraminaverunt ſ gillatim,& quòd eor Saper his de quibus fant tefiificat i ac circumflantiis umn ea interro- gaverunt diligentia, qua ſolet& debet in beſtium receptrone adhis bert. Unde Deba burama devotio prompto debeat affettu honorare, uos dignatio divina benignitatis honorat, tutins tam elje cene | fimu hoc differre negotsum, quàm in eo fèntentiam mings con- | fiderate proferre, Nelentes autem deefe fuperna gratia munert, ſed adelſe.] CAR DMAIL | Q Irerùumexamimandus est teflis, quiobfrure depofuit: fupple | tu, ex judici officio. | Gregorius IX. | Um clamor a validus contra Acherontinen, Archi- f epifcopum fuper fimonia& aliis criminibus afcene | diffet,Melfiten.& Ruben.E piſcopis dedimus in mandatis, f ut{fuper his au igenter veritatem inquiretent;[6 infra] A< iia a apertis atteftati onibus L,& G. fuper imos | nia ita depofuĉêre confusè, quòd ex dictis eorum non po- teft veritas declarari; Mandamus, quatenus examine- tis eos iterum diligenter,& X tam corum, qu àm aliorum, | quos receperitis teftificata y fub figillis veftris nobis fi- deliter referatis. CAP. LIV. e, etiam in civili repellitur a teflima non infamis, admittitur in civili,& etiam criminali mota civiliter: fallit in perjuro, qui in criminali res j | | | | | pellitur | Idem. f T ſtimonium 6 ejus, cui ab adverſa parte opponitu crimen, meritò reprobatur in criminali caufa, Ge | civili, fi in ipfo crimine perfeveret., Si verð Í fit de cri- | mine emendatus,& eum non comitetur infamia, non | eft in caufa civili, velet iam cum de crimine civiliter agt- tur(preterquam pro reatu perj jurti) repellendus. In criminali autem, ſi in alio judicio inſtitutà accuſatione contra ipſum, de crimine convictus extitit, vel confeſſus | vel fi nunc per exceptionem exinde convincatur, aut gra vata ſit ejus opinio, pro eo quòd quandoque fuit tali | modo repulſus, quamvis in hoc caſu non excluderetur in | caufa civili: pot eft à teftimonio(licèt egerit pœniten- tiam) removeri CAFR. LY G Quarta produétio non e% danda fine qua hte. Idem. | us tertiam productionem non debent teftes ulte- rius produci in cauſa: c Niſi praſtito ab eo, qui hoc poſtulat, juram ente, quòd neque] per fe, neque p teftificata fubtraxerit, vel fuerit percunctatu do lam, aut artem aliqu m quartam p! rganenon poſcat: ſed guia 9 priùs habere nequ em ex- alium in canufa criminali ſud accuſatione pendente Flis criminibus. | l | | Idem. | | fg j ponere d quisin criminibus(nifi i forfan in exce- iN; s)£ ſtificandum admitti, pendente accul ſati F de crimine contra ipfum: ùm etiam accufa ti(Pi one ac iu- a Vid. Archid. inc. ut officium.$ verum, De nare r Ej mer. in dirett epa part zquafi.óz ue ibi gnh$} qd. Alb, traf deflatutis. part. quaji7t ef par id. in c. parvuli. 22. ꝙ. s Hic refer Bure? Lt, decr: Clg A autli.qui. ſemei Cde probat. 4 yid. Buren. UT d, AECT: Gth DE

iii a a H DE TESTIBUS COGEN DIS, velnon. TITULUS XXL CAP. 1 In caudſd ci vili monen lucendi tefes funt ad teflifican- dum: C fi fè fubtraha Cratid,&c. compelluntur. piman Alexander III. Papien. electo. Auſam a' matrimonii qug inter.mulierem& filium R. vertitur, commiſimus judicibus termi "i Jnandam. Ideoġgue mandamus quatenus teftesab alterutra partium in ſuæ aſſertionis teſtimonium invo- catos, ne veritatem occultent, diligentiùs moneas& in- ducas. Si autem odio, vel gratià, vel timore ſe ſubtra- hant, eos ad ferendum teftimonium coram præfatis ju- dicibus, vel eorum b nuncio,quem ad hoc miferint, Ec- ſticà diſtrictione compellas. CAP- INI G Vini teflimonium esFneteffarsum, compellendi fant teftes ad tllud ferendum, etiam per fafpenfiont, excommunicationis Éde- pofittoni fèntentiam. i Idem Presbyteris Pontia: Um fuper caufa c, quæ vertitur inter Præneſtinen. u UNIR iI Epifcopum& 8ubl. Abbatem, fit teftimonium ve- ftrum neceffarium: mandamus,- quatenus perhibituri teftimonium veritati, Ap ico vos conſpectui præſen- tetis. Si verò non veneritis, ſciatis vos ab officio& be- neficio Eccleſiaſtico Apoſtolicũ auctoritate ſuſpenſos. Et ſi nec ſic veneritis, excommunicationis ſententiam& de- pofitionis poteritis formidare CAPR III G Tiflis qui timore adderfà partis fè fubtrahit, tefificari toii- Pellitur: dde etiam in criminali, fec undum conmunem intelle- Gum: C fic aliquid additur ad.1, fup.eod 47c dileétorġ, ihfieod, Idem Genuenfi d Archicbiſcopo. SUper€ eo:[1& inftia.] ¶ Conſul. tet. reſpond. — quòd ſi factum eſt notorium, noñ eget teſtium de poſitionibus declarari, cùm ralia probarionem vel ordi- nem judiciatium non requirant. Verùm ſi non eſt no- torium,& is, qui convenitur, factum negaverit, teſtes, qui interfuerunt facto, monendi ſunt, non cogendi ad feren- dum teſtimonium veritati. Niſi fortè timore adverſæ partis conftiterit judici eos à ferendo teſtimonio revo cari: Lictt ad hoc paſſim poſſint F de juris humani ri- gore C omj as, â cum aliquis de aliquo facto 2cto interfuerintic ogen imoniu Verri CAP.: IV am in criminali, quos accuſatus ma- litios atori fubtr undam verum& commu- nemn intellectum. Abbas. noſtram, quòd cùm 1. coram te fuiſſet de ſimoniæ atus, quendam, qui contra juramento ad- "infra.] J Nos g attendentes, quòd nemo debet adverfario in- ftrumenta( quorum appellatione teft cöntinentur) ſubtrahere:& quòd tam ille, qui furripit inftramen- @ quàm qui adverfario parem h advocationis copiam Subtrahit, i oftendit à fe litem foveri,& expe- araen senan E .bhice b Dif, eod. tit: in 1, compil. é posf þart..c 3. d al Ianuenf alit. L in 1. compil,© cap.7. part.8. post ilex. III. f Dictis, de, deeld in vetuſtioribus. E Capi. de prafumpt. in 2. ompilat, h Farem ad vocationis ſeu Lefenſſonis copiam. al. parisi, tur a Cap. 2. eod, tit. in.co Gii eorum, deesTin? Concil, Later. fub 19? De teftibus cogendis, vel non. | | i riri debet in ſe judicis auctoritatem eluſam: reſponde. mus, ad detegendum tantæ fraudis& calliditatis com- mentum, ipſum teſtem meritò eſſe c mpellendum. CAP-., G Si res aliter probari non potest, etsam ir compellendi funt teftes,.d. fecundum lefuram notabilsorem. Clemens 111. Segobienfi Epifcopos a. .D Ervenit b ad nos, quoòd'ùm à Laicisenormis& intolerabilis injuria Clerico multis adftantibus& videntibus inferatur, injuriantes'in caufam tiatti negant fe tantum facinus commififfe:& cùm læſus eorum te- fa criminald ſtimonio, qui præſentes extiterant, hoc probare deſide- ret, illi nolunt veritati teftimc ium perhibere:[ 1& nfta.] N Conſul..t. r. qudd hi, qui de rebus Eccleſiaſticis teſtificari recuſant, ſi aliter veritas nequiverit elici, ad il- lud ſunt per cenſuram Eccleſiaſticam compellendi. pi Sieg, fitut Eccleſiaſtica juſtitia depercat,& Clerical ordo vuleſcat. 1 Vero faper his tua nos duxerit.confulendos.) CAP: VE Ç Supir confanguinitáte proban Aa cogendi j Ant teſtes. Ita com- muniten fummatur. Sed Panormi, non placet hoc fummarium, g ideo fummat ficut c: r fùpràeod: Idem: Kterùm, quòd ſuper conſanguinitate cogen- dus fit teftis perhibere teftimonium veritati, non dubitatur à nobis, cùm id tàm jus fcriptum approbet, quaàam conſuetudo actibus utentium approbata d, ſi ipſumt conſtitetit odio vel gratid, veritatem ſupprimere, aut timore CAPR VEL G Teflis fnodais, qüi coram otdmario fuper Matrimonio depo: Suit, non compellitur jurare fuper eo coram delegato, hoc primo. Propter ſupervemtentem infamidm, à teſtimonio repellitur. hoc ſẽ- cundo: Potest tamen fi erravit, in continenti, non ex inter vallo. di- fum fuum corfigere. hoc tertid. Cœleſtinus IIL. Rætereà ſi teſtes epublici, quos tua civitas nuncu- pat fynodales, fuper caufa matrimonii coram te, vel tuo Capitulo femel'teftimonium reddiderint, non debent compelli;ut in præfentia alicujus delegati judicis ſuper eadem cauſa iteratò præbeant juramentum, dum- modò aliter fiat fides jüdici delegato: nifi fortè articu- lus novæ quæſtionis emergat! Hujufmodi f verò te- ſtes publico jure poſſunt propter infamiam à perhiben- do teſ nio removeri, ſi eam poſtquam in commu- nirecepti fuerant, contigerit contraxiſſe. Quorum te- ſtimonia,ſi quandoque non ſtudiose, ſed in proferendo erravetint,& fein continenti c debent: fecùsautem erir, fi co rint intervallum rexerint, reprobarinon tioni ſuæ interpoſue- CAP: VIIL g Cum de fama vel'vitio Í fes. boc dicit; fecundam Ioan. Andi fid reſtringit textum, atis inquirilur, eg adam Panorm. nimis Innocentius II I. Prior?[n AMageſero P. Canonic gua his g:[6 infia] 4 C: damus, ut ſuper inquiſitionis electi, quàm literi m fub nomine longè mae joris& ſanioris partis Capitul deſt inat is, cogatis teftes, quinominati fuerint, perhil eſtimonium veritati ——— ticulis, tam de fama à Seboien, al. Goboien. b an ⁊ pilation: L Clar. i Cap.. . Cquæ t Ha- aberur ut 77 in textu, g Cap.3. titul, de accujat. in 3. compilat Aade hie iMh, Capa, Guid, Papa. ipe Iii y 274

aa IS. ſabtruhunt, etiam in criminali cagendi ſunt. Junot> G Tefles, qui fè ldem. „Um contra magitrum R de Kpoſtol. falſas litera Procuratorem fi pta. nottra: p ceri, utrùàm{i per pr Archidiacono Medislanenſi. 3 aee:*{h ſuper eo, quod dicitur à ſe- reportàſſe, ac per fe vel per iffe ufum em, tibi direxe rimus feri- ulâåfi per fedis Apoftol. oraculum edo- ato vitio falſitat compelle- re debeas nominatos. Nos igitur à reſpor quod teſtes prædicti, ſi ſe gratià, odio, vel timore btraxerint, per cenſ.E e a appell. remotå, compellęre veritati teftimonium perhibere b. CAP. X. g Non ſummatur propter varietatem lecturarum, nec etiam dividitur. Honorius 1 I1. Abbati&. Eugenti,& magiltro G. anonico oe 7. Uectorum filiorum Vulte Capituli ex parte una, & Epiſcopi Vulterani ex altera, procuratoribus in noſtra præſentia conſtitutis:[a1?] 4 Teftes c fuerint nominati, preterquam fuper criminibus fi E gratiâ, odio, vel timore ſubtraxerint) pe cleſia aſticam cogatis veritati teſtimonium p [ 1 Dil fil Y d Damiani D auditorem, dum fu mus int £7 coramguoium j CARP,- AR g Adi etiam a Idem Epifèopo Bonon. dr7 Enerabilis frater nofter Archi propoſuit?, quòd cives Cervicen. d cum M. geoi Clericis Eccleſiæ Raven. quan dam præſ int canfüräkionem, facere contra eum nyi atum ejus dantes eis sanaa pec & ad h j ifcopus Ravennaten T tr em: menti, fù iA qui bul dam is vobis duxe Gak ipfe intentionem fuam probare non potir te ſtimonio civium prædictorum f, providere ei defectuteſtium pereat ſua juſtitia) dignaremu mandamus, quatenus monitione præmi Eccleſ.appellat. remotũ cogatis illo pellendos, ut ab hujuſmodi juramento idem Archiepiſcopus ad teſtimot dos: cos nihilominùs(fi f ſubtraxerint) diſtrictione bendum teſtimoniumverit æ quanti ulo jura a Ideoqͥ abſolvant í gratiâ, ve fimili com | élo, non. cenfètur vitiofurn..d. fecundum mentem, $ | | enfuram Ec- letegendam veritatem con jarattonis, caguntur ſocii, &i i mpſe- iilominis in cùm. caufam fuper f rimus committen- (ne pro jue så per cenſuram quos videritis com- 0) quos um Auren producen odio, vef timore pellentes ad perhi 276 Alexander III. Cripta verò à authentica, ſi teſtes inſcripti deceſſe- rint(nifi per manum. publicam facta fuerint, ita quòd appareant publica, aut authenticum fi lum habuerint per quod pomot probati) non videntur nobis alicujus firmitatis robur habere. CAP: TIL Ci Reſer iptum AP propter rafuram, tn loca Kon j Idem. Ež literis veftris“ accepimus, quòd cum cauſa, quæ inter magiſtrum A.& R ſuper no la& Ambit tia e vertitur, de mandato noftro fufceperitis termi nandam, pr atus R. literarum fibi copiam fieri poftula. | vit. Qui cùm eas argueret fal fitatis, quişin n i ne facti abraſæ ſunt, ubi ſcriptum eſt, juta parochialia [a&infra.] M Dicimus, quòd p propter abrafionem illam (j udicari falſæ non poſſunt, nec etiam haberi ſuſpecta | præfertim cùm& privilegia in eii Ronibus abradan- i| tur,& literæ in narratione facti(ũ exratum eſt) poſſunt incunctanter abradi. F x Nos autem infpicientes literas veſtras. CAP. IV g Redarguenti privilegium de falj ce G paucis,& in loco congruo& ſecuro: G snti G, judex facietikud exhie èntentia lata per illud, Idem Eboracenf A Archiepifcopo, Ccepimus e qùas Abbas Í ſancti Auguſti ini antuar Archiepiſcopum tranfmifit:{ 1 ùm privilegia non infpećta non valeant at- uig Jifficile fit& f periculofum, ea apud fe- dem Apok: exhiberi: præcipimus, ut vel exhibeantur ci- | dem Archiepifcopo in clauffro prædictorum fratrum, vel inalio loco congruo& ſecuro, ufq; ad nativitatem pto. lam ſancti Joanni is Baptiſta. Si verò nec venerit, nec ſufficientem te ſponſ ſalem miſerit, ei perpen uum filen- tium imponati sipfa ulteriùs arguendi. Interimantem nolumus illa privilegia vacillare: lgd pracipimus! lene tentiam, qug corum obtentu fuper ftatu monafterii lata eſt, inviolab liter obſervari.[e infra. Jubemu Me ut Ar epifcopum in inſ ſpectione e pfivilegiorumn no- minum numer ro faciatis effe contentum. iit 7 beri cor- | rim fiabit | | i s itag, attendentes, tempus ad prefiguendam appelaitt um nal atents expeltandum.| CAP F g Inſtrumentum vel pri vilegium, quo qui utitur coram adverfar:o integraliter legi no zdeka ſed/ ſolam illud capitullm, star, edi debet. Cœleſtinus 111. Abbati fanti g 8e candi. Ne L nem prajeripi - tinterdum h, ut dicitis, quòd quandocun- f que cum aliquo litem habetis, privilegium veſtrum advetſæ parti cogimini pleniùs exl hibere: unde accidit, quòd occaſione unius capituli, ſuper quo conveni mini, K Conſult.tuæ plurima] itigia ſu itantur[1 ó j< Com ut quandocunque fuper exhi pendo entia, feu inftrumento tue e, aut aliquibus prudenti ibus viri$ e par rte contraria tantummodò Ste LUI y fidem non ritis re- deputatisab ipfo, audient au nonvidemus,ad exem-| recitetur, ita quòdfi fuper uno tantum capitulo quz- j i diti | ftio fuerit, illud ſolummodò deſc atar Kad r:| copia ejus fiat. trumentum, s tnjeraptt di fèrint tnifi figil-| F, ly ticum, vel A Notario jit| a Capa eod titm 1 ncompilat. b Cap. 1. eod plan 2 amp y c Ambitiona. al. Alodon. d Mal, Ep topo.€ Cap, 2.€ '| zit. in.compil, vid. Guid. Pap. hic. f etiam, g hnb pil e z compil. E Fr ndi,© ejuſclem conventui. h Cap.3. eod tt ingi` p Ti h nagl n z T.&lit. I e all Mir vid. Bart. q Bald. int. fn..de prec. Imp. off. Bart.& Ai a T L. fin. Cdengret. l pi uefion. dxi pi 1, Bald. w h: E ie qu«afio cum probatio. ff,| Lfin,C.de bon; jua. autt. P Felin. in cap. 1. fùp. deprobat. Ba ~ai 7. k(ib.a. cap.42 egifiri docf. in liciuile Fde&ib. 1 al. articuls. E A Capd ctt 3 I à 1 Et

T [ 1 Ér fc evidenter amuli multarum cavilationum argumen- da recipiunt, quibus etiam pacem&- tranquillitatem vefram im- pighani, Quia verointerest nofira jurgiis ſuſcitandu obviar E Hſcitata decidere.] CARP VE Vðntrumentum pulblicd manu non confebfuum, habens ſegillum, fujus litera-non funt legibiles„vel firipture deleta, vel enormem pritur fijađuram, non probat. hoc dicit, prout magis facit ad titu- dum. Et i cafüs quotidianas ér notabilis pro ifti figillis antiquis Panora Innocentius 11I, Mediolanenf Archiepi» ſcopo. FNter dilectos 4 filios G: Abbatem fanti Donati de Scozula,& B. Procuratorem tuum, fuper fubje&tis arti- culisdit fuitin noftro auditorio litigatum.Petebat iqui- dem Abbas nomine monafterii fui à præfato Procuratore tuo, nomine Mediolanen. Eccleſiæ, reſtitui monaſterio memorato, portum Scozaulæ, cum honore, diſtrictu& ju- riſdictione Ioci præfati, dicens ad monaſterium hæc omnia pertinere, hoc ipſum dicens de hominibus, qui habitantin curte Berunen.„& tenent res monaſte- Tii in Gralia: de quibus monaſterium obtinuerat: in ju- dicio poſſeſſorio per ſententiam Epiſcopi Veronenſis. Hæc oninia petebat cum omnibus fructibus inde perce- ſalvo in omnibus jure addendi vel diminuendi, ſ⸗ omprobare omnia, quæ præmiſſa ſunt; ad ſ monaſtetium pertinere. Primò pꝓer privilegium Lu di Comitis, quondam Epifcopi Lucani e; qui monafte- rium ipſum fundaverat,& ei, quæ præmiſſa ſunt, dona- verat univerfa? Secundò- pèr inftrumentum fent Aſperti, quendam Mediolanenſ. Archiepiſco] ex delegatione Ludevici dImperatoris tulit 1 pro monaſterio, contta A, præfati Luitardi nepboten ſuper his monaſterium moleſtabat. Tertiò per privile Romanorum Impetatorum& p im Henrici, qui Præmiſſa omnia mone i0 confirſnabat, vel etiam con» ferebat. Quartò per inſtrumenta locatio cerant diverſis perlor Teſtes quoque produxer quòd monafterium à Go annis & fuprà- poffederàt fupradi quòd fáma-publica grat, ca omnia præfato monafterio-jam disto Euitardo fùiffe donata; Sed contr egium donationis èPro- curat primò, quia ibi maxĩimè(Videlicet im annota- citra e&ìso.annis faciliùs depre-| ter alios acta alii non charta vetuſtiſſima videre- tur, recentior-appar tempors facta fuiſſet. tiosè videbatur appoſitum, ec apparebat quædam imago, no {fed cum pileo: net induta Pon indumentis fy tenens`in t lem, fed qùafi fceptrum regale, Patebat integra, ſed dimidia tate reſpiceret aliam mediam, qi temanebat, ſed quædam imago videbatur ex es deleta: quia cera in ea parte, nec in colore, nec in nieie, relique parti ſimilis apparebat: und ſcopi, ſed Imperatoris videbatur fuiffe in una medietate Cxi altera medietate: præí imaginem habuifle: nami in ipfo fi terg apparebant nifi quæ nomen propr adjectione, Dei gratià, defignabant. nomen ipſius Epiſcopi fuerit Luitardus, in nomine vacua Capit, ni codi tit, thg: compil b al, Binienf c Licinen. al. infra. f Dilctio, indumentis, deeſt an non- nnls verufis exempli g, aliquod: De fide inſtrumentorum. ptoprio quod exprimebat ſigillum, deletæ fuerant duæ iffe ricus alia donaverit,& alia confirmaverit | Notarii videbatur manus altêrius fuiſſe, ꝗ tiquius appare nem feciſſe. lanen; Archi | fent: | non folùènreonf | per priy 275 | literæ: fecunda, quæ erat inter 1.& t,& fexta quz fuc- ratinter r.&.ita; quòd fi fecunda o.& fexta fuiffet i. proculdubiò non Lnuitardus, fed Lotharius legeretur s quod etiam inde conyinci æ poterat quòd fecandùm difpofitionem aliarum literarum inter 1.& t. non erat fpatium, nifi quòd potuiffet unam literam continere: cùm fecundùm integritatem hujus nominis, Luitat- dus, inter l.& t. duæ literæ ſint diverſæ: prætereà inter r.& u. tam modicum erat ſpatium ʒ ut in eo nec hæc li- tera d. quæ majus occupat ſpatium, ſed hæc litera.quæ minimum occupat, videretur- formata fuiſſe. Rurſus cùm cera figilli ab interiori parte vetuſtiſſima eſſet, cs- ra quæ poſita erat ab exteriori parte, quaſi ad conſerva- tionem ſigilli, recens erat& mollis. Quↄd cùm dili- genter inveſtigatum fuiſſet, certo certius eſt compertum, quòd ſub vetuſto ſigillo charta fuerat perforata,& per glutinum novæ ceræ, quæ poſita fuerat exteriuis, quaſi ad conſervationem ſigilli, vitiosè fuit ipſi chattæ ſub- junctum. Eädem falſitatis ſpecie, per vitiofam videli- cet appoſitionem ſigilli, cætera ferè privilegia Roma“ norum Impp. præter privilegium Henrici, vel falfa- repere ta ſunt, vel falſata. Sed& ipſum Henrici privilegium ad- fidem inſtruendam non videbatur ſufficere, quia nec erat publicà manu confettum, nec ſigillum habe- bat authenticum, eò quòd erat ex. media ferè parte conſumptum, nec plùs de nomine proprio, niſi ultima medietas, videlicet, icus, nec de cæteris literis, niſi hæc ectio, Dei gratiàs apparebat, ita quòd ex literis ipſis non magis poterat comprobari fuiſſe ſigillüm Henri- ci; quam Ludovici- Inſtrumentam quoque ſententiæ inveniebatur ſuſpectum, tum quia in ſubſcriptio m ſubſcri⸗ ptio 6 inſtramenti, cum tamen Notarius in ſubſcrĩ ptione profiteretur fe inftrumentum manu proprià con- F odis mouis ſo quædam apparebant litutæ: tum quia ſcripſiſe. Litera quoque recentior videbatur, quàam- charta,& aqua videbatur encauftum e inféĝ&um; utanž et- In omnibus d autem Imperiali- bus privilegiis, que poftesriora fuerant, nulla eft habi- ta mentio de illa ſententia, quamvis in eorum aliquibus Luitardi, qui dicebatur donatio- fe legitimum eſſet inſtrumentum ntiæ, per illam ta mentio f ium poterat genera- t allos: c atteftationes; për quas fee p effe probata, poterant eidem Archiepiſcopatui nocun m aliquod'irrógare; cùm inter alias perfonas;& in alio judicio receptæ fuiſ. Cæterum memorati Henrici privilegi mationis, ſed etiam donationis v undè rerum dominium donatarum intel goterat monaſterio acquifitum; quamvis ex forma ionis, quæ inipſo privilegio declafatur, confirmato-- mvidereturfut tamen intelligat odo, quo ma- gis poffet valere: diítingueñduny videbatur,ut iaem He cum ri, cùm ipla inte res m7 e coñtinebantúr in i madonatio Luitar Tvidebatur fi mè negtiviffent confirmari pariter& donari:confirmar tanquam priùs habita& poffeffa: donari, tanquam tunc tradita& conceſſa: ac per hoc illa non poterant intelligi egium illud donata, ſed confitmata, cùm juxta p bVaperſcripto. c al. incauſtum. eſt autem en- Aſtum librariorum atramentumade quo Cal Rhodig:.7 lek äna d etiam. e id..3.& aibi Dolt.& Bart. D. Iud. ſod. Lxta ſanctiones legitimas, quod meum eſt ex una sanfayey aitb ufa amplins meum- fieri nar pofiit Injici. req cap.31. f c

Decret. Greg. Lib. II. Tit. XXII. — legum ſanctiones, quod meum eft, ex alia A j fri roduci. hoc primi. o Confietuda loci facit infirumenum ; Acit inſtrumen fieri non poffit, nifi deferit efe meum:[1©# authenticum. hoc fècundb. m Epiftopo fanti fane Er Abbati de 0 €q Cùm ergò privilegium Henrici confirmatorium tan- Id trùm extiterit, faltem quoadilla quæ deducta ſunt ir dicium, ſi princi ipale non tenuit, nec acceſſorium, quod ex eo vel obid dignoſcitu reſſe ſecutum:[2 p inſtrumenta verò locationis, nec eſt proprietas, nec ad plenum pof Tefo, cùm ad probatio-| nem rei proprie fvead defenfionem non ſufficiat facta atio:| fia.) J Cùm antem: fuper his fuiffet diu tiùs litigatum quia legitimè probat peana ad monaſterium pertinere, op iy inf F b impetitione ipſiu: uratorem tuum nomine tuo& Mediolan, Ec- clef duximus abſolvendum: quoniam inſtrumenta maxi cùm ob Ù partium, confuevit contra eum,q canis etitor eft, judicari o i o a fi F, si vifa fuerit comprö Í Í EA; CAP. X. tum per privilegium coni inſtrumentum g, Í Falſſtas inſtrumenti, vel 4 potes? per tefies. vel illa quidem legitime donata, C illà | Idem Petro civi Viterb z, Unde post donationem hujufi otum judlicium col eadem eidera non poterant redonari.| C Joan e Eremita à te ce C 2 Pari modo caetera privilegia Romanorum Irn nperatorum, Senen. ex caufa mutui cor I ad probationem 4 cibus Viter haak petiiffet,&.tuex adverfo proponeres, quòd càm idem in centum& octoginta libris tibi pro etio domůûůs, quam, cidem vendiderassteneretur, cen- tum triginta libras, ex illis nonimmeritò debe-a penfare.-Tandem cùm{fuper hoc& quibufdam alii stiam ſi vera fuiſſont ac fin tamen invalida impetrata tacita rdem í ar articulis inter vos fuiffet aliquandiu litiga ces atteftationibus publicatis te fententialit mnaverunt, ut cidem prædicta domũs poſſeſfion vacuam dæ traderes, à creditoribus liberatam: fa.] 9 Cùm igiturab hacfententia ad noſtram audien- vellandam,& nos tam tibi,-quàm prg- Subdiaconum& Capellanuim noftrum- ex parte tua fuit propofitum, fie litionem ne fed condis xtitiſſe, ac nul , quatuor nihilomin ſuper abſc lutione ſua ignota portant: cùm eis fuper impedimentis fet de m. Ad quod.tali-| tiam d òd fi talibus lit eras indul- in confin per ritatis, aut falſitatis expreſſionem, eras no T linalium, ſed etiam noftras,nec fosi nem er eadem liùimd sum dup volumus imj cutionem compe am certas confti atis,& eis non< | 9 erit impetraſſe, carere ¶ octoginta librarum pretium<4ibi fuer ftantibus ad voti exe-| ta icet adjectà cond CAP. VIII Aftoralis b, tium duxim ate præfen- dum, ut cùm aliqua decretalis, de qua jud dubite allegatur ſi eadem juri communi tit con 1a; undd m eam non metuat jud care: cum us, quàm juris communis auđto- frum entum,& ritate pro re videatur. Verùm fi ju mmuni ſit ſcriptis ad id prot diſſona, ſecundt ipfam non judicet, fed fuperiorem conſulat ſuper ea. prævale t I£ talibus de | cùm d bita eti am,quibus ine licii fi dem vim obti ar nes teltum, 1N it inftrum entum ritate judex pates? no am plures inventantur in compilatie fèholarium in caufis, de qi llam non conftirit, nec ipf alari ai urium änfinuata fuerunt iortur Jape contir ram 3 dr infia.| Q Ad dverfo,re- nobis decretales hujufmodi proponunt itie:| fpondit, quòd m jam dictum i EE E jo SEPIE ETEEN 9 j fundaverit arhe iter AT{į nis venditior 1 1— G P3 publicatasattefationes ufa, ad conclu,* tap 1. eeds tteftationes ufa, ad conclufionem poffunt in a Cap. 4- eod. tit csap Vide per Ang: H, de ver? j tit. in 4. comp, d a f las in hin conve $: quod antem, Inj .3. eod. tit. in g comi judic in

m o ? 281 De fide inſtrumentorum. 282 inductos de certo fuerit tempore facta fides,& ideò non Appareat; quòd fuper illa venditione deponant, quam conſtat per dictum inſtrumentum determinato tempore fuiſſæcontractum, hujuſmodi probatio videbatur ineffi- cax ad intentionem contrariam elidendam. vVerùm re- ſponſionem iſtam eſſe proponebas invalidam: quoniam cùm utraque pars à nobis intèrrogata, fuiſſet in jurè con- feſſa, quòd unica tantùm venditio ſuper domo contracta fuerit:& ex depoſitionibus teſtium liqueat vᷣenditionem conditionalem fuiſſe: ex utriuſque confeſſione colligi. tur, ejuſdem domũs venditionem conditionalem exti- tifle, non puram`,- non obftante quòd:ipfa interrogatio| facta fuerit, poftquam à partibus extitit in cauſa conclu- ſum, cùm judex(quĩ uſque ad prolationem ſententiæ de- bet univerfa rimari) pofitinterrogate de facto, quotiens dubitationis aliquid& occurrit.| 4 éi] ¶ De conſi- Iio fratrum noſtrorum pronunciavimus,venditionem prædictæ domũs fuiſſe conditionaliter celebratãàm,& te ob hoc c nullatenus obligatum ad traditionem ipfius: fuper hoc memorato Joanni ſilentium imponentes. Sen- tentiam vero’ judicum prædictorum, qui alias juſtè pro⸗ nuntiàſſe noſcuntui(cum hujuſmodi exceptio coram ãpſis nec probata fuerit nec objecta) quoad dictum capitulum infirmamus, eam quoad alios articulos auctoritate à A- poftolicâ confirmantes tate ve f & poflea CLXXX: libra- rum pretium recepifje.} t Ex Sed licet tabellio venditionem puran es hi in ferie infiry utruni t tone vel pure fuerit conti {3 Sarie etenim us initus, dixit fè min pter tabellioñis gfhcium fideliter ac éxceptione majn atam; eorum depofitiones ajjerunè fè conditroñaliter c umento merito prafere das.| 4 Hü zgitur Q aliis tam coram ñobissguam coram pradicke nem fui ma fuil G Capellano propofitis& plenis intellectis,} CAP. XK reſeriptum. Honorius III X parte e chariſſimæ in Chriſto filiæ B. quondanio lorum f Reginæg fuit propofitum:[&.]{Quia ım Ap licunt pro eo quòd in hac dictione, ſpolia runt, hæc figura O, deerat, aſſeritur vitioſam: man- damus, quatenus hoc non obſtante in negotio ipſo ratio- ne præviâ procedas CAF. XIL pellatur à judice, qut parti hoc petenti, non facit edi umenta, Priori fanfti Bartholomai& Decano Aucubus London. g rius Eccleſiæ de Kecham robis ex- lit, quòd cùm Prior& Conventus de Ledis eum{fuper decimis coram judicibus auđoritate Apo- ſtol. conveniſſent,& dictus G. ſuper ſimilibus coram ipſis reconveniſſet eoſdem; quia dicti judices copiam a Infero quòl per con foſftionem rei, ubi debitum es? liquidum, admittitur recompenfatio, Concor, l. Inlianus,$. offerri. f, de a, empt. b videl. ubicung, de interr. act. l. 1. 2, eod. tit,© Hac duo verba, ob hoc deſdint in vetuſtiorib. d hæc verba, auctoritate Apoſtolicd, deſunt eti am. e vid. Rom. conf: 348. Bald. inl, im- perator. F de fiat. hem.& Iaſe in L. ſi quis miſi bena.de acg, hare- celebraram efle proponas a, nec perteftesad hocà tev} quorundam inftrumentorum communium, quz habebat pars altera,& per quæ intendebat intentionem fuam fu- per principali fundare, ficri non faciebant cidem hoc cum inftantia poftulanti, noftram audientiam appella- vit. Ideoque mandamus, quatenus ſi eſt ita, revocato in ftatum debitum,&c. CAP- INL G Scriptura contrarieab eodem produa, fidema non faciunt Idem ponm ei a poteft qui cöntrarias inter fe ſcripturas judicio protulit, fidem fibi adinvicem derogantes, cùm in ipfius fuerit poteftate; quam voluerat, non pro- Firo. cum CAPR.: XIV. G Si in infirumento debiti exprimitur caufa, condemnatur de bitor, nifi probet indebitum: fi non exprimitur, neceffe. est, ut cree ditor probet id fore debitum Idem. Si cautio, quam à te indebitè proponis expoſitam, in- determinatè loquatur, adverfarius tuus tenetur often- dere debitum, quod continetur in ea. Sed ſi cauſam, pro- pter quam hujufmodi fcriptura procefferit, exprefferisin eadem, confeſſioni tuæ ſtatur: niſi probaveris te id in- debitè promiſiſſe. CAP XV: G Audoritate Ordinarii potest Notarius tabellionis morini no tasin publicam formam redigere, Idem I. rabellioni. Um P. tabellio morte 4 præventus, quædan t perfecerit inſttumenta, quæ in notã reda erant ab codem: Ad petitionem eorum, ad quos Pertir nyan: ctoritate ordinarii judicis poteris ea fideliter in publi- cam formam redigeres habitura per hoc perpetuam fir- mitatem CAP: XVL G” hfiruminumexemplatum per tabellionem aultorstate Ora dinarii, eandem vim habet cum originali. Idem. II inſtrumenta proptet vetuſtatem, vel propteraliai Gjallam caufam exemplari petantur: Coram ordinario judice vel delegatò ab eo ſpecialiter præſententur: qui fi eå diligentet infpe&tä;in nulia fui parte vitiata repererit, per publicam perſonam illa præcipiat exemplari, ean- dem auctoritatem pêr hoc cum originalibus habitura. n | | eiee DE FRÆSUMPTTONIBU S. PULUS: LXIITIE CAP r k G Sicut manifefe nocentes? pæneobnoxins, ita occultus, li- cèt pofleà dicat fè joco fecife: Salomon in Pdrabolu. e Icut noxius eſt. qui mittit lanceas& ſagittas in MOr- tem: ita vir, qui fraudulenter nocetamico 140,& cum fuerit deprehenſus, dicit/ludeus feci; CAP LI: G Ex violenta prafúmprione fertur definitiva,€ est cafus noè- tabilis, Idem. d A mihi gladium. Cumque attuliſſent, ait: divi- dite infantem vivum,& date dimidiam partem uni, a Vid. Anton. de Butr. inc. innofira: fap. de teftibus.€r c. ex tenore. ſap. de reſeript. Bart.& Salic. ın l. firiptura. C. de fide in- firum. Bald. in l imperator. 1, ff.de flat. hom. b Fide Matth. de afllick. fuper conft. Neapol. in c. Bajulos omnes, not. 15.& Jeq. Bal. conf: 62. Ls. Alex. conf. 136,& 1l. I. 1.€ Cap, 26, C C. te cod. tit. in 1. comp. d in judicio duarum mulicrwm i3.&C- io dhn£ Angliurum, g Lugdun. Ce. à. cod. tut.in di cump. ii 1i

284 283 Decret. Greg. Lib. TI. Tit. XXIII idiam partem alteri. Dixit autem wmulier, cujus CAP. X. isẹrat vivus,ad Regem(commota funt quipi pe vifcera as Efficacior probatio requiritur ab eo ‚gui probare duit ilud, sjus fuper filio fuo) Obfecro domine, idate illi infantem| quod non est verifimile. é vivum,& non occidatur.: econtrariò alia a dicebat:| Alexander III, Decano Caſſien. a Necmihi, nec tibi fit: fed dividatur, Refpondit Rex& î Quo b nonek, quòd H. Presbyter perlo- ait: Date huic infantem vivum,& non occidatur, hgc atũ Eccleſiæ R. Capellano conceſſerit,& ab eo ejaſ- eſt enim mater ejus Ecclefix acceperit vicariam;Provideas, ne ra hoc bationem recipias, nifi communis loci fama id ha- perſonæ appareant, de quibus veriſimile⸗ debeant dejcrare. Quo niam fæpè contingit, facilè corrupti inducantur ad falſum teſtimo- endum. &d i A P. III sentia faci G: Converfatio M Aaa) Fute. Hieronymus fuper Parabolis b Xſtudiis ſuis intelligitur puer 4. Quemcunque enim Eee ſtudere, cum modeſtia continentiæ, audi ndatorum Dei, maximè leris, hujus munda& quod te | | i nium prc CAP. XI. attonem diutinam& famam de matrimonio& monialibus, ac alia adminicula probatur mattss m tioni ſapientum obſervantiæ Emplicitati& humilitati v opera intell Idem ura c Arthiepife ape rd quoque d nobisinnotuit, qu 1dd cùm libera mu. decem annos& ultià, cuidam ſervo ſcientet & ab co fyerit carnaliter cognita, nung um non effe maritum. Veràm vir eam n, oſtendit publicum inſtrumentum, z confitetur enim de oms es nominant,& per quod ip pfam ei do- cium dilatior lib us putat. nationem propter n upt as feciſſe apparet. Muli er velò inſtrumentum illud aſſerens vitioſum, ut ſervo dominus | fraudaretur, plures teftes prod xit, quòd ille ab am e E e us, ut eam defponfaret, n á fe ipfam firmiter affere bat: vir au 1 ibufdam t 5ipſam p CK P. IV. q Prafumitur contra iilum, guai dilaton busj um. 5 Gallit. aum noce Bonifacius Papa E, qu! llus dubitat,d, quòd ita jı quem dmodum ut abſolv atur, gul 5 ius in homilia. e squia Samaritanus estui; ondit Jeſus: Ego dæmonium cto inſtrumento,& q anulos deferenten Onne fbe monium habes? Reip qug panes ven⸗ y in hul je morc illarum, non håbe verum; Duo quippe illata fuerunt ei:unum negavit, alterum| jy j E, fam aii iniæ magis debet attendi, Í tacendo conceſſit. abet, quòd vir ipfam inle&o e& in menk $ vI: i i AP. VI| ficut uxorem tenuerit(cùm matrimonium ſit waris& ſuetudinem- fœminæ conjunctio, individuam vitæ conf retinens) cogen da eft mulier, ut eidem v iro affeĝu fer viat conjugali: præfertim fi p rælcriptungi inſtrumentum ab eo conditum fuerit qui officium fit n fideliteradim- fi noftra cum oinde fuper cunctas are de- ye M ndata c eleta eae g fratribus onera-partiamur eſias Siciliæ te vices ſedis Apoſtolicæ miniſt levit cernimus. P Quas non loco tribuimus, ſed perſonæ. iia ex tranf r u? Qua CAP. XII acta in te vita didicimus, quid de fubfequenti cony erfa- tione tua praſumamus.| CAR aq Ex vicinitate prefum htionem prolatur carnis c en. E f ptis nobis innotut, orem accepe- atis tuæ rece MICI„4 uam in Akt atrir irmiter aſſerentes, quod poſtqu axerat nium, con ım coms edebant) intentio- viderunt, multis s,& horis ele- Uofdam:[é k an tate& l aaoi ib credo quò dſubtilius cognovi CAP. VIII. Praſumitur factum notum in vici remoto. ı verò,qualiter mor- qua antò vicinior ES€- sta n, eã(ut cr carnaliter ⁄, s ad hoc commodis, ug taliter refpondemus, 4i u0 ſuſpicione fornicationis, 1 ita quidem, Ut VIE muliere 8- co, quod em notum in Yd dem Piélori E opa. Í d O NLatere te in vicino non potuit quodad n nos in longine] 1C pervenit, CAP. IX præſumitur circa futt 8 nta,& certa vortii promulgari: à illa ducendi al liam, x praeteriti Hieronymus fùper 0; m f t, gudd post contrafum ma- am eiş multiplices legesmeas. Ex priùs datis,& j *$ JS i ectis apparet, quòd has negligent. ——— apan aenn AD j ifi. j, I é$ nuenfis a Ji y al Salomon iz parabolis.€ C, 20.€r c..eod.tit.inr Ianuenſi III. ——— t 11·5· di vuus..de tut.&cur. dat. ab S rer.divif? d Cap..eot fhol i fho .comp-Bald.in...de cl a t 2, eod-tits g C ap. b confit: inapi} Vi- ) afri: h Cap: 7. eod. hc. vie, in t. comp; i Greg EFt Qf k Cap. 7. eod.tit.in 1. comp-} C Gip M Cap. 8, G 10. 60d, titin Ic COMP a "i Viderunt/ cari 7 Jn C. Bart. ut itam cogmfeh iii arnan teta rni GR matrimte

De præfumptionibus.. 18; 3——— emairimonium feciffe ent? Dicitur quog, de muliere pradicta, recipiatis ab ipſo, præter juratoriam cautionem, quòd guod de marito fi fimulans concepiffè alienum partum jam bapti-| timore pæn corporalis à debeat coërceri diſcretam agum, ut ferunt, fe mentita est Peperiſſe,& rebapt karė faciens| ei pœnitemiam injungentes, ex qua valeat apparere; u< BE wero tempore cùm fama empti f trùnïin tenebris ambulet, anin luce; utrúmve fit vere alieni p ret-patentibus a quibus eum emerat pœnitens, an fictè convetſus:& ſi eum hoc modo verum oveulte-reflituit, poftea v| catholicum cognovyetitis, non ſinatis ipſum indebitè mo- rò paraje eadem mulier perhibetisr. uia agitur nos duxittua f,| leſtari alioquin eum tanquam hæreticum condemnetis. confulendos, fi ad difolvendum-matrimonium predicta probationes[1 Qui cum de fidi fua coram ven: f. n. Bituricen. Archids Sifficiant.] conueniretur, eig, pu f CAP XIHIHL nitens ġo catholicus credebatur, effet indiéla: tancipfè vy. fiatrem G. ldem dicit, wt přaced. cap. My quem pubic afèruerai hareticum, Preftito juramento ca⸗ Clemens III. tholicum effe firmavit, Ofi a prafàto Epifiopo dúo contraria pro- pE rtio loco quæftionis* æ hujufmodi nodum túa i ponebatur dixiſſe: unde ab Epiſepo& perjurts& hareticus cen petiit explicari, an- juvenis fponfamo in quam pEr| Ebat contrario veri dem Vy. PEROJN jcêt de fè publi- verba de præſenti confe infit, debeat UXOrETAaDercdmad| cecon) f st confeffus, Unde qùorum matrimoniwm impediendam neptisipfius pon-| ne poterat ilum pür fz profili ens, ö ſe 2 5 carnaliter p. itam pro-| Albiniaco, qur con ponebat: à qua producti teſles o cetto cre 74 dere, quòd/il di&ti juvenis extitėrit concubina; adjici- o | j | virit fuum decepit tús fPaudem deteg aapi m& alias vita inſidias t ffius fu: j BES; dicat audivifjegued 5 gui eorum lites ehtes, quòd ceos infimul viderant per plana& nemora, vias& invia, pluries convagantes+& teftimonium vic niæ ſuper hoc recepiſſe dicebant Ad majorem verð ceri j afferebat. Nos igiiur rAd titudinem(quia minũs ſufficienter credidiſti effe pi roba-| tendentes; uy literisn | 2 verat, pi otinus Diaconum corar vob ih i” ejiis O bonis » quod’ eadem mulier afferebat) tam ipfa, quàm ju- Sifts, bonis ejus 1m annotatis, pery venis juramentis adſtricti ſeorſum cont feſſi in quòd ſe 3. paa m foret, flatucre curaremus, adji paian qid cam em VN. apud vos cum gu ibuſdl am m ſtarèc, utf purgationem reci is entum a ts, CÒ juy yenis nollet lavice carnaliter præcognoverant: lic ab ea, quam deſponfaveèrat, ſeparari. Nos autem, qu dicta ſunt intelli cùm hoc non dicatur occultum, ted qua Ur à pluribus manifeſtum conſultiùs eſſe credimus, ut matrimonialiter non eonjungantur, ſed ſolutis ſponſalibus ſeparentur- retis ipſtus fitut aliorum quorundams: vos ju d fibic contrartus batur, admitte 2 VIII. liuntur vineam Domini demoliri; 4 iorum Virorum admiß éo pêr manu t ro vhipecnia; gua 5 j | A | nides.JI CGAP. XIV CAP. XV- zptionem etiam vehementer, non debet mnari, Q Non prafumitir incontinens in ſenecftute, qui in juventuts on, Epifcopo Ari hidiaco⸗ continuit: maxime fi est liter no Bitur 5 Idem Cenadien. Epiſecbo& Abbati Imus cum Deci Cor in juventute fua b nqueccleſtenſis E piltos pusadeò fe maturam; honckum& providumexhi- tit, ut ab-Ecelefia Romana meruerit pallio decora- i credendum, qudd poſtquam ad ſe- yit ætatem, turpi ter abjecerit jug gur T Propter prafù LHS. WOTUIS. d, uod caufa, quæ & quoſdam Bur pus de hæreſi in quos idem Epiſco- bis 8 Abbati Collonenfi, à| bue utraque pars vos duos ri: non eſt de os ſtatuerunt, dêlegatå vobis| nem e pery Domin {ede Apöífolicá d fūüb certa pæna fibi ar nihilomir ſentium, ul etnfeſſus fætores libidinis amplexando: cùm labes hu- poteſtate eW ill de fratre ſuo ſimiliter recognoverat, quòd borabät- etrore: eT.) I Nos verò um de hærefi vel emen ter rh abui- tå; G. autem lator ptæ- Uerat publicâ voce juventute contra 1 nonnunqu præterea ute frequer f ret, quod: vir præd riæ ſalũtis oblitus, ad eam paſſionis ign miniam onverteret d, ut cum ptoptla nept abòominabilem perpetraret inceſtümꝰ cùm etiam ſe- urium pof eà comifitin Fcundùm ſententias ethnicorum naturale fœdus inter- vi criminis ſuſpica Epiſcopum etuliſſet, „nͤreum Iitera⸗ tia it:tum gi tendo illum hæreticum“el erja aom pu ando o illum de herefl: qudorum utrumq; ted- tales perſonas, nihil permittat f ectum: quanquami veriſimiliu vi-ri e. Licet igitur R ote, quo tanquain verꝭ pœnitens ab nobis per nuncios i , tâm gfavé mendac poĝulans, ut malum hujufmodi përniciofum exem- iñ fratrem, quemta pla de HĦungārica Ecclefia tõlleremus: Quia temën reticum, niſi ejus: függeftio non dë charitatis radic i ſumitur, quò den mé| debátùr, noluimus aúres noftras tionibus inclinare. Sed-urprobaremwus, G fpiritus effetex Deò, Abrienfi g E odedimus id man» datis, ut prudenter& cautèà Coëpifcopis indagaret, u⸗ trùm præfatumEpifcopuin rederent tali labè reſperſ m. Qui nobis põòftmodùn criplërunt; quòd enm virun? mahe amaaa as quaſi 1 3 z. lib: d in vet. compil. D Cap. 2° e adji g ardtem Tre. Doit. fde ju» probarem: aiita fi effent ex Des Aa gai je vide laff. .de jurejura e Sa onhneaniy mbl Cando. f videtur, al, Mdeb .$. procurator.| eod. tit. in 3a compilation, c . eoid. tit, in3. compilat,| d afi, paiet iB gloff fuper terb. pur: flud jur. gLJanuenſi. 4 dio capiendæa: nam uulbes faueas habent,& volucres cais

287 m$ o 5 efr Ailine a noneſtæ converſationis eſſe credebant, perſonam illius 44 lici ter commendantes. CAP. XVI q Is, pro quobeng iando ſcrebitur cum clauſula, ſi idoneus fuera probare fè idoneum, cum sdonens prafumatur -Idem a Archidiac.& Prapoſito Mediolan. Udum“ Archidiac. Mediolan. dedimus in Di; ut C. Scholarem à Presbytero fanti V Clericum ejuſdem Eccleſiæ recipi faceret,& in [e mfia] S Sed Presbyter memoratus Archidia clinans exame? ſſeruit, qudòd nequaquam fuf is facultates Eccleſia memorats us C. non erat idoneus ad ällius Eccl neñńdum:[ó| Caufam vobis duxi- ttendam ita, ut ex illa clauſula, ſcilicet ſi per- noſtro reſcripto reperitur inſer- ndi ſe idoneum nulla nece facie præſumatur idoneus ndatur. multip manda- toris in coni de- iebant neficium niſi ntir I. dumverſis Chriſtianis. KXadmi tenus c vendis præſt eſiaſticà diſtrictionec CAP~H. præſtitum à Pralato de non repeten- d juramenta ſuper uſuris ſibi fol- elaxanda ſib. contradict. abb, ob. Ec- gatis tOTe it ci) dis rebus E judicem Ecclef ento meticulof fit abfolutio per flicum.; Gregorius in Regiftro 1l. T9 Ervenit ad nos mite rebus fuis quòd non repeteret ficablata.- Cognitå igitur c liâ, valdè doluimus:afferentes ipfum Ep juramenti vinculis ſuper hoc poſſe conſtring men abſolvimus, quia net CA J ontume P. 1 ꝙ Non dejerat, qui juramenti i mutat. Et non allſtringitur quis ju ravit, ſi ab alia parte non implet mentum. Idem aa 1 Ervenit h ad nos Non enim propoſi- tum aut promiſſumãnfringit, elius illud commutat. Nectu ei, etiamſi promiſſum tuum juramen- to, vel fidei obligatione interpoſità conditione ſes, aliquatenùs teneris, ſi conſtat eum c + firmå a Archiepiſcopo. t. bhonum, 4 guo ar toris. in 3. volum. nontisun cæteris 0 oa Uis. Hoc caput i abetur, inu fe n< a nordinate(7 pri fiere fequentibus est prapofi EL 7 ftexfè e, Cap, 4. eod®tit. in- f al. ex Regj gerti. g Cap. g. eod. tit. in i. com onc. Lat. Jab Alex. III. p 17.67. h Cap. 10. eod. t co HENTA 6X 1a pi pil. Sed neg gor. Vide B. Tm, 2, 2,9. 89. art, 7, O G GELATE 2. 12. tionis: e[&].] Mandamus, qua- Laudicen. Epifcopum ab Ar. Co- oliatum,&jurare complſum, iſcopum nullius i: quem ta- ditioni minie 26ER.0M-| h,£ dicit 7+? 5#> Y i e hoc c. dicit Ant. Auguft, ſe inuenire in reg. B. Gre- “Decret. Greg. Lib. II. Tit. XXIV% YTE, x GI o GAP, G Ponitur form 8 Re. fahri Septem ta itula continens fecundam : fed hodie omnes recipientes dignitge uramt. Hocſit pro ſummario& diviſtone. Idem Petro Subdiacono. | ES a N. Epifcopus abhac hora in antea fidelis ero Lſancto“ petro, ſanctaque Romanæ Eccleſix, domi- noque meo Papæ C. ejusýue ſucceſſoribus canonicè in- trantibus. Non ero neque c in conſilio, neque in facto, ut vitam perdat aut membrum 4, vel capiatur malà ca- ptione. Conſilium, quod mihi aut per fe, aut per literas, aut per nuncium mianifeftabit, adejus e damnum nulli pandam: Papatum ſanctæ Romanæ Fccleſiæ& regulas ſanectoram patrumsdjutor ero ad defendendum& reti- nendùm(ſalvo ordine meo) contra omnes homines. Vo. atus ad Synodum veniam: niſi præpedi nicà præpeditione. Legatum Apoſt. ſed. quem cettum eſſe cognoveto, in eundo& redeundo honorificè tracta- bo,& in ſuis neceſſitatibus adjuyabo. Limina Apoſto. | lorum fingulis annis aut per me, aut per certum nuncie um vifitabo: nifi corum abfolvar f licentiå. Sic me Dee | us ad juvet,&hgæcfancta g Evangelia. Í | quam jurant Pabæ Epiſcopi | tem à Papa fibi j us fuero canoe cett cert eC AP. G Non tenetur Clericus Epifèopo fuo ohedientia juramentum pra | flare, mfi ratione adminifrationts ſibi conceſſa. Urbanus Papá. Nee Epifcopus Clericos fuos(nifi fortè, quibus-4 Eccleſiaſticarum rerum commiſſa fucrit difpenfa- | tio) fibi jurare compellat. CAP. VI. Qui fè obligavit ad ufuras folvendas, folvere nno ſ jurauerit: guo cafù cogitur, fed repetit. Alexander III. Ehiſcopo Vigilen. | D- ad folvendasufuras, in quibus fe obliga- | verant, cogi non debent. Si verò de ipfarum folutio- | ne juraverint, cogendi funt domino reddere juramen» | tum. Et cùm uiure foluta fuerint, creditoresad easte- ſtituendas ſunt Eccleſiaſtick ſevetitate(ſi neceſſe fuetit compellendi. V. g i tkr, ne CAP. g Debitor, qui juravit creditorinullum gravamen fuper rept- | gnorata inferre, donec flv it debitum, non auditur repetens pte mpenfare us in fortem: fêd debet prins de ntegraliter ſolvere,& demum rem cum fiuctibus inde peroqptiſ eꝶ. Haſcere. h. d. ér est Idem Rorhomag afus notabi en A ganeis I. D noſtram noveritis au A quòd cùm P. quibuſdam m i mam pecuniæ mutuåffet, quaidam ab éis poſſeſſiones & reditus recepit in pignore, ipfos juramenti rel ane adſtringens, quòd Super ilis., donec folverent fibi pecu- | niam, nullum-ei gravamen inferrent. Licèt autem de poſſeſſionibus illis& reditibus nondum ſortem, de- ductis expenſis, receperit H tu tamen frater Archiepi- fcope ,. eum: proj hoc excommunicationis vinculo adftrinxifti:[ 1 7§ Ideogue mandamus quate⸗ | nus recepta å pr ato P. fufficier utjone, quòd vektro | debeat pa ndato, abſolvatis eundem. Deinde debitores ejus, qui predictas poſſeſſiones& reditus con- tra juramentum ſubtraxiſſe dicuntur, ſi ita eſt m, eOõ P dy ejus Sufra- , C ejus Suffra ientiameperweniffen k ominibus certam tum- tE ca — c Aictio, neque, 1. 2. ff. de pub g. fingula. ej a Caß. 10. eod. tit. in t. compil. b. al. Beato. abest. d Quid appel. membri ueniat, Bar jud. Auth. de ſerv. fugit.& 89 difi e eorum. f al. abſolvat. g Santa Dei. h Cap reod, t 7 cod. titin 1, comp. O post Concil Lat. fat v i Cap. 3. eod. titin t compil,{| vidda. cum not .de fiut.&r lit. expen. m Ind, Barb. Si ita esh, per cenſuram ficam cogatis, {in { | novo jures{ itn I Eccleſia

Eccleſiaſticà cenſurà cogatis, ut hæc reſtituant, nec ſibi moleftias inferant, donec ei pecunia perfolvatur. Cùm autem ei pecuniam, ficut juraverunt, perfolverint: vos iplum ad reſtituendum, quicquid(deductis expenſis) ul- tra ſortem recepiſſe conſtiterit, inducere ſtudeatis:& ſi commonitus non fecerit, in eandem excommunicationis ſententiam reducatis eundem. [ 1 Exrmnde vobis liter tras cagimur deſtenare, prafertim enm ile, ficut afèrit, forte ſud velit eff contentus.) CAR VIII. Q Sijuramentum per meum extortumfèrvari potest fine inte. titu falutis aterna, fervandumes$: Ecclefia tamen Romana con- ſue vit à tali juramento alſolvere. Idem Senon. Archigpiſcopo. 81 verd à aliquis quenquam graviſſimo metu ſub re- ligione juramenti ſuum jus refutare coëgerit, ipfum- que ſibi retinuerit, quia nos conſulere voluiſti, an alter eorum, vel neuter id habere debeat: Duximus tibi re- ſpondendum, quòd non eſt tutum, quemlibet contra ju- ramentum ſuum venire, niſi tale ſit, quod ſervatum ver- at in interitum ſalutis æternæ: nec nos alicui dare ma- m volumus veniendi contra juramentum proprium, uctores perjurii videamur. Verùm aliquando in Rom. Eccleſ. à pluribus præd. n. factum eſſe recolitur, ¿quòd Clerici, qui coacti miniſterium Eccleſiæ abjura- runt, de juramento abſolutionis beneficiummeruerunt, & ad coërcendam iniquitatem eorum, qui Eccleſiaſticos Viros ad præſtandum illud compulerant, permiſſi ſunt in eadem Eccleſia miniſtrare CAP. IX. Asn Monachi, gui pro debito monaftersi jurant fare inobfagio; 5 y i PAE afterss jurant flare inobj 1 dy quidam etiam juraverunt aliquando, quod fiatri vel forori pä- É fidejufores, qui juraverunt creditorem indemnem ſervare, ju- ramenta fervare coguntur, Idem b Sardiner bus Eptfiopis, TE X refcripto e, quod nobis eft præfentatum, innotuit, Abbatem Tremen. cum Petro fuper fumma ođto mil- lium ſolidorum taliter conyeniſſe:[&.] ¶ Super hæc prædictus Abbas quoſdam ex Monachis obſides dedit, qui de obfervanda conventione juraverunt, ut fiipfi,de- ficerent, alii Monachi loco eorum in obftagio poneren- tur. Infuper fi fidem di&i Monachi non fervarent, Abbas dedit eidem V. 4& ejus uxorem fidejuſſores: qui ſimi- liter fidem præſtitiſle dicuntur.Ideoque mandamus, qua- tenus tam Abbatem,quàm e Monachos, quàm V.& uxo- rem ipſius monere curetis, ut ſicut juràrunt, eandem con- ventionem faciant adimpleri, alioquin Abbati& Mona- chis ingreſſum interdicatis Ecclefiæ:& in terra præfati V.& uxoris ejuſdem, ufque ad dignam ſatisfactionem, inhibeatis divina officia celebrari. CAP X. G Perjurus etir ab Ecclefia remouendusiguinonnecefitate, Jed voluntate venit contra licitum juramentum. Idem Lundin. g Vigorien. Epifèopis. Uerelam R. Canonici Lihconien. accepimus, quòd cùm V. Clericus ei dùos bifantios nomine Eccleſiæ de ſtatera ſe annuatim ſoluturum interpoſito lacramento firmàſſet, per biennium ab hujuſmodi pen- ſionis ſolutione ceſſavit. Quoniam igitur non meren- tur Eccleſias regere, qui ſunt crimine perjurii irretiti, mandamus, quatenus ſi vobis conſtiterit memoratum. V. contra juramentum ſuum non neceſſitate> fed yo- luntate, ab ejufdem penfionis folutione g chbile, — a Cap. 4. cod. tit. in 1. compil. E post Conc. p. 17.c. 1. videe. ad andientiam, fuj b Sardin.& Gabilon. Epifi. c Cap. 6. eod. iir zn t. comp.© post Conc. Lat. fub Alex. TII. Pitje A at G. al, N. è inantig. dr Monachos.£ Cap-7. eod. tit. in 1. comp é Post Conc, Lat. fub Alex, II. part. 17..5. Vide Corfat, fing. g3. 3h E. in verba Emphitenta, g ceſſars. 289 De jurejurando. ipfùm à præ reftituere minimè differatis. CAP. XIL G Si prafèntatus jurat prafentanti de antiguo cenfu augendo, ér pofiea contrarium jurat infituonte, valer fecundum&nnen primum, tamenab Ecclefia removetúr, Lucius I1. Norvicen. Ehiſcopo. Io nos duxit fraternitas a confulendos, cui fan- dum fit juramento, cùm Clericos Religioſi jurisju- randi religione conftringunt ad majorem folito penſio- nem ſolvendam, vel præſtandum aliquid beneficii præ- litam penſionem: cùm autem inſtituuntur ab Epi- s, jurant, quòd antiquam penſionem& ſolitam non augebunt. Tuæ igitur conſult. breviter 4 teſpondemus, quòd cùm poſterius juramentum ratione& Lateranen- fis Concilii c auctoritate juvet r,primo præjudicat,quod de cupiditate proceſſit. Cæterum juftum eft, ut Clerici pro perjurio, quod vitare non poffunt, ab Ecclefiis per» petuò excludan CAP, XII ravide, quam al Urbanus III. Archichiſe. Diſan. puniendi. h. da Um d quidam(1&.] ꝗ Conſul. t. t. r. qudd in Epiſcopos, qui ſuum tranſgreſñ ſunt juramentum, eſt tantò gravius vindicandum, quantò majori praeminent dignitate,& eorum exemplo facilids ali poterunt ad fi» milia provocari. L I Epifiopi Sardinsa, ficut nobis est ex tua parte propofitingni> buflam pecuniam, ficut tenebantur, juramento adſtricti, non fol- verint:& guidam Epifèopses ibfins terra in die dedicationis Ecclas fia ordines, cum dies iUe ad boi inſtitutus non fuerit, celebra verit: tri autmatri logus non debeant, aut quodllibet eis ſubſidium mini- ſtrare, à nobis quid de hujufinods faciendum fit, tua f. requuſivut. Nos igitur.| Illicitum eſt juramentum de non Prabendo ſulſidium cona junéto. h. da IIIIi verò e, qui jurant non loqui patri vel matri, ſo- rori vel fratri, aut.eis humanitatis fubfidium non ex- hibere: abfolvendi funt ab illius obfervantia juramenti, cùm illicitum ſit,& contrariumrationi: injunctã tamen eis de hoc, quòd maleè juraverant, pœnitentiâ compe- tenti. CAP. XIII sG Non vale juramentum Monachi slat im abjurantis: gr fibi de hoc gravis pæni atia imponitur ldem. gi F. exlliteris tuæ diſcretionis cogno s,R. Prior monaſterii tui, iracundiæ calore ſuccenſus, juramento firmavit, quòd in elauſtro ejuſdem monafterii, quo fe vinculo profeffionis adftrinxit, non eflet c Mona- choulteriùs moraturus-: fi&.] pondemus, quòd non licuit Monacho ſupradicto te iur juramen- | tum facere, maximè cùm fidem profefion 7 ſtabilitatis ſuæ propoſitum evacuaret. Ideoque circa eum tua folicitudo provideat, quòd talis ei pænitentia in- jungatur, ut alius quilibet exemplo cjus deterritus, fimi- le aliquid facere pertimeſcat: ipſe verò in clauſtro, quod Iicitè abjurare non potuit, cum ftábilitate perpetua fuam pænitentiam exequatur. [1 Quarenti ergo tibi, quia chum fit agendum,| per hoc circa eundem Monge CAP. XIV, g Vafalusgui juravit Prelato, fuccefforibus jurare non chgitur. a Cap. 2. cod. tit, in ⁊. comp. b taliter, c Conc. Lat. ſus Alex. III. c. 7. S. prohibemus. Habes inff. de cenſc t. prohibente & Cap. 11. eod, zit, ini, comp,€ Vide Sotum lib. 8. de juſt.& jur. 4. I. art. 7. f.3. eod. tit. in a. comp. g Vide B. Thomn. 4. 2. 46 art, 7. G Sot, l,$, de juf, G jure, q. 1. art. 7, Kkk 290 ipta Ecclefia removentes, eam præfato Re

Deeret. roy Lib. II. Tit XXIV: CAP. XVIL G Qui juravzt Eecleſiam defenders,&. requiſitus cuiſſa recitſat Per jurus eft, nec eum defend appellatio. f Idem magifiro Apollin Ari. BES vi ſeiſcitatus à es quæſtione, uttum ille, qui jura 2 Kcahs Eeclefig fervare acpro poffe defendere è iè compellantt j: i pro tempore nihilomi a licis tame £ fuerint£: aie at enti| mento tenetur, fi necefitate imminente fuper L give 3| juramenti debito reguifitus duzerit appellandum; perju tii reatum incurrat, Reſpond lemus, qudd inboe articulo appellanten à perjurio talis appell. non excuſat, imò exiſtat, propter quam requiſitus non pof flit Eccleſiæ ſubvenire) culpa perjurii potiùsirritetur, CAP. XVIII a autem jura nits aliquatenus dum, quòd cum in Haredibus vitum, debet obfèrvare juramentum, al{ nitentiam. illaſtri Regi Ardgenia. anté ò perfonam b tuam:[1 éT.)) q Quidam Cons l Glia rii tui(imò potl ùs deceptor es)taum animum in- duxerunt, ut jurar çes sirean affenfu populi, ufque ad confervare monetam, quæ ta imo;por dere defau, cer üd arbitra-| a Rom, Pont. ar pro vita& rebus ſervandis m ut, guàm quòd anteceſſor es no à jurame confultiùs ꝛ0bis abſol acile intueri, qudd non interpretatio requi- um feciſti monetam aut „Si man juramen tima 1 iep f t tibi pe Enitentia injung s vinculum, fueritit mentum licitu henſibilitet o eprobatã mone- genda: cùm juramentu credebas, jurai Į] andum. Etutirrepi rvetur, e ili& mandamus, u ;, ua à eg nS par fuerat defraudata, aliai ta cudatur, quam ad legitimum 'eum Ratem; quem tempo antiqua monetas riter Ex- ; tui bobur. me ï, ita quoda ion f vfer um P tamen{q monetam ipla mo pond entum ſetvari. Eſtatione ju ame enti crec edebas à minutam,& l ud ſub um humili ter c confitete 8 Peccatut m,& i í jurar menti d bito junctamtibi pro illicit iiprevey itu s intr dire mand ſatisfac i jea asadim plere aret, ni fi cùm To tenetur ndatum illu da k s Patriar a tatis, qui pra m. a risoccupabant, in $ Caſtellæ illuſtris, cum armai pium auó iat Y r(i L giki.abjar fya CAP. XIX y a? Mis s%„eiudiciur(uroj d Non valet juramentum Praſtitum en$ æjudiciuni] | d tit Mi Cap eol, FIE 4 diau| a Cap. 2, eod.tit. mm3. compilati bc ap.&. cod.ł | ete Hpt“ vilat, c In Ced, Barbat ggeras indiſcretè a Mer andun y p Á Aa Idem h: nOn Gre

< De jure urando. €93 5 Idem Confulibus é populo a Tudertino. Enientes é ad fed. Apoft. Conſules veſtros ſuper his, quz ad nosde yobis fxpiùs referuntur,& commone- vimus,&ali quantulum aſperè convenire. Cùm nim& appellationibusinte pofitis adaro ſed. tenea- mini humiliter& devotè deferre, àm&.l legesetiam fe- culares poft fententiam bene ium appellationis non taggravatis, vos ſententias appellatione ſuſpen- cutioni mandatis.v iidemConſules nobis ex. ponere curaverunt, gu m aliqui veſtrum vocantur ad officium conſulatũs, firmant proprio ſacramento, qudd ſuper mutuis& plagiariis ſecundum veſtræ civitatis ton- luetudinẽ judicabunt,& intra 28. dies, quæ judicaverunt, exequentur. Unde ſalvo hujuſmodi juramento vos non runt:& ideò ficut judices contra leges, ſic& Conſules yekti i contra conſuetudinem poſſent c fubditosaggra- mandamus, quatenus appellationibus ad nos inter- s, deferatis, cùm prædi&um juramentum vos excu- nquo debet intelligi j jus fuperioris exce- ag poftquams ator præſentium ad ſed.æp. G. judicis appellavit, ſententiam ipſam duxe- dam: in poſſeſſionem rerum, de atur, appellantis adyerfarium in- mus& mandamus, ut poſſeſſionem ipſam ioquin noveritis nos Epifcopo Nu- t yosad id Ecclef. cenl compellat. CAP: XX. tere, pote esf juramento non ohſtaute ex f um intollectum notabiliorem Idem P; fano Arch aep: ftope. ram audientiam per XG Perro ufuras non modicas perſolviſ- ent, juramento firmaverunt, quòd nec per fe, nec per a- lium peditan i uſuras repeterent, vel apud Eccleſiaſti- cum judicem, feu etiam fecularem fuper his deponerent Toon cung no ceeditor condiderit testamentum, robarent fev e procurarent. 8. uaa icpetete non attentent tum,& hæredes prædicti I | Mandamus, quatenus ce in Eccleſi p Jc NO oren verita- YIS: rum accep compellas. debet zig int d erarium non obligat contra erveniſſe, quòd titum ju- deberes nem ju- 1oniam UNa tradi- indigent g: HL A Dnc 3 Åz aane ramentur diciarium e L aaiae aai! a, Ee se= k k E nee in eis eſt ordo judiciarius obſervandus, q debet i Iiis obſervari: nec tu quando ſub præ miſſo tenore ju A habebas in DIENE> ut proptercà veni ire nonicas ſanctiones, alioquin non juramentum, ſed p jurium potiùs ex ifer, nec eſſet aliquà ratione ferv dum. Nos udieeee tu um benigniùs interpr Í lentes, i ita quòd eonſonet canonicis c ione jurament ti præn mi i non credimus te të ſubtilitatem erdinis judiciarii, quam inl non ſerv er omnia ĩpſa jurĩs ratio poſtulat& requiris Unde h tiliter intuenti deordine judiciorų cedere, ut in premiffis non per omnia ordo ji tur. Cuanquam& fecundùm approbat tum in- pofle fuper his appellationib-deferre dicebant,Quia verò tum re&è poffit intelligi, quòd jurâåfti, ut in omni- non minùs judices fecundùm legesquàm Confiles veſtri caufis ordinem judiciarium obſerva in illis yi ſecundum conſuetudinem veſtræ civitatis judicare jurâ- i ndus. Sice CAP XxII tum non obflante, cuz de Idem jnd A te b credimus diig A quòd onust remittitur, tedan r quodalii ẹzd o] dum. San cùm A mine e noftro juramentum mandatum acceperat) ex iflet,„illud e manibus diſtuliſti, aſſerens, qudd Piſano Archicpit ſalyo Apoſtolicæ ſedis honore hujuſmodi præſtitetas ju ramentum. Cùm igitur nobis& Eccleſiæ Romana fidel tatem facere tenearis, fi præfi tum juramentum€i, quod à te ncbis tanguam debitum ef præftandum, contrarium reputes, illud illicitum judicabis:& illicito non obſtan· te, quod licitè, imò ex debito petitur, exhibebis: vel fi præftitum præftando contrarium non exiftit, illud fing hibere€ if cjs copO difficultäte Præſtabis. CAP. XXIII. tust fare mandato alicujus, non. tenetur parere, JE Precipit illicit a, ut guod filium exharedet, vel uxorem aljuret. Idem d Allatrino Epiſcopo. Uintavallis e noſtris auribus intimavit, quòd pro offenfa, quam filiæ ipfius aliis mulieribus irrog rant; quòd earum mandata pareret, pieniu ranie tum: quæ tale illi fub debi enti tum: quod ſi ao n Te: ctum vel vert cerent, idem fi a& à ſe e propt am removeret uxorem. aae mandamus, quatenus cùm licitum fuerit juramentum, ſed mandatum illicitum, præ- dictis, ut revocent mandatum illud, injungas„alioquin eum ad mandati obſervationem illius denuncies non teneri. CAP XXIV g Ex caufa levi é temerar. mutuam cohabitationem, fèj ments interpoſitione. Idem„Archiep Tarraconen. To nos duxit g fra ternitas confilendes, quid ti- bi fuper hoc fit faciendum, quòd B.&,A. uxor ejus adinvicem juraverunt, ſe nunquam mutuò pet verò nunc repetit illä inftanter: ea econtr ariòaffirmante, Ce ad torum,& Am gis 2 Gparare no Nt, ELLAR CUIN ſuir comp. vide Guid. Pap. .6. eod. tit. t 3. compil: Je juſt.& jur.q AR Sorum lib. 6. 4 ape g Videl. A fi to,$. qui pro Vade B. Thom, 3... 7e. 4 ` arte, F Coy. eod. titin tei, ff. a Al.Karfañitin. b Cap. 8. eod. tit. inz. comp.© noming ba ſis. d Salatrino. e C. 9. eod. tit. n3. comp. Vid l in Authen. generaliter, C ds Epiſc.& Cler. f filie. eod, tit. ia ge somp Videot, lib, g. fèn KkK K À

| j 295 Decret. Greg. Lib. II. Tit. XXIV. 296 quod prius Íe faceret a Sarracenam, quàm rediret ad e- um:[1&.] Nos igitur fraternitati tug refponden- tes: mandamus, quatenus utrumque ad continentiam fervandam monea inducas: quam fi promittere vo- luerint& fervare trumque dimittas fine alio commo- rari: alioquin fi vir noluerit continere tu illam ut re- vertatur ad iplum,& tanquam uxor cum viro moretur, per excomm onis fenten appel. rem. compel- las: cùm& temerarium fuerit hujufmodi juramentum, & adulterium utrinque fit eommiſſum. [ 1 Sed adulterum cui adhafit, poftquam recefit ab eo,libenter dimitteret, Q caflitatemn promitteret, t] CAP. XXV uravit cum muliere contrahere propter ſupervenien- uni yel deformitatem eam repellere potest: pro- ræcedentem non Idem uen. Archicpiſcopo. Oea c fi vir mulieri jurâffet, quando contraxit cum illa, quòùd eam femper pro legitima uxore teneret, pro fornicatione, quam mulier anteà commiſiſſet, non poffet eam dimittere: fed pro fornica- tione, quam polteà perpetraret, eam dimittere poffet, non obftante hujufmodi d juramento, quoniam imco talis etat ſubintelligenda conditio, ſi videlicet in legem quis j it ſe ductu- non poteſt ei fornicationem opponere præcedentem, ſed ſubſequentem, ut illam non ducat in conjugem: quia in illo juramento talis debet delicet illa contra regulam de- Ita ſi quis juraverit conditio ſubintelligi, ſis ſponſationis non venerit. Alioquin ſi poſt hujuſmodi juramentum publi tetrix fieret, teneretur eam ducere in uxorem:€ prorsùsablurdum. Nam G poft contractum con vir propter fornicationem licitè poteſt uxorem à ſua co- f hat ne dimittere: 3 ge forti n propter in fuam eohabitatio etiam paralytica, vel icquam ei turpiùs eveniret: nun- profectò du. ctam ad- actum non mitteret dirimat, q juramentum? eft turpit eft turpitu gu lä Evang it tanquam ethnica& pu- 9 b In antig Tn ada hibuiſſe Do blicana deinde vitaretur: ne per hoc libera praberetur ci peccandi facultas ptopter impunitatem peccati. Sed nun- quid vir non poteft dimittere uxori peccanti non folùm fepties, fed etiamufque feptuagies fepties, fecundùàms Evangelicam veritatem? a Tutiùs ergò in hoccafu vi- deretur, ut propter jurisjurandi religionem vir accufare deſiſtat uxorem ad divortium celebrandum: quanquam denunciare eam poſſit ad pœnitentiam peragendam. CAP. XXVI. Licitè ex cauſà neceſſaria etiam per religiofos juratur Idem Abbati& Capitulo Caſtellionis. E Ti Chriftus é præceperi: fecundùm eritatem:[ Sit fèr mo vefer, estes, nony matio vel negatio ficut proceditex ore, ita proce corde: quia tamen hominum excrefcente malitiå, fim- plici affertioni vel negationi vix creditur, idcircò pru- denter adjunxit,[ quod ampliùs eF, Amalo e:] à malo quidem,non tam culpa, quàm pæœng: nec exhibentium, ſed exigentium juramentum: nam incredulitas hujuſ- modi magis eft pæœna, quàm culpa:unde non dizit,(mu dum:) fed dixit,[à mats] Litèt enim juramentum pro- inus videatur, nufquam tamen per creato- fed per creaturam jurare prohibuit: ne per hujul rem, modi j nentum transferretur ad creaturam honor centia creatoris. Quare càm in Evangelio c [ Dicovobis, nolite jurare omn: ò:) fatim ſubjunxit: rontis Dei et: negue perterram, quaj : negue per Hierofolymam y quia erutas eſt per cælum, quta th m y qua non potes unume negue per caput j. aut nigrum.) Et quamvis non iit per cred n: ſi tamen juretur per creaturam, ler- uidem, dummodò fit licitum, quod juras e veritate,[qui jurat im cælo, jurat in throno D g et fupereum.) Jacobus d quoque non fimpliciter prohibet juramentum: fed voluntatem[i randi, cùm ait:[ Ante omnia, fratres mei nolite juratt:] quoniam e ad juramentum non debet quenquam{pon- tanca voluntas inducere, fed neceffitas trahere importu- na:& tunc poteft fine culpa jurare, dummodò illos tres f comites habeat juramentum, de quibus Propheta ait g:[E: jurabunt, vivit Dominus in veritate, ér judicio,& juſtitia.] Quod autem Jacobus h fubdit:[Negue per cæ- lum, neque per ter: uramene tum: j jurare vetat per qu que fitillud: alioquin non di Jhum jurant, o? q teft zn aut p quodcunque alud j t creaturam, quodcun- Tet Apoſtolus i:(Homs ramenium:] i ıdum, cùm ait:{ & cur ft jurandum, Ut Vi- ramentum. An⸗ oan. ſtantem ſu⸗ m ſuam ad cœ- firmatio per quem fit rant,} ideft, per Deum: delicet omnis controverfiæ finis fit ju gelüs quoque, quem vidit in Apot.& J per majorem fas per mare& fuper terram levavit man chat lum,& jurav viventem in fecula feculorum. i ftus eti situr-dixiffe in Evangelio, quamm veok? d f Amen du 4p pramitl- eft, non non: àm fæpiffimè dixerit e, fecundùm Lucam exponen cum E-$ {et 4[ Amen dico vobis, gura nemo Prophe stria fua:] confequenter adjunxit;[ mY bis, guia multa vidue erant in diebus Helia in i gi f d` irere J Apoftolus quoque jurabat, cùm diceres m L 4— ga com Vi a Matth.18.Luc.17. b€23 e0d. tt. 213.0 P a É Thom. 2,..89. art.2, 80t. J.. de juſt.&jare. q" £ a: à h„aur Mati.s. c Adde, an teftis jurdns per 8. dacosum aT 7 E d% bak s ayomi Asn Aa ponat, vid. In. in l. teſtium.detefi. d Iac.s i 1 hi 4 7 Pe> N jurandum, Cc. f B. Ihom. 2. 2. J. Ig. ært.3. g er: 4 5 Z cobs, i Hebt. 6, K Apooic:te 1 Lacger Komi vel alum der nihi ç anet E- i Dia l h 14)

297 mihn Deus rfo&iterùm; a[ Quotidie morior per gloriam Ve- frm, fares:] quæ Græca exemplaria manifi jurationem Te oftendunt.Sienim per fe malum effet j ju- rare, profetò Dominusnon jurâffet, cùm tamen iM Ve- teri Teſtamento legatur 6:[Oura juravit Dominus,€ non penitebit eum:]& rursùs c? Turavuit Dominus David verita- tem,& non fiufirabitur eum: J] imò& præcepitin Veteri Te- ftamento d:{ Redde D Deo e juramenta tua.] Quædam enim prohibentur, quia per fe mala ſunt, ut furtum, adul- terium,& hujufmodi: quæ n 10n fùnt aliquatenùsfacien- da. Qugdam verò Prohibenti ur ex cauſa, non quia per ſe mala funt, fed quia fi fiant frequenter& multùm, ex his mala ſequuntur: ut vinum per ſe malum non eſt,& ta- men prohibet Apoftolus dicens f:[ Nolite inebriari vino, an quo est luxursa:| quoniam cx frequenti& immoderata potatione viņi, luxuria generatur. Sic& juramentum per fe quidem malum non eft, cùm fit confirmatio veri- fatis, fed tamen prohibetur ex caufa, quonia am,e quenti& incauta pruon pen mfg epè contingit: fi- cut in Ecclefiaftico legitur g:[Vir mu? slima jutans replebi- miguitate,& non diſcedet Adomo ejus plaga.) Quemadmo- dum ergò Paulus indulfit propter neceſſitatem diſcipulo fuo Timotheo h, ut utatur modico vino pr rope ſtoma- chum,& frequentes infirmitates; fic pro to cùm ne- ceſſitas exigit, prore vera, licita,& honeſta p poteft ſecurè jurari, quia cellante causa, ceſſat effectus. Lict ergò debeatis eſſe viri perfecti, ut quantùm poteſtis, juramen- ti vinculum evitetis: volentes tamen indemnitati veſtri monaſterii providere, ne propter defectum teſt juris ſuſtineat læſionem: præſenti vobis paginà indulge- mus, quatenus vos& monaſterii veſtri Converſi poſſitis in cauſis ejuſdem(deficientibus aliis teſtibus) pro ipſo pethibere teſtimoniumxeritati. CAP. XXVII. g Iuramentum contra utilitatem Eccl tenet. Hicam praſtitum, non Idem Ehiſopo Amelien. Ieut& noſtris eſt auribus intimatum, Eccleſià Tuder- tinå vacante, ipſius Canonici,& Epifcopus cum eis, dum eſſet in minoribus ordinibus conſtĩitutus, juramenta quędam in damnumEpiſcopalis juris fecerunt, priuſquam de Pontificis electione tractatus aliquis haber inſta.] ¶ Pro juratione incauta imponi fecimus popænitentiam congruentem:[2& infia]<q Quia-i non juramenta, fed perjuria potiùs funt dicenda, qug contra utilitatem Eccleſiaſticam attentantur: manda- mus, quatenus ab ipfisCanonicis inquiras fuper pr fis diligentiùs veritatem:& fi ea inveneris effe vera, quod in damnum Epifcopalis juris repereris taliter attenta- tum, in ſtatum debitum, appellatione remotà, reducas. [i Qus utram firvars debeant ,cumex contingeret prafèr- tim reditus Epiſcopales minorari, uir providus& diſoretus olim nos duxit idem Epiftopus confulendos, Nos igitur faluti ejs pater- na Volentes ſolicitudi Į orint [2 Er nibil, quod juramentum non ut effèt ſterit inſtitutum, G.| T Š tro esf obfèrva vi, nec dolo fuit præſtitum,&: prejudicium pri l d, mult $ confideratá zedulla capituli. m Beluacenſi Epiſcopo. — a 2 Corinth. i5. Matth. Sa moths. i b Pfal.109.€ Pfal. 131 € Domino F Ephef:s. a Uid, l. generaliter,.de Epifè.© C, de hared. infit, k Cap, 3. tit. de confit, in 3. compy Jid, Guid, Pap. 1 al. quia vero. ium, ſui Pol LÓ De jurejurando. Um contingat« interdum ,quòdconfta monio mulieres alienationibus fuper rebus bus& donationibus propter nuptias conſentiant, terius contraveniant proprio ſacramento 3 ac ſoluto proceſſu temporis matrimonio contravenire hi tantur: utrum hoc eis liceat, à nobis tua frat. requiſivit Nos autem f. t. t. r. qiio etfi mulierem confenfusin t libus non videatur c obligatorius fe ctiones, ne tal li tamen p ræt textu viam conti aperiri:': menta, fine vi& dolo Tonta Sai, cùm in alteriu Præjudicium non redundent, nec obſervata vergant in diſpendium ſalutis æternæ. CAI lentiam occupavit, extorfit. hi. d. uſq; ad „ qudd prædictus F aH daa i occupa te ea Icut:[& f. ftudeatis, ut univerfa per I ta reſtituat cong erenti, eum à pra juramenta prorsùs abfolventes. Quòd fiacquiefce re noluerit, ipfum ad hoc(fi præemifså veritate nitantur) cogatis per fens tentiam excommunicationis, terram ejus interdicti ſen⸗ tentiæ ſupponentes. Won adlſtringitun quis juramento ad implendum quod jur ust, ſi ab alia pante non impletur, cuijus reſpectu praſtitum ramentum. h. d. Joramentum autem, quod 1. ſeaſſerit præſtitiſſe, ſie ETP fù factum ef utriufque, eum non ligat, qui præfti- t, dum illecui praftitum fuerit, fervare negligit, guod OE CAP XXX. g7 Clerici non habentes temporalia à Laicis, non tenentur cls preo fiare juramenta fidelitatis. Idem zn Concihogenerali€ Nes de jure divino d quidam Laici ufurpare nì- tuntur, cùm- viros Ecclefiafticos nihil temporale ob- tinentes ab eis„âad præftandum fi fibifdelitatis juramenta compellunt.;Qgia veròfecundùm Apoftolum e, fervus ſuo Domino flãt aut eadit, ſacri auctoritate Concilii pro- hibemus, ne tales Clerici perſonis ſecularibus præſtare cogantur hujufmodi juramenta:f GAP. XXXI. econtra aliguem, potest in caufispropr zm intellectum glall. nonic. Antio- chenis. prie g veftra nobis exhibita continebat, quòd Ec- clefiâ Antiochenâ vacante, Princeps Antiochenus ti- mens confpirationes aliquas fieri contra eum, à vobis ju- amentum extorfit, quòd contra ipfum de cætero non ef- i:[1& 73-9 Interpretatione h congruâ'declara= mi vos juramento hujuſmodi non teneri, pro ju- ibus de honoribus ipſius Ecclæſiæ, ac ẽtiam ſpecialibus£ veftis iei E defendendis, contra ipſum Principem ſtare liberè valeatis, coërcendo vos à machinatione dun- taxat, per quam idem princeps deberet læſionem perſo- næ vel ſui amiſſionem incurrere Principatũs. [ 1 Cèm autem dilus Princeps adeo ad verfus ipfam Ecelefiana = a Cap:i, eod, tite in 7 combilatione. b Cap. 2. cod. tit. 1n ga comp. c Lateran. fub Innocent. TII d Cap. 8. eod, tit. in 4. e Rom. f. f ju g Nota, qua conditios Cantun⸗ mento. de qarbus Aretin in$. aguè. Inſtit. Ji convenerit. f f. dejurifà. omn. jad. h In i Specialibus legitur legatur[pitie comp ENIU. nes inteli de except, Iaf. in uno: Hoc auter sn omnibus Siriptisn licet in aliquot vulgatis mendose A rpretatzone aa tualibtss KKR 3

Decret. Greg. Lib. I. Tit KAVET E 700 fiequ ntes habeat quafliones, nec vos apfi deefe Ecclefia fine ipfius idem. jia poteftis, nec cidem audetis adeffè, ne videamini'contra Lericus, qui juravit ſe ſtatuta in Eccleſia ſua edita diftum facere juramentum.£ Quare nobis humiliter fupplicâfiis, ut lervaturum, promittens per ĩdem juramentum, ſta⸗ 95 oba fi er bis paternå providere J flıcitudine dignaremur. Nosigi-| tutam, guod poftmodum ſublecutum Ta fideliter ob- ur weil tari Ecclefia ejufdem;© faluti acj ma vefira,& é honori| fervare: Licèt tranfgredi non debuerat, quod pror A Piineih r providentes} non tenetur ad illius obferyantiamex debito p ramenti. XXXII CXE XXXVI litis ex of- luramentum litiß deciſorium d judice delatuta fine j amentum| faresufuri non potest: delatum vero a parte, licite re in actione tamen famoſa non licet reo referre. hoc dici CAP. gitur de uj ae$ } obation ibus exigere a partibus Ei eådemratione idém in qualibet cauj ſa, in ex an qualibet par G Cum a eccatum, fecunda Panormetanum. fro G. Canon gua rnmine Idem Arehihinccd Idem H. judica porn æ à te parti delatum nif jufta de non potuit recufari. Qgamvis, quodin jud 10å pa rtur, recuſari poſſit licitè, as referri. Nec fa ufu- lica fedeo te partide ab ipfius G. parte pro-| liceat convento famosã actione referre hujufmodi jusju quòd faper accepimus "X literis a veftris rum yobis pro iſſa, potuit non , licèt de obligatione VI idetis, qudd à veritate à partibus jura mentum, ume um habeatur, prxfatum E. ex quadam| bi titulo pignoris obl igata, ſortem& am- ujuſmoc di juramenti dete- ſuccumbat: mandam omnt onere abj 0 uramentum, V x circumftantii. h.& robatione defecerit, inere. Præſumptione terra ipſius G. ſi plius pexcepiſſe. Neigiture ctu juſtitia(occultatà veritat quatenus l per RS jobt o, reo deferri pote fad oftender d mentum, nifi umſtantiis) il u arum& ca sndum. ellis de crimine contra eus excepto convi de crimme non puni er repellitur a teftimonio, fè um principale, Cœleftinus 1 IT Enique c, quòd in dicta& perſonas teſtiu iey infià.]€ Si crimina etash iana non fuerant hactenus accuſati, ſed tan⸗ ptionem opponuntur, probatio illomim du, ida eft, antequam caufà per fententiam- ficut canonica inftitütad declarant) te- ia, vel ſuſpicione, vel manifeſta 1r. Quòd fi O teſtimonis requitant ib 18 alio tempore convi s objiciuntur, àtel hanus Papa 4& tur, non eñ crede ndi , nifi priè As ſe probaverin olam exceptionem- tın terum Ga de crimi nibusad Í i fuerint fivec pœenã ordi. nonio repeljantur, f objicitur, cautam, GE gl 4tima exce irer edi į g Reo å xcipiente obſtat commuanionis py a! r 3 ajto à Vid. Gurd H t. de prob. Sa d alios m l. gui accufare T eod. tit, in 2. com d Ep. Refert Burch t Felix, Calixtus& Da majus, qi fa it, Desr.€ 169.1710472 c. 164.© fêilic $ Burch, de hac re dié Inno-

De exc ptionibus. tius 1 Nobis ex parte tua tet communicat, Srcommunicatum ipí accufatione repellere, cùm ille comz di replicetcontra eum. Nos igitur ingu ituæ.r. qudd m fit excluſus, ſecundus verò tant Mumpparticipatione fit remotus c. CAF- TIL icra, contra aliu m Audicen. leſiaſticæ d proviſionis offi cium pof onftat varia beneficia w7] a Q: uoniam per ptiones malitiosè nonnunquam c tio prorogatur, inquiſitioni tuæ mus, ut intra certum tempus à jūdi mnes dilatoriæ f proponantur.: Jta q tunc volk i vel is, qui Opponere, 1 Jius notitiam icium curator im effet vi E 9,8 qui excommunicato ini ocutione vel oratione ſcien- um,à fua poffit unionem hujuſmo- | tum ó, utrùmis,|€ Inguifitioni veftræ dux | | a poterit remoyeri, cùnrprimusa communione ùm à facramen- an ea a qua Jac, faciatis f rgb endæ illi- orum‘pra sfant t taliter in nt aliquas opponere, quas non fuerint prote-· cleſiam ſancti Viti, proc di: nifi fortè aliqua de novo| incambiumyeftro du. nento, fe è poftmodi ùmadil-| nem fuam pe r huj 44. exceptionis hujufm : guod rvaturťa Xximus re prædicto r obili ag tima defenſio & max pmi ec dendur ipfeabaccufati- itate non ex- cium: iø N tus, pacificã lam, quòd præ- lidet, ei non poſ ain diverfisEc g onana | clefia dudum fi men non pote tationis caufa odecerni-| probandum qi i afignandum, o-| contineri primå facie vide uòd fi partes ex-| fcopus cum fuorum Sas keh M AnihN. cùm enim pars veftra reípo ctam Eceleſiam ex permutatione facta pe pifcopum obtine- cr copi ſequ ens videbatur, ſe credete, quod ta E clefia tempore perm utationis pertinuitad fiam Sabinen. cùm permutatio inter,< fidei c omputetur ə Nec cuma lio, quàm cum Domino. yol cum€o, quiha abeb atur loco Domi cgitimè yaa Ce- lebra[1& infa] q tus Epifcopus ad probandum, quod jan d ſe in tempo rali bus p perti ehat quoi zit, per quos ni- i te ae f ofende n Ecclefiam | quàm molendinas, na ejus, Sabinan. E- piſcopi gann pofle s pro fug voluntatis arbitrio diſponendo: i voluerit eam Ad hæc Epifcopus p inos nde URRE lunt en antiquis. i Cap. rto, 1 ab Mali. ad PIRIAE pifko p n viſſe per teſtium pofticis vel proi a Vd. Hoflien. ir | b al fiientia, c II. Archid. Richem Vid Dyn. in cap mulier, f. fol. mat flam ita: Innoc eptione. De reg jur, Adde Roman, inl. cunmi f videbatur, KkkK 4

nus ſi procurator dicti Guil. probare potuerit exc xl. in leg, t F. f quis caut. Imolam in L, continuis: JE deverb, obligat. Alexand. conf 22. Incip, sonfiderati verbu parui. In&. Volume, b spfina Comiti; 4 2 reíponfionem, quia exceptionem objiciens de intentio- ne partis adverfæ, non intelligitur fuiffe confeffus, vel per inftrumentúm ex adverfo exhibitum, cùm in eo Theodofius Epifcopus, à quo permutatio facta proponi- tur, non dicatur Epifcopus Sabinenf. quanquam in tran- fcripto, quo procurator utebatur, appofitum fuerit$abi- nen. per vitium falfitatis. Licètautem nimis excefferit, qui tranſcriptum illius inſtrumenti falſavit, quia tamen delictum perſonę indamnumEccleſiæ redundare non de- bet, ac non ſolùm ante ſententiam, verùm etiam poſt ob- jici poteſt exceptio falſitatis, cum falſorum inſtrumen- torum prætextu lata fententia, ufque ad xx. annorum fpatium valeat retrađari veritate compertå: nolumusut perid monafterio veftro præjudicium generetur. Quia verò nobis conſtitit, ſupradictam Eccleſiam ſanctiviti conſtitutam eſſe in diœceſi Sabinen. Epiſcopa- le jus in omnibus eidem Epiſcopo adjudicavimus in ea- dem, illis duntaxat exceptis, quæ per authentica ſcripta ei noſcuntur eſſe ſubtracta, cùm per privilegium vel per præfcriptionem legitimam nullatenùs probaretur ex-| empta. Verùm quia ditus Epifcopus, qui eandem Ecclefiam yendicabat, munitum fe præfcriptione legitimâ non o- ftendit, quanquam probaverit Epifcopum Sabin, bona ejufdem Ecclefix uanto tempore poſſe vos ab impetitioneEpiſcopi quoad temporalia ejuſd ſententialiter duximus abſolvendos. frx dd F confefioni ftare vellet, in quantum o i NS CitAM, gr umentum tamen t quia nec tabellsonis autoritate, nec faba ed ad hac pars vera tuur eſſe flileitum. urator in modlum ehtionis id ob jiceret, zon videbatur de adui confefus, quia jtt- xta legitimna non aſtimatur de in- eret eandem Ecclefiam ad Sabinen. ng tim itaje] aliis propofitis coram[upraditis Cardi-| 4 7 i f fam tunc tempori n Super his gitur tribas noflris habith.) CRE VIL liclionis ex Si erceptio juri peli {4 cognoj opter quam fuit ap- n, probatur vera, judex app efed Juperfidere..d ndo, gui lationis,& eſt notabilis intellectus. Pan Honorius III. Abbant S. Hu 4 O L LIC] ſitum, quod parte Gu. fuit propo- ; j everen, Archiepilco- po præfentatis, idem VV. excipiendo propofùit ,quòd auctoritate ipſarum reſpondere minimè tenebatur, quia ultra duas dietas extra ſuam diœceſim trahebatur in us Archiepiſcopus hanc exceptio- nem ac re recufabat, vocem ad nos appellationis emiſit.) 4 Porrò procurator partis b adverfg refpondit, quòd idem Guil, ultra duas dictas extra faam diœcefim minimè trahebatur, cùm ipfe Archie terminum in tali loco ſtatuerit, quĩ remotus ab illo non erat ultra, quàm proviſum eſt per conſtitutionem Con- cilii generalis:[3 ¢.] ¶ Dile. v. mandamus, quate- ceptio- à De materia huijus decret. quatenus agit de dieta, vid. Bar- í 4 | literas dedimus in mandatis, ut firem invenirent taliter fè habere, icopus| per replicationem exconmunicationis vel perjurit r3 304 nem, quam coram Archiepifcopo propofuit fæpedi&o» videlicet, fe in caufam trahi ultra duas dietas contra con- ſtitutionem concilii generalis a; vos appellationem diĉti Guil. legitimam decernentes, negotio ſuperſedete curetis. [1 Fust noftris auribusintimatum, quid cum fel: mem. I. P} .n. mandaviffet ven.f. n. Archiepifiop. Trever. ut compofitionem tnter nobiles viros L. Comitem Delos. dr VV. de Hollandis cruce | gnatos Trever, diæcef. fuper raptunobils mulieris uxoris ejufi | Comitis, terris& rebus aliis amicabiliter ratam faceret obfèrv | | dıéto-vero VV. nitente ventre contra ditam compoſitionem,© fè ad Apoſtolicum diſfiggium convertente: idem Archiepiſcopus appel- Lationi ejus non dæferens, quam ffi uolam eſſe decrevit, in præfatum Vls-qui alids erat vinculo ecoummunicationis adſtrictus, ſpectaliter Propter com poſttionem Hhrædictam excommunicationis,& in terram Jam interdici fententia cumſ; poſtmodum dilett. fl. G. diđi G. procu> noftras ad vas fuper executione fenter tiarum ipſarum Affet,€ H. procurator VV. prafati fèt eifdem, ven..n. Alban. Ee 4 ad 7.S- M inCofini Diacon, Cardin. quos procurato- ribus antediftis auditores dedimus,guia per ea, qua abeifdem fue- runt propofita coram eis, conflstit manifefte, ditum VV. excommua nicationis vinculo effe innodatum procuratorem ejuflem VV:ad ima petrandum literas vel contradicend. ad mittendum non efè fentena tialiter decreverunt, literis qua adv s procurator ditti Comitis ime petraverat, abfòlutis. Nos quidem ad inflantiam procuratoris Co- mits fipradieli alterius partis af tph olu. vobis negotio juxta f in mandatis, ut in commiff 5 ý; í; clis noftris literis expreffam, rationeprevia procederetis, li cernentes carere viribus,$ guas forte à nobi Super pram OYT:. r r a Ipjò VV. in prejudicium ipfius Comitis per ſubreptionem con ari, quæ plenam doe prædictis non factant mentionem.| [z Sed prafatus Archiepifèopus appell. contempta mandavit Q 4 1 da t g ven fi.n Treveren. Epifèop. ut compofitionem pradittam faceret per Š j A à pt ſer vari:adjectum eriam fuit ex parteprafa- appellatio icatus ad nos exiflens Veritate tacitā literas trape- travitj upraditias, quando pro parte ipfius V fuit humiliter jup plicatum, utcum idem, ac terra fua, necnon{r alia bona fub Apoa fiol. fèd.proteikione confiftat, faper hoc fibi provrdere miferscorditer i ti VV: quod dictus Comes a Pivolam mentiens antedie ctam, excomm dignaremur, non obſtante {~ p h e vco in Angliam transferendo, cum ipfum abfoluerimus ab ede dem. Nos igitur eidem excommunicationis vinculo ahſoluto, provi- èntentid, quam incurrerat, cum Ludge dere volentes, Abbati S. Laurentii É conjudicihus j revocato in irritum quicquid invenirent post appelat. hujufino partesad examen nā gitimis condemnantes.] [ 3 Adjecit etiam ipfius Comitis procarator, quod ſapedictus V auctor. jam dicti pradeceſſoris, alid et excommunicatione lie n Abbatem S. L. dr ejus cona t penitus mentio gatus, de qua in lit d 1 judices direétis nu j hradicti Comitis procurator, ut eas ob ca mus irritas(7 inar a vero itn tanta contrarietate propone tium de verstate n) non potuit:| } J CAP, VIIL G Pro defenfione Jua Ecclefia potest quis opponere exception excommunicationis, perjuriiyvel aliam legitimam exceprtoner?, 0e ji poteste Idem Archid. Fanilig. C Officiali, él Can Türonen. iy$ Ilecti filii S.& P. ac G. Canonici Eccle Mariæ, transmifså nobis b petitione mc b Diio nobis, dees? a Lateranen, fub Innocent. HE cap: 37» üis, e oee quòd N— 202 Decret. Greg. Lib. II. Tit. XXV.

o pfi 1, nenn G 205 quod cùm M. Canonicus ejuſdem Ecclefiæ ipfos coram delegatis à nobis traxiffet in caufam, ſuper co, quòd fe opponunt electiont à quibufdam Canonicis a Gran- den. factæ de ipſo in Priorem Eccleſiæ ſupradictæ: iidem propoſuerunt, qudd dictus M. non debebat audiri: cò quòd excommunicatus erat,& perjurii crimine irreti- tus. Cumque dictus M. præfatis G.& P. perjurium,& S. encommunicationem in modum 6 exceptionis& repli- cationis objiciens, eorum exceptionem elidere niteretur: procurator eotum propoſuit, quòd ejus fuper hoc proba- tio recipi non debebat, quia& ſi objectum préfatis Ca- nonicis perjurium probaretur, non effent propterhot à defenſione ſuæ Eccleſiæ repellendi. Adjecit etiam, quòd contta excommunicationem dicto M. in modum exce- ptionis objectam, excommunicatio ſupradicti S. replica tinon poterat: quii exceptioipſi.oppoſita& probata, eundem repelleret ab agendo: replicatio verò ſæpedi- ctum 8. nequaquam à defendendo repelleret, ſi etiam probaretur:[1 éinfià.| Q Ipfi vero judices interlocuti fuerunt, quòd priùs probationes rečiperent fuper repli- catione præmiſſa c, propter quod ad noftrani fiit audi entiamappellatum. Quocirca mandamus; quatenus ſi res itafe habet, revocato in irritum,&c. [1 Quare petehatur, ut omifis probationibus hujus replicatio- laboi; ut praoftenfum est confisi t, guas ad probandum objecta nis, in quibus etam fi probarety zneretur, inanes probationes recipere pfi M. dicerent producendas— CAP IX. G Si per exceptionem fufpenfionis, contra quam replicatur de nullitate, ordinatio Ecclefia retardatur, fit abfolutia ad cautelam, Gregorius IX. 7.& M. Canonicis Pragen. Poſtolicæ ſedis: 4[Ej. ¶ Sanẽ vobis apud ſedem Apoſtolicam conſtitutis, quædam ſuſpenſionis& a- motionis à beneficiis ſententiæ fuerunt in modum exce- ptionis objectæ. Quas licèt proponeretis vos poſſe nullas eſſe per teſtes idoneos& inſtrumenta probare: Neta- men ordinationem Pragenſ. Eccleſiæ, propter quam ve- neratis, hujuſmodi objectionis obſtaculo contingeret re- tardari: Sententias ipſas relaxavimus ad cautelam. CAPR& g Excommuncationis éxceptione non obhantevalet refirip impetratum in cauſa appellationis„licòt de excommunicatioue po appellationem a gravamine em. hoc d G ficundum hoc est cafus not.& fingularis: colligi una regula, guod de innovato post app. interlocutoria non est neceffe in reftripto facere mentionem, Pa- hormit, non faciat mentione r qaem forte p ionem etiarn ab Idem Decano Linconienſf. UHectæ e in Chriſto filiæ Prioriſſa& Conventus de Campeſſia nobis ſignificare curàrunt, quòd cùm inter ipfas ex una parte,& Priorem& Conventum de Burcellia ex altera, fuper quibufdam decimis& rebus aliis, pro quibus conveniebantur ab illis coram Abba- te S. Benedi&i& ejus collegis, auctoritate Apoſtolicà quæſtio verteretur,& ipſæ ad nos ex ſufficienti grava mine a laſſent, ac nuntium ſuum ad appellatio- nem miſerint proſequendam: præfati judices poſtmo. dùm tulerunt excommunicationis ſententiam in eaſ- dem. D is ergò literis fuper appellatione prafata, b Haec duo verba, exceptionis(r, Vid. l. circa. cum not. f. de probat. e ad cautelam, Vide Specul. tit, de fentent:$-ut att- tem, Aide Isan. de Anania cap. I. J de malefic.& Alberic. in l. à præcedente. C. de dilat. e De mater. videlicet an& quando valeat reſeriptum impetratum per excommunic. vid. Card. Confil.z. tit, de refir, C Confil, iz. de reg, Eelim i6, d fap de refèripta De exceptionibus. non fa&å mentione de excommunicatione, per eundem nuntium ad Priorem de Angles& ſuos conjudices impe- tratis, pars adverſa ex eo ſe appellâffe proponens, quò ipſi judices exceptionem exc unicationis Į contra ipſas ad eadem parte propoſitam admittere dene- gärunt, ad Priórem de Gernemoe,& ſuos conjudices no- ſtras ſuper hoc literas impetravit: coram quibus ex parte ipſarum fuit excipiendo propo n, guòd cùm pofi pellationem legitimam dicta ſententia lata fuerit,& cui- libet excommunicato defenſionis auxilium eompetere dignoſcatur, memorati judices exceptionem partis con- trariæ(ſicut nec debebant) admittere noluerunt: fed càm di&usPriór de Gernemoe& conjudices fui talem exceptionem non reciperent earundem ,ipfæ ad noftram audientiam appellärunt. Quosrca mandamus, quatenus ſi eſt ita, revocato in ſtatum debitum, quicquid poſt hu- jufmodi appell, inveneris attentatum, in eodem negotio juxta prioris mandati'noftri ad prefatum Priorem deo t anp, Gernemoe& conjudices ſuos directi tenorem, præviå ra- tione procedas. CAP. XI ber exceptionem excommunicatiomi tionis etiam originalis aĉtor repelli non debet. h gulariss quatenus dicit de actore. Idem Abbati ſancti Salvatoris Papien.& Ver- cellen. Prapoſilo. Sea a nobis Capitulum” de Tornacenf. quòd cùm P. in ſuùm Archipresbyterum elegiſſent, Mediolanen- Archiepiſcopus præſentatam ſibi electio- nem renuens confirmare, quendam Zepum Clericum in Archipresbyterum inſtituit Eccleſiæ ſupradictæ: quare ipfis ad ſedem Apoſtolicam appellantibus, Præpoſito ſancti Stephani cauſam ipſam ſuper his dicimur commi- ſiffe: qui electionem ipſorum confitmans,& pronun- cians jus eligendi ad ipfum Capitulum pertinere, partem adverfam ab impetitione ipforum abfolvit, à qua fen- tentia partes ad fedem Apoftolicam appellantes, caufam ipfam vobis obtinuêre committi. Sedà partéaltera ex- ceßtione excommuntcationis oppoſità contraCapitulum memoratum, vos minùs providè attendentes, quòd prg- textu excommunicationis oppofitæ à profecutione ap- pellationis non debeat quis excludi’: cùm omnis legiti- ma defenſio excommunicato injudicio reſervetur: pare tem adverſam non eſſe cogendam ad reſpondendum eiſ- dem, perperàm decreviftis: propter quod dictum Capi- tulum noftram audientiam appellavit:[%7] Man- damus, quatënus fi eft ita, exceptione bujufmodi non obftante; iñeodem negotio procedatis. fecutione appella- Gr est cafus fins CGAP. XIL G Reusinqgualibet parte litá èxtommunicarionim contr acto- objeciens auditur: ér fi malitrose diftulerit, in expenfis conde- mnatur;& dato, quod non excipiat, ipfe judex publice ercαοφ]mõüu- nicalum repellet. Idem. Xceptionem$ excommunicatiofis in dilato ponendis reus ſcienter omittens, in qualibet parte li- tis opponete minimè prohibetur, quod eſt in hac exce- ptione ſpecialitet obſetvandum, ne quiſquam e in peti- riis pro- culum animæ ſuæ excommunicato communicate coga- tur. Qui ſi eam omiſerit, ut actor laboribus& ſumpti- bus fatigetur pin expenfis eft legitimis condemnandus. Excommunicatus d autem publicè; etfi Huiuſmodi ex- ceptio non opponitur, nihilominds eſt officio jndicis re- pellendus. — a Al Significavit. Uid. Petr. Duenam reg. 270. In 0. excom- zest, b Vid. Belamer. Dec, 226.€ Gomez. n. c al nequi, d De materia vitandorum e a aa A S i a O municaius non p comb. utriuſq fig ca i 7 excommunicatorum vid, Fel, in s. Rodulfus, de refèript: Kkk-f 306°

it. AI 30$ entes confir IMUS, Utg provincias no{trorum fra- a annos poſſeſſæ nodali ptoclamatione, ſadebat. um pertinet ntes, à & ſincer perpetuo teneantur, Idem. Dverfario à tuo per judicem abſoluto, quoniam tempore motæ litis rem petitam ab ipſoſi l deltat poſſi re, ſi eam modò pc denuò, rei jud exceptio non obf GAP. X] g Valet reſeriptum impetrath ab excommyunicato Saperi h icone appellationis, licet de excommunscationenon fe Idem. y nenbyem fratrem noftrum} arbonen. qui à judic ex ſufficier ad Apoſt. ſedem appellan d vos ſu per ap noſt raslite ras reportavit, etfi extaufi petrati refcripti vinculo fuerit exco ſtrictus.de quibus ibi mentio non habetur dam. pet eafd s appellatiorem.prædićta j Quia nihil excommu etoi appe ellationem fuam prof i aaa eem ari na Ec non admi alæ fidei poſſe overit aliena poi E ph CIONIBU| 4 jidem, hifnate,| Lacuit, ut ſi aliquem locum ad ca- tholicam unitatem converterit, ſi eum per trienni- um nemine repetente ite iùsab ceonon epetatur. Si tamen per ipſi e Epift n qui po fler repetere: on præ} udice tur matrici Ex fcopum, exipk g Una E LEO QOCLNIAS CCLIIAS pY g srvenit, duas Falebas litigåffe 5 unà erum in alterius parochja .] ¶Tuæ frater i tenores i autem non fuerit, | 5 CAP YIL vofiidere non poffunt: Cji Duobus modi Jummatur+ P non nocet en dense ſit prefiriptun ENARA efè ptio, loann. A % regifțtro Gr Ne h prodeft:{ hil cum forali ftrepi pauperumdefinire, vot lud vos ſcire credimus Laici ſpirit UT. h, d. ér quotidre ali Idem Parmer | | Auſam iż qux inter Regin | Aa | | cautam ei R ne gecidas, non< b ptione temporis, vel noſtram futuri Pe éf ve perſonæ, ſi idem& licium no Præjudiciun opponere eam voluerit: Laici decimas detinete Glor: |. 1 Glorzo ribere ratione non ap vulnss latet ſatellitium fidimus, commitimu revocare tra contra off Concil, Latera 7 um inveni.“D al. 64 anen. C Cap. ó. cod tit in, comp. d al cod. tit. in 1. comp v0 il. Lateran, f Vid. fin. C. dep ong temp. in l. comp. Bald. in tract. de d. tit. in i4. 1 Cap. 10. èođ. tt n dentur, B. Thomas arch decima no Urbanus tertum. i] 1 -A

a 309 O Liud a autem te ftir volumus& tenere,quòd adver- ùs Ecclefiasminorem præfcriptionem, quàm quadra- ginta annorum Rom. Eccleſ. non admittit, licèt quidam canones comprobent tricennalem:& Eccleſia ſe poteſt Arersds Eccleſiam quadragenaria temporis præſcriptio- versi netueri de re illa, quam inconcufsè quadraginta annis noſcitut poſſediſſe. Verùm ſide præſcriptione& interru· ptione inter partes fuerit mota quæſtio, ab utraque par- te teſtes recipi debent:& ſi probata fuerit interruptio, Efcriptio non tenel Idem. Wia indicante:$‘Abbate C. comperimus,inter eum & Abbatem ſanctæ Luciæ gravem eſe exortam de fi- iménforis definitione illam pro- dus quæſtionem deximus finienc Hortamur igitur; ut ad loca, de quibus eſt contentio, entes, eam in veftra faciatis ptæſentia terminari. ntùm annorum præferiptione utrique CAP. X Præfcriptionibus. —————————— non videtur: praſertim cum& Apoſtolus dicat Si vobis ſpiritus- lia feminavimus non est magnum, fi carnalia vefira metamns:€ inftantia nofira quotidrana fit omnium Ecclefiaran füeitudi fi cut plenins nôrunt přafentes pariter O remots:| CAP. XH Subditusnon prafèribit obedientiam contra Pr alain Idem dé Cofta; gde Si Donato Prioribus: Um non à liceat à capite membra recedere, non fufficit s admirari, quòd ficut referente Bracharen- Archiepiſcopo nobis eſt intim licẽt Eecleſiæ veſtræ in ipfius fint diœceſi conſtitutæ, vos tamen obedire fibi tam Epifcopo b veftro contumaciter recuſatis 2 qideoque mandamus pig Bracha t alii Clerici fuæ diœcet K C Archiepifcopo& Ecele ndati unt, imp 1 Cam igi latria g: nonobediant ut tene: tione temporis non ob Rante men ariolandulit nare,& ſcelus ic nolentes; guod Jubd al ni.n. conf: i CA? XHD Blitatis non cu it prafèriptio, G: Temporé Lucius IHH. gy de Dorceftre v aiftro A. deV V: de Fordit. $$a conqueſtione Abb guod cùm Ecclefia de at,& hominesde Sibon. eſiarum parochiani ſint ipſius Eccleſiæ: Cletici, qui prædictas habuerunt Ecclefias; minutatim d- mne jusiparochiale præter j funerandi, matrici Eccle- fiæ fubtraxerunt:[é infia.]- ¶ Difer. veft. mand. quate- nusdecimas& oblationes cum aliis obventioni- moratæ matrici Eecleſiæ(præſeriptione hoſtilitatis tem- non currente) reſtitui faci CAPS XI G. Procurationés, qua debentur iggatis & Vinton. E di; prafèeribi hon Innocentius III.« Ao oore d, ad præfentiam noftrara i Hi Nazarii,& A‘ Canonicus fan Procitratores Primicerii& Clerici e Mediolan. de2 ajoris Eccleſiæ gravitet ſunt conqueſti, quod Apoſt. ſed. dev Abbati de Cer s fan- bſidium q Volent scomprobetur: Ma i pet ſpeciale pr rocutationibus oſtende mo tempore p! mus, qua ſe immunes(etiam- cat vendicare) ipſos ad procutationis ſartinam ordine bito í rnas. ale quereb. tern ipfam fap debito ſubeundam teneri dec enerare, cun sm jacere nuncros noj. ciflunt, tanto facientes an dem ordinarii, ci Jþiritualia ficut L li ſe jure ſpectali tueri ſatagant, a Cap. D Parte prine Idem Syrac Fatuenda est infèriptio, quando Ù 1A” aa nash. under ; ſeriptio. vid. Specul. tit, de app.$. nune brevi Riıpam tratt, de peſte. Medyo, in ante£ al expenfàs nolunt fubfidinm, i i im Apoſtol. fed. à præ- j p tionis obſequium non im- in talibus præſcriptio fibi locum we- itur fibi prajudi- VE COnUNZAL ITAN- quanto tñ eoriñ procuratio- aplins pragravaniur, C ¿t procurationis diùifum, tamoa facienti- e} pil Anchar. eshfil. 34 d Cap. 1. eod. tit. in3. comp. e al. Cleri € Dejuribus ad Roma? centenarea preferi .}$ Proponebatur præ d. noſt.tibi in caftro? nis 40. ſolidos denariorum Pa pienſ. quos R ibi conſuevit recipere annuatim; inſuper comeſtiones, banna, placita, for a,& omnia jura, quæ ibi Apofte- lica ſedes habeb ea tibi ratione nullà deberi caſtel- lanus ejufdem caf è ebat“ Aŭ quod um inducebas prædicti Papæ privilegium,& li- um Ecclef. Rom. cenfualem: hot etiam nitebaris pro- bare per teftes, qui dicebant ſe vidiſle præſcriptum cen- fam nunciis Rom. Pont: à yò. annis,& infrà fuiffe folu- tum. Sed inter alia fuit exadvérfo refponſum, quòd nec i ber cenſualis, tibi aliquid commodi s non fueris fpatio anno- en cR i confta ilegium, nec li : d, ùm privilegio ufi zo.& liber cenfùalis fufpeđ&us exifteret: quia non in camera nottra receptus ,ac Scriniarius alio mo- fit inventus, o camera B, Pe- ( cùm jü- fcripſiſſe, s inſuper(quoc riani came rius fuer n negotium tangere princip am non nili cent ædicti census í propter p tate perfi ` ro Palatiolo a fel. n cafir conis con[wtem gy tibi reddere í audiri fecimus ilins caj —— me aee ! vid, Rom. finguwi. 100, mmap. Cu- c C3. cod.tit. in 3. Com- riali In facto conſel. 290. in Ga in baco non al.quia, e Libro cenfyais Etti l, 1. Ffi sert. pet. Bart, f

4 f Decret Greg. Lib. TI. Tie XXVI. 7 CATE XIV,| interim vacaviffe í nime fit impleta.] ut tempore vacationis fubdulto, prafè rapito mga F De centenaria præſoriptione, quæ/ ſelum currit contra Roma. nam Ecclefiam, tanpere hilaran de ducantur CAP. XVI. G Non potest fubditus contra faperiorem BEAR em, allt pye curationem ratione vifitationis debitam, t èipfò prafiribere GUAMVK Alttis in perfinamali TA Het utram nA Idem Parifienf Epifèopo. Umjaà ex officii ſui debito Senonen. provis ~~ fitaret Archiepifcopus Senonen. per Pariſien. diœce vobis: m, utcor non nili c rateat vendicare: iſmatum, quæ ſecun- 3 impediunt, ſim tranſitum faciens, ad Abbatis fant iMaglorii, Prioris Impedgiuni mp~Ja. d de Caftres,& quorundam aliorum Ecclelias ejufde i aùs computa enti confide- 3 S pu ss diœceſis, neceſſe habuit declinare; àqui ibus cùm e ipſa compu deduci, rationem ſibi debi tam poſtulare negaverunt, ad ſuæ nega | allegar ntes S qu òd n | jufmodi | fe, neca b eis aliquando fi | ig pfi eam inhun tionisdefenfionem hoc fol nmeminerant fe proc fdem Archiepif itam: 14 Nos ı corum nullam j ocurationem, quærati | fa j ribi nequiverit: quemadmodum | nec contra Hii tationem ipfam poteftali liquo modo prze - l} feribi, eth alius contra eu ım præfcribere poffet utram- G Pralatus infertor potest prafiribere in certis Ecclefiis fna diœ- que b. Mandamus c, guaren us fententiam, quam in cofis totum jus Epifèopale: fubdueitur tamen de prafèriptione tem-| hujufmodi contemptores-de antiqua eropa. lisco t , guo vacavit E dralis. tudine tulit Archĩepiſcopus me emorati Idem H} b:Epifop factionem condignam facias obfer Ae ear ectis e meritis cauſæ, quæ vertitur in- Apoſtolum x: ter. V enf. apiko pom,& bbiteni dé Hévekani| spadrti mah ſuper Eccleſiis in valle de Pan ſcam, quas Epi iſcop pus aſ- quid enim ſerit ad ſe dicœceſanã lege ſpectare, Fa autem eas effe| intentionem kek ab ejus juriſdictione o7 J"a Ve-| re, nos cis fa rùm tanto tempore. proba: atur per te ftesab Abba tibus de|;[1 Ideme Heveſcam plen jure pofleflæ, ut videantur in eis Epi-| pasronabilster itam allin scopi jus legitimꝰ pr hocà fede Apoflolica impetravit, dit: eofdem p: vabant; vincu Archiepiſe- ra petebat ar dedimus in 7; una p. zne topi tovi ur dei; fal venit.|| Ot CAP- XV. cel Suis flipendiis mlitare.] Si ıs fuerit allegatum, contra pifcopi objicere volu emus juftitiam exhiberi. o cArchrepifèopts propter procurationem fibi mings eripti, quod ſuper am executione ſuſpen. iM, quo enfionis fententiam non fèra mM que z Abbasfa Peturmitle ENS, guod totum in ipfi- ille locus, quer ne tis Abbatem abi moratis& g Qui alieno nomine polidet, nor prafèrtbit, nec etiam is, guè ctas, Epiſcopo broprio snif he é mj fi prafùmptio liatis es basin hacp per tempor palis vacavit ut illo ſubducto, ptio, vos in illisk po,& ſuper ill Si autem exce verit:qu n interruptionem p onem Pentecoſtalem in villa& ceptionẽ ac procurati onem denariorum S. Petri in gnitionem quoqʒ cauſarum m Iani ſuſpenſionẽ in prædicta vil ellaramin fi | est contra eum, h nos fedes on co-|p Andr addita, Juppletiong Ta norxuttani. calie econ ſtite t; Pifano Arch, tepifèopo J] 9 Cùm judicatus Calari prietatem B, Fetri pertineat; ficut O pertinet mediante,tibi non licnit pro a tua a ak M: lice Calaritano Nos igitut, | f t {$ ramentur rtana,&re- quer nuncius tuus e ecnon ſoluti- te itatem ſedis Apoſto lic i alaritanis, tu& an- uramenta; nec pra Z- dùm-confefonem in qu aſi poſſeſ- tum guod f onialium d,& capel- de Mortana,& interdi- ata villa de Heveſcam: vos ſ ſuper seidem, fi tamen circa fu- im wujufmodi intraq e incæteri fp penſionem& interd interruptio fa al nentes, quæ Abbas Cgnovimus⸗ P oni vefjieam forte Her tat

Eid prineri Qui ni go 3 e s$ 7 313 De Præfcriptionibus. 314 22. ä——— EdemApoſt.ab ipſis judicibus receptum fuiſſe fateris, per| 4 Qu ia prædictus Abbas fufficienter oſtendit, monaſteri- uod conftat Eccleſiam Romanam ſemper in quaſi poſ- um ſuum ſuper inſtitutionibus, deſtitutionibus,& ordi- ſellone fuifle, cùm pro ea miniſterio tuo& anteceſſorum nationibus Plebani& Clericorum, baptiſmo,& pcæni- tuorum exactum fuerit,& praſtitum juramentum:& is tentia in levioribus culpis, ſepultura, decimarum perce- etiam poſſidere dicatur, cujus nomine poſſidetur Si verò ptione, ac divinis officiis celebrandis, tam in plebe, quàm dicatut, quòd nomine tuo&anteceſſorum tuorum,& non ſ in capellis prædictis, in excommunicando a que interdi- nomine noftro& Ecclefix Romane fuerit juramentum| cendo,& eriam abſolVendo legitimà præſeriptione mu- exactum, poſſet inferri, quòd juramentum præftitum de f nitum: Abbatem ipfum ab impetitione tua ſuper am- conſervando jure& honore ſedis Apoſt. fuerit violatum:] dictis articulis duximus abſolvendum-, fuper illis tibi unde licitè retineri non poffet, quod contrajuramentum j perpetuum filentium imponendo; fuper aliis omn hujulinodi fuerit feienter obtentum: quia etiam ſecun-¶ quæ ad jus Epiſcopale ſpectare noſcuntur, juxta tenore dum hoc locum præſcriptio habere non poſſet, cum in] arbitrii eundem Abbatem, quoad plebem dc capellas præ- præſcriptione rerum Eceleſiaſticarum bona fides& juſtus dictas, ſententialiter condemnantes- titulus exigantut à:& ſi etiam locuin potuiſſet habere CAP. XIX. præſcriptio, non credimus centenariam præſeri ptionem g Qui Praſeriptiont eomplet privilegium contrarium (quz fola currit adversds Roni. Eccl.) poffe probari trat,& utitur illo, præſeriptioni renunciat. Si prefèriptio t [i Penfès animo, quod illa tabernaculi archa fignificet, ingua| completa; malam fidem habet: Ó ideo non prafi sum tabulis virga fimul O Manna funt jubente Domina recondita, Idem: neguaquam nos tibi fèr} Ge durè dr afperè reputares; cm in pe- Eniens’ ead prefentiam noftram Abbas ſancti Mar- flore Rorä.Pont. qui univerfis Eccleſiarum Fralatis praelf tini de Pannonia:[&7]$ petiit à nobis poſtmo- fore dignofëitur,& Wirga correltionis& Mannadebear efè dulce-| dàmidem Abbas, ut Veſprimen. Epiſcopus non impe- dinis ut altero foveat humiles& devotos,&- reliquio rebelles foriat, diat vel faciat impediri, qu ð minùs omnes; qüi in Sima- ér puniat delinquentes: Hincest, guod illius vulneribus fauciati,| gien. parochia vel comitatu confikunt,de omnibus quæ duxit in ſtabulum, vinum adhibetur& oleum, poſſident, decimas ſibi ſolvant: ſicut in privilegiis Pa- tionis oleo delinquentinm Vulnera ſchalis Papæ præd. noſt.& fancti Regis Stephani conti- è neturcPræfatus verò Epiſcopus poſtulavit, ut decimas Sie magier. Comitatůùs intra ſuæ dicœceſis terminos conſti- tutas, quas detinet idem Abbas, ſibi reſtitui faceremus | | nifraliquo jùre fpeciali feipfas poſſidere monſtraret:(é m PTAS quem Samaritant ut nifi comamonitron. foveantur: tinum Eccli Cexhor RGE apy: aftica feüeritati fubfèguitir. Lreet i itis noftris@ ma nda tur ek his, qua pramiſimiss, conremptisn uenter induc ere, ut d quibus niſi fuimus fraternitalem tuam j fil- n. VV. Marthionem Maffe, judicem Calaritanum juramento delitatis abſolvens, quod exhiberi tibi& Ecclefie Pifang fe Rom. juraret, nañ folum afperitatem aus in te precedere Ec- fa NA Chrifma verd, oleum ſanctum, conſecrationes altafium ſeu Eaſilicarum, ordinationes Clericorum, qui k ad: facros:ordines promovendi fuerint, Clerici Eccle- ſiarum vel capellarum ipſius monaſterii; quod eſt in Ve- ſprimen: diœceſi conſtitutum, à veſprimen. Epiſcopo poſtulabunt ſi quidem catholicus fnerit,& gratiam fe- |. dis Apolt- habuerit,& ea grans fine pravitarealiqua'vo- | eo non obflante nobis& Eccle Verborum, j êd executionem forſitan potuil cleſtaſticæ diſciplina.] [ 2 Super eo vero articuta ta liter reſpondi re, quao faifli mptus ad Prafulatús offi Btatis pro fed Apoft. ab ipfis ji chiepifiopum Villanum pra deceff uod ab eo tempot amentum fide luerit exhibere: alioquin abalio, quem maluerint, Præ- ſule carholico ſuſcipiendi ea liberam habeant faculta- | tem: ficut in privilegio dicti Paſchalis,& Alexand, Pa- pæ pra deceſſ. noſt. perſpeximus contineri.. Non obſtan- fè pariter;> feciffe, cwm nihil tibi velipfis hattenus\, te privilegio Clementis Papg, per'quod privilegiis fuo- j| rum prædeceſſorum non extitit derogatum, cum de ipfis nullam fecerit mentionem, præſertim cùm& ipſe Cle- | mens privilegium illud conceſſerit, ſalvis inſtitutioni- bus non folùm Romane Ecclefiz, fed ipfius etiam Lega torum. Nec obftare poterat præſcriptio, quam idem Ab> bas in ſuum ſubſidium opponebat: quia ſi conſummata erat» quando ab Alexandro Papa privilegium impetra- vit, juri præfcriptionis rennnciâffe videtur b; prafertim cùm coram vobis privilegio illo fit ufùs, quod fuæ intene in noftra præ-| tioni(quantùm ad liunc articulum) contradicit. S1 yero & alia ad jus Epi- nondum conſummata erat præſcriptio, fed eratin præ- dandam inten-| feribendo: poft impetratum hujufmodi privilegium ter allegabas,| bonam fidem non habuit:& ideò ſecundum canones non ualia in prædi-¶ praſcripſit- . tuum, Wirum mag? atis, qat longo tempore in curra Rom. extitit apſe quoq plenius nouit cor ſaerudines,& ftatuta,& omnes anteceſa ui, qui fuerunt Viri magna aut. fic te antiquam conſuetu- g Abh tamen in his folis, g Um ġ olim.fi chis ſancti Salvatoris de Fiche mazang& adjacentibus cape fentia litigando, inftitutio $ fcopale pertinentia vene tionem tuam jus corr mune pr , univerfaí cujus auct ctis locis, 0 quam ad diœceſanum Epifcopum F prætereà fuper} romulgatum à1 Archiprest Primicerio Luc elidendam autem int Papx d præde prædictum arbitrium multo vi ceſſiſle: per quod tam monaſt Pellæ prædictæ videt 1 € Aliorum quoque Rom. Po utebatur poft arbitrium prot ceſi tu CAP. XX. a Nec in foro canonico, nec civili, valet prafirs cum mala fide. Idem žn Concilio gener Uoniam d omne, quod non eſt ex fide, peccatum eſt: Synodali judicio diffinimus, ut nulla valeat abſ- que bona fide præſcriptio, tam canonica, quàm ciyilis, | Cùm generaliter fit omni conſtitutioni atque conſuetu- dini detogandum, quæ abfque mortali peccato non po- teft obfervari. Unde oportet, ut qui præſcribit, in nulla beat conſcientiam alienæ. lis€ tempore p rium, quàm plebs& ca a nulgatum obtentis, qui li- £ bertatis pri biconcedere videbantur:[é snfà.]| temporis parte reiha — A a———— e à exigatur. b C$ cod. compii. Vide Guid. Pap. a Cap. s. Deprisil. s04 conp b Vide l, unic, C. de The- i c fubinnas Kit. pi. d Cap.3. eod. tit g sompil, € Abutrag, fèil. parte app, fupr. de arb. ca. ex parte, d Has 2, verba, pradecef. nofiri pu ammnibus manufar, defunt, athefil fing. 2p áncip unata quod omnes leges

F Decret. Greg. Lib. II. Ti- XXVI g6 eniente, fuerunt minùs rationabilitee es igitur matrimonia canonicè contra- damd ſſolvi: mandamus sguatenutal vo⸗ tirer cos perji udicium Ecclefiæ non fuiffe legiti- S, Ecclefiamgue deceptam ipfos a faciatis fisyt virum& uxoremiùfi mul permanere. DE:SENTENTIA;ẸT RE JUDICATA| ITULUS XKVIL| Sassi j | CAP. I ＋ Sententt lata contra leges vel canones, non tenet: ng aG ea| opus èb appellare. Panorm. Gregoriųs Danni Arc rekiep$ Ententia æ contra| 3 non ſit ap GAP. VHI ſeutenlia prætextu iniqus conſa Tisa T.& Clericis 8. Anafafie Veron. b, qug vertiturinter vos,& G,& A. Lai- no quadam eis ab Archipresbytero voe xamen-A poft. fed. Legati delata fuiſ- nterpoſit am/& teceptas induci ias, iT. adeam profequen arripueras, contra entiam 5 tam domum & Lites d faem b Urgantium s controve re& æquitati conveni N On poteſt que ftis ex caulis) c a VEC X1 s del egatus à nobis ſenten n aà vos(ſpretà formà canonum) ſecundum eandem tudinem, ficut præfatus Legatus fecerat, promule fiderantes, quod lic tzona veritati 4 -41 VOcavim Eccleſiaſticum morem juſtè& ratic s 5 er fuerint diffinita nkà quoque ſenten vobis& Eccleſiæ vVeſt borentur.| amla. CAP. V. Iudex deputatis fuper executzone fènte ntia, non ad um s ia admittit exs ii tio- Fum; fraudis fèu nullitatis fènte nunctet, fèd ut negotium ad fi f í-illan enana reperi , Gui judicavit, kran amaà nop Nter-cæteras lari,&fraus Li rem. commi mıt çam evacuari oportet contineat manifeſt CAP.-VI Non a Aa uf) ia rep damaato i MACE IN li 9 Sententia lata contra malit, non valet. h, 4 inte fuit contumax. Panorm. hac muter yoi Clemens IN. Toor litenn f tuarum o dùr )nit yerteretu eundem R. ùm e muliere abſente abi eadem muliet à nobisad te litera ſa cognoſceres,& eã fine de ctus veo R. 7 te vocatus ja lata contra matrimonium nan: jisicaiam: unde guand ninares:[ı eï] 2 i nfirmitate eten liam ſibi a ationis ſententiam tus ibus eum ab inqui- d te yeniens, mR, eam publicè ſu barraſſet: tu quid r his ager peas, poſtul as edoceri. Ideoque in- quiſitioni tuæ taliter reſpond. quòd(non obſtante illici tå abſolutione, quam Epiſcopu sfecit) in caufa f rocedas, eidem R, ſub pœna excommunicationis at ctids i — b C ro. eod. titin, comp. ubit c al. eorum. d Sape diflan Be .d cives č EG Iit. en 1. sirg. ARK iII pe .4 n anran Gin in aii pop.- , dicens„

De ſententi ufa dec quam fuerit'ė [1 Quia c z matrimoniali rite lat fionem r, non revocatur, } Atur: Itä fma l in teris int 1 1 ortii protuliſti: ım confeffa, qui ante lententian ſententia per jud cgit a gitur reatum fa; yecogno, r hoc experi ejuſdem Eccleſiæ ibi(nif priùsd tùr perappell opus dić à Præ poſitus verò a æſumpfi C ni olim ad vacanter minäſſet, I. Pr m Archidiaconatum € ii gue parte cai prede acònuni monerent G. qui nond ] coni Diaconatũs rocurator Archidia u pri ſtante donatione, uam a nem donationis Apoſtol ritum revocamus:& ne liquidò conſtet tuum ſilentium impo S quatenus ſæpedictum Are hic veſtrum, qui pr concordiâ) ordin 0 tur recepi er dicto Archidiacon ipiendo ma ter:Per ſente r h Jepo fenaa ai Idem ip Co, zS, Zenonis Veron: $ A b Difio fi a Gé ein pluri G Aret. in het, viſo d .5. 47l. J. t 70. Í d vide Baruni g tia& re judicata. Um inter vos 4 pro Eccleſia veſtra& terum& Clericos S, Proculi, fuper f dem Ecelefiz quæftio verteretur: x parte veit poſitum, quòd dicta Ecclefia monafterio veftro pleno ju“ j te debet cffe fubje&a: videlicet in infituti | tione, inveſtitura Archipresbyteti;& eju ipſius& fratrum obedientia, corr es, tonſuratione/ſuſce: „& allis ſimilibus; her quæ plena tur: ad quod probandum inſtrumentum publicum e ceſſionis B. quondam Veronenſis ium producebat, quam ¢ tam Ronï. Ponti ficum, quàm privilegia& confirmationes ſubjectione plenaria in privil d fab teſtimonio R. q jufdem Ecclef ompletum,& ineodem à Prior nis mandavit fuâ vice fubfcribi.Adjecit quòdinter B. e quot Gi Frocùli Arc cedente tempore de fidelitate& obea controverfia fuit exorta, ad qug neri negabant&e fuper hi teftes produć tas:G: Veronen, Epifcopus quendam Cardin non fuiffet, fed b poft feparationem—> \ēg contraxit,& tandem ad fecun- gata; nifi kk vitimèin contrarium pro- ens, confilium no- j: tuinde à nobis tù hot pofiulaftė refpon. lem ſequens, à quo idem fuerat judicatum, quòd yter dimitteret Ecclefiam, aut Abbati of D tiam repromitteret, fententialiter finiy n nullå fuerit appellatione fufpenfa nſiit judicate wento dotat i 1 ibus x vilei iHirmatitonibus, nec privilegiis, quæ iginem acceperunt: attendentes tamen, quòd mane———S.!.!;.....ĩ·˙————— 7 tùmad litigantesipfos jusex fententia f juam in rem tranfit ju gatoris lata fui ù y lata noñ fuer lente, quæ præ e finimus, ut Archipresbyter S- Pro itatem& obedientiam præftet Abbati ſancti ;& corum fórt i noh diffetrént. Poft 1m ad Daam afferebat n farad har te ditiores nobis{r fiarribns no ſtrit prudentes sommunicato f, n. confilio:| fenti, càm defùbreptio-] tu perpe- er: Sententia contra aioreri lata, n aT j ifa papelationis confirmanda: 3 ro altore fuiffe probatur: dummod stiones; de quibns hican litera ois cafus fingularis valde. yomnium Sy Auſam e, quæ inter vos& A. C +Żbeñda Novärien: Ecelefiæ ye! gatoris lata, Jf ab aå tatrà ro,| 3cOpo de confenfu partium j , quipro vobis contra d m, à qua tentiam promulgavit ———— € C, g. eod. ts darus judex, non poterat rer nfari,? de offo, deleg, sap, nj 423s INC n i 1 pt, x Archipresby- { bjectionè eji veftra fuit pro~ 1A deſtitu- ione one chriſmatis, lita- ſubjectio de iſcopi pars veſtra in onceſſionem fucceſſor ejus t;&c eriam confirmavit. Saper his quoque atriarcharum Aquile orum unus identer e: &* Archipresbyt mAbbatem ipresbyterum Rr fratres ip p dientia manuali, duo illi ſe duntaxat te- cti fuerunt: tan- fin a4- Ia A egien- i c a:[Leg]-T Quamvis forè dicto in- onis non ſit plurimùm innitendum, nec e de ipfo caufam& qüan- actum fuit, poſt- etiam ſi contra jus liti- j 1s conftitutionisexpref- i ſermonibũs præva- omnia celebrata: dif- culi, qui pto tempore ur, guod mon häe qua præmiſ- C AP: continens, venit ationes uideatur Idem Ca commiſimus terminan- i' Daum A. difinitivam fen- MU l ram audientiam E | fuit ad noſt cor fententia lata contra jus Archipresbyt 3. comp. Ta

appellatum:[1 Cf. NLicët ex parte ipſ ſius A l propofitum, quòd contra formam mandati noftri dius Epifcopus fententiam promulgavit, ficut per atteftatio- nes nitebatur probare; quia tamen judicis animu s non femper ad unam probationis fpeciem inclinatur,& ipfa fententia nihil continebat iniquum, o eidem judici de> communi partium affenfu fuerat ca caufa comm fententiam ferret poft examinationem cauſæ, a parte fuerat reġuifitus: fententiam ipfam curavimus confirmare. [ 1 Difoigitur A O: magifira T. fr A, Pr fie vefira, in afra Pepee hoc praſentia conſtitutis. rare P npR ni. tebatur, ſententiam sn qn ter hoc debere non emmer Vefiris defendentibus fèntentiam,€r eam pet tur auditis qua noftra prafidro communirs. Nos ig t hincin- de propofita,& di e te oledtis habita çun Saper his diligenti tra atu.] atrabtis nojt? CAF. oo me AiE fier: ua satre te. Iyi Pe TRI ji dzce ex canja arcta ri recipiens,? postdecendtu em ex aum ábbrevia one[èntentia. non appe i sutione Modus e: s hac tertio. had, cap. ſecundum m bonſtantien. à Epiſcopo. Uod ad conſultationem: ¶& infrd.] Quia poſtula- fti, utrùm appellationi fit Clerici deferendum, qui purgatione m indictam ſibi per fententiam,& ad ipſius receptionem terminum competentem, b, putà, viginti dies velampliùs, fine contradi ctione, c c recipiens,&ad gey reniens c onfequen terapp caufam non expri- Jcus ni cipiendæ pu atio- t à cujus prolatione& neta ultra decen dium 4 dicitureff fe. liter duxi ndendur l of ft decem die- rum fpatium fententia in auctoritatem afeat judi- catæ, qui ad provocationis ſubſidium intra id temporis non recurrit, appellandi ſibi aditum denegavit: cùm per hoc videatur per interpretationem juris latæ ſententiæ daruiſſe, pr æſertim i caufa non redditur appellandi, Sed nec executionem ipſius ſententiæ ideò convenit re- t j,licè èt ad hocagen dum quadrimeſtre tempus regu- quia id arctari poteſt nonnunquam & etiam proro cil rminum breviorem imputari e, fibi po- teft& debet: cùm ex hoc videatur iùs beneficium fife: unde talis non appellans, nifi fortè adversus eum modus executionis canonicus exce- datur. a& qui ab initio ſa, quæ inter H nque frumenti c.& B Presbyterum ſup modiis vertebatur, ipfi Subdiacono per annos ſingulos vobis commifſſ a fuiffet,& reſtitutionem ſibi fieri poſtularet: Subdiac. pradicti adyerſarius ſe ad hoc non teneri re pondit, cum alià vice ſuper hoc con- t,& ſententialiter abſolutus: quod oſten- —— Conftantino. b Vid. é reb. cred.& jurejur. É oditi d decen- IUM.€ imputare. f La Fide Alex i g C6. eod. titin à. comp. CALA retractart: dictis Procuratoribus ibus confirmationis kprefati; Cardinale leg, generaliter, cum| dere voluit duorum teftimonio, ex quorum depofitiong conſtitit, quòd magiſter A. auctoritate Epiſcopi Lundun. ipfam abſolvit ab impetitione Subdiac. memorati, Vee rùm quia teftimonium ipforum quafi nudè prolatum fuerat, cùm de caufis, qug judicem movere folent ad fen- entiam proferendam, nihil dixerint, quid tenendum fit, edem duxiſtis Apoſt. conſulendam. Cùm autem in ple- riíque locis, in qiios copia prudentum habetur, id mo- ris exiſta domnia, qug judicem movent, no itentiis proferendis: vobis talit s, quòd cùm ex depoſitionibus teſtium prædicto. f {í in rum conſtiterit fententiam à judice fuo prolatam, pro- ctoritatem judi itimè'procefife, a am præfumi debet omnia-le CAP lem fèntentia potest z 5 interest 7 eofn: ref peltu verd tertii rationabilge [e Abbati, fiilicet| fane s Ifidori IL afon ^\Umfuper-b controverfia, quzi iter Aurien, Epifco sS pu m& monaſterium Cellæ novæ fuper ftatu ipfius vertebatur, pro Epilcopo diverfz ſententiæ latæ fuiſſent: nuncius Oucten, Epifcopi per eas Oueten. Eccleſiam læ- íam graviter Den ad quam proponebat monafte- riuti pertinere:[ 1 éJ.]MCùme x parte monafterii nis hil rationabile fuerit propofitum& o ſtenſum, quare fen- tentia pro Epifcopo promulgata debuerat irritari, eam qu antùm a ad møntecun duxim us confirmand aam E- | infra J S Mandamus, quatenus fi conftiteri app. pro Ec jal Ouceten. rationabiliter int erpofitam,& ad eam prO- fe oR nuncium ejųs c intra tempus legitimum de atum fi fuiffe, executio fententiæ di fferatur, ne circa lionem pomen.] Ecclef ia Peri a incurra ioni abſq; Sita premii unt, non feq ti rationem clefiz Præjug 1 iod eman detu ir::cuigu ug præjudicent, quò minds ſu cùm res inter alios acta non noteat regulariter aliis, d, juxta conſtitutiones licas& civiles. | L Pofiquam igitur hecgr fnit lza, nobis Z gationem literas ficutdrex ipfius a ceſſum,& contrd hil rationab. zle fi Grum Jente aia i ex P parte a me iri nie "opo ojitum é of fenfum guare debuerit 77 Tilari, cam communicato.n. con. gi fi AUX fa mus confir. 7 adam, fibi perpetu Csterum,guia fuper imponentes t 4s elie AUXIMHS EXAMINE coramitt eha CAP.-XVIII o Si citatus ad fè comparuit acfatn nentum egnon clarè dillicic Idem., ş miles.e çuriam-fam, fve fundum codem P. Um Berthold ſtanen. P. militi pignori obli fet: i |. fublato de medio; A. nepos ejus, qui fuccefit eidem, va- cante Ecëlefiå ci, afferens qu uòd jus poets a Facit ad i not.de legib. b Gana eo.tit inz. co pofiit appellare, vide qui in urb. Confia: mpil A / ad l, Lucius. tenian princ, cH? j EP Dir al at linus fde e his gui not. nfa, C ires inter alhos Ai ES hyl ALOR ej Nus Jj Ae e C8. eod Jitin j; comp. — 219~ Decret. Greg. Lib. II. Tite XXVIL 310 ET apah. en ùm 5 accer ioner

———— 2 3u De ſent cum univerſitate tranſiſſet in eum, D. Clericum ejuſdem loci Archidiacono ad ſupradictam Eccleſiam præſenta- vit: qui de confenfu Epiſcopi ipſum inſtituit in eadem, in poſſeſſionem eum induci faciens corporalem. Prædictus verd Bertholdus, dominus fundi, T. Sacerdotem memo- tato Epiſcopo præſentavit: ſed ipſum Epiſcopus non ad- mifit. Cùm autem dictus T. advers moratum D. ſu- per prædicta Eccleſia depoſuit quæſtionem, Remen. E- piſcopus à Apoſt. ſedis Leg. judicibus negotium dele- gavit: ad quem cùm atteſtationes utrinque receptas per partes poſtmodùm remiſiſſent,& præfato D. cum fuis ati teſtationibus accedente, ditus T. nec per fe, nec per re- ſponſalem idoneum comparere curaret, ipſe atteſtatio- nibus inſpectis Clerici memorati ipſum ab ãmpetitione ſæpedicti T. ſententialiter reddidit abſolutum: eidem T. imponens ſilentium ſuper Eccleſia memorata. Poſtmo- dùm autem idem Presbyter ad Archiepiſcopi præſenti- am intra breve tempus accedens, juſtam cauſam abſentiæ allegavit: Archiepiſcopus verò Argentino electo& Altæ Sylvæ,& Tudebernon,-& Abbatibus dedit ſuis o literis in mandatis, ut ſi juſtam abſentiæ cauſam ille oſtende- ret coram eis, prædictam ſententiam nullius decernerent effe valoris,& gauſam fine debito terminarent; alioquin facerent fententiam obſervari. Verùm dicto electo& Præfatis Abbatibus committentibus aliis vices ſuas, ipſi fubdelegati teftes fuper prædi&to articulo receperunt: à guibus dius Clericus vocem ad nosa} miſit:[1;.] ¶ Licet autem juſtam cauſam abſentiæ minùs ſufficien- ter Presbyter probaviſſet, ne tamen præjudicaret opinio veritati,.Diaconum Card. eis concefin uditorem: qui cùm nobis omnia fideliter retuliſſet, ex tenore ſen- tentiæ Archiepiſcopum invenimus circùmventum, tumi quia continebatur in illa, quòd per atteſtationes ipſius Clerici fuerat fufficienter probatum, quòd præfatusA in poſſeſſione juris patronatus extiterat/cùm eundem pↄrædictam Ecclefiam præfentav mtamen peratteftai tiones illas nihil aliud oſtenſum fuerit, nifi quòd.pró quodam jure quod de illa Eecleſia conſuevit exhiberi pa- tronis, prædićti P.& A. annuatim dęcem ſolidos aceepe- runt:tum etiam 4 quain€ ti ug é adem ſententia dicitur, quòd dictus T. in probatione defecit, cùm per atteftationes fu- asapparcat, iplum fuam-intentionem fufficienter proś bâfie: tum etiam quia caufam non recepit ſufficienter inſttuctam, cùm unius tantùm partis atteſtationes rece? perit, quæ parum l am. Unde ſententiam ipſam du memc antes Eecleſiam ſupradictam, cùm per a s con- ftiterit evidenter, à tron ad ſæpe- diam Eccle [ 1 Cùm igitur pradiforum judicum-ac u nus 1 do juris& vigor æquitatis eſt ſubtilit Cuùm in ſimilibus caſibus cæteri teneanturſi dicare, Nifi fortè cum aliquid(caus tatis ĩnſpectà) diſpenſative duxerit ſtatuendum. iter ju- antiq.& Galli ſcopatus, cui multi b al Tudertino al, Tudeben, c Lox, d ditto, etiain, deest in antiq. conp, C Cap. 9, eod, tit, in 3. comp. outo: es} autem in entia ſſitatis& utili- & re judicata- CSecunda fententia in diveſa inſtantia contra primam lalæ, tenet mera jure„nec debet infiingi, etiamfi fit injufta, | zon fuerit appellatum, prafêrtim fi | bus non fust oflenfa..d. Panorm. Idem&nventui fanfti Leodii. a ] pe monafterium ſancti A. Rothomag.& veſteu | A fuper modo eligendi Abbatem, in monaſte | fuit quæftio agitata:[6 mfia] ¶ Cùm conſtiter primam commiſſionem non fuiſſe per ultimam re tam, tum quia cauſæ ſuſpicionis in ju í | Iæ videbantur: quas eriam tanquam 1 ingreſſum opponere debuiſſent o, quibus coram dele tis eiſdem ſubeundo judicium renunciàſſe etiam quoniam de privilegiis Apoſt. ſe gotii coram primis judicibus nihil inſ cebatur, quod ſi fuiſſet expreſſum, obtinere potuiſſent: Non obſtante ſententia, que pro ſancti A. dicebatur fuiſſe prolata, qua tai ſtenſa non fuit: cùm ſi à prædictis judici ſtenſa, eã poſthabità contrarium ſtatuiſſent am objicientibus imputetur, cùm ſub prætextu n inſtrumentorum lites non debeant inſtaurari | priorum judicum ratum& firmum habemus {fententiam-confirmantes, eleto à vobis nos benedictionis(ſalvo jute diœceſani)curavimus exhi X guo ab eg tia fecundis judic efu ne PORAN CA G Tenet fententia contr: Jùamn, fiab ea non fucrit af Idem Epiſcopo, | 8 Uborta e inter Meldenſ. Attrebatenſe ſuper ipſius teriaquæſtionis& ꝓrocuratoribus partium litigantibus coramnobis, quia per confeſſionem partis adverſæ con ſtitit eundem Epiſcopum, quaſi poſſeſſionem obedientiæ in codem monaſterio habuiſſe, ipſum reſtituendum crevimus adeandem. Verùm quia privilegium Innocentii | Papæpræd. noft. libertatem monafteriiplenariam expri mebat, Decano Sueſſion.& ſuisconjudicibus dedimus in mandatis, ut Epiſcopo in quaſi poſſeſſioſſem obedientiæ reſtituto, niſi contra priyilegium rationabile aliquid ob- | ji& probaret, ſuper ſubjectione monaſterii ſibi ſi- ium imponere procurarent:&uiHE.€ Judicibus cauſam inſtructamremittentibus, quia cognovi- ſcopi rationes, ſubjectionem eidem is memorati monaſterii, ut ibidem habeat Sceſ. Epiſcopus poteſtatem, ita tamen ut n per hoc. Apoſt. ſedi præjudicium generetur, quò minũs, ſi voluerit, ſuam juſtitiam proſequatur. Nimirum ſi præfati Innocent. privilegium Alexandro fuit in judi- io præfentatum;&: f ipfètulit fententiam contra illud, giturreprobåfle.«Si verò:non fuit coram eo exhi- 1n, prætextu privilegii de novVoα eperti, pradicta non t ſententia retractari. CAP. Q Sententia a que fuit af tur s fi conftat te g si Ra 17 5 Priha sf>, gy Kees, ad quorum dicta tantuimm lata fllit, conſpiratores fuilſe,& radicente parte receptos, Cone a Ahass S. Leufieili de cruce, b C. 10. eod:tit. in 3. compil, vide l Imperatores, cum gloff. ff dere jud. Alex, conf. 193. Paulus de Caſtro conſil. 328. ancip. in cauſde i è videl. 1: um.& Adoct. Cod. de dilat. d e.. eod. tit. f alasita: tuit fententiam contra ipfum, illud in- vertitur. obtineri. ita: tult fèntentiam contra illud intelligitur, zen defunt iHa duo verba paulo F. coram éo LI | Gc in omnibns

222 Decret. Greg. Lib Idem§, Marsa in Cagi& Vallis ſecre- ta Abbati. a oe.&A. b Canonici fan&i Dion. Remen.ex par- te quorundani Canonicorum ejufdem Eccleſiæ no- Rro Apoftolatui referårint,quòd Abbas eorum fuper di- lapidatione, perjurio, fimonia,& quibufdam aliis erat multiplicitet infamatus: nos Cathalan. Epifcopo,& ejus tollegis dedimus iù mandatis, ut ad Ecclefiam pe fonali- ter accedentes, tamin capite, quàm in membris corrige- xent corrigenda,& ftatuerent quæ ftatuenda viderent: {&.] 9 Judices autem Abbatis& Canonicorum jura- menta recipientes, Abbatem ab adminiftratione ipfius Ecclefix per fententiam removerunt, correctione mem- brorum dilatà, quam tunc non poterant expedire, A qua fententia, cùm procurator predictus ad noftram audien- ziam appellaverit, propofuit ditam fententiam repro- bandam, tum quia judices lite non conteftatâ inipfo ne- Sotio proceſſerunt, tum quia juramenta conſpiratorum contra ipſum recipientes(depoſitionibus coram partibus minimè publicatis, nec e oſtenſis eidem) ad ſententiam procedere præſumpſerunt:[Cf.] Ņ Quia verò dec fpirationis articulo nobis non potuit fieri plena fides: mandamus„quatenus fi vobis conftiterit, quòd illi con- Ipiratores fuerint, quorum conſtat à judicibus juramenta recepta, quod Abbas probare voluit coram eis,& eorum dicta judices ſecuti tantummodò, cùm per alios ea pro- Hata non eſſent, ſententiam protulerunt: vosirritantes um eor uxta prædictam formam prehenſam in prioribus literis procedatis. Si verò conſpiratores fuiſſe nequivetit comprobare, vel licèt de hocconſtaret, appareat tamen illos nĩhil ſuper his de- fuiffe, pro quibusidem Abbasfuit amotus: vel ettam- liqua ſuper his depoſuerint, ea tamen per aliorum di- gta fuerant fufficienter oftenfa, proceffum ipforum judi- cum confirmetis: quia licètadversus Abbatem non de- nitti juramenta tamen ipforum atu ipfius domůs recipi potue- fuper aliis fides poffit haberi, imè contingebant, prafertim cùhm ratores fuiffe quz Abbatem mi ne probatum non eſſet, eos coi CAR: AXIII. uriaruan infamis esf,& per Papam communiter ſummatur. in aclion ro Gwarti. À Um ͤte e AÆvento, eò quòd d ris pretii, quàm capil tebant, tein d nei ficium reftitutionis ad famam à í raſti. Nos autem conſiderantes, quòc nima facta injuria, v€ rtholomao injuriarum actione con- eres equum tuum non eſſe mino- ipſius i dices, qui fuper hocco- condemnãſſent, tu ti- ret infamiâ f, bene- eApoſtolica implo- la fuerit vel mi- umus te per g prædictam ſenten- Q Revocata fententia propier defectum jurifdifionis, ut quia f, welp opfer jur 5 unns ex judicibis Ê ordinem non fèrvatum, iter OIIIUNICALUS€) zł. j AL Tit ANVI 324 ctione cuftodis, uteam(ficut dejurefuerit faciendum) confirmare vel infirmare curetis ita ut fi pro eo, quòd u- nus ex delegatis judicibus, qui eandem ſententiam pro- tulerunt, excommunicationis vinculo eflet publicè inno- datus, quando fententia lata fuit, ficut per Metropolita- ni literas perhibetur ,autexalia jufta caufa eandem fen- tentiam conſtiterit infitmandam: ipsã caſſatã, de ĩꝑſius electione cuſtodis iterum cognoſcatis. CAP.. XXV., G Res inter alzos judicáta„aliinonnocet: fallit in eo, gui paf ſuss eſt illum litigare, cui fecundo loco competebat afio, vel defene ſio, vel à quso cauſam in jure judicato habuit. Gregorius IX. Uamyvis regulariter aliis non noceat a res intet alios judicata: Ei tamen, qui cùm ſibi primum de ea re actio vel defenſio competebat, ſuſtinuit ſequentem age- re: Ac illi etiam, qui paſſus eſt eum, à quo caufam ha- buit, experiri, eſt præjudicium genetatum. CAP. XXVI T Si duo ordinarii pronunciant contraria, tenet ſententia prs fibus htc contentis; d fimilibus. Sı vero dge reo: fallit in quatuor caj legati difèordant,delegans est adeundus, Si arbatri: meutra tenet. Idem. Uobus ġ judicibus(ut accepimus) diverfas fentera E2? tias proferentibus, fi ex jurifdi&tione ordinaria pro- cefferunt, tenet pro reo, mon pro actore ſententia, niſi in cauſa favorabili, puià mattimonio, libertate, dote, ſeu te- ſtamento, pro ipſo fuerit promulgata. Si verd. ex delega- ta poteftate, utraque pendet fententia ex arbżtrio dele- gantis. Quòd fiex compromiffo, neutra debet habere so DE APPELLATIONIBUS ce, RECU SATIO- nibus,& relationibus. TITULVS XXVIII CAP E j y L S ea olatio beneficii fata post appellationem ex probabili&' we- ſmili cauſa interpoſctam, edt̃ ipſò jure nulla. Alexander III. Exonen. Epiſcopo e Decano Lundlonen. LY™® Heti a filii Prior& Clerici de Giſeberginen. gravem e querimoniam tranfmiferunt, qud — Eboracen. Archiepiſcopus, Apoſt. fed. Legatus, eundem pPriorem poſt appellationem ſuſpendit, fuas Ec- clefiasinterdixit,& Canonicos(fi eidem tanquam Priori obedirent) excommunicatos denunciavit:.J JSu- per quibus ſi veritate per idoneas perſonas& famam loti ſolicitè inquiſità, inveneritis Eccleſiarum conceſſiones factas, niſi Prior& Canonici malitiosè diſtulerint eas, (quantum ad ſe pertiner) ordinare, in irritum revocetis eafdem. CAP IL q sAppellatis genere lis tu caufa non valet, Idem Archiepifè. Remeti, reſpe D probandum h, quòd procurator doming: Cé] N E ankeaa LET] + A€ Vos autem interim ag de confirmatio- tis de ele- ooo J:[&7] Super eo quòd Abbas ſancti Se D€ ai Apollinaris in clauftro à te appellationem interpo fuit generalem fuper omni caufa, qua adyersùs eum- —— itia, non autem å b Carn plures a Uide l. res inter. C. quando res jud. non noc,} f t vide Alex. im roferunt diverfas fèntentias, qua pre valea e í b De hac mates x tribus,& L fi in tres, fde recep. aro. C D? é Sef. 24. de teform gitur pro era d o Abbate, eod. tit. in comp. vide Bart, in jud. f vide lu Athletas. f} amem. f de his gui not. ir ditam. h.2. eod, titin 4. comp. vide afernitatis. ſipr, de teſi. .20. d Post Conc. Later. fab Alex. IL..10..t. C c. t. in 2 anpil,€ ak graven ad nos querimomaꝰn. f C. 2. coa. tit, in 1, comp: C post Cone, p» 10. 6. 2e r i aliquo j odin pr 11* mordiniscor a Niveri aw ali

BUS 6 sionibus gypi AAT 335 aliquo tempore poffet moveri, ipfum exinde redargui- mus nec hujufmodi appellationem duximusadmitten- damw. CAP. TIL 9A cotrectione legitma non appellatur, tur, h. d. infpeta mente litera. Idem Abbati S» Petri. Dnoſtram: LI Cf.] 4 Quia a verd remedium ap- pell. non ĩdeò eſt inventum̃, ut alicui arxeligionis& ordinis· obſervantia exorbitanti debeat in fua nequitia patrocinium exhibere: Mandamus, quatenus, ſi quando quilibet ſubditorum tuorum ad remedium appellationis convolaverit, non ideò minùs eum juxta tenorem man- dati, quod in prædicta regula continetur,& inſtitutio- nem ordinis corrigas& caſtiges. b [1 Noveris audientiam perveniffesguod fi quando fubdrtos puos ais pro fui excefibus fecundàm regulam B. Benediti dr inftitutio- nem tutordinis corrigere d7 caftigare, ipfiut malitiam fuam libe. raus valeant exercere, ad remedium appellationis confugiunt.) nifi modus exceda» C& P. IV. a Si appellans intra terminum, à judice à quo appellavit, vel a Söp fh n, appellationem non profèguitur, fententis vel judicio slins flare compellitar, Idem Noruicen. Ebiſe. Erſonas Eccleſiarum c:[&].]}] M Siquis 2 ad no- ſtram audientiam appellaverit,& appellationi fuæ prolixum terminum præfixerit, tu ei diem, intra quem Apoft. fedem convenienter poffitadire,affignes:ad quam fi venire contempferit, tu illum extunc judicio tuo{uper iis, quæ in quæftione vertuntur, fine contradictione ali- qua ftare compellas. Siautem quiſquam appell. ſuæ præ- figat terminum congruentem, nec tamen caufam ad di- em appell. fuerit profecutus, ipfum nihilominùsextunc ſententiæ tuæ(ſicut de alio diximus) appell. rem. parẽre conſtringas. [1_Ecclefiarum in tua diæcefi confiflentium, ita tuis dr demi- arum fundi authenticis fèripturis premunias ut cym aliquam perfonam Ecclefiarum illarum decedere fortë contigerit, decedentis fieus vel vicarius, fèu alius quilibet, perfinatum Ecclefia vacantis viro idoneo conferendi tibi viam pracluderealjqua calliditate non poft. Quad.) CAP. V. T Appellansaä profèguendum habet annum,&: ex cauſa bien- xum, mfijudex moderetur. Et ff intraid tempus non profequitur, rata manet fententia: vel redit ad primum, fi ante fententiam ap- pelavit..d, Idem Remen. Archiepiftopo, Eoo e Romana:[167.]$ Fraternitati tux du- #ximusxefpondendum ,quòd fi ante fententiam, vel De appellationibus,&c. 326 [i Ecclefia caput é magifra omnium Ecclefiarum difponente Damineaonftituta,© ad eandem confaltationes,© quafitones dë diverfis mundi partibus meritò referante, quod eam fper varits quaſtionibus eonſulis gratulamur,& ſrudentiam tuam non imme- rito commendamus, Inds els quùdl ſeriptis praſent ibus.] Qui de crimine impetitur, appellare potel, niſſſit noto hac decit. Præteredà ſi raptor ſit, vel violentusdetentoralienæ rei, qui appellat, hujuſmodi appellatio facta in judicio apud Eccleſiaſticas perſonas ſolet audiri, niſi forte manifeſtus raptor vel fornicator exiftat, ficut ille, quem ablentem& irrequifitum Apoftolus¥ excommunicavit. CAP. VL G Coram judice àgua appellaui in uya caufà, pofu in aliæ conveniri, niſi eum recilſem ut fuſpectum. Idem eidem. TAPAR a fiin una cauſa quis appellaverit,& pen. „dente appellatione aliquod crimen committat, vel priùs commififfe dicatur, vel modò etiam accuſeturaut conveniatur de alia re, fuper qua non ſit appeliatum,& illam perferri congingatad audientiam judicis, àgue in alio negotio appellavit, eum poteft, fi voluerit, tanquanit fufpetumyitare:alioquin debebit ejus ftare judicio, ma- ximè ſi ſuus ordinarius judex exiſtat. CAP. VIL g si à judices inferiori unus appelat ad Papam, alius ad infea pellans ad Papam comparere ad citationem juwa semn fuam; alias vale- jectam ad rtorem, tenetur dicis inferioris, faltem allegaturus appellat bit Proceſſus& minori, qfi fèiverit appellatsonera ini Papan: Idem. i I duobus"coram fùo judice litigantibus, altet ad noftram, alter ad fui judicis audientiam fuper eodem negotio appellaverit:& ille, qui ag fuum judicem appel- javit, ad diem appellationis veniens, ſe ad eum appellaſſe proponit; co tacito quòd adv erſarius ejus ad audientiam Romani bontificis appellàrat: ſi legitimè citatus nec ve- nit, nec reſponſalem miſit, aut etiam alias parére coute- mnit, tenebit excommunicationis ſententia in eum pro contumacia promulgata, niſi judex cognoverit eum ad audientiam Romani Tontificis appellàſſe. G A civili judice, qui non est de temporali juriſdictione Eccle- fia, non appellatur ad Papam. h, d. nſque ad finem. Denique quod guæxis, ſià eivili judice ante judicium. vel poſt. ad noſttam audientiam fuerit appellatum, an hujufinodi appellatio tenear: tenet quidem in his, qui ſunt noſtræ temporali juriſdictioni ſubjecti: in aliis ve- rõ etſi de conſuetudine Eccleſiæ teneat, fecundùm juxis pofteà fuerit appellatum, hujufmodi appellantibus f| rigorem credimus non tenere, annus indulgetur: aut ex neceſſaria& evidenti cauſa bĩ- ennium: niſi fortè judex à quo appellatum fuerit, ſecun. dùm locorum diſtantiam,& perſonarum,& negotii qua- litatem reciſius tempus fuerit moderatus. Intra quod ſi is, qui appellaverit, cauſam appell. non fuerit proſecu- tus, tenebit ſententia, ſi poſt ſententiam a ppellaverit,& à cauſa ſua cecidiſſe videtur: nec ampliùs ſuper eodem negotio audietur appellans. Si verò à gravamine& ante litis ingreſſum fuerit appellatum, hujuſmodi audietur appellans, quoniam facri canones etiam extra judicium paflim appellare permittunt; nec folent hujufmodi dici appellationes, fed provocationes ad caufam. Si autem an CGAP VIIE X q Lapfus biennii non præjudicat appellanti, GUO MINGS LH caufa legitima audiatur, faltem per beneficium reſtitutionis an in- regrum.:. d. ſeclundlimiuberiorem i ntellectum. Idem Plæbano& Clericis ſancti Nazarii de Albia. c€ paaie d:[o infià] 1 Verùm fi appellationem biennio elaplo interpofitam à fententia contra vos prolata, proſecuti non eſtis: dummodò proſecutionem- ipſius per impotentiam vos conſtiterit omiſiſſe, nolumus qudòd jaſtitiæ veſtræ debeat præjudicium generare e. te ſententiam quis appellauerit, cogitur illius ſtare judi..— ar lâfíe. cio, ad quem noſciturappe — j＋—— =n| y Alex. III. p. 40. c. Iß. b C. 2. eodl. tit. in l. comp.& * 1. Gr.. à Caßę. b. eod. tit. in i. cemp. ipot Concil. Lat. M Conce 9. a(..eod: tit. 1m2. comp. dr post Conc. Lat. fab Alex IIL.10.| par, 10.67.€ Albareto alias, Albergar. d.8. eod. tit. ta t p. b Coħc.Trid, Sef. 23. dereform,.1, Scumaigitur,© Cege|, 1, compil. vide Ioan de Anania eonfil. t. C Angelum confi3ga eod, tit. in.comp. Q pot conc, p. 10. cc. d Y t ii y gui.€ Kfs sod, tit. in 3. comb, O vost Cons. p: 10.6, 16, F al. apbellationibus. e gænerari. Lik

I. DPErvenit à ad nos, quòd cùm Clericĩ ſe conqueran- g Si reus post citationem velnotitiam literarum ivit ad cu- tur ab aliquibus vulneratos, vel aliàs eſſe læſos, quĩ piam, delegatus incaufa procedet: alias non. hoc dicit, cum c. fug- impetuntur, ad Apoſt. ſedem appellant:[&7] q.t. Seſtum. j G mandamus, Pr Hia eicel: publicas non ft Idem Vigorien. a Epifèopo.& notorius, eos Eccl. cenfurâ compel! tra conve- N Eminimus b:[¢e].] ¶ Cæterùm cùm aliquam- MARSRA pellationem interpoſ caufam contingit tibi appell, remotå committi:&| Si verè publicus eft& notorius, a adverſa pars poft citationem iter arripuerit ad fed. Ap.| non prætermittas, qui j veniendi, non minùs poteris in negotio fecundùm juris| cies„ ipfosgue facias- ficut excommun formam procedere. Quòd fi ante citationem iter arripue- evitari, donec paſſis injuriam ſatisfaciant; xit, non eft aliquatenùs procedendum tuis Apoſtolico ſe conſpectui repræſe CAP.. X. i i[1 Sed appellationem interpofitam nolentes profègui;confèrt G Superfedetur Pog articuli 1M, inquo appellatum e$, e-| bominum devitare contemnunt: Verum quia qu i tibi tiam fuper principali caufa, fifine illo articulo expedirinon potest.| fit, e í facisnduns nde noftris literis certiorari defide .d. inharendo litera CAP. XI Idem. T Summatum est upr: cap. p .@ Uper eo c quod folicitudo tua quæfivit, prudenti' dem Archi tuæ duximus refpondendum, quòd fi de aliqua exce-| I. g~ Onfùluir énos fraternitas tua: ptione quæftio oriatur,& exinde appellationem fieri.t. duximus refpondendu contingat, eidem exceptioni erit meritò fuperfedendum: f quos manifeftum fit& notorium uxor & fi pomeni: anna fine illa terminari non poterit, eï F nere, aut injeciffe manus violentas in Clericum, ap nihilominùsfuperfedeatur. i verint: corum appellationi nor neft a ùs def G Nonobfante appellatione ex falfa caufa interpofia dum., Sed cùm multa'dicantur notoria,quæ non funt,p dex ad ulteriora procedere..d. i dere debes, ne quod dubium cft, pron otorio v Si autem adverfa pars d de falſi eiim appel- TET osautem, qui idppellant, à præfentia tu lationem prorupit, non eft fententia fuper hoc differen- t s conveniens appellationem inter a 5 CAP. XI G Eriam pro minoribus, feu levioribus caufis appellari potest. Idem. E e appellationibus pro caufis minimis interpofi Hii. ead. cab. mem $, volumus t EPE 8 quòd eis,p pro garag levi| tdem] Ehllecho. cauſa fiant, non minùseft, quàm{i prom Y ef s, quòd cùm opprem nt, deferendum. Tedis renant capre eorun ell. interpoſi- ntiam: noſtram accedunt, im autem ſenſerint illos in vocem appellationis pro- cz ad nos arripiunt veniendi, ut fic eorum oni nem, nà Juibusi: npetuntur, eludant. Tuæ con- ut ſi eh icrifiag spr quis de cipit currere à 5 quia decreralem ep. Hipan, ani tales jui muniri v ſtitiam, ſe icas. a Lea Im gravamen nos j | f 1 Idem I c | A! præfentiam ı noſtram R. | Tuſculano,& P. aa u | am& iplus caufam commifimus at idiendam | objeđtionem tuam, licèt R. Presbyter non effet e atus de jure, d de faf to tamen fecerint antur, {| mun 3 Ideogue n E r;“ r A r pro eo, quo ota exc communicationem contra appél A T E iae ak appellare|| tionem factam divina cantavit, nullarenùs inquietes, ſed | ad@m ftatum reducas omnia ,inguo erant tempore? Ai| ppellationis emiſſæ. | ¿ l0.{ a Cap. rs.éod. tit. int. comp. E paeme c.10..13. vid. Bal. j z, ands dr Dd. in c. Rom de appel. lib. 6s } 7 p. Cr post Conc.| par. 10.6. 14. C C29. ér post e Lat. fab Alex. m 10,€. 19. e C. 22,eod. tit. ini. comp. C post nc. p. 10, A le elech l. | c, z2 vid. e cupientes quod per viginti& ibi Gemin. m m i? e comp.& C, 13.e0d. tit, d ba tb: Dart rere, Gesik in qnibns Antig Decret. Greg. Lib. II. Tit. XXVIII. 328

onibus,& CAP XAVI g Gi appellans turbatur in pofèfione, faper tum, judex: a quo potest illam pofi tione. in fuo fatu permanente, h.-fèc fum, 1 a fuit appella- rmare, appella- f um ſi eorumi p Solem fio, a ad turbata fuerit ubi eam fibi liceat ref i l ta, prætermiſſo: exinde ad te licebit e | 10 p tuæ taliter reſpond. quòd fi enerit, id ordine judiciario tibi n 1, quantum nobis Dominus mi- to grateus h volum 1¹5 A im- m caufa am ai = Archidiacono. .] J Conſul. veret. r. quåd .quis interponeret ab o oſſet, contingere, hujuſm rö ab ali iquo judice ſupero caufa fibi poffit inferri, qi ofita, appell endum. nterpo fere appellatio, \Um parati e effen Diaconus Ca rdinal. olim Ap Propoſuit, quòd cum ad ej s vocationem cont npl accedere, in perfonam tuam excommunicationistenten- tim promulgavit:[16%.] Q Cumgue N. Canonicus B. Jacobi firmiter affeveraret, quòd i in legatione Regis effes,& ideò non potuiffes ad vocationem prædi&i Car- dinal. accedere: Gaer is econtrà afferuit,quòd non in legation 10 3 Eai 1 Salamantina Ecclefia, tefuus- f i]€ Nos verò attendentes, emnere obtentu appell. ad voca- vel in per- neos Apoftolico tev l) tuam((ſi poteris) iones admittere, I. z fedis Lega oito con ſpectui inne oſtenſuru baty Cebatur, non eſſet req«fitu m0 Ad au m, guod q tarer.] | a pro. illa app fuper quibus a appellatum non eft, re pondere: judex.t | men, à à Q. Si manda t limites juramenti alias ſecuss. h. d. c poit one: Later. fub A: f uxore.appellationem. C sbi Bart. f urt,& inl. eum qui, 5˙ J. F. eemmad.| | præfati Archidiaconi,{i ipfe appellationi pri detulit, electionem de præfato I. factam auctorita Idem Cantuarienſi Dhgc a:[6] tum præftant, qt yòd Ec fteà appellant: Id tua folicitudo provideat, ute vare quod ji uee vel l intra xı. dies pof À ppellat interpofitam iter compel lag ias. ima ut fup. cap.pr Idem Carne j Uæſtioni, quam facis, ut b appellatic 3ni il efit deferendum, qui(ficut mo seh) præſt mento abſolvi meretur,& antequam ei mand guid, vel mandato recepto causà aa i rit: Reſpond. lationi, quæ beat dero gri hur niri po ote dem effè a antea£ hec. 1, fup. eod, ondendum iniquitate tuer | que mandamus, quatenus í Arcl | tionem E denunciationem excomm neni minationem ſæpedicti C. proceſſerit,& Primicer Canonicis kanus cum aſſenſu C leri Epiſco vel majoris& ſanioris partis, prænen ſcopum& paſtocem elegerint, non Ta app factæ non te å te A Fal E in poſtolicà confirmetis. C XXIV. E Appellans ab ordinaria inuna caufā, in alis co : potest tamen eum recufare ut Jij tur de crimine Tai‘6 P. Amn ès re- re tenetur AM y nifi itnobis M. t uteùm ani fupe inqu ibu 1s non eſt la cauſa e atsit atum, relponder reſpondemus, quòd B o n inùs teneatur in aliis, uſpectus eſt) 0 appellatur(quia illi omninòꝰ f liis compel- eum non debet ad refpondendum fuper a in canon. qued bene. 6. 7 S Concil. part la habessntegram cia d C. 32.e0d, tät , tod. tit. ina Uintonien. ali Concil, part, 50.-33. eod, tit. ini. compil LII

Yy onii Sa appell ellati 333 g Qui ante citationem vel notitiam literarum mifi procedat, fiesnsfipot. Idem Gennenfi a Ar chiepi- feopo, ficut b afferis: L rerinfa.] 7. Pepen òd judex fici conſtiterit appe Darna van atæ, vel delegatie ca etadip ia mg 1i‘appellationisinterpos tob aedi lum, dem Apoſtolicam deſtinäſſe, facta debet ferre: ſed ſi poſt citationem fuerit deſti- poteſt exequi, quod mandatur. faper commi ani caufa, gue judlici⸗ appél rem. ferens fè pro cadem canje nin: X CAP. XX. nUn ppellat, aj Rundlſſe, ad quod taliter. J GA XXXI. a Qui non-detulit am zons iKierpoj Ra ad Papam, mittitur €377 tieri or am puniendus Cæterũm ſi præfatus is Priorem propter ſuas enormitates smani- plùm nora abilem reddunt, ad eden Apoſt. & ip li appell. deferre contempſi: eum cum literistuis veritatem continentibus, de tanto exceſ- fu ſatisfacturum ad ſed. Apoſt. venire compellas. deferens Protectioni faita gu pellationi veſtræ ad fè- dam Canonicum ſuumweſit amgſiam ſpoli- appel- zare coegit, que C rmuravit: id tuæ ſolicitudini duæ hoc rei veritate diligentius inquiſitd, Canomcus appellaviteidem nullam pænam infiigere debes, quor bujufinodt appellationem non co oberetur avudagiade- re, ne Monachis vel Canonicis regularibus p XXXII. ynon de- Q i infia]$ E qui de a ali- qua publica infamia publicè reſperſi ſunt e aut con- vi&i, deinde f incommuni Capitulo commoniti, præ- Iationi cedere noluerint, appellandi non habeant fa- cultatem. [i Elæeis Domimi: in hereditatem fibi,«r a longe de alto pro- fpexii, pact&tr anquillitati veſtra, qu- dit, profpicere cupientes, auctorit. Ap indulgemus.| CAT. XXXIII. € Ludev à quo, poteſ pr quendam appehationemn; guo laphi, reaffumit ju ia m. 6J.J g Appellantiad pro- is, terminus congruus præfi- gatur:-intra quem, fi S tionemnon fuerit profecu- tus, extunc compellatur ftare judicio delegati. Jignificante pervenit, quod cùm ita intih vel alin ba ppell. rem. delegamus, altera partium, D aiar judiik delzais, quaftrones incidentes opponit;& tum Lere terminum a ppe anti ad rofè ex juriſdicti Ne 7, cabant. b Cap d nunc operetur, vid, Panorm. infia hoc tit. cap. st debitus, ©.3. eod. tit: in 2. comp. vid. Guid. Pap. hic. d d in 2. comp.€ Verbum ‚Jant, deest in plur. antiquis. f alut.& eod. tit. in 2. comp. Gde mifione deinde. g Cap: 5. eod. tiiin 2, compil, unde cognofèes apertè bujus| in: comp. decretals fenfum, a dlTanuenfi, fed idem est. nam olim Genuam, Ianuam vo-| f cii, anali-| nenfi, À.2. de onibus,&c. Lache ân princihali cùuſa tandem vocem prorupit, appellaroni faa R noh P ſicgß parter altam finep fpenfam. Poflulas igitur tib. fne appellatione commi ttuntur, inci pel] poji fpe nes fè in hac partenon d ittone Hationis facit remanere fe 4 A ubt cauiſa iii Hert, éntes gws fliones fine debito ap. 1 valeas terminare. Cetérum i incidentes qʒu hre judicales non immenttò judicatur, petitvne: Amiltendam. Sad lie qua pars rie diutits a peris- ſmitttt ſe protcctioni Jfa VAVETHECA, guasn ap; latti funt necefjāria. Idem Abul D audientiam a noftram r Tcum Zamorenſis ſancti Jacobi. Zamorer. muitiț dem idemPresbyter fe&E cde eđtioni fubjecit:[ 1 é Presbyter ex fimplicitate preſſerit: quia tamen poſte ctio ni ſubjecerat, non debuiti fentertià condemnari: man conſtiterit)ſententiam, quam prafatus Epil dem Presby terum tulit, denun [ 1 Sed prefatus Ep pellavt,in ceum post im ocatur j jum Corapoj ſtælla Epiſc. veris perveniffe, qu quam ſe& töpus pe foe etiatn privile tentiam promulgauit.] CAT. XXX fa nonest ad ju huc non jef ificatd, 1 nif de partium í m â guo rerai Idem Archichiſcopo Iar Cceptà 4 conqueſtione Canonicor [1i6]]$ Non debet ad eos caufa re partes conſenſerint, à quibus noſcitur appellatum. f I Quod dileét n. Dux? fara tibi fiater ad eorum peteti arro: «meos bonis futs fpote comm, Afer, caufam ip terminandam. Verum quonam nobis tacuer unt, quod..ab dacdseniea fuit ac dfèd Apoftol. appellatum, nec nes F hoc nobis conſtatiſſetactas CAL][am commififemus EKAN nini, can.| CAP. XX g Deleçgatus etiam datus curniela recuſart potest, fE eSt confanguinens impetrantis, ula appe Vatione fuit ad vocatus ejusin illa caufa Lucius HI. Galtero e Linconen. Ebe- ſcopo. i Oftremò fraternitati f tux literis præfentibus inti- mamus, guòd fi caufa alicui fuerit delegata, qui con- fanguineus fit illius,qui literasimpetravit, autin a negotio Advocati officio functus, vel ex alia juſta ca: ſa ſuſpectus: hujuſmodi delegatus non immeritò r recuſari, quamvis appe llatĩone remotã fuerit ei negoti- um delegatum. CAP. XXXVI aitur per app a Lationens Q Sententia interdicti non fuji quentem. Idem Norvicomſf Epiſe. g V. A Dhæc h quoniam fub imerdiéto aliqui conſtitu- Btj appell ant,& deinde illud fervare contemnunt, tamenva-| quid in hoc cafu ſervandum ſit, conſulete voluiſti — cod. tit. in 2. comp. vid. Lan „de probat. b Da fi am, í l riptin 2. corp unde intelligitur hoc fia fi.de Oreano in c. quoniam, en antiq.& al. Terraco- ml munerum.$ judic. f. tit. in 1. comp. . Pro- b, legatus.© hon. e ro. al Gualtero. f C. 45- eo -|& post Conc. ps0. capte. g at: Novarienf| h C. g6. eod isi LII 4

>, IL Tit XXVII zó Idem. Ecundò æ requiris, cùm- pluribus articulis in una eos e commiſſione pofitis, inuno tantùm conting lationem expreſsè vetari: utrùm appellatio tei per aliis fuerit ap pereon? m quo tibi ref quòd cùm fect deſerviant o& hæc fit okes inteadio, u articuli S, qui"A commiffione po con ligi Po XXXVII — linj ur, juſtit ctum: in omnibus ap ppella 10 Int Jihil enim interef m trum inhibeatur dio e, an in fine: eum(ſicut u- enta nos docent) ea, quæ in prinei- d finem: illa vero, qug inm€ um fa Zp TURRI, conah Um ain Ecc.J q Accepimus,quòd qui- dam Clerici occafione judicii tui,quod vel- ervare ſe jactant, Linconien. i judicis ordi- narii fine caufa rationabili cognitionem evitant. Unde| pio, ad mediu: mandamus, contigerit, aliquem de| finem atque pr Cle n audientiam appe lare, non antè ittas, quàm tibi con- ft injufta condemnatio ne 6 5 pſum ad prædicti Epiſcopi I. remotà ejus judicio pari-} i: turum netur: ſed partes ut in aliquos non CAP XXXIX. jenis cundem judicem deben Si appellans, qui non proſequitur, rea g g ansıienti 1t Ad judice flante primá di notabilis, Pano Idem. ràrunt, quòd cùm iatrimonii tracta- guinitati svinc girini oppo soteh ai it pro- appe ellationi, quam ; s, de parentela pars iterùm entig pro- nodùm i uſæ teſtimonia recepiſt :verum quia CAP XIII. utr ımad c ira ei licuerit ione tua fe inquo c D benefic 10 rẹ rus ex dat, máxime dum alium intel modum ex Innocentius II, eg Nie ille k, qui nihilignora 1 terea inter dicti fententiam Ca ublicavit appekationemn iń. non edidit a fuit di&tator ipfius, fed veriùs cundùm jus àb executor p 7 f cederent in exe⸗ nus dbal inhibere, appel- ofitæ non fuerat deferendum. De bjectu, licèt eum merité ò tibi fu- nus, non tamen,& fi fuiflet, d egy comp. g al. faltam. i neglexerit. k vid.«; a. verás, m in ujus pars et. dr:2, eod, titan.comp,-al verás, m impref. De fafpicione dutem ohjeita, M prop

piei UR GK 327 propter appellationem interpofitam ab eo dè èfiftere de- buiflet, ad quod non proptio motu, ſed noſtro potiùs 0 proceſſit. [: Qua htc abfozfa funt, reperies fupr. de of. legati,€ muit] CAP XEIV ; 3 G Si appellatio recipitur a judice, vel ap, robatur aá parie, ter» us obtinet Vic: z we in abfentem procedatur, ac fi perera, torie fu k terminųus preveniri poterit ab aliqua partinn, Idem. a contingitquòd cùm ad noftram audientiam latur, propter defectum partis alterius nequeo negue pe r refponfa alem idoneum appellationem quentis, vel forſitan ex malitia ſubſe- andatum procuratorium occultan- ili poterant terminari, remaneant quenter juris e moveatur, cujus pud nos probationes neceflarig[in b contrario] non exiſtunt,& interdum etiam fai quaſtio de levi poffet p artibus præfentibus comprobari. Unde licèt in Late- De appellationibus,&c. tanen. Con xcilio c fue conſtitutum, ut ſi i in quocun- que ne verit,& eo qui appellatus fue- venire neglexerit: compe- to ftatuit t cepta e velà parte fuerit N robata, poft terminum appellationi præ- fxum edict ita videlicet, ut i perempto- an inter- » vel approbata non timè provocatum, nihilomi- btinete-Salvis conſtitutioni- atentam, promulgatis: quibus sppellarioné: fequi non curantibi is, poft terminum appellationi pro æ fixum, rata ma- net ſententia, quæ fuerat ſuſpenſa. Quic- quid autem contra citationem peremptoriam poffet ab abfente proponi, adversi ùs appellationem hujufmodi va- zari. Siquisautem terminum appell.præveniens, litiose iſtiterit leg nùseam vigorem volu bus, de provoca tate literas impetravit,& careat impetratis,& tem in litibus, 1 ntumaciæ non evadat. Hoc CAPR- ALV. popellatione deſertd per negligentiam app cio pro cedere in cafibus, in quibus ejus gat. ér est cafas valde notabilis. Idem Lemovicenf.£ é Canturcen, Epi- ſcopis. in præfentia g noftra Archidiaconus Claremon. nobis expoſuit, quòd Claremon. a- natu vacante, quidam Canonici vota fua in Er kopua ranftulerunt,& Epiſcopus cum quibuſdam aliis ex- Preſsè conſentientibus in eundem Archidiaconum ei contulit Decanatum, x1. Canonicis priùs appellantibus, e quis aſſumeretur præter aſſenſum omnium in Deca- num, cùm 4i ejus xxv. tum per fe, tum Epifcopo medio c Cumque ſancti Marcelli Presbyter Cardinalis tunc Apoſt. ſed. Leg. per partes illastranfitum faceret, non ut appellationi interpoſitæ derogaret, ſed 2 Ce. ead. tit. in 3. comp. bIncliſſa dęſunt in antig.“€ feb E 3. c. 6. d. detentus€ füfiepta,‘F al. Lemonicen. g Cze pre cateris colligit Guid, Paghi, d. tit in 3- comp. Ex hac Decrobferyabi nulia fingula- ut inftru&tam tranfmitteret ad nos caufam, fanti E dii 4 Andreæ Abbatibus examinationem &ionis fuæ caufam in ejus pive OE ¶ Intellecto igitur per aſſertionem Cardin ea forma fuerat appellatum, ne ſine aſſenſu om pro GRS in electione Decani,& qudòd a ellantes ap- pellat. intra annum non fuerant proſecuti, nec exat pło- pter quod eis eſſet biennium indulgendum, àm ficat bis intra tempus legitimum fimplicem nuncium ad fedem Apoftolicam deftinârant b, fic potniffent faltem femel procuratorem idoneum deftinâffe. Ne tamen LrStempto- riasexceptionesex corum parte pro pofitas videamur fub filentio præterire; mandamus, quatenus fti- terit Archidiac. facto Epiſc ex quo nititur, f] re- nunciäſſe, vel p ædictum Epiſcopum proce eſſiſſe ad ele- ctionem ipſius ptæterm rædictis, ſine quibus næ procederet in illa translatione voluntatum, ex qua niti- tur Archidiac. proponitur efle actum, ei ſuper Decanatu ſilentium imponatis: al nominat io nem feu ele- &ionem taliter factam de alio,& qu uicq lid fuerit ſecu- tum ex ipfa, denuncietis irritum& inane [1 Carn igitur Card. pradiltus, que cor nobis fdeliter retuliſſet.] m aliud jus exp vel appellatio, maxime firmation ass: cundum hoc est cafus notabilis, Idem Cancellario Metenfia II. Onftitutisin præfentia e noftra N. Decano ſancti Salvatoris,& CantoreMeteni.[1& 7] 4 Metenf. Epifcopus intimavit, quòd fan&ti Salvatoris præpofiturâ vacante, die electioni præfixo per Patrem& Filium&c SpiritumsSanctum in virtute obedientię ac ſub anime pe- riculo Canonicos adjuravit, ut ſecundum Deum,& juxta conſcientiam ſuam únum eligerent de duobus, in quc parte videbantur oculos extendiffe, quem Ecclefix ma- gis utilem&idoneum reputarent. Decanus autem cum duobus Diaconis& Subdiaconis tribus, diétum Canto- rem in pofi tum nomindvit; Cantor verò ipfe, qui Presbyterali officio fur gitur,&Cu iftos cum S ooa itEp & Magittro B. Sacerdotibus, Levitis duobus,& Subdia- conis quinque,te d concorditer elegerunt: cujus electio- nem tanquam à majoti& ſaniori parte li factam, (cùm de perſonæ tuæ hone ſtate con ſtaret) prædictus Epi- íc copusconfirmavit: 8 cùm tibi vellet domum e& inve- ſtituram porrigere(ut moris eſt) Decanus ad ſedem Apo- ſtolicam appellavit, contra te impotentiam duntaxat al- legans, proponendo te in partibı quaſi p im- potentem, 11 bus Pr yÍ eſſiones exiſtunt, addens, quòd 3 vjiceret in prætentia noſtra, quæ in prafentia ju judicis ſuſpecti noluit explicare. tanc Nos ergò, quia conſtitit enpa illam appellatio- i fan fi rationabilem non fuiffe fe mg a lidti. inz compil, an ne we Covarr §:7 d ł num, hab hulas quod vero. fode legir inl fip caufa;vide apud.Bart, in i merit, S TRTO. Fekeadui ELT vE

IL Tie XXVIII 1s-ihfum e res dij alhan antem tunnenon e dium fufline dté nus, quòd aliam veller mus tug confirmati ſunt propoſ ita anpediri; Si quid modum exceptionis pjicere coram nobis, Cecrevi em domils à ſiui Patribus unanimiter in recto- it ibidem, ſperans, quod demus ifla per ipfura emperalibus, quam sn fp vero tempore Decanus:& Capuulum Eboraicen jra non debere ritualibus reciperet incremen tanquam ad spj Ds hofi talis ejuj ſdem ordinatto pert firmationis effectum denunciationis, ve j — 4 Aty r accuſationis di iHcam s ipu a fua sdmit d Na offito removere volent ipfius fi S propo ver hoc Apoflalitas ad Decanum Lingonen. gr hie 4 um auti injus vocari fe pendi licentiam runttam Archie E I E/ D.&cholaſtico ejuſdem Eccleſiæ ti n: partibus ig igitur die reremptorie afıgn it autem nobis ex parte t t pfis judici cor ftituris, judices al iis vices faas comm ifa simus úndientram indulgere. 1ο reſervatd. J fict etiam Ven. j- 44 pi opofitum CAP. XLIX G Lierre e reus„ finon auditur petens deda iato, Ihpellari t fèriptui n G. Archid.& a Worm nicis Suefst R. fra tribus, nof interäplos IMER, ; quoties ad il j tur, iph ùm p um prgicntis ia qua qux ſtio vektebatur, oke , à judicibus poftulârunt; quodcum ar ent, ad noĝram audientiam p s iestenus fi cft ita, res uid poſt appellati ſionis app ell fuerit remediu wa ntlocum idoneum ĝ CAP.: L. Í; A quo non potes Eflatuere termir ad fintend rpa | cer j. fiatuijje ad- fe prefira stos,ut fié 77 I i 24, zntel 1¹, Á tandum. | Idem Eż n ,, } aem Ebaracen. c Epıftopo,& de pariter q damnofam. Cami i committimus, fic PIPE velimus fine debito terminari, quod neutra partiurn contra j WAE S E r oE nctæ Atur,.t. p. a.m. C fior.| Barbaræ nobis innotuit, quòd cùm inter ipfi s ex una fu rio f coram judice ordinario qugk&io iratoremn| verteretut,& idem Ca mera ;n per} parte,'& V. Camerarium de Tangar e exalte pe. j h $ g—. | E X infinuatione.-d Prioris&: Canonicorut |— quocam r 4 s ad noftram ąl dientian Ilaverit; peliationi terminum non præſigens, di lui cauſam illius videbatur fovere.proeo, ſuus, dicti Camera dvocatus, hunc terminum t, ut ad Feſtum Purificationis utta- ationis ꝓtoſecutioneu ſa, li- judex s< commenſal fordenſi. Oira b nobis magiſter l I CinfA.] 91 eà Capit rita batur{19 figil potuerit mur intra dictum terminum expe dire, cùm& fecurdùm legitimas fanétiones 1 i atur ANfCLT ADi bis legem imponere, ut eam tenete- qua in conſiſtorio Principis cta permane ribus dirimi r non deberet s quodauctoritate litera- ũ illa umac nræyes 7 iens nuncium€o opinmam xpe verò fraus& damus, quatenus{íi eí ea d alios judices obtentarut mos rocinari non deber icui pa convocatis, audiatis onſtiterit ob di- | | | nisemifit. i f f VOEatO in irr tionem hujufmodi noyé diem clau-| E Panorama. aa guem č Hu¹iν,dᷣ Ab antiguo, tit. in 3: compri- dI e materia f elin. in cå fabr, d fide al. Rofenen. Č+0 nſtr. Deczum in ca. 2. :JUP. de prot: O quos atati ine,.,| nien, al. Bondon: Le ulchen. fide infir:& attomatum. Bonz

ini,&& S, Gregorzi Prio- 1 t t j ag ribus. Augu itini Cantuari ienis Eju a e a fe| a B éi filii Jọ. a& H. Prioris& Monacnòruma afferit pertinere, primo per quofdam M onachosfesundò| Cantuarien, Ecclefig nuneii rêtulerunt, quẽ dcum ſum poffet honem ingreſſus, ad nos pluries VOe z pro cauſa, quæ inter dictos Priorem& Monachos,& Can | | | | | b nis emifit, ne quis eum fu iper p Ooſſeſhone tuarien. Archiepiſ copum ſuper capella de Lamede ver- retmoleftasecumgue aliquan- tebatur, ab ipſis ad ſedem Apoſtolicam mitterentur, am Eccleſiam pacificè poſſediſſet, quidam- idem Axchiepifcopus poft iter arreptum 1 larienſis diœcefis ipfum Abbatem& Mona-| municat ionis fententiam promulgavit. Cùm aut fius Eccleſtæ, per violentiam ejece- fir ad ſedem Apoſtolicam facto provocar eſiæ præſum [a m Procurator vero Archidiaconi ptopo& ipfis propter lictam cauſam ad Romanam Eccl ex adverfo, qr nòd defun&tåperfonå Ecel eſtæ, Archi- venientibus intelligatur ad fedem Apoſt. provocatum diacono tantùm datur ejus cu&odia:imò Archidiaconi,| mandamus, quatènus fi eft ita; dictos Jo.& H. denuncis⸗ Il q: fuerunt pro tempo m de oee nuni, quam tis excommunicationis vinculo non teneti. de generali confuetudine stam inilla Eccle quàm in aliis ihive rfs ejufdem diœce fis, hoc jure femper ufi fne gtereà praefatus O. nomine Archidiaconi Eccle- , utpote quieiunam procuratio- ies annis s inglise ex Fe Dr CAP. LIII Funt. Er ominis fiam poffedit eand anla a à arpaan tione e eoe îr j è, hoc didt, ufque 4% ie Idem Epi/fopo Aforalisoficii diligentia es[é fti 4, utrum quando inhiber etur aphellatio in 1eleri NOS igitur Quæſivi- po reapp kie tionis fis aq nos legiti alyo jure) decernimus reducen- tos é cenfuimus| attendentes, quòd per tiamſi non fuiſſet inhibita mn non Acbeat i +, refpondemus ber provocati iointe remover bs qu 2 re non indul Igetur expre: ſse: ſed 1 rus injaſtè 3 gravamen hujuſmodi itis& Monache uerit gias orem poterit emendari IATa :Lictte s hilomninas denunsiari pot 10G dicit. tacon: ipfam poj non potlierunt rehabere, ci Verùm quia multetiens e quid ad tempus per appel- ationem legitimam à judicis fui quoad aliquem certu APIE eximitur poteftate: Sa ſuluiſti nos, uttum f quis excommunicationis ſententiàãnnoc datus, ante de- a ipfius ab Ed, tanquam minùs rationa aD ili- Ci F romulgata> in€o cafu; in quo ante fementiam ap- latio vires obtinuiffet, curayerit provocare, cò quod ppellationem interpoſitam excommunicantis vide- taſſe,„ipfe denunciare poflit eundem, clefiafticis beneficiis Clericum fpoliare? d. cùm executionem excommu 'soitur Arthidi 7 IHRT Arena j ac'tenentes de fatlo forti T pera tu Dears & ad tempus Nos itaque reſpondemus comm unicatio ſecum trahat A N denuncistionem ampliùs non lig tur, ipfum ex icatum denunciare potes, ut ab aliis evi entus, Ecelefiaftici meritò fubtrahunt em ineruverint,& i verent. Appel iat TER gua i| | 7 le proponunt, PRHA null prate f xcomt Et il rto T vel] fuuturo debes p fig communio denegatus, appellationi Monachorum am fiad evs eatem Ecclefia pe propria ipfius Poſſeſßtonemintras ius debuerant, quod'cij ſlodia Eccleſtarum vacantium Ss Archi- diacon. pertinebat,& fi tunc idem Archidiaconus praf andem denegaffèr eifäem’; C fibi prout a f vit offisiurms fèt corum p CAR LIV o anferie G Si appellans ad fuperiorem, comparet coram judice fuper concernentibus ipfam appel. ation em iph appelat crarè videtur. Siautem proteftetúr> quod propte renunciare eene„tanguam contrari E fio; non potue 7 x gneatinintia fie- 2 endus: nifi A l i ni renun- zenuifjet: Cum antem ciandeflina fi runt vere l J fores haberi; fuper po eftonenegn t h gi clana) mendatione adivit inferiorem, h. d. G est ba Idem Epiſcopo Pariſie Schicitudinẽ ꝗ paſt i offidi:(1 ICCC epimus, duob as coram Epifcopo lit t vim appellationis, fi fervantur da, e e e b ak Eken llatiouc. hů. d. ſœcundum unuumm intelle. tit. in3. ainat, Rom. con a Cap. g. eo m 0 ny$ pAr 7 nib. in materia peti 482. in gofu prami f, in 2: i: ibia f Excommunicatio tramit fe-+ Felin. in caga cum executionem.£ Cap. 12. eod. tzt cum An. l fùpr. dec f norte. f. Re nav, operi nunciaka Barb, juxt Zuuſtior. gin < Crabi. ———

Decret. II. Tit. XXVIIL fed olicam appellaſſet, Epiſco ad ej ſus audientiam á tem reputans contumacem, ipfum excom- Bia tempus int is vinculo innodavit: qui coram Metropoli- Epiſẽ copo in civitate præfente, à divinis in Altiſſiodo- fibi petiit juftitiam exhiberi, aflerens,| ren. Ecclefia ceffaretur. Potmodùm verò cùm die appel- > ad nos interpofitam| lationi praſixo comparuiffent partes coram O ens ſe ad eum ftatum,| rig Senon. Decanus allegans, quòd appellationi letropolit. reduci,| fcopointerpofitæ ideò non duxerat deferendum setiam, quòd am Presbyter daee in vinci proſequi i vo- quando a aioe: autem ju e itum hujafmo li prọmu gavit, u icavit irritum interdictum 4D pellationem Epifcopi prom verò idem Epifcopus dive e lationem fuerant inno- dùm quos t; nifi dev r vel Id qua æ appe ationis ntur. In quo caſu ſi Metropo- tes ſuas interponere fortè et ad appellationis benefici m ejus,qui de appellatione er corri igere, quæ contra Si verò notorium exiſte fuerat vel figi modos exp Decano Paratus fuerit fuper ca i$ ad Metrop t na um cxequ- tionem hu nem decrevit, tem erar pum promi per. nus ad-co rtes fuas.c nunciare uu videatur. rofequi proteft etur & ſi 7 b F ialis duxerat de ſolùm Principa le negotium eferebantur examen, nem hujufmodi pro- atam decernimus viribus caruiſſe. Verùm lièt Are pott appellationem prædictam, de qua ſibi eras innotuerat, Decanum den enc en Canonicos(qui JEN—— r ; ſed acceſſoria etiam ad edoceri.}|e i Inciave- niori du- nt eidem, ut appellationi ad m denunciationi ab Archie- ulpabiles judicamus. ê fta coram nga lenter& uleleter Vradidi illi," i Romanum Pontifi- tum, quam quen- aua hie defunt C gi. evocare: CAP.

CAP. LVIL i g Si terminum appellationis profèquinda fiatutum ab homine allera hars præ vemt, hoc tacito literas impetrando, litēre non Va- bent: ed terminum juris etiam appellatus praevenire potest>, dum- modo nimium non pracurrat:& ubi ex dilatione imminet pericu. im, etiam'neùtrā parte þrofègucnte potest judex ad guera fappiè- r partes compeliendo ad profècutionem» Idem Abbati fanéti Felicis, ¢ G. Canonico Bononienſi. B quidam judices, quibus cauſa, quæ inter Sambr.& Kinocor. plebes vertebatur; fu rat ab Apoftolica fedeo ommiffa,pro plebe Sambrienfi fententiam protuliſſent, & à procuratore plebis deRinocor, ad nos fuerit ſine termino appellatum, nec delatum appellationi fuiffet, tec ad profecutionem ipfius terminus à judicibus parti- Bus aſſignatus: Plebanus de Sambr. ſuper obſervatione2 Prædictæ ſententiæ(ũicut rationabiliter lata erat) noſtras ad vos literas,& alia pars alias commiſſionis literasà nο bis ſuper infirmanda eadem põſtmodum ad alios judices Oee a hobis veftre literæ continebant, quòd ùm impetravit; null abità mentione, undeindubita ioneni revocato; ſteric ſuper hoc conſulere voluiſtis: L& Licèt igitur appellanti legitimè à ſententia indulgeatut annus à lege, aut ex juſta cauſa biennium ad appellationem rpoli⸗ tam proſequendam: quia tamen hujuſmõdi terminus poteſt reſtringi non ſolùm à provocnte,vetum etlanm à judice, à cujùs fententia provocatur(cunt ideò ſit conſti- tutum, non ut terminus ipſe præveniri non poſſit, ſed ne valeat prorogari) credimũs diſtinguendum: in qu caſu literæ imf r& quidem quando certus terminus ab appellante, vel à judice appellationi præfigitur profe- quendæ, ſi eo tacito appellatus literas impetraverit, hu⸗ juſmodt literæ tanquam tacità veritate ſubreptæ, obtine- re non’ debent aliquam firmitatem; Si verò ñon fivali- judice vel ab appellante præfixus, pars quis terininus à im non præcurrat, urappellantem in commiſ⸗- nda ſupplantet)eommiſſionis literas pote · appell. caufa legi- erit incaufa Jui c u- ne imminere ilatione quen teſt nihilom ſi ſentiat ſibi ex d amen. Superiot quoque judex f viderit cx d lum imminere, poteft& debet neutro pro rere, ut periculum eviterur,putà, rconfirmatione alicujus electi fue· velit etiam ad annum poteſt utique(imò de- quem fuerat appellatum, termi- egregi Dominico ditrdéefit cu- ponſum, quòd per pofteriores nonderogatur prioribus per quas ad confirmandam ſenten- am, præviõ poteſt ratione procedi. legitimè in detrer. Ar- znega inc. ex tenore. derefr. Rom, er. con, Coj. KiF an de literis nulla fieri mentio debeat. b Iralegend. agerenolnerit$ min iut. g c3 8 appellatas Ge nbs Intelll gitur appellant. De appellationibus,&c. poſterioribus literis de prioribus| s judices, vel vos deilla debeatis cognoſcere,nos intřa terminum conſtitutum à lege(dummo- P i f T4. tit, de refir, ubiquarunt,| 13. de reform. c. CAP. CVII Q Alera parte contumaciter abfente, potest judex am principale negotium definire fEpost litem conte appellatum. am fuerit Idem. Ertuas à literas requiſiſti, utrùm ſi poſt latam ſen⸗ tentiam, vel faltem poft depoſitiones teſtium publi- catas; fueritad fed. Apoft. appellatum, hi qui fuper hoc delegantür à nobis; ſtalteta partium eorum{fe noluerit conípećtibus præfentare, caufam fibi delegatam b judi- ciali poffint calculo terminãre. Nos igitur confult..tali- ter refpondemus; quòd m lis fuper codem negotio co- ram primis judicibus ſit legitimè conteſtata, poterunt judices delegati(eo, qui convenitur, ſe per contumaci amabſentante) cùm eis de meritis ca iſæ liquebit, com- miſſum ſibi negotium definire. CAPT LIX E Notabile dr famofum cap, habens multa nová difa uiruns= H. d. in ſumma, znharendo fimpliciter vers atentiarn tenetur exprimere caufar ra- q uod bis litra. App tionabilem coram ipfo judzce a quo: nec admittitur exceptio 2. vel quod literas impeit áe | prins mifèrat nuncium adj verat, qua nondum funt ji | que jus limitant | R j Idem zn Conci j T debitus e honor deferatur judicib attt fuper laboribus& expenſis ram idoneojudice convenerit adverſa- musy ut fi quis ẽ rium,ille ante fententiamad fuperiore judicem abfque rationabili cauſa non provocet,fed coram illo fuath jufti- tidm proſequatur, non obſtante ſi dicat, quòdad fupe- riorem judicem nuncium deſtinaverit, aut literas impe- traveritāb codem, priufquam delegato fuerint aſſigna⸗ tæ. Cùm autem ex rationabili cauſa putaverit appellan⸗ dum, coram eodem judice causà probabili appellationis expoſità: tali videlicet, quæ fi foret probata, deberet le- gitima reputari; fuperior de appellatione cognoſcat. Et fi minũs rationabiliter eum appelläſle conſtiterit, illum ad inferiorem remittat,& in expenfisalteri parti f con- procedet, ſalvis conſtitutionibus demnet; alioquin ipſe de majoribus cauſis ad m Apoftolicam referendis. `si judex, a quo est app il, pote Sin principais caufa proced Idem in eodeme Jante causà h, ceſſet eff eordinärius, CA? vame, iHua t Gus: Statuimus, ut atus aliquid commi- cutioni r,& fano ùfus con- omminationis ef» ione procedat, non linterlocutione fuerit erlc ſu⸗ rC- nando vel interloquendo p j gravaret mandato alter litiga ſilio ab huj fectu deſtit obſtante ſi⸗ appell ſpectus: a p eligendis probare© gua 7 s A ſclictione ju it tit negotium an fit- titur in principi utitur in Pri acip aa vide Maith fi c potuerunt A Scilicet In $ ap. Hanc Derr a Cap. 2 ta quod in 3 P r ın Cone. ge d. tit. in 4. explicat P h C. geod. tit. in g. compt j: G-quad dium, 3 w.g re $ quamvis.-dejsrep

347. E Decret. Greg. Lib. periorem, vel cauſam committit de recuſatoris conſenſu. Idem in eodem, a Um õ ſpeciali ſit prohibitione p proviſum, ne quis in aliquem excommunicationis ſententiam, niſi com- petenti commonitione præmiſsä, promulgare præfùmat: Volentes etiam providere, ne fortè commonitus fruftra- torig recufationis vel appellationis, obtentu monentis poſſit declinare examen: Statuimus, ut ſi allegaver it ſe judicem habere ſuſpectum, coram eodem cauſam juſtæ ſuſpicionis aſſignet c,& ipfe cumi adverfario, vel{{ g for. tè adverfarium non habeat) cum-judicearbitros commu- niter eligat: aut ſi communiter cony enire non pofi ſſint, abſque malitia ipſe unum,& ille alium eligat 4, quide ſuſpicionis cauſa cognoſcant:& ſi nequiverint in unam dae fententiam, advocent tertium: ut quod duo ex ipfis decreverint, xobux obtineat firmitatis: ſciantque fe ad id fideliter exs equendum ex injuncto à nobis in vir- tute obedientiæ fub obteſtatione divini judicii diſtricto præcepto teneri. Causã verò ſuſ ſpicionis legitimä coνu⁵ ipſis intra competentem terminum non prob riſtlictione judex utatur. At ipsà probata Toum. cuſatoris aſſenſu perſonæ idoneæ committa recuſatus, vel ad ſuperiorem tranſmittatut, ut ineo ipfo procedat, ſecundùm quod fuerit procedendum, G In notoriisnon admittitur appellatio: in dybiss caufa pra bilis coram judice esf exprimenc 1, que deb eat legitimareputarė; s guam fi non pri opptur$ A 4 quo in cauſa procedat. Idem fi Proſequatur é non probat, Has autern confluntio ngn extenditur ad regulares, h. d Porrò commonito ad appell. obſtaculum convolante, rei, vel ipfiusconfefione, aut n appella- E fi ejus exceflus evidentiå alio modo degitimo fuerit manifeſtus e tionis remedium non fit addefenfionem ad præſidium innocentiæ inſtitutũ) non elt hujufmodi deferendum. Excelu te, ne Fori A ASE Sii gic ap pellat tionis ex penat, falen vide bata, deberet legitima reputari:& tunc fi] dyer- farium, intra terminum, fecundùm Ba diſtantiam, & temporis qualitatem,& naturam negotii, ab eodem judice moderandum, appellationis caufam profe equatur: quam ſi proſequi non curaverit, extunc judex(appel- latione non obftante) procedat, nullo av adverfario comparente, cùm judex ex ſuo ¶ procedat offici| causã coram ſuperiore probatâ, ſuperi nis officium exequatur. Sec fi app ne defecerit, ad eum, à quo ipfum malitiosè appelläſſe- conſtiterit, remittatur. Cæterum has duas conſtitutiones præmiſſas uolumus ad regulares e g. fuas Speciales obſervantias. F g Si judex onjajtonim advocati ed m dierevocatam pro li- tis conteſtat. it it habere, vel proceſſum a fubdeleg Swi fallumratnficat, licite appellatur. ato Jubdele- norias III. Decaus, Cancellario& C. Linconien. a Serlicet Conc € Jure civ ſuo procedit appiiat nes ¶pectales. II. Tit. XXVIII. 348 caufam a, qug inter Abbatem& fratres des lle ſancti Joannis ex parte una,& Priorem& Ca- nonicos de Novo loco ex altera, fuper Ecclefia de Holis feth.b vertitur, R. fanctiangeli! Diacono Cardinali cam- mifimus audiendam:[.6.] q Procurator predio» rumPrioris& Canonio propoſuit uag cùm coram ſubdelegatis judicum delegatorum inducias ad propo- nendum exceptiones dilatorias petiiffet:quia advocatus pfus ductus errore refpondit, quòd Ecclefia de Novo | loco Ecclefiam de quaerat quæſtio, per xl. annos& am- pliùs pacificè poſſederat, lickt ipfe edem d die advocati et- rorem corrigens, ipſius reſponſionem, 1 petitioni contradicere videbatur( ne peream aliquod fibi poffet prajudicium? pro eo quòdantelitiscoàtetta- tionem ſunt exceptiones dilatoriæ proponendæ) coram eiſdem ij judicibus revocavit. Judices.tamen per huj pi modi refponfionem erroneamadvocati, litem conte tam fore credentes, ad receptionem teftium pattia al alte- rius proceſſerunt:[2&.] 4 M; andamus, quatenus ſi in 4 diċti Prior& Canonici legi bat gitimè procuratorem ipſor um eàdem extiterit revocata, quia non P, Decooriii non fuit, vel quòd delegat ti teſtes rece ptog à ſubd lubdelegat orum ſuorum n rint, cùm non niſi le gatus à Principe, caufam alii valeat delegare, quieg ab iplis poft appellat. corum factum eft(dummodò.hge in appellatione ipfa exprefla fuerint) nuncietis irritum & ipang. [r P. AB Phrocuratores hradictonum sAh Hſiuus praſentia conſtituti, pe bantes de Cheville gr tebant inſtanter, ut proceſſum appro. ellando Abbatum& Prioris de Maleæron, quibus caufa ipfà a Bo. m..pp..n. fuerat delegata, caufam. ia plam, gue tanto tempore jam duravit, d tentialita termninare.] naremur J -o LL ded-⸗'aAvamen. gravame. n ERE cuun eaminaiio· nem quorundam reſttum Priort de Vellebeo(7 fao%o conjudici de nt aliis soaa canonicas fantina zm ab ipfis de fafo, cum de jure nequiverini, f factam minus provide approbdruut: propter, quá gravamina ex parte-prafatorum Prioris dy Canonicorum adfèd, Apoftoli] fuit appe liatum. V nde idena proc rator cumsnflantig ph fi alabat, ut memor atorum jui dicum pr ocelſtem decerueremus irri- tum 3 inanem, a vero fuper pramifits non potuit nobis fierå ple- na fides, diſ. v. utri , gui tsces faas Jubdelegaver nes, receptiones{7 examinationes parti procuratorum 4 CAP. LXIII G Non fùfficit appsllanti docere, Úr veram oppofùit E avit, nos admiffam appellafje. h. d -legitimats xceptronena quotraranis. urario CrP. S. Petri Canonico Idem Decano dr L Zameren. Hano p filio G. Ca I. Capituli Salamantini procuratori à nobis audis tøre concello, Procurator Capituli propoſuit coram eo, qı uòd cùm dict tus Presby yter{uper rec eptione 1a in$a- lamantina Ecclefia executorias à nobis ad Archid. Ci- vitaten.& collegas ejus literas Hug yetrâffet, coram eis fuit ex parte Capituli allegatum, quòd cùm in ipfa fit Eccléfia certus numerus Canonicorum juramento fir- matus, de quo. in literis ad eos direis mentio Tae fiebat, per cas non debebant contra ipfos procedere: resbyteto& a Demateria hujus decrat. andicat errorem a PET ~ J,}. error..de į cati E clientt, tido. Barb: Conf. 6. Vol. 1.& lafen l | juri faet. ignor. b Olifeno. b Al, generari, ai 2, cum o[hfa C. de error. advoc.`d eodem die. nealiter piali vexatone

ne aliter facerent, fuit ad noftramaudientiam appella- um:[&7] ¶ Quoniam igitur etſi per confeſſionem- Presbyteri factam coram auditore prædicto conſtiterit, Salamantinam Eccleſiam habere certum numerum Ga- nonicorum juramento firmatum,& hujuſmodi exceptio nem cotam executoribus fuiſſe propoſitam,& quòd ap- pellatum extiteritab eifdem; quia tamen non conſtitit, qudd propter exceptionem hujuſmodi non admiſſam, a- liamvẽ legitimam fuerit appellatum: mandamus, quate. nus ſi vobis conſtiterit præfatam exceptionem hujutmo- di de certo Canonicorum numero, juramento firmato, vel aliàs legitimas exceptiones fuiffepropofitas coram ipfis executoribus, necadmiffas,acideò partem Capituli appellaſſe: ĩpſorum executorum proceſſum denuncietis irritum& ànanem. [1 Sed ipf executores-hujufmods appellatione contemptå, ex» communicationis ſententiam in Epiſcopum& Cabitulis protulemunt. Quare petebat procurator pradlibtus Vententiam ipſam irritam nun- ciari,& dictum Ehiſcopum ſuper ſoc ab eorundem Epiſcopi E& Ca- iiuli vexations compeſci.] CAP. LXIV: g Appelans, Qui terminum appell. prefigıt, fi mittit procura torem ad impetrandum& contraditendumtantuim,& appellatio A S approbata aparte, adverfaria legitime und um communam fuit recepta a judice, Proſequenti, condemnats Intellectum, lictt Idem fand; Andres Arciudiac.& magiſtro I. Canonico de Melten. a Icolaomiliti ac-fratri E. Monacho:& monafterii fan&te Mariæ, fan&ti Hadriani Diac. Cardin. concef- ſimus auditorem: in cujus præſentia cùm dictus Mona- chus non niſi ad impetrandum& contradicendum pro- curator fuerit inſtitutus, ſupplicavit humilitet idem mi- les,utcontra ipfostanguam ¢ contumaces procedere de- beremus:[1&.] 9 Mandamus, quatenus fi vobis con- ſtiterit, dictos Abbatem& Conventum appellationi ſuæ terminum præfixiſſe 4, chm ad proſequendam eandem, ſufficientem procuratorem non miſerint, memorato mi- m perſõnaliter proſequente, ipſos ad reſtituen penſas à tempore appellationis factas eidem militi condemnetis. £ 1 Ac dare aliquibus in mandatis, qui eoſclem pro eo guid ad sendam appellationem æmiſſim procuratorem minds idone. um deſtinaverunt, ipſo eadem petſonaliter proſequenti in reſarcien- dis fhbid. i enpenſis legitime condemnantes; eo prins ficut ju- ſa aliud ſenſer útuto, andtant Juber his, gue contra Jape sb- ntum prafi ponen» a verd faper pramifs nobis non potuit fieri plena fides, de militis dr Monachorum pradiftoram,d. fi.] us milesrationabiliterduxit-pr CAPR LEV. G Ab eadem fententia abeodem tertio appella- renon licet. x Idem Epiſe. Mantin.& P. Canonico Taftan. Qui nobis e R. tutor filiorum quoendany B, civis X Tufcan. f petitione monftravit, quòd cùm inter iplum ex una parte,& F. pro fe, ac F. tütorem quondam filii B. ex altera, ſuper quadam ſumma pecuniæ coram judice Tufcan.quæftio verteretur: idem diffnitiyam pro codem R. fententiam promulgavit, quæ bis fuit per judi- ces delegatos à fede Ap. g Onfirmata:[16].] M Sed pars altera, quæ ſemel& iterum appellaverat, tertiò a Ait, Meiden b AL ita: ac fatri G. Monacho mona- fieris S. Maria, Sanéli Adriani, c al. tanguam contra. d Ap- pellans appellation: fug potest terminum fiatiserse€ Vide Do- min. dift. 2o. infum, F Tufinlan, g Videl. 2, sum not. C, de sAmimfr. ytor De appellationibus,&c- 399 eee ee aaea vocem appellationis ad nos emittens, P.&rejuscollegæ cognitionem ipfius ſententiæ à nobis obtinuìt delegari: [.] ꝗ cumque R ſanctæ Mariæ in Coſimed. Diac. Card. fuper appell. tertiò ad nos emiffa, utrique parti à nobis datus auditor, interlocutus fuerit, illos non potuiſ- ſe de jure tertiò appellare: Nos prædicto P.& ejus colle- gæ dedimusin mandatis, ut in negotio ipfo nequagyam procedere attentarent, [ 1 Licèt P. Paxeta Canonicus Tuſcanen. cui executionem feñe tentiæ iplſas dicimur comiuiſiſr inlum in polſoſſꝛonem quarund am domorum dr aliarum rerum legitime induxifet.] CAP. EXVI. G Appellatio om:fo medio judice interpofita, caufam non de- volvit exteptione oppofirå. hoc dicit, fecundum communem intel⸗ letum, Idem magefiroG. Archidiac.& Offic. Lemon. III. Ilecti filli Prior& Conventus de Lacu Rubeo s tranſmiſsa nobis petitione monſtrãrunt: ¶i&.J. Ex parte dictorum Prioris& Conyentůs fuit excipi- endo propofitum: quòd cùm omiffo dicceſano Epiſco- po fuiflet ad Archiepifcopum appellatum, ad quem gra- datim fuerat appellandum, in caufa ipfa de jure procede- renon debebat: fed quia Officialis Archiepifcopi huju modi exceptionem admitterédenegabat, ipfiad noſtram audientiam appellàrunt:[Cj.] ¶ Quocirea mandamus, quatenus ſententias pot hujufmodi appell. latas CLin 6 cos) denuntistis penitùs non tenere,: [1 Quod cum inter ipfòsex parte una tr.de Chambar. milia tem(laromon. dice. ex altera, fuper quodam nemore Ex aliis rebus coram-magifiro sA-Canonico Claromon. ex delegatione ap. quaſtio verteretur, Idem miles ad ven. f. n. Bituricen. Arch. fruſtratoris vocem appellationis emittems, cauſam ſuper his Officiali Bitur. 0b- tinnit delegars, soram gue.) GAP. LXVIL Q Siis quidefit eſſe tutor, nomine pupili convenitur invitus, poterit appellare: Gregorius IX. magiſtro ſcholartum H.& G. de Rupe, Canonicis ſundti Andoniani c Morinen. dicceſis. 1I. EXparte M. dominæ 4 de Colob. e nobis fuit ob- Elata querela, quod cum nobilis mulier domina de Bellebron. f ſuper quibuſdam terris ipſam nomine filio- rum ſuorum coram judicibus auctoritate noſtrà traxiſ- fet in cauſam, eadem in judicum ipſorum excipi fecit òd cùm res, de quibus in judicio agebatur Hi ejus, fub poteftate& tutela ipfius minie i it, cùm jäm ad fecunda vota tranfiffet«£, er his ei non tenebatur ipſorum nomine, quorum tu- t, reſpondere: ſed quia dicti judices hãc lectaà nihilominds ad hoc compellebant tiens fe gravari, noftram audientia.s mus, quatenus fi ita eft, re- præfentia | trix effe-de exceptione eandem; ipfa | appellavit. Idcoque man l ita ef yocato imirritum, quicquid poft appell. hujufmodi inye- neritis attentatum, audiatis hineinde propoſita,&c. CAP. VIII. S4 j j i} ſaperi ef Si judex de jnre dubitans vult conſiclere ſupeær re: aliàs ejus verbis confùltationis orem, debet conſaltationis copiam partibus ede fidas non adhibetur. Idem mag fro dr fiatribus domis Morinen. Ntimaſti b:[o 73] a Prætereà hoſpitalatiis igno- rantibus,& non factà eis copid de inquiſitionis pro- ceſſu, ad nos relationem tranſmiſiſſe noſcuntut, cùm a Rubroy b inclua defunt imaliquot antig,€ m Cód, Barb. ita: Me z G. é P, de Rupe canon. S. Adrians Mo- rinenf: d vide Baldur sosauten Inf. de Atil.tut.€ G- —— r—— Hiro ſoholar 1n$» ò Vidé authent. matri Ú Avid. Cod. quanda TEVION. Doctor. % h De materia relationis vide gloff é S in-sanfarmn. fecundopdé pefibus i?

* Decret. i Lib. II. Tie XXVII. A——— A at e— juxta legitimas ſanctioncs, quoties r laturum fe judex g. Ante inchoatāma perfècutioner appellat.-u quilibet pollicetur, illicò litigatoribus apud acta confu vito appellato petere, ut remittatur ad judi leem d Gi, ; 3j 7con· tationis exemplum edere teneatur.| demnabitur in ex af fallu per parters adverfam inillaappellas Jant Abbas Siculus. qui vocem appell. emifit, cujus non- delegata ad petitionem ejufdem,ad vocavit, de jure rer nittitur, contradictio- us; non obftante; ef tamen in legitimis trone. h, d. ufa ad 3 CAP. LXIX. ique dum eft alii cogn g Si ante litem conteflatam circa principale negotium judex| eum, à} QUO prc aliquid znnovat; vel diem afignatam fine caufa prever| appellatur. Etfi procurator datus ad impètranc dum T api| tione non fèrva vit formam mandati, au y z annum. terit, corde GT Articulus{onis erpofita à gravamine diſcutitu licem na guem, parte abfènte pere Idem Archiepiſe. Archidiacono,&. G. canonico luroner Ignificante a Aurelian. Epif copo, nos novy Serhilte quòd cùm Decanus& sapiy lum 1 Magdur u ipfum fuper co., quod dicebant alib cani& Capituli prædictorum, car non debere 6, coram judicibus Ro 2 niffent: petentibus. tandem. Decano:& Cap natis judicum officium, implorando, ut cùm idem E fcopus poft citationem carnes in ftallisaliis ve K quod per eum fuper hoc fa&tum fucrat, in í umaciam, et Í principal: cauſa. h. d. A Siculus ató alig uo probaregravamen, pr ropter quod pellandum,.& pätte adversd econtumaciter ae ſuper hocl lite non conteftatå procedi facta fuerit in ipſo appell : quia cùm in hoc cafu paliter arguatur, non eſt cauſæ perplexitas) req rioris judicis:prinei juris( ex quo tegui poflet = CAPR LXXI Eod cùm lis praſertim non fi ler 1 S ſtata, locum imploratio hujuſm odi ñon habebat: a ens, quòd cùm de confe i bus,ad litigandum füper i fuum intra annum ad hujufmodi appellationem miferi profequendam: quiatamen d tur) circumyentus contra is noftras fuperhoc ad quofdam jud ktos literas ĩimpetravit, di fic obtentis, petens non o tionem app t. adm fi de inhibitione hujufm i tionis vel carum aeai co &c. uſque ad c attentatum injam Ata priorum continentiam literaru fuiſſet,& quantum ad illam Aea f um eorundem, prævenire diem i a adverſam in tali imploratione ab ea ';: np FENquistieni tus taliter revondéni anod dun non debebant:& quid fuper his non audi Ladfßtioni tuæ taliter reſpondemus, quòd quoties Aata Ta qA Tclauſula, per quamcolli itur appellationis remedium. 6, noftram audientiam appellavit:& licèt procuratorem| in medio literaru im ponitur, ſi ſunt plura negotia ſe mi PTR 1 ſu lur 141 JI~ ectitut: niſ lortè in fine Iiterarum pPrædicta clauſula iteretur. nimè contin gentiapræmií fia tantùm compl ocurator(ut credi iii e plurtibus condemnatis; ſi unus ſolus ationis beneficium convolaverit, illius vi- i cæteris ſuffragatur, ſi communi ju- uventur, idemque negotium,& eadem cauſa def sexiſtat. CAP. LXXIII. od non abb lans habetur prs llationis cauſàs duxerit eu. ad amp idem. 8¹ jaus d metu 1ssquò minùsa laveris, te excuſat, ad appell. reputaris beneficium convolaſſe: Dummo- dò intr ra tempus, quo li citè provocatur, coram judice à quo appells aſle volneras: vel ſi habere ipſius copiam ne- | quyi in præf entia bonorum virorum i proteftatione o R duxerisexprimendás t pa rata sn +41 NON recipiatur ap ocuratorem ad ung petrandu

DE CLEERICIS PEREGRINAN- tibus. TILUL US X KA CAP. UN. a7 Contra percorinantem fen profici ovandum., Coœœleſtinus III. Ambian. Epiſc. Onquerente 4 I. Presbytero intelleximus:[1 é fia.) G Licèt Presbyter idem res fuas& Ecc fug in protectione noftra non poſuerit, quando pn nos Akeellit; tamen cùm hi, qui accedunt ad præſen- bus corum debeant effe fub Apo- ione fecuri: mandamus, quatenus quic- resbytero poft iter arre &um eft vel ablatum, fibi reftitui fac fquam ad nos veniendi tter arripuit, imnpfèrunt.] i atis. b Se DE CONFIRMATIONE-UTILI vel inutili. TYI XXX CAR I Papam, lon tenuerit, ui ñtt. III. Exvonen. Ebiſo literis YTI quis c rei litigiofæ confirmationem impe ab A poft. fed. non minùs poteft judex de cau gnofcere,& eam fine de bito terminare. pacificè poffidebat, ..C.$8 Alexander aco tunc tinuit, non eſt licitum jud Orta decernere, aute gato, ci de quæſtione eam defir CAPR TL € Idem. dicit, k dem V. gorie enfi Ehiſc Q } na e autem a Pont ntra illas(nifi no aut certum fits q liquatenùs judicandum. impetr , COD tions p batur.-Ide Ljudicium faciant. 5 lá de f F reguififti, quæ quibu ſpondemus i; quòd poſterio prejudicium f veritati& ju S, yel fub alia a.tit, int. comp Factatis, tur in omnib. ma- Ta h i E z; uh con j 7 Ambran. effe directam hanc De- creralem, ſed aliis, ut varie ie lunt. c. C. r. eod, tst. in 2. comp. d VY eb tomp,£ Ceod, tit, in.comp. Deconfirmatione eutili vel inutili. mn ad ſed. Apoft. non ptum a l nos venien- guidain res tfit reptitidy Sed fi rem cùm inde confirmationem ob- pofteà ex- e abfque fed. Apoft. man- „volumus 3 À poft: fed. fint per falfi omui- ſſecutus, in quo nul- oues Re debent prioribus Verum ſi dicatur, nullis literis forma literis confiir tamdiu ſuum de~ ntentia cognitio vetborum, dum modònihil dicer tionisexprefsè: dicimus, p bent habere vig A dore deini Plenior habeatur a-Innovatio prtvitegit novum-jus non tribatt, nesan mat mart: Ín movatio prir uila d ji quod competebat, conſervat. t RO n inducit i Decana Padebu filia Abl us II. in Chriſto& ſorores nt privilegiai eum acced rent ſuper his d re P rop oneb. z t civili ftatutum, ı ıt quando f auan etur, ad teft juitatis fimilitud ine quafi jam nimiå vet antat in pergamenó, fed in papy noyanda: nolentes, quòd ex1 vum jus monaſtetio acq habet), per innovationem privile verò prefatum monaſterium ad jus& Apoft. fed.sper privilegium præ d. 1 ſtratur: ne jus Eccleſiæ z remaneat i eandem Abbatiſſam procur ratricem ipfius duximus fta- tuendam: ut- cùm adversùs Romanæ Eccleſiæ poſſeſſic nes& jura non niſi centenaria currat præſcriptio, ipſa indefenſum, per hoc& aliis vice noſtrà procuret quæ coram te in j Nolentes-igitur, qudd de , mandarme int. procuranda. dic10! ſtatu ejuſdem monaſterii di utiùs dubite etur latenus locum tutum ĉr comm oa lig teftes, quos ad e men. Ecclefia, velad interruptionen roftene c nobium duxerit producendos:$ zitiwam præſcri- ptionem probaverit, ut inte ì probata fueri interruptio ex adverſo, läbjeclionemf adjudices Epiſcopo memorato, cum soner ipfum in ſua diœceſi conftitutum, privilegium, quod monafte- rio innovari fecimus, corri pendo: ARA eidem a Al. Exod. dl. eod; tit, A E Oe, c Al Guidion. al, Gardeni fal. Gerunduf d Diſtantiam difirımina.€„Adde quod est tutum, ut fòlenniier tr- oria batur. conc, L unum teflamentum, ff. de teflam. rapti. f$ roband em, eod. tit. in 1.| g Yid. l2. C, de diver, reje Mmm

ib. TI. Tit XXX. 356 355 Decret. Greg. L ſaper hoc perpetuum imponens ſilentium, monaſterium pronuncies perpetuã libertate gaudere, noſtro ſibĩ privi- legio refignato. a; f [1 Qui Apoffolico mandato parentes, privilegia felicis recor- dationis Agapi.€r Ioannis Pont. p. noſtrorum ſud præſentià ſubli. liter confþexerunt; tenorem eò Sub figillis futs nobis tranfinittentes, Y fiopus Praneflinus i n partibus this officium legationis exercens, teno- rem privilegiorum fuorum fub figillo praprio, nofiro fecit conſpectui Praſentari. lite: euter CAP. V. F Non valet confirmatio, quam religiofus impetravit a Papa Siper temporali adminifiratione, fèu prioratu, fi tacuit fè regula- rem: fiverd exprefit, reſeriptum pr 4ſuumitur falfum: quia Papa non confaevit concedere. h. d. cum Idem Epifèopo É poj D noram b audientiam Præpofito Nemanen. c Eccleſiæ ſignificante pervenit, quòd quidam Canoni- ci Nemanen. Eccleſiæ à nobis literas confirmationis fi per adminiſtrationibus ſuis obtinere laborant, relig ſuæ conditione ſuppre nis non conſueverit Apoſtolica ſedes aliqua perſonaliter confirmare: mandamus, quatenus confirmationes, quas ab ipfis Canonic iftant) noveritis ta- x inanes. liter impetratas, denur O Idem YY Orreĝa d nobisex parte tua petitio continebat,quòd lures ex religiofis, qui Prioratibus vélaliis admini ftrationibus præfunt, à nobis fuper ipfis, quoad vixerint, poffidendis confirmationis literas fe afferunt impetrâ ffe [167.] 9 Cùmigiturà cancellaria noftra hujufmodi li teras emanåffe non credamus: mandamus, q È los, quitales literas exhibuerint, in quibus prioratus vel adminiſtrationes, tanquam religioſis conf i n falfitatis auctores. Si verò in illas tanquam uatenu tur eol. atur, Col- e€ Rivarii itur int f& milites fanti Angeli, perpendi- od vicedominus Sabinen. dicebatur , contra formam ju- .n. G. Remen. Archiepiftopus tunc Epi-| fative: ris&compromifi fuiffe ditatum. Unde non obflantev confirmatione C. Papæ prædeceſſoris noftri, qui confir- maverat illud, ficut providè latum fuerat,& ab utraque parte receptum, decernimusipfam irritum& inane. CAP. VILI rmatione ex certa ſcientia, dictio, ficut, ponituir catke uec nocet, fi verbum confirmationis pracedit tenorem cone firmati. Honorius IIL iHufire Regi, Baronibis dr militibus dr aliis hominibus Opri. Enerabilis frater N. Archiepiſcopus Nichoſien.& Suffraganei ejus tranſmiſsà nobis petitione monſtrà runt, quòd inter ipſos& vos ſupet quibuſdam decin mediante Albanen. Epifcopo-a tunc Apoftolicæ fedis Legato, amicabilis compofitio intervenit: exprefsè ad- jecto, quòd é quantocyus eam auctoritate Apoftolicâ confirmari contingeret, ftatim deberet executioni mat dari.Verùm licèt fit per nos confirmata,&ad ma rei evidentiam literis confirmationis tenor compofitio- are, occaſio- òd in literis rmationis,[tenorem ¢ compofitionis] ju ylum Eccłefig Romanæ præcedat d, tum quia clau- fula confueta, fcilicet, ficut fine pravitate provide facta eft, in eisdem literis continetur:[ 1&7f.] Q Manda- mus, quatenus ſi præmiſſis veritas fuffragatur, compoſi- tionemeandem adimplere curetis, [r nis infertus, ipfam tamen renuiftis obfer frivolam prætendentes, tum exeo, qu n co nedum contra Deum Q E Cam ia [modi cavillofis CAP. IX. e alteri falta per Legatum,© per Papam cefant non ladit. Abbatibus& Pralatis, ac Conventi- ricis in Conftantinop. diæcefi iſtꝛtutis. onſtantinopolitanus conque- ſtione monſtravit, quòd cùm quidam veſtrùm ſu- occaſionem ex eo, quòd I. Presbyter Cardinalis tunc Apoſtolicæ ſed tus, quibuſdamaliis Eccleſiis & Cle ſpiritualibus& temporalibus contulit mo- naſteria eorundem ipſi Patriarchæ obedire recuſant, & ei de jur patriarchalibus reſpondere, in ſuæ præ- ſumptionis rium inducentes confirmationes hu- juſmodi collationum a ſede Apoſtolica impetratas. Cùm igitur nolimus ę jura, quæ Diœceſanis debentur, per col- lationes, ſeu confirmationes prædictas minui ſeu lædi: mandamus, quatenus occafione hujufmodi non ob te, ipfi Patriarchæ reverentiam& ol exhibere zuantòö CHIKS c Inclufa, in omnibus im omnibus manuſor ili nullus conflat ſonſus: ea tamen nose le l. proinde,$. fir > fi cert, pet, per em, t. de offic, delegat, e Vide Archidiac, ine. de Eca 259.2. E earundem, g nolumus, LIBRI SECUNDI FINIS. | Mamaa E i — &n Cs Č: Po

h Praitih anting 0) DE VITA ET TITTVIYS € Cùm celebratur, divifus T Laicifecus altare, quando facra my- fteria celebrantur, are vel federe in- ter Clericos nonpræſumant: Sed pars illa, quæ ġ c: ancellis ab altari dividi- tur, tantùm pſallentibus pateat Cleri- cCis. Ad orandum verò& communican- Pei aicis& fœminis(ſicut moseſt) pateant ſancta ſanctorum. CAP- II E Breve, nec potest brev j Ex Concilio Pi&avien. c centur. R arma portantes 4,& uſurarii excommuni-| i A G Presbyter habens popu Uericum, quli ſecum cantet, r in aliis h ic expre Ex Concilio Maticen. e Tquiſque Presbyter f, qui plebem regit, Clericum habeat, qui ſecum cantet,& epiſtolam& lectionem legat,& qui poffit fcholas tenere,& admonere fuos paro- chianos,ut filios fuosad fidem difcendam mittant ad Ec- cleſiam, quos ipſe cum omni caſtitate erudiat. CAP- V, q Breve et, é non aliter fummatur, 1 C Eæ Concilio Carthaginenſi.: Lericus neque comam nutriat, neque barbam. CAP Vi ec ir acris exiflens,potest uxorem ducere, 'uilegio clericali, vel difpen- ndum modum, qui est magis Gntanens litera, ſecund nm i mn ponit unum PaA duntaxat. Ex Concilio Triburien.$ Il. CVericus ſi tonſurà dimiſsà uxorem acceperit, qui quidem ſit ſine gradu, nec monaſterio à parenti- gaudere A Anton. Auguſt.i a cancellis, c Naneter compil. Clem. de ex f Burch. lib. 2 decr..56. Ivo p- 6. c. 15 p.tit.ini. comp. g Deest, nonus, in antiquis, h Cap. 3. eod. tit.ini. comp, i Conc, Carth. c. Juron.2. c. æ. b Quæ d.2. eod. lit. in. III. C, er i Laa haian be n à fl EPISTOLARUM GREGORII LIBER TERTIUS. HONESTATE Clericorum. P EIMV S. CAPITULUM PRIMUM. efe debet Cler Ex Concilio Maguntino.-a bus traditus, uxorem permittatur habere,& it deatyr: nec in vita fua uxorem dimittere audeat J" a ore to: Alesander Onaſteria d San&timonia ſi qt ziſquam Gleri⸗ cus ſine manifeſta& ratios li cauſa fr quentare umpſerit, per CUN me arceatu s We P terit f ab officio Ec co reddatu i i Laici, excommunicati fiant penitùs alieni. G Epifiopus pi corum ſecunc dům ipfius tradictores ad hoc compell. abfiivere ab excommunicatione ineurfa, propter injectionem ma- 0s tn oοmο““umQnñ̃vutbentes, Ho. zulem in ſocium. Gregorius g VII, Uoniam h(ut ait Scriptura)[ 1..]§ Statuimus, ut facultatibus Ecclefiarum Veſtrarumm, proventibus expenſis diligenter inſpectis, certum in eis valeatis ponere numerum Clericorum,& ſtatuere, ut bona co- 1 rum veniant in commune, inuna domov eſcantur, atque ſub uno tecto dormiant& quieſcant. Si qui verò con- tradictores extiterint, licitum vobis fit per í ſuſpenſionem officii& beneficiĩ, aut graviori etiam pœna, fi opus fue- ritad hanc obfervantiam cosap ppellatione non obftante compellere. Indulgemusetiam, ut fi quifquam eorum, qui fimul vivunt, proma injectione in ſocium, à communione meruerit fleri alienus, reconciliandi& pœnitentiam imponendi poteſtatem plenariam habea- tis, nifi forè atrocitas facti ponam graviorem expe- teh k ——ů a Cap. 6. eod.tit. ne Cler, vel Monach, in 1. compil. b Hec 2. verba, 3 barbam, defùnt in omnibus manufèirs€ fub Alex, III .i, d Cap. 8. cod. tit. int compil.€ Ab Epifiopo arcea- tur. f Al. deſierit. g al viii. al. iv. al. iii. fèd ut plurimam legitur oflavus. h Cap. 10, eod. tit. in 1. compil. cona fert Concilium Tol. 4. can, 23» Refert Grat. 12. g1.&: 1 i ma- a y — ů ů Aeg K All. Aaguntienſi. al. Iburicenfi. nuum. K expofiat Mmm 2

Decret. Greg. Tib. III. TE I. 260 j fè J afus horainis ad malum ab adolèf@entia fua, loih Evangelium prædicatis, ſcandalam ſuſcitetus: ate vergit caro T cu mus, quatenus eo non obſtante, quòd inter vos i ſunt, 8 Canonici regulares, vel alii etiam rem vitam ſub alia diſtrictione 4 profeſſi, omnes pariter in unum regulare propoſitum& ftum habia€ t tauigore fpirits pre-| Man sente< vina gratia animus niti- debet Aa Veni- te- afioy amn, O remedia guibus grruentes occafione es muit tis valeat declina? de fiquidem es}, guod intelligente 5 5 m ftu um, quantùm ad! fris Eccleſiis perue- hoc ſpeciat officium, conformetis nquendi per ens ngc moderna temporaco us dr fidin f J Y} d S idefirvimus, prout da>» pradecef oribus ve a tur abeo, decrevimus ob 2,& auct. copalis of- ut Livoner Cana fi nad ref utiliza feri nen Domini pts Ap Dominus,dicens: Ig guod in veteri 7 Ariſemper ardebit, quems u munina? A9 ſlibſicten mant igna per j Ill; autem p G) rmoj Boi , pþpradicaverunt ubig, Domino coope Attendens eter e fe eje pentzat qui plures S autem res, quo 1 Ev 7 u aportet vosin II. Pralatis© OT | Lombardia raum feguentes exemplum, d CAP: XII Ludi the tiam pretextu confuctudinin in Ece p t vi ejiis theatrales,& non ioluir acula introđducuntur in eis monftr am in ali bus feftivitatibus Diaconi aniæ ſua ludibria exercers quatenus ne hone n, vel potius etur t MRY cori uro cord pi È Ne verò facil veni Inc endi, ſtatuimus, ut qu | G fuetint incontinentiæ vitio laborare, ET ır f fecundùm tano- ipi- p ùs& diftritiùs præcipt ena cohil ſuſpenſus præſumpſe ſolùm Eccleſiaſticis duplici culpa tales ptæſumpfer cere, mMaximè obtentu pecunig vel alteriu ) dE pona. 13S IN1QHi»

361 commodi temporalis, pari ſubjaceant ultioni. Qui au- tem fecundùm æ regionis fug morem nonábdicârunt copulam conjugalem, ſi lapſi fuerint, gravius puniantur: m legitimo matrimonio uti poflint. CAP- XIV. se rictus crapulofis vel ebrioſũs monitus xon defiftens, ab off vel benefi aen Idem in eodem b. ula& ebrietate c omnes Clerici diligenter ab- ſtineant: unde vinum ſibi temperent,& fe vino. Nec ad bibendum quifpiam incitetur: çùm ebrietas& men tis inducat exilium,& libidinis provocet incentiyum. Unde illum abuſum penitùs decernimus abolendum, qëo in quibufdam partibus ad potus æquales fto modo fe obligant potatores:& ille judicio talium plus lauda- tur, qui plures inebriat,& calices fœcundiores exhaurit. Si quis autem ſuper his ſe culpabilem exhibuerit, niſi à fuperiore commonitus ſatisfecerit, ab d officio velbe- neficio ſuſpendatur. czo CAP. XV. G A negotiis, perfònis, locis, ludis, veftikus inhoneftis dy ornatu minus honeſto, præcipit Clericos abſtinere,& habitu honeſto uti: cu- jas vanitatem in pluribus exprimit& deteflatur, Idem in eodem e. Eem officia. f vel commercia Ñecùlaria non exer- ceant, maximè inhoneſta. Mimis, joculatoribus,& hiſtrionibus non intendant. Et tabernas prorsus evitent, niſi forte causà neceſſitatis in itinere conſtituti. Ad aleas, & taxillos non ludant, nec hujuſmodi ludis interſint. Co- ronam& tonſuram habeant congruentem. Et ſe in of- ficiis Eccleſiaſticis,& aliis bonis ftudiis exerecanı dili- genter. Claufa deferant defuper indumenta, nimiå bre- vitate vel longitudine. non notanda. Pannis rubecis aut viridibus, nec: non manicis aut ſotularibus con- ſutitiis, frænis, ſellis, pectoralibus, calcaribus de- auratis aut aliam ſuperfluitatem gerentibus, non, utan- tur. Cappas manicatas ad divinumofficium üntra Ec- eleſiam non gerant, ſed nec alibi, qui ſunt in ſacordotio & perſonatibus conſtituti: niſi juſta cauſacimoris exe- gerit habitum transformari. Fibulas omninò non fe: ant, neque corrigias auri vel argenti ornatum: habentes, fed necannulos: nifi quibus competit ex officio dignitatis. Pontificesautem in publico& in Eccleſia ſuperindumen- tis lineis omnes utantur: niſi Monachi fuerint, quos o- portet ferre habitum Monachalem. Palliis diffibulatis non utantur in publico„fed vel poft collum, yel anteo pectus hincinde connexis. CAP: XVI: Cericus: qui tertiò monitus à negotiationibus fècularibus non abſtinet, imterim perdit quoad bona privilegium Clericale.h. d. Et ei textus multum notab. r qui quotidie allegatur. Honorius III. Ambianen. Epiſe. g X literis b Pontini Comitis intelleximus;qu ròd quì dam Clerici fuæ terræ potiùs fecularibus negotia- tionibus ¿ quàm officiis-divinis intendunt:& gaude re volentes-privilegio K clericali, nolunt ftatutis pa- trig(guibus quoties expedit, ſicut Laici ſe tuentur) in negotiationum fuarum/ quæſtibus ſub jacere:[1i o .J] 1 Mandamus, quatenus fi fi tales tertiò à te commo hiti ab hujufmodi non teap 0 fed prætermifis di-| a Hocdicitur propter Grecos. b Conc. Later. fub Innoc: 3, cag. C Cap,.eod.tit-in 4. comp d abeneficio vel officio fufpendarur, € Lat. fub Innoc. 3. c. 16; f Cap.4. eod. tit. in g. comp. Conc. Ted. fef 14. de reform, c. 6.& fef. 22c. g Ambien al. bien. al, Abianen al. Abienen, h Uid. Gemimanum inc. fi “i of-del. in ó. i al, negotiis. k privile ogiis scorum.| Vid. l quejt. Cod, dere jud. i Lfiproponas,.7 Í De vita& Mendi Clericorum. vinis officiis» negotiationiba isinfliterint z z fupradi tis, | cùm facto privilegium abjiciant clericale, tu quò mi nib dum his fe implicant, de fuis facultatibus, ftatut ſuetudinibus patriæ ſubjaceant, non defendas eoſdem. [ 1 Unde guia magnum ex hoc ftandalum inter Larco tur, nobis humiliter fapplıcavit, ut vel compelli hu jund. ad ferviendum Ecclefia, illicitis fecularibus nogotiationihus po Jis, mandaremus, vel pateremur guoad fa. ultates eoru zutis& confuetudimbus patria Jabjacere. Cam igitu Cler icalis ordinis vituperium redundare RURA Ur, gi vita generare non debet Laici feand exemplum,.t] nerd s Sos DE COHABITATIONE CLERI corum& mulierum TITULUS I$ CAPR I G Clericus non debet retinere z incontinentia, etiamſi ſit mater vel no mulierem fi a confànguinea Ex Concilio Maguntin.& Nhibéndum c eft, utnullus Sacerdos fæminas, des quibus ſuſpicio poteft effe, retineat, Sed neque illas, -A quas canones concedunt, matrem, amitam,& foro- rem: quia inftigante diabolo,& inillis fcelus perpetra- tum reperitur, aut etiam in pediſſequis earun dem. Sed fi qua de his neceſſitatem habuerit, Presbyteri habeant in vico aut in villa domum longè à fua converfatione:& ibi eis, quæ ſunt neceſſaria, ſubminiſtrent. brohibene quoque eſt, ut nulla fœmina ad altare præſumat re, aut Presbytero miniſtrare, aut intra cancellos ſtate ſive ſedere. accede- CAPR- IE T č SS Q Exconmunicatur Clericus in facrisqui a fiy rum colloquio, vel earum conſortio monitus non d effarum muii Ex decreto Eugenii Papæ. Iquifguam.-d Sacerdotum, id eft, Presbyter, Diaco- nus, vel Subdiaconus, de quacunque foemina crimine fornicationis-fufpeđtus, poft primam, fecundam& ter- tiam admonitionem inveniatur fabulari,& aliquo mo. do converſari cum ea, excommunicationi ſubdatur: fœ- mina verò canonicè judicetur. CAR IIL q Non debet Pralatus Clericum cogere ad concubinam abjuran- dam: fèd eam nolentem dimittere, potes communicare. „Alexander HI. Sater, Archiepiftopo, P- C. cumte, Lericos in facris ordinibus e conflitntac, blicè tenent concübinas, adeasabju jas nolumus à tua fraternitate compelli; ne in eandem fornicationem An a inſtinctu diabolicæ fraudis redeuntes, perjurii reatum- incurrant. Verùm ipſos per fufpenfionis& interdicti ſen- tentiam debes arcti ids cogere, ut mulieres ipſas à ſe ita re- moveant; quòd de illis ſiniſtra ſuſpicio non poſſit habe- ri. Et ſi qui eorum ad ipſas redire, vel alias accipere fortè pPræſumpſerint, inaliquos eorum debes perpetuam ex- communicationis ſententiamproferre, ut alii eorum 7 exemplo perterriti à fimilibus arceantur, à Deuntur. boc reperio in(onc. Nannetenſi, c. 3.€ Capt eod. titm rcomp. d C. 3. eod. tit. in i. comp. Vid. Conc. Later. ub Leone 10. fef g. de reform. Curie O alor. e Cap.& eod. | zit, in 1. comp. é posŤ Conc.£ at. ſübb Alex. 1. p. 26. c. 1. f InC. rb. ni alii exemplo ihor umaj fimilibus arceantuy. Mmm 3 | Bar

Decret. Greg. Lib. II. Tit IL 364 CAP. IV. g Si Clerict monitt concubinas non dimittunt, fùfpenduntur à beneficiis, G fi fè non corrigunt, dehonuntur. Idem(Cantuarien. Archicpiſcé.€ gainek. Icut æ ad extirpända:[ I& mfia.) Q Frat. veft. mandamus, quatenus Clericos veftræ jurifdićtionis, qui in Subdiaconatu& ſup rà, fornicarias habuerint, ſtu- diosè monere curetis, utà fe illas removeant, eas ulte- riùs minimè admiſſuri. Si verò acquieſcere contempſe- zint, eos ab Eccleſiaſticisben iis uſqu ve ad ſatisf⸗ ejus Suffia- factio- nem congruam fufpendatis, Et ſi eas fufpenfi præſumpſe- rint detinere, ipfosab eifdem beneficiis perpetuò remo- vere curetis. 3 [ i Vitia gua periculum parrunt animarum, fsramopere de- eet intendere, ita ettz ns fidelibus falutis augmentum,&r facris Ecclefiis de at honeflatis U im in Anglia pravá Q ir de É longo te; ft obte fiis domibus habeant, nos volentes tam grave fiand plo removere, 6 pradittos Ciericos ad honefatem Ecclefiafi m nos convenit gramina propagare Virtutum $ E m, ist Clerrci fornicar ium PeBe CAP. V. T Litere a Clerico concr eita facti, Crie) obtenta, non valer Idem Eborace 8 Uper eo verò b, quòd aſſcris A. Presbyterum forni- cariam detinentem, propter hoc ab officio ſus ſu- penlum:| 1& mfia. Í Ç Porrò fi literas à nobis ob tinuerin que facti ſeriem non contineant, nolumus illas ſibi prodeſſe. {£ Prud...r. quod fifu uper koc P P fit ad prafèn- diam noftram, fi conti Cat ipſum ad nos accedere prout exp Pe Ui- debimus, per tinaciam ejus O E dudac puii cOrrE* nus, non venerit ad goraſenti ams noſtram nis in eum enttam propter hoc latam tam diu voli ruari, donec fornicariam Suan 4 fè prorsns| binentem. CAFR VL G Si Clerici moniti non dimittunt concubinas ſüſpenduntur a beneficiis: poiat y O vivat fient decet Presbyterum con- Ó ffe non cotrigunt, deponuntür. Idem Londonen. Epiſcopo c Lautem 4 Clerici tuæ juriſdictionis(ſive in ſactis or- dinibus ſiye in inferioribus conſtituti) fornicarias de tinent: niſi eas ad fecundam vel tertiam commonitio- nem à ſe dimiſerint, eaſdem de cætero contempturi, liceat tibi e eos Ecclefiis, vel earum portionibus ap- Pellat. poſtpoſità ſpoliare, officio ipſi is nihilominus in- VII. ım diu toleratu y nec habet operis percipiuntur Ecelefiaflica irs$, non quia in facra- fè T Ari RIARI um emendationem. h. A HI f Ex Concilio Magure tino. Vy: ii düxit devotio ¢ inquirendum:[ T ér infia.) qA citur; Nullus audiat miffam Sacerdotis, itanter coñcubinam habere. Alibi verò-| teft dliquis, quantumcunque pollutus| uete ſactamenta, quæ A cun quem a legitur nim Sacerdos ſit, quæ ſunt ſancta, coinquinari non poſ- | funt. Sumite ergò abomni Sacerdote Chrifti myfteria: quia omnia in Chrifti fide purgantur.. Ceterùm aliud eft crimen notoriam, aliud occultum. Notorium defie nitur, de quo Presbyter canonicè condemnatur. Occul- tum, quoda ab Eccleſia toleratur. Cæterum aliud eſt, quang do crimem notorĩum non diffitetur Presbyter, vel de ipſo eſt canonicè condemnatus. Aliud eſt penè occultum quod ab Eccleſia toleratur. Item aliud eft à talium offi- ciis abftinere, ut peccandi licentia cæteris auferatur,& di ad pœnitentia ftuctum trahantur: atque a- liud ſi talium tanquam in fornicatione jacentium, my- ſteria à reſpuantur. Sine dubitationei itaque teneatis ós quòd à Clericis& Presby yteris, quanquam fornicariis, tolerantur, nec yene o redam li- fris Parochi ss habere sred Eccleſia ade- r. De hoc vi. A erſa ſacrorum canonum ſententia EMMAN.: CAP. VHI rict est BE a, guod tranfit in notoriumy F es} publica per folam monia, ide, Feandalum, ie famam, emnattoneny fola tef toflium dita non juratorum: fed fex hot oriet ducitur purge alao, in qu A defi Ficiens cænontet p” nitate PCE III. Exon Epift 2 ‘Ua nos dūxit fraternitas confulendos c; fide Cleri- cis publicè concubinas habentibus, qui quan do à te conveniuntur, ſe eſſe concubinarios Aifftemur, nec apparet contra eos legitimus accufator, credendum fit teſtimomo bonorum virorum, inter quos vivere digno- ſcumur. Nos igitur conſult. t. t. reſpond. qudòd ſi crimen eorum ita publicum eft, ut meritò debeat appellari no torium, in eo cafu nec teſtis, nec accuſator eſt nece rins: cùm hujufmodi crimen: nullå iverſatio- ne celari. Si verò publicum eſt, non ex evidentia, ſedex na, in€o caſu ad condemnationem coram ieh Elk monia non fufficiunt: ùm non ſit teſtimoniis ſed teſti- bus judicandum. Sed ſi de Clericis ipſis t $ habeatur ſuſpicio, ut ex ea ſcandalum generetur in Populo d, lis cet contra ipfos non apparuerit accuſator, eis tamen eſt canonica purgatio indicġnda a quam fi p ræftare nolu€- rint, vel e defe in pra ſtanda, eos nopic d tis f Aarand ra punire. CAP.. IX. G Breveest: unde non femm. Idem Pz J A 4 tua fraternitas requifivit}§ Cum Clericisquoque non permittas muliere ulas habita- re, niſi fortè de illis perfonis exifta nt, in qu uibus naturale fœdus nihil permittit ſævi criminis ſuſpicari c AP. X. rins in officii ⁊ G Clericus concubir dus non es$, nifi fit no- tortus KEE fi corum rint; aŭdiendum. Verùm etf qu lemi bet pro montali peccato, quoad ſeip t effe fufpenfum, non debet tamen in offic ia quamũum 105 etiam in cafu prop hujufmodi fit noto s IX. in orn icati nem prola- on eſt, niſi pe contagionum exiſtunt. rs cungue$ e- comp.& Låt. i ” posŤ conc. Lat.79. c. 9. c al. tit. in 1, comp n conc. Lat: lefiis fuis rc. F al Vrban.3. g C Led- dos fit, qua fäsra fant, Ge conc. Lat. fab Alex. IT,.so..38. h s| bes, g Cap. 2,cod,tit, iis. comp. n per d fententiam, ae fi i t. u r. fst. in p á Minifteria. b retineatis, c Cap. 1. eod. tit, n1 l. c. 7.& lul. Clar, m ieum, ff. de dolo. O Rin A< G arb, vel fi defeceri f de- quifiımum F. Hya ufafis€ In Cod, Barb, yel fi defecerint, e NEM

De Clericis tam in jure, aut per evidentiam rei, quæ tergiver- liguå celari non- poflit. a Se DE CLERICIS CONJUGATIS. IFT YVL US III CAPR L Matrimonium contraitum per Clericum exiftentem èn fa tenet: fèsus n minoribus, fè ne cogitur dimittere b infra Subdiaconatum accepe- ad relinquenda beneficia Eccle- diſtrictione Eceleſiaſt. i in Subdiaconatu“& aliis ſuperio- s uxores accepiffe nofcuntur, cos uxores ænitentiam agere de commiſſo, per ſu- & excommunicationis ſententiam compel- lere procuretis. etinendas u CAP tus ad adm 1I m,& ad ordinem Ecclefiae omovetur, nifi cafiitatem promit- frati neficsum non Epiſẽ opo, attentiù> dein- cclefiaftica beneficia,vel ationes Eccleſiaſticasadmit- voyeret ꝓerpetuam,& qui orem. m gus in conjuato cor tut. buerunt praa ns forum-ha tia ex concefzone o di a guibus ſine u utni non Pallunt privari:.t ida rinine ac'eff imus reſpondendum, ut.] CAP. ricis-p meno? HI beneficiats matrimoni quod dedit E gS hat, prt vatur beneficio,& n contra- fibi reflituitur.d Et in hoc ultimo est cafas tam allegabilis, d Epifèopo, 4. Utrùm Clerici infr esa tes, UXOI {i cio canonicè debeant fpolia e, quòd cùm ſimul voluptatibu ac divinis& E fafticis obfequijs yacare non is ſacramen- dubiò benefi- } intitulati fuam gni tractandis, Eccleſiaſt ciis ſunt privandi. Sanè ſi Eccleſi uerant, de poſſeſſionibus aut aliis bonis aliqua contu liſſe noſcuntur: cùm ab earundem Eccleſiarum miniſte- rio fuerint& beneficio ſequeſtrati: ad ipfos recta via de Ecclef 1c1s proci $, quı J li cle bent abſque contradictione redire. r uod fiaiernitatis tua quaerit induftria.) CAP Iv g Peratå pænitentid, difpenfans Epiftopi cum Sacerdotibus, int, gui matrimonium de facto contra Anè g Sacerdotes. Idem. S j>» qui nupti ral non nupt ſed contubernia ſunt potiùs cupanda: poſt longam pœnitentiam,& vit 1. eod. titin 1, comp, Et post conc, Later. fab Alex. II i2: b Tales ex hioc faclo ſuſpecti fiunt de hareſi. Bern. Dias in prall, crim. cam.g.© Cap. 3. eod. tit. in 1. compib Et post c. 3. d Veneran, al. Verulen. al. Velinen, al. Ve rulacen.€ Cap:s. eod, titin 1. comp.© poft conc, Lat. fub A lex.p. fo.:7. fF atti Cap. i eod. tit. in 2, com- f Pii vid. Felin sn catta nos h dicenda. cone. Lata.18 g i 8 jurequr. bilem continentes, oflicio ſuo reſtitui poterum,& ex in- pF conjugatis. dulgentia ſui Epiſcopi ejus exccutionem habere. CAP. V. F Auferenda fint Clerico beneficia, qua babebat tempore-cohe trali matrimonii: collata vero pofimodum fiienter per Ep eundem auferri. non poffunt, fèd per Innocentius II. Norvsce pe a fallaciis:[ 1 a] Accepimus au- tem, quòd quidam Clerici tuæ diœceſis, qui matri monium contraxerunt, Eccleſiaſtica beneficia detinere contendunt: in quorum converſatione cithara cum Pſalterio malè concordat. Cum ergò vir cogitet, q modo placere poſlit uxori,& ideò minũs, qua Dei ſunt, valeat cogitare, cùm quafi divifus in duo é, plenam- i habear poteftatem: ut ei, à quo ſtipendium rect: us famuletur, mandamus, quatenus hujuſmo- di Clericos beneficiis Eccleſiaſticis, quæ in tua d ertorem. h. d Ebiſc. S — g r: N funt adepti, prives app. rem. præíertim cùm rerum Ec- Nifi clefiafticarum fubftantia per tales foleat deperire. fortè tu talibus fcienter contuleris Eccl i cia; quibusgos non e,íed pers fu ni mus ſpoliandos- [LI1 Fiomines circumdenti, Deo&ma per per tur. Cam tamen fècundum Evar bus Dominis fèrvire, quoniam fi cxoſuùm, aut uno contempto, alium CAP. eintepl Lát. promovetur, fi fiandalum Idem æ Archeroniino Archiepifèopo. E olime ad noftram. audientiam perveniffet, guòd Canonici Anglorien. Cantorem Trica cen. g fibielegerant iñ paftorem:[ 1&.J- M Licèt tibi de forma electionis canonicæ, ac idoneitate perſonæ, in aliis hᷣ conſtitiſſet: movit te tamen, qudd cùm pater e- jus Græcus fucrit ¿4& juxta ritum Græcorum uxorem duxerit, 4 in minoribus ordinibus ćonftitutus, Canto- rem ipſum ex uxore legitima in& otio ſuſcepiſſet. Nos igitur attendentes, quòd Ori is Ecclefia votum continentiæ noh admiſit, quoniam Orientales in mino- ribus Z ordinibus contrahunt,& in ſuperioribus utun- tur matrimonio-jam contracto: mandamus, quatenus niſi pro eo, quòd inter Latinos Græci hujuſmodi con- verlantur, regionis conſuetudo repugnet, ſi aliud cano- nicum 22 non ohſiſtat, ad confirmationem& conſecra- tionem ejuſdem ſine dubitatione procedas. ITbi dedimus in manda æaminatd electione dili y. pe ſond, ſi 5 electionem Jeha am audt. Apoſt. conſirmares, nues in oateris procęſſurus.] CAP VIL q Cericus conjugatus aon beneficratits, 1 ſuram. Idem Epiſcopo Piéi:: Oannes n nobis conquerendo monſtravit, quòd tu eum, quanquam jamdudum uxorem legitimam du- xerit, pro eo, quòd priùs in Acolythum fuerat ordina- tus, compellere niteris, ut tonfuram deferat clericalë;ex rat ——— ͥ ͤ.P eod.tit. in 3. comp. ubi legitur Archiep. Norvvicenfis fi piares: F. de paf. c. In Cod. Barb. fed eriorem tuum. d alit. Archeronen., E Cap. à. eod, tit f Aglonu. g Triacanen, h Qin aliis, i fute rät.] in minoribus ordinihus conftituti contrahunt, m Pox, canonicum, deest in antiquioribus, n De materia hujus decreti, vid, Geminid. I ct eod. 2it. lib. 6.& Lapum alleg. 10. Mmm 4 Cap. i. b Vid. leg. male perf inz omp. k duxerat.

367- i Diere Greg. Lib. III. Tit IV. 368 qua inter ipſum& uxorem ſuam poſſet ſcandalum gene- tari, cùm de confuetudine terræ tux Clerici uxorati non cogantur inviti portare tonfuram. Quoniam igitur idem etiam tonfuratùs non poteſt privilegio clericali gaude- ye: mandamus, qua tenus ipfum fuper tonfuratione hu- juſmodi non moleſtes dummodò nullum perci piat be- neficium Eccleſiaſticum, cujus ratione teneatur clerica- lem deferre tonſuram: quia cùm eum oporteat ſeculari- bus negotiis immiſceri, tonſura ipfiusſecularia exercen- tis videretur profectò in miniſterii noſtri vituperium- redundare. CAPR: VIH. G VUxorati non admittuntur ad Ecclefiafiscas dignitates,(r co- Cuntur dimittere, quas habent Idem. Um à decorem:[&.]{ Eos, qui funt publicè u- xorati,non'admittatis de cætero ad Ecclefiafticas di- gnitates: dimiffis ab eis, quas non poffunt fine prayo ex a& gravi fcandalo retinere. CAP. 1X. G Clerici conjugati, in rebus fùis non gaudent privilegio clericali. Honor. lIl. H. quondam Regina Anglorum E” parte tua fuit propofitum, qudd nonnulli literati terrætux(habitu& tonfurâ clericali& relictis) pu- blicè ducunt ¢ uxores:[ 1&.] Q Uttame nconflietis juſtitiis& debitis obſec quiis te defraudent, tonſuram re- ſumunt 4 abjetam:[ 2&.] M Quidam etiam acce- ptå primå tonfürå fimiliter contrahunt:& eandem ton- ım deferunt, ute drin e præ prædić lg c ùm igitur reddenda fint, ſunt Cæſaris, Caf i unt Dei, Deo: æqua- r duximus andam fi s rà talibus juftitiasde- velut ab aliis uxoratis ex as&t ſervitia conſueta. [ 1 Dehi qua hujus? quomodo ple uxoribus exifentes: g laribus infiltan tentis s þratextu ab hujufmodi ui m non militant D| porins mun Epiſc. e dil. manenſe ipſos ta 177 rluorus ana fowere nitunti CAP. X n minorabiis militet, non e forre ton ejerre ton stu clersealern Idem h ż tuæ breviter fatisfiat reſponde niles tuæ di 8, qui olim cùm iñ eſlet conſtitutus ætate, tonſuram tantùm& coro- clericalem afumpårt, non eft cogendus deferre ha-| bitum clericalem ——— a naa e. maam a erae ing comp. D dimifis rhon. Cler 2 c du- 3t. C eo praetextu,§ Matth.22. Mare. 12. | | | Ex Concilio Lateranen. c 1 | xtu excuſari valeant à| f | ——AUAUkb—fö—Z— 8 | To liceat Epifcopo de civitate fua tranfire ad aliam. Manifeſta eſt enim cauſa, pro qua facere hoc attentat. Cum nullus ſit inventus Epifcopus, qui ad minorem de majori civitate trañfiret. CAP. II. nitur Cardinalus qui in ſuo tituls non rgdet.,l. d. Et eſt g D ifle textus multura notabilis. | | | | Í 1 Leo IV. | f i f r 7 X geftis b: Į i] s in qua Synodo Anaftafius presbyter taedia. Ta beati Marcelli, ab omnibus canonicè eſt depoſitus: Eo qu 10d paræciam f fuam per an- nos quinque, contra canonum inſtituta deſeruit,& in a lienis uſque hodie demoratur r Rora. Po rum Santam{o Lotharii iy Te Ato= E sficum c "II Epifcoporum in Ecclefia beat, Petré nodum congregavit.] o ynodum congregavit.] CAPR TE Q Vni plures dignitates ves est conferenda illi, Uia nonnul gnitates diver ſiaſticas& plures Eccleſias pa- rœciales, contta ſacrorum canonum inſtituta nituntur accipere, utcùm unum officium va inpie e ftipendia fibi vendicent plurimorum: ne id de catero fiat e, diſtrictiùs inhibemus. Cùm igitur Eccleſia vel Ec- cleſiaſticum miniſterium f committi debuerit, talisad hoc perfona quæratur, quæ refidere in loco,& curam e jus per feipfam valeat exercere. Quod fi aliter ađtum fue- rit,& qui Serep erit, quod contra facros canones acce- pit g, amittat;& ĝui dederit, largiendi poteftate pri- vetur CAP. 1V. G Prafintatus ad Ecclefiam non confirmatus, fi apparet, guod 3 on debet inftitus pe er Juperiorem: confirmatus autem & ex non jufta caufa non refidens, privatur;a vellationeremoiá. Alexander 1H. Iracen, Archie- pif topo. Elatum+ eft nobis, quòd cùm in Lateran, Concilio ftatutum fit, ut perſonæ tali Ecclefia vel beneficium Eccleſiaſticum conferatur„quæ refidere in loco,& curam ejus per fevaleat exercere, nonnulli ad Ecclefias præfen- tati hoc fe poffe affirmant, fed efficere contradicunt:[t r snfià.]€ Cùim igitur verba accipienda fint cum efte- ctu, tales ſi præſentati fuerint, non debent admitti,& admiſſi poterunt amoveri: niſi fortè de licentia fuorum Prælatorum, vel ſtudio literarum, vel pro aliis honeſtis auſis contigerit eos abeſſe: nec patrocinari debet eisa ap- Lpellationis di iffugium, ſi contra hujuſmodi intentionem decreti fuerit interjectum ż I ldeo nos confà ere voluꝛſti>an propter hoc pofi tale prá- lere k el inſtitutos adpe. Jub removere, Tua gatur proe efiat, quod.| CAF V. ye edt; nec potet brevis fummari. Idem Eloracen. Archiepiſcopo. Raternitati& tuæ:[1 Cj.]. Prætere ye alterius diœceſis abſque commendatitiis literis fu ipifcopi non debes recipere; nifi proco receperi sbi poft. fed. mandatum. itt ref k L ſentatos repe videntia in gE a al: tertius. b€ Cap.+. evd. tit, in 1, compil. c Conc. Lateran. lex T c. 13. nam cùm alud non dicitúr, intelligendum dë `I d Cap. 3. eod. tit. in r comp.© alta: uè er 2d de cætero i f officium. g receperit; h Cg: eod. ti? in 1 comp. C post Conc. Lat, fub Alex. 3..15. 61, 1 Vid. ifi 7 Sgar/ C7,-5.| qua pæna. cum concord. fF. de verb. fignifica K Capi» eod, tit. in PON į 2: comp.| Apoi fèedip [ 1 Dux d modum avaritiæ non ponentes, dis tennan(|

ommdelk,. o< De Clericis nonr Ga tua [ 1 Duximus indulgendum, út fè Clerics, quiin Eccle jurifdiflionis beneficium funt adepti, qui ad aliàm diccefin abſque licentia ér affenfu tuo morandi causå tranſtuleruut, liceat eos tibi bencficiis qua habent a te, expoliare, nifi forte ſcholaſticis diſeiplinis invigilaverint, aut rationabilera tibi cauſam ofienderint, qaare reverti non debeant.) CAP. VE G Qui non refidet in beneficio etiam modice aflimationis, ilo Privatur. Idem Lingonenſi Epiſcopo. a nobis R. Presbytero accepimus,quòd G. Clericus ab eo pro Ecclefia fua, de qua vitæ ne- ceffaria vix poteft percipere, annuatim viginti folidos extorquere conatur, afferens beneficium iftud- in eadem Ecclefia fibi fuiffe collatum:[ 1& infia.) 4 Frat. t. man- damus, quatenus fi tibi cońftiterit, quòd dictus G. habe at Eccleſiaſtica beneficia ſibi ſufficientia, vel quod eidem Eccleſiæ non deſerviat, ſibi ſuper præſcripto beneficio fentium( fublato b impedimento appellationis) im- ponas. [ 1 Quanquam eidem Ecclefia ficut accepimusnon defèrviat, É alia Ecclefiaflica beneficia fa fficientia habe, pofideat ab Ec- clefia, Quoniam zgitur indecens est é non c taneum rationi, ut idem B. cum alia Ecclefiaflica bëneficia fibi fufficientia habeat,& pofideat, ab Ecclefia cui non defèrvit; beneficsa guarat.) CAP- VIL Qui eſſin ſervitio Epiſccpi, percipit fiuctus benęſicii tanquam, refidens, prater difiributiones quotidianas. Abbas, Idem. TA Ecatero c:[é anfa.]}: M Statuimus, ne Canonicis; donec in ſervitio tug fuerint, quicquam ſubtrahi debeat vel auferri, quod de communitatis fibi benėficio debetur: Niſi fortè ſint victualia, quæ non conſueyerunt abſentibus exhiberi. CAPS VIT G Privandus est Pratatus vel Clericus non refidens,gui citatus non revertitur in termina fibi prefixo å nfi. habeat juſtum impedi- mentum. n. d. cum duobus fequentibus. Cœleſtinus d III. E* parte veftra e noftro fuit Apoſtolatui reſeratum, quòd Ecclefiæ veftre Decanus, qui in partibus Galli- canis fibi potiùs habitationem elegit,janr per decem f annorum{patium Ecclefia veftra ipfius præfentiam ha- bere nequivit.: Quia ergò nolumus, ut eadem Ecclefia Decani officio deftaudetur, mandamus, quatenus ſcriba- tis eidem, quòd fuum: ibidem officium ut Decanus de beat exercere. Quòd fi vocatus venire noluerir, eligendi alium, gui præefle Ecclefix veftre valeat& prodeft, vobis extunc concëdimus liberan facultatem. CAFR IX E Summatum esf in capitulo f Innocentius II, Cap. Ragufino. Ualiter Archiepiſcopus gę veſter temeritate proprĩã receſſit ab Eccleſia Raguſinenſi, nec jam ultra qua- driennium expectatus redierit, per literas etiam veſtras tevocátus:[ 1&.] Diſcret. v. mandamus, quate- nus(niſi forſitan jam redierit) vos poſt menſem à rece- ptione præfentium, perfonam vobis idoneam in Atchi- epiſcopum eligatis. { 1 Vefira univerfitas plenè novit, cam[pins apud nos de- Poſiteritis Saper hoc querelam> Q vobi concedi pofulaveritis Gcentiam eligendi, Nos autæm enpeltantes diutiàs duximus a Cap. 2. eod. eit. in 2 compil, b Alias obHaculo. c Cap.& čit. de prab. in$. comp.. d aliàs, Clemens.€ Cap. 8. eod. tit. in 2, comp. vid. Felin. c. a. de reſer, f per desem annos, g Capi Coh. tiiin compil eſidentibus,&c. 37⁰ expectandum, f fortè revertetur ad cor,& ad Ecclefiam ſuam, guam taliter reliquerat, remearet, Nolentes igitur, quod dintins a Ecclefia ipfa paftorali maneat confòlatrone deſtituta.] CAP oA G Summa út in capitulo, ex parte. fup. eodem Idem Conſtantinop. Patriarchisæ. Nter quatuor a animalia:{ 1&.] 4 De Clericis, qui Ecclefias, vel Præbendas ſibi conceſſas, fine jufta& neceffaria caufa deferunt, tuo praæfertim non accedente conſenſu, hoc tibi duximus reſpondendum quod poft- quam- congruo tempore fuerint expectati, niſi redierint ad illas, poſſunt eis juſtè privari, dummodo non fint ju- fto impedimento detenti.- CAP XIL G Sinefiitur ubi fit Clericus, tribus publicis edifis citabitur in Eccleſia ſua:& ſf intra ſen menſes non reuertatlur, Privabitiu Ec- clefiá fud h.dfgue ad verf contra eos, Idem Archiepiſcopo Punormitano b. Xtuæ c devotionis d:|&.] 4 In Ecclefiis eorum, qui fe fraudulenter abfentant, nec ad ipfos valet ci- tatio petvenire, trinæ citationis edictum facias publica- ri:& ſi nec ſic curavyerint obedire,& ultra fex menſes ſuas deſeruerint Eccleſias, juxta e ſanctiones canonicas, eis debent mexitò ſpoliari. ¶ Iſte verſioulus non ſummatlin propter vartetatem lecturarum, ndum unum intellectum non facit ad rubricam. Contra eos etiam procedatur, ut ipſos per ſuſpenſio- nis& excommunicationis ſententiam ad tuam obedien- tiam venite compellas. Qudd ſi nec fic eorum f malitia poterit"emolliri; eos B. tit. ſanctæ Suſannæ Presbyter Card-Apoſt. ſed. Leg. à ſpiritualium adminiſtratione- removeat;& quibus præfunt Eccleſiis, de perſonis ido- neis faciat provideri ¿fed in eos degradationis fententi- am non promulget, utcum eismifericorditer(ſi expe- diat) faciliùs agi poſſit: CAP: XIE ¶ Privilegiatus ut alſens in ſtudio fructus Prabendæ recipiat. Exiſtens in villa vel caſtello, ubi nullum eit, vel minds commpetens ſtudium, pri uilegio non utitur. Idem Atifiodorenf g Epiftopos`- Te fraternitatis diſcretio poſtulavit: Cé infia] ç ſiwiſti prætereà, ut cùm interdum Canonici, quibus ftudiorum grati eft indultum, utin abfentia fua fructus percipiant Præbendarum ſuarum, acceptã licentia ſe ad villas transferunt vel caſtella, in quibus nullum eſt vel minùs competens exercitium ſtudiorum: utrum Præ- bendarum fuarum fru&us fint talibus conferendi? Ad ż quod- breviter refpondemus, eis qui hujufmodi fraudem committunt(cùm fraus& dolus neminidebeat k, pa- trocinium impertiri} præfatam indulgentiam compete- re nordebere CAP: XIIE=n cclefia refidere, pro- fervitiis Ecclas li- G Qui juravit in cite fè abfentat. Honorius- JIL. Prapofito de Valeriis. E parte 4 tua fuit ptopoſitum, quòd tempore quo recepiſti Præ poſituram deè Valè riis, præſtitiſti de fa- cienda reſidentia juramen TFoſtulatio. ni.t. r quòd ſi te non abſenta udem, Præpoſi- apa—————————Ejĩ'E A EED a Supi de major.& obedient. inter quatuor© cap. 2, eod. tit, mmg comp: b Ahas,Patracens€ Cap.3. eo tat. an 3 comp. d dilectianis. e Hacverba, juxta ſandtiunes canonicas, defunt in omnibus manufiriptis.. E Al i í lidi- h Capg- eod, tit. in 3. comp i Alias, taliter refp. quod eis, éc. k alids, debeant. al l De materia jis- ramenti bac fpefante, vid. laf: ini. f pecuniam, ff. de cond. ob cauſam. iforum alias thorum, g A- fh, Mmm f ii i i l

II. Tit. V. 272 { turg ideliter p> ùm éx Hoc cenſeri debeas reſidens, perjutium non ir [1 Praflito infuper juramento| promit ens, T bomines& j ira ipj fius prapofiture manuteneas Ú d pro- a prapofit ure tarii ef. Jum in Eccl m memorata de juramento fapa faper hoca u CAP.. XIV g- Familiaris P apa( non obfante cor benda fua finus ercipit in abfèntia. Idem Capitulo Metenf: a Um dilectus filius. Magifter Ott Mandamus, quatenus non ob qua contra abfentes Canonicos inte nåfle, fructus Præbendæ ſuæ aſſignetis feiden. in noſtro o commoranti; Càm familiares noftrisé, qui cit- s Te obfequiales exhibent ah i minori gativâ gaudere, quàm veftrům finguli pius promoventur debeant prær otia per feip! fos{a icus Ecri ef; usfiræ, ftriptor nofter, grata nobis guorum n bjëns, guam prafè ia, G' non minas fi h tilis habeatur, univer m vefirar Landam du Duo Canomici alſent Fus Prabend arum Ide n. Ehiſcope audientiam noſtram pervenit quòd cùm in Mel- Kien Eccleſia quæd dam ſit conſ titutio vallata juramen- to,& auctoritate ſed. Apoſtol. confirmata, ut C- ici gor 10n refident) in m, fuarum priventur fr uç TAPIE 1 cerr 105, u üg E} STVIIIO exlitentes, nt Fræbendarum: cùm ab ntes, q tecum prouo o commorantur znaltont — Decanus ér quidam canonic s camonicor F Si Ecclefia pàtitur minifirorum défi bjentiaj per. ſubtra ackionem proventuum redire bonus textus, potest multum praa gorius IX, Patriar Um ad koc ſint Eccleſ q Sanè nob is innotuit, quòd ant icis it i forum tuorum licentiå, abfentes Canonico frtien, b Usd, Lud. Gomezin reg deim fa taris Cardinalium. quaft 13. c Vid $. penult, per Bald. Vid: leg. 2. per Bald. f. qhia in loco pu revoces ad refidendum in Ecclefia ſupradieta: Tſt non erint, tu de ĩpſorum beneficiis, dum abſentes fuerint, fig, facias congruè defer I uod ex præfatis bene < Q — in utilitatem rfuerit, con- CAP. XVII. cid Clericus oniš beneficia, qug tos, ſi ad alterius diœce- causã tranſierint, Iiceat beneffciis(niſi e⸗ [poliare excu ceditur jurè conſaiguinitalis io Pictavien. b ero{ive p ccleſiaſties conſan guinitatis 1 bi requitat ha P. y eo SL guem ordinare fine titulo piicopo ord A i præſtare duorun ligat, vel non faciat Clexicos, vel ſi fecerit, vive CAP. III mmunia ſlint, nec debet qu Gregorius Anthemi ulla f permittit, ut IXIitate datun ono. conotl, Lateran. g ſine certo titulo 10 ne tin Diaconum vel Pr erum ceſſaria ſ 166 ient cle- ra ua Eel paterns tt em plures Ecclefias obi nere. Uia ¿ in C utnon duas antur habere, cì ionem impende certu maue contine ncilium nondum. reperi; ficut plera 3z. comp. d beneficia. C, Uda 3eed ttt. ini. compil, g_ Lib, t h. Cap.s. eod. tit, in-ti. canpit guod non prebo k. Cap. i4 base niVox, prabendarum, net eft in antiqui, 1 nec in S sonel culum

i Subd. jt quod proai yr, propriis Fapra de officio d ——— 373 De Præbendis& Dignitatibus. cus eff inſtitutus,&à te habui ui Ecclefiis defervire valeant, culum animaru m,eorl indigentiam volumus ſublevari. CAP yI derè illi, q̃ui be. p q Admandatum Papa non tenetur q ndalo providerinon potest, neficium in literi tacuit, vel cni fir .d, Et in nltimoest ifle textus femper menti tenendtis: Una tenemur:[1 é i mandatum no- ſtrum · pro alicujus proviſione rec ris, qui aliud beneficium habeat, de quo valeat commodè ſuſtentari- nifi förtè in literis ipfis dehoc mentio habeatur: aut fi non poteft ei fine ſcandalo provideri, æquanimiter fu- fidemus, fi pro ea mandatúm noſtrum non duxeris ex- equendum [ 1 EÈ debito fuftepti regimini” pror derëytibi& aliis Ecclefiarum Praelatis pro eis firipta i gimus: interdum etiam ſuper illorum pro ifane, jüt alind fuffi- stens benefi a habere nifinntur.- Veram i liquando ighoramus zos habere aliud beneficium, pro quibus tibi-alii Eecleſiarum Pialati firibimus:] e ifionis Clericorum inten- va diri- CAP: VIT 4 Habens plures Eccleſido, alteram eligere Ealieram dimit- ted compellitur, Idem: ytero accepĩmus, quòd cim du- as habèret Eccleſias, Ar ipſum al- tà ſpoliavit:& cuidam Pre èro G. ce nomine affi- a vit eandem, ptæditctus autẽm I. ſentiens ſe in hac par- te gravari, ad Metropolitauum, videlicet Remen. Archi- epifcopum app t. Cumque de mandato ejuſdem- Atchiepiſcopi in prædicta Eccleſia reſtitutus fuiſſet, præ- fatus Archidiaconus eundem I. eò quod ad præſen- tiam ſuam vocatus venire contempfit, vinculo excoimn- municationis adſtrinxit. Nos autem 4 ipſum à ſen- tentia, quã tenebatuf, facientes abfolyi, ubi mandamus, quatenus præſcripto I. de prædictis e Eccleſiis unà quam maluetit telictä, alteram præfato G. ſi Eccleſiam non habet non differas aſſignare. Aliequin ipfam al- teri perſonæ idoneæ beneficio Eecleſiaſtico carenti in- eunctanter aſſignes, Eferente I. Pres CAP. VIII q Prabenda dr dignitates non debent dividi, nec etiam per- mMutart. Idem zn Concili Turonenf g. N Ajoribus'Ecclefiæ beneficiis in fua integritate mat ibus, indecotum nim idetur, ut mino- rum Cleticoum Præbendæ patia ſetctionem. Id- circð ut ſitut in magnis: ità quoque in minimis niem- bris ſuis firmatam Ecclefia habeat unita diviſio- nem Præbendarum, aut dignitatum permutationem fie- ri prohibemiuis. tem z, CAP. IX. E Receptuš in Canonicum ex þromifione Capi do facu Prabend. debèt, gúan- 7 Càntudrien, Archiepiftope k, Elatum s.) T Quoniam igitur dignum AN cft, ut poftquah Magifter 1. in Ecclefia tua Canoni a Cap..e0d. titul. iñ 1. compilation.& post Concil. Lateranen b Cap 9. eod. titul. in.còmp: l post Concil. b and. III. part. 30. e. 3. C alit.$ tia quå detinebatur, eum facientes Ore. anot. i tompil, part. 20. C. 3. Lateranen, fi d al. Nos antem à f e€ Praſcriptis. f D u cate Z vid. Ant. Aug EAI pošt Concil. Lateram part. 3c.c.1 e ſer vis expor. K Sard. Epiſc. h Cap. 70 eod.tit, in 1. ce i vd, 1 Cap.ri. cod.tit, in r. compil. cam hodie fit corre Ba hec decret. per EDecium in ca. e par. i. cui palto. per Bar can. de conceff: prab in 6. vid, sbi gl in promiſſis de conferen- da ſibi prima Præbenda, cum im Ecclefia ipſa vacaret, ut debeat Præbenda integritate gaudere: mandamus, qua- tenus ſi idem I. in Eccleſia tua eſt canonicè inſtitutus,& in choro& Capitulo& aliis, quorum uſus eſt communis, poteſtatem ſicut Canonicus habet, ei prabendam, ſi quã nunc vacat, vel cùm ibi primò vacaverit, ſecundum pto- quia mifiorem mam'concedasliberaliter-& affignes: nor eſt congruum, ut præbendæ careat, qui in Canoni- cum nofritur effe receptus. E T Auribus noffri quid cam dilfilin. fia tma fit per te canonice anſtitiutiis,& in thoro ér Capi locis, quorum communis est ufus, plenam ficut Canonicus habeat poa teſtatem, nondum fibi prebendam juxta promifionem tuam afia gnari curafli,licèt post promiffum tuum plures prabenda in ipfà Es- clefia vacaffè dicantur.] Magifter Lin Eccte- rlo dy aliis CAT. X: T” Religio, litus Eccleſiarum ſuuarum Aiminuere non polſune reſpetl portionis; qua debetur Rettoribus fèu Vicariis, nec paro- chas dividere, Idem Canonscis regular:bus é Monachis Ebora- cenf. diæcefis as Varitiæ 6, quæ eſt idolorum ſervitus: LI C in Intelleximus, qudd in Eceleſiis veſtris, de quib. certas penfiones confi iſtis percipere, portione tiquos reditus minoraſtis, quos nonnulli Cleri rum ipfarum olim habuiſſe noſcuntur:[à 4N Ideoqͥʒ mandamus, quatenus, ſi quas portion A ş vel antiquos rchiepiſcopi veſtri reditus Clericorum fine con minuere, vel parochias dividere præſumpfiſtis, ad inte- gritatem priſtinam revocetis. [ 1 Hi debent radicem fiudiofins extirpare; qut feculi vant- tatibus enunciantes, Domino elegerunt in religionis habitu mê- nifl are.] 2 Unde quoniam hoc ex radicè avaritia dy cupiditatis proa cedit quam debetis modis omnibus evitare deV. pua. fpra] CAP- XL Polſunt Pralatils&(apitulum prebenda lcanti foneſtum ontis imponerte, ad guod Prabendarius teneatur. Idem Prapofito é Capitulo] Ignificatum eſt nobis c, quòd cuidam Sacerdoti præ- bendam unam in Eccleſia veſtra communi voluntatè dediſtis, ita qubd Miſſam de ſancta Maria(niſi corpo- tus ſit) debeat guotidiè celebrare, ris infirmitate grava & Eccleſiam veſtram non niſi communi tam Præ poſiti, quàm Capituli aſſenſu poſſit dimittere, vel cuiquam Præ- bendæ illius anniverſarium delegare. Quam ſiquidem inſtitutionem 4 eatenùs confirmamus, ut prædictus Sa- cerdos, nifi infitmitate cotporis fuerit impeditus, afi- duè debeat obſequium ſuum impendere Ec eſiæ memo- ratæ,& quantò frequentius poteſt(ſalvä honeſtate uâ, & debità devotione) Miſſarum ſolennia celebrare: nég fibi liceat hoċ illi fubtrahere, five causå voluptatis, five fe ad atiam Ecclefiam transferendo. CAPITI. Ad praſentationem Religiuſorum in eorum Ecclej u3 debet inftitus per Epifiopum, nifi prins ei congrua portio: redituum aflignetur. fis, n Idem e Vgorien. Archiepiſecpo. E Monachis f’ qui Vicarios pa rochialium Eccleſia- rum gravant, ut hoſpita atem tenete non poffint, eam providentiam habeas, quod ad ptæſentationem ——— bo Cap. 12. eod. titl. int, c Cap. 13. e0. ftt. a Vox, diæiefis, deest in antiquu. compilat& pèt Conc jl. Lateran: part 13:61. t in rcomp: é“ post Conċil. Later. part s0;-59a d conſtitutionem. eAlide, Epiſtopo VViger. f Cap: 1g: eodem titnl. in prima compilatione.

375 Decret. Greg. Lib. ITI. Tit V. Monachorum nullum recipias, nili tantum ci de proven- tibus Ecclefiæ coram te fuerit afignatum, unde jura E- piſcopalia poſſit perſoluere& congruam ſuſtentationem haberes. CAP. XIII G Plures dignitates vel perfinatus suna vel in diverfis Eccle- fiu quis haberenon pot Idem Salernitano à Arcſucpiſc. Dhæc é licet:[&.]$ Hlud eft omi 4 1, ut unus Ç. ugs tates vel perfonatus obt ti Eccleſiis aſſiduitatem Verſis Eccle- Cùm fin- perfona- trariun fiis, plures gula officia rum e g Habens plures í Idem 8 Poer d de G. qi Archidiaconus conſtitutus,€ l gulatiter profeſſus: Mandamus, quatenus eundem altero, quem maluerit, Archidiaconatu facias eſſe con- tentum , noluerit dimittere q Si eleitas a mam, e ligentes poffunt ref Idem Um non ignores efl i i on Acceptare. sdebeat q Cum 1g tur nuncius Presbyteri, 2 in duabus Eccleſſis locum habere ateni dit,& quidam Clerici alterius Eccleſiæ ad noſtram præ ſentiam aco fevint contra eum: nos attendentes non effe conveniens, ut idem-Presbyter locum habeat gin duabus Ecclefis: mandamus, quatenus ipfum beneficio quod habet; facias manere contentum. Qudòd ſi fortè Archipresbyter& Clerici alterius Ecclefiæ in eum con- fenferint;eis nunc diſſenti entibus b, cum ipforum fcan dalo nondebet locum inipfa Ecclefia quærere vel habe v) [ 1 Mirabile gerimus:© iñdigmum yguoduni pe ſonæ locum in pluribus Eccle vel in Epijcopatu,tuo induce conſuetudinem Ece cipiat bene icia, contra fané batur à nobis; iit non pofit pra multitudine delinquentium e- mendari.] orum canonum inflituta, non appr CAPRA NVI. Q Ordinato ad facrosper Epifcopum fi tante, ordinator vel fucceffor compellitur in neceſſariis providere, do nec titulum habuerit. Innocentius IIE Zamoren: Epiftopo å. Um ſecundùm K Apoſtolum, quialtarid Anii vere debeat de altari:& qui ad onus eligitur, li non debeat à mercede: patet à ſimiliʒut Clerici vi i€- re debeant de patrimonio Jeſu Chriſti, cujus obſ deputantur, ut ipſa nominis ratio perſuadet. Cum enim à cleros, quod eſt ſors vel hæreditas, C lerici appellen- tur, quia in ſui ordinatione vel aſſumuntur in hæ teditatem Domini, vel aſſequuntur! pio m, ut verè poffint pfä lere cum P oa, dicente: [ Dominns pars hareditatismea:}-dignum. eft, utEcclefiz ſtipendiis ſuſtententur, in qua& n obſequiis adſcribuntur. Lictt autem prædece ſldres n no- ftri ordinationes eorum„qui fine certo titulo pron ventur, in injuriam ordinantium irritas effe volue & inanes: nos tamet benigniùs agere cu] entes o; tam- a Sal. Epifè. bC.7. tit. de teſtam. i comp. Fn. per Bald..deandic vid.& l. his. Cde revoc. don. d exc. pral. in 1. comp.& poſi Concil. Lateran: part Cantuar. al. Ariminen. f Cap. 1 7 h difadentibus. ìà Vid. Vafrumin Anal. E tit. àn 1. comp. 1, Corinth. o.| n al ve. O Vid. l. cumin ties, de reg. jur. irationi con-| tituloynemini prafèn-| 376 diu per ordinatores vel ſucceſſores eorum provideri vo- lumus ordinatis,, donec per eos Ecclefiaftica beneficia ſequantur. Inde eft, quòd cùm G. lator præſentium à prædeceſſore tuo fuexit ad Subdiaconatũ 4 nullo præ- lentante promotus: mandamus, quatenus ſi eum hi qui- us examinationem ipfius duximus committendam, te citato legitimè, ut perte ipfum vel idoneum reſpon- ſalem interſis,& tam fuper idoneitate perſonæ, quàm e tiam fuper quantitateac qualitate beneficii proponerds j ti liceat, Auiegent rationabiliter duxeris dum, idoneum eſſe repererint, tamdiu ei vitæ neceſſar congruèe ſubminilt res, donec per te in Zamoren. Ecclefia vel inalia fuerit competens: beneficium Ecclefiaticum aſſecutus: ſciturus pro certo, quòd ſi per examinationem corum 6 fuerit repertus idoneus,& tu ei juxta manda- tum noſtrum neglexeris providere, cùm hoc nobis per | literas corum innotuerit, ad id exequendum te perdi- ſtrictionem Eccleſ. compellemus. | | | sbi { | $ | CAP. XVII. oj t40. Idem Archigpiſcopo Seænonen. poe cætera: ¶&inſia.] ¶ Factã c reſignatione à G quondam Canonico Landunen. e de Prebenda eufdem Ecclefig, quæ per commutationem Præbenda rum H. tunc Siclunen. f Canonico auctoritate A pofto- licà aſſignari debebat, Magiſter P. per Laudunen. Epiſco- pum de Prg benda fuit inveſtitus eadem. Super quo cùm inter Magiſtrum ipſum& dictum H. controverſia ſubot ta Aer per C. Papam præd. noft. omnia retractata fuc- | rant[é infia.) Q Supradi&to Epifcopo dedimus in prg- | ceptis 8 utdonec idem Mag ifter in eadem Ecclefia fue- |1 rit it præbendale 1 aicea ah alii Præben- ui | | | | | | | f f j | j ir- decer! enim, ut quja Prg- nonpotuit, aflignavit, eama flignet, ne ræbendam illi flaudu- electio illiuss, qui poßji res Dignitates atg, Pras j; ohie f ſcribto. Idem E Piſcopo 2 ori Jornacenff. | | i | t | f< É. K. C: mjam. b dudum:[6.] 9 Verùmquoniamab t | i | detinetur yen. Canonico, 1. de Bythynia 1 quadam uẽre, multitudo videlicet tam digni tatum, q uaàm nis& avaritiæ vi tium: cui onens, contra diffinitionisnoftra te- 3 liiftatuta, ad obtinendam gerit& ingeffit,& quód i rmationem præſumpfe- niſtrare, ſicut& poſt confirmationem caſſatam: us, quatenus ſi inveneritis prædictum I. habete atque Præbendas, aut aliquid# quod.ad. caflationem ejus í ufficiat, nveneritis eſſe verum, ei ſuper jam diéta Præpofitura titione ipſius Siclunen. Ec- ulta per patientiam Wieg⸗ ) judicium, exiget 1imponatis, ab olventes:Cur ; f dedu&a fuerint ir ate ji — b illorum. c.:eod. tit, in 3. compu f Sidunen. alit. Sedenf. g mandait . tit. in 3. comp de materia vide Cardin. co i Bitųunia, al. Bitumia, k fùb ] Sidunen. m aut aliquod pram .§- pen, fdeh K qui not, infam. Fil an jtas voc. non terik, CAF

minutat ppe: ai inona noni: , aG opui Fimttonel mationen é De Praebaidi& Dign uitati CAP, X CAP. XIX. Si duo electi ad aliquam dignit dices, pot it j judex Gasum confirmare, x alteri pro bo no pac; de sfe obtalerst; debe-| proventibus provifionera facere. Ifia eft pulsherrama dilpofitio, 6 intoto corpore juris non habes confimilense m comnbromittant in ju- Eecepto in Canonicum, quamet tür Prabend. a: é interim b raba ebit guo nas diſtributiones. dem Archicpiſcopo,& Archid. Senon Idem. LY ie T a filiųs zanonicus I b pro- Ifi effent a viri providi& honefti, fam qui ordinas pofuit, quòd ide mandato C ed. noft. tionem fecerunt, quàm illi, circa quos eft facta or- inconienf, goaa Præl ayit| dinatio in Ecclefia veftra ſuper negotio Prioratůs, i eidem in E ia Linconi Ca pitulum ipſum adſnationem illam valdè ſuſ pectam propter exempli perni- Za ciem haberemus., Quod ergò poſt concertationem diu- tunc Epiſco- inam ordinatum eſt circa unum de duobus electis, ut i- tateilliųs,talis| pfe habeat Prioratam, hoc ex juriſdictione dele gata fe- conien. com-| cundèm juftitiam videtur effe ſtatutum: quod autem in Canoni- ordinatum eſt circa reliquum ut ipſe vigir de reditibus Capituli,& quadraginta dé Prioratũs percipiat c: annuatim: dentiam intell ligi ur eſſe præceptum ex anonicum recipi, canonicis| ftatà cùm d indelegatos fuerit compromiffum, qui au- Pabean&oritatem fi a inen do co a, fe pre oR>p P &utilitatis hoc ordinäſſe f Qı o ejufdem G dinatio ab omnibus eft r| bantes: quia videti Teak m, de proyentibus fuis prop n. Prz roeng beneficio d ea, i han danis, ctas, non€ qi lidemæex pactioneg i ifcopum& Canonicos, ut ei Preben-| dicum, provifionem hu=, nos eam hoc adhibito moderamine toleramus, ut ad præſtationem aginta librarum non dig Prioratůs, fed perfo- rioris maneat onerata: i dem ré s| Adinftantiaı O aD Isr in inaa non d € Cùme non obvie ateranen. juſm odi Cxñ10 | qua videatur facta fe&tio Pr defu ncto, ſucceſſor ipfius LA` cum noiet aliquatens librarum minimè teneatur, jam Eccelefiaflico snte sdiël CAP. XXII noſtram ad dil. fil: Meli Pta noſtra,, ⁰ Len. n. iati a Papa faper va ceperunt aligue? trone nurnert u Idem Valden. e Abbat: Vatian.£ PRo illorum provi 2:[1&}] N Burdegalen. i Archi spifcopo man davim us, ut magiſtro! P. in aliqua > noſcer ri, contradictores Ec- q li Decano& C | F Canonici privil | | 1 | irictione compe itate noſtrà mandavit, ut Da yaus in Domino: charitate infratrem. Cumáı eil- lulgentiam de quadra- opponerent:: quia iIn elutionem wmandatino- everenter abuti, prædi- © CAP. sgt ai LNon tenet ei Untur. 10 SHA AQ U? Idem Epiſẽ. Br vide fatum E irmi : mandamus, quatenus fi vot Canonicos indulgent quam habent de certo | Canonicorum numero, non fervâđe,& aliquem ultra titutum numerum in Canonicum auctoritate pro- : cùm nobis legem imponere non debe- nt obſervare, latam in ipfos ex- imna predidia Axchiepifto- Uz f f fraternitatis devotio: entes, quod-duo unam E lud eſſet contra Concilium Tutonen. que k „quam iph ne gligu nunicationis ſent tia E tal liter ref nitùs elga fla| m Bei f 1 Pra]'— mome—— -inter partes. deli c recipiat, d In lu- 6. eod. tit. in 3. comp. b legatura p: tes 7 campr znftanc. trabt. dè arbit. g<6. Od. in 3. 16h Aka t, cUm oli * F ` non prohib E Cap.-eoil. tit. in z- con p 9 6 Alex. Il. c. S. 1 Huber quo e. reſſ d ibus. 78

379 M promovetur., in Canonicum,& ea, qug ad Canonicatum pertinent, j cum ftallo chori& loco Capituli ei ſtudeant aſſignare. [í Pro dileđo filio magifiro R. Audoen. qui apud pef. fid, c erat competens be- t idoneus obti- moram Jecifle dignofiitur longrorern, nec a et ad ipfum e E Non beneficiatus habens, quòd Clericos in nibus conſtitutos, de patrimonial i-| unde poſſint congruè ſuſtentari,& rint beneficium Eccleſiaſticum aſſecuti, à ali ud canonicum nonobfiftat)ad fuperiores es promoyere | i| ciens patrimoniune, ad facros le-| | | fum. Et Ara Zamoren. b Ccedens ad Apoſtolicam ſedem:[Cj.] NInquiſit. ſpond. quòd Clericus abſens per alium, vel a- ‘o, poterit de beneficio Ecclefiaftico in- | CAP:“XXY. m Canar T Siad un fimpliciter, recep Foritate. h. d.& est notabile cap. quare tene fèn nper mente,& nota nicatum ér Prebendam duo fu ź recepti 9t10 NON tenet, ectram intervenrente. Ap lic an ahlu ipfum,- Idem. Tr D iima filio d P. ſanctæ Pudentianæ Presbytero Car- dina Cel 10 Trecen.&.procuratori tuo au- lle is propoſuit coram eo, q uòd cumin ma men..Ai“E ifcopi tunc Apoſt videre, G. nepoti ſuo ĩn Trecen liberaliter re- & cundem Cel. IAHE& ambobus a ai Trecen:{ in choro,&tocumin Capi&idem Archi pradictæ Præbendæ fructus dividendos com initer aſſignàtunt, donec idem jt m effet præbendale ftipendium aſſecutus: Quorum receptionem procurator gene- tui, in onſtantinopolitanis tunc a- poftmodù ma App robavit. Dictus quoque Celle- 1min hebdomada fua legif- c àm, E piſcopi electio- aliorum negotiorum tractatibus, ſicut Canonicus Trecen. interfuit,& domum quandam peec tulum memoratum obtinuit, quæ non-nifi Canonico confue verat aſſi: tuque g cùm ad satideia acteki S i ſecratus, eum cum Canonicis Aliis ad oſcu- i tunc non nifi Canoniciad ofi d. {f iA iſti, cur er prædicti snon moviĝi mc quæſtionem, propter quod petii r hoc moleftatione indebita com .] S Procurator. tuus pr lad unicum jus ſpirituale, quod vace nul duos Canonicos inftituere prædi&o L cuit: nam ſi duo unicam Præben Turonen. Concilium, quod Præben i . 2 5 D & er Decret. Greg. Lib. III Tit. V. te is ingaiere reg it inhibet ſectionem. Si verò duobus receptis, uni tantùm Præbenda daretur, ſub expectatione alius contra Latera- nen..a Concilium remaneret, Prætereà licèt in Eccle fia, in qua non eft certus numerus Prebendarum, nullå etiam vacante, in Canonicum quis poffit affù | telligatur ad quoddam ius eligi, quod ex electoruma ſenſu de novo creatur b,& cum electo in Canonicum naſcitur,& deſinit cum defuncto: in Ecclefia tamen, quæ determinatum habet numerum Præbendarum, uno indi- viduo jure vacante, duo ſimul eligi non Pen adillud, quòd hujufmodi fpirituale jus dividi feu communica- ri nequeat inter cos: quanquam interdum} ſpectat electio, de communi aſſenſu augmen t numerum Præbendarum, quoddam a RA Ro- vo creando„nifi. fortè ftatutum aliquodobviare eflet juramento firmatum, vel cui fed. nf tio acceſſiſſet, hujuſmo ut fi Tam contra id fier et, non v quod ãnſtitutionem præfatam nullam fuiſſ ruit procurator, cùm in Trecen. Eccleſia certus ſit Prge bendarum numerus, quem Ca pitmium vel Legatus au- gmentare minimè intendebat c, vel jusa quod de novo creare. Unde dictum Cellerarium ad reſtitutionem eo- rum, quæ ratione prædictæ inſtitutionis tenebat, tialiter duximus condemnandum, ei ſuper Præ ipſa vel ejus parte ſilentium imponentes: Ita q hoc prædicto G. nullum præjudicium generetur: cùm res 1 ariter aliis non obſiſtat. umerènt, excommunication inter alios acta, regu LI. In eos qui co enire praj Í m dictus R. procurator tuus propo fi cum dictus Cek Herarius Prabendam ſuam in Remen. ma fignafjèt, i ipfè d tCAF XXVR ea fa. nt fieri dua, fejs juppe- n Eccleſia tua, duas ex je so e Capituli tut os Canonicos aſſu m viam univet- carnis ingreſſo, Præbendam quam m defunctus habue- rat, quidam: Clericus, nomine Hipp olytus, fuit auctori- tate fe d. Apoft itus. Verùm cùm idem Hippolytus Ena ae pe oſtras lite- l pro- o ficduxi- a concilii teneris utrique de are Prabendam, nifi —— ſupradicta duæ ufque proventus, quot proviſum in beneficio compe- sr qua e rabendam habeat, Epifèa opo. Clericus nobis expofuit» con- ı proeoad Novarien. Capitu- =. Vercel Ilectus e filius G querendo,quòd cù Alex. MI. e8. b crearetur.© alias, non cod, tit. in g comp. Et de materia,an ex vide Dd. hoc tit. c. avaritia,€ rta rab. in quarta con shr de çon fym

ponentés; ita 281 Jum mandatum Apoftolicum miſiſſemus, ut eum in Ca nonicum reciperent& in fratrem, Præbendam( fi qua tunc a vacabat) conferentes cidem:[1& infia] 4 Fra- ternitati tug mandamus, quatenus fi tibi conftiterit, guòd in Novarien. Ecclefia Præbenda vacaret, tempore geo ejufdem Ecclefiæ Canonici noftras literas recepe- runt; cùm eam alii in elufonem mandati noftri duxe- tint conferendam, eundem Clericum, fi non habet 4 fufficiens beneficium Ecclefiafticum, in Canonicum re cipi facias,& fibi de reditibus Ecclefiæ fingulis annis af- fignari proventus, donecei fit in beneficio prebenda- li proviſum. [1 Ipfi non folum mandatum vApofiolicum noluerunt adim- lere, verum etiam Prabendam vacantem, guam mandavimus ferri, alii prafumpj ut guod de iplo inc peramus, exequi digna Unde petebat à nobis, emur, Magifter autem arien. Ecclefie procur ator proponebat econtra, guod cu lefia nulla vacaret Prabenda, pradiétas Clerics ad Ap. 1s falso in Ecclefia ipfa Jag gefit vacare Prebendam,&- ad figgeftior Vnde cym mendax peccator carere debeat impetratis penitùs idem us Ecclefiam poflulabat abfolvi. Cam 3, ad velur aureum Diac, Card gus auditorem, Saper his diutiws litigarent,& i. a, coram eo retulit dilig nter. j d fi retinere contenderit, etiam fecun- ficii curati col- Iatios licite confert ſtatim, cum inſtitutus aliud recepit Sex menfès non conferat, devolvitur ad alium collatio; nitur. hot ſecundo. Cum fablimibus vero& literatis perfonis circa luralitatem beneficiorum incompatibihum folas Papa difpenfat. hoc tentib. Hoc dicit iftud cap. utile© famofùns, rimo. Etis,ad quer fþeftat ben Idem i» Concilio genera 0 1y- multa d providentid fuit in Lateran. Concilio e prohibitum„ut nullus diverfas dignitates Ecclefia- fticas, vel plures Ecclefias paræciales reciperet contra fa- crorum canonum inftituta, alioquin recipiens fic acce ptum amitteret,& largiendi poteftate conferens privare- tur, Quia verò propter præfumptiones& quorundam cupiditates, nullus ha&tenus ant rarus de prædi&to ftatu- to fru&tus provenit, nos evidentiùs& expreſſius oceurre- re cupientes: Præſenti decreto ſtatuimus, ut quicunque receperit aliquod beneficium curam habens animarum annexam, ſi prius tale beneficium habebat, eo ſit ipſo ju xe privatus;& fi fortè illud retinere contenderit, etiam aliofpolietur. Is quoque, ad quem prioris{petat dona- tio, illud poft receptionem alterius liberè conferat, cui meritò viderit conferendum:& fi ultra fex menfes con ferre diſtulerit, non ſolùm ad alios ſecundùm Lateran. f Concilii ſtatutum ejus collatio devolvatur, verùm etiam tantum de ſuis cogatur proventibus in utilitatem Eccle- ſiæ, cujus eſt illud beneficium, aſſignare, quantum à tem- pore vacationis ipfius conftiterit eſſe perceptum. Hoc idem in perfonatibus effe decernimus obfervandum: addentes ut in eadem Ecclefia nullus plures dignitates, aut perſonatus habere præſumat, etiamſi curam non ha beant animarum. Circa ſublimes tamen& literatas per fonas, quæ majoribus beneficiis funt honorandæ, cùm ratio poſtulaverit, per ſedem Apoſt. poterit diſpenſari. —————E——— a vacarete b habebat. c Concil. gener. Lat. fab Innocents UI c29. d C.eod.tit ang. comp.© Prioreifloq} fa Gum esT fub Alex. II,.13.€ cum hocdecreto convenit Concil. Trident, Sff: 7. deteform.c, 2€ g C SA24, de reform, cap. 17. E fub Alexe S, De Præbendis& Dignitatibus. qui post fecundam correptionem indignis ben ficia conf: i CAP. XXIX ndil E053 pro- am ſülſpenſionems tro C Concilium provinciale à beneficiorum co videt etiam, quis interim bencficia conferat,& relaxat folus Papa, vel folus Patriarcha. Idem zżneodem, a. Rave b nimiset&ablurdum,quòd quidam Eccle- ſtarum Prælati, cùm poflint viros idoneos ad Eccle- fiaftica beneficia promovere, affumere non verentur in- dignos, quibus nec morum honeſtas, nel literarum fi- entia fuffragatur, carnalitatis fequentes affectum, non judicium rationis: unde quanta Ecclefiis damna prove- niant, nemo fang mentisignorat, Volentes igitur huic morbo c. mederi, præcipimus, ut prætermiſſis indignis idoneos aſſumant, qui Deo& Eccleſiis velint& valeant gratum impendere famulatum, fiatque de hocin provin- ciali concilio diligens inquifitio annuatim: ita, ut qui poft primam& fecundam corredtionem fuerit repertus d culpabilis; à beneficiis conferendis per ipfum concilium fufpendatur ,inftitutå in eodem concilio perfona provi då&honeftå, que fùfpenfi fuppleat defectum in benefi ciis conferendis. Et hoc ipfum circa capitula, quæ in his deliquerint, obſervetur. Metropolitani verò delictum fuperiorisjudicio relinquatur, ex parte concilii nuncian- dum. Ut autem hæc ſalubris proviſio pleniorem conſe- quatur effetum, hujufmodi fufpenfionis fententia præ ter Romani Pontificis auđtoritatem, aut proprii Patriar- chæ, minimè relaxetur, ut in hoc quoque quatuor pa- ttiarchales ſedes ſpecialiter honorentur. e CAP- XXX. G Refor Ecclefia, non obflante confuetudine Epifèopi, vel patros ni, debet dereditibus Ecclefie Jufficientem habere portionem. hd. ufquead§: qui verd. Idem in eodem. f g: confuetudinis vitium in quibufdam» E partibus inolevit, quod ſcilicet parœcialium Eccle- fiarumpatroni;&aliæ quzdam perfong, proventus ipfa- rum fibi penitùs vendicantes, Presbyteris earundem fer- vitiis deputatis, relinquunt adeò exiguam portionem, quòd excea nequeant h’ congruè fuftentari: nam Lut pro certo didicimus). in quibufdam regionibus parœciales Presbyteri pro ſua ſuſtentatione non obtinent, niſi quar- tam quartæ, id eſt, ſextamdecimam decimarum. Unde fit, ut in hisregionibus penè nullus inveniatur Sacerdos paræcialis, quiullam vef modicam habeat peritiam lis terarum. Cùm igituros# bovis ligari non debeat tritu- rantis; fed quialtario fervit; de altari vivere debeat: fta- t(confuetudine quålibet Epifcopi vel patroni, libet alterius non vbftante) portio Presbyteris ipfis fufficiensafignetar. a G Privatmsest parœciali Eecleſid rector in ea non refidens, nifi fit annexa Dignitativel Prabenda; quocafù debet 1bi habere perpe- tuum Vicarium. Etin fine prohibet in fraudem rečtoribus de ipfius proventibus penſionem in ben fie EN in Ecclefia paræctalt, vel non ponens Vicarium, quanda est annee xa beneficio majori, privatus est&..d,; Qui verò paræœcialem habet Ecclefiam, non perVica- rium, ſed per feipfum illi deferviat inora ine, quem ipſius Eecleſiæ cura requirit, nifi fortè Dignitativel Præebendæ ——-—— a Cap. 30. b Cg. eod. ut. ing. comp, Conc. Trid. Self 7. de reformat. ca. 3. Č Iu Cd. Barb. huic morbo adhibere medelam. ud.& l. ſervos. C. adl leg. Iuliam de ui blics e vid. Chaff: in Catal, glor. mund, P. 4 confid. 9e mean e CO eod. tit, in 4. comp. vid. Conc, Trid. Sef: 25 i.$, patroni aniem. beneficporum, ba nea HB. C, in decr, de ref queunt, i Deut. aß.

ecret. G p MT. aai IrER. Ti it 384 4 limus, į pedire vide eris) augmentare, reſervatà tamen congruã m cùm o-| capellarum Presbyteris portione, n ipfa} parœ- L 1 i quod plures erm eadem Ecclefii icarium| jus fèrvstio, in Clericatgs coguntir opprobrium aliórur anA yngruen-| mancipare, Vnde humiluter Sipp licáfii ,utde capellis e UVzfso eoori? ıdem ampliare rnoftr alioquin a il Eti priva-| vero per hoc ſtatutis ej ufäem Concili tum, liberè ali] juod di- mus inconcuſſè, tè in hac parte neguivimus ex ctum eſt, adimple Ilu⸗ autem penitùs inte rdici- runs paupertati paterna Cathia i gt expofèiit mus, ne us Eccle elig, quæ| zug devotionis meritum. gratiam face l tdea! ime cam| ` dotis, peuſionémalii cram obtinemus, p. aucem rias i kappell af Anong imas d Latcisjine Diæœ- 4 catos, vel interdictos ad 1 admittere: in I f d pleno jure tuere Ye: ejen ntavunt Diæcefanis AA t 7 dnon elt per ji- ulminadigu pſum quam i j] 1} propoſuit literas non vale eo quòùd in eis mentio non fiebat, quòd ecanus 3: s Præbþęendarum. ejuíd l- \nimagyeriio SRV CIIONE l: vos mandat 0 i e“squa| fe interloquendo dixiftis:& ſic duæ Præbendæ, quæ me- i uxta cjuidem Conci-| 4- t ahis fintrcollas C rana Š i dio temi JOYCE V ə allis lūnt coiiatg 0 j resDyterosr cien- 1 £€ er 4 15, putamus frivola exequi procuretis, LI Et dictus Cleri Sanè adjicimus f, ut illos guos vel converſatio notos reddit, vel commendat pro- babil eteſtimonium Pralatorum 8 H é in The a 7 y f É pifto ¶Cùm au- í iferyiri—— i,qu iler ire 2 refpond. quòd: I 1eadem Ecclefia DE CLI j , je ran$ fur s an vata ip ris con: Ern por-» j 4 cC0 Hé aj 0 Jf ut pro Canonici, Præbenaa |, f extunc nor| + apelis 5 zi f capellæ, ſicut antè fieri confie yit, deredi- a tug po eris t Idem. bilis i bilis d, ut cum ſia tamdiu vaca verat, qi

ad ſedem Apoſtolicam devoluta, I. Clerico contul dum a in illis partibus legationis officio fungeretur,“a amcollationem benigno profequeremur affectu. Verùm| procurator Argentini Capituli propofuit ex adverfo, guòdidem Capitulum hocaudito, confuetudinem alle- gans antiquam inviolabiliter obſervatam, juxta quam- nullum, niſi nobilem& liberum,& ab utroque parente illuſtrem. honeſtæ converſationis, ac eminentis ſcientiæ, in ſuum conſortium hactenus admiſerant: ne contra hoc fierer(maximè cùm nulla tunc Præbénda vacaret, ante. quam monitorias-vel execùtorias literas recepiffer) ad fedem Apoft. appellavit:[d infra.] Q Nos igitur atten- dentes, quòd non generis b, ſed virtutum nobilitas, vi- tæq̃; honeſtas, gratum Deo faciunt& idoneum ſervito- rem, ad cujus regimen non multos ſecundùm carnem no- biles& potentes elegit, fed ignobiles acpauperes: eò quòd non eft perfonarum acceptio apud ip ad culmina dignitatum(nedum ad Præbendas) s fcientig valeant reperiri, exceptiones imus admittendas:[4.] Diſcreti mandamus quatenus fi vobis conititerit pr De Clerico ægrotante vel debilitato. bendam vacàſſe, quando ipſam dicto L. contulit Epiſco- pus memoratus, iplum ad eam recipi faciatis. CAP XX a Si mandatur prausderi ¿n Ec Um& olim Priori fante Madederi datis, ut G. F Diacono in aliqua E yel dig s Lucan. auctoritate Apoftolicå idem præfatum Gu. g Eccleſiæ ſancti Petri ctorem auctoritate hujuſmodi niſus h̊ eſt deſignare: in qua Rector ab ejuſdem Eceleſiæ Clericis eligi eonſuevit, excommunicationis fententiam nihilominùs profe- zens in rebelles. Cùm igitur mandatum hujufmodi fead talia non extendat, nec ad rectoriam vel dignitatem noftra feratur intentio cùm pro fimplici beneficio juf fio noftra manat k; mandamus, quatenus tam inftitu- tionem hujuſmodi, quàm excommunicatiouis ſenten- tiam propter hoc latain denuncies non tenere. DE CLERICO GROTANTE VEL debilitato. FULUS VL Sar LE (lericus inſirmus integrè Gregorius Cand g Numi tam percipit frufus beneficii fut, la Epiftopo Urbevetan. ufio:corporalis:[é.] QF. tuam hor- x i, quatenus latorem præſentium ad perci- A /pienda quæ confueta funt ab Ecclefia tua, ægritu- €01 non debeat impedire: Quia fi alii ejus effent ex- emplo dererftumrtè pon poffet, qui militaret Ecclefiæ, inveninsi od fecundam tns ordinem quæcus que ei, ſi ſanus eſſet, poterant miniſttarij ge Eccleſiæ poteſt accedere, fraternitàs tua H tanti,> itate, quæ vbeat ægro CAP. II opi Presbyter, cui r Fila Mifamnon celebr. Eugenius Resbyterum%7, cujus duo te palmæ à prædone abſc — j digitos cum medieta- iffos ſignificäſti, Miſſam ——— a Cùm. b Rom. 12 Galat.-Eph 6. Colaſſig.€ Deum. d VideOldrad.confzob. e dedimus inantig, F V: g V| vefperju h vifus k maneat 1 Greg fed inomnib. j Piet. G c. ⁊. eod. lit. in r conp. l f f | cultates Ecclefiæ fibi neceffaria mM. Post Conn, Lat fab Alexan, II,| kk Hac est Synodus Arel. Jub Carolo à kcd. G cap, t eodtit in a. coinpil. bilitatem, nec ſine ſcandalo propter deformitatem a membri, hoc feri pofle confidimus. Ipſum autem cæteris officiis facerdotalibus fungi mi- nimè prohibemus. CAP-IIL G Si Redor Ecclefia fit leprofus, dandus est ei coadjutor. Lucius III. El Rectoribus Eceleſiarum lepræ maculà uſque- adeò infectis, qudd altari ſetvire non poffunt, nec fine magno ſcandalo eorum, qui ſani ſunt, Eccleſias ingre- di: Hoc yolumus te tenere, quòd eis dandus eſt coadju- tor, qui curam habeat animarum:& de facultatibus Ec- cleſiæ ad ſuſtentationem ſuam, congruam xecipiat poče tionem CAP. íy: G Si Reltor Ecclefia fit leprofùs, ab adminifirationis officio rga movetur, fed de bonis Ecclefie fuftentatur. Clemens III,.¢ F Ua à nos duxit fr. conſulendos:[.] De Sacet- dote, qui divino judicio lepræ morbo repercuſſus in parœciali Eecleſia prælationis officio fungitur: Dici mus, quòd pro ſeand& abominatione populi, ab ad- miniftrationiis debet officio removeri, ita quòd juxta fa- quamdiu vixerit, mini- ſtrentur. CAP. V. u: propter morbum ı dandus e coad ju Innocentius II]. Arelaten, várchiepifiopo. E7 f. parte tua fuit propofitum, quòd cùm Auraſien- fis g Epifcopus gravi;morbo& incurabili ferè per quadriennium laboravit, ita quòd paſtorale officium non poteſt ullatenũs exercere, princeps terræ illius, ac cives eiv itatis ejuſdem, à te poſtulant inceſſanter, utãpſis(cùm ſis Metropolitanus eorum) ſtudeas providere. Verùm cum ĩpſum ad ceſſionem compellere non poſſis, nee de- beas ullo modo, nec atflicto afflictio ſit addenda, imò po- tius ipſius miſeriæ miſerendum eò quòd: idem vir bonus extiterit,& Eccleſiam ſalubriter ſibi commiſſam gubernayerit: goõS Volentes tam Epiſcopo, quàm Ecele- fiæ providere, mandamus, quatenus illi coadjutorem af- focies virum providum&koneftum, per quem tam Epis ſcopo, quàm populoutiliter conſulatur. CAP. VI. ¶ Hreus eſt,& non ſummatur. Honorius 111. Epiſecho Auerſano. «Onfultationibus:[&7.]§ Archidiacono autem, quem morbo, paralytico laborantem officium lin- gug afferisamififfe, coadjutor eft meritò adhibendus: abilem paſtorale officiwsa G Epifèo og cere non P’ %=a DE INSTITUTIONIBUS. TITUL- S-VLL CARI. g Numeris corum debet inſtitui in Fec ſecunduùm facultatem apſarum EL Ex Concilio Arelatenfi.& On ampliùs ſuſcipiantur in monaſterio Mona- chorum, aut Clericorum, feu etiam puellarum, i auàm quot ſe regere de bonis Eecleſiæ abſque Penu a poſſint. SS a deformationem. b Paf Conc. La 037 Cp C3. eoditit, inrcompil,. c Pictau Epiſe. d Cap.2eod.titan.compil.-© al pe s. F Çap. unico, cod. tet. inz. compt raſicen. al. Auraicauſ. h mifrıadum, i g č sen Impi habaur bocsi is coll ogias i Naa 286 erit, non permittimus celebrate; quia nec fecurè propter de-

L 387 Decret. Greg. CAP. IL g Laiciin Canonicos non poffunt inſtetlis. Eugenius 4. N Ecclefia$ veftra certum numerum Canonicorum (ficut nobis innotuit) communiter inſtituere curavi- fiş:[ 16 ĵ.]ICcùm Laici non debeantin Canoni corum numero computari, nec vos debeatisdifferre, quò minũs ſtatutum numeruin de aliis Clericorum pe ronis idoneis ſuppleatis: tales ad ſupplendum numerum invenire curetis, per quos Deo in divinis officiis ꝑer Eceleſiaſticos ordines congruèf ferviatu U I Etin de quia illo numero facsef) T temporis diminuto in dubitat monicorum ſachplere ſ pofatis, ra Canonicorum titulo ans, ut hac ambiguitas à fran r ligione firmare siih utrum ipſum de inſtitutione enm Larcis computati, qus numerantur, flatutus nume Veſhris cordi r t Aup quoa.J I II. ad Epifèopos:, corum Offi otales. Alexander III. Cantuarienſe Archiep Suffraganeis‘ X c frequentibus querelis didicimus, in partibus Ec tis con üechdinem pravam à multis retrò temſ zibus invaluiſſe quòd Cler ri ca beneficia fine confenfu 4 E piſcopi dicœce tı cialium tuorum {quil hoc de jure poſſunt) recipiunt, minùs rectè quàm de- ogitantes, quomodo id à ſanctorũ Patrum eſt inſti- tu mionibus alienum,& Eccleſiaſticæ contrarium honefta- ti. Unde cùm tu, frater Ar cope, ex officio tibi com- miffo, tam iniquam conſuetudinem de provincia tua ve- lis(ficut debes) radicitùs extirpare f, tamin illos, qui Eccleſiaſtica beneficia taliter occupata enter detinent, quam in cos, qui de cætero occupare pr: rafamp rint,€x- communicationis fententiam protulifti.. Nos itaque eandem fententiam ratam ha& eam aucto Ap| â confirma ites, mandamus, quate. c ipfo pfam fententiam- incurrerint g, nifi congruè latisfecerint, abſolvere minim CAP. IV. n debet quis inſtlitui invitis llericis Ec- u T Viira facultates HEll Clemens IN. Cero Co itate b- Apoft. fedis: Uctori sve A. ultrà quàm fa- is inſtituaturi invitis. ſint idonei. Innocentius II.& S Cardin: Apoft. fec ġ D 7 decorem;[1&ĵ]$ Sicut noftris auribus eſt ſuggeſtum, Conſſfantinopolitanas Patriarcha aliarum nationum Clericos fperne in Conftantinopolitanis Ecclefiis attendens, quòd inomni# cit juſtitiam. ac. ceptus eſt Deo, n angua arium Dei cc msenit ard ka. reditario poflideri Quocirca 3, Veneros tantùm tagit collocare, non G ib. II. Tit. VII 388 idoneos„ undecunque originem duxerint, in ptædictis Ecclefiis,& maximè in majori, inſtituere non poſtpon at, alioquin indignum ſe reddet, ut vos aliarum Clericos na- tionum ad ejus obedientiam compellatis. Nee à diſſi- mulare poteſtis, quin hoc noftris auribus intimetis, ut ex hoc ipfo, an. vemm fit, quod fuperhoc Venetis dicitur promiſiſſe, conjicere valeamus. [ 1 Et commodum tam Esclefia$. Sophia,guam aliarwn. Eca cleſarum, qua ſunt in urbe lonſtantinpolitana conſtruct æ, noſcitur pertinere, ut literati vtri; Q-heoneftate morum perfpicus,de quibus= libet mundi: partibus uenientes, infitui. debeant im eiſdem, pig Vertin.} CAR VE G Infitutiozes é uflod: die Polſunt de jure ſpeciali ud non Eps» é pe ndente lıte cum diæcefanodefenditur in poje Gi pofidet jus inflituendi is, ad quem de at, pendente judicio proprietati in poſſe ſeopum pertinen fi one..d. E communi non fh fenditur= Idem Helien. Nor Ven. | Ch veniffent& ad Apoft. fed; Archidiaconus Ri- f himundiæ,& procuratores Eboracen. Ar hiepiſco- pi, ex pacte Archiepiſeopi fuit propoſitum, qudd inſti- tutio p narum,& cuſtodia Ecc leſiarum vacantium, aĝ +in diæœcefi ſua ſpectat, tam de juriſd ſcopo,& Archidiac. lictione com- muni, quàm de conſuetudine generali. Veruùm quidam prædeceſſores ipſius quibuſdam Archidias. Richimun- tionem, quàm cuſtodiam perfon aliter 9..] JInter alia verò Archidiaconus niepiſcopus tam inſtitutio- es, quàm cu as, non perſonaliter Archidiacono, qui tunc erat, ſed perpetuo de conſenſu Capituli Archidiaco- elſione donavit autem Archidie- ne tam iſtatum, quàm taa iſcoporum& Ar- t diæ tam inf natui reali conc conatus ipfe in continua poff aliarum libertatum, multoru chidiaconorum temporibus extitiffet,& Archiep fine conditione f qualibet concefiffet ipfum eide iit, quòd-ig ferat, inftitv- Garum exceptis tionibus& cuſtodiis vacantium Ipfe g verò ens, ne ſi negaret eſſet Archidia us h poſſeſſion em adeptus,ve vel impa- diretur ż penitùs fastum ejus, vel diutiùs differretur: ſpondit, quod non í m de 11 bus ſuis faceret, q juod f bi placeze tur interlocuti Arch bertatur arar Arch poffellione e tuen⸗ dum, donec pr liba tates k ipfas Archidia s perfon liter fuifle conceffas: àù antè, Re € pifcopus eas Ê pòk»& in ipla etiam c retinere potuerit licirè tanquam fhas, vel donec legitimè probatum fue. afdem libertates Archidiaconum ab jurâffe. Sed in hoc cafu,£ conceffio illa fuerit realis, Ar- chĩepiſcopo nihil jur s accederen q% 108 veľ ad petitionem Eboracen Ecclefie, vel pernos jir í teru· ſuper hoc Archidia us, alt è approbatum, Archidiaco- G ncutrum, Archie piſcopo trum ipforum fuerit legiti no fuper libertatibus ip moncáťis eundem, ut vires ł | bu liaquot manuſcr. ita: in 2. comp. Reite autem Continus ad ditl hiv or áR tig. comp.© Post Conc.Lat..28..11 lenfa> inantig. e ipforum.£F 140 ex t4 Lcomp Uid. t Cz. tit. dejud. in 2comp. i fùf j Jj M: C. r. cod, tst. in q. comb. mM al. tta tum. N Abfor.t O Literati obiles: ut norin l fòcicetatem tr- e 2 Hciant. K ohli: dr- unns vetns ita: P. fantfs ir B. fa celli | es. C. dedec. f | f fisut nofiri est ar autem Archid. Ric ſilentium impone: si F qtas fibt aliorum tempore retinentes, Gr Libere, ficut ſpecta- L 1 k . Irag, Archirepifiopus,qui Ebo id.Richemillas ad p bat ad eos, mode praesb} p 7V. de in vils quon lam Arch A sm de gratia fhert alt con Ad hoc 0, fibi reinu tanguam ſuds. dit, guèd cam inclptæ recordaluonis oni aae ma E a, n m a al. itagnec Vos.» C3 cod.tit ing. comp. C i d. ile e alita refpondit, dicens, f cona M- Idem i b Archidiaconi, i idnpediret oe l g griniis sn omnib. an- UE CONG ki Ah

SANON x< 389 De conceſſ. Præbendæ, & Ecclef non vacantis. 390 primus H. Rey Angla apud Carleolum fedem Epifèopalem wellet denovo creari, quia ex-hoc Archid. Richem. ladebatnr: Rex ipfea bon. mem. T. Arshiepifèopo Eboracen: humiliter pofiulavit ut in veuompenfátionem cujufäam partis, qua fubtrahebatur Archidia- cmatui memorato, ei pradiétas concederet dignitates, Archiepi- Gopu autem annuit dignitates precib Aulanti [ 2 Super hoc antæn pars replicavit ady ſa, quodiſi renun- cianis vel ab juratio Archidiacenatui non nocerot, her hoc tamen eſa ſer Archidiacono repetendi fatultas adempta: ſed Are hidiaconus dibertates illas fè. nan repetere dicchat, camren liberè, feut priis; quando iter arrepuit veniendi ad fedem sApoflol, uteretur(r earum ſeſctone gauderet. Sed E contra hoc ſterm replicabatur, quod idem Archidiaconts inguadam Ecclefia fui Archedraconaiks non per Ar iftopum inflstui pofiulaffer; fed tadis- infistutio pertine- bat ad ipfum, etfi ipfe tunc ipfarum libertatum plefione gaude- ret: ad quod Archiepiſcopus ipfè refþondit, guod per Archiebiſco- ꝓum non inſtitui, ſed confirmars potids pofulavit, licet quodſſe. pjm inſtitueret, incongruum videtur: CAP. WPI g T: ad quem fpefat colatto dignitatum y feipfum inftituere Bon potest. Idem Epiſcopo Tʒecen.€r Archidiac: Parifienfi Um à ad noſtram:[& inffa.] ¶ Ilud autem nolu- mus vos ĩgnorare, quod poſtquam M. fuit Abbas ef- fectus 6, Cuſtodiam de jure non potuit obtinere: quia cum ratione Abbatiæ ad ipſum pertineat donatio tam Cuſtediæ, quàm aliarum Pignitatum, ac etiam Præben- darum in Eceleſia Patranen. Cuſtodiam ipſam recipere non potuit à ſeipſo: cùm inter dantem& accipientem debeat eſſe diſtinctio perſonalis: fed nec ah alio, cùm fus conferendi alius non haberet H$ Sr CONCESSIONE PRÆBENDÆ, Ecclefig non vacantis. TAT UL US VEM. CAP L g Inſtituutuus ſcienter an benefieium viventis, deponengus est. Gelafius c, Papaad Rom. Ui d in vivorum. Sacerdotum loco ponuntur, hot ipſo ſunt ab Eecleſiaſtica communione pel- lendi, quo ſe paſſi funt ſueceſſores vivis Sacer- dotibus adhiberi. ET CAP: LL gT Beneficta non vaçantia concedi vel promitti nor debent:& euum vacaverint, concedi debent intra ſeæ menfes: quibus elapfis de Ebiſcopo ad Capitulum, er econtra, demem ad proximum fuperio- rem devolvitur collatio. Ex Concilio Lateran..-e ulla, f Ecclefiaftica minifteria, feu etiam:benefi . Ñ cia, vel Ecclefig 4ribuantyr alicui, feu promittan- tur antequam vacent: Nesdefiderare quis mortem. pro- ximi videatur incujus locum& beneficium fe credide- rit ſucceſſurum. Cum enim in ipſis etiam legibus gen- tilium ĩinveniatur inhibitum, turpe eſt,& divini plenum animadverſione judicii, fi locum in Ecclefia Dei futurg fucceſſionis expectatio habeat, quam ipſi etiam genti- les condemnare curàrunt. Càm verò Præbendas Eccle- ſiaſticas, ſeu quælibet officia in aliqua Ecclefia vacare contigerit, non diu mancant in ſuſpenſo, ſed intra fex menſes perſonis, quæ dignè adminiſtrare valeant, con- —.— a Cap. 4. eod. tikł. in 2. mp. D. cnfitutns. C In uno vetu- Hno milla ect inſeriptio. d.i. eod. tit. in 1. comp. e c. 2. de eta- te& qualit. in i. cmp. e ſub. Alex. III. c. g. f Cap. 2. eod., tit, in 1. comp. C concord, Conc. Trid. fef. 34. de reform. L. q9. ubi bes decretum roboratur,& cadeteſtandæ, eod. tit. l. ba ferantur.Si autem Epiſcopus ubi ad eum ſpectat æ, con- ferre diſtulerit, per Capitulum ordinetur. Qudòd ſi ad Capitulum pertinuerit,& intra præfcriptum terminum hoc non fecsxit, Epiſcopus ſecundum Deum hoc cum re- ligioſorumWMrorum conſilio exequatur. Vel ſi omnec- fortè neglexerint, Metropolitanus de ipſis ſecundum Deum abſqꝗue illorum contradictione diſponat. ½ CAP. IIL Q Beneficiavacantia conferuntur, non obfatite appellatione iHe- rum, quabus promiſſa, fuerant, antequàam vacarent. Alexander IH. Eboracen. Archicpiſé. por c eft auribus noftris:[6].] q Confulta- tioni tuæ taliter reſpond. quòd cùm in Lateranenſi Con cilio promĩſſiones factæ de Eccleſiis non vacantibus. ſint caſſatæ:prætextu appellationis eorum, qui dictis pro- miſſionibus innituntur, omitti non debet, quin Eccle- ſiæ, cum vacaverint, de perſonis idoneis ordinentur. Fi ſeribiturei, ad quem ſpeltas collatio, dato eecutore æd providendum, per prafentationem literarum collatori faam, affi- citur Prabenda:; ita quod collatio alteri fatta nontenet. h. d. ftcut- dum verum intelletum. vide cap. fi capitulo. eod.tit.inb. j Rapofuit,d nobis T. Presbyter, quòd cùm C. Pape præd. nofter, pro priopeipfiusin fratrem,& affi- gnatione Præbendæ ad donationem veſtram ſpectantis in Eccleſia veſtra proximò vacatura mandatum Apoſtoli- cum vohis deſtinàſſet Decano Remenſi executore con- ceſſo, Decanus ipfe vos contumaces inveniens, ipfum de Præbenda primò vacatura in Ecclefia veftra, quæ addo- nationem Capituli pertinet, auctoxitate Apoftolicà inve- ftivit:[ 1 6].] 4 Sedùàm Præbenda,guæad donationen veſtram ſpectabat, in Eccleſia Cameracen. vacâffet, eam alii aſſignäſtis:[2.] ¶ Idem autem prædeceſſ. noſt. quod ab eodem Decano factum fuerat, ratum volens ha- beri, collationem rabendæ factam à vobis penitùs irri- tavit&t eum deãpſa per annulum inveſtivit. Licèt au- tem intentionis noſtræ non ſit, inveſtituras de vacaturis fa&as contra canonum inftituta ratas habere, gui fecun- dùm plenitudinem poteftatis de jure poſſumus ſupra jus diſpenſare e: attendentes tamen, quòd idem Presbyter non de vacatura, ſed de vacante per præd. noſt. fuit inve- ſtitus, utpote quæ poſt caſſationem conceſſionis à Vobis factæ intelligebatur vacare: mandamus, quatenus amo- to abea Præbenda quolibet detentore, eam ipſi cum ple- nitudine honoris canonici aſſignetis. [ 1 Sed cùm ipf Decanus morte preventus, in negotio ipfo ul- terius non potuifjèt procedere.) 2- Cam autem propter hoc idem Presbyter ad ejufdem pree Rece. nofiri prefintsar ascefiffet, ficut ex literis ejus nobis inute tuit.) CAP. V. o Semëfire ad eligendum fèu conferendum a j currit legitimẽ impedito, nec zncipit currere, niſi à die noti tionis.d. Et es} textus multum allegabilis ér guotidiantá, „Idem:® fanta M. in via lata Diao. Card, Apol. fèd. Legato. a In Cod. Barb. ita: uls ad eum ſpeltt at collatio. b ordinen- tur. C Caß. 3c. ead. tit. de appell.in I canzb.& pott Cnc. Lat p. 43. cg.~d Cap. eed tit ing.compilat, r vid. Fridericum confil.299+ né 4$, e De bocarticulo, vid.Felinuminc. po ulajfli infia; De reſeript. verf. quartus cafus, Adde notas hujas leci, quibu declaratne $ glofa inverbo,difpenjare. Nns 2

291 Decret. Greg. Lib. III. Tit. VIH. 392 Uia à diverſitatem corporum, diverſitas iae tur animorum:[1&.] 1 Conquerebatur inter cætera Eboracen. Archiepiſcopus, qudd cùm ad eum in Eccleſia Eboracen.& aliis ſuis Eccleſiis collatio pertineat Præbendarum, tempore ſuſpenſionis ipſius,& poſtmo- dum etiam quidam præter ejus auctoritatem ſe intruſe runt“ in ipfas:[ 2].] ¶ Mandamus, quatenus eos qui Præbendas vel Dignitates Eccleſiæ Eboracen. vel alia rum ad donationem ejus ſpectantes, præter auctoritatem acceperunt e ipfius,ad eas refignandas monitione præ mifså per excommunicationis fententiam,& ſubtractio nem aliorum beneficiorum, non obftante confirmatio ne à fede Apoft. obtenta fub forma communi, quæ con- firmat beneficia,& Præbendas, ficut juftè& pacificè pof ſidentur, appell. rem. compellas: Nifi fortè aliqui eas vel ſpeciali mandato Apoſt. ſed. vel auctoritate Lateranen. Concilii ab Eboracen. Capitulo ſint adepti: Sic tamen,ut tempus fufpenfionis in ſex menfibus nullatenũs compu tetur: cùm illa Lateranen. Concilii conſtitutio contra ne gligentes tantùm fuerit promulgata:& d tunc fi yolue xit, non tamen valuerit Archiep ifcopusipfein conferen dis Præbendis uti propriâ poteftate: à qua etfi fuerit e fuâ culpâ fufpenfüs, nontamenad ipfum Capitulum ex illa culpa Preæbendarum erat donatio devoluta: fed ad tùm, Ó habet materiam quotidianam Et fuit desse ſio mulium ſubtili. Idem Baflienß à Epiſc.&. Ablati S. Maria. C Um b noftris fueritolim auribus intimatum, quòd Præ poſitura Eccleſiæ Lauſanen. tempore tanto vacãſ- ſet, ut lecundùm ſtatuta Lateran. Conci ſad nos eſſet ejuf- dem donatio devoluta: Epiſcopo& Canonicis Lauſan- mandavimus, ut Præpofituram ipfam Thefaurario Lau- fan.conferrent, quibufdam fuper hoc executoribus de- putatis:&.]¶ Verùm præfatiEpiſcopus& Canonici li- teris receptis Præpoſituram pradictam non yacare dixe- runt, quia licèt ille, qui Præpofitus fuerat, in Epiſcopum fuiſſet aſſumptus, ad ipſam tamen Præpoſituram poſt confecrationem fuam denuò fuerat ab ipfis Canonicis electus,& eam ficut anteà poffidebat. Quód di&ti execu- tores dicentes contrarium effe juri, ipfam Præpofisunm de e jure vacantem auct. Apoſt. præfato Theſ⸗ gnärunt: k LoT.]€ Auditor igitur Pue datusà nobis, de mandato noftro decrevit, ut quòd à memoratis executoribus fa& tum fuerat obtentu literarum noftra- rum, eò quòd per falfi fuggeftionem,& veri ſuppreſſio- nem fuerant i impetrata niim Præpofitura a illa non vacaret illum tempore fùfpenfionis illius Præbendarum do natio pertinebat, qui præter ejus defidiam& negligen-| tiam poterat Præbendas donare$ Tempus etiam, quo ad A poft. ſed.acceſſit,& apud illam permanfit, velrecef- fit abilla, intra fex menfes nullatenùs computetur. Se- meſtre autem tempusnon à tempore vacationis Praben- darum, fed notitiæ ipfius potiùs volumus computari. [ 1 Ne plenitudo Ecclefiafica jurifdiétionis in plures difpenfa ta vilefieret, fed muno potins collata vigeret, Apofi. fed. Dominus an.Petro univerfarum Ecclefarum{r cunftorum Chrifli fidelium amagiſterium contulit& primatum' qua retentå fibi plenitudine potefatis ad implendum laudabilius officium Paſtor ale, quod in tust cam, multos in partem| alici itü- amnibus jam cor ns snus Cr honorem in altos> ut dinis evocavit, ficut Jăum di nihil fao juri Jùbtrahere nec juriſclictionem fuam in aliquo mino raret. Cam autem ex fafi sepie aubloritatss officio tam fir guam fingulorum mater m petentibus, juſtitiam nec Hoſßit nec debeat denægare, cùm juſtilia ér judicium fit praparatio ſedis ejus: nos qui ad ejus regimen ſuumus, licet immeriti vel infu- cientes aſſumpti, fratribus& Coepiftopis nofiri adz s65 monik non pofumus in juflitia non adefè, aut quod jufle poflulaverint von audire: ne fi forte circa exhibendam eis juſtitiam f vents remiks 5 ipfi qusa, ne y bus fubditorum, commi fam noſtra ſolicitudinis partem mands laudabiliter exequantur, fi forte, quod_abfft, nos viderint de- siinare a jure, vel non audire juflitiam poſtulantes. Hadc autem ratione diligenter induſti, venientem ad Apoſt. ſed. ven. f. n. Ebo- tpisces curavi- JI ulis, rimus in. gentes invenan reddendis vici-} racen. Archiepifispum b mmus cjus querelas audire.) [| 2 Etin boc& in aliis p ejus non modicum derogaverunt, 4 oS} Quidam etiam in gu znterpo. fitam ad nos appel i CAP. VI. T Nonvalent litera ad beneficium ih ate, guade alterius z dicit, fè- extis mul. a C2. cod. tit. in 3. comp. b bmci diſces, qur$ dicatur intru- fis: de guo vide Cala m config. tit. de verb recebe- rint, 4 Codeæ Barbatia ita: tu ne fi uit, non tAmMEen Va buite. e fuit F ipfius. g vidd pupillus. fde privil. tred, Gl. gravi. ff. de his, qui not, infam, | Tatki i de facto, quid falis pofleffio plùs habet facti, quàm juris f haberetur irritum& inane N os verò enren ae ratam habentes, mandamu: pratesa prædictus Epi- ſcopus ſufficienter oſtenderit, quòd vel ex indulgentia ſed. Apoſt. ſpeciali, vel ex alia jutta cauſa& neceſſaria ſi. bi poft conſecrationem ſuam Fræpoſitura conceſſa fueri memorata, ipfum ad reſignationem ipſu s(G ſpontè no⸗ luerit) compellatis. Deinde Lauſan. Capitulum adcon- ferendam eam Theſaurario ſupradicto diligentius indu- cete procuretis. [ 1 In cujus prafè cem pr é alia felezi AHI quod po et Prapofitu Ecclefia fie, nec nor ſeopus Lauſanen. videns cum pi urimum utilem& neceſſi fi Hum fi erat fùper hoc apbroba- vtt; cat tanguam Prapofito a Canonici ezam Thefaurario est honot impenſis. Memoratus vero Thefauratiuns pof modam ad Ecih Jina Rom. accedens,&. ſabrimeus omnia, ꝙua tam fuerant ab H ai nobis Prapofirurara illam vacare anen: f biftobum con ſeopum con/ am illam iterum cor F clefia Jua, quod l à Canonicis, Epifèop bo, quam a Canon Guave faper afr ne iteras smpes tavit àn bis, quas nullis ex cauſis p oponeb per veri[upe profaonem é JA figg eflionem obtentas: nar È ſui Sedunen. utilitatem, neceſfitatem, comſue etue dinem alleqanss qua Thefaurarins fùpprefjerat. ntrà verd partis adverfă nunes proponebat, Ó rationibus m Ham vde 7o parte d. Prapofituram t 7 ie Siperise care monfirabat,& vacantem Theſau auſan. au ris, al quem fuerat ſecundum ſtatuta l. Lateran, donatio ags $ monſtrare conabaa ım Lanfan. A co: onfecra ENENG voluta, concefjam: rations z tir, guod ditus Sed gua fuerat ad re faam minime eli inſtituta repug tione vacare, æò quid si, quorum erat donatto, cam afempt ary opum concedere pr afumpferunt, cam fecundum fatuta Cone ros canones Age Ofender per hoces; facrorum canoni tiam Prapofituram i illam altá The 0 i cilii pradicti, qui receperit, debeat, quod con cepit, amittere: qus dedit, largiendi poteftate privari. bat etiam multis affertionibus, quod pro ipf Sedun. Epifepina litas, confuetudo necefs tas, QUAE NUNGHS IN cauſa fis Shba fidsum allegabat, minime fac bant: cùm hac potins dica- agitá, guam fa vera ſubſedia videantur= sni le nun⸗ zuod à ſapradiſtis judicibus fatum fuerat — cius petebat, ut a al. ita; Bafil. Epifi, alita: Báfiliin& Belisen Epifi€ Abb ge b Cg codri in.comp.

w? 303 De conceſſ Præbendæ,& Ecclef nonvacantis. 394. bbrentu literarum nofirarum digharemur auf, Apifè. confirmare,| Gab ipfa Prepofitura d. Sedunen, Epifiopum amovere} CAP. VII. G Vbi conflat beneficium collatum per habentem poteftatem. per exceptionem abjurationis€ renunciationis, non debet Polleſßio re- Lardari. Idem Archid. à Richemundiæ. OR b eleftionem& confirmationem Epiftopi Elien. vacante Archidiaconatu Kichem g, quem tenue- rat Eboracen. Archiepiſcopus, eum tibi propriâ libera- litate conceſſit, dans Ebotacen. Capitulo in mandatis, ut te in Archidiaconum reci pere procurarent: eujus nolue- runt mandato parere: quia prædeceſſor noſt. inter alia, quæ Decano& Capitulo Eboracen, fuo privilegio noſci- tur indulfifie, ordinationem Canonicorum feu perfona- rum liberam effe decrevit, ut videlicet idonea& hone- ſta perlona, cui Archiepiſcopus vacantem in Ecclefia E- boracen. Fræbendam vel Dignitatem duxerit c confe- rendam; fecundùm antiquam ipfius Ecclefiæ confuetudi- pem, præfentaretur Decano& Capitulo ſupradictis: &F]{Siquis 2 contra confuetudinen hujufmodi in Ecclefia ipfa effet per aliquem introductus, nec pro fona, nec pro Canonico haberetur. Quòd fi Archiepi- Ítopus intra terminum Lateran. e Concil. fecundùm formam præſcriptam perſonæ idoneæ non conferret, li- ceret Decano& Capitulo auctor. Apoſtol. juxta ejuſdem Concitii&atuta conferre. Cùm igitarin literis Archieſ fcopi directis Capitulo, de Decano mentio nullatenùs haberetur, per cujus manum debebas in Capitulo inveſti- i, ejus mandato extitit contradictum:[&.] Ipſius igitur inſtitutione propter præmiſſas rationes à Ca- pitulo reprobatã, ipſi intelligentes Archidiaconatùs do- nationem ad cos, tam auctor. Lateranen. Concilii, quàm indulti ſibi privilegii devolutam, R. de ſancto Cadmun- do f iHum unanimiter contulerunt, inyeftienteseun- dem de ipſo,& ſolenniter inſtallantes. Broceſſu verò temporis præfatus Archiepiſcopus poſt reſignationem& abjurationemã te factam,& receptam ab ipſo, eidem R. Archidiaconatum contulit antedictum: qui Archidia- conatum ipfum, tam ratione primg, quàm fecunda con- ceſſionis ſibi aſſignatum, per ſedem Apoſtolicam petiit confirmari:[ 1&.]. ¶ Qupniam conſtitit nobis Ar- chidiaconatum prædictum tibi per Eboracen. Archiepi- ſcopum primitùs fuiſſe conceflum,& quòd inſtitutione factà per ipſum, ſecundum juris ordinem minimè repro batà, Archidiacenatus non vacans non potuit nec debuit in alium ritè ttansferri: memorato R. qui contra juſti- tiæ regulam in Archidiaconatum alterius provehi ſe conſenſit, ſuper eo duximus filentium imponendum, ſententialiter decernentes, ut inſtitutio facta per Archie- piſcopum de te ſortiatur eſtectum. Exinde ꝗ ſi ſuper re- nunciatione, vel abiuratione, vel aliquo præmiſſorum aliquis, qui velit& valeat ,adversùs te quicquam duxe- rit proponendum, ordine poterit judiciario experiri. E 1 Ad cujus objeélrones ex ora Decani mer ur l g -taliter refpondebas, guod opi direċtis Capitulo expref- xclufus vidert poterat vel dee ] m ea fecifes, per adverfart- u sum tibi objici non poterat cum effelu, cni potins quod ſaper ipf Archidiaconatu effet filentium imponendum é approba- f. tå infiitutione tuå tibi reftitutio facienda, ex confefione partis ads in lster Archi on tamen ob boc lic se fatta non effèt tered, guod fie derſer, judicio fucta& ſapiùs repetita, oſtendere nitebaris ipſd namg, Richemundus interrogatus in jure. ex quo tempore Archidtacona- tus Richemundia fibi per Capitulum fusrit afrgnattss, refpondit guid Circa Fefium Afèenfionis proximum trienninm compleretur, Cam igitur ex data literară nofirarum conftaret, ArchiepiFopum apud ſed. Apoſiol. conſtitutum, ér in eis per nos antiguum jas fuerit de- — aer a Hiantiq. Magifiro H. Archidsat. dre. D. Cap. 4. eod, tit. ü3. comp, c duceret. À In multis antig. ita:© f quu.€ fub Alex, IE.8,£ Eadmundo, g alita: Exinde voro. ſeriptio nocere hon hoterat in exilio conftituto.] claratum, ut tempus quoad Apoſtolicam ſedem acceſiit, apud ila lam permanfit, vel recefiit ab rpjà, non effet infia tempus fèx mena fium computandum: lguido conflare dicebat, tempus ilud Are ;` chiepifèopo minime concurrifje, fed ff etiam quadriennium eſpuxiſc fèt, ficut etsam prioris refponfi. Sedpænitens uliimo propofùit pars ~*»$ s ad verſa, quòd ex parte tua de erripuiſſet iter ad ſed. Apoftol. ve. nue profèecutus, impedimentis muli tro ref ript noftre ad temp fieri dicebatur, cum etiam tuñs datus, interpretda nebat,cui poftca præa CAP. VIII g Recepto in Canonicum, tenetur Capitulum providere, quane cito facultas fè obtulerit. Idem C. Canonico Tridentino a. oo fuper& quæftione Triden. c Prebendz:([ r é.) I Cùm autem conftet te in Canonicum Tri- den. d Ecclefiæ fuiffe receptum, licèt receptionem tuam fađtam contra Lateran. e Concil.parsadverfa proponat, quiatamen probatum non extitit,nec ipfi Canonici vide- bantur tibihboc oppo fede jure, qui fe fatentur te contra ſtatuta præfati Concilii recepiſſe: Sententiali- ter decernimus, ut tibi, quàm citò fe facultas obtulerit, præbendale beneficium in Triden. f eſia confera- tur: cùm ex quo receptus esin Canonicum, non debeas carete Præbendã. ta Sua vertebatur inter te& E; pum r Canonicos T iden, tu procuratores partis alterius in nofira effetis prafèntia cor ti, vobis H. Cardin, dedimus auditorem, coraa quo pro te fust al- legatum, quod cum bon. m. O. Tiden. Epifèopas patruns tunis ab ipoftolica fède reverfas, Treden Canonicos rogavifjet, ut te recipe- rent in canonicum, ibſi te receperunt, mulld pri me vel fecunda hå- bita mentione, quz áb illo tempore ufque nune locum in choro(7 iaa hitulo habuiſti, ér domos in ipfa canonica tibi afzgnatas poffèdi Procuratores vèrd partis alterius refpþondebant, quod cam in Tridens Ecclef. certus ſit Canonicorum numerus, nos ei mandavimus, ni Re Cubdiaconum en Canpnicum reciperent.| CAPR IA G SibabensPrabendam, in eadem Ecclefia recipit Drentatem cum Prabenda, vel aliam Prabendam wacat prima:& quamvis a faperiore fibi confirmetur, tamen valetimpetratio per alium fae Bade ipfa, etiam tacito de pofefione alterins, qua colorata non est..d. fecundum verum imteletum. Panor. Idem Epzfèopo dy Magifiro:Canonico Hs dej EM per 2 veßras accepimus, quòd cùm pro D, Cle- rico vobis{cripferimus, ut eum de Præbenda vacan- te fan&i Unifcardi Bremen. quam dicebat ad donatio- nem noftram fuiffe juxta Lateranen. Concilii ftatuta dè- volutam, curaretis auctor. Apoftél. inveftire:[ 1& 7] dq) De faĝo fuit propofitum coram zobis», quòd H- Præpofitus, quondam fimplex Canonicus ejufdem Eccle- fiz, de ipfa ¿ in majori Ecclefia in Canonicum eft ele- &us,& poftmodùm anni fpatio evoluto, in ipfa Ecclefia ſancti Uniſcardi in Præpoſitum eſt aſſumptus, priorem Prabendam nihilominds retinens, quam in ipſa Eccleſia tunc habebat: ¶ 2 Cnh.] A Sed Præpoſitus allegabat econtrà,quòd erat ex confnetudine generali, quòd unus in eadem Eccleſia plures haberet Præbendas,& cùm Ar- chiepiſcopus Bremen. Præ poſitum ipſum de Præpoſitura in plena Synodo inveſtiret, tam Præpoſituram illam, quàm Præbendam ei de communi& Canonicorum con- firmavit aſſenſu:[ 3&.]{Unde cùm vobis dubium videretur, utrùm cùm aliquis de una Præbenda eligitur a Tidonen, alita: idem Canonicis Tridonen, b Cap.s. eod. titán 3. comp. C Tridonen-> À Tridon,€ Alidssta: Late- ran. Conc. ſtatuta. f Tridon. g Cap.6. eod. tit. in 3- compil. h vobis, legitur in antiq.© ita etiam habetur in antiq. compilat, i In omnibus antiq.sta: de ipfa in majoris Ecclefia Canonicum°% elaus. k difio, ommuni, deest inzecentiorsb, guam habeng veteres urplir:mum. Nan 3

Decret, Greg. Lib. II, Tit VIIL 396 am; ftatim prior vacare incipiat„an per fententiam debeat abjudicari a cidem, an propter confirmationem hujufmodi, quæ fuperiùs eft exprefla, Præbenda illa dici debeat non vacare: nos conſulere voluiſtis. Cum igitur, ſi ita eſt, Præbenda illa etſi non de facto, de juretamen vacare noſcatur: mandamus, quatenus dictum Præpoſi-| Í —— tum, ut illam ſine difficultate reſignet, appell. rem. coga- tis: quam, cùm de facto vacaverit, Clerico memorato conferre curetis. [ 1 Si Canonici, quibus fupen hoc firibebamus, id exequi non| curarent, Herberto Præpaſſio& quibufdam Canonicis ipfius Ecclefia| snnoiph D. é Magiſtro H. Canonico iplius loci in noſtra propter boc praſentia conſtitltus, ſis fuit.] 2 faper hoc partes confèntiebant, futt aram ab una parte propofitum> quod ipfè Prapoſctus præter Prabendam illam aliam Prabendam habebat Prapofitura comexam,quam inficiatus est effe Srabendam. Prætered feit allegatuns de jure, quod ex quo idem Prapofirus de minors Ec uocatus fuerat ad majorem, prima F rab. enda dej pireincep eherat vacare juxta CANORUKŞ infit utá: de: de fuit ex parts G allegatum sprimam fai s ordinationem e- juſdlem Eccleſſæ, ut in ea tredecim effent perfona, Prapofitus fèrlicet eum duodecim fiatribus., que ordinatio nullatenas fèrvaretur, nifi Aiceretur, illa Prabenda uacare.] Eos qui ſiper hoc inquietarent eus nicationis aſtringes prer dem, Vincul Unde K atur Clerico memo Jèntentiam excommu- atzo In Eccleſiis non nume catuum pofabilis nones: 4 femefirs in non pro us notabilis. r Epift.€ Archipreshytera Papien. e ci Eccleſiæ noſtris eſt auribus i in- edam Præbende in i Į zcaviſſent, Haſte bidem inftituit e, credens ateran. Concilio licere. Inftituti autem ſcientes, non firmam inftitutionem hujufmodi, ad Mediolanen. iepiſcopum teeúrreyunt; qui eofdem in Canonicos Haſtenen. Eccleſiæ ordinavit,& in corporalem poſſeſſio nem Præbendarum induxit, Capitule 9 eju iſdem æbente aſſenſum d, tribus tantùm exceptis, q fein- itutioni hujufmodi op ponere caraven Teté È] Tandem utraque Pars concorditer eſt confeſſa, qo j in prædicta Eccleſia non erant diſtinctæ Præbendæ, ne Canonicorum numerus erat certus. Nosigitur intelleximusevidenter, ſtatutum Lateran. e Pp in hoc articulo nullatenùs habuiffe, etfi fortè Haftenen. E Deciche Canonicorum pateretur defectum. Unde inſti- ʻa io per- Arcl hiepiſc opum, vel Epifcopum fata occafio- ne Conci it memorati, carere debet robore firmitatis. Quia verò totum Capitulum, tribus exceptis, prædicto- rum receptio nem afſectat, nec ab illis tribus al liquid ra- tionabile contra EGP biectum eſt& oſtenſum: manda- E O laſten. Eccleſiæ ſuppetant facul tatei cundum confuetudinem hactenus o bfervatam, prædi- Clericos pro Canonicis faciatis haberi. LI Fes illi dicelant eleltionem debere caſſari, quia nec Epif prs nec Archicpiſcopus ſipradicti de conceſſione Lateranen. Concilis tune sn ordinationè illa poterant præfatam Ecclefiam ordin nferque circa tempus eisir duitum 4 canone, zn ord Tis vero altera pars dicsbs étos inationé fueris negligens© remifi egligens Q remifjus 2 quoa Acet zn- a Abjudicari iegitur» in ommbus manufir d dr feries z+~ unde caii d E feries 7 t: unde colzg eai ; s perperam in aliguot f ' legt, ad judicari, in añis, abdycari: 7| D..eod, ritan 3comp. C conſfetuit. d conſenſi an. Cansil. ſub Alex, II, 6. 8. Fa f | j f i lii de beneficiis ultra fex menfes vacantibus,locum| qúòd propter negligentiam re, cam| Abbatem& Conventum: de Bello ex altera, fuper pio- | tig: gua primo e; Conc. Trid. fe zitin 3. comp le Ofen G Subpriors 6. krade unida.& C. 40. cod. ſlit. in 3. comp ſtitutio Ehi, fopi nonvaleret, Archiep. tamen infistutso de jure Van i lebat, quod quia tempus ei indultum. A canone; nifi a tempore guo tlli declaratum fucrat, noncurrebat. His autem utru propojit] CAR XI cfiatem conferendi, potest de jure alters tradera li primura beneficium, quot vacabit.` Idem Eprftopo& Capitulo Liin, a Onftitutus k in præſentia noftra H. Subdraconu clefiæ veftræ Canonicus humiliter intimavit, quòd tu, frater Epifcope, poteſtatem ei dediſti ſacerdotalem conferendi Præbendam, que o primò in Eeclefi d veftra effet vacatura:& Remen. S pifcopus, t tune Apoſt ſed. Leg. vobis, filii; Capituli à auctoritatenoſi cepit, ut cùm Præbenda ipfa vacaret, perfonam illam, cuf vellet idem H. interpofitione alte- rius perfong[i é infia.) T Quocirca- ma ius perfonam illam, cu memoratus H, l rą bendam, ùm contige- rit eam e vacar rit canonicè conferendam, ſi icti et admittatis:& tu interim, fratet hujuſmodi con ormam conceſ. ſioni stug, cofetes alicui non præfumas:[ 2& infa] onceſſiones tales(ſi ad conſequentiam tra- rentur) yeti pofont in fraudem canonicæ ſanctionis f. mquam prohibentur Eccleſiaſtica beneficia concedi ſi- ve promitti, antequam vacent, nolumus, quòd hujuſmo- di occaſione mandati, quod gratiam continet perſona- lem, fraudem adhibere volentibus, licentia concedatur g [ 1 Afèruit etiara idem Subdiac. m am effet ad. Apofloa g Habans pot pifia tern confe Ea DRI 3 i L lacam ſedem Archicpiſcop soifis H5, yi nyrate ens, vacare Prabendam eam nudi conferres, ne 5 Capilar ciperetis aliqnem hraſentauum àc f quem duxerit prafa- tas Sub. prafèintandurs,] un noveris nos dilect. fl. n. Cancellario Helent A 2 rem. compe Hant tra concefiionsm fibi pla de ſac tatum.] CAP. XIL E Late bns, ad Ehiſccbatus non Ileđus 5 filins M ſuggeſſit, quòd Epi c nis ingrefi ſo, Ar chiep iſco pus i veils cara aflerens gendi auctoritas devoluta, in E eundem. Nos i igitur attendentes, quòd canon Laterane Concilii ab Alexandro Papa contra negligentes editus, ad Archi Pespeatim vel Er patum non folet exten- di, fed ad per alios& mine iora Ecclefia i benee en. C Sarani, Fridi. X k tenore ea veſttarum accepimus, quòd 4cm caula, qt inter I. Clericum ex una parte,& a Laudonen. al. Lauden, b Cap. s. eod., tit. 5in3. Co fira Eccl, vacatura. d Capitulum.€ Alex. II.c 8.& c. 2. fup. eo orm. cap. 19. G tribuatur, h C i Priori Huſt.& Sulpriori S. Fridi. al. ita; E f +078 viſione

297 Ne ſede vacante aliquid innovetut. Vlione iplius vertebatur: ¶ I.&.] ¶ Dictus Clericus poſt litem conteſtatam chartam quandam Monachorum ex- hibuit,continentemquòd primam Ecclefiam ad donatio- nem fuam ſpectantem aſſignarent eidem:[z--infia.) g Nos igitur attendentes, quòd promiſſio prædicta non tenet, utpote contra ftatuta Lateran.. s Copal: attenta- a: mandamus, quatenus memorato Clericofuper hoc ſilentium imponentes, ab impetitione ipſius dictos Ab- batem& Monachos abſolvatis. [ I Vobis duximuscommittendam.] | 2 Nihilominus per idoneos teftes probans yipfàs post promif fionem ejus, licet potuerunt nolle, fibi quenquam faper hocadmoniti Fuerunt providilſa: quare ditos Abbatem dy Monachos ad afa- Pandum fibi reditum«marcharum cogi cum infantia poftulabat: uiten adverfo reſponſum, quòd ratione promifionis hujus, utpote { fafta contra Lateran. Gmal: flatuta, g Gui a probari iper chartum ex-· hibitam videbatur, eos non poterat convenire aſſerentibus: aliis ve. ròin contrarium fentientibus, faper hoc fuiffet hincinde coram nobis diutiusd utatumg Uos, quid juris fit án hoc.articulo Abitan ipfè ulteris npa ceder orafi` dos nec Pas peretis regot d c par ia VOS guaremur de nitu o: Jre- i CET riores.] CAP. XIV. F Obligatur: Pralatus qui promittit providere cum poterit. Idem, Ccedens& ad Apoſtol. ſed. R. Clericus ſuà nobis nuatione monſtravit, qudd cùm promiferi vos provifuros eidem in Eceleſiaſtico beneficio cùm pofietis, ficut per literas-judicum del gato ruminde confegtas li- Quidò apparebat:[-&znfia.].Nos autem confide- rantes, quòd aliud eſt alacum promittere beneficii collationem e poterit, aliud cùm vacabit- cùm multis cafibus fé, fac s offerre poſſet, in quibus calla tio non eſſet in expectatione vacaturi beneficii differen : mandamus, quatenus memorato R.(cùm poteritis) Eccle fiafticum beneficium affignetis, f L Vos igitur td haenus effi re nR allegantes coram judicibus, quòd talis Promiſfio vos nullaten“us abloaret, cam vide- fe fatta contra LaterLonc. flatata, quod Binon. vacantis beneficii.| CAP.-XV G SiadCapitulum& Prælatum, ut Pralatum Hoteſt æs conferen. vertinet, de uno ad alterum lapſis temboris non tranfit: fèecns f rft, ut Canonicus: quia. tunc de Capitulo tranfit ad Pre- m committat. hd. gr est textas multum allegabilis, Idem. aftis-e per ſed. Apoſtol. edoceri, ut cum ad vos iepiſcopum veſtrum ſimul, donatio Præben- darum Eccleſiæ veſtræ pertineat, utrum Præbendæ vacan- tis donatio penes Archiepiſcopum A remaneat, fi eam intra ſemeſtre tempus neg glexexitis Ad quod breviter æeſp. qudd ſi vos& idem ara epifcopus intra tempus prafcriptum, circa hoc negligentes extiteri- tis: Scut nec ab ilload vos, ita nec à vobis ad illum po- teſtas devolvitur conferendi, ſed ſecundùm ſtatuta La- teran. Con ilii 4 ad ſuperiorem tranſit donatio: Niſi fortè Arch ebileopüsnen ut Prælatus, ſed ut Canonicus vobiſcum jus habeat conferendi e. Et in hoc caſu cùm dolosè impedierit, dolus ei ſuffragari nondebet. orni TI nem Inhui- latum, niſi de Oſt CAP. XVE G Sicnt nan potest. patronus promittere Je-prafentaturuns ali- guem faum vacaturum ita nec dare Poteſtatem præſentan. ficium vacet. une contra Conc. Trid: ffr 24 de reform, capto. b Cap.. eod titin g comp. c Cap.:eod tit.ingcomp, 5 lex, III c8.«€ Utrům donatas ambafiatori.cedant eo- 395 Honorius III. Epiſcopo&. Hrapoſito Capituli Cameracen. dilecta in Chriſto filia Comitiſſa Flandren. 4 fecerit promiſſiones de non vacantibus beneficiis Eccleſiarum, in quibus jus obtinet patronatũs,& dona- tiones eorum in manibus poſuerit alienis: Mandamus. quatenus ãd irritum decernentes, inhibeatis eidem, ne ſi. milia de cætero attentare praſumat 6. oa Eiai NE SEDE VACANTE ALIQUID I1nnovetur. TITULUS IX. CAP. I. G Vacante fede, flatus ejus mutari non debet, Innocentius III. Priori œ Conventui c Glaflon, Ovit d ille, qui ſcrutator eſt cordium,& cogni- tor. fècr eroruin, quòd licèt C: præd. nof, Ecclefiam veſtram erexexit cathedralem, ipſam Bathoni- en. Eccleſiæ uniendo, ut idem eſſet Epiſ copus utriuſque⸗ quia tamen hæc unioaſſerebatur à vobis in grave præju dicium Glaſton. Eceleſiæ redundare, cùm per ipſam diſ- ſolveretur religio,& fraudaretur eleemoſyna,& hoſpi- talitas tolleretur: nos ad relevandum Eccleſiæ veftræ ftatum aceäenne intendere diligenter:[1 Cinßd.] Vos autem poſt obitum Bathonien. Epifcopi humilit poftulåftis, ut quia tempus advenerat, quo ſine ſcandalo Ecclefix veftræ ruina poterat relevari.e, cum& Batho- nien. Eccleſia id ipfum pariter poſtularet, Rex quoq; cum regni magnatibus,& quidam Epifcopi cum multis Ab- batibus depoſcerent illud idem, ut unione penitùs dif- folutå, monafterium veſtrum reduceremus in ftatum antiquum, ſub Abbatis regimine gubernandum. At- tendentes igitar, qudd Epiſcopali fede vacante non de- betali quidi innovari, cùm non ſit, gui Epifcopale jus tu- eatur, maximè ne plùs faviſſe perſonæ, quàm Eccleſiæ videremur, ſi quod eo vivente conceſſimus, poſt obĩtum ejus ſubitò mutaremus: petitionem veſtram nequivi- mus exaudire, auctoritate prædictà f ut cùm Bathonien. Rccleſia de Præſule fuerit or veſttum apud ſedem Apoſtolicam proſequene tem liberam habeatis: interim autem fra cura Prioris idem monafterium gubernetur. [ 1 Et quoniam alſonum videbatur, ut fùb bito.noj remus in has parte fi flatutum, cam ei que antum cum D. deferre ⁊ veli ients, ipte ¶ Valumus, guia quantum cum Deo pote- runt nobis naſtri deferent ſucceſſores, iniscem cæteris difpofrimus, quantumcung, bonmem. Sanari Epifèopo ifplkiereh Meqieenter. ob hocad fed.Apofi: laborante, guos pae Eocleſis veſtra videlatur in melèus relevatus. Unde pošt di- tractatus& deliberationes multiplıces,quod d per ovidos° honeflosanélor. nofiri mandati fùpėr hoc extitit ordinatum, ad pee titionem gjuflem Epifiops, pofguasn aliud à nobis on- potuit obtie nere, Apofiolico tandem FEA munimine roborare:]} APEE Beneficia Tras ad collationem Pralati, non poffunt cona ferri per Capitulum fè i Honorius II. Epz/èopo-g-Caimen. V. ér S. Car i zonen. h Lla devotionis ſynceritas: y mfia.) Q Ecclefiam Tirai Leucini, de qua Mag m R, donationis noe ftræ gratiâ præcedente, Pr zbendæ nomine de manda- to noſtro Capuanus Archiepiſcopus ãnveſtivit, ſibi uuzonemma Bathonien. D Magiſtris ——————— a Hlandrorum. b al. de catero attentare non pre- ſumat. è n Caſton. d Caß. l. eod. tit. in comp. Hier. ip. Uid. F eguifimuN cum notat. fd rum lucro, matr, inig sarias opènion in Lf verd. Shi iter quicquid, ff. fl qui proprio. ff. de procur. Lita: Epiftopo Car. Magifir rp authorit pra alids Calinen. h aipu g ò Nnn 4

Decret. Greg. Lib. III. Tit. X. 400 Capitulum facta alii, ſeu confirmatione noſtrã, ſi qua in forma communi apparet a obtenta: cùm nufquam- inveniatur cautum in jure, quòd Capitulum vacante fede fungatur vice Epifcopi in collationibus Præbenda- rum: necin eodem cafu poteft dici poteft tas conferendi Præbendas ad Capitulum per fuperioris negligentiam- devoluta, cùm non fuerit ibi fuperior, qui eas poffet de facto vel de jure conferre. [ 1 Quam dil. fil. Magifter R, Decanus Trajan. nofiram C fea GFE Vactenus digrafon, nosini ut eum p amus in viſce z015 charitatis, 2 Deur fuerunt concedenda. Unde nos,] Hherſonam J, i dem HEARTH, gus CAP. HII G. Sede vacante judicium habitum contra Ecclefiam, non tenet. L b Onftitutis coram I. præd. noft. procuratore Ecclefiæ ſanctæ Mariæ de Caftro forti,& Burginenfi e Epi-| fcopo præ deceſſore tuo, di&us procurator} petebat ab co- dem Epiſcopo reſtitutionem ſuper libertate liberè eli-| gendifibi Prælatum:[r& 7. d]§Nosigit r depofi fitio- nes tetium, qui vacante Burginen. Eccleſiã,& caren- te legitimo defenfore fuerunt f recepti, duximu probandas. i fı Quam ctiar A e uper terri us Ecclefie Pi ciie fibtir confe ofaonibus bA ré rhus, talai caufa fa itad nos inſtructa remiſſa: procuratoribus igitur partium in noftra pra- ſentia conſtitutis, cum fuper premifis coram nobis diutins liti- So s» QUA FIUNT A PRA- lato g fine confenfu Capituli, EITUL UEL CARE L res: Ecclefiaffica abfġue ahbrobatione Ex Concilio apud Valentiam. Rrita erit-Epifcoporum donatio, vel ve enditio, vel commutatio rei Eccle ſlaſticæ, abſque collaudatione & ſubſcriptione Clericorum. CAP TIL alione, quam fasit Prelatns, taciturni- ¶In temporali ander III. Norvicen. Ehiſcopo. C nebatur b:[&7] q Conf:t..r. quòd concef ſio decimæ ab priùs facta, ſi ConvVentu ſci- ente,& non contradicente facta eft, robur firmum debet habere Ve mfiignorante Ca contradicente, decimam priùs prædicto H. conceſſit,& non poſt multum temporis de aſſenſu Conventus eandem decimam de- idem, fecunda concello debet præjudicare priori. CAP- TIL G Alienatio temporalis falta fine confenfia Capituli, per ratsfi- sationem ejužroborati Idem Vigoren. om k, ~NUmnos? jampridem:[4&.] cCertum eſt 'de rigore juris copceffionem illam non tenere, quam reclamante Capitulo per prædeceſſorem tuum-conftat fatan n fuiffe: Nifi eam ratam poftmodùm habuiffet, aà Abpareat. al re p, nih 7 a Apparcat. alit.appareret, b Burgenf: habent omnes Codi- musconfirmandam: Noñ obítante conceffione per f 1 Si bene meminimus> per literas nofiras indulfimus, ut y fL pradoeceſſor tuns reclamante Capitulo Ecci efiatug Ab bus de Ofènia Ecclefiam Deben. contulit, eam tibi ren ſiceret: jam diis fiatribus, ficut afèris, ls eras noftras indulfimus, ut ipfis Ecclefiam prediitam dimittens pacifice pofidendam, immemores exiftentes iins J $ qast) Paer nct ibi fuerat à i nobis indultum. indulſilſemus, E AEn liar mo- | Licet autem hoc | nemus(7 exhortamur att entius, quatenus divino intuitu,@ pr ' danara PE h h f r i G nofira, Ecclefiam ipfam fi auo mo | rri én fira, Ecclefiam ipfam fi quo mo vi detrimento Ecclefia tua potes, jam dittu fratribus in pace |z tas: quia de ecet prudentie am tuam ad commodum i profeñum re- rentia B. P. Mile Agioſorum locorum intendere,& idem ey tuus pietatis ſtu- IV. uli inſtituere, vel de deſtituere, vel Idem Hieroſolym. Patriarcha. Ovit a tuz diſcretionis prudentia, qualiter tu& fratres- tui unum corpus fitis, ita quòd tu caput& illi membra effe probantur, Unde non decet te omiffis membris, aliorum confilio in Ecclefiæ tie negotiis uti cùmid non fit dubium& honeftati tuz, 8 x ſanctorum- batrum inſtitutionibus b contraire. Innotuit fiquidem auribus noftri juòd tu fine confia lio fratrum tuorum Cananicorum S, Sepulchri, Abbates:& Abba tiſſas,& alias Ec cleſiaſticas perſonas inſtituis& de- Ere J. Ideoque id auctor. Apoſt. prohibe- mus:[&7]$ Nos enim tales inftitutiones,& d tiones carere€ Aa nus tobate firmitatis. [1 Non con nomoda te non fit urm flatuta SS F Summatum est fup Id pitulo prox ino Uantò tenusinc conceſſionibi 5 ĝ Ecclefiz tug negoti rum confilio; v at. tug mandamus qua- confirmationibus,& aliis o& d cum eo- € adem peragas& per- tractes,& que e ftatuen ada fi funt, ftatt 148,& errata corris gas,& evellenda diſſipes& evel las. Abſ⸗ e fratrum nomina an non fin menta funt irrita& falfa,& tu ex tors excepto, in guo legitur Burgenenſi. c al verba( dej ant in magis venuſlu, ed haber lur a In recentioribus.€ al. E“rgd, f fuerint g Pralatis h HE F Concil. Lateran, fab, Alikandr. III. part. 47. cap. s.€.2 A. tit in 1. compil. temp.? l > Piran Lcompiis 1 tempns K VYsgorem 1 Cap.3. eod, tit, Fi da compii i -so..18. b conftitutionib, c Poi c. 16. C.s, eod. tit. in 1. comp, d al. ut cum. e In C. Barb.& poteris meritò formidare. [ 1 Majori dignitate Domino dante praet plins é y oportet te in omnibus eam diliger bere, guòd omania vra dearis fine nota laudabil vVimus autem guod in€ tua, confi 73 concefronibus C 2 confilium& uoluntatem proredis,& et honeſtatem, ad ema 4 in briyileg, zi priuilegi guod tuam PN s non o certiti e nomina ntes fherinty ur non de- à Cap. A. cod. tit. in1. comp, O pot Conc, Lat. Jub Alex $ Cone.Lat. fub Alex, II p ſatuenda fuerint ſtatuenn Ce. f al. facias CAP, Ting ang

4! 40¹ De his, qu ia N CAP. VI g Si Ecclefia collegiata habet prafèntationem, prafèntabit Pra- etms de confinfù Capituli, vel majoris partt, nifi deconfuetudine, 3 Pralato. Coœleſtinus III. A a noſcitur:[1CF.] Cùm in provincia tua ſæpè contingat, qudd ad Eccleſias, in quibus collegia jus præſentandi habere noſcuntur, eorum Abbates aut per fe, aut per literas, perfonas idoneas Epifcopis diœ- ceſ. præſentant,& eis præſentatis& receptis, aliquando antè, aliquando pòft, Monachi contradicunt. Refpon- demus, quòd in præfentationibus Prælatorum intelligi debet, quod fiant de collegiorum fuorum affenfu, fineco guo non obtinent firmitatem. Unde fi conftiterit Con- ventůs, vel majoris& b fanioris partis, non affuiffeo conſenſum, inſtitutiones hujuſmodi convenit evacuari, ntiqua& approbata conſuetudine, vel conceſsà libertate, aliqui eorum probaverint commi ſſi fibi colle- gii non debere in Eccleſiarum ſeubeneficiorum collatio- nibus requiri conſenſum. [E 1 Extuefiguiden nobis est parte propofitum, guod.) Vel privilegio competat, CAP VIL g Tenet donatio, quam de ſolius dis sis Ecclefie de decimis, quas ab alia Ecc Jāni con k fu facit Lai- +habet ın fendum ab antiguo,.e, ante Lateranenfè Concilium. J Innocentius III. Archihprestytero e ér Magi: ſtro ſeholarium d Bituri- senf a e Apoſtolica ſedes: 1&iaffd.] Q Sanè ficut sA ex literis vefiris accepimus, cùm exuna parte Capitu- lum S. Stephani,& ex altera Monachi de Platea F, fuper decima quadam in veſtrum compromiſiſſent arbitrium: Dicti Monachi proponebant donationem ipũus decimæ ſibi à quodam milite factam,& Bituricenſis Archiepi- ſcopi diœceſani ejus aecedente conſenſu, confirmatam fuiſſe, ſeque auctoritate Hieronymi munitos exiſter, qui ſcribens ad Damaſum ait: CS aliquando g fuerint à Laicis mals detemta, quæ devini juris eſſe noſeuntur,& in tranfrerint Monachorum, Epiftopo loci prabente conſenſum ij bunt eis omnia perpetua firmitate fab.] Econtrariò pars allegabat adverſa, conſenſum Epiſcopi ſine Cleri conſen ſu minũds ſufficere icentis: mu- meliora proſpiciat,& cum totius Ceri elkgat, quod non fit dubium Ecclefia profuturum. 10 nos confulere voluifti, utrùm quando d ene- tur à Laico, f conferatur Ecclefiz,ad confirmandam donationem confenfus Epifcopi fine Cleri confenfu fuf- ficiat? Taliter reſpondemus, quòd monendus eſt Laicus, qui decimam k, detinet, ut eam refti i cclefig, ad quam ſpectat: qui ſi fortè induci nequiverit,& eam cum dioœceſani conſenſu alteri Eccleſiæ aſſignaverit, præſer- tim religioſo Convęentui: conſtabit ipſa+ donatio per- petua firmitate ſubnixa. Auctoritates enim præmiſſtæ, li- cèt divetſæ ſint, non tamen adverſæ: cùm aliud ſit alie- vare quod ab Eccleſia poſſidetur:&aliud, quod detinetur į à Laico,ad ufum Ecclefiafticum revocare. In alienatione quog; juxta Leonis Papæ decretū, confenfus Epifcopi fine a Cap. n eod, tit in 2. compilat, b avel-c al: Archie po, in piur. d ſcholarum, legitur in omnib fere Vatic. De his qua conceduntur ab Epifèopo fine conf: Capit, in 3. w. f Prates. g al aliqua. h 12. quaft. 2. cap. fine exceptione, i facit l. prator, in prònc. cum gloſi.& not.& Bart. compria D. nequid in loco pui. G L prohibere,$. plane, D- quod vi ant dam k pno 1 ifa æ unt å Prælato fine confen. Capit. Clericorum confenfu a non fufficit. In revocationes autem juxta ſeripturam b Hieronymi fufficit confenfus Epifcopi, cùm per c utrumque utilitati Ecclefig confu- latur.. Nam&in Lateranen. d Concilio eft inhibitum, ne quælibet religioſa perſona Eccleſias& decimas de manibus Laicorum, fine confenfu Epifcoporum recipiat: per quod indire&è datur intelligi, quòd fufficit confen- fus Epifcopi, ut licitum Ecclefiæ fit decimas de manibus recipere Laicorum. Hocautem de illis decimis intelli- gimus, quæ Laicis in feudum perpetuò ſunt conceſſæ. [ 1 Cui licet imme; prafidemus, univerfis per orbem Ecele- fis, non humanå ,fèd diviná inftitutione fit prelata,© jufium est Ó conveniens nt ad eam tanguam ad magiſtram& matrem faper diverfis juris articulis referantur dýbig guaftiones, quatenus qua jura conftituit, eadem quoqus jura diſtinguat, ne, qus diverfa sera nuntur, videantur aduèrfă.) CAP VII GF Non potest Epiftopus fine confènfisCapituli concedere Ecclefie a aliis Ecclefin, etiamfi habeat jus patronatus in Eccleſtis concefiim Idem Meten. Archidiacono€s-? T- f nuper:[infia] ¶ Adjeciſti etiam, utrum- Epifcopo, veleleđto cum folo Archidiacono præter aſſenſum majoris Eceleſiæ, cũm ab ĩpſa eligatur Epifco- pus,& Archidiaconus aſſumatur de ipſa, cœnobiis vel Eccleſiis conventualibus, ad quas jus pestinet patrona» tůs, liceat conferte perpetuò vacantes Eccleſias bapti- {males:[&Ff-] M Alterius etiam quæſtionis folutio ex Epiftola Leonis Papæ colligitur evidenter, in qua legia tur:[ Ne qais Epiftopus de rebus Ecclefia quicquam donare, vel permutare, vel vendere audeat, niſi fortè aliquid horum faciat, ut meliora proſpiciat,& cums totius Cleri tratatu atque conſenſu id eligat, quod non fă dubium Eccleſia profiaturum.] Irrita€- nim Epifcoporum donatio, venditio,& commutatio rei Eccleſiaſticæ erit, abſque eonniventia& ſubſcriptione Clericorum: per hoc enim noveris ſolutam ſecundo lo- o0 propoſitam quæſtionem, cùm conceſſiones Eccleſia- rum perpetuas ad alienationes non ſit dubium perti- nereo. CAP. IX. G Epifiopus parochiales Ecelefias y vel obwentiones ipſari patroni fine conſenſa Capetuli ſui, maonaſterio coufef Idem Ehiſcapo Helien. Aſtoralis officii diligentia: 1& Prætereà quæſiviſti(cm auctoritate 4 Dionyſii fuerint pa- rochiæ limitatæ) quatenus ſingularum parochiarum- proventus in uſus Eccleſia cederent neceſſarios,& fti- iſtrorum: ſi Epiſcopo liceat ſine auctoritate t. vel faltem fine Capituli fui voluntate, viris © nferre obventiones alicujus parochialis Ec- clefiz, fuftentatione Vicarii refervatå. Et cùm b La- teranen. Concilii ftatuta prohibeant Ecclefiis novam im- poni, vel augeri veterem penfionem, poftulas edoceri, an Epifcopus valeat. Religiofis, confentiente patrono, totam Ecclefiam, vel de novo conferre aliquam porti smus, quòd falvå con- locis quinquage- ſtitutione canonicà, de concedend fima portione, neque primum, 1 paas poteft Epifcopus(nifi de licentia Rom. Pontif.) præter Capituli ſui voluntatem. L Quare ſup. dæ reſer. de of- pot: jua del, dre] CAP. G. Ad Concilia provincialia vosa dralinm Eccleffarum Capitula, — —— ri debent& admitti catho- à Aſenſu. b alitor, reſerib xandr: HI. cap g: e alit. Merenſ. ab Epift. fine confenf. Capit. in3 comp. 8 Diony Pap epiſt. a. ad Severum Epifis h Gons, Lateran fib Alexandr: Is gs$ Prohhabemius. n© utramque, d SubAle Nan f z s r f Cop. 2. De his qua conced.

m 40? Diret. Greg, Lib. TIT. Tie XL 404 Innocentius III. 4 Archi žepifèopo Senon&. ejus Suffraggneis a: T fi membta corporis. b;(ef.]-4 Provinciæ Se non. Capitula cathedralium Eccleſiarum ad nos que- rimoniam tranſmiſerunt, quòd Archiepiſcopus Senon. & ejus Suffragane iei,} procyptoren e eorum APR ad pann- tere noluerunt: o Ls bus noftris, ut Capitula ipfa adi beant invitari,& eorum. nų maximè fuper illis quæ ipfa Capitula confir age çs digno- fcuntur. w hte DE- HIS, QUA FIUNT A MA- JPI paie Capituli CAPRE g In uni dey ſitatiles Ecclefie majori parte, mji minon rationabiliter co- Ex Concilio Lateran. c Um in cunctis Ecol quod pluribus& far ribusfratribus vifum fue rit, incunctanter debeat GR i; grave nimis ef, gniſlimum, quod pet qua ſdam E radi prehenſione di- Dauc oping 0 Eccleſia que non tam de ratione, quàm de propr ad ordinationem.Eccle mittunt. A Fas s-$ aii á Quocirca præſenti decreto ſtatuimus, ut n ribus& inferioribus aliquid rationabiliter o ſte appell, rem- prævaleat fe afticam Procedene non per- erit& e oſtenſum um conſequatur effectum, quod à majori Sf faniori j pa te Capituli fuerit conſtitutum. Nec conſtit ſtram F impediat, ſi fortè limisadke confi clefig fug conſuetudine c non enim jurame quæ contra utili niunt inſtituta. ctorum Patrum ve- juisautem g hujufmodi con nes, quæ nec ration ntur, nec ſacris congruunt in. ftitutis; jurare p erit,donec dignam pani- tentiam;à perceptione fit Dominici corporis iens. CAF. TI G Canonicus non interdicit Ecclefiam, fed hoc face; e debet Epi- Heopus cum Capitiilo. Coeleſtin. i III. R Uæſivit: PI é remonen. le Èj jtopos eo quòd Ecclèſiam etiam minimis, quia pen- ta non rodditut vel Clericus aliquis aut inus deliquit 7, ſine tuo& aliort um Canoni- corum aſlenſu inte: Ooa AEpponun P: Fratern. tuæ tal qua Ecclèſia per a aliquem ve 1s fine tuo& alior f non debes, nece m farftinere, ut abaliis obferve- 1s in his deliquerit, Eccle- N per aliquos de Cahoni Icis trum aflenſu] poſitum, obſer- xceffus extiterit(r tam g 5, per Quem merie j aa t. eod. tits in e Vets“T Ve- 1 alit. Camens III 2 compii, m. al delinquit. to o Ecclefi a re debeat, nec fuflinedtpratexztn occafion bujufingă, ut interdictum ab aluis obhetvetur, niſi tuus& aliorum Canonico. rum tuorum confenfus accefferit.] CAR: IM. G- Comnunis ordinatio Ecclefia, per contradifionem dr ijas fs tionem ejus, cujus non interest, impediri non debet,.d. quoad fsa tulum. Innocentius II. sAuguflen, Pra- pofito, X ore à ſedentis: LI&.]& Accedentibus ad præſentiam noſt. T. ac B. Auguſten. b Canonico pro quæftione, quæ inter vos fuper Præpofituta Auguft. Ec- iæ vertebatur: ex parte ipſius B fuit propoſitum, quò pater ejufdem à C. præd. noſt. Decano& Capitulo Au ſten. literas obtinuit defina, utintra fpatit us eundem Se ent& aſſumerentin Auguſton. i in ſignum inveſtitutæ a ; bufdam mandati Apo ici execut & gmt quondam eorum P P 1s& confirmatus failler< licèt di&tas:1 ent d, in contemptum e tamen- corumafi ermingsintra quem ipfi deberent fuper manda olico reſpondere, H. tunc Auguſten. Decanun pofitum elegerunt:[ j e infi ur: de e. etiam fi* t præd. noftrum certå ſi caſſata rentiam exhibuit, guæ debetu nunciaſſe videtur: nos attendentes ſibi dejure non po- tuiſſe competere, ut per appellationem ob id interpolis tam, communem ordinationem Ecclelg imped diret, ine gnitate quàm nu er 9 eorum, quos eligendi li ps conha abere, elea &um fuiffe canonicè in Fræpofitum, electionem tuam auđtoritate Apoftolicà c i Præpoſitura ſilentium impe LIinñ thr lomontsya nveſtituta i€ Ka qug ho È Pai dicto H. reve- Ato, juri fuo res procedebat igitur, qui tenemus, g gladium Iſtum tunc p: in aug dizio nofiro EKA t tenita deducens in certi y ut litig ntium o diétus C, hac é G aliá guacungu obis ac fratribus noflris fide CAFP. IV capituli, eontradicente misy T flatuere pat n reparationem fabrica, guilibei Canonicus conf p X parte tua£ frater A timatum, quòd adex ndam f cam: Rotho- magenf. Eccleſiæ tractatum communiter!l abuiſtis tE pođul ante, ut quilibet Ca nonicorum tecum pariter ali- quam ſuorum re portionem operi tam pio& nes io deputaret: F&.-]]€ Statuimus, ut fi quis hiepiſcope, in- ————— a Cap. un. eod. titul. in 3. comb. b alit d fafiepil e tempiumn CArum, å gnato ia menj prii 7 n. Codice Bare . qua debet Prapofito ekhiberse g Capu. eod. tit. in g. comp. h gui veftrûům

frater Ar A ena fanioris parlis Zapi ituli ftatutis fuper hoc duxerit a refrftendum, obtineat ſententia plurimorum b. [ 1 Quiavero fuper hos-diverfa fuerunt inter vos, filiz Canoni- dabileopus ex veftra difiden- A Gv varia voluntates, ne tare lau $0 R ECCLESTASTICAB i ia ſine diminutione con- ferantur. TITULUS XU CAP. UN. o fùummario, Vel fumma fic fecundam Ab- encficii, licet fit ſuſpecta, benè valet, dum- ENE Ç Rubrum faf) ficit ; Occulta solla 'alias legitime facta probetur. h. d. Et est cafus not, non tammen| facit ad titulum, nec omnes diſtinctè hoc te cludit cum hoc ſummar io. Innoc. I. Mediolan, Archie pifi. A Tag e prodeat de vultu Dei judicium»: nul ilg s debeat ſine acc GTJ JJ Prætereà proponebas, quòd ùm tore d damnari, nec a- Iiquid circa negotium illud ſit actum in forma judicii, de- ſtium non poterant tibi prxjudicium gene- tio pe rſonam nofiram tange- wm duximus caufar am commifieingui- cordinem pleniùs explicare, ne quis quomodo- libet ſuſpicetur quòd nos in hoc negotio perperam pro ceſſerimus, praſertim cum ratio aſſignanda debeat eſſe pofteris profutura. Cùm enim juris fi it explorati, quòd actore non probante, is qui convenitux, etiamſi nihil præ- ftiterit, debet- e abfolvi: videri poterat, quòd nos tibi, qui conveniebaris à nobis, malitiosè vel eR Probationis ſuper tribus præmiſſis articulis impoſuimus: videlicet ut oſlenderes, quòd p prædictam Cancellariam perſonæ idoneæ, modo canonico,& tempore competen- ti donãſſes. Porrò cum donatio fuiffet occultas&i ideò ſuſpicione non careat,& elapſo jam anno nullus Cancel- larius omninò appareat, non immeritò credebamus, quod fecundùm Lateran: Concilii f Qatuta, ad nos efiet iptiusCancellariæ donatio devoluta,& ideò potuiſſemus ipſam ſind culpa conferre: quoniam etfi locum Dei te- mnceamus in terris; non tamen de occultis potuimus o vinare, Quia b ergòcontra ilud, quod primà facie juſte præſumebatur pro nobis, præſertim cuùmeſponderis, pri ma vice, quòd Cancellariam alicui non co ras, facul- tatem tibi pro-te probandi conc n funit graya- en, fed gratia: necex malitia, ſed ex benignitate pro- cefit. Quòd etiam de:modo canonico fidem nobis fieri mandavimus, tu- caufam Præſtiti fti mandato, qui fæpè nobis per literas tuas intimàſti,& tandem probaſti per teftes, quòd retentis tibi proventibus officium conceffe- zas memoratum+ex quo non immeritò intalem concef- fionem fuimus fufpicati. Etideò nos, qui non tam ex ple nitudine poteſtatis, quàm ex officii debito poſſumus & debemus de ſubditorum eſſibus ad correctio- nem inquirere veritatem, te maximꝭ cauſam& oc- caſionem præſtante, inquiſitionem commiſimus fa- ciendam. Omnibus ergò diligenter auditis, te in tri- bus comperimus fuiſſe culpabilem: Circa conttarieta- tem reſponſi, quia nem folùm nobis, fed nec cui- quam debuiſſes ex certa ſcientia contraria reſpon- dere: Circa carnalitatem animi, quia non ex t Sed ꝓnajor pars con- a Duxerinte b Vid. 1. d fuumbhared:$. fil cum d. g. ds halt.& l. quod muni. C C2, eod.tit, 19 3. comp, d accufatione.& debat, Alex, II, cap. 8. g pumu h Quia ergo, Cc. 1 differant caufă U osca 0 y Vi krav. k Dichio, ex, deest in quibiſſdam. k, 406 affectu carnali, ſed diſcreto judicio debuiſti Eccleſiaſti- cum officium& beneficium in perſona magis idonea 4 diſpenſare: Et circa inhoneſtatem facti, quia non licuit ex pactione vel conventione quacunque, e moc jov tenore præfcripto concedere nudum ofhi tib retinere proventus: cùm in Lat c pro- hibitum fit, ne quis conferendo Ecclefiafticum benefi- cium,partem proventuum fuis ufibus tetinere præſumat: & alibi cautum reperiatur in canone, quòd Eccleſiaſtic cA beneficia fine diminutione debent conferri, Unde credi- mus diſtinguen rdum, utrùm gui dat fpiritualé benefici- um, proventus ipſius ante donationem percipiat. Nam fi proventus ante donationem non perceperit 4 ipſe, ſed alius,& ex donatione conſequatur e, ut ipſe proven- tns- percipiat f: non eft dubium circa hæc gi intercede- re fimo cam pravitatem, Si verò ante donationen- | perceperit ipfe pr roventus, credimus diſtinguendum, u- tuat, ut ipfi proventus reti- fta& neceſſaria: an con- beneficium, feu TR ilo conceflo retineat ipfe fibi proventus. Primumenimr erbum cend eſſe lici- tum. Secundum autem dicimus non licere: ne viam a- periamushis, qu vitatem ſuam fatagunt palliare. S] ci | trùmante donationem conf neantur ad temp veniat cum eo re quocunque LI Eg oculs noſtri videant incedere, nec ad ſiniſttam omninò, nec ad dextram declinare, it PTEE Ut PATUUM a quia nonet S apud D eum acceptis Ê rfõnarum, rc. Quia post snterditum nofrum ei prafumpfifii tradere bullam, com in traditione faltem debuifes differre,, doneg noſtrum con ſuleræs beneplacitum, dilt., fien L Archidiac.& g3 letite CAnonico Mediolanen. dedimus in mandatis ut fi etiam pot fecundum mandatum, per ya totius cagnitionem negetii ad noe ſtrum judicium revocamus, ut id ipſum recagnoſcerent attentatimn, traditionem figili decernerentiirritum& inanem, inhibentes H. quolibet modeeoutè prafumeret, cum pla sfit Roman. Pontifice, ad |f aliquod negotium Cuocare; quàm ad cum faper aliguo negoisa provocare. J : f aguitatem guiaregia via debemus ne A E D REBUS ECCLESIA ALIE- nandis, vel non h: TITULUS v CAR I- pote? Přalatis res umus Eècle res ilas commutare, fine ambarum confenfi. Ex Concilio Lùgdunen. quartos On licet ż Epiſcopo vel Abbati terram unit Ecclefiæ verteread aliam, quamvis ambæ in€- jus ſint Poteſtate: tamen fi commutare volue- Urterras earum, cum conſenſu ambarum k, partiu Me faciat. 7 Nin leeri dare, nesi CAP. IL ui ab G Principes fecutaresres Cera donare nen poffunt: ag al é perdunt: omnia,gue ab Ecc. eB recipiunt, EXCOMMRNECANÉUT* i F qui ellectum, alias legitime obtinebant. bh. d: ficundèm unum int Jati; places. i Ex codem 7; Ui res Eccleſiæ petunt à Regibus,& horrendæ cupi Qia ea egentium{í fabftantiam rapiunt, irrita el. b ejtstibù© La- §-prohibemus. d percepit, co enia f recipiat. g Bk duo verba, cirea hhac, de- funt in antiq. h al, vel nón alienandi 1 Burch..3. ae retr | c24. Iuo P. 3. c. 3. eap: 207 O Cap. teo:tit. in r compilat. n Calder. confil-g. hoctu. k Vox, paii deest i l ah į Hem, Burch, lifit, 30.& Ivo pe4ó,c —— cord: cap. REPA d bAlexandr. HI. cap. 7 a i teranen nan

407 habeari turn gug obtinent,& à communione Eccleſiæ(cu- jus facultatem auferre cupiupt) excludantur. CAP.-IIL g Rector Eccleſia, qui dat Ecclefia rem duplæ aflimationis fèrvos Ecclefia manumittere potest: ihſè tamen manumiſſis& ejus Pofteri erunt ſub patrocinio Eccleſisæ. Ita communiter ſummatur, ta- men non placet Panor. id, quod dic itur de gflimatione, Ex Concilio Toletan. Onfenfus totius Conciliidefinivit, utSacerdo O aliquid Eccleſiæ ſuæ relinquunt, aut n bentes, aliqua prædia, vel familias Ecciefiis fuis acqui- runt, liceat aliquos de familia ejufdem Ecclefiæ manu- mittere, juxta rei collate modum, quem antiqui cana- nes decreverunt: Ita ut:cum peculio& poſteritate ſua fub patrocinio Eccleſiæ maneant, utilitates injunctas ſi- bi, juxta quod poterunt, proſequentes. CAP. ar Si Praelatus nil de fuo dans Ecele mittit, non tenet manumnijfito. Ex codem a, Piſcopi,qui nil ex proprio Ecclefix Chriĝi conferunt, liberos ex famulis Eccleſiæ ad cond ationem ſu- am facere non præſumant. Impium eſt enim, ut qui res ſuas Eccleſiæ non attulerit, damnum inferat. Tales igi tut liberos ſucceſſor Epiſcopus abſque aliqua oppoſi- tione ad jus Eceleſiæ revocabit. GARB- V. "f. IV. runum Ecclefia manu M Res Ecclefia Concilio apud Silvanen. o Ulli liceat alienare rem immobilem Ecelefig fug, ſive agrum, ſive ruſticum mancipium d, neque fpe- cialis hypothecæ titulo obligare. Alienationis autem verbum continet[ 1]< conditionem,‘donationem, venditionem, permutationem,& emphyteuticam per- petuum cont modi alienatione ab nina conſtituti ineant: pœnas timentes, quas Leo- ninatur. LI Ita legit nocentius s snteligith de centractu, Feripta conditio: veluti, Si navis ex Afia venorit. Tec non probatur ob illud in jure vulgatum: sonditto nihil difponit. Alii conductionem legebant, quos Innocentius damnatiinquienCun. ducere non est alienare, Sane reflè, mfi fortecondufio perpetua fo- rer ut annotat Fofisenfis. Ego legendum putarem: Alienationis ver- bum continet Teflamenti conditionem, Cc Teſtamentum condit, alienas. Velet rus Ac cs pras zummutatam re: ad- žo mthi 5 Nam proculdubio gat quod fè quod j É Innocen- ſam, naturam pradit: velute, Si faciat iliud tributarium, vel amud „nen penfione gravet. Quinti“.j; CAP. onditionem, id esf, fla um, ca natores, ibẽt Clericus potenũ $È textus noa ere, T nd. Et gabelis,& quotidie allegatur in Romana Synodo tertia habita circiter inisoG. Vel Si Symmachus Pap anmum Do ejus Synodi I quis Presbyterorum, Diaconorum alienanti prædium Eceleſiæ ſubſe Deus animas percutit, anathemate feriatu nifi fortè & aálienatof,& qui acceperit f, celeri itutione fibi profpexerint, Quòdfi minore animæ fuæ curå reme dium g oblatum neglexerint, præter pænam fuperhoc ſeu defenſorum lerit, quo iratus letan. A. cap.. b Libertos, duo d. libr. 3. decret. cap. Ig Ivo cap. l 3. F. de diver. temp. prafir. dultionem, aliter, conditionem, F aliter, receperit remedio. 3. d 7 e Con- g alter, Decret. Greg. Lib. III. Tit. XIIL 408 adſcriptam, confectum exinde documentum viribus (quamvis ab initio nullas habuerit) vacuetur. Sedetiam licet a quibufcunque Ecclefiafticis perfonis vocem con- tradictionis offerre,& ut cum fructibus poſſint alienata repoſcere,& Eccleſiaſticà auctoritate fulciri. CAP. VII: G Terra non fertilis Ecclefia dart potest in emphyteufim ei, a jne fiudio reducatur ad culturam.; nder ILI. Vigerien. b Epiſccpo. D c aure.] J Ulas terras, quæ de ſylvis ex- tirpatæ ſunt arabiles factæ, eis hateditario jure pe- teris concedere fub annuo cenfu tenendas, a quibus fio vel parentum ſuorum labore conſtiterit extitpatas. Niſi fortè tunc aliis poſſint ad majorem Eeccleſiæ utilitatem cum eodem labore& onere conferri, CARP: VIRE T d fuper aliqua:[] q Sanè quzfiviti à nobis, ſi poſſeſſiones five reditus regalium decima- tionum,& aliunde ex certis locis provenientes, quos præ- deceſſor tuus, quouſq; diem clauſit extremum, ad manus ſuas tenuit,& in proptium uſum excepit vel expendit ê nec aliis infeudavit, de menſa ſint Archiepiſcopi intel- ligendi,& de eis, cùm ex ſacramento fidelitatis tenearis Apoſtol. ſedi nihil alienare, conttactus alienationi juslibet poſſit intervenire. Tuæ ergò inquiſitio ter refpond.quòd five intelligantur de menfa,{í ut non alienentur, confultiùs exitimamus f. [ 1 Repofita quæſtionis duubiet as Apoff. fed. providentiå enodes tur, Romanara Eccle eriti prejic lemus, ſan gule. J rum confùltation T, bus de confenfk ùs funt utiles, ı& g fanior partis conſilio& aſſenſu alienandi ſeu commutandi li- beram concedimus facultatem. CAP. IX. G Canonicus pradium Ecclefie perpetuo locarenon potest. Idem Exonen. Ebiſecbo. À D b audientiam noftram noveritis perveniſſe, quòd à quidam de Canonicis Exonen. Eccleſiæ, quædam præ-. dia ejuſdem(inconſultis aliis fratribus) in damnum ejus i in perpetuum locaverunt. Ideoq̃ue mandamus, quatenus(ſi verum eſt quod aſſeritur) lIocationes illas legitimè revocare procures: ita quòd ſi eadem pradia non.aliter revocari poterunt k,€os, quos noyerisha- rum locationum auctores /, ad fufceptam inde pecuniá conductoribus refundendam 2 appell. rem. compellas. y Ar bent,.d, Joan. d Innocentius III.. sbaftopo Monti: Oſſeſſiones n ad menfam tuam vel Capituli pertti- nentes, alienare non debes: Aut Ecclefias, inquibus Monachi miniftrare confueverunt, Clericis vel Laicis al- fignare. b PYigor. al. Vigornienfi.€ PoF Concil, Late. fab Alexand. II. part. 29. cap. g.© Cap.7. eod.tst. in 1comptiate d Cap.1. eod.tit. in 2, compil.€e Hac duo verba, vel exp adity defunt in omnib. antiquis. f æftimamus,. g vel. hc eod.tit. in 2,comp. G vid, Anch. config. i al ita:in Ecclefia. k poterint. potuerint, À adores m referendam. n Car eodtit. in q compil. 1 Cr eod dit. in q compil CAF. mdebitomt eeft nvenetitisi muti pec

4 z jite< CAP. XI G Refituitur Ecclefia contra alienationem, per quam enormiter fuit lafahd fèecundism lefrawrveriorem, Idem Epifeopo Maurienfi,& Prapoſito Vleon. aà D b noſtram noveris audientiam perveniſſe, qudd Adhm Tuſten. c Monafterium depre lum efiet onere maximo debitorum, Abbas& Conventus ejufdem vilam quandam neceſſitate coacti, B. Laico conceſſerunt in feu- dum, tali conditione appoſità, quòd idem Ixxx. libras perſolveret, pro quibus eadem extiterat obligata: quod non diftulitefeétui mancipare: pr&.] Q Unde 4 humiliter ſupplicà runt, ut feudum prædittum faceremus adutilitatem monaſterii revocati; præfertim cùm idem Laicus primo anno de ipfius proventibus ultra ſummam perceperit prætaxatam,& per multos poſtmodum annos ſumpferit ejus fructus:[ 2 œ.] T Quocirca-man- damus, quatenus ſi prædictum monaſterium, propter Hoc inveneritis enorme diſpendium incurriſſe, dictum Lai- cum ut(pecunia, quam pro exoneratione feudi, ſeu etiam Ero utilitate ipſius monaſterii expendiſſe noſcitur, ab eiſ. dem Abbate& Conventu recepta,cùm fibi fructus perte pti fufficere debeant pro labore) præfatum feudum ei- dem monaſterio dimittat liberum& quietum, appella tione poſtpoſità, compellatis. f I Peram guia prefatum monaſterium, ficut dicunt; enormi- es quod de reditibuis ville prafatá t er est lafur, in diebus fingulis unum ferculum, C in Feſtis duodecim Peſces vel aliud aquiualens conſuevit pere spere.| r 2 Nos igitur fit ntes gravaminibus praſuti monaſterii SProvidere, quod aliis non wideaamur injuriam rregare. j CAP. XH. G Alienatiorei Ecclefiaflica fala fine Rgitimo Ecelefiaflica- rum perfinarum affenfis, non tenet, licer approbetur per sonj ſututio- nemn Laicorum. jenandi 0 em. He a gUm g Laicis, quamvis religiofis, difponendi de re- P bus Ecclefiæ nulla fit attributa poteitas quos ob- fequendi manet neceffitas, non auctoritas imperandi: do- lemus in quibuſdam ex illis i ſic refrigefcere charitatem, quòd immunitatem Ecclefiafticæ libertatis, quam non tantùm fanti Patres» fed etiam Principes feculares privi- legiis multis munietunt, non formidant ſuis conſtitutio- nibus vel potiùs deſtitutionibus Å; impugnare%4 non folùm de alienatione feudorum, ac aliarum poffefo- num Eccleſiaſticarum,& uſurpatione juriſdictionum, fed etiam de mortuariis, nec non& aliis, quæ juri ſpirituali annexa videntur, illicitè præſumendo. Volentes igitur ſu- per his indemnitatibus conſulere Eccleſiarum, ac tantis gravaminibus providere, conftitutiones& venditiones hujufmodi feudorum, feu aliorum bonorum Ecclefiafti corum, ſine legitimo perſonarum Eccleſ- alſenſu præ- ſumptas, occaſione conſtitutionis Iaicæ poteſtatis{cùm non conſtitutio, ſed deſtitutio vel deſtructio dici poffit, nec non uſurpatio juriſdictionum æ) facri approbatio- ne Concilii decernimus non tenere, præſumpꝛoribus per cenſuram Eccleſiaſt. compellendis. Idem in concilio generali. f Vluien, al. Vlticen. al. Vlaen. b.æ. eod. rit. in gcompilat eal. Secuſien al.(uſfien. vel ufin an antiquiori bꝛs. d Viddi. guod fiminor,$.reflitutio, ff. deminor,€ De intellettu hujus textis vidle lateſßſimè per(ovarruv. l. 1. Sar. reſol... f Lateran. Conc. gener. feb Innoc. IHE. sugg. g Cunico, eod titin g. compil. h facultas i ifls. k al. deftructionibus. l Vid, asih. saf. per Bart. C. de ſac. ſanlt. Eccleſ. m juriſdictionis. DE PRECARIIS TITULUS XIV: CAR L E Breve esf, nec potest brevins Jammari, Ex Concilio apud Beluacen. 4 Recarig de quinquennio in quinquenniam ſerun- dum auctoritatem& antiquam conſuetudinem- renoventur. CAP: IŁ g Revocat ſuccæſſor precariam per pradecefirem irrationas biliter factam. Ex Concilio Carthaginen. b v- c d merani D: precariis irrationabiliter factis à Rectoribus Ec- 17 clefiarum, fe fuosd; fucceffores pænå gravi obligan- tibus, ut facta ĩpſorum diſſolvere nequeant: Præcipimus, ut nemo ſucceſſor anteceſſoris ſui ꝑpœna ſit obligatus, ſed ſuæ providentiæ ſit conceſſiim, ut ſi anteceſſor ejus res Eccleſiæ irrationabiliter diſtribuit, ab co ad jus ejufdem Ecclefie revocentur. CAP. II. O Concefro precarsi extinguitur voluntate conoedentis, ant ei [uccedemis: Precaris autem conceſſio non. Gregorius IX. Recarium eutendum conceditur, quamdiu patitur: qui conceffit; folyitur quoque obifu ejus, cui con- ceſſum eſl, non d etiam concedentis: aut cùm ipfam a- lienari contingit alicui hoc revocare volenti: quia per conventionem hujufmodi non licer rem alienam invito domino poſſideri. Porrò precariæ, qug quandoque de Ecclefiaran poffefionibus fieri folènt, non funt provos luntate concedentium revocandæ. AP UON: G Commodatarins vati& fui tenetúr etiam de levifima cipa, non de cafu nifi intribus tafibushicpofitiss Et commodatum ante ufam completum non revocatur. hd. Idem Gregorius IX. Um f gratiâ fui tantùm quis commodatum ac- cepit, de leviſſima etiam culpa tenetur: Licet ca- ſus fortuitus(niſi acciderit culpà ſuà, vel inter- venerit pactum, ſeu in mora fuiſlet) ſibi non debeat im- putari. Contta cum quoque rectè comt odati non agitur, nifi poſt uſum expletum, cujus gratiâå res fuetat commodata: Cùm non decipi beneficio nos oporteat, ſed juvapi. VE DELROSITO FIFYVLUS XVI. CAP:-L g Ex depofto fallo apud Clericum Ecelefim non tenetur Ecche= fia: mfi inutilitatem Ecclefia fit verfum. Alexander IlI. London. g Epifès Ravis b ìlla querimonia ufque ad nos fuper depoſito tuo tibi hactenus denegato pervenit: Fr infa.] Cum enim non conſtet pecuniam tuam, guam ille vir Belial furatus eſt, in Eecleſiæ utili- tatem convezfam, non debemus de jure contra Cano- a Beluacum, Barch....163. Foo..:230. C.t. eod tit. 3n te comp. b Ant. Auguft. in ot. antig. col ecłꝛonis eodl.tit. c. 2. ait, [è noninvenihe in Conciliis hos capute€ Vid. L. 2 É bs glop: ér Bart, feodi. A Hofiienfi kgendum fiw corrigendum hicada monet ita: fèd non sonsedentis.€ Uid, b ereditores, É quod sbs not. Bart..de pignor, F Vid textan$itemis cuires Infit.quib, modis re contrahitur obligat. g Lundon al Ludon. al. Lugdonen. al. Eindonien. al. Linconien. h C. à. cod. cit. in t. cmp.& polh Gone, Lat fab alexs EiL. p30 04, S 409 De precariis. De commodato. De depoſito. 410

4¹¹ Decret. Greg. Tib. IHI. Tit. XVH. 412 nicos ejufdem Ecclefiæ præcisè intentare juſſionis inſtan-| tiam, ut tibi eandem reddant pecuniam„ perionæ, non Eccleſiæ commendatam.- Quocirea ſuademus, ut in illum furem tuam dirigas actionem, eò quòd(ut audivimus) loculos habet& ea quæ tibi ſubrepta funt, aſpottavit. Nam& judicibus de- dimus in mandatis„ut illum iniquum ſub quæſtionibus ad rationem ponant, etiam(ſi oportuerit J vincalis alli- gatum, ut dictam pecuniam reddere compellatur:[].] d: Si autem cum eis amicabiliter poteris de redituum perceptione pacifci, noveris id nobisacceptum.| [ 1 Duplici nos anxietate perfiringens, eù quod tibi. inhac dr deefe non pffumus, C adelfe non valemus.] CAF II. Dicit, ail quid tenetur depafitarins y quomodo repetatur. deno fitum. PY ? Gregorins 1 X Ona fides a abeffe præſumitur, ſi rebus tuis falvis exi- ſtentibus, depoſitas amiſiſti. De culpa quoque te neris, ſi te ipſum depoſito obtuliſti i el fi aliquid pro cu- ſtodia recępiſſes Pacto verò, culpà vel morã ꝓræceden tibus, cafus etiam foxtuitus ĩimputatur. Sanè depoſitori licuit pto voluntate fua depo quod compenfattoni vel dedu&ioni contia eorum ignorante Capitalo pro ro,dibris, 40. marchas ctus, qui ex bona fide oritur, ad I2 b, licèt compenſatio adi ex qua poſtulatur, ſit liquid credatur haberc D $ z= e So DE EMPTIONE ET VENDI- tione. TITULUS XVII. CAP.: T s vendatur tranfeuntibus, quam in id Valen. e d Lacuit, ut Presbyteri d plebes fuas admoneant,ut Z& ipfi hofpitalesfint,& non catius vendant trans- euntibus, quàm mercato vendere poflunt. Alio- quinad Presbyt jufu cum humanitate fibi vendant. CAP. II T. Fraudans menfuras© pondera, triginta diebus sy pane agua pænrtere debet, Ex Concilio Maguntin. + EATE- Jë e:; I menſuræ& pondera jaita fiant: f t-J Q Siquis juſtas menſuras& ra causã lucri mutate præſumpſerit, 30. dies Iua pœniteat. f 1 Sicut indivinis l © in Capitulars Do- rêinetur ut co ihe A 3 5: ani Lar O EREN> Jicut g zjie Jacer Conyentis conſtetust, ſic tn onson objervare piacot,&. GAP. TII. Lenet venditio, licet venditor ſit decepit nltra dimidiam ju- Jii pretii, potest tamen venditor agere, ut reſtituatur res, vel ju- Fum pretium ſuppleatur:& ſi altærum precise petit, faccumbit: Alexander III, Artrekaten, Epiſcopo. Unm dilecti e filii Beluacen. Canonici contta Abba- tem& fratres Cariloci f proponerent querimo- niam, quod ſylvam; quæ Nigravallis dieitur, à quibufdam lenẽ her doct. 5. pratered. E is. Inſt. quib. mod. O Ant redtica- luixs al. Aluernds. al. Alverum. al. A. luem. d Burchl-.decncit68, Ivo pó. 2359: Cc. 2 eodtitánI CAIA.: td compil, vid var.refol Crg.sod.tit, in.comp. f Caroislocè. rum-tranfeuntes hoc referant, yt illius| tunc valentem, comparåffent:caufam ipfam Morinen. 4 Epifcopo& Decano Remen.commifimusterminandam: adjicientes, quòd ũ uterque cauſæ cognitioni intereſſe ne- quiret, alter in eodem negotio procedere non differret: LIj. J JTandem Decanus in illius cauſa eognitione proceſſit:& cùm ei per teſles b conſtitiſſet, quod præ- dicti fratres ſylvam minùs dimidia juſti pretii comparaſ- fent, pronúnciavit.c venditionem non tenere:& fyl- vam Beluacen, Eccleſiæ adjudicans, Canonicos ĩn poſſeſ- fionem induxit:{-67.) 4 Qaia ver in arbitrio em- ptoris eft, fi vēlir, fupplere juftum pretium,aut venditio- nem reſcindere, cùm res minùs dimidia juſti pretii<Æ comparatur: ſententiam ipfam tanguam-juti contra- riam irxitantes, poſſeſſionem Monachis ſudicavimus eſſe reddendam, ſalvã quæſtione Canonicis ſupet deceptione pretii, vel conſenſu Capituli in venditione non habito,& aliâ causå rationabili, quam Canonici contra Monachos duxerint proponendam. [ 1 Cùm itagꝶ Decanus partes ad ſuam praſentiam convocalſſet, Abbas dy Monachi non ad agendum& reſpondendum, ſed ad qua- j tes, gúod-ad nos mifè rendum dilationes nuncios deflináruntaf rant,& ad audientiam noſiram appeilauerant. Herum quia is literis abpellatio remota. fiterat. [ 2Nunciis igitur utriuſqh partis in noſcra Propter boc Praſen- nter C ſolicitt pe. um fratribus ni- tta conſtitutis, dun ex parte Canonicorum reretur autt. ap confinmari, habit deliberati ris& aliis ſapientibus, qui legibus jura cant, candan ſem tentiam juri contrariam intelleximtis.| CAPR I7. G Sivir habeat alsa bona, unde uxor pofiit fbr confùlere,€ ſentiente uxore rem propter nuptias donatam ux ri vendiderit poffèderit axime fi pretinm: fuit conberfuts, 4h patto tri WA ANNOTATE r ingutetare Tube zngutetare ſupe munem ufam viri~ uxoris. tenet Panor. Etest cafis notab. li J Hp Andr. non oportet adjicere, maxime, fed omnia iha tria necefjaria requiruntur. undur intellectum, queém ecundum Io LANS jiis ci vi 1 Cœleſtinus 11I. Etvenit e ad nos, quòd P. miles, A. uxori ſuæ quun- dam domum in donationem propter nuptias aſſigna- tam, muliere ipsà expreſſum dante conſenſum, B. mu- lieri vendidit pro certa pecuniæ quantitate: CI C inſta prænominato verò milite viam univerſæ carnis ingreſſo, relicta ejus venire contra hoc præſumit: allegans dictam domum titulo donationis propter nuptias ſibi conceſſam alienari non potuiſſe, licèt ejus conſenſus ipſi noſcatus contractui acceſſiſſe: F Prefata verò'B. ex eo nititur&s tueri,qudd.annis g. conſtante illorſi matrimonio, do- mum ipſam bonã fide, tituloque juſto poſſedit:& quia in communes uſus viri:& uxoris, illius pretium eſt con- verſum, ac factæ venditionis tempore, unde ſibi præſata mulier eonſulere potuiſſet, in viri facultatibus conſiſte· ulere curiſti: re- HAbradlicto con⸗ dlitione B. matrimanio ſaradic o cun ſtante 30. aunis liberè paciſiceꝶ poſſedit.] CAP- G Si in venditione apponitur paum e recuperanda ré emea nttus — a Morin, b- Hec duo verba, per teſtes, deſumt in um manufir:& aliis antig. exemplarib.€ verbum, pronuntia dus, Doy i j d Vide l. zC. derefëind: vend. pe SA hom: zbi Cajet, 2r, gs77. artu. ovart, b3. tg. t 30, annos Ge, od tamen adeffe debere pofulat-feries contexts Pincllum. e C2. cadaliten Ai pt. decsdn in antiquis, q 2. cο. F Uie anih. fve a tae laa Fellojamum. g certum

pi y poat certnm tempns, modico conſtituro pretio, prefumitur pignus,© non venditio. Innocentius III. Ehiſecbo Pallienen. a A Dnoñram è noverisaudientiam perveniffe,-quòd Hcùm R. laicus lator præſentium c ab M. mutuum te- cipere voluiſſet, creditor, ne per canonem contra uſura- rios editum d, poſſet in poſterum conveniri, domos& oliyasrecepitab'eodem titulo emptionis cùm revera con- tractus uſurarius ageretur e: quod patet ex eo, quòd cre- ditor debitori promiſit, quòd quandocunque à ſeptennio uſque ad novennium daret Ix-une ias tate norum, quæ vix dimidiam fjufti pretii contingebant, domos ejus refti- tueret& olivas. Quiaigitur fraus& dolus cuiquam pa- trocinari g non debent: mandamus, quatenus fi resita fe habet, intrumento venditionis confecto in fraudem canonis promulgati contra uſurarios non obftante, præ- dictum M. ad reſtituendas domos& olivas ei; ad quem debent hæreditario jure devolvi(cum debitor ſit viam univerſæ carnis ingreſſus) per pœnmam in Lateran. Con- cilio contra uſurarios promulgatam, appellatione remo- 8 1 tå compeHas. CARP: VE F Venditor deceptus ulira dimidiam jufti pretiis agere potest, utres fibi reddenti pretium acceptum reſtituatur, vel juſtum pre- tium fuj tomum. Idem Epsſeobe& Archid. Urbinatenfis y UT. enfes fuper cafamentis ex alt quandiu ventilata, cùm contti in-venditione ultra dimidiam jufti pretii fuiffe dece- ptum: fententiando decrevimus, ut præfati cives aut re- cepto pretio poſſeffiones reſtituerent memoratas, aut fupp t, quantùm conſtaret legitimæ venditionis tempore juſtqpretio defuiſſe. Martini de monte ex parte una ac cives Viterbi vertebatur, fuiffet ali- tiſſet nobis monaſterium Gregorius IX. S venditori poft: inſtitutum contra ſe judicium quis omiſerit, ut rem venditam fibi defenderet, nunciare, Oαεαοα,Zuet aubiun eNe IEnteni A pripa 5 ahy p 5 Eu per injuriam ſententia lata fuit, de eviſtione ju giti mas ſanctiones agere non valebit. DE: LOCATO` ET CONDUCTO TIT XVIII. €g Encommunicati funt mag! nte temp onducunt hoſpitaa all'orum magifir orumn vel ſeholarium,; ſine corum comſenſii. emens III. bi literarum Tuſculanen. Epiſeopi nnotuit, quòd cum civitatem Bonon. tem egationisinttåfet:[1.). 4 Confti- tutionem factam ab Epifcopo Portuen. Apoſtol. ſed. Leg. & à prædicto Tuſculan. Epiſcopo poſtmodum confirma- tam, videlicet ut nullus magiſtrorum I ſeu ſcholarium ſuper conducendĩs aliorum hoſpitiis in læſionem veb præ- conductionis n à Pallionenſe al. CApi halliun. b C rde emptän 3. compilat. uo verba, lator praſemttum, defunt sn ómnib, antig, codicib, d editum. e. extitife f dimidium. g debet. l. flin fraudem..de leg,...ex dolo. f: de dolo. Intellettus: Auth. five a me. Cad Hellejan. h C. 2. eod. ſut. anzcomp. i Uid, Anton. Gomez, tam.2, var.reſol.c. 2. de empta vend. K Cun. eod. tit. in 2. cmpb. L„Appellations magiſtrorum comprehenduntur Doct. utriusg juris deg. milites dr Lhi qui..ex quibcauf majores» mame ea- Delocato& conducto. ſanpleatur,& in hoc electio et emptoris. hid. fecundam An- meaufa A; quæinter conomummonaſterii ſan- judicium habitantium audèeat hoſpitem convenire, niſi prius eonſtiterit tempusconductionis elapfum, vel inqui- lini in koc ſuum favorem præſtiterint& conſenſum; cum idem portuen: ſub excommunicatione à hoc prohibue- rit,& alter ſub pœna anathematis idem decreverit obe ſervandum: ratam 6 eſſe decernimus,& auctoritate A- poſtolicã confirmamus: Statuentes, ut à te, frater Epiſco- pe,& tuo quolibet ſucceſſore hoc fingulis annis in com- muni audientia magiſtrorum atq; ſcholariam recitetur [ 1 Tòvenit 1ibi fuilſe Abon. mem VV. quondam Portuen. Ej ſeopo conſtitutum,& ſub excommunicatione prohibitum, ne aliqui ſcholares Hoſpitia majoris mercedis promißßione conducerent, ut ea ſabi vel majoris gloriæ fudio, quaſi potentiores in exſenſis apparers volentes vek privatæ utilitatis commodo vendicarent. Vnde ipfè Holicitd proviſione conſideras guod hujufinodi conditionis improbe tas& difiordia fomitem,{y impedimenta non modica: parsres fudiorum: preditam.]) CAP. IF G. Perfona Ecclefiaflica locare poffunt proventus- decimaruis ſlatteto diæveſani con- i rebus Ecclefie hin'eum quibus conditi Ecclefia fit melior, j trarionon obſtante:& eudem ratio eſt de al Innocentius I1. Abbati ér Conventui Ss Petri de Pratel. London. dicœceſis. Eſtra nobĩs relatio declaravit, quòd cùm ad fitmam fructus veſtrarum dare conſueveritis decimarum:(ι inßa.] ¶ Diœceſ. Epiſcoporum ſtatuto contrario non obſtante, veſtrarum decimarum proventus illis liberè lo- care poteſtis, cum quibus Eccleſiæ veſtræ conditionem poteritis facere meliorem: ita tamen, quòd hujufmodi Ea ad feudum.vel alienationem non videatur e tendi CAP IT F` Propter ferilitätem gravir conduttori fine culpa fua cortsija gentem, remittitur penfio prorata, nifip ffit cum ubertatè præbe- dentis yvel ſequentis temporis compenſari. hd: uf ad$ vernm: Gregorius IX Poe 4 ſterilitatem afficientem magno n modo conductores vitio rei, fine~ Hf a toioni, feu cafu fortuito contingentem£. uiopts Ecclefix tux pro (aca penfionis rengim cit tacienda, nificum ubertate præcedentis vel ſubſequentis g anni valeat ſterilitas compenſari. Q Ponumur hie“quatuor cafa ante tempus conductꝛonis finita licite e Verùm invito inquilino domum inhabitare vel refite re poteris fi necefitas(qug tamen non imminebat loca- tionistempore) id expofcat: remißà fibi pro reſiduo temporis penſione: qui etiam inde rationabiliter amo- vetur, fi perversè ibi fuerit converfatus, vel cùm caros nem per biennium non ſolviſſet, ſiſibi ſatisfackione ce- leri non providit. 4 icome- xpelis Abbas QAP. IFY.: Emphýteitá Eíclefa melioratiónes faas vendere non öte, S T d s niſi ſervatis his, de quibus bie. Et ſi contrà fecerit, vel canonem bie um nonm ſolverit, nec moram poflea celeriter purga verit, fe potest expeti; ji r5 Idem. fiå primitùs requifitå; etd; i abalis offertut 4- fi'nolle fe —— Otuĩit Emphyteuta(E nunciato, quantùm ſi a Ai fub pana exconsmunicationis. b ratmm. c Lexonenſ. al. Londen. d Vid. Ant. Gomez 10mM.2, VAT. refciz Arium Pi- lum in..Cde'refiind vend part.:.3Parifaum conſeb. l 1. Guid. Pap: dec. áo€ ſine culpa f contingente: g en- tis: h previderit. i Vidda 5f rem. fidep. gi domgi$t C uroleq; Bart-.de deg.:

Decret. Greg. Lib. ITI. AE XI X. mere dixerit: vel à denun iationis- tempore duorum j} tiones Præbendarum dejure fieri| menſium fpatium fit elapſum) meliorationes& jus fibi pactione Præmiſsà, quæ circa ſpiritualia vel connexa competens aliis vendere, qui ab emptione hujuſmodi mi: ſpiritualibus, labem ſemper eontinet ſimoniæ. nimꝭ prohibentur. Emphyteuta quoq; ſecus præſumendo, Si autem Epifcopus caufam inſpexerit neceſlariam, Jis Uceſſando in ſolutionè canonis per biennium(nifi ce-| citè poterit de uno loco adalium transferre perſonas: ut tisfactione poſtmodum ſibĩ conſulere ſtuduiſſet) quæ uni loco minùs funt utiles, alibi ſe valeant utilius juſtè potuiſſet expelli a. Non obſtante, quòd ei, ut cano- exercere 416 non poſſunt, præſertim nem ſolveret, non extitit nunciatum: cùm in hoc caſu LI Cunt enim quidam, qui Prabenda fua cedunt, C. juri re- dies ſtatuta pro domino interpellet. uncbant, ut majorem Prabendam obtineant, vel ex-boc certana |[Jummam pecunie conſequantur, auod auidem hon s Sea| rium, gr efiati est contran mmoniacam p roculdubio continet pravitatem.] DE RERUM PERMUTATIO- CAP. VI. NE.-Ecclefa jure proprietatis poffunt ad invicem permutari: g FITOLUS XIX PAES Permutari poſſunt,& Pre minus valenti⸗ bus pretium fapplers, TAE- L| Clemens III. rem Ecclgſia immobilien per permutationem A? quæftionės a folvendas:[ó infa.) SIntellexi- melsori vel equali..d: Etin hoc quod dicit; mus ex literis tuis, quòd dug conyentuates Ecclefie wel aequali, eft cafus notabilis, ſunt in tua diœceſi conſtitutæ, quarum utaque parœcia Ex Concilioapud Silvan. lem habet Ecclefiam cum poflefionibus magis alter YI princeps voluerit remżimmobilem fan&is locis quàm fibi vicinam.. Illis autem defiderantibus permuta- præftare,& accipere ab eis aliam immob lem, cod;| regas, cùm illarum altera reſpectu meliorum proventu- modo de communi voluntate permutationem con 1 plùs abundet,& ideò fibi poftulet adjici certam fame trahere: liceat ei hoc facere, fi caufa ratjonabilisid ex-| mam Pecuniæ numerstæjut ficadæqualitatem permutas Poſcat,& res quam præſtiterit, major fuerit, vel æqualis: tionis& valeantpetvenire, utrum poſſet id licitè fieri, h romulg lubitatum:[.&.] 4 Refpondemus, quòd cum de dictis parœcialibus Ecclefi r fe queat coma mutatio celebrari,& in permutatione poſſeſſionum pet fe non fit inhibitum, fi altera ratione poſſeſſionum alte- : 11 præponderet, pecuniam poffe refundrde ipfarum pof- uU: JI tiones rerum Ecclefiaiticarum, quæ ab| fefionibus adinvicem, prout vifum faerit expedire, re- anteceſſore inconſultè factæ ſunt, ab æo, qui ſucceſſot ¶ fusà certæ pecunig quantitate poterit contractus permu- | tationis iniri, fictamen d, quòd illi contractus nequa- 3s potes i Ap Autere, datà pei tun nitate jurts, estr evocanda per f Concilio Beluacen, e eft, emendentur. LIL| quam fibiinvicem miſceantur. i tautarinik ad bertaten,|[1 Qua a fed, Apofi. confaluiftiy Licet i < i iva. h%| difir AM ignorare i ime puiemts, guid fi v i Co vanectum.| dem articulo fit agendum nihilominus tug prudentie,] M. ncipia Ecc libertatem, non conve: i CAP. VII. a p Ommutari: c1p1a, quz pro Ec: G Benefitafua perdunt, gurea proprid permutant auctoritatt. clefiaftico homin: abuntur, in Eccleſiæ ſervitute I j — ATS Hichiſcopo. naneant,& Eccleſiaſticuommo, tur perpetuà libertate. Quod enm í tum eft, ad humanos ufiis — Innocentius III. S2207 rA- l nUm oim. e magier§ B. Archidiaconatum& O conſecra- ræpoſituamadinvicem commutåfent:| A FJ non poffunt, neca: prn omninò, proponens, qudd ipſe Pra: oſituram finga ;| itione qualibet reſignavit,& poſt reſignationem „Ex eodem. prædicti magiſtri Archidiaconatum fuerat aſſecutus: ur& impium ,yut mancipia, quæ fideles[2 éF]§ Cùmergò nobis conftaret, quòd ipfe B. gus pro animæ ſuæ remedio conſecrã| ſuum præſtitefit ̃ permut Icommutatio,autem magiſter ſuum publicè itutem ſecularium redi-| Præ poſiturà,& illun transterri non decet. Licet prædiqus magiſter ah initio fpontè fuerit do > 7 E n- pe? zuficiab 2€ aro IV: į permutatione-onfeffus, idem tamen B. eam inficiabae G. berv: Ecclefia cum profanis permutari.;|~ lienari, niſi uaiti yi: 4* S Njuſtum videt Deo,& Sancti tunt, cujuſcu ioni conſenſum, prædictus Sretur errorem:& hune natu curavimus ſpolia- Oritas fervos tantummodò| re, fuper hoc definitivam contra-cos fententiam profes Et ideò Ecclef e us, alterius|[ J Magiftri. eju a digni-| fion. Epfõopod t f rtuti. tamy nis commercio. iterùm in{ gantur, cùm canopica au& 1 CIUS i ang fitebnox y nofir 9 confh e fi comm] > CUM comm È probòneret cUofuerntinterd actaſſe it, iw2comnp, b permiutationes.€ pra gtidd contraltus heguaguain fibi ad inven e Hyaſtiterit per- E Cuneo. pitini comp.£ al: prefinern pe mutaitont fjenfum, VUIA. notata ti ribis. fap. d I L+£ ad, de benefic nut.€ sgitur. delegantis beatus

dekgamis fila violavit,© illorum ſcripta, quæ nobis fuerant prefentanda non erubuit aperireLaternm in noſtra praſentia conſti- tutu adverfario Juo prafènte, in executionem fuam propriam pros pofiit soram nobis guod judices perperam procefiffent contra ipſum, cam ata in feriptis minns fideliter redegilſent. Unde timens, ne literds portares Uria, feripta illorum aperuit> r quod fufpicatus fuerat adinvenit. Sane fi quid expediret melius notaviffet vel non secepiljet ſeripta ſiſpecta, vel nobis fideliter retuliſſet& praſentd ſ enO ofendiffet caufam fafpicionis prepofita coram nobis.. Prate- rea cum non quereretur de judice, guem ezes proprio motu concef: fimus, fèd de illo hoteu, quem ipfè duxerat eligendum€r judices bis literas per eum deflinaffent, de 1pfò pariter conguerentes verbu ipfius fidem non duximus adhibendam, ſed ut in co faltem punsretur, inquo peccavit contra adta judicum, qua temere viola- rat, ipſum ſicut non debuimus, fic nolumus exaudire, ne videretur cs dolus fuus patrocinium attulilſe.] CAP VIIL G Sipermutatio beneficiorum completa est ex una partet per alteram fiat, guo minus impleatur, reflituitur pars ad faum be- 43 DE FEVDIS. TITULUS XK CAP., IL G Si dominus à vafallorecipit feudura in pignus abftinendo ab ejus ſer vitio, non tenetur computare Hlaltus in ſortem. l. d. ſecun- dum intellettum communem. Et ef cafus fingulari, gui alibi non legitur. Innocentius III. Marien, a Ehiſecpo. Nfinuatione b præfentium declaramus, quòd gage- ria, quam de feudo Eccleſiæ tuæ ab M. dignoſcetis re- cepiſſe c, à te poteſt liberè detineri, fruck:hus non computatis in ſortem: Ita videlicet, ut quamdiu fructus illos ceperis in ſortem minimè computandos, idem M. 2 ſervitio, in quo tibi& Eccleſiæ tuæ pro feudo ipfo tens- tur, interim ſit immunis. CAR IL G Ponit tres cafus, in quibus non obftante juramento de non ina feudando potest Epifèopus antiguum feudum ad Ecclefiam revera Sam novo vafallo concedere.hd. Et est cafis notabilis interpretan ium.& ſecundum hoc continet jus. Idem Archicpiſc.& Prepoſito ſandti Andrea Colon. a Um( univerſorum:[16J.] UIntelleximus G. Ca- nonico referente, quòd cùm ipfe&.Clericus de per- mutatione Præbendarum fuarum inter fe tractare cœpiſ- fent, quam utilitati utriufque imminere credebant, tan- dem idem L. Præbendà ejufdem G. cuidam confangui neo ſuo aſſignatà, Prebendam fuam ei, ficut promiferat, noluit refignare:[&].]§ Cùm igitur deceptis& non decipientibus jura ſubveniant, licèt ipſi per ſe de jure non poſſent Eccleſiaſtica beneficia permutare, ut tamen ſimplicitati venia tribuatur c, mandamus, quatenus ſi conſtiterit prætaxatum G taliter fuiſſe deceptum, amo- alio illicito detentore, eam reftitui faciatis [ 1 Fidelium ab ipfo Domino Iefù Chrifto pafloralis fit n bi ra commiſſa, ſolicitudimi noſtra incumbit, vel dignoſcitur. exp edire, ut fic debeamus quoslibet in ſuis rationibnus confovere quòd aliguo rum jura in cunſpectu Eccleſia diſpendium non Jfufimeant jed firma Ó ilikata debeant permanere. j CAP- TIA G Spirituale cum temporali permutari non potest. Gregorius TX. Beron. dv Fangin, Abbatibus. d ~ Xhibita nobisAbbatis& Conventůs farti Martini de Pannonia petitió continebat, quòd cùm fuper caufa, quæ inter ipſos ex una parte,& Præpoſitum Albanen. e exaltera,{uper quibufdam decimationibus vertebatur, adC. f Capellanum noftrum,tunc intiungaria commo- rantem, noftras literas impetråffent: ipfeacmagifter M in quos utrinque tanquam in arbitros extitit compro- miſlſum, arbitrati fuerunt, qudd ſi dictus Præ poſitus ob- tineret decem millia ſolidorum 4g regalium à Rege Hungariæ concedi monaſterio memorato, ĩpſi ab earun dem decimationum petitione ceſſarent:[&].] Quo. circa mandamus, quatenus ſi vobis conſtiterit de præmiſ- fis(cum permutatio de ſpiritualibus ad:temporalia im probetur) prædictum arbitrium,& quicquid ſecutum eſt ex co vel ob id, irritum decernatis. —— ä—— ae a al. Colomen. b.2. de prab.in 3. comp. vid. Coarr. tib. 4. var. reſol..5. c Urdd fdedonat C l. tutor. F. de ſuſpebt tut. d De Boten. É Singren, Abbat ál, Beton.€ Semugien, al. de Be- conen.{r Sımugien Abb. aldeBecan.© Simigien. e Alben al. Albanen. f G. g Salirum legitur in 10, Cod, manufèr.in uno, ſelidorum. in alio, ſolinarum juramentum de non alienando. Idem Mediolanen. Archigpiſcopo.; Xpattetua d noftro eft Apoſtolatui reſeratũ, quòd ſæpiùs dubitãſti, utruùm cùm contingit vafallum tuum decedere,& ad te feudum ipfius redire, feudum ejus alii liceat tibi dare, quamvis juramento tenearis aſtrictus, non infeudare de novo, Romano pontifice inconſulto? Ad hæc ſi vaſallum tuum feudum alienare contingat, an ipſius filium& conſanguineum ejuſdem feudi conſor- em de ipſo valeas inyeſtireꝰ Alia quoque dubitatio con- tinebat, ut cùm feudum alienatum repereris, quod per te cilè recuperare non potes: utrùm poſſis alicui Laico in feudum illud concedere, qui& illud recuperet,& in feu- dum per Eecleſiam recognoſcat? ¶i&.] In primo to à Pra benda ſua conſanguineo i L. vel quolibet ergd caſu feudum decedentis liberè(ſi videris expedire) concedas: Atque in ſecundo filium, vel conſanguineum alienantis inveſtiens, In tertio feudum alienatum pote- ris ei licenter e concedere, per quem ĩpſa f Ecclefia va- leat rehabere2. [ i Nosigitur fuper his de mente tua firupulum volentes dubta tationisauferre, per a. f tibi mandamus, quatenus fi quando pree fati cafus emerſerint.] w$œ DE PIGNORIBUS ET ALIIS CAU- tionibus. TIFULUS-XXI CAR- Q Res Ecclefia fignorari non debent, niſi ex ueceſſitate Č ratie- nabili caufa. Ex Conċilio Remen.‘g. Ullus presbyter præſumat ca licem, vel patenam, vel veſtimentum ſacerdotale, aut librum Eccle- fiafticum tabernario, vel negotiatori, aut cuili- i-fP o— A dare: nĩſi juſtiſſimã bet Laieo, vel foœminæ in vadium 5 neceſſitate urgente. Sicnt d Zepherinus Papa&. Mariyr S. Hilarium in ſiiis decree talibus docuit, ICAP. TE eE Liber homo non potest pignorari» aa aa E a a Mauries.“b Cr eod: titing comp. Vid. ovarr, l 3. var. refici de materia titult plenè Iul. Clarus tralt de feud. c ac- cepiſſẽ. dC⁊.eod itit. in z comp. Vid. Tul. Car. de feud. e li- citè F ipfam. g Non invenio in Concil. Remenſi ei tamen tribuunt Bur...decr..104. Ivo...139: O-1eod.titân 1 compil. h ád ehobligare. etenim modus vulgaris loquendi Gebiven. us hicait Hoften. ĩ..eod. tit.in icomp. 00⁰

419 ' Gregorius 111. Exonien. Epifèopo.) y Atorpræfentium:[6 mfia] 1 Lex habet a, ut ho- Asmo liber pro debito non teneatur, etf res defuerint,| quæ poſſint pro debito addici. €AP. III, q Sı refor Ecclefie pro fatto proprio Ecclefie obligavit, c gitur ejus hares rem redimere, éx Ecclefia reftituere. Alexander I1 I. Epifèopo Exonien. r ~ Xpræfentium latoris inſinuatione accepimus, quod Esacerdos Eccleſia de Offitona æ calicem argenteum & medietatem unius breviarii ejuſdem Eccleſiæ pro ſua neceſſitate pignori obligavit,& ea, morte præventus, mi- nimè recollegit. Unde, quoniam indignum eſt, ut eidem Eccleſiæ res ſuæ(præſertim quæ ſacris miniſteriis deputatæ ſunt) ta liter debeant deperire: mandamus, quatenus fi verum ef, quod afferitur, filium ejus, qui ex ſucceſſione ipſius patrimonii jus dicitur obtinere, moneas& compællas, ut carecolligat,&reßituat Ecclefiæ memoratg, CAP. IV. g Siufuraritis emit rer eo paslo, guod posi tempus reſtituat tis tamen 2, fr <ar vendstori, recipiendo aliguid ulira fèr ctus ftæneratitius. In ea conputatis, judicatur conti Innocentius 111. G. Subd Canonico d P. “FLlovos e credimus fcientiæ dono vigere:[1&:] E Sanè intimaàſtis nobis, quòd ſam, quæ vortitur in- H.& B. filios G- de Cofa f ex una parte, ĉ& G. filiam hæredes ipfius ex altera, fuper quibufdam tər- ræfatis períonis pro viginti tribus ¿libris pigno igatis, vobis duximus committendam:{2 CE] rte prædictæ G.& hæredum ejus fuit propoſitum, as iidem H.& B. repetebant, ab eis non eſſe p tas, ſed purè venditas: 1 de continebatur 4 e ac fratre fuo firmiter afferebat, terras non effe purè venditas, fed pignori obligatas: cùm venditioni prædi- ctæ talis fuerit adjecta conditio, ut ſi à tempore contra- ctüs uſque ad duos proximos annos præfato T. emptio diſpliceret, G. pater H. abinde uſque ad annum, viginti ſex libras(perceptis fructibus computatis in ipſis) dare deberet. Verùm quia ambigitis, utrum pura ſii& abſoluta venditio, an præfatus contractus pignus de- beat judicari? Reſpondemus, qudd qualiſcunque futrit intentio contrahentium,& ex forma contractũs venditio non appareat conditionalis ſed pura: quamvis per con- ditionem poſſit reſolvi: ex duobus tamen, quæ in pacto fuerunt expreſſa, videlicet, quòd fructus percepti debe- rent in ſolvenda pecunia numerari,& quòdultra fam.| mam receptam lx. 2 folidi deberent perſolvi, contra ipſum emptorem præſumitur vehementer, praſertim cum uſuras conſueverit exercere. f í À faper eo, de quo nosconſaul to confectoe J ſcatis, quia tamen n fisè doceri reſponſione, so negotss pr obis literis duximus refþondenduw,] H 7$, yer ne fub epus 8X) esl Atrone y prafèntibus F 2 Dantes voĉis per liter f | „ TAS IAMAN: utibfam G Decret. Greg. Lib. III. Tit. XXI. 420 CAR V. Gg Mulier agit pro date contra quemlibet. detsnentem bong maritis Idem EpifoposAguinatrs X literis æ tuæ fraternitatis accepimus, quòd cau- fam, quæ vertitur inter R.& A, mulierem, tibi duxi- mus committendam: LI Cinftat] Q Si quidem: proba- tum eft, quòd pro facinore à marito prædictæ mulieris commiſſo, eo fugain petente, tam frater mariti å, præ- fatus videlicet R. quàm ipfa mulier(licèt minùs c juſtè) à regio Juſtitiario capti fuerint,& de ipſius mandato bonorum omniumdelinquentis facta diſtractio,& ſolu- ta pecunia mercatori, qui à marito mulieris vulneratus fu bus propriis.ſpoliatus: ſed quædam poſſeſſio- enes eundem R. remanſerant d, quas idem de mandato curiæ retinuit, ſolutã pro eis pecuniã ptædicte mercatori, quia emptor alius propter poſſeſſionum mi- nutias e nonextabat.: pars verò mulierisæſtimationem dotis inftantiùs petebat fibi reftitui, vel in poffefiones, quæ: mariti fuerant f, ex officio delegationis induci: E2 OF] P Mandamus, quatenus fi tibi conſtiterit en his, quæ in præſentia tua fusre propoſita& probata,quòd mulier dicit, viro dèdiffe in dotem,& præditum R. de bonis fratris aliqua poflidere; cùm mulieribus favor multus in recuperandis dotibus debeatur,& eautum ſit in jure, quòd propter maleficium viri mulier ræmanete non debeat indotata, cùm etiam bona viri mulieri fint pro dote tacitè obligata,& g cum ſuo onere tranſierint ad quemlibet poſſidentem: R. ptædictum eidem mulieri ad reftitutionem dotiseatenùs condemnes, quatenus de bonis fratris fui ptæfati nofcitur pofſidere. [ 1 Cam fere per biennium fiudniffes, uteadem caufa cum conc ordia finiretur, partibus non acquiefèentibus acciiis viris hru- dentilus pradidta cauſa meritis diligenter examinatis. Idem nea gottum de prudentum virorum confilio ad noflram dus ifti prafens tiam remittendum, ed maximè ratione, quá vadetur hoc ad regui pertin d nviri ccontrariò reſſimdebat, ſe non debere cfþondere, quia nihil anétorstate vel voluntate fuð um fuerat de bonis marisi ipfius mulieris, fed fiſcus ea capi Joserat, d mandaverat diſtrahenda. Sanècum pars mulieris diceret, de poffefionibus viri fai aliqua remanſiſſe, quæ diſtralta non fuerant, O ex eis fibr fatisfieri Poſtularet, ab ea ſeudlioſius ine quififii, quanta Fuſſet pecaxia, quaæ ſoluta fuerat mercatori: ó ex confefrone trbi confliterit utriufque, guod quidem de immobie , ad xxiv. uncias auri alienatum extiterat, ſed pradiſtus ij. velæxxiv. unciis addidiſſe,& æl. duarum unciarum Allegabat quo pre R. in paternis lonis „ non provensebat judicium fpeci faber a bus ufă CAtOY E. erum comple guod cum quing Jaccederents fat xiv.auri non fuit ad maritum mu lem cawfa rem utrum ar. libras Tureuo- A E e tem, aut idem R, aligu b pofidebat de b sum virum mulieris ſtere, tum quia predriéta; nes pot ninationi cauſa in tua renunciautum fuit allegationibus& probationibtsa PE A pral Ficientes non venerunt ad nofl.prafs refþonjales, camden çamj [; f>| perApof fad.] É haredes ipfius ad reſtitulendas vrneas,& quicquid ulira ſortem perceperant ex Later. C ut juxta z derma 7 reftituerent a querentibus, per penam m ntra ufu" aros prorsuigatam cugere cura H amdatum mfir a proren Cam, in Praſentia veftra effènt c onfiituta stn nagotzo memorato pat- tes citare curatis, —— a C2, eod.tit. in icomp. Cone. Lat. fab Alex. IIE j nicis Pifänis. titin zeomp. Vi f Choya. s am habet, tot fiuftas per» ESY fòrti, debet pignms reſtitui debitori. t. in 3. comp. b mariti praæfati, re€ L r. C. ne uxar pro marito, O l fisre, Cquibus modi; pign taccontr d remanſerunt. è In maltis vetujlis, inimicitias quami oce ſenſàs non admittit f fucrunt. g Didlio,&, deeit in am quis, Jdem 4 mannullad &teper fimus corpo 5 8¹ Q juraen

De fidejuſſoribus. 422 idem. R. de Monte Fortino. 0r a contra.ciyem Anagninum.é, fuper quibuf- dam poſſeſſionibus, quas quondam pater tuus L. de Saul c pro certa quantitate pecuniæ obligaverat,& ipſius creditoris hæredęs prædicto G. pignoraterant, mo- viſles in noſtra præſentia quæſtionem, Iegitimè probavi- ſti, quòd ex earum proventibus tantum fuerat tam a eodẽ G. quàm ab aliis, qui eas tenuerant, à tempore guo fuerant obligatæ, perceptum, qudd d fructus fòrti pote- rantadæquari. Nos igitur attendentes, quòd in tali perceptio fructuum i in ſolutione ſortis accedat, c cundum canonicas ſanctiones fructus reſtitui,& in ſor- tem debeant computari: conſiderantes etiam, quòd pof. ſeſliones ipſæ jam extenuaſſent penitùs totum onus,& de- bitum annullaſſent, ipfas tibi reſtituendas effe decrevi. mus,& te per nuncium noſtrum in poſſeſſionem induci fecimus corporalem. ÇAP Vi. g Si is qui fub palo legis commiffèrsa pignoraverit rem fuam, E juraverit non contravenire, juflè impeditus intra diem flatutum non redemit, post diemyredimere poterti Idem. Ignificante R. cive Piſano e nobis innotuit, qudd cùm domum ſuam F G. Piſano civi pro 270. libris pi- Snori obligàſſet, ac promiſiſſet præſt ito juramento, quòd niſi domum ipſam ſtatuto termtino recolligeret, credito- tem ulteri è moleftaret;& intra ſta- tutum tempus per certum g& fidelem nunciumgprouť ci videbatur) creditori pecuniam numeratam remifit; quamjdem nanciusinfideliter agens, ficut ei injuntum fuerat, non perſolvit:& poſtmodum idem R. ab Impe- ratore detentus, dióto G. fatisfacere non potuit ut de- bebat:[1 G infia] q Cùm igitur patum legiscammil: forix h fitin pignoribus improbatum& prædi is R. quantùm in eo fuit, juramenti debitam adimplevit; cùm per eum, quem certum nuncium eſſe ſperabat, pecuniam remiſerit termino ſtatuto<, ſed in captione detentus ſa- fuerint, in morte ſua dictæ mulieri vel hætedibus æjus re- ſtituat, per cenſuram Eccleſiaſticam compellatis. "r= s DE FIDEJUS SORIBUS ITULUS CAR L Brevt eſi, nec poresi breusds ſummari. Ex Concilio Cantuarienſi.- Lericus c fidejuſſionibus 4 inſerviens, abjicia- tur. AKRIL -AP. II. G Compellitun Clericus fervare fidejuforem indemnem per af> FAuationem redituum ſuorum. Lucius III. Elien. Epiſcopo,& e Archidiaco- uo Nor vicenſi. Erveni t F ad nos ex conqueſtione R. Clerici, qudd cùm ipfe pro.&.C lericis, mercatoribus Bononien- ſib. fidejulſerit: illis præſcriptam pecuniam non ſolven- tibus, coactus eſt ſatisfacere de eadem. Ne igitur ditpen- dium patiatur, un de videtur premium aa Bono- nienfi Epifcopo dedimus in mandatis, ut fuper debitis illis inftrumenta, quæ funt apud creditores, inſpiciat,& eorum tranſcripta ſuo ſigillo ſignata vobis mittere non poſt ponat. Mandamus iraque diſcretioni veſiia. quate- nus ſi ex confeſſione prædictorum Clericorum, vel aliàs legitimè vobis rem ita fe habere conĝiterit,moneatis eoſdem, ut memorato R. pecuniam, quam pio eis ſolvit, reſtituant, ipſumque ſervent indemnem: alio oquin de te- ditibus eorum præſcripta debita faciatis exolvi, 8z etiam, qux propterhoc pertulit, reſarciri: aut prædictos reditus ſibi aſſignetis tamdiu ſine moleſtia detinendos, donec ipfa damna refarcita fuerint,& debita fine dimi- nutione ſoluta. Præfatos verò Clericos, ſireligionem fi- dei& juramentiĩ ſui eos violàſſe conſtiterit, ab officio& beneficio ſuſpendatis. tisfacerenon potuit creditori. K; Mandamus, quatenus ſi eft ita spt ædictum creditorem, ut E content spento- nibus pignoris computatis ineam,illą! præfa atoR. omni dilatione poſtpoſità reſignei(pacto— vel juramento ne- quaquam obſtante) cenſurà Eccleſiaſticà cogatis. [ i Nune per Dei gratiam libertati pr iſtena reſtetutus, tus efi pecuniam renalera roditori, licer j; prorfiss recufàret re pere, quia ei non fuerit flatuto termino perf uiaj CAP VIIL q VfafuBuarim cavet, quod fè spfarum ſullſtantid,&- pecuniam dr confùmuntur ufi finito uf a reflitu Gregorius I X, Um m conftetJ.mulierem,u xorem Ogerii m, quo- ſu mfru&um f iffe in bonis, quo- rieta noſcitur pe 15, quategus cam ad cautionem idoneam exhibendam, quòd utatur& fruatur falvå re- rum fubftanriå rebus o immobilibus, guæ ufu non confumuntur, ad arbitrium boni viri: Pecuniam verò fi quam habuit p. velhabebit, ac æftimationem bono rum, qug confumuntur ufu,& in hægeditate inventa tur rebus immobilibus falud mationem mobilium, qua CAP. ITL G Per difirsttionem canonicam compellitur debitor d fidejuſtie- ne abſolvere fidejuſſorem, qui à moleſtatur. Idem Camtuarienſi g Archicpiſos Onſtitutus b oemi noftra mag{ f bis aſſertione monſtravit, quod pro Cancellario tue tempore Lateran. Concilii, inguadam fumma pecunig interceſſit: quam quia u ſqʒ modò debitor non perſolvit fe afferit plurimas à creditoribus. Bononien. mole pertuliffe,& debitum augmentatum.-Ideogue maı mus, qustenusſilegitime tibi de hujuſmodi tion conſtite debitorem, ut eumà Pradicka inter ceſſione ſine dilatione prorſus abſolvat, Eceleſiaſti cenſuràſã compellas. Præſentium quoque auctoritare injungĩ mus, ut ſi debitum vel acceſſiones ille negæ con ſuetudine, qua eſt legi conttaria, non obſta mentum calumniæ ſubite cogatur. Præteres cile foret interceſſori fuos teſtes in Angliam di dicibus Bonon.(ſatiſdatione 43C acceptå squ iòdad teftes audien terminum competentem) literis tuis Sc depoſitiones a C3. eod tit, in 2. compilat, b Anaginen. al. Auagum. © Salu. d al. in quo fictus.€ C. unic, eod. tit. ing. comp. E vox, fuam, deeft in antiq. g vid. Gomez. tom. 2 var.refic.7. mas b2 h vid. Covarr,.g. var. s 2. i conſtuuto. Kk vid ibi Cyna. C. ex quib. cauf: ma. dri 2 Ó Bare. ff. de injus voc iilud, in Uulgaris: fed perperam, cam ad domum referri de- comp. d al. ſid 4 beat, cujus initio c, fa Q Spec. tit. de pigu. 5. Teguit tebat p habugret. nio. m vid. l. C de uſuftuct. videre, n Egidii O alin| Cárturienfi. h ce tuå recipiant& examinent dili corumtranfmittentes inclufas£ poſſit inſttumentis vel teſtibus adhi quanta fides a Demateria huji capitis vèd. Antan: Gons . reſal. cñ. b Cartuarien al. Carthaginan. C farinte eal. Archiepiſcopo. ei Alex. IIT. i al. diſ Qoo 2 eod, eod.tit. in icomp O

ia 423 Decret. Greg. Lib CAP. IVY. G Si fine licentia Praelati€ majoris partis Capituli Religiofus Sdejuferit, vel mutuum acceperit, non tenetur Ecclefia,© ipfè re- sipiens punitur, niffimutuum fit verfum in utilitatem Ecclefia. Innocentius I1. ¿n Concilio gene- rali, a Uod b quibufdam Religiofis à fede Apoft. eft pro- Caa, volumus& mandamus ad univerfosexten- di c: nequis videlicet Religiofus abfque majoris partis Capituli,& Abbatis fui licentia pro aliquo fidejubeat, vel ab aliquo pecuniam mutuam accipiat,ultra fummam communi providentiâ conftitutam: alioquin non tenea- tur Conventus pro hisaliquatenùs refpondere: Nifi fortè in utilitatem æd domûs ipfius manifeſtè conſtiterit re- dundâffe. Et qui contra ĩſtud ſtatutum venire præſum- pſerit, graviori diſciplinæ ſubdatur. CAP. Vv. G Ponit tres cafits, in quibus fidejuffor contra debitorem agit, antequam folvat,ut à fidejufione liberetur. Gregorius Į X. Elm, pro e quo te fidejufforem obligåfti,fi diu in de- biti ſolutione ceſſavit, aut diſſipare bona ſua cœpit, ſen ſuper hoc condemnatus fuiſti, jure poteris convenire, ut te à fidejuſſione debeat liberare. —$e DE SOLUTIONIBUS. TITULUS. XXIIL CAP. I. Q Succeffor in beneficio tenetur folvere debita hrædeceſſoris pro neceſßitate Ecelgſia contracta. Alexanders III. Decano Ccapitulo Morinen. f D hoc g in Apoftolice:[&.] Sicut filius debita patris ſolvere tenetur; ita Prælatus ſui prædeceſſoris, pro Eccleſiæ neceſſitate contracta. CAP: Ji G Si Praelatus obligat Ecclefiam pro alienis debitis, est fùfben- fis ipò failo ab adminifiratione fpiritualium dx temporalium é Eselefia non tenetur.; Gregorius IX. univerfis Eccleſſarum Pralatis. 8 I quorundam:[&.]€ Firmiterinhibemus,ne quis præſumat Eccleſiam ſibi commiſſam pro alienis gra- vare debitis, aut literas alicui ſeu figilla concedere, qui- bus poſſent Eccleſiæ obligari h. Decernentes ſi ſecus III. Tit. XXIII. 424 Mandamus, quatenus ſi conftiterit, quòd prædiđus O. in totum vel pro parte non poflit folvere debita ſupradi- cta, ſententiam ipſam ſine diffieultate qualibet relaxetis, receptà prius ab e à idoneã cautione, ut ſi ad pinguio- rem fortunam devenerit, debita&prædicta perſolvat. CAP. IV. G Conguerens fè indebite filviffe, hoc probare debet aifi ý caji hic pofito. Idem. E qui conqueritut indebitam pecuniam fe folvife s, £ probare tenetur, quòd indebitè fit foluta c Nifi ejus adverſarius ſolutionem iuficians exinde convincatur: tunc enim diffitenti onus incumbit probandi, quòd de- bitum recepiſſet A se DE DONATIONIDUS TITULUS XXIV CAP L G Potet intellige duobus modis: dr fecundàm primum inteles aum.d. Liberalis in donando exiflimat fè debere, quod donat, Vel fis fecundam aliura intelefum: Prornittentes aliquid denare, illud tanquam debitum adimplere tenentur. Gregorius d A. Patricio Gallorum. Rudentes: f 1&.] Hanc e ſibi quodammo- dò nobilitas legem imponit f ut debere Ro quod ſpontè tribuit, exiſtimet g: Et niſi in be- neficiis fuis creverit, nihil> fe præſtitiſſe putet. [I Viros ficut eflis, Regibus adharere, multorum folamen est,&c. ut in regifiro imprefjo.] CAF. J6 Q Non valet di itio, quam facit Pralatus inconſulto(apitult, ér in damnum Ec efit. Alexander III. Pariſſen. Epiſcopo. atem tuam credimus non latere, quòd cùm Epiſcopus& quilibet Prælatus Eccleſiaſticarum rerum fit procurator,& non dominus: conditionem Ec- clefiæ k meliorare poteft, facere verò deteriorem non debet. Accepimusautem, quòd prædeceſſor tuus graves donationes in rebus Epiſcopatũs fecit in detrimentum Eccleſiæ, ſuis Canonicis inconſultis. Unde quoniam donationes hujufmodi de jure non te- nent, indulgemus# tibi, ut liceat donationes hujuimos ditam à Clericis, quàmà Laicis legitimè revocare. CAEP TII fuerit attentatum, ad ſolutionem talium debitorum Ece clelias non teneri.Si quis autem contra præmiſſa de cæte- ro venire præſumpſerit, ab adminiſtratione ſpiritualium & temporalium noverit ſe ſuſpenſum. CAP. IIL G Si Clericus non habeat, unde Sätisfaciat f non debet excommunicari, nec aliter moleftarz cautionem ſaliem juratoriam ds ſolvend rem fortunam. ſuis crodutoribus, tare: preflabit tamen 0, c47) venerit ad Hhinguio- Idem Decano& I. Canonico Tullen: O Doardus ¿ Clericus propofùit, quòd cùm P, Cleri- cus, P. Laicus,& quidam alii ipſum coram Officiali Archidiaconi Remen. ſuper quibuſdam debitis conve- niſſent, idem in eum recognoſcentem hujufmodi debi- ta, fed propter rerum inopiam folvere non valentem excommunicationis ſententiam promulgavit;[er in i] Cap. sg. b C. un. eod. tit. ing. comp. c Vid. icum a- sutifumi. per Bart..de fideicom. d Vid. Bald, în auth. hoc jus porrectum. C. de facrofàn. Ecclef e Uid, Guid. Pap.decif. ti7.in E potest. f al; Norvicen. g Ci eod. Ki. hii, comp. h Vid. l, gue dotis Æ Glut tr.&~ utr big, s heien a pn a er pilaria, U id date per Balduin$. fin, Infi: de ath, rdus habent enuGuacxen poſtt Cone. Lal. p. ap. c. 3. G In confiderando, an valeat donatio fatta per Pralatum, des bet attendi quantitas rei donata,€r loct confuetudo, h. d, inharene do literæ. Idem Vigorien. n Bbaſcopo. Sterum o, fi Abbatem donationem cum Priores & quibufdam de Conventu, vel folum Abbatem fa- cere contigerit,& pofteà Conventůs pars reclamaverit: Datæ rei quantitas,& illius terrx conf:etudo(quæ ta- men facris canonibus non obviet) eſt diligentiùs atten- denda:& ſecundùm hoc eſt donum ratum vel itritum judicandum. CAP. TV. G- Ecclefia nonvacans, in beneficium concedi non pote, fedin proprietatem fic: de auctoritate tamen Epiſecpi,&.ſine prajuditis Pralati. a al. ab ipſõ. b praſeripta. C Did. I eùm de indeliteo. fF. deprobat. d Afihelpidatol.12,€ Ct, eod. tit. in 1, comp. f-ponit g extimet, h wec. i Cap. 2. eod.tit. ini. compil, K In C. Barb. meliorem potest facere, rce. 1 al non poteh, © al, indulgemus, ut tibi leceat, e. n VVigor. al. VVigorien, O C. 3. eod. tit inz. comp. G.2. tt, de confact, in 1 comp.@ Idem ~

pig ome etdi AE 425 De donationibus: Idem Abbati S. Alberti.) Onfultationibus a:[&].] 4 Donationes verò vel conceſſiones Eccleſiarum, ſi quæ fiant privatis perſo- nis, viventibus illis, qui ipſas Eccleſias poſſident, nul- lius debent effe momenti. Si religiofis fant locis ab Epi- ſcopo, vel ejus auctoritate, ratæ debent haberi: Ita quod perſonæ, quæ jam dictas Eccleſ ſine ipſorum aſſenſu eis in vita ſua non debeant é fp rdo de novo, Prelatas ura fuiffe deceptum. : Innocent. I. Epiftopo Er tuas e li onere procuråfti, quòd ùm quidam N obiles Florentini temį hiſmatis Epi- ſcopum Florent. in domo ſua tenuerunt, id pus fedatå fchifmatis tempeftate, d i pz quatuor i i fucceffor ip(prout eft moris) i nobiles inveſtivit. Verùm cù natam terram menſurari feciſſent, non niſi ios invenerunt, feudum integrari cum inſtantia poſtulantes: ſuper quo dubitas, eò quòd non ſunt in poſleſſione ipſius, ne deno- lud conferre:[1&.] Nos igituratten- d Ecclefia in&tibus fuis fraudem non debet bere, refpondemus,quòd feudum ipfum fe- grare, cùm terra illa quatuor modiorum yo videari dentes, qu aliquamadl curè poteris int CAP- YI Gima fit interp nationes appofita>Ê $ cafas finguil „G. Berbur. Alba- q In donati 4 onerofa p f nen lantum ri LaTi. depofitiones um Ye- finis caufk imponatur, erdem infirumentorum tenorem teflium é allegationes etiam, prout eareceperatis, fig fitorua munimine roborata vel confignata, vobis Jub figilo nofro remittimus interclufa per Apaſt. ſed.] CAP VIL € Si Epiftopus in Ecclefia, quam de confènfu Capituli pio lacs concefit, perciprebat certos proventus, illas donaffè videtur: alto- quin omnes proventus prater cathedraticum, cedunt pio loco. Et fi Epiſcopus concefit dde couſenſis patroni, intelligitur patronus donáfjè :^ jus patronatils. Idem Epiſccpo Helienfi a. Aſtoralis b officii: C1 Cinfta.] ¶ Tua nos duxit diſcretio e conſulendos, ſi Epiſcopus conſentiente patrono viris religioſis aliquam Ecclefiam concedendo, hâc utatur fimplicitate verborum: Concedimus vobis il- lam Ecclefiam: utrùm eo ipfo videatur in eorum ufus fuiſſe conceſſa, vel jus tantummodò patronatůs? Nos autem inquiſitioni tug duximus refpondendum,quòd fi Epifcopus Ecclefiam illis conferat de confenfu patroni, profeđtò patronus, quod fuumeft, conferre videtur: jus videlicet patronatůs d:& Epifcopus, quod temporali- | ter obtinet in eadem: ut fi fru&uum ejufdem Eeclefig aliquam recipiat portionem, in eorum uſus illa portio convertatur, Quòd fi ex ipfius proventibus nullam- debeat portionem habere, omnes proventuspræter ca- thedraticum in eorum uſus credimus convertendos. Sed ut Epiſcopi donatĩo ſit legitima, confenfus eft fui Capi- tuli requirendus. CAP. VIIL Q Pofunt hofpitalarii in prajudicium fuum, fe dr domam ſuam alteri religioſa domui ſubjicere& donare. hoc dicit, ſècun- dum intellectum gloſſæ. Idem Florentin. E Faſulan. Epiſcopis. e dile&os-e filios hofpitalarios fan&ti Sepul ac fratres hoſpitalis S. Allucii, ſuper eodem hoſpitali Um dilecti e filii Abbas eMeliospro- poſuerint coram nobis, quòd nobilis vir Alanus quaſdam terras à pat re ĩpſius, eorum Eccleſiæ in eleemo- {ynam f affignatas, violenter redigere cupiat in fore- ftam:[1 Ó infiàa.] 1 Mandamus quatenus ad ſenten- tiam pro ipfo monafterio proferendam,appeltpoftpofitå procedatis, cùm ex tenore inftrumenti evidenter appa- reat g, quòd hæc fuit mens& intentio donatoris, ut claufùla de foreſta, quæ in fine ponitur inſttumenti, non ad ſuperĩiorem donationem, quæ tam libera& pura fuit, ut immunis eſſet à h vexatione& conſuetudine ſeculari, fed ad inferiorem conceſſionem, quæ penſionem&c deter- minationem habet inſertam, juxta ſanum referri debeat intellectum: quia in contractibus plena æ, in teſtamen- tis plenior, in beneficiis quoque pleniſſima eſt interpre- tatio adhibenda. $ mandatis, u er illis terris indebita mele- ſtation ofipon.cogeretis, Veram cam Siper caufa ipj ipofi. implere entins procedentes in caufa, partibus in prafëntia vefh s teftesvecepijtis hinain- de,& fuper atteftationibus iilor: nentis, diſputationi- bus, ac difirepationibus diu habitis in ca tia calculum procefiflis: caufam ipfam j nofiram audientiam remittentes: Ut autem per diligentiam nofiram aipa, ugue ad fènten- uffcienter mfirufamad a Cap. 23. tit. de jur. patr. in.comp.© post Conc. Later::15. cap.20.. b debent. c.2. eod.tit. n3. comp. d alita..G, de Burg.&r G. deBurge Abbatib. e.3. eod. dit. in 3. combilat. f eleemeſhnas, g aßparet. h ab omni. in recent, i Inter- Pretatio fucienda eſt in meliorems partem, lt res valeat. vid.l. quo- ktes. F de reb. dub. quæſtione ſubortã, cùm iidem hoſpitalarii ſuper poſſeſ- | forio quod femel.& iterùmex caufistamen diffimili- bus intentârunt, contrariam fententiam reportâffent: deinde ad petitorium recurrentes, proponere- curârunt, qudòd cùm&. quondam rector,& fratres ac patroni€- juſdem hoſpitalis, habito communi tractatu delibe- raſſent/ hoſpitale ĩpſum hoſpitalariis ſupponere ſupradi- ctis, commiſerunt in hoc tribus procuratoribus vices ſuas, communiter ſtatuentes, ut quod per ipſos fieret, acceptarent: qui eum eiſdem taliter ſtatuerunt, ut ad ipſum hoſpitale aliqui mitterentur, qui eorum nomine acciperent 3 aſſignationem ãpſius: cùm autem duos illuc de ſuĩs fratribus transmiſiſſent, ipſi donationem& aſſignationem hoſpitalis, tam à Magiſtro, quamà ſa- pradictis proeuratoribus,& aliis ejuſdem domũs fratri- bus receperunt: ¶& inftia.] ¶ Precurator autem partis al- terius ex adverfo refpondit, quòd prædicta donatio de- bebat non immeritè retractari: quoniam multis ex fra- tribus inconſultis à prædicto rectore ac paucioribus flatribus excommunicatis& petjuris, de re Iitigioſa in fraudem Plebani de Piſcia, qui ſuper eodem hoſpitali moverat quæſtionem, fuerat celebrata: E r G in 73.J Gii Attendentesigitur,quòd fratres& patroni ſancti Allu- cii pro ſe, imò potids contra ſe turpitudinem allega- bant: videlicet perjurium, excommunicationem-& fraudem, non utique contra ipſos, ſed ab ipfis commif fam,& intelligentes donationem ab eis hoſpitala- riis factam, puram ac ſimplicem extitiſſe: quia non b Cap. æ. eoditut. in 3. comb. Reliquas partes cro a al. Hel hujas Decr. guare fup. de reſer. paſtoralis. ér aliis loci,€ f jus. cum not..de pignor. at. c Cap..eod> nitas. d Vid. titing compil,£ contractu. g reciperent. Ooo 3 426 i f

La deceptor tbus, fed deceptis jura ſubveniunt: unde per ea, quæ ſuperius propoſita ſunt, ſe contra factum proprium legitimè defendere non valebant, hoſpitale prædictum cum pertinentiis ſuis hoſpitalariis fanĝi Sepulchri adju- dicare curavimus: Ita quod per hanc ſententiam diœce- ſano Epifcopo& Plebano de Piſcia nullum præjudicium generetur: chm res inter alios acta non deboat aliis præ- judicium generare a. [ I Et hac omnia propor nebat fifficienter per dijpofitiones. teflr- um preductorum. Ad hac verdparte alterå multipliciter refpþonden- se hincinde fuit aliquandiu difputatum.| CAP. IX I taie uagefima-vel centefima, guam facit Epifio- > potest legitime revocari: g Donat pus cum graui E neg etiam potest efit, Jua detrime: Ëra quinquageſimam vel centefimam:conferre, fine auforita etiam ceſſantè da fedis oraculo:.[ 1 £ taliter refpondemus, quod licèt ir ae diffinitum, ut fi quis Epifcoporum in parochia ſua mo- naſterium cor ſtruere voluerit,& de rebusE ig, cui præ ſidet, ipſum dotare, non amplius ibidem, qu àm quin- mam partem, Eccleſiæ verò, quam monaſticis re in Fornire vel pro ſuis propriis magnific are volue- pulturis, non amp liùs quàm centeſimam partem Eccleſiæ, cui DE 1 debeat elargiri: quia tamen in eodem canone conſequenter adjungitur, ut hæc d temper amenti aquis obfer, etur,-quòd cuitribuit,com- pete ns fubhidium conferat:& cui tollit, damna gravia mon inh gat: cå Da l Ti ervat à, ut unamtan- nem at f unat Hoc b emper en obí K$ gasa unus Epiſcop ius„non folùm non deberamp! ùs, fed nec tan ciet iz fug detrimen- xconferre, fis aia velit, fiye pin ries fucceffivè eifdem e vel diverfis lefiis confere Unde cùm grave detrimentum fiy„de solemoni. ſive de proventibus ad Epiſcopalem r thedralem Ecclefiam pertine ntibus, i in quantalibet por tione conftiterit effe coll a: poterit legitimè revoca ri, niſi præſcriptione vel. a tione legit imà actio vela am, nec minus cum gr fimul& í a 427 Decret. Greg. Lib. III. Tit. XXV. 428 tuafiat. nos conſuluit, Alnum ſülcceſſoribus eorun dem ea, quaæ taliter fuerunt ultra quinquageſimam Hortionem con- ceſſas licet aliquatendi reuucaræ. Mos Igitur.] CAP, X. g Donatio potest per donationem non perh haredem ejat ui ia cust, ob ingratitudinem donatarti revocari, in cafibus hic ex prefa. tns minsantur: Gregorius IX. pirra cjus ingratitudinem, inquem liberalitas e collata, donatoris perfona de rigore juris eam þor ui reyosare: ær Sifortè-in ipfumimpias manus it aut fibè atroces injurias, feu grave rerum fuart mnum, vel vitæ periculum inferre pralumpferit. Quod tamenad donatoris, qui hoc.tacuit, nonextenditur{uc ceſſores. D — DE PECULIO: CLERLE corum. ETUL US XXV: CAP. I G Quafium à Refore Ecclefia tempore gromotronis nißil ſic⸗ bente, Spraſiumitur de bonis Eccleſia quæſitum. Ex Concilio Arelatenſi o Nveſtigandum 4 eſt, ſinihil patrimonii habens Prel Byter, quando promotus e ett ad Eccleſiaſticum or- Luinem, poſtea ̃ emerit prædia, cujus juris ſint: quoni- am Eccleſiæ, ad quam nihilhabens promotus eft, efle:de» bent juxta canonicam auctoritatem CAP. IR F. De emptis per, Pralatum de bonis Eccleſa, debel inſtrumen- tum confict nomine Ecel lofia., alias debet Pralatus ab adminifirae Ex eodem, Resbyter g cm diœceſim tenet: de eis ¶ qua ſu- peremerit, ad ipfius Éc cleſiæ nome n ſcripturam faciat: menſam vel ca aut ab eius ordinatione diſce jat CAF. TIT er Epifopum post confecratienem fiam, Eecleſa hujufmodi excludatur. fi primã facie præſuma- tur, quòd collatio quinquagefima æ vel centeſimæ partis grave non infetat detrimentum, quia tamen non folum ſi ſæpè, ſed anG emeli mi fiat, variis circ umftantiis| deprehendi poteft interdum mnoſum: f dem magis poteſt ex oſtenſior quam expreſſione alicujus Hatuti cog nofci: ima, nec cente ſemel aut ſi i ayi Ecclefiæ da Si verò in tantum abundet Epifcopus, ut itampliùs etiam, quàm per em neceffitati al fe non de ora nec q £ mno con fine damno Eccleſiæ ſuæ poſſi ageſimam vel cente iæ ſubveni dere à canone pi volentibus eft occurfu men auctoritate Pontificis poteſt ma inopiæ alterius provideri, [1i Cam plerunque contingat, quod digiofis de reditibus gui pertinentad ita quod int P o 60} nfe: rant p por em vel quartam, interdum vero pins minssye hu s deest ia vetufiorib Burchard. lib. 3. de relinquen alani Ex epiftola Pii Papæ z: EI unu lquifgue k Presbyrer res, quas poft dies confe» crationis acquiſietit, ꝑropriæ Eccleſiæ relinquat, CAE IY Empta per Pralatum ex emolumenti Ece cleſſa, liett Prelatus ernerit nomine alieno. Ex Concilio Rhemenfi l. pı eſt, ſi g ris#2 Pre rorum de reditie bus Ec no nomine res com afi otis fidelium, alie- l ſuo, ita nec alieno nom esbyter Radea facere de facultatibus Eccleſiaſticis quoniam hoc factilegium p ett, c eaen k ndz furis, qui facras oblationes afporta= nefficiuntur Ess Jehe Gebet, ————Üꝓꝑ⁴ ä———— G èlib. dr eorum liber. D ingerit€ In rd, lib. 3, Decr. cap. 118.; i 3 cemp e Pr ik h&e ti®. In.00 Concilio Carthaginenf: ſumptum en 3. cap. 49K 96. Grat. 12 q.» Hart. 3. ce cap, 12r. l „4. k Cap. z eod. tit. in 1, comp. In Cncilio impro lum invent. M fialiguisbresbyters compara uerit. O Ec- ciefies, Y ſacrilegum. 4 | CAR

ILIO: CLE OEUM, znomenk at: iik 429 De Teſtamentis& ultimis voluntatib us. J30 CA P. V. G Meloratimes fala per Prelatumin rebus Ecclefie, Junt fun în vita, enam fi dimittat beneficium: fèd de his teftari non poteft, ý, d fecundum intelefum fatis notabilem. Ex Concilio Toletano£.. ç quis ſanè& Clericorum agella vel vineslas in terra gecleſiæ ſibi feciſſe ptobabitur ſuſtentandæ vitæ cau- Sa ulque ad diem obitũs ſui poſſideat: verùm poft fuum gecellum Eccleſiæ reſtituat, nec teſtamentatio aut ſucceſ- Iotio jure cuiquam hæredum, prohæredúmve relinquat, nifi forfan cui Epiſcopus pro ſervitiis ac ptæſtatione Ec- tlefis-largiri voluerit ti GE e DE TESTAMENTIS ET ultimis voluntati- bus. w TITULUS KAVI CAP: G. Epifopus de rebus patrivzoniatibus tèflart potés<te rebus verè Ecclefie fen intuitu Ecclefie quafiti, tellari non valet. Gregorius IX. Antonio Subdid- Cono. Uorundam c ad nos relatione pervenit, quòd LAtellanæ civitatis Epiſcopus condito teſtamei Áp O M madi habuiſſe patuerit, à qualibet per tineri nullate- nùs patiaris, nifi hoc ſolum d, quod eumante Epiſco- Patũs ordinem proprium habuiſſe conſtiterit. Quicquid vero Ecclefig ante ipfius confecrationem fuiffe cognove- ris, vel in Epifcopatůs ordine prædictum Epifcopum ac- quifiviffe e, in ejuſdem Eccleſiæ dominio conſervetur. teſlari non potest, etian lem. G Abba sunguam indurfet-ha- bitum Monac Oeir — onqueſta eſt, S. quondam Abbatiſſam monaſte fui, juam rege fufcepit officium, condito tefa- Sabina F Abbatif eril i o ünciis-tùbftantiæz-fugz-narum hære- deminſtituit, Eccleſiam ſuam in reſiduis quatuor.: Hor- tamurigitur, ut ſolicitèꝰ hoc diſcutias,& quicquid ipſum te hortamur, ut eam commoneas, 9 tra annum monaſterium, quòd juſſum eſt, debeat ordi nare,& cuncta ſecundum voluntatem defuncti ſine altercatione con- ſtruere. Quòdl ſi intra prædictum tempus ſive in loco, quo conſtitutum fuerat, ſeu ſi ibi non poteſt,& alibi placet ordinari, tecum implere neglexerit: tunc per te ædifice- tur,& omnia per te loco ipſi ſine diminutione qualibet aſſignentur. Sic enim ſecundum piiſſimas leges dilatas defunctorum pias voluntates Epiſcopali decens eſt ſtu- dio adimpleri. CA? Ty. G Debeturlegatum, quamvis nadis ctum. verbis d tqtatore ſit reli- ‘Idem à Petro Subdiacono. Ndicante:[Cf.] Cognovimus R. referente, qudòd moriens uxor Redempti 4 concham argenteam nue dis verbis juit venundari,&{uis dare libertis,& ſcutel lam argentcam cuidam monaſterio reliquiſſe c. In quibus voluntatem ejus per omnia volumus adimpleri CAPR V. Q Non debetur logainm, osm tefiator rom non fiam fed Ec clefia legavit:h..fimpliciter inher idem T. Epżj Iliusnofter F. conqueſt ſuus aliqua Eccleſiæ veſtra, ſepulturæ ſuæ gratia ris alieni reliquit. Et quidem leges ſeculi hoc habent hæres ad ſolvendum cogatur, ſi auctor ejus rem legaverit alienam: fed quia tege Dei, no hujus feculi vivimus, valdè mihi videtu i qua cujuſdam Eccleſiæ eſſe p qui aliena reſtituere debuiſti. VI. teſtatoris, ab Epiſcopo inte- harendo literg. Ex Concilio Maguntino. quiza juſſa teſtatoris non adimpleverint: ab Epi- ſcopo loci illius omnis res, quæ eis relicta eſt, canoni- cè interdicatur cum fructibus& cætætis emolumentis Ut vota defuncti adimpleantur 4. CA Pe VE G Debon per Ecclefiam acquifitis, Cerici teſtari non poffunt Ex Concilio Lateran. e. O in officiis charitatis primo loco illis ter obnoxii, à quibus beneficium nos cognoſcimu amut mento legata quibuſdam reliquiſſe, dicens eam uſque in diem obitůs ſui non induiſſe habitum Monachalem, ſed in veſtibus, quibus utuntur loci illius ę Presbyteri nte ipſam fuerat Abbatiſ e licuiffe:[6 7] Necef- a ordivata ch, ad obitum JET- ſa,& hoc pene h̊ ex co go viſum eſt, p & in monaſterio per annos pluri mos u i veftis qualitatem ad culpam førte Epifcopi p , quieamfi fit, nontamen potuiffev pra icium monaſterio irrogare, ſed res ipſius eidem Ioco, ex quo illic ingreſſa& Abbatiſſa conſtituta eſt, de e re competere. CAPCHI G ör intra anmum adie monitronis non jit ewecutio teſtamenti ui, devolvitur e Idem D oiden:[e3] A Per ce migrante Ikpremæ voluntatis clog ſterium præcepiſſe fundari: cujus deſiderii ligiofa fœmina ejus hær ptotrahitur. —— bentema tio ad Epifiopum, L a Conctl. Joleta- b Capek. O capy © Cap.1. cod. tt. an icomp. d- Beat. Thon O 7. O ibidem:Cajetanum: dy Cone. Trident. fef. 2 inantig.£. Sabina Abb. eod. titin:.cemp. I cæulogio. eod. tit. an1, compil.| de reform.¶ liquiſſet, ſed reli fa guefia.| Alexand, IH. capis. O Cap. 4 eod.' n vulgat. fed inregeft. Greg. pene, i Sesli-| g Post Cincil Lateran. fub Alexand; III. part. 29. 6 6. O Apogo cpo Caralitane l.epifi. 40. rggiſt. Cc. le.] eod. tit. in i. compilat, piſſe, econtta quidam Clerici cùm ab Ecclefiis fuis: ta benceia perceperint, bona-per easacquifira, inalios transferre præfumunt. Hocigitur, guia antiquiseane- nibus conſtat inhibitum, nos indemnitati Eccleſiatum providere volentes, five inteftati deceflerint, five aliis f conferre voluerint, penes Ecclefas çadembona præcipi- mus remanete. CAP. VPI. ＋ Moderatam eleemeſjnam de bonis per Ecclefiam acquiſctis | Clerici facere poffunt, etiam inegritudine conſtitliti. Alexander III. D hæc g præſentibusi į non poſſunt: Viventes tamem ðt t valentaliqua de bonis ipfis non ratione teft nit ad nos S. de hac lu-| eleemofyng intuitu erogare in ægritudine conſtituti. CAP, IX. g De bonis prop ri poffunt, de acqutj s intuitu Ecclefie non. O00 4 nnoteſcat, qudòd Clerici de mo- S bilibus, quæ perEcclefiam funt adepti, dejare teſtarĩ & fui compotes moderatè amenti, ſed jis, vel acguifitis intuitu Perſona Clerici teſta⸗ a Gregor. in regeft. libr, 12. epiſt. 30 Ó cap:13.:e0d. tit. in H .2..9. 85 artob i] comp. b Recepte, putoeffe proprium virinomen.© aliter, re» fein noftris antige d impleantur.€ Sub tit. in 3. comp. f alii.

431 Decret. Greg. Lib. III. Tit. XXVI. 432 Idem u a Epifopo. Uia b nos: E 1.] J Conſultationi tuæ taliter Q ſpondemus, aiid feir Clericidel is, quæ paternæ yis vel cognationisintuitu, aut deartificio funt depti, feu dono conſanguineorum, aut amicorum, non habanh ſpectu ad Ec cleliam, pervenerunt ad iplos, libe rè difponere valeant. D ie taorn aupeaniditpne Ecclefiæ perceperunt, nullum de jure poffunt facere te- ſtamentum. [ 1 Duxittua f. confulendos, utr fint condere teflamenta.| CAP. F Valet tefamentum quod pa abian. facit coram Pr Hiali& é duobus teftibus: nec valet contraria confuctis sm Clerici fecuares de mobi MÈ G paro inharendo verbis lite ifi tia cor patu confuctudin iunt inultima vol i cun ful fer ionone f utus, propoſui ı obtine- ate, pe- n vel Um effes in noftra p ſti talem in tuo Ep è; qubd teſtamenta, q Patrum id nofci- sorun Vel e& Teena confuetudine 1oredi decernunt. Quia verò à vinal inftitutis,& à generali Eccle tur eſſe lienum, cùm ſcriptui um fle t omne pu$ dinem improbamus H4& teſtamer ram Pr ero ſuo,& trib idoneis in extrema fecerint voluntate, firma decernimus permaner ib interminatione anathematis prohiben- tes, ne quis hujuſmodi audeat reſcindere teſtamenta 2: tam coniuctu- rochianico CAP KXI. Q Valet ultima voluntasad pias caufas ér est cafus fingulari. Idem‘ judicibus Ve P e, quòd cùm ad elictis Eccleſiæ caufa deduci e idonei teſtes intervene q Mand: r PP rons coram duobust um exam vosnifi í de p us, quatenus ci omne Veroumn. j [ i Unde quia huj dum leges, ſed ſecund É ean, n canones debe Scriptur á teflante duo aut tres idonei teftes fu Jufficiunt.] CAP. XII G Deproprits potes? teflari Clericus sin a iftis per Ecclefiam etiam fi fint mobilia, fuccedit Eccl aliqua fèrvitoribus ve babet plures Eccleſias em E II Elatum eſt 1 mus in Lateranenſi Con cleſiam acquiſita, ad eam in Clericorum dubitatis, an hoc ſit de immobilib fFƷoteſt tamen n deflunctus fo inter illa, Clericorum, ſed communis congregatio intelligitur, qug rerum illarum debet canonicam ditkributionem& cu- ram habere. Ubi autem in loco defuncti tantùm eft u- nus ordinandus, isea bona(ficut&alia ipfius Ec cleſiæ) in Dei à tin diſpenſet. Licèt autem mobilia per uifita, de jure in alios pro morientis arbi- n polime: confuetudinis tamen non eft de hispa pari bus onli, i rùm, quæ ex ehereditiic va artificio, aut doctrinà pro- veniunt, diſtribuantur pro arbitrio decedentis. Quia ve» rònonnulli in diverfis Ecclefis beneficia pofidemt, di- vidantur quæ habuerant per æftimationem congruam inter ipfos b. noſtro quæris edoceri, ſi praſeripta bona in: i decedenti ſucceſſerunt, de re tranſeant, vel lerius diſpoſitioni committit, d. ſecundum intellectum nota biliorem. Innocentius III. Aleſſiodoren. Ehiſcopo Um tibide benignitate c:[6 infia]& In fecunda quæſtione dicimus, quòd qui extremam voluntatem in alterius di ſpoſitionem 4 committit, non videtur dé- cedere inteſtatus. CAPe- XIV. ilis Ecclefia pent Epi ſeopus partem fuam, licet alie m: nifi eo modo(7 non in fraudem d maneret eå parte contentus, Q lee niii in Lucina Presbytero rS Secündò quæfivifti, ùm quis in to reling quit Treo po propriam poio: veł Ecclefiis,utrùm Epi- tımam poſſit petere portionem[ I troni tug taliter reſpondemus, quod ſi ſcopus e ex 61441 mobilibus fentiendum:[ 1&.] 4 Ref generaliter bona h qualiber p per Eaclefio ım acqu s ¿ debent juxta Lateran poft aco obitum zemanere: Nomine autem Eccl defie, n portion i one legavit Epifcopo, ut effet eå ſcopus për is non poterit exile rò conlliterit c tionem ex illis på- tutam, falvisindulgentiis ificis, quæ quibuſdam 1 regularibus fint nento, th„dem mie , Galia an zfit pro anima Jua pere portionem pro ſcopus vel ſucceſſor lerici morientis, ubi ef b Post Conc:Lat. fab. etit. ini 1, corap. c Deut.:7. d e Cap. 10. eod. tit. in 1. compr post Conc. Lateran, fub A ap. 8.£ Cap.2, eod. titin top, Vid. pr G varr. g Cap, 2. Vi h Vid. Pinetum in Rubr. C. debo-| Í VEN antigua compilat. „parte. ì Codex Barbatia ita: ei debeant éc, çon- l manorum Pontifi Ge. b ipfis cC eod. € Cap. 2. eod.“e ing omp. f Vid. ihares fde jur. ff g Ro- fs de cond.& demon,&{in fiaud j AA ficum,

433 fal ab adminiſtrationem non habente, Cum Ecclefiis verv inferiori- éus Epifiopns non dividit fibi relifum,guia non est fibi tanta com- punio cum Ecclefiis saferroribus ficut cum cathedrali. Idem. R Equifiĝi a dehis, quæ teftator pro anima fia le- gat in ultima voluntate, qualiter fint inter E pifco- pum& Ecc! eſiam dividenda. Et quidem regulariter: ve- rum eſt, quòd Epiſcopus debet de his ſecundum diver- fas confuetudines tertiam vel quarfàm portionem: ha- bere. Scd conſiderandum eſt diligenter, utrum teſtator legethoc modo: Relinguo iftud b‘ Epifcopo: an, relin- quo iftud xæ: vel, relinquo iftud Epifcopo& Eccle- fiz: an, relinquo iftud Epiftopo;&illud Ecclefiæ.- In primo cafu diftihguendum eft, utrùm relinquatur Epi- fcopo ab extraneo, an à propinquo. Siab extraneo, ge- neraliter verum eſt, quòd præſumitur eſſe relictum in- tuitu Eccleſia, non petſonæ: unde cathedralis Eccleſia de illo poteſt canonicam petere portionem: quemad- modum Epiſco po competit fua portio, fi aliquid Ecele- fix relingi e hoc veram eft, nifi teftator exprimat, lud tantùm eſſe Epiſcopi, non Eccleſiæ: in quo caſu Terva daeft difpofitio teftatoris: fecùs autem fi exprimat, quòd velit efle illud tantum Eccleſiæ, non copi: quia privata difpofitio teftaroris non poteft gen eralem conſtitutionem canonis immutare. Nec eſt contrarium’, quod incanone c legitur, videlicet quòd Fontifices, quibus ab extraneisaliquid, aut cum Eccle- fia, aut fequettratim dimittitur aut donatur(quia hoc ille, qui donat, pro redemptione animæ ſuæ, non pro commodo Sacerdotis probatur offerre) non quafi faum proprium, fed quafi dimiſſum Ecclefix, inter facultates Eceleſiæ computabunt: zquoniam hoc eft- verum; cuma quòd velit il teſtator ita ſequeſtratim legat illud Epiſcopo, qudòdinom mtantùm, non ad Ec- īquattr illud Epiſco- s reliĝum nonintuitu exprimit, utrùm velit ad-Epif cleſiam pertinere. Sr verò po à propinquo, præſumitur Eccleſiæ, ſed perſonæ: niſi fortè contrarium probaretux: & de iſto nihil Ecclefia petere a ejus. Quod fi relinquatur Epifcopo& moens deillointeriplos 4 canonica eſt diviſi verðò ãſtud Epiſcopo, & illud Eccleſiæ relibgaue five æqualia fve ingquå lia ſint relicta, reducenda ſunt ad diviſionem canoni- cam inter Epikopum& Ecclefians cathedralem-: nifi ambo velint e effe teftatoris difpofitione contenti, quam-propter any voluntatis fi orem fatis cens eſt obſerva i venit, neque dolus, ne qniſquar n nimiùm defraudetur debitâ por- tiones. Secùs autem À & aliqua: Capellis nam in hoc cafir, anodi Í puum eum Eccle libet alii legaretur: portionem«canonicam: nihilominùs obtinebit: 1c- autaliis piis lotis: ] onafteriis, $ E a: atur Epiſcopo, ejus eſt præci- cathedrali, omamen fi cui- & de illis g; qug aliis legantur, quo- niam non eft tanta communio inter Epifsopum,& in- ria, feualia pia loca, quanta eft ter capellas& monaft edralem; cuicft fpi- int Epifcopum& Eecleſiam cath rituali conjugio copulatus: unde quæ acquirit Epi- ſcopus, non illis, ſed iſti tantùm acquirit. Illud au- tem eſt generaliter obſervandum circa eum, quĩ poteſt proprium poſſidere, prælation em vel iniftratio- nem Fecleſiæ non habentem, quòd ſi eialiquid relinqua- tur ſpecialiter, non ſolum à propinquo verum etiam ab extraneo, intelligitur eſſe relictum non intuitu Ec- ad gi D a Cap. 3. eod. titin 7. comp» b Incodic. Barb. erof ifud Epifiapa alee, relin Epifiopo: aut, reling u je hic meminit Papa; es} € voluerint. E Jeil. difpofitsonen, Guaillis legantur portronem, Ga. malio iia: Sanur, Epifcopus PONN Gee c Canon, cu- d eos. fio ita: dr de hi, E in Concil: Agathenfi, cap. 6. g mumu C ac bis, quea altislle- De Teſtamentis,& ultimis voluntatibus. T 434 -defa fed perfona æ, niſi probatio in contrarium appare- :& idcircòde illo nec Epifcopus, nec Ecclefia poteft in vita ejus fibi aliquid vendicare:& hoc intelligitur ef- ſe vexum, cùm flaus m̃inimè procuratur: quæ ſi detecta fuerit, patrocinari non debet. CAP. XVL G In bonis patris; matris,& avie, habet quis debitam jurena- e, in qua grauari nequit&.fjilius rogatus de reſt Fatuend⸗ à ditate fub conditione, detrahit debitum jure naturæ,& Nebellia. am, in qua computantur fiuétus post liris conteſtattonem 5 cepti, Ron b de Clera duas habens filias, Altero cham videlicet& Adjectam, matrem inſuper Cle- ram,& uxorem nomine Adelaſiam, in extremis poſitus condidit teſtamentum, Alterochæ filiæ popen ultra do- tem, quam ei dederat, domum& quendam hortum in eodem teſtamento relinquens. Adjectæ verò impube- ri reliquitcætera bona ſua, adjiciens ut Alterocha& ſoboles quam geſtabat in utero, eidem impuberi ſucce- derent, fi abfque liberis moreretur Mortuo itaque» teftatore tutores impuberis eam cum omnibus bonis cidem reli&tis à patre, jure Lombardo 4 cuidam P. no- mine tradiderunt:quæ filium ex co fufcipiens,tandem fi- ne liberis eſt defuncta: cujus bona idem P. maritus ê- jus ſuperſtes aliquanto tempoxe poſſedit in pace: qui cum alia muliere mattimonium conttahens,& filios piens ex eadem, diem clauſit extremum. Poſtmo- dùm inter Alterocham& filium ejus ex una parte,& filios ejuſdem P.& Raynerium tutorem eorum ex alte- ra, ſuper bonis prædictis ejuſdem Adjectæ ſuſcitatà ma- terià quæſtionis, cœperunt cotam G. judice Tuſcanen. adinvicem litigare: coram quo Alterocha& filius ejus bona e quondam Raynutii, tanquam ex cauſa fidei- commiſſi vel ſubſtitutionis ſibi debita petierunt, tuto- re filiorum prædicti P. ex adverſo dicente, quòd obſta- bar illis annalis præſcriptio; uſucapio pro dote, ac lon- gi GGR ſilentium diuturnum. Inſuper allegabat, qudd de bonis illis tam tertia Cleræ matris teſtatoris, & tertia Adelaſiæ uxoris ejuſdem, quàm quarta per Trebellianum, nomine ipſius Adjectæ erant ante omnia deducendæ. Dictus verò judex, ſupradictum Rayne- rium tutorio nomine’ pupillorum in reftitutione bo- norum Raynutii condemnavit, tertid Cleræ primò deductà, quam A djé ectæ ac viro fuo donaverat: de qua in ſubſtitutione, en fecit Raynutius, non videtur aliquatenùs cogitàſſe: deductàquoque tertià Adela- fiz, quat ipfa. vendiderat ſi P adito: ptæcepitet tiam idem judex, de his rebus il Ilas tertias deducendas; de quibus:deduci poterant f fecundùm Tufcang g` con- ſuetudinem civitatis. Deduci prætereà quartam per Trebellianum idem judex injunxit, cùm etiam quilibet extraneus reſtitutione gravatus, eam deducere p otuiſ- 8 fed utraque pars abilla fententia provocavit:[£ t) Q Cùmaurem coram G. b- Diacono Cardin-au- io rehobi neefs fuiſſet diutiùs litigatum, ipfe dev mandato noſtro ſententiam ſupradicti judicis, videli- cet: in eo, quòd dixittertiam Cleræ,& tertiam Adelaſię integraliter de ducendas, pronunciavit injuſtam,& ab ea egitimè provocatum, diffiniens, ſic illas tertias dedu- cendas, ut legitima port 10 jure naturæ debita Altero- chg silli falva ſit in utraque: ad cujus reftitutionem di- ctum Raynerium condemnavit. In eo vero, qu dd quar- tam per Trebellianum idem judex cenſuit retinendam, —— a Tiſeanem al. Tufa. al. Tafiui. b- Rannutius. al. Ranie Ij. tit. De ſent.& re jud. in comp. C Caetera, ha- ; in recentioribuscerta; fed mendoses d al.Longobare dicta bona quondam Rar f potest. h Co i difio, videlisep desst in Idem Epiſcopo rius. vid. bent vetu € al ita? eulanæ. dorum: g Tufian al Plarib. amtiꝗ. Ooo f

435 Decret. Greg. Lib. III. Tit. XXVI. 436 fi Juld it et, quõd fru-| tingit,legatum pradictum,& reſtitui eis, ſi contra plum illivenizent, quæcunque occaſione teſtamenti ejuſdem R. ad ĩ ipſos pervenerant, vel poterant pervenifk tentia mMm cont sde bonis ij à tempore liti tatæ percepti, à prædicto P.& 1 ejus poft mortem Adjeĉtæ compu- tentur'in ea: qt ffecerint à ad quattam& fructus tus jadex ab illorum impetitione faper I gato iplos ab- ejus, eo nomine alia dedu&io nulla fiat: alioquin juxta| folvens, ad reftitutionemaliorum bonorum ſententiali- quantitatem fructuum per orum computationis ra-| terc endeminiai eofdem, A cujus fententia cùm ambg tio habeatur Quia v Pater Adjectæ ipi ti- tam au⸗ dientiam appell alſent, pete: te u- ma é non potuit ag re, legitimamipſam, ideli- ti judicis. fententiam infirmari, gu N a a debebatur ab inteſta A ai contra fefuer at prõmulgata,& quatenus pro fef danrcenfuit retinendam, ita quòd dedu-| executioni mandari æ. Dilectus E. noſter O. ſancti Ni étio fiat tantum mod s de quibus fecund in carcete len. Diacon. Car din, lite coram. Tuſcanæ c conſi tudinem civi fieri confuevit. In gitimè co å, quoniam jdem eo autem quòd p atus ju £ condemnavit Ray- F patris ſui tett nerium nomine pupillorum, ad r g, ingua gravari nequivit, Alterochæ s filio faciendan tenus abebat in boa tem debitam n quartam quam qui ilibet extraneus reſtituti an itutionem amcam, firmavit. g potui letb, propter quod in rebus tam-habentes, ipfam Kaeni A Ens confirma 1 portiones e R mus han ma voluntate— c- partes ad noſtram pr CNAM AC c ad tertiam& quart ando, pronu præ atas: licet i orticu Diacon. Cardin. con ra ciavit( non obſt l. G. S. Mariæ in f 100 expr præmiſſo arbitrio sgopa n CAP,-FI 3 n por a N G-Epifcopus compellit fideiconmiffarios, fèu executores teſta- 3 totum abfolvit, menti ad e. 5 pias vol i run, etian qui üs effi ſe pro m Icta, pex- tor hoc intera peram judicàſſe, condemnavitque eipſum adu reſtitutio nem medietatis tertiæ& quartæ partis ipſius legati pro rata,< dictos avuncul contingit,& in teſi- duo præfati judicis ſententiam confirmavit. in eoe, n: idem patruum Gregorius IX. Nomon. Ep obis fraternitas intin Religio, quàm Cine & alia bona, qug per mar dentium debent in ulus-pios ex pe idi, non dubitant aliis ris app care. tibus fit perlocorum Epiiopos providendum, ut Gan dùm defun&i voluntatem univerfa proceda aliquid commiſiſſe, cùm mihil de p à teſtatoribus inter pofi e y i tenus executores tetamentor in bonis pfa fidel l sde ipl ıs contra voluntatem tef um in portion H lil juas n. Nittone p ANICA: IN Gh l Ù npa nam impanere. Ide Pi nventarium fecerit,& alcidia induc titue- osita- eis( mor- lis fententiam ratam-habentes, cam ditatis ejų{ eApoſtolicà dao, mor- CAP. terant) pro->q% 1T CERE utra parsha- beier i Oannes Cle a- hoc fieret, Juntatis C rucis non valeret. 15 focis debonis fuis in ultima vol didit teſtamentum, in quo medietatem partis fe de infuper. fətisfieri creditoribus per< rebus prædićtis, q ſdam avunculis ſuis, al tum ſuſceptum per diœceſanum medietatem& r c 1 & ejus filiis icus, executores ultime pſis le lil qui risexplere/ ultimam voluntatem. .A P. K ctis av ictam, ac filios— mo- mquæ ipſos con- d quoa nE, g ejufdem h Did. J. ex facto. 6 In vulgatis male, cuma, invent um Ebiſcqpum, Cre. adimplere. f Cunmunis, in antigo, g i z s| cerei, in vulgate n fön auniverfario. benetum. al. Urbenentarino S Gidan

437 D ieee am fimo; tricefimo-a die, fivealiis, ad perpetuum cultum| num legantur Ecclefiis vel réliquis piis locis, cano- ica portio,(Dummodo in fraudem non fiat, ut eâ Epi koi: feu parochialis Eccleſia debeat defraudati) dedu- cinon deber, diy JT Se DE SUCCESSIONIBUS AB inteſtato. TITULUS XVIL CAP I. potest, cni vul: fed fi desedat in- inguineos, füccedit-Ecelefia. h. d. jun- Y Clericus bona propria Ex Concilio apudAltenen. Habito’ bx l ideminventum eft de Epifcopis, Pres- teris& Clericis, ut d na r hæreditatem; vel a- naæaliguidatqt iferint, do- eat, cul volt erint, dèm aiik Si autem antè hoc fece e altari cui ferxiunt omnia ficentus& injus Ecclefix tradantur. arns decedat, ejus bona fesuñndum in- lim fèrvut; Presby! FAm IEG iduntur ſecundum gularem, qut hodiò etiat Concilio Tribur. f Ancto g conce um eft quòd quidam Laici im probe eu contra Fresbyteros fuos, ita ut de mori entium Pres yterorum fubftantia partes fibi vendicent, ficut de proprii ferv Interdicimus itaque ne hoc ulte riùs fiat, fed ficut liberi fati Fa É adiutcipiendum g gra- düm;&agendan officium-diy ita nil ab eis præter divinum officium exi verò ipl orum di vidatur in quatuor: part una Epiicopo,alte za Eccleſiæ, tertia pau ran yaarta pi gnetur:& finon fint ż idonei parentes, recipiat,& in ufum Eccleñæ diligenter dittribuat. Et si quis contra hoc præſumpſerit, anathematizetur- CAPR ME G Attingendoduos notabiles r ſingulares inte Pituli ſummatur ſecundum quemlibet intek Wn ji atur Valet teſtamentum ad piàs ca etiam propter aliud pro aliara sni eonfègi fco ius HI.& urnen. Ep Uin dile&us Z“ filius Abbas de Brufia, pro caufa, quam adversds Epiſcopum Eduen. habebat, diu- xpectaſſet: Abbãs propoſuit antedictus quod Ar ter dẹ ATèrio, ad parti Pa aee orationum Brufia, obtulit fe& fua:[1_ésnfia.} ienter intelleximus eſſe probnim, quòd dictus Archipresbyter agens in extrem is, velut ultimam ex ¿pri mens vce olontatons„afferuir fe& fua monafterio con- tuliſſe. Unde cùm reguiſitus eſſet; ut conderet teſta mentum, refpondit fe non poffe teftari n, quia ſe& a contulerat mon: o' fupradicto:& licèt unas te usdixerit fe vidifé, quando-fè& fua obtulit mo nafterio: quia tamen alii teſtes digerunt ſe audiviſſe- aoe Cumg, idem Abbas& Miná res fie legitımė dat fitentem, non tanqua ter probantes, ſed tan- quam Taa adminiculant Plarimum adjuvabant. er bat ſe velle probare, quod d. us Archipresbyter in ex tremis laborans tanquam Phreneticus alienatus erat a mente, unde non valuit quod exprefit: Nos caufam il- laim å tibi fub hac forma duximus committendam, quòd nif přæfatus Epift egitimè probaverit, fxpeditum Archipresbyterum ſuæ mentis compotem non fuiffe, cùm ultimam voluntatem epei>, fuper impetitione monafterii perpetuum eì filentium imponatur,& com- pellatur reſtituere monaſterio, quæcunque de bonis iplius Archipresbyteri; vebetiam moafterii occupavit, Si verò legitimè probaverit Archi presbyterum, quæ ſu- per ultima voluntate præmifl⸗ ı funt; alienat i vente di- xiffe: ad faciendam ei nomine parochialis Ecelefiæ(cua jus ipfe; c adminiſtrationem ge eſſerat, dum vixiſſet) re⸗ onem bonorum, quæ ipfi us Atichipresbyteri fue- rant, monaſterium condemnetur(um idem Archi presa byter a ab inteſtato deceſſerit: ipſique monaſterio ſupes impetitione Epiſcopi ſilentium imponatur. nibuflam rebus fui ufui Juo fimpliciter refèrvatis De qmentationem COrona 1I manu cujufdam flatris ejuſdem cænobi fa Bionem hot m odo fignum ilins oblatiónts atcepit, É Gi uod hane strerel* fape juitin comamumi c- apꝛtulo x hoc etiam publice per viginti annos fere: idem radicente Ùel reclamante permanfit; ita quod per pb licam formata in omnibus notum erat. Nam Abbas de at ei ipfi Monachi rebus Hius non fè» Iruxia, qui pro tempore j cns quam aliis rebus monaflèrii proprii ſeiente Epiſcopo E dunanifi qii pro tempore erat E m nuko penitis retlamante, publice utebaa tur. Id antem quod meènte compos ditus Archipresbyter fecerat inter vivos in ultima Voluntate mente fants, licet ager corpore, con- Caltasquas ipfi Archip resbytero conceſſerant, ad Akendum ad fisa um monafiè ritm reducere volens pradittus Ep: f opns eipyiolena tiam inferens, non fòlunires tAr chipresbyferi, fid etiam res"ipfius mona f rit occupavit gui As cam in bona pace repeterent,-ipf rebus illis, ut ei piits graſſandi materia plænior imlulgeri, ſed. Apeſtolic. Lavit, in octavas ſancti Mar tini pr oxsma pre Ateriti, fha tera Etontrà pradi Sus nuncius Epiſcopi fuit, Archi bresbyter tus faife t oloh minem appellations praf allegauu, guod antequam mentem, ita guda ica BART: zi"i 1 rinte, t, AN erat pofitds ex Monachi vis tù habitum füfiipere?€ refponaij Ji; tu effe afinus?‘refpondit, vòlo frilit er. frh od N iNe ferr: gatus ab alio pradlict: Monachi eum ad ſuum monaſterium depor tårunt fë obtulit probaturam, garbus auditis Čr cognitis) idem nunciu D—=e DE DEFPULCTURKIrFSA TITULUS XXVIIE CAP I G Decedens inteflattis, fëpelitúr in fepulchro ma jorum, vel uoi eligitur Sepultura parochidlis tamen Ecclefia habebit canonicam portionem ejus, guod rel liquerit Ecele fia fapultut es h. d. fecundum veriorem t leitir Leo III. Os inſtituta e majorum pattum conſideran- n in Abbatis ræfèntia, quod predium# ch con Ahtenf c€ b Ahtenf c Cap O uzi deest in omnibus mamfirip É z: Dec. c Ivo n appir .comp. d’ Di Tiburienſi. g Burch. P. d. c. 201.& C2. eod tit. in 1. comm. ha k NivernenfialiLunenf 1 Cap. ir cod. irt. in;cump. n con. lefaris M dicluꝛs tera vero, i unt l i: | | | l tes, ſtatthimus unumquemquè in majorum fuo- rum fepulchris jacere: ut Patriarch arum exis tus docet f Nulli tamen nega! mus propriam eligere ſe⸗ & etlamalienam. Dominus enim& Magi- pulturam, m: c Dillio ipfe, dees} ue plari De ſepulturis mortuorum: Cab. 3 eod. tig à Frat d mente. D i num in antiq. d Dun K Lateran. fub Alex: IMI p- 43-1: indicomp. G id. ç zeod tt lbh ó: E 4tcan.

Decret. Greg. Fib. ML Tw. XXVIIL 440 itut propriam, Sed quia dignus eft a iercede fâ, tertiam partem fui judicii illi tic cenſem us, in qua cœleſti pabulo refici Ixta Apoſtolum ſint conſo affionum:;& ſic demùmu t pal ọ quos tur: J] Jb anathematis vinculo, deteftamur dicimus. CAP. II. G Qui ertitur ad monaſtærium, medictatem bonorum, quæ pro anima Jua difpofust, tenetu relınquer lofia parochialt, Leo Papa omnibus fidelibus per Dardaniam j Elatum eft auribus noftris:[ mus, ut quicunque amodò in m it, ſive in morte, five invita fonum, quas pro fa luteanim € Manda r10. cOnvVerti & pof- nere, re linquat. [O1 Eſſe quoſdam perues atque dividere conantur Ece charitatu, eligit fep Innocentius 111 pifiopa f E- n g tuam non credimus ignorare tuorum ſepulchra& cœmpmeteria, apudil las Ecclefiàs & monaſteria ex antiquo eſſe di ſpoſita, in quibus reli- gloſorum fratrum Conv entus ſunt conſtitu ti,& oratio- nes a ſolemnia s mor- m pro ode. ni fe veròrel ligis antiquis Ecclefiis, rentum fuorum- f i trum Veteris Teſtamenti, ti eſſe leguntur, ad nova ferunt nem facerev am inſtitutio. llo. contra anti- dde corpore at rationi, ſed mus, quatenus S>& jua mo- port:onem: fè- ionum fo- xX contra- | f | i | Alexander m Epiftopo Spalen. quiin infirmitate vel fanitate cum bonis fuis loca fetransferunt, nihil tibi vel Eccle- cceperunt falutis pabula, relinquentes: spri udentig Re eee aa, a agri- lò 3 dE ver non poflunt aliquid i ge liberum elt eis on g Idem. parochianum fua Ecclefia tenus præfa- ſuum poft ag j fep elivit: fi O inf tum Prior rem compe a cti paro orpus reſtituat,& exinde d a ter conveniat cum eiſdem. f f L test, er micabili- n: contrarium falcem mittat stutte quoniam hoc Ecélef ut qui⸗ idientiam bbatis,& fra- resbyter t in ultiwa vo- liberum fit:[1 | tram pervenit ex cong | trum fanti Martini dam m eandem Ecc donen, corpus ipſius elire minimè du- ipf 14s Teceplile nolcuntur quæ occafi onei fepulturg > memoratis fratribus cum ine reftituant,& decetero g talia facere non præg- tegritat ſumant. | i. De uni erſis iniſtitutionibus ſànctorum Patrum apud re. ima vuluntate ſibi ellgere ſepulturam, canonicæ pro- culdubio obviat rationi, gui devotio ati dece. dentium in bac parte contradicere pr [ 2 Ethocidem de filio R. canis ig, vehementi fumus admira Jantlorum Patrum infi. dec. noftrorum, é nofira gua prad î cafu ifto quale iak cùm electio iſta ad eum potiùs ftatum perti neat, in quo mulier folvitur à lege viri 4 Later, fub Alex. TL p29 ct b Cr. eod.tit:in.comp. EC C in guanti tur lici cn fuetu g la quzi mam Ec ki muntu

44i De fepulturis. G Pater filios impuberes, ubi voluerit, potest fepeliri facere,| recepifie: nili fit fufficienter oſtenſum, quòd eorum ob- fi boc habet confùetudo loci, h. di Utrum autem pater, quo magis voluerit, minores fili- os yaleat ſepelire, non invenimus à ſanctis Patribus diffi- nitum:& proptereà terræ confuetudini decernimus re- linquendum. CAP. VIII. G Si parochiantss Ecclefia cathedralis alibi fepelstur, de ipfius funeralibus, ſeu relidtis Ecclefia Sepulture, debetur quarta Capitulo Ecclefie cathedralis. Idem Prapofito E Capitulo Faventin. quodam a Capitulo:(& 7]€ Præfen- tium auct. ſtatuimus, ut ſi aliquem parochianorum veſtrorum alibi contigerit eligere fepulturam, de tefta- mento ipfius quarta vobis portio relinquatur. CAP: FX T In quantitate canonica, qua debetur Ecclefia parochiali, fia- kur loci conſuetudini. Clemens III. Ertificari voluiſti& à nobis, quomodo illa claufu- la, quz in privilegiis folet apponi: falvâ juftitiâ illa- rum Ecclefiarum, a quibus mortuorum corpora aſſu· muntur: intelligi debeat& exponi. Cùm autem fuper hoc articulo diverfa anteceforum noftrorum manave- yint inftituta, Leone juftitiam illam quandoque tertiam partem, quandoque mediam,& Urbano quartam foreo cenfentibus: nos tale præbemus in hac varietate refpon- fum, ut ficut beatus Hieronymus e inquit, unaquæque provincia in fuo fenfu abundet, fecundùm rationabilem confuetudinem regionis d illa juftitia circa medieta- tem, vel tertiam, aut quartam partem pro locorum di- verſitatibus attendatur. CAP X: G Privilegiati faper jure funerandi fepelire poffunt ilos, quê apud ess eligunt fèpulturam, fólvendo tamen canonicam portionem Ecclefie parochiali, St verd alios fèpeliunt, tenentur reflituere,guic- guid occafione funerts receperunt, Innoc. III. Epiſcopo Claremonten.& Abbati Maurten. N noftra præfentia e conftitutis Priore Ecclefiæ Mon- tis Ferrandi,& procuratore Hofpitalariorum Clare- montèn. diœcefis, idem Prior propofuit, quod prædicti Hoſpitalarii quoſdam parochianos ſuos, quorum duo erant intra annos legitimos; receperunt ad Eccleſiaſti- cam ſepulturam. Econtrà prædictus propofuit procura- tor, quòd tam ex privilegio, quàm ex indulgentia fpe- ciali, licèt Hofpitalariis omnes paflim præter excommu- nicatos& interdictos, ad Eceleſiaſticam ſepulturam re- eipere, qui apud illos elegerint ſepeliri, fideique com- miſſa in ultima voluntate relicta poſſunt licenter acci- pere, ſolutà tantummodò quartà parochiali Eccleſiæ, de cujus parochia mortuorum corpora aſfumuntur, præ- terquam de equis& armis, quæ indulta ſunt ipfis in ſubfidium terræ ſanctæ, de quibus quartam deducere non tenentur:[ 1&.} 4 Talem fuper his duximus ſententiam proferendam, quòd prædicti Hoſpitalarii de cætero non recipiant parochianos Eeeleſiæ ę ſupra- dictæ ad Eccleſiaſticam ſepulturam, niſi apud eos% e- legerint ſepeliri:& tunc pacochialis Eccleſia de obla- tionibus, lectis,& aliis, quæ defunctus pro anima ſua in ultima diſpoſitione reliquit, præterquam de. equis & armis, recipiat quartam partem,& Hoſpitalarii reſi- duum habeant, niſi dolo, vel fraude eorum defunctus inductus fuerit ad diſpoſitionem hujuſmodi faciendam. Nihilominũs ipſis Hoſpitalariis injungentes, ut de quar- ta trium millium ſolidorum Priori ſatisfaciant memo- rato, cùm conſtet eos à parochianis ejus illos ſolidos à C. 8. æod. tit. in t. comp. b Cap. 3. cod. tit. in ⁊. compilat. ad Lucinium. d Did. l. Lalees. ſf. de ſuß. leg.&l. cum de lanionis.$-afinam. ff.de fun. infir,€ C,& sod, uut. an g. compil, f ad. g pradicta Eccleſic. b illos Iati vel converſi fuiſſent. Eisdem præterea duximus in- jungendum, quòd niũi probaverint, quòd G: a parochia- nus Prioris, qui fuit interfectus in campis, apud ĩpſos ele- gerit ſepulturam, univerſa, quæ ipſius imuitu recepe- runt b, Priori reftituant memorato e: alioquin quar- tam partem folummodò reftituere teneantur. Pro illis veròr quos conſtat intta annos legitimos deceſſiſſe, quæ fepulturæ corum gratiâ receperunt reſtituant uni verſa. [ 1I Cam zgitur hac& alia, qua coram Epifèopo fuerunt proe pofita, idem nobis fideliter retuliſſt, auditis& intellectis atteſtatio- nibus& allegationibus uni verſis, de fi n. conſilio.J CAP. XI G Cafualiter mortuns privars nen debet Ecclefia icll ſapulturà. Idem Archicpiſcopo Iuronen. à X parte d parentum M. nobis eft intimatum, quòd cùm nobilis vir dominus I; de infula Butardi e, ei- dem pofuiffet infidias, quam folicitaverat fæpè de ftuprô» & ipſa gartionibus, qui eam rapere nitebantur ſuper quendam pontem occùrreret, tandem fugiens manus il- lorum, in amnem de ponte cadens fuit cafu ſubmerſa. Quocirca mandamus, quatenus cùm illa non fpontè præ- cipitaverit fe de ponte, fed(ficut fuperiùs eft expreſſum) cafu ceciderit, corpus ejus tradi facias Eccleſiaſticæ ſepul- turæ; præfértim cùm ex koneſta caufa fugiffe nofeatur, & cui communicabatur viventi: communicandum fit jam defunctæ. CAP XIL g Si ofa excommunicatorum funt fepulta in Ecelefiafiico ca mererio,& difterni pofùnt debent exhumari Eprojict: aliàs ſecus. Idem Nidrofien:£ Archiepiſcopo. 8 Acris geſt canonibus inſtitutum, ut quibus non com- municavimus vivis, non communicemus defunctis:& ut cateant Eccleſiaſticà ſepulturà, qui priũs erant ab Ec- clefiaftica unitate præċift h, nec in articulo mortis Ec- cleſiæ f̃econciliati fuerint. Unde ſi contingat interdum, quòd vel excommuniĩca- torum corpora per violentiam aliquorum 2, vel alio caſu in cœmeterio Eceleſiaſtico tumulentur, ſi ab aliorum corporibus diſcerni poterunt, exhumari debent,& pro- cul ab Eccleſiaſtica ſepultura jactari. Quòd ſi diſcerni non poterunt, expedire non credimus, ut cum excom muni- catorum offibus corpora extumulentur fidelium: cùm licèt k non obfit juftis fepultura nulla vel vilis, impiis tamen celebris vel fpeciofa Ł non profit, CAP EFI G Tirracæmeteriata pro fepultura fodienda vendi non debet, Innocentius UI. Epz/copo Magalon. Bolendæ conſuetudinis perverſitas apud Montem- peſſulanum(ut dicitur)inolevit ut decedentibus non priùs permittatur effodi ſepultura, q àm pro terta, in qua fepeliendi funt„certum pretium Ecelefiæ perfolva- tar:[& 7] M Mandamus, quatenus cùm loci diœcefa- nus exiſtas, inhibeas Clericis, ne quicquam omnino præ- fumant exigere hac de caufa. | CAP. XIV. Excommunir atus, qui per ſuum Preabyterum fuit abſoluius in morte, iu cœmeterio ſepelira debet, ad ſatisfaciendum cagun- tnr heredes,; Gregorius IX. Epifopo N, a b receperint. ç Vid, i t cumnat.& de inſi.© fub- fit.© ique fub conditione.$. quotzes: cum Ver, èq. ff. de conde inflite d C. z: eod: tit. in 3: comp:€ Dillio;Butardi, deest in omnib.aniigexempi f Vitrofienfi Epifiopo. g Czeod.tit. in zeomp. h Vidi z: fde cadau punit. per Bart. i al. Larco- rum k Hac verba funt B. Ang. lib, De curapromort: agend. c. 2.| preia 442

443 Decret. Greg. Lib. J Arochiano tuo, qu, excommunicatus pro manifeſtis 1 exceſſibus, videlicet homicidio, incendio, violenta manuum injectione in perſonas Eccleſiaſticas, Eccleſia- rum violatione vel inceſtu fuit, dum ageret in extremis a, per Presbyterum ſuum juxta formam Eccleſiæ abſolutus, non debent cœmeterium& alia Eccleſiæ fuffragia dene- gari: Sed ejus hæredes& propinqui, ad quos bona. per- venerunt ipſius, ut pro eodem ſatisfaciant, cenſurà ſunt Eecleſiaſticà compellendi. ⁰ DE PAROCHIIS, ET ALIENIS Parochianis. TITULUS XXIX. CAP. I. Q Inter Ehiſcobum ſabſtitutum Epiſcopo haretico,& ipfum E- Piſcopum ſia netictum reverſum,& eæ diſpenſatione receptum, divi- ditur. Epiftopains, modo hicexprefo. Ex Concilio Africano.„4 "Y1 Epifcopus. c. ex Donatiftis ad catholicam unita- tem eft converfus, qualiter inter fe dividant eas, quæ ſic inventæ fuerint, ubi ambæ partes fuerint; id eit, ut alia locaʻad illum, aliaad alium pertineant, ita ut ille-dividat, qui ampliùs temporis in Epifcopatu habet, & minox eligat, Quòd fi fottè unus fueritlocus, ad eum pertineat, quem plebselegerit, Sed fiantiqui catholici Ep. ł p fuum voluerint,& illi fùum, qui ex Donatiftis converfi funt, plurimorum voluntas paucioribus præferatur d. Si autem partes æquales funt, majoris temporis Epiſco- po deputetur e. Si autem ita plurima loc eniuntur, in quibus ambæ partes fuerint 5j ut non poſſint æquali- ter dividi, velut ſi in impari numero fuerint, diſttibutis locis, quì parem habent numerum, quicunque locus re- manſerit, hoc in eo ſervetur, quod dictum eſt, dim de uno loco ſuperiũs tractetur. DAF LE orainicis dzebus drfe E Presbyteri parachi nos alienos ad Malam q corum Ecclefiam accedunt. Ex Concilio Naneten. g T Dominicis vel. feftivis diebus Presbyteri, ante- quam Miffam celebrent, plebem interrogen t, fialte- rius parochianus in Ecclefia fit, qui proprio conpem Presbytero ibi velit Miſſam audire: quem{ijs arochta-. iztere-non debent, fi ex contemptu ad J f; pto nerint, ftatimab Ecclefia abjiciant. CAP ILI FEbiſcopus parochianum terius fine ipfins licentia ordinare Papa. s s parochianum judicare præ- qui eum ordinare non po- 3 CAP. g Eines parochiarum, de quibus* inbus cabaren- S tia, prafèribi non poffunt. Urbanus I1 1 Q Uper co verò k, quod apud vos intelleximus du- A? bitatum, an guod de finibus, cohærent, non præſcribendis, ſt č. l his, quæ finibus itum per canones effe Seen aaen Aee a Ea e oe — —— en dicutus in extren s Uidh in leg. 3e cum l. fè- tnort.Bartan l1. Cde Jacrofan Eccl, b cbin 43t. int comp. zd Vid. l é fuum hare- uent. fde pactis. e dehutentur. f fue al. Naveten. ſed legendum Naneten. A T non c. æag.ut refert Bur..z. decr.c. 2. nec cabas ug b..eod.tit, inz comp. å Bur. l2. decr 2. eod titin icomp, k poft Conc Lat. feb eodl.tit. in.comp. I vel. ° l III. Tit. XXIX: 444 dignoſcitut ſit in parochiarum limitibus a, Gejt in pro- vincialibus, admittendum: Refpondemus, quòd benè videtur in utroque ſervandum, ſi fines legitimà probatio- ne, vel aliàs indubitatà fide conſtitit Eccleſiaſticà ordina- tione ſtatutos. CAP, V. Si parõchianus u didla i f Si parochiants fèu digcefanua domicilium transfert, primud u ineo jura Epifiopalia, feu diæcefana, fibi non vendicat: men prediales ilius parochse fibi debentur;nifi alteri dea beantur ex confuctudine Coœleſtinus b I1, G emfavit c nobisAconen, d Epifcopus, quòd cùm poft recuperationem Aconen. civitatis, ad habitan- m in£a fe quamplurimi contuliffent, qui ante gene- n occupationem terrg fan&æ in.aliiscivitatibus re- 1i Hierofolymitani elegerant, manfionem':[ 1 ¢7 Fraternitati tuæ e mandamus, quatenus prædictorum ut ſibi nullam in prædictos Acon. ha- bitatores juriſdictionem uſurpent, nec ab eis temporalia exigant, quibus ſpiritualia non miniſtrant, diſtrictione, quã conveænit, compellatis: ita quòd ſi de agris in eoum ochia conſtitutis fructus percipiunt,& in ultramarinis bus ratione prædiorum decimæ perſolyuntur, dein- ceps eis ipſas cum integritate perſolvant: dicto verð Aconen. tanquam dicœceſano ſuo cogantur de cæteris re- | fponderev. f r Etnea refidentsam fecerunt aliquantum,& adhuc etiam ſem, Pralati pradictarum cevitatum eos ad ſolvenda ompelli refident in fibi jura Eccle Dads uetharania nino. Quia verotra 3 a patribus conſtitutos, aut falcem mittere in melſem alienam non oportet.] DE DECIMIS, FPRIMITIIS ET OR lationibus. ILO U eo AA CAP- E F Exprimit quatuor genera decimarum, que exeteri lege debebamur, Hieronymus sper Erechi 5 Ecimam partem omnium frugum Levitice tribui populus ex lege debebat. Rurſus ex ipſis decimis Levitæ, hoc eſt, inferiorum miniſtro- rum gradus, decimas dabant Sacerdotibus. Erant quo- que& aliæ decimæ, quas unuſquiſque de. populo Iſraél in fuis. horreis feparabat, ut comederet eas; còm iret in templum in urbe Hierufalem,& in veftibulo teme pli Sacerdotes& Levitas ad convivium invitaret. Erant autem& aliæ, quas pauperibus recondebant. Atverò primitiæ, quas de frugibus offerebant, non erant ſpeciali nomine diffinitæ, ſed offerentium arbitrio derelictæ. Traditionem quoque accepimus Hebræorum, non lege præceptam, ſed arbitrio magiſtrorum inolitam, quòd qui plurimùm,q ageſimam partem dabant Sacerdotibus: qui minimùm, 4 geſimam: inter quadrageſimam& fe- ſimam licebat, quodcunque voluiſſent, offerre Quod tur in Pentateucho dubium derelictum eſt, hici ſpe- cialiter diffinitur propter Sacerdotum avaritiamme am- gant in primitiis offerendis. CAF LE G Non poteft congrue fummari propter varietatem lecturarum. Paſchalis II. lovum genus exactionis eſt, ut Cle ici à Clericis L N decimas exigant, cùm nufquam in lege Domint Aa pliùs à populo e Liminilus. h Clemens, c Cap.un. eod.titin ꝛ. cempilat Ancone© alvefire. Demater ia hiujus tituli vid. Ihum. gs6 lr 87. g Cas ere l. eodl. tit. en icomb. h Hac dilli, | G, deet, i alho. k Post Conc. Lat. Jub Alexan. I. p.$» ctb. CE cty. Cod tiin LEOND. hoc efeit bce iobonata, Q) zdeblado t, cimas idem Pres

—— JMTI E ibus EAN 445 De demi, primitiis,& bltionibus. 446 hoc legamms: non enim Levit à: Levitis decimas acces pifſe leguntur. IIli profectò Clerici, qui à Clericis fpi- Titualium miniſteriorum labores accipiunt, decimas eis debent. CAP. IIL q Ompofitis fuper desimis non tollitur per privilegium fequens, Side illa mentionem non facit, Hadrianus Vzgoren. dr:Herforden. Epifcopi. poora 4 conqueſtione V. Presbyteri aceepi- mus, quòd cùm inter Abbatem de Brudeja, decon- fenfu totius Conventũs,& prædictum Presbyterum talis intercefferit 4 conventiosferipto Monachorunrauthen- tico roborata, quòd Monachi dicto Presbytero& Eccle. fiz fux de blado,& univerſis leguminibus, quamdiu vi- veret, dëcimas-perfolverent; exceptis minutis decimis, quasidem Presbyter quietas clamavit: idem Abbas à no bis privilegium obtinuit, ut de laboribus, quos propriis manibus aut ſumptibus excolunt, nulli decimas ſolvere tenerentur: p r é]-9 Unde quia non fuitnoftræ in- tentionis per privilegium noftrum conventioni deroga- re-præditg~; mandamus, quatenus Abbatem& Mona chos, ut eandem conventionem(non obftante dicto pri- vilegig, niſi de ipſa contineatur in eo) inviolabiliter te- neant& obſervent, vel exinde ſecum pacificè conveniant, appell. poſtpoſitã compellatis. Su: fi quidem reva fasad propria tantam- apud H. Re- gem An gliæ gratiam Ó favorem in emt, quod totar ter- ram Rex ipfas villa; ingua Eeclefia praefat Presbyteri fita est, monaflerioipfius in perpetuam eleemoſqnam contulit; gao fasto prad. Abbas univerfis colonis illius ville expuljis, totam terram Prædictæ parochia excolens propriis Jumptbuss, Elcleſia debitos redi- zus ſulbtraxit.] CAP. IV: € Monachi tenentur folvere decimas pradiales, de gradtis hovi- ter cultis; de quibus decima prins folucbantur. Liem Thoma Cantuarsen. c Archiepifiopos Ommiſſum eſt nobis: 1.] JFervenit àad nos, quòd Monachi de Boſſe, Eccleſiæ ſanctæa Mariæ, in eujus parœcia commorantur, decimas ex integro non perfolvunt:. Eapropter mandamus; quatenus cos, ut de- cimas de terris cultis, in quibus olim domus conſtructæ fuerant, præfatæ Eccleſiæ cum ea integritate perſolvant, quã priuſquam in eadem paræœcia morarentur, ſolebant Pperſolvi, compellas. Et ſicut etiam de paſcuis olim de- cimæ perſolvebantur, ĩta nunc de eiſdem ad frugum fer- tilitatem translatis, decimas volumus abſque diminutio- ne perſolvi. [1 ADeo diſpenſationis officium admonet,& erbortatur multipliciter, ut univétfis Chrifii ejiis debeamus utiliter providere; atque integra jura fua nos oportet atque illibata éonfèrvare.) alsbus dr CAP: V- G Per excommunieationem compellitur quis ad ſolvendas de- cima de molendinis,€ aliis hie contentis,& cap. fèg. hoc dicit gum ſeq. Alexander III. Cantuarien. Archlicp. Ér ejis Sufraganei. Etvenit e adnos:[ 1&.]§ Mandamus, quate- nus parœcianos veſtros monere curetis,& ſi opus fuerit, ſub excommunicationis diſtrictione compellere, ut de proventibus molendinorum piſcariarum, fœ- no,& lana, decimas Eccleſiis, quibus debentur, cum in- tegritate perſolvant. fai Quod cam parochianivefiridecimas bonorum fuorum tona Jaeverint Ecclefiis, quibus debentur, cum integritate perſolvere: nunc tam laudabili confuetudinepratermifa, quidam ex eis de la» naé de fæno, irde proventibus molendinorumg pibariarum ipfis Eccleſuis ſuberabere non verentur. Quoniam igitur inſtituriont di- vine man fiſteds ob vtant, qui deci mas ipfas Ecclefiis non perj vunt, f. v. per ApS p] CAP. VI. G Summatam esT cum precedenti; dr-declara, ut in prece» denti ditus est- Idem Dintonien: a Epeſeopo. N 6˙[1 C.] Mandamus, quatenus pa- rœcianos tuos de apibus,& de omni fructu decimas perſolvere Eccleſiaſticà diſtrictione compellas. I Eꝛ literas tus ſf ed qud decuit lenignitate rerepimmis,&. petitiones tuas, quoad licust, curavimus exaudire, ficut illius per- fona, guam purå in Domino dr ferventi charitate diligimus:& cu- jus commodis é profectibus intendere volumùs dil:genter. cum zeis tur ad aficium tuum ſpectent æa, in quiluus moſtri pracepls deſide- res noſtrd autt. muniri, tantò in hii debuiſti facilins exaudiriy quantè ipfam eorum fpecialius falutem refpiciunt, de guibus in exa tremo judicio redditurus es rationem. Inde edt, quod fi t. per Apofl, Ved. prad.] CAPR VIL G Denm fiufuum Sarim cunncollecti ſunt, ſolvi debet, non dedu ctis expenſis. Idem Exonien. Ehiſcopo. Um homines e de Hortona, de frugibus(ix partibus ibi retentis) decimam Eecleſiæ, cujus parochiani ſunt, ſine diminutione ſolvere teneantur:& antequam id faciant; ſervientibus& mercenariis ſuis de frugibas non decimatis debita totius anni pro ſervitio ſuo impen- dant, tunc demùm de refiduo decimam perſolVentes: Mandamus, quatenus eos cogatis, uf decimam ſtatim 4 fructibus collectis perſolvant, atque de ſubtractis& re- tentis dignam ſatisfacłionem exhibere procurent. CAP. VIIL G Privilegtati fuper decimis non faluendü, de ii praedii; qha ab alii condútunt, dëtimam folvere tenentur. Idem Monachis de Neuclan,-€ p” F filii Abbas& fratres ſanctæ Crucis, ſuà no- bis conqueſtione monſtrãrunt, quòd ꝓrædia, unde decimas,& in magna parte ſuſtentationem conſueve- runt habere, à plexiſque Laicis conduxiſtis,& recepiſtis ad fixma m. Unde quoniam iidem fratres ex hoc gravan- tur enormiter, nec fuit intentionis noſtræ, aut anteceſiõ- rum noſtrorum, ut de poſſeſſionibus, quas conduxiſtis g decimas noh-folvatis: mandamus, quatenus de prædiis, quæ conduaxiftis”in parochiis-fuis,de quibus confueve- runt decimas percipere, plenariꝭ ſolvatis eiſdem, vel cum ipſis amieabiliter componatis. CAP IX. Kevocatur priuilegium, ſi er poftſalto incipit enormiter no- civum eſſæ. Idem Abbati dy fratribus Dolon. i; S Uggeftum k eft ex parte veftra ,quòd Abbas& fra- tres monafterii de Urfin. decimas à vobis auferre co- nantur:[g F] M DHer.:mandamus,quatenus cum præ- dicte Abbate& fratribus ſuper ipſis decimis componatis: nam quando Rom, Ecclefia ordini veftro privilegia dev decimis dederat, ita erant ratæ Abbatiæ veſtri ordinis, qudd eninde:nulli poterat de jure ſcandalum ſuboriri: ſed nunc in tantum augmentatæ ſunt, ac poſſeſſionibus — a C17. eod. tit. in 1: compi d post Cone, Lat, Jub Alex. IE, pns 2 imo effe B. Tham Cantua 1r b intervenerit.© Himeexifi Tien. Arch qui circa annan Chrifii i171. pre libertate Ecclefia iffe- fenda mar tyrio traditur fab Alex. d C peod. titini. conap. É post Öne,.43. ciga© C2. ditit, 2: h camp. f vrd. Lf a Vitorunf al- Vuintoniem: b C. 18. eod. tit, in 1. comp.& Hoft Conr. p. æ. c3. c Cg eod. tikin 1 comp. d de ffudtibus. € Nembio. al. Norvolo. Neveloal Nevolefia.£E Cóvcod titindi, comp. r post Conc, p. 13: ë g conducith, h qua a laicis; Oss ioi nt: comp, Opos(ene. Las: fub A- i Dolen- ko Cogzeod. mamfefe C defro agua per Bari. G in fdeagua pinarcen, dex, UE po I3. è-&.

447 ditatæ, quod multi viri Eccleſiaſtici de yobis apud nos querelam a fæpè proponunt. CAPR X G Ciftercienfes, Templarihé iy Hofpitalarti decimam praediorum fuorum, gua propriis manibus aut fumptibus excolunt, folvere non tenentur: alti vero rel ligiofinon falvunt decimas de hortu Q nutria mentis animalium, nec de novalibus qua propriis manibus ac Jum- plibus excolunt. Idem Terraconenſi b. Archiepi copo. E¥ parte c tua ad nos noveris Pervenit ffe, quòd albi Monachi& nigri,& quidamalii 4 religiofi, Eccle- fias tug juriſdictionis reditibus decimarum, Occaſione- privilegiorum, quæ ſibi Romana indulſit Eccleſia, ſpolia- re præſumunt. Sanè nolumus te latere, quòd præde- ce ſlores noſtri ferè omnibus religioſis decimas laborum fuorum conceſſerant e nus ſolis fratribus Ciſtercienſis ordinis,& Tem Hoſpitalariis, decimas laborum ſuorum, quos pro ma anibus vel ſumptibus colunt, indulſit: cæter de novalibus fuis, quæ propriis manibus vel fur excolunt,& de nutrimentis animalium ſuoru hortis ſuis decimas non perſolo ant: quem fam n his imitati. Quare ii, quibus hoc indu iR: e occafion edecimas dealiisrebus Ecclefiæ fuz fubtrahere, vel fibi aliquid ulteriùs yendicare. GAP. XI. er decim borum non extenditur adter- ; & Privilegium ras, gua aliis traduntur excolend Icèt f de benignitate fed- Ap fit vobis indultum, 'ut de laboribus, quos pr s manibus yel fumptibus colitis, nemini decima teneamini r propter hoc tamen non eſt licitum vobis decimasde terris veftris fub, trahere, quas aliis traditis excolendas CAP. XII n, tiam ea, quæ non ſtunt g Privilegium fi novalia; comprehendit. Daudientiam g noftram:[i EF. giicapitulum prayå quidam inte tentes, quo Ciftercienfi bus indul quos propriis manibus aut fumptibus decimasab eis exigat: afferunt, q quòd valia intelligi debent:[2 infi tenus non permittatis hoc fieri: tantummodò de novalibus, ubi ponimus bus, de novalibus poneremus. [ 1 Nove is pervenifè, quod cum quid liisnofiris, fiatribus Ciftercien, or. manibus aut fumptibus exwolunt„d conantur.| U 2 Verùm iiei fatres EN ſeripti ordinis de bem gnitate Aboſt. fovere debemus é volumus, C ne ullus contra eos aihe riam habeat malignandi, vel eos contra juſtiuuam moleftandi quamlibet ,attentins providere telentes, fev.| .79 llud priv retatione perver ne de laboribu s; ribus no- n usy gua- telligeremus de labori- n, vej ma dilifi- ó} Quos propriis exigere É extorquere d dtnt ECIN As CAT: XIIII. a T maf Eia € Decima novalium debentur Ecclefie; n cujus parochia far- fi vero non Junt ince rta parochis 4, d ntur dta cefan, gui bi retinere, vel alteri Eccieffe concedere; A Idem Brixien. Epiſcopo. Uoniam& à nobis folicitudo tua requifivit, quid de decimis r ovajium tuæ diœceſis tibi ſit ftatuen- dum: Reſpondemus, ut ſi terræ, quæ arabiles ſunt, intra bTuronen. al. eod. tit. in 1. comp. À- Alii viri relig f Cap.11. eod. tit. intcomp. g C13. eod fuimus. i Vid. lab hofiib.-fed quod fimplic scanf mat C Li. fde offic. prafid. a Querimoniam. f$o- 3 1 ex quibus k C25. cod.titint comp. Decret. Greg. Lib. IIL PEMAN Sed prædeceſſor noſter Hadria- 448 certam alicujus Ecclefig parochiam fuerint, decimas ca- rum(tuá à pa arte retentå) eidem Ecclefig facias aſſignari Alioquin ipfa ſecundùm diſctetionem à Deo tibi datam, alii à Eccleſiæ deputate, vel ad opus tuum potełis fetis NELQ J. CAP. G Decime poffunt exigi. Idem Remen. Archicpiſo. b Arochianos:[1& infia.|] ¶ Cùm decimæ non ab hominibus, ſed ab ipſo Domino ſint inſtitutæ, quaſi debitum exigi poſſunt. [ 1 Verotuos àd folvendas decimas Ecclefin; quibus eas debent, Ecelęſiaſticd debes ſeueritate compellere.] CAR XV. F Decima Laico jure hereditario concedi non potest, Idem Ambianen. c Epiftopo. Dhæc d donationem decimæ, quam Abbas fang S. de Monftrali cuidam Laico conceſſit per ſucceſſio nem tenendam:(Quoniam ſanctuarium de jure hære- | ditario poffideri non debet) viribus carere decernas:& XIV. ¶ Laicum(nifi decimam ipfa m ipſi Eccleſiæ liberè teſigna- verit) vinculo excommunicationis adſtringas. CAPR: XVE G Iudei coguntur pradiales decimas folvere, ant fradia die | mittere. Idem Manſilien. e Epiſcopo. p: terris, quas Judæi colunt, tug f pfudentiæ re- j Íp: ondemus, ut eos ad decimas perlolvendas g, ve poſſeſſiones penitũs renunciandas, cum omni diſtrictione compellas, ne fortè occaſione illà Eccleſiæ valeant ſuoju- re fraudari. CAP. XVII. F Decima vel oblationes Ecclefia Laicis con | Pralatus contra faciens est puniendus. | Idem, Gon b fiti grave nimis,& divini dignũ anim adverfione judicii habeatur, quòd Laici qu uidam, quod Sacerdotum et, i in Ec fticis rebus ufurpant: į majorem tamen incurrunt formidinem, quòd fomitẽ ſui erroris dicuntur in ipſo Clere aliquoties invenire, dum quidam Prælatorum Eccleſiæ decimas& Eccleſias diſpo- nere eis indulgent,& eos in devia mortis impellunt, qui prædicatione eorum ad viam vitæ fuerant revocandi: [1& 7] Statuimus, ut fi quis alicui Laico in feculo n nenti, Ecclefiam, decimam, oblationemque concel- ſerit, Aſtatu ſuo, ſicut arbor, quæ inutiliter tetram occu- | pat, ſuccidatur,& donec emendet, dolore{uæ jaceat ruinæ proſtratus. LI De quibus dicit Domi nus per Prophetam: cata camedunt, G ad iniquitatem provocant, Unde, edi non pofunt,&' $4 pête XVIII at decimam Ecclefik, in j CAP. +g Statur confùetudini, an colonus fa cujus parochia fita funt predia an Ecclefia, ubi andit divina, O percipit Ecclefiaflica ſacramenta? Idem, Um ſint 4 homines in parochia unius Ecelefiz(fic- ut aſſeris) qui terras olunt: tua ſiæ d e terris illis acimas fol- vere debeant:[ 1&.] aè non ef nobis facilè tu- | per hoc certum Z dare refponfùum: cùm auctoritates ſanctorum Patrum etiam fint diverfa. Et ideò in hujuſ- modi dubitatione ad conſuetudinem duximus tecut- b Post Conc. p. 26..21, deest hec inj c Abienenf. al. Ambienf. d- Cap. 2 f C. 28. cod. tite int compile a Aliis Ecelefiis. .26, eod.tit in rcomp. eod. tit, in icomp.€ Mafilien. g Vid.lımpefätor. fde publ.cum not per Bald. é Lcompetit Cde prefr:xxx vel xlannor. h..e0d.titan2 comp. i Verbum A l] Gr- k C; eod. tit. in zeomp. fit, deest inaliquot antig, tum refþonfum tibi date. rendum,

Cm CEMR, i iei —.— 449 tendum 4&attendendum etiam, fi illæ Ecclefiæ in uno fint, vel in dives Epiſcopatibis conſtitutæ: quia diffi cilepjġpis videtur, ut una Eccleſia in Epiſcopatu alteri- E iini ex hoc Epiſcopatuum fines con- fundi non immeritò viderent [ 1 Aniti ingua divina andiwat, é alia Eccleſaſtica pen- csprur nt Jacramenia.] CAP EIX. G Non potest Laicus transferre decemam in alium Lascumy etiamfi cum titulo ilan Ex Concilio Lateranen. Rohibemus b, ne Laici decimam cum animarum ſuarum periculo detinentes, in alios Laicos poſſint aliquo modo transferre. Si quis verò receperit,& Eccle- fiz non reddiderit, Chriſtianã ſepulturà privetur. CAPR AE F Decima perfonalis debetur Ecclefie, ubi guis percipit facra- menta, licet alibi lucrum cor tigerit. Inpradiali vero fatur confue- tadini, fi in aliena parochia col Lucius Il.§. predium colúit. onenfi Archiepi- D Apoftolic e fedis en:[:&.]{ Inteile- ximus, quòd quedam confierudoin Hungaria ino- levit, ut multitudo populi plerunque de parochia unius Epifcopi in diœcefim alterius transfera per multa tempora moram, traxerit, ut {copor rum;tam ł is cujus parochiam relig f ur ant, qu is, cuſus parochiani ſunt facti decimationem req J xit fraternitas confi d Ideoque tua nos endos, cu ti poriì dec— lde ¿ Noveris igitur,quòd aquum eſt, ut illi Eccleſiæ decimæ perſonales reddantur abeis, i qua Eccle falica percipiunt: facramenta.-Dècir meſſium d, vel fructuum coluerint in alia parochia, quàm i habi fis diver per confuetud vatum Fa Tidi immeriti dignatione divina vocati, omnibus’) Ecclefia f pro fèientia nofira modulo rejþondere co- gimur aAa AT.] etudo tenetur Jti eligas inh oc ed juod emdiuobtentam,ibidem;noverisobfer- CAP: XXI ꝙ De omni fructu pradii ſotuendæ ſunt deci mæ. Clemens III. e E parte T Canonicorum Eccleſiæ tuæ nobis eſt que- eraf 0 quòd quidamagricultores cùm fim ul yel dive anni, in-eodem horto:yel agro diverfa femina ſparſerint, n illorum{ minùm fructibus decimas illi perí 1:& infia € Mandamus, quatenus fi noverisrem t | l ribus naili 7 ＋ r fe habere, De decimis, primitiis,& obl lationibus. | | marum ten terra | cimas folebat i| 450 Revera ficut fanti p patres; in fuis tradiderunt fripturi pturis- de vino, grano, fructibus arborum, pecoribus, hortis, ne- gotiatione, de ipſa etiam militia, de venatione,& deo. Wnibusbonis, decimæ ſunt min ii Eccleſiæ tribuendæ, ita ut qui de his eas ſolvere negl exerint, e eſiaſticà di ſtrictione debeant percelli:[ 2&.] ¶ Volumus e ergò & e ANIE precipimus, quatenus antequam ullas a de- ucatis de bonis prædictis expenfas, decimas Ecclefiis, id quas pertinent, cum integritate debita perfolvatis. [ r Quidet fatio v iplantatio fi redditura. Cum juxta vor- bum. Apofioli ad literam es ar dam, negue qui plantat bene alia guid faciat, neque qui rigat, fed Deusqui tribuit incrementum. Audivimus autem, guod quidam aeh o eflrúm de vineis, oliveti, car- nifi primo deductis a Aai. labaa gricultura decimas curant Ecelefiis exhibere. J eà fi quis omnino Dominodecimas non dederit qua i egentium amimarum, O ex debito requiruntur addes cimam partem, ut docet Anguflinus removeri meretur.) fiugibis, n CAF YIII F Dereditibus molendini: ad ventum, fal- venda funt Idem. Xtranfmifla b querela Re&oris Ecclefiz de.intel- leximus EEROR]€j Quia fidel lis homo de omni bus; quæ licit poteſt acq rere, decimas erogare tenetut Mandamus, quarenus H, militem ad folutionem deci- de ehis quæ de molendino adventum proveni- ealiqua compellatis. tles molendinum quoddam ad Lentum CEMR. ies parochia, de cujus terre proùentibus de- confiruxit, de ipfius pro ibus decimas ei folvere contradicens, in falis is fàg periculum detinere non vere Unde.] i ercipere memo ventibus vel obventio CAP. XXIV. q Locator vel conductor poffefionum tenentur ad decimas, nifi Jè immunes oflendant. Innocentius TI. Piflorien. Epif Nobis-c tua fraternitas requiſivit:[Ioir Cùm igitur-quilibet decimas folvere teneatur, nifi à praſſatione ipſarum eeure! fit exemptus: Fraterni- tati tuæ taliter reſpondemus, quòd à damibius& recipi- entibus p offellones ad firmam, de fructibus quos perci- P decimæ ſunt ſolven dæ-: Nifi ab eis oſtendatur, uare ab hujufmodi fint immunes I Vtrum ab illis decimas exigere debeas, qui pof Nefiones n aiti fe conentur per alios exite n perfòluendas} lant vel Feciprunt ad firmam, DY , quò mints cogantur ad. de agricultores illos, ut de omnibus prædioram g fro&-`| , s f bus dec im as abfque diminutione perfolvant, Eccleſiaſti- i cå cenfurå compellas.| q Imperialis concefio fub quac m proventibus, non eurant quas faciunt prolis ta sgitr per hac Canoni 7 decimas de e a n modica i r0. scam Levitis i] stur injuri 1étu decimas fi anctum exp. CAP. XXII es folvenda ſient, expenſis non deducti. Cœleſtinus 111 On eſt b in poteftate hominum,» cùm plantan bores, vel aliqua ſemina terræ mandant: ¶ 1&] Memme. me eee e a a, a a F Decima pr a vid, l minme.'i C, 23. eod.tit, in 1, comp guam fit periculofum de etinere Hram 146; tradit Guid Pap. dec. 283.-c"C. 29. eod. d in vulg, libris legitur ita ſed in omnibus Ood. manleſer. balekar, ut eſt impreſſiim. e(æleſtinus. f C5. eod. tit, neomp. g pradiforum, h Cg. cod. tit. in 2, comp. y} è de interpretatione. ff. de le egrbis : Super decimis vero, g CAPR- AAV. se forma à folutione decia marum eximere non paet: Idem Vercellen. Epiftopo. H a]€ rorrò cùm Laicis nulla fit de e coneedendi, vel difponendi facul- | ta JU perialis conceſſio quantumcunque generaliter fiat, 2 m poteft à folutione decimarum eximere, quæ dir vinå ce nſtitutione debentur. G Decima novalinm non pertinent ad Laicum, qui decin habet in feud! | i | | | | ——————— ꝗK—— f | l j | z a Di l tilas, deest in ommbusantiguis codicibus. b C. p. i | f t vid. Conc, Trid. Sef: zy. de reform, cap. 2- 4 B. Thom. 2..87.art.2.€ Cap.: eod, materia textis é gilof vid. Covarruv. L I eod. tit. in 2. con Conc. tit Da aa ui decima.$5. d C..eod. tit. ing. comp. vid, t & Oldrad.confiiog,© al. de fpiritualib. rebus. Ppp é& Guid. Pap. dec, 266,& 284. Adde Sylvefir. in Piy

Decret. Greg. Lib. III. Tit. XXX. 452 -51 “Necoccafione a decimationis antiquæ(Çlicèt in feu- dum decimæ ſint conceſſæ) funt decimæ novalium uſur- Pandæ, cum in talibus non ſit extendenda licentia, ſed potiùs é reſtringenda. CAP. XXYVL a Sinededultione feminis honus decimam folvere, C7 non cui voluerint Ecclefia vel pauperi bus, fèd Ecclefia cui de tiani Clerigorum, dem eidem „ quòd quidam II. NUa nobis fraternitas intimavit Laici decimas d Eccleſiis& Cleri is tuis, perverſis machinationibus ſubtrahere moliuntur. Quidam enim ex eis ſemen& ſumptus, qui fiunt in agricultura, dicunt primitùs deducendos,& de reſiduo impendendam de- cimam aſſeverant. Alii verò de portione o aop à colonis accipiunt, partem decimæ feparantes, eam ca pellis fuis autaliis.Clericis, aut etiam pauperibus confe- runt, vel in uſus alios pro ſua voluntate convertunt. Non- nulli etiam vitam Clericorum tanquam abominabilem deteſtantes, decimas eis ob hoc ſubtrahere non verentur: [1& 4] TVerùm fi ad Deum(à quo cunta bona proce- dunt)aflertores hujuſmodi de bitum reſpectum haberent, jus Eccleſiaſticum diminuere non contenderent, nec de- cimas(quæ tributa funt egentium animarum) præfu- merent detinere. Cùm enim Deus, ¥- cujus ef terra, & plenitudo ejus, orbis terrarum,& univerſic qui habi- tant in eo, deteticnis conditionis eſſe non debeat, quàm dominus temporalis, cujus ſtatutum de terris, quas exhi- bet aliis excolendas, non quidem deductis ſumptibus, aut ſemins ſeparato, neceſſariò cum integritate perſolvitur: nimis profectò videtur iniquum, fi decimæ, quas Deus in fignum univerfalisdominii fibi reddi præcepit, fuas effe decimas& primitias affeverans, occafione præmifsâ, vel excogitatâmagis fraude diminui valeant, cùm Deo de- bita fit folutiodecimarum; in tantum, ut ad eas Clericis exhibendas, quibus eas ipſe pro ſuo cultu conceſſit, Laici fi moniti reddere e noluerint, Ecclefiafticà Krictione g cogendi, t cùm de cun&is omninò pro- venti Bi dedma fint reddendz, ficut colonus de p parte fr uctuum,6 quæ ſib remane t ratione cul tura nus de. portione, quam P e anione te rræ, decimam reddere ſine diminutione tenetur. Prætextu verð ne- guitig Clericorum, nequeunt e as(ni if quit: manda- j lebentur) pro ſu a è arbitrio erogare: cùm aliena cuiqua ter Domi- ni volun RE} ọni j tı nolumus, larum& Clericorum bet minuantur: mandamus, qua perſonarum, aut etiam pra edion Sti g diæcefis Eccleſiis K inte- decimui ſu neraletai rea Veteris matronis, quam cimas novalium fibi non metuunt u ſaurparo. 6 Í ſolicitudinem pafloralis officit. funt ercendi,& cùm de cunctis omnino proven —— Dm e mee saaa b- vid. l cm guidam. cum c Cæ.aod tit in 3j. comb. d In Ecclefia à Clericis tuis Éc] Capel. Tof 440. & pofhum, yecent. imp ſed nos ex. #igaexemplar nimus, ut esf imprefum, guam leclio Hofi 3;€ folvere, f fint g 12, adde Conc. Matifè. 2,¢.5. madum Tiin èt$i in facris h sd. hic Henricum Boish, ; P;, 7. 7 Ju mptuum debent domns i7 co- niur è nec sb hos excufantur propter mali- fic& domi-| tibus decima fint reddenda: ficut colonus de parte fiuuum, gua fisi remanet de ratione cultura, fic& dominus de portione, quaa perceperit de ratione terra, decimam reddere fine dimingtione tse netur.] CAP. XXVII. Privilægium ſüper decimis non ſolvuendis Eceleſiaſticæ perſo- na conceffum, novalia comprehendit,.d, fecundam intelledumg gui placet Panora, ldem Abbati fanta a Columba Senonen, E X parte b tua:[1&-] Cùm igatur tibi, quod ma- -+ jus eft, fit conceflum, ut videlicet decimas de labori= bus terræ parochiarum tuarum cum integritate perci- pias, de novalibuseas exigere fatis potes: quìaubi majus conceditur, minus conceſſum eſſe videtur, [ 1 Fuit hoc propofitum coram nabis, qued cwm tibi de laborga bus terra parochiarum tuarum Ecclef. ficut Aſſerin, ſit indultum state percipere, dignaremur mif ricorditer ine regiguntur decimas cum int dulgere, ut de terris, qua infia parochias tuas novite ad culturam, de indulgentia nofira exzg endi decimas facultatem habere.) CAP. XXVIII. V Negottator de lucro decimam ſolvit deductis exbenſis, quas facit de pecunia decimata: expenfè ve ro, gue fiunt pro habendi ffuckibus, non deducuntur,& de ffuctibus ſoluitur 4 etiam nen daducti⸗ expenfi s fali prore reſtauranda. Idem Helsen. Ehiſcopo. Aftoralis ¢ officii:[ 1€&€ 7.]}§ Explic fti, utrùàm quis poffit de molendinis& piſcariis ne- ceſſarias expenſas deducere, priulquam ſolvat decimas ex eiſdem, ſicut eſt in negotiatione conceſſum: Ad quod refpondemus, quòd licẽt circa res acquiſitas, vel factas de pecunia decimata, cùm ipſæ venduntur, credamus de. ducendas expenſas,& de reſiduo, quaſi de lucro decimas perſolvendas, ut ſi vendatur domus, zager, vinea, clibanus, molendinum, grex, aut quæli ibet merces: Expeni as ta- men, qug fiunt pro fructibus percipiendis, ex illis,&s | qaa fructus e non credimus deducendas, f ari poftulå ctus autem n ip fos d aliena i poſſe n aie redir onere decimarum. Nec pro refa do detrimento qua- rumlibet rerum, ex quibus decimæ perſol mus deducendas xpenſas, de proventibus decimandis: quia penes dominum res permanent reſtauratæ: ut fi | parsaliqua moriatur arn yenti, deterioretur vinca, portie E mercis depereat, vel totus clibanus deſtruatur snif ſi cum vuntur, credi- CAF XXIX bg hi basala ꝙ Qui præſeribit decimam in aliena parechia, fiith infura l- f guni novalid, ipjorum decimas non habebit. 2Y Item Um e contingat inter € Cùmin quibuſda] parochiis ad quaſdam Ecele veľ perfonas Ec lefiafticasabar itiguo p rtineat perceptid decimarum,& de novo fiant novalia in eifdem, quærisă nobis, ad quam hujuſmodi novalium de ima incipiat per- tinere? Unde inquiſit..t. reſpond quòd cùm perceptio a imarum ad parochi iales Ecclefias de jure comi uni p in tua diæœcefi:[1 ei] ertineat, decimæ nova ium, guz fiunt inpå rochiis e rundem, ad ipſas pr oculdubiò pertinere nofcuntur, nis o 7 lis ab his, qui alias percipiunt F decimas, rationabint ectmas pertinete. b-.a eod; tite c Cga d illote a Í j | { | { i |c ada ad i g: per quamapp pareat,novaliumad eos d Santa Columbana. al. fanfti œlumbani sha comp.© y faciunt tradita per I aj[nli f de tranja it. Tarrecr znc. reuberlimini. é. gh d. tit. in zcomp.uid. 1 k i.17: circa fiih cod. tit in comp. vid. varr. l1 var. ref C y f b accipiunt g vid. Lnonomninm. per Bart. fide Kgiews [1 Pree ti% unaa fampi E Decima amin

perep: non creu 453 De decimis, primitiis,& oblationibus. pa Praterea reguififls cum aliqua pradia,de quibus Ecclefiis aut perfinu Ecclefiafici decima fotvebantur, ad fiatres Ciſlercien. ordinis dinatsonis vel emptionis, vel alio titulo devoluuntur, an ii- dom fratres de talibus prediis ipfis Eecleſiis vel perſonis decimas fòl- were teneantur. Super quo tale damus reſbonſum, quòd cum præ- dillu fratribus a fèd. Apoft. fit indultum, ut laboribus fais, quos propriis manibus aut fumptibus excolunt, decimas nulli prorfus ab- folvere teneantur, de prediis taliter acquafitis Ecclefiis vel perfonis Ecslefiaflicis decimas falvere nen teneantur ,durmedò propriis ma- nillu corum alit ſuumtibus excolantur.] CAP. XXX. ꝙ Decima omnium ffuctium pradii debetuir ei, q decimas bbi hreſeripfit, ſed ad alind prædium preſcriptio non extenditur. Idem Ehuiſegbo Beluacen. in taa à dicœceſi quædam monaſteria& conven- tuales Eccleſiæ, in multis parochiis majores decimas percipiant& minutas; de quibuſdam fᷣcuctibus annua- tim perceptis non fuerunt decimæ perſolutæ:[I& 7] ¶ Reſpondemus, quòd ſi fructus prædicti de illa terra pro. veniunt, de qua monaſteria vel conventuales Eccleſiæ, aliquos percipiebant ratione decimarum proventus: eis proculdubiò dæcimæ fructuum debentur eorum, cùm ipſis terra illa ab antiquo fuerit decimalis,& non debeat una eademque é diverfojure cenſeri: alioquin parochialibus Ecclefitsexolvantur, adquas de jure com- muni{peĝat c perceptio decimarum. [ 1 Quafivifti p oft.edoceri, utrum decime fiufuum preditorum ad parochtales Ecclefias gue nec minores recipiunt nec minutas, an ad monaſteria& tllas conventuales, que decimas altas Percipiunt ab antiguo, debeant pertinere.) CAP XXXI: g Laics Ecclefias vel decimas donarenon poffunt, etiamfi funt Reges: nec ex eoram titulo praflatur caufa prafiribendi. Idem Vefprimen. d Epifopo. Dore e adversùs fratres Hierofolymitanos Ho- fpitalis fan&ti Stephani, te proponente in- noftra præſentia quæſtionem, quòd ipſi decimas de laboribus ruſticorum ſuorum vVeſprimen. Eccleſiæ debitas non permitterent tibi ſolyi: Ii Cinfta.] A Comparentibus igitur te ac ipfis ftatuto termino coram nobis, G. Prel- byterum Cardin. tibi& eis conceſſimus auditorem, co- zam quo decimas terrarum, quæ per rufticos f Hofpi talis Veſprimen. dicec. excoluntur,& de Chirographa g, & de Novacularia Ecclefias, quæ per ipfos Hofpitalarios detinentur, intentione tuå de jure communi fundatå, petiſti. Prior autem Hoſpitalis in pradictis decimis& Eceleſiis præſcriptionem aſlegans, propoſuit ſenon te neri tibi ſupet his reſpondere: quòd cum pet auditorem ad noftram audientiam perveniffet, mandavimus, quòd idem prior præſcriptionis titulum, quem aflegavit, pro- baret, qui B. Regis ac Reginæ Hungariæ privilegia exhi- buit, qui Eccleſiam ſancti Stephani, ad quam dictæ Ec cleſiæ cum eiſdem decimis pertinebant, in perpetuam eleemoſynam hoſpitali donationis titulo conceſſerunt, confirmationis Clementis Papæ præd. noſt. ſcriptum ex- hibens, per quod probare volebat, conceſſionem prædi ctam plenum habere vigorem:[2.] JCæterùm ex a C2. eod. tit. in.comp. An minuta decima neceſſariò ſolvi tlebe ant, vid. B. Toom. 2. 2,987. Art.2 ad 3 arg. b al ita: una ea demg, res,&c. c pertinet. d Veſprimien. al. Veſpertinien. € C3. eod. tit. ing., comp. vid. Oldrad. conf 1. vid. Cvarr. l. i. Var. reſ c. Iy. E In ommbus manufir. ita: qua per ruflicos in Fefbrımenfi diæcofi excoluntur, g Chirophal, al, Curgo. al.Siro- gmn. al, Grogra, parte tua fuit propofitum, quòd in decimis& Ecclefiis à Rege& Regina donatis, præfcriptionem non poterat opponere parsadverfa,quæ necà donatione ipforum inie tium habere poterat, nec à confirmatione prafatatan- tum effluxit temporis, quòd poſſit pręſcriptio confirmari, & fie donationis Regis ac Reginæ allegatus tituius xulius erat, cùm ſacrilegii crimen incurrat, qui Eccleſias vel Ec- cleſiaſticum aliquid à de manu receperit$ laicaliz 3 Einſta.] ¶ Nos igitur cùm donatores pradicti con- ferre non potuerint aliis, quæ ipſi de jure non poteran poſſidere,& per confirmationem prædicti Clementis ſu- ber Eccleſia ſancti S. hoſpitali cum decimis& aliis perti- nentibus ad ſe e factam, etiamſi authenticum 4a pareret, juri epiſeopali nullatenùs derogetur: ſententia- liter prohibemus, ne fratres hoſpitalis pra ſumant ulte- riùs impedire, quò minùs decimas percipias memoratas, & pacificè poffideas in futurum. [ 1 Eoscitavimus, prafigentes eis terminum Concilium generda le, quocum inſtrumentis& rationibus ſiis noſtro ſe conſpetui pra- entarent, tibs reſpondere parati.J [ 2 Et afferens nibilomimis ipfam à fel. record. Lucio PP. Prad. noſt poſimod um confirmatam] [ 3 Unde fi contingat Laicum in donatione Ecclefia talibus Verbis uti, Do tibi Ecclefiam taiem: minil aliud concedere intelligi- tur, nif ju Patronatus tantum quod habet in ipfa, prout in confire tutione a nobis edita contineturexprefè. Contra confirmationem autem fust hocmodo refponfum, guod confuse ipfa Exclefia 8. Ste- phani cum omnibus decimis i Ecelefiis, r alis, gue ad candem pertinent, confirmet urjas epifèopale non tollitur cum detho nil exa primatur sbidem, fèd tantam debita decimarum portio in parochia S. Stephani cokatarum, fècnadum terra confuetudinem esfäem Ho- ſpitalartis reſer vetur. Preſertim carn petita decima a teinparo- chia 8. Stephani non cen, Fflam quod de plano confefa est pars ad= verfa. Contrà vero fiit 2 Parte altera replicai um, quod cum ſpa- tio xxs. annorum tacueris, juri tno tacite renuncidſſs vuderis, ſed hoc pars tua vifa eft repellere, allegando quod XLX, ANNOTUM tACÈ= turnitas non in jure communi, ſed in priuilegiis noſcitur obtinere e uncle jure communi quod habet Epiſcopus in decimis vel Eccleſtis ſua diceccq. non niſi æl. annorum taciturnitaæte privatur.| CAP. XXXII. G Domini pradiorum cogi poffunt, ut praedia dent colenda talis bus, à quibus fine contradittione Ecclefia poffit decimas confèguse h. d. uſq ad$ ila. Idem in Concilio generali.€ E aliquibus regionibus F quædam permiſtæ ſunt gentes, quæ fecundùm fuos ritus decimas de more non ſolvunt, quamvis cenſeantur nomine Chriſtiano: his nonnulli domini prædiorum ea tribuunt excolenda, ut decimis defraudantes Eccleſias, majores inde reditus aſ- fequantur. Volentes igitur fuper his Ecclefiarum inde- mnitatibus providere, ftatuimus, ut ipfi domini g tali- bus perfonis,& taliter fua prædia excolenda committant, quòd abfque contradictione Ecclefiis decimas cum in- tegritate perfolvant,& adid, fi neceffe fuerit, per cenfi ram Eccleſiaſticam compellantur. 9 Me 6. propter ſui breuitatem non ſummatur. illæ quippe decimæ neceſſariò ſolvendæ ſunt, quæ de- bentur ex lege divina, vel loci conſuetudine approbata. CAP. XXXIIL G Prins folvenda funt decima, quam cenfus fin tributa:© f priss illa folvuntur, pofiea decimari debent. à aliquod. b reciperet. c à fè, em recentioribus, fed ad fidabetur:id estad Ecclefiam S. Stephani. d authentica,in re- centibus: ſed in antiquis authenticum legitur. e Innoc, III. i» Conc. gener Lat.t 53. f Cs. eod.tit. in+. comp. g in(od. Banb. ita: ut ipfi domins de cetero, talibus, re. Ppp 2

455 “Um non fit in homine, quid b{emen ferenti re- ſpondeat, quoniam juxta verbum aprio c;[Ne gue gui plantat estal liquid, SEJRE qui rigat fèd gui incremen zum dat Dens: J ipfum qui-d de mo i o femineo] plurimum frustum affert, nimis avarè quidam in deci- 1$ indecimata præter tes. Cum autem i quodam titulo fpeciali rit: nos& Eccleſiarum de frugibus primitùs deduce n pnivenalis somia f quali & animarum Paiol oObviare volentes, ſtatuimus, ut in prærogati ivam dominii| generalis, gi onem tributorum& cenfuum præcedat {olutio decimarum, vel faltem hi, ad quos cenfus, vel| tributa E pervenerint(quoniam res cum one-| re fuo tranfit) ea per cenfuram Eccleſiaſt. decimare co- gantur Eccleſi s de jure debentur. CAF XXXIV. G Cihercien. Templarii dr ip i larit de Pan penp offef, cguifieruni f g A filvere enerali Con- gati, ad con m noram proni ſtatuer unt„ne de cæter ipſius ordinis eman t nes, de quibus de ntur Eccle fiis, ka fi) monaft Et ſi tales pe p tione col latæ, aut temptæ pro a novo fundandis, com mittantur aliis excolendæ, à quibus Eccleſiis decimæ per- ſolvantur. Ne occafione privilegiorum fuorum Eccle fiz ulteriùs prægraventur, decernimus, ut de alienis terris, & amodò acquirendis, etiamſi eas propriis manibus aut ſumptibus excolunt, decimas perſolvant Eccleſii ratione prædiorum anteà ſolvebantur, niſi cum i cleſiis aliter duxerint componendum. Et hoc ipſun regula res, qui gaudent ſimilibus privilegiise nus& m ndamus: ut Ecclefiarum Præl nt ad exhibendum oribus Saftitiæ complementum, eoru riy Tan diligentius& perfectiùs ſtudeant obſervare OAP. XXXV. ¶ Breve eſt,& ideò non ſummatur. Grego Nterdicimus uniy Ricis, ut deci mas de mas detentas à Laicis ad alienas Eccleſias pertinentes, an pignus reciper ab eiſdem Laicis non præſumant DE REGULARIBUS, b ET TRANS- euntibus aqd r eligionem. TITLUS XXXI. g Non poteft quis ad religionem admatti nifi volens, G inata- te tdonens T Ex Concilio Maguntino. Ullus tondeatur 2, niſi in, legitima ætate& ipôntanea voluntate. a C54..6. eod. tit, in gcomp b quod. c 37. Corinth. 3. Hanc] periodum ex at quis refltuimusut eF imp ebatur.Ioanrz. e€ Cap.ss. f Pro er. concilis> que ea in an C ttis perpera Pit IR g ape ah conventus ce apıtula onie icini ur, ı de s tit. vid. Concil. Trident. Sef. 25. tit; de regularib. BoM, 2, 2 anG 19. art. iG Ous. Trid, infia atatum., Idem z7 eodem. a| | p} mis defraudare nituntur, cenfus& tributa,quæ interdum|g | A | | | Decret. Greg. Lb: III Tit. XXXI. 456 GAP: IL G Impubesm vocari non potefl,.d primi, num Abbas Siculus. ;` aſterium ingreffiis, post annum à parentibus Féa Pubes per vim ingrefis y Poft ana exire, vel A parentibus revocari non potefi, bd. Jecundò. Ex eodem. ir maneat, Si verò po legi cus factus eft,& n ad memoratas n7 manecat, ficut is, CA d veri Clerici. is utens halutu& nomine monachali, ante annos legitimos tonfuratus eft fines 1 parentum fuorum erint ad'Principem, aut ad proprium um, vel ad milum dominicum, in clericatu pera ì parentesipfiusintraane timosannos,pervim b Cleri- ciple, nec parentes ejus intra annum clamaverint, in clericatų per- ids dictum eſt Per EH t habiti& nomine Mona- funt, corrigantur: ut e veri Monachi CAP. IV. Novitia, oE te 1 ir gerit afibus Profefarum, per hoe Ta. h. d.{r ef caſas multum notabilis, Ex Concilio Arelaten è velum converfatior tit,& in 0 , quamvis non lefia inter velatas 1 p poiu oblationem Deo obt ulerit, velit nolit ſanclimoniæ ha- bitum ulteriùs debet habere re velit, co tenore velamen fi poflet. Licèt facramento firma bi impoſuiſſe, ut deponete CAF Y Ç Monach haberer are quicquam hal f, annorum..d. pueros in corumi prohibemus. G Si Giſtercien rium tranſit, Alexan batum fuorum, p permittatis. Et ſi qui temerè ad aliud monaſter. laſterio, n quo ab in initio m tranfire, vel pecia s Anthemio Subdiacono, |$| Præfenti jufone ziġ man- hum de monaſterio in mo- O conver 3 regi aritur inpr 4 habito rej e T p ts ad altug monajn edi cogitur. cogit Ecclefiae llata gZ cone LATIB g con Un achot raii em fine licenti recipi null J q Univerfitati r s, fine licentia Abt rum, de monaſterio exire præſumpſerint,& commoniti celeriter non redierint, eos regr edi compellatis. bur..25. refert tit int. comp. guib., locis aliis Concil 1 Barch tribuituin, f.-ep Rgs. ad Anthemum, ut refert Grat. 20.-t» 6. JUTA AUTE, G Eri, al, tit ini comp. g in Galja. [ 1 tu atanta t lier

yio Gubdiki Prælenti hum aem De Regularib.& tranſeuntib. ad relig. [ 1 Ant mcertum quomodo fratres religiofi Gfercien. ordinis eå religione permancant,& virtute, guod ex inflitutione primam predecefirum nofirorum hi, gui in eorum monaflerii profefionem faciunt, fine Abbatis fui licentsa prohibentur de claufiro diſcedere, © diftedentes in alzis monafteriis recipi. Indees? quod nos tandem uunſtitutianem, non ſolum amicam religioni, fèd atiam conſonam ralion: ſolicitè conſerware volentes.] CAP: VOL O Profefho fala ante xru. annum non obligat! pot xruverd ji Pieper fufèeptronem habits Profeforum, etiamnon obligat, nifi de- Br perfeverantia tridui. Idem Magifro.Civitaten. a Cano- NICO. D noftram noveris b audientiam perveniffe, quòd Eremitæ de Montefolio quofdam pueros feduxe- runt, in tantum quòd quidam fùafionibus corum af- fenfum præbentes, ftatim religionis habitum in ipforum monaſteriis fufceperunt: quorum unus T. nomine fta tim pœnituit, quòd habitum induiſſet:[ 1& infia.) Quocirca mandamus, quatenus ſi conſtiterit, quod Ptætatus T. ante conſummationem xlv. anni ſuſceptum habitum depofuerit, aut fi poft xıv. annum habitum ipfum fine probatione fulteperit,& intra triduum depo- fuerit, eum ab impetitione prædictorum Eremitarum denuncies abſolutum:& eam, quam, poſtquam exivit, juravit acciperein uxorem, liberè poſſe traducere, fi alia c caufa rationabilis non obfiftat d. [ E Id guod fecerat, fais parentibus smtimavit, qui ad locum bpfum mord poſt poſtd accedentes, eum inde traxerunt,& ceum non Hertſſat ibi niſi per unam noctem tantummodo, ficut accepimus pra- fati Eremitae é quidam alii non permittunt-eum quandam puel- lam ducere inuxorem, quam Ipfi juravstin uxorem ducere€r fi- ani dicatur, defponfavit.] "CAP. IX G Sui recipit habitum Profſſorum, ubi diſtincti funt habitas, Gmpellitur ibi vel alibi effe religiofus: fed fi recipit habstum no- vitiorum, poteſt ad ſeculum redire. Idem Elienſi Epiſcopo. Suber eo e quod quæ ſitum fuit de Clericis, qui reli gionis habitum ſuſt eperunt,& ante profeſſionem ad priorem ſtatum ſunt reverſi: Reſpondemus, qudòd ſi au- ſteritatem religionis, ad quam migràſſe noſcuntur ſerva- re noluerint, ad minorem religionem ſunt cogendi tran- ſire: nec ampliũs in Eccleſiis fecularibus debent aſſumi: ne contra votum, quod Domino fecerunt, venire pro- bentur. verùm ſi ante ſuſceptum hujuſmodi habitum in probatione pofiti recedere voluerint, fecundùm regu- lam beati Benedi&ti non videntur prohiberiad priorem ftatum redire, quæ videtur præcipere, ut in eadem vefte, veniunt, revertantur, CAP: A us regularis potest effici Monachus, fi religio, ad S$ firithior fad: alids ſacùs. Idem Ambianen. Epiſcopo. gar de Canonico f, quiin Ecclefia Aromaten. pro- feſſionem fecerat,& fugerat ab eadem, in Mona- chum à quodam Abbate recepto: Id tuæ fraternitati ſignificamus, qudd fi locus, ubi nunc permanét, majo- ris religionis, quàm Ecclefia Aromaten, exiftat g, ipfum in eodem loco cum pura confcientia remanere permittas, alioquin eum ad priorem Ecclefiam redire compellas, à Civitanen. aliàs defideratur inſeriptio in Codic. Barbat.& alik, b Post Conc. Lat..21..1.& C9. eod titin 1 comp. ca- liqua. e obfiat. e Capg. eod.tit. in icomp& post Conc. La ran. fub Alex: III..21..2, f Cap. lo. eod. tit. in i. compil.& relig. 455 CAP XL F Minor xiv. annis, profitende won obligatur religioni, nifi fallus major ratum habuerit. i Idem Beluacen. Epiſcopo. Ignificatum eft æ nobis:[ 1&.] Q Mandamus quatenus fi inveneris, quòd G. non fuiffetà parenti bus oblatus,& intra xiv. annum faĝi voti pænitens, è religione recefferit, ab illo voto profeſſion od fecit, denuncies abſolutum. Si autem à parentibus fuerit obla tus, ſeu xiv.annum compleverit, cùm religionem intra- vit, feu poft decimum quartum annum profefionem à fe priùs factam, ratam habuerit: eum ad eandem velad aliam religionem tranſire compellas. [ 1 Et pro certo monſtratum, quod G, nondum incipiens efè XIV. annorum, temore magifiri, gui eum literis erudiebat, habitum onis apud Ecclefia de Roffon. fi fèepit, é ende ficut puer in- fa annum recefit,© per fècult vanitatem jam fex annis,€x eò amplins vagabundus de auoniam hujus rer veritat nobis nog confiat, f. t.} pre] CAP. XII. G Sifilia minar x11, annis à parentibus monaferio traditá, major faita fponte veletur, ad ſeculum redire non poteft Clemens III. Um é virum:[1 é infa] Utrùm ea, quæ intr diſcretionis annos à parentibus monaſterio tradita, habitum religionis induens, benedictionem accepit,& exiens poſtmodùm ſe cuidam militi copulavit, ad mo- naſterium redire cogatur: Conſultationi tuæ taliter re- {pondemus, quòd cùm juxta Concilii Toletani e cenfù ram, Monachum aut paterna devotio, aut propria profeſ- ſio faciat: quicquid horum fuerit aliegatum d, tenebit, revertendi ad feculum aditu penitùs interdito. Non enim videtur illa monafticz prof vis à fe poffe ju- gumexcutere, cùm eam non conftet evidenter contradi xifle, cùm benedictionem accepit, quam non nifi in zta- te difcretionis recipiunt, qug velantur, præfertim fi rati- habitione fecutå e(etfi cam quandoque contradixifie conftiterit) quod antè geftum fuerat, roboratur. Nec obloquitut, quòd de præd. noſt. Leonis Papæ conſtitu- tione per contrarium fenfum fumitur f ut puelle, que coactæ parentum imperio virginitatis habitum fufcepe- runt g, ipfum poffint fine prævaricatione deferere: cùm de ea retè h poffit intelligi, quæ in tate nubili no- fcitur conftituta; tunc enim quia liberum habet arbi- trium, in eleđtione propofiti fequi parentum non cogis tur voluntatem. [ CT prudentem noverimus ér difiretum, é fi in aliquibus dubitas confilium à nobis fòlicitudine paflorali requiris,& tib: de jure canonico guod: poffumus refpþondemus:ér prudentiam tuam di- gnis in Domino laudibus commendamus, Curáfli fiquidem tuá no+ bis infinuatione proponere,) 2 CAP. XIII. G Valet profefao faita fine fufèeptione habiths religionis, Idem. è pornn ¿ nobis ex parte tua petitorium contine- bat, quòd I. Canonicus Acherontinus infirmitate gravatus, votum,ut fieret Monachus, fe aſſerit emiſiſſe: unde metuens, ne voto decederet non completo, junctis manibus tibi ſe reddidit in Monachum,& in fratrem: [ró infià.] 9 Inquifitioni tug taliter refpondemus,quód a Capra. eod.tit. in r. compil.& post Concil, Later. par. so. c. t8. b Cap..eod.tit. in.compil. c idest, Conc. Toletan, IV. cap.48, d alligatum, legitur in Conc.& in omnibus manufèript. quam le- Fionem hicetsam agnovit Hoflienfis in Cod. Barbat. periodus pun- fi ita diflinguitur,gurequid horum fuerit allegatum, tenebit: quod exponit Hoftienfis. e ſequenti. f aſſumitur. g receperunt. h Dictio, rectè, deeſt in vetuſtioribus. i Cap.&. eodom titul. in ANT Concil. Lat. p, g0..29., g exiflih 2, compilat, Ppp 3

fins defper. aret de Vita praf ab Abbate, talis ut fiat Monachus,& reddar Domino, quæ promifit, erit utique compellendus t Alii quoque in tua abfèintiain Sacerdotum manibus Mo- machos fè fieri devoventes, jam failis ad vomitum redierunt,& cum familiares monaſterti tui anted extitifjent, proeo guod non fintadj familaritatem antiquam admifi, adverfariij fadi ſunt, pro amich. Virám ergo corum talium faftum dıfimulare valea, ne fiant deteriores, an fint ad promiſſa ſoluenda compellendi, per pes pofinlas edoceri. Nos igitur.] CAP. XIV. F Si pater:fe cum bonis fais© filio impubere obtulit monaſterio, Plius fattus major extre potest religionem, É legitimam amona- Serio petere. Cæleftinus LIE Co a fimus:[& jk] G Sanè noftrisauribus ef re- latum, quòd cum B. miles; ſe cum filio ſuo diſete- tionis annos nullatenùsattin gente, ad quoddam moana- fterium cum bonis fuis etiam eontuliſſet, dictum filium ſuum fecit habitum ſuſcipere monachalem: ¶ I Cinffa.] Diſcxetioni tuæ taliter re ſpond. quòd ſi dictus puer ad annos diſcretionis pervenerit,& habitum retinere nolue rit monachalem, ſi ad hoc induci nequiverit, non eſt- ullatenùs compellendus: quia tunc liberum ſibi erit e- um dimittere,& bona paterna, quæ ipſi ex ſucceſſione proveniunt, poftulare, | x Cumg ipfi puerodifèsplina-monafteris propter afpþeritatem regula diſpliceret, infa ſtatium X. hebdomadarum à monaſte- rio habitu taliter fafteptorefiliens, bona patris.ab Abbatia sii cœhit cum inſtantia poſtulare, ch cum ſuper hoc ad dicceſ. Epiſco- Puum quaſtio lata fuiffet, ér coram eo aliquandiu diſceptatum: quia plerique diffentire de rigore canonum uidebantur., ſi conſanguinei pueri prædicti paſſent teſtibus comprobare, illum guando fuitobla ëus. tnfra annos-diferetronrsexrftere, ipfum tali voto nullatenus ob autlientiam appellavit, i ad henanam E F bas ad Maguntana ſedis digari.: diets o C guidamn ex Sngusnei CAPER.. XV: G Fariofis profitendononobligatur, nifi faus[ane mentista- zum Habuerit. Innocentius III. Eheſccpo& cupit. Tur- gien, c Icut d tenor literarum:[ 1 é 7.} q Confultationi Veſtræ taliter reſpond. qudd licèt᷑ iſta duo inter fe re- pugnantia videantur, ut quiſquam fcilicet fit extra fe po- fitus,& de præſenti vita deſperet: en eo tempore, quo P. Sacerdos lator præſentium poſitus extra men- tem e afferitur, indutus fuit hábitu monachali, cùm a- lienatus non fentiat, ac per hoc non valeat conſentire, eum deng ncieti s ab obferyatione monaftici ordinis ab- folutum: nifi poftquam mentis fug ſpontaneã voluntate profeſſionem fecerit m Vſtrarum nobis aperuit, cum P, lator pr cerdatali elſet oſficeo con fiatutus,& tantd rerum tem, Lentid laboraret, quod nec fi fbi, nec fùis pr g atribus zn neceſfitatibus propriis fèr— riaka proprii cor- pori laboribus{7 marss periculis multis fè non dubtta uit ex ponere, st de fuo labore acquifitione honeſta ſuuam& ſuorum heſſet indi- fit eft compos, onachalem. um in fa- mn indi- tex literis u Aug gen, Epifcopi comperimus,| Decret Greg. Lib. III. Tit. XXXI 460 cùm Monachum non faciat habitus, s, fed profeſſio regula- fstutus, a quodam fimplici Monacho indutus fuerit habitu monde xis, ex quo à convertendo votum emittitur,& recipitur| chali,& ad monaſterium deportatus. Deinde paucis diebus ela» pfii cum jam in principio efet fue convalefentia> depofast habie tum,€ de licentia ejufdem loci Abbatis, monaſterium dereliquit, É cupiens progenitorum fuorum VIAIEENAN prryidere, a nobis fispa Plitter poſtulauit, uê poft ficut prins in facerdotal: officio mmi- firare, čr vobifou um parster converfari. d autem faper his vobis fuerit faciendum, facro Apoftolica fedi oraculo, bumsilsser edocerå pinh Nos igitur.) CAP. XVL Profeſſio nec fert, nec recibi debet intra tempus probationin, Sèd fasta do recepta tenet, hoc dicis,€ cSt cafus notabilu,& quots- diè allegatur. pep Idem Piano A 3 3 yi D Apoſtolicam ſedem 4:[ 1 é infià.] Cm Monachum fieri ante unius anni ptobationem, tegu- laris utio interdicat:[-6 Ẹ.] M Quaftionibus tuis taliter reſpondemus, quòd licèt tempus probationis à ſanctis Patribus ſit indultum, non ſolum in favorem converſi, ſed etiam monaſterii, ut&c ille alperitates ilti. us,& iftud mores illius valeat experiri(quod utrunq; diligenter e ſt obſervandum, præſertim cùm ab uttoqus de reliquo faa b certa notitia non habetur:} í tamer ante tempus probationis regulariter præ finitum, EN qui converti deſiderat, habitumrecipit,& profeſſioneme- mittit, Abbate per ſe, vel per alium profeſſionen recipi ente monaſticam,& monach uterque renunciare videtur A m habitum. concedente, uod pro fe nofcitur in- troductum: ideoque obligat per profeſſionem emiſ⸗ ſam pariter& acceptam ad obſervantiam regulatem,& verè Monachus enfendus: quia multa fieri prohi- bentur, quæ fi facta fuerint, obtinenttoboris d- firmita- tem. Probibendum eft autem e Abbatibus, ne palina ante tempus probationis quosl ad profeſſionem reci- iant:& fi contra formam præfcriptam-quoslibet indi- ČE t, anir nadverfion e ſunt debitã cortigtn- tis humanæ ſpatium pro- utum Domino ro iea A N mater Si& ntur, uf le e bationis fit regul E T Qua e diffonente mag a if fis articulis quafisones dubia ria ru quod ab ea fuerit f earum jol aa iA omnibus teneatur, Ex parte fiquidem tua SE quaftiones, qu ad. [| 2 Monachi é ér Moniales in tua diæceficonfiitut j‘ kala fixis, Janos pariter& pam Cherie rnas; religiðe cos quam Laic nis habitum volentes affumere, nutu etiam aliquo profite nies, sne terdum abſque otuni profefione recipiunt, quanc z illico facientes. Vnde multa mala cagnaſcuntur/ ovenire, cum infirmi ad monaſterium jam tranilati,& eæmiſſd profefim" tonis abji= poflguam de infirmitatibus convaluerunt, habitum ctant, G ad propri arevertantur, Contingit etiarn raksi 1 n prop: ris domibus remanere, cym Monachi pereos dum vivunt, voluntſus art: ſani falt etiam ſic ſine probations recepit Ai hps matrimonia contrahunt relicto habstureguiart: 2 relevare. Con, tigit autem post hac, quòd ipfè long è à civita- je confifl ens tam gravi c æpit egritudine laborare, quod extra fè po nti,& dum in tali eſſes articulo con a Cap. s. eod. tit. în à. cumhiν b alita: nones? ac AAtenus,&c.€ Gar m. al. Turgin. ale Argin. AC hac ul. 34t. in g. comp. ubres? integra claufula. vid. Barb. confido, E a Huas ita: paſitus extra mentem, ui aHſeritur. de quibus ſi habitum religionu aſſiamunt, ante unius ami probatio- nem vel tempor competents, utram fi afa proj fefiione a talibim Vvet omia Monachidebeant reputari, É fi conjug atus sonverti deſide- rans recipiendus fitin Monachum; mifiuxor perpetuam conii nene tuam repromittat, certificari à ſede Apoſi poſlulaſti. Nos igitur.| ——— a Cap. x. eod. titul. in-eompilation. ubi e$ migra ' Concilium Fidentinum Sefk 28. titul. de regul. cap. 15. 6% QUè cefjant dubia text ergi b Dictis fafa, deesFin omnibus Ae aribus. c Concil. Tredentm. Sef. 21. tat. de regui m definiuii. d Dictio, roborit, deest in antiquis d ab aliis additur.€ Jtem desst diclia, antem, guam habet Cod Barh, CA? tgus erer A

di wani) è fione funt ratis humut” num 461 De Regularib.& tranſeuntib. ad rel ig. .62 C- AF P. VH. G Qui profefionem fecit, licet inclanfironunguam permanfè- vit fedin feculo, dr fuisbonis ufs fuerit, ad obfèervantiam régula. rem compellitur, Idem Aconen. Eptſcope a. Q Teut nobis fuit b propofitum, quidam Clericus, cùm èP xgritudine nimiâ laboraret, quafi de. mortefecurus, & de recuperanda ſanitate c deſperans, habitum Cano- nicorum regularium petiit& accepit, ſed nec ad Eccle- fiam tranfit, nec benis fuis uti ceffavit, videntibus& ſeientibus Epiſcopo& Canonicis Ecclefiæ Nazaren. d à quibus habitum ſuſceperat regularem-[ 1 AA] ¶ Fra- ternitati tuæ taliter refp jondemas, quòd& regularem habitum fe poftulante Fake&c ad obſeruationem re- ligionis canonicæ ſuà ſe profeſſione ligavit: ad reſumen- dum habitum Eccleſiaſtic eſt diſtrictione cogendus cum quòd tanto tempore extra canoniam manfit. e, nonin excuſationem ejus, ſed in majoris tranſgreſſionis au- gmentum meritò valeat allegari. Ç i Tu, licet eo tempore, quo habitum fufèeperat in Ecctefia Nazarena, prioris fòlicitudtnem exerteres, 1MMEmMOor eor Gua fafa fuerant, in Achonen, Ecclefiaeum in Canonum fùftepifti. Qura verd, guid fuper hoe facere dehens, per nofiras literas pofiulas edocere CAP. XVIII. P Pores? relgi afs zelo Sanfioris vite ad religionem trar; titå prins lscentia Pral ti fat lieti non obtentã, et mum monafterium fit privilegiatum, guàd dde iload e aiar arctius tranſire non pofiit..d. Et eſt cafas notabilis,€ guor adie allegatur. Idem Priori dr Conventu; Dime- tie nfi f. Icèt quibufdam$ Monachis:& Canonicis, nec non Hofpitalariis& Templariis à ſede poftolica fit in- dultum, ne poſtquam aliquis profeſſus fuerit apud eos, lium locum poflit ipſis invitis arctioris etiam reli- is obtentu tranſire, ut unuſquiſ que fec une dàm* A- poltolum in ea vocatione permanes efle vocatus: Quia tamenubi Spiritus Dei a"bi liber- tas:&qui Dei Spiritu aguntlir, non ſunt ſub lege, quia lex non eſt poſita jufto: eå ratione. videtur hoc illis fuiſſe conceſſum„ne quis ẹx temeritate vel levitate, in jacturam vel injuriam ſui ordinis, ſub prætextu majoris religionis ad alium ordinem tranſvolaxet, ſicut frequen- terà multis conſtat eſſe præſumptum: non quidem ut ei tranſeundi licentia denegetur, qui eam cum humilitate uritate duxerit ꝓoſtulandam; ut non fictè, ſed verè ad frugem n fis vitæ valeat tranſmigrare. Talis er- gè poftquam à Prælato fuo tranfeundi licentiam poftu laverit,ex lege privata(quæ publicæ legi præjudicat) ab- folutus, liberè poteft fan&tioris vitæ propofitum adim plere, non obftante prona nann V AS iyi i can- S a abutitur Poteſtere: cùm etiam Romanus Pon- tifex, qui ſupremam in Ec kena pring gorchaiem Ar chiepiſc 0 cCcedendi licentiam ex juſta cauſa pete fine difficultate concedat. Quocirca hoyeriat u rfi, quibus hujufinodi privilegium eft conceſſum, taliter poſt ad concedendam licentiam tranſeundi ntibus de jure teneri: quia ſicut ſubdi- tus cum humilitate& puritate debet tranſ- cundi licentiam, poftulare, ne: bonum obedientiæ con- temnere videatur: ſic profectò prælatus ſubdito ſine difficultate& pravitate qualibet, debet tranſeundi li ———— äʒEwẽ— SAldenen. b Cap. 3. eod. tit-sn.comp. c Er: de recupe randa fanitate defperatus. d Nezaren.€. Religiofus contra bonum obedtentia non potet prafiribere. vid. l. 1..defèru. fugit f Dimelin enf. al. de Molend. al. Dubcolean. al: Dunolien. g Ca eod. tit. im. compil.& 1. Corinth. 2. 2. Corinch. 3. ih smpofiba. À Vid, B. Thons, 2s+9. 15. art. gs centiam indulgere, ne videatur propofitum impedire a divinitùs infpiratum. Si verò probabiliter dubitetur, utrum quis velit ad ordinem arctiorem aut laxiorem ex charitate, an ex temeritate tranfire, fuperioris eft judi- cium requirendum: ne fortè Angelus ſathanæ in lucis Angelum ſe transformet. Illà ſemper regulä inviola- biliter obſervatà, ut nullus abſque licentia Rom. Pont, præſumat occaſione quã cunquè deſerere Praſulatum: quoniam ſicut majus bonum minori bono præponitur: ita communis utilitas ſpeciali utilitati præfertur e. Et in hoc caſu rectè præponitur doctrina ſilentio, ſolicitu- do contemplationi,& labor quĩeti. Ad quod utique deſi- gnandum unigenitus Dei filius Jeſus Chriſtus non de Rachele ſecundùm carnem natus eſt, ſed de Lia: necle- gitur eum in domum ſuam Maria recepiſſe, ſed Martha. Unde quando poteſt Epiſcopus præeſſe pariter& Prodeſ⸗- fe, non debet cedendi licentiam poſtulare, aut etiam a tinere.Cùm ergò Re Monachus vefter ad fratres Cifter- cienſis ọrdinistranfmigraverit, non ut ordini veftrosalie quatenùs derogaret, ſed ut apud eos vitam duceret arctio- tem: mandamus, quatenus fuper€o, quod de corde pit- ro,&çonfcientia bona,& fide non fitå feciffe dignoſci- tur, eum nullatenùs moleſtetis: quia charitas eft fons proprius, cui non communicat alienus. CAP. XIX. S Conjuges religionem profitendo-ab invicem dir uertere poffunt terfi fè abjurant, ér non contsnent;illicitum esf juramentum⸗- Idem Prapbſito,& Decano,& Seholaſtico, Demeren. b Colon. doæceſfs. yem c ad Apoftolicam{edem G. mulier ſupplieĩ nobis inſinuatione monſtravit, quòd cùm matrimo- nium cum E. in facie Eceleſiæ contraxiſſet,& diutiũs co- habitàſſet eidem, orta eſtdiſſenſio imter ĩpſos: in tan- tum, ut quad deinceps d alter non requireret alterum, uterque corporaliter præſtitit juramentum: hanc vir ipfe divortii caufam afignans, gquòd quandam ipfius mulieris amitam cognovifler antequam eam duceret in UHxorem: quòd licèt affererent quamplurimi,-non fuit fisper hoe- E cleſiæ facta fides. Cùm autem poſtmodum ad ſecunda vota convolàſſet uterque, fecundo viro. viam univerſæ carnis ingreſſo, priore ſuperſtite, dicta mulier ſe fecit in arcto loco ad pœnitentiam agendam includi, poſtulans ut ei dignaremur impendere confilium falu- tare. Nos igitur attendentes, quod illud fuit illicitum juramentum, mandamus, quatenus præfatum virum mo- nitione prævia e compellatis, ut eã, quam ſuperduxit, exclusà, præfatam mulierem recipiat, audituri poſt mo- dum ſi quid fuerit quæſtionis. Si verò contra matrimo- nium nihil fuerit oſtenſum,& vir ſeculo derelictoma- ad regularem vitam migta re, vos ei ſuper hoc Jie am tribuatis, ut& illa pofiit in fuo propofito peze manere. CAP. XX. G Quiad monaflerium convertitur fumendo habitum novitits potest suira tempii probationis redire ad ſeculum oij fi appareať eum vitamvolutfe mutare omninò. Idem Abbati de Affligen& Mageſtra R.& G. Cæ- zonicis, Vajecten. Onſulti f fu mus frequenterà multis, utrùm is, qui monaí Aerin ingreſſus eſt, habitum ſumendo no- vitii, ſi ante prbiefione emiflam intratempus probatio- nis exite Voluerit, licitè poſſit abſque apoſtaſiæ nota vel a Vid: l. alione.$s Labeo. inverf. eo tempore. ff. pro facio. gl. in.3.& ibi Bart. ff. Plut. matr. b al. Demiren, al. Demoren, ſed uißlurimum in santig. legitur Demiren. c Cap. 6. eod. tite in 3. comp: Vidi Turrecremat, inc quod Deo, part.33.-S. E Sot. g fint. dafl 27.91 artq, d guòd ut dencepscogatii. È pra- mika.£ C7. cod, tita ên 3. comp. Ppp 4

463 Decret. Greg. Lib. noxa a, præſertim cum debita morum correctione ad feculum remeare. Licèt autem ſuper hoc ſenſerint di- verſi diverſa, nos tamen credimusdiſtinguendum, utrùm is qui convertitur, propoſuerit abſolutè vitam mutare, IIL. Tit. XXXIIL 464 penitùsamoyendam, quòd cùm in quibufdam lociste. ligiofis Novitiorum habitus non diſtinguatur ab habitu Profeſſorum, profeſſionis tempore benedicantur veſtes, quæ profitentibus conceduntur, ut Novitiorum habitus a ut{ub habitu regulari omnipotenti Deo de cætero famu-| à Profefforum habitu difcernatur, letur: an conditionaliter experiri obfervantiam regu- larem, ut ita demàùm fi[intra annum] fibi placuerit, CAP. XXIV. G Religiofi fugitivi annuatim fant requirendi,€ cogends, u$ profiteatur ordinis difciplinam: aut fi fortè non placue-| ad monafterium revertantur. rit, moribus emendatus b ad ftatum revertatur prifti- Idem. num. In primo cafu debet, ut regulariter vivat, ad laxio- NE religiofi vagandi occafionem habentes, falutis rem faltem regulam pertranfire. In fecundo poteft ad feculúm, non tamen ut vivat feculariter, remeare. Ut ergò, quæ fit ejus intentio pleniùs agnofcatur, propofi- tum ſuum in principio proteſtetur. CAR XXI. G Qu intra annum probationis non faita profefione redit ad Feculum, licitè potest ad ordines& be eficia promoveri, Idem. potae c[&.] ¶ Tertiò quæſiviſti, n illi, qui in annis minoribus conftituti novitiorum habi- tum fufceperunt;& intra annum poftmodùm non facta profeſſione ad ſeculum ſunt reverfi,& Epiſcopis ſuis hoe ſcientibus ad ſacros ordines ſunt promoti, fuftineri dē- beant in illis Ecclefiis miniftrare, in quibus ſunt ab eiſ- dem Epiſcopis inſtituti. Nos frat. tuæ taliter reſpond. quod propter hoc non ſunt ab Eccleſiis ipſis amovendi, fed in eis poſſunt liberè miniſtrare. CAP. XXIL ç Qui ultra annum pertat habitum monachalem in mòna- o, ubi ſunt habiius indiſtindti, cenſetur Profefu Honorius II. Veneten. Epiſc. utru E X parte d tua fuit propofitum, quòd nonnulli funt,| qui licèt pluribus annis geftaverint habitum mona- chalem, profeſſionem tan nonaſticam non fecerunt. Unde cùm ſuper eo, quòd habent proprium,& aliàs irregulariter vi uuntur: non eru- beſcunt dicer nentiam, ac alias re teneri, cùm habi is: U1 znftd.] Ideoģgue fraternitati tu us, quatenus quoslibet. tibi lege diœcefanå ſubjectos, qui prædicto modo terram duabus viis ingredinon verentur: ut poft- juam perannum geftaverint habitum monachalem, re- gulam ſecundum formam ordinis profiteantur& fer- vent, Eecleſiaſticà cenſurà compellas. 1 Quare faper his Apoſtolicum remedium Hoſduldſgi, cum in- eraenata prævaricatio h uju J di non filum eis periculum, fd siam feandalum inferat mentibus aliorum.] iE CAP EXIN annam libere quis redit ad feeulum, mf 1t tacite vel RHura probatio Frofeffionem fe Se vel appareat eum vitam mu tare noluiſſe. hoc pr. èur Novitii à Pro t et habitus Proj ubi habitus non est difinas. egorius IX mus probatione pofitos ante fa- ptum religionis habitum, qui dari profitentit conſuevit, vel ante rale orien e r vad es tatum redire poffe liberè intra annum: Nifi evidenter appareat, quòd tales abſolutè voluerint vitam mutare, & in religione perpetuò Domino defervire: Cùm qui- libet renunciare valeat ei, quod pro fè nofcitur introdu. ctum. Nihilominũs ſtatuentes, ad omnem ambiguitatem ji a rum ý lacs in locis, 1 — —— à Did. Alciat. 4. de verb. fign. Corn. Frohlo. lib. de different S J R 4t: noxa pæna: noxia c in g. comp. primam quaj ipa, b emendatis, c Cap..eod tit. i. fè l n de homicidl. 5 A;, T fii. fecundam i ifia, de bomicid pofluiafii. vid. Concilium Trident. 1ntiio brered 2 p. H}} initio praceaenti Can. citatum. d Pro intellettu hu jas Can. vid. B Tha Senz; f 5, Toom. g. Sent, d 8, Gf, Art, Ja ł Secundo dicit ,guòd ad hoc ut dignoſcan- propriæ detrimentum incurrant,& ſanguis eorum de Prælatorum manibus requitatur: Statuimus, ut præ- | fidentes Capitulis celebrandis ſecundum ſtatutum con- cilii 4 generalis, feu patres, Abbates, feu Priores fugis tivos ſuos,& ejectos de ordine ſuo, requirant ſolicitè an- nuatim. Qui fi in monafteriis fuis recipi poffunt fe- cundùm ordinem regularem, Abbates feu Prioreseorum monitione prævià c per cenſuram Eccleſiaſticam com- pellantur ad receptionem ipforum, falvå ordinis difci- uod fi hoc regularis ordo non patitur, autu- ritate noftrå provideant, ut apud eadem monaſteria in locis competentibus, fi abfque gravi fcandalo fieri pote- rit, alioquin in aliis religiofis domibus ejufdem ordi- nis ad agendam ibi pæœnitentiam, talibus vitæ neceffaria miniſtrentur. Siverò hujufmodi fugitivos vel eje&tos | inobedientes invenerint, eos excommunicent,& tamdiu faciaut ab Eccleſiarum Prælatis excommunicatos publi- cè nunciari, donec ad mandatum ipſorum humiliter te- vertantur. ¹ ae | DE CONVERSIONE‘CON jugatorum. TITULUS XXXIIL CAEL q$: vir de nxori li ntia profitetur, dr uxor ipf ſaſpelta | nec continentiam vovet, nec religionem ingreditur, Epifiopm uxos o l? rá virum reflituet. hd. juxte Alexander II. Urbergen: d Ebiſcopo. Rætereà e utrùm Laicus uxoratus, qui præſentibus cerdotibus& Monachis ignorante Epiſcopo, de licentia& permiffione uxoris; monafterium in- greſſus, profeſſionem fecit, uxore in ſeculari habitu re- | manente, nec tranfeunte ad religionem, aut perpetuam | continentiam yovente, ab Epifcopo fuo poſſit ad torum revocari uxoris, an illa compellenda{fit continentiam | obfervare? Dicimus, quòd nifi uxor ad religionem tran- | ferit, aut perpetnò c aſtitatem ſervare promiſerit, vir po- teſt& debet de monaſterio revocari. CAP: 1L |-Q Ante matrimonium confummatum potest alter conjugum | etiam a sonem ingredi@fèd remanens m feculo pëe | ero t4uuito g test ad ſecunda vota tranſire. Idem Salernitano Archiepiftope, ase Erùm poft f confenfum legitimum de præfenti, li- citum eſt alteri, altero etiam repugnante, eligere mo- naſterium,(ſicut ſancti quidam de nuptiis vocati fue- runt} dummodò carnalis commirtdio non intervenerit inter eos:& alteri remanenti(fi commonitus continen- tiam fervare noluerit) licitum eft ad fecunda vota tranti- re.Quia cùm non fuiffent una caro ſimul effecti, ſatis po teft unus ad Deam tranfire,& alter in feculo remanere. a Difio habitus deest hicin pluribus exemplarib. b Later. A habes fùp.de foro compet. poftuia-| fub Innocent. Hic. 12.€ pramifá. d al. Vbergenſc al.llelien. al. Vercel,€ Cap. r. eod tit. ın 1. compil. é poft. Conc. Lateran, Sab Alexand. II part.s..g. E Cap..eod, tit. ingcompil. Pot Conc, Later:-s. Culo CAP Aa

nuniporum bumil — ————j —— SIONE 00) rum, ' XMI L rofitetut? m mgn iatis— 465 De converſione conjugatorum. 466 CAP. III. Eccleſtaſticis gradi bus provudenter, ſolerterqꝶ curandum eftiut in 9 Qul inviid uxore profeſlioem fecit,& ei poſted reſtituitur, non compellitur mortuå uxore ad monaſtertlm redire: matrimo- nium tamen contrahere non débet: Idem Piſano Archiepiſcopo. (O a intravit monaſterium invità uxore: quã ipſum repetente, coactus eſt ad eam redire: eå mor- tuà, quæris, an ipſe cogatut reverti ad monaſterium, an aliam poffit ducere in uxorem? Confult. tuæ- taliter re ſpondemus, quòd votum non tenuit: unde ratione voti ad monaſterium non tenetur redire:-ulteriùs verò non poterituxorem accipere, promifit enim fenon exigere debitum, quod in ejus poteftate ergt:& ideò quoad hoc votum tenuit: non redderë autem, non erat in ejus; fed mulieris poteftate.- Unde Apoftolus:-[UVir: non habet poteftatem far corporis fid mulier} T Ouia cum vir C uxor una caro fint, ficut docet Apoft.non po- teft unus ad Deum converti;(r alter in feculo remanere,} GAP- IV E Vxoratus religionem intrare non potest, nifi etsam uxor in- Crediatur, vel nifi ſilſpecta non ſit,& continentiam promuttat..d. Et est unum cap. de principalioribus tit Idem Exonen. Epiſcopo. Um ſis præditus ſcientià literãrum c, ignorate non debes ſanctorum ꝓatrum conſtitutioni eſſe contra- rium, ut vituxore ſuà, aut uxor viro ejus non aſſumen te religionis habitum, debeat ad religionem tranſire: [I& infta.] A Inde eſt, quòd auctoritate Apoſtolicà prohibemus, ne in Epiſcopatu tuo virum vel uxorem (nifi uterque ad religionem migraverit) tranfirepermit- tas. Verùm fi itauxor fenexeft& ſterilis, quòd ſine ſu- ſpicione poſſit eſſe in ſeculo, diſſimulare poteris, ut eã in feculo remanente,& cáftitatem promittentes ad religio- nem tranfeatvirejúfdem. [ 1 Ad monaferium converti defiderans prohibetur fufèipts nifi uxor ejus pariter convertatur. Nam cum unum'utrorumng, corpus post conjugis copulattonem ſit fafum, incongruum est par- tem converti,& partem in ſeculo remanere: nee recipitur apud Deum illius viri conuerſio, cu jus ſequitur conjugalis fæderis pro flitutio. Cam igitur cætus Clericorum longè praeminet cætni Mo nachorum, ita ut aliquando bonus Menachus vix bonum Clericum Faciat.J CAR V G Conjugatus non est ordinandus ad ſacros ordines, niſi uxor sontinentiam promittat, Idem Srrigon. d é Colonen. Archiepis fèopis, (poringa e:[1&.] 9 Nullus conjugatorum eft ad facros ordines promovendus: Nifi ab uxore continentiam profitente fuerit abſolutus. C 1 Ad monaſterium converti defiderans.] CAP. VI. G Uxoratis in Epiftopum proamaueri non potest, nifi uxor res ligionem profiteatur.) Idem eiſdem. And ſi conjugati f confenferint ordinari„uxoris vo- luntas priùseft requirenda;[ 1 d infia.] N Frat. veſt. auctoritate Apoftol. prohibemus,ne uxoratum ptæſuma- tis in Epifcopum ordinare, nifiuxor priùs profeſſa con- tinentiam, facrum fibi velamen imponat,& religiofam vetemaffumat g. [ 1 Ve fêguefrato manfionis cnbscula religtone promiff, poft- guam pariter converfi fuerint, ordinentur: Quod fiin quibuslibet a Cap. 3- eod. tit in1 compil. r post Conal Lateran, part..e,2. b iry. c Cap. g: eod: tit. in 1. comp. O posŤ Cone. Lat..s. .3 d Strigontenf. al.& Colonienf? al. Colocen.€ Cap. s. eod, titin. comp. ér pos? Conc, Lat. p. 5, e. 6. f Cap. éeod. tit ini. compil. dr post Concil, Later....7. g In aliquot imprefis Ba: É rel iziofam vefem vel vitam afumat: domo Der nil fit inordinatum, nihilg, prapoflerum: multò magis laborandum est, ut in ejus promotione; gui faper omnes gradi cone ranetur, ne erretur. Inde est quod.) CAP. YVI G Sponfa de prafènti non cognita, qua dicit fè velle religionem ingredi, compellitur intra certum tempus profiters, vel adhaerere marito. Idem Brixien. Epiſcobo. EZ publico à inſtrumento nobis innotuit, qudd càm Veronenſ. Epifcopus caufam matrimonii; quæ integ A. vitum,& M. mulierem vertebatur, ſuſcepiſſet ter- minandám; judiciali ſententià matrimonium appro- bavit,& eidem mulieri præcepit, ut ad virum rediens &hiberet eidem'conjugalem affe&um::quod cùm re- nueret 6, fuit vinculo excommunicationis adſtricta. Cæterum quiĩa licèt à præfato viro deſponſata fuit, ade hüc támen(ficut afferit) ab ipfo eft incognita: manda- mus, quatenus fi prëdiĝus vir ipfam carnaliter non co- gnoverit` e;& cadémad religionem tranfire voluerit, receptå ab ea fufficienti cautione, quèd vel ad religio= nem tranfire, vel ad virum fuum redire intra duorum menfium fpatium debeat; ipfam à fententia, quå tene- tur, abſolvas, ita qudd fi ad religionem tranfierit, uter- que reſtituat alteri; quod ab eo noſcitur recepiſſe: [ 1 é infia.) Q Sanè quod Dominus in Evangelio dicit, non licere viro d,-nifi ob caufam fornicationis uxorem fuamdimittėre, intelligendum eft, fecundùm interpre- tationem facri eloquii; de his quorum matrimomum carnali copulà eſt conſummatum, ſine qua conſumma- rie non poteft.: [ 1 Ei vir ipfe eåteligionis habitum affumente, a8 alia Voia licentiam habeat tranftundi,] i CAP- VHE e g Summaut faprà eod. cap. cùm fis. Idem Priors dr Fratribus fanfti Io. annis. Į Xoratus f fine licentia uxoris inter vos nullatenùs Areipiatur, que integræ opinionis exiftat, ita quòd nulla marito ſuſpicio habeatur, eam ad ſecunda vota vel- le migrare, vel quòd minùs continenter debeat vi- vere: qùe fi talis extitérit, marito ejus in conſortio ve- ftro recepto, ipfa publicè in conſpectu Eecleſiæ conti- nentiam profefſa; in domo propria cum filiis ſuis& fa- milia poterit permanere. Si autem talis fuerit, quæ fu- ſpicione non cateat, voto continentiæ celebrato, à ſe- cularium hominum fe converfatione removeat,& in loco religiofo, ubi Deo ferviát, perpetuo commoretur. Nullus veftrům mulierem aliquam tonfurare, vel adha- bitandum ſecum præſumat aſſumere. CAP. LX. i g Conjugatus faciens profefimens uxore conſentiente, licet nuu- quam intraverit menaſterium, fi mortud conjuge cum alia contra- bat non valet matrimonium, O monafterium intrare compellitur. Urbanus II. Priori fanfa Crucis, i Ex bane g Abbatis fan&i retri ad audientiam no- ftram pervenit, quòd ùm D. in infrmitate pofitus conſentiente uxore votum vovens caſtitatis, monacha- lem habitum fuſcepiſlet, poſmodum liberatus uxo- rem retinuit,& aliam eå detunctã ſibi temerè copula- vit. Quia verd licèt prædictus D. uxore ſuà remanente —— —ů 3- a Cap..eod. tit. in t compil. Et post Concil, part. s. c. 8. Vid. Trrecrematam in cab. ſunt qui dicunt. 25. qu. 2.& Pe ke onc. fènt. diflin. 27.9. 3 art. 4» b renuerit, C cognovit. Trident. fef. 24. tit. de facram.matrim. c6. C 7, Matth. 5. 019. e confirmari, f Cap. 8. eod. tit, in i comp,© post Cone, Latee ran. part.s. 6. 9. Uid. quos citavi fpr. cod, in cap. conjugatus. g Cap. 1, cod. tit, m a. sompitat. Ppp 7 | p i

Decret. Greg. Lib 467 III. Tit. XXXII. 468 imíccalo, de jure ad religionem neguiverit proficiſci, eã| moram faceret, PTET súm pofimodum in facie Ecclefa Pulli. tamen fublatå de medio, votum fine falut lo non potuit violare; mandamus, quatenus ſi verum eſt, quod aſſeritur, prædictum D. per excommunicatio- nem compellas, ut muliere dimiſsà ad ſuum monaſte- riums ſervituxus. CAP. X. ¶ Profaſſisreli gienem uxore ſcients& diſſimulante, e mortud, all ſeculum redire non potest..d. ſecundem intellectum veriorem Cſingularem in materia. Clemens a HI. Onſuluit nos&G. Sacerdos, uttùm vir ad religio- nem tranſiens;& in ea per annum& amplius ram faciens, uxore fuâ, poftquamad domum tra regularem, de præfenti vita ſublatà, ſecularem habitum reſumere valeat,& aliam ducere in uxote m, vel fi di étam ci liceat retinere. Conſultationi hujuſmodi ta liter reſpondemus, qpad prediu; vir nec habitum pot abjicere, quem affumpst, nec aliquam fibi matrimonio copila e Quòd fi contraxerit, matrimonium ipfum decernimus diiimendum. CAP. XI. ie continentiam vovit, tenetur reddere debitum G Conjunse, conjugi, licet ad tempus voto confènfèrit. Cosleſtinus III. Hariſſimus d. Uf infia.]]-q Fraternitati ve ftræ mañdamus, quatenus fi inveneritis uxorem Reg Sueviæ e gravi inütmitate depte vo- vife,& virum ejus ad tempus præbuiſſe conſenſum, ma- ximè fi non idem vir continentiam vovit perpetuam, eandem viro cohabitare PPRrR& utrunque invicem maritali affetione tr [ikr Miſio filius, tui noſtro literis gr nuncio h lefèens,© dilecta inChriflo filia áxaore i ja vencul Ó voto contrahendi legitimum matrimonium ſe adſtrin vicem faum confènfum, accedente voluntate parentum ,arrarum donatione roboræuerunt heſt modiim verò bon. mem, D. patre fuo ab inimicis ocaf, ceamnimid bellorur adùe erfit habito cum hoftibees fieis co ngrelfu x oablus faga usg, fuiffet, quiati- mebat, neipfa[þonfa ab inimici per vèolentiamraperetur, dr alia fnil ei non invenireturan regno geam fibi Haſſet matrimontäle- ter copúls are De fuorum& ej juſdle m fþonfè pa ai faltuen est, quod in con vcauli annhe monaſticum, ſine propofito perpetu r retinendi, ſüuſcepit s Gr ibidexi per s annos moram fecit, ne quid injuria ab inimicis h pateretur quam campace red. lid é obtento de inimicis t riumbh, ſolenniter [t um gra andi exultatiens in uvorem,& en eepiſſet inimicorum de communi affen-ele derra fagin reg e premeretur,&o um conje num ſãbi inſtituit ſucceſorem: proced Verò tem- ‘pore, pradifauxor gravi infirmitate correpta ol deceſſuram, timore mortis induct > ctm fè de hac vita tnentsam vovit: cus cum Rex ipfè nollet eam eo ntriſtari conæeſſit ad tempus, nunc an i,. z s komso iik' tem fè continere non poè proponit, é d licite poffè fiert arbitra- EUY, Q ad torut uxoris fue redir ecupit,(r ad borum detractiones& obl. uxorem[nam aub. n fiar primændas J ui petit a nobis ei dari in mandatis ut a maritali aſſectione pe , non ob- voto continenti tempusapprobato Veram guia fuper his ad plenum n aternit. ueſt deciſtuuem horum cananic mus committendam, per A mfedem m, q Jaber his inqui- raiis diligentiusveritatem G fi vobis confit elicere Veritatem fa uod redia| 7 Hrædlicta| ta timore violentiæ At rae! mutier primo fuerit inter Moniales re Pina, gium fè habusfe nsbends profisebatur, cam inter eas { | a Cælefinus. b Cap..eod. tit. ina compil. c al, ita matrimonium copiilare. al. ita: in matrimo 140 copulare, d eod. tst, in z comp.€ Scotia, al. Suavis. Í vertatur, fub regulari habitu de cætero Domino| mo- f { at j | | į fug pericu-|a c Regi nupſerit,& uſque ad hectempora cohabitans, Hliot eæ 46 |7 ſuſcepit, eam denuncieti⸗ praefata monaſterio non teners: non enim fatum lud matrimonii potest contrafuns dirimere Ofi for» tè poffit matrimonium contrahentium impedire, De fecunda vea ro cafi J CAP. KII. G Si alter conjugum altero ignorante religionem: profitetur,&- propter hos de monaflerio educitur, ilo mortuo, ad zuonaſtertum pes dire non cogitur. Idem. Lacet 4 nobis: b-&.] 4 Solicitudo tua nos con- fuluit, utrùm mulier, quæ credens mortuum marie tums-habitum religionis aflumpfit,& eo reverfo. des monaſterio educta fuit, poft obitum-viri fitad regularem obfervantiam com ico ¿Super quo refpondemus, quòd licèt votur quequague non tenuerit, cate- nus ni orium, quatenus ſe poterat obli- promiũt enim intrando monaſterium⸗ fe non exa- rnis debitum. é, quod erat in poteftate ipfius: ad Keran. in ejus poteftate non erat, ſed in poteſtate mariti:& ĩdeò quantùm ad ipſam, tenuit vo- m,quod Poſt viti obitum tenere non deſiit: cùm ad 7 eum caſum, à quo poterat eſſicax habere principiu-s perveniſſe noſcatur. Conſultiùs itaque dicimus,& ei uentids ad falutem, ut ad monaſterium redeat, ubi bonã ductà intentiene fecit;& habitum- religionis accepi iveròad hoci i duci non pote pſam invitam ctedimus non cogendai t I Ettnam prudentiam comm PS y quod sn caufis die biis fèd. Apofiol. confilium requiris licet praeditus f: rum, ad matrem tuam Ecclefiam Romanam idcir c0 devote recut= ris: ut habitá faper hoc quod dubitas refponfie fione, condignam gu in-fimilibus formam ruare debeasevidenter cognofiss f bi di. fl 3 Decanum Cathalan.] ꝛentid litera · CAP.“Xii. G Summa ut fùprà cod. cap. càm fis Innocentius III. Piſano Archiepi- Lopo. A? Apoftolicam fedem c:[&7,] q Cùmautem y &uxoryna çaro fint per çopulam conjugalem effe- &ti: neç una pars converti poffit ad Dominum,&-altera in ſeculo remanere: profectò non eit altet conjugum re- cipiendus ad obſervantiam regularem, niſi reliquus perpetuam continentiam repromittat: ſed& vitam de- bet mutare, nifi fortè ſit ejus ætatis, ut ſine ſuſpicione incontinentiæ valeat in ſeculoſemanere gr AP- AIV. T Per religionis proj Rronem, non perj propofitum cafiitati fir- vande in Jiislo, n alia de prafènti. didem. d Lug unenfi Arshiopia fio q: 1òd cùm quzd; m LET parte, tua eftintimatı} mulier velum viduitatis coram duobus Abbatibus aſſumpfiſſet, benedictione ſolemni, cum celebratigne miflæac litania(ſicut debuit) accedente, quidam nabi· lis proponebat, fe priùs m nlierem ipfam rhediantibgsin ternunciis, per verba de præfenti, arrhâ etiam interpoli- tå deſponsaſſe: 1&.].¶ At illa ſe in illum conſen· — a Cap. q. eod. tit. in 2. comp. Uid. Turrecrem, inc. ſeriatim. 32. i te Henric. Boich, vid Magiftr. fent. l. 4. difi. 38.$ hie qut- t. dafl, 32..1. artt.03» Ghe P lat ritur., b Vid. Sotum4..fè tit. de regularib. in-comp. Vid, Tarrecrematam tn c, fant gué a. 2. CAncharanum in.tua nos, De jurejurando, ine e. Cap-1. eod, tit, in 3, camp, De materia VIAE guos dicun? dL citavi fapr eod, cap. verum, dre, ex pubisa. ſiſſe UN, WtW y

iiè NE e m De converſione conjugatorum. 469 ſiſle confeſſa, dixit;-guòd audierat, eumeffeleprå per cuſſum,& ob hoc ejus fuerit abominata complexas: L2 Hh.] ¶ Nos autem inquiſitioni tuæ taliter te- ſpondemus,;quòd etfi poffit non inconfultè videri, quòd ex quo matrimonium inter legitimas perſonas per ver- ba de ptæſenti contrahitur 4, illis viventibus in nullo caſu poffit erſſolri> ut vivente reliquo, alterad cunda voratranfmigret>b, etiamfi unus fidelium, inter quos eĝ ratum conjugium, fieret c'hæretieus,& nollet per- manere cum altero ſineromumelia creatoris: niſi fortè ſecùs fieret ex revelatione divina, quæ ſupetat omnem legem: ficut à quibufdam ſanctis legitur eſſe factum. Nos tamen nolentes à pradeceſſorum noſtrorum veſti- giis declinare, qui reſpondere conſulti, antequam matri- monium fit per carnalem copulam conſummatum, lice- zealteri conjugum, reliquo iñconfulto, ad religionem tranſire, ita quod reliquus extunc legitimè poterit akteri copulari: hoc ipfum tibi contulimus obfervandum inar ticulo pra notato, quamvis falſa fit taufa, per quam- ad ſuſceptionem veli prædicta mulier eſt inducta, cùuùm fine qualibet tali caufa idipſum religionis obtentufa- cere potuiſſet. Porrò licètpradiéa mulier videatur in veli ſuſceptidne religionis habitum afùmph fe, fi tamen velit in domo propria remanere, quafi propofitum ca- ſtitatis in ſeculo ſervatura, nihilominùsconſummandum eſt matrimonium jam contractum: niſi ſe voto adſtrin- xërit ad obſervantiam regulärem: in quo caſu com pelli poteſt, ut relicto feculo religionis propofituni exe- quatur. [1 Andrio qùod muler ipfa vélum afumpferat mifit ad e- amz ut deſponſationem faltam carnalis cupulo ſequeretidf: In verò, pofguam fuit ad'tuam audientiam res perlata, inſnibere curäſlu, ne ante difin Gionera negotia fe carnalater comm: e en autem à muliere ipſ in tua praſentia conſtituta, quæſtviſti, utrùm con enfler in illum, É quare ab illo quaereret feparars.) 2 Camautem pafimodam per teftes idoneos tib Fuerit plemor Jaa fides quod ante fufè Ceptionem veli, mutuus intervenerat inter ipfis per verbå de prafènti confènfas, fidem duxifii Apoft. conſulen. dam, miram veli Jufcoptsoimpediat matrimonium inter ipfos.) CAP. XV. g Mariine faus Monachus,& conjuge adulterata revocari pon pórest, Idem Rudinen. d Epiſecpo. Onſtitutus: in præſentia noſtra H. ſuà nobis con- Fkeſſione monſtravit, quòd in Acolythatũs ordine itutus, quandam puellam R. nominein facie Eccle- xit uxorem: quam cùm carnaliter cognoviſſet, or cordiâinter eum& amicos puelle, ipfa fuit cuidam alii V. nomine copulata:& tu memoratum H. uſque ad gradum ſacerdotii ordinãſti. Cum autem eum ſaa con ſcientia remorderet, habitum ordinis Ciſtercien. aſſum. pſit:[ 1 Cf.] Ideoque mandamus, quatents ſi res ita fe habet, prædictam mulierem, ut à dicto V. recedat, cui per adulterium eſt conjuncta, nec predium Mona- chum impetat quò minùs tegulares votum valeat ad- implere, per cenf. Eecl. cogere non omittas. LI1 Tandem Albati ſusomniærevela vit, qut eum commonuit diligenter, ut ſi per hoc ſaluti anima ſus provideret.] CAP: XVI Q Uxornonpotest repetere måritúrs, dé cujus licentia Teligio. hem intravit, f post ingrelſiim non continuet, licet ad confentien. dum ſeu ad dandam licentiam dols fuit enducta. —— a, Vid. l cam notifimiC. de prafiript nxx. ann. in rub. C. gui matr, acg pof. b migrare. ſoluitur matrimonium. vid. Conctl. Trident. fef. 4. tstul. de facr. matrimon, cap. 5. d Tuden, al, Tùdimem e(ap. 2. cod. nt. in 3. compil, Vid. Tunrecr. in c. dixit Domantis. r cap, conjugio, 42. J. 1. f Ii omnibus antiguis, impetrat, legitur pin recensori- bus inguistet, habgir c Quia per harefim non dif:| 470 Epiſcopo,& Abbati de a Boribarden, Piétavien. diæcefis. Eniens ad& præfentiam noftram L. nobis intima- vit, quòd:cum olim intrandi monaſterium propoſi- tum concepiſſet, pluribus Sacerdotibus præfentibus apud uxorem fuam inftitit, ut fuper hoc fuum impertiretür affentum:{ 1 eY 4—— demùm tam ipfius, quàm multorum aftantium precibus fletibusque devicta, ca- put ejus altari ſuppoſuit manu ſuà: qui eã præſente ton- ſuratus, ibidem monaſterium adiit,& finito probatio- nis tempore, profeſſionem fecit ſolenniter monachalem: illa verò in ſeculo remanens, inhoneſtos amatores ad- mifis; ¶ 2.&infia.] ¶ Qucirca mandamus, quatenus fi ita eft, predi&um L. in monasterio; quod intravit, perſeverare liberè permittatis: licet enim in hoc videa- tur non modicum deliquiſſe, quòd captiosè aſſeruit,quia nifi fibi eadem ¢ mulier conientiret, tam fibi, quà m» toti mundo fe inutilem redderet,& cùm Presbyteros sroratina prædi&tæ mulieri exponerent,quòd candem nquere ſeculum oporteret,-f forte licentiam daret viro: ex quo tamen sadem caput virialktari- fpontë fup- pofuit,& poſtmodùm non continuit, ſuper revocatione ipſius non eſt aliquatenus audienda, cùm ipſius intentio exceptione poflit commi fornicationis elidi; maxi- mè cùm antequam fuerit fornicata, iplum non duxerit reperendum E 1 Eiſdlem Preobyteris primitis exoratis, né praefata mulieri exponerent, guod etiam sjam oporteret relinquere ſeculum, ſi viro ſůo daret licentiam ad monaſterium con uolandes Cumg, ipfum mtie leer; ne ab en diſcederet, vice mutul precaretur, iſẽ alſenens, quod nifi ab ea fuper hoc poffet obiżnere licenttam, non folam fë ei inatia lem redderet, fèd etiam toti mundo,| [ 2 Unde idem I metuens ne fua continentia ilins ineontinern tia imputetur, an in monafierio-debeat perfeverare, à nobis confia linum pofulavit.] Idem Pictavien. CAP. XVIL Væor maritum profelſum repetere potest, non obffante iicena tia profitendh, ab ea metn extort ds Idem: Oeedens d ad ptæſentiam noſtram I. mulier propo- Ai fuit, quòd cùm V. vir ejus eam ſibi matrimonio co- pulaſſet, volens tandem idem vir habitum aſſumere mo- nachalem, poſtulabat humiliter ab eadem, ut tam pio propofito fayeret ipfius: qua propter multa verbera; 8e alia gravamina, quæ didtus vir inferebat eidem, fe ipfam afferens dimiffurum, annuit votis ejus,+ Cumgue idem virin domo de Vader. e Ciftercien. ordinis religionis habitum affamphi fét, milier in domo Monialium; nule lo ibi habitu religionis aſſumpto, vel voto convetſionis emiſſo, permanſit: proceſſu verò temporis, chm idem vir ad leculum rediens, religionis habitum reliquiſſet, eadem mulier ſe inſtanter ab ipſo F petiit reaſſumi: Er einfa] Quocirca diſcretioni veſtræ mandam u quatenus fi res ita fe habet, di&um virum, ut cam reci- piat, eiue affectum exhibeat conjugalem, appellatione remotaà cogatis. pi Ipe alam recipere penitùs contradicens, preter virbera quibus fape affecit eandem; fibi piurima cuita O graves inju- rias irrogavit.] CAP. XVIII. G Vxor Profefi, qua dedit viro Lcentiam profit endi, NON S% aa neredi religionæm, ſi continent eſt,& non aae e— a Barudien. aliter, Barrubabrund. (ap. 3. eod. tut. in 3. ompil. Vid. Sorum 4: Lentent. diſtendõl. 25. quaſt. 7. art.&. circ c alitiita: quòd ſi non ſibi cadem mulier, Sc. d Cap. € Vender, alit, Vaden. alit, Vende: finem. un. eodem tituli in 4u compil f ew

47¹ Decret. Greg. Lib. Innocentius s HI. Epifèppo é Decano G The- ſaurario Lintontenſt. Ignificavit& nobis A. mulier, quòd cum ĩpſa F. viro Sé coram. Decano., Quirici. e, vices Archiepifco- pi Sengpen. in hac parte fu te, licentiam conceffe rit religionem intrandi, conti nentig tamen voto eidem injun&to,& receptå. fide ab ipſa, quòd perpetuò conti neret, idém Decanus poft factam profefjonem. à viro prædicto in monaſterio, in quo, habitum affumpferat monachalem, afferuit ipfam debere religionem intrare, quanguam id primò non expreſſiſſet eidem& hoc€x- preffo, illi 4 licentiam non dediffet:(& znfra.}§ Qo circa mandamus, quatenus, fi eft ita,& eft talis tatis, de qua ſuſpicio haberi non poſſit, ipſam votum continen- tiæ obſetvantem, intrare monaſterium comp mittatis invitam. CAP. XIX. 6Adulier, quam maritus reconciliare non vui, ad agendum Pæmtentiam in aliquo clauſtro collocatur. Gregorius, LX. Audemus e in Domino:(é infa.]:@ Mulieres ve: rò, quz reliéto maritali toro, lapfu carnis cecide- runt, fi mariti earum à te diligenter commoniti, eas ad frugem melioris vitæ converlas noluerint recip pter DPeum, in clauſtris cum religioſis mulieribus ſtudeas collocare, ut perpetuam pœnitentiam ibi agant. CAP. XX. g Si conjuges fè ad invicem abfòlverunt, continentiam promit- gendo,&7 uterque vel alter eorum religionem profitetur, alter alte: rum repetere non potest. Idem.Moniali, monaſterti de Plan- daf. UdumàcC. Laico g mota contra te(quam uxorem] Diam dicebat) materia quæſtionis, R. ſanctæ M. in Comeſ. Diacon. Cardin, dedimus auditorem. Coram quo dictus C. conquerendo proponens, quòd indebité recuſabas eidem(cujus uxor eras per conſenſum de præ| fenti,& carnis, b copulam: fubfecuram) matrimoniali ter adhærere, te ſibi reſtitui poſtulavit. Ad quod fuit reſponſum, qudd ipſe.pro animæ ſuæ remedio purà& ſpontaneà voluntate, pręſentibus duobus religioſis Sacer dotibus,& adhibitis quinque teſtibus fide dignis, omni juri, quod in te babuerar, renunciavitomninó; refignan- do illudin manibusalteriusex$acerdotibus ſupradictis qui in perſonam Eceleſiæ reſignationem hujuſmodi re cipere procuravit,& q od idem Ci ſe caſtitatem ſerva- turum promiſit, pauperumque hoſpitalis de Ponte ób- ſequio ſe deyovit, promittens voto ſolenni omnia& ſin- gula ſupradicta,& tribuens tibi licentiam ad monaſte- rium tranſeundi: te versã vice ſimiliter promittente, ac tribuen licentiam,& jus quodlibet re ſignante, ſicut hæc omnia dicebantur per publicum inſtrumentum eſ⸗ ſe probata, manu B. Notarii Aretinenſis: confectum. um prænominatus C. propoſuit, quòd caſu, amiſſo mento. k præfato., illud in prima perfona, quod priùs erat m tertia, infertis pluribus in uno aliter, quàm in alio, fuit ab ipſo formatum:& tübi iratus fuiffet ſicut verba& verbera indicabant, nondum calore ira- cundiæ quieſeente, quidam ipſum deceptoriè allexerunt, proponentes eidem, quod in h ali prædicto cibis ad na A © — a Honorius rertiui, b- Vid Ludovic, Rom 19. 674.ut in meo C. incipit: Nos ſumus in materia. c Auiriaci. d Illi, f A diia a, a Da B gi E ¿ fèslicet ny e Vid, Ludovic. Rom Ang. i74. ut in noſtro Codic. incipit: Nos ſumuss in materia. vid inſt. de adulierius. }, Plonta al. Plonta. g Eis f Plonca Vid. Turrecrematam ſabè citatum.& Sotum 4 fi. 27. quaft tart 4. C difi 32 quæſt. 7 art,}. vid. Syl n fumma, verbo, 1 K Did. Henracum Boich.& ms. h carnalem. i Areimi ihid. Pap, deer, agg. mcp, guis- III. Tie X XXIL eA libitum poffet uti, ác proprium reuncie, pra fato b.{ivi nihilominùs promittente-quòd, non folùm ardorem, fed etiam. appetitum libidinis extinguetet in eodem: propter quod quicquid in hac parte feciſſe dignoſcitus iratus, ſeductus pariter& illectus,& ſub ſpe promiſſio- nis, ac fub. ea conditione vel modo, ‚fi poffet continen- tiamobfervare, afferuit.a à ſe factum. Sedad ifta re- ſpondebatur econtrà, quòd an tabellio in tertia perſona inſtrumentum conficiat, vel in prima(dummodò non mutetur ſubſtantia veritatis) nihil intereſſe videtur. In- ſuper quamvis aliquando ſpes memorato C. data fuiſ- et, per quam ad hoc ſe propoſuit ł indultum, eo tamen tempore„quo talia facta fuerunt, purè; fimpliciter, ac voluntariè proamore Dei ,:& remedio anime fuz, fo- lummodò ad otum& adalia ſupradicta noſcitur pro- ceſſiſſe: propter quod à conſortio ſecularium homi- num debet diſcedere, vitanique mutare, cum ſe illius ætatis eſſe proponat, ut, ſine ſuſpicione incontinentiæ non valeat in ſeculo remanere. Nos itaque habito fra- trum noſtrorum confilio, te ab impetitione dicti C. fen- tentialiter duximus abſolyendum, perpetuum illiſupet hoc filentium imponentes, CAP.“XXI: T Breveest, fèd per alia verba potest fic fummars: Past fine tentram divortri quoad torum, latam ob fornicationem ſpuritua- lem mariti, potest uxor libere religionem intrare. Idem. MUlier, quæ in fide remanfit; poteft nolente viro, qui ab infidelitate revertitur, propter quam ab co fuerat judicio, Ecclefiæ feparata, ad religionem liberè | convolare. K— DE CONVERSIONE Ad IN- fidelium. TITULUS. XyxXi CAP. 1. ag Non potes? quis illam habere in uxorem, cujus maritum obe cidit machinatione ipfius mulierts: fochs fi fine. machinatione. E8 est pnieher, E quotidranus cafits. Cœleſtinus III. Audabilem:(& anfd.] ¶ Interrogàſti de Sat. racenis, qui dum in captivitate eſſent, quarun- dam Chriſtianarum viros earum inſidiis& ma- chinátionibus- occiderunt, utrùm, quia pofteà per ipfas ad fidem Chriſtianam converſi funt, eas de jure poffint accipere yf- in; uxores: vel fi duxerint, conjugium teneat eorùndem. Hic Triburienfis-g Concilii regulå contenti ſumus, afferentis, quòd fiin mortem ipforum walitiosè fuerint machinatæ, lictt earum ſtudio ad fi- dem accefferint, nec tamen eis adhærere debent, nec ſunt, ſ adhæſerint etiam, tolerandi, cùm tale damnmum⸗ tali lucro-Ecclefia compenfare non velit, Ad hoc$ar- ràceni quidam, in bello funt Chriſtianos interfeciſſe⸗ notati,&-Chriftiani fimiliter Sarracenos: pofteà verd Sarraceni ad fidem converfi, uxores eorum, quos 10 belli certamine occiderunt, fibi matrimonialiter copulârunt, & idipſum Chriſtiani de-Sarracenis mulieribus con- verſis ad fidem feciſſe noſcuntur, quæ poſtquam du priorum virorum morte compererint h veritatem, di- vortium inſtanter i expoſcunt. In his igitur reſpon- — a Allita: aſſeruit eſſo factum. b proponit. e Vid. leg, cnm plures.$: locator..locat, d Vid. Sotum lg fènt. dift- sp: quaft. m art.}, e Cap. 3. eod. tt. in 2, compilat, f ducere: g Vid. Concsl. Triburien. cap. 40. C cap. st. fèdibinon funt has piam in cauſa. eadem verba. h comperiuut. i conſtanter. demus,

Jnnt, teo Impel endan p , IXI i. anit pote itut, pop arata, ad ripi iin moien licet canumi miàm a pon vet uitw or Satra poest y ii;—— De voto,& voti redemptione. demus, quòd cùm tales non procuraverint virorum inte- ritum defunctorum, matrimonium inter hujuſmodi per- ſonas licitè poteſt contrahi,& taliter copulati divoitium zequeunt poſtulare. ÇAP. TII Q Si alter infidelium conjugum venit ad fidem, altero rema- nente in infidelitatis errore, conmunis proles afignatur conver fos Gregorius 1X. Argentin Epiſcopo. E literis à tuis accepimus, quòd quidam de Judai- cæ cæcitatis errore, ad Chriſtum verum lumen adductus, uxore ſuà in Judaiſmo relicta, in judicio poſtu- lavit inſtanter, ut eorum filius quadriennis aſſignaretur eidem, ad fidem catholicam, quam ipſe ſuſceperat, per- ducendus e. Ad quod illa d reſpondit, quòd cùm puer adhuc infans exiſtat, propter quod magis materno indi- get ſolatio, quàm paterno, ſibique ante partum onero- ſus, doloroſus in partu, poſt partum e laborioſus fuiſſe noſcatur, ac F ex hoc legitima conjunctio maris& fœ- mine magis matrimonium, quàm pattimoñium nuncu- petur, dictus puer apud eam debet convenientius rema- nere:[6].] ¶ Cùm autem filius in patrĩs poteſtate con- ſiſtat, cujus ſequitur familiam,& non matris,& in æta- te tali quis non debeat ę apud eas remanere perſonas, de quibus poſſit eſſe ſuſpicio, quod ſaluti; vel vitæ inſidien- tur b illius,& pueri poft tiiennium`, apud pattem non ſuſpectum ali deb& morari, materq̃ue pueri, fi cüm remanere cont ret apud eam i, poſſet illam addu ceread infidelitatiserrorem: in favorem maximè fidei Chriſtianæ reſpondemus, patri eundem puerum aſſi- gnandum-. 5 z se DE VOTO-ET VOTE REDEM: ptione. FITULUS XXXI CAP.. I YVota poſſiumt eleemoſynis redimi, vel in aliud commutari, in- tercedente fuperioris aulloritate,& jufl caus redimendi, vel mutandi. Alexander III. Exonen: Epifiopo. E k peregrinationis votis, an eleemoſynis redi- mi poffint, vełpro neceſſitate in aliud commu- | tari: Reſpondemus, quòd ab ejus, qui præſidet, Pendet arbitrio, ut conſideret diligentiùs qualitatem per⸗ ſonæ,& cauſam commutationis, ſcilicet an ex infitmita- te, ſeu affluentia divitiarum, an/ alià causã probabili Peregrinatio,an m recompenſatio melior fuerit,& Deo magis accepta:& ſecundùm hoc debet exinde diſpen- fare. CAPR IL 7＋(ammulat Paba votum ultramarimum, in ſis maximè, qui pn puerili atate voverunt. Idem Norvicen. Ebiſcopo. Enientis» adnos R. narratione accepimus, quòd in puerili ætate conftitutus Hierofolymam difpo- uit proficifci: cuidam quoque, qui fepulchrum Do minicum propofuerat vifitare, fidem dedit,& fiam re cepit abeo, quòd fibi invicem in via fociifideles exifte- rent:[1& iaßa.] ¶ Nos autem ipſum à voto, ꝗ ætate tenera, facilitate potiũs, quàm ex arbitrio diſcre- tionis promiſit, abſolvimus:ita tamen, quòd idem votum eleemoſynis redimat,& juxta conſilium noſtrum o, to- â Vid..Th. fënt. difi. 39:.l. art. æ. ad.argume b pra Yitatis. c producendus. d Al. alia. e ac post partum. dre. f ac per hoc, g debeat apud ilas, drc. bw infidiantur. à ipfam, K C. 1. eod, tite in r, comp. C post Concil Lat. fub Alex, HL p3. o3.| aute m aut n Al. Pervenien- tis. Vid.c.eod tit in rcomp. C post Conc Lat. p. 50..15. O Al. Vefirum, guam lefsonen olim impugnavit Hofe f | to vitæ ſuæ tempore ur ad hoc fuz facultates fufficianr) debeat providere, [ 1 Et bonam fcietat varent, quod uterg, Jòlicsta mente revolvens, ad nos accefiit lit ſibi noſtrum ſuper hoc conſiliums apet riremus.] CAPR: IIL g Ex fola conceptione boni explicandi non ob, num conceptum exequendum, Idem magifiro A. de X fonde. Iferatůram'tuam:[1 mfia.) ¶ Cum ex quadam minutione nimio fuiſſes mortis pavore perterritus, hæc verba protuliſti: Non diu hic morabor: proponens inanimo,quòd religionis habitum effes aliquando fufce- ptuus:[2& 1] q Tibi igitur refpondemus, quod fi plus non eſt in voto proceſſum, tranſgreſſor judicari non poteris, ſi non impleas, quod dixiſti f 1 Et prúdentiäm tuam jam ridem fama revelante, cogno trus cor erationẽ honeſiæ convenſationis& vttæ, Relatum est nobis atur qui ad bas ere volumus& debemtsy tua tanto at atuam confi ferventioris charitat brachiis ampletamur, ex partêtua, quo.) [ z Sed propeér frequentes infirmitates, qua plerumg, ſcrictionem impediunt, É quia indzgentibus E hofpitalem exhibes, pluraq; ſolatia impendis, quo$ ihe in animo, opere non impleſti: ac per hoc dubitas» ne de faa fide voti in diſtricto debeatevamine conveniri.] vite dia feuntibus te d concepiſti olim | CAP. IV. |- O Omne vitum mutabile est, in votumrrelzg ' Idem. | Q Cripturg b:[1&.]{ Reus fracti voti aliquate- nàs non habetur, qui temporale obfequium in perpe- tuam noſcitur religionis obfervantiam commutare. [ 1" Sacro teflimoñńio declaratur, quod ſpirituali homo ppo ſitum non mutatur pro fi Iute amma fua utilius aliquia medr- tetur? Inde est guod veſeris juſtis poſtulationibius non ımdignati ifla dulgemus` quod qui ſepulchrum Domini vel IR nR orina limina propofùerùnt vifitare, O infirmitate vel alia rationabili caus occurrente, habitum religionis affumere, atg inter Vos Deo ſer vire vollerint, libere hpſds ſiſeipere valkeat.| CAP- y Executio voti uliramarini, aultoritate Pabæ potest ex caufa 1T Innocentius II. Strzgonen, vArchsepi- i: Lpo 3 3 l N On eft c voti dicendus tranfgrefor,qui quod vovit» | auctoritate ſedis Apoſt. diſtulit adimplere. Sans fignificavit hobis Rex Hungarix, quòd cum in regni per- turbatione d confilium& aùxilium tuum ſibi ſenſerit hactenus profuiſſe, utilitati ejus non modicum deroga- ret, ſi Hieroſolymam(ſicut ex voto teneris) regno ber- geres impacato:[1 C N ideogie mandami. TE | nus non priùsitérarripias Hierofolymam adt regnum ipfam fùerit tranquillitati priſtinæ reſtitutum, vel fuper hoc receperis ab Apoſt. ſede mandatum. [1 Cùm igitur imminearnobis de honore pjs© fan s. G3“i redy 4 la regat Hungarie folicite cogitare.) CAP. VIL Ey ad Q Ecclefia compellit haredem Laicum per excommunication E bonorumn ſubtractionem, ad ewecutionem Vott UUTAMATINE uod fè obligavit pro defunto.; ar Idem Andreg Duci. —— a Cau eodtit, in 2. comp: Vid. Navarr, in manuali confeffarioe rum.iz..26. 32.in Larmo nuper exprefo. b C⁊. eod. tit. in 2. comp. c C1. eod. tit. in 3. cump. Vid, B, Thomam 2..9: 3p aTi, 32, d zurbanone. 474 ieee——— pauperum Chrifti(dummodo —

475 Decret. Greg. tib. Icet à univerſis liberum fit arbitrium in vovendo, ufq; adeò tamen folutio neceffaria eft poft votum, ut fine proprio b falutis difpendio alicui noniiceat refili re. Accepimus fiquidem, quòd cùm Rex Hungarie pa- ter tuusagens in extremis, votum guod voverat Domino,| Hieroſolymitanam provinciam in forti manu, bumili corde vifitare, fubinterminatione maledi&ionis pater- næ, commiſerit tuæ fidei exequendum,& tu aſſumpto crucis fignacufo, te idimpleturum{ine dilatione quali- bet promififti:{1&.] f Mandamus, quatenus polipo- ſitis cæteris folicitudinibus, ufque ad feftum exaltationis fan&æ Crucis debitum acceptæ Crucis exolvens, proposi- tam iter arripias,& humiliter profequaris: Ne fi onus tibi à patre injunctum,& à te ſpontè ſuſceptum, occa- fione quålibet detrectaveris, paternã te reddas ſucceſſio ne indignum,& hæreditatis emolumento priveris, cujus recuſaveris onera ſupportare: ſciturus extunc anathe- matis te vinculo ſubjacere,& jure quod tibi, ſi dictus Rex ſine prole decederet, in regne Hungariæ competebat or- dine genituræ d, privandum,& regnum ipſum ad mi- norem fratrem tuum app.poſtpoſitã deyolvVendum. I Prum eodem Pbatre tuo ſublato de nredio, cùm tliero ly- HLS M stanumhoc iter te arripere fimulafjes, afurapte peregrinati tuum& regnum Hungaria convertifit aciem bellatorum, ér mi contra fèrenitatem regiam malignorum ufus confilio comm iji Nos autem, guos drebus iftis ad Pontific 4mm licet immeri tos, Dominis evocaverit, tam paci regni Hungarie, quam tug Vo- lentes falut: çonfùlere, nobilitatemtuam rogamns gy monemus,(r exhortamur in Domino, ac per Ap..] CAP. VIL G Commutat Papa votum ultramarinum invigilias, orationes E jejunia, tunc maxime, cum ceſſat cauſa, quæ induxit ad voven- dum: ita etiam, guod expenfè fiendain eundo, morando,& re- Aceundo, integraliter miitantur interra fanfa Jubfidiuns, Idem Pecenſi Epiſcepe. Agnæ e devotionis:[& inßd.] ¶ Cum Trecen. Ec- cleſia contra libertatem Eccleſiaſticam gravare- tur, nec per alium quàm per Campani Comitem inul- tramarinis partibus conſtitutum, eidem Eccleſiæ crede- res poſſe de facili ſubveniri, ad ipſum propoſuiſti ac- cedere: ac in fignum peregrinationis& devotionister- ræ Orientalis crucem Dominicam affumpfifti;[& sn.| fia.) 9 Quamvis autem auditå morte ipfius intentionem tuam conſpiceres jam fruſtratam, noluiſti tamen fine conſilio Apoſt. ſed. ad propria remeare, ſed ingreſſus urbem F intentionis tuæ propoſitum, ac ſtatum Frecen. Eecleſiæ, nobis humiliter expreſſiſti: 1& anffa.] ¶ Et quidem tria præcipuè duximus ¢ in hoc negotio at- tendenda, quid liceat ſecundum æquitatem, quid de- ceat fecundùm honeſtatem,& quid expediat ſecundam utilitatem. Sanè non videbatur contra votum licitum ablitus, quam contra inimicos crucis dirigere debueras, sn Patrem| z| i | f f TIL Tie XXKIV A Quodenim agitur a àPrælatis, facilè trahitur à fubdie tis ir exemplum: juxta quod Dominus inquit ad Moy- fen in Levitico&:[si Saserdos, qui eſt unctus, peccaverit, fa- ciet delinquere populum.] Verùm ætatis vitæ lenelcentis de- fectus atque canicies, quæ vix labores& dolores fuos to- lerare poflunt, in contrarium allegabant,& Eccleſiæ Tre- cen. ſuſpitia, cui vinculo paſtoralis ſolicitudinis es liga- tus, ſine cujus aſſenſu votum peregrinationis emittere forhtan non debueras:[6 infia.)$ Iplom etiam votum, quod ex ſui forma ſanctum& honeſtum erat, ex perſona voventis minùs licitum videbatur. Cum enim juxta canonica< inftituta,Clericus abíque fui Epifcopi licen- tia peregrinari nondebeat,& Epilcopusnon minùs,imò potiùs fed. Apoft. fit adftri&us, videri meritò poterat, quòd abſque generali, vel ſpeciali licentia votum pere- grinationis, quå te tamdiu abfentares, emittete non de- | beres:[2 é snfia.} |€ Cùm igiturin lege veteri, d in qua non minus præ- ceptum Domini obligabat, quàm votum hodiè obliget in Ecclefia, primogenita ,quæ Domino mandabantur offer- ri, quædam Domino redderentur, ut primogenita Levi- tarum: quædam redimerenturut aliarum tribuum:quæ- dam commutarenturin aliud, ficut primogenitum afini, qui pro oVe commutabatur: ex hoc attendentes, quod | votum commutari poffit in opus aliud pietatis: | curantes,guòdos loquentium iniqua loquatur, dum ta- men non recedamus à tramite veritatis: de illius auĝo- ritate fecii, qui cùm audiſſet à diſcipul:[Scis f, qusa Pharısfzi dudito hoc verbo feandálizati funt? JM reſpondit: Cuntte illos, caci ſunt,& duces cæcorum:] tibi pro te& famulis tuis licentiam concedimus, votum peregrinatio- |- nistaliter commutare, ut expenſas, quas fueras in eundo, morando,& redeundo facturus, alicui Keligioſo commit- tas, in neceſſarios uſus terræ illius fine diminutione qua- libet transferendas:[&.] ¶ Laborem etiam laboribus recompenſes, ſolicit nſtando vigiliis, devotiùs vacans orationibus,&in jejuniis fortiùs te exercens. Ad hang autem indulgentiam tibi faciendam{pecialiter nos in- duxit, guòd“cùm pro libertate Trecenf. Ecclefie per di- &um Comitem aflequenda præcipuè votum peregrina- tionis emiſeris, eo ſublato de medio, quia crſlavere cau- ſæ, facilius ceſſare potuit& effectue. E 1 Noọflrum dr fiatrusn nofirorum confiuum oum devotions regusrens: ven. etiam f, nSenonen. Archiep. tunc Metropolitants flatum Trecen. Ecclefie, ad difpendiam, guod ex abſentia tua an- currere poterat, ſemel& iterum per fisas propter quad dyfhofusmus deliberare cum fi cadem Trecen. Ecclefia mifèricordiam faceremus, te ad agendam ipfius fòlicitudınem remasttentes: an ficut ex vototenebariste iter arreptum perficere pateremur,(r utrum horum tam falutis itty quam terra orientali pentus expedsres.| literas intimavit: s ROR, An oum | 2 Mings etiam votum ilud terra Orientali videtur expe quam Clericorut, guos e diens, qua plus pugnatorum ſicbſidium, ut venires, cùm vox clamet prophetica b:[Vovets é& red-| dite Domino Deo veffro:] ut primum ad. confilium, fe- cundum ad imperium referatur. Sed nec decens vi- debatur, cùm fit fcriptum in Evangelie s:[Nemo mittens| manum ad aratrum, é refþiciens reio, aptus est regno| Dei, drc.] Prætereà non videbatur expedire, cùm ex ab-| ſolutione tua ſcandalum poſſet Laicorum mentibus ge-| nerari dicentium, Ubi eft Deus Clericorum hoc exem-| pio credentium, fe ad voti obfervantiem non teneri. a C2. eod. tit. in.compilat, b proprie. c commifit. d Dud. Bald. in l. ex hoc jure. f de juſt.& jur. uli docet, an ordine genitura, vel eleſione ſuccedi debeat in regno.€ Cap..esd. tt.| sna comp. F Scit. Romam, per excellentiam.$ fèd jus. Inſt. de jur. nat. g diximns. h Pfalz i Lueg | | officium&. diſlaetudo reddet immbelles, mentſterium peneculs | neceſſitate requinit, quamvis orationibus tuis(7 aliorum terta illa vehementer indigegt: quia tamen jam mpletum esl ver- bum Dei dicentise Veniet hora, d nuns est, quando nee s monte kac, neg, in Fierofòlymis adorabitis Patrem. Spiritus Sanctus ent Deus,& eos qui adorant eum, in fpiritu& veritate oportet adorare. Uideri poterat, qaod non minus in Ecclefia ihhg guans in Orientali terra proficeres piis orationibus apud Deity j E i j fulan in his que pro libertate ipfius jufie ac humiister poimia o m a Dud. Alphonſum Caftr. t2. c. 8. de ju b Leuit. g.© Hic[petant tradita per B. Th...q 88. ar d Exad.13. 22. Num..@ 8. Deut.. Lus.2. Levit 2s.Exo e Nec. f Math.is g Inamig exemplar. ita: Nonny GHA G Ca haret. puntone, te. É. y res:& cucisaflun

z Domi w aranti uton rentur, U 7 Laboremitis® lo vigiliis f te Ttetenle polt — fes:& utinam cum Moyſẽ montem poles afèendere, ut manibu⸗ extenfis orante, lofe pugnans Amalechitas in ore gladii fùperaret. Cedebatur etiam, quod terra Orientali magi accederes, guod fiin tuis, tuorum Clericorum procuratoribus fueras impenfurns fè cundum alicujus religiofi arbitrium transferetur in fùbfidiun bel latorum.) CAP. WII g Impeditoad tempus exequi votum ultramarinum concadi- tur gilatio, perpetuò derò impedito, indicitur redemptio in eo guod t terra fante Idem Cantuartenſi Archicptſeopo. Uod a{per his:[ 1&.} Ņ Quæfivifti de his, qui pro ſuccurſu terræ ſanctæ ſigno crucis aſſumpto, propter infirmitatem vel paupertatem, vel aliam juſtam cauſam votum non poſſunt utiliter adimplere, cùm ſine diſtinctione receperis in mandatis, ut eos, qui ſignum crucis aſſumptum abjecerunt, ad reſumptionem ipfius,& executionem voti compellas. Nos autem inquiſitioni tuæ b taliter reſpondemus, quòd debiles& inopes magis illuc indefectum, quàm ad profectum accedunt, cùm iſti pugnare non poſſint,& illi mendicare cogantur, miſi for- tè ſint nobiles& magnates, qui ſuis ſecum expenſis bel- latores adducant: vel artifices& agricolæ, qui de labo- ribus ſuis ſibi poffint acquirere neceffaria,& terræ ſubſi- dia miniftrare: quamvisnon multi talium, propter bre- vitatem poſſeſſionum,& paucitatem inhabitantium ibi lint opportuni. Unde credimus diſtinguendum inter il- los qui temporalem ,& eos qui perpetuam impedimen- ti caufam ereduntur habere: quòd primis indulgenda eft dilatio, ſecundis autem eſt fedemptio injungenda, ac rerum facultate penſatà, quas poſſunt, aut quas facturi eſſent expenſas, perſonarum prætereà compenſato e la- bore, in ſubſidium terræ ſanctæ tranſmittant, exequentes per alios, quod per fe nequeunt adimplere. Rursùs inter illos, qui pro defenſione terræ ſanctæ xotum peregrina- tionis emittunt,& eos, quibus pro ſatisfactions fuorum criminum iter peregrinationis injungitur, credimus di- ſtinguendum: quòd circa primos plus terræ ſanctæ ſuc- eurſus,& cixca ſecundos plùs labor itineris, ſecundum intentionem voventis vel pœhitentis debet attendi. Un- de ſi quis hoc modo voventium eſt inutilis ad pugnan dum, quamvis habilis ſit ad eundum, meliùs eft redime- re votum, quàm expenfas confumere: quod& de pæ- hitente,qui propter debilitatem non poteft iter injunctæ peregrinationis implere, fanè valee intelligi, nomautem de illo, qui quamvis fit impotens ad bellandum, potens tamen eft ad cundum d.[2&© f] 9 De mulieribusá tem hoc credimus obſervandum, ut quæ remanere no- Iuerint, viros ſuòs ſequantux: cæteræ verò(niſi fortè ſint divites, quæ ſecum in ſuis expenſis poffint ducere bella- tores) votum redimant, quod voverunt. f I Sed. Apafi. confulere voinifft, quorum executio[pellat ad officium pafiorale,..in Domsno con nnamus,[perantesguòd per It: Tas ea diligentius excqueris. magu expea an inférut: Super his autera diligens eSF diſcretis adhibend n amore vel odito,[Tve occa ; na contra ia qguacung contra faiu tłem anime, vel utilitatem terra gaomodolibet aptentetur. Unde per viros reltgro Prorudleri.] Gs. G providos- difpenfationi hujufinodi volumus CAP TA g y Votum ultramarınum cert Papam, velcuns ipfas fpe- a C. gedd. tit. ing. comp. D- Inguifaioni tua refhondemus €. recompenfató: d Continus en gine: alias a0nſilium, nirumg prater veterin exemplarinin fidem em Addit in ma De voto,& voti redemptione. afibus redimi È commutari X multa a tug folicitudinis providentia:[1&.J Exͤconſultatione, quam ad inquiſitionem tuam ſu- per negotio Cruce ſignatorum olim edidimus, viam in- veniſti ad alias quæſtiones,& utrum quod in ea dicitur, jus conſtituat generale, ut paſſim Prælatis quibuslibet il- los ſecundum formam expreſſam abſolvere liceat, qui co- rum ſunt juriſdictioni commiffi, ſolicitè requiſiſti. Ad hoe igitus reſpondemus, quòd in conſaltatione noſtra jus e- ditur:& Iicèt ad quales, ad quos tamen( ſpecialiter ſpe- Get ejus executio, nullatenùs explicatur: illis autem fo- lummodò jushoc exequendum incumbit, qui fuper hoc mandatum receperint à fed. Apoft, fpeciale. Sicergò illi eft inquiſitioni reſponſum, quå confequenter tua frater- nitas requifivit, de quibus religiofis intelligendum hoc eflet: utrùàm fcilicet ibi Religiofi vocentur hi tantù~s qui religionis kabitum ſuſceperunt, quorum plures idio- tæ ſunt& juris ignari e, an Epiſcopi, qui ſicut dignitate præcellunt, ſic& religione debent aliis præeminere:nam ad neutros illius executio juris ſpectat, niſi per Apoſt ſed. eis ſpecialitet delegetur. E 1 Credimus provenire, guod ehm ad confultationes tuas Mud- tiplicesé ffequentes reſpondemus, quòd ſentimus ex reſponſione no- fira novas elicias quafisones.] G Habiles adenndum, fèw inhabiles ad pugnandum, f fant ſtrenui conſilio, vel milites bellatores polſint ſecum ducero, uotum ultramarinum non redimunt. h. d. Abbas Siculus. Secundd quæſiviſti, utrum quod dicitur, Si quis voyen- tium eſt inutilis ad pugnandum, quamvis ſit habilis ad eundum, meliũs eſt ut redimat votum, quàm conſumat expenſas: generaliter accipi debeat, ut nobiles& 4 ma- gnates, qui ſunt conſilio ſtrenui,& multos fecum pof- funt trahere bellatores, am minores tantummodò vere bum hujufmodi comprehendat? Verùm fi ad ſuperiora oculum tuæ conſiderationis extendas, quæſtionẽ iſtam e invenies in ſerie conſultationis noſtræ ſolutam, ubi dici- tur, quòd debiles& inopes magis in defectum terræ ſan- ctæ, quam ad ejus profectum accedunt,&c. Quamvis poſſit aliter reſponderi, quòd non ſunt inutiles ad pu- gnandum, qui etſi per ſe pugnare non poffunt, maturita- te tamen conſilii adeſſe valent pugnantibus,& perſonæ defe&turn per alios relevare;[1& f] [ 1 Tertio quog, loco tua f. requifiost, qualiter intelligi debeat, quodde muleribus fùbinferturyut que remanere noluerint, uiros ſuos ſequantur euntes. Cæreræ uerò qua non ſint divites, quæ ſocum in fiusexpenfis poffint ducere bellatores, votum redimant quod uo- ; hocenim guod-ultimo loco dicitur, videtut tantiim de Voa ventrbus efle dictum.] E Uxores poffunt fagui viros ulira mare, fi volunt y fed non tee nentur, nifi{7 ipfè voverint. h, d. Abbas, Quòd autem füuperiùs ponitur, Mulieres quæ remane- re noluerint,&c. de illis intelligendum eſſe videtur, quæ ſe ad peregrinationis propoſitum nullius voti vinculo ad- ſtrinzerunt:[LI&.) ka Ruod ffc efe dubinra n riſtis. Ex eodem quo, verbo dicis videri quibuſdam; quod viris liceat in hoc artitulo fine uon rum fuarum affenfuvouere poffe, ac perficere quod vaoverunts. Ad guod dicimus quod.) g Viri fine oonfèênfuuxoruns emittere poflunt votumultráama-= rinum, hd. Abbas Siculus: a In tanta quoque neceflitate populi:Chriftiani,ne terræ fan&æ impediatur fubfidium»viri preter uxorum affen- ſum, hujus peregrinationis propofitum vovere liberè va- lent g:& quod voverint liberè adimplere. Ut autem confentiant, funt attentiùs commonendæ, manae a Cp eod. tit. i3. comp. b zanim, in- uno vetufl famo n not, per doék,.de inter.ma, inter figa oxemñplart, C Uid. l. r pil. not. Bald, in authen, de mona; colat. o À Al. enam. eHillio, ilam, deeſt in uetiſlu. f& aliter. g valeant 473

479 Decre et. Greg. L$. IL Fit XXXV. 7 g Clerici tanguam inhabiles ad pugnandum redimunt Votum; i f ika/;: i ramarinum, nifi in certis cafibus. h. d. Abbas Siculis.| Gregorius Archiepifiopo Neap. a Í | | 480 7 De Clericis a verò duximus refpondendum, quèòd cùm Clericatůs officium eos reddat inhabiles ad-pugnan Heodcfus.b:[1&].]{Al icui monaſterio dum, niſi vel conſilio ſtrenui, vel offic o arionis nec tu, ne c Presbyteri tui, præter dil ligentiam di- inſtructi, aut magnatum ſint obfequio deputati, aut uf-| ſciplinæ, a aliquid moleſtiæ inferatis. Aut fi quid „utin expeniis fu que adeò divites fuerint& potente aliquos fecum ducere valeant bellatores ,: magis ab eis| expetit redemptionem accipere, quàm ad votum illosco- gere p profequendum, fi neceſſitas exigit, velutilitas pr Bide: Hæc autem de voventibus dicimus, non de his; quibus labor peregrinationis in pœnitentia eſt injunctus. illic pro diverforum devotione acceſſerit, vobis yendica- aſtimetis achis ſibi ſervientibus de ebeat pro» ielibus taliter offerri con tingit, erii S. Martini APA ale uatone ant co fr e E quitara linl honoa firoreniibin CAF X-| Arii lolorum princibis,&& Arhangeli poj ftulat T Qui vovit religionem ing gredi, J voto non co mpleto fiat Ep: 2 nem tuam pr afanta as apicibus ainia adhor- pus, renunciare debet, C votum implere, Sic communiter fume| matur. f 0 Idem| eam Tofa ak i $ ratianopo larẽ votum celebrentur ſacrif. rum, ita utin a P Ertuas b nobis literas intimâfti tein G litana cEccleſia ſuſcipiendi hab ſolenniter emiſiſſe,& poſtea promiſiſſe i lati ejuſdem Eccleſiæ, te intra duos menſes, poſtquam Apoſt. ſede rediiſſes, votum, quod emiſera apletur Cumque termino ipſo tranſacto non curat veras, adimp lere„tand em exiſtens voti catus fuii fti a r eGebennenſis ¶ Nos igitur tuæ diſcretioni conſi nare ç deras confcientiam, re gi memoratæ, ac reddas Altiſſimo vota tua. tulum ejuſdem Geben. Eccleſiæ te poſtmodùm canoni cè duxerit eligendum, electionem recipere poteris de te| factam. ) CAP. XI G Praelatus etiam pro s potest votum ultramarinum emit tere,& in ſuos uſus vigeſimam proventuum E. Concilio L d pretio efia conyertere. Honorius III hiales Ponan- ut cum aliquibus omines ſpi- Oſtuläſt tis. à aa an obis pro s ordiner fratrib us maneant, nece{oli ritualium hoſtium confli dicente: vet eum J charactere crucis d proventuum Ecclefia ſui tertæ ſanctæ,. tioni veſtræ taliter reſſ pondemus, q uòd ſi Ecc n per abſentiam veſtram enormiter non l utiles fueritis terræſ- l (quod co onſcientiæ veſtræ duximusv ribus idoneis in E votum per i pti ) nes.nonafcendat, Is verðs eceperit, o f ii ſuſpenſione mulctetur. Q labuerit, niſi ab Abbatè fuerit ei pro in- neall- fta etg ye emplo.| xemplo, junc m) di- pote| tus fuerit,&dignè non pœ | | 0 e0 quod etiam iS, ea poteft in ufi ftrarum te lere+& fic| fiat, nec inter fratres acci eſlarum ve-de univerſis Religioſ gui parati efti eu Obe⸗ tim cam mul-| i, nHi pro manifefta k fi fuerint d idelicet aliat iqu DE STATU MONACHORL nonicorum re — ular caliſa correctionis: nec eis oblata ſibi vendicare a De mater 7 cur: Clericis&r Epifiopis pi d c ideh pr T i| c> da est, proj tcea VIA, D M, r 2 P 7} r yan. Thom art. 2. b Conc. Tria cob g si h recipit. cura- t. de I E bo itana, Al, n lite 2" verstin C ut videlicet, fed in antid.& in resberten.& Beregad n. F Conc. ut est umpreſſum. Havenenſe& Bereg e utrum. CAP,

i tes, ne cuiquam ulterius in bene Scrum concedantur, fed infirma. difponat de tlis Ecelefiis, prout ad necefitates infirmarii magi ngs verit expedire.] Iteat ſccundum monaſticam Sa li- òd ü proprietas apud Aea n inventa fue- erditionis ext nam. Qu rit in m pener GAP.. VIL aturt de Conciliis regularium provinet ctorio g dorr mi--| bran idis fing gulis trienniis. Secundo moderaturs um, Tertio diſponit de mat a hd er aA tari rio aſſignetur. In oratorio 4 VErÒ xeft torio continuum ſemper entium obſervetur. In clau ſtro quoque certi undùm antiquam conſuetudinem monaí iliter obſers⸗ refeđorio b: verd nuil in qui buſda tib herſonarum |£ f i` ræſidentibus Kuarto de tempore, quo dur fte fu 1 i O: d, Quinto xò quòd obfervetur, qudil i fiet. stulo fequenti. Septimo de ducenda. bus eligendis dr ipforum officio. Nono ex se Decimo. providet fige diſcordia vi s ad monafteriorem ti ſimiles compeſci ab offe Oi a aea carnes, cum illisdi ationem. cipuè regularis diſciplina ſit ſtuc aone J cerita reft ctorum, niſi in infit credānt íi K Abt broter vos Q jac div a ſalſficit pro ſummario. tia poffit en sn Concilio generake, əs, nuncillos i s five provinciis fiat detrier (prout neceſſitas poſtulaverit) adyocare, ipſosque ſe- i diece anoni n); cumin camera fua meliùs& pleniùs exhibere.. Porrò| mune RATE p bbatum atque} ates pro- DONQ debiles& nmi qui minutione indigent, velaliquâ| prios noù habentium, qui non confueverunttal le Capi- medicind, non ſeorſum in cameris, ſed omnes in infir--] tul a celebrare: ad quod uni verſi conveniant præpe- mitorio, quæ v kecel a fucrint ſibi tam in carnibus,| ditionem canonicam non habentes„apud unum demos gran inaliis recipiantcompetenter. Qaòd ſi quis eorum Haleri ad hoc aptum. Hoc adhibito mo deramine, ut debᷣilis füerit, aut etiam delicatus, ut non poflit commu- nu Hus eorum plus quàm fex evectiones& octo à per- nibus cibis eſſe contentus: ſic ei provideatur ſine ſcane da- fonas adducat b. Adyocentautem inhu fmodi novi- orum, utfi Abbas vel Prior v. tatis primordiis duos Ca ordinis vicinos Abba- ricordiam facere ſpecialem, cibum da com-| tes, ad præftandum fibi conf moppor- petentem non ante illum, fed ante fe faciat apportari, de 1,-cùm. fint in hujuſmod quo ipfe illi faciat pitantiam pro fuftentatione naturæ,| longa confuerudine pleniùs informa Tales autem ad agenda officia monaſterii deputentur, tradictione duos fibi de ipfis affocient, quos viderint exa qui fideles fúerint« c.& difcreti. Nec alicuicommitta-| pedire: ac ipfi quatuor praf etſo, ita tar aliqna. obedientia perpetuò poſſidenda, tanquam| quòd ex hoc nulluseorum fibi i in ſua ſlbi vita locetur, ſed cum oportuerit amoveri, fine|—.— unde cùm 55 contradictione qualibet revocetur. or autem præ tione mut cæteris poſt Abbatem potens{ e& fermone,ut|t exemplo vitæ d, verboque doctrinæ fratres ſuos& in ſtru re poſſit in bono,& à malóetiám revocare: zélum| religionis habens ſecundũm conſcientiam,& delinquen- tes cortipiat& caſtiget, obedientes foveat& confortet. o Abbas verò(cui omnes in omnibus reverenter obediant)| | | | ki andis ex qui abſque con- edierit,] ari, Huju forma- dſtatu⸗ bſervetur, onmi ex tione remotis;.Pr auantò frequentiũs poterit, ſit cum fratribus in conven- tu, vigilem curam& diligentem ſolicitudinem gerens se omnibus, ut de officio fibi miffo dignam Deap yof- t q m ui convenerint, biliter poterunt i mibus com | tulo religiofæ a | Þatias ai | rum, bas, sa 1òd{uper hà-| fixar aliquo Monacho difpen- D, q etatis, ficut& cuftodia ca- monachali, ut contra eam ntiam indulgere. ̃ it, aut contempt or, ſe noverit non folùm abof !& alig modo fecundùm regular fenfa non folùm propria,verùmet nibus requiratur. Nec æſtime benda proprietate poffit cum a abdi — nuncient Epi- òd fi nont g fedis exa- mordi- veto in tores hoc |. fedis Aem pra fatas > gua Clerssis fecr fictum afñonath, liberatione as infirmoruin, concefzonem hofhitaii, gua i ibi fub- Jata ra Ehiſcope Anaguina, inretam decernentes,&. ftatuen- tr E opi moni ia ecta ita tudeantreformare, ut cùm ad ex pradiéi viie pn— erint, plùs in illis inveniant quod com- in a InCod. Barb. in oratorio, nec non refttlorisadre. b d quàm quod correctione ſit dignum, atten-“Aetion Fin an tigus, c fin. À al verbis doch- ; carceri.& l. mulites. ff. de cuſt. reor..: Deke anp g ae hoc-articulo vid, B. Thom, 2. 2, gs 4 vide quos citavi in c. αN EX e Jup. de prafèr apt. c mik etp Bas ù 7 recremat. in c. de illo clerico. 32, dift, é Ferdinan, V fà. ded, contr.| dice Barb, Hec ipfum circa regalare Ge Hlufrinm. cap, as. timet. tifimè

ero. Ca 2 485 De ſtatu Monach. & Canonic. regul. 486 tiflimepræcaventes, ne pereos diéta monafteria indebi- tis oneribus aggraventut: quia ſicut volumus à ſupe- niorum jura oblervari, ita inferiores nolumus injurias ſullinere. Ad hoc diſtrictè præcipimus tam diœceſanis Epiſcopis, quaàm perſonis, quæ præerunt Capitulis cele- brandis, ut per cenfuram-Eccl. appellat: remotå compe- ſcant Advocatos, Patronos, Vicedominos, Rectores& Conſules, magnates& milites, ſeu quoslibet alios, ne monaſteria præſumant offendere in perſonis aut rebus: & ſi forſitan offenderint, eos ad ſatisfactionem b com- pellere non omittant, ut liberiùs& quietiùs.Deo vale- at famulari. CAP. VIII. S T Primo trafat de correlione Monachorum. Secundo decorre- Trrtiò ⁊ itatorum. Quarto de ſecularibus in Rione Abbatum. i into canfistutionem extendit ad Mo- a E Monachit in Lom- &Marchi⸗ conſtituutis. A, quæ pro religionis honeftate:[1&7]€T Porrò càm vifitatores fecundùm ftatutum generalis conci lii o` ordinati à generali Abbatum Capitulo, pr è rint ad vifitationis oficium exequendum,‘de ftatu Mo- nachorum& obſervantiibregularibus diligenter inqui rant,& tam in fpiritualibus, quàm ìn temporal rigant,& reforment, quæ viderint corrigenda:itat quòd Monachos delinquentes per Abbatem loci c faciant, eisque injungi pœnitentiam ſalutarem, juxta beati Benedicti regulam,& Apoſtolica inſtituta, non f- cundum normam pravæ conſuetudinis, quæ quaſi pro lege in quibuſdam Eccleſiis inolevit. Ipfi etiam viſita tores, Monachos, quos contumaces invenerint& rebel- les; juxta modum culpæ viee noſttà regulari cenſurà percellant abſque per ſonarum delectu, non parcendo re- bellibus ob ſuam aciam vel petentiam a micerum, uin oVem morbidam ejiciant ab ovili, ne inficiat oves Tras. Si verò æ Abbates in corrigendis, juxta vifitato- rum mandatum& regularia inſtituta, in ſeipſis ſeu Mo nachis inventi fuerint negligentes, proclamentur& cor ripiantur,& itapuniantyr publicè in Capitulo generali, quòdpænaipforum fitaliis in exemplum, Quòd fi Ab- bas non exemptus fuerit à vifitationibus nimis negli- gens&c remiſſus inventus, id loci Dieœceſano denuncie ſine mora,& per illum detur ei fidelis& providus co jutor uſque ad Capitulum generale. Si autem dilap i tor inventus fuerit, velaliàs meritò amovendus: per dicœceſanum, poſtquam hoc ſibi à viſitatoribus d ciatum ſuerit, amoveatur abſq; judicior regimine Abbatiæ, ac monaſterio proyideatur interim- adminiſtrator idoneus, qui temporalium curam gerat, donec ipſi monaſterio fuerit de Abbate proviſum. Quꝰd fl forſan Epiſcopus hoc adimplere noluerit vel negl rit: viſitatotes vel præſidentes Capitul alis defe opi Apoft.fedi non differant intimare. Hæc ea dem circa exemptos Abbates fieri præcipim tores, vel præfidentes Capitulo generali; f ipſorum ſedi Apoſt. reſervatà: ita ut Abbate, qui amo- vendus videbitur, interim per vifitatores vel in Capitulo rufiana a InCod.Barb.sta:gusa fic volumus fapersorum jura fervari ji guita fic volu- muss ſuberiorum iorum nolumus injurias fù finere, b fatifaciendum. c fiilicet Lateranenfis fub Innoc. 3, t. 12. quod es} relatum fup. cap. proxrmos: é fiatutum, cujus hic meminit, habetur in$: ordinentur etiam. d Vid. Conc. Trid, SN 25. tit. dereg..14,€ Qualiter hac verba fint accipienda, videClement, fepe contingit. De verbor. fianif. E Ejræer. în Dire Sor, Inqguifit- p. 3.-3 præſidentes, ab adminiſtratione ſuipemo, admiinrſtrator idoneus monaſterio deputetur. Illorum autem exceſſus & alia, quæ viſa fuetint intimanda, Capitulo præſidentes nobis denuncient per fideles nuncios& prudentes, qui- bus de communi eontributione Abbatum, juxta cujusli- bet facultatem ſufficienter miniſtrentur expenſa. Sequen- tes autem viſitatores. perquirant priorum viſitatorum- veftigia diligenter,& eorum negligentias& exceſſus re- ferant ſequenti Capitulo generali„ ut juxta culpam pu- blicè debitampœnam portent. Idem etiam de Abbati- bus præſidentibus generali Capitulo præcipimus obſer- vari. Præcipimus quoque a, ut in nullo monaſterio ad præbendas recipiant de cætero Abbates& Monachi Cle- ricos feculares: nec.hi,-qui jam recepti funt, locum vel vocem in Capitulo, dormitorio vel refectorio ſeu clau- ſtro ſibi vendicare contendant, ſeu Monachorum cœti- bus importunẽ ſe ꝓræſumant miſcere, ſed beneficiis fibi conceſſis contenti, converſentur honeſtè, opportuna ob- ſequia in monaſteriisſideliter impendentes, nihilque ultra in ſpiritualibus aut temporalibus exigant in ipſis monaſteriis vel uſurpent. Si qui verò talium? ate- ribus inventi fuerint criminofi, per diœcefanum Epifco- pum ġ in nonexemptis,& per vifitatores vel prafidena tes generali, Capitulo in exemptis beneficiis priventur eiſdem Hæc autem omnia etiam in monaſteriis, quæ non nabent Abbates proprios, ſed Priores, necnon in mona- fteriis Monialium, quoad articulos Abbatiflis& Mo- nialibus congruentes, præcipimus obſervari. rum ſalute prouids ordinantur, Aboſlolico funt sne roboranda, ut ſuſei priamur deuohανꝗñ-l diligentids ob- ſerventur. Cum ergo per dil. fil. Abbatem Montis belli guadana capitula nobis fuerint praſentata, quæ ad caſtii gandum tranſgre KES multiplices E oxcefis> quos in guibu, dam cœnobiis invenerat, vꝛdebantur pro ſalute& honeſtate veſtra laudabiliter ſtatuenda: nos ea ecaminari& corrigi fecimus; Ó precipimus, ut inviolabiliter ober ventur, qua ſigillis ven. F un. Hoſtien. E. Luſculanen. Epiſcopo- rum muniri fecimus ad cautelam. Ad hoc volumus E pracip. alict. Apoſt. ut viſitatores ad generale Capitulum convocent Abba- tes dr Priores, non'habentes Abbates proprios tam exemptos, quàm non exemptos Lombardia dr Marchia, qui non confù erunt hujuj> modi Capitulum celebrare, prafidentes vero in ipf Capitulo genera li canonico& impedimento ſicblato, eos qui contempfèrintuel neglen t conuenire= fubeujus contra.© app. 0b. percenf. Eccl. com- nt, O ufgue ad fatifattionem condignam relaxent: eddem rå fafluri, qua eodem Capitulo delsberattone providå ordina- ta fuerunt firmiter obfervari, reddituri tamipfi quàm vifitalores, Ġ alii juxia cujuslibet minsfterium Domino, in cujus conſpedtis o7 licitudinem& diligentiam„ ghu¹α circa correc ioneem ordinis, ac viſitationem cœnobiorum impendend int adbibere.] ge DE RELIGIOSIS DOMIBUS, UT EPISCOPO g fint ſubjectæ. IIITVULUS XXXYL CAT L G Si dubitatur, m cujas diæcefi fit bafilica confèceranda, ille Ba Viſecpus conſecralut, qui preds in illo loes Fpiſebpalia exercelbat Gregorius Vior Archicpiſccpo Neapol, a Vide Ludov Rom. fing. 663, incipitsAn fimplex eap b Dittio, Epifeepum, deest in antiquis ér inyecentsoribiss magis emendatis c Epifèopis. Qgq 2

Enc autem à ad baſilicam, qug ea and debet difquiri, cujus civitatis Epifcopus eiu quam fundaretur, baptizaverit incol& ad cujus ai gnationem ſub annua devotione conc currerint. N on enim terminis hæç aut locis convenit definiri; fed illé ad confecrationem vocetur, cui per hunc modum, cuak ripſimus, conſtat debere permitti. Pi F sjus diæcefi fita est-Eccle- ius diæcefis, G est cafas quoti- Sia, quam Papa unit Ecclef Atanus. Idem Agapito Abbati. Uia monaſterium, quod in fundo Martiano ſitum eſt,! ioftilitate faciente, dicitur de fola tum: iz illud tuo monafterio cum omnibus rebus{ tunt actionibus, perſpe ximus unien autem monaſterium ſic tuæ nos į nen jurifditionem il lic non Ep iſcopus í In cujus civitate mo ium tuum eſt ſi 11 tum, fed Nucerinus, cujus eft da b, habeat. Nam nuji us e lationem dif ſpo mus, uttamen ju- Epiſcop is inviolata ſer CAP nic Daal 5, dinem F piltoporum, i in nguo 3 eafdem utilitates, quibus conſt C a Pe IVi ım n a hofþitalitatis deputatus ligneis e ades indul trum edocent fand tanter ob- tiones. her eo quod quæ 7 Innocentius III. Patriarchæ. $ quatuor:[e infia.) de mor res Canonicos con ertendis f, t. Refbo a per regulares remanere potue d ſeculares Cler erint, propter eo: ci poterunt ordinari. CAP. yf, n diæcef E quod, quamdiu ! nt ordinata, cos transferenda. Sed mo onaſte d ſi regu- in cis fecula- ps o pâle w at, quoniam ih erat in diœ- x ideo de jure communi eitenebaturin E- picopan ib us reí efpaiian:[ 1 óinfia.] Verum&co- ius velter propotuit ex adverfo quod etfi Ecclefia fi ſlet in diœceſi Albanen. ei tamen non tenebatur in a. liquo reſpondere, cum Dominicus Lavitanus 4 1 piſco- pus, qui fuerat Epiſcopus Albanen. univerſas Ecclef iae ad veſtrum monaſterium pertinentes in diœcefi ejus{ tas,& quicquid janis pa in monafterio veftro, quàm in is habebat, in emphyteuſim ſub annua octo denariorum uſualium penſionèe monaſterio veſtto conceſſit: ita vide- ut liceret Abbati& fratribus à quocunque velle Epifcopo,tam ordinationem Clericorum,„quàm confe crationem altarium in monafterio iplo o& prediis Ec clefiis obtinere, in quibus etiam vobis te mortuariorum indulſit: ke“a w spop ræ ct umfi ucrat, confirn Hawa aliquando E- veſtrum nihilominùs legitimä ſe poterat É pl tueri, cùm per quadraginta annos ipfam pacific diſſet. Cæterum œconomu} pi conceſſionem Epi- icop t, utpote continentem tam partem& Lavitani non tenere diceb ſimoniacam pravitatem$ im mortuariorũ monaſterio conce nibus Clericorum, quam alt dulſiſſet ei plenariam libertat cum ſpiritualia hæc exiſtant compenſationem certæ penſic tium ſimoniæ e unde contra tinet Spaa itatem, confirmatio 2 ſubre m 2 cù Idem Abbati é fiatrib. Cyh erre b in præfentia noſtr Caſtri, q i erpretatur fe 4. cod. tit. 3 C Calderinum con) 1 mp h C emporalibus f Accumlit, mji aliter mo est cafus nota Lavican. al. Lucan b Alben. c Mona g C. 1. cod. tit. in g. compil, h Cancia, a allegavit

u M 489 allegavit ante omnia jus commune, quia cùmconĝitu- ta fit in diœcefi Sabinen. fub ipfius debebat confiftere v Poteſtate. In temporal ibus quoque adſe dictam Eccle- ſiam pertinere nitebatur oſtendere per publicum inſtru- mentum, in quo continebatur expreſsè I. Sabinen. Epi ſcopum, H. Farben. à Abbati,& dus bus per onis poft fum, di&am Ecclefiam cum fuis pertinentii locaviſſe pr roannua ena ſolidorum Papienſ. penſione. Sed| pars veftra propofuit, intrumento T nullam f dem penitùs adhibendam, pro rſuperli ear pturam,& tafuram loco ſuſpecto A RA cet annotatio temporis recenfetur:[ 1 er< Quia igitur nobis conſtitit, Eccleſiam ſupradictam conſtitu- tam in diœceſi Sabinen. Epiſcopale jus i in omuibus ſpi- titualibus eidem Epifcopo adjudicavimus in eadem, illis tantùm exteptis, quæ prr authentica fe fcripta ¢i di- ſcuntur eſſe ſi verò in rumentum p í clefiam intendebat quoad tempora! vendicare, adfaciendam ocfidemir walidum eſſe cognovimus, utpote pro- licta de jure ſuſpectum, vos ab impetitioneipfi us, qu i0ad tempor ralia ejufdem Ecclefig duximus ablol- vendos. Pair h I 1 sebit ad t jure proprretarzo per. parte mon vem ipſam ex mult joties P Ut, ſeriptionem locatlo fac a non tamen f tt, sta nec fòlutio; nè ye perciprio peifiai His zgitur© aliis mtellestis 3 CAP. erium ſub jectum eft Epiſcopo, in cujus dicceſt ſitum probetur exemptum.d. quoad titulum. Idem. ee dile&ĝus c filius terat in noftra pr .] J Quia caufa non po- ia terminati, cùm nuncius one vel ratihabitione literas i exan ini committen- t Abbatem ad fe ſcopus ine um ſuſpe n- p gadem ab eo circumventus p aſſenſum ei obedientiam repi trocinarir ebeant) j . Quòd fi Abbasin exem- nec le i t fe ante prædiĉtas teriumj juòd Abbas gitimå 1dice- da pellationis defi- in o vel legitima m, quàm monaſterium ab im- tis Aurien tum d. CAP IX Novam religionem non licet conftstuere fine aultoritate Rom. —— Furſen. b Vid. Iaf. é Dec. in l. fin. C. de edict div. Hadr. De capellis Monach.& aliorum,&c. Cerici Præſiciuntur,&. VIII.| | | | i | | | LC | ſtrat n& Eccleſiæ ſanctæ Ceciliæ ſcrutinium& e ribus ad Capitulum vocàſle, toll. ¢~ Alexan. Verg incipit, viſo proceſſu. in 2. vulumine,€r Felin inc. ex literis de fid. infir. c Cap. 2. eod. tit, in g. comp. vid. Hofi. d Henr. Borch, d fitum, | ipfis. f. eod. g Adhoc, Pont rj af eriis potest guis effe A boa bas del nbis: Sze principaliter fummatur; licèt piura diéta habeat Idem in Cncilio generali a. E nimia religionum 4 diverſitas gtavem in Eccle- ſiam Dei confuſionem induc at firmiter prohibemus, ne quis de cætero novam-c religionem inveniat: fed quicunque ad religionem-converti voluerit, unam de ap- probatis afumat. Similiter qui voluerit reli mum de novo fundare, regulam& inſtitutionem accipiat de approbatis. Illud etiam prohibemus, ne quis indiver- fis monaſteriis locam Monachi ł habere præſumat, nec u- nus Abbas plutibus monaſteriis præſidere. ioſam do- D S DE CAPELLIS MONACHORUM, & aliorum Religioforum. FITU G US KAXVI CAP: E PT jectam non Monachi, ſed ſcculareæt y: d euram monaſterio Ep. Copis fù Urbanus 11 I. E N Ecclefiis ubi Monachi habitant 4, populus per Mo- nachum non regatur: fed Capellanus, qui populum ;egat, ab Epifcopo per confilium Monachorum infti- tuatur: ita ut ex folius Epiſcopi arbitrio tam ordinatio ejus quam depoſitio,& totius vitæ pendeat converſatio. CAR T: dralis vendicat fibi jus in alza Ecclefiá, obtinebit jo olam quoad e EA; Qua probabit fibi deberi prafèr Tiptioi vel alio h ſellectum zbamo modo. 5 ſecundum communem 2 VETH fhia Innocentius III. Archaprechytero&. dtæ Cæcaliæ. Tietus e filius.ſyndicus Eccleſiæ veſtræ, ab Oe- conomo ſancti Laurentii de Pifinula, in feruti- niis, baptiſmate,& Capitulis,& ſimilibus ſubiectionem poſtul poſſeſſorium& petitotium intentabat. Cùm enim Eeccleſia ſancti Laurentii ſit in parochia veſtra ſita, debet de jare communi Eccleſiæ veſtræ in prædictis o- mnibus fübjacere: quia nec privilegium exemptionis habet, nec praſcriptionem pro ſe pote t allegare, cùm illa Ecclefia ſanctæ Ceciliæ præſcripſiſſe ficut; RE legitimè comprobatum. Prætereà c um coram Papa prædeceſſore noftro fuper præ lictam Presbyter ejufdem Clericis Jana Eccle eretur, M. i eſſus f quòd ptiſin debebat. verfis tempo- mque veniſſe aſſere- ant, in medium produxiſſet: jurare paratis, p &tus P resbyter fe vocatum iviffe ad Capitulum eft con- feſſus. Unde præ editus prædeceffor nofter Ecclefiam ve- lo, quo fe conquefta fuerat am, fal- ietatis Eccleſiæ ſancti Laurentii reveſtire er hoc ergò pro- Cumque pars veſtra teſtes, q oliat 1 Capitul vo jure prop curavit, ſicut in ejus literis continetur: prietatem, quoad ſcrutinium& l ma poſſeſ- fionem grona Capitulum, vefter voluit fynd ni- probare. Ad hæc g ſancti Laurentii Oeconomus ex ad- a Concil. generale. Lateran. fub Innoc. TII. c. 13: C C. 3. eod, tit, in 4. comp. b religionis. c Vid dun conſil 39. incipit, aliquibus locis.& Felin, in cap. Eccleſia SMaria. un. eod. tit. in 6. comp in Jup.de conflit cap. d Cap.1. eod. tit. in 1. comp. vid. Concil, Trad Jof 25. tit. de regul. c. 11. Adde gl.&Archidiacun 1b..in fumma. e Cap.1. eod. tit. in3. comp. vid, Henric. Borch. kocipfà cap. f Vid. leg. 1. C. de confelf. Bart, in l. certum,§: fed ante Q4q 3

INF= Decret. Greg. Lib. IN. Tit. XXXVIII i aiia reſpondit, quòd Eccleſia Hla am ullo medio zd| ralis Concilii a Ideo que mandamus, quatenusipſ SE 1 Romanam Eccleſiam pertinebat. Cùm enim monafte Abbate s feu Priores, ut vel ipfos ad© clauſtrum b re rium Monialium fuerit,& generaliter ferveturin urbe, ent, fa ntes in ipſis Rccleſiis de eferviri per Clericos ſe- TES: 8 ut nullum monaſterium titnlo ſit ſubjectum, incongru- Lalios Monachos eiſdem aſſocient, cum quĩ- poſſint ducere regularem, monitione pran um videbatur, ut regulares fecularibus ſupponantur:| — 1 s. Q taR p”— præterea ufque hodie nos in ca in nftitutionem& aetti-| am Eccleſiaſticam compellas. tutionem liberam exercemus: 1 C7.] J Nos igitur auditis prop. oſitis Oe conomum ſancti Laurentii ſyndi A i V Ore veſtro in baptiſmo& ſcrutinio condemna hoc Eceleliæ Romanæ nullum ꝑ pean£ generetur, fi| JURE PATRONATUS. quando fortè jus fuum duxerit proſequendum. In inſti- TLTU/ tutione autem& deſtitutione& Ca pitulo Oecangmum pſum ab impetitione fyndici veſtri ndico veſtto ſuper hoc perpetuum A N impo mentes. [ r Cam Oh Archipre caret admin orum Ecclèf jinis, roluna raga, provideri.n ediolanenſi Nobis patroni di eos tu 1rrexerint propter viſum eſt a am ai £ergo L isnon debeat ere-dičtus soluit Oeconomus comprobare. Cara ergo pro ea fa- 10 nune, en ec elicet, quòd mam mo czat j usc ad Romanam Ecclefiam nullo mediante pertine: ti contrarium, fides non esT aliguatennsadhibe hoc privilegium induxerit ſpeciale. Quo laut chta veſtra ſita, idem Oeconomus penitus déne rum effèt,[ufficienter fatis fè poterat praedita ratio I Ad. S. a. nfiituta dividantur, dx tanta.pe Presbyteri Jipe nio dr baptifn on poter 2t 7 pr. n. praf 45 apparet P x forma petti OTLAEUY>, let dauno altari qua: atuor entid non fuit tipin Ec Presbyteros, quod ff GAP H CAF HI horum non poffunt fi gò Hroximo. uli Monachi ant reſcriptum Apoſtol icumj ni- q Ià Prioratibus NM sonmorari, etie Si-contingat pro am nolint fub uD fin ilo fi‘are p2 INO.: fE in ilo farme re patronos, (aliter nön p ftia ut facrym my > aema unum eliga us proc siplòrùm Prioratib rentur, fi Pluribus non e n cultates eorundem. Cùm autem id obviet Lateranenſi Concilio a, de quo nulla mentio eſt in literis antedictis: fraternitati breviter refpondemus ꝗuod hujufinodi literas ab Apo- ard bus e A- ſtol. ſede non credimus emanåf Qad fi fi per occupa a tionem forfitan emanaverint, nolumus per hoe dérogar n: 1s per hoe dé rogar i zest, vel aar w tempus diiin non pra 4 Concilio ſupradicto. T: r DF E E AA i ordinabst Ecclefiam f L sod Pee tibus olim Abbate(7 Conventw Rinea:. Na- zx Concilio Laterar neten. diæceffi: guod tu compellere videbaris eofide nhitueren 4 eA: á á; f f fdemnut inflituerent Uoniam in quibuſdam locis res Ecclefie piares Monachos ir bufi tam Jis Přioratibss tua diæcej 13; In guo- lr Kirachirh 5 rem, authħhæredes corum, poteftate, in qua cos E cleſia hucuſque ſuſtinuit abutuntur:& cùm una Eec fia unius: debeat effe re rji nos tepræſentant: Præſenti decr in plures partes- ¿fundatorum fe vota diviferi ille præficiatur Eccleſiæ, ritis,& plurimorum eligitur& approbatur aſſenſu. s plaribussne ifdem,| aurem hoc fine- fcandalo e rum fingulis nus jteterunt, cum pisribus fa- Nos Abbati S; Albini Ande- imus in mandatis, uide ipfà- rum locorum facultatibus inquirentes> ön eorum fin gulis facerent plu res inſtetui Mons achos, f] pluribss corum fa fi: snitates non jù oris, pro fua diffenfio gaven. Ó É collegis ejus per nofly ) ftatuimus yus juvatut me ventur pr 7 AT k neguiy tentis D clarj sod cstavi fuprac. prace CAP, IV. a amtquis. Mediomatric. Burcharc d. i0 Monacho. IFrioralibus z end. tit. int comp. Ivo.306. 46. habet tevoce ad ciaujirum, vel cis fieros a z$ r PIR| ericenfi c: r0. extat tamen hocdecret. in Cuncil. vulgatis in nads TAan Drg i i Idem Bu rdegalen. trchiepifè. Cabilonenfi fècundá Habita at: Carolo Magno, cap, 28a À Da ntiam noſtram pervenit, quòd nonnulli Mo-fd Cncil. Fibursenſi c. 32. Burchard. libr. 3i decret,£. nachi è lege tibi diœceſanã ſubjec i, in quibufdam. f par. 3. c. 283. Ó c. 2. eodtit, m1 comp.€ al. ordinari. f áls Prioratibus habitant ſolitarii, contra Katlit m g Sub Alexand, 1, diſpen- um gene minierat aual agnoſcit Hoſtien c. 17.& caß:&. eode titi in i. comp. h al defenfim 1 en: c Later.] ſatione. i al.perſinas. k Vid, Lambert. irail, dejur.| patr ih Alexand JII, ç. tọ. refertur Japra de flatu Menach. cap. art. ꝙ. quaſt. 1. Bl. ⁊. lib. a. b Rivenenf? al, Rinenn. dr infia Nane Antiſtes

Anuttes Ecclefiam, ficut meliùs eam fecundùm Deum viderit ordinandam. Etid ipfum etiam faciat,{i de jure emerf A&cuicom- Petat, intra quatuor menſes non CAP IV: nunicantur patroni Laici, qui Eccleſit Rnitum. etiam patronatis, vel bona ipfarum aliter nem Lascorw?n recipiunt, Ex eodem s. intantum quorundam Laicorum pro- ſcoporum auctoritate neglecta, t in Eccleſiis,& removeant, cum vo- ioque atque alia Eccleſiaſtica bo. ndos. Clericus autem, qui Ec- e proprii Epifcopi anđtoritate rece- vetur;& ſi perſtiterit, à miniſte- ordine deponatur. V, Per du zo. hoc dicit prisno. Patronus fſecundus en S, n Joennn m tenue u petente de- erri ditio ioper dic ur, ratum non eft, quod à I ecætero tuæ prud. reſp. quod í Clericis vel collegiis, de conceſſionibus vel do- nationibus inſtrumenta confecerint d inhgc verba vel fimilia: Conce, vel dedi Ecclefiam ,& præfenti chartå 1 y vi: ſi conſenſus Epiſcopi non acceſſerit, nihil agi detur: quia pro non-dato habetur, quod ab illo datur, telt de jure donare AR-NE iis ps ETR ANRR s20 j J 7{7 þoltari debet:Ve um vel nepotem, ra hotest ſuiſteutars. § Idem Evxonten. j jam ady g Ecclefiarum quocunque modo poflùnt, acqui um eorum filii, vel nepotes ad eaſdem præcipimus, ut id arctiùs inhi den advocationibus taliter acquiſi- ando. P. vir sın aligua untverfitate temporalium, ? etiamfiuni erfitas tranfèat tantum 4 eptum.kd, Qmp Clerici q h Epikopo, ér Abbatide Forde. T X literis ¿ L Salabrien. k Epifcopiaccepimus, quòd ʻ inctà perſonà Eccleſiæ de Laton. G. miles, qui a Scilicet Concil, E a Alexand...14.§-pratere Cap. s. eod. tit. ins. compil, b ve. c Post Conc Lat. fub A- lex. 3„Pts. c1.§ quia autem. Gc 7, eod. tit. int, compilat, ji€ Exon, f Cap. 8. eod. tit. in 1compil. dr g Advocationes, inuna folo manufir. efo d. i Cap. 9. eod. tit. 1. comp, Ó post Conc, Later. p. 15. c5. K Saleberienſc al. Salesberien. jure patronatůs. runque diſtribuant, ipſos ana- batiſſa obtin cat adver patronata, Í con H į j | j jad firmam te nébat, ad eandem vacante villam, in qua Eccleſia ſita eſt, à monakerio de Vintone G. a Cleri- cum pradicto Epiſcopo præſentavit: poſtmodum Abba- tfla prædicti monaſterii alium præſentavit eidem ad cleſiam ſupraſcriptam: guo nolente præfentatum ab ea Clericos infiituuntgr recipere, apud Cantuarienſem Archiepiſcopum gravem Tn Epifcopo depofüit quæftionem:[ 1 é]€ Man- damus, quatenus fi vobis conſtiterit; quòd præfato mi- liti præſcripta villa fuerit non excepto jure pa itr onatůs ad firmam conceſſa, vel antequam dej jure patrona | Abbatiffam& militem controverfia effet fuborta, po fatus Guil. in præfcripta Ecclefia} per Epiſcopum ad præ- ſentationem militis inſtitutus fuiſſet: ei alias ſit idoneus) adjudicetis Ecclefiam, il a aq sùs militem, illi debeat refpond lere, [ i Archie autem guiavifum fibi crat, g rafata E ius ef are, avert, potertt pr ł i | Ecclefia ieconfi i poterit concečere. k. d. cum cap Lari. Í C cap. fi g geflum. Idem tonien, Eptftopo b. mdum-c non duximus, quòd fi Laicus s inconfulto Ecclefiamnon vacantem conce- ie cùm vacaverit ad prafen- 3 łem aio» Clericus ibi fuerit per diœceſ. E piſcopum inſtitutus, pri or canceffio fecundam inftitu- tionem, quò tinùs habeatur rata& firma, non poteft aliquatenũs impedire, cuùm il la conceſſio de jure nullius poſſit eſſe momenti, tum quia de re non vacante facta eft, tum quia Laicus ſine auctoritate Epiſcopi nemini po- teft Ecclefias d dare: licèt religioſo loco jus patronatũs conferendi liberat habeat facultatem. Si verò jus pa- tronatlis vacante Eccleſià religiofo loco contulerit, & aliquis ſine præſentatione fratrum ejufdem loti fiie- rit in ĩpſa Eccleſia inſtitutus, ejus ſecundum rigorem ju- ris eſt anſtitutio irritanda. CAP IX. 9uſtatuti in Eccl iſiu patronatis per novos pat poflunt, nec vicifstudines Ecclefiarum per eos; Idem eidem. Uecrimoniam:[esnfa.] 4 Abfurdum videtur f o- mninò, utad fingulas patronorum fe lùm hu- manam conditionem mutationes, Ecclefiarum c tiones mutentur: Et vici Mtudines Eccleſiarum ab ac catis vel aliis g præſumantur. P ronos mutari X. m. tjes Ca Laici Epifcopis h neltientibus« aut non cOn- fentientibus Ecclefi c in qt uibus habent jus patronatůs, ad eafdem Epifcopis repr ſentationẽ in eifdem Ecclefiis ab Ep a Val VV. b 1. comp. Concil. Le ca d Prok n.€ Patronates] eod. titin 1 comp. O oSÉ Concil. 1 teà pænitentiâ dı entant& iad eorum ſcopis inſti fieri guod hic est in quibuflam infèrtum deest in omnib. antiquis codicib.& in rerentiorib. magis emendatis. h Cap. 12. eod; tit, in 1. compil, pot Concil, Later..335. 63. vid. Concil, Tridente | citatum ſupr.c. ilud. Qıq 4 Hi

495 Decret. Greg. Lib. I corum debet inftitutio ſtare, qui Zuckoritate funt Epifco- pi inftituti, conceffione priori(quæ nulla eft) omninò evacuatå, Non enim licet Laicis Clericos in Ecclefiis præ ſumptione proprià ordinare. CAP: XL T a re e vel rêter ere non n pa T ofias pr con- S ſerint, Ura a paft yrali: i nus ex di onationeI orum, niſi auctorit⸗ adſit, nullus veſtrũm aliquas ſibi lre tinere taliter acqui- ione munitus, aut pi habuerit pofteà confenfum. Cùm i non poffint in alios, nifi jus quod habent, rre, hyjufmodiconcefiones irritas penitùs eeo cenfemus [r Me ficii provocamur, pro fi contra juris ordinem alicui conj Q Si patroni Ec pon pra fèntant; Ep: concejjum Iverd ordinatio alicujus im c FP d. adtuam inftitu- tionem ſpectat,& pꝑ patronatũs inter ſe diſceptantium prorogatur: fit appell.remorå in eadem perfonam idoneam inftituere: ita quod rep ræfentet.eo,qui jusevicerit patronatũs CA XILI s Ecclefiedevenit ad. exemptos, per hoc in lam e reliqueriti ne cum acqu liſitorum, vel etiam a lio modo jus patror clefiis parochiali a quifieritis, Epi ſcopo jus pa paro le minuere præſumatis PII Deereatori veſero pofitis in arc sabhis, gqguæfunt obuia rat. apia tionis p lacere, decet uo aA 1m occupate: quòd cùm {dam Ec- 3 ipfin is alie G Nonp sonsedere propri fronts RoN el etiam alteri quam etiam vo ro controverſia Laicorum de ju re| am fine| II. Ti KXXVI 4 Idem a Adonen. Epifè. Onſuluit& nos: U1&inffa.] ¶ Cum ſanctuarium Dei jure hæreditario teneri non poffit; Non decet a- P ſuſtineri, ut Clerici Eccleſias à parentibus p ropriå auctoritate detineant, aut Laici fi- laliquibus aliis concedant fiat quid. tibi fac :o jure a p CAE: ENE g Ims patrona ats Her.ſe vendi non potest Idem. E jure c. verò parronatůs:[_ 1&infià.) q Mandà» s fi R. illudcomparavit(ùm incon- us patronatůs„quod ei fpiritualian- n irritum effe decernas, .h..tua.] CA P. XV HE | Papa confenfu, etiam loe decimas, vel aliud ſpirituale. Idem Laicus 4 decimas, aut Eccleſiam, aut quic- is eſt> conceffione fui Pon: S Cånonicis conferat; Et fi quis Epi- pus improbitatis vel avaritiæ causã conſent rit, Romano pontifici nuncietur:& quod offerendum- tunc ejus licentià offeratur | CAP- SVIN | Q Si quis Epiftopus in Ecclefia alterius dia | prafèentatus ab eo debet admitti, fi est idor | | | f elt patro nüs Idem: n fuam p nis earun rſona rint, ſunt adn dum er patronus Onſult ordinar fentationem pofteà jı 1s patro abet ab non de generetur.. Siverò non po t cùm no j j | n jure debet kabere, null f i

< De jure patronatũs. quam ſibĩ aſſerunt prius factam. Unde licet in donatio- nibus Eceleſiarum requirendus ſit& expectandus patro- norum confenfus: quia tamen Eccleſiæ, niſi auctori tas intervenerit Pontificalis, canonicè concedi non poſ ſunt: ſigniſicamus quòd prior conceſſio, ſi cum aſſenſu patroni,& auctoritate diœceſani Epiſcopi 4 facta eft, aut ejus affenfus fuerit pofteà fubfecutus, poſteriori con- ceſfoni præfertur: alioquin illa debet præferri, quamvis poſteriùs facta, conſenſu Domini fundi,& Epiſco- pi auctoritate fulcitur- CAP XXT vetur, qui monitus- non dimittit fbr concgffam,.d. g Ab Ecclefiam fine confè T Idem Archiepifiopis& Epifopis per A R quòd nonnulli occafione laicæ ecognitionis, non requifitå Epiſcopi audientià, be- neficia Eccleſiaſtica ſibi præſumunt in parochiis veftris vendicare. Quoniam igitur hujufmodi perfonæ non in trant per ofti daliunde confcendunt, ac per hoc in- digni funt paftoris nomine, vel prærogativå gaudere: mandamus, quatenus eos, ſi commoniti prædicta mini me reſignaverint(niſi Epiſcopali conceſſione muniti fuerint) ab officio reddatis& beneficio alienos: UI E r Er fi nec fie defliterint, vinculo anathematis innodetis,&. ngue ad condi ferictos j ¶Laici ſpoliantes Ec am ſætisfactionem teneatis,& teneri faciatis a £ m evcomunicantur. h. d: Ad hoc quoniam quidam Laici Eccleſias poſſeſſioni- bus ſpoliant, ut ſic vitos Eccleſiaſticos faciant coram ſe culari judice litigare, vobisinjungimus, ut id publicè ſub interminatione curetis anarhematis prohibere, Si quis autem prohibitionis veræ contemptor extiterit, eum excommunicationi ſul CA fis non términatúr à tempore e ibidem inflituererel inLaicis fuffi sci: nam j as autem Eccleſias, e quarum patronatu c a fuerits fi int mentes, poftquam v. in> rit controv terminata, licitum tibi ſit d Am te d decet:. Lucins II m advocati Ecclefarun l domini,fi que alio not compe G poti reform. cap. 13 comp. e Vox, cor .cemo. g excommk 498 CAP XXIV: g In pluribus faccefive prafintatis a patrono laico Epifcopo da- tur gratificatio: fed mprafintatis à perſona Ecclefiafisca, potior est primo prafèntatus. h. d, ſpecialiter:& eſt unum de Pprincipalioris bus capit. tituli; Idem Norvicen. Epiſcopo. Um autem 4 Advocatus Ciericum idoneum Epi- ſcopo præſentaverit,& poſtulaverit poſt modùm eo non refutato, alium zquè idoneum in eadem Ecclefia admitti: quis corum alteri praæferatur, judicio Epifcopi credimusrelinguendum ,fi Laicus fuerit, cui jus compe- tit præſentandi. Verùm fi collegium, vel Ecclefiaftica perfona præfentationem haberet, qui prior eft tempore, jure potior effe-videtur: CAPR- XXV: E Ex confiruitione Ecclefie fatta de confènfù Epiſcopi, acqui- ritur jus patronatils. hoc pr imo: Patronus non eligit Pralatum in conventuali Ecclefia: fed inCapella ffc. hac fecundo. Patrono debetur Proceſßtonis honor,& alimentatur ab Ecclefia, fi vergat ad inopiam. hoc tertio. Et ifte textus est de principaltoribus. Clemens IIE No: b fait:[1 é infia.] ¶ Inquiſitioni tuæ tale damus e refponfum, quòd-fi quis Ecclefiam cum affenfu diœcefani-conftruxit d, ex eo jus patronatůs ac- quirit: Caterùm in conventuali Eccleſia non electioni Prælati faciendæ, ſed jam factæ, honeſtius patroni poſtu- latur aſſenſus, nifi aliter de ſua juriſdictione obtineat, ut partes ſuas interponere debeat electioni:tractandæ. Secùs tamen eſt in Capellà, inqua unus Presbyter à pa- trono eligitur,& pro inſtitutione habenda loci Epifco- po præſentatur. Pro fundatione quoque e Eccleſiæ ho- nor proceſſionis fundatori ſervatur:& ſi ad inopiam ver- gat, ab Eccleſia illi modeſtè ſuccurtitur, ſicut in ſacris eſt canonibus inſtitutum. [ 1 Přatereà quafivifli a nobis, f aliquis efficiatur fila cons ſtructione patronds, vel ſĩ ad electionem Plebani fit cwm Clericis ad- mittendus, feu ab ipfarepellendus omnino, tametfi delonga confüea- tudine allegaverit, fe elettron: interè; debere.) CAP- XXR € e vacantis, quangi Jè prefentare non potest: Innocentius III. Rothomagen. Archiepi- ſeobo. pë noftras g poftùlâii literas edoceri, uttùm Cleri- cus ad vacantem Ecclefiam, inqua jus obtinet patro- natůs, feipfum(fi eft idoneus) v fèntare. Cùm igitur nullus fe ingerere debeat Ecclefiafticæ prælationis reſpond. quòd nullus ſe poteſt ad perſonatum us Eccleſiæ præſentare,; quantumcunque idoneus- quibultungue Rudiis 8& meritis-adjuyetut. m fit Clericus, ad eam? CAP XXVIE fio júris patronatús inter patronos non diffinitur intre præ judlicio eo- g Sig quatuor menfes; Ehiſcopus ordinabit Eccleſiam ſin rundem, Ider cenventren. Ebiſcopo. Ee propter diftordias Laicorum:[ mandamus, quatenus fi dejure pa l emerſerit inter aliquos,& ab co Ż, cui competit, mtra quatuor menſes non fuerit diffinitum, extunc Ec cleſiam ipſam de petſona non differas idonea ordinare: ita quód illi ex hoċ pon debeat in poferum præjudicium genera- ri, qui jus evicerit patronatũs amana ee A Eũ————-—-p.— 1 C.] NJEFr. natůs quæſtio a Cap. 3P0. eod. tit. in 7. comp: é post Cone. Later, p- 15:€.8. G Lamb, de jure patr. art. 19. q. 7E:2, lib: 2. Q art: 13. q: SP Ein b Cap. 2. eod. titin 2. comp. vid: Cone. Trident: Sef. 14: der <12: OS ssi deref..g;© al talitér reſbond. d verit. e Vor, Eccleſia, deeft in antiquu. f moderate. l. titin 3j. comp. h- hec duo verba, ab eo, defunt. Qq f

499 Decret. Greg. Lib. © rı, grave gerimus ſtro edl Aphoſtolatut reſeratum, occafio- cleſia [ 1 Non debe at Ecelefiis prejudicium gene indignum, s gaòdficut ne difjenfionis, gue de jure patronats vertitur inter eos{7 E plùs debito remanent viduata rectoribus, quod inipfarum gra ve smdare, Verumguoniam fecundum Apo- aquoti diana est, omnium Eccle suda continua, Volentes his, que pramifimns, erx debito, Porp o, officis obviare.| arum folics- CAP. XXVIII. G Legatus de latere Ecclefiam, cujus alia Ecclefia est patrona, collationi ſuæ re ofervare potest, licet non vacet, C conferre cum va- cat. hoc primo. Ex duobus Pra tilari a pi patrono, laico, potest rior infssuerefè ecun u ho ar Et fic oaa Mired Idem Archidiac.& Cancellario Altifio- firen. Um a dile&us filius:[ 1& infia.] ¶ Cùm Hoſti- enf. Epifcopus, tunc ſed. Apoſtol. Leg Archidiacono Carnoten. mandaverit, ut Ecclefiam, quam Archidia conatu ſuo primò vacare contingeret, donationi fug fer- veret, inhibens, ne alicui conferret eandem*.de q Clerico difpofuerat providere,& Ecclefia de Berov ibi vacåffet, idem Archidiaconus dem Legati, ad ipfam.G 3. Sub diacon. pra facto ab codem I egato caſſato, ipie p icvacantem:[&.]§ V aca nte verð q in Eel ſancti Martini Carnoten. diœce ditam Aockeſäs m iad prg fentatione ontta mandatumei Y í L m n curavit. ipſe H. fupplicat bat eandem 1 fibiEcclefiam confirmari, utp ote quam a ad præfentatio Archidia- coni yeri patr roni fe dicebat adeptum::[ i Uratt endent E5 i a PEOP diœcelanu ræſentatus, tutum Alexandri aſſecutus in Eccleſia memorata,& ſi fatum G. tanquam Clericus quei tanquam Clericus Le: unde poftquam idem Tégatus donarióném i Ha fibi decreverat refervandam, ad eam tane Clericus non potuit quempia m prè fent: nem ipſius minùs canonicè factam de tam.& æà non obſtante conceſſionem eiu factam prænomir nato H. pronunciavim S titifle, adjudicantes eidem præfatam E &ibus medio temp i poſſidendam: prædicto.fuper hocperpetuy umimponendo C I Peifer Valterus de Piſcia$ d ér Magifter H. de argie JYE pErcCeEptis ex ea, aane pro "i 1 invicem conceſſi. rico fid guafi Laico ratiene patro- eidem Archidiai eraneret' Hi us in a zdem Ard idiac cuſtodire ... ES S N OE 4 vid. Conc. Tridentin. Sef). 24. de r, form. ujujmodi refèrvationes videntus probibers bj atrıimonialtbus cenferi, ut Laicum, vid. aj Á é£ z APEE. n E g IT. Tit. X Ac pra ione em poflid eilt ræſentati petlaniz;: quatenus puniatur in eo, in quo ſt dubium deliquiſſe. 7 afè ntat:one ertt ordinatus, pa a vacar non A Gnt aliis præferendi ontulit, ra ote Or cantem,in ngua jūs o Prp Crs, utpote XVIIL soo H! ninine teneretur, alium non ad eandem Ecel efiam„de prepo orui i tzo ejus debet ex guede pa idonea j i ] Riou CAP. XXIX. p; TIT li tiqse prizau latur:& in m Elien. æſe ntatos a laico con , O» ituin nus, u it Épi- 4 sum malitioser ecuſavit ad m in com pe tenti beneficie lUum ê t, prg. fentare,ni CAP. XXX © jerre non pia ad nosti 1E Cap. 4. cod. tit. in 3. comp: e patr,$.inguib on repraſe acere non poffunt, un in t. inz. campal, vid. Henr -.--3 lib.2.& ntando, guod facere pi DE

um f mancate erit De bas. exaẽ l JSIBUS 4, EXACTFIO us al oino. bus. PILFULOUS AXX CAP:-L DE CE -S nib tur:fèd fi a ex: co- folvere x Concilio aaa Gna rmaciam. Ancitum eſt, ut unic uig; Eccleſiæ unus Manſus integer a bſque nllo ſervitio tribuatur. Et Presby- teri in eis conftituti, non de decimis, neque de ob- ionibr elium, non de domibus, negue deareis c, de hortis juxta Ecclefiam pofitis, neque de prædiéto ſo aliquod ſervitium fatiant præter Eccleſiaſticum. aliquid amplius habuerint, inde ſonioribus debitum ſervitium impendant, CAF: IL 10 trebutl arguit ſub jechonem. Auguſtinus ſaper epiſtolam ad Rins. Ox Mnis anima fublimioribus poteftatibus fubdit afit: .] Et vos ſubditi eſſe debetis. Ideò enim tri- g. mta: ſtatis, quia hæc eſt probatio ſubjectionis. CAP HE G Non potest Epifiopus navem cenfum imponere monafierio, ; Gregorius Srephano` d Cantori. Cientes- e:[1 67}.] FA fernit-prædi&tus Abbas Pref- byterum Maſſæ novas monaſterio conſuetudines vel le imponere: 2 CJ.] Mandamus, quateniß ſi ab initio hoc non fuerit, etiam labentibus temporibusali- mponi. Aræ toto Dom ermitta quid noviternon p :; i 7n cordè diè er tricennaleternpus CAP. IV. G Cacus i pauſper ad collectas non tenen Idem Conftantino Epꝛſcopo. lcèt f multum:[].} J Dixit quoque prædictus cæcus, qudd ad collectas inter alios pariter compel- atut: quod fieri non permittas: quia eum, quem tasi raini t num eft nimi gere: cuï- debuerat ex colle ſereri. mi- CAFR V trati onem expr sere: Q Perens cenfum, de Pafchalis TI: a Mathilda: Mbani a oati ET] Ervenit- g ad nos:[ ré T quòꝰc deen fione fiilicete lė quon a Vid. Turrecrematrám im c quafftum. 1. quafi: 3.& Qva ruviam iib. 3. var. rofl: c7: O Sorum libr. d. de juſt. j art.ri b- Burchard. hbr.zede s 52; lvopart.3: er— 2. As; atrits;[èd omnes Vatica- ef d Chartutario lih. 12. epifl. 108 In- 7 ue e Cap 4 eod.tit.int. comp. f Cap.7. tit. de Gaitan holiat. in 1. conp g Cap. S. sod. tit, inl comp: vid. stit. de libel- oblat, onib .& procurat. CAP. VIE Determinat Cuncilium numerum equorum, quos fecum di poſſunt Pralati viſitantes:& prohibet eis tunc uti venationibus G Jumptuofas epulas quer"i«hoc primo, uf, ad ver. Prohibemiis. Ex Concilio Lateran. a Um Apoſtolus b feac fuospropriismanibus decre» verit exhibendos c, ut locum prædicandi aufe Pſcudoapoſtolis,& lis quibus pradi bat, nonexifte- quod quidam ret onerofus: grave nimis effe dignoſcitu Prælatorum ita in procurationibus grav dftant,utin> terdum Eceleſiaſtica ornamenta ſubditi e xponere com- pellantur,& longi temporis victum breyis hora conſu- mat. de- Quocirca ſtatuimus, ꝗqudd Archieiſc opi chias vifitantes, pro diverfitate provinciarum,& Seu ulta⸗ tibus Eccleſiarum 40. vel o. evectionum numerum, Epi ſcopi autem 20. vel 30. Cardinales 25. nunquam e€ dant, Annan i verò p. vel 7: Decani conftituti{Í Epifcopis f duobusequis contenti exiftant: canibus natoriis, 8: avibus proficiſcantu ſed ita pro- cedant, ut non quæ ſua ſunt, ſed quæ Jeſu Chriſti, quære- re videantur. Nec famptuofas epulasquerant fed cums gratiarum a ne recipiant, quòd hon nefte ac competen- ter illis fuerit miniftratum, G Pralati non debent gravare J fubditos talliis, dr exallionibr permutar tamen ex juſta caufa petere ab eis moderatum auxg ġa lium:.d. ufpad§ Sané: Frohibemus etiam, ne ſu aaas ſuos talliis& exactio- nibus Epiſcopi re ptæſumant. Suſtinemus autem pro multis nec Btatibus, quæ ali au í perveniunt, ut ſi manifeſta ac rationabilis caufa extiterit, cum chiari- tate moderatum ab eis valeant auxilium poftulare. Cùm onim dicat Apoſtolus 8:[Non deber filii thefaurizare parena tibus, fed parentes filiis::) multùm lanpa à na pietate videtur, il præ poſiti ſubditis ſuis graves exiſtant, quos 114 cunctis neceſſitatibus paſtor is debent mote fovere. Ar- cł hidi aconi verò ſive Decani, nullas exactionés ſive tal- lias in Presbytéros feu Clericos exercere prefuma ant: g In feu dicitur, gu nòd numeru eguorum ſtatutus in prines sap non debet trahi ad au: gênds m numerum alid sfilitum, Abbats Sanè quòd de prdi numero evectionis ſecundum tolerantiam distum cft in illiøloci poen a quibusampliores ſunt reditus& Eccleſiaſticæ facultates In Aa autem locis tantam volumus o menſuram, ut ex acceſſu majorum, minores meritò non doleant ſegravari. Nec ſub tali dant poteſtatem indultam- CAP VIT G Novus cenfus Ecelefiis imp H Sida STA e princip slioribus hujus titulis Ex codem h. p Roh nibemus inſuper, ne ab Abbatibus, Epiſcopis, vel iis Prælatis, novi ceuſus imponantur Eccleſiis, nec geantur, nec partem redituum ſuisußbu 15 ap- umant-fed libertatem, r vinoribus ſuis b volus propriare p res confervare defidérant, ra tate conſervent. Si quis verò aliter fecerit, egerit habeatur⸗ CAP VIII. usfiu Reklor Eccteſia non poteſt praſ riina post moys Am fuam propria ubioriratk confisi gP têm, Ecclej erẽ cenſualem. a Sub Alexand:IH. cap. g. O6. eod:tit. it: b zThefia.:Cor. 11 Af 20. C al;alendos, ut est in Concglio in margine. d Vid.l. jes alimenter F ubi pupil-edus nuſcquam.. g 2. Cor. 1a, h Concil oa eran. e compi lat. indulgentia illi, qui paus- cioribus equis-uti- folebant hactenus, plurium fibi cres- non potest, nec antiquis angé majos” fub Alexandr, Ilicap:7.$' A aman Ó pap? 7, eod. titul. in d.

Mi TE KKRIA 504 503 Decret. Gr eg. Lib. Alexander IlI. Uigorien. Epifè. a Rætereà b illi, qui Epifcopo ignorante auctoritate Pri penſionem annuam de Eccleſiis quàdam illuſio- ne c folverint five receperint, eis defunctis in receptio- ne penfionisnon ì funt aliquatenùs audiendi,{Pontificis aut alterius, quide jure id facere potuerit, auctoritatem & aſſenſum ſuper hoc non interveniſſe conſtiterit. Non enim fimplices Sacerdotes vel Clerici poſſunt Eccleſias, quibus præſunt, auctoritate ſuà(præſertim poſt deceſ- fum fuum) Jefficere cenfuales. CAR FX: , Vel per alra verba fummatur fic: Epiſeopus Ec. € Breve clefia de manu Laici per fè erepta non potest ob hoc cenſum im- ponere. Idem Carnoten. Epiſe. d Cclefiis e, quas de novo Epifcopi de manibus Lai- corum eripiunt, præter cathedraticum,& a o- mnia, quæ aliis Eccleſiis imponuntur, exactionem prohi- bemus imponi. Noa podagia ſine conſenſu Principis imponens, communione privatur. Idem f. Nnovamus:[ j i vas peda orun cx e& conie 1- fu Regum& Pri incipum uc nodo præſu mat. Siquis autem c non deftiterit, done ariftianâ. erit,& commonitus h t, communione careat CAP EI Qui per colluſionem conſtituit Eocleſiam cenſualem, illd pri „„ em Cantuarien. Archiepi zfèopo, 4 N ejus Sufra- Um Clerici dam cum R E ript F removere 14 quod yi- snConc. Lateranen. c vid. Sylvefrum in fù h monitus Cap SFC h nitus, i Cap C pest Cone. «int, comp. G post Conc. Lat. ér Luc.19. M Cap. 2t. eod. titin 2, urtigen. 0(lauſtig. al. Clauſtrigen ccleſiæ fuiffet electus 4, de ſolvendo trium marcharum, quas prædecęſſo aea lverat, præ fti- tit ſacramentum: poſt modum Epiſcopus d 10 m cenfum Monachi MEEA nifi priùs quòd Ej pifcopali aucto itu culum ordinis | mandamůs, q Præſulis,& s annuo cenfu ZE 2 auctoritate ohita rit, ne dila tione rela- epr rad. rector hinc perjurti reatum metuit ,indetime aper iculumim minere.) CAP. XIV. rans provinctam, etiam à monaſterin inter te& monaſteria quas ab EIsexeEp ge ras, |2 É mià d€ Abbas ne étt Proculi, omman E procurator, ficut ex litetis, quas portavit,, fuper hoc diutiùs litigavit:[ 3 f f monaſte- riis mea erens tibi fne contradi&ioneprg- ftari,€ eas is Bonon. ex- etudine adjuvari. condemnavimus ad ſecundùm facultates cor rum tibi tuisi exhibendam. gp ludici am commen Reia pranti 2d memoriam perpe. ceſſit temporis valeant at firmitatem m. Ecclefia vel um R etudinem fE Mue nere non f[aper hec juramenta vel cautite Kes exegerunty S Ecclela ft icæ no nitirerit con- Ecclefiis, vel earum tarà iniritum juramenta illici- tione impoſitã i: eos qui de cætero contra formam cano- entes. ntes. umpſerint, canoi num fuper his venire4 dionifima nuper querela im aludicntia Et correptione uon pofumus Cam enim gua j. [ 2 Vnde fèpe contingit, 4t diæce guifito, in jufmodi gnorante, vel eo minime mptus. b Cap. 2. eodl. tit. in i comp. C Cap 4. eot, 7m, l a | i J s r7 17{ | tit. in.comp. dr de mater. vidy Cardin. in 1 | pralat. d Later, fub Alex II: c.-6. prohibemus. i inducant jiener proa —

inducant, Pro ſaua 85 50 aia unt Daon dite s: Ouo! i niam igitur conſtitutiones pred. Concilii pati nolumus, neque debe- mus aliquorum malorum injuria violari.| CAP=AAXAYR g Quitenetur procurare fratres alicujus domis, m omnes, licet illorum numerusnune creverit obligatur ad g fiex pro 3 hec gravarerur nimium per judicis officium fibrpr ovidebitur,.d. EII o ficundum leturam magis co Innocentius III. a É Conventus Bellavilla. ſancti Ireke procurati onem y- ilis liberaliter exhiberet, cùm nihil te- ropter quod hujufmoc lí procuratio fis ) beri: RRT tunc propter fratrum& fervien tium paucitatem, talis procuratio non gravabat, fed nunc in tantum excrevit numerus eorundem, quòd ad procu- rationem vix quatuor marchæargenti e fufficerent„quæ pro una fieri conſuevit:( 1-&.] Indulgemus igi- tar, ne ultra primam menfuram in pi rocuratione ipfa fi- tis ulteriùs præg icti igati, ſed expenſis, quæ conſueverunt niſi facult cleſia RA rationis extendi P flit quantitas expenfarum. fine grava ad ſolvendum d C 1 Vefirofub religionis habitu aſti efis devotis] ganto folicitins Vos conver t providere, ne per immoi ratronis gra- 1 ee vobis monaſtict profetas ordinis im- Nuncsos: nec in o Mediola à ftra e quotidiana:[ 1& F] ftræ telizer refpondemus, aei s& Nunciis ſedis Apoſtol. > teneantur, ab earum praæfta- l 15 excnlatam, nili fortè l.(quod non credi mo tempore procura- int g: cùm in talibus m PE vendicare: quia nos f licitudinis circa omnes Eccleſias Idem P: Oa inſtantia d Poſtulationi y cùm omn per ſpeciale pꝑ mus) ſit exen tionis obſe d proviſione paf nunqu⸗ am omninò ce olicæ ſervitutis mnium Ec- dis, non polſum Iros êd expedire compel ed Pas in hac y tit. S: Petri ad vincula ED Card. A- onnl o i s Ecclefie in EEA duximus- de- z censas non denotared 7 vov, argenti, dees ibis tit. ing? ; j semendatis, Q Cap. 2. ev „incipit; videtur primo. ìa r. volum ùpr, de prafiript e alias, veftra. De cenfibus, exactionibus& proc curat. nevosad onus procurationis arctaret, Sis fe faceret antea procurari, ſed. Apoſt. da` Ó ficut idem Card. per fuas nobis iteras intimavit, sn aliis etiam non modicum injurzofi fuifiis+ propter quod dilect fil. n A Canonicus S. Stephani fyndici€ procuratores vefiri, cum Ab- bates. Vincentii ad fed. Apofi. venientes, emus ordinem& menſuram, ex parte veftra fuppliciter poflulabant, Li- cet autem pro eo, quòd pradiĉto Card. vel potins nobis iù ipfò contu- citer refiftentes, juxta verbum dominmcum: Qui vos recipityme recihet,& qui vos ſpernit, me ſpernit, neceſſaria denegáfiis, aon pro Vobis, fèd contra vos potins meruerunt exaudiri: quia tamen pa- ternam affetionem, qua nobis proprinm est maifereride Rom, fed, clementia[imper© parcere, offenfi etram deponere non valeamus de conf: f- n. z) G Traat de modo procurationis ipforum Legatorum& Nune ciorum. Abbas. Sanè in his exigendis eum modum& ordinem volu- mus obfervari, ut nulla Ecclefia vel Prælatus feindebitè Pręgravari rationabiliter conquetatur. Si verò de commu- ni collecta, Legatorum& Nunciorum noſtrorũ expenſas duxeritis faciendas,(quod vobis non duxi inhiben- dum) ex hoc nobis& noſtris nullum præjudicium volu- mus generari, quò minùs poſſint à quocunque en procurationes fibi debitas poſtulare: ita quod ſi exactus ultra ſuam gravatus fuerit facultatem, ſibi ab ariis expenf brapofitus S. Nazari,&- ut fuper his fiatu ſtauretur. Nunciis tamen noſtris in exhibendis pareat, quicunque fuerit rec gutas, ita quòd in fraudem nihil penitùs attentetur, nec percem iunes miniftros procurationis obféquium, fi nolu recipe: re, compellantur. Qui verò contumaciter eis ſiſtendum, diſtrictione ſunt Eccleſiaſtic com CAP. XVIII G Si ad unicam menfuram fòlvi folet guod< illam in poſterum folui debebit: fi verdad diverfa ſolvens etiam ad minorem. Idem Zamoren. b& Salamantino Epifiopis. EX parte c Compoſtellani Archiepiſc tum, quòd cum hi i vota beati perſolveiunt, ad con nune J qua videlicet emunt& vene dunt verint ha- nus& perfi ant: i nporibus ab corum folutio ram exhibent pa vif € Cùm ergò non coní e adc m præ e fuit propo- J co bicon tinuè am, cum a utrùm P L iigiores regic ip fius, a ea con uè perfolverunt, adunam& eandem menfùram hu- ai odi vota perfolverint, an ac liverí In primo enim caſu ad e In ſecundo volentes ſolv di, utad majorem Paoven l a arabi o t woniam àm hujuf- gniùs funt à vi- &ores videan- F. I Nec ettam conmunibus ufi léta pe VOS certos vota pi lvere moliuntur per kac , fint ad communem alli qui ea perſoluuut, conti- com pellendli. a Vox, exp in antigus, OT dati. b S Annalib. Hij tenus obiter hi 2. J. öb. art.3.& Salam 1 smpiena 4t VOlty d A dlias; gut A lo

1II. Tit. XxxXIx. 508 507 Decret. Greg. Lib. CAP. XK. G Ecclefie tenentur Epiftopo, ên cujuus diæceſi ſunt, reſpondere de procurationibus, quartæ decimarum& aliis Epiſcopalibus..d. quoad titulum. Idem Cæſarauguſten. Epiſcopo. Uum a olim:[1 67]$ Quia r nobis fides fafta fi òd Ecclefix dé Luna-4& de Bef. intua funt z non folàmperalia, verùm etiam per dieceſi conſtitut hoc ipſum, quòd ini inſtrumentis compoſitionum conti netur exprefsè, ut Abb as ſancti Joannis Prilaten. tam de quarta decimarum, quàm de cæte eris Epifcopalibus,ti- bi debeat refpondere, Abbatem ipfum ad integram folu- ded tionem quartg omnium decimarum nullis factis dedu-| ctio onibus,& ad Præſtationem ım,& aliorum Epiſcopalium jurium in prædictis Eccleſiis condemna- mus. Licètenim ex forma fecundæ compofitionis d ctiones eſſent aliquæ faciendg,quiatamen compoſitio nem idem Abbas-nullatenùs approbavit> fedf B i impugnare, ex ea non debuit beneficit onſequi, cuienunciaſſe tacitè videbatur. Abſonur i ætetea, ut negaret illam Eccleſiam, in tua diœce ſtitutam, ſuper qi a inſtrumenta prædeceſſo pe often- CAE jure pal ejus petebat d expreſsè. Ad aures nojtras tuam guertmoniam deft . Io, Pima 10 monaſterio fuiſſe conceſſa, ten. quartis dectma sde Luna© de Tauf, debes percipere, multipl sterminandam: coram tua ai propofitum, quòd cùm iidem us tuis, tres in fefto Nativitatis,& ominicæ, pro ſy nodatico uik antim ires Lütenles pro fingulis s denariis Papi ibus rfolvebant, cùm tamen sPapien. valeat f fex Lüce n. unde petebas eos ad$: apien. e npelli, cùm& ſi tu Lucen. 1 jus tuum poſtmo- A in n fefto R primo anno receperis, dum fueris p guòu l turconftet .$ ur, quod.e z% eo etiam ſeq poſt modꝭ a pioeiſidem, Ad- vocati dit 0 J j q 7 Jare- at evidenter, quòd temps i; nodatico Pa apien. fuitmone L. non niſi triginta ſex an rit,& fit legitimè comp pro uno? Papien, poft moite que yel fex valebant ex illis, gui a ſunt.in uſu telligentes ex hoc, quò òd per monet qerit, ut uique ad tempus tuum Luce fynoda tis nomine Clericorum plel nen nariorum Papien. vel atio pro fynodatico per definitivam ſententiam condemna mus O, ſicut erant iu uſu: pr J1S ———— a a a C. q. eod. tit, in 3. comp. b de Luna{dr de Tauf.. c Pla- en. al, Pralaten. al. Pra m P te atl, Pra. al. Pran am Pinnaten. G al. patebat, gaod agnovi tit. in 3. comp a Ó C£ S. eod valebat. g Inantig. ita funt hac diflin Vocati alterins parti non revocata, py fies RKN, GG h EK TEINAR T, conf ofrone ricorum propa 0 1 Ferum pars Cle e er ad uerſo quod ſi ali sando pradeef. tuis denarii Papien. proj fjnodatico fuerint pera Piluti, tamen a xlv, annis. G infia tam tibi guam alis Lucenf, exfo lverant, fich, partem fuam nitebantur prafiriptione tueri, Nas ergo Iacobo tus& Lean. Preshytero aduerfa partis procuratoribus dil fil..P. Bafilica x11. Apofiolorum Br. l auditorem< guias coram eo nil w pry mnt m rdin. concefamus HM denyo fuerat renunciatum utren rum R retu! ein— pore Lotharii prad. tut,& e- ten. J" fluti:& « tr iir, velxxxiv. aut etiam x nian jerfa partu inj ſpexi- Lotharii pr. é bis in anno,& exinde qua fibi debebat, ér on. t mp pona tur, pr ocuratianern nom noñ impo- brarum ce- quaſi novum imponi, quod p ipfi fundatione dêcom» muni fuer. tuti jofit um: Decernimus, quad ema Ts pifcepus, cùm ad ił i correctionis ceſſerit, modetatam ab ea y proci m B 4 bis e inanna: ſed nihil aliud præter Sepi 0- am Ecclefiam ca criptas abeadem t jat. curationes p orquere præſi [ 1 Etutin qua inter sos fùper E invicem liteg lil. ede quaftiane ertebatur, velletis ad SA1. ın Cofnideo quod cum 45 mÀ e fuerat fers ad defòlationemr: fel. rec. Eugenii i PP.p verj ſart, maltsa 0 Facien. HpHCop. bon. mera ab Ec nem lares, fi l-do canoni etuis in ea tempori pats dah Ak removit, Q Canonicosin p/a nj fùag guaj a fbig Er cclej a fi uno otrium librarum ab e. is fingulis exolue cum difi Card. ea gue audisrant nobis Gdeliter retu d CAP. XXII R fa de novoconuerfà in procurationibtus, Ó alil, ſerua- conjug eetudinem vicinarum t ——¼4 ———— a Caph. cod. tét sn 3. compilation, b, Favents. a Trid. cstatum fuprå hoçtitulo ee Sohetæ. d a , Fatit tpiáts vid Conc, P c véd. Conc. Trid Sof: 24. de reform,-t G. Aoi W erg Idem MAINT VACA progu Ain, HN- Ape; Viin ——

———à— De cenfibus, exactionibus& procurat. 51O 4 999 Idem Comp Uper co a ano Archiepiſcopo. ernitas tua nos conſulere voluit, ut quia ferè tota provincia Compoſtell. de novo eſt ad juriſdictionem Eccleſiæ tuæ converſa, qualiter tibi provinciam, vel partem provinci anti obfequi de beat de ſervire, necnon& in procurationibus providere: Tibi duximus reſpondendum, quòd illud obſervare te netur, quod in vitinis provinciis obſervatur. CAP XXII t procurandi, campe ſonaliter viſtant:& m Lateran. O praditationi, correction: Legati& Nuncii Apoſtolici pro his die cuod f VI TPralali tunc debent tunc fervare Cor C reformatmni va bus tantum, pro quibus moram trahunt, procurari debent,€ con trahanc confitutianemn e vactum, reſtituitur duplicatum. Idem in Concilio generali. Rocufationes b,. quæ ratione vifitationis debentur Epifcopis, vel Archidiaconis, vèl quibuslibet aliis e riam Apoſtolicæ ſedis Legatisaut Nunciis, abſque mani feſta& neceſſaria cauſa nullatenùs exigantur, nifi quan do perſonaliter c officium viſitationis impendunt:& tundbevectionum& petſonarum mediocritatem obfer- vent in Lateranen. Concilio 4 definitam: hoc adhibito moderamine circa Legatos& Nuncios Apoſtolicæ ſe dis, ut ùm oportuerit eos apud aliquem locum moram facere neceſſariam, ne locus ille propter illos e nimium r, procurationes recipiant modêratá b aliis ċfiis vel perfonis, que nondum fuerant de fiis pro- curationibus aggravatæ, ita quod numerus procuratio- num; numerum dierum, quibus hujufmodi moram fe- cerint, non excedat:& cùmaliqua non fuffecerit f per ſeipſam duæ vel plures conjungantur in unam Porrò viſitationis officium exercentes non quærant, quæ ſua ſunt, fẽd quæ JESU Chrifti: prædicationi,& co- Hortationi, correctioni,& re formationi vacando: ut fru- ctum referant, qui non perit. Cui autem contra Hoc venire erit,& quod accepit, reddat, cleſiæ, quam ta- tavavit, tantundem impendat. CXIV CAP s a a e Epifcopum vi- rile dr lofaphatrAb- UTAT yeee fratre noftro pimus conquerente, ex parte una,& Abbate quas a 9 b cis petit idem Epi- ft. fede com- intentio- n lolyerunt: à mus, quatenus mf aliud& òs ad exhibendum eam, fi- rationabile oſtende | damus, quatenus cùm eundem Archiepiſcopum, five atte &orirate propriå„fiye noftrå Beneyentanam provinciam contigerit viſitare, procurationes ratione viſitationis de⸗ bitas juxta facultates Eccleſiarum veſtrarum exhibeatis eidem: ælioquin ſententiam, quam ipſe ritè tulerit in rebelles, ratam habebimus,& faciemus auctore Domino inviolabiliter obſervari. GAP- XXVI Ç AX antiquam monetam vel fi non estin ufin ad ejus efii= mationem ſolvendæ ſunt penſiones antiquæi Idem. Um Canoniĩcis majoris Eccleſiæ, quandam ſummam pecuniæ pro penſione Eccleſiæ tuæ debitam, aliquot annis perſolveris a,& iidem ſummam illam ex integro de meliori moneta exigant ſibi ſolvi: Tibi damus noſtris literis in mandatis, ut Canonicos illos ſolutione prioris pecuniæ 6, vel ſi non ſit in uſu, æſtimatione penſionis antiquæ facias manere contentos. CAP KAVE G Propter privatum Oratorium, procuratio ratione vifitationi non debetur: i dem. A tourte c præfentium inhibemus, ne quis pro€g quodin Oratoriis, quæ in grangiis veſtris habetis, in- terdum aliquĩ veſtrũm celebrant, procurationes quæ ra⸗ tione viſitationis debentur vobis exigere vel extorque- re præſumat. pan————— DE CONSECRATIONE ECCLESIX. vel altaris. TITULUS IL CAP.-L F cAmoto altari vel lapide continente figillum, reconfècrabitur altare, non autem Eccleſia. Alexander-III. Bhæc ſi altare 4. motum fuerit, aut lapis ille ſolummodò ſuprà pofitus e, qui ſigillum conti⸗ net, confractus, aut etiam diminutus, debet de- nuò confecrari. Propter hoc verò nequaquam reiterare ſu⸗ am confecrationem Ecclefia confuevit, licèt id quidam canones innuere videantur. CARCI G Dicbus etiamnon fefiis poffunt Ecclefia confècrari. Innocentius IHI. Tornacen. Epifiopo. Ha- f fratern f ſit. t..reſpond. quòd in dioceſi tua licet tibi Eccleſiis dediĩcationem impendere, tam diebus Dominicis, quam privatis. CAP TITIL q Habet duo difa, éx primo idem dicit, quod cap. fupr. eod. gudd oleum non confècratum potest cona sa f inj Fecundum dictum dicit, n nsfcersoleo confèsrato, éx totum fit confècratum. Idem Nidrofien, g Epifè. eut jus dictaverit, co [1a igitur utj gium non oflendaut. Volentes gationis, viſitat provinciam, g Ruj: gant, potest ferre fenten in provinciales, qui f hamn. Gr ius LX. Um nuper h Arch neventanus, Bene- ventanam provinciam v:[E infia] Man- Š a al;$ j7 g Hoſlien, hic E& de materia fêr- dif.: bvid. Conc. Toa, e7 cilio È in ib, F fafficeret. 2 p- t é Tiruron:al, Tarne h vi. ch. „nC ten. al. ita 4 le k de breviter hié per Henricsam heteri—— Iod in dubiis: L&.] ¶ Altare verð, in quo ta- bula, cui conſecrationis benedictio Pontiticali mini- ferio adhibetur fi mota vel enormiterfracta fuerit, de- bet non immeritò conſecrari. Nec negam uin oleum non conſecratum conſecrato poſſit oleo commiſceti. CAP. IV. G: Reconciliatur Ecclefia, que propter homscidia& vulnera hominum ibidemperpetrata polluta est: à Perſolveriiis. b Quando ad ittatur ſolutio diverſa mons- vidle Bart. in l. Paulus. H. de ſolut. rt Henr. Botch, ta; cùm moneta. St matata. c Pro intellettu vide d Cap. un, eod.tit. Tuarrecremiatamrin c. tranfþofitus. al. fuperpo f Cap.3. de dedic nfi h Cap. 2otit, des inz. compe$ Indroſ comp. vid. Turrecrem. In d. ciſi motum. AEA i

Décret. Greg. LE TIE TE XLI l. Idem Compoſtellano Archiepifiopo.|(quz dicenda eft potiùs cot ruptela) quia licet Epi Ropofuifti a, quòd penean ad Ecclefiam fan- coat nittere valeat, que jurifdiétioni! P b Lardeferdi verſis regionibus peregrinis,& iis tamen Epifcopalis funt, nonp lentibusaliis ab aliis per contentic nes& ri aris nocte cuſt n vendicare, homicidia contingunt lum, K undo valeer ibi ertntut; rnitati tuæ taliter refpon. 4 quòd manente E ri, ipſa reconciliari poterit per aq 512 ifcopus exiftunt: quæ or- teſt inferiorisg gra- dus Clericis demandate. O odautem mandantibus Epi. E r er reconciliatione faum eft, ha&enus per eoſ- dem, miſericorditer 4 toletamus CAP X: yino& cinere beneditam pa confècrationis beneficium digi AManente igitur Eecleſid& altari.] CAP. V: G Plura altaria fimul in cadem Ecclefia con; idem in pluribus Epifiopis. ivinæ laudis orga ana Riri: Eſt fieri poterit, conſecranda. Idem. Um e ſis:[einßd.] ¶ Noveris igitur, q| Ca Ecclefia un 1a altaria& plures Epifcopos Racio po- teris conſecrare. CAP. "orruente tecto pari miter fial, necaltare, nec Ecclefia I neis f ædificiis I fi parietibus tamen illæfis, a in fua extremitate mod 4] Inguiiit. t. t t e per> a non tuerit, oD caular are debet denuò c -i b MISS KUM, ET ritig dirilis j P ttous tli io expleto, pen- nam, Te antur > comple um, fived verforum commeantium potit nige neta qui ſeptenari- brimæ, Ter- T Polluitur E (IUT, b JTE, NOs cturnis vi- concilianda erunt afp one z dictæ, ſicut in dedicationibus Eccle eſia CAP. VIII CAP. ir FT Qu: fecit Ecclefiam confècrari, tenetút am dotare..d.& O Propter Mif lem, Mifa de feria a smiiteada arg} e f dimitti tene menti hunc cafa. non est. Honorius II. Um ficut ex relatione C tuit& eorum feceri Cuùm non ſit J conſecranda, eò liberalius- eleſiam aperire manu hos fortius tanquam ex d Ex Concilio Triburien. g Uidam Laicorum habent in conſuetudine ut per fine gulos dies audiant Evange tı| verbum:& Mifläs pèc ittam Ec nitate,& de fanto Mi debos, quo ad| Concilio, ut ulterid niſi aliquis velit non pro alia devotio conferas, f Milla cantetur, de e vivorum& etiamdef ia, niſi erdotem Ehiſcopum em veconcili Art- non pum benedi&a Ecclefiam recon liari pog Je per alium 1 Epil pora non neg a per tes fimplices h hoc f Non obftante co di Dominicæ, niſ sS deat, ſufficit doti ſemel in lummodò celebrare f $ DT åp a Eloffien. al. mediocriter. le garvanan&evitandis,&c. c C2 tta matutino. celebrat. dtu. offic. in 4 compii h k ists habetur. Hi 10 1 ſtadlienſi, C. 10. e. rag. in zomp, N aué te nam ge i morthorum. k Vvigorniete CAP.

51?| De celebrat. CAP. IV. G In Mifa commemorationis, licet dicatur propria prefatio Sostamen dicitur hymnus Angelicus, nec Symbolum. Idem Archiepi topo Bracharen, Onfilium æ noftrum:[&.] ꝗ̃ Requiſiſti, uttùm in diebus profeftis, in quibns ad honorem$. Spiri-| tùs, B. Virginis,& fan&æ Crucis, Miffam celebrari con- tingit hymnus Angelicus, Symbolum, ac præfatio propria debeat decantari:| 1& f.)4 Inguifitioni tuæ taliter re- ſpondemus, quòd apud nos in diebus profeſtis, cùm Miſ- farum folennia in honorem B. Virginis celebrantur, neg; hymnus Angelicus, neque Symbolum decantatur, Iicèt in Miſſa propria præfatio decantetur: ut inter commemo- rationem& ſolennitatem differentia oſtendatur: unde, Te Deum laudamus, regulariùs dimittitur, quam dica- tut in laudibus matutinis. [ 1 Prafèrtim cum in partibus tuis in honorem B, Virginis in Sabbathorum diebus Miffa folenniter celebretur.] CAP. V. €@ Breveest. Idem Certes fanti P. Magalon, E parte.& veftra:[&.] 4 Toſtulationi veſtræ ta- liter refpondemus, quòd femper Sácerdos vino per- fundere debet, poftquam totum acceperit Euchariftiæg facramentum, nifi cùm eodem die aliam Miſſam debue rit celebrare: ne ſi fortè vinum perfuſionis acciperet, ce- lebrationem aliam impediret. CAP: VI: Cj qua verbæ ſunt in canone Miſſa, quæ al Rvangeliſtis di- Ga non fuerunt, credere debemus, quod 4(briſto Apoſtels, O ab Apaſfolis eorum fucceffores acceperunt, Ët hoc dicit uſque ad$. guafivifti IdemZ quondam Archicpiſcopo Lugdunen. Um Marthæ C Cf.] J ſiviſti, quis formæ verborum, quam ĩpſe Chriſtus cpreſſit, cum in cot- Pus& languinem ſuum, panem transſubſtantiavit& vi- num, illud in canone Miſſæ, quo Eccleſia utitur genera Iis, adjecerit: quod nullus Evangeliſtarum legitur expreſ fifle. Cùm enim in Evangelio d fic legatur:[Acczpiens calicem, gratias agens benedixit,& dedit deſcapulis Jüt, dicens: Bibite ex hoc ommes: hic eſt enim fanguis mens Novi Leſtamenti, qui pro vobis, ér pro multis effundetur, in remifsonem peccat.] in canone hiſſæ ſermo iſte, videlicet Hterium fidei| ver- bis ipſis interpoſitus inv enitur. Undẽ ùm non Evange liſta Chriſtum hoc dixiſſe teſtetur e, miraris, quòd ali- quis aſſeverare tentaverit eum aliquid plus dixiſſe, quàm aliquis Evangeliſtarum aſſeveret. Verùm ſi formam ipfius canonis infpicias diligenter, præter hoc de quo tua fraternitas requifivit, alia duo, videlicet,[elevatis oculis in cælum: ér aterni Teflamenti:] poteris in ipfo canone re- perire, quæ in textu Evangelico non leguntur.€ Sanè multa tam de verbis, quam de factis Dominicis inveni- mus ab Evangeliſtis omiſſa. quæ Apoſtoli vel ſuppleviſſe verbo, vel facto expreſſiſſe leguntur. Paulus enim in Actibus f Apoſtolorum ſic ait: ¶ MAeminiſſe uos oportet ver- bi Domini leſi, qui dixit: Beattds eſt dare, quòm accipere.] Hæc nullus quatuor Evangeliſtarum deſcripſit. Nullus etiam korum expreſſit, quòd Paulus g de Chriſto ad Corin- thios ſcribens ait: ¶ Vifi est plus quam quingentis fiatribus Sinul, deinde vifs est dacobo: novfiime autem, tanquam abor- tivo vifus est Q mihi.) Ipfi etiam Evangelitæ mutuò inter fe ſuppleviſſe leguntur, quæ ab eorum aliquo, vel ali- quibus funt omiffa. Unde cùm tres 4 Evangelifte po- ſuerunt, ¶ Hoc eſ corpus meume] ſolus Lucas adjecit,[guod pro vobi tradetur.] Et cùm Matthæus& Marcus dicant,[pro JIC a Cæ. eod. tit. in 2. chnpilat. B. Thom. I&. ſent. diſt 15ꝙl. art. 2. guafliunmla 4. b C.&. eod. bit. in 3 comp. c Cſ. eod. tit. in Bcomp. d AAateh. 26. e teſtatur. f Al 20. g 10 rinth. 1. h Luc, 22. Matth, 26, Marc ig» Miſſarum. Rig. multis:| Lucas dicit,[ pro vobis,| Matthæus autem(nremifa Honemm peccatorum] adjunxit. ¶ Cæterum ea, quæ adduntur in canone Miſſæ, poſſunt ex aliis locis Evangelii comproa bari. Joannes à enim ſuſcitationem Lazari deſcribens, Jeſum ſurſum oculos levaſſe aſſerit,& dixiſſe, ¶ Pater, gra- rias ago ribi, quoniam audiſti me:][&.] Si tunc igitur in cœlum oculos levavit ad Patrem, cùm ad corpus exanime animam Lazari revocavit ó: probabilius effe videturs qudòd tunc oculos levaverit ad Patrem in cælum, cùm» panem& vinum in čorpus& fanguinem proprium come mutavit. Cætèrùm, ficut fuperiùs ch exprefum, ùm in textu Evangelico[novi Teflamenti] ponatur, hic inter- ponitur,[& aternie] nam vetus Teſtamentum, quod hir- corum& vitulorum e fuit fanguine dedicatum, tempo- ralia promittebat; Novum autem, quod eft Chrifti fan- guine conſecratum, promittit æterna,& ideò teſtamen- tum illud fuit vetus& tranfitorium: hoc autem novum eſt& æternum: Vel, ut utamur alià ratione, unde novum, deſt, ultimum eſſe deſeribitur, inde æternum, id eſt, per- petuum comprobatur d: novifimum etenim hominis teſtamentum e immobile perſeverat, quia teſtatoris obi- tu confirmatur: juxta quod Apoſtolus f teſtamentum in morte aſſerit confirxmatum: alioquin non valet, dum vixerit, qui teſtatur. Prætereà non ſolùm Scriptura, ſed etiam promiſſio dicitur teſtamentum, juxta quod Apo- ftolus g ipfe fcribit:[deo nout Teflamenti mediator$, u£ repromifonem accipiant, gui vocati- funt haereditatis aternæ.] Sic ergòintelligi debet quodin ipfo canone reperitur:[ Hre Și d eſt, novæ ac estenim fan æternæ promiſſionis, ſcilicet confirmator, ſicut Dominus repromittit: manducat(inquiens) carnem meam, ¶ ſanguinem meum labit, habet vitam eternam.,| Ex€o autem verbo, de quo movit tua frat. quæftionem, videlicet my- fterium fidei, munimentum errorisquidam trahere pu- taverunt,dicentes in facramento altaris non effe corporis Chriſti,& fanguinis veritatem, fed imaginem h tantùm & ſpeciemi& figuram: proco, quòd Scriptura interdum commemorat, id quod in altari fufcipitur, eflfe facramen- tum,& myfterium,& exemplum.Sed talesex eo laqueum erroris incurrunt, quòd nec auctoritates Scripture con- venienter intelligunt, nec facramenta Dei fufcipiunt re- verenter: Ñi enim quia figura eft facramentum altaris, veritas effe negatur: ergò nec mors, nec refurreftio Chrifti(cùm figura fit) veritas eft credenda: fiquidem mortem& refurretionem Chrifti fimilitudinem&ima- ginem cffe Apoftolus ¿ manifeftat:-[Chrifius(inquiens) mortuus est Pro delickis naoſiris,& reſurrexit propter juſtificationem noſtraw.] Apoſtolorum etiam princeps Petrus ſic in epi- ftola fùa feribit k;[Chriftus pafus ef pro nobis, relinquens vo- bisexemplumut feguamint veftigia ejus.] Sic ergòtam mors Chrifti, quàm ejus refurrećtio eft exemplum, ut& nos peccato mortui, juftitiæjam vivamus. Quarefi non fuit veritas quia fuit exemplum ,ergò nec verè mortuus fuit Chriftus, nec verèà mortuis refurrexit: fed abſit à fide- lium cordibus error iſte, cùm Propheta de£ ipfo tefte- tur, guòd verè languores noftros ipfe tulit,& dolores noftros ipfe portavit. Dicitur tamen myfteriumi fidei, quoniam’aliud ibi creditur, quàm cernatur,& alind cer- nitur, quàm credatur: cernitur fpecies panis& vini,& creditur veritas carnis& fanguinis Chrifti, acvirtus uni- tatis& charitatis:[ 2&-] ¶ Diſtinguendum eſt tamen ſubtiliter inter tria, quæ ſunt in hoc ſacramento diſcreta, videlicet formam vi- ſibilem, veritatem corporis,& virtutem ſpiritualem. ais metis, nodi& aterni Tiſtamenti, J i a Ioan. zi b revocabat. Eſa. i. d approbatur e Hic post vocem, teſtamentum, inguibufäam est diclio, mortes gua deest in ommib antigus: neceffe debet, ut indicant ſequentia. f Hebrg g Hebr.rz. h Hunc errorem novifime condemna» vit Concil. Trident. Sef.13. de[antik Euchar facr..g& c1. vid. Tpom. 3. P.. 25. artta. i Rimé,` 1. Petr. à2. l fass rtk

orma eſt panis& vini, veritas carnis& fanguinis virtus| unitatis& charitatis. Primum eſt ſacramentum& non ras., Secundum eft facramentum& res & non ſacramentum. Sed primum eſt ſacr minæ rei. Secundum eſt uniu res exiftit- Tertium ch res gemini igitur, quod formam verborum, fi tur,& à Chrifto Apoftoli,& ab ipfis eos ſucceſſores. 1 Circa plurima fatager pro majori parte renuncians in domo Domit ru habitare cum illis, qui partem optimam elegerun pedes Domini cum Maria, ut in lege ejns jugiter medi rudini Lie R lis gun hritudi credimus inte gere pofi] pan nodos folvere d tn Apoftolorum prne f m acceperint lippi ıruulis fian- ſlidum miniſtrare, ac eſtion Vrim auóniam ên prima- Aboſt F Ferend m banh eame ređis major quas. non ob commodum uti neant quaſtionem; Jed ammarum proj cetin i prodeant obfiura S cripture, nouimus te IE Pen ter, qued nob inſpirat Dominus.] Quod antem myflerium. fidei dicitur cundùm. loannem a e C vita narratur ad;$ AFETA Oce: dit, fhirits vita: fecundum quod legitur er quod dicit Domnus ip rius& vita ſunt.] In ſacramento altaris aqua cum vino tran fenat.d. uf ad 6. tertio laco. Abb. Siculus. ¶ Quæſiviſti etiam, utrùm aqua a cum vino in fän- guinem convertatur? Super. hoc autem opiniones apud Scholaſticos variantur. Aliquibu enim vi E tutem Liv. Yerba q sfahfantiatur in ta, re edemptionis in ſanguine, ac re egenerationi in illa duo, vinum& aqua, quæ commiſcentur inc qı inä virt ute utin hoce fac a ento plene veritas& fig tenent vino transſu in ſangui nem, cùm in vinum tranſeat mixta vino: licèt Phyſici contrarium affeverent, quiaquam à. vino per artificium poffe afferunt ſeparari. Tła tereà poteſt dici, quod aqua non tranſit iir ſanę nE, fed. remanet prioris vini accidentibi s circumfufa, ita qudd vini ſaporem aſſumit: quod inde convincitur, guia ſi poſt calicis conſecrationem aliud. y inum mitta- tur in calicem, illud quidem non tranſit in fanguinem, nec ſanguĩini commiſcetur o i commixtum, corpori, quod fube cum funditur, non madidans circumfi 1 a tamen „quia ſi Co n git nconveniens creditur corpore Chriſti eſſe credatur, latere proceſſiſſee: ¶ 1& inß biniones prædictas il obabilior judi rit aquam cum. vino in fanguin preſſiuis e proprietas facr aquæ mult at populi-multi tur 4: ¶ Beati qui(Ot AE aquai nitur, ut) qu uod ſ fufcepit ipfé tam iní uconjy atre p lem unita ia llaen aaa j intero- caffe- ari rut€x- cum ta quod alibi légi. er gnes aqe riſto populusa adunetur noftre i 1deo-vino r noc i Y,& accepin 5 ipfi de imur, ut qui eftu em, fiat unum nobiſcum a Func art cat B. Thom. 3. P974 art, 8,& Sot. 7 mi hha 5 j tent. dift. 9. qg..art:5; b Ioann zi G Corpare, rimum in anti qui, d Eſa. 3a. in te vigere Decret. Greg. Lib: III. Tit. XLI. etur, quòd:| hi iic fanto vel illi f talis obl m de latere Chrifti duo præcipua fluxerintfacramen.|| rem; t; quòd aqua cum| feau gmentum corum- optare, 516 per admirabilem unionem, a M, oc, ipfo comm uniter. | mediante, cum patre nhik of EEr[ Pater, a inquit, 6, fërva eas, quos dedifli miht, ut fint unum ficut dynos: nom his rogo tantuta, fèd pro eis, qui credituri funt per verbum egs rum in me, ut&. PR in nokis nnum fint, O mundus credat, guiatu me Piff fs i I Wud autem eit nefarinm opinari; guod: guidam dicere aquam in phlegrna« con m, ſeld hun de latere nturtn p rti Nam&⸗ em aquaticum mentiuntur hi duo fuxerunt facra- çmate, fdin ag qua, juxta Nif q auis renatus fuerit in aqua& Spiritu 4 Sané to, non nt: rabit in regnum Dei.) i G Oratzo, gua dicitur in fecreta in fofo fantki Leonisimmutas idie[Annue nobis, Do ec profit oblatio əne B. Leonis hæc nobis p] guia- Sandi nohrisorationibus-non indigent, fed nem. Abbas. nitas tua requiſivit, quarefue rit mutatum, quod in fecreta B. Leonis i Pe codices continetur, fic videlicet:[ Añnue nobi ja famuli tai Leonis hac profit oblatro:] cùm ir amentariis habéatur,{ e muy ercefsone B. Leonis hec nobis profit ob por demus, quòd cùm facra Scriptura dicat auĝo- òd injuriam facit martyri, qui orat pro martyres | idem eft ratione confimili de C aliis Sanctis ſentiendum, quia orationibus noftris non indige co, quòd cùm ſint perfectè beati, omnia eis 5 vota ſu li menta,&. quod non b 4 guod Dominus petai$ nine, ut animæ interce muts mn contar gt | potiùs orationibus eorum indigemus, quos( Í | fimus) undiqge malf noftra a perturbant: unde quo: | plerifque e orationibus continetur: Profit vel pro ita debet intell isà fide! ibus rea utrùm in hoc articulo locum habeat iHa difi docetur, quòd defunctorum alii ſunt valdè boni, alii ſunt valdè mali, alii mediocriter boni, alii mediocritet mali: unde ſuffragia, quæ fiunt à fidelibus in Eccleſi bonis, actiones ſunt gratiarum, prov malis, conſo- lationes vivorum, expiationes verò pro mediocritet bo- & propitiationes pro mediocriter malis, tua diſcte- ti icinveſtiget⸗ pro vaide nis; CAF VII G- Grav vins pecat, g Qur Franar conficere,& non conficit, HANIS ille, qui conficit in morta Idem Re D homine:[&}. J cauto Preshytero vi deatur, qui cùm ſe ſciat in morta: imine conſtitutum, Miſſarum ſolennia, quæ non ropter neceſſitatem quamlibet intermittere, pra- facinoris confcientiam dubitar celebrare, pers je catenis circumftantiis Miſſam celebrate ſe fin- gir,& ſuppreſſis verbis, quibus conficitur cotpu 15 Chri+ ſti, panem/& vinum tantummodò purè fü mit. ita cre- Í id quod prætendit, populo ſatislacere, ut per quodintendit, Deum non de beat provocare. hoc, a apiy e E praotu' noftris s fid nos eorum in .titede invocat é relig Janit© d vd. Siama J.& ſent. al. ita: quod? JV. 9. 3. art a. tes, none Cone d agu at mes S ntiendum. E pi luribus. f illis. g h vide Dominic. Sotum l.&. ſent. diſt art p. 6. eod; titing, compilat. k inantig. icgitur. Quaſtvuſti, d. Barb. panem& vinum pirni taniumimedo fumit. ergo

5¹7 De celebra ergo falſa ſint abſicienda femedia, quæ veris ſunt peri- culis graviora: licèt is, quì pro fui criminis confcientia reputat fe indignum, peccet graviter, fi fe ingerat irre- vetenter ad illud, graviùstamen videtur offendere, qui Mic fraudulenter illud prefumpferit fimuláre: ùm ille in folius mifericordis.Deimanum incidat, ifte verò non ſolum Deo(eui non veretur illudere) ſed populo, quem decipit, ſe adſtringat. CAP. VIII. g Hic improbat opinionem, gua habet, quod in facramento al- tari agua convertatur in Phlegma, ñ̊probat Chriſtum fuiffe ve- rum Deum é verum hominem,< guòd-de ipfius latere exivit era aqua- Idem Frrrarienſi biſcobo. N quadam noſtra decretali epiſtola aſſeris te legiſſe, illud fuiffe nefarium opinari,-quod quidam dicere- præfumpferunt, in ſacramento videlicet Euchariſtiæ a quam in phlegma. converti:nam-de latere Chrifti non aquam, fed humorem aquaticum mentiuntur exiffe: tur ad tuæ ſupplicationis inſtantiam quidam dixexunt, ſed erraverunt, n fuifle verum Deum, fed adoptivum., ut mife ai AHi Chritumnon fuiffe verum homi- nem, fed phantafticum, utimpii Manichgi Sed ad- versùshujufn anesd Apoftolusin epiſto la fua log tin cæ- Tres funtgui teflsmonium dant in terra, fpiritus agua,{7 fanguis: perhoc intendens oſtendere, quòd Chriſtus fit verusho- mo. Nam adaſſe hominis duo principaliter exiguntur, videlicet corpus,& anima, ex quorum conjunctione ve t. Miflarum. 518 to, quando Moyſes à virgd percuſſit ſilicem,& ex ea non phlegma, ſed aqua& manavit. Reſtat igitur, ut qualiſcunque fuerit illa aqua, ſive naturalis, ſive mita- culoſa, ſive de novo divinà virtute creata, ſive de compo- nentibus ex parte aliqua reſoluta, proculdubid vera fuit: cùm naturaliter poflit& compoſitum in componentia,& elementatum in elementa reſolvi: quemadmodum ve- rus extitit ſudor ĩpſius, ſicut guttæ fanguinis decurrentis in terram c. Cum autem ad compoſitionem humani cor- Poris quatuor elementa concurrant, videlieet terra, aqua, aér,& ignis:& ad vegetationem ejuſdem eorporis quatuorhumores illis conſimiles conveniant, videlieet ſanguis, cholera, phlegma,& melancholia: ut veritatem humani corporis expreſſius demonſtraret, unum ex illis, & unum ex iſtis Joannesæxpreſſit, illa quæ potiũs ex il- lis,& ex iſtis, quæ magis myſterio congruebant, ex elementis aquam,& ex humoribus ſanguinem: in qui- bus duobus duos maximè e ſacramenta, redemptionis videlicet& regenerationis, elucent. 1 Licet autem-hos magnes Q aii enticos-viros[enfi ſeao, quorum opintonem dictis& ſeriptis hactemds es ſecut eris ſententiæ Cone tamen nos in contrarium fèentimus, nofire compe ſentire, Sed verbum Io. Apoſtoli te multum movere Fateris, dicen- tis: Tes ſiint, qui teſtimonium dant interra, ſpiritus, aqua,&- ſangluits,& hi ttesunum ſunt, quam vis hoc uliimum in pleriſq; co- dicibus minime habeatur, ab omnibus, guod. dicis ficexponi, thos licet effe umum, de una& eadem re, ſoilicet de humanitate Chriſti teſtari:: Porro f non vera fust agia, gue finxit de latere aanicorporis humor: qualster per ilam perhibea fa namg, Saper tlum lo- J Chrifii, r non h quoc Chriftus Jit homo non vides? cum fic habet; Spiritus, id est, humana anima quam emift m papine, aqua& fanguis qua fluxerunt de latere hriſti, quod fiem non poffèt, jinon haberet veram carnis naturam, Sic ergòtamax gi æus homo ſubſiſtit. Per hoc autem, quòd in articulo mortis Chriftusinclinato e capite tradidit fpiritum, de quovoce magnå clamaverat f:[Parer, in manus tues cem- pendo'fpiritum meum:} manifeftè probatur quòd ipfe fpi- ritam habebat, non folùm flatum vitalem, fed animam rationabilem, de qua prædixerat g:[Tris'f anima mga tg ad mortem:&, ¶Eoteſtatena habeo ponendi ant mam meam, Citerum frmendi cam.] ꝗ Per hoc autem, quꝰd unus mili- tum lanẽeã latus ejus aperuit a,& continus ſanguis exivit & aqua: probatur apertè, quòd Chriſtus verum cõrpus habebat.Nam de phantaftico corpore, nec fanguis, neca qua potuiffet exire unde[ike k qui vidittefimonium per- bibuit, d teflimomum ejus est verum: quia tres funt, qui teflima- nium dantinterra Ppiritus, aqua,&. ſunguis. Quod videlicet Chriſtus ſit verushomo, ex anima rationali& humana carne ſubſiſtens, probatur ex es, quòd ſpiritum vitaleme- mifit:& de vero corpore probatur,quoniam exeo fanguis exivit& aqua: rationalis quippe anima non poffet vivi- ficare, nifi corpus humanum, ex quibus verus homo con- Gftit. Q Cæterùm ficut fuitverus fpiritus,& verus fan- guis, ita proculdubiò vera aqua: cùm Chriſtus ſit veritas, & à veritate omnis fallacia fit penitùs aliena: nam ſi non fuiffet aqua, fed phlegma, quod de latere Salvatoris exi- vit, ille qui vidit,& teftimonium veritati perhibuit, profectò non aquam, ſed phlegma dixiſſet: nec in hoc verum regenerationis ſacramentum fuiſſet oſtenſum, cùm per ſacramentum baptiſmi non regeneremur in phlegmate, fed in aqua. Neque per hoc poflet vero argu- mento probari, quòd in facramento Euchariftig admi fenda fit aqua vino, fi de latere Chrifti non aqu phlegma cum fa e profluxiffet. Sed nec vera fuif fet figura, quæ fuper hac re præceſſit in Veteri Teſtamen Tamea— erem ae——— a Cred. tit: inzcomp. vide Sot.4. fènt difi. rquaftg art.s. C diji. 9. qr.art6. b Hosdamnavit ConcNican vide Nicepho- rume%@8. c Vide Epiphanium, lib.2. contra harefès, harejióé. d I. loan. 4. e Iohage F Lucz: g Matth.26, h anro i Ioan.ig, K 1 Ioan Se DOR; textu, quam ex Lioffa proponis per slam aquam probari, quod hri- fins fit verus homo,& ideò ji dicatur guod illa non extitit vera agua, fèd aguaticus humani corporis humor, tam expofitoris quàm Apofloli:verba intelligibilia tibi effè videntar:fèd dato quod fuerig vera aqua, ficut nos credimus dr fatemur, nec ifia, nec tla Jaffi- cienter intelligis, Undenos humiliter ſupplicſti, quatenuis ad ge- neralem utilitatem Legentium, nebulam dè tuo conde tollendam, falffibenter Eevudenter hoc exponere dignaremur.J CAP. IX. G Præcipit Pralatis& Clericisin virtut ecliemiæ, ut noctur- num officium d diurnum fludiose celebrent ér devote, Idem żn Concilio generali. F Olentes referimus, quòd non folùm quidam mino- res Clerici, verùm etiam aliqui Eceleſiarum Prælati, circa ꝑ commeſſationes ſuperfluas,& fabulationes ill tas(ut de aliis taceamus) ferè medietatem noctis expen- dunt,& ſomno reſiduum relinquentes, vix ad diurnum concentum avV ium excitantur, tranſcurrendo undique 4 continuà fyncopå matutinum, Sunt&alii, qui Mif- farum fotennia vix celebrant quater in anno,&(quod dererius eft) intereffe contemnunt:& fi quando cùm hæc celebrantur interſint, chori ſilentium fugientes, inten- dunt exterius collocutionibus Laicorum: dumque audi- tum ad indebitos ſermones effundunt, aures intentas non porrigunt ad divina. Hæc igitur& fimilia fub pæra ſuſpenſionis penitũs nhibemus, diſtricteè præcipientes in virtute obedientiæ, ut divinum officium nocturnum pa- riter& diurnum, quantùm eis dederit Deus, ftudiosè ce- lebrent pariter& devotè. — a Nun.20. | aflerio.© maxima. f föilicet Lateran. fub Innoc. TIL ctz refertur.2. tit. de celebr div. offic an g. comp. g In Cod, Barh, : circa commeffationes fuperfinas d confabulationen. h uhe b emanavit.alemanatus.€ Luc. 22. d mi- | dta | gue,& in Concil. cuntinuata. Rre a | a

519 CAP. X. Euchariſtia debet munde fervari é inejus elevatione d7 de- latione populus debet fè inclinare:€r cum defertur ad fimum, debet deferri in decentt habitu,& cum lumine: tranfrefores vero graviter funt puniendi. Honorius JII. Anècùm a olim:[é infià.] Q Ne propter incuriam Sacerdotum divina indignatio graviùs exardeſcat, diſtrictè præcipiendo mandamus, quatenus à Sacerdoti- „bus Euchariftia in loco fingulari mundo& fignato fem- per honorificè collocata, devotè ac fideliter conſervetur. Sacerdos verò quilibet frequenter doceat plebem ſuam, ut cùm in celebratione Miſſarum elevatur hoſtia ſaluta. gis, fe reverenter inclinet$, idem faciens, cùm eam de- fert Presbyter ad infirmum. Quam in decenti habitu ſu- perpoſito mundo velamine ferat,& referat mani feſtè ac honorificè ante pectus cum omni reverentia& timore, ſemper lumine præcedente, cùhm ſit candor lucis æternæ, utex hocapud omnes fides& devotio augeatur. Prælati autem hujufmodi mandati graviter punire non differant transgreffores: fi& ipfi divinam& noftram volunt. c. ef- fugere ultionem. CAP XE G In Ecclefiis collegiatis debent celebrari dua Miffre collegi una pro defuntis, alia fecundam exicentiam dier, ut pro fofo, fi ffium occurrit, vel pro fersa, fi ferias Idem univerfis Eecleſſarum Pralatis. Um creatura d non habeat, quid pro meritis re- fpondeat creatori;[ 1 ¢.] Mandamus, quatenus nullum in vos torporem negligentiæ obr epere permitta- tis, quò minũs& pro anniverſariis defunctorum,& pro fefto vel feria fecundùm temporum congruentiam, Mif- ſarum ſolennia conventualiter celebretis. E 1 m igitur Ecclėfia Gallicana per Dei gratiam tanguam Aucerna uper candelabrum pofita aliis liceat per exemplum, ut gur videntes opera ejus bona, Sloriſicent Patrem cœl allſit, tanta iæ tenebris obumbretur,€r alias co rfitatem vefirara rogandam duximus& monen» nandanten. EAR AL G In die Cane Domini Epiftopus tantm in ſua Eccleſia debet Maſſam celebrare,& chrifinæ conficere: Idem. e E f referente:[r éF.]} M Cùm cuilibet Sacerdoti, quâcunque dignitate præfulgeat, unam indie cele-| brare Miſſam ſufficiat: nam& valdè eft felix, qui cele- brat dignè unam: Fraternitati tuæ mandamus, quate- nus die Cœnæ Domini in Eccleſia Sypontina duntaxat, in qua teneris chriſina conficere, Miſſarum ſtudeas ſolen- nia celebrare. LI Didicimus, guod in die Cæne Dominica de ris conſuetud ine chrifna conficere in Eccle; mane diet ejufäem ad Garganicam Ec dam, per Ap: fèd antiqua tene- a Sypontina, fèd cùm plo fias er, cleham accedas, ut ibidem, el remittentes, vel peregrinos are Miſſam in lem Ecclefia nica priufquam ad Sypontinam r guod nofirum{r Apoft. fed. confilium i j Cam autem chrifina eodem die infia M: Volennta conficias,& c] CGAP: XIIL G In Sacrificio altaris pias de vino, guam de aqua ponendum ant, propter e$ Idem Archiepifiopa Ablafin. g p iriiots in b tuis partibus inolevit abuſus, vi- delicet quòd in majori quantitate de aqua pon Smena menasan — Sanit, Euch Sacr..6 onc, Trid. Sef. 22, tit, Do- ef. 25, decr.de purg, é Ar. Th. 3. p..83. art. zuad.arg. g Cafàa faienf Hoč ultimum credo verius. h Vid, 74 art, S. G Sotu lag, fent. dift, g qnart ó. a Vid. Conc. Trid. Sef13. in decr.de © voluerint, b inclinent. d Vid frina de Jacrificio Mif.2 c. 2. CIO fe Decret. Greg. Lib. ITI. Tii. XLII. 7 num Apofi compil, in facrificio, quàm de yino: Cùm fecundùmrationabi- lem conſuetudinem Eccleſiæ generalis plus in ĩpſo ſit de vino, quam de aqua ponendum. Ideoque fraternitati tuæ mandamus, quatenus id non facias, nec in tua pio- vincia fieri patiaris. CAP. XIV. G Ahofficio dr beneficio deponitur Presbyter, qui fine agua g igne, velin pane fermentato, vel vafe ligneo facrificat, Idem Epiſcopo Brixien. e tuas recepimus continentes, quòd cùm ſupet exceſſibus Presbyteri Eccleſiæ ſanctæ Brigidæ, Brixien. inquireres, confeſſus eſt, quòd cùm quàdam die hoſtiam & calicem non haberet, in pane fermentato,& ſeypho li- gneo Miſſarum ſolennia celebrare præſumpfit: EKAR, $ Intelleĝo iterùm, quòd prædiĝa Ecclefia per mali- tiam di&ti Presbyteri multipliciter lædebatur,inquifitio: nis officium iterans, ex ejus confeſſionibus inveniſti, quòd idem fine igne ſacrificabat& aqua. Cùm igitur velex aperta malitia, vel nimia defipientia peccâfie proe betur: mandamus, quatenus officio& beneficio perpe. tuò ipfum prives. [ 1 Quare ipfum fuppofuifi perpetuo- interdito, confalens quod ın al Ecclefia regulari mutaret in melius vitam fuam Postmodum autem illo eoram ven. fPiln. Hoien. Epifiopo Ap. fed, Lag. ut ſecum miſericorditer ageret ſücpplicante: idem ad celebra- fam S. Salvatoris,€r S. Luce Brixien vit, quod ad beneficiumreftituerent eundem Desna .) de partibus marin ae partibus marinis| — se DE BAPTISMO ET EJUS EFFECTU. TLEOULUS XLII. CAP- E F Licet puer fii ter merſdts in agua; innomine Patris, d Filik, C Spiritús Santti, fi non ftditum, Ego te baptizo in nomine Pae | tris, Gc. non ef bapt Ratus, Alexander III. I quis puerum ġ- ter in aqua inrmerferit in nomi- ne Patris,& Filii,& Spiritùs Sancti, amen:& non dixerit, Ego Baptizo te in nomine Patris,& Filii,& itüs Sancti, amen: non eſt puet baptizatus. CAPR- F g Si probabiliter dubitatur, an guis füerit baptizatis p baptizari formá htc exprefa Idem E quibus dubium`c eft, an baptizati fuerint, bapti⸗ Po d his verbis præmiſſis: Sibaptizatus es, nonte baptiao: ſed ſi nondum baptizatus es, ego te ba- ptiao,&c. 1 Spi CAP IHL E Sacramenium baptifni utiliter confertur parvuli, licêt non credant nec intelligant,& remittitur eh peccatum orsginale, he de ufy ad 8. verum. Innocentius- IH. A} N Ajores Eccleſiæ e cauſas, præſertim articulos fi- dei contingentes, ad Petri fedem referendas in- telligit, qui eum quærenti Domino, quem difcipuli di- cerent ipfum effe, refpondiffe notabat:[Te$ apeg fius filis Dei vivi:]& proeo Dominum exoräſſe, Ea€- ficiat fides ejus. Quibufdam igitur quęſtionibus, quas con- tra catholicos hæretici moverant, nos poſtulas reſponde- .; aptifma conferri: re. Aſſerunt enim parvulis inutiliter baptiſma confer —— laten, Archiepifèopo, a Vid. B. Thom. q. 74. art. C ꝗ. I. art. 3. ad 6. arg.'q. ` 7b. Uid Thom. zg- artó& 2. b Cab. 1. De baptiſ. puer. in. 2⁊ cump. U B. Thom di i A Esd i Vid. 3. par..66. art. s. Sotum lg. fent. difi. 3, q. 1 art.J. C l 7 conſtitutio- B, Thom. 3. part. q. 66. art. 9.© B. Clement. l. é: c. 1ş. conflitutia licarum. d al baptizenin 6.I. eod. it. in 3. f Matitb. 16.& Luc.ær. a 520 Tum, cam blolnts tonte,

A, In gih; p Egoten 521 quodnituntur probare, illud primò& præcipud inducen- tes, quòd eùm ſecundùm verbum Jacobi a Apoftoli,di- centis in epiſtola ſua: ¶ Charitas operit multitudinem peccato- rum:]& juxta illud teftimonium veritatis in Evangelio& de peccatrice, qùæ ipfius pedes laverat, perhibentis: ¶ Di- mifa funt ei peccata multa, quoniam dilexit multan=] non nifi per charitatem& in charitate crimina dimittantur, parvulis, qui nec ſentiunt, nec conſentiunt,& charita- tem non habent, quæ ſentientibus& conſentientibus tantùm infunditur, peccatum non dimittitur in bapti- fmo:[ 1 é infia.|} Q Ad id autem taliter refpondemus, quòd ¢ baptifma fuccefferit circumcifioni. Abfit enim, ut in illam damnatam hærefim incidamus, quæ perpe- ràm affirmabat,legem cumEvangelio,& circumcifionem cum baptifmo fervandam: quoniam fecundùm Apoſto- Jum dicentem ad Galatas 4: ¶ Ci circumcidimini, Chriſtus ni- hil vobis prodest.] Cùm ergò circumciſio tam adultis, quàm parvulis ex præcepto Domini conferretur: ne bapti- linus, qui ſuccedit loco ipſius,& generaliortamen exiſtit, cum tam viri, quàam fœminæ baptizentur, minoris videa- tur effectůs: tam adultis, quàm parvulis eſt conferendus. Sicut enim ſine diſtinctione qualibet Mofaica e lex cla- mabat;[Anima cuja praputii caro circumcifa non fuerit, peri- éii de populo fuo:} ita nunc indiftin&è vox intonat Evan gelica f:[ quis renatus fuerit ex aqua r Spiritu Sando, non intrabit in regnum Dei:] ab hacgeneralitate nec fexum, nec tatem excludens. Cautè tamen notandum eſt Ç tum plas baptifmus hodie conferat Chriftianis, quàm quondam ſudæis circumciſio contuliſſet: dictum eſt in fine prædictæ auctoritatis inductæ de veteri lege g:{Pers- bit de populo ſuo:] in Evangelica verò auctoritate ſubjunctũ eſt: ¶ Non intrabit in rægnum Des:] quoniam etſi originalis| culpa remittebatur per circumcifionis myfterium ,& da-| mnationis periculum vitabatur, non tamen pervenieba- tur ad regnum cœlorum, quod uſq; ad mortem Chriſti| fuit omnibus obferatum hs fed per facramentum'ba- ptifmi Chrifti fanguine rubricati culpa remittitur, vitia tur periculum,& ad regnum coœlorum etiam pervenitur, cujusjanuam Chrifti fanguis fidelibus fuis milericorditer reſeravit. Abſit enim, ut univerſi parvuli pereant, quo rum quotidiè tanta multitudo moritur, quin& ipſis mi ſericors Deus 2, qui neminem vult perire, aliquod re- medium procuraverit ad ſalutem. Cæterùm ex vi literæ atis patet, prædictas auctoritates intelligendas eſſe ran- tummodò de adultis, qui habent multitudinem peccato rum, cùm de parvulis non poffit intelligi, qui peccato tantùm originali tenentur, Similiter& illa auctoritas eft folvenda:;|4 k crediderit,© baptizatus fuerit, Jaluus erit,&.) cùm non poffint credere parvuli, ſed adulti:& ob hoc tota auctoritas hic Z intelligenda eft deadultis,ne ad alios prima,& ad alios ſecunda clauſula referatur: quamvis nonnulli concedant, quòd parvuli credunt non per uſum, ſed per habitum fidei, quem ſuſcipiunt inba ptifmo: ficut& alia multa verba ſecundum communem uſum loquendi non ad actum, fed ad aptitudinem refe- runtur. Illud verò%, quod opponentes inducunt; fidem aut charitatem, aliasúue virtutes parvulis, utpote non conſentientibus, non infundi, à pleriſque non concedi- t rabfolutè, cùm propter hoc inter Doctores Theologos quæftio referatur, aliis afferentibus per virtutem bapti fmi parvulis quidem culpam remitti, fed gratiam non conferri: nonnullis dicentibus dimitti# peccatum,& virtutes infundi habentibus illas, quoad habitum, non quoad ufum, donec perveniant o ad xtatem adultam. De Baptiſmo,& ejus effectu. 522 [ 1 Er fic ei baptifnusnon confertur, guia non es? talibus eona ferendus, In Evangelio quoque legitur: Qui crediderit dr bapti- zatus fuerit,:è. qus antem non credideritcond. ünde parvuli five Juerint five non fuerint baptizats, condemnabuntur, utpote non credentes.] G Originale peccatum, guod fine confinfù contrahitur, remet- titur in baptifmo etiam non confèntienti, ut parvulis: fèchs de actuali: qura ficut non committitur fine confènfù, ita non relaxa tar. hoc dicit, uf, ad$- fed adhuc. Abbas Verùm quidam ex hac folutióne inveniffe fe credunt viam ad alias quæſtiones, argumentantes ex eo, quòd dicimus- parvulis in baptifmate peccatum originales dimitti, quòd& adultis dormisntibus vel amentibus peccatum(fi baptizentur) ratione fimili dimittatur. Cùm enim neutri fentiant tunc vel confentiant, dicunt idem in confimilibus judicandum. Hic verò dicimus diſtinguendum, quòd peccatum eſt duplex, originale ſcilicet,& actuale: originale, quod abſq; conſenſu contra- hitur:actuale, quod committitur cum conſenſu. Originale igitur, quod ſine conſenſu contrahitur, ſine conſenſu per vim remittitur ſacram enti: actuale verò, quod confenfu contrahitur a, fine confenfu minimè xelaxatur. G Licet in baptifino dimittatur originale peccatum parvulis, gui tamen confèntirenon poffunt: ın adultis tamen amentibus vel dormientibus, qui non confèntsunt baptifmo, non dimittitur alua- le:& idem etiam nec originale. H. d. Sed adhuc quaritur, quare non faltem originales peccatumamentibus,& dormientibus in baptifmo ficut ilis dimittatur? Ad hoc taliter eft reipondendum, dd Dominus, qui totum hominem falvum b fecit in Sabbatho, opus imperfectionis non novit:& ob hoc peçcata non ex parte, fed ex toto dimittit. Prærercà pæœna originalis peccati, eft carentia vifionis Dei: actua- lis verò pœna peccati, eſt gehennæ perpetuæ cruciatus. Unde ſi dimitteretur alicui primum, altero non dimiffo, talis noncateret viſione Dei proptet originale dimiſſum, & cruciaretur in gehenna perpetud propter reatum cri- minis actualis: ſed hæc tanquam incompaſſibilia ſeſe minimè patiuntur, imò fibi mutuò adverſantur. g Amentes vel dormientes baptizati fi ante dementtam vel dormtrionam babtidart volebant, characterem ſuſcipiunt, alids ſecuus: coalti vero caufative Jafiptunt.h..r G ad finem, ltem quæritur d, utrùm dormientibus& amenti- bus ſacramenti faltem character in baptifmate impri- matur, ut excitati à fomno, vel ab ægritudine liberati, non fintdenuò baptizandi. Suntautem nonnulli, qui dicunt, quòd facramenta, quæ per fe fortiuntur effe- tum, ut Baptifmus& Ordo, cæteraque fimilia, non fo- lùm dormientibus& amentibus, fed invitis& contra- dicentibus, etfi non quantùm ad rem, quantùm tamen ad characterem, conferuntur: cùm non folùm parvuli qui non conſentiunt, ſed& ficti, qui quamvis non ore, corde tamen diſſentiunt, recipiant ſacramentum. Sed opponitur talibus quòd qui fuiſſent inviti& reluctan- tes immerſi, ſaltem ratione ſacramenti ad juriſdictio- nem Eccleſiaſticam pertinerent: unde ad ſervandam- regulam fidei Chriſtianæ forent rationabiliter com- pellendi. Verùm id eſt religioni Chriſtianæ e contra- tium, ut femper invitus& penitùs contradicens ad re- cipiendam& fervandam Chriftianitatem aliquis com- pellatur. Propter f quod inter invitum& invitum, coa- dtum& coactum, alii non abſurdè diſtinguunt, quöd is, qui terroribus atque fuppliciis violenter attrahitur, & g ne detrimentum incurrat, baptiſmi ſuſcipit ſa- a Iac.s. dr.Pet,g. b Lucy. c perperàm in vulgatis, qudd cum baptiſina, Gc. d Galas. F.€ Gen:17. f Iang g Genef 17. Levit.12 h id est claufum. In multis vulgatis mendose legitur, obfèrvatum. i 1. Timoth, 1. k Matth. 28. l hac. m Usd. B. Thom. 3. p..6p. art.ó. n alit,& dimitis. © bervenerim a al. Quod cum conſenſis contrahitur,&c. b al. ſanum; ut plurimum in antiquis codicibus. c alincompofibilia, d Uid. B. Ibom 3. P. q. bo art 9. e Did B. Thom. 2. 2. J. 10. art.§.&⸗ sbi Cajetan. f perperam in pluribus vulgatis, propter quod inter invitum, É non invitum, coactum G non ccactum, Cc. g ab $ ita: mi ne, OC, Rir§

%<$ 523 Decret. Greg. Lib: HL Tit XLII 524 cramentum, talis(ſicut& is, qui fictè ad baptiſm m[ 2 Nuncautem Guari, utrum idem Iudaeus im devotione fi- accedit) characterem fnfcipit Chriftianitatisimpreffum,| der Chriftiana Perſe uerans etiam delet baptidari. Nosautem f. 2} & ipſe tanquam conditionaliter volens, licèt abſoluiè GEP V non velit„cogendus ef ad obfervantiam a Chri Ubi deest verbum, vel elementum agua, nonek baptifmè ftiang: in quo cafu debet intelligi. decretum 3‘Concilii ramentum. Toletani 6, ubi dieitur, quòd qui jampridem ad Chri- Hamis ARR funt, ficut fatum eft temporibus c N Onut 4 A BPonEE 179 Poftul läſti, utrüùm i: quia jam conftat eos parvuli fint pro Chriftianis habendi guos in articue m fi-| lo mortis confit tutos, propter e E f p pæ p facrame m d is NA& ba ptiſmi grati ſrepiſſe,& c nate unctos eſſe,& corporis Domini ex- tiam Sacerdotis RAEE ſimplicitas incaput ac pectus, titiſſe participes: oportet etiam ut fidem, quamneceſſi.¶ ac inter ſcap fi vᷣæ conſperſione c lis ate ſuſcepe d, tenere cogantur, ne nomen Domini j nivit. Reſpon 1s, quòd cùm in bar ptilmo duo fem- emeturn& fidesquam füfceperunt,| e agite verbum& elementum, neceſſarid requitan- Ptibilis habeatur. Ille verò, qui nt uxta quod-de verbo veritasait d:[Eunt tit, fed penitùsi contradicit, nec rer m ne fum,(pradicate Evangelium e omni creat ſuſcipit lacramenti: plus eſt exp quàm minimè conſe sicut nec ille notam reatůs e incurrit, qui adi ns penie t r mans thurificare idolis cogitur violenter autem& amentes, fi pan g l lo e omnes gentes in nomine Patris,& Faltis, | cadem e dicat de CN; j Ta re $ -l c | atus g Spiritu S non in Pa tin regnum cælorum:| m non habereba aptifmum, s non{olùm utrumque prædictorum, ſed eorum neft omiſſum. bi ſcientiam, ſicut credimus, ſed ut per oraculum verbs: ineis aliat contradi gan prop ofitum per etfi æ füerint fic immerfi, characterem non í ſacramenti. Secùsautem, ſi prius catechun ſent,&l ibuiffent propofitum i baptizandi: undertal neceſſitatis articulo conſuevit Eccleſia ba ptia⸗ orant. ri tuarum ig m fubditorum melys erudires, Apofioli f- cum tibi reſponſum fieri.] C:-P VL | F Baptizgtos à Latini, Graci rebaptizare nondebent, ergo c haracterem ſacramentalis imprimit operatio, cùm Idem in Concilio generali g $-diebus nofttis ad obedĩentiam ſedis A poſtolic vertentes, fovere.ac rare velimus, €E AP. IV. mores ac ritus eorum(inquantum cum Domino poflu- € Nemo potest fiipfam baptizarè; etiam:anffanie necefitatis ſuſtinendo, in his tamen illis deferte non: volu- Articulo. c debemus, quæ perici Hum rant animarum, & Eccleſiaſticæ der- ganthoneſtati⸗ Poftquam enim Grg- corum Ecclefia, cum quibufdam compl abu;& fautorie uis, ab obedientia fed. Api i æcicær E obicem voluntatis contrariæ non inyenitrob ſiſtentem. Į Icèt Græc Idem Meten Ebitaum b[1& quidam Judæus ir Înter oen ùm exif fit ae endo: Ego J erunt abomina nonprius ip per hoc ingi inata diftr etio ba prizatos eti jam à inis ipfi G ræci rebaptizareaufu te & adhuc(ficut accepimus) V t amovere, ſacro ſuadente Concilio diſtrictè ttalia de cætero non] mant, confor àm filii obedientiæ ſacroſanctæ Ror eng ifi-| matri fux: ur ĝt unum ovile,&uni spa ifmo| autem tale qu ud præ i eft andus: ut oſtendatur, quòd alius eſt, qui baptizatur ius;qui baptizat. Ad quod| fignandum ipfeChriftus non è ipfo,fedà baptizari: quamvis fi talis ftem patriam protinùs dem,etli non» pro quippe illa ſpiritualis generatio 90 ritas ait p: LOportet vos nafii denn nuò ab aliobapt entum In bap ds qua ve. erone omni officio& beneficio Eccleſiaſti- 3 Kh qusa nifi qus renais| dco deponatur k, Juerit rex agua T ópiritu San o, ognum cælo rum. j uL EEEO g, in car quå r——-— meelsamini proles ex viro& fœmina naſcit u1 carna- litergignit,& alius, qui ca mentali e eqn ſobol cto renaſcitur, al lébet e & alius, aana terius, five Cum corinte bique paternitas& ft SETU ıptiz PRESBYTERO NON baptizato. E ULUS XLHE characterem nom recijpii, 2 ini apud Compendium Presbyter ordinatus, apta aderit ko [ í Pafloražisoffitis a ~I non€ L J netur, a Iidrofienal:Nidrofien, b Cgseod. tit. ing- coi perunt€ al, fi fuerint z 3 P. gio. a d Maith f Ioan.zs g fiil Innocen. LI-in Conc gener, . tit, in 4- comp. i al; necvolumus,n TEA endatur: fèd in Concslio; deponatur. l Cap.15 utar Burch. A ¢ k lib. g. decr, c, ·g]σ Iuo p. l. e Refertúr etiam cap. te eod. tih. O regencratto, p a qQ enin.£ perquam.| in 1. comp, vid, Thom, in addittomibus 3. P. J. dl. alt. 6 O7. OG 60. ari 3 ph OS $.© iaclufa defùnt in omn difl...1. att ſtinctis pe aliquote emi bits c 2 ribus c 4 1t1g, reflituimus, ut| eit impreſſum. CAP. —

52²5 De Presbytero g CAP 14. i G Omifio baptıfni non nocet credenti probabilster fè eft ba-| ptizatum. ; Innocentius ITH. a Epifcopo Cr znonen. Poſtolicam 6 ſedem conſulere decreviſti:[Ganßd.] q ifit. tue taliter refpond. P Presbyterum, quem finet T a clauſiſſe figni Ecc lefe T& Chrifti. nor e ato folu- ſti, quia in ſanctæ mat nis confeſñon per Ter: tume& mus incunctanter. Le ge= fuper oć avo. d lib: Auguſt. de civit. Dei, ubi inter cætera legitur: Baptifinus invifibi-| liter mini] atir, qu mnon contemptus religionis, ſed termunus e neceſfitati udit.) Librum etiam B. Ambrofii de 0 FH Yy fle volve. Sopitis igitu g 3 rum, Patrum Jentenois F ter in Eccleſia tua juges preces, hoſtiasque Deo g offerri ju| beas pro Presbytero mer e AP. T13, non poi de facto ordine. u, lick⸗ crec u? Eapiiatiid.| 7 i s e Innocentius III. Ferrarzen. Epi- Lope. ſtolicam ſedem ptuifmus fit fi ſuſcept rà & qui hr T ha- wm non habéa aliud pe „etiamfi bapt ræter quod a tur, facramenta que de novis, ne ramentis, quò d wifmys fit fondam i ,„ quoniam& Ía cramentum Cenjugii& Eu hanik à non baptizatis recipi poteft Prætercà ſacramentum Ordinis non fo Jùm ntificalis, fed Sacerdotalis etiam& Levi inſtitutione ſua præceſſit baptiſmum fitan videtur, q ne 1ọd ante bapt nus, d Sacer min Sacer le de ſacrame nis contemptus, fed rtè de ill quina- ianos eſt tus de fidelitet converſatus, fuerit bapt pro certitudine a Antonius Aug. ait[iribendum, I habent.-b od.tit ini. comp per mino. h Ca 20.. eodl. ti⸗ cent,„IL ſed Paliani d al fù- g Do- . Barb. avum. al. fuper vin. ordin: coram nobis quod,&c. fonſitan videretur, non baptizato. 526 aati fit habenda, donec evidentiffimis forſitan argumentis contrarium probaretur, s aeee rga DE CUSTODIA EUCHARISTIA æ Chriſmatis& aliorum ſacramen- torum. TITUL US XLIF. CAPR I. G Euchariflia dr Chrifna debent fideliter fab. clavibus cufè” diri, O contra facientes funt puniendi. Innocentius T11. ¿n Concilio generati, Tatuimus,u in cunctis Eccleſiis Chriſma& Eucha- riftia, fub fideli cuftodia clavibus adhibitis confi ventur: Ne pofiit ad illa temeraria manus exten- di ad aliqua horribilia, vel nefaria& exercenda. Sive- rò is, ad quem fpećtat cuftodia, ea incautè reliquerit, icio ſuſpendatur:&c ſi per c ejus nefandum nie contigerit, graviori incuriam aliqu ſabjaceat ultioni. CAP. TI oni non debent;n. vafa F neceffitas urgeat; oflıpienta munde tes Idem. zn codem d. olumus incorreĝum, quòd-quidam Cle- i nunt ſupellectilibus propriis,& laicæ, quàm Dei baſilicæ d Dominus non fine- alii, qt 1 Ittuntinci 5, verum euam va- timenta miniftrorum,ac paHas altaris, poralia tam immunda relinquunt, quòd à aliquibus funt horrori. Quia verò zelus nos it domůs Dei: firmiter prohibemus, ne hu uſwo- Uiectilia in E Tn admittantur, nifi proptercho- dia repentina, ſeu alias neceſſita- rteat haberi e refugium, ſicta- t te, res in loca priftinateportene | tur. Preæcipimus quoque, toria, vafa, corporalia,$e 1] veftimenta prædičta, mun da& nitida conſerventur. Ni- mis enim videtur abfurdum in facris fordes n qua dedecerent etiam in profanis. omu ——— kai) DE RELIQUIIS ET VENERA- tione Sanctorum. TRT UL US XLY. CAF. I g Sine Papa licentia non licet aliquem uenerari pro fanta Alexander III aag qonan i vos diabolic £ P ; On vix pro talibus in ebriets at orare. Dicit enim Apoſtolus: g n pofidebunt, J Hum cergò non prg 1s de catero colere: cùm etiamfi per n miracula fierent, non liceret vobis i pſum 1 pro Sancto J enerari. cui abfque auctorita a Dec In Cod. l | contsgerat, deinde graviori, Ge. d Serl, Concil. Lateranen.cap. trg dr Cap- t tit ut. Eccleſe in æ. compil. è habere. orum ſacrament. b nefanda, ofa f per ejus incursam aliguid nefarium èt ali squandin difputatum. l P f Cab. un. De veusrat, ſanct. in3. compil. g Eph. f» Rrr 4

527 Decret. Greg. Lib. III. Tit. XLVI&c. 528 CAP. II. G Sanllorum reliquia vendinon poffunt vel paflim ofendi non Bebent, ne circa illas populss decipi pofiit. Innocentius III. in Concilio generali a. m exco b, quòd quidam San&torum reliquias ex- ponunt venales,& eas paflim oftendunt, Chriſtianæ religioni detractum ſit ſæpiùs: Ne in poſterum detraha- tur, præſenti decreto ſtatuimus, ut antiquæ reliquiæ amo- dò extra capfam nullatenũs oſtendantur, nec exponan- tur venales. Inventas autem de novo, nemo publicè ve- nerari præſumat, niſi prids auctoritate Romani Fontif. fuerint approbatæ c. Prælati verò non d permittant eos, qui ad corum Ecclefias causå venerationis accedunt dos: precestamen Domino pro illis,& cum illis efun- das, ne ipfis aliguatenùs imputetur; quia bonarum mentium eft, ibi timere culpam, ubi culpa minimè repe- ritur. Item de illis, gui propter debilitatem in Sabbatho carnes fumunt,quod in partibus tuisnullatenùs fieri con- fuevit, cùm hocabaliis moleftè feratur,& oriatur inde illis oecaſio detrahendi: Reſpondemus, quòd ſuper hoc conſuetudinem tuæ regionis facias obſerrari, fic tamen, quòd debilibus& infirmis propter Boc periculum nom: emergat. Ptætereà de illis, qui in Qadrageſima vel in aliis jejuniis ſolennibus inſitmantur,& petunt ſibi eſum carnium indulgeri: Reſpondemus, qudd cùm non fnb- 5 jaceat legi neceffitas,defideriuminfirmorum,ùmurgens variis figmentis, aut falfis documentis decipi, ficut in ple-| neceffitas exigit, ſupportare potes& debes, utmajus in rifque locis occafione quæftůs fieri conſuevit. adi So DE OBSERVATIONES JEJU- nicrum e, TITULUS XLVI. CAP. I. G Urgilia occurrens in Dominica, jejunari debet in Sallathos © jejunanda es? vigilia B. Matthia.. Innocentius III. Clericis S. Petri Magalon. X parte veſtra quæ ſitum fuit, utrùm fi Nativita- tem Domini, vel aſſumptionem B. Mariæ y vel fe- : ftivitatem alicujus Apoftolorum in. fecunda fe- Tia contigerit evenire, die Sabbathi Præcedentis F vigi- lia debeat jejunari?& utrum in vigilia B. Matthiæ Apoſto- li, fit jejunium injungendum? Ad quod breviter refpon- demus, quòd die Sabbathi feſtivitates præ libatas g̃ ſe. eundæ feriæ præcedentis,& R. Matthiæ Apoftoli debet vigilia jejunari. CAP: TP G Noncapitcongruam fammationem: G textusin amest,& multa fant difa, qua patent per$» Idem Bracharen. Arehicpeſcopo. Onfilium& noftrum: Er é infia.) ¶ Conſultatio. ni tuæ taliter reſpondemus, quòd omnium Apoſto- lorum vigiliæ ſunt in obſervatione jejunii celebrandæ, prater vigilias Apoftolorum Philippi& Jacobi,& B. Jo- annis Evangeliſtæ: quoniam ipforum ſolennitas intra folennitatem Pafchalem, iftius autem intra Natalem Do- mini celebratur. Jejunium etiam apud nosin Adventu Domini agitur. Se fatis ela- eis periculum evitetur. A L 1 Super quibufdam articulis requififi utrum momnibus fiè Apoftolorum vigiliis jejunandum,cum quidam afferant non effe je- junandum in omnibus, fèd ſex tantum. lerum etiam jejunandum fit in Adventu Domini;cum inde fentiant diverfi diverfa, quibufe dam dicentibus, fèd paŭcioribus y. jejunandum effè tunc temporis pluribus vero fè ad hoc affèrentikus non teneri Veram infuper fife- fiumillorum, quoram Vrgilias jejunamus, fecunda feria evenire contingat, in precedenti Sabbatho Jint vigilia facienda.} CAP: III. G SiFeflum Nativitatis occurrit fextå feria, licitum est omnie- bits carnes comedere, exceptis Pprofefàs é voventibis, f Honorius III. Pragen. Epiſcopo. priar æ per fedem Apoft. poftulâfti:[ 1 éf.) Reſpondemus, quòdilli, qui nec voto,nec regulari obſervantiã ſunt adſtrictiin ſexta feria, ſi Feſtum Natiri- tatis Dominicæ die ipfo venire contigerit„carnibus pro- pter feſti excellentiam veſci Junt, fecundùm conſue- tudinem Ecclefig generalis.. Nec tamen hi b reprehen- dendi ſunt, qui ob devotionem voluerint abitinere. [ r Uira fit licitum illn qui nec voto, nec regulari obſer van- tiá ſunt adſtrictiʒ carnes comedere>, guanda in fèxta feria dies Dó minice Nativitatis occurrit. Ad boc.] s%== DE e PURIFICATIONE poft partum. TITULUS-YLVIL CAP. UNIC F Mulier pot partum fiatim potes? ingredi Ece efiam, net tr Santorum quoque vigiliæ, quorum feſtivitates oportet fecundå feriå celebrari in præcedenti ſunt Sab. batho jejunandæ. De feſtivitate verò B. Bartholomæi Apoſtoli, de cu- l.:. a jus celebratione dubietas oritur apud quofdam: re- ſpondemus, quòd in hoc conſuetudinem tuæ regionis ~ A r` X i 8 obferves k:[ e infià.] 4 Cùmautem quæſieris, quæ ſit illis pœnitentia injungenda, qui diebus Quadragefi- malibus, quo tempore J tantæ famis inedia ingrue- bat, quòd magna pars populi, propter inopiam anno ng periret, carnes comedere funt coati? R peri i i i tefpondemus, quòd in tali articulo illos non credimus% punien- > a Scilicet Lateran. c. 62.& cap.2. De smm. Ecelelin comp, b Vid. Concil, Trident, upr. citatum.t. hoc tit. Slxeſtrum in comprobata. d in C. Barbatia, non ) catero,gui gre, eB, Thom. 2. a. quaſt 147. Uid. Cap..eod.tit an3 comp. f praecedenti. g pralibata, h Cap.2. eod. tit, zn 3. compi i al, dy ſanctorum Vigili&, quorum quog,} feftivitatesdre k Vid, L fi fundus, fF. de evithe L fi fèrvus.in Pn. fde legn I al. tempore 1llo, quo tantæ,&c. m Ratiobu jnas dicti es$ in antiqua comp kabetar ita: quas 1 Jumma, verbo reliquit, permittant eos de il. quam hic omiſit Raymwudus, gua netur abfiinere per aliguos dies fecundum legem Mofaicam, Innocentius H1. Amahan, Archiepi- fèopo. Olens:[1&.] q Licèt 2 fecundùm legem Mofaicam certi dies determinati fuiſſent, quibus mulieres poft partum à templi ceffarent ingref- fu: Quia tamen lex per Moyfen data eft, gratia& veritas per Jeſum Chriſtum facta eft: Inqguif..t. r. quòd poft- quam umbra legis evanuit,& illuxit veritas Evangelii, ſi mulieres poſt prolem emiſſam acturæ gratias Eceleiiam intrare voluerint, nullà proinde peccati mole gravantur, nec Eccleſiarum eſt eis aditus denegandus, ne pœða il- lis e converti videatur in culpam. Si tamen ex vencra- tione voluerint aliquandiu abftinere, devotionem ca- rum non credimusimprobandam.} i [ 1 Fraternitas tsa per refponf Apofiolcam humilizer edoceri a nobis expetiit, utrúm mulieres fiatim post partum debeant Eiclee > Hinere. ſias ingredi, vel ab earam ingreſſu per dies aliquot abſtinere] à Did. covarruv. 4. var reſol..20,& Syluell. in ſumm, verb. jejumum. b illi. e al purgatione: À Ci eod. titina comp. Cur pu rificatro fuerit in lege inſtituta. vid. Thom. ⁊. 2. J. 35. art. fe Cde Puriſicatione lgitur Le vit. l.© ci DE IBENS necofijtas excufavit. us hn y rO NR. Ẹ AIIcung Ponnine wliph { Lpo pe , habe vere desi g tar jol o di ttbi congre

Nectan y poluera 520 De Eccleſiis ædificandis, vel reparandis. DE ECCLESIIS 4&DIFICANDIS, vel reparandis. TITULUS XLVUIK CAP. L Eabentes beneficium in Ecclęſia, tenentur contribuere ad ipfius reparationem. Ex Concilio Maguntin. b Uicunque Eccleſiaſticum beneficium habent, omninò adjuvent ad tecta Eccleſiæ reſtauranda, yel ipſas Eccleſias emendandas. CAP. IIL G Leprofi permitti debent, fine prejudicio antiquarum paro- chiarum, habere Ecclefiam propriam& Presbyterum, nec tenen- tur folvere decimas de hartis; vel nutrimentis animalium. Ex Concilio Lateran C dicat Apoftolus:[1 é iafià.}. Q Conftituimus; ut ubicunqʒ; tot ſimul leproſi fub communi vita fue- rint congregati, quòd Eccleſiam cum cœmeterio ſibi con ſtruere,& proprio gaudere valeant Presbytero, ſine con- tradictione aliqua permittantur habere. Caveant tamen, ut injurioſi veteribus Ecclefiis de jure parochiali nequa- quam exiſtant: quod enim eis pro ¢ pietate conceditur, ad aliorum injuriam nolumus redundare. Statuimus eti. am, ut de hortis& nutrimentis animalium fuorum, de- cimas tribuere non cogantur. L1 Abundantiorem honorem membris infirmioribus Aeferen- dum, econtrà quidam qua fua fùnt, non qua lefù Chrifli quarentes, deprofis qui cum fanis habitare non poffunt, velad Ecclëfiam cum alitis convenire, Eceleffas& cœmeteria non permittunt habere, nec proprii jwvari mintfierio Sacerdotis, quod quidam procul à Chrz: firana- veritate dignofiitur, de benignitate Apoftolica,] CAPR- III G Propter nmiam diflamiam Ecclefie, potest nova Ecclefia in ipfim parochia adificari,&'certa portio de antiqua fibi deputari, Alexander III. Eboracen: Archi- epi fiopoz- Daudientiam d’ noftram noveriś perveniffe, quòd villa, qug dicitur Hi tantum perhibetur-ab Ecclefia parochiali diftare,ut e tempore hyemali,cùm pluviæ in- undant, non poſſint parochiani, ſine magna difficultate ipſam adite: unde non valent congruo tempore Eccle- ſiaſticis officiis intereſſe. Quia igitur di&a Ecclefia ita dicitur reditibus abundare, quod præter illins villæ pro- ventus minifter illinsconyenienter f valeat fuftentario: nem habere: mandamus, quatenus{i res ita ſe habet, Ec clefiam ibiædifices,& in ea Sacerdotem fublato appella- tionis obſtaculo ad præſentationem Rectoris Eccleſiæ majoris, cum canonico fundatoris aſſenſu inſtituas, ad ſu- ſtentationem ſuam ejuſdem villæ obventiones Ecclefia- ſticas percepturum: ptovidens tamen, ut competens in ea honor pro facultate loci matrici Eccleſiæ g ſervetur: quod quĩdem fieri poſſe videtur, cùm ejuſdem villæ Do- minus viginti acras terræ frugiferæ velit ad uſus Sacer- dotis conferre; Si verò perfona matricis-Ecclefiæ vi: rum idoneum præſentare diſtulerit, vel opus illud vo- luerit impedire, tu nihilominùs facias idem opus ad pera fectionem deduci,& virum bonum appellationis ceflan- te diffugio inſtituete non omittas. CAP. IV- G Relores Ecelefiarum poffunt compelli, ut de reditibus, qui Bee a e—— a De mater. hujus tit. vid. Concsl. Trident: Jaf. 7. de reforma: Sap.8.&plenius ſeſſial. de reform. cap.7. b Hoc Decretum habe. tur in Concil, Maguntin. ſub Carolo magno. Burch. 3. Docret. c. 30. Ivo part. 3. c. 3.& Cab.&. codl. tit. in 1comp.© Diãio,pro; deest in pluribies exemplaribus{r malè. d Cap..sod tit, in compil. € quod, éro. f convenientem, g al. ita: Ecclefia matrici majori ſervetur. Superfunt, teneantur conferre ad confiručsonem, fèu reparationem Ecclefie, Idem Læxevien. àa Epiſcopo. DE his&; qui parochiales Ecclefias habent, duximus: reſpondendum, quòd ad reparationem& inſtitutio- nem Ecclefiarum cogi debent, cùm opus fuerit, de bo- nis, quæ fùnt ipfius Ecclefiæ, fieis fuperfint, conferre, ut eorum exemplo cæteri invitentur. CAP- V: G Secularis Ecclefia fine prajudicio Clericorum ad flatum res- ularem potest reparari: é collegio, quod nondum est, privilea gium non confertur, Urbanus 111; R audientiam c. noftram pervenit,quðd tu in Eccle»- fia, de qua in Epifcopum vocatus fuiſti, regulares Ca- nonicos: defideras: ordinare; inde fiquidem eft, quòd hoc devotioni tuæ auctoritate Apoſtol. indulgemus, ſi tibi Epĩiſcopus diœceſanus conſenſerit in hac parte. Ve- rum ſi Clerici ſeculares in ea adhuc ſupereſſe noſcuntur, volumus eis, dum vixerint, ibi vel alibi neceſſaria provi- deri d. Licët autem nobis inſtantiùs ſupplicares, ut Ec- cleſiæ prædictæ confirmationis privilegium faceremus, tibi non poſſumus de jure deferre, cùm nulli Canonici ade huc ibidem exiſtant, quibus privilegium concedatur. CAP- VI G Non obflante juraments de rebus Ecclefia non alienandis, pes- test Epifcopus propter indigentiam novam Ecclefiam adificare, Cæœleftinus III. e T nos f duxit:[é infia.] ¶ Prætereà quia occaſio- ne juramenti, quod de rebus Eccleſiæ ę non alienan- dis te aſſeris præſtitiſſe, in locis tui Epiſcopatus, in qui- bus populi habitantes Oratoriis egere videntur(ne præ- textu novarum Ecċlefiarum, commiffa tibi Ecclefia de- ftitui videatur) Ecclefias formidas erigere: Frat. t. mane- dámus; quatenus illius juramenti occafione nullatenùs prætermittas, quin populo indigenti fuper bafilicarum- inſtitutione ſtudeas ſalubriter providere. 0 sœ DE IMMUNITATE ECCLESIARUM, cœmeterii,& rerum ad eas perti- nentium. TITULUS XLIX. CAP- Ii q T domibus Ecclfiarum non debet judex laicus judicare, nee” hoſpitium quarere, i Ex Synodo Joannis Papz.; Tin domibus 4 Ecclefiarum, neque Miffus, ne- que Comes, vel judex publicus, vel miniſter, qua- ſi pro conſuetudine, placitum vel hoſpitium ven- dicent: ſed in publicis locis domos conſtituaut, in qui- bus placitum teneant,& etiam hofpitentur, CAP- II; Q Tempore magne neceffitatis, non debet aliquis excufari A Mie- rorum, fèu civitatis cuflsdia, b. d. fecundam intellectum Panorm, Gregorius Archiepifcopo Tricen. 1 Etvenit:[C7.]§ Fraternitas tua nullum per noftræ vel Ecclefix fuz nomen,aut alio modo'excufari à mu- rorum vigiliis patiatur; fed omnes ad hoc generaliter compellantur: Quatenus cunctis vigilantibus meliùs valeat civitatis cuſtodia procutari. aà Exon. al. Leronen. b Cap:3. eod.titin rcomp. d post Cone, Later. fub Alexan. HI.29- 6. 3v€ Capg. eod. tit. in 2, compila d Vid.J. nec aui. C de emanc. lib.& in l. ex facto. D. de vulę& pup. fubfiit. e Alex. II in uno aut altero veruſto C. F C.eode titin 2. comp. g al. Ecclefia tua,€e. h Cap, 1. eod. tit, in t camp. Uid: Navarrum in manuali, de horis canonic. c. J. i al. Gregorius Agnello Rrraconen. Epiſcopo. Rrr g 530

III. Tit XLIX. 572 Innocent. II ufri Regi Scotie. Iter à alia: CI Cinffa.] ¶ Tuis quæſtionib. reſpon- dentes juxta facrorum ſtatuta canonun,& traditiones E legum civilium., ita duximus diftingnendum, quòd fus Ndicatum eft:(6 infia] A Ditumek nobis,quòdru-| giens ad Ecclefiam,aut liber, aut feryusexiftit. Si liber, ſtici Eceleſiæ tura ejus deſerentes, in priv atorum p ſſeſ⸗ quantumcunque gra via maleficia p⸗ tpetraverit, non eſt ſionibus culturam exhibeant: quod experientia tua fieri ¶violenter ab Eccleſia extrahendus, nec inde damnari de- non permittat. tores Eccl Decret. Greg. L ib. Soeren— CAP. I II gq Rufticws adfiritus ad culturam agrorum Ecclefie, non po- teft ilam deferers h. d. Jummando generaliter, Idem Virals defenfori Sard. a ~ bet ad mortem velad pæœænam, ted i obtinere deben t EA? IV. g Lais: cólleftas imponentes ricis vel Eccleji tefifi fi moniti non a nem eorum ufurpi cum fuis fautoribus uann Epi copus chm Clero en in necefe Atate prabere fi tå. Concilio oL ateranenfi b. I $ 1y punitate non p pr verò fervus fu cleſiam, poſtquam de impunitate i amentum præſtiterit, ad ſervitium Do litur. etiam invitus, aliogūin à Domino On<:minùs f Nkanides confules civitatum& rectores, nec non& qu i aa habere y ide‘ont onera fi equen- er imponunt Ecc lefiis, ut deterioris conditioni Ab eaaa ie ün p} jubo eis;tacerdouum videatur> quam fub ri Iui fuerit, qui legis divinæ notiti regalis proyidentia fuis literis intimavitguid.de dem omnibus aliis ſervituti ſubac& beat, qui ntes co ga 7 poſſeſſiones eorum in priſtina liberta alimoniam de pub ìco kavit: ſua ferè univerſa imponunt Eccleſii pro reverentra facri loci debitas pænas val leani eVHATE, jia nicata Acceſ⸗ Hoc dicit ad Mie in Concilio generali‘D i tores civitatum, vel alios, cos viros talliis feu colle- gravare nituntur, volens Ir Concilium 4 jathematis dit nioni reddantur, dohte aradi ro peccato rerne gus . Í lorna q ento gut[ùflınent, g amni ia 3> j Fe mento qut fafline enimi e gno, quod..€ las utilitates yel necefi CAP. V| 5 3 Ar.. coryi ppetunt faculta g Canje angusnis in Ecele k é lié Ecclefie Ce ł lefia Dei verita m domus oratiç Rca 4a trenum, au: Seculares judices caufas ubi de fanguinis eftufione é ji,: corporali pæœna agitur, in Eccleſiis vel cœmeteriis iE,> interminationge s anathematis prohibemus im eft.& m cru- i un man „Ibi mdicium fanguinis exerceri, ubi eft tutela re-| antur, nul E| 3 t p VI 20 deci i h) 4 no deciſ éh ebet amplius pret smin commißi damna ri ad mart vel ad aliam pænam corporalem; e E j rem ip A tegitime puntendus: fallit in duobus cafibus hic ext decernimus Ecel eniurą mò. Servi sgrens ad Ecclefi am táémore Domini[fui, esf ſatisfecerit ce mpetenter, cur eap Be ejus imounitate juranti reflituendus. h. d. fecundo. —.— A E A a ïd esT, Sardintg| utin veteri regi lib, 9. epift. 6s dna Pralati plus a 6. 2. eod.tit. in 3comp b ferl. fub Ales. HTI. c19. c€—.— cod. tit in I. compi d Ge: 47. ſubjectu.£ dr de pu- a Capa. eod.titin à. compil b s blico es alimoniam mimfiravit, g Thr, 4 h adimpleri.in de cenfibus in g compilat. Vid. gua notat j< Conc. Daro ur compi i inſpexeriut. le coactione. cod tse. d Lateranen. Concil. fab Alew. IL c. 19.© prope- à Cap. eod., ti, in è compilate m Al, O valde crudele,&c xerım f In Coneiiioapertins igiur,sta: que arera PES | y hujuj?* nale in guib» deoitur quatenus. it bujujnodi, Oo g macm 7⁴⁴⁰B⸗‘ ſdl. recent. letar, tioni

*— 533 tionis vel alterius fervitii impenff Legato vel alteri, illud reſtituent, É tantundem paupersbus erogabant, Idem z7 eodem- a Uiaplerique b Prælati, ùt procurationem autfer- vitium aliquod impendant Legato vel alii, plùsex- torquent a fubditis, quàm folvant,&in eorum damnis lucra ſectantes, quærunt prædam potiùs quàm fubfidium in ſubjectis, id de cætero fieri pedina Qaòd fiquis fortè præſumpſerit,& fic extorta reſtituat,& tantundem cogatur pauperibuselargirh Superior autem, cui fuerit querela depofita, fi negligens fuerivin hujufmodisxe- cutions atuti, canonice fubjaceat ultioni, CAPR. 1X. F Ecclefia non confècrata, in qua divina officia celebrantur, gaudet immunitate. Gr srie Aflorrcen. Epifiopo c- Cclefiæ„in qua divina myfteria celebrantur, licèt ad- hucnon extiterit confecrata, nullo jure privilegium immunitatis d adimitur: quia obfequiis divinis dedi- cata e, nullius eſt temerariis auſibus profananda. CAP. X: F Qui fùb[pe immunttatis in Eelleſiis vel cæmeteriis delin- guunt, na n gaudent, Idem Toletano ¢* Compoſtellano Archiepeſc opis. Mmunitatem Ecelc ſiaſticam:[CJ.] Nonnulli impunitatem ſuorum exceſſuum per defenſionem Ec- eleſiæ obtinere fperantes, homicidia& mutilationes membrerum in ipfis Eccle vel earum cœr committere non verentur: qui, nif g per Ecclefiam, ad quam füg e crederent fe defendi, nullatenùs foerant commi fla:[æF] Cum autem in eo, in quo delin- quit, puniri quis debeat:& fruſtra legis auxilium invo- cet, qui committit in legem: mandamus, quatenus pu- blicè nuncietis, tales non debere gaudere immunitatis privilegio, quo faciunt fe indignos, 5 m NE CLERICI VEL MONACHI SECU laribus negotiis ſe immiſceant. TITULUS E I; ularia negotia, à quibus jubet fint x10 ff reclè numerentur. d oncilio Maguntino Ulta ftint k> negoti lecmlarias, de quibus pauca perſtringamus, ad que pertinet omnis ji earnalis concupifcentia. Qxvicguid plus ju- t w è 2’ no, turpe lucrum eſt. Munera injuſta ac- etiam dare. Pro aliquo ſeeulari quæſtu pre- m conducere: Contentiones vel lites, vel ri- lacitis ſecularibus diſputare, eæxceptä i Condu ctores aut ir procu b rem, vel jocum ſee neamd diliger Ornamen onveniens propofito liciis vivere vellė. Gulam& eb tem ſequi. injuſta vel menſuras habere^ Ne gotium injuſtum exercere. Nec tamen juſtum nego- tium eſt:contradicendum, propter neceſſitates diver- D acie Ne Clerici vel Monachi fecularib. negotiis,&c. 534 ſas, quia legimus ſanctos Apoſtolos nsgotiatos à fuiſſe⸗ & in regula B. Benedicti præcipitur provideri, per quo- rum manus negotia monaſterii procurentur. Canes 8⁊ aves fequi ad venandum,& omnibus quibuslibet caufis ſuperfluis inteteſſe. Ecee talia& his fimilia miniftris al- taris Domini„nec non& Monachisomninò contradici⸗ mus, de quibus ait Apoftolus b:[Nemomilitans Deo tma pissat fè negotiis fècutaribus.] CAFR IT g Clerici non debent effe minifiri vel procuratores Eaicotum$ quod ficontrà fecerint,& deprehendantur in fraude, non fubvenià turei ab Ecclefia. Eugenius Papa Lucanem c Epifèopo: Acerdotibus d& Clericis tuis denuncies publicè, ne miniftri Laicorum fiant necin rebus eorum procuras tores exiſtant. Qudòd fi poftmodùm facere præfumpferint; & occaſione ipſius adminiſtrationis propter pecuniari- am cauſam deprehendan tur in flaude, P Einumch teis ab Ecclefia ſubveniri, per quos conſtat in Ecclefiä fcane dalum generari. CAP. IÑ G Keligioſi profefr exeuntés'ad audiendas leges vel Phyficais mfi intra dnos s ad clauflrum redeant, excommunicati fants Cin nulla cau/ fa hatrocimari polſiine:& in choro,& in cabitulo,& caterit erunt ufin O fine difpenfatione Papa non promoventirs Alexander III. zn Conczlio Turonen.@ N TOn f magnoperè antiqui hoftis invidia:[ 1&.} €] Inde nimirum eft, quòd in Angelum lucis ſe mo- re ſolito transfigurans, ſub obtentu languentium fratrum conſulendi corporibus,& Eccleſiaſtica negotia fidelius pertractandi, regulares quoſdam ad legendas leges,& confectiones Phyſicales ponderandas, de clauſtris ſuis educit. Unde ne occafione fcientig fpirituales viri mun- danis rursũs actionibus involvantur: ſtatuimus, ut nulli omninò poſt votum religionis,& poſt factam in aliquo loco religioſo profeſſionem, ad phyſicam legéfve mun- danas legendas permittantur exirs: Si ve esierihtyse adelaufttum fuum intra duorum menfium fpatium non redierint, eut excommunicati ab omnibusevitentur, & in nulla caufa, fi patrocinium præ ſtare voluerint, au- diantur: reverſi autem in choro, capitulo, menſa,& cæ- teris ultimi fratrum exiſtant,&(niſi fortè ex miſericor- dia ſedis Apoſtol.) totius ſpem promotionis amittant [ 1 Infirma mëmbia Ecclefie, hitare lalorat, mittit ad deſiderabelia ejus,& electos quoſqque nititur ſi, dicente Scripturå: Efèa ejuse 2 fiquidem cafüm fè utat, ubi precio fum al liquod membrum Ecclefia; fi å calliditate fuerit detractum.] manunr οlantare, ltoru CAP. IV. GF Cleritus generaly Procurator vel Iuflitsarins Principi feculi ri'deponendms est: Ofi Religiofus est, gravius puntetur: Idem in(oncilio Lateranenſi. Ed nec procurationes g villarum, aut nes etiam ſeculares ſub aliquibus P ſecularibus viris, Juſtitiarius eorum fia um) quifquam ercete pra versùs hac’ venire tentaverit, quia coñtèa doctrinam Apoftoli dicentis: ſitans Deo, implicet ſè ſecu. laribus negotiis] a Sea, ab Ecclefia i nifterio alienus: pro eó quòd(officio cleri juriſdictio⸗ cipibus&æ Clerico- utem ad- mat. Si quis Scil. Conc. Lat. c g E Cap.+. De cenfibus in#. compii. vid. Felin. in c. irreflagabili. 5. caterum. fùp. de'offic: ordin, c Aflorenfi op. al; Senon. Epi € dicata, d. Covarruviam lib Gonni. tratt. de itn. Ecclej emünitaiis, 20,© Re- al. ita: Gue ni faigiu m ſi,.&c fidin ma gis vetull, dr emendatis h jabi tur, atest imprefum. h Cap. 1 eod, titani comp, À alita: estei contradicendum a` Négotistores, AG. 20. caial. Luen. im ommbus Va © Eodem modo h f Cap.2. eod. tit: é fi citata infia eod; tit. fpèr Specuta, S fun dê ri, 14g. 1 Adde in? domp. vad. Innocent. in c „cath. Arihid. ire. nond procuratores. h aG ſumm. Barbat.& Conc. ut Iuſtitiarti eorum fiant. i 2. Iim. a.

535 Decret. Greg. Lib. III. Tit Li fluctibus ſeculi, ut poteſtatibus placeat, ſe immergit. Di- ftri&iùsautem decernimus puniendum, fi Religioforum quiſquam aliquid prædictorum auſus fuerit attentare. CAP: V. G Clericus judicium fanguinis exercens, ab officio& beneficso deponitur:© excommunicatus est habens officium Prapofiti fè cularis, fi monitus non deſaſtat. Idem Cantuarien. Archiepiſcopo. Lericis in facris a ordinibus conftitutis, ex Conci- lio Toletano& judicium fanguinis agitare non li- cet. Unde prohibemus, ne aut per fe truncationes mem- brorum faciant, aut judicent inferendas. Quòdfi quis ta- le quid fecerit,honore privetur& loco. Jubemus v eti- am fub interminatione anathematis, ne quis Sacerdos officium habeat Vicecomitis aut Præpoſiti ſecularis. Si quis autem contra hoc venire præſumpſerit,& commo- nitus emendare noluerit, excommunicationi ſubjaceat. CAP. YL € Non lcet Clericis vel Monachis luert oalusd negotiari. hoc pri- mò. Moñachi nequeunt nomine proprio conductas poffefiones habere. hoc fecundo, Lais non debet Ecclefia titulo conduétionis concedi. hoc x rertiò. Idem Londonen. d Epifè. Ecundùm e inſtituta prædeceſſorum noftrorum fub interminatione anathematis prohibemus, ne Mona- chi vel Clerici causå lucri negotientur; Et ne Monachià Clericis vel Laicis fuo nomine firmas habeant: Neq; Lai- ci Ecclefias ad firmam teneant. CA P. VII. G Monachi incorrigibiles de monafterso expelentur& reforma- bitur monafterium de flatribus alterius ordinis, fi de Manachis ejufäem ordinis reformari non potest. Idem eidem. Elatum f eft, quòd Monachi de H. feculariter vi- vunt,& alios exemplo fuo corrumpunt. Ideogue mandamus, quate nus eos ad obſervantiam regulæ g ap pellatione remotâ compellas: vel/ ſi tibi reſtiterint auſu temerario, eis ejectis, fratres alterius ord(ſi non poteſt præſcriptum monaſterium in ſuo ordine refor- mari) in illud inducas: ut labores impiorum juſti edant, & illi tandem rubore perfufi ã, ad ſui ordinis obſervan- tiam revertantur. CAP. VIIL q Clerics in acris compellendi funt per beneficiorum ſubtractio. nem, ut deſoſtant à tabellionatũs exercetio. Innocentius III. Eſculan. Et d j k Icut Z te accepimus referente:[i oj] q Frat. tuz mandamus, quatenus Clericis in facris ordinibus con- ſtitutis, tabellionatus officium, per beneficiorum ſubtra- ctionem appellatione poſt poſità interdicas. Tieni 2 af' Meienſ. Epiſc. olim per tuam tranfiensci ystatem,tibi dederit in man iut Presbyteros Diaconos,guos Ai dem inveneris, pafin tabellionatus,& Subdiaconatiks o55 officium ex C eos gui ab illis erc entes, excommunicationis vine publica reciperent infirumenta, tu l diits Epifiopi, difımuläfti: poj contra ipſos& alios in ſacris ord ſedem ducens Apoſt. conſulendam e quacirca.] CAP. IX. Cericus nec diltare, necproſerre ſententiam ſa quicquam aliudexercere, per guod ad vind ulo innodare. bus conftitt an Jet nec anguinis tenda. tur, Yel purgggseni Vulgari opem praflare non debet. —— à Cab. d. eod. tit. in. comb.& post Cone Lat:27..4. b Conc Tolet 11.6. c Inhibemusetiam. d Lundon. e Cap. f. eod, tit. 103. comp.-post Conc, Lat..27..5. E.7. eod. tit. in 1. comp. C post Conc$-27..7. B regularem. h@ fi tibr dre, å confu. k Efiul L Cap. p. cod, tit. in t. comp. , demin Concilio generali a, Ententiam fanguinis nullus Clericus didtet aut profe- rat,fed nec ſanguinis vindictam exerceat, aut ubi exer- ceatur, interſit. Si quis autem hujuſmodi occaſione ſta. tuti, Ecclefiis vel Ecclefiafticis perſonis aliquod præſum- pferit inferre difpendium, per cenſuram Eccleſiaſticam compeſcatur. Nec quiſquam Cleticus literas dictet aut ſcribat pro vindicta ſanguinis deſtinandas: unde in curiis Principum hæc ſolicitudo non Clericis, ſed Laicis com- mittatur. Nullus quoque Clericus ruptariis vel balli- ſtariis, aut hujuſmodi viris ſanguinum præponatur: nec ullam chirurgiæ artem Subdiaconus Diaconus vel Sacer- dos exerceat, quæ aduſtionem vel inciſionem inducit.Nec quifquam purgationiaquæ ferventis vel frigidæ;feu ferri candentis, ritum cujuslibet benedictionis aut conſecra- tionis impendat, ſalvis nihilominũs prohibitionibus de monomachiis ſive duellis antè promulgatis c, CAP. X. E Conflitutto Turoñenfi: Incilii, punien. Keligioſon audientes A 363 vel Phyficam, est canon late fententia: é incidentes in ilam, debent per ordinarios puniri. hoc primo. Secundò extendit dilam conſtitutionem ad habentes dignitates& perfonatus, é ad Prese byteros, Honorius III. Süuber fpecula d:[ 1 ér infia.] Q Contra religiofasper fonas[de e clauftris]. exeuntes ad audiendum leges vel Phyficam, Alexander prædeceffor nofter olim ftatuit in Concilio Turon. ut nifi intra duorum menſium ſpatiũ ad clauftrum redierint, ficut excommunicati ab omnibus evitentur,& in nulla caufa{fi patrocinium prættare vo- luerint) audiantur. Reverfi autem, in choro, menfa, Cae pitulo,& cxteris,ultimi fratrumexiftant,&(nifi fortèex mifericordia fed. Apoft.) totius fpem promotionis amit- tant. Verùm quia nonnulli ex talibus propter quo- rundam opiniones diverſas excuſationis aliquid aflu- mebant: nos volentes ut de cætero ipſo facto fententi- am excommunicationis incurrant, diſtricte pracipiendo mandamus, quatenus tamà Diœceſanis& Copitulis ipſo- rum, quàm à cæteris Epifcopis, in quorum diœ ceſibus hujuſmodi ſtudent, tales excommunicati, prædictis pœ- nis obnoxii publicè nuncientur. Quia verò Theolagiæ ſtudium cupimus ampliari, ut dilatato ſui tentorii loco, funiculos ſuos faciat longiores, ut fit fides catholica cite cumcincta muro inexpugnabili bellatorum, quibus€- ſiſtere valeat afcendentibus ex adverfo: ad Archidiaco- nos, Decanos, Plebanos, Præpofitos, Cantores,& alios Clericos perſonatus habentes, nec non Presbyteros(niſi ab his ãntra ſpatium præſcriptum deſtiterint) hoc F ex- tendi yolumus[& mandamus g,}& appellatione poft- pofitâ, firmiter obfervari. [ 1 Sane licet fallax fit gratia caterarum fisentiarum, i varið etiam pulchritudo, cum fiu tum electerum,& vinum germinant virgines juxta Prophetam fit bo um faper omnia fit] brumi quia lamen regulares quidam& clauſtrales ſcientiam& kgem Domini animas conuertentem{7 Sapientiam dantem par vuli, um ſuper aurum& topaSion amare debuerant, reſpuentes, dba eunt poft veſtegia gregum,& illicitè ſeè convertunt ad peasfeguas amploectendas qua plaufùm defiderant populorum.| a Scil. Lat:..5. E& C. 2. cod. tit. in lcumpil. b al. rabtaris al, Rotariis, ut obſer uat Hofltenfis. fed in omnibus Vaticanis ut e imprefum, c Vid. Conc. Lat. fub Alex III. c20 é Concil Trid.[if 25. derefor..t9 d Reliqua fiagmenta hujus capitis< bet inß. tit. de Magiſtris& tit. de privil. e Hac dno verba, dê clauftris defunt ın onmibus antiquis d manufèr Vatican, E Hteo pro hoc, in multis Vaticanis, g hac due verba,& mandamus, deſunt in omnibus antiquit codicilus. FINIS LIBRI TERTII DECRE- 536

15 CX efit i de cztero 537“5 CoC ae CABIR o PX: hD ON TALDEE EE F EASA E ETALIVM~ § TLTOLARHM GREGORII LIBER QUARTUS. DE SPONSALIBUS ET MATRIMONIIS. TITULUS$ CAPITULUM PRIMUM: € Matrimonium folo confenfu contrahitur, nec inyalidatur, fi confuez- tudo patrie non feryetur, Ex Concilio Triburicenfi a. E Francia’ quidam‘ nobilem“ mulie- rem de Saxonia’, lege Saxonum duxit {gin uxorem: E m quia non eiſdem |@ utuntur legibus Saxones& Francigenæ caufatus eft, quòd eam non ſua, id eſt, Francorum lege deſponſaverat, ¶vel ac- ceperat;V l donaverat:] dimiſsäque illà, aliam ſuperduxit. Diffinivit ſuper hoc ſancta Synodus, ut ille transgreſſor Evangelicæ lIegis ſubjiciatur pœni tentiæ,& à fecunda conjuge ſeparetur,& i priorem re- dire cogatur. CAP. 1I. G Sponfalia de' futuro- difolvuntur, fi fponfi fè difolvunt; etiamfi fuerint jurata. Innocentius III. Exonen: c Epiftopo: I. DRætereà 4 hi, qui de matrimonio con 8 pu: rè& fine omni conditione fidem dederunt, commo- nendi ſunt,& modis omnibus inducendi, ut præſtitam fi- dem obſervent. Si autem ſe adinvicem admittere nolue- rint:ne fortè deterius inde contingat, ut talem ſcilicet du- cat, quam odio habet e: videtur, qudd ad inſtar eorum, qui ſocietatem interpoſitione fidei contrahunt,& poſtea eandem fibi remittunt, hoc pofitin patientia tolerari: CAP- ITI m minorem fep Zënineo, Č eam traduxit ad domum, oritur eX tali to entratu pi ubita hon tis juſtetia: hi. A. inhærendo literæ. Panorm. Eugenius Papa. Uvenis 5 qui puellam nondum ſeptennem duxit; quamvis atas repugnaret, ex humana tamen fragilita- te forſan tentavit, quodcomplere non potuit: uia igiturin hi e dubia funt, quod certiusexiftimamus, tenere debe;tum propter honeſtatem Eccleſiæ, quia ipſa conjunx ipſius fuiſſe diciturtum propter prædictam dubitationem: niandamus g; quatenus conſobrinam ipſius puellæ, quam poſtmodum duxit, dividas ab eodem. E Simaj nnio duxit in us CAP: TV Erx ſponſalibus contrabtis cum conſanguinea, oritur publicæ hone atis juſtitia. A Alexander IH. Papien. Epifèopo. Daudientiam h nori Apoftolatůs pervenit, quòd a Cap. 39 refert Búrch.l. g, Decret. zô. Ivop. Ditin. D Gi God tit. inz. comp, c Exonien. d Cr, ecd. tit. int. comp, e PT Conc.Lat. fub Alex. II....33€ habeat F C18. eod, tst. sn 1, comp,& post Conc, Lat..12..8. g Mandamus nt, abf vocequarenuse h Ct. eod titin 1, comp, cùm H. Papienfis civis filiam fiam cuidam filiorum L. dare vellet uxorem: juravit, quòd fi ille cam habere ca- fù aliquo interveniente non poffet, alteri filio, quem de alia uxore genuerat, eandem matrimonio copularet. actis autem à filio priore ſponſalibus, quidam con- zinitatem inter eos eſſe Ta interpolis fit- maverunt. Id coque p præfatus H. eandem dare alteri fi- lio nititur, ut juravite Sed quoniam fcriptum eft, quòd {ponfam fratris frater habere non poteft: mandamus, quatenus ceum faum i implere proponi non permittas, fed ut pœnitentiam agat de illicito juramento, monitio- ne præmiſsà, Eccleſiaſticà diſtrictione compellas. CAP V. q Si fþonfas de futuro ante copulam ad remota fe transferts R liberè cum alo contrahit: fi tamen per eam ftetit, quo minns matrimonium perficeretur; fibi pænitentia imponitur, Idem Panormitano Arcſicpiſcopo. E illis autem a, qui præſtito juramento promittunt, fe aliquas mulieres ducturos,& poſteà eis incogni- s dimittunt terram, ſe ad partes alias ttansferentes: Ho oc tibi volumus innoteſcere, quòd liberum erit m a ribus ipfis(fi non ampliùsi in facto eſt proceſſum) ad al ali ſe vota transferre, receptà tamen de perjurio pœnitent iå, ſi per eas ſteterit, quò minùs fuerit matrimonium con- ſummatum. CAP VL € Non omnis violentia impedit contralum matrimonii, hi d. guoad` titulum, Idem Paduano Epiſcopo. E muliere b, que eft invita tradita viro& detenta: cùm inter vim& vim fit differentia,& utrum poſtea conſenſus interceſſerit, certum nobis nihil poſtea expreſ- ſiſti, nihil certum inde tibi poſſumus reſpondere. CAPR- VII g Si aligui aptiad matrimonium, contrahunt pèr verba ob- Lura, communem verborum intellectum ſequi tenentur. Idem cantuarien Archiepꝛſcopo. .Y X literis c>[1&.] ¶ De hoc autem, qu uod confit- D laifti, quid debeat obfervari, quando inter aliquos fponfalia contrahuntur, nec intelligit alter, quod alter proponit; Refpondemus, guòd infpiciendum eft judi- ci, fi matrimonium contracturi, ad id faciendum ſint idonei ſcientià& ætate: quo cognito, ſi alter non in- tellexerit, quod alter propofuit, ad communem verbi maani miea— S— sieme a C. 4. eod. tit. in 1. comp.& post Cone, Lat. p...12. b6 eod. tit.in t. comp. pot Conc. Lat. Pr.b. c. 19..ó. eod. tit. in z comp.€ post Concil, Lat. p,%1.€. 8. Vide Alex. conf. 152. ingo volum.

gen pub ma pro fer fer qu ane. . I. pu j co üx tal é 539 intelligentiam recurratur 4,& cogatur uterque verba prolata in eo fenfu retinere, quem folent rectè intelli- En..h G Inter ſponſam G confang Sivir dr mulier inuicem promittunt, d 7 hed. C est cafa tempore pro conjuge teneret,& ei{ pro marito'habituram,& fider fefta caufa fornicationis di conciliare debet, aut ipsà vivente continere: promisère facti 1 gui tionabilis cauſa obſ post Conc. L tibus generare. { 1 Quas fùper caufa matrimonii cujuſdam juvenis R. nomine| CM. filia Gileberti, de ſandto. Leodęgario tranſin: Gii, tua folict- tudo nobis innotuit, quod in ip fius negotii examine fèrvafii, Ruia merg abfentibus partibus veri zatem negurvimus pienarie cognofcere, neccaufam ipfam ad teremittere, aquo pars altera mulieris ad au- dientiam noſtram neſcitur appella Baton. Epiſcopis duximus oommitis dam. artesadire corum prafèntiam, cum ab eis fuerint convocata, C& quod ipſi jadicaverint, inviolabiliter oh/ervare, contradictions E appellatione rem, compellas.} VFL os fponfi orstur impedimen CAP. lica honeftati, impediens& dirimens matrimonium nter 60s i contrahendum. Idem Vigilen. Ey Ponſam 6 alterius(maxime ſi eſt nubili ætati proxi- ma) nullus conſanguineorum aliquo modo ſibi poteſt trimonio copulare. CAP. IX. conjugibus habebunt, contrai otabilts, Idem Ab batibus far Demer. X parte e C. f mulierisnobisintińatum-eft Andreas juramentum pra quòd itit, quòd ceam ab co g ut uxori fug fidem Ipſa quoque eidem Andreæ juravit, ſe illum i tanquam viro proprio atus A. reliquit ean- varet. nomi vaturam: quo Ta dem; Quiaigitur nemini licet uxorem fuam fine mani- mittere,& tunceam fibi re- mandamus, à ad uxorem atehus eundem, ut fuperindi dimi a ſuam redeat,& eam maritali affectione pertractet, mo- nitione præmiſoã per Eceleſ. cenſ. cogatis. CAP XK. T Qui juravit cum aliqua contrahere, finon fubest impedi ntum, per cenfùram Esclefiaflicam contrahere compellitur. Idem ctavten. Epiſcoho. h E Xliteris z Silvani Epifcopi accepimus, quòd cùm duo no viri ſui Epiſcopatũs G.& ſcilicet de s& filias impubefcentes haberent, in- j invicem matrimoniis c9- larent,& hoc tam patres; quàm£ í juramento fe am alterius | juravit ducere in nientie orem: ım eft con- andamus, gua- eas:& fi non ace everit monitis j 1 & mari ction guem XI. XI. € C 1t l La t k D C7. eod. tit> G Y Rameſia. ro.sta: ab eo tem }£ an a OR. fti, nd compi, í Decret. Greg. Lib. IV. Tit. T. fè, ceamuen. fin. VVint. Herford. Ideoġ, ft. per af 540 Idem Archicpiſcopis, Ehiſecpis,& aluis Pralatis per Augliam conſtitutis. On eſt à vobis(ſicut arbitramur)üncognitum, qua- liter R ex Anglorum pro difcordia, quæ inter ipfum &e filios ſuos eſt ſuborta b, uxores corum detineat;[e snfia.]$| Nos itagueattendentes juftum&honektem ef ut viri fuas petant uxores: manda dem Regem ad eas reſtituendas ſolicitè moneatis:& ſi juxta commonitionem veſtram fliis fuis uxores fuas in- tra certum terminum non reſtituerit, extunc in quacun- | que parte provinciarum veſtrarum detinentur vel trans. | feruntur, donecibi fuerint, nulla divina officia( præter baptiſu c pazvulorum,& pæœnitentias morientium} celebretis, vel permittatis aliquatenùs celebrari, CAP PIF: nius afferentis impedimentum, impedit matrime- Us, quatenus eu g D: KIKMILONITANE mn, non juratum. Idem Ep: fanila Aoatht, læ Viro knpetitur, cujut rreſpondemus, ut i ſi jura mentum intewweniflet) diſtricke pto⸗ terius inde contingat. ſenti ter ſummatur. apertus, guad ma at, tenet ma lum. hoctamen ciareron colligitur ex Idem Procuratori& Canonicis Soran. c ad Apoft:fed. Mariota ſupplici inſinuatio- ne monftravit, quòd quendam adoleſcentem adama- | vitin tantum, quòd uterque f de matrimonio contra- hendo, ſub trium perſonaxum teſtimonio præſtiterit juramentum: quòd parentes mulieris ipſius ignorantes, eam invitam& reclamantem inuxorem alii tradiderunt; quem ita exhortuit, quòd ſe ab eo nullo modo cognolci permiſit. Cumque publicè fat iori vi- ro cognita eſſet, atque jurata, Epiſcopus Soran quòd proxima inter eos eſſet linèa conſanguinitatiseiß ab invicem ſeparavit. Cæterùm cum caufa ipia tt retur,& viro, cui tradita fuetat à paxentibus, conſentits ＋. nollet, ipſe aliam in uxorem trad no mine, publicè in conſpectu Eccle cùm b deillo filium genuiſſet, pæ quòd filium fium ron potuit in vi alii£ qui defunctus eſt, prius deſp É infià.| € Mandamus, quatenus í mülierà ivir j it,&ill e nup ctam,& excommuni- patrem eju m reſtitetint) „Ifcut non de urs, NOR eam at Vos Aha is-ber RST, 1 ÇAP. g Si timetur inferri visl tur, debet judex fbi providere locam tutum entia pue 7 pliſnha a Cag. eod tit-snI. comp k | d.z6.eod titin icomp. E p 8 sapr )„„„„ h Sané a Í quoa m iha | h m | Biterit d PETH c

Mye nona gum tel es mulier m nuxot beon cè faterett leal n” Defpo Idem Papienſi Epſcopo. Um locum 4 non habeat conſenſus, coactio intercedit, neceſſe eft, ut ubi aſſenſus cujuſ- gue requiritur, ccactionis materia repe latur, Matri- monium autem folo confenfu contrahitur:&- ubi de ipfo quaritur,plenå deber: fecuritate ille gaudere, cujus et animus indagandus, ne per timorem dicat fibi place- re, quod odit,& fequatur exitus, qui de invitis folet nu- ptiis.provenire. Quocirca mandamus, quatenus puel- lam, de cujus matrimonio quæſtio ventilatur, in domo, in qua nihil eam timere oporteat, facias honeſtè teneri, donec predi&a caufa terminata fuerit,& b fententia fne contradi&tione cujufguam valsat executioni man- dari, metusvel CAP. XV. ſi ſecutà edi copula, non ſolvumur per alia de prafèentisnifi per me virun, contrasta ſint. F Sponfakad ſbonſalia de prafènt. tamygur porni ffet o Idem. Eniens e ad nos Gu.fuå nobis latione monftravit, quòd in domo fua mulierem quandam recepit, de qua prolem Habuit,& cui fidem coram-pluribus præfti- i deam duceret in uxorem: Interim autem cùm aum vicini fui pernoĝaverit, ejus filia noe illà ſecum concubuit: quos pater puellæ ſimulin unoſe- &o inveniens, ipfum eam per verba de prafenti defpon- fare co> Ideoduemandamus, quatenys& inveneris, quòd primam poft fidem præftitam cognoverit, ipfum cum ea facias reman alioquin fecundæ(nifi metu coactus; qui poffet-d in yiram conftantem cadere, eam deſponſaverit) adhærere facias, ut usori. CAP; XVI T Qui juravit cum aliqua contrahere, fE vult religionem m- grids, debet primo contrahere, ut amentum fèrvetur,& ante ropulam carnalem monaſterium ingredi poterit, 3 le nfi Ep. ifiopo. Ommii 4.| qj Significavit'nobis fratern. tua, quòd quidam cuidant mulieri de contrahendo matrimonio fidem dedit,& ſe cum ea intra biennium per verba de præ ſenti contracturum, praæ ſtito juramento fir- mavit: nunc autem privatà lege ductus ad frugem me lioris vitæ tranſire fuſpitat:[.J. Q Frat. tuæ reſpond. quòd tutiùs eſt ei one juramenti fervatâ)priùs con- trahere,& pofte? erit, ad religionem migrare; fi tamen pof deípoi fationem copula non dignofciturin- terveniſſe carnalis. CAP. į júravit cum aligna contrahere, moneri potins debet, do litera. g Qu guam compelli, ut contrahat, h. d. inhar Lucius III. Rapalen. f Epiſcopo. Equiſivit g à nobis tua fratern. quà cenſurà mulier tA compelli-debeat, qug jurisjurandireligione negle- &å nubere renuit, cui fe nupturam interp Gto juramen- to firmavit:[1 6}]$ Adquod b; r. quòd cùm libera debeant efe matrimoitia, monenda eft potiùs, quì cogenda, cùm coactiones diffieiles ſoleant exitus fre- quenter habere. Pi Quefivifi Pollluit, ad alia vola, cum mater sente trarfire.} jam, utri ea, cujus Vir matri thorum Gderet, viro poft vis CAPR: XVIIL G Liti pendentia füper matřimonto non impedis ſacundum Watrımonium contrahi, fi primum erat nullum. TONA a Crp eod. tst. inz comp. ÙO al ita ut fèntentia.© C2, eoaitit. in 2 comp uid:citatos cap. presedenti. À poft.€ C4. T an 2 combp. Magiſter ſent.. diſt 27.§-hoc autem conjugati sty trrootgrarig. Ragzulenſſ al. Rabulen al. Alulenſ. g..1. eod titeni compa & matrimoniis nfalibus Urbanus III. O in à Apoſtolica:[I CJ.] Intelleximus, quòd cùum inter villicum de Aryeia& uxorem ejus, matri- monii quæſtio tractaretur ante publicationem te- ſtium villicus reverſus ad propria, publicè inter ſe& u- xorem fuam propofuit fententiam divortii, jūdicio Ec- cleſiæ promulgatam:& ſic falſitate ſuggeſtà, quandam aliam facti neſciam e ſibi copulare præſumpſit. Poft modũùm verò ſuper prioris matrimonii quæſtione literis impetratis, delegati judiees ſententiam divortii protule- runt. Verdm quia villicum& mulierem, quam fùper- induxit pendente lite priorisuxoris, invicem afferis con- ſenſiſſe: Conſult..t. r. quòd impoſitã viro pœnitentia competenti& intra pænitentigtempus carnali commer cio interdito, poftmodùm in maritali copula poterunt remanere, LI ci lielt immeriti praſidemtis, magiſterium reſideat totius Eccleſfaſtica diſciplinæ, dignum est G confinum rationi, utguoties carca negoria Ecciefiaflica aliquid dubietatis emergit, ad ipfius dez lalerationis arbitriumrecurratur.] CAP. XIX. A q Ukor non certificata de morte viris contfahere non potet, quamvis ignoret, quid fit de marito, gui longo tempore abfuit, Glemens FII. Cefarauguflenfi. ; Ebiſcepo d. E przfentia e noftra qužfivifti, quidagenduni fit dë mulieribus, quæ viros ſuos causà caꝑtivitatis, vel pere- grinationis abſentes, ultra ſeptennium præſtolatæ fue- rint fe neccertificari poffunt de vita vèl dê morte ipfo- rúm, licèt fuper hoc ſolicitudinem adhibuerint diligen- tem:& pro juveniliætate feu fragilitate carnis, nequeunt continere, petentes aliis matrimonio copulari. Conſult. ergd.t. relpond· qudd quantocunque annorum numero ita remaneant, viventibus viris fuis, non poffunt ad alios ram confortium canonicè convolare: nec auctoritate» Ecclefix permittas contrahere, donec certum nuncium- recipiant de morte virorum? CAPAX, Contradtus matrimomi cum peccatrice volente fè corrigërës Pproficit ad remifssnem peccatorumi Idem. Nteropera g charitatis non minimum eſf, ertantem ab erroris fai femita revocare:[ 1& infia.|] ¶ Statui- mus, ut omnibus, qui ꝑuhli-£ traxcjni&duxenintinnxores, guodaguut in remifios nem groficiai peccatorum, LI Ac praſertim mulieres volupiñose sventes;& admit- tentes indifferenter guoslibet ad commercium carnis, ut cafè yis vant, ad lagitimum thori conſortium inuitare. Hoc gitur attenä dentes, aultorit. Apoftolicd:) N CAP. XXI. q Marimonium per vim conrraffum, cohabitatione fpontá neã conualeſcit. h. d.& quotidie allægatur. Idem. AnA h, quod“per thas literas intimäſti de quadam’ páróchianá tua, quam fuus vitricus cuidam Teu- thonico matrimonialiter copulavit: Taliter r: quòd quamvis undecim annos habens-ab initio invita fuif- fet ei tradita& renitens: tamen quia poftmodùm per annum& dimidium ſibi cohabitans, conſenſiſſe vide- tur, ad ipſum eſt cogenda redire: nec de catero reci- piendi ſunt teſtes, ſi quos memorata mulier ad proban- dum, quòd non conſenſerit in eundem, nominaverit pro- ————— a C. 29. eod tit. in.comp.& post Conc, Lat...c,21. b ver- tererur. c enſciam, d Cæſarauguſtano.€ C3) eod, tit. in .comp. f fierùnt. g..eod.tit. in accomp: Ant. Gormez, 3. var.refèl. c. 23. Iul. Clarus in pratt. erim:§-fin..98.€ Covarr. in epg- Decr. p...8. S12. b Cap, zèedd. titin z compilation, uid. Oldradl. conſil. 3õ. Es de lupanari æx⸗-

543 Decret. Greg. L ib. IV. Tin.I. 544 ducendos,cùm mora tanti temporis hujufmodi probatio- em excludit a: Mandámusig itur, ut aii hoc non omitras,qud minus utrumque c mpellas ad alterum ma- ritali affectione tractandum, niſi fortè vellent ad religio- nem pariter convolare, pænitentiâ eis i ijunctà pro eo, quòd ad alienos&æ illicitos concubitus uterque trans- ivit. CAP: XXIL Shbonſalia de futuro, etiam jurata, Jolvumtur per ſecunda FPonſalia de præſenti, non autem per ſecundæa de flturo. Innocentius III. Fernatin. b Epiſcopo. Icut æ exliteris tuæ frater. accepimus, cùm Lau. paro- chianus tuus P. mulierem ſe ducturum in conjugem, in manus patris ejuſdem P. jurantis, quòdeam{ibi trade- ret inuxorem, proprio firmaverit juramento, nec per vi- rum fteterit, fed per mulierem poriùs, quò minùsintet eos matrimonialis ſolennitas ſit ſecuta, quatuor poſtmo dùm, vel quinque annis elapſis ĩdem L. E. mulicrem per verba de præfenti(ut ejus conſanguinei aſſerunt deſpon- ſavit:[1 C7N Poſtulationi tuæ taliter re requtruntur, quoa LoT rore laborat, morari non poſſit,& Propter à alienatio- nem furorislegitimus non potuerit intervenire conſen- ſus: mandamus, quatenus flrem noveris ita eſſe, præfa· tas perſonas cures ab invicem ſepatare. L 1 Ignorans quòd ipfe effèt Juriyias. Unde humi cavit a hobi> ni tam-edem, quam ipfius filia cor remur.] CAP. Legitimo contra E Solo conj probationem: ta. h. i ſecundum intellectum, z taliter t refpor K Areg qu ate contrahitur per legitim fum: fe į neceffaria funt, qu antùmad fum exprimentia de pr quòd ſi tibi conſtiterit, quòd ide turo, E. v erd defponfaverit perverba de praf f fitå ei pœnitentia competenti, quia primam fidem tam fecit(nifi forfan-in juramento fuo certum terminu i uem dictam P. duceret i i eum E quin ad ftatutum ter confummaverit) r étum legitimum ji las cundem. Qud ſi lia cum utraque entum a al citè fatum ef, ip are compellas, de ſecundo ei pcenitentiam injuncturus. Qudòd ſi de his non conſtat ad plenum, tamdiu adhuc cognofcas de caufa, donec ſu- per his ſufficienter à inſtruaris. Propter q [ pra diéta£ pofiit in prafèntta tua quæſtionem.O 7 K fuia onjo edoceri] CAP: XXIII g Mutum r rae Ó omnes qui-non prohibentur, matrimo nium contrahere poffunt Idem Arelatenſi Epiſe topo. Um apud ſedem ⸗ Apoſtol icam: ti A T iter copulari: Ad ia tatiter Kisado. müs, quòd cùm prohibitorium-fit adiba de matrimo- nio con trahendo, üt quicunque non-prohib ſequentiam admittatur,& ſufficiat ad matrit lus conſenſus illorum, de quorum,'umýuecor j ctionibus agitur: V detur, q quòd fi talis velit contrahere, {ibi non poffit, vel debeat denegar i: Cùm.quod verbis non poteft, fignis valest declarare. I Gi licetimme æſidemus, totius Ecelefiaftica dij ſcupli na hloa magiſer atus, dignum- dr confonum est ratoni,ut quoties circa negotia varia ér diverfa quodcunq; di ihſius judicium recurratur. Quæ Ecclefias- obtinere meruit principatum. 4 ationis emerſerit, ad Domino, inter omnes CAP XXTY: T Furiofus matrimonium contrahere.non potest, Idem, Vercel. Epsfèopo praes f filius R. propofuit g, quòd filiam fuam cuidam matrimonialiter copulavit:C. T] Cùm autem eadem mulier cum ipſo viro, qui continuo fu — — a b Fernatinati. al. Frrarienſo c C. I. eod. rit in comp. d ſuſfitentius, e C3. eodait inz. comp. dr PE ateria; videlicet ouid. matrim onium contrahitur per-nutus dr A tnternos ç confenfus expriımentia: Uid. Thom. 4. fè nÉ, dif 27. Gibi Suumquartg F Ce. cod. tit. ing, compe g propyhit| seram nobi, 8 ı fola minimè confentire. CAP. XXVI trahentium utitur verbis dubiis, animo deciptend Aimodum cognofèit carnaliter, judicatur pro sonio in foro judiciali: ſecus in gazni umiy comjunem inteletum, } set by Capete deaf is yew pd hj an p 4zre n. Ja d hos duxit fraternitas confulendos:| nterquæfiviti, cùm quandam mulierem liter inducere n viſſet, ut ſibi comm rnalite nnil deſponſãſſet eandem: nulla ſolennita- ijus præſentia, dixit illi, Te Joannes ipfe ahnen ion vocaretur, fed finxit fe non credens eſſe conjugium, eò quòd nec:haberet propofitum ndi carnalem< quidan tur f egerit quàm fuperiù: ef teandem? Supe rqu o na& n omine oE nosquotunc fe vocari i finxit,&intereos fit carnalis c0- a fubfecuta: videtur fortè pro conjugio præſumen- dum, nifitu nobis expreſsè fcripfi ſſes, quód ille nec pro- pofuit, nec confenfit illam ducere in uxorem: quod quie liter tibi conftiterit, non videmus, Nosautem, quid ju- ris ſit reſcribentes, dicimus, quòd ſi habet, vide- licet, quòd ille eam non propoſuit A ere in uxorem, nec migu am conſenſit in perſonam, non debete illo facto conjugii ri„cùm in eo me ta conjugalis cor actüs, ne ec forma contrahendi conjugium aleatinveniri:-quoniam ex altera parte dolus folum- modò affuit,& defuit omnind conſenſus, ſine quo cæte: ra nequeunt fœdus perficere conjugale. CAP: X a Ç A iationem unius ho: nitatem,& de fama vel ſeandalo docet, impeditur matrimoniis contrahendum, Idem£; Eptfèopo Beluacen. Umin g tua diœcefi:& infia JOSane quia contine git interdum, quòd ali quibus volent 1s i etrn nium contrahere, bannis(ut tuis verbi- utamur) in Ec- —— ntis: fid nullus nationem Me a Forte legendum, Epropter al ex antiquis Codicibus adfiipulajur. pC eod ti c ditio fardi deesti? nomnibusCodiabus. À C1. D 4 compilat© InC Bar ér she diferferit in eandem. f Al. aliquid. g C. 2. cod. tit. in q comp. 4n}. compii. eod. tit. 1m cleſus

a aia 545 e De de lponſatione impuberum. 546 Cleffiseditis, ac nullo contradictore publicè è comparen- te, licèt fama privatum impedimentum deferat parente- lz, cùm ex parte contrahentiuni juramenta majorum de ſua propinquitate(ut ſuſpi jnis tollatur materia) offeruntur a; quid tibi fit faciendum in caſibus hujuſ- modi, quæſiviſti. Ad quod taliter ceſpond. quòd ſi per fona gravis, cui fidesi tadhibenda, tibidenunciet, quòd hi, qii funt matrimonio copulandi{e propinquitate contingant,& de fama vel ſcanda lo doceat, aut etiam per teipſum polis certificari de plano: non ſolum debes juramenta parentum è oblata non recipere, verum etiam eos, qui ſic contrahere nitum ur, ſi moniti induci nequiverint, compell ut à tali contractudeſiſtant vel contra fa modi ſecundùm tuæ diſcretio nis arbitr hibeant propinquorum. Alio quin ſi pe on-extiterit talis, ut digi mus,& de fama b, velc lo non poterit edocére: ad deſiſtendum monere p isnon compel lere, con- trahentes. Fa XXVIII. lieri, ques n matri g Mu tur, ma monium conjè probante con ntrarium ſecus Piaf: conſenſilſe per metum, qui Za s adere an conſtantem uirum. Honor ius HI, Epijèopo Be. Onſultationi d tug y # mulieres; guzy cendæ cuim fponfi quam ine imè probantib 15 cont legitimis&& idoneis teſtibus Ñon debeat illarum fii x affertio prævalere. Sanè illis, quæ benedictione idep mox à{ponfis aufi t, ante carnis copulam fub{ tam, afferentes fen unquam in illos veraciter confe fe, fed metu illato com ipulfas, Verba protuli sůs, licèt animo diſſentirent: non ſtatim eſt audientia deneganda, ſed de illato metu eſt cum diligentia ingui- tendum:& fi talis metus inveniatur illatus, qui potuit cadere in conſtantem e virum, erunt non immeritò au diendæ. Q In matrimoniis& ſponſalibus debet eſſe libertas, unde in eis Hromiſfio pœnæ non obligat. Gregorius IX., XEmma f mulier nobis expofuit, quòd cùm T. filia ejuscum C. contraxit ¢ matrimonium, B. de Alfe rio cå occafione, quòd inter P. filium fuum,& prædi ctam puellam intra ſeptennium conſtitutos, ſponſalia fta fuerunt, pœnam ſolvendam à parte, quæ con traveniret, in ftipulatione appofitam a nititurex- torquere. Cùm itaque libera matrimonia effe debeant, & ideò talisftipulatio propter pæne interpofitionem fit neritò improbanda: mandamus,quatenus feft ita,eun- dem B. ut abextorfione Prædicta pœnæ deſiſtat, Eccleſia- ſticà cenſurà compellas. CAP: XXL lera copulam fubfecutam, fèd non Ea nifun Trea copula tan- tm..d. cum c. fin. infia Idem Epiſcopo Cenomanen. pi S h, qi fidem an M. mu uker faper matrimonio € Befiuene [zueon. al. Bonontenf d Ui Jfin.q 6 unde intelliges, quedd hunc lo- sum jJpettant,€ $. fin. f. de acg form. matr. c 9 É duatur talis metus, vid i gui m aliena. f Uid. Conc, Trident. Ar de re Cuarr. in E 4 Decr....3.$4. E con- traxerit, h Prater Henric. Basch,& P: PRA Usd, Covarr. in Epit 4. Deoret. P. 2. cap. ꝙ. A f | Ecdlefiæ ducat aliam& cognoſcat, Pra netur: quia licèt ꝓtæſumptum pri imumn deatur, contra præſumptionem tamenh NN tapt ji non eft probatio admittenda. Ex quo feq quitur, quod nec verum, nec aliquod cenfetur matrimonium, quod de. Re eft poftmodùm fubfecutum. CAP. IXXIL G Sponfalia de præſenti non Jolvuntur per ſequens matrimoni- um, etiam carnali copula confummatum, Sed Donfalia de future etiatn jurata SERTA PE A iE de praſenti. Idem. linter a virum& mulierem] legitimus confer terveniat de præfenti, ita quòdunus alterummutus confenfu verbis confuetis expreſſo recipiat, utroque di- cente: Ego te in meam accipio,& ego te accipio in me- um: vel alia verba eonſenſum exprimentia de pra ſenti, five fit juramentum in terpofitum, ſive non, non licet al- teri ad alia votatranſtre: quod ſi fecerit, ſecundum ma- trimonium de facto contractum(etiamſi ſit carnalis co- pula ſubſecuta) ſeparari debet,& primum in ſua firn tate manere. Verùm ſi inter iplos acceſſit b tantu modò promiffio de futuro, utroque dicente alteri: te rec ipiam in meam,& ego te in meum, five ve ha fi» milia: fi alius mulierem illam perverba de præfentide- ſpontav erit, erian fi inter ĩpſam& primum juramentum intervenerit( ficut diximus) de füturo, h ujufmodi de- ſpon intuitu ſecundum matrimonium non po- terit ſeparari, ſed eis eſt de violatione fidei pœnitentia u CAP: XXXIIL G Nijas ad copulam- non facit[ponfalia de futuro tranfire in Matrmontium. Idem. Doleſcens e, qui deſponſatam ſibi per verba de fu- turo ligi: ſa pe aa fu erit, carnaliter non cogno- ſcens, cùm alia poſt modùm per verba de præſenti con- tr mt: ncn pri mam, cum qua nec fuit verum matrimo- nium ex forma contractus: nec pra ſumptum, cdm cona- tus non habuiſſet eſfectum: ſed feeundam debet habere uxorem. DE DESPONSATIONE IMYUBERUM. ELT OLUS hL CGAP E Q Pater pro filio impubere fpþonfalia co non, niſi conſentꝛat. Hormiſda Euſebio Epifiopo. Ua nos d requifivit fraternitas de filio adulto, quem pater matrin onium vult contrahere, ſi ſine voluntate adulti filii facere poteſt. Ad quod di- cimus, f aliquo modo non conſentit filiųs, fiel i no n pof- fe. Poteftautem filium nondum adultum(volun difcerni ron poteft) pater cui vult matr imoniot Et poftquam fiLus pervenerit ad perfectam ætatem, o- mnind debet hoc adim iplere, CAP II Q Impuberes ambo vel alter, nifi pro bono pacis, conjungë non debent, -hte hit, pro pubere verè Nicolaus Papa. Bi non e eſt conſenſus:[&.] JDifſtrictiùs inhi- bemus, ne aliqui, quorum uterg;, vel alter ad ætatem legibus vel canonibus deternnnatam non peivenerit, a Viie Sot.. fènt. dift. 27..2. att. 3. Hlueſtrum in ſumma, verbo ſponſalia, q. 10.&(ovurr. in epit: 4. Decr. part 1. b ac- ceſſeræt. c Prater Doélores. vide Gemimanram Fraucum in c. 7..idem. de deſp imp. i 6. Sylueh. in fumma, verbo me nium, 2, Juaſt. 26. E Alctat trati. de praſumpt, reg 3. Hraſ. ò. TiM 0e d C. 2 eod. itani comp:© C g. eod. tit. ind, comp, Sas —

—— 547 Decret. Greg. Lib. IV. Tie. TI. 548 conjungantut: Niſi fortè aliquà urgentiſſimà neceſſitate intetveniente, utꝑote pro bono pacis, talis conjunctio to- feretur: CAPR I. G. Puberes fant, quoad matrimonium, quèex habitu corporis soncipere é generare poffunt, Iſidorus. cunt. Juidam t nexa pube funt vocati, id eft, à pudenti æ cor- capati: quia Hæc loca pr rimo lanuginem du- nnis pubertatem æſtimant: id eſt, eum ⁊ſſe puberem, qui xiv.“annos im} ple vit, quam- vis tardiſſi beſcat. Certum autem eft, eum pube- rem effe, quivex habitu corporis pubertatem oftendit,& enerare jam poteft. Et puerpera funt, qux in annis puc- g jmi P 9q Tilibus pariunt. CAP: YV: G Ex fponfalibes contractis cuen minore feptennso, now oritur mpedimennm publica: hor a Hecus ſt cum majore vel minore a prasedentia defi Ale UT Oa ander HI. Herford. Epifèx L 6 tuæ fraternitatis accepimus, ex quarum te- nore perpendimus, quòd cùm quidam effet perfecta ætatis, q uandam puellam in cunabulis deſponſavit: pro- ovit,& cam in uxorem accepit:[ r&F] Q Confult. Eter quòd fi præfátus vir matrem puellæ, antequam feptimum an- num complêlfer, in uxorem accepit, matrimonium non um deſponſationes hujuſmodi nullæ ſint, quæ cedente verò tempore matrem puelle co diflolvas: cì incunabulis fiunt c. Verùm fi poftquam puella fepri- mum annum complevit, prædi&tus vir matrem ejusacce. pituxorem, cùm Ponſalla extunc placere conſueverint, inter cos ſententiam divortii non differas promulgare, nec ipſum filiam, ſeu matrem habere permittas, [ 1 Vadequia duösitas, an huju beat,&nobis ex inde confilium poffuláfi. 8 r quo] CAPE y. Sbonſalia nuila; ex defeđdu conſensiti, nomere ant publiceho- Befatis juflitiam;;[pofalia wero aligua fis„licòt legitima mmodo fwe rim difolüta: Idem Eboracen. Arcl ® ad præfentiam noftram:[1 é 7] TF. t: mandamus, e tibi conftiterit, quòd puel- la non effer feptennis, quando'G. deſponſ ata fuin,& d it,& quòdi den mG. abhu- juſmodi deſponſatione per te fuerit abſolutus£ matri- monium inter rundemu.& matrem puellæ celebratum præcipias inviolabiliter: obfervari;& corum prolem de- pofteà in cam non confe nuncies effe legitimam: quia deſponf⸗ monia ante ſeptem annos fieri non pof poſtea non accedit. Sanè fi præfata puella ante Iry farionem feptimum annum complèverat, 1 icèt prediu men videtur, ut matrem ejus-habear; cujasfilia fuit gti- bi defponſata. [ r Mobri owr YY filius G. cumliteris tuis, ex quarum te. more perpe dimus, quod cam filiam cujufdam nobilis viri, cym efèt minoris aatis, defpmnsáfer, dr pohrisd: um ipſa aſſenſum in ; antequam ad nul Verveniſſer, cele- bratum est inter ess divortium. Pe Vero rempore, de- hac parte prabe ; a C. 7. eod. tit. in i. csp. praca teris Hoflienfèm, b Gs: esd. tit. in 1. comp. É post Conc. Dat: füb Alex. IH. p. 12. o impedimenlo juſtitræ atis, vid. Conc. Fid. BR 4de reform. matr..3. vid. Japra citatos Tit, praese= audientiam g7 varr. in epit. b, 4. dect. P. I. e. 2. cC Vid 4. quantum, ff. dë ponſe d.6. eod. tit. in1. comp. C post Corie. T ſub Alex. HI....7. e al. V. alita: quando abG, defbonfata: al. ab V. defponfata, E videcitatos o. pracedenti. g fuerat. a publica h tiente post fep premiun zO affinitas fequens difolvit[ponfa- fnodi matrimonium farede- tiones& matri- int, fi conſenſus pon $ fponfatione ipfi ius puellæ ipſo jure fueritabſolu- tus cùm ea in eum conſentire noluer ìt: honek ta- [ipfam fuiffe ætatis legitimæ fate functo patre puella matrem ejufdem VV. in matrimonio copulavit Quod quidem fatum fuftinere cam nolles, eum folicite monuifii; út ipfam damitteret:& guia monst tais inhar parte noluit ac Seere, ipfùmexcommunicationis vinculo innodafii: Tindem acces piä-ab eo cautione, quod noſtram adiret præſemtam, C faper Ine Hututum noſtrum firmiter oblſer varet; eundem mandlato noſtro ab. flutum der nuncidſti, cum literis tui ad prafèni am nofiram mi» ffi: unde P W. in noſtra præſentia conftitutus„fuam nobis Hertionem bropoſüuit, quò part aaioja dum fit mf fèptis mamannum, dèfponfavit, poflea'antequam sd annos nubiles per-e venzlſet, noluit aliquatenus conſoentire, ut præfatmm] V in virana { acciperet, Gita cum patre fue, sn cujus poteftate remanferat | cum praefato VV. ad TA Praſentiam accefiſſet,& cum ab é per eam cognoviffes,© g patrem ejiis, guod prafatum VV. in virum volebat, ſtatim illum in plena Synodöab hujufnodidefponfatione publice abfolutum denunciafltii i Elapfis vero pluribus annis mortuo patre puelbecharifimus inChri» fo filins nofter H. Anglorum Rex fapradıfla puella matrem memsa rato VV. tradidit in uxorem, quam idem VV. ut diftordia orta ins ter confangiirdii[A G conſanguineos mulieris fopiretur, accepit ſalenniter& de enirn té fnecontradiflione Ecclefadusit ié ex ea filios procrea vit, 2 puella fuit alteri viro copulata. Vernm licit contineatur in literis ipfis, quod puella ipfa erat minoris atati, quate do ipfius defponfatio facta fuit, tamenreflat; utrum pue” efet m ætats bta matrimonto, an infia leptem annos, ldeo CAP. VI F Siimpubes defponfata,& tradudta petit licentiam pubes Aa alteri nubendi, non auditur, ſi vir jurat ſe eam cogn audlitur ſi nondum puuben ſed proximia pubertati probetur fponfalibus comralis cum impubere majere feptennso oritur pis birca honeſtas. Ee: Idem Norvicen. Eprfiopo; Ontinebatur à in literis tuis, quòd dàm quedam l puella intra nubiles annos cuidam imuxorem tra- dita fi erit;& ab ipfo traduđa, heca i s pers veniens, alij mubendi licentiam potat erens ſe⸗ in eundem nullatenùs conſenſi il.[igi] acon fule tationi tuæ taliter reſpondemus, ga cum in decretis kabeature pre: fum, quòd N virdizxerit, quòd uxorem ſuam cognoverit&,& mulier negaverit, viti ſtandum eſt veritati: præfato viro, qui dicit ſe mulierem ipſamco- gnoviſſe, ades eſt adllibenda, ſi id fir maverit juramento, Si aurem fùerit ætati proxima ,ut in xj#vel circa xij. ane num,& cum ſuo aſſenſu deſponſata,& cognita ab codem viro, ſeparari non debet, Præſertim cùm parentes ejus tentur: Si verè c sı puel- 5 rit, non iicet > cui défponfata fuerit t eidem fponfo de con- tra nubiles annos alicui initate orem, nec k: alieui de conſar eam ducere in ſanguinitate ſpon ım copulare. [ 1 Pedifi vers vir proponit, quod lcet eadem puella asr num forte nondum xii: attigiffet, cum æt tradita uſque adeo tamen atati proxima, guod pfam carnali commixta ne cognovit. Inde est c quod cum ipfà eidem viro dicit/ fè incognita ät nubere.) fuitin uxorendy É thnos tonfeinsfls j utrum alis poj GAP YI ber⸗ „trante g Simajores feptenmio cont rahi nt fbonfalsà, neutërante ; ites tatem re filite potest, hoc pr simo. Etile, qui primo, ft pubes l j i rum expett᷑abit. hoc ſecundo.& juod ff tempore contratas alter erað Fus pubes yefilire potest. hos'tertió; pubes, norr ihe, fèd alt Idem Bathonien. Epi fê. pe S, a Col ead. tititi comp. G post Cone. Lat. fub Alex. HE pb. e10: b cognovit c Uid. Cone. Trid Sf 24. de reform Eje Af. d Baton, al. Earthonienſ. ſell ic plurimam, Bathunien/

a 549 D E à illis gui intra annos aptos matrimoniis ſpon- ſalia contrahunt, ſive uterque, ſive alter reclamet, antequam ad annos matrimoniis aptos pervenerint,& poſtulent ſeparari, nan ſunt ullatenùs audiendi. Si verò alteruter iſtorum ad annos pubertatis pervenerit, intra eoſdem annos altero exiſtente cùm ſponſalia contrahun- tut: ſi is, qui minoris ætatis eſt, cùm ad annos illos per- venerit, reclamaverit, nec in alterum völuerit conſenti- re, judicio Eccleſiæ poterunt ab invicem ſeparari. Mu- lier autem, guæ poftquam annos nubiles attingit, ei, qui nondum adannos aptos matrimoniis venerat, nupfit, cum in eum ſemelconſenſerit, ampliùs non poterit diſ- ſentire, niſi ipfe cui nupfit, poftquamad legitimam zta- tem pervenerit, in eam fuum negaverit præſtare conſen- fum. b CAP. VIIL G Impuberes fponſælis contraßtentas ants hrubertatem ſeparari non debent, fèd post pubertatem poffunt, fi contradisunt[ponſalibus, Dif copiot a carnalis antervenerit. Idem eidem Nobis c tua diſcretio requifivit, utrùm iis, quiin- “a tra annos nubiles watrimonii nomine conjunguntur, vel eorum alteri, antequam ad-annosaptos matriinonio perveniant, liceat à matrimonio tali difcedere. Ad quod Tefpondemus, quòd pro co guòdante nubilesannos con- jugalem conſenſum non habent, uſque ad i tatem expećtare tenentur:& tunc aut confirmetur ma trimonium, aut(fi fimul effe noluerint) feparentur, nifi carnalis d commixtio antè intervenerit, cm interdum illa tempus anticipare ſoleat pubertatis. CAP IX. € Minores apti ad matrimoaiwa ex contrallu matrimonis ob- eedat. Idem Genuen.€ Arclhichiſc. Eillis ꝗ qui in minoriætate defponfantur:{1& ligantur, nif violentia S| Relpondemus, quòd-fi ita fuerint ætati proximi, quòd potuerint copulå carnali conjungi, mi- noris ætatis intuitu ſeparari non debent g, ſi unus in a- lium viſus fuerit conſenſiſſe, cùm in eis ætatem ſupple- viſſe malitia videatur: ſed cujuſcunque ſint ætatis, fev poſſunt per illatam violentiam excufare, nifi pof vio- lentiam confenfus accedat. 0 Tradumur& conjungumur,& proeeffu temporis divor- tium pofkulant, minorem allegantes atatem aut vim fibi à parene tibns faam, hocing.t..) CAP.: X: G Contratas ante pubertatem, etiam cum nifa carnalis copula, Don facit matrimonium., Urbanus I. Grnoman, Epitope. Tteftationes k fuper caùfa matrimonii, qug inter H. juvenem& G. mulierem vertitur, accepimus,& ipfis inſpectis nobis innotuit, quòd pradictus juvenis nmondum duodecimum annum attigerat, cùm præfatam .accepit uxorem:& lictt niſus fuiſſet(ſicut uterque confeſſus eſt) ipſam corrumpete, muliertamen credit ſe virginem ævaſiſſe: verùm ipfe antequam ad annum xiy, perveniffet, à memorata muliere recefit, quemo cùm xvij. annos habeat, eadem pro viro fibi vendicare contendit:( 1&-] F Confultatiovi tuæ taliter re- fpondemus, guòd fi mulier per idoneos teftes probare nequiverit, quòd ꝓoſt xiv. annum ætatis ſuæ, vel circa finem xiv.anni prædictus juvenis conſenſiſſet in æam, ab C a C, g eod. tit. in}. comp. C post Conc. Lat. p. 26.c. 29:0 vi- delovarr, in epit. 4, Decr,.s.$.. b Uidel. nuptias. cum nilib. F. de reg. jur, c C. 10 æod. tit. in i. comp. vide Cvarr. ci- tatum fupe. deilis d carnis- e Ianuenfi. f C. 12, eod. tit. ån. comp. Et post Conc. Lat..50.-t. 8. de illis verò. g Vi- dle l. pen, ff quando di. leg.ce.© l. continuus,§+ cum ita. ff. de verb, obl. h€ i3 zod, tit. in 1 comp. vide Covarr. inepit, q. Decr. p..6. g,$2, num, fin. De deſponſatione impuberum. 550 ipſo juramento recepto, quòd poſtquam ad legitimam ætatem per venit, ipſam habere non conſenſit in uxorem: ab ĩmpetitione mulieris eum potes& debes abſolvere,& ad alia vota utrique dare licentiam tranſeundi. LA Sed cum uir æij. annos haleat, eam recipere contradicit. Unde quia, donec nos fuper ipfa conſuleret, non duuiſti in prolatis- ne. ſententia procedere.] CAPR, Ii G Sı major invita contraxit fþonfalia cum minore, non tents tur ipfum expeltare, donec ventat ad atatem aduitam. Idem Pifano Archrepifèopo. EZ literis à tuæ frat. accepimus, quòd puella quædam anno& xij. jurata fuit& deſponſata cuidam puero ix. vel x. annorum:& tempore procedente, de voluntate s parentum potiùs, quàm de fua(Gcut afferit) ad domum patris pueri adducta c, ubi nolens& invita, minis pa- rentum impulſa, moram fecit per annum& amplids,& tandem inde recedens, ad domum propriam eſt regreſſa: LI Cj.] Cum autem dictus puer nondum adxiv. an- num pervenerit, nec ad eandem carnaliter acceſſum ha- buit, diſcret. tuæ taliter reſpond. quòd ſi puella commo- nita, ut donec compleat ĩdem puer annum xiv. expectet. non duxerit expectandum: ei ſecundum ęa, quæ propo- fita funt, accipiendi alium virum liberam tribuas facul- tatem. d | 1 Cemmonitaverb à matre fua, dr à te, pofimodim ad euuen re penitus contradixit, afferens, guod nunquam eum voluit, vult in virum babere, endi alii poſtulat facultatem. Utta de qusa quia ſier hoc agendum fft, å nobis tua fiat. requifivst.] CAP. XIL 9 Sponſalia contracfa eum minore ſaptennto, per cohabitatio- nem mutuam post Jèptennium convalefèunt,© inducunt publica honeftatis juflitiam; falvuntur tamen per matrimonium depre- Henti. Clemens II. De pueri e Guilielmus& Guilielma matrimonia- AJ liter funt conjunéti, puero vj. puellà verò vij. an- num agente: qui fimul per tres annos manferunt: tune pater puellæ ſubtrahens eam ſponſo, ipſam alteri M. no- mine copulavit, cum quo per vij, annos quictè perman- fit: ipfe verò tunc reliquit eandem, quia credebat eamas alium virum habere, illum fcilicet f, cui priùs fuerat de- ſponſata. Prior autem ſponſus ad annos diſcretionis perveniens, à prædeceffore tno contrahendi cum alia licentiam impetravit, qui quandam nomine S. confo- brinam prioris in uxorem accepit:& cum ea per ali- quod tempusexiftens, eam(ut ipfe fatetur) carnaliter non cognovit, licèt illa g fe ab eo cognitam afleveret. Cum autem pater memoratæ Guiliel. eam vidiſſet à ſe- cundo viro relictam, prænominatum Guilielmum, cui priùs eam deſponſaverat, compulit, ut S. neptem- fuam omninò dimitteret,& ad Guilielmam fuam de- {ponfatam rediret: qui potmodùm per biennium co- habitavit eidem. Quja igitur quid tibi faciendum fite poßulas edoceri: Breviter refpondemus, quòd impe- diente puerili tate matrimonium inter G.& G. non fuit:& licèt idem poftquam illa nupfit alii, potuerit a- liam ducere in uxorem, tamen quia dictam S. duzit con- fobrinam mulieris ejufdem, five ecam cognoverit tives non, non debet tamen cum eadem$. propter publi- cæ honeftatis juftitiam remanere, nec ad primam habe- re regreſſum, quia alteri fuit legitimè copulata:[é.J Cuùm verò vir caput fit mulieris:& Guilielmus dicat fe non cognovifie priùs S. ſupradictam; aliam, ſi voluerit, a.rg.eod. tit. in r. comp. b annorum. c dua. al, aba dufa. d Vide l fipater. O ibi Bart. C, defponfal. e Cap. un. eod, tit, in 2. comp. vide Sylvefi. in fumma, verbo ſponſalia. é Cot.&. ſent. duſt. 27. ꝙ. 2. art. 2.&ſeg. E Alsas ita:Guiliela mum feilich, Ge g lh —— Sss 2

Decret. Greg Lib. IV. Tit. IIT. poterit ducere in uxorem,& S. viro legitimo copulari; viam umverfè carnis ing poſt ſepatationem verò, pro vitando populi ſcands lo, u- trique ad tempus eſt pœnitentia injungenda. Si verò le- gitimè eonſtaret iꝑpſam S. ab eo ſive pòſt, ſive anteà co gnitam extitiſſe, neutri, vivente altero, dabitur licenti- contrahendi. Remanebit ergò Guilielma cum M. i pofitá ipfi M. ad tempus pænitentiâ competenti, qui ſua opinione fola Guilielmam(judicio Ecclefiæ non.re quiſito) dimiſit. uset, eo anter rebus humanis exeme þto, puella a vunculus ſupradidta ipfam alteri matrimoniocopulas vit,& ille qui prius deſponſa verat candem, cum ipfius matre cone traxit, aus autem prædeceſſor attendens quòd cum ea non pots. rat permanere, cujus filiam l itime deſponſaverat, inler eus dinore 1ii ſententiam promulgavit: Doſemodum autem mortuo Viro fèu ndo; qui fapradiftam pëeellam duxerat in uxorem, ibfa fè , z s ſe tertio 5 illo vivente, qui prius eam defkonsárat. Cateram, tam m vir idem te duxe leant commorari: tw vero deliberatione h o fþonfò ui a E td, reſpondiſti, CAP XFII. Accuſari non poteſt matrimonium, quod non esr; ut ſf tninori fèptennio fit contractum: denu mentum, ne contrahatur in poſterum Innocentiuslll. C.&:quondam f lekranca.< D diſſolvendum&; q [ r ei] Accuſatione guinitate propofitå, præfatus L; Poſuit: per quas nitebatur vos a citer removere:[&7] mus,.inter. juvenem& puellam nec ſponſalia fuiffe contracta: cum conſte ad ſeptennium perveniſſe. Quocirca nec ac habebat, cùm non eſſet, quod poſſe Denunciari tamen poterat confanguir retur matrimonium contrah nem ergò legitimè probandamterminum a i oſitis, fed eriam pi ſalvis exceptionibus non ſolum pro Ne verò quicquam in puellam interim atten te alter non potuit legitime co uit, ut fuper hoc fèd, Aboft humiliter ſuſpplicani, u art. oeg confùleres; ri tame per hoc tibi ree = ye DE. CLANDESTINA DESPONSATIONE. a ELTULUS IIE CAP: L matrimonio-non prafumitur; fed illud alle- ndi: əncilio Arelaten onfaverit aliquam,& mulier vel vir negat hujufmodi deſponſationem: viro incum- bit probatio Pro clandeſtino ganti incumbit onus rob, Exx C m deli CAP- TI ponend s] tetur, auctoritate Apoſt. interdicimus, ne in negotio de novo procedatur ulteriùs, donec vel à denunciatione ceſſetur, vel eã probatà ordine judiciario procedatur.| 1 quam in confpe g 1R, smp é itere tnh Alexander HI. Belna b» nobis-[ z&]-] 9 Sienim matrimonia -contrahuntur, quòd exinde legitima pro- appareat: ii, qui ea'contrahunt; ab Ecclefia aliquatenus con ydi: Verùm fi perfong icare, nifi rationabilis upro- əd fi contrainterditum noſtrum in præjudicium 4plius aliquid fuerit attentatu i cernimus,& > id. e irritumeffe de-} arere ul tatr:zmonte~ contrah, AO 17 3t14 futt propofitum: guod cum EEL 7 btennzum pervenifjet; de ipfa nec matri l IEE a 1? Uit etsam confan ectu con- upliè ſuunt in talibuis requirendet: quod Ey confangutneorum in. e t ajj ſunt idonea ad. matrimonium contraben guenttatisobſtante.]| ErE fienificatum esf ut de clande remus, non vedemus que difp fi Cumg, fi diſcepta- ium, auditus Q: intellectis quacung, fuerunt:bincinde propofita, de GAP. III` enfilo fin]| ptronibns ipfius-fuiffetdiutins as debent per Prestyteris } a | Cum matrimonia Janė contrah, CAP. XIV| in Ecclefia editt, G Signis perverbi de prefènti:contrahit cnz impulbere INITA QUEM, Qut Via fJ probabilis conjee in quæ¶ luerit impedure, im, ſit in ultimis fapplet, intel non matrimonium, fèd.| Bura fuerit de impedimer matrimonium, doneede Honſalia contraxilſe, eliamſi ſubarratio interceſſes| boc cognoſcatur. hoc primo Idem£p Ibaten. d| Innocentius rali; | PFuUsæ nobis e exhibitæ literæ contine bant, guòd qui Um in dam filiam ſuam circiter xii annos ħabentem„cuis| tribus dam nobili defponfavit, qui fubarra vit eandem, confen e PiS- iia| T tiig L y} fu-mutuo accedente:{(a A Quia vVero nobis con ftare non potuit, cujus ætatis eſſet puella; cùmei ro extitit deſponſata, cùm dicatur, nos habe tervari. inhærendo, prohibent inteteſſe rum cOn- 1dem vi ptæſumat. | iian| g r In illa ſuppleret$ fuctadinemad al uodcircite at, utrumne prudentia tun reſpoudemus, quod ſi puell etatem: Ha nubilis non erat ſ ut cùm m a r EA a Oa r Ea::| nti xtatis, cùm fæpefatus'virdefponfavit eandem,& æta-| per Prest propon A em in rude; fe ý i t i voluerit tem in ea prud n ſupplebat, proculdubiò inter| termina præf ut intta illum, qui voluer a ak i Š; a S j i ım opponat €os non conjug im, ſed ſponſalia contracta: fuerunt> f rit, legit Fuppona ©1plo viro eadem fuerit fubarrata:| byteri nihilominùs-invef tis, pater puelle f f 4 l f Ime irrita fectt Hac de re uete- . Sotum Ai bert. eillud. d Abertaden. 4l0. b.I. cod. tit. in3 comp: 7 r comp. O de | A , 4L.#. Abbataden.€ Cap.2 eod. titin 3. comp| pe onc, Lat. p. jo. c. c F var, in epit, 4. Decret, part, L e4.$e2num. z. f Sapè| clandeſt. matr. in.cmο© proponatur, i i prafains, al. Jape dilus, x ET Si——— 552

e3? De fponfa duorum. 554 dimentum obfiftat. Cùmautem apparuerit probabilis|(quod æ carinam vocant)cum feptem fequentibus annis conjectur a contra copulam contrahendam, contra pæniteas. interdicatur exprefsè, donec quid fieri debeat fuper€o, manifeſtis conſtiterit documentis. CAP- IIL gS sı in gradu Prohthito matrimonium clandeſt line vel contra G Sponfalza de prafenti non filvuntur per fè fiquen matrime- ti um, de quofùpra, contractum fue tiam per ignorantes nium, etiam carnali copulå confummatum. matrimonio ſunt illegitimi. Idem e, Alexander III. Salernitano Archie- nt ORERE matrimo nii, licet in confpe- pifiopo. ufgad 5- Sanè. Abbas. ge b præter folitum:[ 1&.] M Confultationi odi a clandeftina vel interdicta tuæ taliter refpondemus, quòd{i inter virum& mu- ia inire> pra æſumpſerit, in gradu pro iibito etiam| lierem legitimus confenfus interveniat de præfenti, ita ſoboles de tali conjunctione ſuſeepta, pror-quidem, quod unus alterum in fuo mutuo confenfu ver- süs illegitin cenſeatur, de parentum ignorantia nullum| bis confuĉtis exprelsè c recipiat, utroque dicente: Ego habitura fubfidium: cùm illi taliter contrahendo non| te accipio in meam,& ego accipio tein meum:; five fit ig, vel faltem raea ignorantiæ vi- juramentum i poſitum, ſive non, non licet mulieri ri modo proles illegitima cenſeatur, ſi ambo it G nupferit, etiamfi carnalis copula fit fe« sedimentum ſcientes legitimum, præter o- i debet,& ut ad primum im z etiam in conſpectu Eccleſiæ contrahe- e compelli: Quamvis aliter à quibuf- runt. us noftris fitalīguando judicatum. 45 filito multi aditis facile, aliquorum c Jinas é magnis sS tri py lı grattå, quam ad p | bemus, Q fiatern A cogimur charitate, quid ſanttamus de his, fuper græſentibus literis volumus aperire, nter viram muliere- | quibus nos confùlit dileét.tua, He nos o figuido uirum Sanè fi parochialis hibere contempferi eis præſumpſerit inter reſſe, per trienn ſpenda tu graviùs puniendus verit. Sed his qui taliter præefumpferint etiam conceffo copulari, condigna pœnitentia injung quis autem ad impediendam legitimam copul tiosè b impedimentum objecerit, canonicam non e giet ultionem- nali non t cutd, liceat mulieri alii nubere, nerit copula fabficuta, ân ab zpfè sE onium contrahat iste pendente:& fi contraxerit, d aliud matrin bet ſeparari. H5 So z Idem Genuen. d Archtepifiopo- Ua e fraternitas nos conſuluit: 1&.]§ Dev > p'S 7 piia 8 nOs DE. SPONSA DUORUM. rT. verò, quĩa coram te ſuper Geſpenſatione facta LIPUR TF: per conſenſum mutuum de præſenti, controvexſiam mo- CAP L vent,& a tione pendente, quam a ante fententiam uíg ad fedem Apoftolicam interpo- loc arbitramur agen nt appellandum, eis F Contrahens fuccefive per verbæ de praſenti cun bus, te-| vel cogni netur adherere S Si autem primò contraxit per verba de fu-| nunt, turo, j ſecundo per verba de prafenti, adharehit f cu nda. dum, ut í Auguftinus de fide paflionis& confènshs, in Ecclefia put terdicas, ne ante deciſionem caufæ Uobus modis dicitur fides, pactionis,& con-aliud contrahant matrimonium. Et fi contra f intera fensůs. Si aliquis alicui mulieri fidem f di&um Eccleſiæ publicè factum venire præſumpfexint, pactionis, non debet aliam d ducere: fi aliam»| matrimonium tam pi æſumptuosè contractum poteris duxerit, pænitentiam debet agere de fide mentita: ma-| irritarev neat tamen cum illa, quam duxit.» Non enim reftindi[:8 tantum debet facramentum. Siautem feceritfidem con-} res, é pr fensůs, non licet eialiam ducere: fi autem duxerit ,di- accipiant inu sores, mittetipfam,& adhærebit priori. Eft autem fides pactio-| fpe nis; quando aliquis promittit alicui fidem, quõd eam du cet, fi permiferit eum rem fecum habere;vel etiam pro e, E fipofitad m confenfu.- Fides autem confensûs eft, quando etfi non PR on accefiat conſenſuis de prafèr iti y ftri ingit manum, corde tamen& ore confentit ducere,& cet T g dixst alteri: Ex mutuò fe concedunt unus alii,& mutuò fe ful ſcipiunt. CAP- IL G Ponit pænitentiam illius, qui alterin fþonfam de Ppræſenti fiti accepit in uxorem, nec unquam in uxorem cam habere potest. ſultationi tua taliter fee ti mutik> neuter eoru int aA Pei du fuithi D dixi? A nfationis intuitu, ſecut ndumnon p oterit cis est de violatione fades pœmitentia injungenda.] imonium fepat arip h, d. juxta literam. Ex Brochardo lib. 30.€ CAR V. in in F uxorem tibi, quam alter ſibi de- g Qui duas per verba de praſenti deſponſas, primam deſponſa- ſponſatam habuerat: dimitte illam, quia nunquam tamha ba E i OTe etramfipr ndam cognoverit: nec Vaa poteft tibi fieri legitima:& 40. dies in pane& aqua| Zetcontraria confùetudo, gr hocultimum additur ad cap. Licet. fisa prà eodem, à Triden.[f 24. de refor. matr..s.& Clem. un. de coing &aſſinit. b malitioſum. c C. I. cod. tit. in ⁊ comp. vid. Toan. a Carenam, al. Carentenama., Contius in marg. b Cap. 3. eod majoris. L. 4. fent, dift. 25..g.& Sot. q. 2. art.&. verſi 3. dubium| zii inz eomp. c expreſſo. d Lanuen. ſed ider mes e Cap esf.| Q al. ita: aliam ducere uxorem. e Ita in antiquis ut es d. titin: comp. F alita: Et fi contra mterdi&tur N Eecle- imprelſium, ſed reſtituendum sta: ev Burchardo l. Ig. c. F Cra. fia ita publice falum Cis od. tit, in 1. comp, Sss 3

reg Lib. IV. Tit. V. 556 E— Decret P indum verior Innocentius III. Matanen. Epifiopo. em intellectum. Et eft textus multam notabitiss T a dudum:[ r Ó infia) ¶ De confuetudine, ¶& valdè allegabili, Albas. quæ diu in Mutinen. obtinuit civitate, ut ſi quis jura- Idem. quam ducturum,& citra carnis copulam deſpon- a cùm alieni Ecclefiæ poffefo qualibet inter- ſi conſequenter deſponsà ſſet aliam,& etiam co- pofitå conditione donatur, à donatore donum poſteà gnoviſſet, primò cegnita adjudicaretur viro, non quæ| revocati non poteſt; Niſi forteè tali ſit conditione colla- priùs extitit defponfata:[é infia.) q Neveròturpis fit| tum, quòd eâ ceffante debeat revecari. pars, guz fuo non congruit univerfo,& Ecclefia Muti- CAP. V. men. tenere debeat humiliter,& fervare b, quod beati G Contraliens matrimonium fub eanditmenmimprolata, nm Petri fcdem& fuam metropolim fequi viderit& doce- a; i ze: in matrimoniis de cætero contrahendis, illud te vo- jumus obſervare, ut poſtquam inter Iegitimas perſonas eonfenfus legitimus intervenerit de præſenti, qui fufficit in talibus juxta canonĩcas fanctiones:&{fi folus defuerit, f extera ctiamcum ipfo coitu celebrata fruftrantur, fi per- compellitur matrimonium conjfammare ante conditionis evenit Urbanus ILL oare co b verò, quod poftulâfti,utrùmille, quiin quandam mulierem confenfit,f pater ejus fuum pra- ftaret afenfum, fit ad confummandum matrimonium- ſonæ junctæ legitimè cum aliis poſtea de facto contra- compellendus: reſpondemus, quòd cum conlenfus liber hant e, quod prius de jure factum fucrat, non poterit dici non poſſit, quiin alieno arbitrio referyaturac con- i n ditionem ipſam canonica non improbent inſtituta, niſi neiti arae voluntas patris poftmodùm intercedat, nequaquam 6o- gendus eſt ad matrimonium contrahendum. Nam licèt Alexander Papa reſponderit, quòd fponfalia interpo- | fitå conditione contrata, ipfa non impleta, fi confen- ati intercedat, vel carnalis copula fublequa- tur, diflolvi non debent, fed firmiter obfervari: nequa- quam eſt noſtræ diffinĩtioni adverſum, cum hujuſmodi confenfus non fit de præfenti habendus, licèt- per verba | de præfenti evidentiùs exprimatur, quiinalieno arbia nairimoms at poſi. trio non habito, ſed habendo conſiſtit. 2e, non vitrat MALTIN i d t i CA P. VI. j i Ex Concilio nmo a A G Qui fub honefa conditione[þonfalia contrahit, é ante condir hea De ii EE DETEN EE EES onis eventum defþonfatam cognoft it; a conditione resedit. : II. Alaſfcan. C Etiſc. a so DE CONDITIONIBUS APPOSITIS in defponfatione, vel i f ctibus. Deftctus turpis con Innocenti > Ad frar aty 8 lefpo Ati mus quòd fran conditio,& deſp tiòir- ACTA A` Boge yo y Teen o,& defponfatioi Er æ literas intimâfti, quòd cùm quadam mit- E a RAAT lier P. nomine, N. poſtularet in virum, aſſerens intet CAP. H ſe mutuum de præſenti conſenſum interveniſſe,& car- lam acceſſiſſe: vit ipſe quamvis contracta carnalem co am nonnegaretjaflerebat tâ- xorem ducere non teneri: quia[ponft- nt conditione contratta, fs onſalibus conſentitent: ſed ipſi ſo contradixetunt& ſponſæ. òd licèr fides ptæſtita fuerit a, non tamen ſibi ado conttadictum: manumiſſbis ed conditione, ict ſiat Monachuus,& mo- 4t, alias an ſervitutem g5 maflerio fè sous Jalis fit; manumittentis volun ; Gregorius Epi Um f fit proprium:[6 eat fi hoc acceptato Mna em cogitur ok o Spoletano. b] 4.Presby } J “= ftus eſt Piaconum quendam manumi fiſſe duo man- quàm citò noverunt,& sipia fub hac conditione, ut Monachi fierent,&in eo| Verùm mulier monaſterio, ubi ipſe fuerat, permanerent, adjiciens, ut fi| ab'utroque fùb co quis contrà facetet, ſervituti iterum ſubderetur: atque| fuerat à patre viri D SAN S TT a) monafterium de-& ante tempus con ruifle,& fe inter Clericos foriaffe, Tu ergò fi itaeffe| poft, dicebat repereris, fic teexhibe, ut necilli monafterium deferen-| enfie.]& C di ſit facultas,& manumittentis: veluntas non yaleat| cùm liqui Yu conftet, Rræteriri. nalis eſt inter eos copula ſ matrimonio ek CAP- HI præſumendum e, qui ne appoſita re- A ia ii uor ar z ra hi F Aut juravit aliguam in uxorem accipere, fi centum fibi| celie Nam& fi p uam pater& $ x t centum nonda donate> Tecspere non tenetur nifi pofeàpure| patruus viri còntra „ ognoverit y y i j sonfènferita vel eam cognove t: rem illam carnali conju Alexander III. Panorm. Archiep D Eillis g:[6 7.] ꝗ Si verò aliquis fub hujuſmodignoviſſet candem, verbis E Acu mulie Præſtiterit, Ego ra viſſent. e in uxotem accipiam, ſi tantum mil Perjurii non habebitur, ſi eam nolentem fibi folvere, contrax i robatu tamemaliquo modo] m, qu aterejus& patruus contradicere ci- rát praterea, guod licet A principio conditionaister d ntʒ temporis ta ſinè conditiunis ad jccttoms pie- afferebat fè teflibus hoc ss utriufque partis, Suma attej ribus fae quod fibi dari petiit, non acceperit in uxorem, nifi con-| rè in mat fenfus de præfenti, aut earnalis ſit inter ços commixtio ſubſecuta. rafèntibus duobus examina CAR. 1V. unt, guyd dita, qua ibi legebanturs m aji ri Faar Ara Baal t feibh s modo, ftatim est Ecc non dixerant, querum lege dicebantur,& qua depoſuerant ſeripts 7<— ———— —————— oc mm contratu fa Teo t: in 1. compil.€ pest Cnc, Lat. p. 29: C3 pi ttt. ing. comp: b oblrvare. c contrahunt.| cap. 2, cod. tit. De cenſuet. in t. com b Cap: eod. tit. mt d In Conc. Africanis hoc nonduminventum eit, ut refert Gr comp& post Conc, Lat. fùb Alex, II,.66 2i g Marfican. Palea 27. Ge 23s: quieung,,© haberar: pošt Conc. Later. fab Al ıt, Marfiano, al, Marfitane d Cap. 1: eod. tit. in 1 compilat, xand. TII part. Gi sw-© Cap. 1 eod. tst.in 1 comp: F Cap.z,| e Vidole ficentrasn ver. depofinm, Gdennph£ al come eod. tit. n1. comp. g lab.&, tit. de fponfadi Mt comp. C pos?|. mixtiene: Conc. Lat. p...12, ——Uä—äͤꝓſ)̃ y e 2 Cap. 3. eodl a Capi eod Gid

cere no! ant condi pi pri gW #' L 597 Qui Clerici, vel vovèntes matrimonium,&c. 55$ monerant, fed ab uno examinatotum tune contre eas fust fortiter skviatum,© ob hoc mulier pofulabat, utztidem teftes vel alis fuper eifdem capitulis sterum audiremur.: tunc autem håc novitate com- motus figuenters diem partibus praſiaiſti, quibuss in tua prefèn- tea conflitutis oranes examinatores convocabi jufafti, fub intermi- natione anathematis illos obteftans, ut dicerent fi effent illavera att teflationes, quibus obviayerant tefies, qui continua. alias attefla- tiones in medi um preduxerant: quibas camper advocatum viri Fuiſſẽt om: ſicue prioribus fuerat obviatum: pos ꝙ allægatio- laplices ſecundæ atteſt ateenes à partibus admiſſa fuerunt, a attef us uni pofeap publicate. Porro cum multer sili precipue articulo infifiebat, quòd ante renunctatione m ponſalium é post, idem vir sarn-liter eam cognoverat,© ex ea filiam pro- ereaverat,& hroprio nitebatur oſtendere juramento. Quia vero faper his non folumopr: iones varias, fed contrarias accepiſti,& ad anagiſterium fad. Apoſt. recurrens; humiliter poftuläſti, quid fèn- tiendum fit intalibns edoceri.] CAPV Sih contei raatrinone ponitur conditio turpis vel im- antiain ma- & multum y aliegalile. Gregorius IX. S; conditignee a contra fubftantiam conjugii infe- antur, puta fia lter dicat alteri: Contraho tecum fi generationem prolis evites, vel donec inveniam aliam honore vel facultatibus ditiorem aut ſi pro quzftu adulterandam te tradas: matrimonialis contractus quan- tumcunquè ſit favorabilis, caret effectu. Licèt alig b| | monium contrahendum, fèd non dirimitcontraitum..d, fècute conditienes appofitæ in matrimonio, f turpes aur im- pofibiles fuerint debeant propter ejus s fayorem p pro non adig étis haberidi y byy Pis pit Dad z QUI CLERICI VEL VOV matrimonium contrahere pof- % funt. TLT OULUS YL CAP L g Diaconus vel Subdiaconus matrimoncum contrahere non PF nt,& fi contraxerint, etiamfi fint fafi irregulares, debent fè- parari. Alexander III. Rhemen. Archte- popo. E Diacono c quiin Sabbatho fan&to alium Di- aconum vulneravit,& uxorem accepit, hoc tug prudentiæ reſpond. quòd fi contrito& humilia- to corde ad Ecclefiam redire voluerit, dimifsâ illâ, quam accepit in uxorem,& abſolutione obtentã, injunctà 4 ſibi pœnitentià de utroque exceſſu, poſt eam peractam diſpenſativè poteris ci Diaconatůs officium reddere,& fi perfectæ vitæ& converſationis fuerit, eum in Fresbyte- tum ordinare. Subdiaconum autem, five hominem in terfecerit, ſiye non, matrimonium non pofle contrahere, facrorum canonum cenfura demonftrat, CAP: EL ＋ Subdiaconus matrimonium contrahere potest. Idem Cenoman. Epifèopo. E literarum e tuarum tenore accepimus, quòd la- tor præſentium in Subdiaconatůs officio conftitu- tus, quandam fibi in conjugem copulavit, quam eun- demabjurare fecilti. Super quo prud. tuam in Domino commendamus, mandantes, quatenus fi ad monaſti- a Illuſtris edt hac decret. de cujus intellectu præter D. Sotum lib. 4 dif. 29..2. art. 2. 3. Adrianum fuper 4. 4˙7 de matr. &(varruam citatum faper gloff. i Pracedentis. b Licet aliàs. € Cap. i. eod. tit. inr. compilat.€ post Conc. Latere p: 26, c, 21. d alita: injunđta quoque fibi, Gre.(ap. a. eod. tit. in 1. Emp, G post Cone, part. 50.6. 5f. cum a ordinem tranfire voluerit,& tibi poſt laudabi- lem converfationem įphus vifum fuerit, cum ad majores ordines promoveri concedas: quòd ý fi ad religionem | fe transferre noluerit, eum negue in Subdiaconatu mi- niſtrare, neque ad altiores permittas ordines promove- ri, in minoribus tamen ordinibus poterit miniſtrare. CAP: ITL G Votum folenne impedit€ dirimit matrimonium pòst cona tractum: votum fimplex tantum zmpedit contrahendum, ſed noe dirimizi pot contractum. Idem Lagorien. e Epiſecpo. Eminimus 4.[CJ.] Reſpondemus, quòd ſi quifquam„qui fe religioni devovit,& habitu ſuſce- pto profeſſionem fecit, poſtmodum ſibi aliquam copu- laverit, cft cogendus ab ea recedere,& ad Ecclefiam cui fe contulit, fine contradi&ionetranfire. Verùm Å nec habitum lulcepit nec piofeſſionem, ſed votum ſolum- modò fecit,& ſe ad religionem tranſiturum promiſit: licèt pofteà matrimonium contraxerit, non eft cogen- | dus ad religionem tranſire,& matximoniale votum re- lum netabi-|c [ 1 Ns ex parte tua quafiionem hujufinodi audliſſe, Smrun ill: gui fè ad religionem coram Epeſcopo de vo verunt tranfituros, é | habitum religions fufèiprunt, fi pofimod. um uxores dikat, C | gendi Junt cas dimittere, r ad Ecclefiam, sui fè contuleranto | redire.] CAP: TY. Apa à ji` Suſceptio hbabitùs Proſeſſorum extra religionem a non haa bente poteflatem incorporandi religioni, impedit in dubio mairia dum intellectum, quem tenet Panormitantis. Idem Lucen. Ehiſcopo. Unlblult e nos tua fraternitas, quid faciendum ft de nobili muliere, quæ ves tibus pretiofis abje- &is, mutavit habitum,& de manu Presbyteri velamen affumpfit, fed non renunciavit propriis, nec intravit clauĝrum, necin manu alicujus Epifcopi, Abbatis vet Abbatiſſæ, aut ſuper altare proſeſſa eſt, vel obedientiam promifit: poſt modum verò elapſo anno(abjecto reli- gionis habitu) cuidam nobili nupfit. Conſultationi matrimonium impedit contrahendum,& non dirimit jam contractum: ita habitus ſine profeſſione ſuſceptus, ne contrahatur, impedit, fed contractum nequaquam- diſſolvit. Votum caftitatis de præſenti impedit matrimonium con hendum: Ecelgſia tamen ex cauſd mamimomiiim contrahs guan que permittit. h, d. nhærendo literæ. Idem, y? niens g ad prefentiam noftram M. Eremita pros pofuit, quòd 1. mulier cuidam viro abfenti fide da tå Ñ nupturam promifit, fed poſtmodùm audiens plu- rade feveritate iplus, ei noluit copulari. Cùm itaque ti- meret, ne illi nubere cogeretur ,in manibus fuis conti- nentig votum promifit, non tamen locum aut vestens mutavit, quo audito vir aliam fibi copulavit Nos ita- que attendentes tutiũs eſſe, ut præfata mulier poſt fidem & votum fimpliciter oblatum matrimonium contrahat, quàm fornicationis reatum incurrat: mandamus, gua tenus fi plùs non proceffit, fibi de fide mentita& voto violato congruam ſatisfact tionem is ndicas,& ei, cui vult, nubendi in Domino licentiam tribuere non poſtponas. a Vox,monafticum, deet inemnib. manufire b al. qus ſi ad religionem fè conferre. c VVigorienfi, al. V Vigorn, d Cap. 6. eod tit. inz. comp. ér post Conc. Lateran....9, e Cap, 7. eod. tir. ini comp.& post Conc. Lateran..45..4, F Uid, omnino cia tatas panlo antè. in c. meminimiss. eod. tet. g.t. säd. tit. int comp. G post Cone, part..e. I% Sss 4 tug taliter refpondemus, quòd ficut fimplex votum f

5509 Decret. Greg. Lib. IV. Tit. VII. 560 CAP: YVL Alexander III. Peg ii Albani, g Votum fimplex impedit fþonfalia de futuro, non autemdiri- Ropoſitum à eſt nobis, quòd vir quidamuxorem mit matrimonium fequens: fecus invoto folenni.~ habens, fibi aliam hujufinodirei infciam copula- Cœleſtinus III. vit: ſed Primä mortuå nititur dife dee à fecunda: Ursds à quidam votum eaſtitatis emittens, juravit|-L 1&.] Licèt autem in canonibus habeatut b, ut R; uand am ducturum pofteà i in uxorem. Unde à nullus copulet matrimonio, quam p priùs polluerat adul- fraternitate tua requifiti arbitramur, quòd cùm fimplex| terio, 8& illam maximè, cui fidem dederat uxore fuå vi- votum adi Deum r, quàm folenne:| Vente, ve] quæ machinata eft in morter i pro eo quòdj juravit temerè, pœnitentiam agat,& votum, men Præfata mulier erat inſtia, quòd aliam haberet quod Deo fecit, ftu tobfervare. Quòd fi p poftquam hu-| uxorem viventem, ne zc dignumeft, ut pradictus vir, qui juí fimodi p; ramentum, ad nuptias proprio motu} fcienter contra canones venerat, lucrum de fuodolo res votum(ompiex matrimoniumimpe-| portet: confultationi tuz taliter refpondemus, quò inie at jam contractum, f ſi mulier divortium petat, ad petitionemviri non funt iere videtur, e, aliquatenùs ſeparandi. Hrens quòd uxore vi uente eam non licuit fibs copte a lare b tius III. Libonen.& Colimbrien CAP IL Epifèopis.| F S: vivente prima uxore gr non cogħñitå ,quiscontrasit cum Do bI nob bili muliere; noftro eft Apoft i r,&” eam cognovit, etsam mortua prima referatum, quòdà quibufdam curialibus fuit. R habere nonpitesk: Sechs fi prima eratnon legitima uxor. gionen. pro ipſius copula ſu Pplicatum: SE cùm ad| Idem Aobati de Fontibus. conl guincorurejus notitiam perveniſſ Ig gnificavit Roms O. Ande gavenlisy A E i infia.) acciperet, ei ſub o ob teftatione€q Mandamus, quatenus fi conſtiterit„quod eidem O; tanta visillafa ficti t, quod non ſpontè in primam con- n: fenferit, nec poſt praſtitum j juramentum ipſam ca ter cognoverit, propter hoc non dimittas, quin ad aliam, cto tenore, ut in domo propria cun gquam poſteà in uxorem accepit, reverter tri- remaneret. Sanèin ejufdem ordin} buas facultatem. lioquin fibi ne ad fecu vērta. permanfit, licèt id fe invitam feciffe ar& Ta| tur fub interminatione anathematis inhibens, des ei li- non tam metu Regio quàm ea x Li a infia.)|' centiam ducendi aliam in uxorem. € Tandem attendens, quòd i£ dimiſſo de par m rong nup matrimonialiter copul lios tempore pro iA matrimonium post con il- cepitab eis, quòdv votum€ manibus cujufdam de fratribus angi Aug rrer XL Parocinanus Eboracen. Ec ccleſiæ er VV. ex hac fk, ſubtractids, c. piens eum, Perk zn vinculis fore& de Raman, gui efh ta: manda paeem mu ai caliſà cognoſcitur leg mum, pradid ligionis Tabi: m quod-vovit, monere percenſuram audet, inde est intrantes, ut abipfa guod fi ceam idem P. domo{7 omnib. DE EO, QUI DUSIT IN MAT monium, guam i E EX literarum f tuar a Cap. t. eod, tit, inic f. d. fent iind 2 gſir.&. ſent. deſtinct. em. C Cap, 7. < bdh d Bát onien.© Baren. at têr, 4 rejete: O citatos in d 7 j A ay i! Lateran. p. 6. 6,16» Cap. 1, eod. tit; in 1, compil.€r post Concil, Lateran. p. 0-€ Cap, 1, obd. titin av somp. quòd gu

peat aly kore Walk ip w 2 561 quod T. uxore ſuam in adulterio deprehenſam, de tui anteceſſoris aſſenſu abjecit: güz] oftmodùm accepit a habitum monachalem: ſed dictus T. S illa de- cederet, aliam fup xit ér& plures fufcepit filios exceadem:[ 1&.] 4 Frat. t. igitur refp. quòd illos de- besab inv epara re. Idem verò vir,indicta ei de adul- terio pœ valiam ducere poterit in uxorem. 1 eaa. licta mulier eune r fè- G Qui vivente uxore kes Litim cum fecunda contrahit adulte- fa, etiam prima mortu fi abitur Afer unda; etiamfi longo tem- Pore et cohabita vit, G filios ex ea fufèepit, Idem c. Um d haberetuxorem legitimam A. namine, I la- tor præfentium, cùm M. adulterium perpetravit. Cumque ſu fuiſſet in jus vocatus, abjuravit adul- teram,& poſt Emo sumy uramento vivente le- gitimâ, cum e rahere,& ipfi diu co- habitare præ elupGt: Doan Pradicts si de præfenti lu- ce fubtractâ, memoratus I. cuns adultera per decennium eft moratus, dequa decem filios procreavit. Tale ergo conſult. t. reſponſ ſum, ut ſeparentur e omninò: &c eis injunctà pœnitentia, perpetua continentia indica- tur: præfertim cùm idies fuos ambo proceſſerint,& stio,& perjurio ex certa fcientia perdurantes, Ecclefiam in gravidtandalo perturbaverint. Noſti enim; quòd Leo Papa ftatuit, ut nullusducat in matrimor proceſſum fuit, s præſtita duntaxat fuiſſer adultera 2; Eek legitimá eam duceret imusorem; cùm eadem, etiam primà F vivente, afi matrimonia- næchg Acora iini B& facramen fu um tẹmerè'violare; aen utig; connubium(ubi int I quam niten ie ſubj manere. N runt, utf runt? ad multiplicit cenni’ col Iſceperunt jrum crimen ex- ris peccatum non minuat, itererit, utut fed terque Gb tates, nece vivente uxore z Sign? Inn SenlN tano. quod ùn reſſa, me- itur inqui- inqui fitionit tallitek re[ mortem yzojisdefunaz, vente fibi fidem gdederi it o dematri legitimum judices matrimonium í municato munus abſolutionis(G petierit) juxta formam Eccleſiæ impenſurus a Sufieprt. b leflın. III piac mm2. comp, e{ dignis. f. Vox, prima gl. verb. ead. g interc varias Greg. audtor. i C. K0. 7 SI Verimt. im ſaſceperint. n C. 2. cod. tit. in3. comp. O doderint. v d. s ut in A, ducentem cohabita De conjugio leproforum. ia m adulterio polluit;& quòdhic pl lùs f uod eis ſuppetunt facul- cùm ab ejus contubernio ad torum non pofiit legitimum revocari; vos in eum exconmmunicationis fententiam protaliftis.| CAP: VI. G Si qui vit vente primá| fecundam hujus rei infisam duxerie uxorem: mortud primd, licitè ræmanet cum ſecunda, novo conſen interveniente. Idem Mefanen. Capitulo, Vniens 4 ad præſentiam noaa G l lai inſinuatione monſtravit, quòd cùm in civitate Le- movicen- ım; fibi matrimonialiter cog pulå A ea recedens Meſſanam advenit, ubi.mulierem in quòd aliam haberet uxorem, fibi folenniter copul verdm cùm eidem pœnitentia fuiſſet injuncta, ut ad le- gitimam rediret uxorem;& ipſe propter hoc in ſuam pa- triam rediiſſet, uxorem ſuam inveniens carnis debita perſolviſſe, ad Meſſanam rediit civitatem,& ſupradictæ M. tanquam legitimæ cohabitavit uxori:[ r 6 infia € Licèr'aurėm vivente uxore legitimà prædictam M. fbi copulare ne squiverit in uxorem, quiatamen uxore de- functà, utpoteà lege ipfius folutus, in eandem i vo potuit matrimonialiter conlentire, an Plaltiterit fidem adulteræ, vel machinatusf tem uxoris: mandamus, quatenus ſi eſt i ita eidem G. ut ſupradicts M. affectu adhæteat conjugali, licentiam con- cedatis [I Nanc dutem impofičam fibi propriorė excela penitentia ra dr devote, cohabitandi eidem M. a nobu cents- ritin mor- agens humii am poſtula vi. ] CAP. VIIL g Contrahens cum fecunda, viventep rimd, quam tamen non cognovit, nec ante contrattum, nec pošt, mor: tuá primå potest con⸗ trahere cum fècúnda Gregorius IX. fatri R. S} quis uxorė vivente fide datà promifit aliam fe du- turum, vel cum-ipfa de fa&o contraxit, fi nec antës nec pòft(legitimã ejus D cognovit eand 8 quamvis utrique ipforum pro eo, quôd in hoc Ea ai del iquerint„fit pænitentia injüngenda: non elt tamen matrim ninm quod cum ea cò ntraxit, f obi- tum dirimendum. Cæterùm tolerari n vel poſteà dum vixerit“ uxor ipſius, illam adulterio Sa. voltuiffet. D5=. ye nifs fè en. topo. d cùm hi; qui lepræ tudine generali, à Alesander iic Cant: zrvenit d ad nos, qu bum incurru dec confi M- munione hominum feparen tur, nec uxores Viros, nec viri uxores t tant es ſequunt tur. Quon iam igitur cùm vir& uxoruna caro fint, non altero effe Sin mandamus, 9 mors TOs tur. ho nibus inducere non} induci non poterunt, eisa rétiùs ajunga ut uterque al- Quòd fi m andatum tero vivente continentiam fervet int; vinc ulo e: excommunicatio. tuum fervare contemp nis adſtringas. Cap. 2. eod. tit, inz, comp. b vixit.. c Vid..T d- Cap.r. eod. tit, in 1, compi O ohe: Lateh.57. c. 2. Sss f 562

563 Decret. Gre CAP. II. g Conjuges propter lepram fiparandi non fant a csnjugio;& contrahere poffunt matrimonium:& invicem fibs reddere debitum tenentur, 2 Idem B̃ajonen. a Epiſeopo. Uoniam& nemini licet(exceptà causà fornicatio- nis) uxorem dimittere; conftat, quòd five mulier leprå percufla fuerit, feu aliå c graviinfirmitate deten- ta, non eſt à viro proptereà feparanda, vel etiam dimit- tenda:Leprofi autem{r continere nolunt,& aliquam quæ fibi nubere velit, invenerint, liberum efteisad matri- monium convolare. Quèd ſi virum ſive uxoremlepro- fum fieri contigerit,&infirmus-fano carnale debitum exigat, generali precepto Apoftoli, quod exigitur, eft folvendum: cui præcepto nulla in hoc cafu exceptioin- Venitur. CAP. III. g Sponfalia de futuro pracisènon com) watrimonium cum leproſd, laprà pot ſponſalia ſupervemtente. Urbanus HI, Eps/tepo Florentino. Iteras 4: P1 CJ.] Quia poſtulaſti, utùm ſi ꝓoſt ſponſalia de futuro inter legitimas perſonas contra- &a antequam à viro mulier traducatur,altereorum le- piz morbum incurrat, alius ad conſummandam copu- lam maritalem compelli debeat? Refpondemus quod adeam accipiendam cogi non debet, cùm nondum inter eos matrimonium fuerit conſummatum. [ 1 Tua fiater. debitå benignitate fuftepimus, quibus certiores de finceritate fidei tug,& devotionis affectu, ad honorem G com- msdum tuwan abundantiss provocamur: Verum.] Wun ad contrahendum ka DE CONJUGIO SERVO- rum e. TITUL 1x CAP: L G Servus contradicente Domir test, fèd propter hoc non Adrianus Sancteburgen. f Archiepifis ignum eft g:[ 1 éf.] A Sanèjuxta verbum Apoftoli kb, ficut in Chrifto Jefu negue liber, neq; ſervus eſt à ſacxamentis Eccleſiæ removen- dus, ita nec inter ſervos matrimonia debent ullatenùs prohiberi:& fi contradicentibus Dominis& invitis con- tracta fuerigt, nullã ratione ſunt propter hoc diſſolven. da. Debita tamen& conſueta ſervitia non minùs debent propriis Dominis exhiberi. E I Et a rationis tramite non difèsrd onium contrahere po- is Domino debitis, diberatur a fèrviti at god ea gue dubietatis Apoft. fèd. judicum refe- in dubiis certitu sn fè videntur firupulum continere, ad rantur, ut snde Chrifii fideles ſe gaudeant nuanire, unde noſcuntur magiſterium ſidei ſi fèepi FA ua vero f. ds ſer dorum conſugius, qua imxitis& contradicenlibus dominis con- trahuntur, guid ficri debeat Apoſtolatui noſtro raun teguifiust, fuper quo tibs dusimes refþondena CAP J1. eparatur matrimontum, quando lib athla coniraxerit, nifi pofleahoc firens ilam co ut bene memini» EY LZNOTANEET cum au- Alexander Ill. Prapofito& Priori Mor- tarienfi. Ropofuit£ nobis M, mulier, quòd cùm vir ea diutius permanſiſſet, notam ei ſervilis - ea; à àr k con ditionis objecit, afferens ceam effe ancillam, quam l a Baronen, b Cap. 2. eod. tit, in I. comp. P. 37. 03. C aliqua. d Cap. 3, eod. tit. int. comp sil. Later. p. 56..63€ Urd. A è, dif. 36, F Salze È post Con- res g. fènt, rgen. al, Saliburgen. al Salesburgen, BGr. cod. tst.in t compil.& o. Lat. fub Alex, II, PAS. c7 k t. tit in t, sompil k Vex, fervilis, Keet in omnibns antigiis codicibus. h adGalz. i Cap. o, Lib. IV. Tit IX.& X. | 564 beram efle.credebat, cùm eam dugit in uxorem;[ r é Mandamus, quatenus ſi conſtiterit, quòd idem vir FJ præfatam mulierem, poftquam illam audiviteffe ancil- lam, carnaliter cognovit, ipfam monitione premif$ compellatis a, uteam ficut uxorem marxitali affectione pertractet. Si verò aliter fuerit,& ſententiam divortii proferri contingat b, mulieri pect f am, quam præfa- to viro pro dote conceſſit, reſtitui faciatis. [ 1 Cam autem in prefintiaven.n. Afienfs Epi daretur negotium, mulierguia tbi gravari timebat, ad nohram enttam appellavit. Q igitur tamea guam viro fno vi ente Faliguantulamn merem prefatus var inconcuſſ lite receſſt, d V. Per à..] CAP. III. G Sı confnetudo eSF in leco, quod partusconditionem patris fèe quatur, natas ex dibero ¿r anciladibar est, dr ut hber matrimgs nium contrahit. Ucbanus III. Ariminen. E, J èta[riei] g Sanè ſuper eo, quod fuĩt propo- fitum, an mulier poflit divortium poſtulare, proeo quòd vir, cum quo fuæ conditionis ignara contraxit, fere vus monaſtetii proponatur, cùm ècontra idem vir pa- trem fuum, cujusconditionem fecundùmd d pros vinciæ ſequeretur, tempore mortis pro libero ſe geſſiſſe, &c jam elapſo decennio, nec patris, nec ſuo no fes ſtatus conttoverſiam paſſum conſtanter affirmet: Vide- tur nobis ratione temporis,& favore libertatis, pro par⸗- te viri ſecuriùs judicandum. [ 1 Ad eafaper quibus nos fiat. tua confùlere voluit, tefuf re arbıtremur: qura tamen ad majorem certitudinem judicia noſtrum paſtorali ſolicttudina requtris, nos ad inquiſituones officii noftre fine debito refbendemus J CAP. IV. G S liber contraxit cum ancilla ignoranter,& ex guo fi non confènfit, ſeparatur matramontum,& cum alia conirahere pte terit. Innocentius III. H. Epiſemo e. A? noftram noveris f audientiam perveniffe, quòd G. Presbyter Cardin Apok. f; Leg..militemè wliere quadam propter conditionis ſepatavit extorem. Ideoq̃ue mandamus, quatenus ſi conſti it, quod miles ignoramer contraxit£ cumancilla, ita quòd poſtquam intellexit conditionem ipfius, nec facto, nec verbo con- fenferitin eandem, propter quod per Gard. eundem ab ejus fuerit conſortio ſeparatus, contrahendi cum alia li- beram ipfi concedas auctoritate Apoſtolicà facultatem. 60= eere se DE NATIS EX LIBERO ventre. TITULUS$ A CAP. UN. G Natusex libera vel liberta, iiber ef Gregorius h. Ndecens eſſe credimus, ut proger libera filii ad ſervitium rettahantur. P Lpræcipimus, ut ſi documenta nulla fint parte, quæ documentis hujufmodi debeant 4 5 v tribuunt, ab E — h+ 347 camb. vid. B. a Cogatis, b contigerit c Cap.z eod. tit. in1 comp. vid. B art. æ.& omninotextum, O+03 A- de ingenu, a am e In antig. rimum ita: N. Epiſcopo. f Cap. z. cod. titin geo ot, 4. fènt. difi.as...art.2, g contraxerit h I» aliquot vet. Cod. additur nonus: fid menduud, cuum fit Greg. I lsb, t Ep. sgerepifir. Ivo p. 16,£. 73-47 c. 1 cod. titin 1, comp. lefia, à qua tueri debent, revocet —— ret.&r Dot. in$, 1. Infi libris zt pi 4 dif DE w Ta Ces AIEI T inma \ paterni somp cundum p G fuetude

565 DE COGNATIONE a SPI- rituali. TFITULUS Xk CAPR: L Q Filii duorum compatr um, per quorum neutrum deventum ot E o oia, di zite comrabunt, nifi confuetudo repugnet ſebarantur autem f fi per eorum alterum vel utrumg compaternitas sikonirafa,.d. cum cap. fuper eos infi, eod, Alexander 111. Saler. sArchiepifès Trum autem b filii aut filig ante vel poft com- paternitatem geniti, pofintadinvicem copula- rh canones fecundùm diverſorum locorum con- fuetudines contrarii inveniuntur. Et licèt primus canon exinde editus, natos poſt compaternitatem ad invicem- copulari prohibeat: alter tamemeanon pofteriùs editus, primum videtur corrigero; per quem ftatuitur, ut five ante, ſive poſt compaternitatem geniti funt, fimul poffint conjungi, exceptå illâ perfonâ duntaxat, per quam ad compaternitatem venitur, Unde nobis videtur, ut fe- cundùm poſteriorem canonem debeat obfervari: Nifi Sonſuetudo Ecclefix, quæ ſcandalum generet, aliter ſe kabere noſcatur. CAP, ÞI (ompaternitas ſetenter velignoranter ſipervenien, inter con- juges conjugium non diffolvit. ldem eidem, g= velmulier fcienter o, vek ignoranter filium fu- um de facro fonte miepann an propter hoc fepara- ri debeant? Conſult.t. ł reſpondemus, quòd quamvis ge- neraliter ſit inſtitutum, ut debeant ſeparari, quidam ta- men humaniũs ſentientes, aliter ſtatuerunt. ldeoģ; nobis videtur, quòd five ex ignorantia, fiye ex malitia id fece- rint, non ſunt. ab invicem ſeparandi, nec aſter alterĩ de- bitum debet ſubtrahere, niſi ad continentiam ſervandam poflint induci: quia fi ex ignorantia id fatum eft, eos īgnorantia excufare videtur: fiex malitia, cis fua fraus non debet patrocinari vel dolus. CAP.: II. g Flidduorum ompatrum,; fer quorum neutrum deventum etad compaternitatem, lscuteinviceme:ntrahunt matrimonium: f tamen best iega impediens-& dirimens talia matrimo- mia, fervanda est loci confuetudo:-d. fècundum inteletum magi sommunem attingendomeniem ćapituls. ldem Vigrlien. Epiſcopo. gres eo- d, quòd à nobis tua fraternitas requifivit de duorum compatrum filiis: Reſpondemus, quòd ſi alterum, vel u rumque pa- rentes ad compaternitatem venerunt, eos conjungi nul- là ratione ſuſtineas,& conjunctos tificali auctori- tate non differas ſeparare. Cæterùm f} per neutrum torum adcompaternitatem ventum fuerit, de his tevo iifuerint,per quo lumus confustudinem tuæ metropolitane Ecclefig, vel | aliarum circumpoſitatum i inquirere,& dil ligentiùs imi- tari; ita quòd feju dem Eccleſiæ conſuetudo habeat in- ter eos non ſuſtinere conjugium fieri, nec factum firmi- tatis robur habere: tu ſimili modo in Eccleſia tibi com- miſſa c jufimodi f fieri non pexmittas:& ſi quos talitet conjunctos inveneris, juxta earundem Ec cleſiarum conſuetudinem ipſos ſeparare ab invicem non F omittas. Verum ſi de conſuetudine aeo nar ut talia conjugia permittantur;id in Ecclefia tta d lare poteris, ita quòd nec contradicere, nee tuum vi- dearis Ppræſtare aſſenſum: quia ſicut grave eſt antiquam conſuetudinem circumadjacentium Eccleſiatum fuper — E a Kà & Demat bujus tit. prat, Dof: vid. Theol. C prezi d: hem. 6i Sot. ſent. dif 42. b Ezp, 1, eod.titin r comp.& post Concil, Lar.[fub Alex: II,.82.c.. C C. eod tit. in:com p. d Cap.3 tod rit ina comp. Vid. Trid. Conc: initio ti. catune© fèparars. £ dimitió; De cognatione ſpirituali. his contemnere: ſic quoque gravius vi idetur, ſi propter eam huiuſmodi conjugiis tuum indulges aſſenſum, cùm poſſet ſic in exemplum aſſumi. CAP. IV G Inter patrem baptizati© uxorem levantis priùs ab eo cogni» tam, contrahitur compaternitas efficax ad matrimonium diete mendum, Clemens IIE Artinus 4 Bertham duxit uxorem, Tebergam fibi copulavit Lotharias, qui Berthæ& Martini filium de facro fonte fufcepit. L. verò& B. fublaris de medios M. cum T. præfata contraxit. Nos autem confulr. t. t. duximus ehori quõd cùm ſecundum verbum Domini vir& mulier efficiantur per connubium una ca- ro, liquidum eſt Tebergam non poſſe matrimonialiter copulari Martino, qui compater ejus fucrat, cam guo una caro Teberga noſcitur exti tife CA., V. G COompaternitas per catechifmum contraita impedit matrite mum contrahendum, ſedl contractum non dirimit. Idem. Ontracto 6 matrimonio inter P.& A. uxorem fi- am, quidam conſanguinei ejuſdem A. contra matri- monium objecerunt, quòd eadem in primo facrati a s pabùlo, filium quondam e concubinæ ipſius P. tenuit [1& infia.) ¶ Verum, ſi conſtaret verà eile, quz dizi- mus, non ĩdeò tamen conttactum matrimonium ſolve- retur: quæ res vix contrahendo matrimonio impedimen- tumafferret: Ideogue mandamus, quatenus præfato P. auctoritate noſtrà injungas, ut memoratam A. ficut uxo. rem maritali affectione Pertractet&e carnale debitum ab ea licenter exigat& perſolvat, ſive ipſam ante matri- monium contractum cùm P, five polea conſtiterit hos egiſſe: dum tamen, ſi in fraudem hoc fecerit causå matris moniĩi ſeparandi, poœnitentiam pro præſumptione acch- piat, matr im onicin fua firmit: ate durante. L I Cam fuit primum in Eceleſia Dei inductus,& propier hoe tuam praſentiam adeuntes, dicebant ipfim debere à Vito per tuua judictum ſeparari. Tua wero f. ficut accepimus, caus non cognisa iis carnale cummerctum interdixit, prohibens etiam ihj P. ne debie tum ab uxore requireret.} q Inter patrem baptizati,& levantem fèu tenentem baptizas tumpcontrahitur cognatio fþiritualis valida ad impediindum é dirimendum matrimomum pos S$ contrabtum. Innocentius 111. Epifiogo d Archidiacono Eniens'ad Apoftolicam fedem C. e Anglicus:[2 G infia]§ Mandamus, oa tenus ſi conſtiterit.mu- lierem prædicti viri filiam de facro fonte levåffe, ante- qoam eam deſponſaſfſet uxorem, vos inter eos divortium appellät. poftpofitâ celebretis. f 1 Natione, nübis expofùit, quòd cùm cùhm in adoleſcentia conſtituius mulieri cuidam adhſilſet, quam tamen quidam altus antè cognoverat, de sonfilio matris faar factum$, ut eadens mulier quendam puierum, quem de alia foiutà ipfe fafeperats de facro, fonte levaret, ad fufhisisnem é infamiam nirilq; des am.“Deinde vero ceum in ejus amore veheme: ntis eX arderet, abſeh confilio amicorum eam cianculo'd favit, Camg, proz liem ex ea procreare non poffèt,{7 ine nesa patre fao Sa vifanas Jufineret, quod eam deſponſando 4 liquerat reuolvens in lynam AR pre] fetus. animo; ipså dimmila. causå orationis Hre ens de partib. tranfna arni prolem eam Jufiea pihe ab atio invenifjèt, eš nolnit adharere: fed. propier adulterium guod coramifife taliter Videbatur ed omninò dimiſd, ad longinqua Verum cum iden a Capneod titih zieompi b Cap zx: ebd. tit. in 2, comp. Did. bitatos in c proxsno pracedentė: c alguendam. d Capi. eod, inz: compil: concordat Conc. Trid, AI zg le refor, mast 6 Zi- eB. adde citates in fuperioribi

567 Decret. Greg. Lib: IV. Tt- XIL& XIIE 5⁰ ſe tranſtulit rægionem: É ab Ebugien. tandem veniens civitatem, quandam ibidem cum terra ér dote decenti fibi matrimontaliter copulavit, de qua prolem fe confefus esk fufeepif per Apoſt. lA J CAP. VIL G Si filii duorum compatrum, per quorum alterum le esad compaternitatem,matrimoniuta cor trahant, fèparant tempore contrallas feientes impedimentum, ihi pentür. Canonico Herforden. Idem Magiſtro s. Wa à nos duxit diſcretio conſulendos, an na n- . te conpaternitatem, filiam compatris patri„vel comm B fibi poffit matrimonialiter:e fi s contraxit 4, ande sbeant feparari&ar ı confcii tali trimonii ten antur illud in publico accu` refpondem uòd hujufmo di trimonium Sehere;& Íi contra? vicemſ ani&e qui contractum ſciverint, debent Ec- cleſiæ illud nunciare. CAP VOT g Inter baptizatum dr filium baptizantis, oritur cognatio fhi alis, impediens& dirimens matrimonium inter eos eontra- endum..d, rlone erint, poſſu Gregorius IX. literis c veftris accepimus„quòd cùm Martha mu- er coram Officiali Cantuarien Alanum peteret in virum,& fe affidatam a naliter cog teſtes ĩdoneos probavifi ndem teftium de- potn onibus publicatis, idem A. excipiendo propofuit, quòd eam habere non poterat in uxorem, pro eo quòd ipfam p pater mulieris ejuſdem, qui ſacerdos extitit 4, ba- ptizavit. Sed cuimi den G fficialis exceptione hujufmodi non admiſsà definitivam tulerit fententiam contra i piim> idem ad fedem A B E Mandamus, 18 fie ti, ei nde mA. fi cœperit, am nuptiæ <te CON- contractum non F ormen in- catus fuerit, n unqu aM dift. 42. É 1. f C1. eod. tit. in i. or.. 4. h Med. al. Mer in compil, Vid:Burch, Ù 19. lr: Cfo tit, "1, 2,© 3. O Dur g Vid. Conc. Trid. fef 1 Cr eod fornicatione, g > 3 $ ita‘am per | Í tfi nere |[ponfalia de f | | I | nenda eft | ne cum alia m habere poteft uxorem: nec filiaftra,nec illeullo un quam tempore alii æ fe poterunt matrimonio copulare, CAPR IE G Affinitas fuperveniens etiam per illicitum coitum, 8 iy turo, fèd non matrimonium: Gincefluofas contra. $. Alexander. Pifavien, Epifiopo. Eniens ad nos præfentium lator: € Inq. t. refp. quòd fi matrem{ gnovit, ĝ G uam carnaliter a non rio: quå peratå, phus, poterie nium contrahere, ſp Wa eam, v arum tenore perp i uam quidam ſuaſe- re. C 1n alip ropi qot coe matrimonium conſummareét, quoa facere nollutt, donec tecum queretur.] III. ad dictum unius, al nitatem. inter conjug es pr ALEJ Idem. D illo d, quiuxorem fratris, antequam ei mātrimoa nio jungeretur, ſe propoſuit cognon iffe: Refponde- mus, quòd nifi hoc publicum& notorium fuerit, doneis teſtibus comprobatum, prædictu n matrimonium occafione illå i ipſum impetere non permittas, CAF PA s mhatrimontum contrahere non debet | non potest debitum es aat na ens in uxorem, cum“priv ad vomito a Quia verò ſuper his rem comi e um requi- Pome nonc nifi ab ea fuerit regu zi cordis dolore etiam pro rit, juxta moderamen poſtmodùm ſi ſupervi: permanebit. — re dicatur, ſit Tuæ frater. reſpondemus g, quòd propter í feſſionem t J3» vel rnmorem vicintæ, debent: cùm quandoque nonnulli{ &a h a Alalise b Cap. 3. eod, titm t. comp. GP P. Ia. cap. A.€ al.ſiſponſa. a ii arg tit. in 2. compilat e Cap.., eod, tit. in 2. comp. Præaliis vid, Sot. 4. J g reſcribimus. J. I. art. 3. Ca cod. tit. in 1 C07, 8 f P. r P inceſtùs

569 De co, qui cognovit confang. uxoris fuæ. 570 inceſtus facilè prohlirent, fi fyo judicio crederent, per ju- dicium Eccleſiæ concurrendum. Rumor autem viciniæ non adeò eſt judicandus validus, quòd niſi rationabiles a & fide dignæ probationes accedant, poſſit benè contra- dum matrimonium irritari.“ CAP- VE E Affinitas fuper veniens non diffolvit fþonfalra de prafèintis Innocentius HI. Prapofito Magde- burgenfi. pea e tuam:[ 1&7] T Sanšex parte tua fuit propofitum,quòd quidam cum muliere qua dam legitimè per verba de præſenti contraxit, quam poſt- modum à ſe incognitam, cuidam conſanguineo ſuo tra- tin quantum potuit renitentem. Ille verò cum ipſa, licèt invita, matrimonii folenniacelebravit: fed mulier quàm citò fuit reddita libertati, aufugit abeo,& fé prio- ri viro reſtitui it. Nos igitur inquiſit. t. t. re- ſpond. quòd& viro pro tamturpi facinore gravis eft pœ- nitentia injungenda,& mulier propter publicam& ho- da folicitè, ut nec primum repėtat, neſtatein eſt mon cujus con uineus ean deat ad ſecundum cui non poteſt propter e reatum a- dulterii commiſceri: ſed in continentia maneat, donec prior fuerit viam univerſæ carnis ingreſſus fitan ad id induci nequiverit, vir prior cogaturredire ad ipſam,& maritali eam affectione tractare: cùm adulte- rium ei non poſſit obiicere, qui eam adulterandam tradi- dit, pra ſertim invitam. Nam& ſi ſecundum* Evange 1 am veritatem nunquam nifi propter fornicationis f cauſam, aut vir uxorem, aut uxot poflit dimittere virum non tamen femper propter caufam eandem vel-uxor vi- zum, vel vir dimittere poteft uxorem„cùm poſſit exce- ptione, vel replicatione legitimà impediri. Sed nec affi- quæ poſt contractum legitimè g matrimonium» inter virum& uxorem iniqudcontrahitur; ei debet offi- cere, quæ hujuſmodi iniquitatis particeps non exiſtit, cum ſuo jure non debeat ſine ſua pa privari: quan qu orædeceſſore noſtro dicatur in ſimili ca- iù fuif nüm, um inceſtus veladulterium ma- an z S p S 5 O O 8 Q £. 5 O R 3 7 ccultum: aliisaſſerentibus inter gra- imum& remotum eſſe potiùs diſtinguendum. i ł In Domine commendamus, quod inhi qus dubia repy- sra, fidem confulis Ap. ut-ineis:de catero ipfins audt. CAP. VI. (obula carnalls haabita cum puella ſeptem annorum, dirimie matrimonium poflea contratlum cuma confànguinea, h: d. fècun= llectum. Idem Raternitati tuæ: dum unum in ſantinen. Archiepiſcopo. -IL GE] Divortii ſententi- am approbamus, quam in eum canonicè promulgäſti, qui illam fibi pofteà copulare præſumpſit, cujus anteà ſororem adhuc ſeptennem contractis ſponſalibus extra- ordinariã libidine noſcitur polluiſſe. [ F: confalenti; ad cujus con bhtis à cundtis fidelibuus recurrendum, ſcriptis Sußer tribus capttulis ſed. A, Sibum estin rebus d Praſentibus reſpondemus. In primo.] CAP. VIIL O Affintastanfata ex copula illicita. ruy dentia, privat facultate contrahendi matr. t[ponfaliá prase- m. à Probabiles, in aliquot Cod. b Bald. in l. r: C: de prob.& l, ea quidem. C: de accuf? c C. E eoditit. ins. comp d Did. ter, ¥ Matth. . de facr. matr. Conc Trd. Rf 24. de reform. matr. c 19. Marc. to, Luc: r6. f Vid. Conc an princ.& cán. 7» g legitir i Cap.2. tat. in 3, comp, Sot. p. fentdifi. 41. gufi. un. art. 2. verfic. guid fi objicias, Idem Ehbiſcobo Gerunden. a 8 E literis& fraternitatis tuæ accepimus,quòd G. lator earum matrem puellæ, quam intra nubiles annos de- ſponſaverat in uxorem, carnaliter fæpè cognovit,& poft carnali commixtione puellam tractavit adultam: E 1 é ımfiàa.}. Nos autem eidem viro pœnitentiam injungi fecimus pro peceato, conſult. t. reſpondentes, quòd eis ab invicem ſeparatis, mulier alteri viro non nubat, fi poftquam novit viri& matris delictum, ei non erubuit commiſceri. vir etiam& mater mulieris nunquam de- bent ad alias nuptias convolare, ſed ſemper continentiam ſervare tenentur,& enorme deflere delictum, quod protam c: nefanda libidine contraxerunt præſertim ſi circa perfonas hujufmodi. de taplu carnis minimè ti- meatür. [ 1 Vnde ipfius virsanima provideri humiliter poftiuláfli, é utrum multeri ad fèicundasnuptias eo vivente liceat sonvolare, cuna” hoc Ffactum publicum& notorium habeatur. SAP. TX: G Idem quoad titulum dicit, qued decretalis fupr. proximas Idem Archiepifèopo Magdeburgen,; Eniens d ad Apoſtolicam ſedem E. Laicus nobis propoſuit, quòd cùm tempore infantiæ fuç quandam puellam ſe ducturum juraverit in uxorem, quam cito ad legitimam perveniſſet ætatem, pater puellæ confœde- ratione hujufmodi fidejuflorum obligatione hincinde⸗ firmatà, eum in propria domo recepit,& nutrivit infi- mulcum puella: deinde ex converfatione diutina, forort puellæ carnaliter ſe conjunxit: tandem amicorum fuo- rum devictus inſtantià, quam juraverat, in uxorem accs- pit;& nuptiis celebratis, quando fe illi opportunitas ina- gerebat, cognofcebat utramque. Verùm licèt in præten- tia tua fuper hoc fuerit accufatus, convinci tamen non potuit, nec fuum volvit confiteri deli&um: nunc autem reverfusad cor, pœnitens de commiſſis, ſalutis ſuæ con- ſilium requirit impendi. Cùm igitur non tantum a ma- lIo, ſed ab omni ſpecie mali præcipiat Apoſtolus ⸗ abfti- nere: mandamus, quatenus prædicto E. pro hujufmodi enormitatis exceſſu, injunctà pœnitentia competenti, confùlásei; monens'illum falubriter,& inducens,ut de cæteroabftineat abutrague. CAP X G” Affinitas fùperveniens non s vit matyimonium. ldem Ar topa Strigonien, a G Uz fraternitatis f. devotio poftulavit, utrům$, quI cum forore legitimæ conjugis foòrnicatur, cum uxo- re polit potmodùm commorari,& exigere debitum»: ac folvere requifitus. Nos igitur refpondemus, quòd uxor ut àcommižtioneviriabftineat propier publicam hones ſtatem,& in continentia maneat, donec vir viam univer- ſæ carnis ingreſſus fuerit, diligentius eft mone nda Quod ſi fortè commonitioni parere recuſans talis fuerit, ut de lapſu timeatur ipſius, vir ejus poterit& debebit um- Dei timore debitùnteì folvere conjugale: cum affinitas* poft matrimonium iniguè contraćta, illi nocere non de<- beat, quæ iniquitatis patticeps non exiſtit. CAP. XE G Summatim esT fupr: capitulo proxime: Gregorius IX. Epifcopo Piffa VIEN: g 2 sint sa e; Ordāng b mulieris petitio continebat, quod I Lais iT j iata atia t AR cus cum ipia, quæ nondum aecimum gtatis PET num compleverat, per verba de futuro contraxit,& eå a Gerundinen, al. Fert i; al. Graden: b:3. eod. tit, in 3. comp. vide Tabienfem in fumma, verlo ſponſalia.§:9: 1n guar- to modo;€ Dio, tam, deest in alighot antiquis, ac etsam re- centiorib. codictb. magis emendatis: d C g: eod. tit.in3 compa á; a vide Covarr.4 decr. par.1.$. non longe a principio. e 7. Theßßg. C 3. tit. de confi G affin. in 3. compilat. E Piitavenfia | h Vide guas citavi in capa nobis ir c. fin. ſupr. de deſponſ. impul

intra ejuſdem anni fpatium ¢ carnaliter cognità, matrem ipfius fibi matrimonialiter copulare,& ad damnatæ commixtionis amplexus proceder cenon expavit:[&.]} €. Quare præfata I. fupplicavit, ut cùm carnis ſtimulis reſiſtere nequeat, ſi fibi(ne jure ſuo ſine ſua propria cul- pa fraudetur) providere falubriter dig gnaremur. E Propter mandamus; gaatonng(fi resita fe hape et) utrun gue ipforum ad vovendam perpetuam con tiam at- tentè moneas& inducas:& ſi ad eaminduci neg juive- rint, memoratum I.(injuncta ei primitùs pro commiſſo inceftu pœnitentià competenti) ut eidem cohabitet,& conjugale debitum reddat exactus, Eccleſiaſticà cenſur compellas. DE: so DE CONSANGUINITATE ET AFFINITATE. TITULUS XIV. CAPR T E Separatur matnimonium contractum inter affines brimi ge- neri E quarti. gradus. Alexander III. Caſfien. à Abbati. Xliteris 6 tuis accepimus, quòode ù cretò quandam viduam n ibarraffet, gcognoviffet:;[ 1 é.] 4 Tandem cùm vir pāra- tus eflet eam in conſpectu Ecc ſubarrare, ſurrexe- runt duo proponentes, qudòd iſte, qui eam ſubarrare yo- lebat, priorem virum quarto gradu conſanguinitatis at tingit, unus autem ita ſe audiviffe j juravit, alias noluit id juramento firmare:[ 2&.)§ Nunc quæzftio prima revixit,& jur raverunt tduọ coram Archipresbytero Pi um- bazolæ c, quòd primus vir fuit fuperftiti quinto con- ſanguinitatis gradu conjunctus. Qi i1ọcirca mandamus, or sutramque partem ante tuam præfentiam con- n tejurare:[ 3&7 & facias teft a].] MIn- guiftå ate, ſi per eſtes circcumſpe- ctos omni eptione majores i ba quòdy primus vir ſuperſtitem quarto g gradu conſa anguinitatis att ngit d, non differas divortii fententiam promul Igare: æquè enim Cut canones dic cunt) abftinendum eft à confanguineis e uxoris, ut propriis. Cæterùm tuam prudentiam volu mus non latere; quòd non funt cau cta libet, fed per judices s difcretos„gui po ceſtatem judicandi,& ſtatuta canonum gnotent. P 1 Et cohabitáfet cum ea per ann mülieris traxit in caufam, p’ opone 5 pofitan g G fornicariam cognovif juram. 7KO j dam conſenſerat maritalem,& de cæ farent inſimul. habuit Agie VOCES, matrimonii tra Medualdum virum t sam in po : vir Q mi t, Quod ab anno alter Q n alterius copus / nulier habi- n procurator um autem nec juramenti m publice fù } Et ob hoc licet ile prefatam rari, guog Tti, minme tamen ab ejus co. ftt. di Paf ttis Vir publice matrimo- Per annum cum uxore psr- temporis ad inftantiam M, nium celebravit,& pofiv manſit. L 3 Ad hasinguiras, a quibus& in qusbus gerinti, quod teflantur. Si vero post mot. gr int, non estad eorum difta jam diflum matrimoniųun diffelvendum, Similiter nec fi ab accufatorzbus matrimonii didicer int.] CAP: IL G Affinitas ſuherventens, de quaſaltem confi fat per famam, ſoluit ſponſalia de futuro. Urbanus III. Eardegalen. Archicpiſeqpe. — à Caſßinenſ al. Calſin. b C. 1. eod. tit. in 1. comp.& post co Lat. fub pa. IIL h. 6. c. 32. C Plombada. d con t S Vy. Codiciluus manuſcr. ita: d conſanguineisuxoris&- 7 OPI óe 7 quando didz- tronem did: . Diret. Greg, Lib. IV. Tit. XIV. :| dentium ab eodem: cùr | e | | | | ta, circa | | dum, ùm à Ji | rem ex quacunque cau | lster tibt, Oi 572 Uper co a, quòd;jus juvenem afferis puellam quandam nondum nubilem fide interpofità defponsiffe; que jam facta nubilis eum repetit,&ille excipit dicens, fgs non debereeam ducere, pro eo quòd poftquam puellam affidavit eandem, carnaliter propinquam i iplius cogno» vit: Inquiſ..t. reſpond. quòd ãi manifeſtum eſt juvenem cogacouifle propin præd 3 ctæ puellæ, vel ſmnon æſt manifeftum, ma tamen loci hoc habet, càm effet ſpon- ſa tantummodò de futuro, idem ab ejus impetitione de. bet abſolvi. CAP. III. G Si difpenfatur cum aliquo, ut pofiit contrahere in Certo GiB du, aliàs Hhrohibito requiritun, quod uerg c urahentium tote gradu dz jfet à flipite, pras mj f hoc habet confuetudo, ſtinus III. O dilectio: Js Quælvifti, utrum ae à ftipite per defe t mo gradudiftat, pafi lineam, fexto vel ſepti⸗ Jel; snt} r a dentem ab eode Itera partep e, fecundo veltertic grada ari, propter indulgentiam Malica, quå penti eft hominibus æ illiusin fexto graduconjangi? d videtur poffe fieri fecundùm regulam, quå da: Quoto gradu diſtat Aſtipite,& à quolib bet, per aliam lineamdeſcen- de cono ter læ propt t& impediant copu ii indulg zentiaills to Uls ſi quando talis caſi rem gradum conjunct y: olente.Nos itaque j ficeft intelligenda,-< uterque conj ftetà ftipite{fexto gradu.$i verð alter fexto v feptimo gradu diftat à ft pite,altet a utęm{ecundo vel testio,cons junginon debent: unde in hac parte confultiùs duximus multitudini& obſervatæ con ſuetudini deferendum-, quam aliud in diſſenſionem& ſcandalum populi ſtatu- endum, gquådam adhibitå novitate, CAP. 1Y. Infideles conjuncti in gradu prohibito a 2 loge canonica, po$ Ae non Separ. antar. Innocentius II. Arehuepiſcopo& Capitalo tren. C E d infidelibus ad fidem converſis, utrũm ſi ante converſionem ſuam ſecundum legis veteris inſtitu- radus conſanguinitatis à canone denotatos con- jangi fuerint, ſeparari debeant poſt baptiſmum ful. t. duximus reſpo poengs, quòd matrimot contractum> hon eft poft baptifmi lavacrum’ fep 1S requiſit tus, fil li Deus e conjunait, bomo non ſeharet a p matrimonium anter cos, GAR V T Conſang gusna mariti cum conj bunt.h Euineis cgl c matrsmoniá eMe Ider RA is:[16 c lius cum matre& filia,& duo cum duabus cognatis, avanculùs& nepos cum< dua- bus fororibus contrahunt matrimonia h; taliter tibi duximus ref[pondeng lum, guòd licèt omnes co —— — itut, quòd cognati nfangı ui- , eod. tät. in 2. comp, b C2. eod tit on a i guod refera tenendum est, quod decrevit Conc, Lat. fab Innoc, I e od rej Hatu cagna- tur Ñ- hoc tit, cap. non debet Ada dequa diximw in? na eod. tst. pm tionis,€ Tr on, al. Tirenf. al, Turonenjt. d Cap 3. comp. vide Magifl. fent. q diſt. 39. ibi.T Thom. q. 7 € Genef 2, Matth. 29. Marc. 10. f Rofanen. al. Rofimen al Pijan: g C. 2, eod. tit. m3. cump. h al.matrimonialiter, ta- . AVt. 2. nei fme wnae n paf

p conluett nem& novitate t. IV. raku pri y pei viri int afin uxoris,& omnes confanguinei uxoris fint viri affines: inter confanguineos tamen uxotis& vi- zi, excorundem, frilicetviri& uxoris conjugio, nulla prorfus: affinitas eft'contracta, propter quam inter eos matrimonium debeat impediri. Ne autem à intra gradus prohibitos matrĩimonium contrahatur, debes publiceè in- hiberetse græſuniptores Eccleſiaſticà diſtrictione punire, non obffante senfuetudine, que dicenda eft potiàs cer- ruptelai [ r Artemis, qui tibi ahquam dubitationem inducunt, no- frum discis confilium requirendum,& ad ea exequenda, gue offi- esum expofulant paflorale Ap. fèd. procuras auxilium mtoeare, Hlicitudinem tuam dignis n omino laudibus commendamus,& Poſtulationibus tuis grato animo reſpondemuis Sigmficafii fiquidem robis, quod in diæc. tua pater& filius, E matrem C fikam, duo sognatiduns cognatas, avunculus€ nepos duas frores ducunt in conjuges, maritus& uxor fimul babtixant puerum alnum, Quidam praterea tne diæc. infia tertium& ſeptimum gradum conſanfuinitatis ſe contingentes ad imuem matrimonmtum contra- kunt,hoc fibi licere de antigua confuetudine afferentes:}. CAP VE G Nen valeatdifpenfatioobtentaa Papa fäper matrimonio iñ- ter confanguincos contrato, fi ibi caufa falfa fit exprefa,nifi poflea sam Papa confirmaret:.d. fecundum verum& communem in seletum, Idem. Uia b circa: ¶& inffa] N Porrd de nobili viro N. pro cujus diſpenſatione„indulgentis ſcilicet remanendi eum ea, que ipfum quinto conſanguinitatisgradu con- tingit, à ſed. Apoſt. obtinenda, falſa nobis cauſa fuerat al- Iegata, proles videlicet: Cùm tamen ante diſpenſatio nem obtentam unica filia, quam habebat, viam fuerit univerſæ carnis ingreſſa, prout tua conſult bat: diſſimulare poteris, ut remaneant in copula ſic con- traĉta, cùm ex ſeparatione(ſicut aſſeris) gravevideas fcandalum imminere, CAP. VIE F Tifles; quëde confanguinitate deponunt, compitationem de- Senta flipste vel Wa nos e duxitfraternitas confulendos,utrùm illo- rum ſufficiat teſtimonium ad matrimonium diri- mendum, qui conſanguinitati dus nculo& nepote, videlicet fratris filio, vel fororis inceperint com- putare? Nos igitur inquiſ...r. quòd cùm conjugium multum favoris obtineat, d divortium cele- brandum producti conſang ıs computant, à ſtipite debent incipere, id eft; àparentibus vel germanis, & fic per ordinem diftinguere gradus, nominibus pro- Priis, vehæquipollentibus indiciis deſignando perſonas, Ptæſertim cùm ſa piùs teſtimonium perhibeant de tu: quod quia minùs eft validum, non eft in articulo hu- juímodi nimiùm laxanda facultas: quàm quå rationeo computationem iĩnciperent à ſecundo, eãdem abulterio- ribus inchoarent. ug CAP: VIIE G in fecundo d tertioaffinitatis genere tollitur prohibitio, qua olam erat in matrimonio cc ur probibi- tio de fobole Jufèepta ex contrahere cum coghatrone prsóris virs. Et proh ira apartum confanguinitatis&@ affinitat gradins non ex hende.+ Similiter toll undis nuptiis gua ols n poterat o conjugis ul. a Vide Cone. Rid. fef. 2q. dersformmatr canó b Quan- tum ad contrahendum vel non imirë gradus prohibitos'attinet, tene decific non deli c..cod-titiin g comp uatenus agi- diti, vide Cravettam de antiquit. temp. erf. Wifi de farna, Num. 30g CUM melti fig. di; Adde text, inc, licer ex quadam. S p. de teflib. adi Aa Sai N a———— O Deconfanguinitate& affinitate. | materia ſisa. tenditur. hid. ifle textus, gut quotidie Idem in Concilio generalia ..—— s Non a debet reprehenfibile judicari, fi fecundù ma varietatem temporum, ſtatuta quandeque varientux humana, præſertim cùᷣm urgens neceſſitas, vel evidens u- tilitas id expoſcit: quoniam ipſe Peus ex his, quæ in Vete- ri Teſtamento ſtatuerat, nonnulla mutavit in Novo. Cùm ergd prohibitiones de conjugio in ſecundo& tertio affi- nitatis genere minimè contrahendo,& de fobole ſuſcepta ex ſecundis nuptiis, cognationi viri non copulanda prid- ris,& difficultatem frequenter inducant& aliquando pe- rriculum pariant animarum, càm ceffante prohibitione, ceſſet effectus: eonſtitutiones fuper hoc editas, facri ap- probatione Concilii revecantes, præfenti conſtitutione decernimus&, ut ſic conttahentes de cætero liberè copu⸗ lentur. Prohibitio e quoque copulæ conjugalis quar- tum conſanguinitatis& affinitatis gradum de cætero non excedat: quøniam in ulterioribus gradibus jam non põ- teft abfque gravi difpendio hujufmodi prohibitio gene- raliter obſervari. Quaternarius verò nimeris.benè coii- grair probibjjjoniconjugiicorporalisde guo dicit Apo- Stolus: d[Quond vir non habet poteftatem fur corporinfig muler: neque mulier Habet poteſtatem ſus corporiss ſed uif:] quia. dua- tuox ſunt humares in carpare, qui conſtant æx quatudr e elementis, Cum ergò jam uſque ad quartum gradum- prohibitio conjugalis copulæ ſit reſtricta: eam ita volu- mus effe erpetuam, non obſtantibus conſtitutionibus fuper hoc dudum editis, vel ab aliis, vel à nobis: urfi quis contra prohibitionem hujufmodi præſumpſerit co- pulari, nullà Jonginquitate defendatur annorum: cum diuturnitas temporum non minuit peccatum, fed auget s tantoģuefuntgraviora crimina, quantò diutiùs inteits cem animam detinent alligatam. CAP. IX. F Diflans à flipite qwarto gradu vel erteriort', cum diſtants quinto, vet nitetioricontrahere potest. h. d, cum Lofa. Gregorius IX.; Ir, qui à ftipite f£ quarto gradu ,& mulier, qug ex Vi latere diftat quinto, fecundùm regulam appro- batam, quaà dicitur: Qeto gradu remotior difiert g è ſtipite,& 2 quolibet pér aliam lineam defcendentium ex codem; licitè poflunt matrimonialiter copulari; v z Ser DE FRIGIDIS V ET MALEFICIATIS &impotentia coundi. TITULUS XK- CAP. L g Si marito provocante ad divoriiúm,& fè impotentem affe- rente, mulier hoc tdem fatetur, ſeruatd ſolennitate canonicd ma- trimonium indiſtincte dirimitus: ſed fi decipiatur Ecclefia, prii mum matrimomum reparatur: fè vero muliere agente vir afferat Se potente, nif per afpefum corpórès, velalio sndubstato modó con vincatur, mulier non auditur: ſed ſi uir hoc idem confiterut vel convincitur, matrimonium ſeparatun,&- mulieri conttahendi li. centia datur, h; d. fecundum Hoftienfens Ex Brocardica lib18e Ccepifti+ mulièrem,& per aliquod tempus habuiſti, per menſem, aut per tres, aut peran. — —— — san aaa S — a Cap. 3. edd:tst, in gomp b decrevimus, c Urde B. Thom. pfen. dgs, J. J. art.æ. d xr z e Ta Concite ir aliquot ver tuflis, quod conflarew quatuor elementis, f Vide ctitatosin cape hracedenti. g diſtat. h De materia huſuss til.vide Magiſt. l. fènt. difi: zgubi dot. d.Th. g- ìi- Q reod, tit. in Icong · vide Dürandum p. fent difiza- g2 Q pimnins ibi Souma iit s

Decret. Greg. Lib. IV. Tit XV. 576 num;& nunc primùm dixi iſti te eſſe frigidæ naturæ, ita ut non potuiffes coire çum illa, nec cum aiena aalia; fi illa, quæ uxor tua effe debuit„eadem affir quaæ tu di- cis,& probari poteft per verum judicium, ita e ut dici- tis, feparari poteĝis, eå tamen ratione, ut ſi tu pòft aliam acceperis, xeus perjurii dijudiceris a:& itetùm poſt peractam pœnitentiam priora connubia reparare debe bis. Illa autem 6 ſi prior poſt annum, aut dimidium, ad Epi ſcopum, aut ejus Miſſum proclamaverit, dicens, quod non cognoviſſes eam, tu autem contrarium affirma dki credendumeft, cò quòd caput; es mulieris: quia fi pro- clamare voluit, cur tamdiu tacuit? Citò enim&in par- vo tempore ſcire potuit, ſi ſecum coire potuiſſes, Si autem ſtatim in ipſa novitate poſt menſem, aut duos, ad Epi- ſcopum, aut ejas Miſſum proclamaverit, dicens, Volo effe mater, volo filios proc ideò maritum acce- i: ſed vir, quem accepi, fr uræ eſt,& non po- teſt illa facere, propter qu Ji: fi probari po teft per ređtum judicium, feparari pote:& ilia fi vult, nubat in Domino, are,& igidæ Hum accep CAP. € npotens ad copulam, ntum atatt, five naturæ. III c II montuvs, ſi uve ſit impedin Alexander Anbianen. ſed em C7.] cut puer, qui non ꝑo 710; fic qui impo tentes tunt, ıda matri- monia reputanttr. gr ttum gerimus T ac gi o ad dor vel propter alia malej neralis Gallicanaæ Ecclefia tuatur: nos patienter tole- linem eidem mulieri, cui dlicorum, matri montum i vitiu ım po $ SE buas fac Lucius IlI. os confu tentes com Dni 3 Ontult yua r clautæ teminæ Imp ——— ahere?& fi contraxerit an Taliter reſponden us, guod licet t, Tog aliq matrimonium debeat a refci credibile videatu poffint contr ndi? nai tin- uis cum talibus contrahat f matrimonium: Ron tamen Ecclefia confuevit in sj non poflunt, ha eT impotens ad contrahendum matri- num patris d | i j 2 t an j E -Ay Í j j 1 i 1? j i f Í | J | | fc | | | } f quir confimilibus ji i am uxores habergs beant ut iorores, AP. z mpotentia coeundi confi nim matrimonium fopa- sunt conjuges pi mm i O fi cum fèptia runt operam carnali coa m feparantur, Ita communi» S III. ¶ Requiſiſti, quantum tem. aturaliterff gidis ad expetien- Ei Nos vero in ptæ- Sut à tempore celebrati cone probari ion poffet„cohabitent ctunc cohabitare volue. er per juftum jus 0$ non ſi autemle Pany fe- ` im vir eam, ltem babeat ut Rn Si autem; erint, ambo fatentut, vel vicinorum bonæ ET m ea coire oníenti iant€ C icat„9 & tunc videtut, tias convolare. nchi qui juraverant, rei pete & peractà pœnitentià cogantur ad con- Gire, éti fun quòd mulier valeat ad ſecundas ni Ves rum ſi ille aliam duxe jorii teneantu 10 01a iora r a prior In gua fi defecerint ſcparentur.] CAP. VI. onem mulieris, fapa pap rater aUh Ecclefiam fufje decep Innocei recepimus, continentes o matrimonialiter: non potuit car quod cum quo per n morata, hoc fuiſſes edo tamen Ae 8 tu n pleniorem, aldam matronas tentiam lo anima· nt, oe per idi f providas& he y rié li fuæ parochi evocâfti, , ut mulierem ipl erent diligent a rum, lexus: mulierem n fe transferret, per- & viro licentiam- pater fleri cupie- tribuiſti, ut invenit, uxo Contigit au quòd ras h N referavit,& abjiciens continen- n, quam promifit, G. latori pra ım ſupernu-⸗ s igitur Grmi a anbi: quia mulier n pr p 115, quo; odo dicta mulier ſe promiſetit continentian Irvan G 2 aki sii lennis turam, utrùm videlicet fimplici veroo ,an voto folent — —— .3 eod. titin 2 IT ru Af lo- a Debeant. b comp, Ra vennatem Epiſco Ar Pa mpot. coeundi f? vidle Haſticx. in ſumm. tih. de figi O ma lster& quando. uttümve

BEO utnmve ad religionem tranſierit, ut promĩſit, an contra promiſſionem ſuam à in domo remanſerit,& qualiter feras illas fecerit referari, utrùm videlicet artificio Me- dici, an concubitu wiri, feu alio quolibet modo? Nosta- men perfpicaciterattendentes, quòdimpedimentum il- Ei d lud non erat perpetuum, quod præter divinum miracu- tindih A lum fér®pus humanum abtque corporali periculo potuit ? temoveri: ſententiam divortii per errorem licèt proba- bilem novimus eſle prolatam, cùm pateat ex poſtfacto, quòd ipſa cognoſcibilis erat illi, cujus ſimili commiſce- tur:& ideò inter mec pꝛĩmum virum dicimusma- trimonium extitiſſe: quare inter eam& præfatum Guil. matrimonium noneſſe cenſemus, eosque præci pimus ab. invicem feparari, Et ſi prædicta mulier ad religionem ttanſivit ¶ſicut aſſerit/ promiſiſſe] primus vir, qui non cognovit eandem, cum ea remaneat, cum qua poſtmo. dùm Ecclefix autoritate contraxit; alioquineà dimi am redire, cum q i ntraxit, niſ omulier illa conſtrinzerit ad continentiam obſera ‘dam, ut intelligatur per hoe cum præfato Guil. fornicata zifi fe fornicario modoalii viro mifcuerit yut pzi jir pretextu fornicationis., ejus velit confortium «declinare:nam fi tantùm fimplici verbo fe.promifit con- tinentiam fervaturam,& pofteà in confpe&tu:Ecclefiæ papfit memorato Guil. quamdiu articulus iſte dubitabi Iis erat, præſumi non debet, quòd fornicaretur cumiillo, ſed amodo non debet cumã lło aliquatenũs remanere. Per hæc e autem quæſtionem illamnoveris eſſe ſolutam, quà quæritur, utrùm ea, quæ adeò arcta eſt, wut nutli poffit carnaliter commifceri, nifi perincifionem, aut alio fibi modo d violentia inferatur, non ſolummodò levis, fed fortè tam gravis, ut ex ea mortis periculum timeatur, ad matrimonium contrahendum debeat idonea perhiberi. Similiter illa, qug vito, cui nupſerat, adeò arcta eſt, ut nunquam ab eo valeat deflorari: ſi ab eo ſit perjudicium Eccleſiæ ſeparata,& nubat alteri, cui arcta non ſit,& per frequentem ufum fecundi, reddatur etiam apta primo: utruùm ad eum redire debeat, cum quo priùs fœdus inierat conjugale, De talibus autem non eft facile judicandum: cùmfinalejudiciumpendeatex futuro. t CAP. VIL g S: uxor dicitviram, eui cohdbitavit þer triennium; nön habere potentiam cocundi, eis hoc jurantibus eum ſaptima manu propinguorum, matrimonium Jeparatur. h. d. iniærendo verbis liters. Honorius TII. e Iteræ veſtræ nobis tranſmiſſæ continebant, quòd cum cauſa matrimonii quæ inter M. mulierem& A. ejus virum vertitur, vobis fuiſſet ab I. Papa prædeceſſo- re noſtro commiſſa, dicta M. propoſuit, quòd cùm octo annis elapſis dicto A. fuiſſet matrimonialiter copulata, & diu cohabitàſſet eidem, adhuc integra permanebat, eò quòd prædictus vir ejus non habebat potentiam co- ëungi: quare petebat divortium celebrari: prædictus s verò A. fatebatur, quòd illam nunquam cognoverat, tamen fe habere potentiam cognoſcendi alias aſſere- bat. Vos verò, ne id confiterentur in fraudem, à matro- nis bonæ opinionis, fide dignis, ac expertis in opere nu ptiali, dictam feciſtis inſpici mulierem: quæ perhibue- funt teftimonium, ipfam adhuc virginem permanere Poftmodùm per Presbyterum, de cujus parochia vir ex- a. Difio, fuam, deest inantig, exemplaribas. b Hec ver- ba, ficut affèrit promifife, defunt in omnibus Vatrcanis habentur ta al men in aliis paulo recentioribus r antigua compilate€ al per hocautem. d al aut alis ſimili modo,& e Sihanc decreta lem intelligas juxta communem fenfum, ut loquatur de eo gui per maleficia fatus erat impotensad congrediendum cum uxore, vide Sot. g. ſent. dif: z4. 4. J. art. 3. R17 Dematrim. contratto, contra interd. Eccl. 579 titit, feciſtis inquitijutrũm ĩpfe aliquam cognoviſlet:nec per nquiſitionem ipſam vobis conſtare potuit, aliquam eſſe carnaliter cognitam ab eodem. Muliere autem re- quirente divortium,& dicente, quòd mater eſſe volebat, & fllios procreare: proponente verò viro, qudd paratus erat ftare conſilio Eccleſiæ, injunxiſtis eifdem;ut agerent Fœnitentiam de commiſſis,& ſic fortè placeret Peo a, qui matrimonii fuit inſtitutor& auctor, ut opus matri- monii conſummarent: quĩ poſt plures terminos ad ve- ſtram reverſi præſentiam, conſonà voce dixerunt, quòd non poterant carnaliter commiſceri. uocirca manda- mus, quatenus ſi ita eſt,& conſtiterit vobis, præfatum vi- rum& mulierem, intra prædictos octo annos, per conti- nuum‘triennium infimul habitàſſe: ipſis cùm ſeptima propinquorum manu firmantibus juramento, ſe commi- ſceri carnaliter nequiviſſe, proferatis divortii ſententiam inter cos. H Sga DE MATRIMONIO‘CONTRACTO contra interdictum Eccleſiæ. TITUL VUS XVL J. Fum Ecclefia, vel judicis faa a fèn coniratum, propterhoc folura non dirimsitur: mbonitur nitentia fic contrahentibus.,€ fèparantur, doneo cognate nterdicti. h. d. in eſfœctis totus iſts titulus. Alexander III. Paduan. Eprſecho. Iteræ b, quas tua nobis fraternitas deſfinavit, ex- preſsè declarant, quòd cùm quidam fororem ſuam jam nubilem cuidam ſe daturum in uxorem eã præſente& conſentiente, præſtito juramento firmàſſetiS illa non poſt multos dies dona& munera viri fecundùm morem tertæ ſpontè ſuſcipiens, ipſum tanquam propri- um vitum ſæpè amplexata fuiſſet: tandem mortuo fra- tre, à proprio viri ſui fratre ſe deſponſari permiſit,& quòd ab illo c cognita fuiſſet, mendaciter aſſeverat. Cumque ei prohibuiſſes publicè, ne cuĩ illorum, velalicui d ſe copularet, ipfa fpretis monitis tuis, alii nuberenonex- pavit: demàm cùm mulieri præcepiffes,ut ad domum ma» tris rêditet, ipfa noftram audientiam appellavit:[1 é ï] Mandamus, quatenus ſi eſt ita, præfatam mulierem (ne mandatum tuum eontemptibile videatur)ad domum matris redire compellas,& impoſitã ſibi de tanto exceſſu pænitentiâ condignå, poftquam in domo materna per menfem fteterit,ad tertium reverti permittas. i E: Verm queniam flicitudini nofira intumbit excelſus&- enormitates aliorum corripere, Gad modum&, formam rectitu⸗ dinis revocares F. t. paf. CAP: II. G Sponfalia de Futuro cum una etiam contra interdittum Eca clefia contrata, non habent dirimere matrimonium pofiea contraa Gum cum alia. Idem Vigorien. tr Baron, Epifcopis. e copiad nos perve- E“ literis f Cantuarien. Archi i nit, quòd cum:de fanto Leod A filiam fuam abfentem;cuidam R,nominedefpon[16.) q Po- fteà ortå fulpicione, quòd præfatus R. ad alia deſideraret vota tranfire, ad examen fuit dicti Archiepiſcopi cauſa perlata; qui fub anathematis interminatione prohibuit, ne antequam de præſcripto negotio plenè conſtaret, vir — — a Inun Vaticano: fE forte placerent Deo, gui matrimonii fuit anſtitutor& auctor, opus matrimoni: conſummarent,&c. b Cze eodl. tit. in I. comp. c ab eoc d alii: fèd in antiquis, alicui, € Vuigoren. é Baton. al. Vigornien.& B. Sed ferè in em.manuſer. Fuigar, G Baton,£ C3. eod. tt i ap

579 Decret. Greg. Lib. IV. Tie XVIIL 580 ad fecunda vota tranſire:ſed ipſe præſcriptã prohibitione contemptà, filiam G. in facie Eccleſiæ ſibi ſolenniter co- pulavit uxerem: P2 CJ.] Cum Archiepiſcopus vellet de matrimonio primocognoſcere, dicta.appellationis vocem emiſit: cujus appellationi Archiepiſcopus defe rens, eidem ſub excommunicationis interminatione di- ſtrictids interdixit, ne eui nuberet, donec cauſa ipſa finem debitum fortiretur:ipfa tamen de remedio appellationis confifa, cuidam alii Gu. nomine nuphit:[ 3& damus, quatenus ſi nihil conſtiterit, quod npediat, præ- ter confenfum de futuro, qui inter præfatos 4 R.& M. aſſeritur præceſſiſſe, ſecunda matrimonia inviólabilit obſervanda ſublato appell. poftacio judicetis. Licèt enim contra interditum Ecclefig ad fecunda votatrans- ire non debuerit, non eft tamen conveniens, ut obid fo- Ium ſacramentum conjugii Diaan: alia b tamen pænitentia l nem Ecclefiæ hoc fecerunt [ r Post modicum tempus quib lam ipfius mulieris confi guineis procurantibus, memoratus R, cum ea prafènte verbis pra [entis temperis-contraxit, ficut dicitur, matrimonium. Fida hinc- ånde conporaliter praſtitd, quòd vir mulierem fisut uxorem ogitt- mam de catero exhiberet,& ihſa reverenter si ſine contradictione, ſicut viro legitimo o nihilg, defuit, nifi folennitas in facie Esclefia celebranda, qua pro; o i efeuimanci [ 2 Pofmodàm vero duabus mul ahiepifèopo conſlitiatis, pradicſus R. pi fiout ſiperius didtum eſi, matrimonium cont Aatildam praud guorundara fag accepiffe. Maria vero confla verat de voluntate ejas gu fatum R: exceptå filà fid gatio interceffèrat: e, quia sne tenebatur: C i Cam atitem na tunc non po. t contra r micationi Hi 1oulgue le- Pur utrunmeorum matrimonium pofiit pol ie receperint, ndiu Giu parentur t j D jointa, legiti, natr j Ż ma conjugium, etiam guoad a litatem, Alexander FII: A d: eft nobis H. quòd'cùm qua uxorem acceperit,., patr am exhgredare cos r 80 D ai igu, I resenttorsbus. na VA tn omn nib, ve- C Cs: tit: de fponf.$ illos-inz; comp, bé Alex. ilp. acs dg d Cabdi eod. tit. gn s debebit imponi, quia contra prohibitio-| {i nente nat ante deſponſationem mattĩs ſuæ nata fuerit, licèt poftea pater mulieris præfasg matre m ipfius acceperit in uxo» rem, Ide eoque e mandamus, quatenus fieftita, eam Ie- git a idicetis LEER inhibentes, ne a mü- Si autem contra hoc venire prav fam ipferit ceum a s feveritate Ecclefiaftic perb S> CAR FL G Separata matrimonio in facte Ecclefia contralto, files genită AA Idem. Um 6 inter I. virum,&.mulierem divortit fenten- tia canonicè ſit prola ata, filii eorum non debent ex | usl concepti ante fèntentiam fant legits | Í | $ inde ſuſtinere jacturam, cùm pare s corum publicè fi ne contradictione Eccleſiæ inter ſe contraxiſſe noſcantur Ideoģue fancimus„ut f lii eorum, quos ante divortium habuerunt,& qui o concepti fuer rantante latam fentere cultatibus-nutriantur F Stmury nifi indiciis e tenti ibus, prædictus juve tiur m& hæredem, quamvi eorum effe credebat IS præt fatum meſſe neg uitu nutriviſſent. Idem Ex Pns S ate Sala m X. [ 1 Pnrter nobiles mros E gatha de Ey fh Ep. fubcerta j zdem F. de A. i$ loco illius duxsmus ſubroga mandamuis, quatenus.] CAP. ro viri é mulieris, qui negant alaquem flium Mibus hrobetur contrarium. Idem Rothomagen. Ar anſmiſſæ d nobis tuæ literæ continebant- quòd mN: ufque ad juventutem quendam puerum nu- tiviffet, uxore fuå M. tunc non defponfat ante, poftmodùm ipfam legitimè de eſponf uſtulit ex eadem: quibus paternam hæreditaten contradieit z, gerens ki à vicinia, qug iplum filium {purius diceretur predi&i verd M juyenem fpur rium ſuum, aut legiti- gabant, f fed i} ha abeng viinin MA fuit, eam non fuiſſt liam judicetis: quia non ie uit efe uxor; quz vi irid rum maculans, alii, dum iſle viveret, copulari præſumpſit. t eo, guod dominus cst a licti R. T m E dam: per Apo nag tiam, non minùs habeantur legitimi,& quòd i in bong paterna hæreditario jure ſuccedant,& de parentum fa⸗ HE fibi cohabi- &Ailios dicebant, quòd eum pi ie⸗ Cùm autem quæſtio coram it te mota eſſet,& prædictus juvenis p proso quòd jari ſtate culo fit excommunicationis aditrictus: Con- pond. quòd in tali cafu tandum el & mulieris ¿nifi certis indiciis& teſtibus tibiconſtiterits- elle f filium juvenem memoratum. CA P. 9 Lggilima prolis eſt, quam vuro vndiente lur eadidleris lultero, five cum Viro moretur, É Vintomien, Epifcopis, E Abbati E verbo visi Iv. en. 1 Auſam h quæ: PI& 4`i conftireri MEE gatha de Anelina muli ere tem pore ai iti fiis legitimam e afdem R. f lan quendam filium A» q.£n, Lundos GUONIENRI C pos? 2, comp. épi in, dar fab Alex, UL plisg a In vulgatis recentioribus ita: fiaſticd procedatis, fèd in omnibus antiqui; ufe b..eoditit. 3n 1. comp: r post Conc: Lat. JbA C Ó qui conceptus fuerat; Ge. Í s$ Conc Lat..s n e contradixit. 1 bus, filium effe thorum, ire fed l in antiquis ut et impr g Exon. al.& Vinconien fid reflins ut est impri nd tit; in n compilat, vide c. caufam qus: a fapr. de delo. (canam qua fupri deoffin deleg; contra eum fè cod.ti d é In aliquot e h C4: & cap. CAP. C okati E A,

——ů 581 CAF. V: Quaſtes nativitatis oppofita petenti hareditatem coram ine dice feculari, es? ad Ecclefiaflscum judicem tranfinittenda..d. dr efl textus multum notabilisg allegabilis, Idem Exonien. Epiſcopo,& Abbati Herforden. Ator a præſentium R.[i&.] ¶ Cum autem ãdem R. H. coram feculari judice fuper hæreditate avi ejuf- dem R,patris di&ti H. traxiffet in caufam, ille fibi præ- fumpfit objicere, quòd pater ejus non fuit de legitimo {matrimonio natus,& ideò de hæreditate avi fui nihil ıcceflorio vendicare: tandem ùm fuper que- ſtione nativitatis coram Norvicen. Epiſcopo tractatum fuiffetad noftram extitit audientiam appellatum:[ z& andamus, quatenus cauſam ſuper quæſtio- tis patris ejufdem R. intra duos menfes fubla- onis obftaculo terminetis. verò intra atus H. non poterit probare legi quod obj extunec ſeculari domino ſub cujus ſudicio Ma vertitur intimetis: ut pro quæſtio. | nenativi go appella duos menfes pra de hæreditate cay ne nativitatis non dimittat, quin cauſam ſuper hæredita- ce audiat& deci Fi Non fine n 4 prfimiam, fua nobis ce fram accedens rimine fuisorporisad no ione propofùit: quod é, de altera isterra, qua am de sixorss duas habuerit, de qua Fug, patruum funn y idem Ha. XL., acr epfum ér patrem ejufa contingunt, per viole vec eidem R, qui fùccedere in bonis pasernis debet, vult exhi debitam partem.) l 2 Sedeove una ejts pater proc 1: nte, altera pars Vel per fè vel per aliúm fuam tobis exhibere prafèntiam contempſit. Nolentes itag, caufam ipfam| Biutins protrahi, cam experientia veftra committente.) CAP. yI b G Naturales leginmantur per fubfèguens parentum conjugium, furii vero non..d. inharendo verbis litoræ. Famoſiun, er quotidss allegatur in v foro. Idem Exon, Epifèopo. Te eft b vismatrimonii ,ut qui anteà funt geniti, poft contra&tum matrimonium legitimi habeantur, Si autem vir viventeuxorė fuå aliamcognoverit,& exea prolem fufceperit, licèt pot mortem uxoris eandem duxerit, nihilominùs fpurius erit filius e& ab hæredi- tate repellendus, præſertim ſi in mortem uxozis prioris alteruter eorum aliquid fuerit machinatus. Et es capitulum a civili ènter Laicos nonc s fit de legitimo mat Idem London. er l 2 I. Auſam 4 quæ inter R.& E. ſuper èo, quòd mater ditiR. dicitur non fuiffe de łegitimo matrimo nio nata, agitari dignoſcitur, vobis commiſimus termi- nandam. Ve uia literis noftrisinferi fecimus, ut ſæpefato R. po onein omnium, quorum poffeffor o avus ſuus proficiſcendi Hieroſolymam iter arrif principalis cauſæ ingreſſum faceretis reſtitui, ſi eadem poſteſſione fuiffet per violentiam fpo- liatus: nos attendentes, quòd ad Regem pertinet, non ad Ecclefiam de talibus poſſeſſionibus judicare, ne vi- deamur juri Regis Anglorum detrahere, qui ĩpſarum judicium ad fe afferit pertinere: Fraternitati veſtræ ° cognofèit ium a Cap. s. eod. tit: ini. comp, Et quatenus exi hoc.colligitur, 8;$ guod quefiio Jhiritualis remittendaest ad judicem Eccleſfaſticum, Qui filii ſint ſegitimi. amus, quatenus Regi poſſe ] St P tde legitimo fit matrimonio nata, pleniùàsco- gnoſcatis,& cauſam hujufmodi terminetis; licèt incon- gruum videatur, ut matrimonium genitricis præfati K. impetatur, quod eã viyente non fuit(ut dicitur) impe- titum. CAP. VIIL G S: mulier per judicin a feparata à preno;uiventg tXo contrabet cum Sêcunde, legitima erit proles, guam ex illo fë Ecele Heepel. T Idem Epiſccpo& Archidiacono Uincentine, Erlatum a eftad audientiam noftram, quòd cùrs H. ad partes Conſtantinoꝑ. tranſiſſet,& ibi morama per decennium& ampl ciens, ad L uxorem ſuam non rediens, ipfa apud bong mem. Vincentinum Epi- fcopum adversùs eum querelam depofuit,& quòd eung non poflet diutiùs expectare, nihilominùsallegavit. Epi {copus verò ficut vir providus& difcretus, parentibus vi- ri mandavit, ut pro co mitterent,& ipfimad propria res vocatent: cumque el gi temporis fpatio< vif non remearet ad propri us in conſpectu Eccle. fix auditis rationibus mulieris, inter cos fententiam di- vortii promulgavit,& mulieri ut alium duceret, faculta- tem indu Ideoque mandamus, quatenus ſi conſtite⸗ rit, quòd Epifcopus inter cos fententiam divortii tulerit. filios, quos fuftulit de alio, ad cujus copulam auctoritat prædi&i Epifcopi æigravit, legitimos judicetis, cos hêe occafione ab hæreditate non patientes excludi. t 1t op È t. CAEP: 1E G Filii nati ex matrimonio clandeftino bato, funt lagitimi, h. d. inharendo litera. Idem Beluacen. Epifiopo. Uod d nobis: Le infd.] ¶ Si qui autem de clande- ftino matrimonio, poftmodùm ab Ecclefia compro- bato, generati fuerint, cos legitimos judices filios& hæ- redes. ber pe Ecclefiam appre- CAP: X. G Nati ex matrimonio contrato contra publice honefiatis Ju- ſtitiam, illegitimi ſunt,& ab hæreditate parentum excludendi:& tene menti hunc caſum, quia ſapè her gnorantiam accidit. Cœleſtinus III. Eboracen. Archicpiſoopo.; Eferente e nobis: ¶& inſta.] ¶ Frat. t. reſpond. qudd publicæ honeſtatis juſtitià prohibente matrimoni- um inter eos contrahi non potuit,& contractum debuit nem; nec per paternam ignorantiam excufentur, ad fuc+ cefionem bonorum paternorum non videntur aliguats r nùàsadmittendi, Is v- vider gdpmatlendi, CU, giat mult harit yyri ctra dfpupefash Aor gh o posky ghun$n- ftpjlat, herel Lh” ar(feni$ arl- CAP? X1.-Ggb-eh fy-ctin defni G Ad docendum prolem šllegitimam, non fafficit probare itâa hedumentum matrimonii, ſi fuit in facis Eccleſis contractlum. Idem. Ervenit F ſandè ad nos ex inſinuatione L. viduæ, quòd cùm inter G. patrem fuum,& A. matrem illi- us, matrimonium fuiffet legitimè celebratum,& quan- diu vixerunt, quietè permanferunt g: poft illorum deceſſum quidam aſſerentes eam de non legitimo ma- trimonio fuiſſe ſuſceptam, à paterna hæreditate tan- quam illegitimam amovere conantur: Mandamus a C8, eod. tst. in r. comp.€ post Conc. Lat. p. 50.6. 23. b re- diret. c„Adde, guod dicatur eſſe longum temporis ſpatium, Inſt. fi mcidatcoram judice feculari. vide Bart, dr Alex. m l. Titia, f. Plut. matrim, b Cap. 6. eod. tit. tn 1. coemmp. c vide I bono- rum, per Bart. f. rem, rat. hab.© l. pen.$- uxor. fE falut. ma- Sens. d C7, eod, tit, ins. conp. G post Canc, Lat. p. 3. c. ſ. deufucap.$. 1. Cl. fin. C. de præſer. lemg.temp. d Cap:.tit, de clandeft, defponf: in rcomp.& post Conc. Lat:.30..27. vide citas tra inc.cnm snhibitio. fupr. de clandefl.defponf e Ci eod tits |2comp.£ C2, cod.tit. in a comp.£ Prene oeh Su at Sniph Uupuykat ſeparafi:ac per hoc cùm filii, nec per Ecclefig permio-+74- + t Plue intiy ttal patum Lade Gnug R- SSY 499-(e). de fri-(ongemyt: Befa

fin: de mut. petits Iaf intine teotuin lde nothis G fpur. filiis 533 e Decret. Greg. Lib. IV. Tit. XVII. 584 itaque, quatenus ſi eſt ita, dictam viduam legitimam- nuncietis. CAP. XIL ; ar dem legitimuns, licei m habeat contrarium. eprobanial G: Statur dio tefinm, Jama viciniæ& tractaius parentu Innocentius III Er-tuas æ: literas intimâfti; quòd R. ex:muliére. quam fecundùm cpinionem majoris partis viciniæ in concubinam habebat, prole-fufceptå-, quandam pòft,& nctà, duxit inuxorem:& ea, de qua pro- i T um copulavit: pꝛoceſſu ve- aliam eà defu lem ſuſceperat, virum ſibi al rò. temporis idem R in. præ multorum firmavi proprio juramento, quòd eam quam habere viſus fuerat eoncubinam, p: averat in uxorem, quàm ex ea lium genniffet::& pofeà cùm. b- ageretin um quem:ex ea fufceperat, in tei ſtituens, legitimum filium appellavit c. Cuma tuæ inquiſitioni fuiſſet commiſſum, an filius ſic tus, legitimus efſet hæres ipſius R.& ad ejus patrtir admittendus: tu prætexid, quòdex quadam decr bong memoriæ Alex, Pap eff noft: tandum fe, fuper. hóc.verbo viri&:mulieris-credebas eceptiste- ſtibus à filio ejuſdem R. producti gieimè com- Probavit prædictum R. matrem fi i ſſe, eumĩpſius R os autem attendentes, quòd plùs eſt, quod quàm quod fimulatè concipitur, licèt dictus R. imiſsa, quam ut coneubinam habue- rat, ad alia vota tranfivērit dy, videatur. ipfo facto ma- trimonium, quod inter eos celebratum fuerat, denegàſ- g FE quibus Í >q in veritate a fe: quia tamen defponfatio pexteftes légitimos cam bata, eos matrimoniaditer fuiffe conjuntos oftendit„ſi ve deſponſatio pſa fuerit de præſenti, u um per verba de præſenti es imonii ãnter eos fueritcelebrat futuro ce À prædecefi n duct ſt. quæ in caſu diſſimili loquitur, qu min Probationibus innitentes, te proceſſiſſe legitim reſpondemus, ſententiam tuam auctoritate Apoſtolica- confirmantes... CAP: XIII. G- lrrerrisEcelefiä Papa potet liber? erriz vera alienisnon, nifi ex cauſis mulium arduis, velnih ualil tunc tamen indirekte-dr perqu intelligitur legttimare etiam quoad terp es} fineferupulo..d. fècundúm intellet e cedifficiley é multra famofunm Idem nobili viro Gii. Montis Pelf Er e venerabilemfratrem noſtrut epiſcopum-tua-nobis humili tuos legitimationis dig tenus eis, quò mind: ctio non noceret. ſades plenam habeat pot bimonlegitimar m£ atem, C i diverſis cauſis inſpectis, cum quibuſda me genitis, non naturalibus frtantùn i etiam diſpenſavit, ſic ad actus ſpiritu s legiti- 8 f mans, ut poſſint ãn Epiſcopos pi ſimilius creditur,& probal ctus legitimare valeat feculares a C. I. eodatit. in; comb. b dum, c vide Pa profefiós C: der d zranfivite e C aeo titin gcomp. vide Covarr epog: Der,} Pi G O Aasi; f Piot. 8g. Le, f Xit dioantur filii naturales, adulterini, ſpurii 8 i$,` 1 © ali allegitime nati, quovis-nomnne apbellentut, vide Card. Pa-| žamento hæredem in-| m in capella ſancti jem efie legitimum»| v li copnlå ſubſecutà, non tam decretali dicti trp. tiine juris a | fubjicere: potuit; imquo y | eg teri ex ter ) non ſolum i præjudicare F fi |. 72, veniens-ad. Sacerdotes Levitici ge | cognofcant, qui legitimandi. habeat poteftatem; quia }.cùm major:in fpiritualibus.tam.providentia quam au- ctoritas-& idoneitas requiratur-: qued- in majori cor- ceditur, licitum eſſe videtur& à in minori. Per ſimi- le quoque id videtur poſſe psobari, cùm eo ipſo, qudd aliquis ad apicem Epifcopalis dignitatis attollitur, exi- mitur à. patria poteftate.. Prætereà etiamfi ſimplex Epi- ſcopus ſcienter ſervum alterius in Presbyterum ordina- ret, licèt: o ator fatisfacere Domino teneretur; ordřs | natus tamen jugum evaderetſervitutis. Videretur& ſi- quidem monſtroſum, ut qui legitimus ad ſpirituales fle- circa ſeculares actus illegitimus temaneret. ritualibus diſpenſetut o, conſequenter ur in temporalibus diſpenfatum. Id autem cimonio beati Petriliberè poteft Apoft. fed. efice» e, in quo& ſummi pPontificis auctoritatem exercet,& ncipis exequitur poteſtatem. Videbatur autem ere majorem audaciam poſtulandi, quòd cùm n I: Reginam dimiferit,& ex alia pofte perducta puerum fufcepit& puellam,& tufie så legitimå, fuperduxeris aliam, ex qua fi» s is ficut:cum filiis Regis ejufdem, ficum uis credebatur de benignitate Apoſtol. ſed diſpenſan. Averitas diligenter inſpicitur, non res fr nam Rex ipfe à Re- ——— A milis, ſed valdẽ imilis invenit Ipfe quoque je non contrahende-cum erduxit: esqua prolem ge- edt j£ mii ſed tu in contemptum Ecele. Š å a£ Ta: ſiæ, aliam ſuperinducete attentäſti. Prætereà Rex ipſe ra matrimonium impedimentum affinitatis objecit, copo teſtes induxit: cujus. unmodò propter judici tum, nos poft reftitutionem Re- : tu verò i | f | | | l 1s-deputandos ceret objeci R iN egi ò dubitari: Nam-í Reginam non r confequens alia lios ej lêgitimos peperiffe. rem»+in tempora i er g ſeipſum vo Teſtame patrimonio(füper in temporalibus gerimus-poteftatem} lii onibus, certis caufis inſpectis, tem: enoii i ercemus, non quòdalieno jurt mus, fed quia ficut in Deuteronomio# ; judlictum eje aliis r fhéile dr- ambiguuin apua te pee A Aam E& cauſam fanguinem& ſanguinem, cauſàm&cai variá» udicem continetur: Perſpeveris, i lepram É: lepram,- judicium er-portas videris nerk- O AR ji „n—ñäñ— '. idet È iſbenſatur. a al. etiam in mnori, b Videtur:€ dilb d eDeuteron. Io: Hac Deut. auctoritas prolendis o ed ti rmen» ufjue ad illa verba: Sane cum Deuteronomiuim, is e impri r A: 4 Greg, exemplaria: uti fumus antigua ér magi emendata Greg. ex Aey a To Gd ead quantum ad verbastantifper diferi 4 vulgata editione, fèd eſt. ſententia. qui

W 505 Qui gui fuerit illo tempore: qui indicabunt tibi judicis veritatem:&- Factes quæcunque dixerint, qui Hræſuunt loco, quem elegerit Domi- nus fèguerisg, eorum fententiam; qui autem fuperbrerit, nolens obedire Sacerdotis mperio, qui eo tempore minifirat Domino Deo 20, decrelo judlicis morietmur.] Sanè cum Deuteronomium lex ſecunda interpretetur, ex vi vocabuli comprobatur, ut quod ibi decernitur, in Novo Teſtamento debeat obſer- vari: locus emim quem elegit Dominus, Apoftolica fe- des eſſe cognoſcitut: cùm enim Petrusurbem fugiensexi- viſſet, volens eum Dominus ad locum, quemælegerat, revotare, intertogatus ab eo, Domine, quò vadis! reſpon- dit: Venio Romam iterùm-crucifigi: quod intelligens pro fe di&um, ad locum ipfum protinuseft reverfus. Sunt autem Sacerdotes Levitici generis fratres noſtri, qui no- bis jure Levitico in executione Sacerdotalis officii coad- jutores exiftunt.Is verò fuper cos Sacerdos five judex exi- ftit, cui Domin jci Veris faper terrar eft Sacerdos in gternu a C in cælis. s vicarius, qui cundùm* nem Melchiſe. dech, conſtitutus à Deo judex vivorum& mortuorum. Tria quippe diſtingu cia. Primum înter fanguinem & fanguinem, per quod-eriminaleintelligitur& civile. Ultimum inter lepram& lepram, per quod Eccleſiaſti- cum& criminale notatur. Medium inter cauſam& cau- fam, quod ad utrumque refertur, tam Eccleſiaſticum, Juam civile: in quibus cùm aliquid fuerit difficile vel ambiguum, adijudicium eſt ſedis Apoſtolicæ recurr dum: cujus ſententiam, qui ſupeibiens contempſerit ob ſervare, mori præcipitur, id eſt, per excommunicationis fententiam velut mortuus à communione fidelium fe- parari. Paulusenim, ut plenitudinem poteftatis expone yet ad Corinth. b fcribensait:[Nef quomam Angelos fudicabitis? quanto magis fècularia? J] Lièt igitur cum fi- liis fæpediéti e Regis(de quibus, an fuerint legitimi ab initio, dubitatur) duxerimus diſpenſandum quia ta men tam lex Mofaica, quàm canonica ſobolem ſuſce ptam ex adulterio deteftatur d, teftante Domino, quòd n matrimonium accuſ. poſſ. manzeres e& ſpurii uſque ad decimam generationem in Eccleſiam non intrabunt: canone verò vetante tales ad ſacros ordines promoveri: ſecularibus quoque legi- bus non ſolum repellentibus eos à ſucceſſione paterna, ſed negantibus ipſis etiam alimenta: petitioni tuæ non duximus annuendum. Ajy E a p E 1 Vnde fine njuria, nifi praſtiarent nobis af Senfis, in hoc fabdere teni ec ejus audtoritatis exiſtis ut di- Hhenſand uper his liberam habeas facultatem.] CAP. XIV. G Si conjugatus vivente primå in facie Ecclefia contrahit cum Secunda hoc ignorante, legitima erit eorum proles. Idem.& R. Canonicis Beneventanis. Xtenore F literarum veſtrarum nobis innotuit, quòd cùm G. vidua hzreditatem quondam R. mariti fui fi- bi& pupillo filio fuo reftitui poftularet, parsadverfa pe- titionem ejus nitebatur excludere, pro eo quòd R. mari- tum ipſius viduæ de adulterio genitum aſſetebat: 1 .] Intelligentes, quòd pater prædicti R matrem ipſi- us in faciem Eccleſia ignaram, quòd ipſe aliam fibi ma- trimonialiter copulàſſet, duxerit in uxorem.& dum ipſa conjunxipfius legitima putaretur, ditum R. fufcepit ex eadem: in favorem prolispotiùsdeclinamus, memora- tum R. legitimum reputantes [ I Proponens quod dicti R. pater vivente uxore legitimam quandam aliam Maritiam nominefuperduxit ex qua prafatumR. a Matth. 26.* Pfalm. 209 Act. to b-Cor.6. c pra- fati. d Deut. 23€ Mangeres qui dicantur, tradit Covarru- Vias lib. q. decr, part...18.$.5. F Cap.3. eod, titing, comp. ‘vid, Bald. inl. qui contra, Cod, de imee. nuptiiis 586 maritum ipfius vidua generavit. Econtrà vero pars vidua refþone E;` i debat, quod cum Maritia prafata neſciens, quad dieti R. pater aliamihaberet uxorem, cum eo in facie Ecclefia contraxiſſet, ejus Silius, quem Jùfèepit ab eo, legitimus debebat habere: cùmnon de- beant illegitimi reputari, qui de adultera conſcientia non naſcun- tur. Cumg fuper hoc diutins fuiffet in vefira-afintia litigatum, G nonnullorum prudentum fèntentia, quorum conſilium requiſiſtin, In hoc ndicem diſcordaret, ſed. duxzſtis Aß. conſulendam. Nas igitur,] CAP. XY. G Proles infidelium, qui pofleà convertuntur, legitima est, etia amfi parentes funt in gradu prohibito lege canonic, Idem Epifiopo Tibur.-a Audemus b:[&].] S Cæterùm prolem de infide- lium conjunctionibus natam, qui fecundo, tertio, vel ulteriore gradu, fecundùm opinionem illorum s matrimoniali contraxerunt affe&tu, poft fidem rece- ptam(utilitate publicâ fuadente) legitimam volumus reputari. K S0% QUI MATRIMONIUM d ACCUSARE poflunt, vel contra illud tefti- ficari. TITUL YS VIIL G Cum agitur de fædere matrimonii, reo abfènte contumaciter polfimt faper impedimento matrimonii recipi teftes, dummodo fing legitimi: C ad diéta corum fertur fententia. Alexander IN. Parifienfi e Epifiopo. Ko cuidam civi Parifienfi g nuptui tradidiffet, maritus poft aliquot annos, quibus cum uxore vitate timore mortis exivit: nunc autem dicitur poffe probari, quod pater puellæeum de facro fonte b leva- ctt quinquennium ſit tranſactum:[&.] Cæterùm confùltatiòni tua taliter repond,[guòd f juvenis é puella monium nunc aceufant, non videntur fùfpicione carere:} quòd fi A. 9— & teſtes appareant: poſtquam juvenis fuerit cum omni diligentia requifitús, etiamfi nequiveritinveniri, teftes CARP L 1 Elatum f eft, quòdcùm pater cujufdam puellæ permanfit, propterhomicidium, quod commifit, de ci- yit: fed literis tuisquæfitus nondum potuit inveniri, li- aliquot annis finequaftione fucrunt fimub gui prafiriptum matri- ma nifeſtum eſt, quod aſſeritur, aut legitimi accufatores recipere poteris,& fine canonico judicium terminare. CAP. IL G Acujatio dr teflimonium in caufa matrimoniali Herſonali- ter& non per literas fieri debent. Clemens III, A Nobis i eſt quæſitum, utrum aliqui ſupet accuſatio- ne matrimonii nihil voce proprià depromentes debeant per folam chartulæ confe i Ad hoc reſpondemus, quòd in te riptionem admitti? ibus, niſi quantùm ad præſumptionem, nullius momenti eſt conſcriptio, quoad fententiam ptoferendam, niſi alia legitima adminicula ſuffragentur. CAP. III In cauſa matrimomtali ſuper conſanguinitate& contralta teflificarı poffunt confanguinei© parentes. a Tjb:al. Tubu. al. Tybertur. b Cap. 4. eod. tit. in z, compil c eorum, d altita: de his qui matrimonium drc. aliàs dea funt illa verba. vel contra illud teſtificarti.€ Parmenf: al. Patris nenf. f Cap I. eod. tit. in i. comp. g Parmenſi. h vid. Cou- cil. Tidentin. Seſſ. 2 4. de reſormat. matr. c. 2. 1 C.. cod. tih” ina. compe K deponentes, Ttt$

587 Clemens a Ul Papa Bremin Eji Liopo. Idetur& nobis:[1 ¢7ï.] 4 & cognati ſexüs, in teftificatione f ad matrimonium conjungendu m vel di timendum a mittantur, tam antiquå conſuetudi ne, quàm legibus òd parentes, fratres, uorum approbatur, Ideòenim maximè parentes,& fi defuerint| parentes, 0 r: quoni am un ufq u que ſuam genealogiam cùm teftibus& ch etiam ex recitatione majorum fcire laborat meliùs recipi debent, quàmilli, qui elia ſciunt, 8 quorum eſt intereſſe: ita ut ſi non interfuctint, ſenſum non adhibuerint, ſecundum leges nullum ñ natrimonium? Quòd verò legitur c, pater non reci- piatur in caufa filii, nec fi in eauſa patris, in crimina. libus caufis& contractibus verum eſt. iIn matrimonio verð conjungendo& disjungendo, exipfus conjugii præ- rogativa,& quia favorabilis res eſt, congruè admittumtur 0 1 Qu d fècunda, q i mon fit uxor, etiamfi priz mam non haberet deft contra interdictum ér ordinem Ecclefia fat fum est rai tum non ha- beri tanquam zno: tum, tam diine g croritas proclamat. 8 ui 4 getur ea, quam tno prohibitime- ri guam jeravst U menit re arn conira prohibitionem E fa duxit, fäiam. Nam guod 1m humana leois au tente, m or nones, cogendus est eamrecipere, deſpon avit, atqque eæ ea prolens genuit: ut juna- soto non vilipendatar, E ç onfe rvetur pro- C proles in cultu Dei nutriatur& edusetur,& alii emin in pe jerandi,& alias deci pieudi, aſſumere non valeas eniſſa, occaſion CAP: IY; gG Ivita dèfponfasa, poflea ſpontè cegnutancontra matrimontum wen audifur. Idem. Nfuper d adjecißti, quòd aliquis eum quada bili Clla cogtraxit> qug tanc dem ætatis metas atti gens, g 3 Hilo plu znita, contra matrin onua m F clamavit, allerens fe femper abinitio diffe enfiffë, quo; d per teftes pr obat famå& converfatione p ræcla itaque calu fentimus, quòd adversùs matrimonium au- diri non debet, qug antecognitionem fui legitimumo annum attingens, cùm potuit, minimè reclamavit ficut enim dnte legitimum conſenſur no ſpectatur) potuit diſſentire, ſie poſtqua 2 legitimo tempore eccedente{femel etiam copulæ ca nali confen- Sfr ſit, ex ratihabitione ſibi ſuper hoc ſil eia non ambi-| gitur indixiffe. s CAR yY: F Repellitur acenj: Ansmatri monitum propter guafi UNT, 7 Innocentius I] L ERA po, Prapajito C Friori ſanctæ M. faria de Alban Genu G ennete gZ.de Ca ula aeciaratum, quòd cù n N rem,$: mater T us ni n R m ab ce pecuni va:non pofi bere pecuniam, n abac tigitur non fitm is hominum in dulgendum: mandámus, quatenus fi eft ita’, ipfam ab accuſatio matrimonii repellente ponatis. timè in uxo- ccuſare, ut — eidem ſuper! hoc ſilemiam im 7 — a al Clemens Pápa L rino Epiſcobo. al. Cleſtimuus Pápa Flo ia Bae. a Ge. Db Capi: titide matr. co trainterd Eua iñ 2. conp. refert Gar j c Urd. Lanftanc. 400 7 al probat: € znádnxy Palea 35..6.| Oriano m cap. quonam contra E TA h(anulla. al. Camilla. al Caſula. inco| dùm confuetudin denatè ſuperduxit innu- CAP. VI ret Pline jo ldem. Um æ intua dicecefi: fe.) q Siver pof con- ratum matrimonium aliquis appareat acculatorʒ cùm non prodierit in publiczom, quando banna í em in E Eecheti fi leb ſuæ debeat aceu per quo ſic du denuncistiont 5 is, q qui j m extra diœcefim exiftebar, yel aliàs de tuit ad ejus notitiam pervenire, utputà& nimiz infirmi- tatis fervore laborans, fang mentis patiebaturexilium s yer in en tam ten oP guòda Aub iimå fuerit ìinį Alioquin cùm KRK ionem publicè fàéta eli minimè ignoravit, tangua iò repellendus: Nifi proprio mento, quòd pofteà didicerit ea, guz objec hoc ex ma!itianon e procedat: quia tunc etiamfi didi ciffet ab iH 5„qui denunciationis tempore ſiluerunt, claudi non debereidem aditus accufandi: quoniam et& | ab-impetitione hujufmodi culpa de fil tali contra- cta illos excluderet, iſte tamen amoveri nequiret, cùm- culpabilis non exiſtat. ipfa dioi 8 © r 5 S, G | [o$= | f DE DIVORKTIIS f 1 ey | ch | Q Lgs m il fil em illorum fe defendendó Jo mortem uxoris, fi volue⸗ r nifi fird rat conjugium eis eri am ſebarali. Alexander III. F Conjuges rualater fornicen zs srimen non fèbarar Uzfivit g à nobis:[ 1&.] q Nositaque taliter reſpondemus, quòd mulier pro furto vel alio crimi- ne viri ſui(niſi: fidei ſuæ religionem corrumpere welit i m ſuam ad ab eo ak non d infidelitatis maleficiun a ita quòd ei nubere aliia femper tamen conjuge traxerit, à vito poterit fepararis cebit a licèt ſeparentut, ris quoque pr libet fl piafisi e 7 altam j Gli iegisimi marrin monite SA P, Ai a pro q guot G Vir non potest —v᷑k»— EE a aaam in g. compil. alta pars b al. ita: éx guod ad hoc: stiti vid. Theo lib, q, Seni o, divortium.,€ VVarmaciam. tile BMA, YVEN Tecod:tit:in compe& Cab. 2. eod Later, fub AleX. PSO C 22e§ gued difer g rh pier

589 Pter impedimentum parentela notorium, Si fama refert impedi- mentum conjugit, ettam nemine opponente, Epiftopus ex officio fuo potesl deeo inquirere, St vero impedimentum est notorium, potest Epifiopus ex officio fuo matrimonium fèbarare. hoc fecundo, Idem Ambianen. àa Epiſccbo. Orrò b deComite Pontini qui B. uxorem ſuam abſ- que judicio Ec dimiſit, quia eam cognatam fuiſſe uxoris defunctæ proponit, prudentia tua cognoſcat, guòd fi ctiam parentela effet publica& notoria, abfque judicio Eceleſiæ ab ea ſeparari non potuit: quare ipfum ad cam recipiendam, quæ petit reftitntionemipfius, di- ſtricte compellas: quam ſi recipere noluerit, eum& fu- derinductam vinculo æxcommunicationis adſtringas. Prætereà de H. qui cognatam fuam duxit uxorem. reſpon. gemus, quòd non apparentibus accuſatoribus,& paren- telå manifeftâ feu publicâ exiftente(quod credibile non eft, nifi effentin p gradu vel fecundo) tuioffigii in- teref, matr a adhibitå gravitate diffolvere,quæ illicitè contracta noſcuntur. CAP. IV. G Repellitur uxor petens refitutionem mariti, Ji notoriè forni- gata eſt,& maritus continuit. Idem. Ignificäſti c, quòd quidam uxore ſud ſine judicio Ec- dleſiæſc så, pro£0, quòd ſuggeſtum ſibi fuerat, ſam inceſtum cum quodam conſanguineo fuo commi- fifle, vinculo fuit propter hoc excommunicationis ad- ſtricti rum mulier non continuit, ſed ſobolem de alio epit: nec minũs poſtulat viro reſtitui, aſſerens fe ab iſto iniuſtè dimiſſam,& eundem ſibi materiam a- dulterandi dediſſe. Conſult. t. t. reſpond. qudòd ſi noto- rium eſt, mulierem ipſam adulterium commiſiſſe, ad eam recipiendam prætf⸗ ir cogi non debet, niſi conſtaret ipſum cum alia adulterium commifiſſe. Matrimonium Siparatar pr opter adulterium mulieris: gr fi flea fornıcetur, redintegratur. Et eti bonus caſus,& multum abilis, onia i n F Jdem. Xliteris 4 tuis accepimus, qudd V. quandam duxit uxorem, qui paucis temporibus fuêre concordes: proponebát enim idem.quòdillam per violentiam fi illatam metu etiam mediante duxiffet:[ 1 gr mfià.) € Tandem vir uxorem lham fuper criminefornicationis in jure convenit, qug nefcitur, quo ducta ſpiritu cœpit publicè confitẽri: quòd cum vir negaret ei in neceſſariis pros idere» crime compulfa eſt incu rrere memoratum: cum que diligentiùsà te fuiſſet admonita, nead ſuggeſtio- nem alicujus illod tam turpe cor fe proponeret, ipfa id manifeftiùs afferebat. Sanè tu convocato Capitulo tuo, cùm ex eorundem e confilio utrique privatim conti- nentiam injunxeris obſervandam, ita quòd caſtè vive- vent áb invicem fëgregati;: memoratus V. furtim cums alia ſponſalia& nuptias temerè celebravit: verùm cùm factum inquirere laborares, ſupradictus V. ſeriem rei ex- plicans& exponens, ad audientiam noftram dicitur ap- àffe.Unde frat. t. mandamus, quatenus, ſi res ita pro. prætaxatum virum ad legitimam uxorem redire las. Tu verd una cum Capitulo tuo cum tam minis quàm ad- monstronibus inter eos j á gregatos pariter recone VI. E on;; frn propria auctoritate divertit, itur: fecais fi per judicium Ecelefia ad eum reverfum redire con; ah eo fuiffet iparata. a al. Ambien. b.z. eod.tit. in comp.@ post Conc. La- ter. fub Alexand. II, par.50..29. c C. 4. eod. tite inr. comp. E post Conc. Later. par. 6. cap. 14.' À Cap. 3. de cland, deſponſ. BB 2, Mp. C COUN, De divortiis. 590 Urbanus IN. Florentino Epifèopo. DE illa æ, quæ viro ſuo labente in hæreſim, ipſius conſortium ſine judicio Eccleſiæ declinavit, videtur nobis, quòd mulier(maximè ſi eã intentione deceſſit, ut lapfus in hæreſim tædio pariter& confuſione affectus ſe ab errore ſuo converteret) ei cùm reverſus fuerit/ eſt reddenda: quæ etiamſi reverti noluerit, compellatur. Si vero judicio Eccleſiæ ab eo receſſit, ad jecipiendum eum nullatenũs dicimus compellendam. CAP. VIL T Vsnculuss conjugale non difolvitur altero conjugum fideli- um in hareſim lapſo. Sed fi unusinfidelinum conjugum convertatur ad fidera, dr alter notait fibi cohabitare, velnon fine blafphemiajvet fine peccato mortali, fèlvisur. conjugium, C conuerfis contrahere poterit, Innocentius III. Ferrarien. Ebi- ſeopo. Uantòte.b novimus in canonico jure peritum:{ ¢ .] Sanè tua Fr. intimavit, quòd altero conju- gum ad hæreſim tranſeunte, qui relinquitur, ad fecun- da vota defiderat convolare: quod utrum poſſit fieti, per tuas nos duxiſti literas conſulendos. Nos ĩgitur conful. t. reſpondentes diſtinguimus, licèt quidam prædeceſſor nofter ſenſiſſe aliter videatur, an exduobus infidelibus alter ad fidem catholicam convertatur, vel ex duobus fi- delibus alter labatur in hæreſim, vel decidat in gentilita- tis æxrorem. Sienim alter infidelium conjagum ad fi- dem catholicam conyertatur, altero vel nullo modo, vel non fine blafphemia divini nominis, velut eum pertra- hatad mortale peccatum, ei cohabitane volente: qui re- linquitur, ad fecunda, fi voluerit, vota tranfibit:& in hoc cafu intelligimus, quod ait Apoftolus:[6i infideli difèedit, difèedat> frater enim vel foror non e ſervituti ſubjectu in hujufinods.) Et canonem etiam in quo dicitur c:[Cn tumelia creatoris ſolvit jus matrimonii carca eum, gui relinqui- tur.) Si verò alter fidelium conjugum vel labatur in hæ- reſim, vel tranſeas ad gentilitatis ertorem, non 4 cre- dimus, quòd in hoc cafu is qui relinquitur, viventeal- tero poflit ad fecundas nuptias convolare, licèt in hoc cafu major appareat contumelia creatoris, Nametfima- trimonium verum inter infideles exiftat, non tamen eft ratum: inter fideles autem e verum& ratum exiſtit: quia ſacramentum fidei, quod ſemel eſt admiſſum, nun- quam amittitur, ſed ratum efficit eonjugii ſacramentum- ut ipſum in conjugibus illo durante perduret. Nec ob- ſtat, quod à quibuſdam forſan objicitur, quòd fidelis relictus non debeat jure ſuo ſine culpa privari: cùm in maltis cafibus hoc contingat, ut fi alter conjugum inci datur. Ferhancrefponfionem quorundam malitia ob- viatur, quiin odium conjugum, vel quando fibi invicem diſplicerent, ſi eas poſſent in tali caſu dimittere, ſimula- rent hæreſim, ut ab ipſa(nubentibus conjugibus) reſili- rent. Per hanc ipfam refponfionem illa ſolvitur quæ- ftio, quå quæritur, utrùm ad eum, qui ab hærefi vel infi- delitate revertitur, is qui permaníit in fide, redire co- gatur.;' Si [1_Tantof. t. amplins in Domino commendamus, guod sn dise biis quæſtionum articulis ad ſed. Apoſtol. recurris: qua diſponenes Domino cunétorum fidelium mater est& Magifira, ut opinie guam in el quondam habueras, dim alioscanonici juris peritiana edocares, vel corrigatur per fèd, Apofi. vel grobetur. J CAR VIH. G Pagan juncti gradu prohibita lage canonicd tantum, conver- f adfidem non fèeparantur.h. primo Si Paganus pris plures uxores habebat, post fidem fùfieptam adharebit prima. hoc fecundo, Et fè repudiar uxore cum fècunda contraxerit, etiam posk baptifmuns a a-Cap.$. eod, tit int comp. b Cab. 1. eod. tit. in 3. compil, c Hoc disit B. Ambrofius epift. 1. ad Corinth.c. 7. d Vid, Conc. Tiid. Sef. 24- defacr. matr, san.s.€ In uno aut aitero C raa tum G firmum erifit. Ttt 4

597 De donat. inter virum&uxor. CAP. HEI Q Delegatus ad caufam matrimonii, ſiĩ ferat fententiam divor- tii, pronunciare debet dotem refiitur:--Et est cafas multum allega- bilis. Clemens IIL. DE? prudentia a veftra miramur, quòd cùnr vobis aufam matrimonii, ane vertebatur inter H.& M. niſiſſemus terminandam,& vos conſanguinitatem ter eos invenientes, ſententiam divortistuliſſetis: de dote, quamà viro mulier repetebat, quicquam ſtatuere iftis. Quiaigitur vos, qui dematrimonio' princi- paliter cognovi is&c de dote(quæ eft caufa incidens) acceſſoriè cognoſc ere valuiſtis,& ſententialiter diffinire: mandamus, quate nus prædictum H. monitione præmiſsã cogatis, ut prædictæ.totam dotem(ſicut canonicum ſfuerit) reſtituere non moretur: CAPR IV Mulier propter adulterium A viro Separata, perdit dotem. Clemens III. b o[r é& infra:] q si mulier ob caufam ornic judicio E ccleſiæ, aut proprià voluntate à t viro receffer nec reconciliata pofteà fiteidem, dotem el dotalitium repetere nonvalebit. [ 1 Atadit,ut proponis 1 A Hia mulieresa viris 3 causå fornicationis recedunt,~ fic ufa ad mortem ibſor erod N i: e orfane ners ad ne,& nolunt alah sere, quod repoj ai fam, quia eo ipfò fe mdignas feciffe noftuntur, gr Viris fuis causå fornicationis duxerunt recedendum, In hoc itaque Kcra yia J 40a A CAR No io judicis, donata fibi a viro propter nii relaxare, fitalisd i talis matrimonit. hj d. ſecun. g a anA e% offic na» uia verò caftra qux- gis Caſtellæ in dotem amaliquâ occafione re- usejus; im caimentum pra- i copula diſſolvVendæ: Cùm ca- 1, quàm ob nullam cauſam m nore uptias: Ne ad 2 m ejt 18 potiùs d puellam tra lidiſle ſa cederent i ntur hujuſimo i non tany ob turpe tê cùm inter eos- mattir dos, nec donatio propter edat, quod debet in p a reftitui ve olumus,& m coarctari. tare y donans fine confè s, non transfertin Jatem, vel in Idem Archi N Uper an terra dat dt d feudum, fec on. i„Andrea de obis e tux difcretio requifivit, fi aliqua a it alicui, non in hæreditatem vel tantùm quoad yix denda:& ipfe poftmodùm tertiam p uxori fug in dotem conce ferit: utrùm eo defuncto præfatam dotem uxor(dum i habere debeat& tenere, cùm Eccleſia dotes eteneatur viduarum? Poſtulàſti prætereà, ſi Proteger Veſtincat oneræ matrimonit..d. ſecundiim legitima procrearet, in hæreditatem vel feudum::& ipfe uxori fæ quådam i parte ipſius in dotem conceſsà, deceſ- ſerit poftmodùm fi fine prole, an mulier dotem eandem de jure poffet æ habere? Nos autem confultationi tug taliter refpondemus,quòd cùm regulariter nullus inalium plus juris transferre. Poſ- fit, quàm eum conſtet habere: vir, cui ᷣterra predi cto modo conceditur, non poteſt uxori relinquere, quod ci non licuit» nifi quoad vixerit poffidere; nec licet uxori æ partem illius terrg in cear ionem propter nuptias atiti conceióhe tenere, nifi donationi ille, ad quem {petat dominium illius terræ, voluerit confentire. Quòd autem de prima confultatione dicimus, hoc refpondemus etiam de ſecunda: nam licèt Eceleſia in cauſis viduarum fe favorabilem debeat exhibere, contra juftitiam tamen non eſt eĩs favor Eccleſiaſticus concedendus. IIlud verò te nolumus ignorare quòd uxor dare dicitur viro do- tem: vir autem uxori donationem facere propter nue ptias, ſecundùm legitimas ſanctiones- CAP y. TE G Vir agens pro dote, non omninò excluditur ex e0, guod vera gat ad inopiam, nec precise cogitur fatisdare ultra facultatem pro- priam: fèddos fibi afsgnatur fub cautione, quam praflare potest B fpe illam cautionem non effèt fufficienter provifum co Htioni doris, deponetur dos apud mercatorem aut de honeſto lucro Vin intellectum, quem tenet Pan.inharendo verbis litera. Et est cafus notab Idem Archiepiftopo&r Archidiacono G Er veftras d literäs intimåftis, quòd cùm magiftrum R. fuper quadam ſumma pecuniæ pro H. paupere» auctoritate noftrà curayeritis convenire, quam idem H, pro dote uxoris fug 3—— ab eo, dictus R. excepti 0- nem oppoſuit contra ipfum; quòd uxorem fiam à fe ree pulerat,& tacitâå veritate fuper hoc literas impetrave- rate: quia cum ſupereadem dote alià vice coram veſtræ civitatis confilibus quæftio mota effer; ipfi pronuncia- verunt, ut quonianr.idem H. ad inopiam vergere vide- baturydosilla nona aſſignar retur eidem, niſi cautionem idoneam de ipfa non peritu æſtaret: unde vos ei, ut de ſalvanda dote caverer,&“uxorem fuam reciperet, præcepiſtis:[i Ie 4 Cùm ergò fatis poflit ei modicum éredi detis, cui editum eft corpus uxoris: mandamus, quatenus dotem allig fari faciatis eidem fub ea,quam pot eft caut ione prg- ftare: vel faltem alicui mercatori com i; utde parte honekil lacri diótus vironera pofiit m ſuſtenta- re: ne occaſione dotis detentæ, uxor à vifo dimiſſa, ſeu vir, qui dimiſit uxorem, adulterii rœatum ineurrat. (I1 Eædonæe illud poulſen facere, dos il. vellet, in , poffet, ad infane J lario Ecclefia Ianuen. guod cuz za imple tiam ejus nobis hoc refiriberecuraviflis:} CAPR VIIL G Hac decretalis fatis fiipfam fümmat, Gregorius I X- ges dicitur effe facta(ex qua alter. locupletior,& pauperioralter efficitur) firmitatem non habe b nifi dos nationis obitu confirmetur que tamen penin evane- ſcit, ſi revocetur ab eo tacit è vel exprefi è 1i dona- tum accepit, priùs de bitum naturæ perſolvat. Sanè ſolu- to matrimonio, ficut dos ad mulierem, fic& donatio propter nuptias redit ad virum: niſi de conſuetudine ſe- cus obtineat: vel ex pacto de Iucranda dote& donatio- ne propter nuptias, quod æquale fit tamen, hincinde contrarium inducatur. qua terra dâta fuerit alicui,& hæredi, quem de uxores E ar a Cap.r. tit. de dote post divo n zcomp. b Cæ lefi ertus.© Cap. 2. ttt ort. reſtituenda. in 2. compil. d Cab. I. tit. de dote amitt. in 3 compil, e Cap.2, tit. a Pofir. b alvircui predia terra dio modo conceditur c Ianuenfi. d Cap. 3. tit. de dote amitt.in zcompil. e impe- travit, f Vid. Palac. Rub, m repet. hujas Rubrici.$: 20. cum de dote aait, vel Ei divort, reffituenda, inz, compil, multis ſequentibus. Tte S 594. quotidianuss” Onatio f; què conttante matrimonio inter confi--

DE SECUNDIS NUPT IIS a. SUFITY LOG XEL CAR-L G Secunda nuptienon benedicuntur,& benedicens puniendus esf. Alexander III. Apellanum 6(quem benedictionem cum fecun- 4 da conſtiterit celebråffe) ab officio, beneficioq; fufpenfum, cum literarum tuarum teſtimonio, ad ſed. Apoſt. nullatendis deſtinate poſtponas. CAP. II. Dubitans de morte conjuigis, ni uon debet:& ſi contraxit, reddat, Poſt modlum Säiat primam vivere, dimittát fecundam. Abbas Siculus. Lucius III. univerſis Cl racenorum poſitis. Ominus c, ac redemptor noſter: ¶& infta.] ꝗ Sand fuper matrimoniis, qu quidam cx vobis(nondum obeuntis conjugis certitudine) contraxerunt: id bis reſpondemus, ut nullus amodò ad ſecundas nupti migrare præſumat, donec ei conſtet, quòd ab hac vita a p, sins certificetur, contrahere debitum:© fi iis in captivitate Sar- Gaal Ti migraverit coniunx ejus. Si verò aliquis vel aliqua i 8 s é; i&enus non feryavit,&-de morte prioris conjug fibi exiftimat dubitandum„ei quæ fibi nupfit, debitum non deneget poſtulanti: quod à ſe tamen noverit nul- latends exigendum. Quòd ſi poſt koc de prioris conju- gis vita conſtiterit, relictis adulterinis complexibus, ad priorem conjugem revertatur. a Vide Magifirum,& Theologos i.&. ſont. diſt æ. b Capa. eod.tit.ın.compil. c Cap.2. eod:tit. in compe hic[þeitant tra- dlita ſupr. de ſponſalab. cap. in praſentia. öTOLARUM Ilegitimus 6 non fuexit accuſator, non fatigetur accuſatus. CAF. IL l Adenunciatione repellitur iqui non pra-| montt, Idem Epif is per Galliam c op OF b Ct ecd. tst. in icomp. vide Bald. in.damni.§-fialie- no. F. de damu, infefo, a Primus. epift. é 2. aneo. 270. id$f, Claudio,& Paterno,| y CAP., TI. G Si unus ex conjugibus fuit alsàs benedifas non debent cone juges de novo benedaci. Urbanus 1II. Digalien. Epiſelbo a. 7lrautem& vel mulier ad bigamiam tranſiens, non debet à tero benedici; quia cùm aliâ vice be- nedicti ſint, eoxum benedictio itetati non debet. CAP. IV, € Mulher nubens intra annum lu currit. h, d. cum f 3 bre y INfAMIAMNON Fie . Abbas Siculus, Surer illa quæſtione c, quà quæſitum eſt, an mulier poſſit ſine infamia nubete intta tempus luctũs, ſecun- dùm leges definitum: Refpondemus, q ſtolus 4 dicat: ¶ Malier viro ſas fai: in Domino nubat, cui voluerit:| ritatem Apoftoli, ejus infamia aboletug. GAR: V. Summatur ut pracedens. Innocentius III. P. Nobili ou e(fecundùm A) fuo, ab ejus fit lege fo tùm in Domino, liberam ba legalis infamiæ ſuſtinere bitum intra tempus luctùs( nubat, conceſsà fibi tamen cùm in his præferti ſactos canones ſtolum) a al. Vigor. al. Uig. Lat fùb Alex....6t J p.] Lat....2. d.Cor.7.© Cap. 1 eod, tit. in zucomp. Ron. G fa reod, ttt, in icomp. C pos 2 eod.tit, in1.co: 0S} Conds S E7 L Or. 67. FINIT LIBER QUARTUS. RET ALIYM GREGORII LIBER QUINTUS. DE ACCUHSATIONIBUS, INQUISITIONIBUS, & denunciationibus. | TITULUS L 0 CAPITULUM L $ De perfona accufatoris priùs querendum est in judicis Felix Papa a. Grani Epieopns a abillisaccufatoribus,qui recipien» di funt, accufatus fuerit poftquam ab eischaritativé conventus fuerit, ut caufam emendet,& eam corrigere noluerit: non olim, fedtunc ad Primates cauſa ejus ca · nonicè deferantur. CAP. IIR ꝙ Giminatio Pralati debet trailari coram alli guorum intere. annn aeriene ea e Cap. 8. ced. tst, in rcomp. vid Xhoni. 2. 2..38. ATI 7, A r, Greg% — m ai Decret. Greg. Lib. IV. Tit. XXI. 596 u —— € Sui de alig mbatei ! | AN\Mnipotens V vir, de q ma Edit Mii& dilcu q Epifop

——— 597 Gregorius Duc: Campania. Lla 4 Præpoſitorum:[I CJ.] 4 Si verðaliquis eft de monaſterio prædicti Abbatis, qui poſſit dicere, quo- ad culpam reatumq̃ue ejus pertineat: nos cum eis, quo- rum intereſt, cauſam diſtricte volumus perſerutari, ut yel condemnetur, vel abſolvatur. | x Solicitude utilis est, sha es cautela laudabilis, in qua to tum ratio agit, dr faror fibi nihil vendicat, Gc. que funt prowa E ex regifiro imprefjò repetenda.] CAP IV F Qui de aliquo crimme acsufatup Yeldenunciaiur, interim Promoveri non potect. Idem“ Conſtantiæ Auguſta. Mnipotens c Deus:[é$] 4 Valdè grave eft, ut vir, de quotanta& talia nunciantur(cùm antè-re- guiri& difcuti debeant) honoretur. CAPA V. G Epifèopas per exceptionem criminis ilum ab accufatione fua repellere non potest, quem antè à Jha familiaritate neglexerit fè- Parare. Paſchalis Pa pa. Ne d Epifcoporum ab accufatione fua repellere liceat, guos, antequam feab eis impetendum ço- xare, CAPR F Abfalutus de certo crimine, ds eodem iteram accufàri non potest, VE Ex Concilio Maguntino. his cri`: E his cxĩminibus, de quibus abſolutus eſt accuſatus, non poteſt accuſatio replicari. De accuſationibus. gnoſceret,à ſua communi familiaritate neglexerit ſepa- CAP. G: Cohiabitantes inimicus accu fati, ab avet Stephasus Papa. poo ab accuſatione cohabitantes inimicis: AUuůʒra infeſtationes blaſphemiæ, affectio ſolet ami- eitig incitare, s ſatione rebelluntur. CAP. G. Ponit pæniteniiam at demars; vel membri de Ex Brocardico ¿ib Ccusaſti aliquem eſt: niſi pro pace (quod carena vocatur) atoris calumnioſi, cuùm ſequitur in- ilitatio. occifus ane& aqua juentibus annis m debilitatus eſt, ere. ufan Pës Ee.. Man; una parte,& Bonus Pre Bonus Codti Laicus frater ejus en-al in ſcutla conſtituti: eun. dem J. quia Laic duxi mus ad ſuper cri efi quia in teſtimo —— mit Cumque pr C Jue p yniæ confantiùs accu n ium illius cauſæ adductus fuerat,& —..— a Csi eod, B: lerm fèil. eod., tit. in t comp vid; B. Thom. 2 ; 79.und. 13. ep. An as ex Burchare tisni: ptd: compii.@ posk- Concil, La- Ps 40i Ceti Í VIL| | | VITI| — quia pra dictus I. frater ejus, ipfum P. coram te priùsac= cuſaverat, ab accuſatione repulimus: præſertim cùm æ frater P. memoratum B. anteà de cauſa conſimili accu- saſſet: unde quoniam unus poſt alterum prædictum P. inſtanti viciſſitudine accuſabant: neutrum ad ejus accu- ſationem admiſimus. Sed utri sbytero de obje- ctis criminibus purgationem duximus indicendam. Ideo- que mandamus, quatenus uterque illorum cum tribus Sacerdotibus faciat fepurgare b; CAP. XI. E Monachmaccufarepotet Abbatem,& de bonis monaſterid exhenſass litis neceſſarias habebit. Idem Vigarien. Ebiſcopo. Xe parte tua: ¶ 1& inſid.] ¶ Prudentiæ tuæ t. re- ſpondemus, quod Monachi(niſi alia rationabilis caufa impediat) cò quòd de obedientia& ſubjectione Abbatis eſſe noſcuntur, ab ejus accuſatione ſunt nullate- nus repellendi: licèt alios accuſare non poſſint. Quibus (ſiquidem cm proprium non habeant) de rebus mona- ſterii expenſæ debent neceſſariæ, donec cauſa debitum finem accipiat, miniſtrari- [ x: Hujufmodi quaftio nobis propofita est utram Monachi iw accuſagione Abbatum ſint aliquatenus audiendi. Super quo ntig] CAPR ALR G Presbyter ebriofus Mifam celebrans non pramifa digeſtioneʒ Ecéleſid pri vari debets hi d. ut conveni ar omnibus lecturus. Idem. 8¹ conſtiterit 4, qudd D. Eccleſia non perpetuiò con⸗- ceſſa, fed ad tempus fuerit commendata,& dē vino= lentia. e;& quòd in taberna pernoctaverit, ita quod alterà die nullà præmiſsà dormitionèe f Miſſam cantäſ- fet:(& F] Si de hoc rationabiliter convictus fuerit in judicio ante Epiſcopum ſuum: ſive accuſatus, vel ad ra- tionem poſitus, ſine coactione fuerit confeſſus: ei ſupet eadem Ecclefia perpetuum ſilentium imponatis, ipſum ab impetitione B. 4 deſiſtere compellentes. Cæterùm ſi eidem fuit Eccleſia canonicè conceſſã& tradita,& poſtea de crimine aliquo non fuit convictus, ptoptet quod de jare debeat h fpoltari,-vel poft appellationem(ficut ali do allegavit) Eccleſi illå fuerit fpoliatus, ipfam e4: atis reſtitui,& in pace dimitti- CAP. XHL Inimicußs etiam d uoluntaria exceptione repekitur. Edem. Emihimus tibi mandàffe, ut C. Abbati fæ, cujus e ctionem confirmavimus, munus benedictionis impendere proaurares. Sed quia H. pro altera parte ate ad noſtram audientiam appellavit, proponens quòd de ſimonia accuſaret eandem: mandatum noſtrum diſtu- rð te non detet in hac nidem illius lifti efektui mancipare. Quia v parte appellationi ejufdem H. déferre; cù manifeſtus fuerit inimicus,& contra cami reftimoniunt : mandamus; quatenus(cùm inde fueris requiſi- tæ Abbatifæ munns benedi&tionis non dife- XIV. rum coram judice’, añtë infi accuiſare: ſed ei deſiſtenti osndutmn hos fammarit CAF i accuſatu nepænadefifere,& non tum imponitur in perpetuum, Et ifle testus efi notabilis. Abbas, Innocentius IH,« funtino. Lie “1.] JSanè cùm ex I.& O. Canot Irchiepifopo Bt rchrepifcopo 5 2, COMPD. C. 7. e04.] f. dormitationei

Eccleſiæ Biſuntinæ ad Apoſtolicæ ſedis audient tiam B veniſſet, te varia crimina commififfe, acab eis fuiſſes pe eafdem literas fuper perjurio, crimine fimoniæ& ince- ftüs a delatus: Clemens Papa prædeceftor noſter(ſerva- tå judiciariâ gravitate) tibi certum terminum affigna- e. quo reſponſurus objectis Apoſtolico te conſpectui præſentares. Cum autem juxta tenorem citationis ad fe- dem Apoſtolicam acceſſi ſſes, nec ullus 4 appareret, qui te ita impeteret de prædictis: ne aliquid de contingen- tibus omittere videremur, ab I.& O. Archid. in noſtra præſentia conſtitutis quæſivimus diligenter, ſi quid fu- per pramiffis adversùs te pro fe, vela Jis proponere vel- lent,& quod fcripferant, legitimè demonftrarent: ipfi autem, quòd non propofito accufandi hæc feripferant, re- {pon derunt. Sed quia{fuper quibufdam incorrigibilis vi- debaris, quædam de te Apoſtol. ſedi duxerant intiman- da: fed nuntius, qui pro literis acceſſerat ĩimpetrandis, iÇ J ædictis filentium imponendum, ne te de cætero eis ſuper his ac- uſare liceat, vel etiam infamare. Qui n Canonici citra vinculum inſcription iş runt, cis de juris permifione id non dum. Ne autem in abſolutione tua cedere videamur, quamyis poti odore bonæ opi nionis Coëpiſcoporum noſtroru àm eorum infa miĩa delectemur, Ca Abbati dev Firmitate, inquiſitione us commit- tendam. E I«Apoftolorum Prin mino fit attributa poteftas ve rum extgentiam meritorum exercere libere debeatius ræ ro ro Givendi nobis a Do- zn fùbditis juxta fo- t per zre, tamen illins quromnes ſanat,& neminem vendum, quam a am vel gandum, axare vindifam.] i PES G. Adpr tur procurator, a 45 eX Cee ptiones non tangentes crimen propo flare man dato alicujus, non admittitur ad accufandum illum, fi virtute ju- ramenti ſibi fuit injundtum, ut non accuſaret. h. d.& ad hoc folet allægari, Gin hoc est vaide vulgatum, Idem Saliburgen. c Archiepi propofait in Erede, Pre ditum mEpo ım ad nicæ peremptoriè nos meminimus ci rò ad luam excufationem viarum diſcrii nem chrifmatis imm is effet per ip ris, pern uncios& lite tiones hujuſmoc ipſum reputavim c in caufa poffemus recipere cr iseis tamen con- ceſſimus auditor À ſarent. Cumque prædictus A jecta, fuit ex Tirade refponfum, quòd cù hoc ad Magdeburgen, Ar leopum 1 impetratæ, idem A. in objectorus n ſe viden ne deficere, ad pedes ejus ſe humiliter proſterne niam poſtulavit:& quod adversus eum calumn ceſſerat, eſt confeſſus. Cæterùm cum ſuper hoc mandato enũs excu iffet ob im fuper ræ fuerant a lncefiu. b alit. nec unus appareret, qui te impeteret de praeditis. c Sal Reburgen. d Cap. z. cod. titin 3, compilation, © ertimantes, EROS ftare ejufdem Arcel hiepifcopi juraviflet: ipfe præcepit cis | dem, fub debito præftiti juramenti, ut contra eundem | Epifcopum de cztero- proponere talia non auderet. Cùm igitur nobis ex ipfius A. confeſſione conſtaret, ipſum ju- ramentum hujufi modi præ æſtitiſſe j ac tale recepiſſe mane datum; fuper impetitione d dicti Epi iſcopi ſilentium ei du- ximus imponendum:: propter contumaciam tamen ei- dem E ifcopo a citationem& purgationem propter in- famiam indicentes. CAP. XYL G Denunciator criminis non fè mfiribit, quta ad correfhronem tendit: accuſator autem inſeribit guia tendit ad penam‘exapta ens vero dnfèribit ad pænam extraordin ariam, y f per èxceptineme dejicitur ab obtento alias fecus, hac primo. Secunde dicitur, quod dum difèutitur de crimine per medum exceptionis, potest inter vee nsre procurator. Idem Priors ſancki Fridiani,&Magiſtro B. Cano- nico Pifano. QUperhi de quibus nos conſulere voluiſtis, inqui- K? fit. veftræ breviter refpondemus, quòd tribus modis valet crimen opponi, denunciando, excipiendo,& accus fando. Quando crimen in modum denunciationiso ppo- nitur, non eſt inſcriptio neceſſar ria, fed cumãn modum accuſationis, oportet inſc: quoniam ad depofiti 0. nem inftituitur accufatio, fed ad corre tionem eſt d de- nunciatio facienda. Cùm autem excip men objeć ctum, diſtinguendum eſt, quar quand do. Siautem objicitur, ut a ib aralio vel teſtifi⸗ catione aliquis repelap tur, non eſt inſcribi neceſſè: ſed cùm opponitur, ut omotione officii, vel benefi- cii excludatur ſi ante confirmationem objicitur, non co- gitur quiſquam inſcribere: quia crimen hoc modo pro- batum, impedit pr:omovendum; fed non dejicit jam pro- motum. Poft confirmationem verò, cùm fcilicet ordi- nandus fuerit aliquis ctiam conſecrandus, quia e- B ab obtinendo repellit,& dejicit abobtento, ad ex- aordinariam pœnam ſecundum arbitrium judi i creti citra- vinculum infer riptionis eſt excipiens adtt gendus, ſi defecerit in probando: pro eo, quòd ctimine ſic probato perdit q quod per el lectionem& confitmationem ei fuerat acqi aim:{fed ob hoc priùs habita non amit- tit. Licèt enim a agatur de crimine, non eftan yen hujuf- modi quæftio criminalis: unde per procuratorem pote® ritè tractari, i a Ae r CAF- XVII G Generales inguifitores, fi non fèrt tionis ordinem, prudenter ér caute fè Secundo ponit formam jurament:, guam ing inquifitis. um ingufi- priit, fitores exguntab Idem Verſal. c ho éy„Abbati de ]€ Si circa Nov is ordinem lino commen- I. Ualiter e&quando:[ 1&7. rien. Epifcopum debitum inquifitio obſervaſtis, di n veftram in Do damus. Si veròguålibet occafione præter mififtis eun- dem, adhuc- f iș fum 10 vo] lumus ob- ervari+ ne inde; ji r tur. Ideoque mandamus, quatenus wei judicium recurrentes, fi contra p. Aaf i nem tanquam homines exceffiftis: non pudeat vos et- em veſtrum corrigere, qui poſiti eſtis, ut aliorum cor- cretti iptum ordi- atis errores;: quoniam apud judicem dif tum, in c ua menfura menfi fueritis, remetictur yobis: ita Vie delicet, ut inveni iafis occafionem alic tem, per guam(ne veftra vilefcat auctoritas) JA a Secuti vetera exemplaria huni brefum, cum in vul gatis perperàtă legeretur ita, pug gation e nonicam propter,&c. b Cap. 3. eod, tit.m3 tomp.€ alit- cell. d De Citite E. Cap. 4. eod. triin g comp. f alit, ita: : 3 hunc ipfum. anri ——— E 599 Decret. Greg. Lib. V. Tit. I. 6o00 mu,

CARI tionem ut etiam(0 Ilit,& dej fecundùm 4 or eleionen: dob hoc pris” —— ä S ği piini S. cautiùs& prudentiùs poteritis, fuperfedeatis ad præ- fens: quoniam ex his, quæ inordinatè ſunt acta, non poteſt ordinabiliter agi. Si verò præſcriptum ordinem cuſtodiſtis, omni gratià& timore poſtgoſitis, Beum ſo- lùm habentes præ oculis, vid regià incedentes fine per- fonarum acceptione a in negotio procedatis. Formam verò juramenti, quam'ClericisNovarien. fuper ingui- fitione facienda in' hoc negotio recepiftis, in fimilibus volumus obſervari: ut videlicet jurent Clerici, quòd ſu- per his, quæ ſciunt vel credunt eſſe in ſua Eccleſia refor- manda, tam in capite, quàm in membris(exceptis occul- tiscriminibus) meram.&. plenam dicant inguifitoribus veritatem I＋ Debẽat Pralatus procedere ad inquirendum er puniendum fabditorum exceſſiis, ex auctoritatibus Noui& Veteris Teflamenti colligitur evidenter; ex qu ibus faper hoc procefferunt poftea canoni- ez ſanctiones. Leg gelio, quod villecus, qii diffa- natus erat apud dominum faum guafi difapajjet bona ipfius ands: wvitabilo::Quid est koc guod'audio de te? redde rationem vik- vntionis tug:-jam enim non poteris villicares Et in Geneſi Do- minus ait: Deſcendam&- videbo utrum clamorem, qui venit ad mez opere compleverini: Ex quibus autlornatibus manifefie comprobatur, guod. nan folum cum fubditus, verm eliam cum Pralatus encedit, ſi pen clamorem&famam exce fus ejits ad aus erori pervenit, non quidem guod à malevolis ναaledi cin ſed à providi& honeflis, nec ſemel tantùm, ſed ſapè quod sla- nor innuit,& diſſamatio mani feſtat, debet coram Eccie- bus veritatem diligentius perſerutari, ut fi rei popoſcerit qualitas, canonica diſtrictis culpam feriat delimquentis, non tenguam fib zdlem actor&judex; ſed quaſi deferentè fumd, vel clamore ini rꝛante, officit fai debitum exequatur. m bos fit dil genter obfervandum‘in fabditis; diligenti: n esf obfervan dumin Pralatis, qus quafi fignum funt pofiti ad fagittam:& quia non poffunt omnis complacere, camex officio teneantur non fò- iam arguere; fed etiarh increpare; guinetsan interdum fufpendere; nonnunquam vero excommunicatione li ffequẽ ter- odiam multorum incurrunt& infidi u patiuntur, Q i vide flätuerunt ut accufatso Prelatorum non facile admittatur, ne adhibeatur cau- r enim in Ev. concu columnisyeorruat ġdificium 3 arfi dils tela, per quam non ſolum Falſa, ſed etiam maligi rruninationis janua pracludatur. Lerum ita voluerunt Pro videre Ffuia i; ne criminarentur injuſte, ut tamen caverent, ne delinquerent inſolen- morbum congruam invenientes medicinam, ut 5 gua ad deminuttonem capitis E tionem intenditur; nullatenus admittatur.. Sed ca fierit infamatus, ut'in tantum jam clam diutins fine fiandali difimuidrs non po ger; contra utri m fuper excefibus fuis auiſqu dettt, grad e perienlo to- ejus axceſſus non eæ odti fomite, fod exc i Fectu: quatenus-„ gravis fuerit exceſſis,& ſ non degradetur, ab ordine& admeniſtratione ta cundam E vangelicam fententiam a uillicatione villicum amoveri, gui non potest villicationis fue dignarzn sedaere rationem. Hune igtur ordinem), CAP- XVIIP i REE Å. C Seus eontra quem iuquiriturs jurauit raſpondere tantuùm ad fionem audztar volens probare excuſationes, interrogata, post confe qua confefionem non perimunt, fed exponunt: fècns fi jaraverit,| plenam t meram veritatem dicere. Idem Art bicpiſcoes Arelaten& Vallis ma- gra Abbati. Umb dilè&i fAliiCifter-Abbas;&.& R. Monachi Fontis frigidi A poft:fed.Leg.ad Ecclefiam Agathen. aà Exceptiones b Cs eod.tit ing comp: bor De accuſationibus. 4 ſeniori- ma juraverit: cùm ſecundum eandem nec veritatem- moveatur omnino: guod esf fè-| acceſſiſſent, ut in ea legationis oficium exercerent, quia® de Agather: Epifcopo per frequentem clamorem multa: fibi fuerant: infinuata` finiftra: voluerunt defcendere | acvidere; fi clamorem operecompleviffet:[ 1 C infià.] |€ Quia verò nobisnon conftitit;fub'qua forma Epifcopus cum Canonicis Agath. coram di&tis Legatis præftiterit#7 juramentum, utrùm videlicet ita jaraverit, ut fuper tatu Ecclefi plenam& meram diceret veritatem, an utad in⸗ quiſita veraciter reſponderet: Mandamus: quatemus git- dem Legatis ex parte noſtra mandetis, ut fub qua forma jura mentum præſtiterit, ſtudeant fideliter intiwmare. Et ſi ſecundùm teſponſionem eorum fub fecunda forma ju⸗ raverit, aut ipſe ſufficienter probaverit, ſe ſub illa forma juraſle, aut per depoſitiones teſtium, quos produxit, aut etiam aliorum: cùm depeſitiones illæ non fuerint publi⸗ catæ, nec productioni teſtium renuntiate curavexit: quo- niam ſecundum eandem non teneretur ex debito jura- Fmenti niſi ad quæſita ſolummodò reſpondere: vos ex- cuſationes ſuas andire curetis:& fi eas probaverit, cùm excuſationes hujuſmodĩ confeſſiones non perimant, ſed exponant, quæ tales ſunt, ut ad bonum& malum v leant retorqueri c,& ideò judicari debent ex caufas eum ſublato appellationis obſtaculo abſolvatis: cùm etfi repertus fit culpabilis imquibufdam-e% labore ta- men& pudore punitus, quos propter hanc cauſam incur- rit, hujqufmodi levis culpa leviter ei valeat indulgcri 8 R ri`t Ā adatt nhrfor Qudd ſi excuſationes illas ſuper dila pidatione, naufka⸗ | gio;& limonia probare neguiverit, aut fub prima for- tacere, necadmifcere debuerit falfitatem: vos'{ nonob-- ſtantibus excuſationibus, quas de novVo propoſuit: cum in confeſſionibus ſuis nullam omninò de illis fecerit? mentionem? quamvis firmiter aſſetuerit, quòd plures eæ illis Legatis prædictis expoſuit, cùm hoc per fe probara” non poſſettanquam qhi folusexaminabatur ab illis)eum ab adminiſtratione Agathen Eceleſia xemovere curetis. [ 1 Ideog, tam Epgéópum quarn Canonicos juramenti vineulo 2 i 7 8 allirinxerunt, ut Aper fatu Eceloſis Hii dicerent veritatem}. CAP XIX. E De veritate criminum ubn inquiritur; niſt prids ronſfet de snjamia: ér tunt non inimici vel perjuri, ſed idonei virt ad proſã. ſuendum inquiſſtionem c ad teſtimonium adimittuntdr. G non? probato crimine, indicitur infamatis purgatio: Idem idrthicpifeopo Terraconen: é Abbati Janie? | Mariæ de Lopuleto,& Arrhidiac. Barchinon. oporteat d Epikopum:[& 7]§ Sanèvenien-- tibus ad Apbſtol. fed. G.& H. Canonicis Vincen.& multa enormia contra Vincen. Epiſcopum propone: tibus coran nobis, quia illa non debebamus fub diſſi⸗ mulatione tranſire e: vobis inquiſitionem illorum duximus committendam:-Verùm ditus Epifcopus, an+ tequam ad ipſum f; veftra citatio perveniſſet ad Præ- ſentiata noſtram accedens propotuit; quòd Hh; qr enormia de ipſõ fuggefferant g” typo walitiæ P quam juſtitiæ zaclo ducti; nobis hvjusfmodi intimärunt: cùm ipfi ejus fintinimici manifefti& cum ejus hoftibus converſentur, conſanguineosque ſuos„ ar complices intendant ad teftificandum producere; contra ipium, maa mi eet — mman——E̊Ub— à Pßeſfitit. b. Al. ad bonum vel natum: c Et cam? dubia ad bomivs C- maluma pofuntretorgueriin meliorem funt in€ terpretanda, B. Thom.2...60 arig. d C6 eod tit. an tomp” vide Iul. Clar. an pract. crim. S. fn.C e prateriret- E eugas- g ſaubjeceraue, 602

603? Decret. Greg. wA V. Tiel. qui ad denunciandum, ſeu teſtificandum admitti non de- um infamandi,&. per exseptionum exclufione bent: utpote juramenti praæftiti tranfgreffores,& atiis criminibus irretiti:[1 47.] Diſeretioni veſtræ man- damus, quòd a nifi fuper prædictis famam ipfius b læ- fam cffe noveritis: vos ad inquifitionem illorum non fubitòprocedatis. Quòdfiad mquifitionem fuerit pro- cedendum: prædictos, vel alios, quos ipſius efie confti- terit inimicos, nec ad proſequendam inquiſitionem, nec ad perhibendum teftimonium contra ipfum Epifcopum zdmittatis: fed per viros idoneos fuper his, quæ gefta ſunt, inquiratis diligentius veritatem, Etfi nihil gf probatum fuerit contra ipfum: vos purgationem ĉano- nicam indicatis eidem. [ I Ne vero per leve compendium ad grave difpendium veniatur.] CAP. XX. GA denunciatione repellitur publicus concubinarius, excom- enumcatus& conſptrator,& is qui nen præmonuit. Idem. Umdilectus c filius:[& infia.] ¶ Si vobis conſtite rit prædictos, quorum nomine ſunt exceſſus hujuſ- modi de Epi ſcopo nunciati, publicè concubinarios tunc fuiſſe, propter quod in eos fuit excommunicationis ſen- tentia promulgata, vel præfatum Epiſcopum de jam di- ctis exceſſibus non fuiſſe præmonitum ab eiſdem, vel ipfos confpirâffe in eum, à denunciatione repellatis eoſ- dem: alioquin andiatis, quæ fuerunt 4 hincinde prop lita. Eidem Epiſcopo auctoritate noſtrã nihilominds pro- hibentes, ne fuper his, fuper quibus ad audientiam no- {tram fuerit legitimè appellatum, præfatos Clericos in- gebitè gravare præſumat: donec cauſa ſupradicta juxta formam mandati noftri fueritterminata F 7 CAF: XJI O Crimen probatum per molwn inguifieionis, regulariter pana ionem, fit de- ordinari non punitur: j pofitio, fic ut in acciiſa jeficii reten- tionem, fit privato Aù jder nanc pænam mo- derari. h. d. ufquead$- Tertia. ſecundum verum intellemum non bene declaratum per fèribentes, Idem Epiſeapo Gebenenſ, e&N. Valentin. Ndusftien ron 5: Nquiſitiot is f negotium, quam de Epifcopo& Ha- nopicis Valentinen. vobis commifimus terminan- dam g:[1&.] ꝗ Secundò quæſiviſtis, quid vobis ſit ſtatuendum, ſi contta quempiam per inqui ſitionem pro- batum fuerit tale crimen, quod deponeret accuſatum cri- minaliter& convictum. In quo quidem duximus di- ſeinguendum, utrum ſit tale crimen, guod ordinis execu- | fi smpidit ordinis exe peractam pœnitentiam impediret, putà fi homicidi commiſiſſet, vel adeptus eſſet ordinem aut benefic vitio ſimoniæ: quo caſu erit ſicut in accu procedendum: alioquin ſecundum perſ qualitatem exceſſus pœnam poterit judican moderari. tionem ſuſcepti, aut retentionem beneficii etiam poſt| : J | enina, guos interrogari Peri confuev citu, cum idem E, NAS dicentium AAN. lam dicta, ſed etiam ipſa n0 smn appareat, publicanda B) r refþondemus munat quid à qu timas admitienag ne per j upprefstonem noms- b ejus. c Cap.t. eod. tit. in 4. compilat, € Uid. Notas in hunc loum. fF C. 2e. eod. tit. p.© prater DD. bis Iul. Clar, inp ca cramin. quaſt. o. Rie | Jaj audacia prabeatur.] “PY. a enfamat 7 s351 rPe 7 E Contra non infamatum, ſeaber Leritate criminum nquuiri ny lebet, etiamfi libellus fam contra eum oblat 2 Ifi libellus famofas contra eum oblatus fuerit in ſecrs. to: nec fùper principali creditur tefi, ou contra guem mogui 7 7 mentum:$ n ad petiti caufas přobabiles oft propter di&a huj hoc depoſitio quiſitio fieri d rum, mentum in guisapud jı ionis articul ati affirmant is occultè tradentium, mus, nullum effe pro crim borat infamia, feu clamoſa modi puniendum: gu m recipi non debere, àm in- contra kat-Gai cag Ioi tus dicst fe iliti, r inimicum: idem fi hoc dicit ante jaras rafumatur hoc dixi J ife ih faudem,.d.«foue ad guem cri ififie, de guo aliqua infami nam infligere debeatis? Et {Í edulas 4 pifcopi contie n, quæ in ipſis b con- cedendum. Et an fides eorum S A 5 ui poft juramentum interrogati m, de guibusi inimici; ill nimicos etiam ante juramentum id tamen ç inimicitiarums Ad d hæc reſponde- per quo aliqua non la- Juatio non ptoceſſerit, nimò fuper modò fuper illis, de quibus clamores aliqui præcefferunt. Necad petitionem eo- qui libellum infamationis porrigunt in occulto, procedendum eftad inquifitionem fuper contentis ibi- dem criminibus faciendam, Aut e etiam adversùs eos, contra quos fit inquiſitio, fides adhibenda eſt dictis corum, qui poft juramentum vel ante, tacitè vel exprelsè, inimicos f fe afferunt eorundem, nifi forfan ante jura- udem id facere præſumantut. G Non pungur guis de crimine, de quonon conftat, nif per f” mam,© teflium credulitatem: dr per difta paucorum non debes t licem infamatus reputari. h. d. ufque ad finem, Quzíivifti etiam, quid ftatui debeat, fi nihil per cer- tam fcientiam, fed tantùm per famam,& eorum, qui fue- rint inquiſiti credulitatem juratam contigerit inveniri, Et utrùm aliquis fuper eo crimine reputari debeat infa- matus, de quo ipſum duo, vel tres, vel etiam plures di- xerint infamatum; licèt de ipfo nihil finiftri in publico udiatur. Ad quodeft noftra refponfio, quòd propter | famam&deponentium credulitatem duntaxat, non erit ad depoſiti enw tangua to canoin..a poterit indici purgatio, judicantis: Qui propter di&a pauc i tum reputare non debet„cujus apud bonos& grayes leæſi um{į opinio non eziftit in judicio conftat, petit rarnemm no ium criminum d fi lis, ficundum hune Intellectuꝛu, i Ncaſus valdè notali onis fententiam procedendum: fed infama- cundùm arbitrium m eum infama XXIL Hulutianem on eññ audiendus, ſed perior denovo prisa Idem Epifiopo é Decano Sylvanellen, g A? petitionem b Galteri quondam Corbien. Abbas i: À bi Im cor-· tis, R.& P. Canonicis Noviomen. à nobis dudum cor- rectione commiſsà:.] Vemm dilectus filius G. ſanctæ Mariæ in porticu Diaconus Cardinalis, t a In veteribus fibris, cedulas. b his. deeſt in pluribus anug d Al. ad hac autems Ot, Nec etiam, Gc. f Vide notata per Bart in g Al. Salvaten al.Siluatenen. ail Silvanen, h Cap. p sod. tit. in icomp, vide Archid, c fi quis Abbas. 18.:1. unc Apo- c Diflio, tamem, Ec. e Al. Jeol. ff. ad(orn. de ſtolicæ m falf deponendé

eritagiie, At tem; r pert w reputari nid fatui 6⁰ De accuſationibus. folicæ fedis Legatus, dicto G. præfente, nec reclamante, ſuper ſtatu monaſterii cœpit inquirere diligenter,& eum inquiſitione finita eum Pariſios evocàſſet, propoſiturum contra inguifitionem eandem, fi quid rationabiliter dy- ceret proponendum: idem præfentiam ejas adiens, alle- gavit, quòdin monaſterii correctione procedere non va- lebat, quæ prædictis judicibus priùs fuerat auckoritate no- flrä commiſſa:& Cardinalem ipſum ex juſtis cauſis ſe aſſerens habere ſuſpectum, vocem ad nos appellationis emiſit: quem Cardinalis(inſpectis, quæ probata fuerant contra eum}amovit è regimine Abbatiæ, dando fratri- bus ejufdem loci liberam facultatem alium eligendi„qui priorem de Argentolio elegerunt concorditer in Abba- tem:[1&].]{9 Cùm igitur nobis de us fuerit facta fides, propter quz præfatusG.erat meritòamovendus, etſi reſtituendus foret propter judiciatium ordinem non fervatum, ipfam providimus manere privatum regimine Abbatiæ:füpradiétum Priorem(quë pro eo quòd præfato .propter juris ordinē non fervatuminordinatè remoto, ïntelleximus ob eandem caufam per confequentiam mi- rùs legitimè ſubſtitutum) per ſententiam amoventes: quem: quia non propter perſonæ vitium, vel ſcientiæ 4 defectum, ſed proptex juris ſolennitatem prætermiſſam amovimus, ipſum poftmodùm reftituimus in Abbatem. [ 1 Ipfhis ad monafiersum idem ancedentes, quibus correltis dudemnonnulia qua fiatuenda fuerant, flatuerunt inguifitionis n- Santiam quorundam impedzenti maittia retardando, Ad quo- rum contumaciam ropremendam, ſeculare brachium intendebant vocare:) [ 2 His igitur& alin gua utrag, pars propofùit intelei.) CAP. XXIII Alenti paſſeſſoris adi piſcendæ in beneſicialibus non olſtat ex- geßtio criminis, niſi de eo ſit infamatus:& intamato, accisſatore non probante, vel hon apparente, indicitur purgatio, ingua fi defe- gerit, punitiir ut oonvictus. Ideme Ccedens ad& præſentiam noſtram S. nepos quon- dam H. Subdiaconĩ noſtri, ſuà nobis conqueſtione monſtravit, quòd cùm ĩdem.apud ſedem Apoſtolicam viam univerſæ carnis ingreſſus fuiſſet, Prabendam, quam decedens habuerat in Eecleſia Cremonen. ei duximus conferendam:[6 ifra Mandamus, quatenus niſi præ- fatus G. fuper objectis eidem in modum exceptioniscri- minibus, videlicet perjurio& homicidio, publicè fuerit infamatus, coneeſſionem noſtram ſibi factam executioni mandetis. Deinde ſi legitimus accuſator apparueritʒaudiatisquæ fuerint hinc inde propoſita:& ſi prædicta crimina vel eorum aliquod legitimè probatum fuerit contra eum, ipſi ſuper eadem Præbhenda ſilentium imponatis. Si ve tò contra ¢ eum legitimus non appa actufator,& ipſe ſuper prædictis criminibusdignofcitur r fus i famiâ, purgationem ei canonicam indicatis cerit, imponatis ei ſilentium. Si autem purgationem Præſtiterit, contradictores ab ejus moleſtia compeſcen- res, eos, qui eum nifi funt Hnpedire,in expenfis legitimis sondemnetis. CAP. XXIV: E Supiriir comra ſubditum, manimò Pral zum inquiret, ſuper quib: sum, O tradet fibzscapi sabit, G ipfius i atum, debi tan- proceffit infamia:& tune vocabit 1e nomina, G tefliuro'ditta publi- q Eetehνẽỹꝗ E onesadmittet,(F probato gravi a Deest vox, fiientia; in guibufdam exemplaribus, in quibufa damerat expoſitio ſuper verbo, de repfit in textum b. 3: de conseff: prab. in geomp, vide Inner. ine i; füp.de Tum, mde# san laciter limitat hanc Decretal. y itur de purgatione indisenda Marian snr epet. c. qualiter malo, v. in qua ſi de- | | | ) $ | crimine, eum ab adminiflratiuns removebit. In regularibus vero Prælatis ad ungnem ſer vandus non eùt ſuc ordo, Et quanquam ia hac ſummatrone modlica uideatur agi differentia inter Pralatos& Jubditos, contra quos inquiritur: tamen facienda cst y ut patet i litera. Idem in Cncetio generals. X II. uaniter& quando debeat Prælatus procedere ack inquitendum& puniendum ſubditorum exceſſus, ex auctoritatibus Vet.& Novi Teſtamenti colligitur evi- denter, ex quibus poſteà proceſſerunt canonicæ ſanctio- nes; ſicut olim apertè diſtinximus,& nunc ſacri appro⸗- batione Concilii confirmamus. Legitur enim in Evans gelio 6, quòd villicus ille, qui diffamatus erat apud do» minum ſuum, quaſi diſſipà ſſet bona ipſius c, audivig ab illo: ¶ Quid hoc audio de ze; redde rationem villicatisi nis ius: jam enim non poteris amplias d villicare.] Et in Geneſi e Dominus ait: ¶ Deſcendam& videbo, utrum clas morem, qus venit ad me, opere compleuerent.J Ex quibus auctoritatibus manifeſtè probatur, quòd non ſolumæs cùm fubditus, verùm etiam cùm Prælatus excedit, fi pes clamorem& famam ad aures fuperioris pervenerit, nom quidem à malevolis& maledicis f, ſed à providis& honeſtis, nec g. ſemel tamũm, ſed ſæpè, quod clamor in- nuit,& diffamatio manifeſtat: debet coram Eccleſiæ ſe- nioribus veritatem diligentiùs perſerutari, ut(ſi rei po- poſcerit qualitas) canonica diſtrictio eulpam feriat delin- quentis, non tanquam idem fir accufator& judex, fed quafi denunciante famå, vel deferente clamore, officit fui debitum exequatur. Licèt autem loc fit obſervan. dum in ſubditis, diligentiàs tamen ef obfervandum im Prælatis, qui quafi fignum funt pofiti ad fagittam. Ey quia non poffunt omnibus complacere, cùm ex officio fuo teneantur non folùm arguere, fed etiam increpare quinetiam interdum fijfpendere, nonnunquam verò li- gare: frequenter odium multorum incurrunt,& infi- dias patiuntur, Etideò fancti Patres# providè ftatus- runt, ut accuſatio Prælatorum non facilè admittatur, ng concuſſis columnis corruat ædificium: nifi diligens ad- hibeatur cautela, ꝑer quam naon ſolum falſæ, ſed etiam malignæ criminationi janua præcludatur. Vetum ita vo- luerunt providere Prælatis, ne eriminarentur injuſtè, tamen caverenti ne delinquerent inſolenter: contra mor- bum utrumque invenientes medicinam congruam: vi- delicet ut criminalis accufatio, quæ ad diminutionem capitis, id eſt, degradationem intenditur: nifi legiti- ma præcedat infcriptio ż nullatenùs admittatur. Sed cùm ſuper exceſſibus ſuis quiſquam fuerit infamatus, ut jam clamor aſcendat, qui diutiũs ſine ſeandalo diff- mulati non: pofiit, vel fine pericufo tolerari abfque du- bitationis ſcrupulo ad inquirendum& puniendum ejus exceſſus, non ex odii fomite, ſed charitatis procedatut affectu: quatenus ſr fuerit gravis exceſſus, etſi non de- gradetur ab ordine, ab adminiſtratione tamen amo- veatūur omninò:quəd eft fecundùm fententiam Evange» licam à villicatione villicum amoveri, qui non poteſt vil- licationis ſuæ dignam reddtre rationem. Debet igitur effe præfens is, contra quem facienda eft inquifitio, nif |: f i l 3 sönenda luntei fe per contumaciam abfentaverit;& exponenda turnit et illa capitula, de quibus fuerit inquirendum, ut facilta- s a"i Fad y m er na tem-habeat defendendi fë ipfum:& non folùm difta, fed aton, Butri.| bus Ebiſcoporum ——— a Selicet Innocent. ILL in Conc. gener. Bater..&. C eq. eod tit, in i comp. Initium huju Decret. ufque ad.§. debet igitur. habetter |. eam ingacomp, eod. tit. cog. b busis c slins d Die dlio, amplins, deest in antig Gd. e Geni% f maledictis. g non femel h Vide epif. 2. Stepha Papa'T. de aceufationi- a, Ta— C. pienifime: ih t: tomo Conc. Suriang: editionis: de quos citav Iitet inſeribů. p: eod, c, fúper his, verbo, opote~

607 Decret. Greg. * etiam nomina ipfa teftium funtei(ut quid& à quo fit di&um appareat) publicanda, necnon exceptiones& re- plicationes legitimæ admittendæ: ne per ſuppreſſionem nominum, infamandi, per exceptionum verò excluſio- nem deponendi falſum, audacia prabeatur. Ad corri- gendos itaque ſubditorum excefſus, tantò diligentiùs de- bet Prælatus aſſurgere, quantò damnabilius eorum offen fas defereret incorrectas. Co quos, ut de notoriis exceſſibus taceatur, etſi tribus modis poſſi cedi, per accuſationem videlicet, denunciationem,& inquiſitio- nem ipforum: ut tamen à in omnibus diligens adhi- beatur.cautela, ne fortè per leve compendium ad grave diſpendium venĩatur: ſicut ac ationem legitima debet præcedere inſcriptio, ſic& den ionem charitativa monitio,& inquiſitionem clamoſa inſinuatio præveni- lo ſemper ac ine,ut juxta formam icii, fententig quoque fi Hunc tamen rdinem circa é regukares perlo uaque fervandum c, qug(cùn & liberiusa ſuis poſſint admini ntra ntra ma { requirit} tionibusamoveri. XXV. C AP. A, patuere invefliger debent fa tata in S, Ab executione offi- o, Icut e olim à ſanctis Patribu Metropolitani ſingulis ann ycialia non omittant Concilia celebrare S,& moribus reformandis rigendis-excef in Cle atum, canonica ali Con itam pænam Ut autem id valeat efficac ùs adimpleri, per fingulas diœcefes ftatuant perfonas idoneas, providas videlicet& honeſtas, quæ per totum annum fimpliciter„& de plano abſque ulla juriſdictione ſolicitè inveſtigent, quæ corre- i e ye eforma N k; E s stione vel reformatione funt f digna;& ea fideliter perferant ad Metropolitanum& Suffraganeos& alios ir Concilio ſubſequen fi j prout utilitati & honeſtati congr eratione proce- dant:&quæ g ftatuerint, faciant obſervari: publicaturi ain Epift libus$y ii Ae cain Epiſcopalik s$ im per fingulas diœ- cefescelebrandis. Quifq oc falutare ftatutum neglexerit adimplere, à one officii fuper- datur. CAP. XXVI. G Sententia excommunicationum, fa Hini enſionum, Yy: f n el interdifli, tate post denunciationem per Abbatem denunciatum> Ue pro tue: fh tur, dicta teſtium denunctato traduntur,& expenfè fris-Mon;; fieris Mon© propter hog ab obedientia Abbatis noneximuntur, fine tamen litis È Gregorius IX. Archiepifiopo dr Priors Maria Rothomagen. l alium ihſo in Monachos denuncrantes, t harentes eiſdlem, relaxan liati reſtituuntur juramenta detacenda eritate relaxan e bonis zsona de ciantibus miniſtrantur. æjudlicis. fta a Alita, tamer tit diligens adhibeatir ommbus cautela, gre. abf}, vVoce, in: in Congt ai vetuflioribus legitur ut estemp Sim:ın uno non adhibeatur, fèd adimpleatur legitur. z c obfèrvandum. Y C C. f. eod. tt. ingi compilat. faciant obfervari, J b contra. f fm. Quod ſtatuerunt, 8 titutum, raganeis in quibus d Scilicet Innocent. II in Cone.gener. cap. ó.| Eib..II 1D. V. it. I. 608 (DEI V:& P, ordinisTyronenfis a:[67.] 4q Ne igitur reformatio monafterii valeat retardari, man- damus, Pom relaxatis excommunicationum feu fu- fpenfionum fententiis, fi quas idem Abbas protulerit. P Li S, f abas protulerit é, j vel per quoſcunque judices promulgari fecit, poſt inee- ptum negotium in eos,& adhærentes eiſdem, ac eis reſti tutis, quos idem Abbas negotio ãpſo pendente contt ju- ftitiam ſpoliavit: in negotio de plano&.abfque judicio- rum ſtrepitu procedentes(eumtalibus maximè in hoc ca- fu non T D fervos involvi) inquiratis, quæ circa e perſonas& obſer ıs regulares videritis inquirenda, pps refi t i 1 igentes& reformantes tam in capite, quàm in mem- quæ correctionis& reformationis officio noveritis t> aa ei P$ ere: juramentis ſi qua de tacenda veritate Abbas extorſerat.x: provifout 4 negotio ipſo penden- te pr m Abbati obediant& intendant, n yent ita tamen, quòd per hoc profecutio negotii non valeat verò teſtes con ra eundem Abbatem pro- faciatis, is, quo Meritis a ſſumendos fa- ejuſdem monaſterii,& faciendas expen- tionem ipſius negotii neceſſarias, compu- ter hoc receperunt, de bonis monafterii, Contradicto- I. e dilapidatione fit commif nte negotio debet fibi imere Friſigien., denunciando 1. Epifcopus bona fui Epifco- ut dicunt) fuit minùs canoni aſſecutus, o lapidat& conſui quòd niſi celeritet adhibeatur remedium, Epifcopatus idem per eum ad irreparabile< diffolutionis opprobrium d ducetur:nec folummodò rerum, verùmetiam famæ fuge prodigus& ſalutis, vitam f v. mandamus, quatenus perſonaliter acceden cum, inquiratis ſolicitè veritatem:& eam fideliter con- ſcribentes, ſub ſigillis veſtris Y nobis tranſmittatis in. cluſam. Eidem Epiſcopo terminum aſſignantes, quo noſtro ſe conſpectui repræſentet, pro meritis recepturus: Poteſtate vendendi, dandi, infeudándi, feu” ż quomodo- libet alienandi bona ipfius Ecclefix, interim eidem penie tùs interdi&â. vite — —-=h DE CALUMNIATORIBUS. TITULUS I L ) accufans Diaconum, Subdiaconatis CAP. G Subdiaconus calum privatur,© pu verbertbus gatut y& in exilium mile titur. Gregorius Anthémio Subdiacono, mina, qu Um fortius punienda ſint cti z F E kabi tibus(& m ximè facratis hominibus) Jquàm fitisculpabiles, qui 1n. cauia j í pfius refediftis, attendite, ut Hilarium criminatorem ip — AEUöà—ꝗ— 1 a Gifler. aliter Turonenf. al. Gronen D tra. d provifò etiam, c,€ Gſtertien lien. Albat. al Ciſtrenſo f Frifgenf al Frigiſen. reparabilis diſſolulionis.&c. h Alias, fab figillis veftra veritas 7 protuitt: f Gde. g Al ad ir- tem nobis, Ce. i Al. ſeu quolilet modo, Ce.

609 hulla ex definitione veftra pæna conveniens caftigaret: [6 infia] Quia ergò tantæ nequitiæ malum ſine di- gna non debet ultione tranfire, jubemus eundem H. priùs Subdiaconatůs(quo indignus fungitur) privari offiçio, & verberibus publicècaftigatum, in exilium deportari, CAP. iL Q Denunciator in probatione criminum deficiens, ab officio ir beneficzo fufpenditur, donec innocentiam fuam purget. Inñocentius a IL. Zamoren. Segobien, ér Abulen, Eptfèopis. 3 Um 6 dilectus filius magiſter ſcholarum Palæſti- nus ad fedem Apoſtolicam acceſſiſſet,& de ſuo Epi- ſcopo exceſſus varios nunciſſet, examĩinationem com- miſimus exceſſuum objectorum:[&.] ¶ Cùm autem ptoceſſum negotii examinaverimus diligenter, nec intel- ligere potuerimus probatum effe fufficienter aliquidde icti Epifcopum abfolvendum decernimus dantes, quatenus memoratum magiftrum{í m, donec canonicè fuam purgave- rit innocentiam, fcilicet quòd non calumniandi animo ad hujufmodi crimina proponenda proceſſit, ab officio & beneficio ſuſpendatis: ut cæteri ſimili pœnã perter- riti, ad infamiam ſuorum facilè non proſiliant Prælato- tume S Se DE SIMONIA c ET NE ALIQUID PRO {piritualibusexigatur vel promit- tatur TITULUS CAPR L G Epifiopus pro ordine ab eosonferendo, vel Miniftri, vel No- Garsi nihil temporale exigere debent. Gregorius general: Synodo prafidens. N 4 ordinando:[ 1].] q Sicut non debet Epi- fcopus manum, quam imponit: ita nec Minifter vel Notarius in ordinatione ejus voceni vel calamum vendere. Pro ordinatione igitur velufu pallii, feu chartis atque paftellis, eumquiordinatur, omninò aliquid da- re prohibemus. [£ Epifèopo Pontifex manum imponit, Evangelicam lectio- nem Minifler legit, confirmationis autem ejus epiſtolam Notarius ſeribit.] CAPITE G Deponendus est, qur per pecuniam aliquem ejecit deEccle: fiaſüua, ſe poſtæà intrudendo. Ex Concilio Maguntinen. e Ui alium in Ecclefia ordinatum, perpecuniam ex- pulerit, eamque ſibi taliter vendicaverit: omnimo- dò deponatur. TH. CAP. HI. G Quilibet Catholicus admittitur ad accuſandum de crimine fimoniæ. Deodatus f Papa. I dominus g& magifter omnium, qui fine peccato fuit, accufandi licentiam uni dedit[rie.] 4 Non igitur quilibet Catholicus eſt reſpuendus, ſed ut verita- tem afferat ad propalandam ⸗̊ ſimoniacam rabiem, ma- gnis eſt precibus exhortandus i. [ i Quanto magis unius affèrtione corrigendus est, qui fimo- sie labenofèitur effe pollutus? CAR FV € Sımoniacus pendente accufatione ab adminifiratione divt- horum prohibetur. a Honorin IIL b.7,.de accuf inz. comp.€ Demateria bujus multa tradit B. Th. G Cajet. 2. 2, 7. 100. d Cap. 1. eod, titin comp.€ Adde fub Rabano«Archiepifèopo cap. 12. refert Bur. 3; decr, e. 110. Ivo-3- c. 86. O c. 2. eod, tit. ini compilat, F Adeodatus. g C3. eod. titina. comp, h pelendam, al, repellendam. i exorandu. De Simonia,&c. 6¹⁰ Idem. r R a fimoniacum neceffe habuimus prohi- bere, ne Mifarum folennia celebraiet, donec quid eſſet, veriùs conſtitiſſet. CAP. V. Q Idem dicit quod pracedens, nifi quòd ilud cap. loquitur 5w accufătione, zfiud in inquifitiones d illud loquitur de ſimoniaco in genere, iftud declarat de ordine: Idem. Uotiens 6: Le..] N pervenit ad nos, qudd per ſimo- niacam hærefim fueris ordinatus: proptereà neceffe habuimus te prohibere, ne Miſſarum ſolennia celebrare debuiſſes, donec quid ſit, veriùs diſcerneremus. [ 1 Onera Eccleſiaſticam Aiſcnplinam quod ſug geſtum dicitur, ne nos ante Deum culpæ ex diſiimulatione redarguat, irrequiſſfi. hocrelinquere non audemus, CAP.: VI. 7 Sımoniacus est deponendus. Lucius Papa. Icut fimoniaca c peftis fui magnitudine alios mor- bos yincit: ita fine dilatione mox, ut cjus figna per aliquam perfonam claruerint, de Ecclefia Dei debet eli- minariatque repelli. CAP. YIL G Simoniacum accufare potest fervus, meretrix, dr criminofis Deodatus. ad Anta e ef labeshujus criminis, quòd etiam ſervi ad- versùs dominos fa& quilibet criminofiadmittun- | turadaccufationem. Itemomnis peccator Miffam can- į tare poteft, prærer fimoniacum, quem quilibet(ut ab or- dine malèacceptoremoveatur)accufare poteft: yel étis am meretrix. CAP. VIII. T Simoniacum est, pretium recipere pro ingreffu religtonis, pro Prioratibus uel Capellis concedendis,& pro Pralatis inſtituendus, pro concedenda fèpultura, pro chrifinate, pre oleo fanéto, pro benedi- ctionibus mibentium, vel aliis ſacramentisæ nec valet conſlietudo in contrarium. h. d. cum ſequenti. Alexander III. 2u Concilio uronen. On fatis: L I C. unffa.] N FProhibemus igitur, ne ab iis, qui ad religionem tranfire volunt, aliqua pecu- nia requiratur. Nec Prioratus g vel Capellaniæ quæli- bet Monachorum aut Clericorum annuà ditratione s vendantur. Nec ab eo, cui regimen ipſarum committitur, Pro h earum commiſſione ullum pretium exigatur. Une de quifquis contra hoc decretum attentare prafumpfe- rit: tam ille quidederit, quàm ille ż qui receperit vel confenferit, partem fe cum Simone non dubitet habitu- rum._Pro fepultura quoque,& chrifmatis,& oleirece- ptione, nulla cujufquam pretii exactio attentetur, nec ſub obtentu cujuſquam conſuetudinis reatum faum quis tueatur: quia diuturnitas temporis non diminuit peccas ta, fed auget. [ 1 Thutiliter ab Apoflolo avaritia redarguitur, ffab his gui in Clero videntur conflituti, r precipue gui nomen Religioforuma profitentur, regula modis omnibus non fèervatur.] CAP. TX: g Summatum e fupra in cap. pracedenth, Ex Concilio Lateran. k, a C4. cod. tit. în1.comp. refert Grat. five Palea 2. J- 4. C. aca cuſatum. b CY. eod. rit. in2.comp. vide Bernar, Diaz, in pra. crim. Can. c. 23.© C:eod.tit.in1. comp. dÈ Adeodatus. al. Deufdedit.”€ Cap. 16. eod. tit. in 1. comp. f Hoc efn ſpeciale: guia regulariter non. g Alias, negue Capellaniæ. h prola commifione, i quam gui receperit ér confënfirit; érces K Søga licet Lat fub Alex. IIL. c. 7, O.8. eod. tit.int, comp. Vuu

61 C n in Eccleſiæ corpore:[ L& infra.) Q Horribile nimis eftyquòd in quibufdam Ecclefiis tocum vena- titas perhibetur habere, ita ut pro: Epifcopis vet Abbati- bus ſeu quibuſcunque perſonis Eccleſiaſticis ponendis in ſedem a, AESA Presbyteris in Eccleſiam b,| necnon& pro ſepulturis,& exequiis mortuorum,& be nedictionibus nubentium, ſeu aliis ſacramentis aliquid requiratur e. Putant autem plures ex hoc licere, quia legem mortis de longa invaluiſſe conſuetudine arbitran tur, non attendentes, quòd tantò graviora ſunt crimi- na, quantò diutiùs infelicem animam tenuerunt alli gatam. Ne igitur hæc de cætero fiant, vel pro perſonis Eccleſiaſticis deducendis in ſedem, vel Sacerdotibus in ſtituendis, aut ſepeliendis mortuis, ſeu benedieendis nu bentibus, ſeu aliis ſacramentis conferendis ſeu collatis aliquid exigatur, diſtrictius prohibemus. Si quis autem contra hoc venire præſumpſerit, portionem cum d Gie- zi fe noverit habiturum. [ 1 Omnia debeant ex charitate tractari, x quod est gratis geceſßtumn, gratis debeat impendi.] CAP. X G Breveeft. Idem igilien. Ediſcope. C7 e fit Romana:[ 1&.] Conſult..t. re- ſpond. quòd nihil pro Ecclefiarun conſecratione Potes vel debes pra æter procurationem exigere. Decret. Greg. Lib. V. Lit III. 61² | dam negotium. ejufdem in nofira poflet præfentia pros movere: ac per hoc promifionem ipfam continere fi- moniacam pravitatem, eidem R, faper eadem Ecclefia ſilentium duximus imponendum. CAP: XIIL G Notorius fimoniacusin beneficioab illo deponitur: idem ir infamaio qui fè purgare non potest. Idem CGifiren, Epifiopo. Nfinuatum a cft, quod ii Ecelefis tui Epiftopatůs plurimi Clerici per ſimoniam habere dicuntur ingreſ- ſum,& infamiã inde reſpergi. Unde mandamus, quate- nus ſi qui fuerint, quos in prædictis Eecleſiis publicum & notorium eſt ſimoniacè intràſſe: eos amoveas ab Ec- cleſiis taliter acquiſitis. Illis autem, quorum crimen non eft publicum& notorium, fi publicâ laborant infamià, cum quinta vel fexta manu ſui ordinis purgationem in- dicas: in qua ſi defecerint, beneficiis hujuſmodi Eccle- ſiarum perpetuò prives eoſdem. CAP. KIV: G Simoniacumest pretio vel favore celare peccatorem, vel re conciliare non pœnitentem 2 vel digne pœnitentem à reconciliations remgouere: Idem.. Nes&- Presbyterorum xenium, velemolumentum quodlibet temporale, i imò ſpirituale d detrimentum, à quocunque publicè peccante accipiat, ut Epifcopo vel miniſtris ejus peccatum illius celet: nec pro reſpectu cus [ í Ecclefia, cui licet immeriti præſidemus, caput omnium jul ſque perſonæ conſanguinitatis aut familiaritatis à- Eccleſtiarum, mater& magiſtra: cogimur tamen ebito ſiiſẽe- lienis communicans peccatis, hoc Epifcopo innoteſcere detrectet. Nec quenquam pœnitentem vel minũs dignẽ p" regiminis, prout nobu Dominus dederit, reſpondere conſciltatio- uibus ſingulorum, ut dubiæ quaſtiones A Gd.providentid penstùs.| snodentur. Quafiufli autem, fiater Epifèope, fiater, tua refèribi,| utrum pro Eccle Hanum conſecratione quicquam procurationem de-| Beas exigere,© nos:]| CAP. XIL f ¶ Convictus de fimoniu, deponendus est: gut fè purgare. non potest, Idem Torano: Arch hiepifè E hoc autem£ quòd Ep beneficia,& cuidam Clericoante eleđ Prioratum dicitur promififfe, ut uterque confentiret ei- dem: tue prudentiæ refpondemus, quòd fi manifeftum eſt eundem Archid.& Clericum ob caufam illam pro- miſſa recepiſſe, aut exinde confeffi fuerunt g imjure, vol legitimè convicti, ab altaris miniſterio ſunt perpe- nð deponendi 6. Si verò idmanifeſtum eſt, nec tamen inde convicti vel conteſſi fuerint, ſed tantùm publicà la- borant infamià, eis canonica purgatio debet indici: in qua fi defecerint, tanduam auctores tanti ſunt ſceleris puniendi Regem autem&- principes efus debes induce. re, ut fi qua receperint+ à præfato Epi ſcopo, ut ejus e- lectioni præſtarent aſſenſum: Eccleſiæ Exonien. ſine di- minutione reſtituant, cùm ea ſine gravi ſuæ falutis peri- ulo retinere non poflint. idem in infamato, CAP: XII. 7 Simomniacum esk pro temporali: ob; guio, beneficium Eccli- Idem Eboracen. Alchiepiſcopo eſſent& in noſtra præſentia conſtituti K. Cle- nobilis vir V. quia idem V. moram diutiùs facere non p terat, pro fe imcaufa illa fufficientem con- ſtitui Malem. Cumque ab orè præfati R. intelleserimus, quòd me- moratus mile promiſerat ei dare Eceleſiam, ſi quod- a Sede, b Ecclfass€ ew igatur in Consilio.£ Reg. eJ. e C 7ed. tit.int, comp.£ C. 10, eod; tit.tn 1. comp.& pot Conc, Later.-..13. g fuerintie h removëndii- i re- k C, neod. titin 1, comp.© PoF Gone. Lat. fib A- Crd l nobii.$ ceperunt. dex, II. Ż nitentem, gratiä vel favore ad reconciliationem ad- teſtimonium reconciliationis ferat eidem, vel 1€ livore dignè pœnitentem à reconciliations quia fimoniacum eft utrumque CAR.. XV. a emi velredimi non potest. h, d. quodd literam Idem Vigor Epifèopo G Priori de Acra. oa erelam e Monachorum de Acra recepimus, quòd cum ipſi quoddam manerium cum pertinentiis ſuis, &x Eccleſiam de Genen. à Monachis de Cardonio d ſul annuo cenſu, quindecim librarum fuiſſent adepti& in- de chattam ab ipfis Monachis habuiſſent: Prior eorum- Capitulo inconfulto præſcri iptum manerium,& char- tam Monachis de Cardonio acceptd pecunia reſignay its Unde quia præfati Monachi de Acra feconqueruntur in juſtè gravatos: mandamus, quatenus partibus convoca- tis præſeriptam cauſam concordià vel judicio terminetis, ſeituri, quòd ſicut emi non potuit, ita nec redimi Eccle- ſia memorata Si verò Monachi de Cardonio legitimè ci- tati, ad.veſtram præaſentiam accedete& judicio veto fare contempferint: vos ipfos Monachos de Acra in pol- ſeſſionem eorum, de quibus controverſia vertitur, indu- catis, nec permittatis eos exinde abſque ordine judicis- rio moleſtari. CAP. XVI. G Pro chrifinate ab Ecclefia pecuniaexigi nondebet, etiamfi hoc habeat confuetudo, Idem; 3 54 J Es que e deavaritia:[ r& J] Y Audivimus que! nummos pro chrifmateab Ecelefis extorquetis:quos nunc cathedraticum, aliquando paſchalem ipae interdum Epiſcopalem conſuetudinem appellatis fe a— —— é poft Conc Lat..a 615 ée b G13. eod, C. rg: eod: ttt: 1m — a C. 72. eod. tit. in 1. compil:© odorum Decr. 3: tit. de feg. po off: a tit. in 1. comp. vide B. Th. 2: 2,9, 100. aft. 3. r comp. ém post Conc. Lat p26. 2. d. Caa i al. ardomo a dem et varietas paulo post. e Ciy. eodtit. mt comp. 7 T cit gl. inl; f quis in fundis$, vocabulo,„f de leg, 1 ér h unic. 6 at miitat. nam, uig

sceler: nec prot itatis aut rane is, noc Epico y pote y ér Prut m del erium c T 67? l à De Simonia.&c. 6¹4 Quia verò hoc fimoniacum effe cognofcitur: mandamus, quatenus prætextu alicujus conſuetudinis vel prælatio- nis præſcriptos denarios nullatenùs exigatis: Pro certo ſcituri, quòd ſi hoc præſumpſeritis, periculum ordinis& dignitatis poteritis non immeritò formidare. 1 Ex cupiditatis radice proveniunt, éin fpeciem Simonia- ce pravitaty erumpunt, fant penitus extirpanda, y que de fpinis É iribulis procedunt falce Apoſtolici moderaminu ſiunt reſecanda.] CAP. XVII G Pro habendis fpiritualibus homagium facere, fimoniacum 4. Idem. E* diligenti a tua relatione innotuit, quòd H. Cant. Archidiaconus te induxit, ut ei homagium faceres, & fidelitatem præftares, ita quòd ipfe tibi beneficium» Eccleſiaſticum annis ſingulis exhiberet. Unde$ quoni- am hujuſmodi obligatio illicita,& contra tuæ ſalutis, necnon& ſuæ profectum exiſtit, abſolvi à nobis inſtanti- As poſtulàſti: adjiciens quod ab eodeinceps nihil omni- nd de beneficio acciperes conſtituto. Quocire petitionem honeſtam& favorabilem attenc præfati Archidiaconi homagio& fidelitate(p cùm hæc taliter præſtita, divinis& humanis! traire noſcantur) abſolvimus, ita quod ab Epiſcop ſacerdote diſereto, pœnitentiam inde condiggam reci. pias. Verùm ne aliguå propter hoc notå vel infamiã poſ- fis refpergi, abfolutionis noftræ literas tibi duximus in- dulgendas: quibus contra latrantium morfus tutus& præ munitus exiſtas.& quas in teſtimonium indulgentiæ noſtræ valeas demonttrare. CAP. XVIII. G Ordinatis vel confècratio uon cenſatur fimamaca, lielt ordi- natori aliquid donatum fuerit non eæ pacto. Idem òtrigonen. Archicpiſcobo. Tfi quzftiones c tuas de fervore religionis ad nos perferri nullatenùs ignoremus, non tamen tibi eftin hisultrà, quàm oporteat, dubitandum, cùm leges huma- ng dicant, quòd quidam tenui religione facramenta€- tiam neceffaria& legitima exhibere contemnunt: tenu- em religionem vocantes, quæ in talibus 4 hæſitat, ubi non eſt aliquatenus ha ſitandum. In hoc itaque quòd P. Presbyter Cardinalis Apoſtolicæ ſedis Legatus, pro ele- ctione tua, ut pallium tibi traderet, ad partes illas ac- ceſſit,& frater tuus ejus præſciens neceſſitatem, ei e- quum unum te ignorante tranſmiſit, quoniam per ma- ze veniens, nullas aut paucas fecum equitaturas addu- xit, te nullo modo timere oportete Cùm inaccipien- dis e vel dandis muneribus tria funt maximè atten- denda, perfonz fcilicet dantis 8& accipientis qualitas, quantitas muneris,& donationis tempus: qualitas per- fonarum, utà quo,& cui, videlicet an à paupere diviti, vel econverfo, five à divite locupleti datum fuerit: æ ſtimatio muneris& donationis tempus, fi magni vel minoris pretii res data exiſtat,& an inſtante neceſſita- te, feu alio tempore conferatur. Si ergò prædictorum Cardinalis& fratris tui perfonam& qualitatem penfa mus, non fuit magnum ab eodem fratre tuo Cardinali equum unum tranſmitti, quem etiam joculatori f non petenti vir tantus& tam abundans fottè donaret: ve- rùm ſi temporis neceſſitatem perpendimus, non alia in tentione hoc conftat fatum fuiffe, quàm ut Cardinali ſubvenitetur in articulo prænotato: ¶I& infia.] 4 Quod — EAER a C. 19. eod. tit. ini. comp. b Hac perioduus in Codic. Barb. Unde quoniam hujufinodi obligatio illicita est,© ontra falutem anima tua, nec non& ſua profectum exiſtit,&c. c C. a0. eod. tit. int comp. d Intribus Vatican. gui in talibus hafitant, e Er autem fcriptum eft a:[Beatus qui execut mams fùai ab omni munere;| de illis donis ditum eft, quæ accipientis animum allicere vel pervertere folent: quoniam$ G ipfa etiam perfona elećti offerat ordinatori vel confecrae tori ſuo electuarium, aut de vino, ſive de aliis hujuſmo- di, quæ modici pretii fuerint c,& quæ voluntatem re- cipientis inclinare vel movere non debeant, non tamer Ecclefia Romana interpretari conſuevit, accipientem in his delinquere, vel donantem. [ 1 Quare propter hocinconfiientia tua nullusunguam debet Jerupulus dubitationis emergere, cum res data modicipretii, quane tum ad perſonam dantis vel accipientis extiterit; nec alteruter eo- rum aliqud in mente habuerit, guod tibi pofst vel debeat q tamlibet vel etiam in modico lafionem afferre:&.ſi ante electionis eraminationem& pallui receptionem,& te molents& penitus igno- rante fi falum, é equus in neceſßitate tranſiniſſlus fuerit& colla- tus, nec etam reſ tanti reputetur, qua accipꝛentis animum multum movere debeat, aut ab honeſtatis propoſito aliud declimare: quia} He GAP. XIX. g Abbas dr majores de Conventu, fi pro receptione Monachi tea ceperunt pecuniam ex pallo: ab officio& beneficio ſuſpenduntur: Ó taliter recepta pecunia reſtituitur,& in aliud monaſtertum atæ receptus transfertur, Idem. Voa d ad nos F. Presbyter propofuit,quòd Abbas & fratres fancti R. noluerunt eum in Monachum re- cipere, quouſque triginta ſolidos dare convenerit: con- ventione autem à, ſequenti die eum monaſticum habitum induerunt:&iidem Monachi triginta folidos, Abbas verò decem,& familia duodecim pro pafu(afle- rentes hoc effe de confuetudine monafterii) poftulârunte Quoniam ergò factum hujuſmodi pernicioſum videtur, mandamus, quatenus fi ita effe inveneris, Abbatem& Monachos ad reftituendam f pecuniam præfato F. tam indignè acceptam compe llas,& Abbatem& majores per- fonas monaſterii pro tantæ pravitatis exceſſu ab officii executione ſuſpendens, præcipias dicto F. ut in alio mo- naſterio in habitu monaſtico Pomino ſtudeat deſetvite. agl CAP XA g Si ordinandus praſentatori ſuo aliquid dedit ex paito, fima- niacum est: non tamen deponitur, fi est occultum. Idem. EẸ* tug g fraternitatis literis,& ex confefione Sacer- dotis præſentium latoris accepimus, quòd cùm ad Sacerdotii ordinem non aliter voſuiſſet eum ejus Archi- dia conus præſentare, ſex ſolidos ſolvit eidem,& ſic or- dinem ipſum per eum præſentatus accepit. Unde tibi fic duximus refpondendum, ut fi hoc non eft publicum, fed fecretum, eundem Sacerdotem fecretò conyenias, monens ſine ulla coactione propenſiùs,& in- ducens h, ut ordinem alicujus religionis aſſumat,& per- petud ab officio abſtineat, quod illicitè acquiſivit. Alio- guin non erit tutum(cùm ft fecretusexceflus) ipfum invitum ab eodem officio coërcere, cui tamen fecretam pœnitentiam, ſecundum quod tibi viſum fuerit, injun- gere non poſtponas. CAP. XXI G Breve e, nec potest brevius ſummari. Idem. a Efa. 33. b In uno manufi. Vaticano: quoniam eiiam fè spa e. c Ai. fuerunt, ex quo voluntatem, c. fèd nos vette fliora& emendatiora ſecuti ſumus exemplaria. d C. I. eod. lit. inz comp, e Monachalem. f De pæna fimoniacorum vida Turrecrem. loco pracitato. adde B. Thom. 2, 2. quaft. 100, art.ĝ. g..eod.tit.in2.comp. h Vide Federic. de Senis, conf i40, Gem inianum in c. ſi pauper. de præbendis, lib. 6. dandis, E Vide Cajetanumapud B. Thom, 2, 2. q. 115.art.2. Vüuü. a a

6¹⁵ Decret. Greg. Lib. V. Tit. III. ) a noram:[é infia] ¶ Diſer. v. mandamus, qua- Å enus pro miniſterio Eccleſiaſtico exercendo, ſive pro Vicariis aſſignandis, ſeu præ chrifmate nullatenùs pecuniam exigatis. CAP: XIILT Q Cum fiinoniactordinato,. gui fimoniacsnon estydifpenfart potest. Lucius TII. E fimoniacè b ordinatis certum: tibi non pofümus dare reſponſum, niſi plenius cognoſcamus, qualiter fuerint ordinati: cum quidam, licèt ſecundum quandam ſpeciem ſimoniæ, utpote ipſis ignorantibus ſimoniacè ordinentur: poſſunt(quia ſimoniaci non ſunt) in ſuis ordinibus. remanere. CAEP- AXIIE ns: eletto; pro pecunia de voluntate eletti tradi- tal contradictione caſſat, electils poſted confirmatus, eot ſimonta- cns, C beneficio renunciare tenetur: Idem: Atthæus: Cardinalis: fecretå nobis: infinuatione monſtravit, quòd cùm fuiſſes ad Eccleſiæ tuæ regi- men de voluntate majoris partis fratrum electus, paucis tibi contradicentil quidam amicus tuus de conſcien- tia tua,& voluntate turbata, ei, quima r diſcordiæ videbatur, certæ quantitatis munus e> contra- diĉtio: conqu bitas, quòd non ſis k lonec in ad miniſtrati igitur conſiliun pondemus, què aa tionem celeriter ac E Si contradicen nm regni: mini fi us gum paliatui fu: s fci- es a pa ler t deordi- nimus ne: niæ ſup | | j | | | 616 CAP. XXVI. G Siquis Canonitatuirenuncians, ad quem per fimoniam ighte ranter affumptus fuerat, poſted de novo aſſumatur ad illum: nog potest ex primareceptione fibi aliquid vendicare: Idem. EX inſinuatione a tua nobis innotuit, quòd pater tuus interveniente pecuniâ, olim tibi Præbendz be- neficiumacquifivit. Cumguead annos diferetionis pers accepiſſes Dominicæ Crucis ſignum:dictam Præ- gdim in manu Præpoſiti& fiati liberè reſignaſti. d iidem tibi compatientes, de novote in fuum Canoni- cum elegerunt, ita videlicet, qudd per electionem iſtam poſtremum loeum in choro,& inaliisobtineres:{ 10·J.1 € Refpond.utindulgentia,quam fratres tui mifericordi ter tibĩ feciſſe noſcuntur. contentusexittens, ratione prie mæ receptionis, nih il audeas in ipfa Ecclefia vendicare. E 1 Ceterum quia à nobis humiliter reguififi utram juxta priorem receptionem. tuum: locum recuperare debem vel valttiy tibi] ter CAP. XVII. Electio ſimoniaca eßt caffanda, fi propter ho eledtoribus pro: miſſ fuit pecunia, quamvis electus gnoret: nifi hoc fatum fuerit in ſtaudem electi.hid primò: Cum electo reprobato per vitum fie monie, Mh difpenfat Epiftopus..d fècundo; Abbas. Cœleſtinus III Obis fuit ex parte& tuai int imatum, quòd cùm qu4- tuor effent à capitulo ituti, qui debeuan ntquene m eligere in Plebanum: cujus electione S ı prom ife erunt L | d ſione intetveniente Spota 9 Quia igitur ſuper lioc conſ i tuæ breviter c repoa piez nif 5 ifüm tale fecerunt,per fraudem i eligendus eraty in malitiosè fe- hoc dux cleſiæ dcujuslibet Prælatum electus,& ut d| per pravitatem ſimoniacam reprobatus, ab Epifcopo i i | difpenfationem aliquam obtinere de jure non potet CAP: XXVIII 5| T Sui dät Pial J"m de faito la? rendo litera: Idem Linconien. I. Ilec cùm F: minibus E nonce promifit eio tatem EAE dátur ut ab ipfius d ; oſt receptionem pe rum, JECLla digni tatibus& beneficiis ejus, 2D€ v: mandamus, epit r. non quievit- Ideoque diſc ita ſe habet, Archid. reſtit uere quod acc apit) compellatiS. i tra pr romiſſionem ſuam veniſſe conſtiterit) compæila CAP: XXIX: Pyo benedictionibius nubentium, e exeg hil exzgi: debet:. i mortuorum n — p Dhadi f | :, i partb, ad A G ios z: n D: Ca api18: eod. tit: int: compilat; a Cz: dé renunciatin ⁊ comp. vid bom.2i- Z(C x Matthia, Luc] Cgieodititit| f; a alici k, © Matthab, Lu d L gieodititana:comp: vide Thom,`| argumizi é Tiirrecrematam in: c. ftatuimus decretum: e ; 4 i z A ê, fa art2:© C. 7ed: tit: in 2: comp.. vide- Tarrecrematam in cap.| b: Cap: g; od an zicomp:- C radieri di ati M do sh In lS AECrERUM::1: G aliosquos.çitaviin capi veniens: Sap.| libet Pralatuseldétis; dres.€ Tivanen., E Cap A0 e N cod. f redire, in pleris i; sady arg; R é gi unlgatis|7 compili vidi Bi TIont, 232; Jy 100 ATh 2i AAS AS Inno- t

co ramt niente fm tal fioniscon moni ip — 617 De Simonia,&c. 618 Innocentius III. Abbati de Iugo Dei,& Priori de Silla. Uam a nobis parochiani de Villa Franca querimo- niam deftinârunt, quòd Capellanus eorum pr ro exe- quiis mortuorum,& bēnedićtionibus nubentium minùs Jicitè pecuniam ab eis exigit,& extorquet:[ 1 é infia.) ¶ Diſcr. v. manda mus, quatenus dictum Capell anum, ut àtanta ptæſumptione defiſtat,& etiam pro exceſſu ſatis- faciat competenter, moncatis: ſibi(ſiobedire noluerit) pænam can onicam infligentes. [ 1 Quid fi fortè cu ditati cjus non fuerit fatisfadum yne Poſſint mortuorum corpora fipelirès vel benedickis nulentium cele- brari. fiti tiá ejus impedime: nta fiaud ulenter opponit, guia gitur exaliones hujufmodi facrorum canonum obviant infitutis] CAP. XXX. G Siper accufationem conftat Me nachum fimoniacë fuiffe re- ceptum, receptus& recipiens di ur, Si vero per inquiſitionem, receptus 1m arctius monafteriurm:detruditur: recipients vero-{7 maſoribus pœna condigna mhonitur:& anterim ab executions er- dinum ſacrorum ſisſpenduntur. Idem Cantuarienf Archiepi- fiopo, Iy leĝus filius é A. nuncius tuus pro;parte tua pro- D pofuit, guòd cùm Cantuarien. dioœcefim vifitans, in monaſteriis& religioſis locis aſſe repereris ſi- moniacam pravitatem, ita quòd in eis multi: pretio ſunt recepti, qui potiùs g gratis recipi debuiſſe f ad religionis obſervantiam invitari. Dubitas ãgitu quia multitudo reperitur in caufa, feveritati Malgid detrahendum? Nos inquifitioni tug taliter refponde mus, quòd fi adversùs eos, qui labe fuerint hujuſmodi maculati, accuſatio coram te fuetit canonicè inſtituta, poftquam c crimen ordine fuerit judiciario compro batum 4, tam in dantes, quàm in recipiemes canoni cæ ſeveritatis exerceas ultionem. Quòd fi de hoc tibi per folam inquiſitionem conſtiterit, eos ꝗq niacam pravitațem in locis talibus funt recepti, lis amotos, ad agendam pœnitentiam ad monaſte rigas arctiora. autem& Abbatiſſis, Priori- bus, Prælatis quibuslibet,& Officialibus eorundem in- jungas p pænitentiair Som perei Siny& donec illam per egerint, eos à Í rum o dinum executione ſuſpe endas: Injungens Epifcc diœ es ſtudeant ob Illud tamen gratanter recipi ne taxatione gratis oblatum. Poterit, quod fuerit{ CAP XXIL oftes, qui depofueru anti , excipere potest, quod o exceptiones criminum opponcrenon potest. r4 eum de Simonia ſüunt inimici G con G Abbas contr in judlicio inquaſiti Piratores: alias ver Idem Priori Janti Viforis, Magrfiris I. Bonon.& L. Modicen, Canonicis, Iẹ̀t e Heli ſummus Sacerdos in fe bonus exifte- et, quia tamen filiorum. excefus efficaciter non| corrip vit,& in fe pariter,& in ipfis animadverfionis di ving vindić ze excepit, dum filiis ejus in bello perem- ptis, ipfe de fella corruens, fractiscērvicibus expiravit f- Ad igitur ſubditorum exceſſus tantò dili- gentids debet Prælatus aſſurgere- quantò damnabilius eorum offenſas deſereret incorrectas. Contra quos(ut de notoriis exceſſibus taceatur) etſi tribus modis pro cedi poſſit, per accuſationem videlicet, denunciatio- a Cap.. ad: tit. in 3 comp. vidl. crtatos ſip. eod, in cap-cum ån Ecclefia, dr incap: vemens: b Cap. 2. eod. tit. in3.comp-vid. i f S pturis redačtæ pubticatæ nem,& inquiſitionem ipſorum: ut tamen in omnibus diligens adhibeatur cautela, ficutaccufationem legiti- mam- præcedere debet inſcriptio ſic& denunciatio- nem charitativa correctio,& inquiſitionem clamoſa debet inſinuatio præavenire a. ¶C Deſcendam(inquit Do- minus)& videbo, utrùm clamorem, qui venit ad me, opere compleuerint.] Tuneenim clamor pervenitad Prælatum, cùm per publicam famam, autinfinuationem frequen- tem fubditorum fibi referuntur exceffus:& tunc debet defcendere& videre, id eft, mittere& inquirere utrùm$ clamorem, queme ran ons itetur. Nam juxta canonicas fanĝiones, 1 quid de quocunque Cle- rico ad aures Prælati pervenerit, quod eum juftè poflit oflendere, non facilè credere, nec ad vindictam cum res accendere debet incognita, fed coram Ecclefiæ feniori- bus diligenter eft veritas perfcrutanda; ut fi rei popo- ſcerit qualitas, canonica diſtrictio culpam feriat delin- quentis, non tanquam ſit idem accuſator& judex, ſed quaſi famã deferente, vel denunciante clamore, ſui officii debitum exequatur: eo ſemper adhibito modera- mine, ut juxta judicii formam, ſententiæ quoque forma di&etur. Cùm igitur de Abbate Fompofiano ea nobis frequenter inſinuata fuiſſent, quæ ab honeſtate regulari nimium diſſonabant, Monachis ad præſentiam noſtram accedentibus, quidam ex ipſis nobis ipſum de Simonia, perjurio, dilapidatione, ac inſufficientia detulerunt. Contra quos cùm idem Abbasexciperet, quòd denuncia- tionem hujufmodi fraterna e corre&tio fecundùm regu- lam Evangelicam non præceſſerat,& iidem conſtanter ererent, quòd correctionem hujuſmodi præmiſiſſent: Licèt ad probandum hoc duorum Monachorum jura- menta fuiſſent exhibita, quia tamen ſuper hoc ipſi non- dum contendere deſiſtebant: nos, ut prædiximus, fre- quentibus clamoribus excitati, ex officio noſtro volui- mus inquirere de præmiſſis, omnes Monachos, qui vel cum ipſo, vel eontra ipſum acceſſerant, juramenti vincu- lo adſtringentes, ut de propoſitis plenam, quam ſcirent, ponerent veritatem: quorum depoſitionescùm in ſcri- ſſent) ſuper illis cœp·erunt multipliciter diſputare: quia verò tum ex aſſertione Monachorum, tum ex ipſius Abbatis confeſſione cogno- vim us, idem non modicam fummam pecunig re- lictam à prædeceſſore ſuo expenderat,& inalia fumma majori monaſterium obligàrat: nos eum quaſi de dila- pidatione ſuſpectum d, ab adminiſtratior ye Abbatiæ du- ximus ſuſpendendum:& quia Simonia multis modis contra ipfum Abbatem videbatur effe probata, ipfeo contra teftes multas exceptiones oppofuit, fuper quibus fuit multipliciter difputatum, aliisafferentibus in cri- mine Simoniæ, ſicut in crimine læſæ majeſtatis omnes in- differenter, tam infames, quàm criminoſos, non ſolum ad accuſandum, ſed etiam ad teſtificandum admittendos: cum ad inſtar publici criminis& læfæ majeftatis proce- dat accufatio Sim onig: aliis econtrariò refpondenti- bus, quòd licèt hæc duo crimina quantùm ad accufa- tiorem, quafi paria judicentur, differunt tamen in multis: cùm alia pœna pro uno,& alia pro altero infe. ratur;& inter perſonas accuſatorum& teſtium ſit uti- que diſtinguendum: cùm non per accuſatores, ſed per te- Res crimina comprobentur. Ne verd vel innocentiæ puritas confuſa ſuccumberet, vel Simoniæ pravitas effu- geret impunita: nos æquitate penſatà illas duntaxat a a Genefc.18. Tonart. b Tnantig.Codic. éin ipfò regifiro Innoc. Utrum clamorem-veritas comitetur. nam ilia duo verba qui venit, non habentur,© VidıB. Thom, 2. 2..33- art, 7, Adde Hofrenf-in fumma tit. de Simonia.$-guå pæná Feriatur:& de] Navar. in Manuali confeffar. c. 24. tit.de corr. fiater, d Quafi Varii pænis Sımoniacorum. add Ber isad Diag, in pra. crim. cauf. cap. 85e c Crimen eorum, 4ye. d paiefattum.,€ Capg. dilapidatio dicitur conſumptio rerum mobilium, dilapidatio vers proprie confi Ffit circa immobilis, eod. tit. in.cemp. f 1. Ręg. c. æ. Vuu 3 —˖w äi

619 Decret. Greg. Lib. V. Tit. ITL exceptiones oppoſitas probandas ađmifimus, quæ proba-['approbata conſuetudo depoſcit. Unde prædictus Abbas tæ non de zelo juſtitiæ, ſed de malignitatis fomite æ| non expećtatå fententiâ, quafi.malè conſcius ſibi, ceſſit. procedere viderentur. CAP. XXXIII. CKXP. XXXII. F Non imputatur eleto confirmato, fi- eo prokibente pro ipfis confirmatione pecuniadata futt, Q HöcSapitulum est glofa praecedentis capituli+ nam tenditad klem Abbati Iembläcenm, a elarationem ilins, an r quando teftes criminofi admittantur in Icut ätuis literis intimaſti, cùm in jemblaten. Ec- arimine Simonmis:& an effectu adem dicit, quod præcedens. cleſia ſueris Monachus, fuiſti tandem promotus ad regimen Ecclefiæ Floren. e verùm Abbate Jemblacen Idem. põſt ſublato de medio: ipſa quæ te ptius filium habue- I. PEr( tuas literas nobis intimàſtijʒ te dubitare ſuper rat, in pattem per electionem canonicam te vocavit:& quadam Epiſtola decretali, quam nos afſeris edidiſ. quia paſtore carebat Leodien. Eccleſia cathedralis, ad fe de teftibus admittendis contta fimoniacam pravita-| Colonien, Eccleſiam(quæ tua eſt metropolis), profici- tem. Noveris igitur, qudd sosillam Epiftolam, quæ fic| fcens, ipfius auctoritate in Jemblacen. Eccheſla interim incipit; Quamvis ad abolendam, nequaquam e edidimus, miniſtraſti. Cæterùm poſtquam in Leodien. Eccleſia ſed aliam, quæ ſic incipit, Zicèr Hefi, nos edidiſſe fate-¶ fuit Epiſcopus inſtitutus, is à te requiſſtus electionem mur: ad cujus intelligentiam credimus diſtinguendum, ¶ de ts factam noluit confirm Verùm cùm hæc fierĩ utrum is, contta quem agitur de ſimoniaca pravitate, pro extorquenda pecunia comperiſſes: ſub inter mina- denuncietur fimpliciter d; aut e cri iter accufe-| tione anathematis vetuifti, ne pro fađto hujufmodi ali tur:& utrùm-agatur ſecundum juris rigorem, aut ſeeun- ¶ qua pecunia offerretur. Sed quidam de fratribus-te ine @ùm temperantiam æquitatis. Itemutrùm ipfe fitregu-| confùlto& ignorante contra excommunicationis à te» laris, qui jamrenunciaverit mundo, an fecularis, qui ad-¶ factæ ſententiam venientes, promiſerunt pecuniam,& huc in mundo exiſtit,& an inferioris gradůs, an excel: etiam exolyerunt:& ſic ab Epiſcopo invitatus, inſtitu- lentioris ſit dig Ad hæc, utrũ et claræ| tionem ab eo accepiftì liberè quæmadt i famæ: an graviteri& val-| bas: f 1& infia.]. Ņ Quamvis autem fec )& utrùm de facili poſſit fineo| ru anonum inſtituta, etiam panvuli, qui ci lo nequeat conc ftes tum Eccleſias perpecuni t hon in cri ſi:& an ſint emend i eteneantur: quia tamen longè diverfum eff non præ» ne, an adhuc in crimine perfeyerent.. Rur e confenfùm,& exprefsè aliquid prohibe fint cadem. vel minora, an paria-vel majo ximus refpondėndum, quoniam ex co, qi teftes ex zelo jy, prohibitionem& voluntatem tuam(è qua pofmodùnt fuiffe credantur. Denigueut imè receſſiſti) aliquis te penitùs ignorante promilit sam detegendam fola cusiam,& exolvit, præfertim cùm is nullå fittibi con- i hil debet tibi ad pœnam vel niſi poſtea conſenſe- am, aut reddendo d alicujus factum inſid exiſteret, cui penitũs di ra commodum reporta» 1t pecuniam, vel etiam ree ru 1m ad pravitatem monia- teftium/i is, pecuniam folyendë pron 3:alioquin contingeret; g i inimico parantis ei damnofi imonia mul·¶ ſpliceret:& ſicaliquis de a ſe contra teſtes n ret. IIlos autem 4 qui pirationes videlicet, ini-ceperunt: intantut e culpabiles, quòd ſi ex- tias capitales, furtum& adulterium, ut eosàt| ceffus corum effet Ecclè feftus,(quæ non judicat nonio removeret. Nos verò(ne innocentiæ puritas con- de occultis) pœnã eſſent canonicà fériendi: Sa ORE vel Ssimoniæ pravi LI Super hisergo noßde tua diſeretia conſtlendosʒ fipropter mita) Illas duntaxat exceptio banda j x s m est pra» quibus fortè probatis teftes non zelo*uftiti tih gnitatis fomite proceſſiſſe co &. inimicitias capitales: cæt furti,&adul niacæ(ad cujus c r #ihilo f reputantur)duximusrep ſi probatæ fidem teſſium a men cvacuarent extoto, al nſtaret yut reusümo- na quafi pro niani et- f nonta- CAP. XXXIV. G S Clericus cuma patto confert Eccleſis bon- | rere nolueri, fhmoniaca pravtatt, paratus pro grege Dominij | laborem, vel g imine fie decrevimus abfirnere.] 8 4 j uamvis conſcientia tua te non accuſét, à ſuſcepis to- [úa ut in ipſa re⸗ præſertim cùm teſtes de cri z rum a teft de cxi eibiatur in Canenicum,& illa fabs retineat pro Pralenda, Simonim les igitur contra talem taliter hoe fatine baih cummittituer: ſe sji Idem Dêtano TE e` nos duxit difceretio con fa]$ Devotionituæ taliter f quis Clericus cum conditione vel pacto largi⸗ aut offerat bona ſua, ur illa poſtmodùm pro ps ſecundùm rigorem juris, æquitatis, cùm ageretur non crim retur ab ordine: ſed civi moy tanquam imm Jue tales Frælati ex levioribus cauſis poffui nißtrationibus amoveri, ſicut quorundain reli h. > quòd ;; i i r huiufmodi obla retineat»&in Canonicum adniittatur: bujulmodi 09%* n 5 tio vel receptio fieri non poterit fine vitio Simonia s a D Caj eod tit. în 3: co h ey HA iy ila” i r n L X ma, nam tilas Decretalis, gamus ad abolendam Clementis pest a Iamblacer: al, Temblacen, ak Grarabiacen, ap.5.€ guam Raymundus non> pofuit in hac combilatior$ K a 3 5 andi i$ t 3 fuit in hac compilation, d Ha antiq. Ftit. in p compil: Vid. Henricum Borth.©< ma Panig compilat. civiliter leog: m lärs roay h Gmpii pitat. civiliter„leto fid exemplaria Gregoriana habent fimpli- Y siter, G cùm letefinbile: é. Cagidor. par 9» Hoftienf.© am criminaliter attenté-|c Flormenf d Hodie gualisfit quorumlibet fimoniacorum pt- e Simona in comparatione ad hareſim,& na, vide entravagamem, cum deteſſalile. G tpn ae rrecremat. æn Sapeg0s Kq di G B Thom. 2. Pr compt .9. 100. Arid Ad I argumentum, 4 4 Runt na 1 agnofèunt 4 tur, f De grav aia crimina, vide cùm

à De Sim ciin in talibus omnis patio aut conventio ceſſare debe- at, juxta canonicas ſanẽtiones. Si verd purẽè ac ſine pacto vel conditione qualibet oflerat, rogans humiliter æ, ut in Canonicum admittatur,&bona fua retinere fibi li- atproPræbenda ,& Clerici ejufdem Eccleſiæ purècon- ant: hujuſmodi receptio fieri poterit abfque ferupu- 10 fimoniacæ pravitatis. Licẽt autem taliter duximus reſpondendum, quia nobis datum eſt de manifeſtis tan- tummodd judicare:ſi tamen is, qui talem donationem lacit, eà intentione ducatur, ut per temporalis bona quæ olfert, ſpiritualia valeat adipiſci:& Clerici, qui eumin fratrem admittunt, non eſſent eum, niſicommoda tem- Poralia perciperent, admiſſuri ſine dubio tam ille, quàm Hti apud diſttictum judicem(qui ſcrutapor eft cordium, & cognitor feċretorum) culpabiles judicantur. f í cus alici Ecelefie debonis futs quiddam obtu fhi diceret eadem bona in ipfa Ecclefia recspi debeant fic oblata, é idem Cle in Canonicum ejufdem Ecclefia abf| CAP. XIXY. em recipere abeo, quem credit fimonta Stain ellis, quos prigs ab ifto recepit, Idem Priori Cantuarier. b ptus c literas intimåfti, quòd cùm B. in qua gam domo Cartuſien. ordinis ſuſcepiſſet habitum monachalem, à diœceſ. Epiſcopo fuit in Subdiaconum ordinatus: ſed poſtmodum didicit ex relatione quorun- d Epiſcopus toties commiſerat vitium Si- : propter qdod ĩdem Monachus in ſuſcepto for- midat ordine min te, nolens ab eodem Epiſcopo a fuperiores ordines promoveri:[1&-] q Nosigitur d zefpondemus em in ordine fic fufcepto fecurè mi- niſtret: ſed contra conſcientiam ad ſuperiores ordines non aſcen ificet ad gehennam: licèt exco, guòd co ntia mnimis habuerit ſcrupuloſam, in diffi. cultatem ſhujuſmodi ſit collapſus, quam utique non eva- det, niſi deponat errorem. [ 1 Vade cùm eidem heremumexsre non liceat nec prefatus Epifespus ipfum velguemlibet alium fa diæcefis ab alio Epiftopo permittit ordinari, pofluláfti per fedem Apaftolicam edoceri, quid de prefato Monacho in ordine jam fùfiepto d fuftipiendis fuperio- gibus fit agendum.) mul n t neforte æa CAP: XXXYL g ProChrifinate vel inveflitura Ecelefiarum nihi? exigi debet; Bec excufat confaetudo, vel nominis variatio. Idem cantuarien. Archispiſeopo. N tantum e peccatis exigentibus corda quorundam- Lfimoniaca pravitas depravavit:[C..] J Sanè perve- nit ad audientiam noſtram, qudd cùm olim quidam» Suffzaganei tui pro ckriſmate certam conſueverint ac cipere pecunig quantitatem, non metuentes pænam— canonicam,& corređtionem tuam eludere cupientes, tempus faciendæ folutionis anticipant, recipientes įġn media Quadrageſima, quod recipere confucvére poft Pakha:& utcaulam recipiendi difimulent, pomen de- nariorum variant, denarios, quos prids chriſmales, ſe- cundò paſchales dicebant, conſuetudinem F mediæ Auadrageſimæ nuncupantes: L&.] Cum verò ex- preſſius exprimat venditionis{peciem, qui priùs reci- pit pretium, quàm rem conferat pretioſam& gratls ſit gratia conferenda: mandamus, quatenus taliter exceſ a Humiles ergò preces à digno emeſſæ pro conſeꝗliendo bemeficto, non inducunt Simonsam. b Carvifien. al Cartufien. al. Carthu fin. c Cap..eod.tit_in 3. comp. d al. nos irag, refpondemus. € Cap.4. tit. deexcef]. Pral.ın 3 comp, ̃ ſed nomimuin variatro Qy exsnjah ut ast Lafantins 1,.6. fa © £ nia,&c. 622 ſus corrigas ſupradictos, Suffraganeos tuos,& Ofhicialec eorum à tam illicita exactione compeſcens, quòd alio- ꝛzum culpa tibi ob tuam negligentiam non imputetur ad pbenam. Pravam etiam illam conſuetudinem de tua provineia ſtudeas abolete, per quam pro Eceleſiarum inveſtitura Archidiaconi marcham argenti, minores vero Decani vaccam albam ſibi dati poftulant, vel certam fol- vi pecuniæ quantitatem. CAP. XXXVII. OVrdinatus in Subdiaconum, gui prius prafentatori fuo- pre mifit guod nil ab eo peteretin fufieptominifirare;vel ad fuperiores ordines afèendere finc difhenfatione non potest, etiamfi peccare nom crediderit, mper tuas à nobis literas intimàſti, quòd chm D. lator præſentium vellet in Subdiaconum ordina- ri,& certum titulum non haberet, quendam Presbyte- rum exoravit, utipfum ad Ecclefiæ fux titulum praten- taret; quod cùm ille facere recufaret, ipfe illi firmi- ter repromiſit, quòd hunquam, fi præfentaret eun- dem, in Ecclefia fua aliquam-peteret portionem,& fie ad præ ſentationem ejus extitit ordinatus, nec ſe in hoc illicitum egiſſe dliquid intellexit:[ 1 dr infid.]-4 Nos inquiſit...r. quòd niſi cum eo fuerit miſericorditer di- ſpenſatum, nec ad ſupetiores c aſcendere, nec in ſuſcepto debet ordine miniſtrare Idem. € sma vellet in Diaconum premoveri E- promifione aliqua o: nts Iſtiuts, a ſaſeeption⸗ ter confit cepte Diaconatks ordine ordines.) CAP. XXXVIII. pecumam. pro vicariatu, uel prs alis ağe ritualium ſeu Eceleſiaſticarum abilla Ecclefia fant ejiciendi. verba, licet fit breue. ~ Onlu w7.){Qui yelaliam Eccleſi per pecuniam obtinere vol vendentes cum Simone e fia, in cujus contumeliam voluerunt, juftèexcluduntur. iores aſcendere benda: es,& rec d. hocs, O per ala ered: erint, tam em e percelluntur,& ab xa G Simoniacum est aisguid èxsgere pro čonfecrati rum& beneditrombus Abbatum,€ ordinationibus C nec exonfat conſuetuds. ldem f inConcilio generali. Icut pro certo g didicimus, in plerifque locis à ple- rifque perfonis, quafi columbas in templo venden- tibus, füntexactiones& extorfiones turpes,& pravæ pro conſecrationibus Epifcoporum, benedictionibus Abbatum,& ordinibus Clericorum; eftgue taxatuma quantum ſit iſti vel illi, quantümve alteri, vel alii 4 perſolvendum:& ad cumulum damnationis majoris quidam cupiditatem,& pravitatem hujufmodi nitun- tur defendere per conſuetudinem longo tempore ob- ſervatam Tantum igitur abolere volentes abufum, con- ſuetudinem hujuſmodi(quæ magis dicenda eſt corrupte- la) penitus reprobamus, firmiter ftatuentes, ut pro his five conferendis, Nive collatis, nemo aliquidquocungue pra textu exigere, aut extorquere præfumat:; alioquin lerscorum a Cap.1. zod. tsi. in 4. omp. bagſius. c al ſuperiores ordines. d Cap..eod. tit: sn ꝶ. comp. e cum Simane Mago percellantur. f Idem fcil. dinnoc,3. in Concil. gener. Lat. c, ója g Cap..eod. tit. an 3: comp. h alitas illi vel aliie Vuu 4

& qui receperit,& qui dederit hujuſinodi pretium omni-I nd damnatum, cum Giezi& Simone condemnetur. exm cuno· ter ſuper his pravas exactiones conſuetudines præcipimus ob- ber èconferantur Ecélefi altica ſa⸗ um loci veritate cognitå come nituntur laudabilem conſuetu- itatis nituntur iní fingere, fub præ nicæ pi etatis. Quapr CAP- XI: i prohibemus, A p @ Religofi pretiorecepts; und cum reci pientibus de monaſterio ft expelluntur&in arctioribus monafteriis ad.agendam pænitent Sed recepti-ante iftud Concilium, po em Qrdinis; nifi multitudo fit in cau peftantur; quimalitiosè dinemimmutare: am detrudun recepti ın aliis tamen,; quod renuntient primæ receptioni, éx de nauareci| CAP. XENTE Idem in eodem a G Prohibet Abbates Ciftercienfès fà Uoniam 6 ſimoniaca labes adeò pleraſque Moni les infecit, ut vix aliquas ſine pretio recipiant in ſo- Honorius lI. rores, paupe prætextu volentes hujufmodi vitium Ciſtercten. ordlinis. palliare: ne id n ro fiat, penitùs prohib:fta-| ATE œ Dei Ecclefiam:[r é.] 9 Inftallationis b tuentes, ut quæcunque de cætero talem commiferint I ſolennitate Abb atibus Ordini sveftri fieri itatem, tam recipiens; quànmrecepta, five fitfub- i ſcopi,& Epiſcopi s five prælata; tionis de fuo monafte ab origine vee lai d,inlo formam obedientie quam f i, quæ Petuam p ante hoc xin peràm ſunt ingi d locentur. Que rtè propter nimiam mul ibi nequiver nt commodè collocari; in ſec ulo evagentur, recipianturin e € mutatis prioribus 3 iam circa Monachos, velalios re- vandum. Verùm ne per ſiim¶ contracta elimi J ntiam ſe valeant excuſare, præcipi ¶ riorum Dei,&ipſa v mus, ut Aen Epifcopi fingulisannis.hoc faciant į j r ſuas diœcefes publicari i atis accepta, G ntur;guæemere vel ve + ta pravitate re guam prorsns abolitå;charitate ſum exiſtat t perp endi e% Tdetem. lina U em boveseje tium Cr ementium columl CAF XLE Ehiſcopi nibil extgere debi mittant in Ecc. lefi e aenigue entru 95 inflitui s Monac exprunritür detefärio Udivimus Į i| dentibus. Ecclefiarum r ibus as interdi&to| ze Apoſtolicd ſubjiciunt, nec] patiuntur j| fiopus, Archid| ipfis certa fumma pecunia/| miles aut fee aenn: pud Reli f ligiofo reliquerit, m aitesinpa l nec aliquid: muneris manus conting l ur non folùm à malo; fed ab omr| cundùm. Apoftolumabftinendum, exaĝ& di penitùs inhibemus: Quòd fi quistranfgreffor extiterit;exa ſtituat, in utilitatem locorum, in quorum fu ta diſpendium, fideliter convertenda. GAF ALIT q; nn; d cùm č óactamenta funt libere conferenda è cogit t Ord; icum& L obfèrvare fid abiles co E ae Idêm žne` dam- A Apoſtolicam audi 1 aio Aoa aa orerendenre a a abere ne peryenit, quòd quid l| i ME i tuorum,& a enedictio E nubentium& fimilibus,| damu aoee eſt ita die Canonicos, l inda Prenian exigunt& extorquent:& fi-fortè eorumo| fi ntAGhbi, ficut uni ex i s, in proe ba cupiditati non fuerit ſatisfactum, impedimenta-fictitia ventibus& kends ovid appell, remotå com-| enter oppanani Bronte verò quidam Laici f pellas 7| og Ecclefiam|———-— — er h tulum, coliges ex caja, i a Idem Imocent, 3. in Cone. Later: cap. C. b Cap: 4: eod. f aT Paa infalla e Log tit. in 4, comp. C commifèrite A repellatur., e ldem Inno.| aus dy confirmatus introdúcitur in alea, rae n 3. în Concil. Lateran. c. 6s.£ Cap. s. eod. tit. in 4: compil.| locum conſtitutum in chero ġe Abbati deputatum anj e| K ia*A cum in Ecclęſia. cap. ventens Q cap. dile.| c Vid. Doéloresin cap. l. ſuprà cod. ti. Et. B. Thomm. 2..J. loo. élus. făpra eod, g Concil, Lateran: c. 66. h Cap, å, eod,| artic. 3 A tit. in g comp. l f CAP

e M oi 625 Ne Prælati vices ſuas, vel Eccleſ.&c. 626 CAR XLV: T Qui ordinavit aliquem fub promifione de non petendo ab pjo provifionem: Ordinator per triennium collatione, Praſenta- r ver ab: executione ordinum, ettam per triennium ſliſpenſi ſumt: er dinalus verò ab ordins perpetub fit fufpenfus:& folum per fedem Aboflolicam cum eis diſpenſatur. Idem. 8¹ quis ordinaverit a, ſeu ad ordinem præſentaverit aliquem, promiſſionem vel juramentum ab illo reci- piens, quòd ſuper proviſione ſua non inquietet b eun- dem, Ordinator à collatione; Præfentator verd ab exe- eutione ordinuim per triennium,& ordinatus ab ordine ſic ſuſcepto, donec diſpenſationem ſuper hoc per ſedem Apoſtolicam obtinere meruerint, noverint ſe ſuſpenſos. CAP. XEVE Q Habet duo difa: fecundum 1h;& ad refignationes. Et Proprer brevitatemæ varietatem lecturarum aliter non ſummatur. Hem⸗ Noe c noftro recepto, ut cum: Monachis, qui per Simoniam dato aliquo locum in monaſteriis funt adepti, fecundùm conftitutionem generalis Conci Iii diſpenſares:[&.] ¶ Conſ. t. breviter reſpondentes, dicimus mandatum Apoſtolicum etiam ad Abbates ex- tendi& ad teſignationes ſpiritualium& temporalium, quæ nullo pacto, ſed affectu animi præcedente, utrinque taliter acquiruntur,(in quo caſu delinquentibus ſufficit per folam pænitentiam fuo fatisfacere creatori) cos pro Simonia'hujufmodi. non teneri;- T3$> NECFRÆLATI VIGES SUAS, VEL Ecclefias fub annuo cenfu con- cedant: ETE OLCUS IV CAE: T T Qui dat pecuniam; vr Epifiopalem vel[þiritualem į dlionem exerceat, officio fùop wivatir y€ fic conferens iud a ss conferre non poterit,é canonicè punietur: hoc dicit, cum fequ ſibus. f Alexander III. in Concilio Lateran. d` d ye quonian quidam in quibuſdam partibus ſub pretio ſtat r t Decani vocantur,& pro certa pecun te Epiſcopalem juriſdictio- nem exercent: P reto ſtatuimus, ut qui de cæ- tero hoc præſumpſerit, officio ſuoprivetur,& Epiſcopus confetendi hoc officium ꝑoteſtateinamittat CAP: IT Summatum erl fuprä tap. proxime. TY l Idem in Concilio Iuronen. ILUoniam in qui rtibus, Decani e quidam vel Archipresby las vices Epifcoporum feu Archidiaconorum,& te Ecclefia- fticas fub annuo pretio ftatuuntur; quod ad Sacerdotum gravåmen;& fhb 2 rum non ef dubium redundare: id ulterii emus.- Qbòd fi quis decætero fecerit; removeatur Clero, Epifcopusautem;, gui hoc fuftinucrit,& f Ecclefiaftiċam jurifditionem monema——— a Vid. Turrecr. nes, T. quafi. 1.€ Syl; ret, c demateria hujus cap. vid. D. Sotum libr. g; dej jure. q. 8. art r, ad å. argu Confefar. c. 23. tit: de Simon: d Cap. rs. incipi j $. praterea ne veces ſuds, Yre, ini comp.€ Post Concil. Lateran. fub Akxand, III, part. 2..r, Eccleſfaſteca judicia,& c. natam in cap. ſtatuimus.&. cap. ordinatib. rum citatum in cap. prac. b inquieta- m. Martinum Navar cuminof) quoniam& cap.1. tit. dePralatis, a l } | i | t fuâ patitur difmulatione perverti, diftri@ionecanonie- cå percellatur. CAP- TIL G Regimen Ecclefia fub annuocenfa committi non debet, Idem. "Ore a enormis quadam confuetudo in quis bufdam locis contra ſanctorum batrum inſtitutio- nes invaluit, ut fub annuo pretio Sacerdotes ad Ecclefia- rum regimen ſtatuantur: Ne id fiat, modis omnibus pro- hibemus: adum Sacerdotium fub hujufmodi mer- cede venale difponitur, ad ærerng retributionis præmie um confideratio non habetur: CAP- IV: G Frutus Ecclefarum fub annuo cenfù concedi poffunt. Idem Evon. Ebiſcopo. Uerelam Magiſtri Guil. recepimus, qudd cum EAccleſiam de Chephalai c à&. perſona ejuſdem ad annuum cenſum tenendam per ſeptennium ſuſcepiſſet: ipſe antequam eam per unius anni fpatium tenuifiet, aus ferre ptæſumpſit: quanquam præſtità fide firmaverit, quõd uſq; ad ſtatutum terminum nullam eĩ exinde mo- leſtiam vel gravamen inferret. Ideoque mandamus, qua- tenus ſi conſtiterit ĩta eſſe, eum diſtrictè compellas, ut præfatam Eccleſiam dicto Guil. reſtituat:& uſque ad terminum conſtitutum(ſecundum quod inter ſe con- venerint d) ĩpſum eandem permittat pacificè poſſidere. K S DE- MAGISTRIS, ET NE ALIQUID” exigatur pro licentia docendi. X TITULUS V CAP- L: € Ecclefia cathedralis prouiderè debet Magiſiro de beneficio, qui Clericós ejufdem Eccleſiæ,& alios pauperes gratis doceat:& vendens licentiam docendi, aut interdicens idoncum ad docenduma- beneficio privatur, Ex Concilio Lateranen. Uoniam Ecclefia Dei; ficut pia mater providere” tenetur, ne pauperibus, qui parentum opibus ju- Vari non poſſunt, legendi& proficiendi oppor- tunitas ſubtrahatur, perunamquamque cathedralem Ec- cleſiam Magiſtto, qui Clericos ejuſdem& Scholares pau- peres gratis doceat, competens aliquod beneficium præ- beatur:[ 1&.] ¶ Pro licentia e verò dotendi nul- lus pretium exigat, vel ſub obtentu alicujus conſuetudi-- nis abeis j qui docent, aliquid quærat, nec docere quenquam(qui ſit idoneus) petità licentiä interdicat.- Qui autem contra hoc venire præſumpſerit, ab Eccleſia- ſtico fiat beneficio alienus. Dignum quippe videtur ut in Ecclefia fru&um g fui laboris non habeat, qui cupis ditate animi, dum vendit docendi licentiam, Eccleſiaſti- cam profećđtum nititur impedire: i E 1 Quo docentis necefitas fubleveinr; d diftentibus via pa< ; ſeu magiſte: reat ad doctrinam. In aliis quoque reſtituatur Eccli riis, ſi retroactis tem porabus aliquid in eis ſuerit deputatur} CAF TI | Pralaio, ad magifirum conflitnendum,; J Pro licentia docendi nehil exigi debet, vel promittt,& exa-: cum reſtitus, Ó promifjum remitti debet:€r negligente infersore` bst hoc fuperiore Alexand. I1. Unton. Epifiopó h Kohibeas z nein parochia tua pro licentia docen: di exigatur aliquid, aut etiam promittatur. Si quid a(Cab 2. C& 3. eod. tit. in i comp, b Cap. g. eod, tits A7. d convenit.€ vid. quos citabo 1n cap. comp. c Cephaja: oa ei, quos docente g findus, h Umom ſequent. f al. i(ap.a. eod, tit. m 1, comp Vuu f

627 verò pofteà ſolutum faerit vel promiffum, remitti pro- miffum facias,& reftitui appell. cef Mante folyrüm,fciens quod ſcriptum eft a:[Gratus accepiflis, gratis date.] Sanè ſi quis diſtulerit Magittros in locis congruis inftituere, tibi liceat app. poft pofitâ, ibialiorum inftruĉioni prz- ficere viros providos, honeftos& di CAP TIL G Pro licentia docends pecunia exigi non debet, etsamfi hocha- beat confuctudo. Ider Uantò Gallicana b Ecclefia:[1& infia]$ eſſe animadverſione cenſemus, qui nomen ſcholarum,& dignitatë aſſumunt,& fine certo clefiafticis viiis docendi alios licentiam nonin Cùm autem hæc praya con jo à proceſſerit,& decorem admodi ùm Ecclef tis confundat: mandami deveftris Ecclefiisextirpatâ) fub nematiĩs natione hoc inhibere curetis: cipientes, ut quieunque viri& literati voluerint regere ftudia p erarum, fin lefti a& exactione qualibet fcholas egere permittantur. Si qui verò hujuſmodi prohibitio- nis vel præcepti extiterint tranfgrefores, eos officiis& dignitatibusſpolictis. [r Mäj erſonarum ſcientid CAN atitts niti honeſtatem, tantò vel ementiori. j CA?. IV. T In qualibet cathedrali Ecclefia, vel alia in facultatibus fuf- ficieniia debet à Pralato vel Capitulo unus å Magifie igë, cut redi- tus unius Prabenda debent afignari:in Metropolitana vero Ecclefia etiam eligi debet Theologus: Of ad Grammaticum€ Theologum non fufficit, provideat ipfi Theologo ex reditibus fua Ecclefia, ér Grammatico faciat provideri in aliqua Eccleffarum fug civitatis vel diwcefis, Innocentius III. m Concilio generali c. Uia nonnullis propter inopiam& legendi ftudium topportunitas proficiendi ſubtrahitur, in Latera nen. Concilio pià fuit conſtitutione à proviſum, ut per unamquamque cathedraler m Eccle eſiam Magi ſtro, qui e- juſdem Eccleſiæ Ciericos aliosque Scholares pauperes gratsinftrueret, aliquodcompetens beneficium præbe tetur,quo& decentis relevaretur neceſſitas,& via pateret diſcentibus ad doctrinam. Verùm quoniam in multis Eccleſiis id minimè obſervatur: nos prædictum robo- rantes ſtatutum adjicimus, ut non ſolum in qualibet ca- thedrali Eccleſia, ſed etiam in aliis, quarum ſufficere po- terunt facultgtes conſtituatur Magiſter idoneus, à Prg- lato cum Capitulo, ſeu majori& faniori parte Capituli eligendus, qui Clericos E zecleſiarum ſarum gratis i Grammatica e facultate, acaliosin ſtruat ſuxta poffe. Sanè Metropolis Ecclefia Theologum ni beat, qui Sacerdotes& alios in facra pa his præſertim informet, quæ ad curam animarum fpe- ctare noſcuntur. Aſſignetut autem cuilibet Magiftrorum à capitulo unius prabe endæ proventus,& pro'Theologo à Metropolitano tantundem, non n quòd propter I hoc e tiatur Canonicus, fed tamd editus ipfos percipi at. quamdiu perſtiterit in docendo. Quòd fi fortè de duo- bus f Ecclefia Metropolis gravetur, Theol modum prædi&tum ipfa provideat, Grammat alia Ecclefia fug civitatis, five diœcefis, quæ keat, faciat provideri: CAP V. fate prefulget, eo hilominùs ha ina doceat,& in 5 50 juxta verò in ſuiheere va- Decret. Greg. Lib. V. Tit. VI r cavere, gua conj fundere Eccleſiaſticam videantur| 62$ prit reditus ad fuflentationem fiudii eis non fùfficiunt, debet Pradas tus cum Capitulo ets providere: Magiftri vero donec dacherint, ôntea gre pers s piunt fiuitus b beneficrorum fis orum. Honorius III. 1t ltatutum in ete A rer s per ngulas Metropoles ftatuendis, in- tvetur: Statuentes, ut quia faper hoe Magiſtrorum ſe poſſent forſitan aliqui arum Prælatis& Capitulis ad Theo- logic ġ peoietianis udium aliqui docibiles deſtinen- tur: qui cùm dacti fuerint, in Dei Ecclela ve lut ſplendot fulgeant firmamenti e, ex quibus Poltmodum copia poſſit haberi Doctorum, qui velut ſtellæ in perpetuas æternitates manſuri ad juftitiam valeant plurimos eru- dite: quibu 15 fi proprii proventus Ecclefiaftici non uffi- cium. prædicti neceſſaria ſubminiſtrent. Docentes verd in Theologi ca fa ultate, dum i in ſcholis docuerint,& ſtu- dentes ín ipſa, integrè per annos quinque percipiant des licentia fedis Apol, proventus Præbendarum& bence ficiorum ſuorum, non obſtante aliquã alià conſue- tudine Wel10 cùm denario fraudari nondebeant in vinea Domini operantes. [ I Cam itag, de f fingulis provinciis puellæ ſpecioſa, ac virginet | pro Rege Affuero qui beatitudo dicitur, per ancillas quari debeat MENA CE vitatis per manumAg vet MUGANM muliebrem acaperenecefariorem videlscet fulsimenta.] ia adduci ad arem H: h DE JUDAS, SARRACENIS; & eorum fervis TIFULUS TE CAP- L 9 Si ſervus à Iudas emptus causå mercimonis faltas eh vil fieri defiderat Chrifiranus, pro xII. ſolidis redimitur. Ex Concilio Maten. d Ræſenti Concilio ſancimus, ut nullum Chriſtia- num manci pium Judæo ſervi at, ſeddatis xi. foli- dis proquol ibet bono mancipio iplum quicunque Chriftianorum, feu ad ingennitatem, fen ad fervitioms licentiam habeat redimendi:& fi Chtiſtianus fieri deſi- derat,& non permittitur, idem fiat: Quia nefas eſt, quem Chriſti it, blafphemum Chrifi infervitutis vin- culis detinere. té 2 g Ludaus Cyriſtt amum in ſerd um habere non poteld, in adſſriptli. tium vero potest. Gr egoriu SE MA egn ad f nos:| ceat Chriftianum m anc tinere; fed fiquia â Tulli Judæo li- o dominio rê- intur, fbein onibus eorum funt, licèt ia colendis tere an i ris corum di H t, utpote conditione g 10- ci debe rem conſuetas pene fiones prædiĉtis i Cuncta etiam, quæ de vel or iis jura præcipiu, peragant,& ni» Weis extra hocon indicatur. Quòd h. fi qui ſquam udæorum aliquem de his, vel Ladal apum transferre lo- cum, vel ad aliud obfequium retinere vo. luerit, ipte Nba imputet, qui jus colonarium,&& jus dor minii ſibi jutĩs ſe- veritate damnavit. tes, a g Pralati& Capitula ad fudia Th: Wanfinittere tenentur. gut im ábfentia re cholares dociles a Marth. 10. b(ab 3. eod kit. in 1. comͤ. c Scd. Later .11.& Cap.1. eod tit. img. comp, d inſtiuatiane. e Gram-| ditioucan. al. condiuuui. h al. Ferùmſi quiſquam. paati, F al. de duabus Magif IS [ i Relatione pervenst; à Iudai in Lutenſi ciuitate degene L} R a Pars bujus capitis fup. tit. ne Cler. vel Monach, b Theolsa gie, c Vid. auth, habita, Cne filius pro patre. d Maticem, pa c g cota e Lil. 3. indict. i2. cpiſt. au.£ C3. eod. tit. in 1, comp, E£ ut fne inquietud q b ikh

——— 629 De Judæis, Šarrace y R; 7 tibus ad[irvitium Chrifliana detineri mancipia, qua res tanto no- Bs vifà est afperior, guante d fraternitatis tua patientia operofior. Oportebatgusppe të refpefu loci tuè, atque Chrifliana religionis in- mitunulam relinquere oscafionem fuperfiitioni ludaita, ne fimpli- ces anima: non tam fuafionibus quam poteflatis jure guodammodo dëfervirent. Quamobrem hortamur fraternitaiem tuum, ut ſecun- dom piifimarum legum tramitem.} CAP. IIF g ludaei antiquas Synagogas retinere poluant; nouas erigerenon poflunt, Idem Genuenſi Epiſeobs a. LyUdzi b decivitate:[& 7]$ Sicut legalisdefinitio Judæos novas non patitur erigere Synagogas, ita eos fine inquietudine veteres habere permittit. CAP. IV. q In die Veneris fanta non licet Iudæin tenere oſtia, vel fæneſtras apertas, Q e fuperhis:(& J} q Generaliter interdicas, ut ſudæi oſtia vel feneſtras in die Parafceves apertas non habeant, ſed clauſas teneant totà die. CAR. V. g Excommunicari debent Chrifiiant, qui in demno ferviunt In- dak, vel Sarracenis, five Paganis, Et Principes fecularesexconmu- Araridebent, qur lnudaos baptizatos fuis bonis fþoliare prafumunta Idem eæx Cuncllio Lateran. d II. IIIdæi ſive Sarraceni, neq; ſub alendorum puerorun ſuorum obtentu, nec pro ſervitio, vel alia qualibet cauſa Chriſtiana mancipia in domibus ſuis permittan- tur habere: excommunieentur autem, qui cum eis præ- fumpferinthabitare:[¢r afra.] Q Si quis prætereà e Deo infpirante adfidem ſe converterint Chriſtianam, à pof- ſeſlionibus ſuis nullatends excludantur, càm melioris conditionis ad fidem convVerſos eſſe oporteat, quàm, ants- quam fidem ſuſceperint, habebantur. Si autem ſecus fucrit faum, Principibus feu poteftatibus eorundem lo- corum injungimus, fub pona excommunicationis, ut portionem hæreditatis ſuæ& bonorum ſuorum ex ints- gro cis faciant exhiberi, Alexander III. CAE Vp g Chrifliant deferentes Sarracenis merces prohibitas, ipfirum navibus navigantes; etcommunicandi funt,€ rebus co- rum privandi,© ej r capitntium fèrvs Idem zi codem Ta quorundam animos occupavit fæva cupiditas» tit qui gloriantur nomine Chriĝiano, Sarracenis- arma, ferrum& ligamina f deferant galearum,& parësaut etiam ſuperiores in malitia fians illis, dum ad impu- gnandos Chriſtianos arma eis,& neceſſaria ſubmini- ſtrant. Sunt etiam, qui pro cupiditate ſua in galeis& pi- raticis Sarracenorum navibus, regimen& curam guber- nationis exerceant. Tales igitur ab Eccleſiaſtica com- munione præciſds,& excommunicationi ſubjectos, re- sum fuarum per Principes catholicos& conſules eivi- tatum privatione mulétari g,& capientium fieri fer- çenfemus, ipimus etiam, ut per Eccleſias ma- sin cos excommuni- in CAP. VIL ogas inpriorem fiatúra reformare pof ere non poſſumeæ. LJudai v June: de novoer a al. Gen.al, Ian, sod. iit. in x compil. b Cab. f᷑. eod. rit.in i. compil. c Cap.. Caj cap. 5. eod.tii-in r eompil. nipit, Cuprentès ceduntur. Hſc. bonorumm. l. à. l. qua res Bx g d f: Ó Indan f lignamina. g lare ciui export, no 630 e r nis,& corum fervis. Idem» i | Onfuluit a”[6-] q Judæzosde novo conftruere Synagogas,ubi non habuerunt, pati non debes. Ye- Wm fi antiqua corruerint, velruinam minantur, ut eas rea dificent, poteſt aquanimiter tolerari: non autem, ut eas exaltent, aut ampliores, aut pretioſiores faciant, quam antea fuiſſe noſcuntur: quĩi utique hoc pro ma- gno debent habere, qudd in veteribus Synagogis,&c ſuis obſervantiis tolerantxr- CAP. VII. In familiari ſeruitio Iudæorum, Chrifliani elſe nom debens, Idem. Dhæc 6 omnibus Chriſtianis qui ſunt in juriſdi ctione veſtra, penitũs interdicatis,& fi neceffe fue- rit, diſtrictione Ecclefiaſticà compellatis eoſdem c, n Judæorum fervitio ſe afſiduè pro aliqua mercede exps· nant: quod etiam obſtetricibus& nutricibus eorum prohibete curetis: ne infantes Judæorum in eorundem domibus nutrire præſumant. Quoniam Judæorum mo- res,& noſtri in nullo concordant,& ipſi de facili ob con- tinuam converſationem,& aſſiduam familiaritatem ad ſuam ſuperſtitionem,& perfidiam ſimplicium animos inclinarent. CAP. IX. ꝙ Ludaæi inviti non ſunt baptixandi, nec ad boc cogendi, nec f= ne judicio puniendi, aut rebus ſuin ſpoliandi, vel in ſui feſtivitati- bus moleflands, nec ipforum cæmeteria Violandar aut corum co% pora exhummanda:: Clemens III. Icut d Judzi:[ 1 é 7]§ Statuimus, út nullus in⸗ vitas, Vel nolentes Judgos ad baptifmum venire compellat. Siquis autem ad Chriftianos causà fidei confugerit: poſtquam voluntas ejus fuerit patefacta, Chriſtianus abſque calumnia efficiatur: quippe Chri- fti fidem habere non creditur, qui ad Chriſtianorum ba- ptiſmum e non ſpontansus, ſed invitus cogitur f pers Venire. Nullas etiam Ckriſtianus eorum quemlibet ſine ja- dicio terreng poteftatisvel occidere, vel vulnerare, vel ſuas pecunias auferre præſumat, aut bonas, quas hacte- nus habuerint conſuetudines, immutate: præſertim in feſtivitatum fuarum celebratione quiſquam fuſtibus vel lapidibus eos nullatenũs perturber, neque aliquis að eis coacta ſetvitia exigat, niſi quæ ĩpſi tempore præteri- to facere conſueverunt. Ad hoc malorum hominum p vitati& avaritiæ obviantes, decernimus, ut nemo cοme- terium Judzorum mutilare aut imvadere audeat, ſive2 obtentu pecuniæ corpora humata effodere. Si quisau+ tem hujulmodi decreti te nore cognito(quod abſit) cou- traire præſumpſerit, honoris& officii ſui periculum- patiatur, aut excommunicationis ſententià plectatur& niſi præſumptionem ſi gna ſatisfactione correxerit. [ 1 Non debent in Synagogis ulira quam:ñ lege permiſſum e, praſumerè: ita in his qua eis conceſſa ant, nullum debent pr. juclicium ſuſliners.] 1 CAF. X. g Bonit dilas indulgentias sllorum, gui Pagant pradicanti q Tuis, frater E- Idem. D b fitlaudabile:[6 in ter} piftope, petitionibus annuentes, tibi tuisque fociis» cùmad predicandam Chrifti fidem Paganis ¿ exhibitiss Apoſt. auct. concedimus, ut vobis his cibis cum modeſt ĩa & gratiarum actione, ſervata temporum qualitate juxta o a Cap: ri eod. tit. int: compili b Cap. zs eod: titih 2: eomipit, € difio, eofdem, deest inantiguis. d Eap. z esd. tit. in 2. come pilåt.© baptifisa, f cognafèitur. g plifteure h Cap. gs: eod, tit. in 2, compilation,- L Scriptores Chr. Paganos vas cantomnes Idolorum culeores quinuiguam fide 4 verunt 7% (atſholicam agus-

63¹ canonicas ſanctiones, uti liceat, qui vobis ab ipſis infide- libus apponuntur. 7 Infuper indulgemus, ut quicunque Religiofi, feu Cle- rici idonei ad annunciandum gentibus Evangelicam ve- ritatem, requiſità& habità Prælatorum ſuorum licen- tià, tibi voluerint adhærere, id abſque contradictione qualibet liberam exequendi habeant auctoritate Apo- ſtol. facultatem. CAP. XL g Pro redimendis captivis licet ire Alexana ; guod nihil deferent auxslii, fèn fubfidii extra red lriam jurantibuus, imptionis articu lum: portans vel mittens etiam poit tretigas merces prohibitas, ex- communicatus esd: É pacis abpellatꝛone non veniunt treuga. Idem. Ignificavit a nobis tua fraternita So tuorum in Alexandriam val 1 mi J uomodo aliqui ficifci pro recuperandis concivibus fuis, qui il nentur. Hoc arbitramur licitèpofi hilin mercibus fuis,vel alio modo fecum illuc deferant, unde poffit Sarracenis(excepto redemptionis articulo) aliquod commodum aut fubfidium provenire: quod eti- am coram te priùs juramento firmabunt, IIIi quoque, qui poft treugam in tranfmarinis p 7 commercio Alexandriam adiverint, ces probibitđs causã lucrandi, e culum non evadunt é; ficuti priis nonet i i s ultimum illos, qui juraverunt fe ampliùs in terram Sar racenorum cun reibus non ituros, nifi pax effet inter Chriſtianos& iplos,& poft-treugam factam venerunt illuc: conditio illa de pace aur treuga habenda, ab ex- communicationis vinculo non abfol CAP. XIL 9Excommunicati fint, gui cum t vit. aliquod habent commercium, vel eis praf communicationi ſupp qui jam ampliùs cum Sarracenis mercimonium habue rint, vel per ſe, vel peralios navibus, ſeu quocunque 10 eis aliqua rerum ſubſidia, ſeu conſili quamdiu inter nos& illos guerr' idas Veftræigitur dif 1monia,< : HeEialigui i incidant in e} ram Dei viventis incurran CAP. XIIT vie ſtianos haberèe non debent, t OMTBETCIWI. en.& Ept- o Senor 5 Tſi e Judæos 3 pa ſubmiſit perpe à receptet,& ſuſtine : ingrati tamen nobis effe dant Chriftianis pro gratia contu- meliam amiliaritate contemptum, qui tanguam mifer r in noram familiaritatem ad iſſi, no- bis illam retributionem impendunt, quam{juxta vul- gare proverbium) mus șn pera, ferpens i 0,& onſueverunt hoſpitibus exhibere. Ac- m, quòd Judæi faciunt Chriſtianas filiorum re a Capit. s. codem titul, in fècunda compilatione.“b evadant G Cap. 6. eod, titul. in 2, compbilatione. d fab Alexand. T11 cap. 24.€ Cap. 1. eod, uf. ing. compilat. vid. notas cap. ji GS. hoc eodem tit fuorum nutrices a,&(quod non tantùm dicere, fed etiam nefandum eft cogitare) cùm in die Reſurrectionis | Dominicæ illas recipere corpus& fanguinem Jefù Chri- | fticontingit, per triduum antequam eos la&tent, lac efa fundere faciunt in latrinam. Alia infuper contra fidem | catholicam derefabilia& inaudita committunt, pro- pier quæ fidelibus cft verendum, ne divinam indigna- tionem incurrant: cùm cos perpetrare patiuntur indis è, quæ fidei noftræ confufionem inducunt:[ 1&}.] ¶ Inhibemus ergò diſtrictè ne de cætero nutrites, vel ſer- vientes habeant Chriſtianos, ne filii liberæ filiis famu- lentur ancillæ,{fedtanquam fervi a Domino reprobati, ìn cujus mortem nequiter conjurârunt, fe faltem 4 per effectum operis cecognoſcant ſervos illorum, quos Chiri- rs liberos,&illos ſervos effecit: ¶I Cinfa.] Si verò nutrices& ſervientes non dimiſerint Chriſtianos, communicationis pœna inhibeatis e diſtricte o- mnibus Chriſtianis, ne cum eis commercium aliquod audeant exercere. j k 1 Rogamus zgitur charifimum in Chriflo filium oilippum Regem Francorum Iiufirem; mandamus etiam Nobill roM. Duci Burgundia,€r Comitifja Trecen ut taliter reptimant leorum exteffus, ne cervicem perp 2 Igere contra re uverenttam Qus cum j am caperint rodere more m S a fèrvitutis jugo ſulmiſ dei Chriftiana.| i dy punger uris, O pungere 4 cona verendum estne ignis receptatus in j rea.t. per A. boc ex parte nofira, ita dail: procuretis, gu fùb timore f n,& alios nter monere ster inducere aO á perfidi de catero mullatends imſoliſcant, fed r 1 s ndant femper verecundiam culpa fumas{f 4 Chriftiane.] CAP XIV: uot a s g Iudaus, Jus percuſſerit Clericum, temporaliter punitur F SF, interdicitur fibi Chriflianorut come uriam paſſo. dæum procedere de- m Clericum violen- 1S3 quòd fidi Hitit, iplum pæna pecunia ? Ad quo dæus tuæ juriſdictic punias, vel alia m quod convenit) tempora! fáciens l atisfactionem congrüam exhibeti: alio- us Dominum moneas& indutas, ut paſſo inju- elig, ah eo ſatisfi iat competenter: plere, tu Chti- dicas, ne cum ibu ntequam ſatis faciat, præſumant commet- iplo Judg cia exercere CAF: SY F Iudas dr Sarracens utriuj norum uti habitu, Haſlionis Domint, non liarn creatoris profili ebent in terris Chrifda antur,& in die c gn contume· F Ic N nonnullis pr racenos habitũs diſti dam ſic quædam inole tià diſcernantur g. Unde contin ıdzos, feu Sat- L 15; o, ut nullà ditfe it interdum, quod per fed inq g b errorem Chriftiani, Judæorum, ſcu Sarracenorum,& Ju- commie dzi ſeu Sarraceni Chriſtianorum mulierit ſcentur. Ne igitur tam damnatæ commixtior us exceſ- — —— m——— e a rt.1. cap, f. num. e c Vid. B. td. Marguardumtraitat. de Iudeis par F b In Codic. Barbatig, rei ognofeant fe effe Jervos, O Tiom.2 quafi 70 art. 9. d Vid. Nicolaum Eym ricum in Di- rectorio Inquiſitorum 2. 9. A0. num. 9.& 9.€ Ditho, TER deest in antiquioribus%dic. f Idem fèil, Innoc. TII in Oone Later. c. 68, G capt. eod, tst ing compe B diſcernatur. 7 iisa— ee Decret. Greg. Lib. V Tevi 632 m elcunt ‘pnis memori

2 fus per velamen 4 erroris hujuſmodi, ulterioris“ excu- fationis poffint habere diffugium: ſtatuimus, ut tales u- triufg; fexůsin omni Chriftianorum provincia,& omni tempore, qualitate habitůs publicè ab aliis populis di- ſtinguantur. In diebus autem lamentationis& domini- eæ paſſionis in publicum minimè prodeant, eð quòd non- nulli ex ipſis talibus diebus(ficut accepimus)& ornatiùs non erubefcunt incedere, ac Chriſtianis, qui ſacratiſſimæ paſſionis memoriam exhibentes, lamentationis ſigna Ptætendunt, illudere non formidant. Illud autem diſtri- ctiſſimè inhibemus, ne in contumeliam creatoris pro- ſilire præſumant. Et quoniam illius diſſimulare non dea bemus opprobrium, qui probra noftra deľevit; præcipi- mus præſumptores hujufmodi per principes feculares condignæ animadverſionis adjectione compeſci, ne Cru- cilixum pro nobis aliquatenùs blaſphemate ꝑræſumant. CAP. XYI ¶ Preponen, Iud aum, vel paganum publicis officiis, per Conci- Gum provinciale corripitur, Ó prapofito denegatur Chriſtianorum commercium, donec depoſuerit officium, C in ufus Chriſtiano- rum pauperum rellitlet inde quæſita, ſecundum Epiſcopi provi. dentiam. Idem in eodem. d Um ſit nimis abſurdum, ut blaſphemus Chriſti in Chriſtianos vim poteftatis exerceat: quòd fuper hoc ToletanumConcilium providè ftatuit;hos propter trans- greſſorum audaciam in ħoc generali Concilio innova- mus,prohibentes, ne Judæi publicis officiis præferantur: qgúoniam fub tali prætextu Chriftianis plurimùm funt infeſti. Si quis autem eis officium tale commiſerit: per provinciale Concilium, quod ſingulis annĩs præcipimus celebrari, monitione præmiſsaà, diſtrictione, quà convenit, compeſcatur. Officiali verò hujuſmodi, tamdiu Chri- ſtianorum communio in commerciis& aliis denegetur, donec inuſus pauperum Chriſtianorum, ſecundum pro- videntiam diœceſ. Epiſcopi convertatur, quicquid fuerit à Chriſtianis adeptus occaſione officii ſic fi i:& offi- cium cum pudore dimittat, quod irreverenter aſſumpſir. Hoc idem extendimus ad Paganos, G Concilium generale repetit Concslium Late sa, o addit pænam fa empore abſolut. dendam- Idem ż» A? liberandam e ter municamus prætereà& & impios Chriſtianos, qui contra l& pulum Chriſtianum Sarracenis arma; ferrum,& liga na deferunt galearum; cos etiam, qt galeas€ dunt vel naves, quique in piraticis 8 bus curam gubernationis exercent, buslibet allis aliquod eis impendunt conſilium, lium in diſpendium terræ ſanctæ:ipſosque rerum⸗ privatione mulctari,& capientium ſervos forec præcipientes, ut pet omnes urbes maritimas die minicis& feſtivis hujuſmedi ſententia è tur. Et talibus gremium non aperiatur tum, quod ex commercio tam damnato] tantundem de ſuo in ſubſ rint put quo judicio; in òd fi' fortè{oli liumcaftigetur; quòd inp audacia ſimilia præſumendi CAP: ¶ Excom- alſos ritum t, fic aliàs reatus ta- maliis interdicatur XYIII: G Iudai vel Pagani publicis officii praficiendi non ſunt: fi Diiu saniyeni sanien. pge. b í j d Lat.sꝙ. ér cap.z eod titi in g: compilat, rvide Martinum Nauarrum ſiqpr. citatum. De Hæreticis. nenfè faprà eod, 634 eis regalia jura vendantur, ad ea colligenda praficiendus est Chri- fiianus non fufpetus. Gregorius I X. Afforcen. a& Lucen. Epiſcopis, Ex ſpeciali, quem erga illuſtrem Regem Portugal- liæ gerimus, charitatis affectu: ¶ inffa.] ¶ Manda- mus, quatenus Regem ipfum folicitè inducatis, ne in of- ficiis publicis Judæos Chriftianis præficiat, ſicut in gene- rali€ Concilio continetur:& fi fortè reditus ſuos Ju- dæis vendiderit vel Paganis, Chriſtianum tunc deputet de gravaminibus inferendis Clericis& Ecclefiis non fu- ſpectum, per quem Judæi ſive Sarraceni, ſine Chriſtiano- rum injuria, jura regalia conſequantur. CAP. XIX. GCe ipſum ſimmat. Idem. Ulli Judzo d baptizatum, velbaptizari voleñtent emere liceat, velin fuo fervitio retinere. Quòd fi quem nondum ad fidem converfum causà mercimonii emerit,& poſtmodum factus ſit, vel fieri deſideret Chri- ſtianus: datis pro eo xij. ſolidis ab illius ſervitio proti- nùs fubtrahatur.. Si autem intra tres menfes ipfum vena- lem non expoſuerit, vel ad fibi ferviendum emerit eun- dem, nec ipfe vendere, nec alius audeat comparere; fed nullo dato pretio perducatur ad præmia libertatis. so D DE HAKETICIS” TIFULUYUS VIL CAP.. I Infidels est, guinon habet certitudinem fideiytr infideli now est credendum sn præjudicium alierius. Stephanus Papa omnibus Epiftopis X UBIUS in fide, infidelis eft.- Neceis omni- nò credendum eft, qui fidem veritatis ignorant. CAP- II. g Errarein fide convincitur, qui alios errantes, cum potefti, ab errore non revocate S Leo Papa Uialios f cùm poteft, ab errore non revocat, ipſum errare demonſtrat. CAP- IIF q Hareticnis perféveraris, eternaliter damnatur e cutnec pros dest baptifinus, nec eleemofjna', Vel martyrium vel aliud quod» cungue bonum quoad hots ut con Auguſtinus de fide Catholica: Irmifimè g; tene,&nullatenùs dubites,omnem hæ- Fena vel ſchiſwaticum cum Diabolo& angelis ejus„xterni'ignis incendio participandum h; nif ante finem vitæ catholicæ fuerit incorporatus& redintegratus Ecclefiz:[6 post pauca:}] ¶ Omni homini, qui Eccleſiæ catholicæ non tenet unitàatem, neque baptiſmus, neque: eleemoſyna quantumlibet copioſa, neque mors pro no- mine Chriſti ſuſcepta, proficere poterit ad falutem. CAP. IY. o q Damnató anélore-damnantur ejt ſeriptura,& libri& operas Gregorius Anaftafio Anttocheno W Raternitatis tuæ:[ó infra. j q Cùm Cæœleftinus, atq’ £ Pelagius in Ephefina Synodo{int damnati; quomo- do poteruntilla'capitulà recipi, qRorum damnantur aus ctores? a Epiſcopatus ſunt Hiſpaniæ, de quibus Vafaus in annalibus’ Hiſpanta; ci 20. bvid. Marquardum tratt. de Tudais. p..6. 6> dyi c Eat. fub Innocenti II cbg: d videnotas hujus deers Ó notie. eod.tit: e Dèmatéria tituli in genere vid. B. Ihom.⁊. zgi E Cap.2. eod. tit: int compi g Capg: codi pitin.com h mancinandum. fè guatr VIAM æternam. pilationei

635 CAR: Y ¶ Ebhiſcopus inſtituens hæredem hæreticum conſanguineum, vel extraneum, wel Paganum, etiam pa S$ mortem excommunicatus nuntiatur. h. d. fecundum communem gr veriorem inteletum: Gost faciat ad iit. potesk intelligi, guod ex hoc prafumatur hare- zicuus. Ex Concilio Africano. 4 Si quisEpifcopus hæredes inſtituerit extraneos à con- ſanguinitate ſua, vel hæreticos etiam conſanguineos aut Paganos pertulerit b, faltem pof mortemei c ana- thema- dicatur, atque ejus nomen inter Dei Sacerdotes nullo modo recitetur. CAP,]. G Loquitur de eadem materia cym pracedents, ér extenditur, guod ibi didum fuit de Epifiopis, ad Presbyteros dr alios Cle- PECOS. Ex eodem. E eos, qui Catholici non funt, etiamfi confanguinei fuerint, Epifcopi vel Presbyteri nihil conferant: deni- que hoc quod de Epifcopis& Présbyteris ditum eh, de- bes de reliquis Clericis exaudiri. CAP VIL Q Chriflus fuit verus Dens€r versus homo: hareticns est,(7 excommunicatus, Honorius JI. Remen. Archiepi- Scopo. (n Chriftus d perfectus Deus,& perfectus ſitho- mo: mandamus, quatenus fub anathemateinterdi cas, ne quis de cætero audeat dicere, Chriftum non effe aliquid fecundum quod homo: quia ficut Chriftus ve- tùs eft Deus, ita verus homo, ex anima rationali& hu- mana carne ſubſiſtens. sens obbolrs ient ot paſium, CAP. VIII. Heretici, receptatores, Ér fautores corum, excommunicati Lune; é decedentes in hoc peccato, incæmeterso Ecclefia fipelirs non debent, nec pro eis orar. Ex Concilio Lateran. e sx aitB. Leo:{ 1 é.]€ Quia in partibus Tho- lofanis& aliu locis hæreticorum, quos alii Gazaros, 2- lii Patarenos,& alii aliis nominibus vocant, invaluit da- mnanda perverfitas: cos,& defenſores 8t receptatores eorum anathemati decernimus fubjacere:& ſubanathe- mate prohibemus, ne quis eos in domo, vel in terra ſua tenere vel fovere, aut negotiationem cum eis exercere s præfumat. Si autem in hoc peccato deceſſerit, neque ſub privilegiorum noſtrorum quibuſcunque indultorum obtentu, neque ſub alia quacunque occafione oblatio pro eo Rat, aut inter Chriſtianos accipiat fepulturam. f [ Licet Eccleſiaſtica diſeiplina ſacerdotali contenta judici cru entas effugiat ultiones: catholicorum tamen principum; conſti. ` 7 $ h r L K putionibus adjuvatur, ut fepe quaerant homines falutare reme, dum sorporale fuper. fè metuunt ſapplicium evenire qma in VJaſconia, Albegeſio,&.] dium, Eapropter CAP. IX. Hareticus malè fentiens, vel malè docens de ſacramentis Ec- clefia, excommunicatus est, d conuichus, nifi fè correxerit é errorem abjuraverit, ſi Clericus esf, degradetur, dr curia ſeculari tradatur: per quam etiam Larcs punetur. Eadem etiam es$ eng y pe bjis ommno Alicltentta denegatur. Seculares principes, Gui jurare nolunt de Ecclefia contra hareticos defendenda, excommunicantur, gr ſuſpectis de he reſl. ſi ſe non correxerint,&r terre A— a.4s.in Conciliis Latinis dr imn Synodo Carth. c 84.apud Theo- dorum Baljam.©$. eod,tit.in 1 comp. b pratulerit. c ejs, d Cs.eod. tit. in t. eomp: Et post Conc. Lat fib Alex. III P. 49. Decret. Greg. Lib. V. Tits. VIL eorura fupponuntur interdito: cruitates verh ipſerum reſiſtentec, aliarum commercio, é Epiſcopali dignitate privantur: exempts vero fùbfint ordinariis fuper his, que contra hareticos inſtituuntur. Lucius IIL A: abolendam as[1 œ7.]€ Univerfos, qui de £ A facramento corporis& fanguinis Domini nofiri Je- fu Chrifti y velde baptifmate, feu de peccatorum confeſ- lione, matrimonio, vel reliquis Eccleſiaſticis ſacramen- tis aliter ſentire, aut docere non metuunt, quam facro- fana Rom. Ecclef. prædicat& obfervat;& generali» ‘ter quofcungue eadem Rom. Ecclef. vel finguli Epifcopi per diœcefes fuas cum confilio Clericorum, vel ClericÀ ipfi, fede vacante, cum confilio(fi oportuerit) vicino. rum Epiſcoporum, hæreticos judicaverint, vinculo pex- betui anathematis innodamus: 2&.) 4 Præfenti é ninilominùs oxdinationę ſancimus, ut quicunque mani- feſtè fuerint c in harefi deprehenſi, ſi Clericus eſt, vel cujuslibet religionis obumbratione fufcatus, totins Ege | clefiaftici ordinis prærogativå nudetur,& fic omni offis | cio& beneficio ſpoliatus Eccleſiaſtico, ſecularis relin- quatur arbitrio poteſtatis, animadverſione debita puni- | endus: nifi continuò poft deprehenfionem erroris; ad fi- | dei catholice unitatem fpontè recurrere,& errorem | ſuum ad arbitrium Epiſcopi regionis publicè conſenſerit abjurare,& ſatisfactionem congruam exhibere, Laicus | autem, nifi(prout ditum eſt) abjuratà hæxeſi,& ſatis- factione exhibitã, confeſtim ad fidem confu zerit orthos doxam, ſecularis judicis arbitrio relinquatur: debitam Lecepturus pro qualitate facinoris ultionem: ¶& infd.] verò inventi fuerint à ſola ſuſpicicne notabi- les, nifi ad arbitrium Epiſcopi juxta conſiderationem ſu- ſpi nis qualitatemq; perſonæ, propriam innocentiam Congrua purgatione monſtraverint, ſimili ſententiæ ſubjacebunt. Ill. s quoque,qui poft abjurationem erroris, vel poſtquam ſe(ut d imus) proprii antiſtitis examina- tione purgavetint, deprehenſi fuerint in abjuratam hære- ſim recidiſſe, ſeculari judicio ſine ulla penitùs audientia decernimus relinquendos:[3 éf.) f Statuimus intue per, ut comites, barones, rectores,& confulescivitatum & aliorum locorum juxta commonitionem Epifcopo» rum, præftito corporaliter juramento promittant, quod fideliter& efficaciter, cùm ab eis fuerint requifiti, Eccle- ſiam contra hæreticos,& corum complices, adjuvabunt bonã fide juxta officium& poffe ſuum. Si vero id obſet- vare noluerint, honore, quem obtinent, ſpolientut,&ad alios nullatenùs aſſumantur, eis nihilominus excommu- nicatione ligandis,& terris ipſoxum interdicto Eccleſiæ ſupponendis. Civitas autem, quæ his inſtiiutis duxerit reſiſtendum, vel contra commonitionem Epiſcopi pu- nire neglexerit reſiſtentes: aliarum careat commercio civitatum,& Epiſcopali ſe noverit dignitate privandam; [ 4 N Si qui verò fuerint e, qai à lege diœcefas næ juriſdictionis exempti, foli fubjaceant ſedis Apoſtoli- cæ poteſtati, nihilominùs in his, quæ ſunt contta hære- ticos inſtituta, Epiſcoporum ſubeant judicium,& eis in hac parte tanquam à ſede Apoſt delegatis(non obftan- tibus libertatis fuæ privilegiis) obfegnantur. [ 1 Diverfarum heæreſum pravitatem, qua in pleryfy mune di partibus modernis cæpit temporibus pullulare, vigor dén p Th clefiaflicus excitari, cum mmirum imperialis fortitudinis faltar gante potentið,& hareticorum proter dutus in pravis falſitatibid a C reod. tit, int comp quif 3. þart..ọt. c Invu s fus, fèdin antig.C, utestimprefum, d Faic$- ut .20.€ Lat. fub Alex. HI. e 27. Ó c. Ó. eod. tit.inr comp E Ahina x i fDide notatà l. 1. C. de ſumm. trin. Cin authen. Credentes.& n J. Arrian. C. eod. ſideratur in manuſer Codic. 1ſq; adt illa verba: Ios quo de Eymer. in Direct. Inquiſ- p. f. G. 26.6 fèqe :6 iy,(UXIA OKOA di Baai inant Pradiccndt abnt, mifi mt nlſundun ſul Rummumtalum

Fve conatibus elidatur,& catholica fimplzcitatis veritas Ecclefia Fancka reſplendens, eam utig, demonſtret ab omni exactionè falſo- rum dogmatum expiatam. eog, nos filii nofiri charifimi F: ilu- firi Romanorum Imp. femper Auguft. praf entrd pariter& vigore fflti, de communi.m, confilio, necnon Q aliorum Patriarcha- pum É Archiepifioporum,muitorumg, principum, gur de diverfis Pundi partibus conveniunt, contra ipfòs hareticos, quibus diverfa vocabula diverfarum mdidit profefio falfitatum, prafentis decreti ſanctione conſurgimus,& omnem hareſim, generali quocunque no mine cenfèatur, per hujufmodi confiuutionis fèriem auf, Apoft condemnamus. In primi ergo Catharos& Patarinos,& eos qui fè humitiatus vel pauperes de Lugd iin. falſo nomine mentiuntur, Paffaginos, Meoſpinos, Arnaldiſtas perpeino decernimus anathe- mati ſubjacere. Et qumiam nonnulli fab fþecse pietatis virtutem ejus, juxta quod ait Apoftolus, denegantes auttoritater fibi ven- dicant pradicandi. Cum adem Apoſtolies ditat: quomodo prædi- cabunt, mfi mittantur? Omes qui vel prohibiti, vel non mifi, prater auet. ab Apofi. fèd. vel Epifèopo locifufeeptam, publice vel privatnim predicare prafumpfirunt ére,) [ 2 Receptores€ deſfenſore, eorum, cundtosq; pariter, qut pra- dictis hæreticis ad fovendam in eis harefis pravitatem patrocinium Praſtiterint aliquod vel favorem ſeu conſolatt, vel credentes feu Perfecti, ſiue quibuſcunq; faperftitiofis nominibus nuncupentur, fi- nili decernimus fèntentia fabjacere. Quia igitur peccatis exigenti- bus quandog, contingit, ut fèver. stas Ecclefiaflica difiipline abh gui virtutem ejus non'sntelligunt, contemnatur.] [3 Bonis damnaturum Clerirorum Eccleſis quibus deſervie. bant ſecundum ſandtiones legitimas applicandlis. Sanẽ pra itam excommunicationis ſententiam, cus omnes hareticos pracipimus ſubjacere, ab ommbus Patriarehis, Archerpiſc. Epifè. inpracipyis Jefivitatibus é quoties ſolennttates habuerint, G occafionem aut gloriam Deireprehenfone hareticz pravitatis decernimus nomina ri, auct. Apoſt. ſtatuentet, ut ſi quis de ordinè Epiſcoporum in his negligens fuerit, vel deſidiuſus inventus, per tricenngle fpatium ab Epiftopali habeatur dignitate dr adminiflratrone fufpenfus. Ad Bac de Epifiopali confio ér fag geflione culminis imperialis,& principum ejus adjecimus, ut quilibet Archiepiſcopus vel E Pus, per ſe vel per Archidiaconum fuum, aui per alèas idoneas perj nas& bonefias, bis vel femel in anno propr:am parochiam in gua Jema fuerit haretices habitare, cireumeant: ¶& ibi tres vel plures bon: teftimonii viros, veletiarn totam viciniam ff expedire vide- bitar jurare compellat: quod fi qui haereticos shidém fèrerit, vel aliquos occulta conventicuia celebranten, ſeu communi converſa- zione fidélium vitår moribus difadentes, eos-Epifèepo vel Acht- diatono ſtudeat indicare: Epiſeopus autem vel Archidiaconus ad Praſentiam Jaam comnvocet acchſatos, quint G fè ad eorum arbitrii um juxta patriæ confùetudinem ab ob elfo reatu purgaverint, vel JEPE purgationem exhibitam in prifiıinam fuerint relapſi perfi diam, Epifioporam jadiciopuniantur. Ci qui aulem ex eis jura veanemn friperſtitione damnabili reſpuentes, jurare fortè noluerint, ex hoc ipfè haretici judicentur,& pœnis, qua pranominatæ ſunt. Percellamur.] 0 4 Unmes etiam fautores hæreticorum; tanquam perpetud infumid condemnantes, ab ad vocatione& teſtimonto Ó aiti pus blicisofficii, desernimus repellendós:]} GAP- X: E Rona bareticorumi confifcantúr, dr in rëtris Ecclefia appli cantar fifo Ecclefia: ın terris imperiis judici fecntaris fifto, É pro- ceilit etiam ſi catholicos habent filios. Innocentius III y emis in ſenium ſeculi corruptelam: LI.. in terris verò temporali noſtræ juriſdictioni a Habetur integra l. at regiſiri innoe: IIl. pift. i. C% siai d 3. ed. tit. ing. comp: De Hereticis. 638 ſubjoctis bona hæreticorum ſtatuimus publicari:& in aliis idem præcipimus fieri per poteſtates& principes ſeculares, quos ad id exequendum(fi fortè negligentes extiterint) per cenſ. Eccleſ. appell. rem. compelli volu- mus& mandamus:nec ad eos bona corum ulteriùs rever- tantur, nifi eis ad cor revertentibus,& abnegantibus hæ- reticorum conſortium, miſereri aliquis voluerit, ut tem- poralis ſaltem pona corripiat, quem ſpiritualis non cor- rigit difciplina. Cùm enim fecundùm legitimas fana ctiones reis læſæ majeſtatis punitis capite, bona confi- ſeentur eorum, filiis ſuis vità ſolummodò ex miſericor- dia conſervatà: quantò magis, qui aberrantes in fides Domini Dei filium Jeſum Chriſtum offendunt, à capite noſtro, quod eſt Chriſtus, Eccleſiaſticà debent diſtri- ctione præcidi,& bonis temporalibus fpoliari: cùm longè fit graviùs æternam, quàm temporalem lædere ma- jeſtatem. Ne hujuſmodt ſeveritatis cenſuram orthodoxorum 4 exhæredatio filiorum, quaſi cujuſdam miſerationis præ» textu debet ullatenùs impedire, cùm in multis cafibus (etiam ſecundum divinum judicium) filii pro’ patribus temporaliter puniantur,& juxta canonicas- fanétiones quandoque feratur ultio non · ſolùm in auctores ſcele-· rum, ſed etiam in progeniem damnatorum- [ 1 Nin film SJapiunt elementa corrupta, fèd é dionifama creaturarum ad imaginem,& ſimilitudinem condita creatoris pré» rivilegio dignitati volucribus cœli d befliis univerfa tera r“nec eo tantum quafè jari deficiente deferit, fèd inficit& fčabra rubigine vetuftatis: peccat enim ad extremum rrimus;&- qui non potuit in ſui& mund: creatione pái radiſo perſiſtere, circa ſui& ortis diſſolutionem degenerat,& pres tii fua redemptionis, circa fines fèculorum oblitus,dum varsis gua- ſtionum ſe nexibus ingerit, ſeipſum laqueis ſis fiaudlis annectit,€ incidit in foveam quam fecit. Ecce etenim inimiċo homine mefiè dominica uperfeminante fèmen ꝛniquum, Ageres in zizania pullus lant, vel potins Polllauntur, treticum areſctt,& evaneſcit in pa- leas, in flore tinea, G vulpes in Putu, demoliri vineam dominia cam moliuntur. Nova fiquidem fab Nouvo Tiflamento, Achor prage- nies, de ſpoliis Iericho regulam auream: pallrolum guod fuerat Aby- | ron, Dathan,€ Chore, fòbotesg, deteflata, Novis thisribulu fermeno | ratum thymama, novis voluit altaribss adolere: dum nox note indicat fisentiam, dum cecus praebet caco dusatarm; dam harefès hpullulant?& quoniam di vina reddit hareædutatis expertem, ſus con- feituit haretituss ſneręſis Er dammationis haredem. Hi funt caupas nes, qui aquam vino commeſcent,& ureo calice É virus draconis Babylonis propinante habentes ¶ſecundium Apoſtolum) ſpeciem pie- tatis, Virtutem autem ejus penitus abnegantes: Licet autern contie vulpet hujuſinodi parvulas, ſpecies quidem habentes drverfan fèk | caudas ad invicem colligatas, guii dé vanitate conveniunt’ th ida ipfum, diverſa pradeceſſorum noſtrorum temporibæss emana veruns Inſtituta: nondum tamen adeo pehi Hotuat mortiftcari mortifera, quin ficut cancer amplius ſorperet in occulto,& jam in aperto fus virus iniquitatis eſfundat: dum palliaid ſpæciè religionis,& misd- tos decipit fimplices,& quoſcdlam ſeducit aſtutos, factits magiſter erroris, qui non fuerut diſcipulus vertatis. Ne autem sos, qui licet circa hóram undecimam tnter operarios vinea Domint Sabaoth ſumtes, à patrefamilias Evangekso deputati, quibus ex officto paforali funt oves CHRISTI commijfa, nec capere vulpès demolientes vineam Domini, nec atcete lupos ab ovibus Videte mur. Et ob boc merita vocari pofimus canes muti, non valeh- tes latrarè, ac perdamur cum malis agricolis é mercenari comparemur. Contra defenſores, recehptatores faulores, O creditores hareticorum, aliquid ſeverius durimus ſtatuendum: a Hide Paul. Grillandum tractat. de hared. quaſt.&t. Iul- Clarum lsb. s: fentent: recept. 5· Hareſit. verſic. o[iias quod b afloress

639 Decret. Greg. qui per fè ad viam reélitudinis revocari non poffunt, in futs fal- tem defenſoribus, receptatorsbus É fautoribus, ac etiam credents- bus confundantur: C càm fè viderint ab hominibus evitari, re- conciliari defiderent omnium unitati, De communi ergò fanc nfù qok E an 15 are ar Apoft k ceptare vel faat: quolibet modo audiat, i ipfis favere autc quo modo prafùmat: prefenti decreto firmiter j fiat aliquid eorum facere fortè praſumpſerit, niſi monitus à ſtia ſupen hoc curauerit præſumptis famis, nec ad publica officiavel concilia civitatum, nec gendos aliquos ad hujufinodi,nec ad tefimonum admittan- tur. Sint etiam inteflabiles, necad hereditatis faccefionem acce- dant. Nullus praterea ipfis teneatur in quocu? fi re: quod fi forfan judex extiterit, ejas ſententaa nullam obi. firmitatem, nec caufaalique ad ejus aus Ue antur, Si fuerit advocatus, ejus patrocinium nullatenus admittatur. Si ta- bellio, inſtrumenta confefa per ipfum nullius fint penitus momenti, fed cum allore damnato danmentur. In fimilibus etiam prae p obfèrvari. Sı ergo Cericus fuerit, ab om neficio deponatur, ut in quo major e culpa, gra o Siquis autem tales pofiquain ab Ecclefia f tati vel ſeharati, contempſorit evitare, anathematis fè nov tentiam incurrifje.] fare, ipfò CAP. XL 4A2vocati vel Notaris hareticis vel eorum defenfiribus fa- ventes, aul ſtib eis litigantibus patrocinantes,&. pro ei infirumen= ra ſeribentes, infames ſunt,& ab illo oſficio ſuſpenſi. Idem. peret:[1 dr infia.] Ss adversùs a nọs terra coniu 1 a pi ùstimeri foler,<0 m, confilium vel favorem: nec ĉis in cau vel in factis, vel aliquibus*— ſub eorum veſtrum patrocinium præbeatis,& pro ipſis publi- ca inſtrumenta vel ſcripta facere nullatends attenteti: Quòd ſi contrà præſumpſeritis, ab officio veſtro ſu- ſpenſo{os perpetuæ vos decernimus infamiæ jacere. [ 1 Lecèt autem a nobis& prad: efforibus noftris, contra hare- ticos multa fint adita r flatuta, ne habeatis aliguam excufatios em in peccatis y qus afi antiquorum fueritis obti i mandato- rum; ée.) CAP. XII tici non pradicent, necoccwlta conventicula faciant, nec Idem univerfs Chrifi fidelibus 7 JEJ Meten, quam in ejusd conſtiti tam in urbe fi repre endum non commendandum: in€o tamen appa ci meritò arguendi, quòd o ebrant, oficium prædicati pni s bi ufurpant, Sacerdotum ſimplicitatem rum conſortiun pernantur, qui talibt 1 rent. Deus enim lux vera c, quæ omnem hominen venientem in hunc mundum illuminat, in tantum odit mmm fit, fed po a con- rifti fi- &c e0 — a Cap..eod. tit. inz. comp. b Extat integra lib. 2, regiftri inoc, III, c. 3. eod. titing compe c Daax.l. Lib. V. Tit. VIE 640 | | | ] fulárit, Ei Nä opera tenebrarum, ut Apoftolos fuos in mundum, univerl ſum prædicaturos Evangelium omni creaturæ miſſurus, eis pPræceperit aperte dicens a:[Quod dico vobis ın tenebris, dicite in lumine b: Ór quod in aure auditis, praedi- cate fuper tefla.)[ 2 d infià.] ẹ Sicut enim multa funt membra cor] oris, omnia verò non eundem actum ha- bent c: ita multi ſunt ordines in Eccleſia, ſed non o- mnes idem d: quia fecundùm Apoftol. [alios Dominus 4 alios Prophetas altos autem Dos dores, drc.] Cù octorum ordo ſit quaſi præci- in Ecclefia, fbi quifquam indifferenter cationisc offic vare, Nam fecundàm Apo- Quomodo pradicabunt, niſi mittantur?] Et ve- pit Apoftolis f:[Rogate Dommum mefis,ut ] Quod fi fortè quisargutè iliter mittunturà Deo, etſi ine, cùm inviſibilis miſ. Po 1 fùd ales invi fio mult; lior, qu humana; rationabiliter refponderi, ode cùm interic iſſio Sra Ita non fufficit cuis T fit miffus à Deo, doportet quòd operatio H- milionem per A y ript te limonium pec cùm Dominus ain filios Ira Moyien converteret virgam in colub E& virgam ite naret.- Joannekgquoque h Bapti- ſta ſpeci niſſionis teſtimoniiin protulit de ſcri- ptura, dicens;[Ego vox clamantisindeferto: dirigite viam Dia mino, J ficut ait Efaias i Propheta:[3 é infia] 4 Lit autem fcientia fir valdè neceffaria Sacerdotibus ad dos ctrinam, quia juxta ver cbum Propheticum kr[Labia Sae cerdotis cuſtodiunt ſoetentiam,& legem exquirunt ex ore ejui: non eft tamen fimplicibus Sacerdotibus etiam Scholafti- cis detrahendum, cùm in eis Sacerdotale officium debeat honorari: propter quod Dominus in lege precepit t | Diis non detrahes:] Sacerdotes intelligens, qui propter ellentiam ordinis,& officii dignitatem, Deorum noe minenunc ar t 4 é mfià.]) Nec quifquam fug prelia audaciam illo dee fendat exemplo, quòd afina m legitur! reprehendi fka Prophetam: vel quod Dominus a ait:[Quis ex vobi ára guet me de peccato?) Cuma a iud fit fi rem ín fe peccane tenetur efficere# o cafi fanè poteſt — eprehendete mani- ım Evangelicama e, rens erit gee latus fponte aR 0g cAI aan p fuum delinquent feftè: quod utique nulli licet, veritatem q;[nam qui etis henna ggr fua confi peh(i on tam animo tëe temerarius In r tas obſequen- ret r, ut Sacerdos gis debeat remo- b fcopum, ad cujus F fefto Sacerdotum ordinatè a utio> quam n a Matth.to. b inluce,al inlucem. C.(0r.12. o phef 3. e Roman.:o. f Matth. ọ. Luc. 10 g Exod. 7. h bann i Efa. go. Matth. 3. k Malach.. 1 Exod. 28 Ioan. 10.. Mm Num. n Ioan.s. O vide B. Th.2..-3 DE fig p ai fi em, in pleriſque Gre sgortani exempla- ribus. In alii C regifirolegitur patrem q Maths, 1 p”

us Sacellole n eis Sacer d Domim 64¹ De Hæreticis. 642 [ 1 Nobis Apofiolatús officio, ſumus ſecundum Apoſiolum ſa- Fientibius& inſipientibuis debitores: pro umverſorum ſalute nos o- pertet eſſe ſolicitot, ut&mmalos retrahamus à waitin,&bonos an virtutibus foveamus, Tunc-antem-opus est diſeretione majori, cuùm vilia ſub ſpecieuurtutum occultè ſabintrant, ér angelus Satana fè in angelum lucis fimulat, transformat. Sanè fignificavit nobis venerabilis fater nófer-Epiftopus Meten. per literas fuas, guod tam in urbe Metenſequæm an diæcę Laicorum,& mtilierummemiltitudo non modica, tracta quodammodo dęſideria Scripturarum, Evange- lia, epiſtolas Pauli, Blalterium, ænoraliu lab,& plures alios libros fibs fecit inGallico fermone converti< trantlationihuiufnotiaded libenter, utinam autem Cmprudenter intendens, utiſberetis con- ventionibus talia inter qe Latci Qmulteres erullare præſumant, fibi invicem pradicare: qui etiam eorum aſpernantur conſortium, gui fè talibns non immeſcent,& à fè reputant alienos, qui aures ér animos talibus non apponunt.‘Kuos cym aliqui parochialium Sacerdotum: fuper his-corriperevoluiffent, ipf eis in facsemréhite- runt, conantes rationesenducere de ſerqpturis, quod. non abhis debent penitùs inhiberi. Quidam-etiam ex eis fimplicitatem Sacerdo- Aum fuorum faftidiunt,& cam ipfis per eos verbum falutis propo-' nitur, fè melins habere in tibris fais, G prudestins fè pofè idelogui ſubmurmurant an occulto.] L2 Per hoc mani feſtè denunciant, quod Evangelica pradlica tio, non in occultis conventiculis, ſicut haretici faciunt, ſad in Ecclé- fis juxta morem catholicum-est publict proponenda. Nam juxta tefimonium veritati, omnis qui male ag odit lucem,@ ad lu- cem non Venit, ne ejts opera arguantur:£ i cit verita- tem, venitad lucem, ut maniſeſtentur opera ej fafa. Propter guod cum Pontifex interrogáffer Ig e ln Jun, i de dottrina ejus, refpondit: Ego paldis loculus ſum mun- do, ege ſemper docebam in ynagega& in templo, guoomnes ludat conveniunt, Gin occuülta locutus fam nibil. Porro fi quis objicsat, quod ſecundu n hraceptum Dominicum, non ſit ſanctum dandum canibus, noque margaritæ mittenda ſunt ante porcos: cum ir ipfè Lhriſtus non omnebu⸗ quidem, ſed ſolis Apoſtolis dixeriti: Vobis da- tunse noſcere myſteritm regni Des cuteris autem in parabolis: Lureiligat canes& porcos non cos, qui gratanter accipiunt,& ar garitas libenter acceptant, ſed illos qui ſanctum dilacerant,& margaritas contemnunt: quales ſunt qui Euangelica verba,& Ec- 4 cleſtaſtica ſacramenta, non ut Catholici venerantur, ſed alominan- tur pobius, ut haretici oblatrantes ſemper&. blaſphemantes, quos Paulus Apofiolus post primam& fècundam admonitionem docet gfe vitandos,„Arcanaverò fidei facramenta, non fant pafin omnibus exponenda cum non paffim ab omnibus poſßint intelligi: fid eis tanam, qur ea'fidelster poffint eoncipereintelleltu: spropter quod fimplicioribussngust Apoſtolus, Juaſi parvullis in hneſto, lac potum dedi vobi, nonefiam. Majorum enimest folidus cibus, ficut aliis ipfè dicebat: Saprentiam loquemur inter herfectos, inter vos autem nihil judicavi me ſcire, mſt leſum Chriſtum,& hunc cruri. fixum. Tanta efl enim divina Scriptura profunditas; ut non folam fimplices é illiterats, Jèd etiam prudentes& dofi non piene faffi- siant ad sllius intelligentiam indagandam. Propter quod dicit Scriptura, gura mtiti defecerunt ſerutantes ſerutinio. Unde reite feit olim in lege divina fiatutum, ut belia que:montem tetigerit, lapidetur: ne videlicet fimplex aliquis& indoctus praſumat ad ſubtilitatem ſacræ Scripturæ pertingere. Scriptumest enim: Al- tiora te nequafieris, propter quod dicit Apoftalus:: Non pins fapere guam obortet. ſapere, ſẽd ſapere ad ſobrietatem. [3 Non efl ergo credendum ci, qui dictt fè miffum à Deo, chr fit mifus ab homine, nifi defè fpéciale proferat teftimonium de ſeripturis& ejuſclem miraculum operetur. Nam de his gui mifi leguntur à Deo, Evangelifta tefiatur, quod ipf profeti pra dicaverunt ubigue Domino cooperante,& ſermonem confirmante Sèquentibus fignis.] [ 4 Iuxta quod alibi dicit de fervo nolente apud dominum Femanere, ut dominus offerat eum diis: cġm enim juxta verbum Apboaſtolr, ſervus ſuo domino ſtet aut cadat, profectꝰ Sacerdes ab Hiſecpo, enjus crrreitiom eft ſal jelſus, debet in manſuetudinis Hiritu caſti gart, non autem à populo, cnjus est correttioni prepofi= tus; in fpirstu fuperbia reprehendi: cam juxta verbum Domenicuns pater& mater-non debent maledici, ſed potiùs honorari, guod de Hpirituali patre mulio fortius debet intellzgi, quàm carnali.) CAP. XII. G Excommunicati Junt omnes haretici, qguibufiungue nominé- bus nominentur. h. d. uſq; ad 5. Damnati. Jdem a zn Concilio generali. o EN mus itaque& anathematizamus o- mnem hæreſim, extollentem ſe adversds hanc ſan- ctam, orthodoxam,& catholicam fidem, quam ſuperius expoſuimus, condemnantes hæreticos uniyerſos, quibuſ- cunque nominibus ᷣ cenſeantur, facies quidem diver- fashabentes, fed caudas adinvicem colligatas, quia dea vanitate conveniunt in idipſum. G Damnati te hæreſi, per Jẽcularem judicem puniuntur, G- bona Laicorum haereticorum confiftantur,€ Clericorum bona dpa Plicantur Eeclgſtis, ulu beneficiati erant. b. d. uſꝶ ad$: Qui ata tem, vAbbas Siculis. Damnati e verò, præſentibus ſecularibus Poteſtatibus, aut eorum Ballivis relinquantur animadverſione debitã puniendi, Clexicis prius à ſuis ordinibus degradatis, ita quòd bona hujuſmodi damnatorum, ſi Laici fuetint, con- fiſcentur: ſiverò Clerici, applicentur Eccleſiis, à quibus ſtipendia receperunt d. J S' fidſpectus de hæreſi ſs non purgat, ad arbitrium ſuperioris eKkcommunicatur-: exiſtens per annum in excommunicattone, ul hæreticusdamnatur. hnoc dicit uſque ad 5. Moncantur. Abbas Ste culis. Qui autem inventi fuerint ſolà ſuſpicione notabiles, niſi juxta conſiderationem ſuſpicionis, qualitatemque perſonæ, ꝓropriam innocentiam congruã purgatione monſtraverint, anathematis gladio feriantur,& uſque ad ſatisfactionemcondignam ab omnibus evitentuf, ita quòd fi per annum in excommunicatione perſtiterint, Extunc velutthar Sondemnentur. Poteſtates ſeculares perpetuæ, vel temporales jurare tenentur ite niverfòs hereticos ab Ecclefia damnatos pro viribus exterminare:& temporalis dominus-non purgans terram ſiam hæreticis, excommu- nicatur:&ſt pexſtiterit in excommunicatinne per ammum, nuncia- tur Papæ, qui ſideles ejus à jurumento abſoluet,& ejus terram fi- delibus exponet, ſalvo jure principalis domini, niſi& ipſè ſit in cul- Pa. h. d. uſq; ad 5. Curholici. Albas Siculus. Moneantur autem& ãnducantur,&æ ſi neceſſe fuerit, per cenſEccleſiaſt. compellantur ſeculares e Poteſtates, quibuſcunque fungantur officiis, ut ſicut reputari cu- piunt& haberi fideles, ita pro defenſione fidei præſtent publicè juramentum, quòd de terris ſuæ juriſdictioni lubjectis univerſos hæreticos ab Eccleſia:denotatos, bonã fide pro viribus exterminare ſtudebunt, ita quòd amodò quandocunque quis fuerit ĩn Poteſtatem, five f perpe- tuamiſive temporalem aſſumptus, hoc teneatur Ca pitu- lum juramento firmaxe. Siverò dominus temporalis re- quiſitus& monitus ab Eceleſia, ſuam terram purgare neglexerit ab hæretica fœditate, per Metropolitanum& cæteros comprovinciales Epiſcopos excommunicationis vinculo innodetur:& ſi ſatisfacere contempſerit, intra annum ſignificetur hoc ſummo Pontifici, ut extune ipſe vaſallos ab ejus fidelitate denunciet abſolutos,& à Seilicet Innoc. III. in cone. gener. Lat c. 3.&c. 2. eod. tit. in qrcomp. b„Qua fteorum pæna, videin.r. C. de fam.trinit. C& in auih. credentes.& in l. Arriani. C. de haret,€ Eymersus in Directoris Inguifitorum 3. p. q. 101.& Q. 112. d berceperunt. eſeculi. f Inconcil. ita: ſiue ſpiritualem, ſive temporalem,&c. quaſß non ſolum principes fèculares,fèd etiam Eccleſiaſtici, quos per potefiatem fpirstualem pofumus intelligere, hoc teneantur praſtare juramentum. Xxx

ma E Decret. Greg. L ib. V. Tit VIL terram exponat Catholicis occupandam, qui FA exter minatis hæreticis abſque ulla poſſideant, & in fidei puritateconf fervent, falvo į jare c domini æ prin- cipalis, dummodò fuper hoc ĩpſe nullum præſtet obſta- culum, necaliquod impedimentumopponat: eâdem ni- hilominùs lege fervatå circa eos, qui non habentdomi- Bos principales. J> T Crucej fign zati ad exterminationem haereticorum, g gaudent pri lium terra fanta..d. ufque vilegio conceffè crucefienatis i in fùbj ad 5- Credentes. Abbas Catholici verò, qui erucis aſſumpto charactere ad hæ- reticorum exterminium ſe accinxerint, illâ gaudeant in- dulgentid, illoque ſancto privilegio fint muniti, Arae cedentibus in terræ ſanctæ ſubſidium conce duntu g Ibi ponitur pæna credentium, receptatorum Hum hareticos: pri mò. Laicorum: fecundo Clericorum:“fa, ad 5 guia Abbas, Credentes$ prætereà, receptatores, defenſc ores.& fau- tores hæretic rum, excommunicationi decernimus fub- jacere, firmiter ftatuentes,ut poftquam quis lium fuerit excommunicat nenons ee: contem- pſerit intra annum, extunc i re ſit factus infa mis, erit ejus fen- cauſæ aliquæ audientiam perferantur. Si fuerit A la- n cjus patrocinium i i Tabellio y infĝru- momenti, fed ato damnentur. i verò C econtem- i ationis ſententià— ad fatisfa- em ic idoneam perc Uantur. Sanè Cl erici non exhi- ccleſiaſtica facramenta, y Chane præſumant tradere ſepulturæ, nec noſynas ag obla lationes eorum percipiant: alioquin g: ad« quod nune aa reſtituantur oſtolicæ ſpeciali: fimiliter quili- 15 gatur, ut coru M pr pri- erventur, in q diœc aplerin Ua EACS CECE Fbi à jure vel F is pofl. vel a diwi cedatur: alias Quia f verò nonnull ejus( juxta quod Apofto tem fibi vendicant dicat:[ Quir i petenti p p | dem bareticos, b Vide Conradum Branum, ts | pradicatorib. adde qua dixit l 2. comm. Gu rchtepifiopi é Ó Epifiops inferiorum fuorum provincias é diæcefès Jufp Pectas habentes de hareſi, faltem femel in anno per ſe vel per altos idoneos Vifttent: qui etiam debent, f f hac expedire Ui- debitur, exigere juramentum ab illis de vzcinia ad revetandos hga s,& ocealta conventicula celebrantes: quos revelatos, relapfès canonice punient?& renitentes jurare> ut haretisi condemnentur, .d. ufque ad$- Volumus. Abbas. nfuper, nt quilibet Archiepitopus vet E- e aut per Archidiaconum fuum aut alias as idoneasque perſonas, bis aut faltem ſemel in an- a Pora quar fue ji vel etiam(e expedire videbitur) totam viciniam t; qudd 4 ſi ibi dem hæreti iquos conventici os ós Epifcopo EAHA Ipfe autem E aiea o Boe convocet accuſatos, qui i nifi ET I diam, cano „Si qni i verò ex eis jitan ftinatione damnabili refpuentes, jurare fortè noluerint, z hoc ipl oaa h æretici reputentur. da, à degnitate E d SE farr gandus. h Volumus b igitur& mandamus,& in virtute obedi» ſtrictè præeipimus, ut ad efficaciter exequen- Epiſcopi per diœceſes ſuas diligent fi ca f nonicam vV | ſcopus ſuper expurgando de ſua d hæreticæ pi | tatis fermento negligens fnerit vel remiflus, cùm id cer tis indiciis apparuerit, ab Epiſcopali officio deponat 5 & in locum ipfius alter fubftituatur idoneus, qui velit & poſſit hæreticam confundere pravitatem. lint c effugere ultionem. Si quis enim Epi- CAP. XIV. tung, prefeenh] sfint, pradicare non debent» sfiopo Mediolan, € cum igiturn l F Laici cuj | Gregorius IX.< ç: cut in uno d corp nulli Laici prædic a exiftat, ne vitia f nos attendentes, q quafi pra nus Apoſtolos de res, interdica sLaicis ore:[ utum oc aai ntre n ordo eft in Ecclefia De mandamus, quatenus, ci alios Pro tiaa vebi „alios vero i ufcunque ordinis cen R a Ya $, Ot ailos veniunt in idip i juditio re S, qu ia de vanitate c rò per Ecclefiam, fecula madverſione debit? puniendi: Clericis guantu If; ant- AT à fuisor leydg em y detrudends dy credentes rcere ad pænironiam peris gendam 5 W Cr iiio d7 in vetufltor ` lô. olunt, al. voluerint: d Vide Simancam cai m Direct c Vide Petrum Gadch. in auth. Ga xros. C. de ſuret.

645 siqui autem de predictis poftquam fuerint deprehen- í, redire noluerint ad agendam condignam pœnitenti- am, in perpetuo carcere detrudantur: credentes autem eorum erroribus, hæreticos ſimiliter judicamus. CAP. XVL g Liberantur ab omni obligatione, qut Hareticis tenebantur adfritti, Idcm. Bſolutos à ſe noverint à debito fidelitatis hominii, & totius obſequii, quicunque lapſis wanifeſtè in hæ- reſim aliquo pacto, quàcunque firmitate vallato, tene- bantur aſtricti. so DE SCHISMATICIS[ET ORDINATIS ab eis.} TITULUS CAP. G Irrita fant ordinationes, benefi fiafticarum rerum alienationes per Schifmatic zate dr ordine fufpenduntur, gui Sibifina tenere 2. Ex Concilio Lateranenfi. Uodà predeceffore ¢ noftro: f 1&f]$ Ordi- nationes ab Octaviano& Guidone hærefiarchis factas,& ab ordinatis ab eis, irritas eſſe cenſemus: adjicientes, ut qui dignitates Ecclefiafticas feu beneficia per dictos£chifmaticos acceperint, careant impetratis. Alienationes quoque quæ per eoſdem Schiſmaticos, ſeu per Laicos factæ ſunt de rebus Eccleſiaſticis, omni care- ant firmitate,& ad Ecclefias fineomni onere revertantur. Siquis. aútem contraire prefumpferit, excommunicatio- ni{e noverit fubjacere. Illos verò qui fpontè juramen- tum de tenendo fchifinate præftiterint, à facris ordinibus & dignitatibus decernimus manere ſuſpenſos. [ 1 Eel. mmem, pp. Innocentio esf innouantæs.] CAP: IL G Ordinatus à Schifinatico, ab officio eft repellendus, nifi pro- fet fcum difpþenfatum per habentem poteftatem. Innocentius II. Byfùntin,«Archiepifèopo. yyRaternitati d tuz:[g].]§ Priorem, quem à Schi- ſmatico aſſeris ordinatum, ab officio poteris repellere incunctanter, niſi legitimè probaverit ſecum fuiſſe miſe- ricorditer diſpenſatum,& ab ea perſona, quæ ſuper hoc poteftatem habuerit difpenfandi. $ So DE APOSTATIS, ET BEITERANTI bus baptiſma. TITULUS IX. CAR- E € Clericus, qui dimiffo habitu ér tonſurd immiſcet ſe enormi- katibus berdit priuilegium canonis, ſi quis ſuadente: unde æum de Prehendentes non incidunt in canonem, ſeilicet eæcommunicationem. Alexander III. Rætertà e Clerici, qui relicto ordine Clericali& habitu ſuo, in apoſtaſia tanquam Laici converſan- tur, ſi in criminibus comprehenſi teneantur, per cenſ.Eccl. non præcipimus liberari. CAP-IL G Si crimen Acolythi, qui rebaptizanti prabuit miniſterium, est occultum, promoveri potes?: fi publicum, non, nificum e0 relse gionem intrante diſpenſetur. De Apoſtatis aL Baptiſm. 646 Idem Abbati S. Genovefa. Ex literarum a tuarum tenore perpendimus, qudd quidam ægritudine longà confectus, inſano ſortilega- rum mulierum credens conſilio, ut ſanaretur, per itera- tionem fecit injuriam baptifmatis Actamento:| 1&.] € Quia ergò tua nos duxit prudentia confulendos, quati- ter puniri debeat Acolythus,guem minor ætas& intentio fraternæ falutisexcufare videtur b: Difcret. tuæ prefena tibus literis refpond. quòd ad fuperiores ordines promo- veri(f publicum eft, quod proponitur}non valebit, nifi ad religionem trąnfire voluerit, ut favore religionis ipfius circa eum valeat difpenfari. Si verò occultum eſt, promoyeri poterit,& exceſſum ſuum dignis pœniten- tiæ fructibus expiare. lſtitit huic autem facrilegio adloleſcens quidam bone ut is, Acolythus, fiater carnalis illius in qu tifmus qui miniflerium in refþondendo exhibust Pres- ntn 7 cooperator extitit res nefanda.] ritur iteratis, CAP. THI G Infamatns de apoftafia, compellitur fè purgare, Innocentius IIL. Uæ c fraternitati:[&.] 4 Super fecundo articulo inquiſitioni tuæ duximus reſpondendum, quòd Cle- rici, qui ſunt de apoſtaſiæ erimine infamati, qui videlicet abjecerunt habitum Clericalem, non funt in ſeculari ha- bitu tolerandi, ſed per diſtrictionem Eccleſiaſticam coër- cendi, donec deficiente probatione ad infamiam abolen- dam purgationem canonicam curayerint exhibere. CAr. IV. G Baptizati, alterius fečla vel fides ritua dimittere compete luntur. Idem d sn Concilio generali. Oa(ficut accepimus) qui ad facriundam bapti- {matis voluntarii e accefferunt, veterem hominem omninò non exuunt, ut novo perfectius induantur: cùm prioris ritus reliquias retinentes, Chriſtianæ religionis decorem tali commixtione confundant. Cùm autem maledictus ſit homo, qui terram F duabus viis ingredi- tur,& indui vefte non debeat lino g lanãqͥue contextã: Statuimus, ut per Prælatos Eccleſiarum talis obſervantia vereris ritũs omni modè compeſcatur, ut quos Chriſtianæ religioni liberæ voluntatis arbitrium obtulit, ſalutiferæ coactionis neceſſitas in ejus obſervatione conſervet: cùm minus malum exiftat viam Domini non agnoſce- re, quàm poft agaitam retroire, CAP. V. G Apoflata incarcerari& aflige pofunt, ut habitum reaſa fumant. Honorius III. Archiepifiopo Turonen. Nobis ż¿ expetiit tua fratern. edoceri, quid de Apo- ftatis fit agendum, cùm% in cuftodia detinentur, qui minis vel blanditiis nullatenùs poffunt induci, ut ab- je&um habitum reafumant.?; 5 Ad quod tibi breviter refpond. quòd tales(f volueris) poteris/ fub gravi cuftodia carcerare, ita quòd folum- modòvita fibi mifera reſervetur, donec à ſuæ præſum- ptionis nequitia reſipiſcant. CAP. VI. q Monachus inapoftafia ordinatus, non potest fine difpenfatias ne Papa in fùftepto ordine miniſtrare. Idem Archrepiftopo Lugdun, m a Uid. B. Thom.2...12. art.2.€ Alphonfum Cafir...de jufta har. pun. c. 7.& Semancam Cath. Infi. tit. 46., depænis. b Hec werka, dr ordinatu ab eisdefuht inomnib, manufirs c Cab. ⁊. cod. dit ini comp.. à Cun. eod.tst. in.comp. vid, Bernard. Diaz, in prall. crim. can.c. 24. G fige C C2 eod titin zcompil, O pot Canc, Lat. pa 26.€. 16, a Cap.3. eod. tit. in 1. comp. C post Concil, Lat. part, 26. c, Fa b videntur. c C. un. eod. tit. in 3. eomp. d Idem fcilicet Inmoc. III. in Concilio gen. c. 76.€ voluntarit. f Eccleſe c. 3. g Exod. c. 22. h 2. Peir. 2. i vsde Hofi. in fumma tit. dë apoflatis.$ qualiter puniantur, d Bernard. Diaz, in prak. oritis canczogs k gui, 1 potes m al Lunden. Xxx 2

onfultationt æ tuæ breviter reſpondemus, quòd Monachus aliquem facrum ordinem in apoftafia re- cipiens, quantumlibet fuo fuerit reconciliatus Abbati,& receperit pœnitentiam, abſque diſpenſatione Rom. Pon- tificis miniſtrare non potetit in ordine fic ſuſcepto. DE HIS, QUI FILIOS. OCCI. derunt. CAP. IL g Mulier occidens fpontè fiuum, debet perpetuo in monaſterio gænitere, ſi tamen timetur de innocentia, datur, velſaltem non de- negatur fibi licentia nubendi. Alexander III. Tornacen: Epifèopo. À Eniens 4 adnos M. mulier lachrymabili nobis confefione monftravit quòd-cùm de quodam filium gennifler,& ille fibi: fæpè turgido vultu improperâflet, quòd filius ejus non effer, ipfa ĩracundiæ calore ducta, eundem filium interfecit:[ 1 é infia.] €) Mandamus, quatenus eam labores inducere, ut ad ali- quod monaſterium tranſeat, in quo peccata ſua perpetuã pœnitentià deploret. Si autem(repugnante carnis fragi. Iitate) ad hoc induci noluerit, ei licentiam in Domiho nubendi tribuas: quia tutius nobis videtur, ut in Domi- Do nubat uni foli, quàm inhoneſtè multos admittat [ 1 Quo comperto Comes Elandrénfis, eam totam terram ufque ad fêptennium abjurare coċgit, nifi de nofira licentia remaneret. Cumg, fe nofiro afpetui prafentáffet, C quòd cam crucem accepiſe ſer Hiergſolhmam profectura nobis aſſertaone faá propofuit, dx nos eam, quia in partibus illis prafèntia fua non poffet efe utilis, fèd: damneſa, à Iieroſolh mitano itinere re uocantès, pſam f. t. duxumus remutendam- praſentium tibi auct.] CAP. II. Q Multer occidens filinm, propter hoca viro ſebarari non debet; ſed alsa pænitentia fibi imponitur. Lucius III. Parifien, Ehiſcopo. Ntelleximus c, quòd M. mulier filiam parvam furo- re accenſa diabolico jugulavit: propter quod Dominus terrę maritum ejus& ipfam compulit abjurare.Quia verò illamalios habere filios intimåfti: mandamus, quatenus ita ſuper hoc provideas, quòd ſui ſceleris poœnam luat,& faluti ejus ac filiorum per tuam providentiam conſula- tur:& non obſtante juramento, quod à viro dictus do- minus proponitur extorſiſſe, eam(ficut expedire vide- tis) eidem viro reftituas, ita quòd filios fuos liberè pof fit& pacificè gubernare, CAP IIL G Se fummat, ponens pæntentsam parentum, circa quos puers reperiuntur opprefi Idem. D infantibus d autem, qui mortui reperiuntur cum patre& marre,& nonapparet, utrùm à patre, vel à matre oppreſſi ſint ipſi, vel ſuffocati, vel propriâ morte detuncti, non debent inde ſecuri eſſe parentes, nec etiam DE INFANTIBUS 4, ET LANGUIDIS EX- pofitis. TERUEVGS' Xr CAP. UN: Q Infans expofitusapatre vel.alio eo confentiente, vel ratum habente, hocipfò à patria goteſtate liberatur. Idem in ſeruo& ller. to, quiob predifam caufam liberantur adominica poteftate. Eg idem juris eſt in hrædictis lunguidis cujlſcungue etatis fic expofitis, vel fi cis-alimenta denegantur:: hi tamen, quu pradiclis alimenta Praſleterint, nullum jus in eis acquirunte- Gregorius IX. C YIà patre; five abalio fciente ipfo aut ratum haben- te(relegato pietatis officio) infans expofitus exti- AJ tit:hoc.ipfoà poteftate fuit patria liberatus, Nam b & hoc cafu in ingenuitatem libertus,& fervusin liberta- tem eripitur, quòd& de prædictis cujuſcunque ætatis languidis, ſi expoſiti fuerint, vel ſi alicui eorum alimen» ta impiè-denegari contigerit, eft dicendum., Sanè qui hos ſuſcipiunt, nom poſſunt propter. hoc in eorum perſonis us aliquod vendicare. DE. HOMICIDIO: ce. VOLUNTARIO. VEL caſuali. TTULDUS& XII CAP- L ＋J Hamicida incorrigibilis debet deponi,& tradi curia ſecula⸗ Tt, ut moriatur. In Exodo d Iquis per induftriam e: occiderit proximum faum, & per inſidias, ab altari: meo evelleseum, ut mo- Friatur CAPS TI- G: Pinet pænrtentianzociidentislatronem, cam fë poterat aliler liberare: fi vero aliter liberare Sè non paterat, non tenetur agere pæs nitentsam nif ad cautelam Ex:pæœnitentiati Romano: Nterfẽciſti furem aut latronem, ubicomprehendi po- terat abfque- occifione: quia ad imaginem Dei creatus cft» per qo-dies non intres Ecclefiam,& laneã veſte in- dutus,.ab efcis-& potibus qui interdicti ſunt,& à thoro, gladio& equitatu, per illos ſupradictos dies abſtineas. In tertia autem& quinta feria& Sabbatho, aliquo genete leguminum. vel oleribus, pomis.& parvis piſciculis, cum mediocri cerviſia utete temperatè. Si autem ſine odii me- ditationes te tuaq̃ue liberando, hujufmodi diaboli mem- bra interfecifti(fecundùm indulgentiam dico, propter imaginem Dei) fi aliquid jejunare volueris, bonum eſt tibi:& eleemoſynamf largiter. Si Presbyter eadem f fecerit, non deponatur: tamen quamdiu vivit g, pæn- tentiam agat. CAP. III O Non occiditur fur diurnus fine culpa, ſed nocturnus ſic. Auguftinus faper Exodo. I perfodiens h inventus fuerit fur,& percuffus moë- Sa fuerit, non eft illi homicidium imputandum-, Si autem oriatur Sol fuper eum, reus erit. Intelligitur ergd non pertinere ad eum homicidium, fi fur nout- t it, adhomicidium fine pæna; fed tamen confideratio debet effe pietatis ubi non voluntas, ſed eventus, mortis caufa fuerit: fi i temeos e non later, ipfos interfectores effe, fcire debent fe graviter deliquiſſe. Quidam autem pœnitentiam- trium annorum judicant efle debere, quorum unum per- agant in pane& aqua. aea nan ir ——— a Videpra aliis Henricum Boich.& Hoſtien. præcedenti c. cita- nus occidatur: ſi autem diurnus fuerit, pertinere. Hoc eſt enim quodait:fi oriatur Sol Fi a um,&c. quia poterat diſcernete, quòd ad furan nEn non ad occidendum veniffet:& ideò nori debet mad a nod. Barb. de infantilus languidisvel expofitis. b wah Barb, Nam etiam in hoc cafa, dre. c Vide Cone. Trid. ff e de refurm. c. 7. d Exod. c. 21.€ GL eod, tit. in2. comp. prate im. b C1. eot inr comp.€ post Conc, Lat. fub Alex. II. y: j Amera. Ant. Butr. d alios vide Guid. Pap. decif. r21, incipit ın Ca P. 50. c, 12. vide Hoſt. hic iu ſumma. c C. 2. eod. tit. in i. comp.&r £ 5n f C3?» i PO? Concil. Lat. puso..25. d C. un. eod. lic. in asomp. ẹ I Sos, deest in quibufdam exemplaribms, 5 P, rut. f vide Bernard. Diaz, in Hract. crim. can. c. w g v h Cs: eod, tit. ini comp, Hoc 647 Decret. Greg. Lib. V. Tit. X. XI.& XII 643 atrutus tycooni

e VOLUINTAN cakali, ltaro cris Ap N dentis lanni s fa non piak enti atronen 649 Deh Hocetiam in antiquis legibus fecularibus(quibus ifta eft antiquior) invenitur, impunè ſeilicet occidi nocturnum furem quoquo modo: diurnum autem, ſi ſe telo defen- derit; jam enim plùs eft quàm fur. CAP. TIV. Q Sub generals pollicitatione, fen promifione, etiam juratd, non venit illicitum. Hieronymus a. Um juramento ¢ pollicitus eft Herodes faltatrici dare, quodcunque poftulâffet.ab eo: fi ob jusjuran- dum feciffe fe dicat, fi patris matrilvéinteritum poftu- låffet, faturus-effet, an-non?.quod ergò infuis repudia- turus fuit, contemnere debuit in Propheta. CAP. V. ¶ Homicida est, qui facit vel dat Jörtilegia, vel venena fieri- litatis. Ex Concilio Guarmacien. Laliquis causã explendæ libidinis, vel odii meditatio- ne, homini aut mulieri aliquid fecerit, vel ad potan- dum dederit, ut non poſſit generare, aut concipere, vel naſci ſoboles, ut homicida teneatur d. CAP- yL q In pænsttentra impo 1 judex debet attendere circumſtan- quibus augetur vel minuitur delilum. hoc dicit ique ad $. illi autem. Alexand. 11I. Exonżien, eEpiſcopo. ge f dignum:[1& ifa] g cùm vir diſcre. tus exiſtas, pleniùs nõſti, quòd in exceſſibus ſingu- lorum, non ſolumquantitas& qualitas delicti, ſed ætas, ſeientia, ſexus, atque conditio delinquentis fant atten- denda:& non ſolum ſecundum prædicta, ſed ſecundum locum& tempus, quo delictum committitur, unicuique obet iudici: cùm idemexceſſus magis fitin attont conſentaneum Jolere graves r diffi- 3 dis deferri: ita etiam ex dinis imminet, eaſdem:quaftrones:ut nobis s dederit folvere,€ fingulis a nobis conſilium poſtulantibuis re- : ut providentia Rora. Ecclefia, qus ubique terrarum Do- mino diſponente obtinet principatum, quaſtiones ſalvantur,& re- moveatur ambigustas de cordibus fingulorum. Licèt autem ſuper queſtionibuus, quas nobis tua diſeretis ſoluendas direxst, te non du- bitemus providum,& circumſpectum exiſterè: cogimur tamen ex ſuſceptæ ſervitutis miniſterio juæta diſcretionem,& providentiam noſtram tibi exinde reſpod Q Socians homicidam animo vccidendi, licet non appinat ma- num, fi tamenex fua caufa mors fècuta esf, tenetur fere pari pænā cum homicida. h. d. ufque ad$. Illi etiam. Abbe Iliautem g, qui a piendi illum ſanctut Cantuar. Archiep. c tur veniſſe, ſi de illa itentik, vel fer sSicuulus. imooccidendi, feriendi, aut ca- reverendum virum quondam ra manuum injectionem ſe faten- aptione mors ejus ſecuta fuiſſet, pa- pari exiſterent puniendi. ſociat humictdam tantdmm antmo prohibendi ne impedia- ‘paulo minori pœnd. h. d. uſquead 5. Qui verò. gqui non ut ferirent, ſed ut pereuſſoribus opem ferrent, ſi fortè per aliorum violentiam impedi- rentur, paulò minori debent pœnã mulctari: quia cùm fcriptum fit- z non liberavit, eum o z potuit hominem liberare à morte, gr dit:] conftat ab homicidii reatu immunes non effe, qui occiforibus opem contra alios ——— a. Super Malthaum, cap. 14. refert Burch.tib.12, decret.cap.16, Ivo p. 12..73. b Cap. 6. eod tit. in r, comptlat, c Glarnacien ſed Burch. lib. 15. decr. c. g5. tribuit Concil. NVorm.c. 30. habetur cap. i3. cod. tit. in i compil. d tenetur. èe Exonen. f Cap. 7. eod. tit. in 2. compil. dr post Concil. Later. fub Alexand. III.-35: cap: g Vt fèquentia apertius intelligantur, obfèrvandum est Thomam Cantuarien. sArchiepifè, circa ann, 1171. fub Alexan III. erudeliter occtſum. | omicid. volünt. Velcafual. 650 præſtare venerunt: nec caret ſcrupulo ſocietatis occultæ, qui manifefto facinori å definit obviate. T Incitans aliumad homicidium, mitius punitur quàm ha- micida: ſecus autem, fi incitavit ad certum homicidium: nam es ſecuto, teneturut homicida. h. d. ufquead$ Hi quoque. Qui verò ſe aſſerunt animum Regis inflammäſſe ad odium, unde homicidium fuit ſecutum, durè& aſpe- rè, fed non ita ſeverè ſunt puniendi, niſi fortè Regem ipſum ad illud homicidium ſuis ſuggeſtionibus pro- vocäſſent. G Cufloiktentes Jarcinas accidentium, fiientes eos ejfe ficarios, non fant immunes a pæna homicsdii. hoc dicit ufque ad 5. Eos in- Saper. Abbas, Hi- quoque non funt% à cilpa liberi, necà pœna de- bent eſſe immunes, qui licèt fuerint illius machinationis ignari, tamen eis, quos ſicarios eſſe ſcisbant, in ſarcinis cuſtodiendis miniſterium præbuerunt. Occupans bena occiſt, non per hoc tenetur de homzcidio i non fufficit occupanti, quo d eroget illa pauperibus, cum poterit ree ſtat Fuilſs. hoc dicit ufque ad 58. Illis præte- ſtituerè ris, quortum, red. Abbas. Eos inſuper, qui dicuntur illius ſancti viri& fuorum poſt mortem ejus ſpolia occupaàſſe, ſi nihil aliud in tan- to facinore commiferunt, à pæna mortisejus arbitra- mur eſſe immunes: ſed quæ occupàrant, eis, quorum fuerunt, tenentur in integrum reſtituere, ſi habent in facultatibus unde poſſint ea reddere:& ĩpſis æx hoc mo- derata eſt pœnitentia ĩnjungenda: quĩa licèt quædam ex his, quæ occupaverunt, fateantur fe pauperibus erogaàſle, non tamen aliena(cùm ĩpſa potuiſlent eis, quorum fuc- rint c, restituere) debuerunt pauperibus erogare. @ Participantes interfetoribus in excommunicatione, diV mod? puniuntur, juxta modum partscipationis. hoc dicit ufy §: Clericos. Abbas. A Illisprætereà, qui ſolà extommunicatorum participa- tione ſe reos eſſe cognoſcunt, conſideratà temporis MO- rã, quo in eadem nequitia perduràrunt,& inquiſito, ſi eis timore vel affectione communicaverintſcienter vel igno- ranter, eſt pœnitentia indicenda. I3 asfi$- ufque ad fin. ponitur pænitentia Clericorum pra- fiantiumpradiile morti auxilium,-confilium, vel favorem. hos dicit. Abb as Siculus. Clerieos autem 4, quos conſtat armatos interfuiſſe tanto facinori,& illos qui conſilium dederunt, ut fan- &us ¢ wir caperetur, perpetuò non folùm ab altaris mi- niſterio deponendos eſſe cenfemus, fed etiam quòd in Eccleſiis nullo unquam tempore lectiones legant, vel re- ſponſoria in choro ſeparatim cantent: ſed in Pſalmis apud Deum de commiſſo ſatagant veniam impætrare:in- ſuper in diſtricto clauſtro Monachorum vel Canonico- rum regularium(ſi fieri poteſt) ſunt recludendi, ita quò uſque ad ſeptennium vel quinquennĩum debeant ab Ec- cleſiarum introitu coërceri. CAP. VII HFomicidium caſdale imputatur ei qui dabat operam rer lt- cita, finon adhibuit diligentiam, guam debuit, Idem. Driya f qui quendam puerum intuitu difci” plinæ percuſſit in capite, cùm poſt paucos dies expi- raſſet, tam ab omnĩ altaris miniſterio debes perpetuò re- movere, quàmab officio 8 rerdotali de ponere, ſi ex ĩpſa percuſſione interiit,vel aliam infirmitatem incurrerit,de qua noſcitur expiraſſe. à Hic in Pleriſq Codic. adest dicio, non; quam abeffè oportere E fententia hujus loci, vetera indicant exemplaria. b fuerunt. c fuerunt. d Uid. Bernard. Diasð in pradt. crimin. can. cab. bd. e dius. f Cap. 8. eod, tit. in 1. compil,& post Concil, Lateran. part. 26. eap. 7> Ar S

Decret, Greg. L CAP YHL Emicidium caſuale imputatur-esy qui licita, uel etiam licite, ficundamalum intelle buit omnem diligentiam, guam debuit, Idem Guſentinen. Archicpiſocbo Ontinebatur à in literistuis òd cùm Diaconus Co un lator,& quidam Clerici àvincis Ec- cleiz opere confummato redirent; levandi laboris gra- tiâ, quendam ludum imitati viatorum, baculos fuos ftu- debant jacere in dire&um,& alter alterius futem feri- rs: cujus ludi ſolet eſſe conditio, ut qui alterius baculum percuteret quafi victor pro equo. alio uteretur: fed præ- fati Clerici equitandi licentiå non utent &ione b contenti, Quidam sutem Lai lum ejuſdem Diaconi percuſſiſſet, incau taturus inſiliit:& ſic à falce illius Diaconi, quå erat.ac- cinctus, mortale vulnus accepit, de quo poſt dies octo ex- Piravit. Ideoque mandamus, quatenus eundem Diaco- num cs. fine licentia Romani Pontificis ad ſuperiorem gradum. non.afcendere, velin Diaconatůs officio nullo unquam tempore miniftrarepermittas, fed eum diſpen- fativè miniftrarein Subdiaconatûs officio patiaris. 651 bat'operam rečál- n, fi non adhga in eum equi- CAPR TX. sm cafuale non imputat Idem Exonien. Epif Ator:præfentium P, Cleri nobis propoſuit, quòd Tcuùm quãdam die caſu cum quodam Clerico luderet, contigit, quòd ille projecit iſtum ad terram: cujus cul- rellas, quem adlatus fuum habebat, in alterum incidit, & fortuito caſu occubuit vulneratus Ideoq̃ue manda- mus, quatenus fi ita res fe habuit,& alia jufta caufa non impedit, prædictum P. liberè permittas ad ſacros ordines promoveri Q Homicidi CAP X: tourter homicidium trregularis Abbati 8. Benedicti d P e Verbra e. ognovim literas tuas,; per qu t A EE A b. V. Tit XI. CAP. XIL Homicidium caſfnals imputatur ei, qus dedit operam res işa cita, finon adhibuit diligentiam, quam debuit. Clemens I I. D audientiam a Apoftolatůs noftri pervenit, quòd äcùm quidam Presbyter volens corrigere quendam de familia: fua, cingulo, quo'cingi fotebat, ipſum verbe- rate tentâffet: contigit, quòd cultellus de vagina, quæ eingulo adhærebat, elapſus, eum in dorſo aliquantulùm vulneravit: poſtmodum verò chm ille vulneratas ali- iu vixiſſet,& convaluiſſet à vulnere, alià 4 gra- (ut dicitur) infirmitate. percuffus, viam eft univer- l fæ carnis ingreſſus. Quia verò utrum occaſione vulneris deceſſiſſet, dubium habetur: tuæ diſcretioni duximuse ſpondendum, quòd cùm in dubiis ſemitam debearau eligere. tutiorem, te convenit injungere Presbytero me morato,ut in facris ordinibus non miniftret,& cidem in- junctà pœnitentid congruenti, fibi poteris concedere, ut minoribus ordinibus ſit contentus.Si verò ille exalia in- firmitate. obierit, poterit(ſicut erat ſolitus) divina offi- cia miniſtrare. CAP.: XIIL Hlomicidium caſuale, non ımputatur ei, qui didit sperar rei lictta, nec fuit in culpas Innocentius III. Epiſcopo c Lingon, D lectus filius A. 4 Capellanus propofuit:quòd càm quàdam corporis moleſt di appetitum aliquantulum triebat, aſcendit: qui cum b parer præter fefforis arbitrium faltibus lafcivirer, ip i refrenaret impetum) freno vim intulit, equumque calca- ribus ſtimulavit: cumque fracto fleno equus proprio ar- bitrio relictus curreret feſtinanter, quadam mulier ves niens exobliquo infantalum bajulans obviavit: in quam equus ĩrruens(procul abjecto ſeſſore)puerum prædictum- oppreſſit. Ideoque mandamus ſr eſti dem Gapellanus nec voluntates Perpetravit, nec dedit operam illicitæ rei, non impedias⸗- quò minùs divina poflit officia celebrare. quem nus s, fed 'ftodia cujufdam domi Fredientes tedientes atium in tinere uſque ad notitiam CAP- XIP G Sümmatur at fùpr. cap: prox: Idem Meten. e Epiſccpo. ai rE x literis f tuæfraternitatis accepimus; quòd curia H. Presbyter fœnum vellet de curru deponere, per- tem iſte rem ad tu ìn fr. ratris iui ci audientia m perl dimifiſlet,& f (ne ipſe ab eis interi humiliter ab altari niiterio,& ut fudea Eccleſiaſticam ex utriuſque ope intetemptos, aconus, quil Promove —— xand. lIl. pa c. 12 jactatione. «tit. int, comp, d. Vebeia, al, Nebeia. eod. tit. an 7. comp. C post Conort. Later P. Se. c. 25. g $. colligitur aperte, non licere( 2em an antig.| ccidere latrones pror e j A Le fèrva E ini ut vim f. de juf. dr jer, h Cab. 72 eod.| c remittenteseundem, ma habet, niſt contra eundem er vel tantà i porteat'eidem berè permittas | i nf al. Li | guroribus examplarib, Éy in vet. comp,© Lugonenſ. al nene d Cz. eod. titin? comp. e Meten. al. Aneten. ticam ſuperiùs alligatam projecit in terram:& cum fæ- no inſiſteret deponendo, quidam puer endam ju- xta currum repêrit fèmivivum, inqao prater modium livosis in fronte mihit inveniri potuirlæfionis. Nos au- tem ab codem qua 1s Sacerdote, fi priufquam jace ret perticam, cire pexiſſet ſolicite, an aliquis efiet circa currum: qui quòd diligenter circumfpezit g; affe. ruit: fed, quòd vidiſſet a cem, denegavit: Ad te igitar damus, quatenus fi resita lty k ſit exortum, amiâ’, quòd deficiente accuſatore o- n0nicam putgationem indici„iplum ié- xequi oficium Sacerdotis. 1 lał Idem Biſuntinen. Archuepifeopo. 1p .Y? X literis b tuæ fraternitatis L pD E no i i g i cam- dam Monachus ad deponendam de campani ER: r orru ; FE panam ſubſerviens, quia quoddam lignum cor 4 Cap. 9. eod. tit. ina. comp. C post oncit Larran fob Ale.|.. —— ü———-————— a Cup. I eud lit. in i compil. b Hillio, ali, deeſi in ar f Ga od. tit. mgcomp.-g cireumfpexifet. h Cap. 3. eod. tit. în 3» ompilai ipfo Lsi im; unde i It eouus y mieli

eam illicit offciace 653 Da homicid. volunt. vel cafual. 65⁵. ipſo movente, quendam puerum oppreſſit& o uocirca mandamus, quatenus fi Monachus ipſe rem neceſſariam agebat& utilem,& in loco, per quem ali- quem tranſtre non crederet, vel ibidem exiſtere, vel eti- am illuc de conſuetudine venire, quando lignum mouiſ- ſe dignoſcitur, ſatis poterit, præſertim in monaſterio, ad altiores ordines promoveri. CAP. XVI ıp. drie tj Paduano. IQ Ignificâftinebis a quòd cùm F. Clericus equitaret, equuscui infidebat, tam fe-quàm ipfum projecit in aquam: unde Clericus ipfum graviter calcaribus timu- lavit: equus verò ùm exifteret buccå durus, præter vo- Luntatem ſeſforis raptus ĩn curſum, quandam é mulie- rem, quam obviam habuit, ex improviſo pedibus inter- fecit. Qumque nos ab eodem Clerico feciſſemus inquiri, utrum equi vitium priùs ſciviſlet, illud aſſeruit ſe igno- raſſe. Ideoq́; mandamus, quatenus ſi ita eſt, ad cautelam injungas eidem pœnitentiam competentem: quãà peractà non impedias, quò minùs in ſuſceptis miniſtret ordini bus,& ad majores valeat promoveri. CAY. XVII Non cenſetur homicida is, quo prohibente le A confanguineis homicidium committitur. Idem. Etrus Diaconus c& Monachus fancti Joannis deo Puna, fuâ nobis infinuatiene monftravit, quòd cùm ipſum quondam in ſeculari habitu in Ecclefia de Rige- 10 d beneficium obtinentem, Abbas illius Eccleſiæ co- dembeneficio ſpoliaſſet: cognati& amici ejus ĩrati pluri. mùim& commoti, nocte quâdam in domo. Diaconi con- venerunt,& cœnã factà dicebant, quòd vindictam vole- bant ſumere de Abbate: inhibiti autem expreſsè ab eo- dem Diacono, ne Abbatem occiderent, aut aliquid fibi facerent, unde ordinis fii diferimen incurreret,& ani- me detrimentum: nihilominùsirsuerunt in eum,& pla- gisimpofitis abierunt femivivo reli&o: qui poft diesa- liquot e expiravit:[ 1&.] q Quocirca mandamus, quatenus ſi præmiſſa noveris veritatẽ ſubnixa, ſæpedicto Diacono, non folàm in Diaconatũs officio miniſtrare, ſed etiam ad ordinem Presbyteratüs aſcendere(ſi aliud canonicum non obſtiterit) liberam concedas auctorita- te Apoſtolicà facultatem, præſertim ſi ſuper hoc nonfue- rit refperfus infamiå: cùm ei non debeat imputari, quod contra prohibitionem ejus expreffam, eo caufam vel oc- caſionem non dante, auſu ſacrilego fuit ab ipſius conſan- guineis attentatum. [ 1 Abiko autem tempore ufhue hodie praeditus Draconus, de hoc quod conti gerat, triſtis eſſeſtus, ab adminiſtratione ceſſavit& nondum exhleto biennio, habutum induit d Vnde à nobis ſuppliciter petit edocert, utrum poffet in officio Diaconi mint firare, ér fi hot ei lsceat, an poffèt promoveri ad majorem ordinem: licet autem præmißois veritas ſilſfragatur, prafatus Diaconus Saper «Abbatis intuitu, non videretūr effe culpabilis, quia zamen bona- um mentium eſi, ibi culpas agnoſcere, ubi culpa non em, ab ad. miniſtratione officis, proprid voluntate ſe ſiſpendit, vel habitum induit regularem, fibi non ad peccatum affirsbimus, fed ad oneri- tum reputamus,| E cauſam xon dan. CAP.. XVIIL G Irregularis cenfètur, qur alium lethaliter percufat,licet aba- s fuerit extinblus: idem fi apparet, an lethaliter, f etiam peraf fis ab aliis obitt,& non apparet ex cujus vulnere deceſſerit: idem es fi percufferit non lethaliter, fi animum occidendi babuit, dr ex aliorum vulneribus percuſſus expiravit. h. d. notabiliter, Abbas. Idem Abbati$. Finitatis de Meldæmberg. f a C4. cod. tit. in comp, vide citatos in.diledtuas fup. eod, tit. b almulienem quandam obviam habuit, quam ex impro viſo,&c. Lèd leio. quam retinuimus, planiorest. c Cieod.tit. ing tomp. G Rigulo e aliquos, f Mald.al. Maldton. al. Malebroan. II. Geunsni a nobis, quòd cùm-quidam maleficus ingreſſus Eccleſiam, Euchariſtiam cum altarium- ornamentis& libris Ecclefiafticisextra Ecclefiam alpor- täſſet: L. Presbyter Eceleſiæ Canonicus regularis præfa- | tum iniquitatis filium foſſorio arrepto percuſit: ſed ſi ad mortem fuit ictus hujuſmodi, tu&ipfe penitùs igno- | tatis: quem parochiani videntes ornamenta Ece } cleſiæ aſportantem, arreptis gladiis& fuftibus in eodem loco protinũs oceiderunt: 1 Cf.] Nos in præmiſſo calu cxedimus diſtinguendum, utràm conſtare poflit, quod pra thal | atus Sacerdos non inflixit$ percuſſionem le- j a, ſi aliorumnon fuiſſent vulnera ſubſecu- | CE percuffus minimè interiiſſet,& ſi percuſſor volun- tatem non habuerit occidendi, neque ipfius ftudio, con- | fliovel mandato procefferint alii contra illum. Et qui- | dem ſi hoc ita fe habet(quod forfan.ex co poffet oſtendi, | | | j j f fi certa apparuiſſet percuſſio, ab eodem inflita tams modica& tam levis, inea parre corporis, in qua quisde levi percuti non ſolet ad mortem, ut peritorum judicio Medicorum talis percuſſio aſſereretur non fuiſſe lethalis) cùm de cæteris crẽdendum ſt ĩpſi, qui non accuſatur vel denunciatur ab aliquo, ſed per ſeipſum conſilium appe- tit ſalutare, poſt pœnitentiam ad cautelaminjunctam, Sacerdotali poterit officio miniftrare, maximè religionis accedente favore, cùm fit Canonicus regularis,& finc omni fcandalo poffit Sacerdotale officium celebrare se Quòd fi difcerni non poffit, ex cujus&u e percuffusin- tenit, in hoc dubio tanguam homicida debet haberi Sa- cerdos:& ſi fortè homicida non ſit, à Sacerdotali officio abſtinere debet: cùm in koc caſu ceſſare ſit tutiùs, quam temerè celebrare, proeoquòd inaltero nullum, in reli- quo verò magnum periculum timeatur:{ 2 dr infià.} €q Siverò(quemadmodum perhibetur) Sacerdosifte priùs ab illo percuffus facrilego, mox eum cum ligone s in capite repercuffit: quamvis vim vi repellere omnes-le- ges& omnia jura permittant: quia tamen id debet fieri cum moderamine inculpatæ tutelæ, non ad ſumendam vindictam, ſed ad injuriam propulſandam: non videtur idem Sacerdos à pæna homicidii penitùs excuſari: tum ratione inftrumenti„cuib quo ipfe d percuſſit, quod | cùm grave ft, non foler levem plagam inferre: tum ra- tione partis, in qua fuit ille gercuſſus, in qua de modico ictu quis lethaliter ſolet lædi. [ 1 Prafatus verò L, de fua falute fracogitans, evoluto at Sab titulo confefionis tibi rer ordinem revelavit, pro quo nobis militer fuppiicafii, ut cum eo mifèricorditer agere dignaremur cét autem contineatur in cautione guod fig uatuor homines aut duos vel etiam plures contra unum kominem rixati fuerent,& ab his mortuus fuerit nuulnerateus, quicunque illorum illi vlagam impofue- icida fecundum inftituta canonum judicetur: guod ta sn alto canone dicatur de Presbytero, gui Diaconum equitantes percufsit, C ipfècadens ex eguo cervice fiata interiit: quod finew ad mortem percuffus es? incaute agente Presbytero, competens pænt- tentia eſt indicenda, 1ta qnod aliguanto terspore a Mifarum fè- lenniis denno ad Sacerdotale officiumrevertatur, Quod fi veraciter qualicunque percufiione Presbyteri mortuus est Diaconus, null ras trone more Sacerdotis permitsendus est minifirare, Cfi voluntatem non habuerit occidendi.} [ 2 Utram autem de his ſimile ſit ſentiendum, quorum usus, ſed quis omaunò neſetur, homicidium perpetravit, F forfanad fa cros ordines reciprendos prafentetur, strum omnes fint pariter res prehendendi, cum diſcerni non pofiit, qui debeant cnipabiles judi» a Cap. 2. cod. tit. in 4. comp. Covarruv, in Clem, fi furiofus, de homicid. in 2 p relect. 5. 2. verſ. ſed primo hac eádem ratione. Ant. Gomeius tom. 3. var. reſolut. de homicid. num. 36. Cunc. Tud SI 14. derefor, c7. b infiixert. c Uid. Iul Clarum ſent, $. homicidium, verf. alia ctiam est defenfioe d ipfam, XXX 4 | t

655 cari, diligens invefligator avertat, gaamvis hic cafus fit abillo vals de diverfus.]} CAP. XIX. Keligieſus chirurgiam exercens, fiex ea mors fequitur; irre- gularis est, etiamfi fit peritus C diligens, é hoc fecerunt causa pe- tatis: fed cum eo post fatifaltionem. mifericordster difpenfari po- test..d. ufquead. 5: Ad ultimum: Idem a z Ua nos& duxit fraternitas conſulendos:[& inſta.] ¶ Quæſiviſtiʒ quid ſit de quodam Monach Q fentien- dum, qui credens fe quandam mulierem à gutturis tu- more curare, ut chixurgicus cum ferro tumorem illum a: peruit,&.cùm tumor aliquantuluùm reſediſſet, ipſe mu. Iieri præcepit, ne ſe vento exponeret ullo modo, ne fortè ventus ſubintrans gutturis apertionem, ſibicauſam. mor- tis inferret: ſed muliet(ejus mandato contempto) dum meffes colligeret, vento ſe expoſuit incautè,& ſic per a. pertionem gutturis ſanguis multus effluxit,& mulier di- em ultimum ſie finivit: utrùm videlicetcùm prædictus Monachus ſit Sacerdos, Iiceat ei Sacerdotale officiũ exer- cere? Nos igitur fraternitati tuæ reſpond. quòd licèt ipſe Monachus multùm e deliquerit officium alienum uſur- pa ndo, quod ſibi minimè congruebat:ſi tamẽ causã pieta- tis& noncupiditatis id egerit,& peritus erat in exercitio chirurgiæ, omnemque ſtuduit, quam debuit, diligentiam adhibere, non eſt ex eo, quod per culpam mulieris con- tra conſilium ejus accidit. adeò reprobandus, quòd non poſt ſatisfactionem condignam cum eo miſericorditer agi poſſit, ut divina valeat celebrare: alioquin d: inter- dicenda eſt ei Sacerdotalis ordinis executio de rigore. Qui judici ſeculari dedit interſignia furis, d quo fuit vulne- ratus, irregularis non eft, licèt ille poſtmodum occidatur. Abbas Siculus. Ad ultimum fuit ex parte tua propoſitum, quòd qui- dam Scholaris, metuens, ne Iatrones in hoſpitio ſuo ef- ſent, de ſtrato conſuꝛgens, reperit ibi ſurem: qui non ſo- Ium ip mortem vulneravit eundem: LI1& zmfia.], q Manè ita- que Scholares latronem quafiverunt eundem,quenr vul- neratum inventum poteſtati Vincentiæ tradiderunt: coram quo conſtanter negavit, quòd præmiſſa minimè perpetravit. Unde præfatus Poteſtas ad eundem Scliola- rem nuncios deſtinavit, ut exponeret, ſi qua ſciret de fure prædicto, vel ttaderet intenſignia f: qui cultrum, quem ipſi latroni abſtulerat,& ſotulares ab eodem in ipſius domo dimiſſos, quos abſtraxeratʒ ne pedum ſtrepitus au- diretur, nunciis tradidit memoratis, ſuper eodem facto ſe nihil amplids intromittens: Poteſtas igitur receptis kalibus interſigniis, latronem ipſum apparitoribus fais tradidit puniendunr: qui fibi: amputaverunevirilia,.& oculos eruerunt: latro verò irå& dolorecommotus; nec potum ſumpfit, nec cibum:& ſic de medio eſt ſublatus. Unde per noſtrum oraculum poſtulas edoceri, utrùum præfatus Scholaris ad ſacros valeat ordines promoveri Nos igitur inquiſ. t. t. r. qudd ſi præfatus Scholaris di. gnis meritis adjuvatur, propter præſcriptum eventum àa ſuſceptione ſacrorum ordinum nullatenùs eſt arcendus. E r Scholaris vero provocats ab illo:, vin uë in continentr re- pellens, extrato latronis gladio eundem ſervato juris moderamine repercufiit, qui perterritus fugam quantocyns Potuit arripere, ma- zuravit.] CAP- XA: g Dui dat caufam abortioni, homicida eh fi conceptum erat vivificatum animal rationale: aliàs fèchs. a In Cod. Barbatia: Idem Epifèopo Placen: b- Cap. 3. eod. tit: sn g. comp. Dictio, multùm, deeſt in mamuſer. exemplarib. LñVAlioquin interdicta eſt ei,&c, e Vincentta.£ Interfigna; #i infi, interfignis, Decret. Greg. Lib. V. Tit. XII. fum Scholarem proſtravit ad terram, ſed penè ad Idem Priori&fiatribus Carthuſien. a go Ë exliterarumvefĝrarum tenore accepimus, ùm quidam Presbyter veftri ordinis, qui priùs fuerat ni- ge: Monachus, quandam mulierem prægnantem, cuma qua contraxerat confuctudinem inhonefam,& que af {erebat: fe- concepifle ex e eo, per zonam arsipuerit quafi ludens, ipfæ per hoc fic fe afferuit effe Izfam, quòd' occafione hujufmodi’ æ abortivit: propter quod idem Fresbyter probōrum virorum ufus confilio, fe uxit ab' altaris miniſterio ſequeſtrandum-: iplum [r& FE Q Nos verd devotioni vekte infinuationes Præ ſentium reſpondemus, quòd ſi nondum etat viviflca- tus conceptus, miniftrare poterit; alioquin debet abal- taris officio abftinere [2 Quare nobis humiliter fapplicaftis, uvcwm eo agere mferi« corditer dignaremur.} CAP: XXI G Non imputatur Clerico csviliter juflitiam petenti de Laie, F judex in Laicum exercet vinditam fanguinis Idem&. Epiſcopo. Oſtulaſti:& infa.]. ¶ Quæſwiſti prætereà, utrùm- contra quoſdam contemptã excommunicationis ſen- tentiã debitas Eccleſſis decimas ſubttahentes, tibi regiam implorare liceat poteſtatem, cùm ad ſolutionem ipfatum vix abſque ſanguinis effuſione valeant coarctari? Ad quod æ reſpond. quòd ſi te hujuſmodi quetimoniam- ſimpliciter deponente, Rex(cui ad bonorum laudem vindictam verò malorum, gladius eſt commiſſus) in eoſ- dem rebelles traditam fibi exercuerit poteftatem, corum erit duritiæ[aut f malitiæ) imputandum. CAP. XXIE Fomicidium caſuale non imputatur ei, qus non octidit, nt futin culpa, etiamſſ ad cautelam veniam Poſtulaverit Honorius 1II. Epiſeobe Eberai cenh S 5 Xhibita# nobis I: Clériciconfefio patefecit, quòd cùm in puerili effet conftitutusætate, cum quibuf- dam coætaneis ſuis ludens,& inſequens unum ex illis, la- pidem poſt eum non animo lædendiʒ ſed timorem incu- tiendi/projecit: qui licèt ex projecto: lapide pereuſſus non fuerit, neque tactus, ad alium tamen lapidem cor- ruens,& caput offondenstum propter imſ eritiam me» dicantis, tum propter patris incuriam, qui laboribus& ſudoribus ipſum expoſuit, expiravit. Quiaverd dicus Clericus, ut mitigaretur dolor patris defunctij veniam- ſuper hoc poſtulavit ab ipfo;tn eum à fäcrorum ordinum ſuſceptione repellis: quanquam idem defuncti pater in extremis laborans, tibi& Presbytero, cui ſuam apet conſcientiam, confeſſus fuerit.& præſtito firma ramento niliil ĩpſum in morte filii ſui(prdut ſibi con terat) commiſiſſe. Quare idem Clericus poſtulavit à no- bis, ut cùm de illius obitu læſam non habeat conſcienti- am, dignaremuragere miſericorditer cum eodem. Quocirca mandamus, quatenus fi conftiterit ita€ ipfum propter: hoc à receptione. facrorunr ordinum non repellas. ftis ffe, CAP. XXIII h vial peram rit le non imputatur ei,%i dedii operam t g Homicidium caj licita, nec fuitin cui Idem Epiſecpo& Capituli Venerem: on Oannes Sacerdos k humili nobis inſinustion gee ſtrayit, quòd'cùm pulfarer campanas, Ut figno dat% po ——— ————ͤT— a Carthuſie. al. Carthuſſem ordinis in Cd. Barbat, b T eod. tit. in g. compi C al. ab eo, d hujm. eal e breviter refþondemus. Rom.€. 17 f Hac duo verba, avt E defùnt inantig: exempl? g Ebriacen: al. Ebroscen: t í lueft erbo homici- Tabienſam, verbo irrægularitas. i. 5. æ. Sylveſtrum, de ri bus contra veterum jie dium. 2. qi 20. f̃ eo projeclo, in recentiors k dem. k Vid. loarmem de Anania é citatos upr eod.iit cap. literi. b e conve- l pon wa mici Dor Anm yel} tan

Í bulum, percufit quendam puerum coram eo, gui(cùm vulnus effet mortale} deceit. Nos- igitur attendentes, qudd dicto Sacerdoti, quĩ dabat operam rei licitæ» nihil potuit imputari;, fi cafus omnes fortuitos non prævidit; diſcretioni veſtræ mandamus, quatenus ſi conſtiterit ita eſſe, dictum Sacerdotem Sacerdotale officium exequi per- mittatis CAP. XXIV g Clericus pugnando etiam contra immicos fidei Catholica, fi quenquam percufiit,€r de interfecttone ipſum remordet conſcten- a, à miniſterio altaris abſtinere debet. Idem Pelagio Presbytero a. Etitio tua nobis exhibita continebat, quòd cùm ini- mici Dominicæ Crucis ac blaſphemi nominis Chri- ftiani, caftrum quoddam, in quo morabaris, graviter in- yafiffent: exeuntibus inde habitatoribus, tam Clericis quàm Laicis, contra eos, ac b invicem confligentibus, hincinde oceiſi quamplurimi extiterunt. Undecùm pro eo, quòd aliquos percuſſiſti, irregularitatem metuasin. curriſſe: Mandamus, quatenus ſi de interfectione cujuſ- quam in illo conflictu tua conſcientia te remordet, à mi- niſterio altaris abſtineas reverenter: cùm fit confultiųus in hujuſmodi dubio abſtinere: quàm temerè celebrare. CAE XXV. g Idem dicit quod cap Ioannes. fup. eod.& tantum ponit di- verlitatem in fucto. Gregorius IX. Uidam«æ(ut aſſeris) ad ædificationem Eccleſiæ in adjutorium à Presbytero evocatus, ruens cum laque- ariy quod idem Presbyter folvere nitebatur håc occafio- ne rebus ef humanis exemptus r[&7] Attendentes igitur, quòd Sacerdos ĩpſe dabat operam licitæ rei, ſtuduit etiam quam debuit diligentiam adhibere, circumſtanti- bus(quibus periculum imminebat) ita tempeftivè: 8al- tå voce'præmonitis, quòd'& intelligere& fugere potue- runt: Inquifit: æ taliter refpondemus, quòd ob hanc caufam, vel quia omnes cafùs fortuitos(qui prævideri non poflunt) forfiran non prævėdit, nom deber quoad of ficium vel beneficium impediri Di TORNEAMENTIS. DE TITUL G Torneamenta fieri C Vulneratò inei concedir penitentia: fed. fi moritur, denegatur ei Jepuliura Eccleffaflica, ff acceſlit animo pugnandi: fécus fi accefit alia caufa, ut puta ut debita, fibr exigeret-hos dicit, cum caj. fègi Ex Concilio Lateranen. d licis e memoriæ Innocentii& Eugenii prædeceſ- ſorum noſtrotum veſtigiis inhærentes, deteſtabiles illas nundinas vel ferias, quas vulgò torneamenta vVocant, in quibus milites ex condicto convenite folent, & ad oſtentationem virium ſuarum,& audaciæ temerè congredi, unde mortes hominum& animarum pericula fæpè proveniunt, feri prohibemus: Quòd fi quis eorum ibi mortuus fuerit„quamvis ei pofcenti pæœnitentia non negetur, Ecclefiafticã tamen careatfepulturå, CAPII G Idemdicit quod in fapertori cap. a ial. P. Presbytero, b al:& itainvicem. c Preter Dodo. res vide hte citatos in c, ex literis, lib. 2. fup. eod.tit,- d Conc.Lat. Sab Alex. TII. cap. 20. refertur in Panorm, lib, 1. tit. 11, five c, 148. € Cap, 1. eod.tit, in 3. compil. vid, Conc, Trid fef. 25; de refor..39. confùle B. Thom, 2, 2. q: 92. art. 3. ad 3. argumentuma. De Torneamentis. conveniret populus fidelium ad divina,cadens tintinna-] 658 Alexander III. Anaten. Eprſeopo. 5 Å! audientiam noftram æ noveris perveniffe, quòd cùm quidam ad locum deputatum torneamentis causà requirendidebita accefiffet:[1 é infa.]§ Nos attendentes, quòd histantùm'Ecclefiaftica fepultura de- bear interdici, quř ad torneamenta animo id faciendi tantùrm accedentes, decedunt ibidem=: fraternitati tug mandamus, quatenus ſi tibi conſtiterit quòd ad prædi- ctum torneamentum non animo ludendi, ſed percipiendi credita pervenifler, licèt ibi fortuito cafu obierit, corpus ejus diſpenſatione b Ecclefiafticæ tradi facias fepulturg, maximè ſi Dominicum corpus ſuſeeperit,& ſacri olei fu- erit unctione perunctus. E 1 Aicidit ut visienter& inconſideratè ab equo, un quo inſide- bat, fuper eum cadente compreffus mortuus est, fèd prins Dominie | cum corpus fafiepit dr facri olei perunione unetus est. Verm proeo quod tn torneamentis mortem accepit,&[epultura fidelium Prohibetur.) 5 DE CLERICIS PUGNANTIBUS in dueHo: TITULUS: XIV: CAP:-I Clericus inient duellum, ſiuve obtulerit, five fufteperit, depos nendusest: poterit tamen Epiftopus cum co difpenfare, fi mors vel mutilatio membri non ſit inde ſecuta: Alexander III. Orrò e fi Clericus alicui ſpontè duellum obtule- rit, vel oblatum firfceperit'y ſive victor, ſive victus fluerit, de rĩgore juris eſt meritꝭ deponendus. Sed quantumcangue”ejus in hoc gravis fit&enormis exceſ- fus, evadere poteft depofitionis fententiam’, ficum iplo ſuus Epiſcopus duxerit miſericorditer diſpenſandum, dummodò ex ipfo duello homicidium vel membrorum diminutio non-fueritfbfecuta— CAP IL G Dregularis est Clericus, non ſolum ſi ipls interficit per ſe, ſed ttiam fi pugil ab eo datus ad verſarium occidat, nes excufat confits tudo; poters tamencum eo circa beneficium habendum difpenfarts Ccrleſtinus III. 4 Enricus e Presbyter nobis humiliter intimavit, quòd cùm Laicum quendam ſuper furto in ſeculati placito conveniſſet, quia teſtes ſui defecerunt, pugilem fecun- dum pravam terræ conſuetudinem introduxit qui reum uſquè adeð ictibus vulneravit, quòd coactuseſt expirare. Quia igitur fuper hoc nos conſulere voluiſti, ambiguita- tem tuam reſponſionem hujuſmodi removemus, quòd ta-· Jes pugiles homicidæ veri ¶ exiſtunt: nec prædictus Sa- cerdos, licèt non ipfe; fed alius pro eo in duello pugnave- rit, debet in ſactis ordinibus miniſtrare, ſicut tradunt ſa- crorum canonum inſtituta. Homicidium autem, tam fa- &oquàm' precepto; five'confilio; aut defenfione, non eſt dubium perpetrari: poterit tamen cum€o circa haben⸗ dum beneficium miſericorditer diſpenſari DE SAGITTARIIS 3. TITULUS AN CAP. UN}; g Excommunicandus est ſagittarius& balliſtarius contra Chriſtianos. hoc dicit. a Cap. eod. tit. in:comp. adde citatos in c. pracedenti O ET Jup: de corpore vitiatis: b al difpenfative, al ia: difþenfationa Ecclefia, tradi facias. Hanc lectionem agnoſcit Hoſtienſis, quam etiara vetnflioresaliquot codices prafixerunt.€ Cap. 1. eod.tit. in 7. comp. d al. Clemens tertius,€ Cap.1. eod. tit. in 2, compil, vid:Concil Trid. faf. 25. derefor..19 f al. verè, ſed inrecentige rib g Sagittariis& Balliſtartis in Cod. Barbat. XXX F

659 Innocentius III. Rtem illam à mortiferam& odibilem balli- O ERK-A ftariorum& fagittariorum adversùs Chriftia- nos& Catholicosexerceridecætero fub anathe- mate prohibemus. D5 >P ET STUPRO. XVL DE ADULTERIIS TITULUS CAP. I G Stuprans Virginem tenetur eam dotare,© ducereinuxorem; Er finon wult cum ea contr ahere, ultra dotem corporaliter cafiiga bitur. h. d, cum cap. fequentz. IinExodo%. f I feduxerit quis virginem nondum defponfatam, dormieritque cum ea, dotabit eam,& habebit uxo- rem. Si verò pater virginis dare noluerit, reddet pecuniam juxta modum dotis, quam virgines accipere conlueyerunt. CAP IL G Summatum et fupra capitulo proxime. Gregorius Sipon. Eprfèopo. Ervenitad nos, quòd Felix quandam virginem ftu- pro decepit: quód fi verum eft, quamvis effer dele- ge pœnã plectendus, nos aliquatenùs legis duritiem mol- lientes, hoc modo diſponimus, ut aut, quam ſtupravit, uxorem habeat: aut ſi renuendum putaverit, corpora- liter caſtigatus, excommunicatusq̃ue in monaſterio c, in quo agat pœnitentiam, detrudatur, de quo nulla ſitæ- grediendi ſine præceptione d licentia. Q Maritus retinens adulteram conjugem non peralta pæniten- tia, particeps est delili: fechs fi egit pænitentiam: non tamen de- bet cam fape recipere. Ex Concilio Arelaten. Ivir ſeiens uxorem ſuam deliquiſſe, quæ non egerit pœnitentiam, fed permanet in fornicatione, vixerit cum illa, reus erit,& ęjus peccati particeps: Quòd fi mü- lier dimiſſa egerit pœnitentiam,& voluerit ad virum ſuum ceverti, debet, ſed non ſapè, tecipere peccatricem. CAP IV: g Maritus propter fufpicionem potest accufare uxorem de a. dulterio, dr in accuſando Hraæfertur cæteris. Ex Concilio Parifienfi. e Aritis etiam ex ſuſpicione uxores accufare permif- fum eft,& ipfi plùscærcris de adulterio&accufare poflunt&- defendere. CAP: y. G. Ad filam mulieris confefronem, aferentis ſe commiſ diilterium cum Sacerdote, non debet Sacerdos ri mato po puniri, fèd fibri tio, quarn fi prafliterit, abfòlvitur. 10 officto. Alexander III Significaſti nobis f quendam Presbyterum cum alte- a? rius conjuge intra Ecclefiam dormiviſſe, quæ ſe& illum cuidam Sacerdoti hujuſmodi delictum confeſſe fuiffe, publicètibi detexit,& hoc ip e ım idem Sac nomen adulteri celans in præfentia tna dixit, Super guo quid fieri debeat, cùm negante adultero mulier in confeffione perfiftat, confilium requiffti. Ideoġ; man- damus, quatenus condignam pœnitentiam præfatæ imponens adulteræ, Eccleſiam per aſperſionein aquæ benedictæ reconciliare prdtures. Prædicto autem Sa cerdoti, ne(contra Apoftolum) infirmorum corda ma Iàfamã ipſius pereutiantur,& ne vituperetur miniſte. Cab..eod. tat. in æ. compil. b Exod. 22. 7 Cap. 1. eod. tit. snr comp. C monaflerium, d al. pracepto,-€ Burch, L6 clecr. c. ult. etiam tribuit Concilio Pariſienſi.3. f Cap. 6. eod. tit, ini. compilat,@ post Concil, Lat. part. 50C, 2i, g Cor. s. O2 cap. b. Decret. Greg. Lib. V. Tit. X Vi. guam y g nat rium noftrum, neque fecuriores Presbyteri exiftentesin peccatum licentiàs prolabantur, cum vicinis quinque Presbyteris, quos ſe nolle pejerare cognoveris, juxta ar- bitriumtuum purgationem indicas; quem, fi purgare fe poterit, in officio{uo miniftrare permittas: alioquinab officio ſuo iĩpſum ſuſpendere non poſtponas. CAP. VI. em de adulterio impetere nin poteh fier HR onjunx conjug n com miſilſe convincatur. Innocentius III. Luron. a Archießiſtopu. Itelleximus 6, quòd cùm S. Laicus.uxorem ſuam à maritali conſortio depuliſſet, diœceſanus eorum- audiens eandem cum quodam adultero fornicari, eam & illum vinculo excommunicationisadĝrinxit: qua tan- dem adulterum abjurans, abſolutione receptà, coram Epiſcopo memorato pradictum virum fibi reftitui pe- ſtulavit: at ille objiciens ei adulterium,& qudd ab ipſo non expulſa, ſed ſpontanea receſſiſſet, reſtitutionem ſui propoſuit minimè faciendam: quod mulier infici« ans replicavit in ipfum, quòd fuerat fornicatus:[ 1& inßd.] q Quocirca mandamus, quatenus(nifi tibi confti- | terit, vel per evidentiam rei, velper confeſſionem legiti- mam mulieris, quòd adulterata{pontè fuiffer)adulterii etiam quod vir dicitur commifi fle, probatione ceffante, ipfum recipere compellas eandem. Quòd fi prædiĝ&o modo de mulieris fornicatione conftiterit(nifi teftes; per quos viri adulterium eſt probatum, fuerint repro- bati, cùm matrimonii jus in utroque iæfum c conf- ftat,& paria delicta mutua compenſatione tollantur) nihilominùs eum cogas, ut cam recipiat,& maritali af- fectione pertractet: alioquin mulieri ſilentium impo- nere non poſt ponas. [ I Et de fornicatione fobélém Procrearat: propter quod talè exceptione uti non poterat contra ipfam. Cumg, autem utrig parié probandi hoc facultate conceſſd, prafata mulier. per quofdam tes fie 7a viri adulterium probavifjèt, guos vir zpfè dicebat taha snus idoness repróbandos: tandem ab co ad nofram prés j, jahi ait eppekatum.) CARP. yL F Non debet ſaparari matrimonium, gusad torum, propter adie terium, quando amb fi Pif Sintia f J runt adulterati. m Epꝛſcope Ambian d Ua fraternitas e requiſivit, utrum aliquo denegan- te uxori ſuæ in adulterio deprehenſæ debitum con- jugale, ſi poſtmodàm ipſe cum alia perpettet adulterium manifeſtè, cogi debeat ut eandem marita li aſtectione pertractet: ¶&inftd.] ¶ Super quo taliter reſpond. quòd cùm paria crimina compenfatione mutuå deleantur, Vit huju{modi fornicationis obtentu, fug uxoris néguit con- ſortium declinare. Ide 10de —— aoee RAÁPTORIBUS, INCENDIA iis& violatoribus Eccleſiarum. XVII CAR L uis forum non fat ji agante, TULUY jei, C abet Ration rapine fo a ae iei judice i Ex Concilio Melden. f Eillis autem, qui de loco ad locum iter faciunt, & ibi rapinas& deprædationes peragunt,'as cuit, ut ab illius loci Prælato excommunicene tur, nec aniè ex parochĩa illa exeant, quàm digne, quæ perpeträrunt, emendent: quorum excommunicatio Z pir ai b Cap.1, cod. tit. 103. compil. dlio, lafar, deest i5- Vaticani& aluis Codic.: d aeea e Cz eod ttin 3 compilat. f Concil. Meldenfè G2, wrrejèr t Burch. lib. tů decr. c. A. CAve pi 14.£4109, babetur.1. eod, tihs a& Tilen. Epifiopo, sn de e. oN p roprio

S— llas e nication con yil 1OQIHN Mi 661 proprio Epifcopo fignificanda eft, ne cosrecipiat, ante- guam illus redeant, ubi rapinam fecerint ø& omnia plenè emendent. CAP. 1IL q Manifefius raptor, vel Ecclefia violator ſi reſtituit, vel de re- fiuende cauet, in vita&in morte ad pœnitentiam,&ad ſepieltu- ram admittitur: fivero noluit cavere cum polet» C in mortenon potet, Clarici ejus fepultura intereffë non debent:& Clerici inloreſ- femes vel mjungentes pænitentiam conira hane difhofitionem, depo- nuntur ab officio& beneficio. Eugenius III. eo b verd: f 1 éF] Q Statuimus; utquicun- que ex his, qui violenter furrexerint in rapinam, five Ecclefiarum violationes, manifeſtè fuerit deprehenſus, niſi priùs ablata reſtituat, fi poterit, vel emendandi fir- mam& plenam fecuritatem fecerit, pœnitentia benefi- cium ei penitũs denegetur. Si verd uſque ad obitum in contumacia fua duraverit,& in extremis poſitus, reme- dium pænitentiæ humiliter poſtulaverit, ſi emendatio- nem, vel emendandi ſecuritatem præſtiterit, ei pœniten- tia& ſepultura Eccleſiaſtica concedantur. Qui autem in ſanitate obſtinatà mente non pœnituerit vel emen- daverit,& in morte ſecuritatem præſtare nequiverit, ſo- Iennitas pœnitentiæ parum prodeſſe videtur, ſicut credi- mus: ſed de: peccato contrito viaticum non negetur, ita tamen ut nullus Clericorum ſepulturæ illius interſit, nec ejus eleemoſynam præſumat accipere, Qudd ſi qui Presbyterorum vel Clericorum contra hoc in vita vel in mortẽ pœnitentias dare, aut ſepulturæ intereſſe, vel co- rum eleemofynas acci pere attentaverint, ſeu hujufmodi apinæ participes inventi fuerint- ordinis fui- damnum irrecuperabiliter. patiantur,& Eccleſiaſtico beneficio careant [ 1 Quod de raptoribus é Ecclefiarum violatoribus atg, Pres- byter is, qui ets pæntentiam el per eorum rones contra ſiatutum noſirum ſi deliberatione flatutut est in Concili 7. noſt.J CAP. Excommunicari debem, qui capiunt vel fpoli juſta caufa namgant i naufiagium Palientes, miſi ablata reſtitu ant. hoc ſecundo. Ex Concilio Lateranen. 4 int, a nobu communt mo. Excommunicatt fiz xcommunicatis ni ſubdantur, qui Romanos, aut ali- os Chriſtianos, pro negotiatione, vel aliis honeſtis navigio vectos, aut capere, aut vebus ſuis ſpoliare Illi etiam, qui Chriſtianos nauftagium ibus ſecundum regulam fidei auxilio efle damnatà e cupiditate ſpoliant tebus nifi ablata diderint, excommunicationi ſe noverint ſubjacere. CAF- IVY- incipis dèelegatióne poffunt Přál judicare, penam tameñ fanguinis infligere non poffunt, Alexand. III. Panarm. Archiepiſcopo. N Axchiepiſcopatu tuo quandoq; S3 res Chriſtianas& puetos rapiunt,& eis abuti præſu munt,& quoſdam etiam interdum occiderenon veren- tur: ci utem exceffus hujufmodi Rex Sici Ì liis Epifcopis tales in jurifdi&ione tua exiftentes, pecuniariâ poteris pœnã mulctare,& stiam flage lis afficere, câ mo ne adhibità, quòd flagella in vindictam ſanguinis tran- {ire minimè videantur:; Si verò ita fue Vvis exceſſus, qudòd mortem vel detrüncationem membrorum deheant luſtinera, vindictam reſerves regiæ poteſtati. De raptoribus, incendiariis,& violator. Eccleſ. 662 CAP. V: G Inendiarius Ecclefia in morte pænitens ér abfolutus, in ca meterzo ſebelitur:& haredes compelluntur aldl ſatiſfaciendum, juta facultates deflincti. hocdicit. Idem à(laremonten: Epiſcopb. FN literis tuis continebatur b, quòd cùm H. multis fuiſſet triminibus itretitus, qui Eccleſiarum incendie um Diabolo inftigante commiferat, tandem in ægritudi- ne conſtitutus, acceptà pœnitentià de commiſſis, per ma- num Capellani ſui fuit à ſentemia anathematis abſolu- tus, ſed moriens Eccleſiaſticam ſepulturam habere në- quivit. Quapropter fiita res fe habet, mandamus, ut cor- pus ejuſdem appellatione ceſſante facias in cæmeterio fe- peliri,& hæredes ejus moncas& compellas, ut his, qu bus ille per incendium, vel alio modo damna contra ju- ſtitiam irrogaverat, juxta facultates ſuas condignè ſatis- faciantz ut ſic à peccato valeat liberari. CAP. VR q Kaptis non dicitur, ubi volens pro matrimonio abduciturs raptor tamen cum Tapta matrimonium contrahere potest:© pE e raptu, alii cri-| aceni, mulie- amiſerit puniendos: Confùl.-.t. r. quòd| conſummationem matrimonii alter ſine conſenſu alterius religio- nem ingredi nan potest. ſñ. di eum cap. fequenti. Lucius III. Burgen. Epiſcopo. Um cauſam c, quæ inter.militem& uxorem ejus Lvertitur:[1 Cingd.]$ Reſpondemus, quòd ùm ibi raptus dicatur admitti d, ubi nil antè de nuptiis a- gitur: iſte raptor dici non debet, cùm habuerit muli aſſenſum,& priùs eam deſponſaverit, quàam cognoverit, | licòt parentes reclamarent e, à quibuseam dicitur rax puiſſe. Prætereà cùm poſt matrimonium carnis com- mixtione perfectum(teſte Apoſtolo Juxor ſui corpd. ris poteftatem non habeat, fed maritus,& è converfo:; fi præceſſiſſe matrimonium, vel ex probationibus viri, vel ex mulieris confeſſione claruerit, poſt marrimonium g ſine aſſenſa viri non potuit ipſa monaſterium ingredi, aut liter continentiam profiteri. Non ergò pro eo, quod poft matrimonium conſummatum rapta per vim inmo- naſterio fuerit, vitipoterit confortium declinare, maxi- i iu x| mèfi probarinequeat virumzut mulier profitere ur con- tinentiam, aſſenſiſſe h. |[r Ta commiſiſſemus e 4 repetens zntuiterem legitime-fibi nup per probationes canonicas conſtanter fèafferuit probaturum. Fæmina guoque propofuit, guod l im G paremum uorum fig geflione alteri- viro zradita, i ribus prinsrapurt eam, BORM AT Ppriuſq d fa e in monaſterium, nbi etiam detiheturi Unde quoniam fèl his pruden.t, duxit ſed. Adpaſtol. confùlendam: fignificatione prá tinm tibs| CAPR, VII. G Rapta potest matrimonium contrahere cumarapiors, ubi da- Facultas in contrahendo. Innocentius 111. Ehſeco Saronen- i Ccedens k adApoft. fedem:[r&7 J] q Rapta pu- ella legitimè contrahet cuni raprore: prior diſſenſio tranſeat poſtmodum in conſenſum:& quod antè diſpli- cuit, tandem incipiat complacere, dummodò ad contra- ndum legitimæ ſint perſonæ. [ 1 Dil. fil.&. frater hoſſitalis Hieroſolymitani à nolis ex parte afuit, utram Clericus ablens gratid ſtudiorum Eccleſiaſlics firapta pueha ýr in aliena di> cef. delata in Ecclefia facie confènfit in raptor em matrimonium hus» Nos igitur inquiſitioni tuat:Ts gentis terminandam: E. miles 173 EAI co- neficiomvefliri: Q utram jufnodi lgitimum fit habendum. auod dr Clericus abfens per alinn» Uel alins magu pro eo pot „ Bipi. dec) beneficio Eccleſiaſtico inveſtiri, Gej á panamano a Fecerunti b(uß. 5. cod. tit. in I. comp. bus, ſed de peccato contrito corde viaticuss,&c. €. 24.$-excommunicatinis guogue. C C 2 € Damnanda, in Concilio, T Cone, Lat. part. 50. sap, 48. eod, tits in1. comp,| F Capiz. eod. tit, ing. comp.€ past| b Capó eod, tèt. ina comp. C Cap.4 eod, tit. in reamp C| onc:Lat fab Alex, IHI. p. 50..24. À. coma mitti€ reslamaverinte E nG&.7. g al pofimodnas fis ne, dren h- confenfife. i, Latonien, Glaconren. forte Gracomien- K CI. end tit. in 3. cemp. a Claromonten. (Art 1e plurimam legicut Catonien.

663 DE FURTIS. TITULUS AXVDIL CAP. I. F Breve est,& non ſummatur. In Exodo à. Ui furatur hominem,& vendiderit eum, convi- ctus noxe, morte moriatur, CAP. IL Furibus&. latroni bus in peccato obeuntibus ſacramenta Ec. cleſcaſtica deneganda funt, fècws fi in morte eos pænituit, Ex Concilio Triburien. Ures& latrones, fiin furando vei aean occi- duntur, vifum ef pro eis non eſſe orandum. Sed ſi comprehenſi⸗ aut vulnerati Presbytero, vel Diacono con- feſſi fuerint, communionem eis non negamus. CAP. J11. T Committens furtum ex necefitatenon multum urgente, pec- cat, fed non graviten: undeimponenda eſt ei leui pernitentia..d. ficundam communem intellectum. Ex pœnitentiali Theodori Iquis b propter neceſſitatem fa amis, aut nuditatis S. atus fuerit cibaria, veftem, vel pecus, pæniteat heb- domadas tres:& ſi reddiderit, non cogatur jejunare. CAP. IV. g Non indicans furem propter lucru res peccati esi 3 Hieronymus fuper Parabolas c. Q Ji cum fure partitur, occidit animam fuam. Non fur| olùm d, fed ille reus tenetur, qui furti confcius quærente poſſeſſore non indicat. CAP. V. G Fur occultus potest post refliuiionem dy pænitentiam ad fà- raines promouvtrs. EEH I h Cr. literis e tui i Ecclefia m nũs cau emnmonen. in oredetine nphit:{é fandan atenns| 7 £ i` 1-| reciptente u {i fponte conf sfuerit,& 0 efiæ, cujus calix fuerat, ſatisfecerit, nec e eſt ſuper hoc hoti vel infamiâ manifeſtà“ reſperſus: poſt peractam pœni itentiam saut congruam partem pœnitentiæ(dummodò aliàs idone-| ubites um ipſum eſſe cognoſcas) adl ſacros ordines non dja mihe či Ghehe T phr ci Rep- mrÅ promovere. hfk 1 e Ufa l s9 (i de frh DE USURIS. TIEL ILI US- ALX. SAP I. Vhia lutte Vßara es lueri facere fructus rei pignorateæ: fallit in ca excepto. Alexander IIT. 27 Conctlió Turonen. Lures 2 Clericorum: j cilii de S auctori nſtitutus in icujus po alic p h conditio ttti) : z.. eod. tit. in t. comp.€ post| Lareran. part. 16.6. 9. h inclufa defunt in omnib. anti Od. Gregor, quod ab eo conſcquitur, € Generalis Con-| Decret. Greg. Lib. V. Tit. XVIIL& XIX. | Concilii uf furas ref 664 lum profefrone vocis& habitu reliquerunt, dum communes ufuras quafi manif efins damnatas exhorrent, commodantes pecunam egentibus, polefrones eorum in bignus accipiunt; E provenientes fruclus percipiunt ultra fortem: idcirco.] CAP IL Q Idem in u dicit cum pracedenti cap. fed addit tacite idem elfe inL ua: nam in pr æcedenti cap. tantum futt faa mena tio de Clericis Idem Cantuarien.«Archiepifiopo dvejus Suffra- ganen Uoniam 4 ron ſolum viris Eccleſiaſticis, ſed etiam quibuslibet aliis periculoſum eſt uſurarum! lucris in- tendere: auctoritate præſentium duximus injungendum- ut eos, qui de poſſeſſionibus, vel arboribus, quas tenere in pignore noſcuntur, ſortem(deductis expenſis) recepe. runt, ad eadem pignora reſtituenda ſine uſuraium exa. ctione Eccleſiaſticà diſtrictione compellas b. CARP IIL arii ad,commumonem-altaris dr Ecclefiaflia biattonem offerendam admitti non poffunt fy Clerici contra-hoc facientes puniuntur, ut hic dicitur. Idem& In Concilio Lateranen. Uid in omnibus ferè locis ita crimen ufurarums invaluit, ut multi(aliis negotiis prætermiflis) quali :ufi erceant,& qualiterutriuſque Teſtamen- pagina condemnentur, nequaquam attendant: Ideo- i quòduſurarii manifeſti, nec cad com- l ntur altaris, nec Chriftianam( fiin c peccato t) accipiant fepulturam, fed nec bocsa eor uam accipiat. Qui autem 3c- vel Chrifti ang tradiderit fepultura:& qug ac- ceperit, reddere compellatur:& donec ad arbitrium piſcopi ſui ſatisfaciat, ab officii ſui maneat executione AManifeſti u, cam ſebulturam ſuſpenſus. IV. F Potes i citer, Pirai in mutuante, Secundo, 38 m primum intellectum boc dieii. m pro Pore pio. non ite t otio- 4r. As reiaspere vando per recej spere, Gt$ t nem dat ur canja ùra commit tendas boc dicit. Ve el fic€ clarissa mm ad exercendum ufurasetiam pro pio opers. C ifta lefuracolligitur ex- decifa. Idem Panormitano Arepa, g Eper eod ve 16i] Reſpondemus, qudd cùm ufurarum crimen utriuſque Teſtamenti pagina deteſtetur, ſuper hoc diſpenſationem aliquamp pofle fieri non videmus: quia cùm Scriptura ſacra prohibeat pro Noni lcet inducer | alterius vita mentiri: multò magis prohibendus eft quis, neetiam pro redimenda vita captivi, uſurarum crimine involvatur. [ 1 Quod a nobi pienda; pecunia ad ufuran racenorum cap pttvrtate tenentur, n pofiit in reci- as Qui inoate ii pre eandem pofaint pecuniam ioes | rari, prafentibus literis tibs CAP. V. a H rn G Vfùrarih g funt folvendo, coguntur per pænas Lateranet perunt ſtituere, ettam guas ante Concaiium re tbus non extantibus debent fY zones empta 6; dr debentibus recipere fatifiert, m Galernitano Arebiepiſen copo» Um tu manifeftos e ufurarios juxta decretum noftrum, quod nuper in Concilio promulgatum- eft, communione altaris;& Ecclefiafti câ præceperis fe- mn â privandos, donec- reddant, quod tam prave re- eperant: quidam sorum(adexcufandas f excufationes —— ———-— compella ti. a Cap. 4. eoä., titul. an rcomp. b fèil, Alerandt. III: in Conc, Lateranen. t. 35» d Cap. 3. eod. tit, in 1, comp. é post Conc. Lateran f Sus Gc comp Alex, III. part.16..1.© Cap: fe eod, tit. in t comp. myntar h mo t: antur hac ex Pfaimo igo. in pec- fr Poi 1l sendi Dent vendi torte,ekit poflint ccUben

De Uſuris. in peccatis) impudenter affirmant illas duntaxat uſuras reſtituendas, quæ ſunt poſt interdictum noſttum rece- ptz:[ 1& 7] q Superhisfrat:-t. r. qudòd ſive ante, ſi- ve polt interdictum noſtrum uſuras extorſerint, cogendi ſunt per pœnam, quam ſtatuimus in Concilio; eashis,à quibus extorſerunt, vel eorum hæredibus reſtituere, vel chis non ſuperſtitibus) pauperibus erogare, dummodò in facultatibus abeant; unde ipfis: a poflinteas reftituere: cùm jüxta verbum.. Auguftini b:[Non remittitur pecca- tum, nifi reflituatur ablatum:) Ilitautem,quinon habentin facultatibus, undeufuras valeant reftituere, non debent ulla c pœαιỹ mulctariʒ; cùm eos nota paupertatis eviden- ter excufet. Foſſeſſiones verò, quæ de uſuris comparatæ ſunt, debent vendi,& ipſarum pretia his, à quibus uſuræ ſunt extottaæ, reſtitui: ut ſic non ſolũm à pœna, ſed etiam à peccato poſſint(quod ꝑer uſurarum extorſionem in- curterant) liberari-. [I Ner aliquos ad ſoluendas uſuras a quasanté anterdictum receperant;-debere compelli]: CAF: VE E: Vendens rem pis quàm valeat, quta ſolutionem differt, peo car: nifi dubium fit antempore folutionis erit valor rei variatus, ir wenditor non erat venditurus tempore, guo vendidit..d, ſecundum communem intellectum. Idem Genuen. d. Archicpiſc. N civitatetuaʻe dicis fæpè contingere, quòd' cùm qui dam piper, feu cinnamomum, feu alias merces compa- rant, quæ tunc ultra quinque libras non valent& promit- tunt fe iHis,à quibus illas-merces accipiunt, fex libras fta- tuto termino ſoluturos.· Licèt autem contractus hujuſ- modi ex tali forma non poſſit cenſerinomine uſurarum, nihilominùs tamen venditores peccatum incurrunt, niſi dubium ſit merces illas plus minuſve ſolutionis tempo- ye valituras;& ideò cives tui ſaluti ſuæ benè confulerent, ſi à tali contractu ceſſarentʒ cùm cogitationes hominum omnipotenti Deonequeant oceultari. CAP. VII G Ufürarius monitus non defiftens, fi Clericus est; abofficio© beneſicio ſuſpenditur:ſi Latcusz excommunicatur. Idem phen f parochianis tuis'ufuras recipere interdi- cas, qui: fi parére contempferint,fi Clerici fint; eos ab officio beneficioque ſuſpendas:$i Laici, ufque ad di- gnam ſatisfactionem ipfos vinculo excommunicationis adſtringas. CAP. VITI ç Fructùs rei pięnorara computári Aebent in ſortem;& excibis unum cafum. IdemAbbatid fatribus Si Laurentit:- Onqueftus eft:nobisC. Clericus:[ 1&.J:€ D- fcr. v, mandamus, quatenus fi-terram ipfam titulo pignoris detinetis,& de fructibus ejus ſortem recepiſtis. prædictam terram Clerico memorato reddatis: Niſi terra ipfa de feudo fit monafterii veftri: [ 1 Prafèntinm lator, quod licet de quadam terra, quam pa- zer funs nobis obligavit Jortem veſtram deductis expenſis, receperi- tiu tamen ıpfjamnon fine derogatione vefira falutis,& honeſtatis,&- fama, nihilominns detinetis; inde eft quod.] CAP IA G Hares ufùrarii filins, vel extraneus ufhras extortas per de- funtum reflituere compellitur. Idem Epiſcopo Placentino. Ua nos h duxit frat. conſulendos, quid fit de ufu- rariorum filiis obſervandum, qui eis in crimine ufu- rarum defunctis ſuccedunt, aut de extraneis, ad quos bona uſurariorum aſſeris devoluta? Tuæ igitur qug- a Alita: undle poffint reſtitlere. b epiſt. Sc. ad Macedo- hianum., c al. nonſolum à pæna illa. d Lanuenli. e.ö. cod. tit. in 1 comp. f C. g. eod tit. in l. comp. g C. 10: eod, tit.an hemp, h Car eod. tit, int, comp, Vide(ovarr, 3. var. reſe ci3. 666 Rioni literis præfentibus refpondemus, quòd filii ad re- ſtituendas uſuras eã ſunt diſtrictione cogendi, quà paren- tes ſui, ſi viverent, cogerentur. Id ipſum etiam contra hæredes extraneos credimus exercendum. Mutuans ed mente, ut ultra ſortem aliquud recipiat, tenetur in foro anima ad illud reflituendum, fi ex hoc aliquid conſecutus est. Idem innon dante parabolam juramenti, niſi aliquid indere- cipiat. Et idem in vendente rem plus, quàm valeat, quia differs ſelutioneme-. Urbanus ITI. K Onſuluit æ nos tua devotio, an ille in judicio ani- marum quaſi uſurarius debeat judĩcari, qui non aliàs mutud traditurus, eo propoſito mutuam pecuniam cre- dit, ut licèt omni conventione ceſſante, plus tamen ſorte recipiat- Etutrùm eodem reatwcriminis invołvatur, qui (ut vulgò dicitur) non aliter parabolam juramenti con- cedit, donec, quamvis ſine exactione, emolumentum aliquodinde percipiat: Etan negociator b pænå confi- mili debeat condemnari, qui merces fuaslongè majori pretio diftrahit,fiad folutionem faciendam prołixioris 4 temporis dilatio prorogetur, quàm fi ei: incontinenti pretium perſolvatur. Verùm quiĩa, quid in his caſibus te- nendum ſit, ex Evangelio Lucæ manifeſtè cognoſcitur, in quo dicitur d:[ Dare mutuum nihil inde ſperantes: J hu» jufmodi'homines pro intentione lucri, quam habent (ùmomnis'ufuras,& fuperabundantia prohibeatur in lege) judicandi funtmalèagere,& adea, que taliter funtaccepta, reftituenda;inanimarum judicio efficaciter inducendi, CAF: XI i g Manifefius ufurarins appellans ad ſabterfugiendum refit- tionem, audiendus non est. Innocentius III. Přalatis in regno Francis conſtitutis. gre f perniciofüm:[1& infilà] Q Mandamus, quatenus manifeſtos uſurarios(maximè quos uſuris publicèrenunciâffeconftiterit)cùm aliquis cos convene- ritdeufusis, nullius permittatis appellåtionis fubterfu- gio ſe tueri. [. 1 ES vitium ufùrarum, difiretionem vefiram non credimus ignorare; cum prater conſtitutiones canonicas, qua in earum odium emanarunt; per: Prophetam datur intelligi, eos qui faam dant pe- cuniam ad uſuram à tabernaculo Domini repellëndos; g tamin Novo quàm in Veteri Teflamento prohibita fint ufura;ut ipfa veritas precipit; mutwum'daté nihil inde ſperantes,& pen Prophetam dia catur, uſuram W. omnem ſuperabundantiam non accipies, Inde Gil quodiniuerfitats vefira per Apofi. sedy CAP.. XII. G Pèr fubtraétionent communionis Chriflianorum,& per prin cipes ſcculares cogendiſunt Iudai, ad uſuras reſtituendas. Idem Narbonen. Archicpiſcopo.$ Of g: miferabilem:[&]:] q Judzos ad remitten- das&hriſtianis uſuras,, per principes& poteſtates compelli præcipimus ſeculares. Et donec eis remiſerint, ab univerſis Chriſti fidelibus tam in mercimoniis, quàm in aliis pet excommunicationis ſententiam, eis jubemus communionem omnimodam denegari. CAP. XIII. G Non obftante juramento de non repetendisufuris, per debito» rem prafisto, potest judex ex ofico fao ufurarium ad reſtituendas uſuras compellere, Idem Mutinenſi Epiſe. Uas h dudum recepimus quæſtiones, qudd quidam uſurarii eos, quibus dant pecuniam ad uſuram, à.12. ecd. tit. in 3. comp. b Dide Sotum l. 5. de jelt. E jur. J. K. art. 1.& Slueſir. verbo, uſura 2. J. 1.€ prolixs, in autid. Cod. d Luc.é. e verba Ezechielis fant c. 18. f.I. eod. tit. in 3. omp E( 2, cod, tits ina compe h Cg eod, tit. in 3. compa

Præſtare faciunt juramentum, quòd uſuras non repetant, & fuper his, quas folverint, nullam moveant quæſtio- mem. Nos igitur refpondemus, ut ufurarios ipfos moni- tione præmiſsã per cenſ. Ecel. appell. remotà compel las, ante uſurarum folutionem ab earùm exactione deſiſtere, vel reſtituere ipſas, poſtquam fuerint perſolutæ, ne de do- Jo& fraude contingat eos commodum reportare. CAP. XIV. G Non auditur uſurarius rebetens uſuras, mfi priis reſtutuat extortas. Idem, Mia a fruftrà legis auxilium invocat, qui commi ea Statuimus, ut fi quis uſurariu Uterasimpetraverit fuper reftituendis ufuris, vel fru&ti- hus computandis in ſortem: niſi prius ipſe reſtituerit uſutas, quas ab aliis noſcitur recepiſſe, auctoritate lite. rarum ipſarum nullatenũs audiatur. CAP. XV. npickus de uſuraria pravitate per famam dr alia argu menta, potest manfeſtari uſurarius,& tanquam mamfeflius ufa- rarius compefèi, fecundam difpofitionem Lateranenfis C Idem Altifiodoren, Epifèopo. Umin$ diœcefi tua fint quamplurimiufurarii, de quibusminimè dubitatur, quin fint ufürarii manife- fti, contra quos propter timorem potentum, qui tuen- tur eoſdem, nullus accuſator apparet, nec iidem funt per fententiam condemnati: Frate i tuæ taliter refpon- demus, quòd licet contra cos non appareat accufator: fi tamen aliis argumentis illos conſtiterit eſſe uſurarios ma nifeftos, in eos pænam in Later. Concilio e contra uſu- rarioseditam, liberè poteris exercere. CAP. XYL Q Máritus recipiens pignus pro dote promiffa, non tenetur fiu- dlus in fortem computare h, d. g7 esT cafù t ; fneularis, dr alibi n 45 Jingular t, O aiibi non probatur, Idem. Al fia.) ¶ Sanè generum ad fructus poſſeſſionum, ibi à ſocero ſunt pro numetata do- te pignori ob č» computandosin fortem, non credi- muscompellendum: Cùm frequenter dotis fru&us non ſufficiant ad onera matrimonii ſupportanda. CAP. XVII. F Repetens nfùrasninauditur, nifi reftituat extortas per fè, vel psr alium, à quocunque cauſam habeat. Aa Idem Epifèopo Bonon, M IchaëlLaicus e fuam nobisquerimoniam deftina- vits quòd M.& quidam alii Bonon. cives muita ex- torſerunt ab eo,& à patre fuo, cujus hæresextitit nomine uſurarum: ¶& infra.] q Attentiùs proviſutus, ne aucto- ritate noſtrã in negotio procedas eodem, niſi dictus con- querens reſtituerit, vel adhuc reſti ipfe, vel pater ejus extorfit ufu uat, ſi quas aliquando CAP. XVIII T Etiam Iudai compellendij reſtituendas uſduras extor- s à Chrifli ad ſölvendas decim 7; tas a Chriftiani,& ad ſolvendas decimas vei zes de eorum Peſſeſsioniblus. Idem in Concilio ge 3 Uantò ampli v or M xactione compeſcitur uſurarum, gravi Judæorum perfidia infolefcit f, ita quòd brevi tem pore Chritianorum exhauriunt facultates. Vole ågitur in hac parte profpicere Chriftianis, ne à Decret. Greg. Lib. V. Tit. XX. 666 graves immoderatafvé uſuras extorſerint, Chriſtiano- rum eis participium fubtrahatur, donec de immoderato gravamine fatisfecerint competenter: unde Chriftiani(G opus fuerit) per cenſ. Eccl. app. poſtpoſità, compellantur ab eorum commerciis abftinere. Principibus autem in- jungimus,ut propter hæcnon fint Chriftianis infefti, fed potiùs à tanto gravamine Rudeant cohibere Judæos. Hâc eãdem pœnã Judæos decernimus compellendos, ad ſatisfaciendum 1 o decimis& oblationibus a debitis, quas à s de domibus& poſſeſſionibus aliis percipere coniueverant, antequam ad Judzos quoa cunque titulo deveniſſent: ut fic Eccleſia conſetyentut indemnes. CAP. XIX. Ufurarins efl; qui a debitore recipit aliquid ultra fortem, Dr. 2 y 7 ufispiatin fè periculum..d. prizo. Non eft ufùrarius nptor rez minus jufto pretto, JE tunc verifimiliter dubitetur, ais 3 minus fit res valitura. hoc dicit fècuta atur is, qui ex eo, quod differt flutta läs, quam valeat, finon erat eam alias Propter dubi n pretiz, vendit re venditurus. hoc dicit: Gregorius IX. fatri R. Aviganti b vel eunti ad nundinas, certam mutuans pecuniæ quantitatem, eò quòd ſuſcipit in ſe peticu- lum, recepturus aliquid ultra fortem, ufurarius eft cete fendus,{lle quoque qui dat x, folidos, ut alio tempore totidem fibi grani, vini vel olei menfur reddantur: qug licèt tunc plùs valeant, utrùm plùs vel minùs folutionis tempore fuerint valituræ, veriſimiliter dubitatur: non debet ex hoc uſurarius reputari. Ratione hujus dubii etiam excufatur, qui pannos, granum, vinum, oleum vel alias merces vendit, ut ampliùs, quàm tunc valeant, 1n certo termino recipiat pro cifdem, fi tamenea tempore contractùs non fuerat venditurus. = 9⁰⁰ DE CRIMINE c FALSL TITULUS XX CAP L O Teflis falfidicus tres ladit, Deum, judicem e partem: ét falſus eſt non folum qui mendacium dicit, fed etiam qui verithe tem occultat, Auguftinus.; Alfidicus teftis tribas perfonis eft obnoxius: pri- mùm Deo, cujus præfentiam contemnit; inde judi- | m t i ci, quem mentiendo fallit: poſtremò innocenti, viùs fuper his| videris falfitatis, nullam eis adhibeas fi quem falfo teftimonio lædit, Uterque 4 reus eft,& qui veritatem occultat,& qui mendacium dicit; quia& ille prodeſſe non vult,& iſte nocere deſiderat. CAP-IE E Sententia lata per falfa literasnon debet executioni mandart, Lucius III. Uggorsen.€ Epifcopo, Uper eo F quòd ſententiam auctoritate literarum falfarum latam nolnifti executioni mandare, tuant prudentiam commendamus; Mandantes,ut quotiens ali- qua feripta, fub nomine noftro deftinata, redarguenda dem:& quod per ipfas mandatum fuerit, non obferves; fed cum, qut præſentaverit, retineri facias diligenter. CAF--HL immaniter aggraventur, fynodali decreto ftatu ut ſi de cætero quocunque prætextu Judæià C — G Clericus falfans figillum principis, deponitur. Ilem ei cha· imprimitur,& in exilium mutlitur. ———— a Cg. eod. tst. i3. comp, b Cs. eod. tit. in Aretinum in$: ex maleficiis. Inft. de acti lose Tfr se} Alex. II. c. 25 quod refertur in c, Quta in omnibus. j 7 d..eod. titin g. compil. vid. Covarr. 2. vat E Cap. 2, eod. tit, in gaco np. E snolefiit. in Cod. Barb. id est, creſcit. f jure l6..q. artz c In quodam veteri manuft ersmine falf. d 1q...80,€ VVigorn. K bic admonet Toan. And, | re jud. in z. comp. guod etsam big di g T bili. per extrát. a Hodie Iudei non poffunt habere bona immobiltas m x$ de Iudæis. l 3. d Pri V. Ponti£. Maximi incap.multorum. Jup. ae iua i d Sotum de jufl.& De falſariis g f Cap. q tit. de Pa b Uid. citatorin cap.in civitate, fap. eod. tit. Urbanus

— ——— 669 oa Urbanus III. A? audientiam a noftram te fignificante pervenit, quòd cùm quofdam Clericos, qui falfaverunt figil- lum Philippi Regis Francorum, carcerali cuſtodiæ man- cipaveris: CI CJ.J NFrat. t..r. ut eis nec membrum au- ferti, nec pœnam infligi facias corporalem, per quam periculum mortispóffint incurrere, fed eis à fuis ordini- bus degradatis, in fignum maleficii characterem ali- quem imprimi facias, quo inter alios cognoſcantur:& ptovinciam ipſam eos abjutare compellens, abire per- mittas. Ç 1 Quid faciendum fit tibi de ipfis ad fed. Adoſt. dunriſts in. quirendum. Unde nos.) CAP. IV: gq Exifiens in curia literas Apoftolicns non recipiat nifi dema- nibus Papa, vel officialium ab ipfè deputatorum, perfinae zamen ſo- lennes per nuncios rech ere poterunt, de manibus tamen pradio- rum. Contrà faciens fi Laicusest, excommunteationt fabjacét fi Clericus, 4b officer é beneficio deponitur, hoc disit ufque ad$ Adjictentes. D ura ſepè b mandata:[ 1&.){Statuimus& fub excommunicationis pœna,& ſuſpenſionis ordinis & beneficii diftri&iùs inhibemus,ne quis apud fedem A- poft. literas noftras nifi à nobis,vel de manibusillorum c recipiat, qui de mandato noftro ad illud funt oficium» deputati, Si verò perſona tantæ auctoritatis extiterit, ut ipfam deceat per nuntìum literas noftras recipere; nun- tium ad Cancellariam noram, velad nosipfos mittat idoneum; per quem literas Apoftol, jaxta formam prg- feriptam recipiat._ Si quis autem in hac parte mandati noftri tranſgreſſor extiterit, ſi Laicus fuerit, excommu- nicationi ſubjaceat: ſi Clericus, officii& beneficii ſu- fpenfione damnetur:[é smfra.] Innocentius III. tıte ro eilde iturus, k$ 0 adios[ I Accidit nuper ın urbe, qued quidam felfitatis afiutiam . s exercentes fuerint ên iniguitatibs fuis deprehenſã,; ita —— 4-j Gi y —— tam ſub nomune noſtro, quàm bor mice phb. p. n. quas ſnxerant,& quamplures literas bullis fignatas invener?- [INE: musapud eos. Nos autem femper honori Rom. Ecclef. ér utistatr a; omnium paterna volentes ſolictudine providere, de frat. n. c] q Per excommunicatiomis penam providet, contra non refi- nia Gl it4t10 4b abj gnantes, nee Papa refèrvati Adjicientes ſtatuimus, ut generalem encommunica tionis ſententiam pr is, quam per fingulas paro- chiasf i i quòd ſi quis falſas li contra faclum non tenet. h. teras fe habere cognofcit inti dies literas illas aut deſtruat, aut reſignet, ſi pœ m excommunicationis voluerit evadere: quam(niſi ž ulo) fine fpeciali mandato noftro, X quoquam nolumus rela- xari; necetiam fi prafumpta fuerit contra hoc abfolu- tio, quicquam habeat firmitatis. CAP. V. Ẹ Ponit novem modos fa Idem Archiep kèt d adregimen:[ falfitatis circa noftras lite das. Prima fpecies falſitatis hæc fisliteris apponatur. Secunda, ut extrahatur ex toto,& per aliud Alum imm literis inferatur. Fertia, ut charta plicatur, inciſum, eum vera immittatur, ſub eadem plicatura cu bis reſtauratum. Quarta, eùm à ſupert —— b mf a C.cod. tit. inz. comp. B C. € eorum, d Ga Aurecyem, in cap. in memortam. 19. diſt. 5, In S. ccl. eod. tit. in 3. comp. Vid» Archidiaconus& E ex vera bula, De crimine falf. | admirationem i g 5 | entia nullat | tuentesin fuperiori parte, quå filo adharet, eam aliquantulum t= in hoc fuimus admirati, | mentem invenimus,& cum filur | qualibet aliquantulum attrahi e falf. 670 altera pars fili fnb plumbo zefcinditur,& per idem filur literis falfis inferta reducitur intra plumbum. Quinta, cùm literis bullatis& redditis, in eis aliquid per rafuram tennem immutatur. Sexta, cùm fcriptura literarum,qui- bus fuerat appofita vera bulla, cumaqua vel vino univer- faliter abolita feu deleta, eadem charta eum calce& aliis juxta confuetum artificium dealbata denovo reſcribitur- Septima, cm chartæ cui fuerat appoſita vera bulla, totali- ter abolitæ vel abraſæ, alia ſubtiliſſima charta ejuſdẽ quã- titatis fcripta cum tenaciſſimo glutino conjungitur. Eos etiam à crimine falſitatis non reputamus immunes, qui contra conftitutionem noft fcienter literas non des li iu recipiunt. Illos quó- ı falfas literas cautè proji- Sed hæ que, qui accedentes ad bul ciunt jut de vera bulla cum aliis fi | duz fpecies falfitatis non poſſunt facilẽ comprehendi nifi vel in modo dictaminis, vel pturæ, vel qua- litate chartæ falſitas cognoſcatur. In cateris autem dì- ligensind r falfitatem poterit intueri, vel in adjun- ctione filorum, in collatione bullæ, vel motione, vel obtuſione rtim ſi bulla non ſit æqualis, ſed ali- eubi magis tumida,& alicubi magis d reſſa. E 1 Apof. fed. qua dante Domino omr nfuffisientes nos vitå& fèntenti tùm tamen nobis Dominus infpiraverit, É 7 ſerit, ab his propoſtuimus abſtinere, per qua nobis poffit mertto ae ri, quanquam ex infirmitatis humana defestu non fic formam pera feciioni femper& in omnibus imitari Polſumus, quin aliquid ali- quando in nofiris Jubrepat operibus quod minus circumfpeéta provta luſtria vel conſcten- dentia valeat imputari, quod tamen non ex nauji tia certa, fed interdum ex ggnorantia vel nimiä occupatione con- tingit, Ceteram cùm eafäem literas, ficut viri provi di& diſe ti ad noftram remififetis prafèntiam, ut earum inſpectione plenius noſceremus, lutrumm ex conſctentia noſtra Proceſhlſet, Plus in eis inve- fra fuiffet difiretro fufpicata, Nam licet in fije orma firiptura aliquantum căperzmus dubitare nimis, quam 7 lo diamini, Ó J bullam tamen veram invenimus, quod primam nos in vehementens it, cum literas ipfas ftiremtus de nofira canſci- ysemanafje. Bulam igitur hinsinde dëligentins ine umenti fine violentia sil in filo remanentes fes rte alia fuit ab ipfa fine difficultate aliquatenlis avul- utts, Felum eæ ſuùm, in fummitate adhuc etiam inceſionis indicium appare- | bat: per quod liquide deprehendimus, bullam ipfam ex aliis literis extraitam fuiffe ac illis pir vitium falfitatis znſertam, ſicut ex lite- sad majorem certitudinem vobis CAP VE Faife fint litera Papales,in quibus Epiſccpus vocatier Hliub⸗ rior ffater, vel uns ſeribitur in plurali. Idem Aitinacen. à Epiſcopo. ~ Uàm gravi é pœnæ ſubjaceat:[r& NNos ve- Cì literas, quæ tibi fub noftro nomine præſentatæ fuetunt, di ntiùs intuentes, iñ eis tam in continen- tia, quam in dictamine deprehendimus falütatem„ac quia tu tales literas à nobis eras emanãſſe: Cum ſcite debeas Apoſt. ſedem con- nem in ſuis literis hane tenere, ut Patriarchas» Epifcopos, fratres: cæteros autem lalios eujuſcunque ordinis, filios in noſtris literis appellemus. Et cum uni tantüm perſonæ noſtreę licerę diriguntur, nunquam eiloquimur in plurali» ut vos five velter,& his fimiliaim ipfis literisappona mus. cre ſuetud Archiepiſcopos& Reges, Principes ve —————— à Antinacon. al. Autibaten. b Cà eod, tit. n3. comp, Ef quatenus hie Doctores tractant de fiylo Rom. curia: vid, Felin, s8 c. 2, fap. de refor.& Rom eonf:376. incipiente, Quafiio ehe ——

67¹ Jn falfis autem literis tibi præſentatis in ſalutatione di- lectus in à Chriſto filius vocabaris:cùm:inliteris, quas aliquando tibi tranſmiſimus, te videre potueris à nobis fratrem venerabilem appellatum. Propter quod fic literas Apoſt. ſtudeas intueri, tam in bulla, filo& charta, quàm in ftylo;quèd veras profalfis,vel falſas pro veris literis modo aliquo non admittas. 1 Ad audientiam fiquidem noſtramex literis chariſl. in Chrifto.n. vu. Cardula Regis illufiris, nesin tenore literarumtua- rum, gums d, f. 8. 6 Capellano. n Ap. Durachium direxsfti, no- veris pervenifje, quod cam Dominicus quondam Suaten. Epifto- Pus, qui coram eodem Capellano noftro é dil. f. S. Subdiacono tunc án partibus iliis gerentibus legationis officium fuerat„de homicidio aceuſatus,& in loncilio apud Zammarum pontiſicalem re rat dignitatem, ad noſtram olim praſentiam acceſliſſet, à j dient quaſcdam tibi leteras præſentauit, quibus afferebat fibi àno- bis pontificale officium reflitutum.. Tuero literis fidem adhibens ven..n. Goguen Suaten. Epꝛſcopum electum diceriscanonicè con- ſerrdſſe, ab eadem Eccleſia removiſti- præfato Dominico occafione literarum fuarum inipfa Ecilefia reſtetuto. Prafatus autem Reæ, ficut fuis nobis literis intemauit, non credens. ſuas literas de nofira conſetentia emandlſſ, tam ipſum Dominicum, quàm præfatum E- Ppiſcopum nofiro pracepit conſpectui præſontari, humiliter petens re- ſeriptè Apoſtolico edoceri, quid de nſo duceremus negotio facien- dum.] is re- TCAP. VII. G Qus per fevel per alios literas Pape fal fant, excommunicati fuüntcum fùis fautoribus,© Clerici officin G beneficiis privati ſunt, &degradandi& tradendi curia ſeculari, per quam Laicus legiti- me ſunitur. Qui verd falfis literis utitur, fi Clericus esf, officso r beneficio privatur.: fi Laicns, excommunicatusest. h, d. Idem. D falfariorum& confundendam malitiam: ¶1.J ¶ De communi fratrum noſtrorum conſilio duxi- mus ſtatuendum, ut qui literis noſtris uti voluerint, eas primòdiligenter examinent: quoniam ſi falſis literis. ſe ufos dixerintignoranter corum- Rra ps ntia-evitare neguibit pænasinferiùsannptatas c. Nosenim omnes fallarios literarum noſtrarum, qui per ſe, vel alios vitium falſitatis exercent, eum fautoribus& defenſoribus ſuis anathematis vinculo decernimus innodatos: ſtatuentes, ut Clerici, qui falſarii fuerint deprehenſi, omnibus offi- ciis& beneficiis Eccleſiaſticis perpetud ſint privati: ita quòd qui per ſe falſitatis vitiumexercuerint, poſtquam per Eccleſiaſticum judicem fuerint degra dati,ſeeulari po- teſtati tradantur, ſecundum conſtitutiones legitimas pu- niendi: per quam& Laici, quifuerint de falſitate con- victi, legitimè puniantur. Qui verõ ſub nomine noſtro literis falſis utuntur, ſi Clerici fuerint, officiis& benefi- ciis Ecclefafticis fpolientur; fi Laici, tamdiu maneant excommunicationi ſubjecti, donec fatisfaciant compe- tenter: ita tamen, ut in iſtis.& in illis malitia graviùs, quàm negligentia puniatur: quod& de his, qui falſas li- tetas ĩimpetrant, ſtatuĩmus obſervandum. { 1 Tam alid vice recolimus literas Ap. deſtindſſe, in quibus falfitatis modos.ne quis fè poffet per ignorantiam excufare, memini- mus pleniùs dliſtinxiſſe. Quoniam verd nonnunquam evenit, ut fal- [as literas exhibentes, postquam fuper his fuerunt redarguti, ad ex- cuſationemi ſuam dicant ſe literas ſnijuſinodi per alios impeträlſe.] CAP. VIII G Non prafamitur-quis Falfare-tsteras-de Jimplics jufitia: nec punitur, fi hoc comperto defliterit ilis utt a In multis exemplaribus ita: dilefo in Chriſtolio, vocabaris Hac clauſul a inſolita prefùumptionem falfitatis facit. Alexand, conſt. 46. in 3. Volum. Felin. in-caufam 2. De teſt. ſup. b di- dlio, literis, deest in antiquis codicibus,€ Cg. cod, tit. in 3. eomp. d Videl 2. cum glofl. in ver. E& dyfirim, é Cy. in Qis C, de fi infir. Decret. Greg. Lib. V. Tit. XXI. :~ Idem. Ccedens a:{6.] N Fraternitati tuæ mandamus, quatenus fi literæ Apoftolicæ, in-quibusfalfitas fue rit deprehenfa, de ſimplici juſtitia formam habeant( cùm præſumi non debeat, quòd pro talibus literis, quæ poſ- ſunt facilè obtineri, fraudem quis commiſerit falſitatis) nec literis ufus eſt, poſtquam eas falſas eſſe cognovit, tu ei officium, beneficiumque reſtituens, ipſum ſuper loc ulterius non moleſtes. sC AP. IX. G Propter paucarum:literaruwmrafuramin leco non ſaſtellonre⸗ Neriptum non probatur falfum. - Idem. X conſcientia$:[é.]J 4 Verùm literas ipfas, que redargutæ fuerant falfitatis, diligentiùs. intuentes, nullum in eis falſitatis ſignum, vel ſuſpicionis invenimus, niſi paucarum literarum raſuras, quæ nequaquam ſapien- tis animum in dubitationem vertete debuerunt: undeꝰ ſi vobis conſtiterit prædictum R. obligaſſe ſe ſub pericu- lo cauſæ, qudòd literas illas falſas eſſe probaret(cùm qui- libet ad renunciandum juri ſuo liberam habeat faculta. tem) ipſi R. ſuper dicta Ecclefia filentiumimponatis. DE SORTILEGIIS: TITULUS XXL CAP. 3} g Sortilegia pro furtis inveniendis, vel divinationilu, faciendi prohibentur, contra facientibus pæna imponitur, Ex pœnitentiali Theodori. N tabulis vel codicibus, aut aliis forte furta non funt requirenda, necdivinationes aliquas inaliguibuste- bus quis obfervare præfumat, Qui autem contrà fecc- rit, quadraginta:dies pæniteat. CAP. T. G Presbyter, gui per inſpectionem aftrolabii furtarequsrit, ad temptis fufpþenditur ab altaris minifterio, Ita communiter fummaa tur, ſed an werirate hac Jummatio non eſt indiſtnltè uera, quia acrins potest puniri. Alexander III. Granden. d Patriarcha, X tuarum e tenore literarum accepimus, qudd v. Presbyter cum quodam infami ad privatum locum- acceſſit, non eà intentione, ut vocaret dæmonium, ſed ut inſpectione aſtrolabii futtum cujuſdam Eceleſiæ poſſet recuperari. Verùmlict hoc ex bonozelo& ſimplicitate fe feciſſe proponat, idtamen graviſſimum fuit,& non modicam inde maculam.peccati contraxit:[ a é infia] ¶Mandamus, quatenus talem ei pro expiatione illius delicti pœnitentiam imponas 7, quòd per annum&am- plidis, ſi tibi viſum fuerit, eum ab altaris minifterio præ- eipias abſtinere,& extunc liberum ſit ei æxercere offici. um Sacerdotis. [ 1 Sed quontamtutins estin dexteram quam in finifram in miſericordiam quàm in feveritatem-declinare: ipfum.t. dusse muis remittendum, mandantés.] CAP. 111.$ Q Non filum.eleiro per fortes fieri:nondebet, ſed otiam elect ia. nes compromiſſariorum per ſortes aſſumi non debent. Honorius IH. Capitulo Lucan g. Cclefià b veftrå Epifcopodeftitutà, Vos convenien- tes in unum, ut de futuri tractaretis electione Pon- —— äbß⅛—— b(ab. 2. eod. tit. in 4. compil. Pauli Grillandi. a Cab..eodl. cit. in ę. comb. c Al. Sortilegis,{y non male vid. tractatum aea Adde Alphonfum Cafirum l. 1. c. 43. de jufiahar. pra Ta Gradenf.€ Cap. 3. eod. tit.tn 1. comp. É post Conc. Lat. fu j lex. III..s0..6. f penam, habent veruftiores Cod. É plerige a4 capitulum, fps manufèripti. Lucenſe h Vide Felin. m c. caf eA de refèr GB T 2..q. 95- art, 8. É ibi Cajet. ex Ju0 imell gen i bis. cur fòrtesrepellantur in eletionibus jJjärituali üißeis 672| b OS vehement latenullatenà G Olido 4 A Udivimys Yutenus figy julmog

tandem fun gyer CAP 11 ltnanntd fim, natio relamas Q niteat mnf Alio nii 673 Decoll tificis, unum elegiftis ex vobis per fortem, qui tres au- &toritate veftrâ elegit, per quos vice omnium Lucan.pro- videretur Ecclefiæ de paĝore:quorum duo tertium magi- ftrum R. fcilicet elegerunt: quod exprefsè, licebat eif- dem, fecundùm traditam à vobis omnibus poteftatem». Procuratoribus igitur veftris fuper his, in noftra præfen tia conſtitutis, nos tali examinato proceſſu, licet notå non careat, quinimò multå reprehenfione fit dignum, quòd forsintalibus intervenit:[ 1 é.]§Eletionem celebratam deipfo ad gratiam confirmationis admitti- mus, ſortis uſum in electionibus perpetuã prohibitione damnantes. LI Propter prærogatiuam, cùm nos C literarura magiſtri R. Canonici, in quem vota veſtra Eccleſia veſtræ praflciendum Ebiſco- pum concurrerunt,& affectione, quam ad eandem habemus Eccle. flam. J so DE CoLLUSIONE DETEGENDA. TITULUS XXIL CAP. L G Accufatore defiflente abaceufatione, potest judex ex officio Jho inquirere fuper crsmine illato. Gregorius a univerfis Epifèopis de Corin. Cripta fraternitatis veftræ relegentes, agnovimus, quòd hi, qui contra Hadrianum Epifcopumaliqua dixerant, modò cum eodem in amicitiam conveniſ- lent:[ 1 Cf.] J Quia verò nunciati facinoris qualitas nos vehementer impellit, ut ea, quæ audivimus, diſſimu- lare nullatenùs debeamus, præſertim cùᷣm accuſatores& accuſatum inter ſe feciſſe gratiam indicaveritis: hoc ne- ceſſe eſt ſubtiliùs perfcrutari, ne fortè non ex charitate, fed ex premio corum fit concordia comparata. [ 1 Et magna nobis ad præſens facta e de eorum unitate latin tia: ſed quontam ea qua dicta ſunt, indeſcuſſa manere non patimur, ſedis noſtra Diaconum ad ea inveſti ganda dirigimus.] CAP. IL G Doefiflente accufatore dr accufato judes profèguitur. Idem. Oon b femel audita Gregorius indifcuffa nullo modo præteribat, etiamſi accuſatus cum accuſatore in gratiam rediiſſet. CAP. III G Colludens in caufa beneficials, privari debet benefico. Alexand. III. Norvicen. Epiſcopo. pem c ufque adeò Clericorum malitiam ex- creviffe, ut interdum inter fe collufione fa&tå fuper; beneficiis, quæ poſſident, ſe ſuſtineant ab aliis moleſtari, & poſteà, ut quæaſtioni cedatur,& iidem Clerici benefi- cia quietè poſſideant, quaſi nomine tranſactionis ſolvunt aliis de ipſis beneficiis annuam penſionem, ut poſt mor- tem eorum in beneficiis illis, ſuper quibus eſt colluſio facta, jus ſibi valeant vendicare. Unde tibi mandamus, quatenus ſi quos Clericos tuæ juriſdictionis per colluſio- nem hujufmodi fraudem legitimè tibi conftiteritcom- miſiſſe, cos beneficiis, fuper quibus collufum fuerit, non differasperpetuò fpoliare: quia fatis eflet indignum, fi fraus& dolus, quæ in præjudicium tui juris,& aliorum nituntur committere, in corum non redundarentincom- modum& jacturam. CAP. IV. G Abfilutio de criminibus illatis per colluſſonem facta, non ufone detegenda. 674 impedit facultatem iterum accufandi d inquirende de illi crimte niblus. Gregorius IX. Baren. àa Archicpiſcopo, E. ffatri Io- Seph Monacho Floren. N tantum clamor,quiafcendit contra Acherontinum# Archiepiſcopum, invaleſcit, quòd diſſimulare ipſum- ulteriùs ſine ſcandalo non valemus, nec ſine periculo to- lerare:[&.]$ Licètautem fedes A poft. frequentibus clamoribus excitata, inquifitionem quorundam exceſ- ſuum ſuorum duxerit committendam, propter tergiver- fationes tamen ipfius(ut dicitur) eodem cum inquiſito- ribus& examinatoribus colludente, necnon corruptis te- ſtibus& inquiſitoribus, ac examinatoribus ſupradictis, non ſolùm pꝓradicti exceſſus remanſerunt hactenus in- correcti, verùm etiam pejora prioribus committere non expavit:[&].] q Difer. veftre mandamus, quatenus f de hujuſmodi colluſione ac corruptione conſtiterit, ex integro fuper præmiſſis& aliis, alioquin ſuper novis dun- taxat inquiratis, quæ videritis inquirenda. se DE DELICTIS PUERORUM. TITUYULUS XXIL CAP. I G Impuberes prater vitium carnis delinquere poffunt, puniune tur tamen mitins quàm adulti. Gregorius. c Ueris grandiufculis peccatum nolunt attribuere quidam, niſi ab annis 14. cùm pubeſcere cœperint. Quod meritò crederemus, fi nulla effent peccata, niſi quæ membris genitalibus admittuntur. Quis vero audeat affirmare furta, mendacia,& perjuria, non eleo peccata? At his plena eft puerilis ætas: quamvisin eis nonita utin majoribus punienda videantur. CAP. TI. G Puer non debet ita feverè puniri ficut major, nec pater ex dea lictofilui impuberis tenetur. Alexand. III. Hermon. Epsfiopo. Eferente nobis d H. intelleximus, quòd cùm N. fi- lius ejus decennis cum aliis pueris fagittaret,quidam nepos ejuſdem H. fagittå percuffus, interiit: quod idem filius ejus, cùm inter alios tłuderet, fortuito cafu dicitur peregifle: propter quod Abbas fan&i Remigii à prefato H. ſecundùum conſuetudinem illius terræ, centum ſolidos inftantiùsrequirebat;[1&.] ¶ Unde quoniam e in pueris relinqui ſolet ĩinultum, quod in aliis provectioris ætatis humane leges dicunt feveriùs corrigendum: man- damus, quatenus fi conĝtiterit filium prædicti H. intra 14. ætatis ſuæ annum eundem exceſſum commiſiſſe, me- moratum Abbatem moneas& compellas, ut ab eodem H. prædictos centum ſolidos propter illam F conſuetudi- nem non exigat, nec ab ĩpſo pro temporali pœna requirat. s DE CLERICO VENATORE. g TITULUS XXIV CAPR L 9 Clerico prohibetur venatio,& contrà facienti bana imponi= tur. h. d. cum fèguenti. a Bararen, b Achorontin. al. Acheromium, c Is pleris- gue vulgatis, Greg. nonus in manufir. ulplurimum, ut est impref> Jum. in veteri comp..1. eod, tit. Angufiino tribuitur: verim une de fit firiptum, nondum est inventum. d C..eod. tit. in 1, comp. a Greg. l: 2Regifirs. Ind. 11. epift. 38. c. 77. apud Io. Diacl.g. & 32, de vsta Greg, refertur Conc. Lat. fub Alex. II. p. g8.c. 2. 6 €..eod. tit. snr.comp. b C,a.eod.tit. in icomp.-€ C3. eod, e al. Vernmguonam. F ulam. g Vide Conc. Trid. Jff. 24a de reform. c. 12..$. vefst infuper,© Bernard. Diaz, inpraifa crimin. can. Cap. 3b tit, b11. comp. Cr post Conc, Lat. fub Alex HL.28..12. Yyy

675 Decret. Greg. Lib. V. Tit. XXV. XXVL& XXVII. 676 Ex Conci Aurelianen: DE MALPEDICIS«e 1 P, yrerum aut Diaconum, canes Tr Piſcopum a, Presbyterum aut Dia pa> i TITULUS XXVL aut aċcipitres, aut hujufmodi ad venand lum habe. òd fi quis talium perfonarumv CAP. L detentus fuerit, fi Epifcopus eſt, G Malédicens Papa puniendus.est, ut alii desnteps deterreain ione; fi Presbyter, duobus: fi| tur, Ó ipf arceatur, Clemens TIT. Nnotuit& nobis:[& 1€ Quia nobis per literas retulifti, quòd cùm I. Clericus multis coram adſtan- tibus verba quædam ir déý reffionem officii& benc- ficii noftri protulit, ipfum::temeritate fuà compefcas Ut pœna i iis terrorem incutiat, ne de cæteto con- tra Rom. Eccl. intalia verba prorumpant. CAP. I g Hi ponitur pæna blafphemantis. Deunr, velaliguem Sane um,& maxime Virginem gloriofifimam, 8 5 Gregorius IX. DE CLERICO PERCUSSORE Q Tatuimus e urfi quis contra Deum vetaliquem Sam TITULUS XXV ctorum ſuorum,& maximè beatam Virginem, lin- CAP L guam. in blafphemiam publicè relaxare pra romp ts piſcopum fuum pœnæ ſubdatur inferiùsannotat licet, quòd in ſeptem diebus Dominicis præf oribus Ecclefix in manifefto(dum aguntur Mifi farum folennia} blaſphemus exiſtens, ultimo illorum die Dominico pal- lium& calceamenta non habeat, ligatus corrigiacirca ra capitulo] proxime: O Mnibus ſervis Dei, venationes& ſylvaticas vagatio nes cum canibus,& accipitres aut falcones habere interdicimus. D Te g Clericus fäpe alium percutiens,& monitus non deſiſten, ponendus est. Ex Concilio Agathen.& YI quis in aliquo gradu facro percuffor extiterit, corripiatur à crimine;& f non emendaverit; de- i J ionau|: collum, ſeptemque præcedentibus ſextis feriis in pte ne& aqua jejunet,| 2 4 A CAP. II. dpliborgnogaes ræd porer ag R ER imnatar, tfineçad 9 Duobus menfibus a Mifarum adminifiratione: fufpenditur| lioquinduos reficiat pauper n fi nec ac Epifèopus, gui crudeliter aliquem] fuſtigari facit, hoc ejus fuppeiant f gorius Iarentin. Epifiopos mute: cui etiam ig a E t ſepul Iturà. Ler tempora- (ſin ecele fuerit) E- E- a eum, i ſphemus, ſi dives n, alioquin triginta Í fiyes quinque IRE u- Ræterea, quoniam mulierem propter deli&tum fuum| nitentiam fi contra ordinem Sacerdotii cædi crudeliter fuſtibus deputâfti: Quam licèt-exinde.(cùm poft oto menfes upradictam T, & in obitu Ecclefiafticå deceſſerit) minimꝰ arbitramur fuiſſe deffi quia ad ordinem tuum noluiſti habere reſpectu bus te menſibus ab adminiſtratione Miſſarum ſtatuimus abſtinere CAP JIF G Nonpunitar Clericus ue homicida, fi fhit spfē in conflifu pro} parte violentiam repellentium, licet ibi aliqui mortui] lapidles projecit, ex g gio nu abida: quod a inter Slin omitiu engi tą por um zpfè percufiit. Alexander Hl. Lu sten, E: preerie lator in quodam conflictu aſſerĩ fuiſſe, pro Uebant: te tamen illori um, qui vic lentiam re in quo lapides ip Projecit, ſed aliq emnon percuit: p Aeb ia peraliosilli licaliqui dicuntur CAPA oeciſi) à tione Miſſarum pen biennium pial s mus hinata Mandamusita „decurſo h oii executionem e 15 depof its attrec arga la CAP. IV.* A; futi in co | miniſterium ſibi dudum comi ifm hicab E runt occifi fine| ſia abſcindatur 7moueri poteft. ſ. d flictu, ubi aliqui iio, dé jire comm CAP. TE Degradatus vel ekcommunicatur: requeſctionem Ecci ls celebrans, Coaleſtinus Cihan con d literarum; iam prædor rma ſumpfi fagin conflictu illo tres fuerur aliis vul- Lquis F PI resb nerati ad mortem, ita tamen, quòd illa h homicidia ne- datus, aut ab of iş: criminibus f que facto ejus; neque confilio perpetrata fi(éin| fùs,& ipfe per contemptum& uperbiam ali < ſus, 8 N Conſulit..r. quòd cùm prædictum A colyth um ad minien fibi interdito agere præſi upo frugem melioris vitæ tranfiviffe dicatis x porerit ipſe ad ſ ſteà ab Epiſcopo ſuo correptus in incepta pt eie pra £ BF È$ a 7 5 Su bdi iaconatùs ordiſem promoveri,& altaris miniſte- 2——— i EERIE: a Ind. Barb.& yo manufir. Vaticano ita: De Clerico mas 1 Vefirarum infpeitas gud figmficafti nobis, quod.)| edito. b Cap.un. eod. tit. de Clerse: maded. in 2, comp. 3. Alber dea — einna———— —— f;-ame| de Bernard. Diaz. in pratt, crim, can. c. 10 a(reod.tit. in m b mee potest çap. zut refert Burch.| g 27 da ka pracedentib Jex feriis vëi ſabſẽque Decr, c. 190.€r Ivo p. pane, drt.. e Dif, depofito, deek inaliguoi antai | Ce. 20, Ae] 7 end. Trt. in 1. comb. f Cap, 2a | i peper- i À Silèd in eo Concilio nondum re Fie G 3. eod, tit. ini comi é FOne: Latip, 26, ç

— De Clerico excommunicato, depoſito,&c. 67 modis omnibus excommunicetur a:& quicunque cumeo communicaverit, fimiliter fe fciatef- feexcommunicatum. Similiter de Clericis, Laicis, ve fæminis excommunicatis obfervandum ell. Quòd{i aliquis iſta omnia contempſerit,& Epiſcopus minimè emendate potuerit, Regis aa ad requiſitionem Ec- cleſiæ exilio damnetur. CAP IN: Enterdictus& excommunicatus celebrans, monitus nan défi- fens, deponitur. Alexander HI. Londonen. Epifopo. Lefici 6 dutem, fi qui à fuis, aut etiam de manda- to Romani Pontificis ab alienis Epiſcopis interdicti vel excommunicati ante abſolutionem di vina officia ce- lebraverint, niſi moniti ſine dilationer int, perpe- tuæ depoſitionis fententiam, pro auſu tantæ temeritatis incurrant CAP. IV ç maur eimterdiſti celebrantes deponi debems, mifi Propter multitudi £ Ano. Aelii. I Atores o prefeimtium nobis intimàrunt, quòd tam- Vipſi, quàm mu ii, poſtquam interdic ivel excom- municati fucrint, præfumpſeri nt officia celebra- [ Fraternitati tuæ mandamus, quatenus fi dò vel pauciores in his deliquiſſe con ltiterit, omnes in perpetuum ab oflicio ſacerdotali deponas. Si verò multitudinem magnam in hoc peccàſſe cognov eris>d eos,ꝗuos magis cauſam delicti eſſe confliterit, perpetuà de poſitione condemnes,& alios, qui non tantum deli- querint, ab officio ad temꝑus ſuſpendas,& omnibus pœnitentiam ſecundum diſcretionem tibi à Deo datam injungas. [ 1 Quomiam ver ò magnam cum ei multitudinem in’ hoc pec- Je dicebant, nec nobis quis eorura magis vel minus deliquerit, in- noteſcere potuerit, negotium tug difèretionis arbitrio duximus Te mittendum.) CAP. V: Si habens notitiam excommunicationis, hper Jolam famam celebrat, debet de rigore depon:, licet cum eo pofiit mafèrieorditer difpenjass. h, d,€ est cajis notabilis Innocentius ITI. Herbipolen. Capitulo, T lud# Dominus in beato Petro:[&].] Q Venera- sfrater nofter quondam Hildeſemen. Epiſcopus li- cent non ſolum non obtentà, ſed nec etiam poſtulatà (Eccleſia me relictà) Herbipolenſem Eccle- fam occupavit.: fra. A€ Unde Magdeburgen. E- piícoș.e de musin inaidatis, ut(cùm factum i ſum non poflet in partibus illisnon eſſe notorium) n Epifcopus intra xx. dies ab Herbipolen. Eccleſiæ admini- ſtratione ceſſaret, eum excommunicatum publicè nun- ciaret: To idem Magdeburgen. ftuduit adimplere: [ó"a fra.) 4| Ipfe verò Epifcopus, in noftra poftmodum præfentia co. ni itutus, etſi ſuum recogno ſceret& con- fiteretur exceſſum,& non judicium, fed miſericordiam poſtularet: hoc tamen inter alia in ſua excuſatione Propoſuit, quòd cùm dictis Magdeburgenſis non eſſet ordinarius judex ejus, non crediderat, quòd monitione non præmifâ auđtoritate dejegatå poffet procedereo contra ipfum, aut fententiam in eum aliquam promul gare. Dinde cùm nec ante fatum monitorias, nec poft ——— a a Vid...C. de fuperex, l0. 7 lPapinianns,$ meminife. f. de inoff, ref. b C 3. eod. tit. in 1. comp.& post Conc. Lat. 3. fùb Alex II..26 cmo eL cod. tit. in 3. compe post Conc. Lat..s9:.51. vid. Bern. Diaz, inpraél. crim, tan. c28. d.i. eod. tit in 3. comp. Alia pars hujus decr. estanc. ilud Dominus, Jùp. de major. ér obed. e In vet. comp, legitur Areſiepiſcopo: Lèd in Gregorsahis iegitur, Epzfiopo. literas ab co aliquas accepifiet, pe peccare non credidit fi di- vina officia quantumcunque ſolenniter celebravit; præ- ſertim cùm ei non nifi per famam de fententia contra eum prolata conftaret:[1&.]§ Licèt antem in'hoc non videatur omninò culpabilis extitiſſe: quia tamen in dubiis via eft eligenda tutior,etfi de lata in eum fententia dubitaret, debuerat tamen potiùs ſe abſtinere, quàm ſa- cramenta Eecleſiaſtica pertractare. Illud autem, quod fub fpe veniæ divina fibi fecit( poftquam fe à nobis ex- communicatum noverat) celebrari,& communioni fide- lium fe ingeffit, potiùs contra eum facere credimus, quàm pto eo, cùm iub fiducia pænitentig non debuerit deliquiſſe,& excommunicato non vitare, multò magis, quam non à vitari periculoſum exiſtat: non vitare ſi- quidem, cdm in eo ſit, excommunicatus ſine delicto non poteſt: ſed cum ex aliis pendeat, ſine ſuo delicto pote rit non vitari:[ġ].] ¶ Cum eo miĩſericordiam facien- tes, pœnam, quam canon minatur b his, qui poft ex- communicationem divina RRE A celebra- re, vel ſecelebrationi ingeſſerint divinorum, ei non duxi- mus infligendam. [ 1 Quid autem pofiquam fè novit excommunicatum, ano- bis amnia a divina fibi fecst officia celebrari,& fidelium communto- ni ingoffit fè frequenter, rd non in contemptum fèd. Apofi 7 tanti fasramenti, fed fub[þervenis s ſe feciſſe, ne vide licet im- eunoe amplius,© èn divinis ejus animus diy gtis proterviret, vel PR ſterneretur, ſi u m diuinis officiis intereſſet diebus ſolennibuus tn celebr ationi div vinorum ang | cum pancis in angulo alicujus Ecci efie occulte non Feſtivus diebeus di | vina fibi fecerit interdum officia celebrari.] CAP. yi. Excommunicatus eciebrans, à benefitio deponi Idem Biſunten. Archnepiſcopo. Raternitati c tug:[&.] 4 Presbyteros autem& alios Clericos, qui pro fuis exceſſibus, à te nexibus a- nathematis canonicè innodati præſumpſerunt vel præ- fumunt officia celebrare divina, rationabiliter porteris omnibus beneficiis Eccleſiaſticis ſpoliare. CAP.; G Collatio beneficii excomn j talsbus conferens, à beneficiorum collatione f 4 Idem Decano& P Coli fult. veftræ refpond. qui municari non debeat, Cler culo innodatis, Eccleſiaſtica ſunt, nec illi valent ea retinere licitè, niſi forſitan cum. eis fuerit miſericorditer diſpenſatum, cùm ea non fue- rint canonicè conſecuti. IIli verò, qui ſcienter illa be neffeia talibus contulerunt, tamdiu debent à be rum collatione ſuſpendi, donec fuper hoc veniam con- — mereantur, ut puniantur in hoc, in quo deli Præſumpſerunt. G Celebrans in loco interdito, fi est Clerscus fèculari beneficiis privatur: fi Monachus, in arélins monaferium detruditu: Quæſiviſtis e prætereà, qualiter p puniri debea rici, Monachi vel Moniales Eccleſiarum conventualium, qui poft latam interdicti ſententiam in locis ſuppoſitis interdicto præſumpſerunt hactenus,& adhuc etiam non verentur divina officia celebrare, quamvis pro; ter hoc fint excommunicationis vinculo innodati? Ad hocbre- viter reſpondemus, quòd Clerici, qui talia præſumpſe- runt, ſunt Eccleſiaflicis beneficiis ſpoliandi: Monachi verd vel Moniales in arctioribus monaſteriis ad peragen- dam pœnitentiam detrudendi. a Vid. Navarrum in Manag de horis Canon, c. 2. Verſoid, inter ambos. b alinfigite c.2, eod. tit. in.comp. Bernard, in Ppract. crim. can. c. ab. d c z} od:tit. inz. comp. Vide qua ſunt ſanctta. c. is qui. 5 is vero.& cap. ult. de ſent. ecem. in G. Yyy 2 | |

CAP. VIII. G Valet collatio beneficii er faita, qui prins fuit excommunica- tus fed abfilutustempore collationis. Idem Decano& Subdiacono à Pictauen.& magiſtro P. Canonica Petrago- ricen. P Ropoſuit è coram nobis magiſter P. Clericus Epiſco- pi Tuſculan. quꝰd G. ſanctæ Mariæ in porticu Diaco- no Cardin. in partibus illis A poft- fed. legationis fungen- te officio, quidam de Lemovicinio ei humiliter ſupplicã- runt, uteòtum Ecclefiam, quæ debito fraudabatur Cle- ricorum ſervitio, ordinaret: pro ſe ac magiſtto eodem preces ſpecialiter porrigentes. Ipſe verò Lemovicen. ci- vitatem ingreſſus, Canonicos monuit, ut illos reciperent in ſocios& in fratres: maximè cùm Præbendæ.vel iv. ab ultima ipfius Ecclefiz ordinatione vacåffent: quibus poft petitas& conceſſas deliberationis inducias non curanti- bus reſpondere, de Præbenda Lemovicen. Cardinalis præ- dictus eoſdem Clericos inveſtivit: ¶I&.] ¶ Cùm au- tem dictus magiſter& Lemovicen. Pœnitentiarius in no- ſtra fuiſſent præſentia conſtituti,& acta judicii inſpici fe- cerimus diligenter, per Pœnitentiarii teſtes intelleximus, quòd Lemovicen. Epiſcopus pluribus annis, antequam idem magiſter inveſtitus fuerit, Clericos& Burgen. caſtri Lemovicen.& eundem P. nominatim(quem. eorum di- cebant conſiliarium& fautorem)vinculo excommunica- tionis aſtrinxit.per teſtes verò magiſtrĩ P. probatur, quòd etſi dictus Epiſcopus in Burgen.& eorum fautores tam Clericos, quàm Laicos Lemovicen. excommunicationis ſententiam protuliſſet, eos tamen per tres annos abſolvit, antequam dictus magiſter fuerit inxeſtitus: 2 ti €$ Et quia idem Epifcopus dicto magiſtro communicavit poſteà in Eccleſia& in menſa: ¶ñ.] J Quia verò ſæpè dictum magiſtrum inveffituræ ſuæ tempore, à præfato E. piſcopo e ſſe excommunicatum, dictus Pœnitentia- rius(ficut obtulerat) non probavit, ùm. exadverfo deo abfolutione& communione di&ti Epikkopi fúerit faa fides: quod per ditum Legatum de memorato magiftro fQumeft, per difinitivam fententiam duximus appro- bandum. E 1 Sè vero probaret ipfüm excommunicatum: tunc temporis extitiſſe, non poštbonerent, quod de ipfo fatum fuerat; revocáre, qui mandatum. Ap: fèd. exfeguentes utriufa, partis con feſlionibus Lallegationiblus intellectis candem cauſam ſülſficienter inſtructam, 679 Decret. Greg Lib, V. Tit. X XVIL Idem, I celebrat 4 minori excommunicatione ligatus, li- cèt graviter peccet, nullius tamen notam irregularita» tisincurrit, neceligere prohibetur, velea, quz ratione juriſdictionis ſibi competunt, exercere. Si tamen feien- ter talis electus fuerit, ejus electio eſt irritãda, pro eo quòd ad ſuſceptionem eorum eligitur,à quorum perceptione à ſanctis Patribus eft privatus. Peccat autem conferendo Eccleſiaſtiea ſacramenta: ſed ab eo collata, virtutis non carent effectu, cùm non videatur X collatione, fed parti- cipatione ſacramentorum(quæ in ſola conſiſtit perce. ptione) remotus: Dummodo non in contemptum Eccle- fiafticæ difcipling, videlicet contra prohibitionem fupe- rioris, communioni excommunicatorum pertinaciter fe ingeſſerit: in quo cafu eft anathemate feriendus, 5 ye DE CLERICO bNON ORDINATO miniſtrante. TITULUS: KAVI CAP. D G Clericus miniftrans in pertinentibus ad ordinem, quers nw habet deponendu e5, dx amplinsnon ordinandus. Akur pome- l Hormifda c Papa. Iquis 4 baptizaverit, aut aliquod divinum officium non ordinatus, propter temeritatem ab- jiciatuťde Ecclefia,& nunquam ordinetur, CAP. Ir G Diaconus Mifam celebrans ad Sacerdotium non promoves tur: É à Diaconatu fàfpenditur ad tempus: fed. m beneficsa potes rit ad tempus difpenfari. Urbanus: HI. Legion:€ Epifeopo: X literis tuæ f fraternitatis innotuit nobis, quòd L Diaconus, cùm non impoſuiſſes ei manum, Miſſarum celebrationem uſurpare præfumpfit:[1&.] M Conful- tationi tug taliter refpondemus, quòdad Sacerdotis offi- ciam non poterit promoveri: à Diaconatu queque bien- nio vel triennio pro tua maneat provifione füfpenfus, De beneficio autem mifericorditer agatur eum ¢0:© fuftentatione privatus,ad feculi negotia revertatur. Ut ad nofirum remyfèrunt examen:) [ 2 Quibuſdam Presbyteris uſque ad certum tempus in exem- municatione retentis, qui contra ſentemiam interdicti prafampfe- rant celebrare. [ 3 His igiiur, qua utraque pars propofuit, inteletis.| f, J CAP IX fs vel excommunicatus ionoranter cel tione refpetku srregularttatis, alias fèchs.. Gregorius. IX, L é I. Canonicis Pora Pragenfibus, c Poftolicæ fedis:[é 7:] ꝗ Veruùm quia tempore fufpen- ionisignari celebrâftis diving reddit ignorantia Probabilis excuſatos æterùm ſi fortè ignora. ſa& ſupina aut erronea fuerit, propter quoc nis gratia egeatis, eam vobis de benignitate dulgemus. n CAP.. X, T Excommunicatus minors celebrans, non esf irregularis, fèd peceat,© potest eliaere, é ea, gua Junt juriflitionisexercere; licet non eligi: C fi cor aen 1, licet peccet, tamen collatio te net, ér[uum habet ef memene à Al. duldecano. b Cun: eod tie în g. comp: c Hic logos 4 fint difk 7.&ſeq.& Summiſtas, verbo excomnm b In 7. manufe. de non ordinatominifirante: ME d.. eod tit. n rcomp; vide Bern. Diazgin nui ex plurimis manufir, refitutus ef vulgati diflentiunt, al.| e Le; ia: Gregor, 1 X, 1, y d' di Lor.&. J.&A. Canon. Pragen.|| Lat. fu autem fécuriàsei poffis hant mifericordiam faceré,&s agenda pæœnitentia diligentem g circa eum curam non definas: exhibere: falubriùs autem fibi abfque dubio providebit, ſi ad regularem vitam fe duxerit transfe: rendunt.n Er Postmodum vero Domino aſpiramees rediit ad fapfam:& proprium cognofiens exceffum, in tanto fibi persulo confuli humi- liter poſtulavit: quia gitur ſupen hoc tua nos duxit. f. confulendou, literis præſentibuss.] % se DE. CLERICO PER SALTUM promoto TITULUS JAIR CAP. UN. 2 cj Q Qui ignoranter per faiium de Subdiacono fi eR pænitèntiam in Diaconum ordinatur poflea potes uTM cerdotio difpenfari aeae meee ee S" de ſent. excom. J6.& L. Theo- unitatio. al. Honorius. prak, crim. canc. I2: post Concil, a Vide Covarr. inc. alma mater. 7 onal. Lingen£ C. z- eod; tit: in rcomp: é b Alex II piso tpz g diligenter, Inno» orundam rdine prai umelle nefcit ms Aic dem isinordine Sace

oram(oue i A Lgu„el N 681 anann S De eo qui furtivè ordinem ſuſcepit. 682 Innocentius III. Bonon. Epiſcapo. (Uz litere a continebant, quòd(ficut ex relatio- ne quorundam receperas) P. Presbyter Diacona- tůs ordine prætermiſſo, ſe fecit ad Sacerdotiĩ or- dinem promoveri. Ipfe tibi quoque fecretò confeffus eft, fe pro certo nefcire, fi res taliter[e haberet, fed ex quo bo- ni viri hoc afferebant, inter quos fuerat converfatus;cre- debat affertioni corum, eo quòd tempore, quo ordines inferiores fufceperat intra annos difcretionis fuerat con- ftitutus:[ 1 é&.] N Mandamus, quatenus condignam pænitentiam pro hujufmodi negligentia injungas ei- dem: quà peractà(quia non intelligitur iteratum, quod factum eſſe neſcitut) ipſum in Diaconum ordinare pro- cures,& ſic de miſericordia eundem miniſtrare permit- tas in ordine Sacerdotis. [ 1 Tuigitur ipfum in Apoflol. fèd. tranfinittens, nobis fuppli caftil corditer agere dignaremur.: Nos igitur ejus miferie condolenies, f. t. per Apofl Jed.] E y ORDI- FURTIVE fufcepit é. XXX. ILS CAP. ; ii i n G Oui furtivè recipit ordinem, f Sxccomamunicatto, fine difper ſatione Papæ in ſic fa ehto miniſtrare, vel ad ſuperiorem aftenderenon potest: fèd fi excommunicat non erat, Epifiopus dr Abbas poterunt difi bus fequentibus. Alexander III. Lingonien. Ehiſcopo c. Eniens ad nos P. nobis d expoſuit ſe furtivè Dia- conatũs ordinem ſuſcepiſſe. Unde f. t. reſp. quòd ſi non fuit à te, vel ab aliquo Archidiaconorum, vel Prælatorum tuorum fub anathematis interminátio- ne prohibitus, tu ĩpſe in promotione ipſius ad Sacerdota- le officium condignã ſatisfactione impoſitã(niſi alia im- pediant) pro arbitrio tuo diſpenſes. Si verò intermĩnatio anathematis fuper hoc facta eft, moneas eutn, ut in ali- quo monaſterio ſeu canonia habitum ſuſcipiat regula- fare, h, d. cum duo yem: cui, exquo in habity illo aliquanto tempore fuerit l laudabiliter converfatus, poteris mifericorditer provide- re; alioquin nullå ratione concedimus enm ad Sacerdo- talem ordinem promoveri. CAP. II: G Summatumest fupra capitulo proximo, Coœleſtinus II. e Um H. lator F præſentium, ſicut nobis ſuà quæſtio- ne monſtravit, ad tuam(ordinationis causã) præſen- tiam acceſſiſſet, juxta conſuetudinem patriæ ſibi quatuor minores ordines contuliſti: quibus non contentus, Sub- diaconum temerario auſu recepit. Quia verò idem Cle- ricus in hoc facto multùm exceſſit: Mandamus, quate- nus ceum in minoribus duntaxatordinibus celebrare per- mittas. Si verò domum religionis intravetit,& vita& mores ejus exegerint, Abbas(ſi voluerit) in aliis poterit ordinibus diſpenſare. CAP. Q Summatura est fuprà cap. i. m. p o nobis#, quòd'G. Clericus& alii duo den diœcefi tua ad G. quondam Seguntin. Epifcopum, ut ordines ab eo reciperent, acceſſetunt. Cumque ab eo- a Cap.» eod. tit. inz. compil. b 9u ſuſſetpere, praten Panormitanum C altos afis in Jumma eod titar Bernard Diaz in prat. crim. can. c. 21.© Lin tonen. al. Li vonien. d.1. cod. tit. in: comp.& pos(ons. Lat. feb Alex III.-26.¢c...© Clemens II, f Cr- eod. tit int. comp. g Cap. 2. eod. tit. sn 2. comp. vid. allegata in praced, c. boc cod, tit. é Cone, Trid.[]. 23. derefor..12, 18C Ids III. id fit ordine: dem Epifcopo fub excommunicationis fententia fuifíet inhibitum, ne quis ſe ad duos ordines ſuſcipiendos inge reret, prædicti Clerici nihilominùs Subdiaconatus& Diaconatũs ordinem clandeſtinè ſuſceperunt: Ci&.] ¶ Conſul. tuæ taliter re ſpond. quòd ordinati in ſuſceptis ordinibus de jaris rigore miniſtrare non debent. Verum, tametſi ad religionem aliquam voluerint ſe transferre & peractà pœnitentià pro arbitrio tuo eis injunctà, ibi- em laudabiliter fuerint converfati, proceſſu temporis 4 cum eis poteris de noftra licentia difpenfare, ut potmo. dùm fufceptorum ordinum executione lætentur. [ 1 Quiaigitur guid tibs agendum fi prohisnos duxsttua f confadendos.) Aaa Tre E EXCESSIBUS PRÆL'ATORUM & fubdit TITULUS KAKI aligua enumerat tibus. f n noram: Ervenit b ad audientia Į € Cùm autem Presbyt, quafi filios& fratres benignã ac fraternã debeatis charitate fovere:Maa- damus, quatenus in eos tallias& exactiones indebitas exercere nullatenũs præſumatis, nec de cætero irrationa- liter gravetis vel inhoneſtè tractetis eoſdem, aut ſine judicio Capituli ſuſpendere, vel eorum Eccleſias interdi- cto ſubjicere attentetis, neque duas Eccleſias, quarum unam ſufficere videbitis, permittatis illos tenere, nec a- liquem excommunicare ſine ordine judiciario præſuma- tis. Scituri pro certo, quòd ſi hujuſmodi rumores de vo- bis iterùm ad aures noſtras pervenerint, pro tantis exceſ- ſibus vos taliter puniemus, quòd timore pœnæ veſtræ cæteri Aſimilibus abſtinebunt c. [ 1 Unde fi verum eft, miramur plurimùm: é adversus vos de jure movemur, quòd in Presbyteros, qui funt in veftra jurifdi- dione confistuti, fingulis annis, quaſi in ſer vos mercenarios, talliam facitis, quibus nifi ad voluntatem vefiram pecu mam folverint, dia vinum officium interdicitis,& eos viliter& inſ cratis, guod ipfòs Eaicis defpicabsles redditis, Ideo fi hac vera funty gravi debetis ultione feriri.| ECAP IE G Non potest Epifioprs fine caufa Ecclefiam alteri fubjeilam ab illius ſub jectione& objèguis liberare. Idem Cantuarienſi Archicpiſcopo. Å. hzc d, quonim Epifcopus plures Ecclefias à con- ſuetudine& obſequio Archidiaconorum liberas con- ſtituit& immunes, per quod reditus diminuit eorun- dem: Mandamus, quatenus factum Epifcopi fupér hoc cotrigas& emendes,& ita provideas, quòd Præfatis Ar- chidiaconis conſuetudines, quas Presbyteri in Eccleſiis ſuorum Archidiaconatuum debent, plenariè conſerVen- tut,& illis debitam reveremtiam exhibeant& honorem. CAR JIL G Habens fabjeitionem fèn collationem beneficii, illud pro fae ufu retinere non potest, feu fibi conferre, Idem Exonien. Ehiſnbo. D aùres é noftras pervenit, quòd quidam Archi- Å diaconi tui fe in Ecclefias, quæ in fuis Archidiaco- natibus vacant, auctoritate proprià intrudere non ve- ſtè interim tra- a Temporum. b Cap: 1. eod. tit. int. compil.© Vid, l 2. in princ. C. ad l. Iul. repet.& inſtetui. de excom. S. hodie autem. in fin. d Cap. 2, cod. tit-in 1. compil.& post Concil, Lateran..24. cab. 4.© Cap.3. cod, tit. iñ h compii. C post Conc, Later, ſub Alex. IL. part. 24. t 3 Yyy 3

682 Decret. Greg. Lib. V. Ti XXXL e Ti — rentur:[ 1& 7]§ Mandamus, quatenus cos, qui tali| Icut unire Epifcopatus, atque poteftati fubjicere alie- y nodo Ecclefias oceupant, vel occupatas detinent, ad eaf næ, ad ſummum Pontificem pertinere dignoſcitur: Zem dimittendas cenſurà Eccleſiaſticà compellas,& eaſ.¶ ita Epiſcopi eſt Eccleſtarum ſuæ dicœceſis unio,& ſubje · dem Eccleſias de perſonis idonei ordinans, præfatos Ar ctio earundem. Cum itaque Prior Graden. monaſterium chidiaconos pro tanta præſumptione debità cures ani-ſuum, quod eſt in tua diœceſi,& de tuo debet ordinari madverſione punire. conſenſu, monaſterio de Accato 4(tuo afſenſu minimè [r Er fio ipfas Ecclefias detinerenon erübefiunt. Attendentes ¶reqꝗuiſito) ſubjecerit ſive unierit: quod fecit te inconſul- abfonum é orani rationi comirarsum tanta prafamptionisex| to, tibi liceat auctoritate noſtrã(Hcut juflum fuerit) in- m, nec volentes ancor rectum relinquere, fet. per As fa] firmare: Non obſtante aſſenſu vel confirmatione, quam CAP IV. Metropolitanus interpofuiffe proponitur, àm ia diœ- G Contranaturam incontinentes, fi funt Clerict, deponunut, ér| cef ſuĩ Suſtraganei abſque ipſius aſſenſu non debeat ali- án monaſterio detruduntur: ſi Laici, eæcommunicantur. quĩd contra conſtitutiones canonicas attentate: nos quoe Idem in Concilio Lateranen. a que id decernimus itritandum Lerici:[&]-] ¶ Quicunque illà incontinentià quæ CAP IX contra naturam eft(propter quam ira Dei venit in G Sufpehdi debet Clericus, qui de fuocrimine publice gloriatur. filios. diffidensiz,& quingue civitates igne confumpfit) Innocentius III. Archiprenb)tero ſandti Audrea deprehenſi fuerint laborare, fi Clerici fuerint, dejician- de Pal.. b tur à Clero, vel ad agendam pœnitentiam i monaſteriis Uam ſit e grave erimen in Clericis, cùm malefece- detrudantur: Si Laici, excommunicationi ſubdantur,& rint gloriàri, nullus ſanæ mentis ignosat. Accepi- à cœtu fidelium fiant penitus alieni.| mus fanè, quòd cùm R. Deſerien. P. filiam ſua mcuidam CAPR: N:|} I. nomine tradideritin uxorem, P. Diaconusnon erubuit G Subdizus non tenetur parere fuperšors, aliquid exigenti vel| public confiteri d, fe mulierem Ppra dictam carnaliter recipienti contra tenorem fùt privilegii, cognoviſſe: unde factum eſt, quòd vir ad propria carta Idem. remitteret, cul fuerat matrimonialiter copulata. Ides- gin li Epifeopi b aliquid ab Abbatibus, piæter debi-| que mandamus, quatenus fi ribi conftiterit de pramiſſis, tam obedientiam contra Hbertatem ordinis à piæd.n.| appellat. ceffante prefatum Clericum ab officio& bene- & à nobis indultam exigunt, liberum fit Abbatibusau-| ficio fufpendere non poftponas, compelleas virum, ut ctoritate Apoſt. quod petitur denegare. uxorem fuam recipiat, eigne(ficut jatum- ch) oficium CAP. exhibeat maritale- EAR X. G Clericus auctoritatem vel confilium direste večindireile ho micidio praflans, irregularis efficitur. Idem Wort j Idem Eps/ĉopo Happonen. e dr Abbaty de Toleto, Ub- c etiam de Vicariis, qui perfonis í acra- fitatoribus Eombardiå funt, duximus ſtatuendum, quòd ſi per- veſtris F accspimus, quòd ùm ad Albi- aſſumentes, con I e erex ganenſem Eccleſiam unà cum piſano Archiepiſcopo, tunc Epiſcopo Vercellen. acceſſiſſe i: i l i p į cium impl i: Albiganenfis Ej ifcopus inter ea mullatenùs admittantur. juæ propoſita fuerant contra ipſum, ore proprio eit 10d quidam in villa quadam ad ionem ſpectante infamaretur de furto, 3 rivilegium fi iafuperrori concefum, en 111 in retur omninò, offerens, qudd ca Clemens III. i cri judicio fe purgaret,& ut ſuſpendio punixetur, 4 Um d ad quorundam:[ soque di deficeret in eodem: diĝus Epifcopus reguifività judi- 'v, Apoftol. autoritate concedimus, ur fi Ecclefia-| ce, quid fuper hoc gdi Ga:& cùm judex re- tum Prælati numerum evectionis& perſonarum in ondiſſet, ut fieret, ſicut fur ĩpſe dixerat, ferrum cán- teranen. Concilicconstitutum,cùm Ecclefia„€x-| dens in ipfius præfëntia Epifcopi eft allatum quod cùm cedere forte praſumpferint,& proillis pracurati accepiſſet far iHe, combuftus eft: unde judex. paveta- exegetint, liberum lit vobis auctoritate Apoſtolicà de. ctus, quid ſibi ſuper hoc videretur, conſului: Epiſcopum æ:& fi propter hoe Ecclelias veftras Clericos| memoratum, Qui keſpondit, quòd ſi fur ſic evadetet- aliquam fententiam promnlgaverint, ipfamdecernimys| malum efet:quanquam affirmet ſe verbis talibus ufum MR ENEN Eo, fuifle; Auditis quantus eft clamor populi, on nes di- fı Malitiam coercendam in Concilio fuerit Lateranen. malt| cant, malum eft fi fic evaferit impunit js:& fic Epifco- deisberanone farutum, nt Arihiepifcopi, Epifiopi, Archidiaconi,| pus& judex villam ipfam cum multitudine ſunt ingtelli⸗ sArshipresbyteri, ér Decani certum ævectionis numerums,&. perſd. in quorum præſentia prædictus fur eſt ſuſpenſus: pro- narumm an Eceleiarum viſßtatiomilius non excedant: quia fieus aw-|; pter quod ipfam cum literis veftris ad fedem A pooli- divimus quidam. ex pradidtin perſouis id in Ecclęſis voſtris negua| cam deftinåftis: fed idem nihil fuper Bis propoſuit co- mmoditativefira atientin: duximus ram nobis, nec literas veltras vidimus, licètidem fe no- y providendum.] bis ilas afferat præfentáffe: quinimò 4 ùm di&us A f- CAP. VIIL chiepifcopus ad fedem Apoftolicam acceflit„qguinobis g Pralatus nferior eira Epifiopum ynon potest fam Eocleſi. hujufmodi rei feriem plenariè indicavit, idem Epiſco- '} mm alteri unsre fine Epiftopi confènfis, etiam Me- E pus à noftra difcefit præfentia,& perquiſitus non Po- Toritate inter ueniente. hoc dicit,& est cafus mui-| tuit invehiri Nos autem quia idem Epiſcopus non ſolum a in judicio: candentis ferri, verùm etiam M furis iu- Cerleſtintis III. Fauſtino Epiſcopo e aako D. mre - b Palli. al Polian€ e Dpr.. bati de Tileco, E a W Í 3 a Airerato. al. Aterato. laem fiil, Alex. HE in Conc. Lat. c. 11.€7 r2. tit, de cohab,| tit. inz compilat. d profaeri, í ® mul. ini comp. b C Ked. tit. i rcomp. C Er tit. f Cz eod.tit. in comp. g Illius. h a kis i CRE T AA AP. IIE..39. c42;| cam, gre: i Cur judicum ferre candentis fit ilircitum, tradit the d C3 eod. titeinz comp, Yid, citatos in c. ERM gX offesi. ſup. de¶ culenter B. Fhomi à, 2. g9 arh bad gag: brelr Praſer. Fauentin. halet vesu⸗ com piluuo. íp endio

4 685 De exceſſibus Prælatorum. 686 {pendio graviter noſcitur deliquiffe, cùm his non tantum} auctoritatem præſtiterit, verùm etiam præfentiam exhi- buerit corporalem, ipfam indignum altaris minifterio teputamus. Cùm igitur Pontificale officium fine altaris miniſterio non valeat adimpleti: mandamus, quatenus ut Epiſcopatui cedat, moneatis eundem, alioquin ipſum ab Albiganen. Eccleſia amoventes, faciatis eidem per clectionem canonicam de perſona idonea provideti. CAP. TL Q Collatio beneficii fada indigno occulta caffari debet,&r con- ferens fecundo ante caffationem prima collationis, privari debet eå Wice poteftate conferendi. fleri Janis "a Idem Archiepiſeopo, E majoris mor Intian odbbatnibus Tuf Pictaven. ſu- onè ſubortà, Pictaven. canonicè “Y Nter dile&os filios.& P. a Canonico per Succentoria Pictayen. Eccleſiæ qua utroque afferente Succentoriam ipfam donatio pertis sigituratteſt⸗ que partis ĩnſpectis, invenimus eſſe pro Vpublicum aleatorem eſſe, ac uſur i undecim denarios pro duodeci do: unde licèt ad palliandum tan nis ecceſſum ꝓropoſuerit, quòd hoc fecerat juxta cor tudinem Gallicorum Clericorum, quà ferè univerſi C rici mutuant ſic frequenter& ludunt: nos tamen, qui ex officii noſtridebito peſtes hujuſmodi extirpate propo- ebat eundem rg ar nimus, atque ludos voluptuofos( occafione quorum {ub quadam curi iatis imagine ad diffolutionis mate- xiam devenitur) penitùs improbamus, excuſatiopem- prædictam, quæ per pravam conſuetudinem(quæ corru- ptela dicenda eft) palliatur, frivolam reputantes, cùm tn illis magis plectibilis ſit flenſa, per quos ad excuſan- das excuſationes in culpis delinquendi auctoritas uſur- patur: quod circa eunden.de Succentoria factum effe| dignoſcitur, propter indignitatem& vilitatem ipfins| duximus irritandum, cùm perfonis vilibus& indignis porte dignitatis patere non debeant, juxta legitimas iones. Prætereà contra præfatum B. fuit mani {per c teftes] probatum, quòd de confcientia judic ukimaclaufula inferta non fuerat in literis eorundem, fi cut in ipforum depofitionibus exprimitur evidenter: {&.] S Unde pars altera proponebat, quòd cùm pra- dictus B. fcienter ufus fuerit literis fic falfatis, debebat tanquam falfarius omninò repelli. Verùm nosatten- dentes, quòd etſi conſtaret, quòd dicta clanſula literis illis fuiſſet appoſita, prater conſcientiam judicum præ- diorum d, quia tamen fides fa&a nobis non fuit, quòd dictus B. illam clauſulam appoſuerit, vel procu- raverit, ut ab alio poneretur, vel etiam, quòd ſcienter ufus fuerit literis fic faHatis,ab hujufmodi falfitatis obje- étu eundem duximus abfolvendum; maximè cùm poft- quam fibi hoc objectum fuit, prætermiſerit uti eis:[& infra.) q Cùm igitur per depofitiones duorum teftium nobis conſtiterit e, quòd conceſſio P. facta præceſſerit, quanquam propter indignitatem ejuſdem meruit repro bari, conceffionem poftmodùm B. factam irritam decer. nimus& inanem. Quia verò Cantor adeò inconſtanter fe habuit in hoc facto, ut primà donatione non repro- batå, fecundam facereattentaverit,& dignum fit, ut in eo quis puniatur, in quo viſus eſt deliquĩiſſe: in hoc ejus a C. g. eod. tit. inz. compil. b Vid. c: quoniam in ibus. Sop. deufur. dr Bernard..82;© Ha düa voces per teftes defunt än antiquis exemplarib abfùnt etiam n veteri comp.& ommbus Vaticanis. d vox praediorum, deest in antiquioribus Codicsb. € Uid,l, ubi numerus,.de tef. duximus varietatis inconſtantiam puniendam, ut conce- dendi Succentoriam' ipfam hâc vice nullam habeat fas cultatem: ptæſentium vobis auctoritate mandantes, con. cedimus, quatenus eandem, auctoritate noſtrà ſuffalt perſonæ idoneæ aſſignetis CAP. XIIL G Cognofiere de caufa matrimoniali, item pæntentias publicas & indu gentias concedere, ſpectat ad dignitatem Epiſcopalem: Une de inferior Prælatiu de ſus ſe ieromittere non debet, niſ es competat de ĵure pectalt. Idem in Conerlio generali a. A ad nos de diverfis mundi partibus Epi- fcoporum querelis, intelleximus graves& grandes quorundam Abbatum exceſſus, qui ſuis finibus non con- tenti, manus ad ea, quæ ſunt Epiſcopalis dignitatis, ex- tendunt, de cauſis matrimonialibus cognoſcendo, in- jungendo publicas pœnitentias, concedendo etiam in dulgentiarum literas,& ſimilia præſumendo: unde con- tingit interdum, quòd vilefcit Epiftopalis auctoritas a- pud multos. Volentes igitur in his& Epiſcoporum digni- tati,& Abbatum providere ſaluti, præſenti decreto firmi- ter prohibemus, ne quis Abbatum ad talia ſe præſumat extendete, ſi proprium voluerit periculumevitare, niſi forſan quiſquam eorum ſpeciali conceſſione, vel alià tee gitimã causa ſuper hujuſmodi valeat ſe tueri. 1y CAP. XIIE evelandum peccatorem, ſiue peccàtum in Pænitemtis m, Sacerdo peki test. Honorius I1. P. tt. fanfta Prúdentiane b Presby- tero Cardinali, Lectus filius Joannes Presbyter expoſuit© conque- rendo, quòd rectores fraternitatis urbis ipſum ad re- velandum fures,& quod fuper quodam furto fibi tan- quam Sacerdoti fuerat revelatum, velad fatisfaciendum exinde damnum paſſo, arcta re nitentes, in eum(niſi alte- rum præmiſſorum efficeret)tulerunt ſententiam interdi- cti. Quia igitur pernicioſum eſſet, prædictum pPresbyte- rum fibi taliter credita revelare, ac cogi ad id, guod'non rapuit, exolvendum; Difcret. t. mandamus, quatenus płæ fatos rectores coram te conveniens, injungas eiſdem, ut à memorati Presbyteri gravamine penitùs cote quieſcant. ddr CAP- XIV. G Privati homines regulariter nequeunt conflitnere cokleginnts habere figna collegii, nifi ctis aliter concedatur. Idem Prapofito R: dr I. Archidiacono Suefionen. Hecta in Chriſto filia Abbatiſſa Jotrenen. nobis inſi- nuare curavit, quòd cùm Presbyteri& Clerici Jotre- nen. Eceleſiæ Meldenſis diœceſis, non conſueverint pro- prium habere ſigillum, nec ſint unum corpus, ita quòd Capitulum appellaretur 4, nihilominùs contra volun- tatem ipfius(quæ ipforum caput eft& patrona) ſigillum habere contendunt; T 1&żafrà.] 4 Dif. v. mandamus, quatenus f vobis conftiterit ita efe, dictis Presbyteris& ay T d Clericis auctoritate noſtrà inhibeatis expreſsè, ne pr mant vel de novo fabricare figillum, veluti eo, ſi fortè noviter fuerit fabricatum. [ 1 In ipfius prejudicium& gra petiit inhiberi. Quia vero nobis non confiatit de pramifu.] CAP- XV. G Qu contra juramentum negat Pralatum domnum fauna, vel coram judice fèculari deipfò congueritur, Vel ipfum invadus, deponi debet, ren, guare sid eis a nobis — a Idem firl. Innocent. TLI. in Concil, gener. cap. 6o.€r cap. t. eod. tit. in 4. compil b Pro Prudentianæ, repeſitum eit buden- tiana, ut fup. c. 35. deelefione,& Did. cap. omnis infr.de pau d aghellentur. doe emiſſ. Yyy 4

emas Juberti Archidiac. Abbati T ÉE Prepofito Cameracen. 'Ravem& dolore non vacuam:{1 œ-] 4 Difer. v. mandamus, quatenus fi vobis conĝiterit Archi- diaconum femel& ſecundò, contra fidem homagii præ- fRitizac debitam reverentiam, Epifcopum fuum effe do- minum negäſſe 6, vel in foro ſecula ri depoſuiſſe contta eum fuper rebus{piritua libus.quæftionem, aut tam im ſori Epiftopi& fociórum ejus quàm fratri ejus, ve gempi bus ſuis cauſam ve Iconülium ptæbuiſſe: ipſum membrum putridum ab Ambianen. Eccleſia perpetuò abſcindatis beneficia fua facientes idoneis per illos nadap donatio pertinet, affig: contumeliarum aculei circumſertam A anji ursatus fuerat Japar ie inſtitit a eum, ur zione A beneficio ipfò prorfiis amoveretur ab eo infi CAP. XVI G Ponit xu. gravamina illata Religiofis quibm praecipit Pre- arum Pra- Cùm religiofi viri abne- elegerintinp zau perta- am ulari, tanquam nihil nt pleriq; tam ditate ſedu- Vel cœmeterium Iibus pe tunt i XVII Frædicatatum& Minorum, a quibu⸗ t Prai st Pralatosa ——Emœàk ——ñũäñᷣ —— berti: Archidiacon, de Annona, Exc. cuia É d: se G. saquretent Decret. Greg. Lib. V. Tit XXXE Idem un verſit Eccleſiarum Pralatij. a prava:[67] q Cùm quidamıviri religio- fi, ut putà fratres Predicatores& Minores(quo- rum ordinem& regulam ſedes Apoſtol. noſcitut appto- bãſſe) in arctiſſima j paupertate Chrifto pauperi famu- lentur, pleriq; Prælati&aliicosad S accẽdere, ac ſuis conſtitutionibus jacere: nec his con- tenti, Capitula& ſcrutinia in locis frattum pro his cor⸗ turos ſe comminantur, fidelitatem juramen- natam ab eorum miniſtris& euſtodibus exigen- 10dos ſt uUas cogunt novere, nifi eis. obediantin P oc-ne fratres ad honotabiliores d civitates& vil- bi religiosèſ ac honeſtè valeant commorari ,à po- s devotè vocati accedere audeant inhibentes ententiam promulga» Fe, Ab eis etiam de hortorum fructibus decimas, nec non. de habitaculis fratrum(ficut de Judzorum domi. Hog esh m — E -5 0 x A OE 5 S — © S E G de bus} contendunt reditus extorquere: afferendos quod ratres morarentur ibidem, ab aliis habitátor proventus aliqui folverentur:& ut iplos fug ſubdant totaliter ditioni, eiſdem miniſtros& cuſtodes volunt præ ficere pro- fuæ arbitrio voluvtatis. Quocirca man- damus» quatenus univerfi& fingulià prænotatisgrava- minibus deſiſtatis, ſubditos veſtros ab hujufmodi ärétiùs compefcendo CAP. XVILE PE fius e$ ab offieto d beneficiðs e. h. d. fecundum verum mtellefum, Idemo Archicpiſcopo Bracharen.£ clavis Petri:[é infra.] Q Ad confuſionem `] iaupndam Colubrien. non poteſt in me- > quantùm in nos& Ecc efiam Ro- xerit Petri claves,& Eceleſiaſti- ot ak: cùm non: folùm interdiĝtifen- t rat ab. initio} temerè violavit s, imò compul it, non ferv monitis,& flectere minis ac roribus ad violandam interdicti ſententiam nullà potuit ratione, poſt atroces injurias, amiſſionem bonorum- ſpoliationem parentum, dignitatibus, præbendis, X cocgit miferabiliter exulare» oribus. non: abfque praſum- æ omnia idem Epico- trorum præfentia pite m memoratus Epifcop pus ceſſerit voluntate nor modi ſententian roprię violare, ben ieficia al lioru n, qut t 1p0- e faċti ter- recognovit. in manibus noftr entestar cti non ſunt veriti ens uthi giant canonicg ultionis, mplum-: rveriitas t. P æſumptoribi us in ex auctoritate Dei om nipotentis, omnem inſtitu ues enefi- deftitut l tionem Præbendarum> undem El JLU znitatum præſumptas per eund m] ’pum&€ xcommunicationis few it rerdi&i lene tentias, in qu oungue håc occafione prola Nici poft interdicti violationem ejufdem>- pip a irritas& inanes. Quia- verò ubi magis exceditur, ibi — —— Concil. Trident, — a. De cogendis Synodis& qui. fim vocandi, Via Nai. J. 24. dé reform, cap; 2; b altiſßſima. c T ubrionffs j lia g, alitas d hos Jel norabilesi e receptores. f Bracarenſi Epiſchatus ſant veruſtiſſimi in Fertib in fratrum, Ge Gs eſt en Colt» 688 sfuerit)aux — DE)

—— 689 De novi operis nunciatione. 690 eft feveriùs vindicandum; mandamus, quatenus omni- bus, quos prædictus Epiſcopus in ſupradicta beneficia, Præbendas& dignitates intruſit, non ſolùm à beneficiis ipſis, Præbendis& dignitatibus, verùm etiam ab aliis be- neficiis(ſi qua obtinent)& Eceleſiis prorsũs amotis, tam præſumptores eoſdem, quàm omnes alios, qui præfatum interdictum damnabiliter violärunt a, ſuſpendas Cau- ctoritate& Apoſt.] ab officio& beneficio. Illos quoque quos in perſonas& res prædictorum Canonicorum, Præ- latorum& Clericorum manus temerarias conſtiteritex tendiſſe, ad noſtram venire compellas ptæſentiam, pro meritis fententiam c recepturos, invocato ad hoc(fi opus fuerit) auxilio brachii fecularis. Hh DE NOVL- OPERIS NUNCI A- tione. TITULUS. SSX CAP I Q Eriam Ecclefia edificata poſt nunciationem novi operis, de- Sruenda est expenfis confiruentu..d. cum fequenti: Lucius I 11, Paduano Epifèopo. Ntelleximus æ ex litefis tuis, quòdcùmcaufa, qug vertiturinter Priorem fanéti Cypriani,& Clericosde| : Rodigio ſuper Capella. quæ in præjudicium baptiſma- lis Eccleſiæ de Coſta, ab eiſdem Clericis eſt conſtructa,.t. delegata fuiflet:[1 é-] q Quia verd e ficut leges non dedignantur facros canones imitari, ita& facrorum fta- tuta canonum, Principum conftitutionibus adjuvantur: F. t. mandamus, quatenus diligenter ċonfiderans, quòd poftdenunciationem novi operis; five jure, five injuriâ aliquid conftruatur, legalibus debet conftitutionibus demoliri;& quia nulla Ecclefia in præjudicium eſt alte- rius conſtruenda f, negotium ipfum fecundùm legum & canonum ſtatuta non differas terminar LI Fine canonico terminanda, partibus a Hentiam con vocatis per teftes fufficienter tibi innotuit, quod praefata| J. stam, é de- Z cham post app.ad no zunciationem novi operis adificare inceperat,& ob hoc præ Pfior in judicis poſtulabàt, quicquid in ſapedicta Capella hoſt ap pek. ad n E denunciationem novi aperis factum fuerat, penitus demoliri Super quod dif: t. dubium videbatur, utrum ad hac proced j) bori: fri ranontbirs F ag j, f operis fis in canonibus definitum, duxifli fed, Apofolicam confu- lendam. CAP. II q Summatur ut fupr cap. proximo: Innocent, II. Cantuarien. Archicpiſcopo. Sp a ex injunĝo:;[1&-].t. mandamus quatenus quicquid ædificatum eft in Ecclefia deo Lamech, poft novi operis nunciationem, expenſis tuis facias penitùs demoliri, eo non obſtante, ſi etiam ſens extiteris, cùm cautum ſit legitim ſanctione, ut ſi is, cuÌopus. novum fuerat b nunciatum, ante remifio- nem ædificaverit, deinde agere- cœperit jus- fibi efi ita gdificatum habere; fibi debeat actio denegari, redu cens prorſus in irritum, quicquid de inſtituendis ibi Canonicis& aliis, ad ipſam Eccleſiam pertinentibus, à te vel prædeceſſore tuo co reditibus ad ſtatum priſtinum revocatis, quos abobli- gatione præſtiti juramenti, pro eo quòd ibidem inſti- tuti fuerunt, autoritate nofrå per te denunciari præci- à Diolarant: b Hlc duo verba, auctoritatè Apoſtolicé, de. ſunt in aliquot manuſer.& in im preſſis paulo uetuſtiorib. c Vox; d Cap: 3: tit, dé Ecclef adific, :€ al. guia vere fatre legesére: f conſtituenda. E tap. rde novioper.nuns, in g sorapil, confle Fofk in c. praeced. h faerit: 5; Sententiam, deest in antigatorsb: zn.compilat. pimus abſolutos: cùm enim amodò non teneat prin. cipale, quicquidex eo, vel ob id ſecutum eſt, ſub præmiſ- ſa diſtrictione decernimus irritandum: ¶ à2 CJ.] J Su- per eoquoque non ſufficimus admirari, quòd cùm viri religioſi Monachi Cantuarien. qui omnia dimiſerunt pro Chriſto, tot Iaboribus& periculis perſonas& res non dubitaverunt a frequenter exponere(quod non fe» ciſſent, niſi cognoſcerent præmiſſa reſpicere in graves Cantuarien. Eccleſiæ detrimentum) tu ſaltem pro vitan- do tam gravi ſcandalo proximorum, ab hujufmodi etiam tibi prohibitis nom cefsâfti: cùm ſacræ Scripturæ teſti- monio debueras é didiciffe, quòd licèt opera illa, quæ fine mortali peccatoomittinon poflunt, non fùnt ¢ pro vitando fcandalo d dimittenda, nec ea debeant pro fcandalo vitando committi, quæ fine mortali peccato committi non poffunt: ab his tamen, quæ fine mortali peceato committi poflunt pariter& dimitti, fit pro ſcan- dalo tollendo ceſſandum,& eis etiam pro vitando ſcan- dalo inſiſtendum: unde Apoſtolus: ¶Ci ſeandalixatur e flater, non comedam carnes in aternum.] Et Dominus F in Evangelio contra eos, qui fcandali præftant materian»: [Væ inquit, komini tki, per quem feandalum venit,&.] Et li- cèt majorum ſcandalum ſit vitandum, vitandum eſt eti- am fcandalum pufillorum, juxta teftimonium veritatis: [Qui g fiandalizaverit(inguit) unum depufillis iftis, qui ın me credunt, drc.] Finis ergò'his taliter à- te imponatur, qudd præteritæ contradictionis rebellio per vittutem ſequentis obedientiæ valeat expiari. [ 1 Difritā nibi jufionemandavimus, ut innegotio capella de Lamech, juxta formam in literis Ap; comprehenfam ab oppref? fione Monachorum Cantuarien, omninò ceſſares. Cum autem qua pramifimis, C fimilia in nofira fiatrumg, noftrorum prafèntia prudenter effent à nunciis allegata: nos qui tempns accepimus jufti- nonico judicio, cum nihil de nunciatione novi.| citur ordinatum, eorum tiam judicandi, volentes illius veſtigiis inharere, apud quem non e acceptis herſonarum, cum locum licot indigni zentamus in terris, E ita vid regid prudenter debeamulss incedere, ut non declinemus ad dextram vel ad ſiniſtram, prædeceſſores quoq; noſtros Urban.© Ciem.& etiam Cæleſtinum credentes amplius imitandos in illis, xime qua deliberatione prava fiatuerunt, de communi f. u..] C 2 Sicut fancitum est intraditione canonica r ctuili. CAP. IIT G Inoptione est nunciantis novum opus, an intra tres menfes de Praæ judicio ſuo debeas oſtendere,& interim ceſſotur ab opers: an | veròreceptá cautione de opere dewialsendo, fiatim ædificari permit- tat. h. d, cum feg: Honorius III. k Ignificantibus ż Canonicis fan&tæ Oportunæ Parifiem. W innotuit nobis, qhòd cùm firper eo, quòd N. civis Pae riſien. in quadam platea Eccleſiæ ſuæ, eis prohibentibus in ſuum ædificabat præ judicium& gravamen, depoſue- runt coram Officiali Fariſien. Archidiaconi quæſtionem, eis offerentibus in continenti probare præjudicium,& plateam ad ſuam Eccleſiam pertinere, ac petentibus, ut non obſtante; quꝰd dictus N. cautionem de demoliendo opere offerebat, zdificium prohiberi; Et quia idem Offi- | cialis interloquendo decrevit probationes eorumadmit- tendas effe; ac ab opere interim quieſcendum, idem N. ad Senonen:. Ecclefiam k provocavit. Sedi ùm Senonen. Officialis càdem interlocutorià revocatà de- ecreverit, ad opus ſub cautione de demoliendo ipſo 1 non admiſſis eorum probationibus procedendum’, prædicti Canonici noſtram audientiam appellàrunt: CI ó infia.] ideoque mandamus, quatenus ſi eſt ita, revocato in b debeas a: Dubitaverint c fint: d Uid: B. Thom. z: 2; quaft. 43 per totam quafıonem:€ 1 Cor,8. f Matthi 18.. g Ibid h Decano ér Prapofito majoris: Ecclefia Ambianens. Cont. i Did. Doct. in l. 2. Di dé noviop.nunc: k: al: curis am, idq; in recentioribus: nam vetuſtiores Cud. Eccleſiam habenti- 1 opere Yy yrf

691 Decret.'Greg. meda V. Tit XXXIIL 692 irritum, quicquid poft appellationem hujufmodi invence- zitis attentatum,&c.:” [ r Unde petebant, utz förum probationesrecipi, č prehiberi edificium mandaremus,) CAP. IV. g Summatum est fupr. cap. proximo, Gregorius 1 X. S cuiopusnovum te nunciâffe a proponis Ea ob- ſtante cautione, quæ offertur ab ipſo de opere deſtruen- do, ſi non jure ædificatum exiſtat, tenetur te per trium menſium ſpatium expectare, juris tuĩ prajudicium pro- ibare volentem. DE PRIVILEGIIS, ET EXCESSIBHS privilegiatorum. TITULUS XXZIIL CARP. L g Epy ſeghalis Agnitas non debet trilui, niſi locis enſegnibus,€r Populoſit. Leo Papa, Pifcòopalia gubernacula non nifi majoribus pòpu- lis,& frequentioribus civitatibus pra fidere opor- tet, ne honor, cui debent excellentiora committi, ſuĩ numeroſitate vileſe at. malefa mn puri iri.; Gregorius P. Subdiaccno, Icut b in judiciis Laicorum privilegiaturba mus, ita cis præjudicantibus nobis mods re nolu- tå volumus auctoritate reſiſtere. Violentos itaq; Laicos eoërcere, non contra legem ef agere, fed legi facere< fubfidium, CAP IIL ér decimas non debent a uf ad§ Q Religiofi etam von wAn Laicis recipe re, fine con fèr Excommunicatos. Alexander I1IL. an Concilio Lateran. d Um& plantare facram religionem,&plantatamo fovere mas omnibus debeamus, nuſquam e hoc melius exequimur, quàm ſi nutrire ea, quæ recta funt,& corrigere quz profeftum virtutis f impediunt, commifå nobis auctoritate curemus. Fratrum autem & Coẽpiſcoporum noſtrorum congu ieftione comperi- mus, quòd fratres Templi& Hoſpitalis,& alii Religioſi, indulta fibi ab Apeftol. fede privilegia excedentes, con- tra Epiſcopalem auctoritatem multa præſumunt, quæ & ſcandalum faciunt,& nR pariunt periculum ani- marum:[i F infr.)$ č igitur& decimas de porum tam illos, Gnorum.“hoc dicit; 2u Laicorum ſine A riaa Epiſce ma quàm etiam quoſcunque alios Rel igioſos recipere pro- fis qualunque contra tenorem itumali- erunt hibemus, dir tempore recepe 1 pre od Ecclefias nterdiétos ad Ec ram admittunt in cu piunt de manu Jai- ica recipiunt Ja efits fuis prater nt Dacerdotes,{r fra- bus est indultum eis, ino aperiantur Ecci cort umex comam ſtituunt, E amoy res ex es deuna fve dedi- nibys ad intendlictum locun ſapius accedent es, indulges sofirorum in celebrandis ofi rO mortuos apud interdiétas Eci j S Fraternitatum, robur& a ua. Ehiſcopalem ener vant, dum co fab ali uorum priv ilegiorum obt d 4 S a eorum fènteñtic am ntu munere cunélos intendunt gur 7 —— 2w:l2——— a b.2. eod. tit. in 1. comp. c Ferre, legen di$,( Z dum es d In Coue. Lat. fub Alex. II...6-3. x reg EPR. tat inL pomp, nunquam. f veritatis. anluncalio. |— tát ini. compslat, y, ad corum fiarernitatem vol lnerint fecon terre. In hs autem auis non tam de majorum confèientia, quam de minorum diſere adas exceditur,@ removenda ea in quibus excedunt,{r qua dubstatigs nem faciunt, decrevinms declaranda.] Excommunicati& interdicti omninò non debent admiin ad di uina, etiam per Religioſos æmemptos..d ufaue ad$, In Eco Jefits. Abbas Siculus, Excommunicatos a quogue& nominatim interdi- ctos tam ab illis, quàm ab aliis omnibus juxta Epifcopos um feritentiam ftatuimus evitandos. G Religioj? etiam exempti in Ecclefiis nonpertinentibui ad eos, jure nſtatuunt, nec d nconſaliu Epiſcopus fed rae gunt in temporalibus ab Inſtitutis, boc ditit, uſquæ ad g ituu eſiis verò ſuis, quæ ad eos pleno jure non per- tinent, inſtituendos Presbyteros Epiſcopis repræſen. tent: ut eis de plebis cura reſpondeant. Ipſis verò pro rebus temporalibus rationem exhibeant co npetentem. Inſtitutos etiam inconſultis Epiſcopis non audeant re- mo. F Hofpitalarii dr Templarti[imel in anno celebrant in Ecclefia rI f o inter a tbi tamen E y corpora mortuo- m{efiam vene- rint a, nonnifi ſemel in anno ad Arerlelall. cum officium admi unc ibi ſepeliantur cor- pora crori G Confratres exe ſe tranſtuler ad fin. Abbas Scu De b confratribus hoc conftituimus, ut fi non feprg- dictis fratribus omninò reddidetint, ſed in proprietati bus fuis omnimodò dúxzerint remanendum, p. propterhoe ab Epiſcoporum ſuorum ſententia nullatenus eximan- tur, fed poteftatem fuam in eos, ficutinalios parochia- nos fuos exerceant, cùm pro fuis fuerint exceſſibus corti- gendi. Quod autem dè prædictisflattibus dictum eſt, ab aliis qu oq;Religioſis,q qui præſumptione ſuã Epifcopo- rum percipiunt jura,& contra canonicaseorum fentene tias,& tenorem privilegi‘rum noftrorum venire praſu- munt, præcipimus obſervari. Si enim contta inſtitutum boc venerint,& Ecclefiæ, in quibus ifta braſumple· rint, ſubjaceant interdicto,& quod egerint, irritum! Ala beatur tantur, uec t Iny. 4 ipforum oblati, gui ih A nih ugua unt, judic int ab ordinariis locorum., h. d, n CAP, y Suis privslegiis privandus Idem Archiepifèopis[é c ifia i pay Ilecti filii 4 fratres Hoſpitalis Hiero tr ranfmifi nobis conqueftione monſttãtunt, vos eis de malefać orib s{uis juftitiam ficerenon valtis privilegia ipforum recipere contemnentes:[ 1 dr infa] ¶ Pro certo ſciatis, quo od nos conceſſa privilegia decurtabimus, cum Eccl. Rom. ſcriptis autkenticis o viare minimeè timeatis. [a alienis derogat, s| ad guos litera pis| ad quos iste ofres parochiis, aut cone Quaniamagitur tte Romanis Pone permittatis. é privilegi giis a st noftris temporib jam a dihs fiatribus in hi unt liberta tur M nolumus Há A) finga gn gua fit 14 facta tá `=} 4 tter tis nec ea fibi contradicere, vel pre aliquatenus at p compe enim de vobis in Veritate de cetero galia potersmt comp —— PTEN"a i a Vide Calixtum Pap.. epifi 2. ad Epiſccpos Gallia, Ref ee ii Burch. lib. 11. decr. c. P t4. c. 102. b Pret r Panor i g al a a Socin.& alios inc. 2 fup. af mena FIR Al Vü- 7 oS CGemimanum in c. quiſquis. 7.K GK r Epifoapi i, deſunt in aliquot& veluſtis Crecenlisrib. d lg

CAPR- V. g Eriam privilegiati non poffunt admittere excommunicatos ad ſehulturam:& ſi admiſerint, debent inde eos ejicere:& finon Fecerint, Epiſcopus ſupplebit. Idem cantuarien. Archiepiſecpo. Dhæc a:[é].]{q Mandamus, quatenus Hoſpita- lariis prěcipias, ut fi quos inexcommunicationgeo defunđtos in cæmeteriis Ecclefiarum fepelierint,€0s ex- tra cœmeteria ejiciant: Quod ſi facere noluerint, tu hoc de his, quos in excommunĩcatione defunctos eſſe conſti- terit, exequaris. [ 1 In beatorum Apoftolorum Principis cathedra Domino di- þonente quanquam immeriti fumus confistuti, ut plantare debea. mus, qua ad divinum Poll ant decorem,& avellere& eradicars curemus, qua obvia ſunt rationi& profectum impediunt ſalutis. Intelleximus ſana, quod Hoſpatalarti nominatim sæcmðmuntcatos mn Eccleſtaſticæ hræſumunt tradere eèts in mortèe commiint- pro fiis excefibus fègre- gr nodi praſumptionem& nolumiis, nec debemus aliquatemes tolerare: f.p ajf =$ a proh nera proni gue. tUr, BON: cogitantes, care, guosdum viverent, Ec te Unde quoniam huji CAR VE G Contra privilgjum Ecelgſis praſcribitur[patio xxx. anno- pun, hodte vero xl. ut 7. eod. accedentibus. Idem Abbati dr Monachis S. Andrea Ciſtercien. Ordi 85 de 6 terra, quam habetis in parochia Canonicorum de Plautio, per xxx. annos eis decimas ꝑerſolviſtis, eas fibi de cætero ãntegrè perſolvatis. Lictt enim privile giorum Rom, Ecclef. beneficio fratribus Ciftercienf. Or-| dinis c indultum fuerit, quòd de laboribus ſuis nullas decimas perfolvere debeant-de privilegio tamen indul- to, tanto tempore vobis detrahere voluiftis, cùm libe- rum ſit unicuique ſuo juri renunciare, eogue modo non Poteſtis vos in hac parte tueri. VIL is non eff judicanduns; mfi eorum tenere inſpe- ntiam: eoruni: ab'ommibus fubditu fùnt g De privi © fecundum contin trvanda, , Idem Ambian.- d Epiſcopo. Orrò e quamvis Templari& Hofpitalariimulta fint libertatis prærogativàdonati§ non dubitamus quin bertatem habeant in locis, in quibus, antequam lent ad eos, fuerant habitatores: quodtotum- ione pririlegiorumpleniùs advertere potes,& ſecundùm quod inveneris, ita obſerves. Sic enim eos vo- lumus privilegiorum fuorum fervare g: tenorem, quòd gorum metas tranfgrediminimè videantur CAE VID. Her ſolutionem cennts, quæ ſit Rem Ece Ptio. à juriſdictione Epiſcoporum. n Ei Apoft. fedis Legato; imus b literas, quas de Ecelefiscenfualibus ifti. Ceterùm diligentiam tuam volumus non latere„guòd ficut non omnes, qui: fpetialiter beati Pé tri jutis exiſtunt, annuatim Apoſtolicæ ſedi cenſum exol vunt, ita non omnes cenſuales ab Epi ſcogorum ſubje ctione habentur immunes. Inſpicienda ſunt ergò Ec- cleſiarum p gia,& ipſorum tenor eſt diligentius attendendus ſi fnerit deprehenſum, quòd Eccleſia guz cenfum ſolvit, ſpecialiter B. Petri juris exiſtat,& ad judicium i perceptæ libertatis cenfus annuus con feratut, non immeritò poterit ſpeciali prærogativà gau- dere. Si verò ad indicium perceptæ protectionis cenſus ORAT HRA a Cap: 6. eod. tit; iT. compil. b Cap. g- eod. tit. in 1 comp. © Ditin, ordinis, deest rn-antiguis Cod: d Albien: al. Abian. € C,zo. eod.tit in t. comp£ dotati g conſer uare: ſi(a- Pit. 1. eod. ꝛt. in a. comp. ĩ all indicium, in aliquot anciſ. ut pauio pist. aliam li neos- pro batir exen „Ece dires —— AS 693 De privileg.& exceſsibus,&c. 694 perfolvitur, non ex hoc juri diœcef Epifcopialiquid vi- detut eſſe ſubtractum. CAP. IX. G Privilegium uns concefum non potest ad alium extends, gre pter sdentitarem ratsonis, ñ. d.€ folet quotidie allegari. Idem. Anè:[&.] ¶ Temerarium eſt,& indignum, ali- quem ſibi ſuà auctoritate præſumere, quod RKomam Eccleſia alicui, coxtõł ratione inſꝑectà, ſingularibus voluit beneficiis indulgere. CAP X: G In Oratorii privatis campana publicè teneri'non poffunt et- am per Religioſos, hᷣ. d.& tene menti hunc textum, quia quotidis allegatur,& eſtt in uſu. Cœleſtinus HI. Abulen. Epiſeopo. Atentibus æ literis certificari defideras utrum Tem- plariis, Hoſpitalariis,& aliis Oratoria in domibus fuis habentibus, liceat eamꝑanas in eis ponere, publiceá; pulſare. Reſpondemus autem conſult.t. quòd non licet eis hoc agere z quin& potiùs perte per cenfuram Ecch appell. rem. coërcendi funt, ut ita fint fuo jure contenti, quòdjukitiam nen impediant aliorum, CAP. X g In tora provincia exhortation officio privantur Hofpitala- rii, qui mittunt pro eleemofynis cruce falso fignatos, dr fi mif ſunt Taici, excommunicantur: fi funt Clerici, ab officio& benefico fis fpenduntur:&eddem ſuſpenſione puniuntur, qur ante reconcilia- tionem in polluta Eschfia celebrant é fifpenfi per Epiſcopos emm. t: È fiatres privilegiatorum, qui ad eos fE | omuinonon tra ni, privilegiati non funi Innocentius IN. Archiepifiopo Lugdunen, A Warum: c nos tenor edocuit literarum, quòd ira» tres hoſpitalis fancti Joannis, Laicos& illiteratos mittunt pro eleemofynis colligendis:[ 1& infia. F T. Cùm eniin quadam Ecclefia baptiſmali, eis à prade- cefore tuo collata„ quidam eorum percutiens Vicarium Sacerdotem, ipfam Ecclefiam fanguinis cffufione fædâf- fer, ufque ad reconciliationem divina ibidem interdi- xifti officia celebrari: fed nihilominùs 2 ipf in eadi- vina officia celebråruat, Alios- verò Presbyteros abof- fcio- fufpenfos per Epifcopos fuos iidem, càm fint! Lais ci, ad- divina e officia reĝituunt exequenda. Quof- dam prætereà, qui cum: uxoribus fuis in domibus pro- priis commorantur, eò quòd eis de-fuis aliquid confe- ront annuatim, ita emancipare contendunt, ut aliqui» bus ſecundum legem terræ de ſibi objectis reſpondetre minimè teneantur. Verùny quia privilegium meretur amittere, qui- permilsã fibi abutitur poteftate’ f* Fra- tern. tug mandamus, quatenus ſi quos Clericos aut Lai- cos à ditis: fratribus pro colligendis eleemofynis cru- ce falsò fignatos inveneris, bis è quibus ipfos miffos eſſe conſtiterit, per totam provinciam tuam`exħors b tationis officium interdicas; millos, fi Laici fuerint; ex- communitationis mucrone percellas: fi Clerici, ab offi- cio beneficioque ſuſpendas, nullo prorfus privilegii be- neficio,velappellationis remedio prævalente.; Eos vero, quos in prædicta Eccleſia lege tibi diœcefanà ſubje cta, poſt interdictum tuum divina celebrare“ cognove- ris, eädem pœnd ſuſpenſionis involvens, in ea(dones reconci liata fuerit) officia non permittas celebrari divi- na: Presbyteros etiam ſuſpenſos ab Epifcopis fuis,& per prædictos ż fratres ad officia fua temerè reſtitutos, in ———— Ptos alſolvi non a Cap. 2. ead. tit. in a. comp. b aliti quinto potiðs pèr te; dre.© Č 1 eod-tit.inz.comp: d al. ipſi ibi an ea,&c.© Di- cemplarions. F Vid. l Hè t. gefi. O E liberam. f. dé pes s lsbriss intiq tuam, repofituns : Q pradiétos fiatres;($i. caterum repofita et, C referipts élio, divina, deest zn antiguio ibus | dens, C. de Toda. l. quifir legitur in t cul, g Suan est. h celébrá ex veteribus exem endit tta irib. lectio imprefja gi oportete-

695 f Decret. Greg. Lib. eandem fententiam fufpenfionisreducas. Illos verò,quos ad refpondendum aliis fecundùm legem terræ pro præ- mifa caufa afferunt non teneri, nolumus excufari,quin eos ad reſpondendum(ſublato appellationis impedi- mento) compellas. [ 1 Qum populus ex devotione pro fùftentatione pauperum prefato loco mittere confuguit. Quidam vero qui non fafficiunt per fè loca omnia circumire, fibt Clericos Sacerdotes, Laicos etiam ru- des nec religiofòs in nequitiis exercitatos afjumunt, eorum pefori- bus cruci charatterem imponentes, ficg, gula& ebrietati deſervi- st, fè valde inhoneſtos in aliis oſtendentes, Clerum ér populum gra- viter ſcandaliqant, cùm ipſi ſint Laici, Priorum tamen fuiguntur officiis,& tam Clerici, quam Sacerdotibus preponantur:& non ſolum Epꝛſeopis imobedientes exiſtunt, verum etiam quaſdam im- munitates, tanquam ab-Apoſtolica ſede ſibi indultas præſumumt fi- bi temere vendicare.| CAP. XII. rumento perdito probari poffisnt per teftes, qut nunt de tenore,& guod erat fine vitio. h. d. Et non est alibi cafus ita clarus. Idem Abbati éC ntui S. Petri Eugubin. I Um olim a effemus apud Ferufium conftituti,& tu, fili Abbas, privilegium Lucii Papæ nobis præ- ſentans poſtulaveris innovari, propter contradictionem Eugubini Epiſcopi aſſerentis hoc in ſuum præjudicium redundare, non fuit effectui mancipatum;[&].] ¶ Te igitur& præfati Epiftopi procuratoribus, in noftra præ- fentia conftitutis, B.$ bafilicæ xtı. Apoftolorum Pres- bytero Cardinali dedimus in mandatis, ut ſuper amiſſio- ne ac tenore privi rum c teftes reciperet, quos du- ceres producendos, qui fideliter redegit in fcriptis depo- l am juratorum: quorum depofitionibus procuratores ad producendos teftes, per quos inductos à parte adverſa repellerent, inducias po- ſtulärunt: quas ſub e re illis duximus concedendas, G Contentaini d perlegerunt, fi d ony , Nos verò tam per depoſiti ſtium quàm aſſer- tiones quorundam fratrum noftrorum liquidò cogno- fcentes, talem dicti privilegii fuiffe tenorem, quòd vide- licet cænobium veftrum nullo mediante ad Rom. Eccl. pertineret,& quòd non liceret alicui Epifcopo eidem monafterio& ejus Ecclefiis excommunicationem indi- cere, ut fratres illic Domino fervientes, ab omni poteſta- te liberi, Rom. Ecclef libertatis gratià potirentur,& quòd nulla in eis mentio c iœceſani Epiſcopi habebatur: illudetiam attendentes, quòd cùni tu, fili Abbas, tempo- re Cæœleftini præ deceſſoris noſtri ad ipſius præſentian acceſſiſſes, ipſe inſpectis Eccleſiæ tuæ privilegiis, te excommunicatus ab Eugubin. Epifcopo dicereris quam non ligatum admiſit ad oſculun tur non feciſle, niſi monaſterium veſtrum er pertinere) decerni od præſumi cognoviſſet ad Rom. Eccl. fpecia gium illud L chartæ vel lit ii Papæ, quod ſine reprehenſione e apparebat, quando füit nobis oſtenſum, noris, cujus per depofitiones teſtium& af um noſtrorum noſcitur extitiſſe g tempus datum terminum ¢r rece Di gui brody is tell d. 4 def T 7 pium qui producendis teflib. datus fuerat, defecerunt,] CAP. XIII atio privilegiorum novum jus non tribu vat, h. d. quoad titulum. € Innn guum confe tt,[EA antis n cathalan. d electo& Abbati trium Fontium. ee Abbatiſſæ ac ſororum Jotren. Ece itit intimatum, quòd Melden. E ſcopus ſupereſt. num. 17. Doctor. in P, C al privilegii, d Ca- privile- j bulig,| | I f j ſiæ medii temporis revocari: 5. Vid. Bald. in l. fin. C. de eden. Bart.| | | -Ti. XXXUE E mifonis occafione cujufdam[per a literas] ad judices delegatos obtentæ(in qua nulla mentio habebatur des ipſarum privilegiis, quæ illas& earum Eccleſias, Clerum & populum Jotren. ad Apoſtolicam ſedem nullo medi- ante ſpectare declarant, quorum ipfe non erat ignarus) eos incepit graviter moleftare, obedientiam ab ipſis, ac à Clero& populo Jotren. ſubjectionem omnimodam re- quirendo:[6].] 4 Verùm cùm judices ipfas valdè gra- varent, ad appellationis beneficium cenvolátunt:[ei] €) Sed judices appellationi non deferentes, nec fragilita- ti fexûs compatientes earum, in Abbatiflam excommu- nicationñis,& in Clerum,& in populum Jotren. inter &i fentenrias protulerunt. Sanè cùm jam nuncii Jotrene Eccleſi dicta& alia in noſtra præſentia retuliſſent, privilegium nobis A poſtolicum oſtenderunt, per quod Ecclefiam Jotren. conftábat ad Romanam Ecelefams fpecialiter pertinere. Nosautem eofdem nuncios pro- pter appellationem prædictam diutius detinentes, quia tandem nullus apparuit idoneus reſponſalis, qui p defenfaret b adverfam, privilegium Ap. fed. Ec Jotren. conceſſum duximus innovandum, ita tam per innovationem ipſius eidem Eccleſiæ non accreſcat, quàm per privilegia prædeceſſorumt obtinuit: cùm per hoc nón novum ci concedere, fed áil- tiquum jus conſervare velimus. CAP SIY nis; licet fuccumbat tur G Ecclefaut ex uno, potest nihil exemptus promi ptrontis non potest fine l : G fi exemptus de fao in loco non exempto conſtruit Ecclefiam, cedit juri Epifiopt. obtinère: neç 1 vigore tamen exema ani Ecclefiam confiruere in loco non ex emf Idem Colubrien. c Epifèopo.$ II. Umolim 4 propter quæftiones, quas adversùs Priorem& Canonicos monafterii landt Crucis habebas, pro quibus ad audientiam noftram fuerat ap- pellatum, moram feceris longiorem: quia pro parte al- tera nullus comparuit refponfalis, eifdem certum ter- minum duximus prafigendum, in quo venirent vel mit- terent fuper privilegiis omnibus& libertatibus, que& Romanis Pontificib, vel ab M. quondam Colubrien. E- pifçopo fe habere dicebant,& fuper aliis quæſtionibus adversùs cos à Colùubrien. Ecclefia intentatis, definiti vam fententiam recepturi:[é.] q Interim autem utrique parti liceret coram dileđtis filiis wiis de Alcoa- tia,& de Setra e Abbatibus,& F. Monacho Alcobatizt, quibus caufa priùs fuerat delegata, proponere ac pro- bare, fi quid aliud proponendum duċeret f ac provan- dum:[6 infia.) ¶ Judices autem fufficienter atuma effe de cauſa credentes, monaſterium ſanctæa Cruas m i j ium occafione hujufmodi is, quas per quad otii juraveras te feciſſe, damnàrunt fententiâ libertatem, n dictus M. Colubrien. Epiſeo- pus contulerat monafterio S. Crucis, Canonicotum- z uia m Regis extorto. Prætereà, qu | idem M yr tuus fuerat Canonicus reguiaris |& duo mi tinorum g quæ ac erát, in E- ſcopum promotus monafterio, dederat memorat i eſtitutionem eotum judices conde mnã- ver Ecclefias omnes, quas monafterium præ- ter Epifcopi Colubrien. aſſenſum proptia fundårat(quia pars$. Crucis nec prælcriptione, 2A= enfione aliå, probationibus contra Booe judicàrunt in jus Colubrienfis Ecclefig, cam fructibus [é] q Tandem procurator ae a —— aſſenſu per porta ——— — ibus l ntigutor. C. a Hadya voces, per literas, defunt in antiqu et. c al. lolumurten, d f al. ita proponendum Cap. 4. eod. tit. in 3. compil. e Sarra. alit. Serta. durarai ad DA Morabatinorum ducerent ad probandum, g al, Mar E (Dikinguentes jikopum Eccle longt ante tem uia nobisconi e Canonio kueka conin Q rajy FEM non pralini 10 1⁰

c ON NOVUM GNK velim ii ş omnibus& ] ab M, quoi 697 monaſterii propoſuit ſententiam non valere nec tenere. Quòd fi aliàs etiam ſententia memorata teneret,quia ta-· men monafterium fuit indefenfum, nec exhibita fue- rant coram cis privilegia libertatis(ne delitum perfong indamnum Ecclefi redundaret) debebat ad exhibitio- nem privilegiorum fuorum admitti, quod fibi concedi de folita benignitate fedis Apoft. poftulavit. Nos igitur at- tendentes, quòd eadem privilegia non folummodò pro libertate monafterii faciebant, fed etiam exprimebant jus noftrum,& Ecclef. Rom. juftitiam tuebantur: nein nos monaſterii læſio redundaret, ad privilegia exhibenda, partem ejus de gratia duximus admittendam:[6 infra.]} ¶ Diſtinguentes itaq; inter libertatem per predium E= pifcopum Ecclefig ipfi conceffam,& libertatem, quam eï longè ante tempus ipſius Epiſcopi Apoſt. ſedes indulſit, quia nobis conſtitit extortum fuiſſe in Epiſcopi conceſſi- one Canonĩcorum aſſenſum,& conceſſionis paginam in aliquot lineis habuiſſe raſuras,& ſubſcriptiones ſingulas fuiffe ſingulis ſubſeribentium manibus adnotatas: ſcri- ptum autem, quod nobisexhibitum fuerat, nec rafuram prætendere, nec eſſe variis ſubſcriptionum manibus va- riatum, ſed à primo ad ultimum eãdem manu conferi- ptum, libertatem ab ĩpſo Epiſcopo conceſſam[per à ex- torſionem] irritam decernimus& inanem: fuper hoc ſententiam delegatorum judicum confirmantes. Quia verd evidenter agnovimus ex privilegiis, antedictos 6 prædeceſſores noſtros Eccleſiæ ſanctæ Crucis libertatis Privilegium indulſiſſe,& quòd in ea poſſeſſione tamdiu ferat libettatis, quòd aliis etiam ceſſantibus præſcripfiſ- fet: libertatem ei à prædeceſſoribus noſtris indultam, au- ctoritate Apoſt. confirmamus, tibi ſuper hoc ſilentium imponentes. Super c hoc autem in nullo ſententiæ delegatorum judicum derogamus, cùm ipſi de hac non cognoverint libertate:&infrd.] Cumque libertatem à prædeceſſoribus noſtris indul- tam monaſterio confirmemus, ad jus profeſſionis(quod eſt contrarium libertati) monaſterium decernimus non teneri, non derogantes judicibus delegatis, quibus liber- fatis privilegia non fuerant præſentata: in cæteris autem latam, à prædictis judieibus ſententiam pro Colubrien. Eccleſia confirmamus. CAP. XV. G Contra privilegia Ecclifie minori[patio quadraginta anno: rum non praſeribitur. h..ſocundũm verum intellectum. ldem Epiſccpo& Magiftro C. Lemos Vicen. Ccedentibus 4 ad præſentiam noſtram Abbatis& Conventũs Naviacen ex una parte,& Templariorum de Toren. ex altera procuratoribus, procurator Mona- chorum propoſuit, qudd cùm decimas terrarum cum Sar- cole diu quietè poſſederint, antequam ad Templario- rum dominium perveniſſent:& poſtquam Templarii ter- ras acquieſcere prædictas, decimas earundem perxll.annos & amplids paeificè poſſediſſent, nunc eis ipſas ſubtrahere non verentur:[ 1&}-)$ Difcretioni veftre mandamus, quatenus fi Abbasi& Monachi fufficienter oſtenderint, quòd à Templariis decimas de terris prædictis perxl. an- nos continuè perceperint ſine lite, vos ad præſtationem ipſarum Templarios compellatis. Cùm enim tanto tem- pore contra indulta privilegia decimas følverint,"eis re- nunciâffe tacitè præfumuntur.. Quòd fi in probatione defecerint, ab ĩpſorum impetitione Templarios ab ſolva- tis, ipfis fuper hoc ſilentium perpetuum e imponentes. E r His igitun& alis, que coram predicto Capellano fuére Ps plenm: intelei, gura:'de ipfisnon potuit exhiberi plena fides.| — a Hacduo verba, per exterfionenr, defunt in omnib. vetu diobi b all ita: ex privilegiis anteditis, predecefores,(re. © Al Per loc antem d C s eod titin z compi€ Difio perpetuum deest inantig, Cod. ———— De privileg.& exceſſibus,&c. 698 CAP. XVI Exemptus ratione certæ rei vel certi loci, non cenſctur exem- ptus refpetu alterins rei vel locr, h. d. dr est textus notabili;&- multum allegabilise Idem Epifèopo Lingonenfi. Oo capella à Ducis Burgundiæ b gaudere dicatur hujuſmodi privilegio, quòd nullus Archiepifcopus vel Epiſcopus in perſonas Canonicorum ejuſdem capellæ ſuſpenſionis vel excommunicationis aut interdicti ſen- tentias audeat promulgare: quidam capellæ ſupradictæ Canonici, qui parochiales Ecclefiasà te tenent, occafione privilegii prælibati, in his etiam, quarum juriſdictio ad te pertinet, ita ſe dicunt exemptos, ut quantumeunque graviter interdum excedant, tuæ correctioni recuſant& ſententiæ ſubjacere. Quocirca mandamus, quatenus in quantum exempti funt ejufdem ratione capelle, Apo- ftolicis privilegiis deferas reverenter; fed in quantu-s ratione parochialium Ecclefiarum, vel aliàs jurifdictio- nem tuam reſpicere dignoſcuntur, officii tui debitum in eoſdem liberè proſequaris. CAP. XVIL: G Per exemptionem conceffara monafterio, capella fibi fubjefa non cenſentur exempta. Idem Albati& ffatribus Evaſen. e cœnobii. E“ ore d fedentis in throno procedit gladius bis acu- tus, quoniam ex ore Roman. Pontif. ređifima debet exire fententia, quæ contra juftitiam nulli parcat, ed reddat unicuigne quod fuum eft. Cùm igitur inter vos êe Vigor. e Epiſcopum, ſuper monaſterii veſtri ſubjectio- ne, ac libertate controverfia verteretur, monafterii vee ftri propofuir procurator, quòd'idenr monafterium ab ipſa fui fundatione liberum extitit& exemptum: ad koc probandum privilegia prædeceforum noftrorum ins ducens, unum Conſtantint,& alterum Alexandri, nec non indulgentias Clementis& Cœleſtini, quorum uſum continuum à longis: retrò temporibus per depofitiones tetiunmroftendere nitebatur:[&:] 4 Porrò in privile- gio Conftantini quiddam contineri perfpicitur,per quod idem cœnobium videtur ad ſuri ſdictionem Epifcopi pere tinere: videlicet, quòd Abbas ejuſdem primum loeum- poft vigorien. Præſulem ſemper obtineat. Unde cùm lo- cum ĩꝑſe obtinere non poſſitin generali Concilio, neque in provinciali: quoniam abſonum eſſet, ut Abbas primus poſt illum ſuper alios Epiſcopos reſideret: relinquitur ergd, qudd locum illum in Epiſcopali Synodo intelliga- tur habere: quare tenetur ad Synodum Epiſcopalem ac- cedere, ac per hoc ipfius ſtatuta recipere ac ſervare. In privilegio verò Alexandri Papæ quiddam f aliud'con- tinetur, per quod'diæœcefanus Epifcopusin codem cœ- nobio juriſdictionem ſuam(etſi non im omnibus, in qui- buſdam ta men) retinuiſſe videtur: cùm in illo dicatur, quòd vigor: Epiſcopi ab ejufdem loci fratribus aliquid injuftènon exigannfed his tantùm contenti permaneant, quz predeceffores eorum antecefforibus fuis conftat ra- tionabiliter impendiſſe: unde conftat, quòd Abbates E- pifcopis: aliqua: de' fuis: exhibere tenentur.. Nos igi- tur his& aliis: diligenter auditis, cùm aneutra partes fit probata præſeriptib, ſententialiter definimus, quod Evaſen. g: cæœænobium liberum eft in capite, tanguama èb Epifcopalijurifdi&ione prorfus exemptúm,& folii Rom.Ecel. ſubiect tamen ipſius Cantuarien. Ar. chiepiſc.reſervatà.in is autem, quæ non probantur exempta, dicc. Epil fubjacere decernimus s: propter quod: Abbas x h ejüs deber acce mp: b ál. Divionen. atn Veteri comp: a C. 6: esd. titin 3. co vemplaria eunſtanter habens ita, Bohen Burgundie. C Evaſin. al. 50 bog, 0. 1. C49. VVigornien: al: V Vigo» Vid. Concil Tre tacana E 7 muur ex A quoddam, in antigi: Evaſin. zga dereform: t 2

699 Decret. Greg. Lib. V. Tit XXXIII. 700 dere, primumque locum poſt Vigor. Epiſcopum obtine-| re: pro ipſis quoque membris non exemptis, idem Ab- bas tenetur Vigor. Epifcopo exhibere r everentiam,obfé-| quium& honorem: quibus Vigorien Epifcopus ſibi| competenter exhibitis debet manere contentus. CAP. XVIII. g Receptus] fub Protectione Papæ, per hoc non cenfètur exem.| pis. hoc dicit.| Idem Auſonen. Epiſ⸗ ĉopo. i X parte a tua fuitguæftum utrum Clerici ici, qui literas proteđti Onis oſtendunt, in n quibus pe tna| ſuæ expreſſo nomine cum omnibus rebus ſuis ſub Apo-| ſtolica protectione conſiſteredeclarantur, à juriſd tione| Epifcopi diœcefani Gntexempti. Nosautem tibi b re-| fpondemus, quòd per literas} fuarum pote fate mihimè fubtra hun CAP. XIX G Religiofi, quibns a Gas poffint in preprios ufis convertere, non auélorit fèd à diæcefano loct Polleſbionem illarum Eccleffarum recipere de- bent: nifi in privilegio aliud S atur. Idem£ Aftoralis d officii:[ér-inf] Htiutrùm f virisreligiofi sgui ibus à fede À Ap ft indultum, pt Eccleſias ſuas n proprios uſus poſſint convettere, dece dentibus perſonis earum, liceat auctoritat: prs fefie onem garu lemintrare, vel perdio Œc E in ipſa f lefias e1 fabje roire: quia per indulgentiam juri non credimus derog CAP. XX. Siis, proptersı sjus deilum p non fervat, alis nihilominus W Egiſcopal favorem le ldem£p Etiſtis per ſed. Ap F Iofp talarios vel Tem ſupponitur ı fervantibus, vos illud teneamini o e Ad quod duximus te dum, quòd illorum exc excedendi. Sed ſi præfati Hoſpitala vilegiorum fines i interdiẽtum», quod pz deanturdealiorum flet ptionis eorum, qu i noſtra licentia celebretis. D i, utrù m cù 1 propter renerali iden- robis non N y caſus quolidianus. percipit in Ecclefia f mus, quòd non obi i nte.ill me naſterio eſt ut roque jur nachum ſeu excommunicare pr interdicer ł cum vef um ge | finite, re emifife e videtur. non folum preteriras, fed gr | tendere valeant ad potefi deferendum. fùos tempore oA locutione,an{r quande aquipolleat niam illud çapitulum efle intelligendum videtur de Mo- nachis aut Clericis in ipſo monaſterio permanentibus,y ad Eccleſias deſtinatis, utroque jure ſibi ſubjectas. CAP. XXII. Epiſcopus remittens alicui Eocloſia decimai Epifiopal es inde £ turas. Et est cafus norabalis. Idem Londonen. a A: rchrobilobo A epifiopo Apsf fid. Queelirittj, utrùm Monas Oa omnium En orum i pry ilegium E s iones asqa: iaa dùm acquirendas? Super quo tale damus reſponſum, qudd ſi decimarum iarum remiſſio facta extitit ſecundum canonicas fan- ædeceſſor tuus ĩndefinitè decimas e Epiſcopa-· les monaſterio emittendo(cum nihil exceperit,& po- tuerit excepiſſe, ac in beneficiis plenifima fn tio adhibenda, nec debeat una eademgue fubftantia di verfo jure ce aled intel lexiſſe videtur, non folùmdede cimis poſſeſſionum illius temporis, fed futuri. CAP. XXIII. G Poni uja, ibt, Serag: ubi ponittria priv dant pallium. Seċčundum ibi, Domaini ica, quia ante fè Crucem de ferri e fatit prate m in cafibus hic exceptis, Tertium ibt, In latur,& in hoc proteſtatur ili, Saluit. Idem in Concilio generali. Ntiqua Patriarch alium d ſedium privilegia rend- vantes ſanctà univerſali Synodo approbante, fanti- it poſt Romanam Eceleſiam(quæ diſ{ponente Domi- alias ordinariæ porefta tisobtinet princi- verfonin Chriſti fidelium& litana primum, Alexandrina um, Hieroſ ſolymitan a quar- EBRA: Servatå. cuilibet propri dignitate: Hte quam 4 Antiítites earum à Romano Pontifice receperint pallium(quod eft pl lenitudinisofficii Pontifie a eag, ÈN. ræftito fibi fidelitatis& obedientia juta- licenter& ipſi fraganei is pall ljum largi- e cip lentes pre fe grafelfon em canonicam,& pro Romana Ecclefia fponfionem obedientiz ab eifdem.Do- fe faciant ubique jue fummus Pon- s inſigniis- e Romana,& u xp oræſens entiterit, aut ej poſtolicæ dignitatis. In omnibus autem provinc ciis€O- ectis, ad eos ionibus ad fedem Apo- cùm necefle fue- icam interpoſitis: ibus humiliter Ral, g Privilegium Religi elire confratres j. qui licet mae i, mutato ha oulu retento. Hoe primé, a Londin. b C. s. eod. tit. d De Patriar ma TE I) A cunduen locum. c Vede Liem. nit 2 Scilicet Iinoc. IIl. in(one lat. in&. coinp

e a aa Nei 2 Y 7⁰¹ De pri V privilegia, quæ quibufdam Religiofis Romana conset Ecclefia, permaneant inconcuffa, quzdam in eifdem duximus declaranda, ne minus fanè intellecta pertrahantur ad abuſum, propter quem poſſint meritò revocari, quia privilegium mereturamittere, qui per- mifså fibi abutitur poteftate. Sanè quibusdam Regulari bus Apoſtolica ſedes indulſit, ut his qui fraternitatem- eorum aſſumpſerint, ſi forſitan Eccleſiæ, ad quas perti- nent, à divinis officiis fuerint interdictæ, ipſosque mori contigerit, ſepultura Eceleſiaſtica non negetur, niſi ex- communicati, vel nominatim fuerint interdicti. Suos quoque conftatres, quos Eccleſiarum Prælati apud Eccle- ſias ſuas non permiſerint ſepeliri, niſi excommunicati vel interdicti fuerint nominatim, ipſi ad Eccleſias ſuas deferant tumulandos: hoc autem de illis confratribus in- telligimus, quĩ veladhuc manentes in ſecule eorum Or- dini funt oblati, mutato habitu feculari: vel eis, qui bo na faadederant inter vivos; retento fibi(quandiu in hoc ſeculo vixerint) uſufructu: qui tamen ſepeliantur apud ipſorum Regularium vel aliorum non interdictas Eccle- fias, in quibus elegerint ſepulturam: ne ſi de quibusli bet ipforum flaternitatem aſſumentibus fuerit intelle- ctum, pro duobus aut tribusdenariis annuatim fibi col- latis, diſſolvatur pariter& vileſcat Eccleſiaſtica diſcipli- na: certam tamen& ipfi remifionem obtineant ab Apo- Rolica fibi fede contefam. IHiud etiam, quod hujufmodi Regularibus eft indultum, ut fi qui fratrum ſuorum, qui ab eis miſſi fuerint ad recipiendas fraternitates ſive cotle- ctas, in quamlibet civitatem, caſtellum, velvicum adve- nerint, fi fortè locus ille à divinis officiis ſit interdictus, in eorum jueundo adventu ſemel in anno aperiantur Ec cleſiæ, ut excluſis excommunicatis, divina ibidem offi- cia celebrentur: fic intelligi volumus, quòd in eadem civitate, autcaftro, aut villa una tantùm Ecclefia ejufdem Ordinis fratribus ſemel(ut dictum eſt) aperiatur in an- ne: quia licèt pluraliter ditum fit, quòdin corum ju- cundo advVentu Eccleſiæ aperiantur, non tamen ad Eccle- ſias ejuſdem loci diviſim, ſed prædictorum locorum con- junctim ſano ref àdum eſt intellectu: ne ſi hoc modo ſingulas ejuſdem loci viſitarent Eccleſias, nimium vili- pendi conti eret ſententiam interdicti. Qui verò contra declarationes prædictas quicquam ſibi uſurgare præſum- erint, gravi ſubjaceant ultioni. CAP. XXV j iun culpabiles interd i m Epiſecporum, ſed jus commui bi plene habetur, an& qua art tempore interdicti. Idem Tenpore gener Epiftopt non prohibiti, gui non y hodie ifiud ſent. e poft celeb d- Inesen Uod nonnullis eſt Re ſis indultum, in favorem officii ad Epi ſcopos extendentes conce. commune tertæ interdictum fuerit, ex- dimuss ut cu communicatis& interdictis excluſis, poſſint quandoque januis clauſis ſu ppreſsà voce,& non pulſatis campar s divina celebrare officia: Niſi& hoc ipſum eis expreſsè fuerit interdictum. Verùm hot illis concedint i ſam aliquam non præſtiteri [doli 6 vel) fraudis-ingefferint, tale compendium ad iniquum difpendium pertrahentes. CAPR XXYVL G Privilegia nmfunt ùiolanda etiam imdireke. hod lster. Honorius II. Archiep:&@ Epiſcopis, in quorum diæc. monaſteria& a Innoc. TIl. m Conc Late, 58:0 c8. eod. trti gcomnp bt hac duo verba, doli vel, defant in antiguroribi Code vileg.& exceſſibus,&c. | cerit; non folàné à caufarum patrocin Uantò ampliùs:[&-} 4 Sanèdile&i filii Abbas& Conventus Cluniacen, a gravem nobis querimo- niam obtulerunt, quòd quidam veſtrum& veſtrorum Officiales, cùm in eos& fti ordinis Monachos nor pe ſint encommunicationis& interdicti proferre ſententi- as, eò quòd ſuper hoc Apoſtolicæ ſedis privilegiis funt muniti, in eos, qui molunt in molendinis, vel coquunt in furnis eorum, quicquid vendendo ſeu emendo, aut a- liàs eis communicant, ſententias proferunt memoratas- & fic Apoftolićorum privilegiorum, non vim& pote- Ratem, fed fola verba fervantes, difti ordinis Monachos quodammodò excommunicant, dum eis alios commu- nicare non ſinunt. Ex quo illud etiam evenit inconve- niens, ut ipſi Monachi quantùm ad hoc judicentur judi- cio ſudæorum,& qui eis communieant in prædictis, ma- jorem excommunicationem ineurrant, quam etiam ex- communicatis communicando fuerint incurſuti. No- lentes igitur hæc crebrisad nos clamoribus jam perlata, ulteriùs fub difimulatione tranfire, vobis univerfis& fingulis mandamus, quatenus hujuſmodi ſententias in fraudem privilegiorum noſtrorum de cætero non fera- tis: quia ſi ſuper hoc ad nos denuò clamor aſcenderit non poterimus conniventibus oculis pertranſire, quin pro- mulgatores talium ſontentiarum ſeveritate debità caſti- gemus. CAP. XXVII. Qui in habitu,& tenſuræ,& cateris ui Laici convesſa deprehenſi in maleficiis, ſs pro Clericis non defendunt ita coniſlani- ter ſummatur. Idem I quondam Anglorum Regine ihufiris E parte b tua fūit propofitum, quòd nonnulli lite- rati, quos nec habitus, nec tonſura Clericos profiten- tur, in terra tuæ juriſdictioni ſubjecta degentes, cum de- prehenduntur in aliquibus foris factis, ut juriſdickionem tuam eludant;& debitam pro deli&tisultionem evadant, aſſumunt ſeu etiam reſumunt tonſuram abjectam, ſeu habirum Clericalem, licèt antè pro Laicis ab omnibus haberentur. Ne igitur tonſurä, vel habitu ſic reſumpto, malitia foveatur, ſi tuam juriſdictionem exoerctas in hu- jufmodi delinquentes, qui fine'tonfura& habitu in dee licto fuerint deprehenſi, aquanimiter duximus toleran- dum: cùm malitiis hominum indulgeri non debeat, ſed potiùs obviati, HIHT y GAP. XXVIIN G Parifiis&'an locis vicinis jus civile legi non debėt: Idem.-c 3 gupa ſpecula:[Cej.] ¶ Sanè licèt ſancta Eccleſia le- im ſecularium non reſpuat famulatum, qux aqu- & juſtitiæ veftigia imitantur: quid tamenin Francia & nonnullis Provinciis, Laici Romanorum Imperato- rum legibus non à utuntur,& occurrunt raro Eccleſia- ſticæ eauſæ tales, quæ non poſſint ſtatutis ca onicis expe- diri: ut pleniũs ſactæ paginæ inſiſtatur:[agt] Firmiter interdicimus,& diftri&iùsishibemus; ne Parifiis vel in civitatibus,feu alijs loċis vicinis quifquam docere vel audire jus civile præſumat. Et qui contra fe- iis interim exclu» jiimunica» datur, verùm etiam per Epifcopum fociexco tionis vinculoinnodetur: Vês auter fili fic diligentius. præ ſoripiæſervetis, faciatis ſiudioſiuu ab aliisobfervari, quod verë amici[bonfi pofitis merito comprobari dum paranymphos Jaos erue diendlos ad epithalamica carmina cura vorutin promavere. Dat. Rom. Pontificatius noſt. an. quar. —— a` De ordin. Cluniacenf origine ér antiquitate Caff glor. mundi, pgi- b Uid. Covar. prat. q e32 c C. Parif& c. Eccl: Pratat Pårif. confiitutis quere fpr. de magiftr atalog. d Quatenus gloff:& Dd. hic quarunt;an omnes fabfint Imperatta- | ri. vide Caff, in catal- glor: mundi;.s: conf, 2+

703 Decret. Greg. Lib. V. Tit. XXXIV. 70⁴ LI Et diſcipuli Heliſẽi liberiùs juxta fluenta plenifima refi- deant, ut columba dum in janu fialas non invenerint sad quas die varicari valeant pedes fuos} CAP. XXIX. g Innovatio privilegii jus novum non inducit, ſed vetus con. ſervat. Idem Epiſccopo Bajocen. a 5 Uia& intentionis noftræ;[ 1&.] J Cùm inno- yatio nec jus novum conferat, nec etiam tollat vetus, te in co ftatueffe volumus, inquo tempore impetratæ innovationis dignoſceris extitiſſe. Cæterùm nullum- per hoc intendimus juri alias eidem monaſterio compe- tenti prejudicium generari. [ x Nonextitit, ut per mnovationem quam fecimus cujuflam feripti monaſterii S. S. Caldenen. quod in regiſtro bon. mem. Alex, pp.-n. reperimus conteneri, derogaretur Eccleſia Bajocen.] CAP. XXX. q Privilegiati ut ubique pofins cum altari viatico celebrare, hoc poffunt fine licentia Praelatorum, Idem, N his e, quæad cultum divinum facere dignofcuntur, non maligna fed benigna effet potiùs interpretatio fa- cienda. Unde mirari compellimur, quòd cùm fratribus Prædicatoribus& Minoribus duximus indulgendum, ut ubicunque fuerint, fine parochialis juris præjudicio cam altariyaleant viatico celebrare: quidam nimis ftri&tè in- tergegtando indulgentiam noftram, nituntur áffererev, quòd per eam prædicti fratres præter Prælatorũ aſſenſum facere hoc non poſſint: propter quod eos celebrare juxta indulgentiam Apoſtolicam non permittunt. Cùm au- tem eis nihil conferret memorata indulgentia, fine qua id Prælatis annuentibus liceret eifdem: fraternitati tuæ mandamus, quatenusinterpretatione hujufinodi repro batå, dum tamen ab aliis, quæ jure parochiali proveni- unt, prorfus abftineant, datam eis fic licentiam celebran- di auctoritate noſtrà non differas publicare, ita quòd di- cti fratres aliquam ex indulgentia noſtta videantur in hoc gratiam conſecuti. CAP. XXXI. G Privilegium de decimis novaltum non folvendus, non compre- hendit decimas tempore prsvilegii impetrati poffeffas ab aliis, nif de polefione alterius in privilegie fiat mentro. 5 Gregorius IX. majoris Eccleſia& chriſtia. nitatis Decano d> Archidiac. Lincon, Uduminter Priorem ĉ& Conventum de Butele d ex parte una,& Prioriſſam& Moniales de Campeſſe exalia, fuper decimis lite motå:[é.] ¶ De conſilio fratrum noftrorum decernimus, juri prædi&orum Prio. ris& Conventůs fuper decimis novalium, iñ quarum erant poſſeſſione tempore illo, quo indulgentiæ Apoſto- licæ impetratæ fuerunt, à parte altara de decimis nova lium non folvendis, non debere per eas non facientes de hoc aliqùam mentionem, præjudicium generari, GAP XXXIIL Q Confiatres Privilegiatorum, niſi ſe ad eos in totum tranſtule- rint, ad Epifèopalia jura tenentur. Idem. yem(ſicut aſſeris) in privilegiatorum fraternita. të recepti; nolunt tibi de juribus Epiſcopalibus re- ſpondere: Verùm quamdiu hujuſmodi fratres moram in domibus fuis fecerint e, eos compellere poteris ad di- cta jura tibi integrè perſolvenda. 3 a Bajon. b Docrores in c. fin. fup.de fid. inſt.& ino. Alleri cns. Cr c. fignificavit, De teflibus. c Giff:& Dd. incap. quoni am. De mrivileg..7. é Sylvefrumin Summa, verbo altare. 9. 6. d al. de Buten. e Dide l. fin. gu„dici îneul, C. e: sael. fin, quam Bald, dicst efè fingu],.de CAP. XXXIII G Quoad privilegium resentionis decima, femel nvale[imper eft novale. Idem Arelaten. Capitulo, Onſultationi veſtræ b. r. qudd terra, de qua non ex- tat memoria, quòd aliquando culta fuiffet, reda&a per Religiofosviros noviter ad culturam, perpetuò debet quoad immunitatem de non ſolvendis decimis nopali. um jurecenferi: Cùm aliàs nonnunquam contingeret in- dulgentiam de novalibus plùs eis diſpendii, quàm utili- tatis afferre. % ye DE PURGATIONE CANONŅNICA. TITULUS XEK. CAP. L G Infamatus fide dignus per juramentum fè purgat, alit fia cns: Cr cenfètur non idoneus enormiter peccans, Ex Concilio Triburien. Obilis a homo vel ingenuus, fi in Synodoace cuſatus crimen negaverit, ſi fidelem eum eſſe⸗ ſciverit, cum duodecim ingenuis ſe expurget d autem anteà deprehenſus fuerit in furto, aut petjurioaut falſo teſtimonio, non admittatur ad jusjurandum: ſed ei (ſicut qui ingenuus non eſt) purgatio indicatur. CAP: IL G Infamatus tertiù monitus fè non corrigens, uf ad purgatita nem ab officio fùafpenditur. Ex Concilio Agathen. S! quis Presbyter negligens vitæ fug, pravis exemplis, mala de ſe ſuſpicari permiſerit,& populus ab Epifco po juramento, ſeu banno Chriſtianitatis adſtrictus infu- miam ejus patefecerit, certique accuſatores ctiminis eſus defuerint, admoneatur 6 primò ſeorſum ab Epifcopo, deinde fub duobus yel tribus teftibus:& finon emendaa verit, Epifcopuseum publicà increpatione admoneat. Si verò nec fic fe correxerit, ab officio lufpendatur uſque ad condignam ſatisfactionem, ne populus fidelium ineo ſcandalum patiatur. CAP. IIL g Etiam Regulares purgans fè de delio feeundam regulam ta- nonscam. Ex Concilio Melden. c; Mois fi libidinibusinfervire accufentur,& mani- fetè detegi non valuerint, erga regulam fug opi- nionis malam famam canonicè purgare cogantur. CGAP. EY. i g Sideiaum est probabilenon indicstur purgatio, alids ficti h, d. quoad titulum, Ex eodem. 8¹ quis de gradu Eeccleſiaſtico raptoribus alienatum- ſponſarum ſe conſenſorem vel interventorem mani- feſtè prodiderit, à proprio gradu repellatur. Etfi verifi- milibus exinde ſuſpicionibus fuerit propulſatus, canoni- cè ſe expurget. CAP V; k G Infamatus, contra quem crimen probari non; potest, debet fè purgare juramento de veritate: compurgatores vero de kredulitate. Innocentius Papa d Aquilggien. Patriarcha é Mantuan. Epifeopo, Uotiens e a de Simana impetitus ſit, vos latere non credimus: ſed accuſa- ————— a Referunt Burch, l. 15. decr,.19 P eu Pana 2g f £, 15. Ó habetur.t, tit, de purg.vulg. in L amp. b Obfèrva ora dinem fraternæ correctionus, de quo plent.Th...0. 33. anrai É fige c C 70./in Conc, imprefih 00 C, 2. ut ajunt Burch. 4 decr. c. 12. d. al. Innoc. Pab. 3. é.. cod. tit in i compite Refert Grat. five palea, 2, q. 4. c. quotient ai

| tribuste pu blick sit, ab ofi onem, n6} CAR U, Nfſicllile opcilio Milke nulnit t nl pone pl p W A adai 75 W purgatio ne canonica: 706 ores ſcriptum afferentes, teſtes ſecunduùm formam cano- nicam producete nequiverunt, ſcilicet quòd Eecleſiam ſancti Petri P. dederit pro quatuot modiisfru- menti:[1 Cf.4 q Communi fratrum noſtr. conſilio judicamus, ut zerti manu ſui ordinis,& quartà Abba- & Religioforum.Sacerdotum,de ſupradicta ſimonia {e purgare. Porrò purgationis tenor erit hujufmo- ſeopus jurabit primùm ſuper ſancta Dei Evange- yd pro Ecclefia ſancti Petri Presbytero P. danda, nec ipſe per ſe, nec per ſubmiſſam perſonam, nec aliquis pro-€o fe feies tepretiurm recepit; deinde compurgato- fes fuper ſancta Dei Evangelia jurabunt, qudd iph. cre- dunt eum verum;jurâ fie. Quos ab ejufdem Ecclefia Laici accepit. Verum quoniam tores nec tefles fecundam formam- canonum, C ſanctorum atuta incanfaipfa procedere potuerunt.) CAP. VI. per e uum 2 en] famatum comp ellet ad fe pur- & —1 T0s inter a alios: INi oluit, utrùm Epifcopus ü fuum adpur- gationem cogere:poffit: C onil Eto adda dea crimine c publicà laborat infamià, ac ibus, ad purgationem eſt per ipfi pum Hendus: niſi fortè ſuper ipſo ad upe t appellandum. Sanè ſi appe cio, ad a examen caufam volu nem:transferr CAF VIL g Compurgatores debent ffe-honefin ir nmtum purgant, nec debent judice vel alio mpedirt:& de; gatione, p” anitur ut condict᷑us. Idem Gajetanen. electo. Um FP. Manconella“ Presbyter:[Cf.] J purgato- res illius honeſtatis& opinionis eſſe volumus, quòd veriſimile ſit eos nolle amore vel odio, ſeu obtentu pe- uniæ pejerare. Ut autemidonei appareant, neceſſe eſtut ejus, quem purgare debent, vitam& converſationem agnoſeant. Deficientem verò in purgatione, omni officio & beneficio Eccleſiaſtico privare procures: Præcavens, qudd ſi qui purgando in fua voluerint purgatione affifte- re, nullam eis malev olentiam vel indignationem often- das, neceos impedias, velabaliis, quantùmin te eſt, im- pediri permittas. eum, quem 5 in pur- CAP. VIIL Abſolutis facta, ſecundum purgationem vulgarem nonte- Lucius III. X tuarum e intelleximus continentia literarum», quod cùm H. Presbyterum(quia infamabatur de ho- micidio)à Sacerdotali officio ſulpendiſſes, ptædeceſſoris tui literas tulit in medium, quibus apparuit eum judicio aquæ de fuam innocentiàm purg gaviſſe,& Epifcopum fuis eur olviſſe. Quſa verò peregrina judicia ſunt inhibite gationem quam praſtitit, ſufficere non putantes: manda mus, quatenus ſi accuſatores idonei non apparuerint, ut cùmfeptimå aut quintå manu fui ordi-| nam 4 famam,& om nis(ficut expedire cognoveris) per purgationem canoni-| tholicorum mentibus del cam innocentiam fuam oftendat ,dibiinjungas: quam»| tione defecerit, eum Ec cum præſtiterit, ſuſpenſionem finedifficultate telaxes,&| percellas,& ab officio& benefi nii boni virum annuncians, ab infamia ho- eum teſtime micidii, nullius contradictione vel appellatione obſtan- te, abſolvas. a Cap. 4. trt. deof) Alex. ILI p. ji, cgo. dr ed non obflante, potest indicidenovo purgatio:& admitti- Verſationem& vitan C pot. pral.& judl. ord. in 2. comp. ch. b C. I. cod. tit. in 3. comp.€ eod. tit, de purgat. can. in 1. Comp. b C. 12. eod. tit. de accuſi in antiquis, ut eſñ impreſſum acomp, o C. 5. eod. rit. in i. compil.& poct Conc. Lateran. ſub C pleriſq; antiꝗ CAP. IX. G Suffiet quod compurgator fit toleratusáb Ecclefaybona fan | ma,necdecriminefufpectus condemnatus,: Idem Vinconien. Epiſocpo. Onſtitutus a in præſentia noſtra P. Diaconus: C infia.)$ Prætereà illud nobis non modicamadmirationem in- ducityquòd purgationem oblatam recipere noluiſti, niſi priùs commer s nomina fingulorum, qui ditum P. púrgare volebant,& denationibus& cæteris circumſtan- diligenter, tanquam ef es ordinat; o- nes facturus: utinamſſic diſcuteres ordinandos. cin purgationibus faciendis, cum ſatis ſit illis, qui gando exhibent juramentum, fecundàùm propriam cof- fcientiam&opinione emjurare, guòd purgandusà crimi- nefit imans velquòdbonum ſi purgatores ab Eccleſia tole ſuis ord miniſtrantes, condemna culdubiꝰ nedum ab officio, fed- etiam àber mo. Et R Innocentius TII. Se: folicitudines& noftras ill apiamus vulpeculas:: k LÉ ſtica conſtitutio tales ab ofi urgationem canonicam doceat ſuſpendendos en eum etiam à beneficio propter immanitatem minis ſuſpendiſti, nolumus impiobare: Nec illud etiam improbamus, quòd licèt contra eum nullus accuſator le- gitimus appareret, ex officio tuotamen(famã publicà de- ferente) voluifti pleniùs inquirere veritatem. Atten- dentes autem vulgatam infamiam, grave ſcandalum,& vehementem ſuſpicionem ex teſtium dictis obortam.quæ peno Decanum facere videbantur, cùm propter corun quodlibet ei eflet purgatio indicenda,& ſervantes juſti- tiam,& mollientes rigorem, purgationem ei quartæ de- cimæ manus ſui ordinis duximus indicendam. Ipſum igitur ad te remittentes, ut ibi Aunthrnn ubi noſcitur in- famatus: mandamus, quatenus accitis e tecum Nivern. & Fariſien. Epiſcopis, indictam ei purgationem accipias: itatamen, ut qui adejus purgationem proceſſerint com- probandam, ſint ſide catholici,& vita probati, quicon- Archispifi :{ us non tam moderno tempore noyerint, quàm tranſacto. Torganong verò receptå, be- neficium ei reſtituere non poſtponas. In pœnam autem famili aritatis illins,quam cum hæreticis ſcienter habuiſ- ſe dignoſcitur, eum ab-officio volumus manere ſuſpen- ſum, donetc ſcandalum ſopiatur, ita tamen ut publicè fa- miliaritatem hæreticorum abjuret. Præcipias ci diſtrictè, ut in prædicta& aliis villis circumpoſitis profi- fi teatur& prædicet fidem catholicam, ac confundat& de- teſtetur hæreticam pt itatem: ficdeince itam fuam bonis adornans operi ut infamia convertatur in bo- ſcandalum& ſuſpici Quòd fi forfan in purga- cæ diſciplinæ mucrone o depoſitum, ad agen- dam pœnitentiam in arctum mon aſterium detrudere non omirtas. a Cab. 6. eod. ist, int. comp nc, Later. part. 8. c. 2t. ; accerfitis. fèd in regifiro m deest in regfira semplartb.

Decret. Greg. Lib. V. Fit XXXIV. Tof I Qua moliuntur vineam Domin: demoliri ſpectes quidem[ 1 Tum quia ſcpefatus non videbatur apud bonos é r grava Babentes diverjàs, fed caudas adinvisem calligatas, quadam de va- y infamatus de tHo crimine, cum Epifèopı fùper hoc ex manda nitate conveniuntin ipfam. Hi fuant namque caupones,guraguam pof. reguifiti, laudabile teſtimonium de ipfo nobis curaverun vins commiſcent, qui virus draconis in aureo calice Babylonis regni| hibere, tum quia talis infamatio videbatur absnimiti dr amuli fropinantqut ju axta verbum propheticum, arcum tem amaram m- procefife ı fisut fuperius est expre! Unde cum anreacfs tendunt, ut fagitzent in occultă innoxios: guorum error ferpit ut ita ejus laudabilis appareret,&- hujufinodi facinus incredibile a y%½ botrus in flore ladati fuctum non ſolum ama videtur, non credebaimus ei purgationem aliqnam amodò iadi» trum, fed et tam pej efliferum yn germinant,— ipoftoius egregius pra- cendam:] dicator in epiftola fua pro; phetsco fermone deſerebit,& docætomni- CAP. XF bus modis evitandos, contra quos Sacerdotes tebiis argenteis elangere G Compurgator jurat de credulitate, debant; ut cum clamante populo arc federis precedente é muri Idem Turon. a Archichiſeoo. sorruant Hiericho, qua jam fàerat perpetuo anathemate condemna E 4 teftibus:[&-.]§ liver, qui ad purgare ta:itaquod Siquis ex earegulam auream furare prefampfèritcum dam alicujus infamiam indúcuntur,id folùm tenens «Achar filio Charım lapidibus obruatur. Nos igitur fisentiam. litera-| tur juramento firmare, quòd veritatem credunt eum di- noneſtatem morum pariter attendentes,] cere, qui purgat CAP. XI. CAP. XIV G Breve est, nec potest aliter[fummari: f g Infamatus fuper defettu natalium non debet promoveri nij§: Idem Abbati ſandti Dronyfis, E Presbytero prius fè purget. S. Martint. Idem Foren. Epifan Um dilectus à.[& 7] 4 Illud autem vos attende- Ccedens c ad præſentiam B Diaconus hus re volumus,& mandamus, ut talesad purgationem mili nobis inſinuatione monſtravit, quòd cùm à flis admittantur perſonæ, quæ vicinæ ſint& honeſtæ æmulis diceretur, quòd eſſet filius Sacerdotis, tu eum nec vromovere voluiſti, nec permiſiſti ab alio promoveri. ca mandamus, quatenus{i ſi publicè fuetit notà re- us, S de ipf a tibi legitimè conftarenon poterit, pute 7 ne ab ipfo receptâ, ipfum non diferas propter hoc ad Sacerdotis officium promovere: quia etſi non CAP. XII. Si infamia ortum non habet ex probabilibus conject as} de necefitate indicenda purgatio, potest tamen indict ad inſtan- šiam purgand. t, non Idem. ſit nota delicti, eſt tamen nota defectũs impedienti isad Um 6 injüvyentute fua:[é Quia verò pater ¶ ſacros ordines promovendum. ilium, quem diligit, corripit: nos Binquccccleſ. CAF: XV. dicenda purga atio& pe nden ato, purgatio ab ordà Epiſcopo per literas noſtras ad majorem cadtelam injun- ximus, urabi Hir milia eceffando taliter r fehabe-: F: Super notorio crimine non esf tecausa faper creminibus eoram Papad de. Rra de ipfofu picio non pofi fed| narto-[uter eis recepta non tenet; r t i Į apu d Idem Abban E ugen, é Scholafiico Mutin. urn nequiterpublicavit, ut iUm d tis filiis H. Unde ito nmlo= ri O. Clerici, T. Capelisnum noſtfum conteſlerimus- fuit, quòd cum dictus einfama- rO urator prop: is crimine fuiffet publice Conftantien. Epifcop pus ordinarius udex ei purgatio- nem indixit: qui cùm‘fepurgare nequiviſſet, ab iplo fuit e ee ententialiter deſtitutus::quas ipfe nihitomis iolentian w occupatas. Cumque idem 3 unfan conſanguinei ſui uxotem public detineretjad petitionem plebani de Henifo e& quorn- dam aliorum Clericorum Conftantien. diœcefis, jadici- us dicimur literas deſtinäfle, ut ſi dictus Presbytet ſupet adulterii& inceſtùs coram ipſis ſe puigare non poi ipſump pænå aa ca qui cù n conſti- tiſſe— quòd id Ha 0 a quòd impur- gatione defecerat, a memorato fuerat cone demnatus, ipſum ut tis Ec ee fiis per fententiam vayerunt, maximè ùin dente- ſtu p aie erii crimine, tanquam de notorio! Abbati fancti Gałli(ad quem illarum Ecclefia- rum m donatio pe rtinebat)' poteftatem libe ypceden- ; perfonis aliis conferenc as po- O: Clerico afignavit:[6 7] inter cztera refpondit, quot proce: &ari, eun scontra oum s: s, licèt pulfati fuerimus ı amtamen i unius facilè copus-ad Stri- m, quií promotionem ones 1Per pſius hoc Bonum, ze- cœpit cum p am faceremus indici, ut ſuam in Nos autem prani atione m huj m reputantes, ote c omenen prædié on juris )ut per vos ei purgatio- nem canon indici: quamyv fuerimus proteſta aalis petitio minùsprovidè tunc fie clefiæ Suffraganei vix eo tempore qui in Afon por ftulatic onis contra traganei Colocen. Eccleſiæ ipſum zent quia inter eum& Colocen. Aren Strigon. metropoli contentio vertebatu non fintalii Pontifices in Hungaria, merit ò y 3 guòd I i:% £] ari b) dicum prædictor ım debebat meritò! retta- ferint f | non conteſtatà procedere præſumpſer aa o Gon- | adjiciens, quòd purgationem indiétam— elet rar gigitur& a- delni tr, j ſtantien. curuveriteahibets[réi] TEN j f i i er Epiſcopos regni fui non poffet inillo articulo liis pleniũs intellectis, licèt li iteræ illa, quæ adp T par judices impetratæ dicuntur, vel ipfum ti pre ———.——— a Cap. 2. eadi tit: comp, b cap: 3? eoditit: in 3. comp. a Trenen: al, Trien: al: Tyren: b cap: 4 eod. titising: erp pars ki jas decret. est in cnp camin juventute] fàp.de prafumpt.ut|c cap,s:eod. tit: sn3.compe A.6. od. 1t. 93: comp, 5- optsme hic agmonet glofa, q si: fimper. fèd an antiq utet im-|- de Henneo, al. de Ponte fed in vetuftiorib ut teſl impreſſm. f pra- Pryum, ſum h m ynlgatis at inantig prefumpferint Renfum Mealet; um ilindi menta!

CAR I Capellan curator pi Ai K Beia S De purgatione vulgari. 7¹⁰ Renſuin non fuerit coram nobis, quia tamen ex tenore zelationis ipſorum a, quam dictus procuratorexhibuit, ac ſi literæ ipſæ oſtenſæ fuiſſent, nobis conſtitit eviden- ter, judices ĩpſos prætermiſſo juris ordine proceſſiſſe=: tam proceſſum eorum, quam conceſſionem Eccleſiarum à prædicto Abbate de mandato ipſorum factam, auct. Apoſt. retractamus, præſertim cùm relationis ipſius ſeries repugnantia contineat& adverſa. Dicitur enim, quòd crimen ejufdem Presbyteri, ufque adeò publicum$ fue- rat& notorium, quòd nullus inficiationi locus penitàs exiftebat, utpote cujus univerfæ yiciniæ populus teftis erat:& tamen ibidem premittitur, quòdeidem Presby- tero terminum peremptorium præfixerunt, in quo(fi poſſet) ſuper infamia prædictorum criminum canonicè fe purgaret: ùmnimirtum fi crimen notorium exiftebat, non grat illi indicenda purgatio, ſed in eum condemna- tionis ſententia promulganda:[é enfia.) ¶ Si verò nul- lus apparuerit legitimus accuſator,& ipſum änveneritis apud bonos& graves ſuper prædictis eriminibus, vel ipſo- rum altero infamatum, purgationem ei canonicam in- dicatis, non obſtante, quod coram prædicto electo dici- sur fe purgâffe: cùm judicio pendente coram judicibus egatis non debuerit ordinarius purgationem indicere mato. [ 1 Norinducit, ut fratrum noflrorum debeamus confi bus nelþondere,& ab eis quantura humana p dubitationis firuphlum amputare, Indeest guod. j CAP. XVI. G Non fufficit Prelato de criminibus infamato jurare, cam fe| are deber, quod.| purgat, quod fit immunis ab illis criminibus: fèd post faam promotzonen illa crımina.non commifi idem. fuerunt prog À Ccepimus e literas, quibus nobis intimare curaſtis, å quòd Apoftolico mandato fuper indicenda purgatio- ne Archiepifcopo Bifuntinen. recepto, ipfum sitåftisut decuit: qui ad diem præfixum comparuit coram vobis d, juramentum purgationis offerens fub hac forma: videli- cen quòd immunis erat ab illis criminibus, fuper quibus fe purgare debebat:[&7.]$ Ipfe veròad præfentiam noſtram accedens, humiliter ſupplicavit, ut ſaltem fuper purgatione incontinentiæ dignatemur temperare rigo- rem, quia non deberet aſſerere, quòdaà nativitate ſua nun- quam paſſus fuerit lapſum carnis. Porrò cùm abeo non credatur exactum fuiffe hujufmodi juramentum, potiùs fortèpræfumimus, quòd alia de caufa volebat fub præ- fcripta forma jurare; videlicet, quòd immunis erat abil- lis criminibus, de quibus fuerat infamatus, tanquam dimiffis per pænitentiam jam effet immunis ab illis; fed hoc jurare, non parvæ temeritatis exifteret: cùm bea tus Job dicat e:[ Eriamfi fimplex fuero, hoc igſum ignorat anima meæa:]̃ ¶.] ¶ Ideoqͥue præſcriptam purgationis formam, ſecundùm quam idem Archiepiſcopus obtulit ſe purgare, reprobamus, utpote indiſcretam, temerariam, & ineptam; injungenteseidem,út fi voluerit& potuerit fecundùm hanc formam fe purgare, fecundùm fanum in- telleĝum, quem ei duximus exprimendum, videlicet quòd iHa crimina graviora, id eft, fimoniam, venditio- nem juſtitiæ, atque incontinentiam, de quibus infama- tus extitit ſj jaret ſe minimè commiſiſſe, poſtquam ad Archiepiſcopalem promotus eſt dignitatem:& compur- gatores ſic jurent, quòd credunt eum verum jurâffe: quo facto vos illum dimittatis in pace, alioquin,&c. a Ipfarum, b publicatum. c vid. Bart. in l1.§-accu- Jationer. ffad SC. Turpil ubi citat hunc textum in pulchro cafu, d nobis, legitur in plerisg, Cod. ſeries tamen indicat legendum, co» ram vobis e Iob. 9. f al. eviſtit. mus, quatenus dictos fratres,& alios DE PURGATIONE a VULGARI TITULUS XXXV CAP. L a Duelle,& alta purgationes vulgares prohikita funi, guia per eas multoties condemnatur abfolvendus,(7 Deus tentari videe tur. h. d, totus titulus. Cœleſtinus III. Ura ſuſcepti b regiminis:[1.&].] 4 Cùmt£ duxerit fed. Apoft. oonſulendam, utrum ſuper Eccleſiarum poſſeſſionibus duella debeant ſuſti- neri? Tug duximus folicitudini refpondendum, quod ineo cafu, vel aliis etiam hoc non debes aliquatenùs to- lerare. c [C 1 Sapedifa tamen mul. eum non definunt snfamare: unde nobis humiliter ſupplicavit, ut ab:llarum impetitionibuus ſolutum eremus ahſu, pradictarum Eccleſiarum pacifica Holſeſtions udere.] G Summatum est Priors S. Sergiz Ignificantibus 2 V. Laico,& fratribus ejus ad ne- ſtram noveris audientiar eniſſe, quòd cùm qui- dam eos ſuper furti cuſaret, cum eo coacti ſunt inire duellum, in quo aliis peccatis ſuis præpedientibus ceciderunt; propter quod per confules Spoletanos bonis jis{poliati: nunc verò furtum apud alios inventum,& quòd ipf fuerint innocentes, eft(fa- ciente e Domino) revélatum. Unde confùlibusipfis de- dimusin mandatis; ut ablata reftituamt univerfa. cAr Ni G Summatum est fapra eap.t, Honorius 111. Uecti f filii noviter in Livonia baptizati, gravem ad nos querimoniam deſtinàrunt, quòd fratres Tem- plariorum,& alii, qui temporalem in eis poteſtatem exercent, ſi quando de aliquo alio g erimine infaman- tur, cos ferri candentis judicium fubire compellunt, qui- bus ſi qua exinde ſequatut aduſtio, civilem pœnam in- fligunt. Cum igitur hujufmodi judicium fit penitùsiñn- terdictum, utpote in quo Deus tentari videtur: manda ut ab hujufmodi converſorum gravamine omninò deſiſtant, per cenſ. Ee- cleſ. appell. remotã compellas. ige DE INJURIIS ET DAMNO DATO. TITULUS XXXVI CAP. L G Propter ejus brevitatem non ſummatur. In Exodo. h Da` I rizati fuerint homines,& percufferit alter proxi- mum fuum lapide, vel pugno ż,& ille mortuus non fuerit, fi& jacueritin leĝo, qui percuñierit, operas ejus& impenlas in Medicos reſtituat. CAP. IIL G Breveest,& ideò non ſummatur. In eodem. 11 quis aperuerit ciſternam,& foderit,& non ope- ruerit eam, cecideritg; bos velafinusin cam, dominus a Urde.Thom.2..9 95.art..ad 3. arg. b Cap. un. eod.tzt. mz.eomp. C Adde quod not. Bald. int. 1..de Lat. lib, tol. ubt vide. d Cap. un. eod. tit. in 1. comp. vid. Cone Trid. Rf. 25. de refor,.19e@ favente, in recent. 1 Tuvop. 10..15., E Ds- flio, alio, deest fere in omnib. manuſen. h Exod. 21. i vide l fin, cum gl.& concor. ff. de ſicar iis. K al. tta. fed jacuerit. 1.a ritde damno dato. smi comp.Refert Ivo.16.:349. Exod. 222 2

7¹¹ ciſternæ reddet pretium jumentorum: quod autem mor- CAP. IX tuum eſt, ipſius erit. FHaber plura dicta,& ſeſummat. CGAP: LII Idem, T Breve est, C ideonon fummatur. I itu: datam eft damnum, vel injuria irrogata, Idem.| ſ⸗ is irrogantibus opem fortè tuliſti, aut hacim. S à bos alienus carnupeta fuerit ab heri:& nudiuster-| peritiâtuå, five negligenti evenerunt: jure ſuper his ſa⸗ tius,& non cuſtodivit eum dominus ſuus, teddet bo- ¶ tisfacerè te oportet, nec ignorantia te excufat, fi fcire van pro boye,&ecadaver integrum accipiet..| debuiſti ex facto tuo injuriam veriſimiliter poſecontin- i T “AP. IV. gere, veljacturam. Quod ſi animalia tua nocuiſſe propo. Q. Breveest,& non fummatur nas, nihilominds ad ſatisfactionem tenetis, niſi ea dan- Idem. do paſſis damnum, velis liberare teipſum: quod tamen L læſerit quiſpiam agrum vel vineam,& dimiſerit|: ad: liberationem non. proficit, fi fera animalia, vel quæ jumentum ſuum, ut depaſcat aliena, pro damno æſti. conſuevetunt nocere, fuiſſen& quam debueras non cu⸗ ationem reſtituet| råfti.diligentiamadhibere: Sanklickt, qui occaſionem y; f dat, damnum videatur dediſſe: ſecùs eſt tamen in C Brevẽ on[ummatur f dicendum, qui ut non accidetet, de contingentibus nil omiſit T& egreffus.ignis comprehenderit acervos. frugum, ſive ſtantes ſegetes in agris, reddet damnum, qui i gnem ſuccenderit. CAPR. VE Q, Breve esT; d quafi idem cum precedenti Ex pænitentiali Romano. d Iquis domum velaream cujaſquam incenderit vo- Iuntariè, ſublata& incenſa omnia. reſtituat,&tres x dum iterat: UICLU LUS- SARIE CAP.. I uniiendus eft crimrnoſus, quotient deli» annos pœniteat 3| E na L? Concil o Tolerano a CAP.. VIL. j© d que tregt prævaricatione iterantuts, fte⸗ GSeeularis poteſtas, qua Clericum bamivit, cundemnari debet Am uuenti ſententiã condemnentur. her judicem Eccleſtiaſticum, dum æſtimationem injuriæ in ext| QAP- TE; Edamnis. Et hodic adde pœnam in Clem. r: de pænis| G. Interficiens Přesbyterum: puniendts est G pænepars Eseli- Honorius Il.-Bononien s| Jiss cui prefait; alia parsproejus anima difiribuitur Lim e f piſcoꝑo Mutinen. ut po- Ex Concilio Triburienſi. a Iteſtatem, conſiliarios& populum civitatis Floren-| poe interfecti:compoſitio, Epiſcopo ad cujus tin. ad: fatisfai iisirrogatisE- f Æ parochiam: pertinet; folyatur:itzutimedietatemuti- tarer idem| litatibus Ecclefiz, cui præfnit, tribuat; alteram in cjus€- leemoſynam juſtè diſpertiat: Quia nullus ejus hæres pto- ximior videtur, quàm qui ipſum Domino ſociavit. C:.- TIE G: Nindébent:Přaliti pro sriminofs | gere, nec: etzam correélioniscansá: excu coarẽ re nos ejus proceſ ne Florentin, quia bannive-| aſticam & expenſas,& da. | Ț | f fufinendispecunianrexze itate penam pecuniarie juramento præmiſsa; edi&to Epiftopofenten- zum. | am imponere: Alexandèr IIN Cantisarreni Are Kitii i* copo: or VIE.: Icèt b juxta A; tolim re : PARA E„& criminib Laicis pœnam pecuniariam exigi perfor Tẹ Accepimus; D um fuperda fas nonextend: Gregorius-I X;| EN ftr."111 ofer 14 r, è——. r j R nonr rum præfentiapropofui-| fias. interdicunts àvicariisdenarios, ureos inEce cantare permittant exigere non formidant;& al F & avaritiæ prodire vidèntur:[617] q Mandà tenus Archidiaconis prædicti Epiſcopatũs! interdicas: ſi autem contravenite præſu pel. coſſante Eccl. cenſurã compellas PI. A. ieraliter anfià: lamnorum &c ideò in àmnorum articulo intelligi füerit: compr | | | i | $ obfècrare r increpare fudéa uif roben lorum s corrigere fing e factenád TE; ULIN TefisChriflifùunt, guare a diamurmodefliam;& maturitatem fêrvare: f; onon:Obitan za toritate| CÁP: IV rafinti imexpenfisi etiam m Victis condemmutur uictort n caißſi: hecuniariis,& unuum caſim evtipit: Idem in Concilis Iuronen. Al lumniam: e&audaciam temerè a neee—— a Etin Concil. Iriburienſ ſub Ainuipho Imperatore:6:€ c. 1440.0 Ora- rum ſatisfactionem aliquic æ difcretionis arbitrium;-te, ficut g litigantium cone Exodiz2: c Ibidi d milis fententia 4e pœni. altin verbis referunt Burch. l. 6. decr. c. 11. Ivopi 103 fhod E- ni 8 zv eod. 11t. m fiit: pol f vide, E verbo, baan, ſfue Balea iy: gi 416, omnes Přesbyters: bi Cx eo a deoffc. opd g: Jish;* si y;. eod. , ceghe. ora: nói g. dibtio, pros deeſt in ve- 3. comp. post conc. Lat. ſul. Alex. beei gnei h- difio; aliguid, detin antiq: exem-|in comp: post Conc Lan Jub'Ales II P. ʒi c. ⁊ é tt r ù———ñ2 Decret. Greg. Lib. V. Tie XXXVII 7¹⁶

plic demnando in expenſis,& alio multip ctio imperialis compeſcit. Quoniam igitur ſacris inſti- tutis conſonare dignoſcitur, ptæcipimus, ut de cætero in caufis pecuniariis victus, victori in expenſis condemne- tur: niſi ſententia pro abſente feratur. Å p G Clericus caufam fèu operam prab Innocentius II. Midroffe ello, deponendusest, Archiepi- gN Uddin a dubiis:[& 7] 4 Quia verò tam Sacer- dotes, qui gubernant navesad pugnam, quàm qui perſonaliter exercent conffictum,& hi, qui alios incitant ad pugnandum, omnes enormiter peccant: de rigore ca- nonico eos credimus deponendos. G Clericus pro ma monaſterio detrudi qt nagnis ſceleribus henf, puniri 1òd à fuisordinibus degrada- inarĝis monaĝeriis, ad pænitenti- trociniis, vel alii r nden trudi debean am peragendam. t m, Utero po- enttone. CAP. VIS G Si uterg, contrahentium venit contra contr teft exigere pænam ad invicem promaffamn ex cont Idem Abbati d fratrib. Crypta f ratæ. cin præſentia noſtra: L1.] ULi- ctt autem in inſtrumento Epiſcopi Lavitani expreſſa fuerit certa pæna, quam pars contractum non fervans ſolveret obſervanti: cùm tamen utraque pars veniſſe contra illum, ex confeſſione propria convincatur; cùum & pars veftra ſubtraxerit Epiſcopo penſionem,& Epiſco- pus procurationem exegerit ab eadem Eccleſia, ſicut Oe- conomus propoſuit memoratus, utramque partem ab ea reddimus abſolutam. CAP. VOL 9 Siteftis propter vacillationem incarceratur, infamiam non| znchrrit. 8 Idem Priori S. Fridiani& Magiſtro B. Cano- nico Piſano. Uper d his, de quibus nos conſulere voluiſtis:[& ] q Clericus autem, qùi pro eo quòd variaverat& yacillaverat coram vobis e, de mandato noftro f ca- E3 ptus eft& detentus, infamiam non incurrit. CAPR 1X. G Obigatus ad certam quantitatem, certå die fub pæna folven- dam, fi partem intra terminum ſol bit, ad pænam intẽgram non tenetur, Guin g ad nos reftores Clericorum ſancti Fortunati querimoniam tranfmiferunt, quòd cùm tibi effeht inx+. libris pef quoddam arbitrium condemnati, effet- que pœna xxx. Iibrarum appoſita, niſi eas ſolverent in termino conſtituto, tandem xxxinl. libris in termino perſolutis, occaſione ſeptem reſiduarum, per quaſdam noftras A literas veritate ta impetratas, obtinuiſti eos in præfatis x bris tibi per delegatum judicem condemnari. itur te non decet in tantum Pon- tificalis modeftig oblivifci, ut inhoneſtis quæſtibus an- amem— Idem Spoletans Epiſcopo. a.. eod. tit: in.comp. an Clerico pugnare liceat explicat B. Thom, 2. 2,9. 40. art. 2. C ibi Cajete b C3. tit, devita é hon. Cler. iñ 3. comp. vid. Bern. Dia zin prat crim. can. cdg.© Pars C. conſtetuttus. fup. de relig dom. ubiinvenies varietates de voce, Lavitani. d Cap. 3. tit. de accufat. 3n3 comp.& Alit. nobis. f al. veſtro. g C2, ne Cler. vel Monach, in 3. comp. h Dictio, noſtras, dees in Pleriſſt antiquli. De Pænis. i remediofan- j 74 helando deſideres cum aliena jactura ditari: mandamus, quatenus ſeptem librarum ſolutione contentus, ſuper poœna xxx. Iibrarum memoratos rectores de cætero non moleſtes. AP. X. Q Occidentes Pralatum, priuantur beneficiis d feudis gual bent ab Ecclefia, cui praerat Pralatusilleneceis vel haredibusy tuentur, nec alia de novo concedi debent: Et hodie zn occidente, ca- piente, vel banniente Epifiopum, autta funt fimiles peng bus ån Clem. Si quis fuadente. Adem. D aures à noſtri Apoſtolatüs pervenit, quòd cdt quidam parochiahi tui aufu diabolico[bong ġ me: gmoriæ) T. Vincentinum E 1 Morem tu- um nequiter peremiſſent,& beneficia, quæ illi à Vincentina Eccleſia obtinebant, ipſis per ſententiam fue- rant cum multa deliberatione ſublata. Quĩa igitur ma- jori ſunt animadverſione plectendi, nos tam tibi, quàm ſucceſſoribus tuis, auctori prohibemus, nes ipfis, aut hæredibus corun ié ſtituan · tur, ſeu de novo eis alia quælibet cor CAP X] € Prorumpens contra judicem, arbitriofu Jdem. ius electus ſancti P. ad montes: de qui e gu e tas da periori bunit — c llectus c f improbitate conſtit merè prorumpentis, juxta ſuperioris arbitrium terit animadverſione pun CAI PHPatroni, Advocati, vel Uicedomini vendicantes fibi s clefii pias quàm jura permittant pec cenſuram Eccleſiaſticam com- heſcuntur:&.ſi ocridunt Pralatum uel Clericum Ecclefia per fè, vel per alios, perdunt quod habent ab Ecclefia,€ corumpofteri ufque adquartam generationem non admittuntur Ad(Aerum, nec in Re- Ligionibus præſictuntur. Adem 4 in loncilio generali. N quibufdam provinciis Ecclefiarum Patroni& Ad- vocati, ſeu Vicedomini ſe in tantam inſolentiam erexe- runt, quòod non ſolum cum vacantibus debet Eccleſiis de paſtoribus idoneis provideri, difficultates ingerunt& malitias, verum etiam de poſſeſſionibus, aliisque bonis Eccleſiaſticis, pro ſua voluntate ordinare præſumunt⸗ &(quod horrendum eft dicere) in necem Frelatoruma prorumpere non formidant. Cum igitur, quod ad de- fenſionis ſubſidium eſt inventum, ad depreſſionis diſpen- dium non debeat retorqueri: prohibemusexprefsè, ne» pattoni vel Advocati, feu Vicedomini fuper præmiſſis de cætero plusuſutpent, quàm reperiatux in jure permiſ- ſum:& ſi conttà ꝓræſumpſerint, per ſeveritatem cano- nicam diſtrictiſſimè compeſcantur. Sacri nihilominũs Concilii approbatione ſtatui quatenus fi Patroni,vel Advocati, aut Feudatarii, feu Vicedomini, aut alii bene- ficiati alicujus Eccleſiæ, rectorem yel Clericum aliym t- pfius Eccleſiæ, per ſe, vel per alios occidere, vel muti- lare anfu nefando præſumpſerint: Patroni jus patrona- tûs, Advocati advocatiam, Feudatarii feudum, Vicedo- mini vicedominatum,& Beneficiati beneficium prorsùs amittant. Etne minùs vindictæ quam exceſsus memo- ria ptorogetur, non ſolum de præmiſſis nihil perveniat ad hæredes, ſed ctiam ufque ad quartam generationem poſteritates talium in Clericorum collegium nullatenũis admittantur, neque in domibus regularibus alicuſus præ- ationis aſſequantur honorem, niſi cum eis fucrit mife- ricoiditer diſpenſatum. a Cap. 1. eod. tit. in 1. compil: b Hec duo verba; bona mea moria, defunt in omnibus Vatic. C.i. tit. de probat. in., compa d Scilicet Innocent. ILI. in Conc: gener,£. 45. Ó Cap. 2, eod. tit. i6 1 compilat | į 1 | | | | mus, — 222 3

ziy Decret. Greg. Lib. V. Tit XXXVIII. CAP: XIIL G Dominsexcommunicato manente fübditi fi taten non a bent: O fi fongo tempore in ea Perſtiterit,& monitus non parltert Ecclefia, ab ejus debito abfolvuntur. onau: III. Prepofite,,Archidrac. dr H. Ca nico Sueſſion. *Ravem Cap AA quòd cùm Cor 8 E D ınicatjoni nnos& amp lius in ex more ii 2 o S AM uos Tr tens, juri parere pert inaciter rei temnend Ea mor ro ere Comitis us fi Cor mes fi nitionem ve rt, vos Eccleſias, ir nquibus a A ejus debito abſol ver atione e terit t)} ab ti Lund. a n us quef ionem nes Regiftren. b pi"O Mu rrogarat eiſdem c perj judices à fede viaculo-fuezit nodau ùs abfolutos, CAP.. I g Pro mani feſto peccato pœnitentia pi Alander Papa d: Anifeſta peccata non funt oçcultå purganda. CAF II aænitentiam occidentis Presbyterum Ex Concilio 1 Ui Presbyteram occid iaci fecundùm canone lultimum t G Ponitį CAP HI esi éh gui modum e e. Alexander endende. [é J. 17 Unde c ontigit ĝis R multi homines i longum eliet f atus P. Deo e quatenus ipfi pær Tit) mifericordit ter impona P fiderat: r ro liberta te ſua& Eccleſiæ devotion talem diſcretior atur, nec ali CAP. IV: F Indulgentie; Juα conced untur per Pralat Preſunt, judices hoc concedant. Idem Archicpeſcobo Cantuart aff Jòd autem k; confuluifti, utrùm re iunt in dedicationibus Eccleſiarum, 3 alit. eidem: lgitur, eiſdlem, reperiuntur apud Cr Fpiſd copyn. e Ha duæ Voces, gr rare f Ca. cod. lit nt. comp. g imponas, A asbes K G3 eoditit ing comp. blica imponi debi is circumſtantiis arbotraria pœnitentia indict oniam igitu dum quod enden Şi att faar tes. h, quòd uod faln ayj 1 quod falutis periclum débe. osnon[abditis non| d- ah Cal ætus, ut in omnib. Vatican ifl, 3t: regiſt. ad Feælicen, Saffraganeis, deſunt in mmili A atendens Eps correctione iolans aA[oe ſtrum Vernicæ ne it, gu ae caftris detru fue 5 niſſa, quæ ma sada us, um füe. Quare k ipfe ſiæ nul- oe- eilig idem ‘tibus ad ædificationem pontium, alſis profint quàm his» qui remittentibus ſubſunt: Hoc vol umustuam fratemi- | tatem tenere, quòd ùm à à non fhoi ike ligari nullus valeat vel abſolvi, remiſſiones pra s s prode effe illis | tantummodò arbitramur, quibus ut j dices ſpecialiter indu ferunt. i £ in non diponit ti do criminibus yea zie tamen afery i E2 oſſe ş F cre So PE ne ber e: guia licèt non ſit v mittenda tamen e eft eorum con ļ j itis pœnitentia indicenda. VE t diein pane& aqua jejènari; nenti pagina's illi, qui AA diesin pane i poœnitentia tenentur peragere, pë- nem, quo an ntur, non habent, legumi nibus, aut pifci- bus, aut aliis cibari ciantur, ſi neceſſitas id e cpa- ſe at c: Difcretione tamen adhibi ità, quòd his non ad de- ias, fed ad fuentationem utantur: CAT., F Sacerditi G Græco hrocuranti, vel a pii torum, non Spatii r pænitentra Dnblica i deber alj ab altaris o fcio, C aliter in fèc reto agi RONA fid fideli a stum esf pubicum, deb L tum 4 eſt, utri o matrimonio|] injungi? Hu lic urantibus, vel f; riuntur oppreſſi, ab of | nere,& eis gravior g | in publicum id S dabſti⸗ piali 05 pæ: nitentian Cas, pænitentis.čontriti q Czterùm ùm atem ese Eus qui f Ecclef pœnitentia n ſecundum quantit perdi moderanda, penlatá.c perlong, fu ornicatione, adulterio; homicidio, perjurio g,&aliis criminibus, confideratis cireum aftan- tiis omnibus,& praæfertim novitate] sorprenen apni tentiam delinquentibus tis; prout tem veſtigiis es, sda h: DA epen s dij non dam:] paulatim eos inftruatis in fide, confeſſio- otis impona 7, b Ca. tit. de feriis, m 2. comps í f è lGa„titin rs alia fip. de fertis. ci licet,- C€ expofiit. d A sin idl 7 n& j qui e Vid. i autfađa.$. fia f depan. O icun f j ii Yox, perjnrio, dés f Capi ed. tit inp omp G Yoxs peri jario, dees |; in antiqs Godisa- h- de Cor, za nis ap

rif publicta — -17 De pænitentiis, nis formam, grationem Dominicam,& Symbolum illos folicitè edocentes a. Interimtamen corporis& fangui- nis Domini facramentum renatis fonte baptiſmatis, con- ſuetis feſtiyitaribus,& in mortis atticulo tribuatis. CAP: IX| g Auditurmulieris confefia, qua fibi partum alienum fappo- fait, vel proprium ex adulterio Jufèepit, nec illud marito vult lletegere. Idem ſanct: Laur. in Lucina Presbytero Carde Apafi. ſed. Legato. Fficii:[e infia] q Significâfti quandam mulierem in pœnitentia tibi fuiſſe confeſſam, quòd timens, ne viri poffe devolveretur ad alios, quàrundam herba- rum ſuccum potavit,& ſic Venter ejus intumuit,& inde gravidam fe oftendens, fibi partum fùppofuit alienum: s ipfi b detege- lit fine dubitatione qualibet efe tur poulas edoceri, utrùm ei hâc entia injungenda: reſponde- i to de adul. imeat confi- tentia deneganda: ita nec illi debet ximẽ ſi per alios intelligas ali onem viri devolvi: cretum Sacerdotem ei debet pœnitentia der nos, ad quostimea petens ſatisfactio injur CAP. X G Abbatiffa Moniales benedicere, confeftones audire, blice pradi © Burgen, È u, G Abbati .Ciſterc ` quà Abbatiſſæ Moniales proprias benedicunt, ipſarum quoque confeſſiones in criminibus audiunt,& legentes| Evangelium præſumunt publicè prædicare. Cùm igitur| id abfonum fit, pariter&ablardum: mandamus, quate-| nus ne id de cætero fiat, curetis firmiter inhibere. Quia licẽt beatiſſima virgo Maria dignior& excellentior fue- it Apoftolis univerfis, non tamen illi,{ed iftis Dominus claves regni cœlorum commifſit. CAP. SE rdiél: conceditur pænitentia& viati- entibus koc primo. Clerici, qui fèrvārunt interditum, Glentio in cæmeterio fêpeliri. hoc ſecundo. In conven- gfiis Clerici bimi wel trini pofant hor n ſubmißſd. voce dicere. hoc tertio. Cruce fignatis{r peregrinis tempore anterdicti pænitentia concedi potest hoeg sarto, Idem. Uòd e in te:[ 1& infrà.] q In illo enim verbo, per quod pœnitentiam morientibus non negamus, viaticum etiam, quod verè pœnitentibus exhibetur, in- telligi volumus, ut nec ipſum decedentibus denegetur. Licèt autem per generale interdictum denegetur o mnibus, tam unctio, quàm Eccleſiaſtica ſepultura, con- cedimus tamen ex gratia, ut Clerici decedentes, qui ta- men ſervaverint interdictum, in cœmpmeterio Eccleſiæ, ſine campanarum pulfatione, ceſſantibus ſolennitatibus o- mnibus, cum ſilentio tumulentur. Et in conventualibus Eccleſiis bini& bini, vel ſimul tres, horas canonĩcas vale- ant f legere, non cantare, januis claufis, interdictis& excommunicatis exclufis, 8e voceita demiſsã, quòd exte- tiùs audiri non poffint:cùm& regularibusfecundùm pri- È unit tualibts E & remiſſionibus. 7¹8 vilegium fed. Apoftol. fit indultum, ut cùm generale in- terdictum terræ fuerit, liceat eis januis clauſis, excom- munieẽatis& imerdictis excluſis, non ꝑulſatis campanis, fupprefsà voce celebrare divina. Recipientibus autem ſignum crucis non negamus, quò mindùs eis ob a reve- rentiam Crucifixi pœnitentia, cùm poſtulaverint, injun- gatur: quod& aliis peregrinis poteft mifericorditer indulgeri [ I rum quoniam à quib ri. ufam aintellevimus dubitarid utrum(lericis vel Lacis dandum fit viaticumin extremis, an unctio impendenda,& an cum aliis ſacramentis and genda ſit de- cedentibus ſepultura. Utrum in conventualibus demiſid voce, januis clauſſi, interdlictis eæcliſis, diuina poffint o liter an ſisſespientilis ſignum crusts,& ſunctorum li bibus ſit pœnitentia injungenda. Amm biguitatem huujtiſinodi de duu- bitantium sordibus volumus. amputare:| G Famo cite Quilibet doli capax tenetur faltem(emel in anno confiteri proprio Sacerdotis vel de ejus licentza alteri,& Euchariſtis ſacramentum ad minus in Pafiha recipere, Et Sacerdos revelans confefionem deponend us e,& in monaſterio ad agendam perpetuam pænstentiam dea trudendus. Idem-b in Concilio generali, O75 c utrinfque fexûs fidelis, poftquam ad annos dif&etionis pervenerit, omnia fia folus peccata faltenifèmel in anno fideliter confiteatur proprio Sa-%7’ cerdoti,& injunctam ſibi pœnitentiam propriis viribus ⁄,Ă ſtudeat adimplere, ſuſcipiens reverenter ad minus in Pafcha Euchariftiæ Sacramentum: nifi fortè de proprii Sacerdotis confilio ob aliquam rationabilem caufam ađ tempus ab hujufmodi 4 perceptione duxerit abſtinen- dum: alioquin& vivens ab ingreſſu Eccleſiæ arceatur, & moriens Chriftianå careat ſepulturàa. Unde hoc fa- lutare ftatutum frequenter in Ecclefiis publicetur, nes quifquam ignorantiæ e cæcitate velamen excufationis aſſumat. Siquis autem alieno Sacerdoti voluerit jufta de caula fua confiteri pecċata, licentiam priùs poftulet& obtineat à proprio Sacerdote, cùm aliter ipfe illum non poſſit abſolvere F vel ligare. Sacerdos autem fit diſcre- tus g& cautus, ut more periti Medici ſuperinfundat vinum& oleum vulneribus ſauciati, diligenter inqui- rens&c peccatoris circumſtantias,& peccati: quibus 5 prudenter intelligat, quale debeat ci prebere confilium, & cujufmodi remedium adhibere, diverfis experimen- tis utendo ad ſalvandum:ægrotum. Caveat autem omninò, ne verbo, aut ſigno, aut alio quovis modo ali- quatenùs prodat peccatorem k: fed fi prudentiori con- ſilio indiguerit, illud abſque ulla expreſſione perſonæ cautè requirat: quoniam qui peccatum in pœnitentiali ſudicio ſibidetectum præſumpferit revelare, non folùm à Sacerdotali officio deponendum decernimus, verùm etiam ad agendam perpetuam pœnitentiam in arctum monaſterium detrudendum. CAP. XIII. q Medici vocati ad infirmos debent ante omnia i firmum ad confefionem, nec quicquam perjuas poris tendens in animarum periculum» Idem żn eodem. Um infirmitas corporalis nonnunquam ex peccato proveniat, dicente Domino languido, quem fana- b Idem fèilicet Innoc. III. in Conc. gen, a Adreverentiam. ——HD——— a Qua delent ſcire Curiſtiani ad ſalutem ſilam, vid. Bald. Siper rub..de fam. Trin. b ili, c In antiq. cod. Palentin.dr Burg, Epifiopis, é Abbati Aumids. d J. eod. tat. in&. compil. e Cap. 3. eod. bit. in g. comp. vides. ult. de fèntent, ex · comm., E In omnib. Vatic. valeant legere potins, quam can- tare, | c, 22, Q c, 4. cod.tit, in compil~c Vid. Conc, Trid. SeffI4.tfe de confeſſ.& can.l. de ſanctiſßimo pæen. ſacram. d al ita, al, ejus, e Inalis neguifguam ex ignorantie caecitate. f alit folvere. | g Qualis debeat eſſe confelſor, tradit Magifter Sentent. Lg. difi, 9» Gaualem. h al x quibus.in conctlio sta: per guas, 1 Janane dum. k B. Thom. in quaflionibus additis ad 3. part..11. ahta O Theologos g. Sent. T22 A

7¹9 Decret. Greg. Lib.-Ti. XXXIX. 720 verat ar[Vade, d ampliusnols peccare, ne deterius aliquid te-| gentia ultra annum, fiveab uno folo, five àpluribus Epi» bi contingat.|{coris dedicetur: ac deinde in'anniverfario dedicationis Præſenti deereto ftatuimus,& diftri&tè præcipimus| tempore xci. dies deimnnétispænitentiisindulta remiſ Medicis corporum„ut cùm cos ad infirmos: vocari con.| fio nonexcedar:[¢7.]; 4 Hunc quoque dierum nume- tigerit, ipſos ante omnia moneant& inducant, ut Medi-| rum indulgentiarum literis præcipimus moderari, que cosadvocent animarum: ut poftquam fuerit infirma de| pro quibustiber cafibus aliquoties conceduntur; cùm fpirituali falute provifum, ađ corporalis medicinz ré-| Kom Pont. quì plenitudinem obtinet poteftatis, hoc b medium falubriùs procedatur»cùm caus#ceflante, cefet in talibus moderamen conſueverit obſetvare- effectus. Hoc quidem. inter alia huic caufam dedit edi-| CAP. XV. cto, quòd quidam in ægritudinis lecto jacentes, cùm eis| Archiepifiopus intra provinciam faam potest concedere in- àA Medicis ſuadetur, ut de animarum ſalute diſponant, in Aulgentias, ſocundum formam Concilii generali: h, d,& loqustur deſperationis articulum incidunt, undè faciliùs mortis decap. preted. m fine peticulum incurrunt. Si quis autem Medicorum hujus 8 noſtræ conſtitutionis, poſtquam per Prælatos locorum A fuerit publicata, tranſgreſſor extiterit, tamdiu ab| ſu Eecleſiæ arceatur, donec pro tranſgre Honorius- IIT a poſtulãſti c certificari refponfo, utùm per A tuam provinciam poſſis concedere temiſſionis lite- -|. ras generales: Nos igitur f, t. breviter refpond. quòd di ſatisfecetit competenter. Cæterùm cùm anim| per provinciam tuam liberè potes hujufmodi concedere multo prætiofior corpore, fübinterminationcanathema-| literas, ita tamen, quòd ſtatutum generalis Concilii non tis prohibemus, ne quis Medicorum pro corporali falu- excedas. T te aliquid ægroto ſuadeat, quod in periculum animæ CAFE XYI convertatur- e 2 E Q-Epifiopus ér alir, de qu:bus in litera, poffunt fine licentia fho CAP- XIV. Periorum ffbi eliger Eleemoſinarum quaſtores ſine Apoſtol. literis admitti non debent: nec tunc propona Eſis literis continetur. hoc prim &expenſſs inco vel diæcefanorum| ultra id uod tnt E pro dilatione pœnitentiæ periculum imreineat a- nimarum, permittimus Epiſcopis& aliis ſuperiori- bus, nec nom minoribus Prælatisexemptis, ut etiam præ- | ter fui fuperioris licentiam, providum& difcretum fibä poſſint eligere Confeſſorem Er debent ef gruts abflinere-hoc fecundo: I C in smn-conceffts ab excedere non-debeti h. 2 se go ex co:[07] Q Eleemoſynarum quoque que ſtores ios mentiendo, abuſiones DE: SENTENTIA EXCOMMU- nonnull A56f toponi e nicationis di poſtolic literas vẹras exhi- į AEE bar:| TETUL- US KIN | CAP- I G Iinpubes, qui Clérreuns percufiit, ab Epifapoabjolvi potest 3 i flinæ pertutit Clericumetiamf fit major, T>] Ent| excommuúnicatas nones? gut vero ex-odio fiet per Papam abe talis eft ia lus:}. omnes ftabimus| ffyitur: ante tribunal Chrifti, recepturi proutin 7 mus; fivebonum. fuerit, fiv]: meffionis extremæ mifericord ac æternorum intuitu ſemi te Domino cum iplica mus in cœælis; f nentes, quoni & qui ſeminat ĩ metet vitam æternam Fratr norum |& gui joco vel causá'difis corpore gefi tet $ prævenit&o, quod redden- Alexander IT. Senom Archiepiftopo Uper eo verò e, quod conſilium poſtulaſti: infia] S Refpondemus; quòd fi Clerici infra pubi resannos fe ad invicem, aut unus alterum pertufie- rit, nor funt ad Apoftolicam: fedem:mittendi, quia eos fat: Nec Clerictz ſi ſunt plenæ ætatis,& non odio,velinvie lindi e, fed levitate jocoså ſead invicem- neque magifſter, ſi ſcholatem Cleri- Vecorrectionis percuſſerit: quia 1 y manuum violenta notari. Cæ» erùm fi ex odio iidem fcholares veb feculares Cleri vercuflerint, pro fuxabfolutionedebentad A poft edem venire: Dirum ſcholare nos diem iamgueređtam te: reè e feminat, parc propriæ no monemus& c nem vo remiſſio- vobis àI 1 os Yiolênt. i. pro fuaabfolistione debeant V CAR MW jte n percutientes abſatlut. retione deficiente, recHrrie Abbás. G Minachos fEad in in Canonitis rægularibus:& Ao batis dij | turad. Epifèopum: | Idem: | N Onachi F verò& Canonici regula E A modo fe in clauftro percufferint, nO menee uas quid r3 res, quocunque n ſunt ad Apoſt. dec dicatur baſilica, non extendatur indul- mnuntur; nimus, ut | a Quid lateat fub hoc sanfid, non apparet: busi c Vidi Specul tit. depen. Gre B. ditis ad'3, part: q; 26 d Inaunobws mant: timi.€ Cz eod: tit i r: comp: E Ceod: tit, | | | prmat f ada si. per hac O alia bona{eaem

721 De ſententia excommunicationis. 7²² fedem mittendi, fed fechndùm providentiam fui Abba- tis diſciplinæ ſubdantur:& ſi diſeretio Abbatis non fuffi- cit à ad eorum correctionem, eſt providentia diœceſa- ni Epiſeopi adhibenda- CAP. III Oſttarius, qui Clericum percufät non graviter, ab Epiſcobo abſolvi potest. hoc primo: Officialis deleiberatè injiciens manum in Clericum, per Papam abſoldlitur: hoc ſecundo Qui repelle: davim Di Clericum percutit, excommunicatis non est. hoc tertio: Qut per- cutit Clericum turpiter invemum cum propinqua, e ommunicatis Kon esk, ficus cum remota: dicitur propinqua, ytin litera Iden- I. CI verò alicujus& poteftatis Oftiarius fub pretextu ſuĩ officii malignatus Clericum læſerit, ab Epifcopo ſuo poteſt abſolvi, niſi fortè eundem Clericum graviter vulneraverit. Officialis verò pro injectione manuum in Pont, abfolu- tionis beneficiam promereri:quia nulli Eaico fuper Cle ricum tanta datur autoritas; nift fortè turbam arcen- do irruentem, non ex deliberatione’, fed fortuito cafu Clericum lædat. Si verò Clericum vim ſibi inferentem, vi quis repellat vel lædat, non debet propter hoc ad ſe- dem Aphſt. tranſmitti, ſi in continentł vim vi repellat: cùm vim vi tepellere omnes leges omniaque jura permit⸗ tant. Net ille compellendus eſt ad ſedem Apoſt. veniren, qui in Clericum cum uxore, matre, ſorore, vel fi ia pro- pria, turpiter inventum, manus injecerit violentas. Cæte- rum, ſi in ſtupro vel adulterio quod committit cum ea, quæ ipſum ita proxima conſanguinitatis linea non con- tingit, ceperit, aut in eum violentas manus injecerit, non exit à ſententia illius excommunicationis immunis. CAP. IV- G Qui percutit Cléricum ignoransprobabiliter eun Clericum; excommunicatus nones, ignorantiam tamen probare debet per ju &ſi hoe praſtare recuſat, pro extommunicato haberi vramentum: deber: Idem- IT.@Iverò e aliquis in Clericum nutrientem comam manusinjecerit violentas propter hoc non debet 4 Apoftolico præfentari confpeđĝui, necetiam excommu: nicatione notari e; dummodòipfunt effe-Clericunr i: gnoraverit. Vel ſi hoc dubium fuerit, ptoptiã manu dun- iterit juramemum quòd eum eſſe Clericum ignordſſet. Ab ilio autem(ſi præſtare noluerit jura men- tum) quia violentas manus conſtat eum in Clericum in- jecifle, ſicut ab excommi nicato, donec de mandato ſum- mi Pontificis abſolvatur convenit abſtineri CAP. V. Percutiens Clericum vel Re siofan, excommunicatus es} nec ab alio, quamnd Papà abſolvitur, præterquam in mortis articulo: Idem N On dubium F eſt, quòd hi, qui violentas manus in Clericos: vel Canonicos, aut cujuslibet: religionis Conveiſos injiciunt, ex conſtitutione Concilii fenten- tiam excommunitcationis incurrunt, nec niſi'inarticulo mortis ſine Rom. Fontifice abſolutionis poſſunt benefi cium impetrare: CAP. VI. q Mulieres; qua inciderunt in canonem; Si quis fúadenté, ab feluuntur al Epiſcopo. Idem in perſonis, qua ulon ſunt ſin juris, ve Sint deliča, de quibas dubitatur, quod non poſſene commodè acce- deread tursam, C.d: ufgad$ Iii nonai aas a Sufficiati D c4. eod.tit. in 1: comp: O post Concil. Later Preg c es. eod: tit: inr comp: d al. non debet Apoſto lico prafèntare, dre. e noddre, in retentioribus libris: f c. 6. 3 eod. lit. in 1. comp.nam qui dicantur converſi, lradunt citati in cut A privilegia. fup. de privilegiis:&r Panorm, hiç, — l; Clericum | mandato ſuorum fe cum ipſo in eadem Eeccleſia Idem. Ulieres à vel aliæ perſonæ, quæ ſui juris non ſunt, ab Epiſcopo diœc. abſolvi poſſunt, ſi manus in Cle- ricum injecerint violentas. De his verò» qui magng ſunt potentiæ,& ita delicati, qúðd laborem veniendi ad fedem Apoſtolicam nequeunt ſuſtinere: reſpondemus, quòd ſtatus perſonæ prids,& veritas negotii eſt intiman- da Rom. Font.& ſecundum confilium eius tales erunt de commiſſo ſcelere corrigendi. g Mandans Clericum percuti, excommunicatus esf, ficut perco tiens: h, di Illi verò, qui non per ſeipſos, ſed eorum auctoritate vel mandato, alii violenter injiciunt manus in Clericos, ad ſedem Apoſtolicam ſunt mittendi: cùm is committat erẽ: cujus auctoritate vel mandato delictum committi probatur CAP. VII. Extcommunicatus per injectionem manuum in Clericum, ljo cet occultus, abfolvitur per fotum Papame i Idem Orrò fi aliqui violentas manus in fratres fuos injis ciunt,& ducti pœnitentià non convicti, fed priva- tim à te veniam poftulant: eos monere debes& induce- re, ut his, quos ſæſerunt, congtuè ſatisfaciant,& Apoſto- lico ſe conſpectui repra ſentent, cùm ⁊te velalio ſine fpe- ciali mandato Romani Font ificis abſolvi non poſſint. CAP- VII G Enam privilegiati tenentur vitare excommunicattmn i per eflionem manuum in Clericum excommumtati funt Idem. Ulli fe poffüne e privilegio Apoftol. fedis tueri, quò minùs excommunicatos vitàre debeant,& pro violenta manuum injectione in Clericos, ſicut excom- municati vitari CAP- IX Fercutiens Monachium, vel(onverſum religioſum, debet dez nunciari excomnmunicatts,& vitari; donec fuerit per Papam abo ſolutus Idem Epiſcopis& aliis Prælatis per Galliam cons ſtatutis⸗ P d veſtros, ſi qui in Monachos vel Con⸗ verſos præfati ordinis violentas manus injecerint, ſublato appellationis remedio, ſecundùm tenorem gene- ralis decreti excommunicatos publicè nuncietis, ipfos- ġue faciatis fcurt excommunicatos arétiùs ev itari, donec: læſis congtuẽ ſatis faciant᷑,& cum literis veſtris A poſtoli- co ſe conſpectui repræ ſentent. CAP. X G Ponitur forma pracepti, quod bet illi, qui pro violenta manuum injectione in Clericum excome- municatus abſol vitur- Idem Genuen: Archiepifcopo? u C X tenore e literarum tuarum nobis innotuit, quód 4B. Canonicus in quendam Subdiaconum manus inje- cit violentas:[& F]{ Mandamus itaque, quatenus re: cepto ab eo juramento quòd tuo debear mandato parë- re, ipfum vice noftrå à fententia netur abſolvas: fibigpe iw virtute juramenti præcip nede catero'in Monachum, vetalicujus religionis Conver- fum, manus injiciat violentas; nifi fe defendendo, aut de itI yy vel nifi: fuper eum nagifterium habeat, aut ocius eſſe noſcatur- virtute juramenti fieri dez prælationis miniſterium a aN eodl. rit: in licomp.& post Conc, Latèr, fè 1g c. 12, vide fil cogvol z: b od-titin neonp i pòst Conc. Lats p- 1403o<C C, 10. e08, t3 in r comp:(r post Conc. Later..14 6. 4. d cap: 14a godi tit. in 1: compil. 7 past Conci? Laterani PI Cds È GIS esd. tit: iñ 1 compil, vid. Sylvefi, verba Ab folutio; Zzg f

7²³ Decret. Greg. Lib. V. TEXXXIA 7²4 CAP. XI. g Excommunicatum pro percufiane Clerict abfòlvit Epiftopus, F fine periculo Papam adire nequit: debet tamen fibi mangare, guod adeat Papam impedimento cefante. Idem Cen anen, Epi violenta ma- a excommu- òd fine periculo, A queat conſpectui præſentare: licèt diœceſano Epi recepto juramento ſecunduùm morem Æceieſiæ ſibi abſo- lutionis gratiam impertiri. Sed eſt iili ſub juramenti debito injungendum, ut quam citius opportunitatem habuerit, Rom. Pontif. adeat, mandatum Apoſtolicum ſuſcep s CAP. XII ipa dbfalutionem excommi legat, mandlat re autionem de parende} Urbanus HI 'hæc é cùm int 1 Romana Ecclefia abfolutionem fent torum judicum nequaquam«¢ fuevit aliis fi in literis commiflion S enti cauti judi toz Ury ut alteram p“ artium, forte] ob aliam caufam rationabile, Ecci ). 1l vero qui fi nmunicatus per canonen guis piedot fitd or Papam abj €$] Confultationi-t. t. duxi- juod mulieres, fenes,& valetu- ibus impediti, licèt nt fide.| lium communioni reſtitui, quibus per eos conſtite {ive paup eres five d beneficium abſol Si ver Ò in injungatur ireifäe adRo om. Eed poftutav. t mittunt, nec cis] rare, quomodo ſnis poſßt ſalubrite CAP. dnte denunciationem vitan nta manuum injectione in Clericos,” j 0 um, qut contempto Lie bus innniftuit, excaminunice a Cap, 16. eod. tit. iñ 1, comp.& f cap. 13 b Cap.8. ttt, dere fèriptain r. compilat tit. in 2. compilate d Dicfio, Ap Codici, —— Idem. Um non 4 abhomine:[ 1&..] N Conſul. t. t. re. ſpondemus, quòd à communione illius, qui pro ſa- crilega manuum injechione in Clericum, in edictum ex- communicatio nis incidit licèt denunciata s non fit, de» bes abſtinete: niſi fo atim tantumn qui contempto u tyrannidi& enormitat fe in cerecundè immi- fcent, in odium Clericalis exce& ter rrorem atque ilium, canone letæ ſententiæ wirimè atur tame eis pœnitentia compe- i in Laicos talia com- t, antequam exiommu em lata fen yj bells, vel ettam prater b P erentur, cùm in comeſſationibus,& in ebris, 15, atque rapinis,@” aliis vel deterius d k; Xy. dum non est excommunicha to, lelt jora rit parere m tis Ecctefia, vel compofuerit cuns dfe amato de excommunicatione Commie ara abfàlvatur: i da Um b defideres:[ 1& infià.] 4q Fuit autem pri⸗ mæ guæftionis tenor hujufmodi; utrùm alicui ex- qui mandato Ecclefiæftare juravit,& an lutionem Epifco ei communionem reddidit, ommunicandum ab aliis?&an Ebiſcopusidf cere debeat? Cui quæftioni t. refpond. quòd cùm cautio ju- ratoria, quam hodie qui excommunicati ſunt præſtant, potiũs ad cai telam exſc conſuetudine Eccleſiæ, quàm- A canonum fit induta, neque momenti tam và lidi | reputetur, quòd nifi Abſolutioni beneficium fubfequa- tur, ille, qui excommu niona a be t communi oni alio- rum P e ít abointum 1 non eſſe: idem, niti tuerit pof juramentum pretti communicato fcienter com- a excommunicationis pœnam c undæ hunc tle rona ibi fuerit, 25 munionem at min per qu i breyiterre fponde: mus, quòd li violentas manusinjecit, ej, quem lzi, f fa videatur, Ecclefiæ tamen, quam offe endit, e tisfeciſſe dignoſcitur:& ni ſi forma Eceli#9 7 abſolutione talium introducta eſt, obſervetur. non eſt communicandum eidem. Cap. 3. eod: tit. in ⁊. campil. n ro humani.$.ult c deconfaetudine, d vid. Deminic. inc, pro humani:$u bomictd, ibs Ei Qui-

or huji dato Eu” pus ei(w sa 725 [ r Quogue guid tua f, E debeat fuper his qua dubie- taten continent, Apoftol. Jè 5 ſoripto pienins edoceri, nos quë licet immeriti eæ ſioſcepto a gT At officto confultationsbus rè- fondere cogimur fingulorum,] CAP: XVI G Sacerdos ejiciens regularena de Ecclefaofficia divina tur- bantem, excommunicatus non est. Idem. an a ad- fedem Apoftolicam T. lator præſenti- y fuâ nobisaffertione monftravit, guada cùm ma- ani ia a officia celebraret, quedam Mon iens; cum alio Cletico ludendo i pre halan quò win kibere: unde memoratus Sacerdos commotus, riùs poſſet circa divinorum celebrationen bus in eam appoſitis, ut en pon nollet te, în trahendo i i Ecclefiam refidere: fed t m n pro excommunicatum eritti, 8 kha cis ab aliis evitari. Ideo- áue mandames, quatenus fres ita fe habet, eum deog- tero non evites: cùm ex hoc E nullatends de CAP- XVII g E vammuniiart pro levi manuum i ricum, pof funt per Epifiopum abſolui, h. d. ſocundum communem lecturam, ingre pedimentum s Deo divinum poffet obfequium ex- ut libe- eret; cùm tra c 10c tanquam j| njections in G ett textus jingularh, i Luen. De his abſolvendis, leri isnonenormeñ, fed P naie emin- juriam irrogârunt, tuæ fraternitatis arbitrio duximus committendum. E i Wosautem qur valetudine prapediti, pro abſslutionis bene. fio ad fedem Apoftolicam n egueunt làborare, resepto'abeis> ſecut noris edt, juramantopotes abf vere ita guod fa ſanitati prz fiis tuti, Apoftolicoj fè confpeđtuz reprefèntent. Sexui Vero fæemiñ pueris ac fenibns fuper hos fatis tesredimns poffe liberẽ diſpenſa XVIII. 1, qui ſcienter& aypar participat ecommunicaio in Bivins officiis,; atione majori,& rantim alſoluenduus per Papam. h. d. ſecundlum Panorm. Idem. gei ificavit e nobis[e 1] F Veùm Clericos; qui ienter& ſpontè ↄ varticipaverunt cxcommunicatis à nobis,& ipſos in officiis receperunt, eãñdem encommu- nicationis ſenter um ipſis non dubitamus involvi guos ctiam pro E cio abfolutionis habendo ad nos volumus cum literarum tuarum inſinuatione remitti. CAP. G Clerisu communica CAP.: XIX. G Exrom? pro injection ne manuum in(lericum, vel tnsendiarsus post publicationem Papa abſolvttur. Idem. f: duxit fraternitasconfuléndos:[ r&ĵ: T nos j fE Praternitati tuæ taliter reſpond Clericos temerarias manus injiciunt, ſed etiam incendiarii, ex quo ſunt per Eccleſiæ fententiar i cati, pro abſolutionis beneßcio ad Apoſtolicam ſedem ſunt mittendi. E r An hi foli fimt ad federi Apofioke teara deftina and canonem lata fèntentia incidentes, manis injiciunt in violentas r d utràm poffint ab eadem ſententia, nif per Rom. Porai Biberara:] 5 o E CAP. XE F Legati de latere abſatvere poſſunt fione manuum in Clericos, rcommunicatos prò inje. a Cs eod. tiini comp” D- al'extrahinds. al vi tráhendo. C alita: ntra Ecclefiam refidere’ d Cap, 6. eod. tit. in:comp, €(2p..od.tit::n 2, comp, F Ce eod. titiz: somp. gal ita: quod non folàm hi, qin, Ce. J Eccleſiam De fententia excommunicationis. | dignitatis ipfius certior nofcit | :6 tem. D eminentiam fedis a Apoſtolicæ[r é nfa] 4 Sicut ex parte tua nof ſtris eſt auribus intimatum it dubium, utrùm abſolutionis beneſicium aſſe- ro injectione manuum in Clericos, vel ali- excommunicationem incurrerunt, alatere Rom. Font. de tibi quantus, ani PN nantur,: pro tempore abfolvuntur; cùm iidem tegati mandatum ſuper hoe non oſtenc texpreffam.. Super à te volumus< rari, ut coshabeas abfg; omni hæſitationis ſert quos conftiterità talibus beneficium abfolutionis adeptos. L E ES revertendum, quoties ørticulus dubitationis emeñgitut tanto quis promptsori confi niid re ectiat& obſorwet, quod ſuper Te dubia fibi fuit à ſede Aboſtol. reſponſum, quan'ò prærogatiua ut veritatis ſintentid vel ſcientid robo- rata, quain B. Petro Apoflolorum Principe, præaliis omnigus anè Plitudinem prælationis accepit.] CAP. XXI. eneralis αqĩmumicatis non’ iz jaat, nifi fubdatos profe- qu i 4 Q rentis Idem. Nobis 6 fuit ex parte tua quæſitum; utrum ſi quis- ita pronuntiaverit: Quifquis furtum fecerit, excom- muniĩcatus ſit: hæc generalis clauſula ad ipſius excommu- niratoris fubditos referatur, an generaliter extendatur ad omnes, qui non ſunt de juri ſdictione illius? Ad quod dicimus, quòd-håt fententiâ non nifi fubditi obligantur, niſi fortè plùs contulerit major& largior auctoritas de- legantis. CAP. XXIL G Quicum efraltrone fþoliant Ecclefias, excommunicati funt; G per Papam tantum post denunciationem abfòlvuntur. Idem. C Onqueſti c ſunt nobis Regin. Canoniei, qudd I. de. Malafrena,& ejus ſequaces quaſdam Eccleſias Re- gin. Epiſcopatũs violenter conftegerunt, eaſque{polias ti minimè. dubitàrunt. Quoniam igitur gravia fuat; nec claufis debent oculis præteriri: mandamus, quate= nus fief ita, memoratos- faerilegos excommunicatos: f nuncietis,& faciatis ficut excommunicatos ar&iùsevie aciant,& då- iteris veftris rei nípeđtutrepræ= tari, donec baſſis injuriam congruè ſat mna(pro d eis] data reſarciant,& cum veritatem continentibus Apoſtolico ſe ſement, CAF: Q Percutiens veletiam interfici l halbitu, ſæavis enormitatilus immiſce ur ire pra abd folutione ad fodi Apofty Ita gen ae han i { Idem. pririmy e ex literis tuis; proso guòd fe filium Regis fal pfit,& armis acceptis f Comite juffus eft fuf ditus patibulo expirav reſpondendum; quòd emor exceſſit,& non propulfando, fetinf occifus non videtur nobis, quò dd interfectores ejus pro- —3 ad obtinendam abſolneionem Ap. fedem adire : tu verò, qui merira perſonarum benè nofi, quòd 5 nominare p & guerram, à B. jus mandato tra- tuæ duximus: cerdos tali modo ditionem fecit endo injuriam fuit Poen itntia m ciś compete ntem injungas as. [ 1 Quia igitur tam ipfam Comitem; guàm alios hujus falls- Participes velle ſuper hoc ſat. faci reant zimåfi pri ehar] CAR? XXIV G Iudex Ecclefiafiicus faciens percuti Clericum pêr An tia causå difèiplina, excomimunicatns est; Cx ipfè, dr-verberan s gr? abſolutione tenentur ire ad Papani: CH Ga ——˖17——————— a Gap. gi cod. lot. in ancmp, b.ld. eod. tit. in 2. compilat. C. 1r. eod; tit. 1n zi comp: d hacduo verba, pro eis, defùnt in: c tenh, dr omnitns Varisi&.da, ebd. tit. in.comp,

727 Decret: Greg. Lib. V. Tit. XXXIX. Idem} CAP. XXVII Niverſitatis veſttæ conſultationem a accepimus, G Ligatus pluribus excommunicationibus licet ex eodem falha, quà nos reguififtis, utrùm Laicusincidat in excom-| obtinens abfolutionem, exprefa u 4: municationis edictum, qui ad juſſionem Abbatis b,-in 4 calsd, ſeu unâ txcommunics. | zřone, non habetur pro abſoluto, quoad aliam, cujus fervitio commoratur, in Clericum, Monachum,| Innoc. III. Archiepifiopo Decano,€r Precen. aut Converſum, temerarias manus præſumit injicere, tori Lugdun, maximè ubi caufa non fubeft, propter quam debeat| Um a pro caufa, que inter-& F. Cabilonenf verberari. Nobis autem videtur, quòd niſi causà regu. Eccleſiæ Archidiac. vertebatur, eis conceſſerimus laris diſciplinæ hoc faciat, Abbas in propria perfona,| auditorem, procurator G allegavit, quòd cùm F, Archi- vel(fi neceſſitas urget) per Clericum vel Monachum-| diaconus in Succentoremin communi dormitorio ma- fieri jubeat: tam qui tales yerberari præcipit, quàm illi| nus inje qui verberant(etiamſi cauſa ſubeſſet) excommunica- rando per clauſtrum, tu frater Archiepiſcope eum ob tionis ſententiam, donec ad Apoſtolicam ſedem veniant tam manuunm injectionem,& violationem immu- zequaquam evadunt. nitatis Eccleſiæ, feciſ ri:[ 1 e infia] 4 iffet temerè violentas,& eum traxiffet verbe- ti excommaunicatum publicë nun- Diſc. veſtræ mandamus, quatenu F. Archidiaconum ob dupli- municatum fuiſſe,& expteſſiſſe tan. ſuper abſolutione ſua impe. mmunicatum ſatisfacere Ec- fi vobis conſtiterit dict cem cauſam ex tum alteram in travit: ipſum ta CAP. XXV. T Clericus nt Laicus incedens, tertio monitis+ perdit privilegium Clericale, Idem. N audientia noftra c talis fuit ex parte tua propo-| clefiz fii pro altera monitione præmifså cogatis, fita confultatio, utrùm Clerici, qui arma militaria} f a veroad Apoft, s confeffin est y guod in Clea (relicto habitu Clericali) geſtare nullatenùs erubeſcunt:¶ ricum manus injecerat primens autem qudd immi- fi eis fuerit injuria corporalis illata, vel feà captione re| nitatem violaffet Ecclefia, f bfolntione fua literas impetravit d emerint:illà Clericorum debeant immunitate gaudere,| Nos zgirur caufara ipfam vefiro examin: commiitentes,} quà pro temeraria manuum injectione facta in Cleri. j cum, excommunicatus quis ipfo jurenotatur? Ad hæcti- bi breviter ceſpondemus, quòd cùm fruſtrà Eccleſiæ im- Ploret auxilium qui committit in ipſam,& dex fecula-| Excommunicato decedenti in excommunicatione, ꝓuantum. rium P} ſponſo fatis efficax afferat argu-|] mentum, quå mani um habetur, matronam, cu- jus pudicitia attentata fuerit, non poſſe injuriarum agere, fi in vefte meretricali fuerit deprehenfa: hujufmodi Clerici, fi à Prælatis fuis tertiò commoniti militaria no luerint arma deponere, de privilegio Clericorum fubfi- dium aliquod habere non debent. CAP. XXYVYIIL | cung, contritus decefferit, non est communicandum ante abfolntita | nem, nec pro eo orandum, dicet fit guoad Deum alſolltus: d fi | conftat Ecclefie de contritione pracedenti abfolvetur ettam post mora | tem ab eo, à quo vivus fuerat abfalvendus gr haeredes sjus coma f peluntur per Ecclefiam ad fatifaciendum pro co. | j Idem Abbati S. Andree. A Sobis eft fæpè quafitum b, utrùm fi aliquis€x- + åcommunicatus, ån quo indicia fuerint pœnitentix manifefta, nec pereum fteterit, quò minùs reconcilia- Clericum,| vetur Ecclefiafticæ unitati, non luſtepto beneftcio ab- : fed impedi-| folutionis decefferit, proabfolnto ab Ecclefia fit haben- manaatum j duså& utrùm pro tali recipienda fit eleemofyna,& à 83 fidelibus ſit orandum?[ 1 g snfià.] N Nos igitut con- Oen ful. t. b. teſpond. quòd judicium Pei veritati, quæ non Uod d de his:[ r fia.]& Fratern. t. taliter fallit nec fallitur, ſemper innititur: judicium autem is, ġúi aderit fe in| Ecclefiz nonn nguam opinionem fequitur, quam& fal- 7 Læ ie, non aliter quàm per| lere fæpè contingit,& falli: propter quod contingit in- fedem Apoſtolicam vel ejus Legatum abſolutionis poteſt terdum, ut qui ligatus eftapud Deum, apud Ecclefiam beneficium obtinere: Nifi fortè in mortis articulo, vel| fit ſolutus:& qui liber eſt apud Peum, Eccleſiaſticà ſit Tuubeetzgut ntatevel ſenectue rantä gravare. ſententiä innodatus. Vinculum ergo, quo peccator li» tur, quod Ecċief. Rom. laborem fù non valeatve-| gatus eft apud Deum, in culpæ temiſſione diſſolvitut: niendi, vel ab hoc alio impedimento ico retrahatur. illud autem ſt apud Eccleſiam, cùm ſen- Cæterùm ab hisin f gi conſuevit, lod in ſuſcitatione ¢ La- ut reſumptis viribus& oppor ate co å, Rom. Ec- s manifeftat, guem priùs Domi- clefiam in propria perfona debeant vifit li ecepit poſtmodum ſolve. I Enam in quibus non dubi antumcungue fe quis juramen- æ mandato pareret, humiliare rentig figna præcel- utionis non po- CAP. catus propter inje Excommun. impeditus ire ad curiam, potest nte, Zenetur Apoſtolicum. L beat, plurimum agno viſti ſed Ap. mmendamtus magis in Domino c num inflitutionibus funt expref macungue a paniens tinere, quamvis abfolutus ame nondum tamen habendus ett apu Potet tamen& debet ei Ec- de ipfius viventis pœ- defuncto etiam Nec obſtat, qudd andi atque fol- ê reguifivit a nobi atg ad fad Ap. folutionis de. nonem incidiffe, tnadnuchut ad fo vel a ict Presbytero ab, onia efix beneficio fubveniri, ut fi de1 ? reti,(Y Coruna uxoribus viam u Cå? 7 nitentia per entia ſigna conſtitetit, ſa, Miſſarum ſolennia liceat celobrare. Verum abſolutionis bene ficium impendatur. vare debeat, ſalis in canonibus ſit dęfinitum, Eccleſiæ legitut attributa poteſtas Iig flit fol pir li homines fuper t on poflit fol- vendi homines duper terram, engana por o vere& ligare fub t ſepultos:& quod legitur,$ ere& ligare dub terra sep! nenen er—— ratos faper glofa, b Cap.z d al. gqualiacung, pæmtene tuarum m ——-V— a a weas a Cap. 13. eod. trt in., compilat, Uid. Henric.Boich, b Ergo sn rllicitis non est domins obtemperandum. facit guod notat Bald, än l. ſer vos. C. ad 1. Tuliam, devi publ, œ Cap. I4. eod. titin 2 compilat. vide Olveſtrum ſuperiori c. citatum: d Cap: ts. eod. žst, in 2. compilat. a Cap..eod.tit. inz comp vid. et eod. tit. in 3. compil. C oan, ii. tia figna pracefèrint. commu⸗ ——————

AP, dered t, non es uns ym il um ferent} ynitati, n0t 7²0 De ſententia excõmmunicationis. 730 communicetur mortuo, cui non eſt communicatum& vivo: cùm etſi communicatum non fuerit, communi- candum tamen illi fuiſſet, quem non contemptusxeligio- nĩs, ſed neceſſitatis arrĩculus impedivit,& in certis caſi- bus à canonibus denotatis ligàſſe legatur Eccleſia mor- tuos,& ſolviſſe. Ut autem in uno pariter& eodem ne- gotio.& ſervemus rigorem,& manſuetudinem oſtenda- mus, ftatuimus,- ut ilius mottur abfolutio à fede Apoft. requiratur, qui viveret, ab'ea fueratabfolvendus: aliorum autem onem:ex præmiſſa caufa ceteris indulgemus, à quibus dum viverent, fuerant abſolvendi. Abſolutionis autem forma ſervetur a, ut fiat cum pœ.- nitentiali”falmo;& tam oratione Dominicà, quàm alià confuctå:. Heredes quoqueiphusad fatisfaciendum- pro ipfo, fi monitione: præmifâ noluerint, per diftri&.Ec cleſiaſt. compellantur E r Ut autem quod-intendimus pen ſippoſitionem exempli a- prrtinsexprimamus quidam Presbyter& Canonicus regularis, fic- ut per tuasnobis literas intimáfti, cam publicá'laboraretinfamiás, quòd ad quandam con jilgatum accederet, maritus ejufdtm:mulits- ris&conſanguinei ejus in eum manus injecerunt'temere violentas: Propter quod per Epiftopum denunciati funt exconmunicationis fèn- ia fubjacere; Veram ipfi pofimodum ad eundem Ebiſoopum ac- ntes praflitoinmanibas ejusiguod parerent judicio Ecclefiecor- juramento; in mandato- receperuntab ibfò,quod pr optērhoc ten dratt Agoſtolico ſe conſpectui præſentarent. cumq unus ihorum-fe: ad} ater acci fed. Ap: veniendi, à quibuſclam fuis æmulis ett peremptus& extracmmeterium Ecrleſfa tumulatuis:& licet con: rtaunterfectores amici& ce Haneurnet in er fetkugraviter ſint com. motii promiſerunt eis tamen, quod omnem rancorem remitterent,& oHenſam, dummodò interfecti vadadler traderetur Eccleſtaſticæ.ſè- peitura: Vidėretur: igitur forfan in hoe cafe quibuflam, quoa’| cam ſacramentum non neceſitatis articulus, ſedl contemptus reli-| güonis excludat,& juditium Eecclzſſa debeat imitaris oum interfe- Ao pradiéto manifefe pæenitentiz: figna pre ablolutus etiam ab Eorleſfa ſit habendus: ſed econtrariò cuhmeα uipaligetur guis quoad Deum abucl triumphantem ligetus quoad hominem apudl cleſſam, lefiam apud Deum, fèd ſententiæ ex[bola culpa vero'fententia militantem;guandóg; vine ahud homines non abj um ckiparemstit luitur; nifi forte guando CAP.. XXIX: OktinenrClericum in cuſſ St. hid. pri ATHS E an mine; EXCOM M unicattt Jfolvi debet ab excom Vero: extra’ crimen r: Sne juramento: h: di uy Idem KVratilavien: b Ep Deaan c difcretio requ illis Laicis ſit faciendum, qui Clerice tamen) in cuſtodia detinent publica vel privata’, vel eti- am dètrudunttin vincula? Et'utrùm’, qui'nomibatimu excommunicatis ſcienter communicant, abſolvi ab ex- communicatione poſſint per confeſſionem à ſimplici Sacetdote, vel Epiſcopiiſeu Archiepiſcopi ſit ab eis ab- ſolutio expetenda? Nos igitur inquiſitioni tuæ ex or dine reſpondqudòd in primo conſultationis arliculo non| credimus Laicos pænam extomimun s evadere,| quamvis per d eorum factum corpor⸗ io non fué- rit ſubſecuta, citra quam violentia ſæpidùs circa Clericos _& Vid, Burch. ig. decr:.8: b VVitrisiamèn. al, YViratis tamen: c Czieoditskingicompi-Diflio, per, destin an- guor exempl; Herim d propter hoc| Í | | ;| Idem Docłoribus decretcrums nequiter perpetratur. In ſecunda 4 verò quæſtion credimus diſtinguendum, an is, qui nominatim excom- municato communicat, ſcienter in crimine communicet criminoſo, ei conſilium impendendo, auxilium vel fa- votem: aut alias in oratione vel oſculo, aut orando ſe- cum, aut etiam comedendo. In primo quidem artieu- lo; cùm talis communicet crimini,& participet crimino- i fo; ac per hoc ratione damnati criminis videatur in eum delinquere, qui damnavit: ab eo, vel ejus ſuperiore me- ritò delicti tunc erit abſolutio requirenda: cùm facien- tem& conſentientem par pœna conſtringat. In ſecun- do verò caſ à ſuo Epiſcopo, velà proprio Sacerdote pote- rit abſolũtionis beneficium obtinere: quanwis enim& tunc non judicis, ſed juris ſententia excommunicato communicans ſit ligatus, quia tamen conditor canonis ejus abſolutionem fibi ſpecialiter non xetinuit, eo ipſo conceſſiſſe videtur facultatem aliis relaxandi. Is autem; qui juxta primum modum excommunicato communicat: cum juramento debet abſolvi: qui verò jaxta ſecundum modum, reconciliaripoterit fine juratoria cautione: Vee trùm fi difficile fitex aliqua jufta caufa, quòdad ipfum excommunicatorem abfolyendus accedat, concedimus indulgendo, ut(præſtità juxta formam Eccleſiæ cautione, quòd exoommunicatoris mandato parebit) à ſuo abſol- vatur Epiſcopo, vel ꝑroprio Sacerdote. CEPR: XXX Laramentum mmunicati de fiando mandatis Ecclefia non habet vim alſolutionis h. d primo: Excommunicato nullus vzunicare tenetur: prater perfonas exceptas: aliásconmunicans G eucmmunicatò incurrit minorem,& eſl ec“municandus ma jo- ri; nifi-ille effet excommunicatus cum partitspibus fui; guiwtune efèt: excommunicatus majori. Idem Sřigonen, Archiepifiopo:- Ú infrà.] q Refpondemus;gnod etʒ quòdiſtet mandato Eccleſiæ, juramento firmaverit, communicari non debet, donec | Pèr Eccleſiami fuerit abſolutus, alioquin ꝑoſt juramen- tum noneſetabſolutio neteſſaria.. Nullus autem ſcien- | ter nominatim excomimunitato’ communicare tenetur, niſi quædam perſonæ, quæ per illud Gregorii Papæ capitu- lum, Qaoniam multos, ſpecialiter excuſantur. IIli au- tem, quĩ nominatim excommunicatis præſumptuosè par- ticipant præter perſonas dicto à canone annotatas, niſi |$ 1 | Uod ġ indubiis:| rtèdeftiterint;ex- ab eorum partĩcipatione commoni communicationis vinculo ſunt innodandi ſi ſcienter ei communicant, qui cum partie vinculd excommunitationis ſententiali rune enim& ipſi ſenteneiam excommunidoationi runt- | | | CAP. XXXI G Excopiminnicato communicare teneniir, qui pris erant ek 47,; B Posni) 7,` iai oceli | obligati ad obfèqumm familiare; alii vero non tenentur de necefis táto; lecẽt unterdum poſſini neceſfitatè urgente. Bonon; jus proponi fe- llus nominaa- e- tenetùr;- g. Papæ c. Quo: Verum ex hac re- Itet alia:c, quæ stri cit, nos recolimus reſpondiſſe, q tim excommunicato ſciemter comni | nifi quædam perſonæ, quæ per illud Gr niam multos: ſpecialiter excuſantur. ſponſione orta eſt occaſio diſputandi, aliis concedenti⸗ bus, quòd excommunitato communicare tenentur per⸗ fonz in prædi&to'c: nominat, præ ferim q iùs adi communionem eorum. ex: debito`tenebantur; aliis aÑ a Vidi B: Thom: in quaſtionibus additisad 3i.923: arii 23» b.9. eod. tit. in ã. compil. Pars ſupr. de pœnis. c. quod in duubiiſi. c C. qi eod. titi in 3: comp: Uide Hoſtienſemmin ſumma de ſem, e. comm:$: G qua fi pana

73¹ Decret. Greg. Lib ferentibus cos communicare licitè poffe, fi velint: non tamen ad'hoc ex neteffitate teneri. Ur igitur unde jus prodiit, interpretatio quoque procedat, ambiguitatem- hujuſmodi taliter duximus abſolvendam, quòd cùm- qu fo capituli i quos lata fueritexcommunicationistententia, ante pro- lationem ipfius obfequio tenerentur familiariter adhæ- rere, neque poftmodùm ad contrarium teneantur icum ađhuc debitum duret) beneficio canonis id agente, à priore non funt obnoxietate ſolutæ ſed ad fan iliarete- nentur obſequium,& ita per conſequens ad commu- nionem tenentur, ſine qua illud nequeunt exhihere. H- lud autem non ad omnes perſonas capituli credimus re- ferendum, ut videlicet obnoxietati hi jectæ, cùm viatores, peregrini& mercatores à commu- nione talium perfonarum(nifi articulus necefitatis im- mineat) debeant abftinere, ut in fine colligitur manife- Rè, fedad illas duntaxat, qug talibus arctiori tenentur obnoxietate conſtrictæ: quibus tamen in his, pro quibus ſunt excommunicatione notatæ, ut in criminibus, com- municare non debent, ſed ab eis penitùs abſtinere. CAP. XXXII. 1 injeftione, fè £, fc rdus est: fi regularis,ab exe» z ignorans jus vel fatlum ficex- rg pa eJen res, JT est Clericus fècularis,difpenfat cum antia cot pro- cutrone ord atHs rec zpi 4 eo folus Papa: fi regularis, difpenfat Abbas, fÈ babzlis, dr fatlum non est grave. Idem. Um illorum à abſolutio, qui pro violenta manuum Jinjectione in Clericos, labem excommunicationis incurrunt(quibuſdam caſibus à prædeceſſore noſtro exceptis) ſedi duntaxat Apoſt. reſervetur, nonnulli Eccle ſiaſticam ſente ı negligentes, in excommunicatio- ne poñiti, Ecc fticos ordines accipere non formidant. id autém de his fieri debeat, Apoftolicum fa più imploratur. Circa quos.credimus diftir lum, tales vel fciunt excommunicationis fe vin ulo irretitos, vel non recolunt fatum, pro quo in la- commi å E tæ ſententiæ canonem inciderunt, vel factum quidem ſcientes, juris ignari, neſciunt exinde ſe teneri. Primos&, ſi nt ſeculares Clerici e, à ſuſceptis ordinibus cen- in reliquis caſibus tam Archiepiſcopi, quàm Epiſcopi abſque mandato ſedis Apoſt. ſpeciali, diſpenſandi facultatem ſe nove habere, quibus etiam eſt abſolutio talium interdicta: majora intelligantur d illis prohibita, quil jetita unt minora. Poteruut tamen hujufmodi R i Pontif auribus intimari, ut ab co fecundùm rigorem vel æ tatem refponfum prodeat, prout d l í ciendum. Qui fi clauftrales hujufmodi andro Papa fuerit conftitutum,quòd Mona nonici regulares quocunqu ferint, non funt ad Apof, proýidentiam fui Abbatis di batis difretio ad eorum corr videntia eft diœc. Epifcopi quòd de feculo fugientes, qui re naſterio rece perunt,& inter cæ tentur te tale commiſiſſe delictum, per e quodip ctu excommunicationis ſententiam incurrerunt, k licentia Rom.Pont. Abbasnon poteſt nec debet eos a vere, quamvis præſumptionem delinquentium debità poſſit animadverſione punire: nos tamen in religionis avorem,& ut evagandi materia ſubttahatur, majorem . mittendi, fed{ æ ſubdanti quædam perſonæ in præmiſſo capitulo denotatæ, illis, in juſmodi ſint ſub- V. Ti XXXIX eis gratiam exhibere volentes, corum Prælatis, quòd etiam talibus abſolutionis beneficium impertiri valeant, indulgemus: niſi exceſſus ipſorum extiterit diffieilis& enormis, utpote ſi ad mutilationem membri vel effuſio- nem fanguinis eft proceſſum, aut in Epiſcopum, aut Ab- batem violenta manus injecta, cùm exceſſus tales& ſi. miles nequeant fine ſcandalo præteriri. Si verò clau- ſtralis aliquis in religioſam perſonam alterius clauſtri manus injecerit violentas, per Abbatem prop ejus, qui paſſus eſt injuriam, abfolvatur. Quod ſi Cle- ricum percuſſerit ſecularem, non niſi pet Apoſt. ſed. ſcandalum evitetur) abſolutionis gratiam poterit pro- mereri. Si autem hos ad ordines promoveti contingat, juxta præmiſſam diſtinctionem, qui ſcienter in comem- ptum Eccleſiaſticæ diſciplinæ fe fecerint ordinari, ab executione fufcepti ordinis& officii decernimus manere ſuſpenſos. Circa reliquos verò fa&ti memoriam,vel ju- ris peritiam non habentes, monafteriorum utilitate pen- fatå, poft injun&am regularem pænitentiam& pera- ctam, Abbates ipſorũ poterunt diſpenſare, niſi grave fue- rit,& notabile factum: aut is, qui fecit, adultus fuerit& dilcretus, ut violenter contra oblivionem vel ignoran- tiam præſumatur. Præcipimus autem Abbatibus, ut for⸗- mam iftam diligenter obfervent, ne privilegium merea- turamittere, qui fibi pérmiíså abutityr poteftate. CAP. XXXIII. q Monialis percutiens Monialem fèn Converfam, vel Clericun ſecularem, incidit in excommuuicationem,& ab Epiſepo loci dba l ſolkui hotest. | Idem Piftarienfi Epifèopo.: a | D l Monialibus a tua à nobis fraternitas requifivit, per quem eis ſit beneficium abſolutionis impenden- | dum, fi vel in fe inyicem, vel Converlos, yel Converlas | | 1 ſuas, aut Clericos etiam, manus injecerint temerè violen- tas? Super hoc igitur tuæ conſult. talitet reſpond. ut pet Pi” i°~ s G gr hí, Epifcopum, in cujus diœcef monafteria fucrint, ablol- vantur. CAP. XXXIV. eari non poteft, G Contratas et non diffolvitur y fèu z arentem in euma 2 agui gui fine communione ex npeditur per excommúnicationem fupervt- enetur aliquid prefiare non xcommunicato. Idem univerfis Cruce fignatis. i g! b verè:[1r&.] 4 Quòd fi Veneti fortè nec fa- t£ voluerint, nec abfolyi, vobis permittimus, rovin- honte sfacer pſis ufque in terram Sarracenorum vel p xta quod inter vos convenit& ipfos, vel erit) navigio tranfeatis, quantò minùs pote- r, cum dolore tamen& amaritudine cordis,& ſub ſpe veniæ communicantes eiſdem. Cùm enim jam’ vobis majorem nauli c receperint quantitatem, necad eam poffint reftituendam induci, aut etiam coarctati fi aliter fieret, videremini vos damnum ex pæœniten- acia reportare d;(um vobis maneant obli- vofit&zecipi, quo quòd ſi quiiquam- ut cum tia,ipfi veròpræmiumexcontum ad hoc debitum exolvendum ip debetur. Eftautem cantum in jure, p per terram hæreticorum aut quorumlibet ezcommd- i m tranſierit, neceſſaria emete ac recipere a terit ab eifdem. Prætereà ſi paterfamilias lamus a communicationis fententiâ fuerit innodatus, i P cipatione illius familia excuſatur. Licèt ergo ABE i netorum dominus navium tanquam pater ammas d0- můs in excommunicatione perfiftat, VOS t k ETA f z sine fueritisiphus quam ipfius familiam,dum in navibus ejus uet Ta „a men tane à Cey.eod. rit. in 3. compb. b in recentioribus, Primò: ſad in 557~ Anliquior:bus, primos:€ Dillio, Clerici, deest in vetuſtis Cod. d Al cum é majera. e propter, á 3 y A tát. 1m3 compilat. a Cap. 6. cod. tit. in 3. compil. b C. 7. eod.i f. 7 d Vid ro vectura c Naulum eft pretium,guod fòlvitur nauti p 4 x ⁄ sgis.. de inoff. tef Lfancimus, C depæn, lfi quis.$ legis.€. de excom-

Tena ao N 7³3 De ſententia exc excommunitatio non continget:& excufabiles eritis apud Deum, ſi in excommunicatorum navibus exiſten- tes, cum dolore cordis fub{pe pænitentig communica- veritisipfis, in quibus coram communicationem non potueritis a evitare: [a Vos pænitet decommiffo; ér Plens propomtis ſatitfacere de peccato, Deum vobis credimus, imò novimus, jam placatum. Si ergo Veneti all ſatisfactionem inducti& abſolutionis benefictum me- fuerunt obtmere, fècurecum ets navigare poterstis, O" enpraiio Do- mini praliari]} CAP. XXXV. G Praelatus potest, dr débet Clerscum fubjetuns incorrigibilem mncarcerare,{r Larci citra metum excommunitcationig de Prelato- rua licentiacapere poffunt Clerrcos,& ad judicium ducere, Idem Londonen, Eptfèopo, LE b famætug:| r& infa.] Sanè confuluifti nos, utrùm Clerici graviter excedentes, qui tutè non poſſunt monaſterlis ad agendum pœnitentiam deputari, quoniam cùm nonſrœniteant de commi ſſis, Opportunita- te fugiendi captatà carcerem fugerent clauſtri,& prio- ribus ſe fceleribus ſceleſtius immiſcerent, àte veh aliis Frælatis ſuis arctæ poſſint enſtodiæ mancipari?[ x é f. ¶ Reſpondemus, quòd cùm Prælati exceſſus corrigere- debeant ſubditorum,& publicæ utilitatis interfit, necri- mina remaneant impunita,& per impunitatis audaciam flant, qui nequam fuerant, nequiotes: non ſolum poſ- ſunt, ſed debent etiam Clericos, poſtquam fuerint de cri- mine canoniĩeꝭ condemnati, ſub arcta cuſtodia detinere: qui cum ſint incorrigibiles, nec in monaſteriis valeant cuftodiri, ad fimilia vel pejora facilè laberentur. Laici verð citra excommunicationis fententiam capere Cleri- cos,&ad judicium trahere poffunt c, fi oporteat etiam violenter, dum tamen id de mandato faciant Priælàto- rum, quotum illi ſunt juriſdictiont ſubjecti,& quorum eſt cortigere erĩminoſos: ùm lHoc non ipfi, ſed illi, quo- rum auctoritate id faciunt, facere videantur: dum tamen non ampliùs eorum violentia ſe extendat, quàam defen- fio velrebellio exigit Clericotum. F I Confùlas ſaluti,& ſic malorum audaciam comprimas, E mt ab'eis bonorum innocentiam tuearisy faper his noshumiliter con- fulis; que officium paflorale contingunt; ut de noflra refponfione fè- curus; enjunſtæ tibi ſolicitudinis debitum ldudabilids exequar w] [ 2E! utrum Laict, fi Clericos in magnis ftelëribus deprehen dant, in canonént incidant lata ſententia: cum vero comprehen- dere, nec ad judices trahere ipfòs poffunt, nifi in cos-mansss injece- rint violentas, ad primum.] CAF. XXXVI g Excommunicatús et, gui in Clerseum etiam volentem va- éhonem prece- nus itjecerit violentas, etiämifi loc faciat m fatisfa dentis tnjäria:h.-é est cafus notabilis, Idem Bracharen. Archicpiſcopo. Ontingit d interdum, quòd Clerici, ſi quem offen- dant,& ſatisfãcere velint offenſo, ſecundum mo- rem patriæ, quem inter fe Laici obſervant, corporã ſua ſpontè ſupponunt, xxx. ſeu pluribus aut paucioribus percufionibus fuftium:[ 1 6]] T Nos autem ffa- tern. tug fuper hocrefpond. qaòd hújufnrodi'manàås in- ommunicationis. Clericus injariam paſſo ſine injuria Clericali ſatisfaciad competenter, quatenus inter eos pax valeat rationabili- ter reformari. [x Quas frequenter non coacti fufiipiunt, fèd volentes, non fès lùm de aliorum Clericorum manibus, fèd etiam Laicorum. Unde nos humiliter confilebas, utrum hujufmodi percuffèresincancissna incidant finténtia promulgata.) CAP. XXXVII Ser vus excommunicabus pro injectione mandum en Cleritumm, tenetur pro abfòlutione ire ad fed. Apoft. fed fiex hoc dominus, què non fuit in culpa, gravedamnum patratur, Vel fer vus hoc facias in ejus faudem, alſolv poteſt al Ebiſooho, ſi laſio non fuit enormiss Idem Lugdunem. Archicpiſcopo. pP eea a eft nobis, quòd cùm aliquifervi proptes injectionem manuum in Clericum violentam, in ca- nonem incidunt ſententiæ promulgatæ: allegantibus dominis eorundem, quòd carere mancipiis ſuis nolunt, venire ad ſed. Apoſt. abſolVendi non curant, per occaſio. nem hujuſmodi eludentes Eccleſiaſticam diſciplinam. Quocirea mandamus, quatenus eos venire compellas ad ſed. Apoſt. abſolvendos: cùm plus ſit Deo, quam homi- ni defłrendum: nifi fecerint hoc in fraudem, ut ſubtra- hant ſe obſequio dominorum, aut ipfi domini proptes hoc fine culpa fha grave damnum incurrant:tunc enim é in utrolibet caſu poteris eos ex indulgentia noſtræ provi- ſionis abſolvere, cum nimis ſint ab Apoſt. ſede remori: ſed in recompenſationem laboris, quem in ĩtinere ſuſti⸗ nerènt; alla els ſatisfactio injungatur: dummodò non ſis tam gravis& enormis exceſſtis, ut propter vitandum- ſcandalum& tollendum exemplum, hujuſmodi ſervi ad ſervum ſervorum Dei venire debeant abſolvendi. CAP. XXEVIII. Excommunicatus propten partitipationem cum exct nicato, licet eum pofleàimpugnet, ex hoc fols pro abſoluto non eF hHabendus. Idem Sirigonen. Archiepifeopo: Hae Acriseft c canònibus inftimtum:[e 7] F Licèt Oqui voluntarius excommunicatis illis communicave- råt, qui cum omnibus fautoribus& participibus ſuis en. communicatlonis ſententià ſunt adſtricti, ad cor rediens de mandato Eccleſiæ excommunicatos, quos priùs fove- rat d,. expugnaverit: non tamen priuſquam abſolutio- nis gratiathjperceperit, habendus eſt abfolutus: nec ſi oo- cumbat in hhjufmodì betto, funt abfólutiones vel obla» tiones recifiendæ pro eo; vel orationes Domino porri- gendæ, niſi cim de ĩpſius viventis pœnitentia per eviden- tia ſigna conſtiterit,& juxta cujuſdam conſtitutionis no- ſtræ tenorem, defuncto etiam abſolutionis beneficium- impendatur. CAN YYXIC; Semel cxcommunicatus, debet vitari ſemper üt excomriuns= catus: mfi legitime prober fè fuiffe abfolutum. Idem Aſfuntinen. Epiſcopo. S; gh fnobis:[r éF] S Fraternitati tuæ reſpond. AP quòd nifi excommunicati à té fuper abfolutione ſua literas noſtras, vel illius, cui vices noſttas in haç parte commiſimus, reportaverint, aut alio modo legitimè des illorum abſolutione tibi conſtiterit, tu ipſos pro enο jectio, etſi non violenta, tamen injuriofa videtur: cuùm ille canon non tam in favorem Clexici ordinati, quàm in fa- vorem ordinis Cleticalis fuerit promulgatus: ideò& volumus,& mandamus, ut id de cætero prollibeas z tari. Siquisautem Clericus poft prohibitionem hujuf modi ſpontè ſe ſubjecerit, excommunicetur: proviſo, ut ————Af8— & Pöterstise b cap. S. eod.⸗ vid. Berhati Diaz, ïn praók, crim; can. c. 119. c. 131.© Duid de taptente Clericum ſaum debitorem, ſuſpeltum de fuga;vid Bari, mif guis in fèr G defuit. d.io:eod: tit. ingicomp.| 4 municatis, ut priùs, habeas& facias evitari.: [ i Tiu literis intimdſti; cùm aùq̃uos tuæ dicceſis Ce. ricos vel Laien culpis fatis exigentibus excommunts esfobE(Ape nis, ipfi pofinodim ad te nall. ſatisfacbione pramiſd fine te= fimohalibus: literis’ redeuntes, dicunt fè” abfolationis benefi- aum accepijfè; quibus fi credi dubitas’, in hac parte pernos m- ferdi ſußpliciter peſtuldſti, càn propter canfam hujuſinodt, ficuè — eiea a a a C: eod. tit. ing comp. b Dictio, enim nonest in vetu- fHlioribus Codicib.© C. 12. eod. tit. in3. comp: d expugnaret. e aliea Hiſinati Epiſc. f er 18. eod, CUE @ i a

7³5⁵ Decret Greg. Lib. V. Tit. XXXIX. 726 dicis tue fententia à Jubditis.condemnantur, Nolentesitague mali- tiis hominum indulgere.] kbe deferre, remittere quand tu:&. ante ab communicatum: fè Idem Er tyas a literas: nem—— nonc Ua 4} cem non EREFAT APAN llandi, u arpe eteab f five appellaverit fine poli abſolutionis benefi juſdam epiſtolæ, quam Schol emanäſſe proponunt, habetur, q is cu- ro Papa latio- mento recepto ſecundum Eccleſiæ conſuetudinem, debet ipſum abſolvere, niſi voluerit Epiſcopo dicœceſano de- ferre, ipſumqᷓue ad eum remittere abiolvendum: ubie- tiam conſequenter infertur, quòd nec funt audiendi, priuſquam fuerint abſol illos, à quibus appellaverant ə remittendi. autem Cor s, qui ab Epifcopo eftab ctus, finitimos Epifcopos interpellet,& caufa tur,& diligentiùs pertractetur: Epifcopus autem, qu juſtè vel injuſtè abjecit eundem, patienter accipiat ut di cuti quatenus vel probetur ejus à pluri etur: priùs tamen quàm erint, nyin. ante cauſæ umat, qui credimus diftin- poft appe nmunicatione fuiffe nota- aunicationis intolerabilem er- iſſe patenter expreſſum: in quibus caſibu ap ¡probationem ect etiamfi abfolutionem nen petat, debet admitti< fed.donec de ipfis jitari Araon b,„quanquam Apoſtol. ſe conſuev gratian In Sardicen lage præſ s propp AaR í in Funia excom ne fen militer pof fula erit, Metro EIRE vere, nifi fue duxetir S Sud beat parèr 3 canonicum faerit farian iptolye€, hif sbeneficium den [ r Nobis intimafti, quod ven bisina dil. fil. Alt ifiodoren: Arci nis fententiam promulgaffe Praſenta vit, itt cautionem: exhiberes: tuv monuiſti, ut a tutis moniti non Harebat, e ucatu abſol vere ch: —————————————— a Cap Ig 808, lät. ing comp C Al. talem. b Ai, deet verbum, Debet ationem onſtiterit, in aliis é otiam tales€| politanus Í( guem Epiſcopus pro abfiluto ntn habet, utpote qui proponit, guod add teillius abſoluetio non ſpctabat. Vnde quæris, quid in fimil ibus de cetero fit agendum.] CAE XEL G Si Papa Juis literi excommuncatum[alutat, non prapter hoc eum abfolvit,: Idem. Ialiquando à fortè quòd eis, qui auctori- tate Apoſtolicà ſunt excommunicationi lubjecti, no⸗ ſtræ literæ cum ſalutationis alloquio deſtinentut, non Propter hoc excommunicationis credatur fententiar la- xata: Cùm per ignorantiam vel negligentiam, aut occu- pationem nimiam, vel etiam ſurreptionem contingat hu- juſmodi literas impeti CAP, Excommumicatusdſ ob plures caufas mn es communioni reſtituendus, licet de una cauſà velit ſatifacere: th ſi impetratur abſolutio tacitis aliis c aufis, non valet abfolutio. idem C, antti Laure. resbytero Cardinalė Apofiolsc ca fedu L q Poftremò quaæfivifti, utrùm is qui propter plures excefusà pluribus Prælatisjusin m habentibus, excommunicationis eſt vinculo 5& uni Prælatorum.de uno tantùm í fatisfacere vu vu beo fit abfolvendus, dequo fati de alio non fatisfecerit, alii p ai. Lé 1] q Super hoc articulo refponde- pprimenti veritatem abfolutio furrepta non tatem intelligens, abfolutionem hujuf XLII CAP: XLIIE G Excommuuioatis& interdictis pradisari poteli Dei.-hoc primo, Et tempore generalis interdilli concedi p: pi finus, G chrifinatsa in fronte, gr pæntentia morientinna. Wd Idem Ferrarien. Epiftopo. Efponfo© noftro poſtulas edoceri, an cùm Ferra- rien. cives exo cationis& interdicti ſenten- tiis ſintl i, liceat tibi viros& mulieres ſemel in he- eapi'udaliquamEeclefam comas rbum Dei,& eofdem ad correctio- S quo teſpondemus, quod Seele re quibu a nemir anpas. | loconícienti c facerep poteris, cùm videris ežpei dites | dumy 3 ber er nec i ormam interdicti nullum eis divi- cà qu xfivifti, cum Ferra- uppoſita,&c ideò fint ibidem um& poenirenti morien- erdicta, an li- in frontibus co gnare. Sie d ficut Baptizari p pi offùnt pueris ntibusàte pof ndemasquòd d confirmationem it m matrimoninnin dea pati: f autem difreta„potes i i 1 temeraria canla deboli ſecentid, poi e reddere& C erigere, Idem x bas ; diſtin- TScdnittiom tue refpondentes d mom agi guendum, utrùm alter conjugum pro cetto ai$ j 201 C- pedimentum conjugii, propter quod ine moraig ——— ee oam a———————— y je [fummus a Cab:2, tit, derefiript. ing, comp. vide Clement. fij: ps 1 Pars hu jus incap» ojj fiesta ſent. excom. b C. qs.eod. tit. in g. comp. Ears n) PET lupra de pæntt, la remifiion, cC, g0d. tit. in 3. con pila= nT' 5 n cod, tibs de Ioan. Calder trait, de inter. memb..9. 4 d C27. cohet comp, vide Dof, Theelog Eg, fan Df. Ja.-at 10

I1 e ny, Sa @ato non valet carnale commercium exercere, quamvis illud apud Ecclefiam probare non poffit,an non Íciat pro certo, fed credat. In primo cafa debet potiùs excommu- nicationis{fententiam humiliter fuftinere, quàm per car- nale commercium peccatum operari mortale. In ſecun- do diſtinguimus, utrùm habeat con di ex credulitate levi& temeraria, an probabili& di- i paftoris confilium(confcientiâ ſereta:& quidem ad ſui levis& temerariæ credulitatis explosdà) licitè poteſt non ſolum reddere, ſed exigere debitum conjugale. Verùm cùm conſcientia pulſat animum, ex credulitate proba- bili& diſcreta, quamvis non evidenti& manifeſta, de- bitum quidem reddere poteſt, ſed poſtulare non debet: ne in alterutro, vel contra legem conjugii, vel contra ju- dicium conſcientiæ committat offenſam. SAFP. XLV. HVer dimißßionem habitds&tonſura, non Perdit llericus ante rinam moniteonem Previlggium Uericale. Idem. Ontingit interdum a:{é.] 4 Sanè ficut accepi- mus inſinuante Comite Flandren. in diœceſi tua qui- dam exiftunt,qui nec inmodo tònfüuræ, nec inyeftimen- torum forma,nec in qualitate negotierum, de Clerico& quicquam oftendunt, ad pænæ fubterfugium fe Clericos €xhibentes: cùm enim c ſuper exceſſibus, quos ſeculari Iuxu committunt, ad publica judicia pertrahuntur, cir- cumciſis ctinibus, ut poſſintcircumvenire vindictam, ſe pro Clericis repræſentant, Clericalis fori privilegium la- biis allegantes, qui fatis paulò antènegaverant Cleri- catum:[é.] A Verùm quia privilegium meretur a- mittere, qui permiſsà ſibi abutitut poteſtate, ac fruſtrà Iegis auxilium invocat, qui committit in legem: volu- ius& mandamus, ut tales, ſi tertiò à te commoniti ſe- ipſos contempſerint emendare, illius efficiantur 4 im- munitatis extorres e, quæ pro Clericorum tutela,& Lai- corum violentia corcenda dignoſeitur inſtituta. CAP. XLVI Al excommunicati denunciatione repellitur, gui non pre- monuit, O et conmunicauil Idem. N prafentia® dile&ti filii:[&}].] Q Nec Canonici fuo Decano excommunicationem poffunt objicere, cùm fuper hoc neccommonitus,nec impetitus fuerit: ne- que ipli propterhoceum duxerint evitandum, fed Epi- {copus in menfa,& Canonici communicaverintei etiam in divinis. u a CAP. XLVII Excommunicatus eſt doloiè hermitlens Clericum percuti, ex quo poterat prohibere,& non prohubuit. Idem, Hoer præſumptionis g& temeritatis exiſtat in te- ctores Eccleſia manus injicere violentas:[ré] € Ne antem folos violentiæ hujuſmodi auctores aliquo- zum præfumptio exiftimet puniendos, facientes& con- fentientes pari pænåple&endos, catholica condemnat auctoritas. Eos delinquentibus favere interpretamur, qui cùm poffint, manifeſto facinori deſinunt obviare. [ E-pi Evangelio Dominus Proteſtatur, qui fè in mi- nifiris Juis aferstflagellari, ér Apoflolorurn principialibs perhibuit fe iterum eruciſigithoc etiamn qualitas pœna mam foſtè declarat, cum excommunicationis fèntentia in ipjo altu feriat delinquentes, finon Silàm in fratres nofiros é Coepiftopos, fèd etiam minoris ord. Clericos violentiam praſumpſerint operari. a Vid. Clem. 1. dr 2. De vita d ſoneſi. Cer. dr Bern. Diag, in pra. crim. can, c. 69. 7o. b Al, deClericatu. c Dictio, enim, non eft in Pleriſque antigq. cod. d Al fiant, e al exor- tes: fèd legendum extorres. Ê..eod. tit. in 4. comp.: vide qued norat Ioan. Calder. tract᷑. de interd. Eccl. memb. 6. J. K4. g..eod. 545. in 4. comp. vide Navarrum in Manuali confelſ. c. aꝶ. num. 20..ſeg. entiam hujuſmo- | rationabile fuerit à conguerente probatum, idem$& De ſentent. excommunicat. 7³8 CAPR XEVIII G-Praelatus excommunscare nondebet fubditum, nif competen- te monitione Præmiſßd, G ex canja man a 7 rationabili:(7 | contrafacsenti imponitur'pænahie exprefja. Item punitur fubditus, gui falsò conguerstur fè excomnmunti juri, fi Pralatus dicens fè erráffè, vu &ad verſarius aſßpellat, ne abolvatur. Idem än Concilio generali. S Acroapprobante Concilio a prohibemus; ne quis in aliquam excommunicationis ſententiam, niff compe- tenti admonitione præmiſoà,& perſonis præſentibus i- doneis, per quas{fi neceffe fuerit) poſſit probari moni- tio, promulgare præfumat:quòd fi contrà Præſumpſerit, etiamſi juſta fuerit excommunicationis ſententia, ingref- fum Ecclefig per menfem nnum fibi noverit interdi- ctum, alià nihilominus pœnã mulctandus, ſi viſum fuerit expedire. Caveat etiam diligenter, ne ad excommunica- tionem cujuſquam abſque manifeſta,& rationabiſi cau- fa procedat: ad quam fi taliter fortè procefferit,& regui. fitus humiliter proceffirm hujufmodi non« í que gravamine revocare, gravatus apud fij ponat de injufta excommunicatione quere f abſque periculo moræ poteſt) ad excommunicatorem- illum cum fuo mandato remittat, o terminum abfolvendum: alioquin ipfe per fë vel pera- lium(proutviderit expedire} lufficienti cautione rece ptã, munus ei abſolutionis impendat. Cumque ac sus excommunicatorem de injuſta excommunication conſtiterit, excommunic excommunicato, aliàe ſtulaverit) ſuperioris arbittio puniendus: cim non levis fit culpa, tantam infligere pœnam inſonti: niſi forſitan erraverit ex cauſa probabili, maximè ſi laudabilis opi. nionisexiftat. Verum ũi contra excommunĩcationis fententiam ni tum injuſtò:& ſubjicit g ommnmunicatum abfolvere, curayeri iatra competentem to. ſuper injuſta excommunicationis moleſtia, per pœnœñm ad intereſſe, vel aliàs ſecundum ſuperioris arbitrium condemnetur: niſi forſan& ipfam probabilis error ex cuſet:& ſuper eo, ꝓro quo fuerit juſtà excommunicatio. ne ligatus, per caulionem receptam ſatisfacere compella- tur, vel in priſtinam reducatur fententiam, ufque ad fà tisfaĉtionem condignam inviolabiliter obfervandam u Si verò judex fuum recognoftenserrorem, paratus ft ta- lem reyocare fententiam,& is, pro quo lata fuerat, ne at, į abfque fatisfactione revocet illam, appellet: appella- tioni non deferat in hac parte, niſi talis fit error, de quo meritò debeat dubitari:& tunc fuficienti cautione rea ceptâ,quòd coram co,ad quem appellatum extiterit, vel delegato ab ipfo, juri parebit, excommunicatum abfol- vat: ſicque pœnͥæ præſcriptæ minimẽè ſubjacebit: cavens omninò, ne voluntate perversã in alterius præjudicium mentiatur errorem, ſi diſtrictionis canonicæ vult effuge⸗ re ultionem. CAP- XLIX. Excommunicat heæreticos& qucſcunque violatores Eccleſſa- fica libertatis, E Honorius III. Epzfcopo Bononien. Overit c fraternitas tua:{ 1& infla.]& Excom- Wian, omnes hæreticos utriufque fexůs, quo- cunque nomine cenfeantur,& fautores& receptato- res& defenfores corum: Necnon& qui de cætero fer- a Quàm cautè fit faciend. excommunisationis fèentent. cavit Trid. Conc. ff. 25. de refor. cıt. b In Cont, libro€ aliis recene tioribus ita: idem ſaper juſta excemmunicationis moloſtia, dre. fed in(oncilio,& Vaticanis conftanter legitur áta: idem É fùper inju- fias c Dide Zanchinum tract. de har,.17.€ 18.6 Alphonfăns Cajêrum l, 2, c. 18. de juffa punitione haret. AAaa | |

vari fecerint ftatuta edita& conſuctudines introductas, contra Ecclefix libertatem, nifi e4 de capitularibus fuis intra duos menfes poft hujufmodi publicationem fen- tentiæ fecerint amoveri. Item excommunicamus ftatu-| tarios& f fcriptores ftatutorum ipforum, necnon potefta tes, conſules, rectores& conſiliarios locorum, ubi de cæ- tero hujufmodi ftatuta& onfuetudines editæ fuerint vel ſervatæ: necnon& illos, qui ſecundꝭ m ea præ ſumpſerint inpip iem i rafi femper Aa fo, in impifuimus diadema, de P g accenfis candelis eæcommu ncavimas.| CAP. L ita s Flierofà Glymita communitati pro tnje- Clerzcum fen koaha abfolvi poffunt per eo rum Priorem, niſi eceſſus fuerit diſſicilis& enormis. Idem Magiſtro& fatribus hoſpatalis Hieroſo. Hmitani. Anonicå æ conftitutione cavetur, quòd M & Canonici'regulares, quocunque modo fe pe rint, non funt ad Apoſtolicam ſedem mittendi, ſed dum diſcretionem& providentiam ſui Abbatis dik næ ſubdantur: quòd ſi Abbatis diſcretio ad eor ctionem non ſufficiat, providentia eſt diœceſa pì adhibenda; nifi exceſſus difficilis fuerit ¿ propter quem meritò ad Ecclef. Rom. fit recu dus. Nos ergò ad vos ſtatutum h hujufmodi duximus ex tendendum, auctoritate prædictà ſtatuentes„ut in tali cafir(nif majoris ſit providentia requirenda) per Prio tem veftrum, qui(ficut audivimus) F Presbyter eſſe debet, frat veſttis abſolutionis Beneficium impendatur. ifarum, L ran ar. ejus| 1 contra Ecclefafiicam 3 lbertate,n ftatutarit fendis Ecclefia funt privati. Idem Epifeopo Senem Ravem venera bilis.n. à Piſani Archiepiſcopi te- | i æſtionem, quòd quidam cives Pifani,de- | putati à poteftate ac populo ad ftat uta civitatis edenda, in detogationem Apoſtolicæ ſedis,& ſubvetſionem Ec- cleſiaſticæ libertatis edere præſumpſerunt, quod ſi quis Clericus vel Laicus contra quemcunque Laicum Liſani liſtrictus, ad judicem Eeccleſiaſticum ſiteras Apoſtolicas impetraverit, in mille ſolidis(niſſ renunciaverit literis} mnetur: nec reditus poſſeſſionum ſuarum reddan- vel agri excolantur illius, fed banno potiùs fubjaceant b poteftatis:[ 1 é T] M Stamerunt illi præterea, ut Clerici ſuis ſumptibus caſtrum Ripa flactæ faciant cuſtodiri: quod ſi U enuerint, contra eos poteftas 7] Ideoque fraternitati tus s,quatenusin Conil rios& Officialescivita- tes ipus, ni ftatuta i pa de capitularibus fitis deleri fe- cerint,& idoneè, ficutexigit res, caveri, quòd fimilia de etero non debeant attentare, excommunicationis fene tentiam promulgare proc.-Czterùm e cùm iidem ſtatut cleſiaſticis tenere dic ninàs privatos feudis hiujul fèipiet, nifi hoc fe juras hoc etiam qualibet alia potefiates, qua pro Teos jurare facient fupradıóta.| qua omnia potea versi fi Favit confilium civitati jurejuran. Des timos errore, vel infecttoni proxima amm poteftatem eandem non Ji Siroes co'quòd ġ Í Oinol inobedientiam ry CAPR LE TR unicatum in tendentibus adj Alutem aita noueste g doty ex Me; etiamfi f alia verba i ; excommumcatMs regorius IX. Um voluntate à ac propoſtto maleficia diftinguat- Atur, excommunicatio. u excommunicato in Ris, quæ ad abſolutionem vela nañ shape nr, in ı ľocuábne parti ipat ıd cun magis rentiam non incuttit, qi g fratre noftro Cenom anen curatore eTuron i sonftitutis, Pro quad piſcopum ab coder tentiam ipf fàm rela 1 ți E raliter Arch pſum r3 bilen: CAP. EIII. Excommunicantur Officiales locorum 5 E, qui penes excο m detentores, in prædicationib H qua fi gerant cauſa m[vel e cutam v en ad quós tés ipfe í ſpectate noſcuntut.e pomo] timfia 0R itè poffurit ab illis teci pere, præſertim ſi alias non S re. sy excors cutiens Clerich Şi gui verð ratione offic ii, quod in clia obtinent. alit ètiam alil Cletici ſeniores źelo dev vel adoleſ tentes in minoribus ordini: urbañtes divinum officium,& fii qui obten LEN 7 ionis vel magifterii fubditos& ſcholares corr— muni causd levitet foriè percuſſetint, excom mu dr in c. noverit. fap. eoa, titt Eccleſ b fab jaceat. een ſtatutarii& poteſtas in f. additi àd 3. p..23. art. l.& dit e Has duo verba, vél curam 4 q Ex

De verborum ſignificatione. fententiam incurrunt. Quod his dic y m non incurrunt uod&-de his dicendum et,quialiguos de familia{fua vel propinquos inferiorum graduum ſimili modo, ut cohibeantur à ſuis inſolentiis, & ſcientià bonisque moxibus informentur, duxerint cor- rigendos. CAF L g Ommunicans excommunicato in crimine damnabili, iucidit in excommunicationem majorem. Idem Aſtonicen. Epiſecbo. I concubing a publicæ Clericorum Ecclefia Vſuræ diſtrictione notentur, eoſldem concubinarios non eſt dubium lententià majoris excommunicationis invol- vi, qui poſt latam ſententiam communicant in eadem crimine criminoſis. CAP. LVI. guem abfèolvere, idem. sé collatapoteftas, ut à minori escommuni. 1 Uobu Ecatione, ſi in ipſam inciderint, invicem ſe abſolvant, utroque ligato vinculo excommunicationis hujuſmodi, mon expirat. ¶ Permettitur minifiris Ece tempore interdicti, concurr ts his, que exprimuntur zn texti. Idem Ermittimus Eccleſiatum miniſtris, ſemel in hebdo- mada tempore interdicti, non pulſatis campanis, vo- ce ſisbmiſsã, januis clauſis, excommunicatis& interdictis excluſis, Miſſarum folennia celebrare, causà conficiendi corpus Domini, quod decedentibus in pæœnitentia non negatur. CAP- BEVITTE g S. isfaciens Cerico quem verberavit, non potest propter bâc ab Epifiopo abfalvi, nifi in certis cafibus hic expreſũis. Idem. Uamrvis incidens in canonem ãatæ ſententiæ propter lentam manuum injectionem, juxta proprias fa- cultates eis ſatisfaciat, quibus injurias irrogavit, non ta- men aliter, quàm per fedem Apoftolicam vel ejus lega- tum abfolutionis potèft beneficium obtinere: Nifi im- minente mortis articulo, infirmitate, inimicitià aut ino- piâ, puerili vel fenili tate,fragilitate fexûůs, feu aliâå cor- poris impotentiå, five quolibet impedimento canonico xetrahatur, quò minùs Romanum Pontificem poffit adi- rg: vel nifi juris beneficio à labore hujufmodi excufetur. Cæterùm quibuſdam prædictorum, videlicet qui tempo- rali impedimento laborant(exceptis pueris) fub debito juramenti(quod fecundùm Ecclefiæz formam præftare tenentur) confùevitinjungi,utimpedimento ceffante, ad Apoſtolicam ſedem accedant, mandatum ipſius humili- ter ſuſcepturi. CAP. LIX. g Excommunicatio fimpliciter lata, intelligitur de majori..d. Et est textas notabilis, dr quotidie allegatur. Idem. Iquem ſub hac forma verborum: Illum excommuni co, vel ſimili, à judice ſuo d excommunicari contin- gat, dicendum eſt eum non tantum minori, quæà perce- ptione ſacramentorum, ſed etiam majori excommunica- tione(quæ à communione fidelium feparat)effeligatum. CAP. LX. G Beneficium indultum ratronemnoris ætatis, poſiquam cœbit habere locum, non extinguitur, licet ninar pervenerit ad majorem atatem. à Vide Cunc. Tid. ſæſcl. 2. de refor. c iꝶ. vide Cowiarr. in calma mater. de fent. excom..6..t. 55. b Vide Henric. Boich. in c. ſi vere, fup. eod. Difi, uit, c Vide Bonif. 8. in c. ult. de fènt, ex com, i6.$ adjicimus. r$ fa. d Dittio, fuo, deest in plerifa, recentioribus: ea ex antiq, Cod. Ó Vatic, est reſtituta: quam etiam cognovit gl, hic,€ Hofrenfise ¶ Excommunicatus minori potes ab excommunscatione ali-| 2 742 Idem. Ueris, qui jncanonem inciderunt fententiæ promul- gatæ, five ante, five poft pubertatem pofulent fe ab» folvi, poteft diœcefanus Epifcopus abfolutionis benefi- cium impertiri: Cùm propter defe&um zætatis, in qua fuitcemmifus exceflus, rigor fit manfaetudine tempe- randus. D à 7 DE VERBORUM SIGNIFICATIONE TITULE US Kis CAP. Ñ G Novale,'t terranoviter ad culiuram redacta. Hieronymus /uper Ofèe. a Nnovate novale. Novale 6 eſt ager nunc primùm Præciſus. CAP. IL ione pairis, veniunt in lata fignificatione omnes Idem per Danielem. c Am& Rex Nabuchodonoſot patet tuus: id eſt, pro- avus, more Sctipturæ, quæ avos& deinceps patres appellat. CAP- IIL 2tus, qui ſtatim deceſfit. Idem zn Parabolis. d Am ðe ego unigenitus fui coram matre mea. Quare unigenitum fe nominat, quem fratrem uterinum præceffi fe Scriptura teftatur? nifi quia ille mox Natus fis ne nomine, quaſi nunquam eſſet, de vita deceſſit. CAP. IV F Diio, Antequam, non femper implicat. Idem faper Matthaeum. e Qen diċitur, Antequam convenirent, non fequitur ut pofteà convenirent: fed Scriptura quod factum non fir, oftendit. CAP. V. a Primogenitus dicitur, gui prind nafistur, etiamfi nullus fis quatur CUa Idem in eodem. poe non cogħovit Mariam„donec f peperit fliuna fuum Primogenitum. hoc loco quidam perverſiſ- ſimè ſuſpicantur,& alios filios Matiam habuifle: cùm. mos divinarum Scripturarum fit, ut primogenitum non ocent, quem fratres fequuntur, fed eum, qui primè natus fuit, CAP. VI A Verba funt intelligenda non fecundam guod finant, fed fèe cundum mentem proferentis. Hilarius. g Perine dictorum ex cauſis eſt aſſumenda dicendi: quia non fesmoni res, fed rei eft fermo ſubjectus. CAR VII. I Non vitiatur falum vario modo narratum,ubi idem in fih- ſtantia concluditur. Auguftinus fuper Matthaeum. h, Ihil obſtat narrandi diverſitas, ubi eadem dicuntur, N maximè cùm quiſque Evangeliſtarum eo ordine cxe- dat ſe dicete, quo Deus voluit, CAP: VLIEG q Senfam, non verba confiderare debemtiss Gregoriu: Pe e ipolmm epiftolam meä ad interpretan- dum accipere te fortaffe contigerit, rogonon verbum a Ofèe.c. 10. fùnt verba glofa interlinearis. b Qui per nova- le, feod dr l. fyjlva.§:novale. c Dan F. E..eod.tit.in 1 comp. d Prov.g. 0 c2. eod. titin 1. comp€ Matthi.€c..eod, tit, in 1. comp, f Ibid. éc, 4. eod. tit. in 1. comp. 8 Lib 4- de trinst: Refertur.s. ĉod.tit. in.comp. h Forte hac dicit Aug, in l. de confenfu Evang. videibil.2..12,21, Q 28. i Lib.iepifis 28: Regif. C c. 7. eod, tit, in 1 comp. . Aaaa 2

743 Decret. Greg. Lib. V- Tit. XL. 744 ex verbo, fed fenfum ex fenfu transferri: quia plerum- que dum proprietas verborum attenditur» fenfus verita- tis amittitur. CAP. IX. T Didit, quis propriè fi Prepofitus. Uamvis omnes, qui praſunt, Præpoſiti ritè vocentur, uſus tamen obtinuit eos vocati Præ poſitos, qui quan- dam Prioratůs curam fuper alios gerunt. CAFR X Non recipit congruam ſimmationem. Idem in libro Etymoligiarum. b Orus eſt exercendarum ſitium locus, à fando dictus, ſive à Foroneo Rege, qui primus Græcis legem dedit. Conftat autem Forus causà, lege,& judicio.. Causå, à caſu quo venit, dicitur: eſt enim materis& origo nego- tii, necdum diſcuſſionis enamine patefacta: quæ dum proponitur, caufa eft: dum difutitur, judicium: dunmo finitur, juftitia. Vocaturautem judicium, quafi jurifdi- gio,& juftitia, quafi juris ftatus- Judicium autem priùs inguifitio vocabatur: unde& auctores judiciorum, præ- politos, quæftores,velquæfitores vocamus- Negotium multa ſigniſicat: modò actum alicujus rei, cujus contra rium eſt otium: modò actionem cauſa, quod eſtjurgium litis c, am cft negotium, id eſt, ſine otio. Nego- m in cauſis, negotiatio incommerciis dicitur- jora lucrentur. Jurgium dicitur : cò quòd hit, quicaufam dicunt, ju- re diſceptant. Lis autem à conren imitis priùs nomen ſumpſit, de qua Vergil“Limes erat pofitus y litera ut difèerneret agris.) Car Ento, aut pro- batione conftat. Argumentum nu n teftibus;nun- quam tabulis dat probationem, fed ſ tigatione invenit veritatem: unde dictum eſt ar l quafi ım: Probati bula- rur qua teeptet. Jure autem Non eft ergò judex, fi non lator vocatus eft quafi caufator, Reusàre quia quamvis conſcius ſceleris qui ad cauſam v quz petitur, nur non fit, reus tam uamdiu in judicium pro re à perftites dicebantur, teti proferebantur: nun arteab- Teſtes autem conſideran- vità. Cond ione, ſi liber, non udo antis teftimonium Naturà, ſi vir, non fœmina: nam j ium e ſemperf mina pro: s& integeraĝu fivi 0 na f PTa tu: nam fi vita bo icelerato homine habere comm fervus: nan ſupprimit varium ên ducit. na defue n poteſt juſtitia cum 3,© hnde dicatur i Pes aem, tur inter partes, expace conveniens Ous ac moribus comprobata; ditum pa- > quait ex pace factum 7 CAP. XIT oni etynoisgiam juris, prout habetur in re, non Idem in eodem. E t. t31. 4n t. comp, c Vide l cum Clerici..de &n© Diclio, tefimoninm, in | | | 4 |P didicimus, guosad hoe concefimus auditores, ff eod. til. in 1. comp, D Lib, 18. Ety- į i Us dictum eſt à jure poſſidendo: hoc enim jure pofſide- tur, quod juſtè: hoc juſtè, quod bend: quod autem malè poffidetur, alienum eft; Nalẽ autem poflidet, qui vel fuis malè utitur,velaliena præfumit, CAP. XIII. € Quicquid fidelis offert Ecclefia, oblationis nomine conbinetur, Caͤ Lecularibus pofideri non debet, l Paíchalis Canonicis Santti Martinie | Aufa æ Carpenfis plebis:[&.] q Czterùm prié | mitiæ, decimæ& oblationès, in ſolis Eccleſiarum- bonis præcipuè numerantur. Oblationes verò dicimus, | quæcunque de propriis& licitis rebus Ecclefie à fideli» |} bus offeruntur. Quicunque igitur eas per poteſtatem- ſeculatem obtinet, pꝓroculdubid contra Deum,& ſancto. rum patrum nititur fanctiones: quinimò& qui aceipit& qui tradir, raꝑtor& ſacrilegus judicatut. p CAP XIV G Solis Sacerdos: potest ſacramentum extremæ undtioni in. firmo cunferre. h. d. Alexander 11I. Uafivit frat. t.&[é.] T Nos itaque tibi t. duxi» mus reſpondendun, quòd Sacerdosuno praſenteCle- rico.& etiam folus poteft infirmum ungere: In anno biſſcxtili fervari debet loct confuetudo, circa diem S. Matthia feflandum, dum tamen vigiliacontinuetur feflo. hoc dicit Feſtum verò beati Matthig juxta confuctudinem Ec- | cdefiafticam, vigilia eatenùs præcedat,ut ner probiffesto, nec pro quolibet alio modo inter ſe& ſolennitatem aliam diem admittat: in qua utique vigilia(niſi venetit in Dominica) jejunium celebretur: ipfum autem feftum: ſive fiat in præcedenti die, ſive in fequenti(qui duo quafi prouno reputantur) nullus error, fed confuetudo Eccle- fiz teneatur..; CAPR XV; i F Per verbum, Statuo d> Pracipio, definitiva fententia ferré | potest.; | Cæœleftinus tertius. s e qug ambiguitatem continent:[1&.) 4 In- notuit Apoſtolatuñ noſtro, quòd cum inter magiſtrum M.& Converſos hoſpitalis ſancti Simpliciani ſuper ea. dem holpitali in præſentia Mediolanen. Archiepiſcopi gquæſtio verteretur, ipſe Archiepiſcopus poſt cognitionem | cauſæ in ꝑtolatione ſententis his verbis non fuit ufus, Tae | lem partem condemno, veľ talem abfolyo: fed pronun- | ciavitita, Statuo& Præcipio:[2& 7} f Attendentes |. igitur, quòd hoc verbum Statuo, rem perfe&amfignifi= cat,& cum effectu, non verbotenũs accipitur. Item quse fecundùm Gregorium, quod præcipitur„imperatur,& uod imperatur,neceffè eft fieri,& aliquando fi non Bat œænam haber: Confiderantes nihilominùs, quod non debet aliquis confiderare veiba, fed voluntatem: cuni non intentio verbis, fed verba intentioni debeant deʻer- vire: interpretamur procuratoribus utriufque partis præ epiſcopi Lek⸗ tentiæ obti- ſentibus,& diffinimus, quòd præfati Archi ba tali formå prolata, perpetuò valituræ ten neant firmitatem [ 1 Ad fedi Apofë. merito recurfas debet i h: majores revera, tanquam matrem amnium Fccleſtarum ma pia IN ores: quaftiones, ut ab antiquis Patribus conffitutum, G moribus utentiun rečle approbatur, conferri deben paberi, ad guam é diffici- j: Se cont n m$ prefe continentur 1 F x Ne de catero, d caterai, guainfid'expre 3 siti í z fË n, G. tit..Lau~ f. on è 7 trone dil: regifiro: quoniam igitur ficut ex relati Ae ak ; 7: Presbyterorum Caramali rentii in Lucina,&. Ioannis, F. Priſes Preibyter w per hoc furtin pro latione ſantentia dubitatum.] Otil. a Cn eodtitinrcomp, B C geod, tih mE compilati C C, un, cod. tit, in a comp. CAP. —

KI R: potek int ili ferun W, dumi ati Matt a catenis prar alio modo CAR I yatun Cy Prepi Yæ feltini ttt jguitatenot ynof io nk itai aA 745 De verborum ſigpificatione. 746 CAP. XVI. G Bencficium Principis latifame interpretari debet, Innocentius II. Patriarcha Gran- den. Lim a tibi ſcripſiſſe recolimus, ut ſi Canonici pa- —— magiſtro G. Canonico Paduano, brabendan quz tantùm refidentibus de commyni confertur, fita uni ex aliis de communibus proventibus,& manualia be neficia non conferrent; tu eosad id appell. ceffante com pellere procurares. Quia verò quidam mandatum no ftrum interprerari aliter, quàm deceat, moliuntur(cùn beneficia Principum fint interpietanda largiffimè) no ſtrum aperiendum duximus intellectum, videlicet, quòod Træbendam, quæ tantùm reſidentibus in victu& veſtitt de communi confertur, ipfi magiftro G plenè ficutuni & aliis reſidentibus injunximus conferendam. CAP. XVII. Q Generalèdicitur interdifum, quod fertur nedum in provin- ciam, ſed in villam vel caſtrum. Idem colabrien. b& alii Epiftopis in regno Portigallia conſttutis. Cor in partibus ¢ veftris fæpè contingat,diverfa loca interdicto ſupponi, quando generale, vel particulare dici debeat interdictum, apud vos accepimus in dubium tevocari: cùm illi, qui ab Eccleſia Romana decorari privi- legio merxerunt, videlicet, ut cùmgenerale interdium terra fuerit, liceat eis januis clauſis, non pulſatiscampa- nis, exclufis excommunicatis& interdićtis, fuppreíså voce divina officia celebrare, interdito particulari fe aſſerant non arctari, dicentes interdictum generale dun taxat, cùm regnum vel faltem provincia tota fubjicitur interdicto: ¶ 1 Cinffa.] ¶ Cùm autem in privilegiis de regno vel provincia nil exprefsè dicatur, nomine terræ, non folùm regnum vel provinciam intelligi volumus, verùm etiam villam& caftrum, ut& in his locum habe- at, quod de generali dicitur interdicto. [ I Propter quod ér ſuaſtitia ſapilis deperit,{7 Praelatorum fèn bentie contemnuntur, cum tn aliis interdiktis tpfi promptius divina celebrent,& fù enfis organis aliorum, ſt pulſatis campanis&a pertis januts quoslibet paßßim recipiant ad divina. Ne autem di- Verfa interpretatio difèordig caufam inter vos ulteritis,€r odii fo- Pnitem valeat minifirare, vel quòd interdifum diu dic debeat generale amodò in dubium revocetur fignificatione vobis prafèentium sntimamus, qiiod.) CAP. XVIII G Privilegium contra confaetudinem juri communi obvian- tem large est interpretandum. h. d. ſecundùm intellectum Abbatis antiqui. Et eſi caſus not. ſecundum huntc intellectum. Ider Altißiodoren. Epiſcopo. Um tibi 4 de benignitate ſedis Apoſt. ſit indultum, quòd ordinatio rerum Clericorum ab inteſtato de- cedentium, in tua diſpoſitione perinaneat: nos confule- te voluifti, anappellatio vocabuli Clericorum, tamad Canonicos, quàm ad nòn Canonicos extendatur:[Lié infia.) Conſult. t. t. r. quòd appellatio Clericorum non folùmalios, fed etiam Canonicos comprehendit. [ 1 Secundo, anthi qus indifþenfäatione gr voluntate alterius ſuam committunt ulumam voluntatem, nil per fè Penitili ordinan- tes, nec determinantes, cui loco Vel perfona conferri debeat, dican- tur decedere inteflati, Primaigitur.] CAP. XIX. G Turans obedire Prelato é Ecclefia, non Cero diæcefano, fid Capitulo Ecclefia Cathedralis obedire tenetur. Idem Prapofito, é Capitulo Placen= tino. a Cap. ó. eod. tit. derefiript, in 1. comp. b Uid, Toan. Va- Sium in Annal. Hifpan.c. 20.& cap. i eod, tit, s13, compilat, d cap, 2. cod, tit. 3. compe Ua Clerici a:lacentini juramenium pra ſtant iub hac forma verborum: Ego talis ab hac hora in antea üdelis ero& obediens Placentinæ Eccleliæ,& Domino eo Epiſcopo Placentino: nos conſulere voluiſtis, utrum intelligi debeat 2 Clerus totius dicœceſis, an Capitulum antum Ecclefiæ Cathedralis} Nos igitur taliter reſpon- demus, guod per Ecclefiæ Placen, vocabulum in forma juramenti præfcripti non debeat intelligi totins diœce- fis Clerus: etfi Capitulum intelligatur Ecclefig cathedra- lis: is tamen,qui præftat hujufmodi juramentum, Epifco- bo, tanquam capiti principaliter obligatur, G Appellationë Eeclzſfaſtica cenſura comprehenditur exconee nunicatio, ſuſpenſio& interdictum. Idem Priori S. Fridiani Lucan. Uærenti, quid< per cenfaram Eccl. debeat inte! ligi, cùm hujufmodi claufùlam in noftris literis apponi- mus: reſpond. quòd per eam non ſolùm interdicti, ſed ſuſpenſionis& excommunicationis ſententia valet intel- ligi, niſi judex diſcretus, rerum& perſonarum circum- ſtantiis indagatis, ferat, quam magis viderit expedire. CAP. XXI. G In privilegiis de decimis Novalium non folvendis, ilud ap- pellatur Novale, de cujus cnitura non eft memoria,& quod frtdi modicum uel nulllumm ffuctum alferebat. Idem Cæſaraug. Epiſcopo. f Uid per d Novale vocabulum intelligi debeat, t.£ requifivit. Licèt autem quidam dixerint, quòd-No. vale fit terra præcifa, quæ anno ceſſat, aliis aſſerentibus, quòd exfylva, quæarboribus extirpatis ad cultum redie gitur, fieri Novale dicatur, quarum utraque interpreta- tio ex civilibus’ legibus colligitur. Nos igitur e inqui- ſit.t. r. quòd eam credimus ptædeceſſorum noſtrorum intentionem fuiſſe, cùm piis locis indulgentiam de No- valibus conceſſerunt, ut Novale intellexerint agrum de novo ad cultum redactum, de quo non extat memoria, qudòd aliquando cuitus fuiſſet. Sed net de quolibet tali Novali credimus eẹis indulgentiam fore conceſſam, niſi de illo duntaxat, cujus decimam religioſus poteſt Con- ventus abfque gravi detrimento parochialis Ecclefiæ de- tinere, cùm talis fit fæpè locus ineultus, de quo paro- chialis Ecclefia magnos percipit decimarum rationgs proventus. CAP. XXII. ＋ S Eecleſia ſab jecta Epiſecbo unitur alteri, vel gubernands committitur fàlvo jure Matricis Ecclefia, per Matricem Eccleſiam intelligitur Cathedralis, r non Romana. Idem Abbati F.&r P. Monachus Alcobacia. Enerabili f. n. Colubrien, f Epifcopo didicimus conquerente, quòd cùm fratres ſanctæ Crucis mona- ſteriam de Argariis g, fub protectione ſua nuper rece- perint, qudd ſuis prædeceſſoribus Epiſcopalia jura con- ſueverat ab antiquis temporibus exhibere, nunc quodam de Canonicis fhis fine ſuo conſenſu ibi facto Priore, oc- cafione cujufdam privilegii àC. Papa veritate tacitå im- petrati, eidem Epifcopo obedientiain denegat exhibere: inde fumptå occafione, quòd per Matricem Ecclefiam non Cathedralem intelligit, fed Romanam:[ 1 é.J 4| Ideogue mandamus, quatenus fi aliud vobis non oc- currerit, propter quod dictus Prior non debeat diœcef, Epifcopo refpondere: vos eum ad eam præſtandam ei- dem, ſicut prædeceſſores ſui prædeceſſoribus Epiſcopi præſtiterunt, per cenſuram Eceleſiaſticam compellatis, non obſtante privilegio in præjudicium Colubrien. Ec- cleſiæ per ſurreptionem obtento: nos enim per Matri- a Cap..eod. tit. inz. comp. b debet. c cap. q. eod. rit. in 3. comp. d cap.s eod. tit. inz comp.€ in aliis plerifg: Nos tamen änguifitiont,€c. Al, Nos autem, dre. f..eod, tit. inge comp. g Argavil Aaaa 3

Decret. Greg. Lib, V. Tit. XE. 745 cem Ecclefiam Cathedralem intelligi volumus, non Ro- manama,( [ 1 Qisa vero-non eft noſtræ intentionis, ut jura fratrum no r fitorura temporikus nof ai Batlcommtendam. u minuamur, cauſam ipſam vobis duxi CAP. XXIII. rdictus pro contumatia, vel oſtenſa lvitur cautione prefitiá de flando jurt, Si verè fuit ex- 5 fia ofenfa, tunc prins des adequa vel interdiélus pro mani bet[atisfacere, antequam abfolvatur.. Er dicitur mani] canftat per co ſlionem, vel probationem legitimam, vel rei eviden isar, h d. cum cap. feg. Idem Abbatis fanfa Gen cellaris Pari; parte in Chriſto à dilectæ filiæ Comitiſſæ Bleſen. .J J Propoſuerunt nuncii Comitiſſæ, quòd Decano& Cane 4 L eum ipſius Fræpoſitus quendam latronem ceperit,& ju- ſtitia fuerit inde facta, latro fuit per Capitulum Carno- ten. poſt factam juſtitiam requiſitus, quia eum in terra fua captum fuiffe dicebant:[ 2 drvinfia.] ¶ Verùm cùm fuper hoc de parendo juri Comitia cautionem offerret, Canonici Carnoten. nihilominds terram ejus fecerunt interdicto ſupponi: quod relaxate nolue„nifi priùs folveretur emenda; dicebant enim in Carnoten, Eccle- Gæ privilegiis 4 contineris quòdneminidiceat excom- municatis, vel nom im interdictis, pro Canonicis Carnoten, abfque atisfactione abſolutionis be- neficium indulg T) MAd intelligendam au- tem clauſulam privil memorati, credimus diſtin egiis Lruaf grua p turdeurins fuper hujufmodi claufuča, interlocutus ef} Metropolia tanus jam ditus, fè velle hu jufnodi ex pofitronen Apofolićo exar mini reſervare,& ſuper hoc diem Partibus aſũgnaxit.] CAPR. XXIV. G- Summatum esT füpr: rapi proxim. vel dics Manifefim dicitur, guod. per confefronem, vel probationem legitimam;uel eyss dentiam rei conflat: Idem cmuiſſæ Rlaſen Om olim æ pro Canonicis Carnoten. quoddam ca. pitulum contra te fuit allegatum, quod dicebant in Ecelefiæ fuæ privilegiis contineri: ut videlicetnemini lis ceat excommunicatis vel.nominatim interdiĝis,pro Cae nonicis Carnoten. abſque congrua ſatisfactione abſolu- tionis beneficium indulgere: ¶& inff]& Qula verò dum anfam folvimus, nodum dicimur ligaviffe, propter hoc, quòd eiſdem Canonicis(velutaſſeris) proponenti- bus, illam offenfam eſfe manifeſtam, non quæ judici, nec alii, fed quæ ſibi tantummodò manifeſta videtut; oſtenſam illam nos reſcribimus intelligere manifeſtam, quæ vel per confeſſionem, vel probationem legitimeè no. ta fuerit, aut evidentià rei, quæ nullã poſſit teigiverls tione celari CAP. XXY: G Verba privilegiorum detent intellige ,utaliguid'afferant,© non remaneat ambiguitas: C ideo verba, Secundum dr Inwta,use dentur appoſſta cauſatiud, non condilionaliten h. d. Bunerm. Idem Epiſcopo& Cantori Aire- E guendam, utràùm in aliquem interdi&ivel exsommuni gationis fententia fit prolata pro contumacia tantù nma, ia fcilicet citatus ftare noluit juri: vel etiam pro of ficium emendare. aus congruè ſatisfieri, ut ſontentia ius ſufliciens flandi juri cautio tribuati rd ſi offenſa eſt manifeſta, non credimus fieri congtuè, ut relaxetur ſententia, nifi priùs fuf. Aciens præſtetur emenda. Si verò dubia eit offenſa, ſuffi- ere eredimus ad relaxandam eandem, fi parendi man- ato Ecclefiæ e competens- fatisfa&tio præbeatur, in fecundo v [ T Nuncii ad nofiam prafentiam deſtinati fibi pflulárunt gudientiam exhiberi., ub audiremus injuri as, guas ei C fuis infert Ecclefia Carnoten: auibus de dal fl B. BetoCanonico Carnoten. qui| E lit. S. Anaſtaſii Presbyterum xon Frospfa flabant Ecclefia, dil. fil Card: dedimus auditořem: in cujus prafen -[ 2 Alërentitus Ballivis econtrà ipfum fuiffecaptum rr terra, inqua jus capiend: latrones G. alios malẽfact Diria: quoniam vir ejufdem, antequam ji meret, erat in poffefione juriwilius, ut ii locs i Pf Capitulo dicebatur, hujufmodi jurij erant probare parati.) C identes auteni nnn. 2 Comitifa, guod data caution filv non poterant, ut deberent,tam; Comiti fam Capitulum agi Ppellaverunt:ram ipfam Comi es habet eadein Co- ar¹,ꝭm; crucis aſſia- b e ab- nier sbt ht nande receptii, ſtationes receptas ex abu bibens cautionem, ut relaxaretur tmterd. gabat, apja fententia non poterat nec Ha fuiffet emer C JR PA pA GN 20 abſolvt, nfi prins Cabity verbum ihu tmth, j vetnfiiorib, 2, deet in Cod.& in omnib, Va ſuuperiori. com pelli. balen. Bbate$: b- Silvani Alciaten.. vitam univerſe car- nis ingreffo, cùm ejufdem loci. Monachi elegii quendam de ipſius Eccleſiæ gremio in Abbatem,& cone firmationem electionis à Morinenſi Epifcopo nequiiiſ⸗ ſent aliquatenùs obtinere, eam à ſede Apoſtolica petie- runt. Cæterum procurator monaſterii ſancti Bertini pto- poſuit ex adverſo, quòd cùm ſecunduùm approbatam⸗ conſuetudinem& privilegia Romani Pont-Abbates Al- ciaten. debeant de monaſterio ſancti Bertini femper al- ſumi: hujuſmodi electio erat non immeritò reproban- da, utpote contra conſuetudinem diuturnam,& contis privil g um. fed. Apoftol. attentata,& Alciaten. Mona- chi c debeant de iure compelli, urde monaſterio ſancti Bertini perfonam idoneam fibi eligerentin Abbatem-: ; igitur depoſitionibus teſtium diligen- imus efe probatum, quòd à ste i. Abhatem ſibi de S Ber- ¶ Et cùm quãdam ni monaſte arinum Alc obur hab J à t onachum elegiffent, ejus& non potuit., donec apud monafteri- Mone faclå, poft aliquantum d iem t oci- Abbati,& Conventut tem aſſumptus. Ex pri- en t Ere ot 10 r S. Ber. poris, quan ur € cjufdem I acuit, in Alciaten-extitit Abb iis quoque Rom. Pontif. argui poterat Alciaten atem forè de ſancti Bertini collegio eligendaminam Thal itulum apparet es monaſterium rteriti fanéti Silvani apnd Alciaten. Monachos, juxta præter iane H r“ a diſpoſi- c jimus temporis morem, in veftra fomper conceoim r tione perſiſtere. In privilegio ctiam aian hnjuun i 2 2. A EE: apg de- capitulum invenitur. Porrò justa Pafchalis Pap cretum, Abbatis furrogationem penes Alciaten. non ; benh Rol. au&o- aliunde, quam de veſtro monaſterio Ser Apii a P z A Jeria scipo. ritate decernimus, Ad hocautem pars adver P i È 1 f iin Jr d dit, quòd f+ etiam probaretur, quoa infra pra —— ——— aig |. Hujus Decr, intelleus pendet ex c al, debeant jurs .eod. tit. in 3. compi b Eap. 10, eod. tit 4n 8. conp. d aliquantulum. eevee ac p. poris

contra te fiit tivilegisconti nkatsvekn feſſonem identid rei, ozali CAR KI m Enfo faind bain, cùm eju s Ecclefia onis à Mo tinere, ami eurator mons Poris fpatium de monaſterio ſancti Bertini femper fue- tit Abbas Alciaten. aflumptus: ex'hoc dicinon poterat, quòd conſuetudo aliqua, quaſi contradicto à judicio fuerit introducta, cùm in memorati Guarini electione, pto bono paeis extra judicium proceſſum taliter digno- icatut[6 infra] J Prætereà cùm paſchalis Papa ſurro- gationem Abbatis ſancti Silyani monaſterio S. Bertini juxta morem præteriti temporis duxerit concedendam, necib more præteriti temporis fiat fides, per ejus pri-‘ Vilegium& fimilia, nullum fuper hoc Alciaten. mòna- Sterio poterat præjudicium generari. Contra quod fuit æx adverfo refponfum, quòd hæc determinatio, fecun dum præteriti temporis morem,& cauſalis,& conditio- nelis poteft intelligi,&tam ad perſonale, quàm ad im- Perſonale verbum referri. derbum determinet, conditionalis c intelligitur,& eſt ſenſus, Concedimus ſurregationem Abbatis ſancti Sil. Lani apud Alciaten. monaſterium in veſtra ſemper di ſpoſitione oonſiſtere, ſecundum præteriti temporis mo- rem: idek, fi mos preteriti temporistalis fuerit d. Si verò verbumdeterminet perſonale, cauſaliter debet in telligi, ut ſit ſonſus, Concedimus ſecundum præteriti tem- poris morem; id eft, guia mos-præteriti temporis fic obtinuit, ſurrogationem,&c. Hic autem ſenſus rectior cffe videtur, quiacùm privilegium fit lex privata;& lex e non debeat effe obfcura, vel cea ptiofa, fed certa& mani- feſta, nec eſſet privata, niſi aliquid ſpecialiter indulge ret: profectò ſic intelligenda ſunt illa verba, ut res, de qua agitur, valere poflit potiùs quàm perire: maxi- mẽ cùm ſupradictus C. P̃a pa, qui eidem Pafchali-è vicino ſucceffit, verbis æquioribus uſus, determinstionem il- lam prorſus amoyerit, ut ambiguitas tolleretur:& quod dicebatur in conceſſione Paſckalis, ut videlicet ſurroga- tio Abbatis ſancti Silyani apud Aleiaten. in diſpoſitio- nc Abbatis,&fratrom ſancki Bertini ſemper exiſteret, ipfe mutaverit, decernens ſurrogationem ipſius Abba- tis non aliunde, quàm de monaſterio ſancti Bertini fa- kiendam. His igitur diligenter auditis, monaſterio ſan cti Bertini adjudicavimus hujuſmodi dignitatem ut quo- ties in Alciaten. monaſterio Abbatis electio ĩmminet fa- cienda, Alciaten. Monachĩ de cœnͥnobio S. Bertini petſo- mam idoneam ſibi eligant in Abbatem: ita videlicet, ut tamdiu monaſterium ipſum hàc honoris debeat prætro- gativå gaudere, donec ibidem viguerit obfervantia regu- Iaris ut idoneæ perſonæ inveniantur in illo, qui f poffint in Abbatem aſſumi. CAP. XXVI. g Dicit, qui dicuntur hæretici man: feſti. Secunda qua fint Pe- dagta, Gurdagia& Salinaria interdicta. Tertiò dictilur, quomodo Intelligitur praceptum factum Latco guod de fè conquerentibus in Eoclſiaſtico foro rebondeat..d. Alcdem Comiti Dlaſan. Goer 4 quibusdam mandatorum articmlis:[1 é in frà.)$ Tua devotio poftulavit à nobis qui Gnt dicen- di haretici manifeſti? Super quo tibi duximus reſpon- dendum, illos imelligendos eſſe manifeſlos hæreticos, qui contra£dem catholicam publicèprædicant aut pro- ftentur, feudefendunteorumerrorem, vel-qui coram Prælatis ſuis convicti ſunt, vel confeſſi, vel ab eis ſen. tentialiter condemnati ſuper hæretica pravitate: quo- rum bona propria eonfiſcantur,& ipſi juxta ſanctiones legitimas puniuntur. Præterea cùm Pedagia, Guida- gia, Salinaria tibi Legatus interdixerit memoratus, au- ctoritate Apoſtolicà duximus declarandum illa eſſe pe- dagia, ſalinaria, guidagia interdicta, quæ non apparent Al. contradictorzo judicto. b al. nec de more, vel conſue- kadine. c conditionaliter. d fuit. e Bart. in l. fi finita, §: ex hoc edifo. fde dam. infedos f al qua pofim,€c, B Cap. 10. eod. tst. in.comp, vide Albertinum srad. de agnofè, erl. Cathal.& hæret.-29a De verborum fignificatione. Si enim imperfonale o| Imperatorum, vel Regum, vel Lateran, a Concilii late gitione conceſſa, vel ex antiqua conſuetudine à tempore, cujus non extat memoria, introducta:[C infia] Cum autem à Legato receperis in mandatis, ut de te conque- rentibus, ſecundum ſuum, vel alterius Legati, vel judicis ordinarii, veldéiegati arbitrium, juſtitiam exhibetes: hoc taliter intelligendum eſſe cenſemus, ut in omnĩ cau- ſa, quæ ratione perſonarum, vel rerum, ad Eccleſiaſti- cum forum pertinet, acfuper univerfis capitulis, quæ pro pace fervanda funt per dium Legatum ftatuta, val at- ctoritate Apoftolicâ fatuenda, item viduis, pupillis yor- phanis,& perfonis miferabilibus tenearis in judicio Ece cleſiaſtico reſpondere. [ 1 Titia bon. mem. Milione notario nofiro tunc temporis Afia Pol. fed Leo. faforum apaa quofžam dubitatione fubortá.) CAF. XXVII. (Clericus traàatur curia ſeculari, quia degradatur, ſecutand poteftate praſente, cui denunctatun, ut in ſuum forum illum recſ- pat..d. ufo ad Svproiio. Idem Epifopo Parifien. ooms expedire ó, ut verbum illud quod in an- tiquis canonibus,& in noſtro decreto contra falfa- rios edito continetur, videlicet ut Clericus per Ecclefia- ſtieum judicem degradatus, ſeculari tradatur curiæ p- niendus, apertius exponamus. Cùm enim quidam anteceforum noftrorum fuper hoc confuki diverfa refponderint,& quorundam fit o- pinio à pluribus approbata, ur Clericus, qui propterhoc itium grave, non ſolum damnabile, ſetl vei aliud flag da tanoſum, fuerit degradatus, tanquam æxutus privile- gio Clericali, feculari foro per contequentiam applice- tur: cùm db Ecclefiaftico foro fuerit projećtus ,ejuseft degradatio celebranda feculari poteſtate præfente, ac pronunciandum eidem, cùm fuerit celebrata, ut in ſuum forum xecipiat degradatum:& ſic intelligitur tradi cu- ris ſeculari: pro quo tamen debet Ecclefia efficaciter intercedere, utcitramortis periculum circa eum fenter lut, A' Ae tia moderetur. 47 Iie 5 ön hi G Hie-non facit ad tituluim, ſelt quaſdlam. Pro illo verò falſario fcelerato, quem ad mandatum s noftrum capi fecifti, hoc tibi duximus confulendum, wt in perpetuum carcerem ad agendam pæœnitentiam i- pſum includas, pane doloris,& aquå anguſtiæ ſuſten- tandum, ut commiſſa defleat,& flenda ulterius non Aa hahe ponit graieam. fecundis committat CAP. XXVIII. g s: Papa indulget reo, quë propter abfi nem recuperarenon potest, guod e gitur hacindulgentia fecundum jas commune. Honorius III. Archiepifcopo Taronen. D: filio Jacobo Barba: CI&infra.] Quix te pro cauſa neceſſaria tunc abſente, poſſeſſio tibi tradita causà cuſtodiæ, reſtitui ꝓarti adverfæ non potu eidem indulſimus, ut fibi lapfus temporis non obſiſteret. quò minds poſſeſſionem ipiam recuper niam verd tantum temporis ante ce! í indulgentiæ dicitur effluxiſſe, quòd tibi cere poſ fet ad vetæ poſleſſionis effectum, ſecundüm ſtatuta a Concilii generalis:[&.]§ Auctor. præſ- declaramus quòd noſtræ intentionis non fuit per ipſam indulg tiam jus perimere, quod tibi competit d ex Ppoffeſ- ſione præterita, vel poſt reditum tuum competietit ex futura: fibi enim imputare poterit pars adverfa,fi'negli= gens fuerit in ſua juſtitia profequenda, cùm abſentiæ à Lateranen. Concil. ſub Alex. IIT. c. 22. mq. comp. Degradatio qualiter fit facienda, vide Concil, Trident, Sefaz. de reform. matr, capi g. c Sub Inmas. LI cap: 4d d competebat, Aaaa

tug impedimento ceflante, conveniendi te habuit fa- cultate I Procuratore Ecclefis 8. M. de Venetits, olim nobis humiðter t` 7 fupplicante ut cuim paratus effet tibi juflitia plenitudinem exhibere Super Eecleſia&. Marci de Bro& rebus aliis, de qurbns inter te Venetos, ac Dicarium Venetorum quaflio mota fuit, pafefronem ipfius Ecclefia, atg, rerum, que pe fel. mem. L Pp. p. n. tibi fust sausa cufiodia afıgnata, fibt refistui faceremus: chitige.| CAP. XXIX. g Oblatieni nomine miell.gitur, quicquid offertur Ecelefia,guo- cnng, modo in Mila vel cxtra,& in Ecclefia vel extra, Idem Priori& Clericis ſanctorum Ioannis& Pau- l Tudertine Um inter vos dudum ex parteuna,& Abbatem fan- éti P. de monte Spolet. diœc. ex altera, fuper tertia parte oblationum capella ſancti Hilarii, quæſtio vertere- tur,& à vobis probatum fuerit per xx. annos,& ampliùs tertiam partem oblationum ejuſdem capellæ veſtram Ec- cleſiam tetepiſſe, à Clericis inſtitutis, per Abbatem de Monte, tuisque, fili Prior, eandem tertiam te commifi fe aliquando colligendam: bonæ memoriz I. Papa, præd. nofter ipfam tertiam Ecclefiæ veftre adjudicans, ftatuit, ut tibi Prior liceret per eofdem Clericos(ficut fuerat con- fuetum) partem colligere memoratam, Verùm quia poft- modùm Sacerdos prædictæ capellæ aſſerens oblationum nomine minimè contineri ea, quæ ipſi capellæ in feſtivi- tate omnium Santorum mittuntur, vel portantur ad il- lam,feu ad domum Sacerdotis ejufdem, intuitu defanđto- sum: nec non, quæ-inciminili ponuntur, quod de alta» ri fufcipit,& facit per Ecclefiam deportari,& quæ ante erucem,& in Miſſa Trinitatis,& ea quæ pro deſponſatis dantur a,& lampades cum oleo, quæ prædictæ capellæ abaliquibus offeruntur, vel quæ dantur nuncio, qui ad recipienda talia per præfatæ capellæ parochiam defina- tur, de his omnibus vobis tertiam partem denegansexhi- bere, de aliis nomine tertiæ partis perfolyendis pro rata veſttam Eccleſiam contingentis retinere nitebatur ad ex- penſas capellæ ipfius neceſſarias faciendas: dictus præde- ceſſor de omnibus ſupradictis abſque ſubtractione aliqua integrè perſolvi voluit& mandavit tertiam portionem. At& Capellani prædictæ capellæ dicentes primitias& decimas, vel ea, quæ offeruntur pro Miſſis mortuorum Sacerdotibus,& quæ pro feptimis,& triceſimis,& anni- verfariis, panes c,& alia, yug intra hebdomadam offe- runtur,& mortuorum judicia, oblationum nomine mi nimè contineri: de his omnibus tertiam partem folvere vobis nolunt:[1&.]) f Volum 1r& manda- mus, ut per veftrum Clericum è vobis in eadem Ecclefia inftitutum, de omnibus fupradi&is& aliis oblationibus quocung; titulo ad Ecclefiam pervenerint, fine diminu- tione aliquaintegrè tertia vobis portio perſolvatur. E 1 Utigitur hujufmodi ſcandalorum materia radicis pul- fnlantium evellatur.}) CAP. XXX. G Lisdicitur mota, cum fuerit conteffata Idem Epifeopo F.& P. Bertrandi d. Bp aran veftra fuit propofitum, quòd Præpofitus& Canonici Aretinen. ſententiam, quam L. Papa prad. nofter ſuper Molendino de Calianen. ac aliis articulis Promulgavit, in recidivæ quæſtionis ſcrupulum reducere molientes, afferunt capitulum illud ejufdem ſenten tæ, quo dicitur, ne canonica ipfa impediat, quò minùs monafterium veſtrum Molendinum præfatum de Ca lianen. readificare valeat in eo ſtatu, in quo fuiſſe Canttur, pro dantur, habetur in antiquii(od.& ea Milſa qua canitur. bb al. Ac, c pannoe. d al. ita:Idæm Decret. Greg. Lib.. V. Tit. XE. ignofcitur tempore motæ litis, effe referendum ad tem" pus, quo lapillus in denunciatione novi operis jaus fuit vobis econtrariò aſſerentibus, illud eſſe intelligendum de tempore, quo lis ſuper hoc inter vos& prefatam cae :onicam extitit conteſtata. Nos igitur confideratå efe dem fententiâ, quod in præfato capitulo dicitur detem- pore mote litis, interpretamur eſie reſerendum ad iem. pus, quo litis conteſtatio facta fuit. CAP: XXXL G Conflitutio Legati de folvenda tertia mortuariorum Epifise po intelligi debet de his mortuariis, in quibus de jure communi des betur, Idem Pralatis uniuenſſtalis Faneigenarum Conſtantinop. mẸZ parte veftra fuit propofitum, quòd Patriarcha vefter, occafione ċonflitutionis cujufdam, quàm Albinen. æ Epifcopus tunc Legatus in partibus Roma. niæ fuper legatis edidit defun&torum,& dil. fil. 1, tit. fan- &tæ Praxedis Presbyter Card. dum ibidem legationis fun- geretur officio, innovavit, de quibuſdam, quæ vobis& Ece cleſiis veſtris legantur à decedentibus, tertiam à vobis exigit portionem. Cùm igitur ipſi(ſicut ex eorum inter- pretatione accepimus)non intellexerint, quòd de his, quę in ornamentis Ecclefiafticis, vel ad fabricam Ecclefig re- paratione indigentis, aut ad Eccleſiæ luminaria,nec non de his, quæ pro anniverſario, ſeptimo, triceſimo ac vice fimo faciendis, vel de his, quæ perſonis ſpecialiter, niſi forfan id fiat Eceleſiæ ratione, à quocunque legantur ali- qua deberet ſolvi portio Eccleſiæ cathedrali. Nos inter- pretationem eorum ratam habentes, ſecundum ipſam conſtitutionem præfatam præcipimus obſervati: fimiter inhibentes, ne in prædictis aliquid fraudulenterin præ- judicium Cathedralis Ecelefiæ procuretut- CAP. XXXII. ＋JIn privilegio de percipiendis ffuctilus lengfcurum, anpella- tio beneficiorum etiam majora beneficia comprehendit, quando pri- vilegium est conceffum Epifèopo pro honefiaģ favorabili cauſa. he d, cum ſilhbletione Panor mitant. idem Epifcopo Tolenen. b Ua nobis fraternitas c intimavit, quòd cùm tibi pro relevatione oneris debitorum duxerimus indulgen- dum, ut fru&tus beneficiorum, quæ interim in diœceſi tua vacare contigerit, tibi liceat biennio retinere: qui- dam Apoſtolicæ gratiæ privilegium finiftrå interpreta- tione reſtringere molientes, aſſerunt Præbendas,& ma- jora beneficia nequaquam beneficiorum nomine conti- neri: LT].] Nos igitur auctoritate prafemium de- claramus, quòd in hoc caſu PFræbendæ ac alia beneficia generali beneficiorum nomine continentur. [ x Super qua interpretationem Apoflolicam pofnlafi.} CAP. XXXIIL o G Verbum moderationis:diminutionem continernon augmentum Gregorius I X. Decano 6 sacrifia i Engo d 4 Ranſmiſſæ e nobis literæ continebant, quòd E gnificantibus Epifcopo& Capitulo Xanton: Jp quadragenarius Ca nonicorum numerus ue corum Ecclefia, non poterat obfervazi, pro e0, quia! ſufficiebant Eccleſiæ facultates: vobis dedimus m man» datis, ut Canonicorum& Præbendarum numerum juxtë facultates Eccleſiaæ moderantes, ſtatneretis eundem- firmiter obſervari. Vos verdò inveniſtis predia A ſiæ facultates, à tempore ſtatuti numeri adeò excrevit bement, IE, de magiftrisv fe, quòd abfque mutilarione prabendarum major m ri poffet numerus in eadem; quate qua ſiſtis, an p derationis, verbum literis noſtris appoſitum"e a a Alban, b Tullen. al Tollenen. al. Tulonen. A Vu chidiac. in cap. frater nofler. 16:.t; d Engols. at» Erg e Vid. gl.& D. incap. enpientes de elecl. in o. é Cardmalem 1 num erum 752. l J p" nil p G Prpter fe te mittitur mE Tà Sa mni Qe lat umek — 2 Y afim,

De regulis juris. numerum augmentare& minuere deberetis. Quocirca mandamus, quatenus ſi veteres non ſunt minutæ præben- dæ, cum moderatio locum non habeat, ipſarum& cano nicorum numerum dimittatis ineodem ſtatu, in quo ha- &enus dignofcitur extitiffe, in utilitatem ejufdem Eccle- fiz convertentes augmentum fuorum-redituum ,- donec duxerimus aliter-difponendum»- 25 bee DE REGULIS JURIS- TFITUL US ALF CAP. I. Q Non potest brevins fummaris- Joannes Chryfoftomus. Mnis res, per quaſcunque caufas nafcitur; per eaſdem diſſolvitur. CAF- IL € Dubia inmeliorem partem interpretari debent- Beda in Homiliis. a Stote miſericordes,&c. Hoc loco nihil aliud nobis præcipi exiſtimo niſi ut ea facta, quæ dubium eſt, quo animo fiant, in- meliorem partem interpretemur, Quod enim ſcriptum eſt c, ¶Ex fuctibus eorum cognofietis es:|} de manifeftis di&um et, que non poffunt bono animo fieri: ut ſtuprum, blaſphemiæ, furta, ebrietates,& fimilia: de quibus nobis permittitur judicare. CAPR: HE Fropter ſeandalumevitandum veritas non est omittenda. idem. Ui ſcandaliaaverit,&c. Utiliùs ſcandalum nafci per- A mittitur guàm veritas relinquatur,- CAP.- IV- G Propter necefiitatemi illicitum efficitur licitum- Idem per Marc. Da non eft licitunrin lege; neceffitas facit licitum: Nam& Sabbathum euſfodiri præceptum eſt: Mac- cabæi tamen ſine culpa ſua in Sabbatho pugnabant: ſic& hodie, ſi quis jejunium fregerit ægrotus, reus voti non ha- betur. CAP vV: g icitb factum, obllgationem non inducii. Gregorius VII. Uod latenter, aut per vim, vel aliàs illicitè introdu- ctum eſt, nullà debet ſtabilitate ſubſiſtere. 754 CAE. VI. G Tormenta indiciis non precedentibus inferenda non funt, ; Idem Varien. Epifcopo. Cen in contèmplatione:(é infra.]} q In ipfo caufæ initio non eſt à quæſtionibus inchoandum. CAP.. VIL G Sacrilgguse; ofendens rem vel perfonam Ecclefiaflicam, Stephanus Papa. a Ug multoties:-[ 1'& infia.] ¶ Quicquid in ſacratis Deo rebus,& Epiſcopis injuſtè agitur, pro ſacrile- gio reputatur: quia ſacra ſunt,& àa quoquam violari non debent. [ 1 Ufurpantur; neceffe eF ut multoties proſubeamur. Nam.) CAP VIIL G Qui facit aliter quamdebet, facere ron dicitur. Auguſtinus Uiex timore ġ' facit præceptum, aliter quam debeat facity& ideò jam non facit,- CAP. 1X. G Committers unum peccatum, rens 6ST omnium quoad VRAN aternam. D CAP. X. G ITgnorantia nen excuſat Pralatum in peccatis ſulditorum. hãl. gubad myſticum& moralem intellectum. Gregorius in regiſtro. Uamvis cauſa:[ 1&.] JNon euim poteſt eſſe paſtoris excuſatio, ſi lupus oves comedit,& paſtor nefcit; [ r Quid efè dererims potest, quam ut agantur talia contra Idem in libro de pœnitentia. Efleat peccator; quia offendens in uno, factus eſt omnium reus,- ; fervos Dei; ut ipfe nefèiat qui preest.] CAP- XI G Pro ſpiritualibus homagium non preſtatur. Lucius III. c$ Ndignum eſt,& à Romanæ Eccleſiæ conſuetudine alie-- num, ut pro ſpiritualibus facere quis homagium-' 1 compellatur. —— a Stephanus Papa I. epift. 2; cujus imtium: Plurimùm gau- demus, extat in itom. Conc.> b C. 10, eod.tit.in 1. comp. vide B. a InLucam lib.2. caprgvide B Thom,2; 2; quafi, co. artic.&.| © sfimo c Matih.y. Thom...quaff.19€ Cap.13.eod.tit. in icompil. vuds cab. 2. de exce-ll.P ral. in à compil. ubi extat intægra clauſula.

LIBER SEAIS DECREILALIVM D BONIFACII PAPAE VII. SHÆ INTEGRITATII UNA CUM CŁEMENTINIS ET EXTRAVAGANTIBUS RESTITUTUS. CUM PRIVILEGIO GREGORII? X11. Pontif. Maxim.© aliorum Prin- cipum.

XYONIFACIUS PAPA VIIL natione Hernicus, pa⸗ Atria Anagninus, è familia Cajetana, anno 294 Pontifex A Maximus creatus eft. Is Decretales Epiſtolas prædeceſ- e forum fuorum per Guilielmum Archiepifcopum Ebru- dunenſ.& Berengarium Epifcopum Biterenf. ac Magia “aftrum Richardum de Senis S.... Vicecancellar. dili- genter fecit recenferi:& quibufdam Decretis novis à fëadditisinunum brum ſub debitis titulis redigi,& quinque aliis Gregorii Papæ 1x. anne cti, Sextumq̃ue nuncupari juſſit. Ad quem joannes Andr. Bononienſ. continuas gloſſas, quibus multa ex ejus leura fuerunt inſetta,& hos ſigno L] notata, conſcrigſit.

CORRIER A SURET I Bh e ii IL mmitte HT, LORYM EICCA i aai PITULORUHM LIBRI SEXTI realeko DECRETALIUM. a M P månin TABULA TITULORUM H. Reliquiis@ veneratione ſindtomum o a. f, y. librorum Sexti Decreta- JH Ereticis. lib. g. it. 2. lib. 3. tit. 22. pur i lium fecundùm ordinem Homicidio l. z tit, 4. Renunciatione. lib. 1. tit. 7. Kerum permutatione. l. 3. tit. 10. Jure vi merúfvessanså funt tt, Referiptis. lib. 1. tit. 3. SHY| osfisioitus„ inquiſi- tit. 20. Reſtitutione ſpoliatonum. l. 2. t. f. ANDE tionibus ex denuncia- Immunitate Eccleſiarum, cæmeterio- Reftitutione in integrum. l..tit. 2t H snovisak is Gregonli A oannes Anit AEN e i Fitt rum€r dliorum Dun religiaſo- S. 7 f MDY ari G-qualitate, G. rum, l. 3. tit. 23. Se ifmaticis. lib. ftit. 3: ca tuerunuk ordine preficiendorum. Let. tit,10, In integrum reflitstione, L. 1..21. ententia& re judicata, b tlla Appellationibus, lib..rit:3f. Injuriis€r damnodato. l...d. Sententia excommunicationis.lꝶ.tit. ir. Arbitris. lib. r. tit. 22. Riuulionibus. lib. g. titæs. Sepulturis. lib. gtitsc⁊. 2B. Indiciis, lib. 2. tit. 1, Sponfalibus o matrimoniis. l..t. r. Bizam. lib. 1. t. i I2 Tar entm takonnis,.2. t. A. Statu regularium. lib. 3. tit. 16. Iurejurando. lib. 2. tit. 11. Summa trinitate€ fide catholica. Clis. Mona a 63..18. Kure patronatús. lib. 3. tit. I9. lib. r. tit. 1. Cenſibun, exactionibus& procu- y L Supplenda maligi Prelat, kist:8. rationibus, lib, 3. tit. 20. Lr; conteftatione. l..t.$ Clericis con ajug atis, lib. 3. tit. 2. M. TEnberib. J. T. f. 9. Clericis non refidemii bus. l3. t. 3o Ajoritate Èr obedientia. lib, 1. Tiflamentis€r ultimis yoluntati= poa ægrotanie yel ebiti itato, lib. 3. Eit, I7. bus. lib, 3- titr. titg N; TDſeib. Quatteſtar. x 2. lit. 10. Cignone prfiuatiil lib, 4. iit. 3 E Clerici vel Monachi feculari- 7 Conceſoione Prabendæ& Eccleſi r 4nun fe immifèeant, lb. V Ertorum fisnif. lib..tit. 12. Wacantis. L. 3. tit.8 3. th. 24. Visa@& honeft. Cleric, l...1. Confefis. lib. 2. tit. 9. Ne fede vacante ali igid innoyetur, Voto Cr voti redemptione, lib. 2. tit.. Cunſecratione Eccleſiæ vel altaris. lib. lib. 2. tit.. n lib. y. titas. 3t, 2r. 0. Fā lite pendente nihil innovetur. Lzti&, F Confreindine. lib. L tit. 4. vicarii, lib, 1. tit. 13. FINIS TABULA Confliiutionibus. lib. It.2. Officio&r Poreſtate fuclicis delega- TITULORUM. D. ti, L. 1. tit. 14.. DEA primisiise Or oblationibus, Officio legati. lib. l. tit. Zy.———— lib. z. cit. Ij. Officio ordinarii, lib. 1. tit, 16. De defponfasione impuberum. lib. A. P. TABULA OMNIUM CA- tit. 2. p4. lib. r. tit. 18, pitulorum Sexti Decretalium Digamis. lib. 1. tit. 12. Pænis. lib. f. titig. fecundùm ordinem Al- Doli€r contumacia. l. 2. tit. 6. Pænitentiis Cremifionib.l..t. t0. Phabeti. E. Pofulatione Prælatorum, lib. r tit. y A. a aia Fi Eione d O eletti poteftate. lb. 1. Præbendis© dignis, lib,.7 4. B arbitris. de ofic.€r poteft, A tit. 6. Praſcriprionibus. l4b. 2. tit. 13. A jud. deleg, ogani Eo gri mittitur in Poſſoſbionem causã Privilegiis lib. f. tit 3. Abbelte. de ſent.&re jud, W rei fervande, l..t,7. Procuratoribuss. lib. 1. tit, i9. Abbates. de priviieg. i Exceptionibus. lib. 2. tit. 12. R. Ab eo qui appellar. de appel,| Exceſlilbus aee ſacbdlito-=“ Ecclefie non alienanda. Gb. Ab co qui contra. de eleŝf,| rumb.t. 3. tit. 9. Abſoliætionis. de his quae yi. Ei È Regularibus tranſeuntibus ad religio- Accuſatus. de hærer. ai w pr» Presbyrerorum E aliis ilegi nem. l. 3. tit. t4. A collatione. de appell.| He timè natis, l...11 Regulis juri is, lib. g. Aktor gai. de dol. Z7 Tontun.| ai Foro.comperenti, lib, 2. tit. 2. Religiofis domibus. l..t. 1. Ad s A de fent. G re jud,[n bb z

Sexti Decretalium. Ad decimas. de reſeit.¶Ppoliat. Ad ſauccidendor. de ſchiſinat. Alma mater. de ſentent excomm. Altercaulonis. de bigamis. Animarum. de ſepuli. Appellatio. de appell. Avaritid. de elect. Audloriiate Marlini. de conceſbione Præbend. Aucloritate ſedis. de priy. Eneficium. de regularib. C. af`Lericis. de immun, Ecel. Clerici. de xita€r honeftate Cleri- corum. Clerici. de Cleric.conjugat, Collatio. de officio legati Commiſſa. de elect. Concertationi. de appellation. Conſtitutionem. de ſentent. excomm. Confiitutionem. de verborum fignifi=- catione. Conflitutionem, deregularib: Conſdirutio. de electione. Conſuetudinem. de conſuetud. Conſuetudinem. de Cleric non reſi- dentib. Contingit. de jurejuran. Contra Chrifiranos, de hærét, Cordi nobis. de appellation. Cui de non. de præbend. Cum ſingula. de præbend. Tum in Eccleſſis. de præbend. Cum dè diverſis. de privil, Cùm perfone. de privil, Cùm in multis. de refèript. Cùm aliquibus. de reſcript. Cùm eterni. de fentent. Cr ye judicat, Cum ab uno. de ſentent.& re judicat, (um quis. de ſepulturis. cum quis. de ſenemia excommunica- tonts. Cam medicinalis, de fententiaexcom-= municationis. Cum nullus. de temp. ord Cùm appellationibus. de appellat. Cùm intua. de conſuetud. Cùm non deceat, de elestione, Cùmexeo. de elestione. Lum expediat. de electione. Cùm quidam. de exceptionib. Cum ex eo. de exceßßib. Prælator. Cum c. laicus. de ſono comperenii. Cùm contumacia. deheret. Cum ſecundum leges. de hæret. Cùm in poſuonibus. de jurefu- rando. Tàm in generali. de offic. vic. Cùm plures. de officio&. Poteſtate Judic. Cùm de beneficio, de præbend. Cùm in illis, de prabend, Cumin Eccleſia. de præbend. Cum Epiſcopus. de offic, ord. Cupientes. de elect. D Ecet domum. de immunitate Ec- cleſſarum. Decernimus. de: fententia excommi= nicationis. Decrevit. de hæret. Degradatio. de pœnis. Deliberatiomeè. de oſfic. legat. Deteſtanda. de conceſs. præbend. Dilecto, de ſententid excommunica- tionis Diſcretioni. de decimis. Diſßendia. de reſcript. Diſpendiis. ut lit. pend. Dudum., de preb. Dudum.:.de rebus. Ecclefie non alies nandis. Duobus. derefèript. E perie. de füppl. neglig. Prela=- torum. Eccleſia. de in imtegr. reſtitut. Eĩ cui.: de præbend. Eos qui. de ſententià excommunica- HONTIS. Eos qui. detemp. ordin. Eos gui. de immunit. Ecclef Epiſcopali. de majon.&- abedl. Epifcopus. ne Cler. vel Monach Epiſcopum. de præſcript. Epiſcoporum. de privileg. Et fi capitulum. deinfiitut, Er fi pignorationes. de injur, t fe fententia. de fent. C re judic. Eum cui. de prekend; um gui de eo qui mittiur in pf- Jeſhonem. de dolo Cεοtumac. de præbend. nis. de lit. conteſtat. Ex eo qudòd. de elect. Hecutor. de conceſb. præbend. cenſib. Exiit. de verbor. figniſtcat. Ex fponfalibus Bei Jponjaitbus. de fponf: is, de cenfib i. de Jumm, trinit, . de hærer, Frequens. de refi iz, fpoliat. Fundamenta. de electione. G. Enerali. de elect Glorioſus. de reliq.& venerat. Grandi, de fi sp. neglig. Prælat. Gratia, de Teſciipt. pEi de penis Felici Fi H. Ac conſtitutione. de oſfic.& poef Jud. delegat. Hi gai, de præbend. Hoc conſultiſbimo. de rebus Eccleſinon alienand. L Jx appellationis. de jur. calumh, Inden tibus, de elef, Indulgeniig. de panit. In electionibus. de elect. In fidei. de hærer. Inguifitores: de heret, Hho jere. de refri in Is cui procuvatio, de elef. a Ircui ab Apoſlolica. de officio é p teſtate judicis delegati,, Ir cui eist: de ſententia excommunica⸗ tionis. Is cui conceditur.de preb, Is oni mandas, de homicidi Is qui contra. de elect. Is qui, de fil: Přesbyt,, Is qui. à procuratore: de procsiaia 7 vibus: I qui habet. de fepult, Is quiin Ecclefia. de femenna textoa municationis: Lqui monafterium. derg Tudex. de officio-& porefiate judici delegati, Luris- de judid ji Egatos. de officio legati,; ~ Legitima. de appelarionbu, Licèt Ecclefiarum. de prabendl Licèt Epifcopus. de prabend. n Licèr ab interlocutoria. de appelait nibus., Licètin officialem, de offie vie Zictt is. de procur. Licèt Romanus. de conf, Lictt canon. de electione. Licet pater. de ſepult. Lictt. de ſentent, excommunicai. Licẽt vobis. de pri yil. Licẽt in tua. de renum penmutai. Licèt mulieres. de ſurejur. M. J Andatum: de prabend. N Mandato, de prabend, a Mediatores, de teflibus Ó atteft abic. nibus. Maulieres, de judic. N; NZ aliqui. de heret. i Ne aliqui. de privileg. Ne ai de concefi. prebend. Nedum, de cognat. fpirit. Nemo deinceps. de elef. Nonest- de conſuetud. Non indiſcrerd de pram Nya

Capitulorum Tabula. Non potest. de præb. f Qui post votum. dereg, Si civitas, de fententia excommuimnigeaa Non putamus de confiset, Qui Poniificali. de offic, ér poefate tionis. Non folùm. de appell, Judic. Si capitulo. de conceff. preb, Non Jolùm, de regular, Nali licere. de elet, Null am. de jur. cal. Nalus Epijtopus. detemp. ord, Nullus religiojus, de elek. 0 Orè de off.legati. Ordinarii. de off. orde P. përm. de paft. Paſtoralis. de(ler. ægr. Per Catechifmum. de cog. ſpir. Per exemptionem. de priv, Per hoc. de heret. Permittimus. de ætat.&. qualit, Perpetud. de cenſib. Perpetuò. de poſtul. Prælat. Perpetuò. dè elect. Periculoſo. defiatu reg. Pia. deexcepi, Poſtquam. de accuſat. Prælatis. de homicid. Præfenti. de off. leg. Præfenii. de of. ord. Præſenri. de pnæbend. Præſenti. de ſentent. excommun. Præſentium. de teſtibus& atteſtatio- nibus. Presbyteri. de capel. Mon. Præſidlenter. de hæret. Privilegium, de verborum ſignifica- tione, Procurator. de procur. Procurator. de elect Pro humani. de homicid. Provida, de elet, Våm fit Ecclefiis. de elect. Quanquam 1u ſilrarii. de uſun. Quanquam in caſis. de elect. Quanquam pedagiorum. de cenſ Quamvis non plures. de cognatis Pirit. Quamvis alicui. de offic.& pote- fate Quam vis faper ceffationibus, de of> fic. ordin, Ouamvis pleniſſima. de præl. Quamvis tibi. de præb. Quamvis ad neoruim. de pœnis. Quamvis, de refr. Quamvis conſtitutio. de elecł. Quamvis procurator, de proc. Quamuis pactum. de pact. Qui ad agendum, de proc. Qui contra certam, deele, Lui generaliter, de proc. Quia plerigue.deoff. ord, Qulia ſæpꝰ dubitatur. de preb, Quia nonnulli. de immun. Ecel. Quia per ambitiofam. devefir. Quia jæpè contingit, de elet. Qua periculofam. de fentent, excom- municationis. Quia exeo, de paff. Quia cunétis. de conceſſ. preb, Quicunque, de fent. excom. Quicuague hærericor. de hæret. Quod votum. de voto Cr yot, redemp Quodam. de præb. Quoniam Epiftoporum. de her. Quoniam ut intelleximus, de immun, Ecclef; Quoniam Epiftopi. de privil, Quoniam aliqui, de renunt. Quoniam eleċtione. de elet, Qoniam ex conſtiutione, de conceb. præbend. Quoniam in baptiſmo. de ſentent. ex. COMMUN. Quorundam de elect. R: Eligiofus, deteflam, Neligioſo. de ſent. excommun. Keligioſi. de ſepult. Religionum. de relig. dom. Romana. de fuppl. negl. Prel. Romana. de fentent, excommunita- tionis: i Romand. de teſtib.&. atteſtationib. Romana. de cenfib. Romana. de foro comp Romana. deoffic. vic. Romana. de ofic. ord, Romana. de panis. Romana. de penitent: Romana, de appell, S Cant cuncti. de elecł.  deforo comp Sapè contingit, de temp. orde Si à fadice. de appell. Si à fubdelegato. de of. Č poi, Si Apoflolice. de prab, Sia fede. de prebe Si Apofolica. de preb, Si Abbaiem. de eleet, Si ad folum. de regul, Si adyersùs. de in integ. refè Si annum. de judic, Si ad Epiftopum. ne fede vac; Si beneficia. de preb. S(lericos de ſent. excom. Si compromi ffarins. de elect. Sconfirmationem. de elect. Si conira unum. de officio G. poies flate. $i Canonici. de offic. ord, Si Clericus. de prab. Si cui. deeleft, Si cni. de prebend. Sicut nobis, de verborum fignificaz tione, Sicut cum. de eles, Si duo procuratores, de procuratori- bus, Si duo ex tribus. de officio€” pote- fiate. Si de calumnia. de jur. calumn. Si delegatus. de offic, Č pot. Si Ecclefiam, de confecr. Eccl. Si Epiftopus, de Suppl. negl, Prela- torum. Si Epiftopus. de preb. Si Epiftopus. de pænitent, Si Epijtopus. de offic. ord. S eo temporè. de reſcript. S eo tempore. de elect. Si electio. de eleci. Siextribus. de arbitr. Sreum. de preb. Siforiè. deeleéf- Si gratiosè. de refèript. Si hi coñtra. ut lite pend. Ijudex. de ſentemt excomm Si infantes. de defponfai. imp; Si is eum guo. de fil. Presbytis Si is cuì. de præbend, Si is cui. de accuſat. Siis ad guem. de infitut, Siis cmi. deoffic. č poteſt. jade Si Laicus. de jure patr, Si mow. depræbe Si oblato. de lit, contefls Si Papa. de priv: Si pater. deiefam!: Si posh prafiitum, deconfefe Si propier. derefiript. Si pro te. derefre Si pofiguarr, de elect, Si pro Clericis. de prebend, Fi P Romam, de preb: $; pluribus. de prebe $: Paußen. de preb: Si quando. de elect. $; guem. de Procur. Si qui de pfæſcripr. Si oui r9 ufo. deelesk, cationis. Si pii. de conceſſ. preb: Si faper.de' off.& por. jud BBbb 3

—— Sexti Decret. Capitul. Tabula. Si te. de renunciat. Si tibi abfenti. de preb. Si tibi conceffo. de prek. Solet. de ſent. excomm. Statuimus. de ſement. exchmmuei- cationis. Statuimus. de elect. Statuimus. de confeſbis. Sidinimus j. de offic.€ potefl, judic. Suſcepui. de præb.& dign. deleg. Sratriimus 4. de ofic, C pot. Statuum. de refèr, Statutum. de elect. Statutum. de ſent. excomm. Statutum. ne Cler, yel Monach Statutum. de preb. Statutum j. de hæret. Statum ý. de haret Statuta, de hæret, Statuto perpeino, de decina Supero. de hæret, Super eo, de præb. Suftepium, de refir, I Gur. Qe rej. Fa t a, 7 eg periculum. de elec. Khi sngue.de panis. EINA S. Veniens, deverbor. fignif. rv Venerabilibus. de ſentent. excum. z.. Í Volentes. de privil, l Lſurarum. de uſur. Vi Apoftolicæ, de priy. Vi animarum., de confiitutionibus, R] Fi circa-de elet. Fi commi fi. de heret, Fi inguifitionis. deheret, Vi litigantes, de officio ordinarii. Vi oficium.de heret, Vi periculofa, ne Cleric, vel Monah, Fi quaflionibus. de arb, Vi guis, deele&t. F5 fuper, de appel. i AE MENS PAP G EY CAN Aa AV. natione Gallus, provinciã Vaſconid, dicœ- KS celis Burdegalenfis, anno 1305. Romanus Pontifex creatur. 1s Anon modò in Concilio Viennenfi, fed etiam ante& poſt ipſum Concilium plurimas conſtitutiones edidit: quas, cùm& aſſiduã occupa- tione,& morte præventus in unum collectas volumen,& fub congruis titulis collocatas edere ut decreverat, non potuiſſet, Joannes XXII. ejus ſucceſlor publicavit. Eas Joann. And. Bononien. gloſſis illuſtravit h A, CESRs GYA. Aoo P MAINE ae TAS D P a7 @. 29e sG se

— —— ovcah s Pomii iam anei umåi amen! fler Jow gollab + te kai ge GOIZ TABVIA TITVILO RUM ET CAPITULORUM CLEMENTINARUM. TABULA TITULORUM: Pans: lib. g. tit. 8. Elementinarum, fecundùàm ordinen 2A lpha- F tate Sualitate, G ordine prej Eia Inon. LRE. Appelasiónibus: L. A t. IZ B. tit. I 6 sZ Ck] pof) Jeffioni BE t3, Brim& ejus-efeftis, lib$ E is Cr proprietatis. Celebratione Miffarum: t z ti14. Cenfib. exafkionib. C procarationib. l...13. Concefi: one præbende..3 b3 Confan guinitate&. Iah. i: t. 1. D } Ecimis, prin kpt. 8 is y C oblationib: Doli G tomumacia, l. 2, t: 4 E Lectione& electi 2. fit. 3 Poteſtate. lib. 1 Excepꝛionib. lib. 2r t. ĩ0. 1 s, lib. g. Homicidio molisi P, l 5. t. 4. T, rocompetenii: lib, 2. it: 2 ngr nta rio, vcl caſaQsa- cate Eccleſtamum. l. Jtr. Ini deis CN Sarracenis,.f. t, 2. lË, 2. tit. 1 4. Ma Agifiris, C nè aliqnid exi tuy pro licentia doc tit. 1. 0. Fficio Vicarii li Oficio gr potefl lib..t.& raths: lib. Eos b JNIA 9. rdi, i fs -T..7 te judicis deleg, Officio judicis ordinarii.-1, t. 9. ) P. OQenitentiis C rer if.. F. 9. Præbendis&. digyiias, lib,..2. Privilegiis, ofe. D; fibus privilegiga torum. lib. s0: Probationibus, lib: 2. tit. 7: Procuratorib, lib. 1. tit, 10- R Ebus Ecclefie non alienandis..3. tit. 4 Rege laribus d tranſeuntibus ad ne- Līgionem. i C. 3. f. 9. Religioſis domibuss. libo, 3. t. rr. Reliquiis& veneratione ſanctorum. lib. 3. t. 10. nunciatione, lib. 1. t. A. n permutatione. l. zot. 4. eriptis. lib. I. tit. Ac Refizutionei in integrum. l. I. t. n. S. hentia C re judicata. lib. 2, ti- tul.ii. ia excommunicationis: libs f 10.5 Eon aris, lib. 3,7. Seg: sefiratione poffeffionum fult- um. l. 2. t 6. Siatu Monachorum. l 3.-10. Summa Tinitate C fide catholica: lib. 1. tit. ꝛ. Supplenda negligentia Praelatorum lib. I..5. SZ T PF Eflamentis€ ultimis voluntati- ~ BELAL Teflibus. lib. z: tit, 8: : r. Y Er torum fenific. Lyin. Visa& liönefate Clericorum.:3, wi Ffuris. lib. gatit. g. Fi lite tendente nihil innontius l. 2. Wis TABULA CAPITALORUM Clementinarum, ſecundum ordinem Alpha- béti, A. Bhatet. dle reſcript. Ab Ecclefia. de refit, in int. Abufionibus. de panit,€ o remilo 0E: Ad compe ſcendas. deſeꝶpoſſ. ffudũ. Ad noſdrum. de cenſ Ad noſerum. de hæret. Appellanti. de appel. Archiepiſcoho. de privileg. Attendentec. de ſtat. Monaclu. Audlitor. de referipr. éE. CA beneficiati. de cauſ. pop C rohr. Cau a iimis. de elect. Cedit quidem. de Iudæis. C onfiies nonem. de elect. Cùm à repulfione; de appell. Cum conceſſa. de elect. Cum de quibuſdlam. dè rel. dom. Cùm Ecclefie: de etat.€r qualit- Eùm ei-guem. de conc, preb. Cùm ex eo, de fent, excom Cumilliuſio. de renunt, Cum Iudæi. de teſtib, Cùm lite, ut lit. pendent Cum rationi. de elect. Mu ſecundùm ſtatutæ. de PEN ETEN Cùm fit nimis. de magiſtr. Cum ſet naturæ. de cenſ. Cupientex. de panis. D. Dooeror de celebr, Mi ffars- Diæceſamis. de vit.&hon. Cler, Diſpendioſam. de julic. Dudum. de ju lic, Dudum. de ſepulo E Or qui. de ſepult. Eos, g ui, de regulary Eossgmi, le confang. C affs: Et fi. de refèr. Es fi. de offic. ordin. Ex freguentib.de fent. ežcom» Exgravi.de ufar: Exiommunicationis, de except: EAxivi de Para diſo. de verb. fięn- F. Idei catholica, de fumm, Trirs Fregumens:de excef. Pral Eneralem. daat O qualis, u Gratiæ. de reſoript. Grayi: de celebrat, Miſſan⸗ Gravis. de fert. excom, r x plerifque. de eleêt; Viſtrumento. de pnocur. Böbbb. 4

APAN Dater folicitwdines. de magifè. i;©. Si Geneficiorum, Tiam. ue í Indices. de offic. deleg. Vamdiu. de appell. Sicut appellationem, deappell, I ON L. Quamvis facris. defor, comp. Si de beneficio. de preb. Leris noſaris. de probat. Quamvis rigor. de appell. Si dignitas m. de preb, m Literas. de reftripte© Ona de Ecclefiis. de offic, vicar. Si dominum. de relig.€r ven, fan,| M. Quia contingit. de relig. dom, Si duobus. us lit, penden, A A Onaferiorum, de reb, Eccl.non Quia regulares de ſuppl. negl. Præl. Sifuriofus, de homicid. NT 1i M alien. Quod cinca. de elect. Si juxta. de prebend, A) Multorum. de hæret. Quoniam quide vit. ch. hon. Cler. Si plures. de prebend, TUM] ` Muliorum. de pœænit. Quoniam ex conſtinutione.de immun. Si quis ſiuadente. de panit. LUN Å á E Ecclef. si Romanus. de prebend, E conceffione. de rer. perm, Si fummus. de fenteni, excommunicaa tionis, -N Ne in agro.de flat. Mom o i Ne Romani. de elech. Si una, de reb. Eccl. nonalien, i Nolentes. de þaret, Relgwojus. de procun. Statutum. de elebt. Non potest. de procur, Religioſis, de teſtam. I 7 i P. Romani. dejurejur,~ Efibus. de tef.. Ploras. de re jud. a Pm S,; i 4 Poo j Per literas. de præbend. SZ pe contingit, de verborum figni- O calumniis. devejudic, l Plures ab uno, de jur. patr. ficasione. FiClericorum, deoffic judord, Prafenti conftitutone. de cenfib, Si antè. de dol, C7 contum V5 confiirmiio, de jur. patr, Præſenti. de bapi.& ejus effect. Si a judicibus. de appell Vi profefjores.de regular, Procuratorem. de procur. Si appellationem, de appell, Fi li qui. de ætat.&. qual. $ 1 è F INIS 7 yio a OANNES PAPA XXII. natione Gallus,patriå Caturcenfis, ex provincia Aquitania, anno 1316. Romanus Pontifex creatus eſt. Is præter conſtitutiones Clementis V. prædeceſſoris, mul- tas quoque ſuas publicavit. Ad quas Jenzelinus de Caſſanis(quem alii i Genzelinum vocant) uberescompofuit commentarios, TABULA

gol TERRE SO 288 ISR F TABULA EXTRAVA- a GANTIUM VICINTI JOANNIS XXII. ai TUM ETIAM TITULORUM- ET CAPITU-| LORUM EXTRAVAGANTIUM COM- munium, per Alphabeti ordinem diſtincta. INDEX TITULORUM àm ad Sacrofanéte, tit. 13. de feni. Extravagantium X X. Joannis. fafpenf& interd. XXII. juxta friem Alphas Cùm inter nonnullos: tit.14. de verbor. un fignificat, ie oiea prebende,© Dierum creſcente malitid. tit. 12. de Eccieſiæ non vacantis- pen, P E 4. YCrimine falfi. t. 10. Ecclefie Romane. tit. 2. de major.& E. obed- Electione& electi EREN tit I, Execrabilis. t. 3. de præbend.& dign F- T EA A Prodiens quafi- tit- 10. de crim, falf. M. 1 Majoritate& obedientia. t, 2 Qniain futurorum, tit. g. de torneam. X Quia nonnunquam: t. 14; de verb. fi~ Ne fede vacante aliquid innoyeturtg-. P. Quia quorundam.14» de verb. fi- Penit. t. 12, Seificat. Brabendis&. dignitatibus. i. 3. Quorundam exigi. tit. 14., de verb, fi- Privilegiis. i. ir. gnificat. R§. Religioſis domib.t. 7. Santita Romana. tit. 7. derel. domib, icationisy Jufpen= bend.& Eccleſinom vac. Honis,&. interdicli. tit. 1z3. Si frairum. tit.-ne fed- vacs aliquid T. innov. Vrneamentis. tit. J- Sæſcepti regiminis.t. T. de elebt.& el. V. poteft- Verborum fegnificatione.t. IA. Voro, C voti redemptione. tit.§. TABULATITULORUu quinque librorum Extravag gan- TABULA CAPITUM tium communium, ſecun⸗ Etravagantium X X. Joannis dùm ordinem Al- XXIII. ordinem Phabeti. Alphabeti. CRA? A, Audtoritate&ulſis pallii. lib. u. Ad aboſtolarus: t. I. de conceſſ. præb. C Eccl. non vac. Celebratione Miſſarum. l. 3. Ad nofiri Apoftolatus. tit. 11: de pri- Cenfibus s exaffionibus y grocura- vileg. tonib. L 3. Hia ditorem. tit, 14. de yerbor, fi- Confiretndine, l. 1. gnificar. Crimine falfi... Ad onus, t 1. deelet. C elek. poef. D. Anugueæ, tit. 6. de vot:© voi re Decimis. l.:. demp Dilationibus. l. Z i C: Dolo€” contumacia. l. z Copioſus in miſericordia. i. 8, de Ind. E, Sarracen. Electione..I. Sedes Apoftolica. tit... de concep. pre- 5 Emptione€r venditione, l8. Furtis. E H. Høæreticis,.f LŁ Immunitate Ecclefiarum. l. 3> Indiciis. l, 2. Ludæis. l.. Majoritate& obedientia..I. \e. Ne ſede vacantè aliquid innoye- rur..3. Cfficio cuſtodis. l. I. Officio delegati..L. Officio judicis ordinarih L. Y: Paænitemirs C} remifionibus. lib, fo l', Pænis..s. Pofrulatione Prelatorum..T. Præbendis&. dignitatibus..3. Privilegiis..5 Rebus Et cclefie non alienand. Re| Regularibus& tranfeunibus ad rez ligonem: t. 3: Religiofis domibus. L. 3. Roper yveneratione Sanctorum-| lib.3 i n 5.; Schifmaticis. L: f. Sententia excommunicationis. lf? Sep aliuvis. lego Simonia..f. T Tfeuga& pace. l. 1. Vita& honeftate Cler. l. 3>| TABULA OMNIÙM CAPI- MORT tulorum Extra AV: agantium cCOMm= t munium, per e Alphabeti ordinem.| A.| Ad certitudinem. de fent. excom:| d cujuslibet. de preb.& dign. Ad noftrum. de reg-€ trans: dd. relig Bbbb ş

Tabula Extravagantium. Ad regimen. de prab.€% dign, Ad Romani. de prab.& dign. Ad univerſalis. de treug.& pace. Ambitioſæ. de neb. Eccl. non alien. Amiquorum. de pæn. O remifj. C. Cùm deteflabile. de fimon. Cùm Mattheus. de hær. Cùm nonnulle j. de præb. e dignit. Cùm nonnúllæ y. de Præb.& dignit. Cùm preexcelfa, derel,€r ven. Janek. D. Debent fuperioribus, de offic, jud. ordin. Declarationes. de dedm. Deteſtandæ. de ſehult. Dignum arbitrames. de Iudæis. Diſßendiis. de poſtul. Præl. Diſcipulomum. de celeb. Mif: Divina. de privil. Divinis. de panis. Dotta fanttorum, de vita£ honef. Clericor Dudum. de fehifmaticis. E. Et fi Dominici J. de pæn.€n remiff. Et ſi Dominici ij.de pn.& remiſſ. Et fi deceat. de major. obed, Excommunicamus. de fentent. excom- communicationis. Ex debito. de elect. Execrabilis. de præb.€ digg, Exeo. deher. Exſubita. de privileg. Ex ſufernæ. de prab. C diga F. reguentes, de jud. G, Ggavyenimis. de relig,€” ven, fantt. L um. de dilat. de furtis. Injunéte. de ele Inter cunctas. d. In del Mali Meruit. de privil. Multa mentis. de Iudeis. NV. F dian, 7, RE O uju pait, . O gH, h. P di 0. Q digit P Pafſtoralis. de immun. Ecci. icitudinis, de præb,€r dign, preb.€ dign. Et fiintem poralium,de preh, gx dign, Pro vidꝰ. Quemadmodum, de pæn, Cr rem, Quia cunétos, deoffic, cuf, Q umia nonnulli. de fent, excomm, Quod olim, deimmun, Eccl. ig. dom, ]. de empt.© vend, 7. C vend. de dol.& cont. S: r. de præb.& dign Fa Komana. de elełl de fimon. at. de crim. falfi. per cathedram. de fepuls. 4 per gentes. de conjise i. ne fed, vac y. de treug.& pace, Cam. de major.& obed itys. depen.& rem, um. de maj:€r obed, Judord,

EFEBERSEN TUS DECRETALIUM DOMINI BONIFACIL PAPÆ VIIL © DONIFACIU S Epiſcobus, ſervus ſervorum Dei, dilectis filiir Do.- 2 oribus tr Scholaribus univerfis Bononie* commorantibus, ſalutem Apboſtolicam benedictionem. Acroſande Romanæ Eccleſis(quam imperſcrutabilis divinæ providentisæ altitudo, univerſis diſpoſitione incommutabili prætulit Ecéleſis,& totius J T ON orbis precipaum obtinere voluit magiſtratum) regimini præſidentes, curis jeolicitamur continui, C& aßidud meditatione urgeman: ut juta creditæ nobis diſpenſationis oficiums fubditorum commodis(in quorum proſperita- SF re utique profpþeramur) jugisquantùm tobis ex alto conceſſum fuerit, fo- Iijcitulinis ſtudio intendamus. Amplectimur quippe voluntarios pro ipfo- yum b quiete labores z© noctes quandoque tranfigimus infomnes, ut[candala remoyeamus abipfis:© quas humana natara( novas femper deproperans edere formas) lites cotidiè in- yenire conatur, nunc antiquorum c declaratione, nunc verò noyorum ellitione jurium, prouẽ nobis est pofibile, rëprimamus. Sanbò, cum postyolumen Decretalium à felici recordationis Gregorto Papa 1X. predecefo ve nofiro tam proyidès quam utiliter compilatum, nonnulæ ab eo C db aliis Romanis Pontifi- cibus fuccefive fuper diverfis dicerentur articalis edite Desretales: de quarum aliquibus sar Decretales exiſterent, earuniq, auctoribus dubitabatar folicite in judiciis& in ſcholis: nos ad apicem fammi Pontificaths fuperna diſpoſitione vocati, ſuper hot cñ inſtantia requiſiti à mul- tis d, ambiguitatem& incertitudinem hujufmodi difþendinm pluribus affereñtem©yomni= noͤcollere, ac elucidare, quæ de Decretalibus iplis teneri x queyë deberentin poferumrefutarty grated ſuſfragante divind, pro utilitate publicæ deſiderabiliten affectantes: per venerabiles fratres nofiros Guilielmum Archiepiftepum Ehrudunenſ,&Berengarium Epiſcopũ Biterenſ. 2 4c dilectũ flium magiſtrums Richardum de Seni, Sanctæ Romanæ Ecclefia Vicecancellarium, juruutrulſq Doctorem, Decretales Hulſuſinodi diligentils fecimus h retenſeri:& tandem plu- A: Pay ž oa JA ARA ha fisi Adaria sada iT s ribus ex ipſis(cùm vel temporales, aut ſibiipſis, vel alii juribus contrarie, fen omninòj uperfluæ| viderentur) penitùs refecatis: reliquas, quibufdam ex eis abbreviatiss& alıquibusin toto, vel in parte mutati multisg, corređionibus, detraltionibuss Oadditionibus(prout expedire yidis a i amea rerne aaa a izcommorantibus: in altero Vaticano ita, Bononig, Parifiis, Aurelianisgue f i Optimus tex. ſecunduùm Doct. quòd declarans non novat. fimilis tex. in E. hære-| f i des palam.$. fed& fi notam. 4 lIn dubio juris, ſi Princeps eſt præſens, conſulendus eſt: ET aliter non valet actus. vide l. cùm de novo. C. de legibus.-e Aliàs, afferentes. f Ebredunenſ. g Doct. not. quòd Doct. vocari poflunt magiftri in Clem. cùm fit. de magift. ego addo text. in l. quibus præcipua. fE. des verb, fign. Font. b Nota, guòd poteftas candendi legem, eſt delegabilis. Doct. Font. a in uno manufcripto ita, Pa tommoranti b eciur nentis. Font.

Proœmium. mus) faitis n ipfis, inunum librum, cum nonnullis noftris conflitutionibus(in quibus ad toya NAI | rectionem morum, ſubllitorumq; à quietem multa ſtatuuntur ſalubria, fiuclus uberes Deo UNA propitio in domo Domini allatura,& plurima in judiciis 7 extra, fregnentatadubiadecidun- pey tur) redigi mandavimus,© fub debitis titulis collocari. AR Quem librum quinque libris aliis diti voluminis Pecretalium anneclendum, Sextum cen- L faimus nuncupari: ut idem volumen fenarium 5q gui numerus est perfeđtus) librorum, illo 4 adjunto numerum comprehendens, perfetamin© rebus agendis formam tribuat,© in mg- ribus diſciplinam. Nec ſine cauſa morem prædeceſſorum noſtrorum(qui cum conſtitutiones aliquas promulgas bant noviter, eas mandabant fub antiquarum ferie fituari) omifimus in hac parte fervare: hec à enim fecimus, ne infinitos libros deſtrui,& alios non ſine maximis difpendiiw, laboribus |& expenfis de novo fieri oporteret, eè a Univerſitati e veſtræ igitur per Apoſtolicæ ſcripta mandamus, quatenus librum hujufmo- di cum multa maturitate digeflum, quem fub bulla nofira vobis tran) mittimus prompto fufiia pientes affectu, eo utamini de cetero in judiciis© in feholis: nullas alias, prater£ illas, qua inferuntur, aut fþecialiter reſervantur in eo, Decretales aut Conſtitutiones, à quibuſcunque noſtris prædeceſſoribus Romanis Pontificibus Post editionem dicti voluminis promul gatas, rect- Pturi ulterils, aut pro Decretalibus habituri. 4 Alias ita: Utrorumq; ſubditorum quietem. ges, cur numerus ſenarius dicatur perfectus adde Ma cleſiaſticis rebus agendis. 4 Hoc unt univerfitatem. Dom. Philip. Font. confil. 328, Font. cConſule Euclidem& alios Mathematicos ex quibus intelli- crobium lib..cap.6. in{omnium Scipionis. e Alita: In Eo Nota text. hic junctà ſuperſcriptione, quod Scholares&& Doct. ſimul faci- Nota quòd dictio, prater, ſequens negativam includit. Dom. hic Rom DE SUM-

Punnik anyam IMRE S CATHOLICA. Irur PRIMUS. a CAPITULUM UNICUM. Sßpiritus Sanctus æternaliten à patre& Filio, tanquam ab uno principio&' unica fpiratione, procedit. Joan. Andr. Gregorius X, in generalı Concilio Lugdunenfis 4 Ideli ac devotà profeflione fatemur a, gqudd spiritus Sanctus æternaliter ex Tatre& Filio, non tanquam ex duobus principiis, fed tanquam ex uno princi- pio:non duabusfpirationibus, fed uni- â fpiratione proced enus, prædicavyit& miter tenet& prædicat, profitetur& docet facrofanéta Romana Eccleſia, mater omnium fidelium,& magiſtra: hoc habet orthodoxorum patrum, atque Doctorum La- tinorum, pariter& Græcorum incommutabilis& vera fententia, Sed quia nonnulli propter irrefragabilis præmiffíæ veritatis ignorantiam in errores varios funt Prolapſi: Nos hujufmodi erroribus viam præcludere cu- pientes, hoc facro approbante Concilio, dimnamus& teprobamus omnes, qui negare præſumpſerint, æterna- liter Spiritum Sanctum ex latre& Filio procedere:ſive etiam temerario auſu aſſerere, quòd Spiritus Sanctus ex Patre& Filio, tanquam ex duobus principiis,& non tan- quam exuno, procedat, sS ETE DE CONSTITUTIONIBUS. TITULUS 1L CAP- I Q Nova confittutio Principis tollit primam contrariam, quam- wi id non xprimat. Speciales confsetudines, ér flatita rationabi lja non tollit, nifi id exprimat. Toan. Andr. Bonifacius VIII. Iedt Romanus Pontifex(qui jura omnia in. ſcri- nio pectoris ſui cenſetut hahere) conſtitutionem e eondendo poſteriorem, priorem, quamvis de ipſa mentionem non faciat, revocare noſcatur: Quia tamen Iocorum ſpecialium& perſonarum ſingulatium con- ſuetudines& ſtatuta,(cùm ſint facti,& in facto confi- ftant) poteft probabiliter ignorare: ipfis, dum tamen ſint rationabilia, per conſtitutionem à fe novitereditam ſse caveatur in ipſa) non intelligitur in ali- quo derogare. Sœ 5 CAP: IÈ NF n; imum, quod ſtatuta ordinariorum non li- Secundum, quod fatutum Epꝛſcopi itum non ligat. Ioan. And. Idem. gant probabiliter ignora extra faam diæœcefim fa a Papa cogitur confiteri. Doc& infidelis deponitur. xl. difin. f Papa. per gloff- vide Magifirum ribi Doit. Theologos lib.. fènt. difir,& 12. Thom. p. 1. ꝙ. 36. art. a. Cα b aliàs, à Patre, € Quadicstur, quafi commune ſtatutum,&. verbulim flatuli re- Hitit ſus ſeriptum. i. diſt..cum itac; fecundum Archid, Tanimarum a periculis obvietur, ſententiis per ſta- tuta quorumcunque ordinariorum prolatis, ligari nolumus ignorantes: dum tamen eorum ignorantia craſſa non fuerit, aut ſupina. statuto Epifcopi, quo in omnes, qui furtum commiſerint, excommunicationis fententia promulgatur: fübditi ejus furtum extra ipfius diœæcefim committentes, minimè ligari noſcuntur: cùm extra territoriumjus dicenti non pareatur impunè. DE RESCRIPFPTIS TITVLVUS III. CAP. I. Reſeriptum impetratum ab emcmmunicato, eff ipſo jurs nullum,& quicquid nde ſecutum ele niſi in cauſà excommunica- tionis Uel appellationis. Gregorius IX. Pſo jure reſcriptum, vel proceſſus per ipſum habitus non valeat, ſi ab excommunicato, ſuper alio quàm Lexcommunicationis vel appellationis articulo, fue- rit impetratum. CAP TI G Per claufulam, Quidam alii poffunt fil: quatuor conveniri s quorum nomina.in primo ĉitatorzo exprimantur, ne Varsationi fil locus: Ioan. Andr. Innocentius III. z7 Concilio Lugdunen. oo in multis juris articulis infinitas reprobetur, providè duximus ftatuendum„ut per illam generas lem clauſulam, Quidam alii, quę frequenter in literis no- ftris inferitur, ultra tres vel quatuor in judicium non tra- hantur: quorum nomina in primo citatorio exprimat im- petrator: ne locus fraudi forſitan relinquatur, ſi circa ea poſſit liberè variare. CAR DI Q Sz aor contra reum fuper pluribus perfinalibus literas Ma petrat ad diverfòs, non valent litera, nec proceffiss earum:& res condemnabitur inexpenfis Et idem in reo condentente vel reconue- miente actorem, codem durante juclicio. Ioan. Andr. Idem in eodem. litium æquitatis compendio volentes quà poſſumus induſtrià coarctare, ſtatutum feli- cis recordationis Gregorii Papæ noni prædecefforis no- ftri, fuper hoc editum ampliantes: Decernimus, ut fi quis contra alium plures perfonales movere voluerit quæſtiones, non ad diverſos judices, ſed ad eoſdem ſu- per omnibus hujufmodi quæftionibus literas ftudeať a Doll. hic not. quod Larci ligantur ſtatuto Epiſcopi in favorem anima faoc novit. dg Tud.nos inter. de purg, can, Font. Cccc TTE JL UMMA TRINI TATE, ET FIDE

? Sexti Decret. Lib. i Tit. IHE J7 impetrare; do a careat literarum; nec proceſſus habitus valeat per eafdem, reo, fi eum per pa Eyar vel fatigaverit; in expenfis] egitimis condemnandus. Reus quoque ſi so- dem durante judicio actorem Eolea dixerit, re conventionis beneficio vel conventionis(contra eum literas impetrare maluerit) de jure fuo debet apud eof- dem judices experiri: nifeosut ſuſpectos poterit recula- re: ſimili pœnã, ſi contra hoc fecerit, ꝑuniendus. CAP. IV. Neceptus per leteras facultatis, ſi ad recipientes ſhectabat re. P; ipforum„dr non Papa audloritate intelligitur eſſe receptus: nafi in irteris aliud elet. expreffim. Sz autem receptio non ſpectabæat ad cos, tunc Apoftol ic auétorstate dicitur receptus. loan.. Bonifacius VIII. EH aliquibus recipiendi aliquem in Canonicum- alicujus Eceleſiæ, non obſtantibus ejuſdem Eccleſiæ privilegiis, confaetudinibus;vel fta utis, juramento, con- firmatione Apoſtolicã, vel quàcunque firmitate alià r1o0. boratis, per noftras-Titeras: concedimus facultatem: fi| Canonicorum receptio aliàs in ipfa Eecleſia non ſpectat acl eos, quibus hujuſmodi literæ diriguntur, ſex ex earum viribus recipiunt poteſtatem, is qui recipitur, auctorita- te Apoſtolicà dignoſcitur eſſe receptus. Si verò Canoni. corum receptio alias pertineat ad eoſdem, non Apoſtoli- cà, ſed recipientium cenſetur auctoritate receptus: niſi, quòd eum auctoritate noſtrà æeciperent, in noitris literi caveretur expreſoè. GAP: v: Reſeribtum P quod concedit promòto reten, morum beneficiorum“h ad benej eplacitum Papa, extinguitur mor tuo Papa ſecis, ſi ibi dicatur, Vſqque ad beneplacitum Apoftoli- t J lica Sedis Nec intelligitur tale reſoriptum de benefi sis prims non ban. And; Idem Sonena pra- canonicè derentis. $I gratiosè tibi à Romano Pontifice concedaturyu tbe bas neficia 6, quæ tempore tuæ pr romotionis obt poſſes uſque ad ſuæ voiuntatis beneplacitum retinere Riufmodi gratia per ejus obitum, per quem ipſius bene- placitum omnind extinguitur, eo ĩpſo Srbint. Secùs au- tem, ſiuſquead:Apoſtolicæ ſedis beneplacitum gratia ooncedatur prædicta: tunc enim, quia fedes>i på non moritur, durabit perperndò, niſi? Lſucceſſore fuerit revoca- ta Prætextu verð talis conceſſio quæ debet(cùm £ tambitiofa) reſtringi, ea ſolum beneficia, quæ eanoni- cè obtines, potes licite retinere. CAP: VI: g Vacatm per mortem,& vacatio perrennneiationem fin verfa: é ideò in literis PN beneficia mpetratis, uuoexpreſſo non venitreliquum. Ioaut And: Idem. Ufceptum ab Apoſtolica ſede mandatum, ut abali quo-beneficii(quod obtinet) refignatione receptå, ipfam alteri conferas& aſſignes: adimpl lere non potes, ſi ille antequam reſignet; rebus eximatur humanis cùm non per reſignationem vacaverit, ſed per mortem: niſi de intentione mandantis aliud appareret expreſ- sè Siduo fuper eodem beneficio liter mo corum per illius obitum, quitene per ceſſionem ejuſdem ipſum proponente vacare: a Hoc eſt ſi virtute primi reſeripii adverſarius erat i; vel in mala fide, velerat PARE pi Propter ſecundun reſeriptum ad alium, omneriſti effoctus percunt. Pliil. Es vide c procedereetiam in delegatis ab inferioribusa P ba. Anch. Phil Do. n. b9 olim, de prabindi Sa std nomine hafin intelligatur; v lig. Plura beneficta fine diſp dicet. J eod tit. gratia. Don: C obtines; Pf G Ts Barbat. fides Apoflolisg, fecundo verò} Qui verò contrarium fecerit,omni commo- jcundus,€ cùm beneficium iplum celone non morte yé caverit, debet ptimo in ipſius aſſecutione præferri. GARPE: VIL G: Licètsgnorans beneficium fibs collatum, inimpetratione al- terius ilius mentionem nan fecerit, valent litera: alterum tamen elgeh fi de jurefimul tenersnon polint, Ioan, And, Idem. Ratia, quam ſuper beneficio à fede.Apoftolica tes impeträſle proponis„vitioſa reputati non o quamyis de alio beneficio ab Epifcopo tuo anteà tibi ab- ſenti& ignoranti collato, nullam(cùm tempore impe- trationis ne cires) feceris mentionem. Utramque ta- men( fi talia fint bene ficia, quæ ſimul nequeant de jure tener D habere non potes: fed cligas, quod ex eis malue- ris retinere. GAP. VHI G Sireflituatur quis ad gratiam revocatam, ſine altertus pra- juclicto intelligitur reftitutus: unde alteri antere fitutionem impes- tranti, praferrinon debet: Ioan, Andi Idem. Uamvis is, cujus gratia(per quam mandabatur 4 in cetta Eccleſia provideri fibi de benefici aproxime vacaturo) p per nos fuerat revocata, reſtituatur à nobis de- nud ad eandem::non tamen ei, cui poſt revVocationem,& ante reſtitationem prædi ctas, ſimilis ineadem Ecclefia gratia facta fuit(ni{i de hoc j us) ane debebit. Cùm talis reſtitu utio, ubi aliud non expri is præjuditio alieni. h rrid mitur, intelligatur fleri ſine juri CAF. IÈ F Inliteri ad A EAN 1P.l data, Urs per tilas ra curatum obtinere non poterit guè lice t nnne fe major;ilo tempore mninor erat, Ioan, And: eneficio cum cura; vel fin aratu ny tibi, licèt Ico tempore, quotibi del Icura mida y opus Prova ideri, ad obtinendum beneficiunt, idoneam e nunc legitimæ i hujufmodi(cùn poredaræipfarum ad idoneus) de beneficio curam anima quam- provideri Beneficium autem ſine cura(cht ipſum ſuffciente m tunc ætatem Haberes} per eas l poteris obtinere kag non Bal s tatem: CAFE€ von præ judicat ſperiali,& debet conſuetudine vel ſtatuto. b. d. Q Gratia generali facere mentionem pracedente privilegi | Zin ge: I propter tua- debit rum primianni,que intu obſtantibus quibusl ſtatutis, per quæ noſtts ad u modis fingu- privilëgio; vel fta- per conceſſionem ipſam 4ea) præjudicium aliquod eſiæ tuæ fabuež: ſeu ı cuieung rſonæ, de ſpec ortan debeantor:q CAP. XE G Caufk ab Apoflolica fède, vel ejus Legato committi debent em oltinentebus, vel canonicatum Ecclefia Cathedrali. d ebent, niſß in erditatibus, vel locis it infignibus: h. d. ufa que ad$, Canrveros juſanodi mandata de probidendo omninò ſunt fabe 24. de reform. c. 19. b niſi hoc,&c. n quolibet ordinato, tradit Panormi. c. ficut linatua. de prab: d Papaà in beneficialibus prajuditare potek allerius juri. nam in beneficialibus omnia potet,.2, mfi- de prab. Idem.

5 De reſcriptis. Idem. poe a quod circa judices à fede Apoftolica-de- putandos nuper edidimus, cùm quædam contenta ineo, guz pro communi utilitate credebantur indu&a (ficut experientia docuit) tendere dignofcantur ad no- xam: ſanctione præſenti(quamãrrefragabiliter obſerva- ii mandamus) ſuadente utilitate, in melius duximus re- formandum. Sancimus igitur, ut nullis, niſi dignitate ptæditis, aut perſonatum obtinentibus, ſeu Eccleſiatum Cathedralium Canonicis, cauſæ auctoritate literarum ſe- dis Apoſtolicæ, vel Legatorum ejufdem de cztero com- mittantur, nec audiantur alibi, quàmin civitatibus, vel locis infignibus, nbi poffit commodè copia peritorum haberi. G Aore Creo ejuflem diæcefis exiflentibss, caufa committi won debet extra tham, nifi in fèx caſibus, in quibus tamen non tra- hetur ultra unam dietam. Et nifism duobus ultimis cafibusim- petrans per juramentum fidem fecerit de ihis, repelletur.à judice.: G in expenfis condemnabitur. hoc dicit ufa ad$. Cam autem. Do- PNINICHS. Cùm veiò ejufdem civitatis feu diœcefis fuerint astor & reus, extra ipfascaufa non committatur, nec conve- niatur aliquis eorundem, niſi ab Epiſcopo contra ali- quem de ſua diœceſi, vel ab aliquo contra eum, aut con- cra ejus Capitulum, ſeu contra univerſitatem civitatis, aut eaſtri fuerit actio dirigenda: vel niſi actor ean- dem civitatem ſeu diœeeſim intrare non audens, aut ſui adverſarii potentiam meritò perhorreſcens, eum intra ipſas nequeat convenire ſecurè: in his quippe caſibus ex- tra dictas civitatem& dioœceſim poſſit contra prædictos cauſa committi: nullus tamen eorum ultra unam diætam fine ſuæ diœceſis Valeat conveniri. Sed& in duobus ul- timis caſibus, niſi impetrans de pradicto timore, quem in literis commiſſionis exprimere teneatur, pr imò fidem judici faciat, ſaltemper proprium jura mentum: judex ipſe nullatenũs incauſa procedat, ſed partes à ſua juriſdi- ctione dimittens, impetrantem eundem in expenſis legi- timisalteri parti condemnet. p! G Aforcontra reum drvorfè dræsefis debet impetrare Dele “ gatum; vel in dicceſi rei, vel inalia non propria, nec ultra unam dietam diflante, Dominicus, Cum autem actor& reus civitatum& dicœceſum fue- rint diverſarum, ſi actor in civitate vel diœceſi rei judi- cem habere recuſet, ipſum non in ſua, ſed in alia civita- te, vel diœceſi liberè impetrare valeat, reumque trahere ad eandem: dummodò locus, ad quem eum traxcrit, ul- tta unam diætam(ſicut in caſu alio præmittitur)minimè fit remotus, G Delegatus extra lossmeommifronis, nec partescitare, nec sanjam cognoftere potest fine exprefjo partium confenfù.nec fubdele- gare locis vel perfonis aliis, quam htc exprefis. Ioan. And. In nullo quoque caſuum prædictorum judex extra ci- vitatem ſeu diœceſim, in quibus deputatus fuerit, citet partes, nec de cauſa ſibĩi commiſſa cognoſcat: niſi ad id expreſſus acceſſerit earundem c aſſenſus: neque alibi, quà m intra illas,& perſonis duntaxat deſignatis ſuperiùs, committat d quomodolibet vices fuas. G Delgarns nihil debet à partibus recipere, nifi efiulentum gr Poculentum laberè oblatum, quod paucis pofiit confami diebus: vel moderatss expenfas finon Jant pauperes,guando pro necefitate vel utilitate, non malitrose extra domicilium pergeret, Dominicus. Infuper utgratìs,& cum omni puritate judicium co- tam ipfo procedat, nullum munus yel quicquam aliud a Nota, appellatione fiatuti comprehendi jus commune, Font. vi- de Conc. Trid. fff. 25. de reform, c, 10; b nomine Peritorum, qui êntelligantur, vide Archidiac, inc. utcommif. F. debar. c eo- tundem, d vid, Bart, inlmulta. fde cond, demonſt&Bald. Pl fin C, de har, mfi Eont. (nifi forfan efculentum vel poculentum merå liberalitate oblatum,quod paucis confumi poffit diebus; vel nìifi,cùm ipfum„propter caufam fibi commiſſam contigerit extre ſuum domicilium proficiſei, moderatas expenſas) reci- pere ab æiſdem partibus qualitercunque præſumat. Pro- viſurus attentè, quòd in ipſis expenſis modum nequa- quam excedat: nec plùs abuna parte, quàm ab alia exi- gat, cum commune gerat negotium utriufque:quodýue (ubi cauſæ ſibi commiſſæ utilitas vel neceſſitas non exe- gerit) occaſionem propter habendas expenſas profici- ſcendi extra domicilium non aſſumat: ſed& ubi notabi- liter fuerint pauperes à litigantes, etiam pro expenſis nil prorfusexigat ab eifdem. € Delgarm, nifiindigeatnon afumat Afforem aliàs de fse illi provideat. Si cget, non ſuſpeclum partibeus aſſumẽt, cum me- derato ſalario à partibus folvendo.; AfeMorem autem.(ut quandoque é faciunt aliqui fraudulenter)niſi eo indigeat, quod conſcientiæ relinqua- turejufdem, fibi nequaquam adjungat: alioquin de fuo proprio providere teneatur eidem, Si autem.indigeat, ipſum neutri parti ſuſpectum aſſumens, ei de competenti ſalario, providè moderando ab eo, faciat à partibus com- muniter provideri. Dell gatus taxare debet ſalarium Notariorum, nec parteci- pare debet cum ipſis vel Aſſelſüribus in ſalario. Dom. Notarium verò vel Notarios, in caufa fibi commiffa ſcribentes, qui utplurimùm in exigendo ſalario metas rationis excedunt, ut ad iplus ſpectat officium, pruden- ter refrenet: nec cum ĩpſis, aut cum Aſſeſſore præfato lu- crum participet ullo modo. G Delegatus recipiens aliquid-contra prohibitionem hujus cabituli, tenetur reſtituere, non obſtantè dantis remiſſione. Joan. Andir. Si quid œ autem contra conſtitutionem præſentem receperit, ad ipſius reſtitutionem integram teneatur: nullã eorum, quibus reftitutio facienda fuerit, remiffio- neuflatenùs profuturâ eidem. Q Delegatus non débet vocare teftes, nifi ſtatus cauſæ requiren- te,© producens, illis adminijirare débet expenfas in veniendo, flana do 6r redeundo. Dominicis. Pro feréndo quoque teftimonio(prætextu cujus ali- qui alios fraudulenter interdum à judicibus vocari proa curant, ut eos laboribus& expenfis fatigent, autextor- queant aliquid ab eifdem) nullum ullatenùs convocet d nifi quando conditio& ſtatus cauſæ requirent. Sed nec tunc, niſi à producente, competentes(vocato pro teſtimo- nio veniendo, ſtando,& redeundo) faciat miniſtrari expenſas. T Geſta contra hanc Decretalem funt ipf jurenulla,.d, Ee non dividitur. Quicquid autem contra premiffa, veteorum aliquod contigerit attentari, fit ipfo jureirritum& inane. CAP. XII. G Sola praventa Prfèntatio C receptio in Canontcum ſecundi trantis in eadem Eccleſia, non ecludit primum impetrantem 4 Præbenda vacante tempore fae receptionis, vel post à vacante ane te fuam receptionem vel praſentationem:& hoc fi per procefum executoris, vel inter poſttionem decreti pro primo impetrante afea fla extiterat: mfi dolo veinegligenti excluderetur ab-eadem, Doa minicus. Idem. T gratiamin Bituren. e Ecclefia impetrâfti à nobis certo executore concello, qui tein Canoni- cum recipi faceret,& de Præbenda tibi(fi quain eadem Ecclefia tunc vacabat, alioquin de vacatura f proximèj ——- a Paupertas excuſat ab onere expenſarum. Dom. b lura di- fponunt faper eo guod non ſet ſapè, ſed quandoq;. Dom. c Did. l. firen.$ omnis. fde pig att. d conuocent.€ Britenfi, al. Bes tarenſi. f Hodie mandata de providendo,& gratias enpelta- srvas omnino Jufiulit cunc. Tid. ſelſ. 2q. de reform. c 19» Cccc 2 6

provideret: alius ſimilem gratiam, poſt tuam impetra- tionem obtinens in eadem, licet priũs quàm tu ſuas li- teras præſentaverit,& in Canonicum ſit receptus, in Præ- benda tempore tuæ receptionis, vel etiam pòſt vacante, ex quo alteri ante tuam receptionem collata non extitit, anteferri non debet. Idem quoque, ſi ante receptionem tuam in Canonicum vacaviſſet Præbenda per proceſſum tui executoris, qui ei, ad quem Præbendæ col io pertis nebat, notificaverat, quòd eam volebat per hujufmodi poteftatem conferre; aut interdixerat,ne conferret ean- dem, ſeu illam ſuæ reſervaverat collationi, præſertim cum interpoſitione decreti affecta: tunc enim tibi& nan alterĩ debet Præbenda hujuſmodi aſſignari. Quinimò ſi ante receptionem& præfentationem etiam tuam Prz-| benda vacavit, idem erit cenſendum, ſi in hujuſmodi gratia tibi facta decretum à nobis fuerat irritum& ina-| ne, quod contra ipſam contingeret attentari. In prædi ctis men dolus tibi non poflit, vet notabilis negligentia im- putari. AP. XIII. Si prime fub. conditione provideri mandatur,(r fècundus þureimpetrans, priufguam veniat conditio, à Papa vel ſuo(anonicatum obtintat, in aſſecutionè Brabe imo p Joan, Andr. 8 te alicui directa fuerint ſeri Canonicatu,& Præbenda Eccl Bituren.& fiad idaccederet Epiſcopi& Capituli Eccleſiæ prælibatę aſſen- ſus, auctoritate Apoſtolicà provideret: alter poſtmo- dùm impetrans, qui ex collatione Apoftolicæ fedis, vel executoris fuper hoc deputati provifione„priufquam E- Idem. piſcopi& Capituli prædictorum aſſenſus ad proviſionem ım obtinuit Bitu-| dictorum affenfu,| cum ipſius x meritò an- tibi accederet faciendam, Canonica ren. licèttu interveniente pofteà pra dicti prioris mandati auctor„in Ca Eccleſię ſis receptus, in Præbenda vacante tefertur. tate CAP. XIV. G Hac e$ folennis Pecretalis,& per Ioan Ahd. fù btiliter elof- lata:& poteéſt ſic ſecundum eum ſummaris Si inte- tes non apharet prioritas,&.ſiac Decretalis duo membra diſi &in ſecundo ſubdiſti ig it. Et partes pate secundum loan. Andr. licet glalſa prima latius ſummet. Idem. Poe o ſuper prov iſione ſimili ſibĩ facienda in ea- dem Eccleſia, literasà nobis ol certis cis i primò in duos imp obtinentibus unà die, ecutoribus deputatis, fi non appareat, quis traverit€x eildem, is corum, cui Canonica- tum contulimus, eſt in Præbenda præferendus alteri qui à nobis Canonĩcatum non extitit aſſecutus: licèt priuſ- quam alius eis, ad quos ſpectat Canonicorum receptio, & collatio Prabendarum, ſuas præſentaverit literas,& ab eis in Canonicum fit receptus. Siverò neutri corum vel utrique Cano gratia ſunt æquales) ĩis, qui primò præfentaverit erit po- tior in Præbenda., Quèd fi forfan ambo fimukin præſen tando concurrant, hi ad quos(ut præmittitur) ſp nonicorum receptio& collatie Præbendarum, vel ec major pars„ex eis. alterum, quem voluerint, cki neantur: quo electo, alius omninò careat impetratis: ſi ex tenore literarum ipfius exprefsè appareat, quòd u- trique ipſorum voluerimus providere CAP. XV. JOmnes induſgentis conceſſa us, Clericis, de Perctptendis perpetuò fuctibus ſuorum bene- P nife[imper oportet eorum, acevi? Cor T B y de 7 1 i Lanc, Tad. ſeE eα, de reform,& 19. aque à caſibus debes tu Præbendam vacantem potiùs, quàm impetrator ultimus, obtinete: dum ta-| ta noſtra, ut tibi de pum appelletur. Ios & Bonifacio, vel fuis pradecef:| Sexti Decret. Lib. I. Tit. IV. Actorum in abſeantia, ſunt re vocata. Et profitetur Papa; f illas m | poflerum non daturum. Ioan, And. * ldem, Uie per ambitiofam importunitatem petentium, tam nos, quàm nonnulli ꝑrædeceſſores noſtti Roma- ni Pontifices, indulgentias perpetuas multis conceſſimus de percipiendis fructibus beneficiorum ſuorum, diſtri- butionibus a quotidianis duntaxat exceptis, ſive in ſcho- lis eſſent, ſive in Eccleſiarum ſuarum altera reſiderent, aut in Romansa curia moram traherent, ſeu alio certo lo» co, vel etiam ubicunque: ex quo inſolentiæ oriuntur va- gandi,& diſſolutionis præparatur materia, minuitur cultus divinus, quem deſideramus augeri:& officium- plerunque, propter quod beneficium Eccleſiaſticum da- tur, omittitur: Nos volentes emendare præterita,& quantùm poſſumus, adversùs futura cavere,; omnes hujuſ. modi& ſimiles indulgentias, perſonis, non Eceleſiis vel dignitatibus datas, penitùs revocamus:& earum con- ceſſionem noſtris volumus exulare temporibus. Quod que nobis licere non patimur, noftris fuccefforibus. it camus. m H: CONSUETUDINE LTITUEUSE= W CRF- I tndinisetiam juratæ vel quantocungwe tem: DE G Pratextw confi poreobfèrvate,non potest quis niſi unicum perſonatum, di tel aliud perpetuum offici cum Canonia,(7 Pra liqua Fecleſia abſqu | jam- obtenta tenère: ban, Andr. Onſuetudi tam afie af al terit memorian -fæ Canonici duos perfon | præpofituras, few admini corum alterum cu| | ſint inea licitè abſque c tinere: corruptelam(cùm ſ & de ambitionis æadi eam auctoritate Apoſtol í pſius abſervantiam, etiamſi ata extiterit (cùm juramentum iniqu vineulum nonexif cernimus non teneri: Sta es, à vix. dignè valeat aliquis Ili liceat de cæte- ro, niſi unicum perſonatum, vel dignitatem, aut præap ſituram, ſive adm ionem, vel officium perpetue um„quocunque nomine cenfi pe ut cum unum om adimplere, n antur oœ cum: Præbenda inſimul abſque diſpenſatione dictæ fedis in eadem Ecel fixobtinere, vel jam obtenta æ tenere.. Quòd fi quam fecus prefumpsuny fuerit, irritum catum contulimus, tunc(ex quo in| Q Non valét c Idem On putamus illam conſuetudinem, quantocunque tempore de facto fervatam,confonam rationi, quòd ab Officiali Epifcopi ad eundem Epifcopum valeat ap pellari: ne ab eodem ad ſeipſum(cùm fit ĩdem audito- rium utriuſque) appellatio interpoſita videatur — e a Appellatione ſtudtuum veniunt manualia, ut annotant L i T Ao b Vide Conc. Trid. fz de refor. e2. 4. C J í È Conflitutro antiqui jur de reform. c. 27.© al. cenfèatur,— A Conſtitutio antiqui juris a i c l habeat cona ad præterita, enamji contra Je Nabeat cor Do. Font. oria extenditur y A 7 PN y, Ph. Font, [uetudinem dummodo declaret ilam non valere, Dom, P X z:

9 De Cleckione& electi poteſtate. 10 CAFR IFL g Valet confuetudo prafèripta, quòd Epiftopus in inquirendo, puniendo, é corrigendo fùbditorum exceffus, fur Capituli confilium reguirere non teneatur. loane Andr. Idem; Non a ek(dum tamen aliàs ſit præſcripta canoni- &È b) confuetudo, quam allegat Epifcopus, repro banda: quòd in inquirendis-e, puniendis,&.corrigen- dis ſubditotum exceſſibus, conſilium ſui Capituli requi fereminimè teneatur. CAP: IV T Perrefèriptum poflolicum, guo dePrebenda primo vaca. tura mandabatur alicùi provideri, laudabilis. illius Eccle fe con- fauetudo nontollitur: hinc estguod fi ibs est confuetudo, quòd an tsguiores Canonici vacantes Prabendas pofiint optare gradatim: illo non obfiante mandata, poterit antiquior vacantem oprare Praben- dam:& expectatis per xx. dies optare volentibus, executor de noñ oplata providebzt eidem, Si autem prebendam vacantem in evria Pupa conferret, tunc iliam antiquior optare non poterit. Ioan. And. Idem. Umintua d Ecclefia(in qua confuetudo habetur, quòd antiquiores Canonici gradatim meliores, fi voluerint, poſſint, cùm vacant, per ſe, vel peralios optare Fræbendas) provideri mandamus alicui de Prabenda, nulli alii de jure debita, proximò inibi vacatura: hu- julmodi non obſtante mandato, poterunt ipſi antiquio- res juxta conſuetudinem eandem optare, cùm Præben- da vacabit:& illa quæ optata non fuerit(ſi nulli ſit de- bita) erit illi, pro quo ſeripſimus, conferenda. In Præ- bendis verò ſed. Apoſtol. vacantibus, cùm de ipſis per Rom. Fontif. ordinatur, locus prædictæ conſuetudini non exiſtit. Ne autem prætextu ejuſdem conſuetudinis, proviſiones auctoritate Apoſtolicà faciendæ, ultra debi- tum differantur: ftatuimus, ut executores fuper ipfis provifionibus deputati, optarė volentes, per viginti dies duntaxat e expectent: quibus elapſis, liberè in non opta- tis ad exequenda ſibi mandata procedam, præfatà con- ſuetudine non obſtante. 5 x to DE POSTULATIOÓNE PR Æ- latorum. TITULUS k CAP. UN. G Siquis elgat poflulando, vel poflulandum, wel in pofulan dum: vel pofiulet eligendo, vel eligendwn, vel in eligendum; talis electio vel poflulatro est irrita ipfojure. Siautem dicat, Eligo É poflulo, prost melins de jure valere potest, idem: nifi probabi- liter dubitaretur, an eſſet eligendias vel poflulandus: d7 tuni confèn- fés tempore eligat akeram iam, electionis ſcilicet vel paſtulatio- TA gua eleltd, ad alteram redire non poterit. Lan. Andr. Bonifacius VIII. Erpetuo prohibemus edicto, ne ſub aliqua ex iis formis, quas perniciofa curiofitas adinvenit, Eligo poftulando,& f poſtulo eligendo:aut, Eligo poſtu- lIandum, ſeu poſtulo èligendum cùm nec vera electio, nec vera poſtulatio reſultet ex ipſis, quin ſibi potiùs invi- cem adverfentur: aut fub illis verbis g, Eligoinpoftu- landum, vel poſtulo in eligendum: cùm rem imperfe- ctam ſignificare noſcantur: ad faciendas electiones vel poſtulationes de cetero procedatur: fi fecus atum fue- rit, eo ipfo irritum decernentes. Sub ea etiam forma, a Vid.de confùct. c fin. Dom. b allegitimè, c alirequi. Tendi, d Did. cap..de don.& nota quòd Ecclefia dicitar efe pra- lali, quod intellige quoad adminifiratronem, guia pralatus non est dominus, e deditione, duntaxat vide Archid in c. flatutum.§. an nullo, fp.de reſe.& Bart.& Alex in l1. fiſt quus jus dic. non obt. F alfen Paſtulo. al. vei. g dictio, verbis deeſt in manufir.Cod, Eligo& poſtulo, prout poteſt meliùs de jure valere(cùm incertitudinem contineat) quengúam poftulari vel eli- gi prohibemus: ftatuentes,-quod contrà factum fuerit, viribus omninò carere,-nifi quando probabiliter dubi- tatur, utrum quis ſit eligendus, vel potids poſtulandus: quo caſu is, qui ſic poſtulatus fuerit aut 4 electus, con- ſenſus tempore viam electionis vel poſtulationis(nein incerto vagetur) eligere neceſſariò teneatur, redeundi ad aliam&, poſtquàm unam elegerit, ſibi lieentia pe- nits interdictà. $œ DE ELECTIONE ET ELECTI poteftate, TITULUS YL CAR L g Si aliquid oHοatuur contra provuſionem, electianem, vel pe- HAulationem factam ad perſonatum, dignitatem, væl canontam, in henſonam vel formam:& ob hoc fueret abpellatum ad Pabam 2 appellans:¢r defendens,& quorum interet, à die objectionis, intra menſem arripiant tten eundi ad papam. Ioan. Andr. Innocentius 1V. ¿n Concilso generali Lugdun. Tatuimus, ut ſi quis electionem, poſtulationem vel proviſionem factamimpugnat, in formam c ob- jiciens aliquid, vel perfonam,& prop̃ter hoc ad nos appellari contigerit: tamis qui opponit, quàm qui de- fendit. ,& generaliter omnes, quorum intereſt,& quos canſa contingit, per ſe, vel per procuratores ad cauſam inſtructos, ad ſedem Apoſtolicam à die objectionis iter arripiant intra menſem. G S: pars alteraexpeitata per xx, dies post adventum alterius non venerit, innegotio procedatur. Toan, Andr. Sed fi pars alia d non venetit, per viginti dies- poft adventum alterius expectata, in electionis negotio, non obſtante cujuſquam abſentià, ficut de jure fuerit, proce- datur. Hæcautem in dignitatibus, perfonatibus,& cas noniisobfervari volumus,& mandamus. T Non probans quod an formam opponit, condemnatur parti alteriinexpenjis: non probans quod objtcit in perſonam, eſi à le- neficiis triennio fafpenfis,& perpetuo privatus, Ji fè-interin ad illa miſcucrit. Ha pæne locum non habent, f legitimè pateat eum calumniaſum non fuiſſe. Ioan Andr. Adjicientes, ut qui plenè non probaverit, quod in for- mam opponit, ad expenſas, quas propter hoc pars altera e ſe feciſſe docuerit, condemnetur. Cui verò in probatio- ne defecerit, ejus quod objicit in perſonam, à beneficiis Eccleſiaſticis triennio noyerit ſe ſuſpenſum: ad quæ ſi intra illud tempus propriâ temeritate fe ingefferit, eis ipfo jure perpetuò fit privatus, nullam fuper hocde mife- ricordia{pem aut fiduciam habiturus: nifi manifeſtiſſi- mis conftiterit documentis, quòd-ipfum à calumniæ vi- tio caufa probabilis& ſufficiens excuſaret. CAP. II. Q Vota conditionalia dr alternativa& incertæ in electioxilus reprobantur,& habentur pro non adjectis,& recidunt in purè con- fèntientes, Ioan. Andr. Idem. I* electionibus& poſtulationibus, ac ſerutiniis, ex quibus jus oritur eligendi, vota conditionalia, alter- nativa vel F incerta penitùs reprobamus: Statuentes, ut hujuſmodi votis pro non adjectis habitis, ex puris a Alit.& eloctus. quam lectionem gtofa agnofiit, in verbo, fica b Did..ut quis dnas. infi. tit. prox Leum qui duob,.deacguirs har. Font. c Ille dicitur impugnare adlur, gui opponit aliquid contra formam altus, vel contra perfonam, in cujus commodi diri- gitur executio aliss. Uid. gl. inc, perſonas. fup. deappe d alis vel altera,© alluverfas f& incerta. Ccec-3 i }

11 Sexti Decret, Lib, I. Pie VE 12 conſenũibus celebretur electio: voce illorum, qui non purè conſenſerint, eà vice à in alios reſidente. CAP. HIL G. Ponitur- caufa confiitutionis, C juris veteris confèervatso. ban. Andr, Gregorius X. in generali Concilio Luge dunenſi. Į” periculum 4 majus intenditur, ibi proculdubiò eſt pleniàs conſulendum. Quam gravibus autem ſit onuſta diſpendiis, quot& quantis ſit plena periculis Eccleſiæ Romanæ prolixa vacatio, exacti conſideratio temporis edocet,& conſiderata prudenter illius tempo- ris diſcrimina manifeſtant. Hinc nos evidens evocat ra- tio, utʒ dum reformandis etiam minoribus noſtra/ſoler- ter vacat intentio, ea quæ periculoſiora ſunt, nequa- quam abfque remedio reformationis accommodæ relin- quamus. Ideoģue omnia quæ pro vitanda difcordia in electione Rom. Pontificis, à noftris ſunt prædeceſſoribus, & præcipuè à felicis recordationis o Alexandro Papa III. ſalubriter inſtituta, omninò immota in ſua firmitate manere cenſentes: nihil enim detrahere illis intendimus, ſedquod oxperientia deeſle probavit, præſenti conſtitu- tione ſupplere. HFonitur, quomodo debeat fieri Romani Punteſiciñ electio, quando moritur in civitate, in qua cum Jua Curia refidebat. Roc ſacro Concilio approbante ſtatuimus, ut ſit eun- dem Pontificem in civitate, in qua:cum fua Curia refide- bat, diem claudere contingat exttemum: Cardinales qui fuerint ĩn civitate ipſa præſentes, abſentes expectare de- cem diebus tantummodò teneantur: quibus elapſis, ſive abſentes venerint, ſive non, extunc omnes conveniant in Palatio, in quo idem Pontifex habitabat: contenti ſin- guli ſingulis tantummodò ſervientibus Clericis vel Lai- cis, prout dukerint eligendum. Illis tamen, quibus patens neceſſitas id ſuggerit indulgeri, duos habere permitti- mus, eiſdem d electionis arbitrio reſervato. In eodem autem Palatio unum conclave, nullo inter- medio pariete, ſeu alio velamine, e omnes inhabitent in communi: quod(reſervato libero ad ſecretam Came ram aditu) ita claudatur undique, ut nullus illud£ in- crare valeat vel exire. Nulli ad eoſdem Cardinales adi- tus pateat⸗ vel facultas ſecretè loquendi cum eis: nec ipſi aliquos ad fe venientes admittant, nifi cos, quide volun- tare omnium Gardinalium inibi præefentiym, prois tan- tum, quæ ad electionis inſtantis negotium pertinent, vo- carentur. Nulli etiam fas ſit ĩpſis Cardinalibus, vel eorum alicui, nuncium mittere, vel feripturam. Qui verò contrà fecerit ,fcripturam mittendo vel nuncium, aut cum ali- qua ipforum fecretè loquendo; ipfofa&to fententiam ex- communicationis incurrat, In conclavi tamen prædicto aliqua feneſtra competens diĩmittatur, per quam eiſdem Cardinalibus ad victum commodè neceſſaria miniſtren- tur; fed per eam nulli ad ipfos patere poſſit ingreſſus. Verum ſi(quod abſit) intra tres dies, poſtquam(ut præ- dicitur)conelave præfatum iidemCardinales intraverint, non fuerit ipſi Eecleſiæ de Paſtore proviſum: per fpatium auinque dierum immediatè ſequentium, fingulis die- bus, tam in prandio, quàm in cœna uno ſolo ferculo 2 fint contenti; quibus(proviſione non factà) decurſis, extunc tantummodò panis, vimim& aqua miniſtrentur eiſdem, donec eadem proviſio ſubſequatur. Provifio- nis quoque huiuſmodi pendente negotio, dicti Cardina- les nihil de Camera Papæ recipiant: nec de aliis eidem a Deponens:vota hic expreffa, non privatur pteſtate eligendi, fèd vox fua non computatur. Dom. Font. b- Ud. Cone. Later, fab Alex. III. cap. 1.& Clem. ne Romani, deele c Ia Cone: Lat. .0. 1, Ó refertur c, licet dewitanda, extrà deele. d al: ejuf aem.,€ Vid, l. finon fpeciali. C. de ref& Dom. in c. caufam, dle teſt.& Bald. in d..ſi non ſpectali. f In antiq. exemplar illuc. Ecclefig tempore vacationis obvenientibus undecyn. que: fed eaomnia ipså vacatione durante, fub ejus, cue jus fidei& diligentiæ Camera eadem eft commiſſa, cu- ftodia maneant, per eum difpofitioni futuri Pontificis reſervanda. Qui-autem aliquid receperint, teneantur extunc à receptione quorumlibet redituum ad cos a ſpectantium abſtinere, donec de receptis taliter plena- riam ſatisfactionem impendant. lidem quoque Cardi- nales accelerandæ proviſioni ſic vacent attenti òd” fe nequaquam de alio negotio intromittant:, nifi for- ſan neceſſitas adeò urgens incideret, quod eos oporte- ret de terra ipfius Ecclefig defendenda, vel cjus partes aliqua providere; veb nifi aliquod tam grande,& tam evidens periculum immineret, quod omnibus& fin- gulis Cardinalibus præfentibus concorditer videretur illi celeriter occurrendum. Sanè fi aliquis ex prædi&tis Car- dinalibus conclave predi&tum(ut fuprà exprimitur) non intraverit, aut intrans abfque manifefta caufa infirmi- tatis exierit: ipfo minimè requifito, nec in ejufdem elce ctionis negotio ulteriùs admittendo-per alios ad& eli- gendum fummum Pontificem liberè procedatur, Si ve- rò infirmitate fuperveniente, idem conclave exeis alis quem exire contingat, ipsãetiam infirmitate durante, poterit, ejus fuffragio-non reguifito, ad c ele&tionem procedi: fed fi ad alios poft fanitatem fibi reddita ma ſeu ante, redire voluerit: vel etiamſi alii abſentes, quos per decem dies diximus expectandos, ſupervenerint: te integrà, videlicet antequam eidem Eccleſiæ fit de Pa- ſtors proviſum, in eodem negotio, in illo ſtatu, in quo ipſum invenerint, admittantur, præmiſſa tam de clau- ſura, quàm de ſervientibus, cibo ac potu,& zeliquis cum aliis ſervaturi. F Quid juris, quando moritër Romanus Pontifex extra crusa tatem, in qua erat Curia. Porrò fi quando Romanum Pontificem extra civita- tem prædictam, in qua erat eum ſua Curia reſidens, con- tigeritab hac luce migrare: teneantur Cardinalesin civie tate, in cujus territorio, ſeu diſttictu idem pᷣontifex obiit, convenire, nifi ſit forſitan interdicta, vel contra Eccle- ſiam Romanam in aperta rebellione perſiſtat: quo caſu, in alia vicinioti conveniant, quæ ſimiliternec interdicto ſubjaceat, nee ſit(ut prædicitut) apertè rebellis. Inhac etiam civitate tam quoad expectationem abſentium, quàm quoad habitationem communem, clauſuram,& cætera omnia in domo Epiſcopaſi, vel alia qualibet eiſ- dem Cardinalibus deputanda, eadem obferventur, quæ fuperiùs obeunte disto Pontifice inea ,in qua cum faa Curia refidebat, funt expreffa. GF Datexecutores huic iuri c ænis: loans And, Prætereà(quia parùm eſt juxa condexe, niſi fit, qui eadem tueatur):adjiciendo fancimus: vt Domini d, ae liique Rectores,& Officiales civitatis illius, in qua Ro- mani Pontificis eleđtio fuerit celebranda, auđtoritate a noftrå,& ejufdem approbatione Concilii poteftate fibi traditå, præmiſſa omnia& ſingula plenè ac inviola- biliter fine fraude ac aliquo faciant obſervari: nec Cardinales ultra quam præmittitur, arctare præſumant Super his autem ta obfervandis, ftatim audito ſummi Pontiſicis obitu, coram Clero& poputo univere fo civitatis ipfius ad hoc’ fpecialiter:convocandis, præ- ftent corporaliter juramentum: Quòd fi pramifla dilis genter non obſervaverint, aut fraudem in eis, vel circa ea commiſerint, cujuſcunque ſint ptæeminentiæ, con- ditionis, aut ſtatüs, omni ceſſante privilegio, eo ipſo ſententiam excommunicationis incurrant,& perpe- tuò ſint infames: nec unquam eis porta dignitatis pa- teant, nec ad aliquod publieum offlicium admittan- a Ipſos, b In antig. Coditibus ita: ad eligendum Jubſittu- endum Pontificem liberè,&c. C Ila dua voces, ad electiomm, 8 Vid. gl. in c. ne tales: de conf. dif. 4, Font, daoſunt in antiꝗ: Codicibus, d In antiꝗ dominus. g pit y p am Eeli, ME skiasiplas pieng a unden£ joua ipone iĝo iu i k i

ntra Eccles t: Qno caill ec imtidgto elis 1 De electione& electi poteftate. 14 tur, Ipfos infuper feudis,& bonis cxteris, quz ab ea- dem Romana Ecclefia, vel quibuslibet aliis Ecclefiis obtinent, ipfo facto decernimus effe privatos: itaquòd ad Ecclefias ipfas plenè ac liberè revertantur, admini- ftratorum earundem£cclefiarum arbitrio fine contra- di&ione aliqua difponenda. Civitas verò prædicta non folùm fit interdi&o fuppofita, fed& a Pontificali di- gnitate privata. G Obteftatur Cardenales, ut in elefione Romani Pontificis de- ponant omnens pri vatum aſfoctum:& caſſat omnia pafta, ob- liganones, Q juramenta, guk data vel fata effent de aliquo eligenda. 'Czterùm(quia cùm arbitrium, vel inordinatus ca ptivat affectus, vel ad certum é aliquem obligationis cujuſque neceſſitas adigit, ceſſat electio, dum libertas adimitur eligendi) Cardinales eoſdem obſecrantes per viſcera miſericordiæ Dei noſtri, per aſperſionem fui pre- tiofi fanguinis obteſtamur, ut penſantes attentids, quid eis imminet, cùm agitur de creatione ¢ Vicarii Jefu Chriſti, ſucceſſoris Petri, Rectoris univerſalis Eceleſiæ, gregis Dominici directoris, omni privatæ affectionis in- ordinatione depoftå,& cujuslibet pactionis, conven- tionis, obligationis neceſſitate, nec non condicti& in- tendimenti contemplatione ceſſantibus, non in ſe reci- ptocent conſiderationis intuitum, vel in ſuos: non quæ ſua ſunt. quærant: non commodis privatis intendant, ſed nullo arctante ipſorum in eligendo judicium, niſi Deo, puris& liberis mentibus, nudå electionis confcientiâ, utilitatem publicam liberè profequantur: omni conatu & ſolicitudine, prout poſſibilitas patitur, id acturi tan- tummodò, ut eorum miniſtetio accelereturutilis& per- neceſſaria totius mundi proviſio, idoneo celeriter eidem Eccleſtæ ſponſo dato. Qui autem ſecùs egerint, divinæ fubjaceant ultioni, eorum culpa(niſi gravi propter hoc peractà pœnitentid) nullatenus abolenda. Et nos ni- hilominds pactiones, conventiones, obligationes, con- dita& intendimenta omnia, five juramenti, five cujus- Ebetalterius fuerint vinculo firmitatis annexa, caſſamus, ittitamus,& viribus decernimus omninò carere; ita quòd nullus ad illa obfervanda quomodolibet fit adftri- &us: nec quifquam ex corum tranfgreflione notam- vereatur fidei non ſervatæ, ſed non indignæ laudis titu- lum potiùs mereatur: cùm lex etiam humana teftetur, Deo magis tranſgreſſiones hujuſmodi, quàm jurisjuran- di obſervationes acceptas. G Mohet omnes fidelés út ſtatim auditd ſummi Pontificis morte, ejus celebrent exequias,& quətidit orent pro vigili concordi,& ú= tsh provifione Rom. Ecclefie. Prælati autem in ſuis pradicatronibus spfos fubdstos ad hochortentur,@ eis fieguentiam orationum, ér ob- fèrvantiam jejuniorum indicant. Ioan, And. ia verò fidelibus non eft tam de folicita quan- tumcunque inventione fidendum, quàm de inſtantia Srationis humilis& devotæ ſperandum: huic adji cimus ſanctioni, ut in omnibus civitatibus, cæterisque locis infignibus, ubi primùm de memorati Pontificis obitu certitudo claruerit, à Clero& populo, folenni- bus pro eo exequiis celebratis, Gngulis diebus, donec de ipſius Eccleſiæ provifione indubitanter rumor per- tulerit veritatem, humiłes preces fundantur ad Domi- num: apud eum æ devoris orationibus inſiſtatur, ut ipfe, qui concordiam facitin fublimibus fuis, fic effici- at ċcorundem Cardinalium corda in eligendo concordia, quòd provifio celer, concors,& utilis(prout anima rum ſalus exigit,& totius orbis requirit utilitas} ex i plorum unanĩmitate ſequatur. Et ne tam ſalubre præ- Sumina. a In aliquot manuſcript. fd etiam Pontificali, b In anti- quioribus Codicibus, vel ad certum aliquid obligationis, c Dide Turrecrematam in ſuumna de Ecclęſia, lib. æ. cab. d alias, Ó apud chm. contingat, diſtrictè præcipimus, ut Patriarchæ, Archie- piſcopi, Epiſcopi& alii Eccleſiarum Prælati, cæterique, quibus conceffum eft proponere verbum Dei, Clerum & populum propter hoc fpecialiter frequentiùs con- gregandos, in fuis fermonibùs ad fupplicum precum- ſuffragia, pro celeri& felici exitu tanti negotii frequen- tanda ſolerter hortentur:& ipſis eådem au&oritate s, non ſolum orationum frequentiam, ſed à obſervanti- am(prout circumſtantiæ penſandæ ſuaſerint) jejunio- rum indicant. M lanctionis edictum ignorantiæ negligi prætextu CAP. IY. g Appellantes centra clectiones, poſtulatienes, vel proviſiones, omnia qu objicers intendunt contra perſonam vel formam, tenen- turexprimere: é jurare, quod illa credunt vera effe,€ ea fè polfè probare, Super non expreſßts, ipſi, vel adhhærentes eis, non audlien- tur: niſi de nouo emergant, vel per vemtant, vel ſuper veniat pro- bandı facultas: faper quo jurare debebunt. Statutum Innoc. edia tum contra non probantes, quæ objiciuntur in perſonam vel formam, in fao robore conſor vatur. Ioan. And. Idem in eodem, u circa electiones, poſtulationes,& proviſiones Ec- cleſiaſticas viam malitiis, prout eſt poſſibile, præ- cludamus, ne diutiùs periculosè 4 vacent Ecclefig: vel perſonatuum, dignitatum,& aliorum Eceleſiaſticorum beneficiorum provifio differatur: Edicto perpetuo providemus, ut(fi quandoaliqui electionibus, poſtula- tionibus, vel proviſionibus ſe opponunt, proponendo aliqua contra electionis, poſtulationis, ſeu proviſionis formam, aut perſonas eligentium, vel electi, ſive illius, cui erat proviſio facienda ſive facta,& propter hoc con- tigerit appellari) appellantes in intrumento publico, ſeu literis ſuper appellatione confectis, omnia& ſingu- la exprimant qug in formam intendunt objicere vel per- fonas: Coram perfonis authenticis, aut perfona, qug fuper hoc teftimonium perhibeant veritati, corporali præſtito juramento, quòd credunt ea, qug fic expri- munt, cfe vera,& fe poffe probare: Alioquin tam op- ponentes, quàm(tempore appellationis interpofitæ, vel poſtmodum) adhærentes eiſdem, objiciendi aliqua(quæ non fuerint in hujuſmodi literis vel inſtrumentis expreſ- ſa) poteſtatem ſibi noverint interdictam: niſi aliquid poſteà forſan emerſerit, vel ſuper antiquis ſupervenerit probandi facultas, aut aliqua antiqua in opponentium- notitiam de novo pervenerint, quæ appellantes appella- tionis tempore emiffæ veriſimiliter ignorare potuerint, & etiam ignorârint. Super hujufmodi autem ignorantia, & fuperveniente facultate probandi, fidem per proprium præftandum corporaliter faciunt juramentum: hoc ad- jiciendo injuramento eodem, quòd ad ea probanda cree dunt fe fufficientes probationes habere. Illa ſanè, quæ felicis recordationis Innocentius Papa quartus contra non plenè probantes ea, qug in formam vel perfonam objecerant, ftatuit, in fuo volumus robore permanere. CAR V G Eltus ante confirmationem adminifirare non debet per fèy vel per alium, in totum, vel in partem, fab quocunque. colore: quë contrà fecerint, ipfò jure przvati Jant jure ex electione Juaſito. Ies an. Andr, Idem in eodem. Varitiæ c cæcitas,& damnandæ ambitionis impro- A bitas, aliquorum animos occupantes, æos in illa m 4 temeritatem impellunt, ut quæ ſibi à jure interdicta à al. Ged& obſervantiam. b Vid. Conc. Lat. fub Imoc. Hi c23. C refertur ext. de elect. can. nepro defedu. c Vid, Latte bertinum de jure patron. l. 2. p. 2..5. art. 1. d Qui dicantur agere allum temerarit, Vide text. qus fil, fint legit. per venerabie lem, ver. videbatur,& per Loan, And, in Clem. 1. de fèpult, Cece 4

15 noverint, exquiſitis fraudibus uſutparè conentur. Non- nulli fiquidem ad regimen Ecclefiarum electi, quia eis, jure prohibente, non licet fe ante confirmationem ele- ctionis celebratæ de ipſis, adminiſtrationi Eccleſiarum, ad quas vocantur ingerere: ipfam fibi tanquam procu- ratoribus, feu œconomis committi procurant, Cùm ita» que non ſit malitiis hominum indulgendum, nos latius providere volentes, hâc generali conftitutione fancimus, ut nullus de cætero adminiĝrationem dignitatis, ad quam electus eſt, priuſquam celebrata de ipſo electio confirmetur, fub æconomatůs, vel procurationis nomi- ne, aut alio de novo quæſito colore, in ſpiritualibus vel temporalibus, per fe vel per alium» pro parte vel in to- tum, gerere vel recipere, aut illis ſe immiſcere præſu- mat. Omnes illos,qui fecùs fecerint, jure, fi quod eis per electionem quæſitum fuerit,- decernentes eo ipfo pri- vatos. CAPR VE Q Eligentes, quam citò commodè poffunt, electionem elelto pra- Entent. Bleus intramenfim confèntiat: a re quaſito, niſi conditio perſonæ ipſum excuſet. Po Hrmationem petat intra tres menſes, aliàs electio viritus oann. Andre as estj conſenſum con- vacuetur. Idem ż» eodem, Uàm fit Ecclefiis ipſarum diſpendioſa vacatio, quàm periculofa: etiam effe foleat animabus,-non folùm jura teftàntur, fed etiam magiſtra rerum efficax experientia manifeftat. Cupientes-itaque competen- tibus remediis vacationum diuturnitatibus obviare, hoc perpetuo decreto ſtatnimus: ut ſi quando fuerit electio in aliqua Eceleſia celebrata, electores electionem ipſam, quam citius commodè poterunt, electo præſentare, ac petere conſenſum ipſius procurent a. Electus verò il- lum adhibere intra menſem à tempore præſentationis hujufmodi teneatur. Quem fi ele&us ipfe ultrà præſtare diſtulerit, jure, ſi quod ei eꝝ ſua electione fuerit acquiſſ- ipſo privatum: niſi forſan ea ſit electæ perſonæ conditio, ut electioni deſe celebratæ abſque ſuperioris ſui licentia, ex prohibitione, ſeu quå- vis provifione. fedis Apoftolicæ, confentire nonmpoffit: quo cafu idem ele&tus, feu ele&ores ipfius; confentiendi licentiam ab ejus fuperiore, cum ea celeritate; quam fu perioris ipfius præfentia vel abfentia permiferit, petere Kudeant& habere. Alioquin, ſi lapſo tempore pro ejuf- e tum, extunc ſe noverit eo dem ſuperioris præſentia vel abſentia(ut præmittitut) moderando, hujuſmodi licentiam eos nequaquam obti nere contingat: electores extunc ad electionem aliam- procedendi liberam habeant facultatem. Gæterum qui. vis electus intra tres menfes poſt conſenſum electioni de ſe celebratæ præſtitum, confirmationem electionis ipſius petere non omittat. Quòd fi, jufto impedimento cef- fante, intra hujufmodi trimeftre tempus omiferit, electio eadem eo ipſo viribus vacuetur. CAP.. YII: G Sinon ſequatur electio, non eñt quit ex conſonſi in ſefutinio Hienten habito in indignum eligendi poreflate priuntus. hoc dicit. Aoann. Audr. Idem in eodem. Erpetuo& fanđionis oraculo. declaramus, quòd ſcienter in electionibus nominantes indignum, pro- hter ſuffragium in ſcrutinio præſtitũ(niſi adeò in eo per- ſtiterint, quòd ex votis eorum communis electio ſubſe- quatur) nequaquameligendi poteftate priventur: Licèr pro eo, quòd indignum nominando, ſcienter contra cenſcientias ſuas agunt a& divinam vindictam,& A po. folic ultionis metum d quem qualitasfacti fualerit, poflint non immeritò.formidare; — —————— — al. perpetua Vanctionis,&c. C al.agant. Hlarib. motum. a al. feſtinent. b d J omnibus antig.ex Sexti Decret. Lib. L Tit. VL | tæ. Inferiores autem judices, quorum. erat ipfart 16 CAP. VIIE FEligens, vel electioni conſentiens, contra elecfum(nifi ex noa va cauſa, vel noviter ei pandita) Jè neguit opponere, vel renuncias re. loan, And. CA rig soat Idem in eodem. Noe licere decernimus(poſt quam in ſerutinio no- Jminaverit aliquem,& electio fuetit ſubſecuta: vel poſtquam præſtitetit electioni de ipſo ab aliis celebratæ conſenſum) illum ſuper electione ipſa(niſi ex cauſis po ſteà emergentibus) impugnare: vel niſi ei morum ipfius anteà celata, de novo pandatur improbitas: ſeu alicujus alterius latentis vitii, vel defectuùs, quæ veriſimiliter p entie, ignorare potuerit, veritas reveletur.. De hujufmodi au- ningat s in di tem ĩgnorantia fidem faciat proprio à juramento. odinemincon fuper de CAP. 1x. ujus even EÇ. Contra elekum à duple majori parte; vel eleftores ipfius; nil 4 telsgua parte potest opponi, quod votum extenuet: fed'îd bene ope ponitur, quod votum annullet. Ioan. And. Idem in eodem. S Iquando contigerit(duabus electionibus celebratis) partem alteram eligentium duplo majorem$ nus mero inveniri: contra electores, qui partem reliquama ficexcedunt, ad extenuationem 2eli, meriti, vel auctori- tatis ipſorum, reliquis, vel electo ab eis, aliquid oppo- nendi omnem præſenti decreto interdicimus facultatem. Si quid autem opponers voluerint, quod votum illius, cui opponitur, nullum redderet ipſo jure, id cis non ine telligimus interdictum. CAP- X: Ẹ@ Appellatio judieialis veléxtra, devolùit ca Epi Toporuzr dr ſuper toram ad Papa m: fiin firipti, Probabili fuerat interjecta: alids ne Etab ea pofan: partes fine pravitate recedere, pri ujquam Papa prafèntata fi ceffù Inter venerit pravitas, in quirere: quam ſi repererint, Fiomam rcauſd an in tes rores ju trees ante omnia EnS ina dle ca atuent Ppartibuus lerminum, in quo CUI Aiti conſpectui repraſontent. Ioan. And. Idem in eodem. Uamvis conftitutio felicis recordationis Alexandri Papæ quarti, prædeceſſoris noſtri, cauſ- tionum Epiſcopalium, ſeu fuper electionibus Epi ſcoporum exor- tas, non immeritò majoribus c mmerans, cogni- tiones ipfarum per appellati rat ad Apoſtolicæ ſedis examen riam appellantium audaciam,& efftenatar appellatio- num frequentiam reftenare volemtes, hàc generali con- ftitutione duximus providendum: ut fi in prædictis electionibus, vel in aliis fcopatu majoribus celebratis, expre frivola c contigeritappellari, per appellat modi nequaquam ad ſedem eandem negotium devolva- tur. Sed cùm in electionum earundemu i dicio; velextra judicium appellatur probabili, quæ probata deberet!l dem ipfam hujuſmodi negotia deferantur. C erùr in præmi flis omitibus cafibus liceat partibus ab hujuſi di appellationibus, nullà tamen interveniente pravita- te, recedere, antequam præfatæ ſedi fuerint præſenta- Nas munimentis ſe Apoflolico & te p 15, eputari, a cauſarum cognitio appellätione-ceſſante, an in h pravitas intercefferit, ante omnia diligenter inquis rant:& ſi eam interceſſiſle repererint, ſe de cauſis ipfis nullatenus intromittant, ſed præfigant dictis partibus terminum peremptorium competentem, in quo cum ija a Did. Panorm. an cab. 2. De conſtit.& Bal. co b Vid. giff iniciem. ad compėeftendas. de fëgush. poff é fiu- Da. Frivola cauſd appellandi qua dicantur y vide incap. cum appel lationib. inſtà de appell. hoctlib. g” EN omnibus

17 omnibus actis& munimentis fuis Apoftolico fe conſpe- ctui repræſentent. ÇAP. XI. @ S: inter religua;gua objeciuntur promovendo ad dignitatem, abjisitur evidens defcctus ſcientiæ uel perſonæ, allud antè omnia examinari debebit, Et fi reperietur falfum, opponens à profècutione negotii repellitur,& punitur perinde ac ſi defeciſſet in probatione enniuim ob jectorum. Ioan. And. Idem iż» eodem. Elfortè inter cætera, quæ objiciuntut electo aut poſtu · W lato, feu aliàs promovendo ad aliquam dignitatem, evidentem fcientiæ, velalium perfong defetum oppo ni contingat: in diſcuſſione objectorum illum ſtatui- mus ordinem incommutabiliter obſervandum, ut ꝑro movendus ſuper defectu ipſo ante omnia ſubjiciatur e- xamini: cujus eventus examinandis aliis aut dabit ini- tium, aut negabit, Gæterùm fi premiffi examinis exi- tus hujufmodi oppofitiones docuerit veritate deftitui, opponentes omninò à proſecutione cauſæ, in qua talia objecerunt, excladimus:& perinde puniri decernimus, ac ſi penitus in probatione omnium, quæ objecerant, de- feciſlent. CAP. XIL Qui grataverit aliquam perſonam Eccleſiaſticam, vtl cjus avnfanguneos vel Ecelefas fen bona, pro eo,guòd eum pro quo roga- batut eligere noluit, ipfo facto excommunicatus est. Ioan, And, ? Idem in eodem, Ciant cuncti, qui Clericos vel quaslibet alias perſo- nas Eccleſiaſticas(ad quos, in aliquibus Eccleſiis, monaſteriis, aut aliis piis Iocis ſpectat èlectio) pro eo, quòd rogati, ſeu alias inducti, eum, pro quo rogabantur five inducebantur, eligere noluerint, vel conſanguineos çorum, ant ipfas Ecclefias, monafteria, ſeu loca cætera, beneficiis five aliis boris fiis, perfe vel per alios fpo- liando, ſeu aliàs injuſtè perſequendd a, gravare præ- ſumpſerint: ſe ipſo facto excommunicationis ſenten- tià innodatos. CAP. XIII. q. Primo punit ufùrpantes de novo cuflodiam vacantiunt Er- sléffarum, Secundo punit Clericos ér Monachos hoc fieri procuran- PRI Terttò punit Clericos fe talibus non opponentes. Quartò ponit, qualiter debeant ſe habere habentes talem cuſtodiam ab antiquo. Toan: Andr. Idem an eodem. Enerali conſtitutione ſancimus, univerſõs& ſingu- los, qui regalia, cuſtodiam, ſive guardiam, advoca- tionis ſeu defenſionis titulum in Eccleſiis, monaſteriis, ſeu quibuslibetaliis pris locis, de novouſurpare conantes, bona Eccleſiarum, monaſteriorum, aut locorum ipſorum vacantium occupare præſumunt, quantæcunque digni- tatis honore præfulgeant: Clericos etiam Ectleſiarum, Monachos monaſteriorum,& perſonas cæteras locorum eorundem, qui hoc ſieri procurant, eo ipſo excommu- nicationis ſententiæ decernimus ſubjacere. IIlos verò, qui ſe(ut deberent) talia facientibus non opponunt, de Froventibus Eceleſiarum, ſeu locorum ipforum, pro tem- pore; quo præmiffa ſine debita contradictione permiſe- rint, aliquid pereipere diſtrictius inhibemus. Qui au- tem ab ipſarum Eccleſiarum cæterorumq́; locorum fun- datione, vel ex antiqua conſuetudine jura ſibi hujuſmo- di vendicant, ab illorum abuſu ſic prudenter abſtineant, & fuos miniftros in eis ſolicitè faciant abſtinere, qudd ea, quæ non pertinent ad fructus ſive reditus provenien tes vacationis tempore, non uſurpent: nec bona cætera, qugrum ſe aſſerunt habere cuſtodiam, dilabi permittant, ſedlin bono ſtatu conſervent. CAP: XIV. G Parochialis Ecclefia nemim confiteatur, gui non fa idonei fèr- entids moribus, C atate: Ofi conferatur non attingenti xxu. — a Vid, cap. felicis, infi: dé pænis, cm ibi nats De electione& electi poteſtate. 18 annum, non valet collatio.: Ile antem, cni talis Ecclefia collata flierie, tenetur henſonaliter reſidere,& intra annum Sacerdos fieri y fi autem promotusnon fuerit, elapfà anno privatus est ipfò jures Super refidentia antem Prålatus ejusad tempts poterit difpenfare loan, Andr. Idem s3 eódem. pao à felicis recordationis Alexand. Papa 11 præd. noſtro editus, inter cætera ſtatuerit, ut nullus regimen Ecclefiæ parochialis fufcipiat, nifi xsv:annum ætatis attigerit, ac fcientiâ& moribus commendandus exiſtat: quodque talis ad regimen aſſumptus hujuſ- modi, fi monitus non fuerit præfixo à canonibus tem- pore in Presbyterum ordinatus, à regiminis ejufdem» amoveatur officio,& alii conferatur. Quia tamen in obſervatione canonis memorati ſe multi exhibent ne- gligentes: nos periculoſam illorum neglig lentes juris executione ſuppleri, præſenti decr ſtatui⸗ mus, ut nullus ad regimen parochialis Ecclefie aſſuma⸗ tur, niſi ſit idoneus moribus a, ſeientià& ætate: Pe- cernentes collationes de parochialibus Eccleſtis, ĩis qui non attigerint xxv. annum, decætero faciendas, viri- bus omninò carere.'etiam, qui ad hujufmodi regi- men aſſumetur, ut gregis ſibi erediti diligentiùs curam- gerere poffit, in parochiali Ecclefia, cujus rector exti- terit, refidere é perfonaliter teneatur: Et intra an- num à fibi commiffi regiminis tempore numerandums fe faciat ad Sacerdotium promoveri. Qudd ſi intra idem tempus promotus non fuerit, Eccleſia ſibi com- miſſa, nulld etiam præmiſsà monitione, ſit præſentis conſtitutionis auctotitate privatus. Super reſidentia verò(ut præmittitur) facienda, poſſit Ordinarius grati- am diſpenſationis ad tempus facete, prout caulſa rationae- bilis id expoſcit. CAP: XY. G Parochial Ecclefia non commendetur, nif conffituto in atarè legitima ér Sacerdotio:& tali, non nifi una:& illa tunc demum cam necefitas velutilitasextgite Talis autem commenda ultra fès menfès non duret; Quod contra predicta faum fueris;est irritum žpfò jüre, Ioan And. Idem zreodem.:; Empo deinceps parochialem Ecceefiam, alicui noti conſtituto in ætate legitima& Sacerdotio, com- mendare præſumat: nec tali etiam niſi unam,& evie denti neceſſitate, vel utilitate ipſius Eccleſiæ fuadente> Hujufmodi autem commendam(ut præmittitur) ritè factam, declaramus ultra ſemeſtris temporis ſpatium- non durare: ſtatuentes, quicquid ſecùs de commen- dis Eecleſiarum parochialium actum fuerit, eſſe irritum ipſo jure. CAP. XVL G Hát decret. fant multum utilis fuo tempore, antequarh Papa reſervaret fibr provifionesEpifiopatuum. Giof. prima Ponit ſumma- rium:& ſecunda diviſionem. Dominicus. Nicolàus III. O bime Eccleſiarum vacationibus c periculoſis occurrere, ac malignantium ſubterfugiis obviare s i: s 2 zaſ⸗ jam provifis remediis, alia(quæ patenter ipia reru-s experientia ad earum expeditionem indicavit utilia) remedla experta ſubjungimus:& quod felicis recorda- tionis Gregorius Papa x. prædeceſſor noſter, de ele- ctionibus præſentandis electis,& ipſorum electorum-⸗ petendo ac adhibendo conſenſu, ſalubriter ftatuit, in ſuo robore, cùm infrà ſcripti temporis- moderatione, in præſentandis electionibus permanere volentes: fed» quod de ttimeſtri tempore poſt conſenſum ad petendas — 4 Idem cauetur in Concil. Liat. fab Innoc. TI: cap. 30. C“ in Cono. Tid. ſaſ. 7. de reform. cap. 3.& S 24. derefor,-12. b Idena cavetur in Conc. Tid. ſelſ. ſ. de reform. c. a. C Vacatio fimplicu- ler deck continet omnem modum vacandi. vide ci ſuſccptum. de reſeript. ſup. eod. Phil. Font.

19 Sexti Decret. Lib. I. Tit. VI. 20 aliunde proviſorum, ſi de ipſis diſcretis, vel commu- confirmationes inſtituit, quoad illas, quæ petuntur vel peti debent à ſede Apoſtolica, temperantes:(cùm interdum aliquorum locorum vicinitas minùs exigat, aliquorum æ diftantia prolixius tempus expoícat:) hác generali& in perpetuum valiturå conftitutioneo ſancimus, ut omnes electi cathedralium, vel regula- rium Ecclefiarum(quorum. ele&ionum confirmatio- nes, vel infirmationes, ad ipfius{edis examen deducit immediata ſubjectio, vel appeliatio interjecta devol- vit) intra unum menſem poſt conſenſum, vel poſt ob- tentam de ipſorum electione notitiam, fi eam debito tempore non contigerit præfentari, ad fedem ipfam irer arripiant,& extunc five intra præklcriptum t pus iter arripuerint, five non, abfque fraude, q tò poterunt commodè, locorum conſideratà diſtan. tià, petituri ſuarum electionum confirmationes, vel proſecuturi electiones ſuas, quibus poterunt modis li- citis comparere, cum omnibus actis, juribus,& muni- mientis ſuis,& proceſſus ſuos contingentibus, coram nobis perſonaliter teneantur. Quòd fi per viginti dies poſt lapſum ex qualitate iocorum moderandi tem- Poris expectati, ſive eligentes, ſive opponentes vene- rint, ſive non: perſonaliter comparere,& fuarum ele- ctionum confirmationem, vel profecutionem, ſeu exe- cutionem petere, nullà juſtà causà interveniente, contempſerint: de qua intra prædictos viginti dies pro- poſita, intra quindecim dies pof tempus hujufmodi, coram nobis, vel alio, ſeu aliis deputando, vel depu- tandis à nobis, ſi admittenda videbitur, teneantur a- pud fedem ipfam facere plenam fidem. Niſi vel intra eoſdem viginti dies, ſeu pradictos quindecim, eo caſu tantůum, cùm ad prædictam cauſam propoſitam, ut prædicitur,& admiſſam probandam conceſſi fuerint, talia& tam veriſimilia proponi contingeret, quæ é ju- dicio præſidentis electos ipſos ab infraſeripta pœna me-. titò excuſarent:& propter quæ forſitan videretur ei- dem ad prædictam comparitionem tempus prolixius indulgendum. Inſuper etiam eo caſu, quoad perfona- lem electorum comparitionem excuſandam, aliquam juſtam cauſam proponi contigerit, vel admitti: niſi tunc intra idem tempus juſto impedimento ceſſante, per procuratorem ad præmiſſa omnia ſufficienter in- ſtructum,& nihilominds ipsä causa ceſſante, ut præ- mittitur, ſe perſonaliter præſentaverint: electiones de ipfis factas, eo ipſo viribus vacuantes, ipſos omni jure, fi quod cis per electionem hujuſmodi quæſitum eſſet, decernimus eſſe privatos. Electos verò, qui ſe ſi- ne actis, juribus& munimentis ſuis,& proceſſus ſuos contingentibus perſonaliter, vel per procuratorem, ut præmittitur, præfentaverint: eå volumus ex contem- ptu conftitutionis hujufmodi, eo cafu pœnà percelli, ut pro exhibendis illis alibi, quàm apud fedem ipfam, nifi ex juta caufa, non poffint dilationem aliam obti nere. Ad hæc, ut diligens inquiſitio ſuper electionibus, & eligentibus,& electis ac aliis præmiſſa contingenti- bus, plena informatio poit haberi(quam informatio nem per procuratores, qui utplurimùm conftituuntur abſentes,& proceſslis ignari, curſus cauſarum non ſen- tit de facili provenire) de ipſis electoribus duæ perſo- næ ad minus, ſuper negotio ipſo, ut de electis præmit- titur, ſufficienter inſtructæ, quando electionem con- cordem effe contigerit, intraidem tempus, per c Ca- pitulum expenfis bonorum ad Prælatum ipfius Eccle- fix, de cujus ele&ione agitur, pertinentium, fi fint di- fcreta, alioquin communium: vel per ipſum Capitulum a Alita:© aliquorum, dre. b Al. ita: qua in judicio, érc. c Hac periodus in antiq. Codice. ita habet: per Capitulum in expenfis, de bonis ad Prelatura ipfius Ecclefia, de cujus eleftione a giur, pertinentibus, fi fint difreta: alioquin de communibus vel per ipfum Capstulum abunde provifis,&c. f nibus tunc adhiberi non poſſint, ad omnia inſtructæ (inquam plenariè) tranſmittantur. si verò in diſcor- dia electio, vel electiones ipſæ proceſſerint: tunc duæ perſonæ ad minus de parte qualibet(chm ſint plures) vel de patte electi(cùm electio una proceſſerit) ne- ceſſariis& moderatis expenſis electorum. Quas fic- lecti exhibere contempſerint(niſi forfan ipfos facul- tatum impotentia pro qualitate negotii excuſaret) o- mni jure ipfis ex tali electione quælito priventur. Et quando(ᷣ unicus eſt electus, cui aliquis vel aliqui ſe op- ponunt, co cafu tam opponens, quàm opponentes hu- jufmodi, fi duo tantùm, vel fi plures, duo ad minus ex ipfis opponentibus, expenfis iplorum opponentiuma propriis plenè(ut dictum eſt) cum actis& munimen- tis inſtructi à compareant: ut per præmiſſas perſo- nas, vel negotium plenariè inſtrui, vel ſedes eadem- valeat informari, an Eccleſiarum utilitate penſatà,& aliis inſpectis circumſtantiis, ſuper habendis aliquibus probationibus, ſeu quibuſcunque aliis ſit alibi faci- enda commiſſio, vel(æquitate fuadente) partes potius apud ſedem ipſam in probationibus& aliis ſint arctandæ. Cæterùm ſi eligentes electiones ipfas con- corditer, vel in diſcordia celebratas, intra octo dies, poftquam commodè poterunt, ele&is præfentares diſtulerint: ipſos, qui culpabiles in hoc extiterint(quo ad fe) à procefsûs profecutione totaliter excludentes, omnibus beneficiis fuis, quæ in ipfa Ecclefia, de cujus electione agitur, obtinent, per triennium continuum extunc inckoandum, volumus eo ipſo fore ſuſpenſos: ad quæ ſi intra illud tempus fe prepriâ temeritate, vel alio quæfito colore ingefferint, illis ipfo jure perpetuò fint privati. Vel ſi perſonas inſtructas, ut præmittitur, (etiamſi opponentes vel electi mittere vel venite, ſeu enpenſas miniſtrare contemnant) deſtinare neglexe- rint(nifi eos Capituli, vel contradicentium paucitas, feu alia jufta& probabilis caufa evidenter excufet: in quo caſu procuratorem ſufficienter inſtructum mitte- re,& nihilominùs ceſſante causà dictas perſonas diri- gere ceneantur:)& à totali(quoad ſe) proſecutione- proceſſus,& à proventuum beneficiorum, quæ in clefia ipfa obtinent, per triennium continuum perces ptione priventur: opponentis vel opponentium(cùm unicus eſt electus) contumacia ſimili pœnã plecten- da: nihilominùs tamen in præmiſſis caſibus, quibus eli- gentes vel opponentes, quoad ſe proceſſus proſecutio- ne privantur, electis ſuper hoc in proſecutione fui ju- ris nullum præjudicium generetur, Denique cùm ad poftulationem concordem vel diſcordem procedi con- tigerit,& aliqui patientes in ordinibus vel ætate defe- ctum, vel his ſimiles poſtulentur, non qui aliis Ee- cleſiis alligati, liberum non habent fine noftra per- aifione volatum:(circa quos taliter alligatos, nihit de veteris juris obſervantia immutamus) poſtulatos hujuſmodi,& poſtulantes eoſdem, eà moderatã diſtri- ctione perſtringimus, ut eo ſalvo, quòd poſtulati hu- juſmodi, nec ſuis poſtulationibus præſtare conſenſum, nec(ut de electis dictum eſt) exhibere expenſas aligui- bus teneantur: ſed poſtulantes ipſi concorditer vel di- ſcorditer, expenſas ipſas perſonis talibus ſubminiſt rent: poſtulatos in veniendo(ſi non diſſenſerini)& poſtulan- tes in mittendo perſonas inſttuctas(ut in concordi vel diſcordi electione) per omnia(ut ſuprà premittitur) moderatio præmiſſa conſtringat:& negligentes ſtatu- a Aliter, infirufa. b Hac periodus utplurimam inantig. exemplaribus ita legitur: Er quandounicus efl elef us, cni alie quis vel aligut fe opponunt in expenſis Spr» Prepri ama tam opponens, quèma opponentes hujufinodi, fiduo tantum, vel fi plures, duo ad minus ex ipfis opponentibns in expenfisipjorum oppae nenttum, plenè, Ce. bi taibi- flndamenta mil Topheig a OLiS M

— De electione& 22 taibidem, fimilis pæna percellat: nec per hoc, quòd de poftulatis pro celeri Ecclefiarum expeditione ftatuitur, poftulationesipfæ minùs dependére intelligantur à gra- tiaquàm anteà dependebant. Porrò in fingulis cafibus fupradi&is„in recuperandis, vel reddendis expenſis eli- gentium, electorum, poſtulantium,& etiam poſtulati, illud fervari decernimus, quod jukum fucrit, feu qui- tas canonum judicabit. CAP. XVIL G Glofa prima dividit,&[ummat totum textum. vide eam., Doſninicus. Idem. Undamenta militantis Eccleſiæ, in montibus ſan- Gis Propheta a rememorans, per montes Apoftolos & prædicatores patenter inſinuat, quibus tota hujuſmodi ædificii fabrica confidenter innititur: qui firmæ é ba- ſes Eccleſiæ ſuper fundamento, præter quod nemo aliud ponere poteſt, quod eſt Chriſtus ſeſus, veluti ſummo angulari lapide ſolidantur: ut veritas, quæ anteà legis& Prophetarum præconio vehebatur, per Apoſtolicam tu- bam in ſalutem univerſitatis exired: ficut fcriptum eft; Em omnem terram exuit fonus eorum:& im fines orbis terræ ver. ba eorum.] Hujus autem muneris ſacramentum ita Domi- nus ad omnium Apoſtolorum voluit officium pertinere, utin beato Petro Apoftolorum omnium fummo, prin- cipaliter collocaret: ut ab ipſo, quaſi quodam capite, do- na ſua velut in corpus omne diffunderet: hunc enim in conſortium individuæ unitatis aſſamptum, id, quod ipſe erar, Dominus voluit nominari, dicendo d;[u es Petrus, G fuper hanc petram adificabo Ecclefiam méam:-| ut æter- ni templi ſtructura Deo ædificante conſtructa, mirabi li munere gratiæ Dei in Petri confifteret firmitate: cui Salvatoris noftri miranda provifio beatum Paulum in Apoſtolatu gentium per dexteras ſocietatis e adjun- wit Iftifunt, per quos Evangelium Rome refplenduit. Ifti funt ejus Patres; verique paſtores. Iſti ſunt, qui unà die, pro merito, uno loco„proœgloria, fub uno perfecu- tore, pro parili virtute compafli, urbem ipfam glorio- focruore martyrii Chrifto Domino confecrâårunt- Hti funt, qui illam inhanc gloriam provexerunt, ut Gt gens ſancta, populus electus, civitas ſacerdotalis& regia: per ſacram beati Petri ſedem caput totius orbis effe éa: Ne autem ipſa mater Eccleſia in congregatione& paftura fidelium temporalibus careret auxiliis, quin potiùs ipfis adjuta, fpirituaļibus femper proficeret: in- crementis: non abſque miraeulo factum eſſe concipi- tur, ut occaſionaliter Conſtantini Monarchæ à Deo Proviſa, ſed curata baptiſmalibus fomentis infirmi- tas, quandam quaſi adjiceret ipſi Eccleſiæ firmitatem, qui quarto die ſui baptiſmatis, unà cum omnibus fa- trapis, 8c univerſo ſenatu, optimatibus etiam,& cun- &opopulo;, in perfona beati Sylveftri, fibi- Romanam concedendo urbem relinquens, ab eo& ſucceſſoribus ejus, per pragmaticum conſtitutum diſponendam eſſe, (decernens in ipſa urbe utriuſque poteſtatis Monar- chiam Romanis Fontificibus) declararet: non juſtum arbitrans, ut ubĩ Sacerdotii principatum,& Chriſtianæ religionis caput Imperator ccœleſtis inftituit, illic Im- perator terrenus habeat poteſtatem: quin magis ipfa Petri fedes-in Romano jam proprio folio collocata, li- bertate plenå in fuis-agendis per omnia pôtiretur.: nec ulli ſubeſſet homini, quæ ore divins cunctis digno- ſeitur eſſe prælata. Decet namque ipf Romano Pon- tifici per fratres ſuos ſacroſanctæ Romanæ Ecclefiz Cardinales-(qui fibi in executione officii Sacerdotalis coadjutores aſſiſtunt) libera provenire conſilia: decet à Efſalm. ↄo. b z Corinthize C Hſalm. 16. Roman. cap, t0. e al.ſoctetatet. d AAatth. 26. ipſius nullo modo vacillare judicia: ut fratres ipſos nuſ- Ius ſecularis poteſtatis metus exterreat, nullus temporalis favor abforbeat, nullus eis terror immineat, nihil cos à veri conſilii ſoliditate removeat: quin, cùm per ipſum Romanum Pontificem in quibufcunque negotiis contine geret eorum peti confilia in confulendo, peromnia libe- ri eidem Romano ponti fici in omnibus, quæ pro tempos re imminent, liberè conſulant& aſſiſtant, ipſaque Ro- mani Pontificis Vicarii Dei, quæ ſuis temporibus occur- rerit electio,& eorundem à Cardinalium(cùm expe- dierit) facienda promotio, in omni libertate procedant. Dignẽ itaque ad urbem ipfam ejuſque regimen aciem noſtræ conſiderationis extendimus, ut felici ducta regi⸗ mine, præſervetur è noxiis,& optatis femper proficiať inerementis. Nunquid obduxit oblivio, quæ urbi, quæ incolis nota diſpendia intulerunt hactenus peregrina re- gimina? Nunquid non hæc deſtructio mœnium defore matio proveniens ex ruinis, luce clariùs manifeftant? Nunquid non hæc fidelium contrectata 6 depoſita? Nunquid non hæc ipſa veneranda Dei templa præſiden- tis manu facrilegâ diebus noftris nefariè violata pro- clamant è Quid- plura? Nénne ipfius urbis retroactis temporibus incorrupta conftantia, fub regentis c€O tempore nefando fubverfa ef regimine? ipfamque ur- bem ſpeculum fidei tanta reſperſit infamia, ut à matre fua Romana Ecclefia filia prædilecta deviare compulfa,. quondam Conradinum, qui de venenoſa radice Frede- rici quondam Romani Imperatoris, colubri tortuofis juſto ĩpſius Eccleſiæ judicio reprobati, prodiiffe videba- tur in Regulum: quique ad esterminium Romanæ ma- tris Eccleſiæ manifeſtis indiciisunà cum fuis fautoribus aſpirabat,& in contemptum Dei& fuæ matris, acipfius urbis opprobrium patenter reciperet æ, recepto fave- ret, conſtituens ſe per hæc e tam pateptis hoftis fux ma- tris Eccleſiæ fliam adjutricem. Hoc ipſi Romæ præſti⸗- terunt Senatores incogniti, hoc Præſides improviſi, ut gratioſa civitas redderetur ingloria, ſua ſtabilitas vo- caretur inſtabilis, ſuæque conſtantiæ antiquata ſolidi- tas, linguis hominum vocaretur infirma. Proinde of ficii noĝri debitum circa hujufmodi. tam periculofos eventus ad libram moderaminis erigentes, tantæ ſub- verſionis occaſiones ita ſalubris remedii appoſitione- præcidimus, ne illorum(qui ipſam Rempublicam lau- dabiliter hactenus gubernaverunt) videamur gloriam fugillare vel- merita, quæ illis apud infallibilem,& ſcientem omnia retributorem, de jam perlatis quæſita laboribus ſalva perſiſtunt: Ut ergo circa regimen ipſum talis adhibeatur in omnibus cum diſcretionꝰ ſolertia, per quam ipſi Romanæ Eccleſiæ plena libertas (quæ in omnibus& per omnia ſibi debetur) optata proveniat: vitentur jam experta pericula,& Romanus F populus abopprimentium protectus incurſibus ſede- at, ſedendo quieſcat in pulchritudinem g pacis, 1m tabernaculis fiduciæ,& temporalium tequie opulen- ta; de fratrum noftrorum confilio, hâc irrefragabili& in perpetuum valiturå conftitutione fancimus: ut quan- docungue& quotiefcunque Senatoris electio vel alterius quocunquenomine cenſeatur, quì quocungue modo vel quocunque titulo ipſius urbis debeat præeffe regimini inpofterum imminebit: nullus Imperator feu Rex Ro- manorum, aut aliꝰ Imperator,vel Rex, Princeps, Marchio, Dux, Comes aut Baro, vel quicunque alterius notabilis a: Quales Cardinales eligi debeant, habetur in Concil. Tridente ig 0 5 1 8 SER- 24: de reformat, cap. L. circa finem. D- aliter, contracta. c Hac periodus ita-legitur: Sub regenti eo tempore fubverfa res gimine: ipfam urbem fpeculum fidei, E. d Alias, exciperet. e al. pen hocs al. per hano. f all ita:& Romanorum popnins j al. pulehritudins.

y 22 Sexti Decret. Lib. L Tit. VI. 24 præeminentiæ, potentiæ ſeu poteſtatis, excellentiæ vel tempus, vel in perpetuum, ſeu quivis alius, ultra annale ſpatium quovis modo, colore vel causà, per fe vel aliam perſonam quomodolibet ſubmittendam, in Se- natorem, Capitaneum, Patricium, aut Rectorem, vel ad ejuſdem urbis regimen ſeu officium nominetur, eliga- tur, feu aliàsetiam aflumatur, abfque licentia fedis Apo- ſtolicæ ſpeciali, per ipſius ſedis literas conceſſionem- licentiæ hujuſmodi ſpecialiterx exprimentes. Quòd ſi ſecùs factum fuerit, nominationem, electionem& aſ- 8 ſumptionem hujuſmodi decernimus eſſe nullas, ac carere omni robore firmitatis:& non folùm nomina | tores, electores,& aflumptores, verùm etiam nomina- i í ti, electi& aflumpti, fi hujufmodi nominationi, ele- ctioni, ſeu aſſumptioni conſenſerint, aut ſe de ipfis quo- libet modo intromiſerint, intendentes& obedientes cifdem,& in hoc omnes dantes ipſis nominatoribus electoribus, aſſumptoribus, aut nominatis, electis, aſſumptis, auxilium, conſilium vel favorem, publicè | taxat, vel ad aliud tempus brevius nominari ad ipfius re- dignitatis exifĝat, frater, filius vel nepos a corum ad| gimen,& officium eligi valeant, ac aſſumi: etiamſi præ- diorum Principum&aliorum fratres, filii vel nepotes exiftant: aut etiam fi extra urbem& ipfius territorium fub nomine comitatůs, baroniæ., ſeucujuſcunq; alterius tituli in hominibus à vel locis aliquibus juriſdictionem ſeu poteſtatem aliquam temporalem vel perpetuam ob- tinerent: dummodò prædicta juriſdictio vel poteſtas extra urbem& territorium pra fata conſiſtens, non tan- tæ præeminentiæ vel notabilis potentatũs exiſtat, quòd eam é obtinentes ejus occafione vel causå cum aliisexe clufis à dio urbis regimine(ut premittitur) præfemis conftitutionisoraculo rationabiliter includantur. CAP. XVIIL G Canonicis cathedralis Ecclefia ipfè jure vel per fententiam 6 preterquam incafù negligentia) eligendi poteſtate privatis ad Pa- pam jus devolvitur eligendi: in infertoribus Eccleſiis ſemper ad proximum fuperiorem devolvitur,.d. Bonifacius VIII. vel occultè, cujuſcunque dignitatis vel præeminentiæ, conditionis aut ftatûs extiterint,-eo ipfo fententiam excommunicationis incurrant, ac nihilominùs ipſos nominatos, electos ſeu aſſumptos, ſi contta conſtitu- tionem præſentem prædictis nominationi, electioni vel aſſumptioni conſenſerint, aut ſe quoquo modo il- Iis ingeſſerint b,& eorum poſteros in perpetuum omni- bus feudis., privilegiis, libertatibus, immunitatibus, gratiis& honoribus, qug à prædicta ſeu aliis tenent Ec- clefiis, cenfemus effe privatos; ita quòdilli, ad quos eo- rum collatio, conceſſio ſeu diſpoſitio pertinet, reſumen- di ea, aut retinendi, concedendi ſeu conferendi aliis, ſeu de ipfis etiam diſponendi(prout ad eos pertinet) liberam habeant poteſtatem:& ne taliter nominati, electi vel aſſumpti de ſua pertinacia vel contemptu valeant glo- riari, nos quælibet mandata, præcepta, ordinationes & ſtatuta, quæ fecerint, omnesque ſententias, quas tule tint,& quicquid penitùs in contractibus& obligationi- bus ſeu quibuſcunque aliis, urbis nomine, vel tanquam Senatores, Capitanei, Patricii aut Rectores, vel Officiales ipfius egerint, irrita prorfusexnunc 8 vacua nunciamus. Judices verò& Tabelliones, qui ſuper his aut eorum ali- quibus contra præſentis conſtitutionis edictum patroci- nari vel inſtrumenta conficere fortè præſumpſerint, ju- dicatũs& tabellionatũs officiis ſe noverint eſſe priva- tos, Contemptores quoque, ſeu violatores præmiſſo- rum, vel aliquorum, vel alicujus eorum, ab hujuſmodi excommunicationis ſententia(præterquam in mortis articulo) abſolyi non poſſint, niſi per Romanum Ponti- ficem, vel de ipſius petita& obtenta licentia ſpeciali: non obftantibus aliquibus privilegiis, indulgentiis, conceſſionibus, conſtitutionibus, conſuetudinibus& ſtatutis quàcunque firmitate vallatis, quæ ii præmiſſis omnibus nolumus aliquibus vel alicui ſuffragari: fed omnia, quoad illa decernimus non tenere. Ut d autem cives Romanorum, quiex ipfa urbe naturalem du nofcuntur originem, aut quivis alii, qui in ipfa ž territorio, non adveng, fed continui habitatores extite rant e, quoad honores ipfius urbis, ayt regimen, gratioſis functionibus potiantur: non intendimus, quòd præſens conſtitutio tales excludat, quin ad unum an dun- a Vid..j.$ 2. If. degr.& Bart. in l. omnes populi. gio inc, nonnulli. de reſeript. b Dicit Pet. de Anch. ifi hoe fuiffet ex- prefum pæna privationis feudi, non tranfivilfet in filium,quod ta. men sp tius diflinguit. Font, C Quia tunc nulla et cafaum refervatio é ideo omnes Sacerdotes quositbet pænitentes à quibufùis peccatis€ cenfùris abfòlvere poffunt. Concil: Trident. ff. 14. cap. 7, 46 caſuum reſerv. d alit. ut autem cives Romani. e alidi, Cicliterixt. perfona certa, licet j Uanquam in caſu c negligentiæ ſit ſtatutum à jure, ut Eccleſià cathedrali vacante, ſi per eos, ad quos ſpectat, non fuerit electio de Prælato intra tempus de- bitum celebrata, eligendi poteftas ad ſuperiorem pto- ximum devolvatur: hoc tamen non eſt ad caſum alium extendendum. Igitur ſi electores in hujuſmodi Eccle- fia, vel ipfo jure, cùm eligunt fcienter indignum, vel per fententiam, cùm formam traditam in generali d Concilio nen obfervant, eligendi poteftate priventur: non ad dictum ſuperiorem, ſed ad Romanum Pontifi- cem poteſtas eadem devolvetur. Secùs autem in infe- rioribus Eccleſiiseſt cenſendum. CAP IIX, G Confistuttone, Vt ctrca. non Sòti fecit appellans squi disjune dive juravit fè credere oppofita efè veraz vel qua fufficere debereng ex eis. loann, Andr. Idem. Je: qui contra electionis formam vel electi perſonam aliqua objiciens, ad ſedem Apoſtolicam appel- lavit» corporali à fe præftito juramento, quòd illa, quæ in appellatione ſua expreſſerat, vel ea, quæ de ipfis deberent fufficere, vera effe credebat,& fe poffe proba- re: non eft fuper obje&tis vel expreffis hujufmodi au- diendus. Cùm non ſimpliciter, ſicuti tenebatur juxta conſtitutionem felicis recordationis Gregorii Papæ x. prædeceſſoris noftri, editam in Concilio generali Lugdu- nenſi, juraverit, expreſſa eadem ſeu objecta ſe credere vera eſſe,& ſe poſſe probare: fed indeterminatè illa, vel ea, quæ deberent ſufficere de eifdem. CAP XX G Qut contra certam perfinam, ne eligatur, appellat, confiittis tionem, Ut circa, fervare tenetur, loan, Andr. Idem, Ui contracertam& nominatam e perfonam, nev ab aliis eligatur, ad ſedem Apoſtolicam, antequam fiat electio, duxerit appellandum, debet per omnia in appellando ſervare formam conſtitutionis felicis re- cordationis Gregorii Papæ.prædeceſſ. noſtri(ut circa) a alit. in nummnubus. b Difo, eam, deest imn man Codicibus. c Pæna impofita per jus m cafu negligentig, cludit caſum deliłti,&.ſñie non pacificantur negligentia In Concilio Lateranenſi generali fub Innocent, TL cap. 23. generali Concilio Lateran. fib Alexan, I. cap. ge€ nomine non nominetur. tit. de refibus. capi licet ex quadam. f Nota argumentum, quu alleganti alina ſta- rutum ſiiſfict, quod allgget principium ipffus, alſq; eo quod totum extenſum producat. fap. c, proximo: Dors editæ zmen nonerter idem, ENa "atay

fifien fti perom jian appl D, i Ua, 25 De electione& eii iiinn electi poteftate. 26 editæ in Concilio Lugdunenſi, ac fi electione jam facta eum contingeret appellare. Alioquin non obſervans, pœ- na conſtitutionis ejuſdem fe noverit ſubjacere. CAP. XXI. G Sicompromiffum es? in pluresur eligant, per unum facienda eff elelionis pronunciatio, ficut quando proceditur ger formam feruiinië: aliter electio failanon tenet. Ioan. And. Idem. ge: à cùm per formam ſerutinii ad electionem pro- ceditur, eſt per unum pronuncianda& facienda com- munis electio,{ecundùm canonica inſtituta: ſic& peru- num debet fieri, cùm per formam proceditur compro- mif. Quamvis in arbitris compromiffariis Iex b hu- mana innuat, quòd ab eis omnibus ſit pronunciatio faci- enda: alioquin à pluribus compromiſſariis facta fimul electio, eo ĩpſo vixibus non ſubſiſtat c. CAF: XXIIT G Decret. ſapra codem, licet canon. im collegiatis parochialibus Ecclefiis ,& afumptis ad tpjarum regimen; locum non habet, Ioan. And, Idem.: Tatutum d felicis recordationis Gregorii X, Papæ prædeceſſoris noſtri de ĩis, qui ad parochialium Eccle- fiarum regimen affumuntur e, promovendis ad: Sacer- dotium intra annum, alioquin eifdem Ecclefiis fint pri- vati: quod(cùm fit pænale) f reftringipotiùs convenit, fam lagari: declaramus: ad collegiatas Ecclefias, etiam 1aliàs parochiales extiterint,& ad aſſumptos ad earum regimen non extendi,fed antiqua jura fervari debere po- tiùsin eifdem: CAP: XXIIR F Si Compromifariws fecundam traditam fibi metam(firutaz tu Orin fèripti redačlis voluntatibus fingulorum) illur eligat, in guem nonmajor pars: Capztule, fed piures aliornm comparatione confenferant> non tenet elelio, cam prater formas Concilii fuerit celebrata. loan: And. Idem. 87 cui eligendi poteftas data fūerit fub hac forma, ut M ipfe fecretò& figillatim votis fingulorum de Capi- tulo exquiſitis,& in ſcriptis redactis illum eligat, in quem plures de Capitulo partium g comparatione minorum confenferint, licèt confentientes majorem parren totius Capituli non attingant: ipſeque facto hujuſmodi ſcruti- nio& in ſcriptis redacto, juxta traditam ſibi formam eum, in quem non major pars; fed plures de di&to Capi- tulo, qum in quenquam aliym direxerant vota fua, du- xerit eligendum: Talis electio(cùm præter formas, quas generale Concilium fervari ftatuit in ele&ionibus cele- brandis, decernens eas fi aliter fierenr,non valere, fuerit attentata) robur non obtinet firmitatis, CSP- XXIV. Ex ucratione qurcunque modo fucta in diſcordia de Relugio ſ mendicante ad pralaturam extra adminiſtrationem ſui ordinis, non acquiritur illi jus: nec conſentire poterit etiam de Pralati licentia. Idem de vocatione faita a minori parte numero ad quamlibet pra- lationem ds religioſo nQn menditants: G- ſecùs falum irritum decernit. Et ponit ifiud cap unum fpeciale inmendicantibus, Ios an Ands a Vid. Conc. Lat, fub Innoc, III c. 24. ubi traduntur varia ele- Rione forme, b Leges civiles poffunt allegari in forocanoni- to: dequo fuprà denov, oper.nunt:.r: C 2. Dome€ al-fabfifit. Uid. Card. conf. z0. e Cap. iicet Canon, locum habet qualiter- cung, fit provifum de parochiali Ecclefia: cúmdicat textus, afk- untur, quod congruit cuilibet modo provifionis: F Nota. jura penala firite effe interpretanda. c. in pænis-dereg juri, g Ap- Pellatione majoris partis intelligitur de majori parte totius, non au- Idem. quòd quafi ſuæ profeſſionis immemores, quå cone temptis honoribus abje&tis divitiis, fpretisgue deliciis ara bitrium proprium fubjugårunralterius ditioni, retrò ree ſpiciunt ad aratrum manu miſsà, dum præcipitanter ru- unt in litigiorum anfractus,& cauſarum ſtrepitibus fe involvunt,& extra adminiftrationes proprii ordinis ſolium prælaturæ conſcendere moliuntur, electionibus, poſtulationibus ſeu proviſionibus de ſe in diſcordia cele- bratis, improvidè præſtando conſenſum, præbendi aſſen- ſum à ſuo ſuperiore nonnunquam extorta licentia po- tids, quàm obtenta: ex quo animarum& Eccleſiarum- diſpendia noſcimus proveniſſe,& proventura majora in anteà veriſimiliter formidamus. Volentes igitur huic peſti ſalubri remedio obviare, præſenti conſtitutione ſancimus, ut nulli Religioſo Prædicatorum, Minorum-, Eremitarum ſancti Auguſtini, aut quorumlibet mendi- eantium ordinum ex electione, poſtulatione, proviſione, ſen voeatione ad aliquam extra adminiſtrationem ſui or- dinis præ laturam in diſcordia de ſe facta jus de catero ac- quiratur: nec eorum aliquis tali electioni, poſtulationi, Proviſioni, aut vocationĩ quoquo modo valeat conſenti- re: etiamſi magiſtri, aut miniſtri, vel prioris generalium eorundem ad ĩid acceſſerit licentia vel conſenſus. Cir- ca e Religioſos quoque alios cujufcunque conditionis veľ ftatůs exiftant, volumus hoc fervari: ut nec ipfi ele- ctionibus, poſtulationibus, proviſionibus, aut vocationi- bus, à minori parte numero ad prælationes quaslibet de ſe factis(quæ hoc ĩpſo/ quòd à minori parte procefferint, nullum prorsds tribuant jus eiſdem) ſuum audeant præ- ſtare conſenſum: etiamſi ſuper hoc aſſenſus vel licentia ſuorum intervenerit Prælatorum. Nos enim quicquid contra præmiſſa vel eorum aliquod à quoquam con- tigerit attentari, omnind decernimus irritum& inae nev. CAP. XXV. G Non potest eletus duaz eletiones profiqut, petendo confimas: tionem ex ilis: etiamfi protefletur fè contentum alterå, per quans confequr pofiit faa intentionis effeftum: neceffe ergò habet alteram Iigere: qud eleltd, ad alteram redure non poterit. Ioan. And. Idem. u quis duas à electiones de ſe in aliqua Eccleſia ce- lebratas proſequatur inſimul,& confirmationem pe- tat ex eis(cùm non niſi ex una ipſarum valeat jus habe- re) rationi conſonum non putamus: Etiamſi ſe conten- tum eſſe velle alterà, per quam ſuæ intentionis conſequi poſſir effectum, in initio proteſtetur. Oportet ergò eum (ne cum ipſius Eceleſiæ, vel ſui adverſarii, ſi quem habet, diſcrimine in incerto vagetur) eligere, quam proſequi velit ex illis:& confirmationem petere tantummodò ex eadem: Regreſſum ad aliam, cui per electionem alterius renunciare, ſibique jas ex ea non competere profiteri vie detur, nullatenùs habiturum. CAP. XXVI G Si elitas nonconféntit, vel posf confenfum renunciat, Vel moritur, vel propter occultum fus vitium electio caffatur> eligentes ad eligendum extunc integrum tempus habebunt: nifi cerca id ege» rint fiaudulenter, Ioan: And. a Declarat hunc text: prontin Clem. quod circaide elett. b di» fio,©, deest in manufir-Lucs g: c Vide Oldrad. conf. 103.© Conc. Trid. fef. 25. tit. de teg..6 d Nota ex hocce poffè quem obtinere duplicem electionem in eadem Ecclefia, tamen confirma- tionem querere non poffe, nif ex una ltem nonpofe aliquem cauſa- re titulum fuper eadem re; nifi ex una caufa. vide texti t0 6. inter tem de majori parte comparatione aliarum minorum. dilectos, de ſide inſtrum. Uorundam a oculos fiç vitium ambitionis excæcat; | |

27 Bexti Decret. Lib. I. Tit. VI. 25 Idem. ILelectio ex eo non ſortiatur elfectum k quia electus conſentire recuſat, vel poſt conſenſum renunciat juri ſuo, aut forte diem claudit extremum, ſeu propter occul- tur ejus vitiumirritatur: electores(quia jam fecerant quod ſp ne prædictis, ac ſi vacatio nova eſſet, tempus integrum adele&ionem aliam celebrandam: Dummodo nil frau- dulenter egerint in præmiſſis. CAP. XXVIL G Si Religiofus non obtentd licentid conſentit electioni defè fa- fla extra fuum monaſterium, non Valet conſenſus, Er trrita eske- lectio. Jdem. j I Religiofus a(cujus arbitrium% non ex fua, cùm S velle vel nolle non habeat, fedex illiusguem vicev Déi fupra caput fuum pofuit,& cujus imperio ſe ſubjecit, voluntate dependet) electioni de ſe ad prælationem ali- quam extra ſuum monaſterium, vel ſuam Eccleſiam ce- lebratæ, ſui ſuperioris, qui date ipſam valeat, non petità licentià,& obtentâ præſumpſerit conſentire, conſenſus fic præftitus non teneat,& in pænam præſumptionis illius electio eademipſo facto viribus vacuetur omni NO. q Solus Superior fine Conventu dare potest fuo Religiofà confèn- tiendi Q tranfèundi licentiam..d, Quia verò utrùm Religioſis conſentiendi electioni- bus de ſe factis,& ad prælationes, ad quas electi fuerint, tranſeundi à ſuis Superioribus, ſine fratrum c confilio, licentia dari poffit(cùm jura fuper hoc fint varia) dubie tatur interdum: Nos ad hujuſinodi duhitationem tol lendam,& ut ordinationes Eccleſiarum ac monaſlerio- rum, in quibus tales electi extiterint, celetius& faciliùs valeam expediri; decernimus, utiidem Superiores(fuis irrequiſitis Conventibus) electis hujufmodi confentien- di& tranſeundi, liberam dare valeant facultatem, CAP XXVIH. € Monachusin Abbatem eligi non poi ffu. Ad dignitatem autem Enaſcopal gulari Ecclefia, talis eligi poterit. Idem llus Religiofus« ad Abbatiam feu prælaturam— ſuæ vel alterius religionis de cætero eligatur, niſi anteà fuerit ordinemtegularem expreſos profeſſus Quod flſecdsactum e fucrit, co ipfoirritum habeatur. Ad dignitatem verò Epifcopalem(ad f quam novitii eliguntur interdum) talem in fecularibus yel regulari. bus Eccleſiis eligi minimè Ch expediat concordare jura juribus,& eorum cor- rectiones(ſi ſuſtineri valeant) evitari: Pecretalem compꝑromitti, ut compromiſſarii ſecre voluntatibus omnium inquiſitis, illum, in qu & ſanior pars Capituli conſenſerit, eligere teneantur: declaramus abrogatam non eſſe per ſubſecutum Conci- lium generale: imò poteſt in ipſis electionibus ut priùs procedi licitè per eandem. ——— n major d Did.clem. cùm conceſſa. de elect.& extrav. B.q incipit, Si religiofus. de elef. b wid. text iv.e. vij. judic. Do c Nota quod Monachi dicuntur fratres. c. caufam. Jup. de jud. Dom. allegat. ibi e. pen. inff. eod. de preval, Font. d Vid. Clem. cumraticni. deelt.& al. ita: factum fuerit. f al. na: ad liam novitii,&c. g diflio, lscste, deest hisin antiꝗ. Cd. ectabat ad ipſos, intta juris terminum eligendo) habebunt à diſſenſu, renunciatione, morte, velirritatio- u minic. CAP. XXX. T Accedens ad ſedem Aboſtolicam pra inſinuendo negotro elea étions per Decr. cupientæseundo hac de cauſa, ſtando,& redeundo integre(prater quotidianas difiributiones) percipit ffuctus benefi= ciorum, quos persipere poffet in ipfa Ecclefia reſidende. Toana Andr.` Idem: Ur non deceat alicui, fuum officium cffe damno- fum: Statuimus, ut ii, qui juxta conftitutionem feli- cis cecordationis Nicolai Papæ textii prædeceſſoris noſtri ſuper hoc editam, ad Apoſtolicam ſedem venerint, eam circa imminentium electionum negotia inſtructuri: Cùm tales Ecclefiarum fuarum a profequentes utilita- tem, cenſeri debeant reſidentes) fructus beneficiotum ſuorum: quæ obtinent in illis Eccleſiis, quarum negotia proſequuntur,& etiam aliorum, quos reciperent vel poſ- fent reciperein ipfis b Ecclefiis reſidendo, integrè(quo- tidianis diſtributionibus duntaxat exceptis) recipiant, ad fedem proptereà veniendo eandem, ibidemque hac de caufa morando,& ad ipſas Eccleſias rædeundo, ac ſi per- ſonaliter in eiſdem Eccleſiis reſiderent: Non e obſtan- tibus quibuslibet confuetudinibus vel ftatutis Ecclefia- rum ipfarum contrariis, feu privilegiis guibufcunqueo, per quæ præmiſſorum effectus poſlet quomodolibhet im- pedixi. CAP. XXXL g Is gi i oppontt evidentem deſectum ſetentia vel perfona, con. , pæhitere non potesh tra Hromovendum ad aliquam Atnitate. caufam reddit, Ioan. Ana Idem. A?€o, qui contra electum vel poſtulatum ſeu ptomo- vendum ad aliquam dignitatem, inter cætera, quæ objicit, evidentem ø, notorium feu manifeftum fcien- uig, vel alium perfonæ defectum opponit: ipſius defectis oppoſitio, vel ejus qualitas nequeunt poſteà revocari. Cum enim opponens(ſi quod de defectu oppoſuit hujuſ- modi, deftitni veritate contingat) à proſecutione cauſæ debeat omninò excludi,& puniri perinde ac fi in proba- tione omnium, objecerat, defeciſ juſtum eſt, ut itionem eandem procedit) nequeat ium ęjus contra quem oppoſuit, ulterius pœ- in præju nitere CAP. XXXIL Canonicus im bubes ad electionæm non vocqtus, non agit de contemptis, Idem, | E X eo quòd ad electionem Epifcopi, guæ te in pupil- lari conftituto ætate, in tua Ecclefia extitit celebrata, cum cæteris ejuſdem Eccleſiæ Canonicis non fuiſti ad- miſſus, de contemptu conqueri, aut electionem eandem impugnare non potes; tam juris, quàm rationis exi- ftar, ut tales(cùm difcretione careant) inele&tione fuffragium nullatenùs admi G Non profefı cum profes, vel converfi Larc: cum Clericis yea lectioni interet nan debent: b. de In Ẹcclefiis quoque regu vel monaferiis, bi qui non ſunt ta i, non debent cum vel converſi Laici cum Clericis, electionibus CAP. X eclione cathedralis v 7 E Siab caufa probabilis éla per or. quod cleus egularis Eccliſtain ſeriptis ex tur ad Papam, eapi adi zumn valet. Reg s Bd aug lfi cgotium hroſequatur sentiat, fèd guod ufy ad finen neg Hroſeq a Suum potest dicisd, quodest fuum m parte, Onon int prab, cum it nam Ecclefia non est tota Cananics; vide CIAlInff. b al.tta: in dictis Eceliſiu. al. ita: non allſtantibus zbuslibet aliis conſuetudinibus. d Vid, text Inſt. de verbor. c. cap. 2.© Vid.& inguſſitionii. Japra de accuf Do- & ha- Wöbekelie 4, iue eret lig kleclione o a aty

ba De(leckione Keleckt p È habet loeum etiam cum appellatur à confirmatione vel royi- fine, loan; Andr. Idem. Gom ab eleđtione in cathedrali vel regulari Ec- cleſia celebrata, fuerit in ſcriptis ex cauſa probabili, quæ ptobatadeberet legitima reputari, ad fedein Apoft, appellatum, electionem ipſam per ordinarium confir- icontingat: hujufmodi confirmatio, nifi priùs fue- it canonicè ab appellatione ipſa receſſum(cùm ſit ab eo. qui non potuit.de facto præſumpta) nullam obtinebit roboris firmitatem. Si verò electus, qui juxta conſtitu- tionem felicis recordationis Nicolai Fapæ tertii, præde- ceſloris noſtri, ac dictam ſedem venerat pro electionis fug negotio profeguendo, de Romana curia ſine licentia xeceſſerit, antequam hujuſmodi negotium ſit finitum, ejus electio auctoritate conſtitutionis ipſius(quæ non ſolum ut quis veniat, ſed etiam ex ſui mente exigit, quòd uſque ad finem negotium proſequatur) eo ipſo vixibus evacua- tur omninò. Cùm autem ab eleckionis confirmatio ne vel facta proviſione per eum, ad quem propter infe- riorum negligentiam fherat devoluta eligendi poteftas, ad ſedem appellatur eandem: conſtitutionem prædictam in veniendo& mittendo,& aliis quæ perſtringuntur in ea convenit obfervari; CAP.. XXXIV. nt Epifiopi© fuperiores ctw habentibus pa- mium ſtuiden- F Difpenfare pofi rochiales Ecclefas fbi fubjettas, quod ufone ad fep do non teneantur ad Sacerdotium promoveri: ad Subdiraconatum tamen debent promoveri intra annum: alias fant piivati. Etho dúrante faptennto debet in ils Eeclefits idoners pon Dicarius, de finibus Ecclefia ſuſtinendus. Elapſo ſeptennis debet reæctor antta amum in Presbjteraon promoveri: Ideni, Um ex eo, quod felicis recordationis& Gregorlus Papa X. prædeteſſor noſter, flatuit in Concilio Lug- dun. ut ad regimen parochialium Ecclèñarum aiſurnpti, fead Sacerdotium promoveri faciantintraannum à fibi commiſſi regiminis tempore connumerandum d;& pet- Onaliter reſideant in eiſdem: Alioquin ſi intra idem tempus ptomoti non fuerint, hujuſmodi Ecelefiis abſqͥue monitione alia ſint privati: Nonnullis extune parochia- les Eccleſias recuſantibus acceptare, Iegendi& proficien- di(cùm eis facultates non ſuppetant, nec ab Eccleſiarum Prælatis de aliis beneficiis in pleriſq; mundi pàrtibus in- terdum provideatur eiſdem) opportunitas ſit ſublata, in grande univerſalis Eccleſia(quæ ad ſui regimen viris Ti- eratis permaximè noſcitur indigere) diſpendium& ja- cturam: Nos ſuper hoc multorum inſtantià excitati fre- quenter, volentes cupientibus in ſcientia proficere; ut fluctum in Dei Eccleſla ſuo tempore afferrè valeant op- portunumzutiliter providere: præſenti conſtitutione ſan- eimus, ut Epiſcopi, eorumq́; ſuperiores cum iis, qui hujuſ- modi ſubjectas ſibi Eccleſias obtinent vel obtinuerint, in futurum diſpenſare poſſint liberẽ, quòd uſque ad ſepten. nium literarum ftudio infiftentes promoveri minimè teneantur, niſi ad ordinem Subdiaconatũs duntixat, ad quem intra prædictum annum recipiendum(ne ſicut à multis de Chriſti pattimonio ſublimatis olim fãctum eſſe dignoſcitur; à ſtatu fetrocedere valeant Cleticali) omni ndadſttingi volumus:& niſi receperint, pond contentà in dicto Concilio eo ipſo percelli. Porrò ſeptennio prædicto dùrante, iidem Epifcopi& ſuperiores folicitè providere procurent, ut per bonos& ſufficientes Vicarios, ab eis in hujuſmodi Eccleſiis deputandos, animatum cura à Geſta à judice incumpetonti ſunt nulla. ad hoc fupra de jud. at fi Clerici. cum fi Dom. b alidi, vacuatur. c Allds tta; dominus Gregorsus Papa pradectſor neſier. d numerandum, Oteſtate. 70 diligenter exerceatur,& deferviatir laudabiliter in dis- vinis: quibus de ipfarūm Ecclefiarum proventibusacs- ceſſarla congruè miniſtrentur. Elapſo verò dicto ſepten- nio a, hi, cum quibus fuerit(ut præmittitur) diſpenſa- tum, ad Diaconatůs& Presbyteratůs ordines intra an- num ſe faciant promoyeri: alioquin extune dictam pœ- nam(nifi jufta decaufaidomiferint) ipfo jure ſe nova- rint incurſuxos. CAP. Xxxv. Quaillor dicit. Primò, qudòl ad pœman pri vationis Rectoris parochialis Ecclefie non promoti requiritun, quod annus integer fib completus. Secundo, quod annus the non currit jufiè impeditos Tertiò, gquòd post prrvatronem> Ecclefia eidem conferri non potest- Quaæreo, quòd non promotis, ſi eo anmo receperat Eceleſiam, ut flit Clus anni perciperet, tenetur ad reflitutionem ipforum. Et qut cå’ mentë contulit, Ecclefiam fervare debet indemnem. Toan.Andr. Idem. Oooo tibi parochialis Eecleſia, quanquam tan- tùm de anno tranſiverit, quòd intra ipſum nequeas juxta ſtatutum generalis Concilii Lugdunenſis ad Sacer- dotium promoveri: non eſt niſi tunc demàm, cùm:t totò fuertit ĩpſe annus elapſus, cenfenda vacare, nes poteſt alteri anteà te nolente conferri. Annus autem- Hujuſmodi, qui à dempore illo incepit, quo ipſius Eccle- ſiæ regimen commiſſum tibi extitit,& poſſeſſionem ejus pacificam habuiſti, vel per te ftetit, quò minùs haberes eandem,tibinon currit, fi promoveri jutoimpedimento detentus intra tempus hujuſmodi nequiviſti. Porrò ſi ina tra dictum tempus non fueris rationabili causa ceſſante promotus, tibi Eccleſia ipſa, quã dicti ſtatutiauctoritate ſam privatus exiſtis(ne ſtatutum ĩpſum fiat ludibrio, de- bitoque fluſtretur effectu,& non rebus; fed verbis, cùra ſit potiũs contrarium faciendum, lex impofita videatur) nullatends eã vice poterit iteratò conferri. Cæterùm- ſi promoveri ad Sacerdotium nonintendens, parochialem reteperis Eccleſiam, ut fructus ex ea pet annum perci- pias, ipfam poſtmodùm dimiſſurus(niſi voluntate mu- tatà promotũs fueris) teneberis ad reſtitutionem fructu- um eorundem: cùm eos receperis fraudulenter. Illum autem, qui eamtibi contùlit, cùm tènon crederet ad hus juſmodi ordinem promovendum(præter divinam, quam exindeincurrit offenſam) ad ſervandam indemnem ean- dem Eccleſtam decernimus obligari. CAP. XXXVIV Abbas exempltus eligitur m piſcepum: ſed tranftre ne st finelicentia Papa vel Legati de lateres Idem. Abbatem Eccleſiæ Romanæ immediatè ſubjectum in veſtrum Epiſcopum elegiſtis, reprehendi exinde nulla ratione poteſtis: ei tamen ab alio, quàm à nobis vel Apoſtol itæ ſedis Legato, ſi ſit in provincia, de latere æ noftro miffus, dari non poteft licentia ſuum deſerendi monaſterium,& ad veſtram Eccleſiam tranſeundi. G Legatus de idtere poteſt confirmare eleltiones Epiſcoporum cremptorum reliqui non ſine[pecial mandato, Ionn. And. Hujuſmodi verò Legatus, qui majus amnibus po& Rom, lontifcem in provincia fibi decreta imperium cenè fetur habere, Archiepiſcoporum, Epifcoporum,& exem ptorum electiones poteſt ex officio confirmare. Alii au- tem Legati hoc nequeunt: nifi ĩd eis à ſede ipſa ſpeciali- tèr ſit commiſſum. a Difenfare non potet Epifiopus uitrá ſeprennium cum cura- zo füper hon promotione ad Sacerdotium. b Vbi flatutum prai cipit certam pæñnam ſolvendam intra annum, illa pœna peti non potest, donèc annus rotaliter ſit elapſus. c De trıplsci genere le gatorumy de glofiine. r de af. degué Dom, meum Brunellum 'in lb. de pireji legati, Eont

31 Sexti Decret. Lib. I. Tie VI 32 CAP. XXXVII. G Si compromiſſcirius non eligit intra tempus järin ad proxi- múm fuperiorem devolvitur poteflas providendi. Si eligit, fed indi- gnum, indiſtindtè redit ad compromittentes: niſi id ſoienter ratum habuerint. Idem fi elettus idoneus non confèntit, St Compromifa- rins fiienter eligit indignum, ipfè fitus ab Eccleſiaſticis beneſiciis triennio est fufpenfis, nifi id compromittentes ſeienter ratum ha- buerint. Et pœna prædicta ſuſpenſionis non habet locum in n e LIR Ae Epiſcopo compromiſſario, nec zn electtioné inferiorum Epiſcopo- rum. Et reſtringitur illa pœna ad beneficia, qua obtinet in Eccle fiaofenfa. Etidem in beneficiis illins, qui deficitin probatione ejus, Juod chjccit in perſonam. Ican. And. Idem. 1 Compromiffarius, in quem defunto a Epifcopo S afr eligendi poteftas; negligenter intra tem- pusà jure ftatutum eligere prætermittat> ad ſuperiorem proximum poteftas devolvitur providendi, fibigue com- mittentes imputent, qui in talem poteftatem hujuf- i tranſtulerunt. Si verò eligat, fed indignum, tunc five fcienter id fe- cerit(cùm dolus ipſius eis, qui non funt in culpa, non debeatimputari é) five etiam ignoranter(cùm fuo fit functus officio) eligendi poteſtas(niſi& ipſi ſcienter ele- ctionem talem ratam habuerint) liberè revertitut ad eof- dem. Idem fit, cùm eligit idoneum, ſed electus renuit conſentire. Porrò eo cafu, cùm fcilicet indignus eligitur ab eo- dem, compromittentes(quos illius odio non convenit prægravari) nequaquam(niſi ſicut præmittitur ratum habuerint) puniuntur: ſed ipſe(ut pœna ſuum auctorem teneat) à beneficiis Ecclefiafticis triennio, juxta Latera- nenfe Concilium, fufpenditur ipfojure. Hujufmodi quo- que pæna, nec in Epifcopo, fi zendum fiat com- promiſſarius ſic peccante(cùm de jur p j tiam fufpenfionis incurrat, nifi de ipfo expreffa mentio habeatur)nec in aliorum, quàm Epiſcoporum& ſuperio- rum ipſorum electionibus, cùm peccatur in ipſis, vendicat ſibi locum. Reſtringitur etiam dicta pœna ſolũm ad ea beneficia, quæ ſic peccans, in illa obtinet Eccleſia, quam taliter eligendo ſpecialiter noſcitut offendiſſe. Et idem inillius beneficiis eſt cenſendum, qui alicujus electio- nem, poſtulationem, aut proviſionem impugnans, in pro- batione deficit ejus, quod objicit in perfonam. CAP. XXXVIII. Q Procurator ad appelandgm fecundum f non est doncus, niſi omnia objecta,& forma juraments in procura- torio exprimantur hd. fecundum Panorm, Rocurator ad appella ſtulationem aut proviſionem a um contra electionem, po- n aliter zinfor a E ie aa a idoneus de mam opjice 4 nas 3 n probare. CAP. XXXIX. G Cafar irmatꝛone, vel caſſà nunci atd propter defettum Fi enmtatem omijam: non propter hoc electis caſe ſata dicetur. loan. And, juriſd à Electio poteſi fieri antequam Epiſoopus tradatur ſapulturæ. de quo vide c. Bona. fupra eodem. b Usdel.fin. C. de acg. pof ub: ejus delitum concernit procefum É pænam. de Ansh. Font. C diltio, alicujus, deest an manußcripe. Codicib. re nullam fenten-| mame. t circa. Idem. 8¹ confirmationem electionis 4 propter debitam juris ſolennitatem in confitmatione ipſa omiſſam, vel ex eo, quia ipſe qui confirmavit, confirmandi non habuit poteſtatem, caſſari, ſeu caſſam& irtitam nunciari con- tingat: non propter hoc præcedens electio(fi aliàs fit ca- nonica) intelligitur infirmari, CAC- RL. G Si vacantecathedrals, regulari, vel collegiatå Ecclfid, fine gulares perfona Capituli vel Convenths occupant bona à Prelato dia mija, vel vacationis tempore obvententia, donec plentrefiituant,ab officio& quibufèungue beneficiis funt fufpenfi: non obflantibus pria vilegius, flatutis,& conſuetudinibus quacunque firmitate vallatu, Ioan. And. Idem. Uia fæpè b contingit, quòd cathedralibus& regula- ribus ac collegiatis Ecclefiis vacantibus, Capitula, conventu l 1 utilitatem di&tarum Ecclefiarum ex- pendi, velfu erent fuccefforibus fideliter refere ari, occupant, inter fedividunt, furripiunt, dilapidant, diſſipant,& conſumunt in earum grave diſpendium& jacturam: Nos ipſorum auſus reprimere, ac Eccleſiarum indemnitatibus p ere volentes: decernimus ut ii, qui præmifla de cæ l pſerint, eo ipſo ſint,& tamdiu maneant ab officio& beneficiis quibuſcunquꝰ ſuſpenſi, donec plenè reſtituerint, quicquid de bonis pere ceperint ſupradictis: Non obſtantibus quibuslibet pri- vilegiis vel indulg is, aut contrariis conſuetudinibus, conſtitutionibus, vel ſtatutis, juramento, confirmatione ſedis Apoſtolicæ, aut alia quàcunque firmitate vall quæ omnia, quoad hoc, auctoritate Apoſtolicà revoca- mus, caſſamus,& irritamus, ac nullius deinceps volu- mus eſſe f i 5i € dictalibus appe nabis locun j tem antigua jura fèrvandá ſunt. h. d. Joan. And. Idem Onſtitutio felicis recordationis Greg. Pape præd.t edita in Concilio Lugdun. formam exprimens dum quam ab iis, qui in 4 electionibus, poſtulationi⸗ bus, aut proviſionibus ſe opponunt, debeat appellari: locum fibi non vendicat,nifi folùm cùm in eis extra judi- cium appellatur. uando veròin judiciis e in hujufmodi negotiisap- pellari contingit, anteriora jura(cùm per cam immutata non fucrint) obfervari oportet. CAP. XLIL F Habens plenam adminiſtrationem cathedralis Ecclefia in fpa ritualibus€r temporalibus, juriflifionalia exercere poteſi: ſacra- mentalia non, nifi Epifiopus fuerit..d. Dom. Idem. Ẹ cui procuratio feu adminiftratio cathedralis Ecclefiæ libu emporalibus à fede eſt commiffa: poteft bilium duntaxat exceptå) quæ juriſdictionis Epiſcopalis exiſtunt,& quæ poteſt electus exequi confirmatus, liberè exercere. Illa quippe, quæ miniſterium conſecrationis expo- ſcunt(nifi fuerit Epifcopus) per alios faciat Epifcopos sr. sfe text. habet locam etiam in aliis con- linum in c conflitutus, de refiript. Fonte ent adaptari iis, que Jape contingunt, v off. de de- þf impub, literas c Quomodo puniantur colieg- laut fadla. ff. de pæn. ci fi civitas de ſeni. eæcom. deAnchar Font d difio, in, deest in manuſc.© al. injudicto. vid, Bart. 1 CAT. ener propter€ dirin fi n ocur

CAP. XLIII. G Monialis non eligit nifi peregerit duodecimum annum,& ſit tacite vel exprefè profela: neceligitar mfi peregerit tricęſimum annuos, é fuerit exprefè profefa, hocdicn prima pars ufque ihi, Sane, logn, And. Idem. pae a monaĝ-riorum Monialium, qus frequenter propter electiones in difcordia celebratas, in ipſis grandia in ſpiritualibus& temporalibus diſpen- dia patiuntur, occurrere deſiderabiliter affectantes: ſta- tuimus, ut cùm in cis fuerit electio facienda, nulla Mo- nialis(niſi duodecimũ annum peregerit,& profeſſa fuerit tacitè vel expreſsè) ad eligendum cum aliis admittatur. Nec in Abbatiſſam, aut Frioriſſamſubi per Prioriſſam monaſterium gubernatur/de cætero eligatur aliqua, niſi triceſimum annum compleverit,& expreſoè profeſſa fue- rit ordinem regularem. G Nonobflante contradictione, vel appellatione qudcanque, ele faa duabus partibus numero, cum perſcrutinium proceditur, exa- minatione pramifià per officium praſicdentis confirmatur& benedi- citur. Item publicata firurinio, antequam ad altus extraneos fè dt- vertanteligentes poffunt accedere ad illam ,que majorem partem Conventus numero habet, r fi per accefum ad duas partes perve- nerin(ficut imprimo cafù) confrmabitur< benedicetur; non tå- men adimetur contradicentibus poteftas denunciandi vel accufandi, cuùm Abbatiſſa fuerit benedicta,& poffefionem adepta. Item de ob jectis contra eletam à majori parte Conventis, qua tamen duas partes nec à principio, nec per acceffumn habet, ante confirmationem fine firepitu© figura judicii singuiretur. Ipfatamen(alienatione bonorum,«r Monialsum receptione fibi interdictis) interim mini- firabit. Irem à minori parte eleđa nullum jus acquiritur, nec alsa poffunt accedere ad eam: nechi fit collatio, niſi numeri ad nu- merum. h. d. Sane é fi adeletionem per formam ſcrutinii proce- datur,&(votis indiverſa diviſis) electiones c per plures in diſcordia celebrari contingat: ea, quæ à duabus parti- bus numero fuerit celebrata(exceptione ſeu contradi- ctione aut appellatione quâcunque partis alterius non obſtante) per ſuperiorem(priùs tamen ex ofſicio, prout ſpectat ad ipfum, diligenti examinatione præmiſsà) ſi a- Iias inventa fuerit canonica, confirmetur:& confirmatæ electæ, ſi Abbatiſſa extiterit, benedictio ĩmpendatur. Si autem nulla earundem electionum à partibus fuerit cele- brata duabus: tunc non obftante, quòd fit publicatū feru- tinium,& ad electionem proceſſum, poſſint Moniales, quz in aliam vel in alias dixerant vota fua, licitè per con- ſenſum, antequam ad actus divertant extraneos, om vitate ceſſante, ad illam accedere,quæ ab aliis major par tem Conventůs numero facientibus eft eleđta.Et fi per ac- ceſſum hujuſmodi ad duds partes perveniri poterit, illis, quę anteà in eam conſenſerant computatis,confirmetur d & benedicatur, ac ſi duas partes ab ĩnitio habuiſſet, ut in caſu proximo eſt præmiſſum e. Verùm ſi quæ fuerint Moniales, quæ poſtquam in præmiſſis caſibus talis con- firmata& benedicta extiterit, ac poſſeſſionem ſuæ admi- niſtrationis fuerit aſſecuta, voluerint in modum de- nunciationis vel accuſationis, ut à dignitate deſiciatur adepta, proponere aliquid contra ipfam, eis per prædi- cta proponendi minimè fit ſublata facultas. Si verò ad illam, quæ à majori parte(ut præmittitur) eſt electa, no. a De materia hujus.$. vide quod noviffime diffinivit Cone. Trid. fef.25. tit. de regular.& monial..7. vide Cons. Agathenf 619. b de articulo hujus$.& feg. videquod novifimèfancivit Conc: Trid: fiff. 25. tit. de rægularib.& monzalib..ó. cin antiq. Codic, ita: elefrones pluret in diſcordia, alſque dictione, per. d al. t; C·confirmatur,& benecdlicttur. e al., expraſſum. De& eefi poteftate. l luerint alig accedere Moniales:vel fi acceflerint, non tot tamen, quòd cum aliis priùs in eam confentientibus fà- ciant duas partes: tunc fuper a obje&ibus partis alte- rius, di quæ fuerint,& ſuper aliis, quæ in tali negotio ſunt ex officio inquirenda, plendè ſine ſtrepitu judicii& figura per ſuperiorem inquiratur primitùs, antequam confitmetut eadem electio, vel etiam infirmetur: fed in- terim præſentis conſtitutionis auctoritate in ſpirituali bus& temporalibus liberè adminiſtret: ſic tamen, quòd de rebus monaſterii nil penitũs alienet, nec aliquam ir Monialem recipiat quoquo modo. Si qua verò à minori parte‘Conventůs numero nominata fuerit velele&a, ex nominatione vel electione hujuſinodi(quas eo ipſo, quòd pars minor eas fecerit, vires aliquas nolumus ob- tinere) ipſi jus aliquod quomodolibet non quæratur: nec ad eam ab aliis per confenfum in hoc caſu valeat ac- ceſſus haberi. Ut autem cùm per prædictam formam proceditur, facilids in hujuſmodi Monialium electioni bus ad concordiam veniatur: decernimus, ut non zeli ad zelum, nec meriti ad meritum, fed folùm aumeri ad numerum fiat collatio in eifdem. Electæ per compromiſſim benedictio imbenderur. non obſtan te minoris partis contradictions:ſẽd ſi major ſe ei op ponat, liber è ad- mmiſtrabut, nec con bitur, Si antem et fè opponat pars in di- plo major, non adminiſtrabit, nec confrmabetur, ſed ex Hectabit ls- tis eventum, h. d. ‘Caterùm{i per formam compromi fuerit in electio ne proceſſum,& electæ pars aliqua fe opponat: fi minor, ipfius(ut in forma ſcrutinii ſtatuitur) confirmetur ele- ctio,& eidem benedictio impendatur, partis ejuſdem contradictione, vel exceptione: aut appellatione quàlibet non obſtante: ſed per hoc denunciandi vel accuſandi eam poſtmodum ſibi via minimè ſit præcluſa. Si ma- jor, ejüs(donec de objectis& aliis, ut in eadem forma ſcrutinii præmittitur, fuerit inquiſitum)confirmatio vel infirmatio differatur: ſed interim(ut prædicitur) liberè adminiſtret, niſi forſan pars opponentium extiterit du- plo major: tunc enim adminiſtrare ipfam nolumus, fed litis eventum potiuùs expectare. 9 Si ab opponentibus in caſſbus præmiſñis atpellatur, conſbiturio, Vr circa. ſervabitur: ſed Moniales ad fidem Apoſtolicam perſo- naliter non venient, ſed procuratores ſecundàmn conftututtonem cke bientes mittent..d. Ioan. And. Porrò fi in hujufmodi elečtionum negotiis contigerit (inillis duntaxatcafibus, in quibus oppofitiones juxta præmiſſa fuerint admittendæ) ad ſedem Apoſtolicam ap- pellari: appellantes formam conſtitutionis felicis recor- dationis Gregorii Papæ prædeceſſoris noſtri, editæ in Concilio Lugdunenf{i diligentiùs fervare teneantur. Sed cùm eas propter fexûs verecundiam c, ſuæq̃ue condi- tionis ftatum non deceat, nec ipfis expediat publico cœ» tui demonftrari, aut extra ſua monaſteria evagari, nolu- mus qudd electæ, vel etiam eligentes aut appellantes, feu hæ, contra quas appellatum fuerit, ad eandem ſedem perfonaliter veniant quoquo modo. Sed procuratores ſufficienter inſtructos, juxta conſtitutionem piæ memo- rig Nicolai Papæ tertii, prædeceſſoris noſtri, ad ſedem ipſam tranſmittant: per eos electionum ac appellatio- num& poſtulationum ſuarum proſecuturæ negotia, pro- ut juſtitia ſuadebit: pœͥnam in dicta conſtitutione con- tentam ipſo jure, ſi hoc non fecerint, incurſuræ. GFonentes vel nutrientes diſcordiam in electione Monialium, ipfè jure funt exconmunscati..d. Toan. And. i Poftremò hi, quos ad dirigendas in hujufmodi ele- ctionibus Moniales eafdem deinceps contigerit evo- cari, ab his prorfus abftineant, per quæ inter eas fuper a Alita: fuper objeđis partis alterius, fique, Cc. b al. ob jectionibus. C Dude hic effectum verecundia per Anchar. Gi | filius, fde cond. infit, l, Font. j Dddd 34

35 Sexti Decret. Lib. I. Tit. VI 26 faciendis iplis eleđionibus oriri a poflit difcordia, vel exorta nutriri: aliàseo ipfo excommunicationis fenten- tiæ ſe noverint ſubjacere. CJHac conſtitutio lacum labet in Monialibus regulariter viven us, Č in Canonicu fècularibus: hocexcepto, q uod non debeant,ni LIE proffa, eligere vel eligi: quod non petest fi Tos vendicare locum an Canonicis fècularibua: per hoc tamen Papa non approbat fatum dictarum Canonicarum ſecularium. Hd. Joan. And. Supradicta ſi ſiquidem nedum in monaſteriis, in quibus ſunt Moniales viventes ſub aliqua de religionibus ap- probatis:fed b etiam in illis, ubi ſunt juxta quarundam Provinciarum conſuetudinem mulieres, quæ nec pro- priis renunciant, nec profeſſionem faciunt regularem», fed vivunt utin fecularibus Ecclefiis Canonici feculares, volumus. per omnia cbfervari: eo(quod fuprà dicitur) duntaxat excepto, ut non eligantur, nec eligant non profeſſaæ, cùm in ipſis hoe locum ſibi nequeat vendicare: per hoc tamen earum ſtatum, ordinem ſeu regulam nolumus nec intendimus approbare. G. Tura de virorum electiontbus tradt antia, per hoc capitulum von funi mutata..d. Ad hæc licèt præmiſſa, quæ in multis à jure communi dliſcrepare noſcuntur, cixca electiones in qui ibuslibet mu⸗ Iierũ monafteriis faciendis ex e certis cauſis rationabi- libus ſpecialiter duxerimus ſtatuenda: intentionis tamer noftræ nequaquam extitit 4, ut per Ta qooadel electiones in aliis virorum monaſteriis, vel quib buſvis Eccleſiis ce- lebrandis aliquid immutetur: ſed jura præcedentia in ſua emninò remaneant e- firmitate. CAP. XLIV G Si ordinarius. posk recefum appellationis inter jechs ad curi- l judicium ad fedem Apoftol licam in electionum Epiſco Forum,& corum ſuperiorum negotiis interjectis per quas ad fedem ipfam eadem negotia deferuntur, par- (nullå interveniente pravitate)) recedere valeant, an vegquam iph f fedi A poſtolicæ appellationes egdem fue- n èd inferiores judices; quorum eft Ç ap- iante) negotiorum- cognitio eorundem, c pravitas interceſſerit, ante omnia diligenter i am interceſſiſſe repererint, fe non in- trol vittant ullatends de eiſdem: ſed præfigant ipfis par- tibus peremprorium terminum competentem, quosum & ſuis Apoſtolice ſe conſpectui re- ræſentent rum cùm nonnulli conceſſione hujuſ- modi abutentes f, ſuam(inquiſitione præfatà omiſsã) CPERINONGD in eifdem negotiis interponant, ad con- firmandas electiones,& conſecrandos electos temerè procedendo: Nos ſuper hoc expreſſius providere vo. entes, Sonur ationes 80 conſecrationes hujufmodi,& gestum ios, quos(inquiſiti ione præmiſsã ntigerit de cætero in talibus negotiis at- imus, nullius penitùs exiftere firmĩta- mantes& conſecrantes eoſdem(utin eo, | am, in cauſis electionum Ehiſcopatuum, non inquaſtto an prauitas| sntervenerit, precedit, confirmat, vel-confèc rat, pradicta non tenent: sj A ipfè ab Epifèoporum confirmatione d conſecratione Sufhenfus est| per annumh. d. Dominicus de fando Gemimano,| tdem| Rovidã conſideratione generale Concilium L ugdun. conceſſit, ut ab appellationibus i in judicio, velextra| | } nou uo p rei“$, puniantur g) ab Epiſcopotumcon-| — a Dott. not. quod pæna Batuta procurantibny ortum diſcordia non ligat jam ortam nutr. ates. Funt. b Alidoita: ſad& in i 3 enam, ubi,&c c In manufiriptis ite? ex certis caufis&” ratio mabilꝛbus, d sol: in Cem. i. de ju exif. e alās maneant,£ U id, j Í l l g Vid Li: lit. f a|: princip. C Bart, in d. prater ait.$. hoca, interdifum. I de nov, oper. nunciar.; firmatione ac confecratione per annum continuum ip jure fore ſuſpenſos. CAF. XLV G SiPapa fibi provifionem Ecelefie catheilralis refirvavit, shie buit dr decrevit, non- esl uitiata electio, gae pracefferat: omnia t- Nen, quæ reſer vationem ſequuntur, carent eſſatu. Ioan. Andr. Idem. S!€o tempore, quo poan alicujus Eccleſiæ ca- thedralis ex quavis caufa difpofitioni feu ordinationi fedis Apoſtolicæ reſervamus, inhibentes, ne ad electio- nem vel proviſionem faciendam in sa: quamodolibet procedatur,& decernentes, fi fecùs fuperhocà quoquam icientes vel ignoranter attentatum extiterit, irritum& inane, jam ad electionem forſitan ſit proceſſum in ãpſa: Præſenti conſtitutione ſancimus, quòd:! trefervat inhibitio„& decretum hujufmodi non afficiant electio- nem, vel alia, quæ præ cedunt, afficiunt tamen, ut effectu careant ea, quæ poſtmodùm ſubſequuntur. CAP. XLVI. G Abfens plures prosuratores ad adum eléélionts dare po inſolidum,& non aliter,& in altero admittendo honit tres gra- dus. h. d, ufa, ad$, Porro. Dominicus. Idem S! quisjuflo impedimento detentus in ele&ionis ne- gotio nequeat commodè intereffe, poteft nedum uni (proutdiciturin Concilio a generali) fed& pluribus committere vices fuas, dum tamen- eorñ cuilibet det in- folidum poteftatem:& erit tunc melior conditio occu- pantis. Verùm fi ambo-concurrant infimu],& poſtulent dmitsi, audiri eos non expedit: quia poſſent vota aa dirigere in diverfos, ſicque res non haberet exitum,& cis hoc caſu fiexet, non valeret: fed is— at, quem Capitulum vs l pars major eleg gerit: VE idare nequeant, is, qui primò 4 inintrumento Vel Iiteris pr Ocurationis exti iterit nominatus. Siautem nullus ipforum infolidum fuerit deputatus, tunc propter rationem eandem ipforum aliquis non de- bebit admitti; fibigue imputeg, qui fic eos conftituit in- diferetè: r 1 Procurator ad eligendum conflitutus, anum nomine ſis unum nomine domini ſus eligere non potest: nifi à domine de certa herſona ſpeciale mandatum habeat. h. d Forrò cùm unus eſt Procurator ſimpliciterconſtitutus, ſi is unum ſuo,& alium domini ſui nomine in ſerutinio nominandum duxerit, nihil agit: niſi de certa eligen- da perſona ſibi dominus dederit ſpeciale m e tunc enim in illam eius,& in aliam ſuo nomi Poterit conſentire. Canonicus abſens ¶ licèt nullus de Capitulo ejus P. ſe velit,& ihſe Paarairim> Gui non fit de tulo deputare non poft) cum cujuslibet votum ftl ſecrete& figi slagit mf Grutinio expróa mendum: h: d, Abſens quoque(licèt nullus de collegio velit eſſe pro- curator€j jufdem; nec ipfe, nolente Cap itulo, extraneum valeat deputare) non poterit aliquatenùs per lite as ex- primere votum ſuum: quod non eſt ante ſcrutinium, ſed in ipſo ſerutinio ſecretè& ſigillatim tantummodò ex- primendum. pret? votum per litera⸗ exprimere non CAP. XLVII Ci apparet coclectus, vel ſe onhonens ei, ꝙui confinmationim pet i ille vocabitur nominatim: aliàs fiet in Ecclefia crida genera» lis quod fè confirmationi volentes opponere, Veniant peremptorio áf- fignata: aliter confirnratio faita non tenet. Ioan, Andr. Idem. f; Uoniam electione non in concordia celebratâ, ſuperior, ad quem electionis i5 confirmatio a InConcıl. generalı Later, fub Innoc, HI. c. 24. b Vid. dif. 2. in Chrifi pater.€ G l. JE fèrvus communi. de flip fèr. c. quoniam Abbas, de offie, deleg. Font pertinet, hi taele tiok pareant 4 i, faciendam€ ncam univerfa]

gl QI eight ip inhruneno jih „aia guti gih De renunciatione, 38 pertinet, conſuevit interdum ſuæ confirmationis celeri- tate, preferens cupiditatem propriamjuri,& inordina- tum affectum etiam æquitati, eompetitorem aliquando, ubi alius, vel eos, qui ſe volunt opponere, quando electus eſt unicus, ſupplantare: dum nullis vocatis,& nondi- ſcuſſo negotio per repentinam confirmationem citò Contra doctrinam Apoſtoli à) imponit manus electo: Nos volentes huic morbo& fraudibus obviare, præſen- ti conſtitutione ſancimus, confirmationes tales viribus omnind carere, ipſasque decernimus irritas& inanes. Vocationem autem huſuſmodi nominatim ubi eſt coële- ctus, vel apparet oppoſitor&, aliàs generaliter in Eccle- fia, in qua electio fata eft, uthi qui fint, qui fe velint op- ponere,compareant alignatoperemptoriotermino com- petenti, faciendam effe cenfemus. Quæ etiamſi electio in concordĩa celebrata fuerit, volumusobſervari. =$e DE RENUNCIATIONE. TITULUS VII. CAP. I. F Romanus Pontifex potest lsbere Papatui renunciare, h, d. Fcumlim Een. Bonifacius VIII. Uoniam c aliqui curiofi diſceptantes de iis, quæ non multùm expediunt,& plura fapere, quàm oporteat contra doctrinam Apoſtoli) te- merè appetentes, in dubitationem ſolicitam, an Roma- nus Fontifex(maximè cùm ſe inſufficientem agnoſeit ad tegendam univerſalem Eccleſiam,& fummi Pontifica tüs onera ſupportanda) renunciare valeat Papatui, ejuſ- que oneri& honori deducere minũs providè videban- tur: Cœleſtinus Papa quintus prædeceſſor noſter(dum ejufdem Ecclefiæ regimini præfidebat) volens fuper hoc hæfirationis cujuslibet materiam amputare, deliberatio- ne habãtà cum ſuis fratribus Eccleſiæ Romanæ Cardina- libus(de quorumnumer® tunc eramus) d de noftro& ipforum omnium concordi confilio& affenfu auĉ&orita- te Apoftolicà katuiy& decrevit, Romanum Pontificem poſſe liberè refignare. Nos igitur, ne ftatutum hujafino- di per temporis curſum oblivioni dari, aut dubitationem eandem in recidivam diſceptationem ulteriùs deduci contingat, ipſum inter conſtitutiones alias ad perpetuam rei memoriam de fratrum noftrorum confiliodyximus y w Ch€y f aaeth tr porh Brlergy redigendum. Eeee jg PE A A, A E E A G Siin fiandem expefantis primam vacatsram,cm in proxi- tmo crederetur piñguis vacare, renunciet aliquis tenuem, guam ha- bebat:non tenetur expectans ilam recipere, imo illd diımifa expe Gabit aliam fine fiaude vacantem, Etfi illi renuncianti illa pin- Li pofiea conferatur, hoc ipfi probata fit fians, carebit utrga Idem. 85 te præbendam e vel dignitatem, in aliqua Eccleſia proximò vacaturam auctoritate Apoſtolicd expe- ctante, aliquis præabendam ſeu dignitatem tenuem ob tinens in eadem, fraudulenter ei renunciet, ut illà pri- mò fc vacante præcludatur tibi via per confequens ad obtinendum præbendam vel dignitatem aliam pin- guiorem, quæ per mortem alicujusvel aliàs in ipfa Ec- clefia creditur verifimiliter in proximo vacatura: per tenunciationem hujuſmodi(dummodò de præmiſſa ————KÄ2ꝑ—.— a 7. Im. 5. b Uiid. Innoc. c. inter quatuor. de major.&o fraude appareat, ſaltem per aliquas probabiles conjectu- ras, ut quia dictæ renunciationis tempore is, qui preben- dam vel dignitatem pinguiorem habebat, infirmitates gravi detinebatur; vel aliquid aliud imminebat, pro- pter quod illius præbenda feu dignitas vacare in proxi- no probabilitercredebarur) nullum tibi volumus obfta- culum interponi, quò minùs(præbendå vel dignitate prædictà ſic fraudulenter renunciatâ omifså) poſſis di- ctam pinguiorem, cum eam vel aliam, fi priùs ipfam va- care contigerit, auctoritate præfatå liberè petere, veluti tibi debitam,& habere, Cxterùm fi prædito renuncianti hujufmodi præben- da vel dignitas pinguior forfitan conferatur: go ipfo din Gta fraus intelligatur effe probata,& idem renuncians habitâ omninò careat& ambità. 2>i Ag DE SUPPLENDA NEGLIGENTI Prælatorum. TITULUS VIIL CAE. 1. Luriſclictio Suſpraganei excommunicate, ad Aerropolitanu non devoluitur. loan. Andr, Innocentius IV. Omana à Eccleſia:[&.] N Edictum verò per Rhemenſem provinciam publicatum, ut à ſubdi- tis Epifcoporum ipſius provinciæ pro audiendis & terminandis eorum caufis liberè ad Rhemenfem cuti- am accedatur, penitùs revocamus: Quia etiamſi teneren- tur iidem Epifcopi pro fuis culpis vinculo excommuni- cationis adftri&ti, non tamen ex culpis ipfis(cùm id non inveniatur à jure conceſſm)adkhemenſemArchiepiſco. pum juriſdictio devolvVeretur eorum. Sed alia fortè pro illis pœna ipſis canonica poſſet infligi. CAP. II. G Sesle, qui praest, est negleens do remiffus, debet ſüperior ski dare sdoneumn coadjutorem. h. d. Joan. And. Idem Baronibus d Comitibus regnë Portugali Hið, G= non immeritè:[e].]§ Mandamus, qua- J tenusdileĝum filium nobilem virum Comitem Bó- lon, præfati Regis Portugalliæ fratrem, de devotione» probitate ac circumſpectione multipliciter commenda- tum, qui eidem Regi(fi abfque legitimo decederet fi- lio) jure regni ſuecederet: quique examinatæ dilectio- nis affectu, quo vos& prædictum regnum proſequitur, (magnanimitate ac potentiä ſibi plurimùm ſuffraganti- bus) regnum ipfum maturiùs reformatusus firmå cre- dulitate fpẹratur: præfertim cùm adcuram& admini- ftrationem generalem,& liberam regni ejufdemo, tam b prolæpediĉti Regis, quàm ipfius regni utilitate ſi providè attendatur, ac ad defenſionem Eccleſiarum- monaſteriorum, aliorumque piorum locorum regni præfati,& perſonarum Eccleſiaſticarum, tam religioſa- rum, quàm fecularium, nec non viduarum, orphano- rum,& cæterorum ibidem degentium, ac deperditorum inibi recuperationem falubriter(utin Domino confidi- mus) fit aflumptus, cùm ad vos accefferit(fidelitate, homagio, juramento, feu paĉto, fi aliquibus fortè præ- fato Regi, vel cuicunque alii perſonæ tenemini, aut e- tiam ipfius Regis prohibitione: dummodò perfonam e- jus,& vitam, ac legitimi ſui filii, ſi aliquem ipſum habere contigerit, fideliter confervetis, debitum eis exhiben- tes honorem, nequaquam obftantibus) in civitatibus, bed. dot: l, fin..de jur. delib. c Vid. Ludovicum Gomefi tn regula cancellaria; de infirmis refionantibus. Paul. ad Roman, e. 12. d Videl jus ſenatorum. C. de dig. l. 12. e Hodie gratia 24ll licuntur expeltauiva, ſtue ad vacaturam, ommunò ſublalæ Jent Bir Concilium Trid. fof. 2ẹ. de reform. c. 10, a Hilic ſpectant tradita per ban, And. in c: novit.& per Felin. in cab. paſioralis. extr-d de ofſie. legat. b al. ita: non minùs pre Japediéti Regis, quàm,&c. al. tta: tam pro ſpe dicti Regu, quam, Ec. Dddd 2

ŘE 29 Sexti Decret. Lib. I. Tit. IX. caftris villis,& munitionibus regni prædi&ti„cum omni- bus ſuis reci pere, ac ejus diſpoſitioni ordinationi, man- datis univerfaliter ſinguli,& ſingulariter univerſi per omnia,& in omnibus intendere abſque difficultate qua- libet procuretis:. impendentes fibi contra: quoslibet. re- pugnantes, ac etiam violentos confilium, auxilium,.& favorem: de reditibus, proventibus, omnibuſque præfa- ti regni juribus ſine diminutione aliqua plenariè reſpon- dendo: ut de illis dicto Regi, ſecundum quod fuam decet excellentiam, ſibi ac ſuis& præfati regni neceſſitatibus pro tempore, ac negotiorum emergentium qualitates valeat providere.. Alioquin venerabilibus fratribus no- ftris Bracharenfi. 2: Archiepifcopo»& Epiſcopo Colini. brenſi damus noſtris literis in præceptis b, ut vos ad id monitione præmiſoã per cenſuram Eccleſiaſticam appel- Iatione remotà compellant. Per hoc autem non intendimus memorato Regi, vel ipfius legitimo filio(ſi quem habuerit) prædictum re- gnum. adimere: fed: potiùs fibi.& eidem: regno deftru- ctioni expoſito, ac vobis ipſis in vita ipfius ¢ Regisper ſolicitudinem& providentiam Comitis conſulere fupra dicti. CAP: IT E Epifigpo à Paganis, vel àSchifinaticis capte, non Archieps fèopus, fèd Capitulum admimifirat: nifi Papa guam citò hoc fiers po- terit, fùper hoc per um confulendus aliter ordinaret, loan. Andr. Bonifacius VIII 1 Epiſcopus à Paganis d aut Schiſmatieis capiatur- non Archiepiſcopus, ſed Capitulum, ac ſi ſedes per mortem vacaret illius, in ſpiritualibus& temp miniſtrare debebit: donec eum libertati reſti fedem Apoſtolicam ſcujus intereſt Eceleſiarum Pea lisenia Papa veper Patentes literas E piſcobi ſus, continentes juſtam caufam, quare nolitvel non pofiit illum ordinane: ſñ ſecus fadum fuerttiordinanspumetur Fænd condignd, C ordinatus manebit fhe fþenfas:: sta guöd etiam a' pænitentiariis Papa,, ſine ipſius ſpectali ‘licentia abfalui non poterit, Ioan; And: Clemens IV. Æp contingit, qwòd nonnulli Clerici vinculoex: communĩcationis adſtricti, aut apoſtatæ, ſeu irregu- lares, vel alias ordinum ſacrorum ſuſceptione indi- gni, ſuam patriam, in qua de his habeturnotitia, fugien- tes, ſe in remotis partibus faciunt ad hiſuſmodi ordines promoveri. Nos igitur volentes animarum ipſorum periculis obviare, ſtatuimus, ut nullus Epiſcoporum Ita- liæ de cxtero aliquem ultramontanum Clericum ordina- re præſumat, niſi àa nobis ſpecialem licentiam habeat, vel ab Epiſcopo, de cujus diœceſi traxit originem ordinan- dus, velin cujus diœceſi beneficiatus exiſtit a, per ejus patentes literas cauſam rationabilem continentes, quare ipfum nolit, aut nequeat ordinare. Eos verò, quos con- tra præmiſſa contigerit ordinari, manere volumus abſ- que ſpe diſpenſationis, ſuper hoc à ſede Apoſtolica obti- nendæ, ſuſpenſos, ac ordinantes pænitentiã condignã pu- niri; Omnibus noſtris pœnitentiariis inhibentes diſtri⸗ ctè, ne abſque licentia noſtra ſpeciali cum taliter ordina- tis diſpenſent, vel ſuas eis tradant literas, per quas cum ipſis debeat diſpenſari. CAR H: à G Qui fèienter ordinaverint Clericum alienum, per annum a collatione ordinum fant fufpenfi:€ poflguam fufpenfio fuerit ma mfefa, poterunt fùbditi Jine ipforum. licentia a vicinis Ebaſcopis ordinars: loan: And; Sregorius X. in generali Cincilio Lugdu- re neceſſitatibus) ſuper hoc per ipſum Capitulum quàm citò commodẽ poterit conſulendam, aliud contigerit or- ginari CAP. IV € Ecclefia cathedrali vacante, fa 24t; nifi Archiepifècpus propier negli adminifirationemn. cum sauf las Papa viſitatorem depi Ca am, vel dolofa j putaret.. hoc dicit Do-| MIniCHS: Idem Ocleſiæ e- cathedrali vacanti vifitator ab alio, quàm| à Rom. f Pontifice deputari non potet: Nifi fortè itualibus& temporalibus negligenter, miniſtret. Tunc enim Archiepiſcopus ob malitia li(eo voeato, cauſæq; tatorem, ſeu admini- erit depurare:| | i lem Eccleſtæ licit Eccleſia vacantis ab inferrore à Papa députatts; itualsa adminifirat-: excepta beneficiorum cole 4¹¹ pertinente,.d, Dominits,| di quoque vifitator, quanquam fpiritualium| & temporalium adminiſtrationem legitimam cenſeatur habere, beneficiatamen, quæad collationem pertir Epiſcopi, conferre non poteſt, ſi ab alio, quàm à Romano Pontifice fuerit deputatus.; nt nt DRET animaram an aan namera e.e DE. TEMPORIBUS ORDINATIONU M; i: í& qualitateordinando- : re rum it rE TITULUS 1X EEP AI G Epifopus Tialiauliramontanum non ordinet, nifi de fþecials mre aaas. ae aeneae sena oan a a De hi Epifèopatibus vid. la, Vaſaum in Annalibus Hifjania c. 20. b al. ita: in mandati. al. ejuſdem. d Sacrarum P ki rerum fêrıptores Paganos vocant omnesyidolorum cudtores,€ Vid. Marianum Sozinum trait. de vifitatone, f 1 Fe, ieg. quod translationeh. Dominis, ——— nenſi. Os, qui& Clericos parochiæ alienæ abſq; ſuperioris ordinandorum licentia ſcienter, ſeu affectatà igno- ranti unque alio figmento quæſito præſumpſe- — rantią; i rint ordinare, per annum à collatione ordinum decerni- mus eſſe ſuſpenſos: His quaæ jura ftatuunt contra taliter ordinatos, in ſuo robore duraturis. Clericis quoque parochi taliter ſuſpenſorum, poſtquam eorum ſuſpen- fio fuerit manifeſta, abſque ipſorum etiam licentia, inte. rim recipiendi ordines ab aliis vicinis Epifcopis, aliàs tae men canonicè, liberam concedimus facultatem c CKP. 4IE GT Epifèopus originis, domicalii, vel Ecelefiaflici beneficii come- | mendatitias ad ordines dare potest, inferiores Praelati nen, nifi ex privilegio: nec Officiales Epiftoporum; fed ii, qut habent admini- Hrationem ſpiritualium, illas benè concedunt. Bonifacius-III.. Um nullus d: Clericum parochiæ alienæ, præter ſu-- perioris ipſius licentiam dėbeat ordinare: fuperior intelligitur in hoc caſu Epifcopus, decujus diœcefi eft is, qui ad ordines promoveri deſiderat;oriundus, ſeu in cu- jus diœceſi beneficiumobtinet Eccleſiaſticum, ſeu habet (licèt alibi natus fuerit) domicilium in eadem. Inferio- res quoque Prælati, Religioſi vel alii, niſi eis quòd ſuos Clericos aut ſubditos poſſint, à quo voluerint Epiſcopo, facere ordinari, à ſede Æpoſt. ſpecialiter ſit indultum,vel Officialis Epifcopi(cùm ad. hoc fe ipfius officium non extendat) hujufmodi nequeunt licentiam impertiri. E- piſcopo autem in remotis agente, ipſius in ſpiritualibus Vicarius generalis, velſede vacante Capitulum, ſeu is, ad quem tunc temporis adminiſtratio ſpiritualium noſcitut pertinere, dare poffunt licentiam ordinandi. a Al. extitit, b Vide Concil. Trid. fof. 23. de reform. cap. 8. c al poteflatem. d Uideloncil, Trid- fy]; 7: de reform. cap. 10, £ Vid. fupra de of-|& fY. 23. de reform. c. 10, G Pofànt pu, fu ali ireug o u inefnabfow fi umante, AWe aun puntuf ul dazat noverit faf = DE ATAT ki U Medlnte,

feda 1g o przfimple: numdecernte ntrataliter 41 De filiis Presbyterorum,& aliis illegitimè natis. Halſunt Epiſecpi ordinare Priores Prioratuum non exeme| pirum,© ipforum focios, quamdiu morantur i» illis: lscet mde non fuerint oriundi. Ioan. And. Religiofi verò à fuis fuperioribus in non exemptis Prioratibus deputati, Priores& eorum focii, poflunt à locorum diœcefanis quamdiu morantur in ipfis Priora- tibus, ordinari licitè, licet non fint de corum a diœce- fibus oriundi, CAP, IV G Epiftopus, fèu alius inferior, primam tonfuram infanti non confert, nifi religionem intret: nec homins illiterato, nec homini al tertus dicceſis, abſque ſus Pralati licentia: nec etiam conjugato,nifi religionem intret, aut ad facras promoveatur legitimè alias con tra faciens punitur, ut hte. h. d. Zen. Idem. Np b Epifcopus, vel quivis alius, infanti(nifi fortè religionem intraret) ſeu illiterato, ſed nec abſ que fui fuperioris licentia homini diœcefis alieng, Cle ticalem præfumat conferre tonfuram: nec eriam conju gato, nifi volenti religionem intrare, autad facros o hes promoveri: prout eft facris canonibus definitum, Qui verò contià fecerit(ut in eo, in quo peccaverit punia- tur) per unum annum à collatione Clericalis tonfuræ duntaxat noverit fe fufpenfum. adi S DPE ATATE ET QUALITATE, & ordine prficiendo- rum. TITOLUS X CAP. UN: G Epfiopus difpenfat cum majore xx. annis în dignitatibus dr Perfinatibus non curatis, fi aliud non obfiet..d. Dominicus. Bonifacius VIIL Ermittimus, ut Epiftopi cum iis, qui xx. annumo compleverint, quod dignitates vel perſonatus, quibus animarum cura non imminet, valeant ob- tinere, poffint(fi c aliud nonobftat canonicum) liberè diſpenſare. DE FILIIS PRESBYTERO. rum,& aliis illegitimè natis. TITULUS YE CAP. I. € Cùm illegitime natis difpenfant Epifcopi in minoribus ordini- bis, éo beneficio fine cura: dummodo fit tale, in quo altas difpenfa- 7e pofiint: in aliis difpþenfatio Papa requiritur. Ioan. Andr, Bonifacius VIII. 8, qui defectum patitur 4 natalium, ex diſpenſatio- ne Epiſcopi licitè poteſt(ſi ei aliud canonicum non obſiſtat) ad ordines promoveri minores,& obtinere beneficium, cui cura non imminet animarum: dummo- dò fit tale, fuper quo per ipfum Epifcopum valeat di ípenfari. Adordines quoque majores, vel e beneficia curam animarum habentia, fuper quibus nequit Epifco- pus diſpenſare, ſine diſpenſatione ſedis Apoſtolicæ pro moveri non poteft. G Si difpenfatuns fuerit cum aliquo, guod non olſtante ullo de- feiu pofst ad curatum beneficium promoveri: praetextu illius di- Henſationis non poterit duo beneficia anſimul obtinere. Dan. And. à al. Ipſorum. b Uid. Concilium Trident. fef. 23. de reform. ap 4. c In manufè.sta: f alind canonicum non obſiſtat. d al. tta: patitur in natalibus. e In aliquot antiquis Codscib sta: vel beneficia Jüper quibus negut,&c. abſque illis verbis, cnram anima-| rum habentia. Ille verò, cum quo per fedem diſpenſatur eandem, ut (ptæmiſſo non obſtante defectu) valeat ad beneficidth, ctiam{i curam animarum habeat, promoveri: neguit prætextu difpenfationis hujufmodi(quam exorbitante a jure oportet veluti odiofam reſtringi) niſi unicum neficium obtinete. CAP IL g Sille, cum quo fuper defefu orrginis in curato beneficio fise- rit dijpenfatum, eo tacito fuper pluralitate difbenfationems obtineat, non valet diſpenſatio. Joan. And Idem. g! is, cum quo fuit per ſedem Apoſtolicam diſpenſa- tum, ut, non obſtante defectu natalium tur, ad omnes ordines promoveri valeat,& obti neficium, etiamfi curam habeat animarum, di tionem aliam(tacito de pradicto defectu) poſt obtineat à ſede præfata, ut duo aut plura be lem curam habentia poffit recipere, fi ci confe] ntur,& ea fimul licitè retinere: talis diĝ tio(cùm non fit verifimile fedem ipfam cum ilo præ ctum patiente defectum voluiſſe, fi hoc faiſſe ſum, eidem in pluralitate beneficiorum hujuſmod ſpenſate) veluti per ſurteptionem obtenta, nullius tůs eſt momenti 2 i 4 CAP G Bigamus nudatus$? omni privilegio Clericali, dr adfiridtus ſeculari foro: nec valet conſuetudo in contrarium: C prohibetur éi Sub anathemate, ne tonfuram deferat, Ioan. And. Gregorius X, sn Concilio génerali Lugdunen, Ltercationis antiquæ a dubium præſentis de- clarationis oraculo decidentes, biga mos omnĩ privilegio Clericali declaramus eſſe nudatos:& coërctioni fori ſecularis addictos: conſuetudine contrarià non obſtante. Ipſis quoque ſub anathemate prohibemus deferre tonſuram, vel habitum Clericalem. a$ DE OFFICIO VICARIL TILTU L US KIL. CAP. I E Succefor Officialis excommunicati, excommunicatus non est, nifi in crimine damnato communicet: illa autem, gua exercet, illə excommunicato manente, non ualent, ſi juriſclictnone ſolum ab es recepta hoc facit. boan. And.: Innocentius IV. Omana Ecclefia:[é.] Q Cùm Rhemen. Ar- chiepifcopus in Officialem alicujus Suffraganei ſui excommunicationis ſententiã ex aliqua ratie- nabili b caufa profert: illos, qui vices ipſius gerunt, pro- prer hoc excommunicationis vinculo non adſtringit. Cùm non communicent ob id Officialieidem in crimine, qui Eccleſiaſticæ cenſuræ diſtrictione, pro eo quòd ſuum exercent officium, non arctantur. Ea tamen, quæ ipſi ge- rendo hujuſmodi vices agunt, eo taliter excommunica- to manente(ſi juriſdictionem tantùm recipiunt ab cg- dem) non poflunt obtinere vigorem. CAP. IL G Ex generali commi fone non potes? Officialis inguirere,corrs= gere, deponere,& punire fubditorum excefus. Ioan. And. a Uid. Ancharan.:confil, 124.& de muiplici pæna bigame- rum agit Ioan. Montaigue tractat. de bigamia, qS. b Vid: Cone, Trid: ſelſ. 21. de reformm. cap. 3. Dddd 3

ma ereo. 43 Sexti Decret. Lib. I. Tit. XIV. Bonifacius VIII. Icèt a in officialem Epifcopi per commiffionem of- Lici generaliter fibi factam, caufarura cognitio trans- feratur, poteftatem tamen inquirendi, corrigendi, aut puniendi aliquorum exceffus, feu aliquos à fhis benefi: ciis officiis$, veladminiftrationibus amovendi; trans- ferri nolumus in eundem: Niſi ſibi ſpecialitet hæc com. mittantur. CAP. III Ex generali commifione Officialis beneficia conferre non po test. Ioan, Andr. Idem. O in generali conceflione nequaquam ilfa veni- ant, que non effet quis verifimiliterin fpecie con ceflurus» nec regulariter donare valeat is, cui bonorum adminiftratio etiam libera eft conceffa: Officialis, aut Vicarius generalis Epifcópi, beneficia conferre non pof- funt: Nifi beneficiorum collatio ipfis ſpecialiten ſit commiſſa. 20 so DE OFFICIO ET POTESTATE judicis delegati TITULUS XIV CAP: I @ Cnfèrvator à mant feſtis defendit injuriis,& judicialem in. daſinem nom exercet. Innocentius IV- Tatuimus e, ut conſetvatores, quos plerunque con- cedimus, à manifeftis injuriis& violentiis defende- re poffint quos eis committimus defendendos. Nec ad alia, quæ judicialem indaginem exigunt, ſuam poſſint extendere poteſtatem. CAP,- IT. G In coalkionibus dr pænis Pontificali dignitats déferture- lexander IV. Uia Pontificali dignitate præditis ob reverentiamo facriofficii, quod exercent, plurimùm deferri con: venit,& cos plùs aliis honorari decet: utsùm èjudici- bus, vel conſervatoribus à ſede Apoſtolica deputatis, contra eos ad coactiones aliquas, five pænas fuerit pro- cedendum, gradus& modeſtia in hujuſmodi proceſſu fervetur.: Ita quòd(cis quãdam condignã reverentiå fup Portatis) ingreſſus primò ipſis Rceleſiæ, vel Sacerdotale imerdicatur miniſterium: ac deinde ab officio ſuſpen- dantur,& ſubſequenter aggravetur cen ſura Eccleſiaſtica eontra eos: Niſi fortè aliter fieri ſuaſerit: nimia contu- maciæ ꝑrotervitas ſive culpa. CAP. III. Delæg ato procedente cum duobus fubdelégaris sox intortum, ad Papam, non ad condelegatos anpellari debet..d. Ioan. And. Bonifacius V HI. I duo ex tribus fede Apoſt. delegatis, duobus aliis Ynon in totum fubdelegaverint vices ſuas, ipſique 4 fubdelegati cum delegato tertio in caufa proceſſerint de- legota, ſi appellatur ab ipſis, non ad condelegatos, ſed ad primum delegantem tamummodò appellartdebebit. CAP. V. G Tres cafas ponit, in quibus fufpicionis caufa coram arbitris nen tračlatar, Primus, cam recnfatur unns ex delegatis datis cum sonan a Nota quod genus nom inclutlat ſquamlibet ſpectem cumprehen- fam fub ilio, quande est dare aliquam rationcm, quare non inclu datur at hec, quod not. gloſß. inſi deexærepti: pia. b Dichio, ofi- claufùla, quòd ſi non omnes. Secundus, cum recnjatur delg, Piſcobi. Tertius, cum recufatur Officialis, Ioan. And. Idem in eodem. Icontra unum ex duobus judicibus cum illa clauſula, M quòd fi ambo intereffe non poflunt„alter eorum in caufa procedat, à ſede Apoſtolica delegatis, ſuſpieionis caufa legitima proponatur: caufa ipfa ſuſpicionis eoram non recuſato conjudice(ad quem ex vi prædictæ clauſu- læ debet ipfius caufæ cognitia pertinere) probari,& ab eo expediri debebit. Ubi verò non eſt dicta clauſula in cripto, debet fuper hoc ad arbitros recurſus haberi» autem ipfe æ delegatus Epifcopi recufatur, recu- fationis caufa coram Epifcopo eft probanda. Idemeft, fi Officialis recufetur ejufdem, licèt ad ipfum ab eodera Officiali nequeat appellari. CAP. V. Diſtinguit tria tempora ad fiiendum, anjudex ſilpeltus- committere poffit: quia aut non est propofita recufatio:& tunc in totum per eum facla commifia tenet, Aut eF propofita, fed none dum pronuncsatum faper ea:€ tune volente recufatore ammit» tere potest: aliàs non, Aut jam pronuncsatum est ilum effe fio fbeum:{r tunc.stiam volenterecufatore neguit. Ioan, Andr. Idem in eodem.: p ab Apoftolica fede datus, quamvis legitimè rea cuſari valeat ut ſuſpectus, poteſt licitè vices ſuas com- mittere, antegyam recufatio contra ipfam proponatur, Et ſi in totum commiferit, recuſari ulterids, aut facta per eum commiſſio impugnari nequibit: quod poſſet, ſi fibĩ de juriſdictione aliquid reſetvãſſet. Poſt recuſationem quoque propoſitam committere(niſi de recuſatoris pro. cedat aſſenſu) non poteſt: ſed eo vVolente hoc poteſt, eti- amſi jam recuſatio eadem ſit probata: dummodò pror nunciatum non fuerit fuper ea. Extunc enim(cùm omnie no judex eſſe deſierit) nulla etiam cum illius aſſenſu poteſt fieri commiſſio per eundem. CAP. VI. F Delegatus fùbdelegans, etiam in totum, re integrå cauſam reaffumere po rit: h d: Ran. Andrz Idem. one alicui vices tuas in caufa tibi à ſede Apofi lica delegata in totum commiſiſſe noſcaris: ſitam antequam ille juriſdictione uſus fuerit, commi ſſio hujuſ- modi perte revocetur ab ipſo, vel eum rebus eximi coni- tingat humanis: caufam ipfam refumere poteris, Cùm juriſdictio(ex quo ipſa uſus non extitit) non cenſeatut in eum efficacitex tran e CAP"VIL it, quoties abeffet; vel donee revocga G Sı delegatus fubde ret Ór mortus fit, T de ſubdelegato ad de gatum, qui fibt aliquid juri vaut, appellar: debet; etiam post fentemiam. byd, loan And, Idem. 8¹ delegatus, quoties eum abeſſe contigerit, tibi com⸗ Omiſerit vices ſuas, poteris eo- rebas humanis exem pto(cum& tunc cenſcatur abeſſe gotium(dum tamen illo vivente peris) liberè definire. m poteris; quando£ etiam{ub ea forma commifit; doneceas duceret revo- candas. Nam talis commiſſio, per quam cenſetut eti ſententiæ prolatio(niſi anteà fuerit rerocata) commit- ti nequaquam morte committentis expirat, ex quo res integra non exiſtit. Ad eum quoque, qui vices ſuas committit, donec revocet, vel qui executionem ſenten- tiæ b tantùm, aut quicquid aliud de juriſdictione fibi reſervat, non-ad delegantem primum appellari debebit; etiamſi poſt ſententiam fuerit appellandum. non integra le fabdelégatus procedit, Et femper lictionis reſer. commiſſum ſdictio sii, deest in antiquis codicib. c Vid: Petri dè Anchar, confil. 87. mep. omifjo primo dubiosgr confil. 132. itfezp. ih primo dubio, r ji Á, A laf confil. 163. ncp. ciroa duo. Yol, g, d Vid! h Pracipimus. ad fin: C. de app. O c. fin, Spr. dere jud. l fin: C. de Can larg,| n hb. 1i. Anch, Ront, r a: Difio, ipfè, deest in antiquis codicibus: b Executia esh juriflitiionis; ideo non facienda die feriatå, de fer, fi videtur, Dea n, Eonti CAP. Ab arbitri u PAEYU dury 30 Apoftol O de beneg

si 45 De officio& poteftate judicis delegati. 46 CAP VIIL G Plurium delegatorum in folidum quilibet cognofèit. Etuno cognofiente, alii(mfi ex caufa) fè non intromittunt, Et perpetuatio unius, perpetuat guoadomnes..d. Zen. Idem. C plures fub illa forma, utomnes, aut duo, vel unus ecrum mandatum Apoſtolicum exequantur, aut aliåconfimili, judices vet executores à fede Apofto- fica deputari contingit: ipforum quilibet injuntum» poteftliberè adimplere mandatum. Porrò uno eorum negotium inchoante commiſſum, alii nequibunt ſe ul- teriùs intromittere de eodem, niſi vel infirmitate, vel a- liâ juftå causå illum contingeret impediri: aut fi nollet, yel malitiosè in eo procedere recuſatet. Juriſdictione verò perpetuatå mandatore vivente per unam feo cafu quo poteſt) ex judicibus delegatis, perpetuata intelligitur quoad omnes. CAP IK G Executor fuper gratia faita datus à Papa, mortuo Papa eti- amre integra gratiam Exeguttur. Toan, Ande Idem. S! ſuper gratia cuiquam ab Apoftolica fede facta exe- cutores fucrint deputati, guum effe cenfemus, ut fi- ent ipfa gratia(licèt nondum fit in ejus executione pro- ceſſum) m orte non perimitur concedentis, ſic necetiam re integrã perimatur executoribus data poteſtas, quam veluti gratiæ pæædictæ acceſſoriam, naturam ſequi con- gruit principalis. Ne gratiam eandem vel reddi quando- que omninò inutilem, vel ĩpſius effectum in tempus lon- Sius(cum illius à diſpendio, cui facta extitit) differri contingat. CAP. X. G Duoscafis ponet, gsibus de fabdelegato non in totum, ap- Pellatur ad primum delgantem: fislicat càm delegatus excom- tunicatas, vel mortuus esf. Alios cafus ponit infia eodem, Si à Jabdelegaio. Iean. Andr. Idem. Lis, cui caufa(licèt proprionomine non expreffo) à ſede fuerat Apoſtolica delegata, ſubdelegaverit non in totum vices ſuas alicui: 4 ſubdelegato hujuſmodi, ſi delegatum ipſum excommunicari, aut de medio tolli contingat, impedimento tati durante ad fedem ipfam Cne abſolutionem, vel ſucceſſotem expectando illius, præſudicari litigantibus, vel caufa plùs debito prorogati Valeat) volumus appellari. CAP. Xi. G Ab arbitris juris appellatur ád Papam, Toan. Andr., Idem. A: arbitris, gui fecundùm formam juris, utde propo- fita contra judicem ſuſpicionis cauſa cognoſcant, vel qui cum de revocatione ambigitur literarum, judicibus nequeuntibus in unam fententiam concordare, ad con- certationem hujufmodi fopiendam à partibus eliguntur; ch(fi gravaverint) ad fed. A pof. appellandum. CAP- XIL T Executor datis à Papa, ut provideat perfona, fùbdeiegat: f detur, ut provideat Ecclefia non exprefa perfona non fubdelegat: ni- 'habeat fpeciale mandatum: dr caufamreddit. Ioan, And, Idem, ye cui ab Apoftolica fede committitur certg perfong provifio de beneficio in- certa Ecclefia, diœcefi vel provincia facienda, poteft alii committere licitè vices fuas. Sed fi(non exprefsà certå perfonå) committatur ei- dem, utalicni perfon idoneg de certa Ecclefia vel be- neficio debeat providere:(Quia circa eligendam per- ſonam ejus induftriâ 6 tunc idetur electa) proviſio a al, Ipfins. b Vid. Bart, sn d inter artifices,.de fl oan, Anch, Font, nem ſibi commiſſam alteri demandare non poteſt: Niſi forma commiſſionis habeat, ut per fe, vel peraliumid valeat expedire. CAP. XIII. G Is, cui aliquid certotoco expediendum commitiitur, ex juffa caufa siud expedire poterit extra locum,.d. loan. And, Idem, Tatuimus, ut is, per quem ab Apoftolica fede certe loco inquifitio feri,vel quicquid aliud expediri mane datur: fi propter potentiam, vél malitiam illius, contra quem inquiri debet, five procedi, ſeu fautorum à ejuſ- dem non poflit hoc exequi eo loco ſecurè(ne ipſe com- modum ex dolo, vel fraude reportet) ad ĩd exequendum locum alium eligat idoneum& ſecurum. Idem faciat, fi alia rationabilis caufa ſubſit, propter quam in loco de- creto perfici nequeat commotlè, quod mandatur: nes tali præt-xtu impediri contingat mandatum Apoftolie cum, vel differri. CAP XIV. G Quando à fubdelegato non intotum appellatur guia non ad- mitit excepttonem, per quam denegatur etiam delegatum habere juriſdictionem, ad primum detegantem appellabitur. hᷣ. d. Ioann. 1 3 Andr. Idem. 8¹ à fubdelegato, cuì delegatus non in totum commie ferat vices fuas, ex eo fucrit appellandum, quia ex- ceptionem coram ſe propoſitam, quòd antequam per eum, vel per ipſum delegatum in aliquo proceſſum fuiffet, delegans viam fuerat uniyerſæ carnis ingreſſus, admittere recuſavit: non ad delegatum(cùm juriſdi- ctionem negetur habere) fed ad delegantem potiùs ap- pellari debebit. Idem fiet inaliis caſibus, in quibus de- legatus juriſdictionem habere negatur. Alias ſi appel- lari deberet ad ipfum, effet appellans(qui fic fateri vide- retur eundem juriſdictionem habere, quod antè negave- rat b) contrarius fibiipf. CAP. XV. Ponit hle, qui poſßint eſſe conſervatoret,& ucbi cognoſcere, En an ġo quibus pofint delegare,& quantum duret eorum poteftas, G deexpenfistaium. h, d, Zen, Idem. H Acconftitutione perpetuòvaliturå fancimus, ut con- ſervatores, qui aliquibus(ut à manifeſtis injuriis,& violentiis tueantur eofdem) plerumque à fede Apoftoli- ca conceduntur, de cætero deputari non poffint, nifi E- piſcopi vel eorum ſuperiores, aut Abbates, feu dignitates vel perfonatus in cathedralibus vel collegiatis Eccłefiis obtinentes: nullusqͥue deputati fibi confervatoris efes valeat conſervator. Nec aliquis(Regibus& c Reginis 4, qui ſicut dignitatis altitudine præeminent, ſic præroga- tivå gratiæ ipfos convenit anteferri, duntaxat exceptis} deinceps confervatorem habeat eum, qui firib ipfius juriſ- dictione, dominio, vel diſtrictu Eceleſiaſtico, vel tempo- rali conſiſtat. Conſervatores autem hujuſmodiĩ extra ci- vitates ſeu dicœceſes, in quibus fuerint deputati, contra quoſcunque procedere, aut aliquos ultra unam diætam à fine diœcefum eorundem trahere non prefumant, Vi- ces quoque ſuas(citationibus, ſententiarum denuncia- tionibus duntaxat exceptis, quas per alios valeant exer- cere) nulli committere poſſint, niſi hoc eis competĩerit ex beneficio literarum: fed nec tunc, niſi intra civitates, ſeu diœceſes, in quibus deputati fuerint,& perſonis tan- tům, quæ ſuperiũs ſunt expreſſæ. d Urd. de tefl. cinfstutus. é de homi. Peirus. Gr 2. quaft. ga 3'. A A quia Prafùlatus. Dominic. b alit. negavit. alias, denægdrat. i c al ita: wel Reginis. d Not. Pet. de Anch. guòd dicitur kie etiam de confervatoribus Laicorum ponderando iflam exceptionem | quia exceptio de regula cft. l fin:$. cui dulcia. ff. devi. ttit | oleo legat, Font. Ddådd 4

47 Sexti Decret. Lib. I. Tit. XV. 48 Ut autem confervatores limites fibi tradit potefta- tis(quos frequenter excedunt) metu pæna diligenter obfervent; decernimus, ut fi de aliis, quàm de mani- feſtis injuriis& violentiis, ſcienter ſe intromiſerint, ſeu ad alia, quæ judicialem indaginem exigunt, ſuam exten- derint poteftatem, eo ipfo per unum annum ab officio ſint ſuſpenſi. Pars verò, quæ hoc fieri procurabit, ſen- tentiam excommunicationis incurrat: à qua non poffit abſolvi, niſi ei, quem ſie fatigavit à indebitè, primò fa tisfaciat integraliter de expenſis. Officium autem quo- rumcunque eonſervatorum; ipſo jure, quoad non cœpta negotia per obitum concedentis volumus expirare. Circa munera verò& expenſas, aſſeſſores, ac notarios& per ſonas teſtimonii causã vocandas, illa præcipimus in hu juſmodi conſervatoribus per omnia obſervari, quæ in de Iegatis judicibus conſtitutio à nobis ſuper his edita obſer vanda decrevit& Quicquid autem contra præmifla,vel eorum aliquod attentari contigerit omninò decernimus Í irritum& inane. s DE OFFICIO LEGATL FITULUS Xr. CAP. I Q Legati nos Cardinales, fine ſpectali mandato jure legationis Beneficia conferre non poffunt: fed regati Cardinales hoc benè pof: funt. loan. Andr. Innocentius I V. Fficii noftri debitum remediis invigilat ſubdito- rum: quia dum eorum excutimus onera; dumo ſcandala removemus, nos in eorum quiete quieſcimus,& fovemur in pace. Proinde præſenti decreto ftatuimus, ut Eceleſtiæ Romanæ Legati qùan. meunque plenam ationem obtineant, fiveè nobis miſſi fueri> f extu E rum- legatio- atem, m. Quod lumus ob CAP; IL et ordinariam: unde per mortem Papa non ex } h d, loan. Andr S. tit.[anfa Cecilie Presbytero Cardinali; A fice fedis is committitur le- Egatos pation ffic ium, lant& diſſipent, Kdif t plantent: bi commiffa rum, ad inftar Proconful t e funt decre r nciæ mode dæ, ordi nates 1 la ramus edicto, commiſ-. mne-| i enmir ane tlla ben ſietàa ſam vacantia endente 4collationem alicujus 40 ſpectante ad collationem n potest:€ quod fit contra pra n decernit: loan And, averi, D al, ita” desernit. c In manufiriptis| 5 fiuty Oc d Intellige ſcilicet re non integrã: re vero sortem Papa expiret legatio, diflingtut hie Petr. de ngue Præſidum, Bonifacius VIII. pai pri declaramus edicto, reſervationes a quo- rumcunque beneficiorum ab Apoſtolicæ ſedisLegato ſuæ legationis auctoritate factas,& decreta interpoſita ſuper ipſis: necnon denuneiationes, inhibitiones,& pro- ceſſus quoslibet per eum, vel per executores deputatos ab co habitos cirea ipfas( dummodò ad collationem» corundem beneficiorum jam vacantium minimè fit pro- ceffum) eo ipfo, quòd illius finitur legatio, viribus peni- tùs vacuari; nec executores eofdem poffe ulteriùs bene- ficia taliter refervata conferre b Caæterùm refervatio- nes hujufinodi(per quas interdum Przlati,& Eccleſiæ nimiùm onerantur) reftringere cupientes, prohibemus, ne poftquam Legatus in aliqua cathedrali vel collegiata Ecclefia, refervationem aliquam duxerit faciendam ali- am, illà pendente, faciat aliquatenùs in eadem. Nec etiam poſtquam alibi reſervaverit aliquod beneficium ad collationem pertinens cujuſcunque, aliud quod ad il~ lius collationempertin:at( quamdiu reſervatio pendet al- terius)ſibi quoquo modo feſetvet. Quicquid autem con- tra ptæmiſſa contigerit attentari, eõ ipſo viribus non ſubſiſtat. CAP. IV. G Cathedrales, vel regulares, vel collegratas Ecclefias, Legati refèrvare, vel conferrenon poffunt. Edem in dignitatibus Ecclefiã- ff ipſarum rum cathedralium, que funt majores post Epi/ Prælatt per electionem debent aſſumi: E& contra hoc factum, eſi irritum. Idem. Jj i beratione providå duximus inhibendum, ne aliquis Apoſtolicæ fedis Legatus, quantumcunque legationem obtinere plenariam dignoſcatur, cathedra- les, vel regulares, aut collegiatas Ecclefias, feu ipſarum Eccleſia rum cathedralium dignitates, ad quas hi, qui | præficiuntur eiſdem, majores in earum Capitulis poft Epiſcopos exiſtentes, habent per viam electionis aſſu- mi, ſuæ ordinationi, collationi, provifioni, electioni, aut diſpoſitioni quomodocur ue refervet: ne de ipſis | ordinandis, conferendis, vel difponendis, fe aliquatenùs | intromittat: neque aliquod quò minùs hi, ad quos per- tinuerit eligere aut poſtulare, liberè valeant, cùm vaca- t bunt obſtaculum quomodolibet interponat: Decernen- tes quiequid contra hoc actum extiterit, eo ipfo irritum |& inane, | g Del | nationem beneficii,€ poftea illud conferat: é contra tts non pot SF alicui committere, quad recibiat reſi | faciendum decernit irritum, b, d. loam And. Prohibemus infuper, ne Lêgatus ipfe in genere aut nfpecie cuicunque concedat, utabiis, qui beneficia in- ra legationem ejufdem habentes, ea in illius manibus luerint liberè refignare, ipforam refignatione rece- å, illa valeat idoneis conferre perfoønis Cùm per riri poffet via contra Lateranen. c Concilium- { Nos enim conceſfionem, quam rit attentari,& quicquid ex ea vel ob l iterit, nullam prorſus habere ſtatui- roboris firmitatem. Volentes non ſolùm ad futu- ra, ſed etiam ad præterita,& adhuc pendentia negotia 10¢ extendi. CAPR-T G Collatio Legati per taciturnstatem prioris beneficii vitiatuts hoc dicit, Zen a Vid. Conal. Trident. Jeff 24. de reform, cap: 19 ubt refèr Väe | siones qualibet ad vacatura beneficia tolluntur. b Fallit fi legan kies contultrit canonicatum, E prabe 4am vacaturam veſer dbave- rit, dato executore: Nam talis fintå legatione conferre poterit, Petr.de Anchar, Font, ¢ Hoest Concilium Lateranen.[ub Ales Í yand. LII. cap. fs Idem. enehi p nullius m mentio d hiepifeaps m n ſaurun ad blamp

49 De Sfaiià ordinarii. ldem, O: beneficii per Legatum fedis Apoſtolicæ ti- bi facta, nullius momenti exiftit, fi in ea non fue- zit a habita mentio de alio beneficio, quod primitùs obtinebas. A zo DE OFFICIO ORDI narii. TITULUS XVR CAP. 1I € Archiepifèopus non potest fibi conflituere Officiales in diæcef, Sufraganeorum fuorum, etiam pro futuris caufis per appellationem devolvendis ad ihſũam, niſt de conſuetudinè hoc haleæat:& tunc etiam tales Officiales inhibere non poffunt, priufquam fuerit appekatum. Innocentius IV. in Concilio Lugdu- nenfi. Omana Ecclefia:[&.] Q Prohibemus quoque, ne Rhemenſis Archiepiſcopus in diœceſibus Suf- fraganeorum fuorum foraneos Officiales confti- tuat: quia, cùm Metropolitanis, ne ſuorum Suffraga neorum ingrediantur diœceſes, ut in eis auctoritate pro- pria judicent, diſponant, aliquidvyẽ aliud agant, canoni- ea prohibeant inſtituta, nequaquam hoc poſſunt in illis peralios exercere. Nec pro eo, quòd caufas per appella- tionem delaras ad ipfos, poffunt in Suffragancorum fuo- rum diœcelibus delegare, fimiliter licet cis tales Ofi- ciales inftituere in cifdem, qui eorum vice(cùm appel- f Gregorius X. s9 generali Concilio Li- Eadunenfi. La Canonici à divinis ceffare voluerint, prout in Ec- cleſtis aliquibus ſibi ex conſuetudine, vel aliàs ven- dicant: antequam ad ceſſationem hujuſmodi quoquo- modo procedant, in inſtrumento publico, vel patentibus literis figillorum é ſuorum, aut alterius authentici mu- nimine toboratis, ceſſationis ipſius cauſam exprimant: & illud vel illas ei, contra quem ceſſare intendunt, aſſi- gnent. Scituri, quod ſi hoc prætermiſſo ceſſaverint, vel cauſa, quam expłeſſerint, non fuerit inventa canonica: omnia de quibuftungue proventibus ìllius Ecclefix, in qua ceſſatum fuerit, ceſlationis tempore perceperint, re- ſtituent. Illa verò, quæ pro eodem tempore debentur eiſdem, nullo modo percipient, ſed ipſi Eccleſiæ cedere, ac nihilominàs ei contra quem ceſſaverant, de damnis & injuriis fatisfacere tenebuntur. Si autem caufa eadem canonica fuerit judicata, is, qui occafionem ceffationi de- derat, ad omne intereſſe dictis Canonicis,& Eccleſiæ, cui debitum officium ejus eſt culpà ſubtractum, ad certam quantitatem taxandam,& in divini cultüs augmentum convertendam, ſuperioris arbitrio condemnetur. Cæte- rum deteſtabilem abuſum hotrendæ indevotionis illo- rum, qui Crucis, beatæ Mariæ virginis, aliorumq́; San- ctorum imagines feu ftatuas irreverenti aufu tractantes, eas in agglavationem ceſſationis hujuſmodi proſternunt in terram,& urticis ſpiniſque fupponunt, penitus repro- latur ad ipſos) citationes, vel inhibitiones faciant, ſeu compefcantin hac parte rebelles: Quia in caufis per âp» pellationem devolutis ad ipfos, jam jurifdi&ionem ob- tinere nofcuntur, propter qaod licite poflunt fuper illis committere vices fuas. Non fic autem in aliis ġ, in quibus nondum extitit appellatum,& idcircò nonde- bent aliquos conſtituere pro citationibus in futurĩs cau- ſis appellationum,& inhibitionibus faciendis: niſialiud Rhemenfis Ecclefia circa talium Officialium inftitutio- nem de confuetudine obtineat ſpeciali. A quibus etiam- ſi de conſuetudine hujuſmodi poſſint in Rhemenſi pro vincia conſtituĩ: inhibitiones tamen, ne procedatur in caufis, priufquam ad Rhemenfem curiam appeltetur, fieri penitùs inhibemus, G Donec Archiepiftopus de facili poresthaberi, Officialis ejus Suffraganeum excommunicare, fafpendere, aut interdicere non Potest, propter ordinis(meliùs dixnſſet officii) Epifèopalis reveren- tiam, k. d. infumma. Ioan. And. Officiales autem Rhemenfis Archiepifcopi(quamdiu in fua provincia velcircaillam extiterit) in Suffraganeos interdicti, ſulpenſionis, vel encommunicationis profer re ſententias non attentent. Et hoc idem ab Officialibus sliorum Metropolitanorum, circa ipſorum Suffraganeos, (quibus obreverentiąam Pontificalis officii deferri volu- mus in hac parte) præcipimus obſervari- CAP anonict, qui à di uinis cefjare po Jure, fi cefare volunt, caufam fue ceffationis exprima mente publico» Vel patentibus literis fo vel alio at co figallo muniti:€ exhibeant illud vel ilas iHi, coniraquem cefant, Hoe Pretermiffo, velexprefá causå non inventå Legerimã, quicquid mes dio tempore perceperint ab Ecclefia; reflituant: qr gue debent, non perespiant,& faru faciant de i 4 cefant Causa legitīimAinventa, tenetur tle ad inter ad certam quantitatem Eccleſis, ſaberioris iaxa 2 arbitrio. Vimo reprobatur conſutetudo, quá imagines Sanctorum, in dicta celſalione ſpines Er urticis ſupponebantur. Et flatinitur contrarium Jacientes grauiter puntendos loan. And. a a i ara a a Alias, fuit. b Vid. cap. fin. de ref non qaemadmedum..de judic, Font, in infiru- percipere ra guem Canonicis,& ipe. in antiq.&l. | f traidem tempus contigerit exhiberi bantes, aliquid tale fieri de cætero diſtrictiùs prohibe- mus: ſtatuentes ut in cos, qui contrà fecerint, ultrix pro- cedat dura fententia: quæ delinquentes fic puniat gravie ter, quòd alios à ſimilium præſumptione compeſcat. CAP LIT G Statuit Papa, quod habentes plures dignitates, vel alia benez ficia curam animarum habentia, per ordinarios compellantur a~ fiendere, intra tempus competens fuperioris arbitrio flatuendum, di- Jpenfariones: quas finon offenderint, perinde procedatur, ac fi nullas haberent. Et ſi oſtenderint, C fufficientes, non amplins moleftentur$ hroviſo, ne in pradidtis beneficiis cura neoligatur animarum. Si ate tem dubitetur de diſpenſatione, ad ſedem Apoſtolicam recurratur. Talibus plura fimilia beneficia obtinentiùas, aliud non conferatur beneficium, nifi oflenså difpenfatione fufficients: d tunc ita de- mum conferatur, fi per difpenfatronem poffunt illud cum aliis rets- nere, vel fi prioribus renunoiaverint© alster coklatio fata non tez neat, Ioan. Andry Ider.: Rdinarii 4 locorum ſubditos ſuos plures dig tates, vel Eccleſias, quibus animarum cura immi- net, obtinentes: ſeu perſonatum, aut dignitatem cum alio beneficio, cuĩ cura fimilis eft annexa, diſtrictẽ com- pellant diſpenſationes auctoritate, quarum hujuſmodi Eccleſias, perſonatus, ſeu dignitates canonicè tenere fe aſſerunt, intta tempus pro facti qualitate ipforum ordi- nariorum moderandum arbitrio, exhibere. Quòd fi fortè jufto impedimento ceffante, nullam difpenfationem in- Eccleſiæ beneficia, perfonaius ſeu dignitates; quz fine diſpenfatione aliqua coipſo illicitè detineri conſtabit, per eos ad quos eorum collatio pertinet, liberè perſonis idoneis conferantur. Cæterùm ſi diſpenfatio exhibita ſuffic eviden- ter appareat, exhibens nequaquam in beneficiis hujuf- modt, quæ canonicè obtinet, moleſtetur. Provideat 4 tamen ordinarius, qualiter nec animarum cura m eif- Meatia ———— a Demarerra hujes c. vide citatos in cap quamvis infi. eod. tit.& libr.. b Vid. l ad tefium. N de teſt.& l. fin. f de alb. firib. acc, fignificantibus infe. de appell, Font. c Hoc derretum exprefe znnovat& confirmat ſacrum Concil Tirdentin. Jff. 7. de reform. cap.5- d alit. ita> provideat tamen ordinaritis talit en ne animarum cura,&rc, Dddd f a S

——— 51 Sexti Decret. Lib. I. Tit. XYL dem Eccleſiis, perſonatibus, ſeu dignitatibus negligatur: nec:bensficia ipfa debitis obfequiis defraudentur. Si verò de diſpenſationis exhibitæ ſufficientia dubitetur, ſuper hoc erit ad ſedem Apoſtolicam recurrendum: cu- jus eſt æſtimare, quem modum ſui beneficii eſſe velit. In conferendis inſuper perſonatibus, dignitatibus,& a- Iiis beneficiis urtam habentibus animatum annexam, iidem ordinarii diligentiam illam obfervent, ut perfo- natum, dignitatem, velaliud a beneficium fimilem cu- ram habens animarum 4, alicui plura Gmiliaobtinenti non antè conferre præſumant, quàm eis ſuper obtentis diſpenſatio evidenter ſufficiens oſtendatur. Quã etiam oſtensã, ita demùm ad collationem procedi volumus, fi appareat per eandem, quòd is, cui eſt collatio facienda, Rujuſmodi perſonatum, dignitatem, vel beneficium reti- nere liberè valeat cum obtentis, vel fica, quæ fic obtinet, liberè ac fpontè refignet. Aliter autem de perfonatibus, dignitatibus,& benefi giis talibus faéta collatio, nullius penitùs fit momenti CAP. IV. & Pracibit Papa, ne Prælatt ſubditis imerdicant, neſtatum Ec- cleſiarum&perſonarum ſuperior ibus znquirentibus ma nts nec cos ad id celandum juramentu, promifisonibtss, obl; aut aliis pænis adfiringant: decernit autem, quod contra Fuerit, irritum& inaxc:& ſententias, juramenta, promifsones, vel pænas non ligare:&- prejumptores precipit pænå condigndà fă- Perioribus eiſclem puniri. Ioan. Andr. Bonifacius VIII. o pleriqué Prælati non c fine multa temeritatis audacia fuis fubditis aliquando interdicunt, nev ipforum fuperioribus aut Apoftolicæ fedis Legatis, vel Inquifitoribus ad inquirendum, corrigendum,& refor- mandum, in corum Ecclefiis, monaſteriis, ſive locis à ſe- de deputatis eadem, vel aliis quibuſcunque perſonis, per quas ad notitiam prædictorum valeat pervenire, ſtatum Eccleſiarum, monaſteriorum ſeu locorum fuorum, per- ſonarum& rerum ipſorum inſinuent vel exponant: in ipfos(fi fecùs egerint) excommunicationis, ſuſpenſio- nis, vel interdicti ſententias profetentes: eoſqͥue ad hoc celandum juramentis, promiſſionibus& d obligatio- nibus, aliiſque pœnis nihilominùs adſtringentes. Nos eommittat: Niſi ſibi aliud de conſuetudine competat in flac parte. CAP. VI. G SiEpifiopus, chm pote, fuam dræcefimvifitat per alium, habet illi in neceffariis providere:vifitati autem im viélualibus frs- videbunt ipfi Vicario vifitanti, g7 non Epiſcopo. hoc dicit. Iuan. Andr, Idem, S! a Epifcopus fuam diœceſim(ubi ei àjure permit- titur) faciat per alium vifitari, licèt ipfe illi babeat in aliis neceſſariis providere, ii tamen, qui viſitantur, mi- niftrare tenentur expenſas victualium viſitanti: Cùm ſecundum Apoſtolum 6 non ſit magnum, fiab eo mee tantur temporalia, per quem fpiritualià feminantur. Idem tamen Epifcopus cùm perſonaliter non viſitat c, nil prorsũs ab ĩis, qui per illum quem deputat, fuerint vifitati, exigere poterit aut debebit. CAP. VII. T In quolibet loco diæcefis nonexempto, per fè dr per alium pta test Epiſcopus hro tribunali ſedere,& liberè exegui, gua ad spfine Jpelant officium. Joan, Andr. : Idem. Um ã Epiſcopus in ſua tota diœeeſi juriſdictionem ordinariam noſcatur habere, dubium non exiſtit, quin in quolibet loco ipſius diœceſis non exempto, per fe vel per alium poflit pro tribunaliſedere: cauſas ad Ecele- ſiaſticum forum ſpectantes audire: perſonas Eccleſiaſti cas(cùm earum exceſſus exegerint) capere, ac carceri de- putare: necnon& cætera, quæ ad ipſius ſpectant offici- um, liberè exercere. CAP. VIII. G Canonici gui à divinis ceffare poffunt, cum ceffare voluerint, vocabunt abfentes, ficut ff immineret electio facienda, cum quibus de ceffatsone deliberabunt: dr fi deltberant ceffare, requirent prins euum, contra quem celſant, ut trrot atam offenſam æmendet. quod fè fecerit, non ceffabunt; alioquin ceſſare poterunt, ita quod à ceſſa- tione intra menſem utraq; pars,& ceſſans,& contra quem ceſſatur, iter arrıpiat eundi ad Papam, vel per fè; vel per proc uratores fuffa cienter inſtructos$ nifi interim intervenerit concordie inter ipjèse Et continuatis dieti quam cito poterunt fè coram Papa prafèntent, ututrag parte prefente, vel altera contumacster abfènte, Papa de- huic malitiæ(ne tali prætextu in Eccleſiis, monaſteriis, & locissiſdem inquiſitio, correctio ſeu retormatio. cùm . 4. b A E faciendæ fuerint, valeant impediri) occurrere cupientes 3 l J Oce p> prædicta& eorum quodlibet attentari de cætero diftri étiùsinhibemus. Decernentes auctoritatè Apoſtolicà, quicquid contra præſentem inhibitionem attentatum extiterit, nullius penitùs exiſtere firmitatis: nec quenquam fenteńtiis, juramentis, promiſſionibus, obligationibus a vel pœnis hujuſmodi obligari quomodolibet vel adſtringi.£- j 8 a h E g ræ ſumptotes autem eoſdem(ne ipforum temeritas quo- quo modo tranfeat impunita ja fuperioril feu Inquifitoribus memoratis, anima gnã præcipimus caſtigari. CAP: V. g Iurifäiétio Archiepiftopo attributa iñ sna diæcef, fibi in aliis non prodest. h. d. Zen, S,vel Legatis, verfione condi- Idem. T e litigantes releventur& laboribus 8 expen ſis: Statuimus, ne Archiepiſcopus cauſas, quæ per appellationem, vel aliàs jure Metropolitico deferuntur ġd ipfum, alibi quàm in fua propria civitate vel diœ.| cefi, aut ineis, in quibus appellatum extitit, yel caufx i.| pſæ conſiſtere dignoſcuntur, audiat, vel etiam audiendas | i à Ai aıguod> b Diflio, animarum, deeft in manuſcriptis aννοtι© In antiqui codicibus ita: non fine multa temeritatis, Éc) d nn antiq. exemplarib. ita:& obiigationsbus aliis atque pahu mhilominus, Gis e Videnovifime Jäncita in Cono. Trid. LËR. t4. de reform. c. 20. fimat negotium, 7 cul puniat:&. ſi pars ceſſans pradicta non ſervet, cæſſatio non ſervetur. Joan. And. Idem Q: amvis ſuper ceſſationibus à divinis, quæ à Capi- tulis, Conventibus, ſive Collegiis ſeculariumvel tc- gularium Eccleſiarum multoties ſine caufa rationabili attentantur, manifeſta ſatis à felicis recordationis In- nocentio e tertio,& Gregorio decimo, prædeceſſori- bus noſtris, manaverint inſtituta: Quia tamen pofti eſt plerunque compertum, ceſſationes eaſdem irratio- nabiliter eſſe factas: nes ad tam pernicioſum evitan- dum abuſum, eadem ſtatuta cum inftaſeripta mode- ratione in ſuo volentes robore perdurare, de fratrum noftrorum confilio diftri&tiùs inhibemus, ne à fecula- rivel regulari Capitulo, Collegio feu Conventu Ecclefiæ cujufcungue„ ceflationes ipſæ niſi vacatis omnibus prout ſunt pro election tio evocandi)& deli- beratione habitå Epiſcopo, aliove quo- cunque Clerico ſive Laico(cujuſcunque dignitatis, præ- eminentiæ, conditionis aut ſtatũs exiſtat) propter cu- jus injuriam vel offenſam eadem videtur ceflatio fa- cienda, poſt prædictas vocationem& deliberationem de ceſſando habitam requiſito, quòd irrogatam inju- a De materia uiſitationis, prout ad ſuume locum ſpectat, vide Conc, Tolet, 1V. cap. 35. C novifımum Conc. Trsdent.$ form.cap.3. b 1Cor.g. c al viftet. d Did. limitatio. nem ad hoc c. traditam per Decium inc. cum te. de offic. delega elId cauit Innoc. Ill. in Concil, generali Later. c. ga 24. de re- riam, flum` se concordia inte fe, velp misk agis ad. n Apottolicam n ciò commod entent: ut pa terà nonyeritt ikdemeandem fis, prate {i Romano ] i

mendel gh a guida g, quà Cape laiant 53 D e Patis. ziam, vel offenfam emendet, aliquatenùs attententur- Neque tunc etiam, fi emendam inde habuerint, vel per eos fteterit, quò minùs habeant competentem. Siau- tem præmiſſis ſervatis, Capitulum, Collegium, vel Con- ventus alicujus Eccleſiæ ad ceſſationem eandem duxe- rint procedendum; extunc intra unius menfis fpatiûm Pars utraque, videlicet ii qui ceſſant,&c illi etiam, pro. pter quorum factum à divinis ceſſatur(niſi ſuperve. niente concordiã inter eos ceiſatio illa ceſſet) iter arri- piant a perfe, vel per procuratores idoneos, cum mu- nimentis& actis ad negotium ipſum ſpectantibus, ad ſedem Apoſtolicam veniendi:& continuatis diætis, quàm citò commodè poterint, ſe Apoſtolico conſpectui tepræfentent: ut partibus præfentibus:, aut unå præfen- te, alterå non veniente vel mittente, examinato negotio apud fedem eandem, pars quæ culpabilis inventa fuerit in præmiſſis, præter alias pœnas à dictis canonibus inſti- tutas, fi Romano Pontifisi videbitur expedire, pænà docente cognoltat, quantùm excefferit, qug cefationi faĉtæ rationabiliter caufam dedit: vel quæ fine rationa- bili& manifefta eaufa ceffavit. Parte infuper à divinis ceſſante, ſupraſcripta b tam in ceffando, quàm in ve- niendo five mittendo. ad fedem Apoftolicam non fer- vante, non ſervetur ceſſatio: ſed eà non obſtante(ut pri- dss) in ipſa Eccleſia celebretur. ÇAP. IX G Primo ponit conflstutionera de bonis dignitatum wel Ecclefia. Pam vacantium non occupandis per eosad quos collatio vel cuſtodia Pertinet: niſs de ſpectuali jure id eis competat:& comra factentibus penamimponit. Secundooflendit, de guibus bonis intelligatur, cum de ſpectali jure èd alicut competit Tertio decret. quia fepe fapr eod, labro, de elect. dicit non eſſa correntam. loan, And, Idem. prohibemus ediĉ&to;. ne Epifcopi, vel eorum füperiores aut Abbates, feu quivis alii regulares vel ſeculares Prælati, aut Eceleſiaſticæ quæcunque perſonæ, vacantibus dignitatibus, perſonatibus, prioratibus, vel Eceleſlis quibuſcunque ſibĩ ſubjectis, ſeu ad collationem, ordinationem, præſentationem, vel cuſtodiam pertinen- tibus, eorundem bona(morientibus eorum rectoribus, vel miniſtris) in ĩpſis ĩnventa, ſive vacationis ipſorum tempore obvenientia, quæ in utilitatem eorundem ex- pendi, vel faturis debent ſucceſſoribus fideliter rsferva- ti, occupare, aut in uſus fuos convertere quoquomodo præſumant: Niſi de ſpeciali privilegio velconſuetudine jam præfcriprå legitimè, feu aliå causå rationabili, hos eifdem competere dignofoatur. Alioquin Epifcopi: 8& corum fuperiores ab:ingreffa Ecclefix, cæteri verò ab ofſicio& beneficio tamdiu eo ipſo noverint ſe ſuſpenſos, quouſque reſtitutionem fe- cerint de prædictis. Porrò ubi ex privilegio vel conſue. tudine, ſeu alia de cauſa rationabiſi, ſibi aliquis prædi ctorum aſſerit bona competere ſupradicta: hoc de ill bonis ſolum debet intelligi, quæ ſolutis debitis, ſi qua fint;& iis, qua fuerint-neceffaria pro ſesvitoribus& mi- niſtris ac incumbentibus oneribus ufque ad novos re- ditus ſupportandis congtus reſervatis; ex ipfis- reperta fuerint ſapereſſe. Sanè conſtitutionis quam fuperiùs ſpecialiter edidimus, contra Capitula, Collegia, Conven- tus, ſeu ſingulares perſonas, bona cathedralium, vel re- Sularium, aut collegiatarum Eccleſiarum vacantium- occupantes, per conſtitutionem præſentem(quam in dignitatibus, perſonatibus, priotatibus,& EKccleſiis aliis locum habere cenſemus)no- lumus in aliquo de- rogari- àal. Amipiat. b al. ſupradicta. i Marſiluum fingulari 673 DE MAJORITATE ÆT obedientia. TITULUS XTFIL CAP. UN. Ọ Capitulum, vel is, ad guem adminifiratio pertinet vacanis fède, eos abfoivet, quos abfolvere poffèt Epiftopus fi viveret, nifi& Sede Apoflolicøaid fuerit interdifum. Ioan, Andr. Bonifacius V H$ D Piſcopali ſede vacante, poteft Capitulum, feu isag quem Epifcopalis jurifdi&io tunc temporis nofti- tur pertinete, iis, quibus poſſet Epifcopus, fiviye- ret, abexcommunicationis fententia, five juris, five hos minis fuerit, abſolutionis beneficium impertiri: Niſi eĩ fuerit à ſede Apoſt. ſpecialiter interdicta poteſtas. % se DE PACTIS. TITULUS XVIIL CAP. I G Monachi habentes beram-à fede Apoflolica fapulturamn fi pacifèuntur de non recipiendis aliquibus vel certis parochianis Es- clefia alicujus, fervare compelluntur patum: nec iHosfepelsre pote- runt, licèt apud eos elegerint fepeliri, càm per patum privslegro rse nunciaverint. Ioan. And. Bonifacius VIII. Actum à cum rectore parochialis Eccleſiæ factum à vobis, ne aliquos vel certos ipſius Eccleſiæ paro- chianos recipiatis ad Eccleſiaſticam ſepulturam, o- mnind ſervare debetis. Quanquam ſepultura libera fit monaſterio veſtro ab Apoſfolica ſede indulta:& illia- bud vos elegerint ſepeliri. Cum per dictum pactum in- dulto hujuſmodi derogetur. CAP. IK ian G Patum falum patri a filia; dum tradebatur nuptut, quid dote contenta nullum habebivad bona paterna regreffur, fi juraves rit id ipſa filia omnino fèrvare tenebitur, loan. Andra Idem.: Uamvis$ paum patri fatum à filia dum nuptui⸗ Caie ut dote contenta nullumad bona pater- na regreſſum haberet, improbet lex civilis: ſi tamen ju- ramento, non vi,nec dolo præſtito, firmatum fuerit ab cat dem„omnind ſervari debebit: Cùm non vergat 1n g- terna falutis difpendium, ne redundet in alterius detri- mentum. CAP: HL 3 G Paca inita per fratres Pradicatores, vel Minores, vel'aliod: Mendicantes, cum rečłoribus parochialium Eccleſiarum faper pa- rochialibus jursbss, fi falta funt per Priores vèl Guardianos as Conventunm sporum locorum- confenfi(licet auétoritas fedis Apos fiolica non intervenerstyvel licentsa Prioris vël miniſtr⸗ gener alin aut magiftri vel provincialis minifiriyvel Capituli A E PREE da funt: dummodè aliàs fint licita C: honefia- h. d. Toan, Ande Idem. KL Uia ex eo, quòd fratres Prædicatores; X Minores, &k alii Mendicantes, compofitiones& pacta cumb Prælatis, Gapitalis, rectoribus& pertonis Eerleaariin civitatum, caſtrorum, villarum& loeorum, in quibus domus ſeu habitationes corum exiſtunt, fuper juri- bus parochialibus, vel aliis quibuſcunque articulis, ab’ eis veleorum antecefforibus inita five facta, fervare re- cuſamt:& ea eo prætextu infringere monin 3 qua magiftri aut miniftri, vel prioris generalium ſeu prov in- a Vid. Antonium dé Butrio, cap. fatumss de translit. Pre- lati ér-Felinum in c: cam fit generale, de foro E b F> Mart. de Affatis decif.322. Purpuratum confit. 100, bpp? rr incip, nonnulla de prafèintia. Alexand conſo ag. lib. d: G enfili geelibi z e láfon, confi 133: VOL x

Bo o Sexti Decret. Lib. I. Tit. XIX. 5 8— hA R FA TAN: cialium eorundem non affuit aflenfus in ipfis, nec ap- 4 ratore(maximë fi de collufione timeat) minimè prohi- probata per ipforum generalia, vel provincialia Capi- tula extiterunt: multa in diverfis mundi partibus infur- gunt ſcandala æ,& ipforum fratrum(quos decet puri- tatem omnimodam in fùjs obfervare actionibus b,& ab his abftinere propenfiùs, per quæ poflit aliis exempli pernicies generari) famæ detrahitur plurimùm& hono- ri. Nos his occurtere paternæ ſolicitudinis ſtudio in- tendentes, præſenti decteto ſancimus: compoſitiones& pacta hujuſmodi cum Prælatis, Capitulis,& c rectori- bus,& perfonis prædi&is ab ipforum fratrum Conven- tualibus, Prioribus, feu Guardianis facta vel approbata, de fuorum Conventuum confilio& affenfu(dum tamen aliàs fint licita& honefta) debere ab ipfis fratribus in locis, in quibus fuerint facta, perpetuò d inviolabiliter obfervari; non obftante, quod magiftri vel miniftri aut Prioris generalium feu provincialium prædiétorum non intervenerit in eifdem aflenfus, nec ab ipforum genera- libus vel provincialibus Capitulis extiterint approbata: ſeu quòd ſedes Apoſtolica in iis, quæ perprædićtos fra- tres Minores facta fuerint, aućtoritatem fuam non prg- ftiterit vel aſſenſum. z S¢ DE PROCURATORIBUS, TITUL US EIX CAP. L G Laicus potest offe Procurator ad agendum& defendendum in cauſis ſpiritualibus. Bonifacius VIII.| On indiſeretè judex cenſetur egiſſe, Procurato- rem Laicum ad agendum vel defendendum in cauſis ſpiritualibusadmittendo: Cùm regulari| ter qui non prohibetur exprefsè ad exercendum procura-| tionis officium, idoneus debeat reputari,| G Procurator post istem conteftatam potest dare alium Procu-| | | | | | ratorem» ante non, nifi datus fuerit in rem faam, vela Damino habuerit mandatum de j fatuendo ettam non certam perſonam. Licèt autem à Procuratore poft litem conteftatam ab eo pollit(cùm Dominus fit litis effeĉtus} dari alius Pro- curator:anteà tamen non poteft, nifi in rem fuam fitda- tus, velà Domino fubftituendi alium(etiam ċertå non| expreſsã perſonà) ſibi fuerit conceſſa poteftas. F Procurator ad negotia potest dare alsum Procuratorem li-| bere,@ etiam qua id. ocunque. hᷣ. d. ò datus ad negotia, poteft liberè quan-| docunque alium deputare. CAP II G Procurator ante litem conteftatam ctiam fine caufa revocari potest, post litem conteflatam non, finerationabilieaufà: Dominus tamen bene potest adeffe caufa cum ipfè Procuratore, maximè fide colluſione timeat. Idem. o e Procurator poffit ante litem conteftā. tam etiam fine caufa liberè à Domino revocari, poſteà tamen ipſo nolente nequibit: niſi eum cum Do mino inimicum fieri, vel ſuſpectum, aut adverſario af finitate conſungi, vel ejus hæredem fieri; ſeu ingredi teligionem, aut in longum peregrinari, vel ægritudine_ aut vinculis detineri contingat, feu alia rationabilis caufa fubfit, propter quam fit meritò i rùm, quanquam(nifi ut præmittitu vocari non pof fit, Dominus tamen fux cauf unà cum codem Procu- revocandus. Ve- a Vid. B. Thom. 2. 2. quafi.&3. per totam quaſtionem. b In betur adeſſe. CAPR- HH. -Procurator habens Mandatum fubhituendt, fubfitutum à fè post mandatum fùfteptum etiamfi eo non fit ufus revocare non ps- test, nifi Ó poteflatem habuit revocands, Si autem erat Procura- tor ad plures cauſas,& in altera ſulſtituit, in alis remanet Pro- curator, loan, Andr. Idem, Jè quià æ Procuratore fuper hoc à Domino poteſta- tem habente Procurator extitit fubſtitutus, non poteſt poſt mandatum ſuſceptum, etiamſi eo uſus non fuerit, (licèt in delegato ſedis Apoſtolicæ vices ſuas alteri com- mittente aliud cenſeatur) ulterius tevocati ab illo: Niſi revocandi poteſtas conceſſa fuiſſet eidem. Verùm fi cùm ad plures vel ad omnes caufas generaliter con- ftitutus fuiffet, in- una tantùin fubftituerit earundem» in aliis nequaquam prohibetur procurationis oficium exercere. CAP. IV. G Procurator generalis non agit exigentid fþeciale mandatum: niſi cum aliqua illorum fpeczficatsone, vel liberá potefiate, hoc dés ctt, Zen, Idem. O. ad agendum& defendendum, acgeneraliterad omnia(etiamfi mandatum exigant{peciale) con- ftituitur Procurator, ex vi generalitatis hujufmodi ad | confenj antiquis coductbus conſtanter legitur, allibns. c Dillo, d, dees in manuſcriptis. d Hie text. babet loeum an pallis fatis cum Laco.€ Pro hot c. vide, gua tradit Iafòn confii 138 incibe re-| vocatur in dubium. vol g. é Felintss ih sap. ex parte Decani. ex-| sra de réfiript,| aliquem articulum, in quo{peciale mandatum exigi- tur, admitti non debet. Sedfi aliquis vel aliqui de ar- ticulis{peciale mandatum exigentibus fpecificati& fuif ſent, adjectà clauſulà generali, tunc ad non expreſſos ctiam admittetur. Procurator quoque abſque ſpeciali mandato juramentum deferre, tranſigere, vel paciſci non poteſt: niſi ei bonorum vel cauſæ adminiſtratio, li- berè c ſit conceſſa. CAP. V, q Mandatum generale ad negotia, ettam ad judicia ſe eu tendit. Idem. Ui generaliter conftituitur ad negotia Procurator agere ac experiri poteft d, exceptis his cafibus, qui mandatum exigunt{peciaie, G Potesi ù. Zen. Nedum verò ad negotia, ſed etiam ad judicia poteft fi- liusfamiliàs abſque patris aſſenſu fieri Procurator. Q Major annisxxvu. ad judicia, major xvij. ad negotia depu- tars potest Procurato Licèt autem ufamilids efe Procurator, etsam abfaue patris .d. Zen. juis poft xvr1. annum Procurator ad€- | gotia licitè deputetur: ad judicia tamen, nifi májor xxv, annis fuerit, deputari nequibit. CAR- Vi G Ex duobus Procuratoribus fimul fimpliciter conſtitutis, alter ſolus admutti non debet. Si verò inſolidum, qui primò conteſtatur li- : nifi adjeftum fuerit, guod non fit melior conditio occupantis: quo cafu altero non profè nec alum Jùbfituente, reliquus admittatur. h, d, Idem. I duo e Procuratores ſimul(non adjecto inſoli. dum) deputentur, unus ſine altero non debebit ad- mitti. Secus ſi ſint inſolidum conſtituti: ſed tunc illius — tem, admittitur altero totaliter eæclu/ KENI, a Demateria revocationis procuratori vide Cynum É alios in i. mandato, C, mandati,& loannem Ananiam confil. 25. incip. u- tram prafèntatso. r Paulum de Cafiro confil. 361. incip. venera- bilis vir. b Uid. l legata inutiliter. de legat.€ Dec in l1. dereg. juris. Font. c alias ita: libera. d VDid. J. 1. 6 | mutuam. F. fiquid infiaud. patr, de Anch. Font, e„Ad hung textum vide qua dicit Fulinuis in c. 2. extr. de tef. adde Socinnm Ii. incip. sirca praſintem. lib. meliot ＋* d aher fe noß imshekh s qud non fere smiem quio impediri aker Af m dmt fifin ist paralar datus tn Sami exclus, no touendam, i5, tea 1N pedi Um contingeret 4 khi mip

0 R ainin ponl wma f TN mrg h Kirde Mamoy Pre s velaligui deste fpecitean 4 fuite admonas ye abane fpei gelk, vel paid adminihranio l 4 judia fis" di Sui aW e 57 De iis, quæ vi metùſve causã fiunt. 58 melior erit conditio, qui per litis conteftationem negó- tium primitùs occupabit. Poft occupationem autem.» hujufmodi, alter fe intromittere neguibitulteriùs, cum ille litis dominus fit effe&tus: nifidiétum in conftitutio- ne fuiſſet, quòd non fieret melior conditio occupantis: tuncenim fi eum, quioccupavit; infirmari; mori’, abfen- tari, vel alias impediri contingat, aut ſi proſequi fortè nolit, poterit alter fufcipere ac petficere negotium ab alio inchoatum, dum tamen abalio non fuerit alius ſub- ſlitutus: nam ſi ſit, is præferri debebit eidem. Procurator datus inſolidum qui occupaverat negotium, ex impedimento exclufus, non reaffsmit nifi altero impedito,.d. Do- Mirme i ʻ Ezterùm ubi nullo fubftituto, alter fufcipit negotium profequendum, is, quioccupavit primitùs, ipſum reſu- mere poſteà impedimento ceſſante nequibit: niſi forfan illum contingeret a impediri. E In caufis fpiritualibis ex duobus Procuratoribus fimul fim- pliciter datis judex eligit magis idoneum, gui folus profèqui poterit: necalinsadmittitur, nifi primo legitime exclufi..d. Dominicus, Sanè in electionum, poſtulationum, proviſionum,& aliorum ſpiritualium negotiorum cauſis(cùm taliaCleri- corum expeditionem exigere dignoſcantur)volumus ſpe- cialiter obſervari, ut ſi plures Procuratores ſimul in eis fuerint non inſolidum deputati, judex(ne propter eorum concutſum negotia eadem intricari contingat) idoneio- rem ex ipſis eligerevaleat:& ille ſolummodò proſequa. tur, habeatque, quicquid cum illo ſic electo factum exti- ferit, plenam roboris firmitatem: nec ad proſequendum allus admittatur poſtmodum, niſi prout eum, qui non occupat negotium, cenſuimus poſt occupationem factam Walio ſuperiùs admittendum- CAF.. VII: G Piocurator,gui tennit acceptare mandatum pænitere potest, qramdiu conflituens in eadem porfèveraverit voluntate; Idem. pe b' is, qui Procurator: conftituitur ab abfenten, dixerit præſentatum ſibi ſuſcipere nolle mandatum: hoc tamen ne quaquam obſtante, quandiu conſtituens in eadem perſtiterit voluntateʒ ipfum acceptare poterit c, quandocunque placebit:. CAP.. VIIC € Dominus dans Procuratorem, quoties contingit eum abeffè, caufam tratando, Procuratorem non intelligitur revocare: fens f Himpliciter, niſf. exprefè protefetur, quod. ipfum revocare non 1n- tendit: vel alias hoc appareat ex:probabilibus conjedturis.. Toan. Ande Idem. pom ſub ea forma, Quoties te abeffe contigerit: conftitueris Procuratorem ad caufam; non ideò(licèt ttactes eum poſtmodùm per teipſum) Procuratorem ipſum dignoſceris revocare, quinimò Procurator:idem Frocuratoris aſſumet officium, quandocunque te conti gerit abfentare.. Secùs fi fimpliciter à te faerit conftitu. tus: tunc enim five ante litem contefatam, five poft; ad caufam ipfanyvenias; non ut ipfi Procuratori affiftas, fed ut caufam tractes eandem,. tractando ipfam eum revo- care cenferis:: nifi dicasexprefsè, quòd ipfum vis in offi- cio procurationis(hoc non obftante) manere» vel nifi quòd non animo revocandi hoc facias, ex aliquibus ap- pareat conjecturis d; ut fi forfan aliquis immineat arti- culus, in quo tü meliùs nôfti veritatem, aut fi fit Procu tator ipfe infirmus, vel forfitan fe abfentet, feu quicquid aliud accidat, propter quod ipfi caufæ tua fit præfentia opportuna. a Alias, contigerit. b ad hunc text, vid. que dicit Alex., confil,$1. mmcip. revocatur in dubium..s. c Vid. l confinfa. f. deaf. dr oblig, Font. d Una prafumptio tollit aliam. de pra- CAP. IX. g Tria dicit: Primoguòd Procurator ad contrahendum marria monium debet habere fþeciale mandatum. Secundo, quod talis Proa” curator non ſubſtituit, niſſ ad hoc mand atum habeai. Terinb, quod f talis Procurator revocatus etiam ignoranter conirahi?, non tenes matrimonium. loan. Andr: Idem.; Rocurator a non-aliter cenfetur idoneus ad matri⸗ monium contrahendum, quàm fi ad hoc mandatum ‘habuerit fpeciale. Etquamvisaliàsis, qui conſtituitur ad negotia Procurator, alium dare poſſit: in hoc tamen cafu(propter magnum quod ex faĝo tamarduo$ pof- fet periculum imminere)non poterit deputare alium,ni- ſi hoc eidem ſpecialiter ſit commiſſum. Sanè fi Procu- rator antequam contraxerit, à domino fuerit revocatus, contractum poſtmodùm matrimonium ab eodem(licẽt tam ipfe, quàm ea, cum qua contraxit, revocationem hu- jufmodi penitùs ignorarent} nullius momenti exiftit, cùm illius eonſenlus defecerit, ſine quo firmitatem ha- iyi EA hyg, al UvVav iuralors jae, o IR SS Eras E borenequivit Hp mA erta fe adr: VA cah- E UO ＋ Ah. hupia Lu- O: DE IIS, QUA VI METUSVE CAU- fa fiunt. TITULUS XX. CAP. UN.: G Excommunicationis; fafpenfionis, vel interdidti abſoluitis vel revocatio per vim extorta; ñon tenet: r extorguens excommuni- catus eſt ipſo jure. Loan. Andr. Gregorius X. in Concilio generali Lugdun. ne Bfolutionis beneficium ab excommunicationis fententia; vel quamcungq; revocationem ipfiuss aut ſuſpenſionis, ſeu etiam interdicti per vim vel metum extorta, præfentis conftitutionis auctoritate omninò viribùs vacuamus. Ne autem fine vindi&a violentiæ creſcat audacia, eos, qui abſolutionem ſeu re- vocationem hujuſmodi vi vel metu extorſerint; excom- municationis ſententiæ decernimus ſubjacere.- DE. RESTITUTIONE IN IN- tegrum. TITULUS XXI CAP.. L 9 Ecclęſſa poſt quadremmum non admittitun ad petendum res- ſtitutionem contra ſententi am, vel contractum, aifi rationabilis alie ` qua caufa hee faadeat: oan, And. Gregorius IX. Ocleſia; quæ ac retractandam ſententiam, vel con- tractum, per beneficium reſtitutionis in integrum- poſtulat ſe admitti, ſi quadriennii ſpatium pot fit lapium,& negligenteromiferit; non eftad beneficium» hujuſmodi admittenda: c Niſt prævaricationis, vel frau- dis manifeſtæ probetur fuper hoc interveniffe commen- tum: aut alia rationabilis cauſa ſubſit, quæ ſu periorem movere dèbeat ad idem beneficium concedendum. CAP: IL n €E Ecclefia contra confefionem,quá lafa fait, admitistur ira quadrtennium per beneficium reflitutionis in antegrum; pefea non, nifi per viam juris coamunis: Toan: Andr. Bonifacius VIII. a Uid. Ancharanum confil; 228. incip: A. duas filias habebat é duobus confi! feg: Antonium Butrium confi. 64. incip. Aduas filias habuit. é conſil. ſequent.& Alexand. confil, 146. incip. 1 caufa é lite. dr confil. 149. incap. vifè proseffù. lib.$. b Et ideò non deciditur juramento per judicem delato. Baid. inl. admonen- di. Font, c Iſte verficulus habet etiam logum in alti Perſonisd Sumpt. ireras. de in integr. refit. l, divus, Fonte quibus ifla reſmtutie compelit. Phil. Fant. zti uh Gq Ra put tatg K coton y Ei eriin 4 uhpfene i jf a ADA 15

59 I adversùs. confeffionem in judicio à fe factam, læſa Eccleſia beneficium reſtitutionis in integrum, intta quadriennium ab ipfius confeffionis tempore computan- dum, petere negligenter omittat: non eft(nifi aliquid rationabile appareat, quodaliud fuaferit faciendum} ad hoc petendum ulterius admittenda. Ubi verò per viam communem revocationis erroris, quem in facto præten- dit, vult adversũs ſuam confeſſionem Ecclefia fe juvare hoc guandocunque poterit, donec negotium fit finitum. D se DE ARBITRIS. TITULUS XXIL CAP. 1 g Si ex tribus arbitris duo concordant. in ſumma, lenet illorum ſimtentia ſñ omnes diſcordant, tenet ſententia de ſumma minori. Bonifacius VIII. 1ex tribus arbittis, te duo in decem,& tertius in quinque condemnent, debet fententia prævalereo duorum: Licèt cùm unus in XV,aliusin X, tertius verò in quinque pronunciànt, illius, qui dixit de fumma minori(cùm in illa omnes concordes exitant) feritentia efficax cenſeatur. DE I1ITULUS CAPITULUM N7 A delegatum( qui à fede Apoftolica manda- NY BJA tum ad hoc non receperit fpeciale,) jubere Kia, Ins non pofle alterutram partium coram fes ANTE perfonaliter in judicio comparere: Nifi cau- ſa fuerit criminalis a, vel nifi pro veritate dicenda, vel pro jnramento calumniæ faciendo, vel aliàs juris neceſſi- tas partes coram eo euegerit perſonaliter præſentari. CAP. lII Aulieres perſanaliter ad judicium(quåcung, cauid im jure nen expreffd) invita trahenda non ſunt Lèd ſi neceſſarium ſit apſa- ſis producentis interdum i- TA URls eſſe ambiguum non videtur, judicem S s rum teflimonum in caufa, judex expe bst, interdum mittet: dr judex fraudulenter vadens, excommuni catus est. Mislteres religiofa, etiam volentes, extra monaflerium fuum ex aliqua caufa perſonaliter ad judicium trabi non pofunt: guod contra preditta fit, est irritum. Ioan, Andr Bonifacius VIII. Ulieres{quas vagari non convenit, nec vito- rum cœtibus immiſceri) auctoritate literarum fe- dis Apoſtolicæ, vel Legatorum ipſius, aut alis quãcunque a Vrd. Bartin lpen.$. ad crimen. f. depub. judic. Font. b V de l. fæmina. de prec. l. ſer vt. C. dejud, C d. famina. jur. Sexti Decret. Lib. II. Tit. I. CAR IA. ç kii k i, 7 į G Si extribus arbitru unus nolit examinando vel definsenda negotio intereffè, duo procggere poterunt, ac fi ille praſen juasces auter antigua juta ferventur, Toan. Andr, Idem. l JT quæſtionibus(quæ pletunque propter arbitrorum voluntariam feu malitiofam abfentiam remanent in- decil) finis celeriùs imponatur: Statni bus arbitris à partibus eleđtis, corus aliquis ab aliis le- gitimè requifitusad examinandum vel definiendum unà cum eis negotium, ſuper quo in ipſos extitit compromiſ- ium, non curaverit(celante i us, ut fiex tri- impedimento legitimo} convenire: duo præfentes, penes quos(licèt lex civilis aliud innuere videatur) totalem eo cafu remanere de- ċernimus poteftatem, poflint(malitioså feu voluntarià illius abfentiå non obftante) di&um examinarenegoti- um,& liberè definire, ficut poffent iilo præſente, nee volente cum eisin unam fententiam concordare 4: ut fic ipfius abfentia præſentià repleta divinà, eum reputari faciat pro præſente. Circa judices verò antiqua jura nolu- mus immutari. JUDICIIS. PRIN US PRIMUM, € Fadex delegatus non habens ad hoc ſpeciale mandatum à Papa, non potest compellere partem, ut perfonaliter coram eo compareat, nifi ex tionabili caufa, Joan. Andr, Innocentius IV. de generali Concilio Lugdunenfi. ad judicium perfonaliter evocari, vel trahi invitas, causå ferendi teftimonium„aut aliå quålibet(quæ in jure non exprimitur) prohibemus. Sed cùm neceffarium fuerit teftimonium earundem, judex(in expenfis partis produ- centis eafdem)tabellicnem,aut aliam perfonam idoneam ad eas tranſmittat: vel ſi fortè talis caſus occurrerit, guc jure prohibente, receptio teftium alteri committi non poflit:judex a tinc propter hoc perſonaliter ad ill cedat; aut(ſi talis ſit perſonæ judicantis conditio,quòd id per ĩpſuninion deceat fieri, vel non poflit) mittat ad eas: proviſo quòd caſus hujuſmodi/ videlicet ut judex vadat perſonaliter)non fingatur: nec fraus interveniat in hac parte. Alioquin fi&or hujufmodi vel fraudator, ipfo facto ſententiam excommunicationis incurrat. Cæterum fœminæ religioſæ, præſertim quæ debent fub claufura morari 4, extra fuum monafterium vel clauſuram non vocentur ad judicium, vel trahantu quavis cauſa perſonaliter: etiamſi ad hoc volunta: deret earundem. Decernimus quoque,ut ipfo jure fit ir tum& inane, fi quid contra præmiflä contigerit attentari las ac- b caus religie $ de å- ita prefatus judex propter bac,&c. z f. dein jis voci l. farvos ad cuflodiam. f CAP.

CAP. ILI G Major XIV: anmnisper fe dr per Procuratorem potest agere,dr defendere caufam fpiritualem: minor XIV. per fè nen agit, fèd per Procuratorem, vel per curatorem datum auttoritate ordinarii Ec- lefiafeci jadicis é etiamdelegatiad caufas illas. Flliusfamilidi fine pairis affènfù agit caufam fpiritualem..d. Ioan And. Idem. S! annum quartumdecimum tuæ peregiſti ætatis, in , beneficialibus& aliis caufis fpiritualibus, necnon& dependentibus ab eifdem, ac fi major XXV. annis exifte- res, ad agendum,& defendendum, per te; vel per Procu- ratorem æ;(quem ad hoe conftituendum decreveris) admitti debebis. Siverò intra XIV, annum exiftas, per te agere, aut defendete non poteris fuper ipfis: fed vel per tuum Epifcopum, vel per Officialem ejufdem, tibi cu- rator dabitur ad lites hujuftnodiexercendas: aut tu ipfe cum auctoritatealteriuseorun- (ſi major infante f dem, procuratoremad eas poteris deputare. Delegatus etiam Apoftolicæ fedis,& fubdelegatus ab eo, tibi(fi non habeas) curatorem dare valeant, vel auctoritatem conftituendi procuratorem præftare, ad ill ulas vel litesduntaxat, quæ coram ipfis fuerint ventilandæ. In hujufmodi quoque litibusfive caufis, quanguamin pote- ſtate patris e as 6. nec aliàs abſq; ipſi aſſenſu in ju· dicio regulariter effe poffis(cùm deiis fe intromittere non habeat) nequaquam requiri debebit aſſenſus. —————— DE FORO COMPET TITULUS IF, GAR- E Q Archiepifopu querela, de caufa fabdit rablus, nom cognoſcit. hj. d. u Innocentius I V. o Omana vVecleſa-$T k R: Omana Ecclefia tg P] Nec appellationisar- ptætermiſſdnec alias etiam(cùm mini. yè pell%4 titerits 1 fy i mèar ellatũ extiterit) Rhemen. Archiepiſcopus releins Heiali A AA nlar?, z velejus O Hcelalis d¿-de caulis Clericorum tanquam ju- dices Qice in ipſos iidem Cleriei de facto conſentiant) abſque diœceſanorum ſuorum Fdluntate cognoſcant: Archeb opi fii R y ke i 5 G Archiepifcopus fibditos Suffraganei non potest compellere A;,# E Cha>$ Ai fas delegatas ab eo fufêzpe re, ſuas ſententias& præcepta exequi, vel keſtimonta in cauſis ad eos douoluti ferre: mili conſuetudo 4- lud difponat.d: Domimcus:. =] Suffe: ganeorum Rhemenfis Eecleſiæ ſubditos i- pſorum delegationem ſuſeipere, vel ſententias& præce- pta exequi, aurin caufis per appellationem devolutis ad eos, teſtimonium(niſi aliud in his tribus de conſuetudi- ne obtineant) perhibere compellant. g Are hiepiſcopus contra O e3, vel Prelatos Sufraganeo- pum(confi biko omifo appellationis artiewio, vel per viam aneis ettam ipſis conſentien- tic etudine:alind nor difponente)& contra ſubdlitos ipſo.- rum, pro falariis Ad vocatorum& Hrocuratorum gauſarum fori sArchiepifispis jud: d:` S Nec etiam Suffraganeorum ipſorum Officiales, aut Ar⸗ chidiaconos, Archipresbyteros,& alios inferiores Præla- tos, Suffraganeis eiſdem ſubjectos lummodò alitas contraria conſue udo non tribuat) nec ſubditos Suffra i neorum ipſorum, ſuper ſalariis Advyocatorum& Broan torum in canfis{quæ-in Rhemenfi ventilantur uNa) co- gant querelantibus in ſua præſentia reſpondere. Archiepiſcopies non com pellot in vpitos contrahie diæceſum im faa t Dia he pandere a Ae See Sed fi citaricnolunt comparere velmalstso Eaka a 4 se fè occuktant, ne ci- ecompetens non eff 2 Nota, ubicuni ime s7 g j> j UNEM. g4 intereffe jädiciis, iki R pi snör legitimne potest entere e jädiciis, iki po i 3Y uere procuratorem, Vid. l 1: C. fi demoment! pofef. Eon ta. c. indecorum. de at nali 1 ni oAnnhh. aiat. E& qualit. c In quodam manuſer. nibuitur Innoc. IIIl. d alias, Officiales, De foro competenti. tentur, in bonis ipforum fua diwcsfis potes? miffionem facere, velin alia decernere per ordimartos faciendam, h, d. Contrahentes verò aliarum diœceſum, ſuper contra- ctibus initis in Rhemenſi diœceſi ab eiſdem(niſi inveni- anturibidem) trahere: coram fe non debent invitos: li- ct in poſſeſſionem bonorum:quæ ibi habent, etiam cùm alibi copiam fui faciunt, fi corum au&oritate citati 4 comparere contemnant, poffint mifionem facere contra eos: vel(fi fortè malitiosè feipfos occultent, ne citatio perveniat ad eofdem) decernere faciendam in poſſeſſio- nem bonorum, quæ in alia etiam dicœceſi obtinere no- ſeuntur: ſed tune loci diœceſanus ad denunciationem i- pſorum faciet hujuſmodi miſſionem. T Non potest Archiepifèoputs faos Clerscos mittere iñ diæcej Sulfraganes, ut coram eii fiant contractus, uel jam facti approben- rur. Nec ſi facti vel approhati fuerint coram ili, poffunt Sufra- ganeorum fabditos coram fè compellere litigare Saper ihis, nec exa communicare Suffraganeorum Officiales vel fubditos; fn rigare coram ihſo. h. d. ad finem fecundum Deminicum. Nec Clericos ſuos mittant ad Sufftaganeorum ipſo- rum dicæceſes pro ĩneundis vel recognoſcendis contra- ctibus coram ipſis. Nec eorundem Suffraganeorum ſub- ditos compellant coram ſe occaſione hujuſmodi jurĩ ſta- re. Neque poteſt Archiepiſeopus ipſe in ſuorum suffraga- neorum Officiales& ſubditos(pro eo quòd vocati ab 5. pſo nolunt querelantibus in ſua præſentia reſpondere) Eccleſiaſticam exercere cenſuram. CAPR IL G Index fecularis, qui vult Clericum compellere ad debita( e4 tiam ligmda) folvenda, per Ecclefiaflicum judicem defifiere cima pellanr, loan And, [unt dsa Bonifacius VIII- Eculares e jadices, gui Çlicèt ipfis nulià competat jūs riſdictio in hac parte) perſonas Eccleſiaſticas ad fol- vendum debita(fuper quibus coram eis contra ipfas ea- rum exhibentur litere, vel probationes alig inducuntur} damnabili præſumptione compeltunt 4, à temeritate s hujufmodi per locorum ordinarios, cenfurâ Ecclefiafticã decernimus compeſcendos. CAP. IIL Kätione juramenti Laicus(ut illud ſervet] coram judice clefiaftico convenitur. Idem: certam pecuniæ B C. Laiċus(pro quo folvi:' quantitatem, in qua pro€o te fidejufforio nomines obligaveras) te fervare recuſet indemnem, contra jura- mentum A ſe præſtitum temerè veniendo: Ipſum coram Eceleſiaſtico ju cujus forum ratione juramenæi cauſæ hujuſmodi cognitio noſcitur ertinere) de jure po- teris convenire; Ut ipfam monitione præmiisa, per ceim- iram Ecclefiakicam e, quòd-te ſuper prædictis(ut te- 1ce(aa netur) fervet indemnem, prævia ratione compellat. yara ete BE LIITIS CONTESTATIONE, FITULUS III. CAP- I FSeremploria litis conteſtationem non impedit: nifi fit dera fertel fihita, loan. And, Innoc. IV. in Concilio Lugdun. Xceptionis peremptorſe, ſeu de enſionis cujuſ- libet principalis cognitionem negotii contin- a” Vid. lfid interpellatus.$: 1 ff. dearbar, b al fuorum c Did. gue latè tradit Alex. confil. 8. Lr d dicit Petr: de Anch. quod iſti Laici ful ü hujufinodi probationibus finefententia i£ A AJA compellabant Cericos per. ſua ſtatuta. unde not. Jnddſicus ſententia nom atctat mon ſubditum, ita etiam ſtatuta. c. Bn. ſußri de tenſtit. cod: lib. Font; e Mn ergo Poteſt capere perſonas aut res carum. Dam. Pet, de Anch. Phii, Font,

63 Sexti Decret. Lib. gentis, ante litem conteſtatam objectus, nifi de re judica- ta, tranfa&a,feu finita excipiat litigator,litis conteftatio- nem non impediat, nec retardet: licèt dicat objector, quòd reſeriptum non fuiſſet obtentum, ſi, quæ funt im- petranti oppoſita, fuiſſent expoſita deleganti. AR II. G Per exceptionem peremptoriam nonfit litis contefatio. Ioan, Andre Bonifacius VIII. Il oblato ab ađore libello, ex parte rei exceptio per- emptoria proponatur, nequaquam per hoc litis con- teftatio intelligitur effe facta: Imò eâ nonobftante(nifi fit deillis exceptionibus, quz litis conteftarionem impe- diunt) fieri oportebit eandem. w se DE JURAMENTO CALUMNIÆ. TITVE US IF. CAPR. L Nen eſũ de ſubſtantia, quòd ſtatim post litem conteſtatam ju- petur de calumnia. Ioan And. Bonifacius VIII. Ide calumnia, feu de veritate dicend2, in primo li tis exordio non juretur(ut debet) poterit poft dùm in qualibet parte litis jurari; cùm hujufmodi juramenta præftari ab initio, de fubftantia ordinis judi ciarii non exiſtat. G Non ammullatur proceffus, licet tacitè omirtatur calumniæ juramentum, h. d. Propter omiſſum quoque tacitè in tota caufa calumnię juramentum, judicialis proceſſus, aliàs factus legitime, non eſt nullus, nec etiam annullandus. G Pracipit guod in fpiritualibus fimul de calumnia, E& de ve- rstate juretur, loan And. uamvis a in caufis fpiritualibus(in quibus debet de veritate dicenda jurari) canones non indicant alicui ca- lumniæ juramentum: nos tamen(quia frequenter calu- mniari videmus in ipfis) utile reputamus, quòd fimul, (ficut plerique obſervant)tam de vetitate dicenda, quàm de calumnia(ut via præcludatur calumniis) jurari debeat in eiſdem. I0- CAP. II G Incaufă appellationis jurari debet de calumnia, C veritate| dicenda. jdem. 1* appellationis caufa(quanquam in principali jura- tum fuerit) præſtari jubemus calumniæ juramentu Et idem in juramento de veritate dicenda volumus ob- ſervari. G Procurator deputats post juramentum calumnia, jurabit de calumnia. h. d. Procuratores quoque(quĩ poſt juramentum calumniæ deputantur) teneri volumus(ut calumnia vitetur ab i- pſis) ad ſubeundum hujuſmodi juramentum: etiamſi à ſuis dominis, quid ponere, aut reſpondexe, leu agerede beant, ſint inſtructi. Q Iudex quoties fibi videtur, exigit juramentum malitiæ: e- namſi de calumnta, vel veritate juratum ſit. Ioan. And. In omnibus autem cauſis, nedum antè, ſed etiam poft- quam lis fuerit conteftata, five de veritate, five de calu- mnia fit juratum in ipfis, poteft judex à partibus exigere juramentum Malitiæ, quoties viderit expedire, a Circa ifium$, nota, guod juramentum de calumnia di juramento de veritate. Lt.$. quod obfèryari,.eod. Nam jura mentum de calumnia est de credulitate: unde f alind fit, non e$ perjurus, quemadmodum dicitur de juramento partis refþondentis Ma. f I Tte iIiy.e v CAP. III. G Procurator habens ſpeciale mandatum, jurat de calummia. Ioan. Andr. N Ullam a tibi judex injuriam feciffe cenfetur, qui procuratorem tui adverſarii conſtitutum ad cauſam habentem ſuper hoc ſpeciale mandatum, admiſit ad præ- ſtandum in ea calumniæ juramentum. Idem. we % DE RESTITUTIONE SPOLIATORUM FITULUS TF CAP. I G In civilibus non admittitur ſpoliationis exceptio, falta ab a- lio quam ab afore. In criminalibus admittitur falaa tertio, dum modo fit de tota fabflantia vel majori parte. Exceptio probari dee bet intra quindecsm dies: aliàs fit condemnatio expenfarum, Loata Andr. Innocentius IV. in Concilio Lugdun, Requens b& aflidua nos querela circumſtrepit, quòd fpoliationis exceptio nonnunquam in judie ciis calumniosè propoſita, cauſas Ecclefiafticas ime pedit& perturbat c; dum enim exceptioni infiftitut, appellationes interponi contingit,& fic intermittitur 8 plerunq; perimitur cauſæ cognitio principalis:& propte- rea nos, qui voluntarios labores appetimus, ut quietem aliis præparemus, finem litibus cupientes imponi„& ca- lumniæ materiam amputare: Statuimus, ut in civilibus negotiis, ſpoliationis objectu(quæ ab alio, quàm ab a- ctore facta proponitur) judex in rincipali procedere non poſtponat. Sed ſi in civilibus ab actore, in etimina- libus autem ſe ſpoliatum reus aſſærat à quocunque, intra quindecim dierum ſpatium(poſt diem, in quo proponi- tur) quod aſſerit comprobabit: alioquin in expenſis, quas interim actor ob hoc fecerit(judiciali taxatione præhabità) condemnetur: alias(ſi judici æquum viſum fuerit)puniendus. Illum autem ſpoliatum intelligi vo. lumus in hoc c⸗ ſuã ſubſtantià, vel ma deſtitutum affirmat: no credendum eſt in necinermesãnimici ri parte ipſius, ſe per violentiam cundùm hoc loqui canones, fä- tu: quia nec nudi contendere, ere nos debemus:habet enim ſpoliatus privilegiun on poſſit exui jam nudatus. Excipiens de ſpoli cta à tertio, intra certum tempus a judice fiatuendum debet reflitutsonem petere, aliàs acoufabitur j exceptione non obſtante. Ioan. Andr, Solet d antem inter Scholafticos dubitari, fi fpoliatus à tertio, de{poliatione contra fuum accufatorem exci- piat,an ei tempus à judice debeat indulgeri, intra quod reſtitutionem imploret: ne fortè ſic velit exiſtere, ut o- mnem accuſationem eludat, quod ſatis æquitati& juri conſonum æſtimamus e. Qudd ſi intra tempus indul- tum reſtitutionem non petierit,& cauſam, cùm potuerit, non ducat ad finem: non obſtante ſpoliationis exceptio- ne deinceps poterit accuſari. G Agenti fuper rebus Ecclefiafticis, non obflat exceptio fpolia tionis privatarum rerum, vel e converfè, Ioan: And, Ad hoc fancimus,ut rerum privatarum fpoliatio,agene ti ſuper Eccleſiaſticis, vel è contrario, nullatenùs oppo- natur CAP.-1L ꝙ Eccleſia, qua petit reſtituttonem dectmarumſ quas fè dicit inira a De intelleau vide Matthaum fing. 149. incip-nota, guod fi dominus. adde Innoc: é Alexand. in.qui bona.$. fi alieno. ff. de articulo per credit, vel non credit, nequerefpondens confitetur, fèd| dolnm relevat adverfärium ab onere probands, Pet, de Anch, Font. t damn. infef. b vide Matthaum de Achictis deciſi i9. c al. conturbat, d in antig. Codie, ita, ſolet enim.& eRub]ͤg,. Parechiam

Jatin muna balio, 9 ncipali pros ctore, in cnl guocungue W in quo propon 6⁵ De dolo& contumacia,&c. ije) non auditur, niſi probet plſeſpionem UT LITE PENDENTE NIHIL INNO. Parocthiam altertus poſſ. Egilimam. Ican. Andr. Bonifacius VIII: D décimas'a, quas Canonici b fan&ti Nicolai fe affe nA intra parochiam Ecclefiæ B. Clerici poſſediſſe aliquandiu,& eis per eundem Cĩericũ ſpoliatos fuiſſe, ne. quaquam debent reftitui, nifi evidenter docuerint, quòd eatum poſſeſſionem legitimè aſſecuti fuiſſent. Quia eas occupàile injaſtè veriſimiliter præfumuntur, cùm prove- niant ex prædiis intra alienam parochiam conſtitutis. Sitque manifeſtum(niſi aliud oſtendatur) eas de jure communi ad eandem Ecclefiam pertinere. +5 Sp DE DOLO ET CONTUMACIA. TITULUS VL CAR E G Afo umax condemnater in expenfis:nec citaturulte- fiss ad fuam petitsonem rens, nifi caveat de veniendo com- Parendo. Innocentius IV, ¢ Ctor qui ad terminum venire, ad quem citari adverfarium fecerat, non curavit, venienti reo in expenſis d,(propter hoc fatis legitimè) condemnetur. Ad citationem aliam minimè admit tendus, nifi ſufficienter caverit, quòd in terxmino fideliter debeat comparere. CAP il; ludex appellantem& recedentem citare tur, Ji vuit in canja procedere: lan, And. si dterins non tene nfi forfitan appellationi renunciet, Bonifacius YIII. Um, qui à tua interlocutoria vel gravamine, quod per te fibi proponit illatum, à tua præſentia recedit appellans:(cùm proteftari videatur hoc ipfo,fe nolle co- ram te de cætero litigare) citaread alja, quæ pofteà in ju- dicio facienda incumbunt, vel etiam ad fententiamau- diendam(nifi{pontèappellationi fuæ renunciet)non te. neris. Nec ideb minùs(quòd in ejus abſentia proceſſeris) tuus proceffus validus reputari debebit. D: 3> DE EO QUI MITTITUR IN POSSES- fonem causâå rei fer- vandæ. TIVULPS VIL CAP. UN. g Quando agitur de beneicio Eecleſiaſtico, ob contumaciam rei non fit miſßio in polſeſlionem, ſed ad ſententtam lite non conteſtatã proceditur. à Innocentius IV. e Um f£ qui fuper dignitate, perfonatu, vel bene- ficio Eccleſiaſtico obtinendis> cumal poſſeſſore, ob partis adverſæ con tei ſetvandæ in ipſorum poſſeſſionem ſtatuimus non mit- tendum; ne per hocad ea ingreſſus patere valeat vitio- ſus. Sed liceat in hoc caſu(contumacis abſentiam divi- nã replente præfentiâ) etiam lite non conteſtatâ& di ligenter examinato negotio, ipfum fine debito tetmi. mareo. iquo litigat tumaciam, causà a Vid, Matth, de Affliã. decif.326. b vide Bald. gl. 2. c. Fn. ſipr. deprocur. Font. c al. ita: Innoc. IV. in Concil. Lugdun. d vid. Bald. inl. fancimus, C. de jud. dx c. finer litibus, de dol, dr sontim, Font,€ al. ita: Innoc, IV.in Concil, Lugdun, f Am þiaifiud cap. ad fructus beneficiorum, nec fiet eorum ſequęſtra- tio, nif in Clem. H, de feg. pof: Phil. Font. g Vbi contra contu macem non mittitur in plefionem,& mora esl periculofa, proce dnar ad definitivam. vetur. TITULUS YŅIIL CAP. I. G- Si ex duobus litigantibus elettis alter decedat, renunctet, vel à profècutione caufa excludatur, Ji lite pendente cum reliquo fuerit alia electis facta, non tener. Bonifacius VIII. Iſpendiis, quæ propter electiones diverſas Eccle- fæ patiuntur interdum, occurrere cupientes? Statuimus, ut fi(aliquibus apud fedem Apofto- licam» yel alibi litigantibus, ſuper electionibus dë fein diſcordia celebratis) aliquem ipſorum mori, vel ſuo juri renunciare, aut à profecutione ipfius contigerit quoquo modo excludi: ad electionem aliam(lite ſuꝑer èlectio- ne ſuperſtitis electi pendente) nullatenùs procedatur Aliàs attentata contra hoc electio, ipſo jure viribus non ſubſiſtat. CAP: II. G Sibeneficiatas{comra quemfuper beneficio litigatur} cedit, vel decedit, fi alius lite pendente cum fuperfiite fuerit clebius, not valet electio. Si verd aliqui[quorum interfit) ad defenfionem tes tis velint admitti, inco fatu, in quo erat caufa admittentur, Toat Andr, Idem, I ii, contra quos fuper dignitatibus, perſonatibus, vel aliis Eccleſiaſticis beneficiis, quæ poſſident a, litiga- tur, lite pendente cedant, vel fortè decedant: ne propteg novos adverſarios(qui malitiosè interdum petitoribus ſurrogantur) litigia in Eccleſiarum diſpendium proro- gari contingat: ſtatuimus, ut dignitates, perſonatus vel beneficia hujufmodi(donec contra fuperftiteslis finita fuerit) aliis nullatenùs conferantur, necad ea eligatur quiſpiam, vel etiam præſentetur. Qudd ſi ſecus actum fuerit, eo ipfo irritum habeatur, Sanè Gad defenſionem ipſius litis, aliqui, quorum intererit, petierint{e admit- ti, eos in illo ſtatu, in quo ĩpſam invenerint, decernimus admittendos. K= z DE CONFESSI 5, TITULUS IX. CAP. I Q Super fafo negativo per partem improbabili(fFjudici vide bitur) est admittenda pofitio. Dominicus. Innocentius IV. iz Concil, Lugdua nenfi. Tatuimus b, utpofitiones negativas( quz probari non poflunt nifi per confeſſionem adverfarii) judi- ces admittere poflint, fi æquitate fuadente viderint expedirev. CAP. II. G Si rens juffus pofitionibusrefpondėre rectfăat, vel f contunita citer recedit, habebuntur Pro confeſſatis: Jecùs ſi friss, quam fie juſſues eſſet, contumax fuerat: nam tunc procedetur contra euna tanguam contra contumacem. Ioan. Andr. Bonifacius VIII. I pof præftitum veritatis aut calumnig jùramen: Sai reus vel Procurator ipfius, pofitionibus ab adverfario fibi factis, interrogatus, juſſuſque à judi- a Notat Phil. dr Pet, de Anch. quod an beneficialibusest vera Poſſaſßio, dr illa est caufa, quare in talibus fiunt pofèeffèria, ficut in hrofanis:& lumitant iſtum textum Anch. Ó Dominicus, non pro- cedere in petètore decedente: neque obftat Clem, 1,$, fi verd: Ñ. eode quia illa intelizgitur, quando nulla lis pendet mortuo petstore<item lımitatur text, quando lis est inter provifum â Papa,& eum ad quem ſpectat providere. Phil. hie Fant. b vide paul. de Caſt. conf. 167. incip. ad primura, vol. 2,€ Cyn. l 2,$. fed quiC, da jur cal. Eeee 66

67 Sexti Decret, Lib. II. Tit. X.& XI. 6g ce 4 reſpond ere, te, abfque rationabili caufa Tecufet, aut nolit, feu contumaciter fe abfentet, haberi debet fuper lis, de quibus. in eifdem pofitionibus interrogatus ex- titit, pro confeflo. Verùm fi antequam refpondere fic juſſus fuerit, eum contumaciter abfentari contingat, tunc pro confeffo non debet haberi: fed eft aliàs contra eum, tanquam contra contumacem(prout ratio dictave- zit) procedendum. ⁰ so DE TESTIBUS ET ATTESTATIO- nibus. TITULUS X. CAP. L g Socius in crimine fimonia as dmittitur in teſtem, Ffit ſocius grimunis tantum,& agatur erviluer» aliàs non. loan And. Gregorius IX, zn a paiak ni 2 Ediatoꝛes, per quos ſcelus ſimoniæ pl erunque committitur, ad teftimonium contra ſceleris 4 ejusdem auctores(in deteftationem criminis) admittuntur, fi non aparut criminaliter, fed civil liter,& emolumentum exinde non fuerint alecuti CAP. IL g Ponit modum remiftonis curia, dat modum jurandi fuper Poſitionibus,& dicit, per quem jurari debeat: dat modum reſpon- dendi{r modum teftes probatorios reprobandi,& reprobatorios ite- 2sm rehrobandi. h, d loan, And. Idem. Ræſentium auctoritate mandamus, quatenus in cauſa, pay anter Abbatem& Conventum S. Nico- tai ipa enſis ex una parte,& Priorem Conventum de baldige Mone diœceſis ex altera( fuper eo c juòd iidem Abbas& Conventus, feab iç fis Priore&& Conven ligen. poſſeſſione ſubjectionis ejusdem Prio- ratũs aſſerunt 1 A atos,& ſuper irritanda quadam com- Poſitione olim inita inten partes,& rebus aliis) verti- tur, ab eisdem Abhate& Priore, nomine í ſuo,& in ani- mas Conventuum eorundem, vel majoris& nioris par- tis ipforum, recepto juramento de veritate dicenda: in- jungas dictis Abbati& Priori„ut tam ponendo; quaàam reſpondendo dicant veritatem, bustibi fub bulla noftra tranſmiſ fis)ij fos intelligunt, in quorsum animas júraverunt. Pre- tereà ſigillatim fuper o quolibet artic in qualibet pofi- Lugdu im f fuper pofitioni- ſciunt,& per il cia eadem(niſi prius k eisdem P Priore& Convèni producendos, j juxta articu- los(quos ipfi Abbas& Conventus tibi ſuper reprobatio- ne teſtium productorum Prioris& Conventũs in eadem cauſa 4 produxerint)) recipere, ac eos uſque ad Kalen- das Februarii proximò futuri diligenter examinare pro- cures: fimili fpecificatione criminum ,& aliorum( quæ contra teftes corundem Prioris& Conventůs objecta fue- rint} obferyatå: priùs tamen præſtito juramento à Pro- curatore diorum Abbatis& Conventũs, qudd ad hoc ex malitia non procedant. CAP TIL G Advocatus vel Procurator principalis caufe, in eaufa appela- tionis tefificari non potest, Iuramentam autem( praſumptione fa- ciente pro appellante) fibi deferri non debet nif judici videatur: Dominicus. Innocentius IV. ża generali Concilio Lugdunenfi. Omana Ecclefia:[é infià.] ¶ In appellationis caufa is qui appellantis Procurator vel Advocatusin priori judicio fuerat, non recipiatuz in teſtem. Neque indiſtin- ctè ipfi appella nti(præſumptione faciente pro eodefera- tur etiam juramentum: ſed tunc cum inſpectis perſona- rum& ipſius cauſæ circumſtantiis, id fuærit fa ciendum nnm ꝗC se DE JUREJURANDO. TITULUS XŁ CAP. F G Pralati, Canomei, Rectores,& Officiales locorum, gui jurang atuta, Ê corn Eccleſia ſervare, pratextu tal juramenti non obligantur ad illicitá, imboſfibilia vel obviantia Eccleſiaſtica libertati: nes ad ea debet intentio[ea referri.. loane tudines loci is Ando Ontingit b imnonnułlis Ecclefiis de earum conſuctudine obſervari, quòd nec iplarum Præ- lati(cùm primò ad Eccleſias ipſas aecedunt) admittuntur, nec Cano(cì biden novis Canonicisagit jurent ftatuta& son fcripta& non fcripta, i Siara etiamin muha ipſbnim s admiita corum lia Quia ye znibusqut lu pradIciisin- Ucita Jeu im tione contento fac par tibus ſufficienter ad invicem reſpo nderi: nulla p 1 pok contradictione receptà. Sine jūramento autem à co utriuſque partis, quid ſeiat i vel credat, inquiras.'Teftes etiam, quos fu uper articu ſub eadem bulla tranſimit„ pars dictorumbrioris& Con- ventůs duxeritp j0ducen- ìl reprobandes teftes partis alterius in cauſa principali producto(quorum nomi in eisdemarticulis continentur) uſque ad Kal. N lovemb. proximò futuri, examines(ſecun dùm n partisadyrri terrogatoria, qua nibus di- rtibi ſub eadem bulla tranſmittin diligenter: primò tamenin perfonam cujuslibet teftis à Prædictis Abbate& Conventu producti, fact ſigillatim ſpecificatione criminum,& alierum ob yum i eisdem articulis contentorum.Si verò ditiAbbas&Con ventus aliquos teſtes coram te produxerint, contra teſtes é a Vide ſupr. c. prox: E& ff. de interrog abt.l fifine.[ùpr. de dolo, ficut ibi de hoc Ioan. And. W Not. quod judex potest prafigere ter minum ad raprabandàs perſonas teſtium ante publicationem at- Teſtationum. Nam atleſtationes publicatè nom er anè, gita judex te A aliq tate jurandi, ſic ja rantibus cùn ji rentum nön furrit, 0 âc ge NTmDarum zuibuſcun⸗ etudinibus norm a eã Has ione laciekdi, vel Ecci leſiaſticæ m ſub tal obſerventur(cùm e tione præſtari non poſſint ablque divinæ majeſtatis decernimus in hujufmodi illicitis, impofit bili- ertati Eccleſiaſticæ obviantibus, non ſervan- tius pro animaram falute, fi fub forma præ- mili aliquosignorantes pI tædicta illicita ſeu ——————A4.ᷣů—— a Diiio, caufa, deest in antiq. codi. b Deintellefu,vi an fit diferentia jurare de Decium m rub. de conft. 1. lefe€ mpiliciter, obfar yare flarnta, vel contenta- jfiatuth y vel prout i fim] e y? b ems canja tensbaiunr remittere, Pet. de Anch, Fent. Aya vide Fel ine im acefigent. de canfiii impoffibi-

fiis de eamm ji Pit- obieriar is& fen 69 De exceptionibus.-o impoſſibilia, vel libertati Ecclefiafticx obviantia jurare contigerit, ad obſervanda duntaxat licita, poſſibilia& non obviantia libertati Eccleſiaſticæ, jurantium referri debet intentio, Declaramusquoque juramenta fub hus jufmodi generalitate qualitercunque& fub qualicung; a verborum forma præſtita vel præſtanda, ad licita, poſſibi · lia,& libertati Eccleſiaſticæ non obviantia, tantùum extendi: ipſosque jurantes ad alia per præſtationem ju- ramenti hujufmodi non teneri. CAP. II. ꝙ Per Ecrleſfalticum jud icem ordinaritm losi, compellitur ju- dex ſecularis Eccleſlafticdl cenſurd, jus canonicuuts, quod ad provi- fonem animarum fiatutum eft, fèrvare. Bonifacius VII. Icèt mulieres, qug alienationibus dotium& dona-| tionum propter nuptias conſentiunt non contraveni- re, proprio. juramento firmantes, fervare juramentum hujuímodi non vi nec dolo præftitum, de jure canonico teneantur: quia tamen quidam judices feculares eas con- tra prefatas alienationes audiunt, quamvis eisconftet le- gitimè de hujufmodi juramento c: Nosanimarum peri- culis obviare volentes, eosdem judices ad fervandum hoc jus canonicum, per locorum ordinarios cenfurå Ecclefia- ſticà decernimus compellendos. CAP. IIL G. Eletus post ſacramentum, ponens vel reſpondens contraria directe ſniſi rationabiliter excilſetur velut per ne repellitur. Idem ſi hoc fecerit Procurator, hο mandante, vel| ratum habente, vel non re vocante. h. d. Ioan. And. Idem. e7 in poſitionibus ſuper electionis tuæ negotio (poſt juramentum in cauſa præſtitum) à te datis, ſeu reſponſionibus, quas ad poſitiones tui adverſarii feciſſe dignoſceris, reperiatut contrarietas manifeſta: tibi tan p quam perjuro(niſi ju ſa& rationabilis te excuſet) {uper ipfa electione perpetuum ſilentium imponi de bebit. Idem fet,{i{ teexprefsè mandante, veletiam ex poft- facto ſciente, ac tatum habente, ſeu non tevVocante) poſi tiones, aut refpontiones hujufmodi contrarias tuo\nomi- ne tuus fecerit Procurator. % ha DE EXCEPTIONIBUS. TITVULVUS XT. CAP: L Q Sex fant difa hujus decretalis. Primo ponit arengam, dr jus antiquum,& conſtetutionis caiſam. Secundo dicit, quòd rens, gu: contra alorem de excommunicatione excipit, ut ipfum repel- lat ab agendo, debet ipfius exconmunicatroni[peciem,& nomen ercommunicatoris eæprmere,(ream intra ofo dies probare: alias judex procedet in caufa,& illum in expenſis cendemnabit. Tertio fiatuit, quòd fi iterum objiciatur,& probetur eadem uel alia ex- communicatio, aflor repellstur: fèd qua afla funt, valebunt, Quartò, quòd ultra duas vices hac exceptio non epponatur, nifi ex caufa. Quinto, quod fi opponitu r post rem judicatam, impeditur executio, fententia nihilominus valet. Sexto dicitur, quòd ju- dex publice excommunscatum, renan opponente, ex fuo officio debet ab agendo repellere, Ioan. And. Innoc. 1Y. jn Concilio Lugdun, *.——.— ï; E; a Al. quacunq. b hic generalis principi confirmatio tra- bitur ad illicita, ér alia de quibus in text. Alex. confil.soevoluma.r. Dec. conſil.mna. c vide not. per Rom. fing.498. in cap. ubi ju- ramentum.© 499. incip. ru fits,© per Ioan, And. an cap. cum lat. he. de foro competent. adde Ect. sn 6. 2. ext, de jurejur, lå æ confideratione ftatuit mater Ecclefia, quòd majoris excommunicationis exceptio, in quacun- que parte jùdiciorum oppofita, lites differat,& re- pellat agentes: ut ex hoc magis cenfùra Ecclefiaftica tis meatur, cominunis é periculum evitetur, contuma- cig vitium reprimatur,&excommunicàti(dum à com- munibus actibus excluduntur) rubore ſuffuſi, ad hu- militatis gratiam,& reconciliationis affectum facilids in- clinentut: ſed hominum ſuccreſcente malitiã, quod pro- iſum eſt ad remedium, tendit ad noxam. Dum enim in cauſis Eccleſiaſticis frequentiũs hæc exceptio per ma- litiam opponitur, contingit interdum differri negotia,& artes fatigari laboribus& expenſis: proinde(quia more bus iſte quaſi communis irrepſit) dignum duximus coin- munem adhibere medelam, Si quis igitur excommu- nicationem opponit, ſpeciem illius,& nomen excom- municationis exprimat, ſciturus eam rem ſe deferre debe- rein publicam notionem, quam intra octio dierum ſpa- tium c(die in quo proponitur minimè computato È probare valeat apertifimis documentis. Quòd fi nor probaverit, judex in caufa procedere non omittat: reun in expenfis, guas ađtor ob hoc diebus illis fe feciffe do- cuerit, præhabitå taxatione condemnans. Si verò poft- modùm inftantiâ durante judicii,& probationis copi& fuccedente, de eadem excommunicatione, vel alia exci» piatur iterùm,& probetur, actor in fequentibus exclu- datur, donec meruerit abfolutionis gratiam obtinere: iis quæ płæceſſerunt, nihilominũs in ſuo robore dura- turis. viſo, òd ultra duas vices hæc non opponaa rur; ommunicatio nova emer- pta probatio ſupervenerit dea oftrem judicatam talis exceptio propo- natur, executiónem impedier: fed ſententia, quæ præ ceſ- fit, non minùs robur debitum obtinebit; eo ramen falvo, ut ſi actor excommunicatus ſit ꝑpublicè,& hoc judex no- verit d, quandocunque(etfi de hoc reus non excipiat} judex: ex officio e fao actorem repellere non poftpo- nat. CAP TIL G Exceptio rei judicata per Eccle cum judicem admitté debet in foro fèculari, ér è converfà. boan. And, Bonifacius VIII. ~N Um quidam feculares judices( dum coram eisexcis Gia de re per Eccleſiaſticum judicem judicata, in caſu, quoad eum pertinet cognitio de conſuetudine, vel de jure) recuſent excipientes audire, in derogationem jurisdictionis Eccleſiaſticæ& contemptum: Decernimus, ut per cenſuram Eccleſiaſticam ab iniquitate coërceantur hujuſmodi,& ad admittendum exceptionem eandem (ubi aliàs de jure debet admitti) à locorum ordinariis compellantur. Similiter Eceleſiaſtici judices(ſi coram ĩpſis escipiatur | de re per fecularem judicem judicata) exceptionem i= | pfam admittant, iniis, quæ animarum pețiculum non inducunt: per ſuperiores ſuos(niſi fecerint) animadvor- ſione debitã caſtigandi. * DE PRÆSCRIPTIONIBUS. TITULUS: XHML CARL Ẹ In prafèriptionibus fufficit bona fides, ubi jus communep — —— a vide Covarruv. in cah. quamvis de padt lib.6. in 3. par. relictis 8. 3.& Lud. Gom. an reg. cancelaria, de annald poſſelſore, quaæſt. æ ct. b ale communzonis.,€ ſed ſi ultimeus dies eſſet feriatus, an talis inter okto effét computandus docet$ m c bquitu of c cap. fin. de except. d Not, quod non fèquitur, ifte est publics excommunicatis, ergo judex fèst. Vide$. notandum. 2,.t. Ancha Font. vide Dec. in c. parati. de appell. Eece 2 i f |

Haſpenſeis€ perpetua, fi medio tempore ingerat fè divinisnifi Pa- 7¹ Sexti Decret.` Lib. II. Tit. XII. ma yy A Vel prafumptio non est contra praſcribentem, alids debet allegari titulus,© probari: nifi fit prafiriptio, cujus contraris non extat raemoria..d. Ioan And. Bonifacius VIII. Piſcopum, qui Eccleſias,& decimas, quas ab co repetis, proponit( licètin tua ſint conſtitutæ diœ- ceſi) ſe legitimè præſcripſiſſe, allegare oportet { cùm jus commune contra ipfum faciat) hujufmodi præ- fcriptionis titulum a,& probare. Nam licèt ci, qui rem præícribit Ecclefiafticam, fi fibi non eft contrarium jas commune, vel contra eum præfùmptio non habea- tur, ſufficĩat bona fides; ubi tamen eft ei jus commune contrarium, vel habetur præfumptio contra ipfum, bona fides non fufficit, ſed eſt neceſſarius titulus, qui poſſeſſori caufam tribuat præfcribendi: Nifi tanti temporis alle» getur prælcriptio, cujus contrarii memoria non exi- fat. CAP. II. G Privatus ipf jure, vel per fententiam, bonis, gua tenet a Ro- onana vel aliis Ecelefiis, Sla minori fpatio centum annorum contra Bomanam, vel quadraginta contra alids non prefiribite Filii au- zem hareticorum, qui catholicz putabantur, bona Haterua contra Romanam r alias Eccle fas prefèribunt[patio guadraginta anno- zum: C idemin extraneis, loam And, Idem. Iqui b(exigentibus culpis, vel excefibusab cisdem h commiffis) bonis quæà Romana, vel ab aliis tenent Ecclefiis, fine per fententiam, vel ipfo jure privat: fta- tuimus, ut in apprehendendis, vel occupandis pofteà quandocungue bonis eisdem, nullus Ç licèt leges huma- ng fuper hoc alia tempora ftatuere videantur) ipfis Eccle- fiis temporis lapfus obfiftat, nificontra ipfam Rom. Et- elefam centenaria, vel contra Ecclefias alias quadrage- naria præſcriptio legitimè fit completa?~ Si poft mor- tem hæreticoram( qui dum viverent, catho taban- tur) bona ipſorum à catholicis eorum filiis, vel nepoti- bus, ant extraneis quibuſcunque, ſpatio X L. annorum fuerint bonà fide pofleſſa: ſancimus eos ſuper bonis hu- juſmodi(etiamſi ad Romanam pervenire deberent Ec- cleſiam) in hoc cafu non efe ulteriùs moleſtandos: quanquam illi, quorum bona fuerant, nunc detegantur kæretici extitifleo. % Sc DE SENTENTIA EF RE tr Sit S ð — O > — > TITULUS XIE GAP, L g Iudex, qui contra juftitiam y C contra conſcientiam aliquid dn judicio fecerit in gravamen partis, per gratiam, vel per ſondes, condemnandus eſt parm laſa in aſtimationem litis, G per annum est pa cum ipſo difhenfèt. Ioan, Andi Innocentius IV. zn Concil. Lugdunen. Um æterni tribunal judicis illum reum non ha- populi tabernaculum ingreffùs ad Dominum referebat, ut fecundùm ejus imperium judicaret. Si quis autem judex Eccleſiaſticus, ordinarius, aut etiam delegatus, fa- mæ ſuæ prodigus,& proprii perfecutor honoris, contra conſcientiam,& contra juſtitiam, in gravamen partis al- terius in judicio quicquam fecerit per gratiam; vel per fordes,ab executione officii per annum noverit fe fufpen- fum,ad zftimationem litis parti, quam læſerit, nihilomi- mis condemnandus. Sciturus, qudd ſi ſuſpenſione du- rante damnabiliter ingefferit fe divinis, irr gularitatis a laqueo fe involvet, fecundùm canonicas fanétiones: à qua non niftper fammum Pontificem poterit liberari, ſalvis aliis conſtitutionibus, quæ judicibus malè judi- eantibus ponas ingerunt& infligunt. Dignum eft e- nim, ut qui in tot præfumit offendere, pæn multiplisi caſtigetur. CAP. IL G Papa Imperatorem deponere potet ex caufis cundum Paulum. Idem facro praſente Concilio; ad memoriam Jimpiternam. A PA pofoli dignitatis:&inßd.] Q Sanè cùm dus *ra guerraram commotio nonnullas profefionis C ftiang provincias diutiùs afflixiſſet, nos ad Fridericum præcipuum Principem ſecularem, hujuſmodi diſſenſionis & tribulationis auctorem, à felicis recordationis Grego- rio Fapa IX. prædeceſſore noſtro, pro ſuis exceſſibus ana- thematis vinculo innodatum, ſpeciales nuncios,& ma- gnæ auctoritatis viros, videlicet venerabiles fratres.Al- ban.& Hug Sabin. Epiſcopos, ac dilectum filium Gulie mum Bafilicæ XLI. Apoftolorum Presbyterum Cardina= | lem, qui falutem zelabantur ipſius, duximus deſtinan- doss facientes fibi proponi pezipíos, quòd nos& fratres noftri( quantùmin nobis erat). pacem c per omnia fee cum habsre, nec non cum omnibus kominibus optaba- mus, parati ſibi pacem& tranquillitatem dare;ac mundo etiam univerſo. Et quia Præalatorum, Clericotum, omn umque aliorum, quos detinebat captivos,& omnium ta a Clericorum, quam Laicorum, gus ceperat in galeis,€- ftitutio poterat effe pacis plurimàm induđ@iva: cum; ug illos reſtitueret(cum hoc idem, tam ipſe, quàm fui nune cii, antequam ad Apoſtolatũs vocatĩ eſlemus officium promiſiſſent) rogari& peti ab ĩpſo fecim per eosdem: ac proponi inſuper, quòd iidem pro nobis parati erant audire,& tractare pacem, ac etiam audireè ſatisfactio- nem, quam facere Princeps vellet de omnibus, pro qui- bus erat vinculo excommunicationis adſtrictus:& offer- re prætereà, quòd fi Ecclefia eum in aliquo contra 4 debitum læferat( quod non credebat) parata erat corrie gere, acin atum debitum reformare, Et fi diceret i» pſe, quòd in nullo contra juſtitiam laſerat E cleſiam, | vel quòd nos eum contra juftitiam læfifemus, parati era mus vocare Reges, Prælatos& Principes, tam Ecclefiae fticos, quàm feculares ad a m tutum locam, ubiper fe,vel per folennes nunciós convenirent e: eratque ta Eccleſia de conſilio Concilii ſibi ſatisfacere, ſi eum læ- beat, quem injuſtè judex condemnat, teſtante Prophetà e: E Nec damnabit esm, onm judicabi- tur ille:] Caveant Ecclefiaftici judices,& prudenteratten dant, ut in cauſarum ptoceſſibus nil vendicet odium, vel favor uſurpet, timor exulet, pPræmium aut expecta- %0 præmii juſtitiam non evertat, ſed ſtateram geſtent in manibus, lances appendant æquo li ine, omnibus quæ in cau L ne, ut in sagenda fuerint, præfertim irc cipiendis ſententiis& ferendis, præ oculis habeant ſo- f fif in aliquo, ac revocare fententiam, fi quam contra ipſum injuſtè tuliſſet,& cum omni manſuetudine& mi. ſericordia(quantùm cum Deo& honore ſuo fieri pote- rat} recipere de injuriis& offenſis ĩpſi Ecclefiæ, fui sáue per eum irrogatis, fatisfastionem ab f co volebat,& omnes amicos fuos fibigue adhærentes g in pace pone- re, plenãq̃ue ſecuritate gaudere, ut nunquam hâc occa- 3, de Cler, excom. minifi.& guid irregu- a Vid. Doft. inc lum Deumtillius imitantesexemplum d, qui querelas ————Eĩĩꝛ= mmen amm aeaaeae meee—— a An fufficiat titui us putativns, docent Abb. é Fel. mc. de h% y id. Specta laritas,& und npfèrit originem. Dum. b G. c vid. Spec.t > a G y Í In gui- de comp. vid. ad.v. ér Fel. mc. caumjfit. de for. comp. Q Inquo Q sa dabitur condent dam manuſd. deſunt hæc dus verba, contra debitum.€- conveni in c. auaditis. de praſer. b Deæ intellectu. Ioan. Fab, in- ret. f alabipo. g vid. c mutare,6. q1. tamen.© l fi avn rjf d Exodi 5. Hn. F. de arl.&. Bart. in l. fi ſit. A: de verb. obl. Font. Die d! h Ademir 1 6 Cy hs

ſione pollent aliquod ſubire diſcrimen. Sed licèt fic a. pud eum pro pace paternis monitis,& precum curare- mus inſiſtere lenitate: Idem tamen Pharaonis imitatus duritiam,& obturans a more afpidis aures fuas, pre- ces hujuſmodi& monita, elatà obſtinatione, ac obſti- natå elatione defpexit: propter quod non valentes abf- que gravi offenfa Chrifti ejus iniquitates ampliùs tole- rare, cogimur(urgente nos'confcientiå) juftè animad- vertere in eundem. Et utad præfens de cæteris ejus fce- leribus taceamus, quatuor graviflima(quæ nullå poſſunt tergiverſatione celari) commiſit. Dejeravit enim multoties, pacem quondam inter Eccleſiam& imperium reformatam temerè violando:[&.]€ Perpetravit fa- crilegium, capi faciens Cardinales ſanctæ Romanæ Ec- cleſiæ, ac aliarum Eceleſiarum Prælatos,& Clericos reli- gioſos,& ſeculares venientes ad Concilium, quod idem prædeceſſor noſter duxerat conVocandum:[&.] ¶ De hæreſi quoque non dubiis& levibus, ſed difficilibus& evidentibus argumentis ſuſpectus habetur:[Cœj.] C Præ⸗ ter hæc regnum Siciliæ(quod eſt ſpeciale patrimonium B. Petri é& idem Princeps ab Apoſtolica fede tenebat in feudum) jam ad tantam in Clericis& Laicis exinani- tionem, fervitutemg;redegit, quòd ceis penè penitùs ni- hil habentibus,& omnibus exinde ferè probis ejećđtis, il- los, qui remanſerunt ibidem, ſub fervili quafi conditione vivere,ac Romanam Ecclefiam(cujus funt homines prin- cipaliter& vaſalli) offendere multipliciter,& hoſtiliter impugnare compellit. Poffet etiam meritò reprehendi, quòd mille quidem fartorum annuam qua pro codem regno ipfi Ecclefix Romang tenetur) per novem annos& ampliùs folvere prætermifit. Nos itaque ſuper præmiſſis,& quampluribus aliis e- jus nefandis exceſſibus, cum fratribus noſtris,& ſancto Concilio deliberatione præhabitå diligenti(cùm Jefu Chrifti vices licèt immeriti teneamus in terris, nobifgue in B. Petri perfona fitdium c:[Quodiunque lsgaveris fù- Per terram ligatum erit& in cœhlis] memoratum Principem, qui ſe imperio& regnis d, omniq̃ue honore& dignita- te reddidit tam indignum, quiqͥue propter ſuas iniquita- tes à Deo ne regnet, vel imperet, eſt abjectus, ſuis ligatum peccatis,& abjectum, omnique honore ac dignitate pri- vatum à Domino oſtendimus, denunciamus,& nihilo- minũs ſententiando privamus: omnes qui ei juramento fidelitatis tenentur adſtricti, à juramento hujuſmodi per- petuò abſolventes: auctoritate Apoſtol. firmiter inhi- bendo, ne quifquam decætero fibi tanquam Imperatori velRegi pareat& intendat. Decernendo e quoslibet, quiei deinceps velut Imperatori vel Regi confilium vel auxilium præſtiterint, ſeu favorem, ipſo fato f excom- municationis ſententiæ ſubjacere. Illi autem, ad quos in eodem imperio Imperatoris ſpectat electio, eligant liberè ſucceſſorem. De præfato Siciliæ regno providere curabimus, cum eorundem fratrum noſtrorum conſilio, ficut viderimus expedire. CAP IIE G Qui petit rem certam caus ex, refid, fi ilam caufam non Probat, ſuccumbit: licet aliam prolet, maximò poſtmoduin æmer- gentem. Ioan. Andr. Idem Praceptori hofpitalis S. Lannis Hieroſol. in Hiſpa- nia,& Commendatori, ac fratribus do- mns de Curvaria, hofpitalis ejufdem. a Alids, obturantis. Exod. 7. b Adde cap. mandata.& ili Dd. de praſcript.& cap. 1. 94. diſt.& in cap. t. Romani. de jur. € Matth.z6. d Nota guod dignitates fëculares de jure plures fimul teneri poſſunt alſæ, diſpenſatione: licet fecus fit in Eccleſiaflu sis. de quo inc. 1. de conſuet& cap. de multa. de prabendis.€ al. & decernendo. F Id est, ab/3, monitione. Ita Decr, incap. repre- henftbilin. de appell.& conſil. Ijs. enſionem(in fanè:[&7. a] q Abbas de Bonefac. pro fev & Conventu luo proponens, locum de Rofellis effe prædicti monaſterii jure dominii, vel quaſi,& cum ſuis finibus ex largitione RegisArragoniæ ad ipſum monaſte- rium pertinere:_petiitadjudicari eidem monafterio lo- cum ipfum,& vos exinde amoveri. Allegabatur autem pro parte veſtra, quòd facta vobis donatio de prædictis valida exiſtebat, quamvis illa ſub Sarracenorum tunc e- xiſterent poteſtatè: quia non ſimpliciter, ſed ſub condi- tione fuêre donata, videlicet fi ad manus fidelium deve- nirent. In quo caſu conceſſio poterat,& debebat habe- te vigorem.: quia ipfi donationi rerum donatarum na- tura vel qualitas non obftabat,& falubre ac laudabile quidem erat fpećtare ac præftolari tempus, quo illa Chriſtianorum dominio ſubderentur: quare mox ùm. pervenerunt ad ipſos, fuerunt ad vos totaliter devolu- ta. Multùm quoque diſtabat, an ipſi monaſterio de Bo- nefic. vel prædicto monaſterio Populeti ab eodem Re- ge facta donatio fuiſſet: quia etſi liquebat prædicta mo- nafteria Populetiab ipfo Rege, ad%b illo Abbati& Con- ventui de Bonefac. fuifle collata: non tamen ob hoc con- ftabat ditum Regem ipfi monaſterio de Bonefac. illa donàſſe, vel mandaſſe donari. Nec pro eo quòd voluit & ſtatuit, ut ædificaretur ibi monaſterium, poterat& de- bebat intelligi eum prædicta, vel eorum aliqua con- ſtruendo monaſterio donaviſſe: cùm illa potiùs fua vi- deretur intentio, ut(quia præfatum monaſterium Popu- leti, tot& tantorum bonorum largitione ditabat) Abbas & Conventus ipfius pro fua faorumqgue falute monafte- rium conſtruere tenerentur, præſertim quia monaſte- rio, quod nondum erat, aliqua fieri donatio non valës bat. Præmiſſa verò conceſſio facta monaſterio de Bo- nefac. ab Abbate& Conventu monafterii Populeti, nul- lum prorsùs€i videbatur afferre fùffragium, pro eo pó- tifimè é, quòd poft litem conteftatam,& procefu m- judicii fađĉa fuerat, ficut clarè patebat ex intrumento præfato. Unde cùm jus(fi quod in prædictis ipſi mona- ſterio de Bonefac. ex conceſſione hujuſmodi compete- bat) in judicio minimè deduxiſſet:(quia videri non po- teft illud veniſſe, quod poſtmodum accidit) pronunciati utique ſuper petitis non poterat ex eadem. Pro parte autem altera dicebatur, quòd cùm Rex ipſe ſuà probita- te ac ſtudio, ab infidelibus loca conquiſiverit ſupradi- cta, donatio avi, vel patris ipfius priùs facta de illis, cùm ad cultum fidei pervenirent, Regem eundem, quoad hæc fic per eum poftmodùm acquifita, obligare non potnit: cùm fua propria faa chent,& viderentur ab aliis bó- nis hæreditariis ſeparata. Porrò ptæfata conceſſio facta monaſterio de Bone- fac. à monaſterio Pepuleti,licèt poft acceptum judicium cauſæque proceſſum intervenerit, prodeſſe tamen& va- lere debebat, cùm pro actore(quòd de jure ſuo ex cau- fa idonea, quamvis fupervenienti e appareat) fatis ſufficere videatur, ſatiſque eſſe, ſi(prout ſervatur in reo) interſit ipſius tempore ſententiæ proferendæ. Sed ad hæc pars veftra reſpondit, quòd cùm tam ſupradicti a- vi donatio, quàm locorum acquiſitio præmiſſorum, fue- rint nomine regni factæ: memoratus Rex donationem fervare hujufmodi tenebatur d. Cæterùm pradicta monafterii Populeti conceſſio, monaſterio de Bonefac. auxiliari non poterat in hac parte; quia cùm quis egit ex aliqua certa& fpeciali caufa,& pofteà, fivealia, five fimilis ci, quam expoſnit, accidit, videri nan poret illa in judicio deveniffe: cùm judex tunc profpicere ac at- à4 De intellectu, vid. Ioan. Fab. inſt. de act. S. ſic itaque diſcretit. b Vid. Bart.& Alex. in l habebat. de infiit,& Alexin l. di- vms, dere judic.& Felin. ın caps licet. de probat, c Vid. decifa Rot. 176. in novi. d Vid.de hoc Bart. in l. prohiberet,$. plane, > guod viant clàm,© Ruin. confi 25, lib. 21. aat Ecce s De fententia,& re judicata. 74

s*: 5 7⁵ Sexti Decret. Lib. II. Tit. XIV. 76 tendere debeat diligenter, an à ex ea omnind eadem, exactam ſubtilitatem longo diſpendio prorogari: præ- quæ priùs expreſſa extitit, utpote, quæ tunc etiam com- ſertim cum nonnulla pro utilitate communi contra juc peteret, actoris intentio fit data. Secùs autem cùm ſ ris aſperitatem ex æquitatis manſuetudine tolerari no- egit vel petiit in genere, nullius certæ, vel ſpecialis cau-ſcantur. Unde idem Cardinalis confiderans, quod ipſẽ ſæ faciens mentionem: videlicet quia generaliter for- Abbas& Conventũs de Bonefac. non probaverunt largi- tè propofuit aliquem obnoxium efle fibi, velad fejure| tionem fuper his Regiam legitimè ſibi factamex qua ſpe- dominii, vel quafi} rem aliguam pertinere; tunc enim| cialiter vos impetere videbantur, ab hujuſmodicorun- hoc præcipuè eft infpiciendum judici, an ſufficienterdem Abbatis&c Sonventüs impetitione, de mandato no- vel minimè de jure vel intentione conſtet actoris: Un- ſtro præhabito fratrum noſtrorum confilid, vos dukit de fi de hocex caufa etiam poftmodùm accidenti lique-| fententialiterabfolvendos. Nos igitur Cardinalis ejuf> at, poteft& debet judex(etiamfi appareat minùsjuftè| dem fententiam- ratam habentes, eam auctotitate Apo- à piincipio fore actum) ſuum exinde animum informa-¶ ſtolicà confirmamus. e. Quoniam etſ petitum fuerit indebitè, non ob hoc CAP. IV. tamen. minùs valuit& tenuit judicium fubfecutum. nec illius ata vel gefta proptereà minùs valida ex tunt: hec etiam judex ipfe cognitå taliter veritate,| nerfententta. Elet pronun: iare in contrarium poflet cum libera contcien-|.d, Ioan, And. tia& fecura. Non prodeſſet etiam multùm reo, ſi tunc Be fortè in ipſum hujuſmodi ſupervenienti causà, conde- Ur ab uno arbitrorum vel judicum Caliis præ- mnatio non ferretur cùm mox alio inſtituto judicio Ons mardantibus); feripta fententia recita» foret ex illa meritò condemnandus. Unde etſi actori tur, habetur perinde ac ſi ſimul eſſet ab omnibus rccita- ſuam ex ſupervenienti cauſa intentionem ſufficiat fun- ta b: Oportet tamen, ut is qui recitat, non utatur vere davifle, cùm egit aliquå causå fpecialiter non expref| bis fingularis numer, fed p så: fecùs tamen eft, fi certam& ſpecialem in ſua petitio- judices vel arbitri ne ſubjunxerit, niſi poſtmodùm intentionem fuam e| eadem prorsùs(quam. priùs expreſſit) tunc 6 etiam cenſeatur evidentiùs unica,& communis)eſt ab un ompetenti causà fundàrit. Quare cùm memoratus| ce omnian(fve per compromiffum, five per feru Abbas monaſterii de Bonefac. propoſuerit ſæ pefatum procedatur) electionis pronuncia r verba ſi locum de R: fel. cum fuis terminis ad ipfum monafte-| numerifacienda, i, cium ex prædiĉ&ti Regis largitione ſpectare, nec de ali- y Siex piuribæs judicibus vel arbitris, unus(alii pra flentibus f É mandantibas) per verba pluralis numeri ferat fententiam, te- o autem pronuncianda est per verba fingularis, nifacius VIITE lurałis: ut dicat, Nos tales pronunciamus, ſeu ſtatuimus in huns lum. Licet ſecùs in electione ſervetur, in qua ſut mc qua facta ipfi monafterio fi per hoc ab eodem Rege čon- G Ponittres cafas nullitat eefione docuerit, oftenderit autem donationem quon-| excipit:.d. loan, And. dam faétam illi de hisab Abbate& Conventu monafte- Idem rii Populeti, quæ nec ĩn ſua petitione fuerat expreſſa, nec TA fententia definitiva í ( poftquam feriptå fuerit) debeat à judice non abalio, de fcripti recitatione s proferri( aliàs- nec nomen ſententiæ mereatur habere, nec abea fit appellare neseffe) Epifcopo tamen guem ų dignitatis præro} zere| fententiam abeo im perſonarum) etiam antè facta: nullum profectò commodum ex ea re portare debebat. Præfatus igitur Cardinalis præmiſſis omnibi liis, quæ hinc inde fuerunt propofita, diligenter audi tis, ac utriufque partis meritis æquå juftitiæ lance di- ſeuſſis, prudentex attendit, id quod prædicti Abbas& Conventus de Bonefac. propoſuerunt, intentionem vi-ti delicet actoris, ex iis quæ poſt litis conteſtationem ac. cidunt, poſſe fundari, eaque debere in judicium deveni. te, tune locum habere(ficut congruè allegatuni eſt ſuprà) videlicet quando ex certa& expteſſa cauſa fpecialiter pon eft atum, Ex jis enim, quæ pof ine f atum judicium eveniunt, quando caula fuit expofi| fpecialis, nec debet, nec poteſt judicis animus ad pro-| | | f | | uam fer ri, vel quam ab i git, nulliu non ſedendo proicrri contine ferendam fententiam informari; quia cùm ce fæ fata et mentio; utpote donationis, vel ver aut alterius ſpecialis, oportet incœpti judicii tem attendi, ut liquidò cognoſcatur, an tunc interfi actoris, propter illa, quæ ſpecialem comitantur ca & neceſſariò adeſſe debent, veluti locus& t hujuſmodi, quæ ſunt ſolicitè attendenda, bus cauſa vacua& invalida cenſeretur. Sed cùm eft in genere abfque alicujus caufæ declaratione tic oportet accepti judicii tempus inſpici: quis guiıruntur, nec{unt opportuna, nec atte pofl juſmodi comitantia in hoc caſu d. Et lickt ali curioſis(qui de jis, quz non multùm expedii d Papan in judicto velextra; appellare debet ia expr s peter, ós vult petig zncibale apam. In sonia aiar. Demum uitrig ,& à laboribus re- Sancimus igitur, ut ſi quis y, fuper interlocutoria, vef dif jal G vamine aliquo ad nos duxerit appellandum, caue ' n ite e quan: i Ta ceptant) aliter forfan appareat>» quan| fam appellationis in-feriptis afigmare deproperet e causa aliqua non exprefsà e: utiliùs tamen videtur| petat Apoftolos, quósti præcipimus exhiberi: In qui gotia tali expedi i 3 ia god t E> S p: negotia tali expediri compendio, quàm per quandam.| bus appellationis caufam exprimat,& cur appellat — a 1n Judicio vel ex :—=| non fitadmiffa>» vel fi appellationi forfan ex fuperioris uoc s7$ pat. 7 ta> 3 gw Piy 3 f a p] s 1 rií dum a In quodam Manuferepto lægitur ſichan(r omnino eadem Ce teverentia fit delatum. Poft hoc appellatori lecundum b al, dr tunc etiam. c Vid. ad kos Bartin l 1. Æ de ed, l. habebat fde juſt G jur.& Fel. inc ex parte d. Vid, Bart. in l. é aj eadem.$. ation jud. Font. e Vid. l. A tt. f. de jad, eni—— i amea=— | a. Ad intelligentiam vid. not. per Dd. ac prafèrtim„Arc. in except. rei| conin c. ficut camper formam. deele. L6. b$. jin. Ah- Sirem,$ finfi de pign, acil. non porest vide-| rem. in auth. üt jed. non exp. c Uid. Bart. ñs F: de apa | oh.& gl inla ad fin. ff. eedem, Anh, vAr. in d, È. 1. Font. locorum J iwit, non mu Nt, non oDi tosipi pi osd

s locoium diitantiam, perſonarum& negotii qualitatem tempore proſecutionis indulto, ſi voluerit appellatus, & petierit, principales perfonæ per ſe, vel per Lrocura- tores inſtructos, cum mandato ad agendum,& cum ra- tionibus& munimentis ad cauſam ſpectantibus, acce- dant ad ſedem Apoſtolicam ſic parati, ut(ſi nobis vi- ſum fuerit expedite) finito appellationis articulo, vel de partium voluntate omiflo, procedatur in negotio princi- si pali, quartùm de jure poterit& debebit: Ilis qug inap- f pellationibus à definitivis fententiis interpoſitis anti- quitas ſtatuit, non mutatis. Quòd ſi appellator, quæ præmiſſa ſunt, non obſervet: reputabitur non appellans, & ad prioris judicis tedibit examęn, in expenſis legitimis hi condemnandus. Si autem appellatus coarempferit hoc ſtatutum, in eum tanquam in contumacem tam in ex- 4 pentis, quàm in caufa(quantùm à jure permittitur) pro- cedatur. Juſtum eſt equidem, ut in eum jura inſurgant, gui jus& judicem,& partem iiludit. CAP. 1IL F Index gui recufatur, flatuit campetens tempus arbitris ad Fuiend am cauſam. quo elapfi fifinita non faerit, in principali pro- ædit. Ioan. Andr. Idem. Egitima ſuſpicionis cauſa contra judicem aſſignata, & arbitris à partibus{fecundùm formam juris) ele- ctis, qui de ipſa cognoſcant, ſæpè contingit, quòd ipſis in idem convenire nolentibus, nec tertium advocanti- bus, cum quo`ambo vel alter corum procedat ad deci- fionem iplius negotii ut tenentur, jàdex proferat ex- communicationis fententiam contra ipfos: quam iph tum propter odium, tum propter favorem partinum diu- tiùs vilipendunt.: quare cauʻâ ipfa plùs debito proro gatå, non proceditur ad cognitionem negotii principa» lis. Volentesigitur morbo hujufmodi neceffariam adhi bere medelam, ftatuimus, ut ipfis arbitris per judicem competens terminus prafigatur a, intra quem in idem conver vel tertium concorditer advocent, cum quo ambo, vel alter corum, ejuſdem ſuſpicionis negotium terminare procurent. Alioquin judex extunc in princi- pali negotio procedere non omittat. awen(4 convenith CAR HMI G De Officsali Epifoopi non ad Epifiopum, fed ad Archie i pifiopumn appellatur. —— gY?) a Idem. BUS pomu Ecclefia:[&].] ꝗ Cum Suffraganeorum ; Rhemenſis Eccleſiæ, fuorumgue Officialium(qui ge- neralitèr-de caufis ad ipforum forum pertinentibus,€o- rum vices ſupplendo cognoſcunt)unum& idem conſiſto- tium ſive auditorium ſit cenſendum: ab ipfis Officiali. bus non ad dictos Sufftaganeos(neabeifdem ad fe- ipſos interponi appellatio videatur) fed de jure ad Rhe- menfemeft curiam c appellandum. F Defubdito Epifiopi ad'ipfum, nin ad Archiepifiopum ap pellatur: nifi alind efet de confuetudine. h, d, Ab Archidiaconis verò, aliisque inferiotibus Prælatis, Suffraganeis ſubjectis eiſdem,& eorum Officialibus, ad Suffraganeos ipſos debet,& non ad eandem curiam Co- miſſis dictis Suffraganeis) appellari: niſi aliud Rhemenſi Eccleſiæ de conſuetudine com petat in hac parte. G Archiepifiopus caufam appellationis ab Epifcopo interpofita non debet committere, vel partes citare, nifi in aphpellatione proba- bilis caufa fit expreſſa. Cùm autem d ad præfatam cūriam ab eorundemo a Videl quoties. f. de alion.&r obligat,&.i,$. dixerit ali- 77 De appellationibus. 78 Suffraganeorum vel fuorum Officialium audientia fue. rit appellatum, Rhemenſis Archiepiſcopus(qui pro rem- pore fuerit) vel Officialis ipfius nullatenùs in appella- tionis caula interpofitæ, ante definitivam fententiam citent į artes: nec etiam aliis illam committant, appella- tionis ejufdem causå probabili feu legitimå non expreſsã. g Si negetur per appellationem negotium devolutum, non inhi- bebit Archiepifiopus judicem principalis caufa procedere, nifi hrids de deuoluttonè conſtiterit. h. d. Si verò vocatis partibus, vel nullatenùs, aut non in- tra decem dies poſt interlocutoriam, vel definitivam fententiam appellatum fuifle, feu aliquidaliud fimile» ſicque non efle pee appellationem ad eundem Archie. piſcopum vel ejus Officialem devolutum negotium pro- ponatur: iidem(nifi priùs ipfis conftiterit caufäm i- plam ad£os totaliter fuiffe delatam) prohibere, ne in caufa illa, vel ne ad executionem procedatur fententig, non præſumant. G Si dicitur ex injufla caufa appellatum ,Archiepifiopus ine hibere non potest: nifi priùs recepta appellaiïene, ut probabili, in= cipiat cognoftere de caufè veritate..d, Quòd a fi objiciatur ex injufta caufa feu minàs le- gitima, ante fententiam appellationem interpoſitam extitiſſe,& ex eo non cffe appellationem hujufmodi admittendam: nequeunt prædicti Archiepiſcopus, vel ejus Officialis prohibere, ne procedatur in caufa, nifi priùs appellatione receptå velut emifså ex caufa pro- babili, cognofcere incipiant de caufa hujufmodi, an fit vera. G Licet dicatur appellatum à definitiva in cafù prohibsto à ji= re, ex quo de hoc Archiepiftopus cognofèere ceperit, potest inhibere, ne fententia executioni mandetur, h. d: Si autem poft fententiam, in cafibus à jure prohibitis (utpoteà fententia fùper manifefto& notorio b crimi- ne, vel de quo quis in jure confeſſus extitit, promulgata} vel confimilibus appellatum fuiffe dicatur: poflunt, ne fententia executioni mandetur(poftquam cognofcere s cœperint, utrùm fit recipienda, vel non appellatio abeo interpoſita) inhibere. Archiebiſcopus in tertiam Perſonamſ, Hoßt enhibitionem ſuam in cauſa per appellationem delata ad ipfum) aliquid innovantem. juriſcdlictionem exercere non potest. h. d, In alium quoque, qui circa rem, de qua inter appel- lantem& appellatum controverfia vertitur, aliquid pott CAPPE aliquid p eorum inhibitionem attentat, non valet occafione hue juſmodi juriſdictionem aliquam vendicare. 9 Archiepiſcchus appellantem in aliis cauſis, à jureſclictione Epiſcopi non potestt æximere. h. d. Cum verò is, qui ad Khemenſem curiam ſuper aliqua cauſa vocem appellationis emittit, nihilominùs in cau- ſis aliis Ordinarii ſui juriſdictioni ſubjiciatur: Rhe- menſis Archiepiſcopus, vel Officialis ipſius, nequa- quam juriſdictionem ipſam in aliis impediant, ut ab e- juſdem Ordinarii poteſtate totaliter eximant taliter ap- pellantem. G Ab Epifiopis in caufis, quibus jurifdifionem temporalem habent, de jure debet ad Archicpiſccpum appellars: niſi ſpeciale js alind inducat:.d. Qui. f. de publ. de Anch. Fonte b Sed an fapplicari pofiit vide not. incap. ex literis. de ın ıntegrura reflit: Font.€. vid cap. ſi Gui Clericus. 11. J. 1. d dee incellectu, vide Fek im cap. paſtoralis. $. quoniam: de refèript, a Ad intelligentiam$. vid. Alb.&. Felin. in cap. dilectus. 2. de reſer. Dec. Rot. 11. 7 412. eod. titin novis, b Qurd fit notos rium,& gu ruplex,& quod corum plús operetur, vid. confil. 45a lıb primo, Felin. in cap.exceptionem. de except, Gramm, desf, 105x | Ecce 4

79 g Sexti Der, LEIL Tit XV. Debet autem ad eos ab Epiſcopis præfatæ provinciæ, ſuper cauſis in quibus temporalem jurisdictionem exer cent( nifi fortè de confuetudine a, aut privilegio, five jurealio{peciali fit appellandum ad alium Ja ppellari. G Cenfùram Ecclefiaflicam, in appelantem prolatam per Epi- Siopum, Archiepifèopus revosarenon potest: nifi partıbus vocatis, Ó de caufa legitime cognito. h. d. Sententias quoque interdicti, vel ſuſpenſionis, ſeu ex- communicationis, in appellantem, ab eo, à quo appella tum proponitur, promulgatas, nullatenùs& niſi voca tis partibus,& de appellatione legitimè cognito, revo- cent aut denuncient effe nullas. G Ex quo Archiepi[topus pronuncsaverit male appellatum ante Sententiam, fiatim debet caufam ad Suffraganeum remittere:-d. Cùm autem ad Rhemenſem Archiepiſcopum, ab au- dientia Suffraganei ſui, ſuper aliqua cauſa fuerit ante fen- tentiam appellatum: idem Archiepiſcopus(poſtquam de appellarione cognito conftiterit, eam minus rationa- bilem extitiffe) caufam ad eundem Suffraganeum remit- tere non poftponat: CAP. Iy: Q Si judex reguifitus non tradit Apoflolos, pofle procedit in aalſa, non valet proceſius: niſt renunctatum fuiffet appellationi. Joannes Andr. Idem. r fuper appellatione ac ejus cauſa inſtructio facilior valeat in proceſſu haberi, diftri&è præcipimus, quòd ille, à quo appellatur, Apoftolos appellanti( juxta te- norem ĉonftitutionis noftræ fuper hoc editæ) tribuat requiſitus. Si verò non exhibuerit, extunc ſi fortè in cauſa procedat(niſi appellationi renunciatum fuerit ejus invalidus& irritus ſit proceſſus. CAE V. € Iudex appeliationisi appellantem ante fèntentiam re- mitiere debet ad judicem principalem,& in expenfis condemnare, & hoc f principalis judex non detulerat appellatsoni: fèd fdetulit, non fict remifso de necefatate, In appelationbus interpofitis. a de- FHuti va, antigua jura fèrventur. Toan, And; Clemens IV. gon appellationibus. frivolis nec juftitia deferat, nec fit à judice deferendum, fi judex inferior ap- pellationem minds legitimam non admittat, eam ap- pellatore nihilominùs proſequente, ſuperior de ipfa cognokens, caufam ad priorem judicem/ juxta ſanctio- nescanonicas) fine difficultateremittat, eådem diecon- demnationem faciens expenſarum. Si verò judex ad- mittat eandem, licèt tam appellatio, quàm ipfius judi. cis delatio à ſuperiore valeant refutari d, quia tamen judex ipfe, quantùm infe fuit, à fe jurisdi&tionem abdi cavit eandem, âppellationi deferens minùs juftè; totius cauſæ deciſio in ſuperioris eſt poteſtate transfuſa, nec eſt illi cauſa de neceſſitate ulteriùs remittenda: Salvis iis, quæ ſuper appellationibus poſt fententiam interpo-| fitis funt datuta. CAP: yI 8 i i g oa appellans intra xxx. dies inſtanter non getit Apoftolos ap: Pellationi renunciat. Si judex modo debito requiſttuus tllos non tradit, $ fed poflea procedit, non vacet ejus proceffas. Toan. And. Jif ilaban, ait a j lfe b Didctio, nullatends, gura importet vid, per gloff: in clem. infide n Pengin Aad gP: S9 PA é per Grammat, conſil.3.© Ante procefum judreis guia fi post renunctaret, illa non validaret loann. Andr. Petr. de Anuchar. Font. EEE á ii i i a yi d. gloff: in c. fin. de conflit. iib. 6. d Ruim confit 119. lib fo| j } i f i: d Etratio, qure culpa alicujusnon debetalium| pius gravarequam velitevid.i. fi quis piurium Sfi quis. ff. de legt,| cut perſurus non praſtat juramentum honorin ſed oneris, ne + nipa faa alios gravèt, Font extr. de anpell. Bonifacius VIII. B eo, qui appellat, intra triginta dies inſtanter Apo ſtoli peti debent,& eidem intta dictum tempus à ju- dice exhiberi: aliàs præſumitur appellationi fuæ renun- ciare appellans, fi cos intra idemtempus petere præter mittat, etiamfi vadat aut mittatad appellationem hu- juſmodi proſequendam. Illud autem, quod felicis recordationis Innocentius Papa IV. prædeceſſor noſter ſtatuendum decrevit, ut ſi is, à quoappellatur, Apoſtolos appellanti non tribuat re- quiſitus, extunc ſi fortè in cauſa procedat( nifi appella tioni renunciatum fuerit) ejus invalidus ſit proceſſus: tunc demùum obtinet, cùm judex ſupet hoc cum debita inſtantia, loco& tempore congruo requiſitus, eos ex- preſsè denegat, vel intra præmiſſum tempus malitio- aut negligenter illi tradere præ termittit. CAP: VIL G Innovata per judicem pos? definitivam fèntentiam,a qua ape atumext llationis, etiam- pells zt revocantur fiatim per judicem aj f ante appellationem fuerint innovata. cAttentata vero post ap- pelatonem ante definitivam, non revocantur mfi primo de veritate conſtiterit, nifi post inhibitionem debito modo Factam atlentata fulſſent. Joan. Andr Idem. On a folùm innovata poft appellationem à defi- nitiva fententia interje&am, debent femper( ex- ceptis cafibus, in quibus jura pot fententiam prohibent appellare) ante omnia per appellationis judicem penie tùs revocari; fed etiam ea omnia, quæ medio tempore inter fententiam& appellationem j que potmodùm intra decendium interponitur ab eadem) contingit innovari, ac fi poft appellationem eandem innova- ta fuiſſent. Illa verò, quæ poſt appellationem inter: poſitam ante deſinitivam ſententiam innovantur, do- nec appellationis cauſam veram eſſe conſtiterit, revo- cari non debent: niſi judex appellationis(poſtquam ſibi conſtiterit per appellation m, cx proba- bili caufa fore ad fe negotium dev nhibeat ca- nonicè judici,à quo appellatum extitit, ne procedat⸗ tune enim, quicquid poſt inhibitionem hujuſmodi fue- rit innovatum, eft/ licèt caufa eadem non fit vera per eundem appellationis judicem ante omnia in ſtatum pri tinum reducendum CAP:-VIIT G Qurappellatextra judicium, intra decem dies(es guo frike £ raá4vame E andietur appellare debet: per remedium juris communig ſed non per appellatianis remedium. liam And. Oncertationi c antiqu conſtitutione voler nibus, poſtulationibus, proviſionibus,& q trajudicialibus actibus terponi) quiſquis ex ei- eputans, pet appel- lationis beneficium grav tum deſideraverit revocari, intra decem dies(poſtquam ſciverit/ ſi velit, appellet: poſt decendium verò eidem aditus non pa- tear appellandi. Sed ſi per contradictionem debitant, vel alia juris remedia petierit revocari gravamen,€t { dummodò medio tempore his non confenferit) lapfus decendii non obſiſtat CAP. IX G Valet appellatio in ſeriptis porrecta, lictt coram judice non kea Catur. hoc dicit. Zende. finem imponere præfenti Statuimus, ut ab ele&tio- ibuslibet ex- ellatio in- Idem. me mmen a De intellectu, uide Alex. conffl. 390. vol. r. é Imol. in clem, t de caufa poff. ár pro. verf. nota bonum ditum. b al. contigerit. c€ Vid, Dec. incap. cm fit Ronana. O Peruſ. in cap. conſuluit. Appel.

81 De app edia nibus. 82 A a, quam in fcriptis judici(à quo appella- Idem. re volebas) te porrexiſſe proponis, non poteft ex co, Collatione beneficii, quam communiter per Epiſco- qudòd corã ipſo lecta non fuerit,rationabiliter impugnari, pum& Capitulum in tuum præjudicium factam eſſe CAR X. proponis: Non a ad ipfùm Epifcopum(fi in ea, ut G Iudex à quo, compellere non potest appellantem à gravami>| Prælatus interfuerit) fed ad fuperiorem te oportuit ap- ne, ipfius veritatem probare, licèt citare potest ad pfus revocatio. Ù pellare, Aliàs, fiut Canonicus interfuiflet inea, potuie nem audiendam: quã fallä in cauſa procedere poterit, ejus contu-| ftiappellare licitèad cundem.` macia non olſtante, acſinunquam aßhpelldlſet. h. d; Zen. Iden CAP. XII 8¹ 6 Ajudice, à quo(propter gravamen quod tibi pro- Q Per appekatronem interpofitam à definitiva, revocari potest ponis illatum) appellas, ad docendum te fore grava-| interlocutorsa principali negotio prajudicans: alias non. Io, And. tum,& ad audiendam revocationem ejuſdem gravami- Idem. nis(fi de ipfo docueris) tibi terxminus præfigatur. Nec Icèt ab interlocutoria(per quam pacti vel pręſcriptio- coram co(cùm ipfe per fe id videre habeat) hocdocere, nis aut alia principali negotio præjudicans, vel judis nec etiam tanquam coram judice(cùm per appellatio-| cium nullum reddens, exceptio eft repulfa) non fuerit nem fit fufpenfa ipfius jurifdi&tio) comparere teneris: appellatum, fitamen à definitiva(qux pofmodùm eti- Nifi ad hoc folùm, ut revocationem ipfam audias, fieam f am ultra decendium promulgatur) appellari contingat, duxerit faciendam: aliàs fi non comparueris,& ipſe poteft in appellationis cãufa ipfum gravamen per inter- in termino gravamen revocavyerit cum effectu, poterit ex-| Jocutoriam eandem illatum licitè per àppellationis judi- tunc liberè in caufa procedere, ac fi appellatio interpofi-| cem emendari. Ubi verò interlocutoria ſuper eo profer- ta non fuiſſet. tur, quòd non parat præjudicium negotio principali, vel CAP, XI judicium nullum reddit, nifi fuerit appellatum ab ipfa, G Acolatione Capituli ad Epiftopum appellatur, fi ut Canoni- per appellationem à definitiva pofteà interje&tam, grae cus mterfuit: fecus fiut Pralatus. h. d. Dominicus, vamen illatum nequaquam poterit revocari. a Did. Bart. in l. verò. Fſol. matr. l ficium qui.$. fin. f. pre ſoc. Fout. a Deintimatione appellat, vid, Lapum all. 397. inc, an valeat. Č al, ug.incap. quantum. b Vid. Rot, dec, 7,& zgan novis. FINIS ZOIS PEIR REQS LORI LER A < T SVIS TOSA FOOR IGOZ KOD SEXTI DECRETALIUM EIER TERRITUS. DE VITA ET HONESILIAILIE CLERICORUM. TITUĻUS PRIMUS CAPITULUM UNIC. € Clericus joculatoriam artem per annum exercens, fitertiò monitus non defiflat, ipfe jure perdit privilegium Clericale, Joan, Andr. Bonifacius Octa vus. gn Lerici, qui Clericalis ordinis- dignitati: non U modicum detrahentes, ſe joculatores ſeu pje i pe bU Bonifacius VIII. Lerici a quicum unicis-& virginibus contra⸗ Vé> goliardos faciunt aut bufones: fi peran- xerunt, fi tonfüram& veftes deferant Cleri `— num artem illam ignominioſam exercue- cales, prvilegium retineant b canonis c ab OSAA rint, ipfo jure a~ Siautem tempore brevio- Innocent. Papa II. prædeceffore noftro editiin favorem ri,& tertiò moniti non refipuerint, careant omni privi-* totius Ordinis Clericalis- Et cùm(juxta Parifienfe Con- legio Clericali- cilium) nullus Cleritus diſtringi, aur condemnari debeat à judice feculari: pra ſenti declaramus edicto, hujuſ- 0 F modi Clericos conjagatos procommiffis ab eis exceſſi- DE CLERICIS CONꝗ u- bus vel delictis, trahi non poſſe criminaliter aut eivili- sme terad judicium feculare: nec ab ipfis ſecularibus judi- TITULUS IE cibus eos debere perfonaliter, vel erianr pecuniariter CAP. I i(neper unam viam concedatur eifdem judicibus:, quod Q Si Clericus conjugarms ferat habitum- dr tonfurans, Clerical?| peraliamdenegatur) ullatenùs condemnari- Im cæterns Privilegio gandet, alias nom. loan. And. 66 aet a Uide Conc Trid. Rf- 23. derefórm. c6. bD AL retinent a Vid. anthent. de fantin. Epift. 5. interdicimus. c Vid. Alex conf: 8. vol, 1 Rot. decif. 202, in novis ; Ecce f

Sexti Decret. Liib.! TII. Tit. III.&IV. ré autem, vel nili{ ut:præmittitur J tonfaram,vel a veltes deferant Clericales, etiam in præmiſſis cos gaudere no-| Iumus privilegio Clericali. DE CLERICIS b NON REFSIDENTI bus in Eccleſia vel Præbenda. TITULUS- ILI CAP. UN. Difiributiones quotidiana folum pr ſem debent, conſuetudine non 60% ar ibus gui interfunt ite, Et quialiter ilas divinis, dars$ deſtributionibus gug receperunt, non factunt illas fuas: O ideme dantur pro ann Y erfariis deſiunctorum. Ioan. And. Bonifacius VIII. Onſuetudinem, quæ in gui ibuſdam berte olevit, quà Ca nonici,& alii beneficiati, feu Cle- tici cathedralium& c quotidianas(quë aliàs ma- Ka nuncupantur,& tantù mv al clefiarum, di nu yalia bene; ſeu allis l locis( in quon: ipſæ conſiſtunt Eccleſiæ) ſint præſentes, icèt divinis officiis non interſint, n percipiunt d, ac fi ipfisEcclefi deſervirent, penitùs improbantes: ſeributiones ipſæ quotidianæ, in q conſiſtant, Canonicis ac aliis R& cleſiarum ipſarum, qui eiſdem officiis, in ĩpſis Eccleſiis adfuerint, tribuantur juxta Eccleſiæ cujuſſibet ordinatio- nem rationabilem jam factam, ſeu etiam faciendam. Qui verd aliter de diſtributionibus ipſis quicquam receperit (e xceptis illis, ques infirmites, feu jufta& rationabilis corporalis neceffitas, aut evidens Ecclefiz util itasexcufa- ES EP dominium non acc omnium reftitution rer) rerum fic ciat eas fuas: imòad hujuſmodi noſttam conſtitutionen De diſtributionibus etiam pr ſarlis largiendis, idem decernimus obſeri ia DPE FRÆBENDIS ET DI- gnitatibus, 8 aj 0 V S CAP L g Ad praſentationem Religioſo metiam exemptorum,ner bent in Ecelefits ipforum retto afıgnerur, wde sncumbentza onera P aoim. É congr 10. Ioan. And. ËITUI** tmo tantum ne fuj en- nec valet contraria confue Glemens III alias quartus e. Ulcepti regiminis nos cura folic itat, ut utilitatibus ſubjectorum in illis præcipuè, per quas F anima- Drum faluti confulitur, nunc novorum editione jurium, nunc antiquorum innovatione ſolicitè provi- dere curemus. Sanè fuit olim per fedem Apoftolicam providè conſtitutum, ut diœceſani locorum, ad præ- ſentationem Religioſoru: nnullum ad aliquam Ec c! recipiant, nif tantùmei de proventibi ipſius Eccleſiæ coram eis fuerit aſſignatum, unde jura Epiſcopalia poft Iint ſolve re,& congruam ſuſtentationem habere. rùm(ficut nob bisguay ela multorum frequens infinuat) Religi ofi exempti d de prey entibus parochia alium Erde farum, in quibus jus obtinent patronatůs, fen reorum præſentatio pertinet ad eofdem, tantum percipiunt an- a Alias,&. b Vid.Concil. Trident. fff. 6. de reform. cap.i CHeſſet. cap 3.& ſelſia. cab. c Yid. Decium, confil. 280. ubi tate de hi guatidrants c diſt d alite Harticipant. ̃ñIn vetuſtioribus codicibus conſtanter legitur Clemens IV: f alit, der qua. taris —— um collegiatarum Ec- 84 nuatim qudd rectores Ecclefiarugr ipfarum non pof- nt de reſiduo commodè ſuſtentari,& E opalia ju- perſolvere, ac alia incunibentia eis onera ſ ſupportare: propter quod fæpè contingit„guòd non inveniantur per- fong idonez, qua hujuſmodi Eccleſias velint recipere, Ah er minùs idoneis con feruntur, ex quo pe- ricula imminent animarum. Nos itaque volentes fuper hoc falubre remedium adhibere, præfenti decreto ftatui- mus,& mandamus, conftitutione ujuſmodi quoad omnes patronos 4 Eccleſiarũ, Religioſos tam exem ptos, q uàm non exemptos,& alios inviolabiliter obleryari; conſuetudine contrarià non obſtante. CAP. N: g B eneficia Vacantia zn curia, alius guam Papa c conferr E non potest: quod fi fecerit, irrita est collatio, loan, And. ldem. Icèt Eccleſiarum, perſonatuum, dignitatum, alios rumq̃ue beneficiorlim Eccleſiaſticorum plenaria di- ſpoſitio ad R omanum noſcatur Losrittem ertinere, ita quòd non folùm ipfa cùm vacant poteft de jure confere re, verùm etiam 4 nipfis tribuere vacaturis: col- lationem tam aa perlonatuum, dignitatum, & beneficiorum apud ſedem Apoſtolicam vacantium, pecial cæteris amiqua conſuetudo e Romanis Pone bus refe tva vit. No itaque laudabilem reputan- tes hujuſmodi conſuetudinem,& eam auctoritate Apo ſtolicà approbantes, ac nihilominùs volentes ipfam in- violabiliter obſervari: eddem auctoritate ſtatuimus, ut i itates, perſonatus& beneficia quæ apu einceps vacare contigerit, aliquis præter Romanum Pontificem quãcunque faper hoc fit au&oris tate munitus, five jure Ordinariæ poteſtatis ipſorum elea i> feu collatio ad eum pertineat, five literas ium 6155 e generales vel etiam ſpecia- unque forma 4 verborum rec eperit(nifi ci e conferendis cildem in curia Romana vacanti« ecialis& e f iplo Pontifice fummo au- s aliquibus non ecùs actum ſeu attentatum fue- & inane. g s: Papa be! i non conferat intra mena fim à die vac iis, illi, ad guas collatio pertsnebat> poterunt thasonferre. lan, And, Gregorius X, In Concil io generali Lu- Cdunen. Tatutum felicis recordationis Clementis Papæ præ- deceſloris noſtri de dignitatibus& beneficiis in cu- ria Romana vacantibus nequaquam per alium, quàam per Romanum Fontificem conferendis, decernimus taliter moderandum; Ut ii ad quo benc- ficiorum& dignitatum{peđat collatio e(ftatuto non obſtante prædicto) demùm poft menfemà die, quo di- gnitates ſeu beneficia ipſa vacaverint, numerand aM ca conferre valeant. Tantumir em x ſeipſos vel(i- eſiam Ve] | nem mg, ad certam fummam p age nti sınre ri s Vi arios g en erales in bus id canonicè fit pſis ag mortis) pe corum diœceliby commiſſum. s exiſtentes, CAP. IV. G In beneficiis,vel in impetrationikus ad ee per pro Per Ecc nfio non debetur. j ehenditur cathedralis: an Ecele- vitatis vel diæceſis non co a Alios cafus, quib, excerpta fakfimnt ari linafiu vide infi Fae 2, de pæn.€r rem. per gl. tbi, Phil. F tiam jus ad ea tribuere-vacatura, C Vi y jure. d Procedit t etiamfi habeatur clauſula, non oportet expreſſam mentionem de verbo ad verbum fieri in literis Apoftolicis. Petr. Anch. Dom& Phil. Foni,€ Yid.$. fin, in ate | thent, de fil, anse do, infirum, Fonts fim

— eat, Wẹ eii | etiam 1} peit(mk i ana vacantie 85 De præbendis& dignitatibus. frs provincia metropolitana€ cathedrales reliqua includuntur, loann. Andr, Bonifacius VIII. Uamyis a plenifima fit aliàs in beneficiis inter- pretatio facienda, literæ tamen ſuper obtinendis bene ficiis impetratæ, debent(cùm ſint ambitioſæ) re- ftringi. Et ideò fi alicni uſque ad certam ſummam pro- videri mandamus, ei non in penſione, ſed in beneficiis Eccleſtaſticis tantum volumus provideri: niſi de pen- fione in noftris literis mentio habeatur expreſſa. Quan. quam ſab nomine Eccleſiatum civitatis comprehenda tur alias Eccleſia cathedralis: cùm tamen alicui de be- neficio mandamus in aliqua Ecclefiarum civitatis. ve! diœcefis provideri, ad cathedralem Ecclefiam(quam propter ipfius honorem fub hac generalitate nolumus hoc cafu includi) fe mandatum hujufmodi non exten- dit. Sechs ô autem cùm mandamus in aligua Eecle fiarum provinciæ provideri: tunc enim& metropoli: tana& cæteræ cathedrales Eccleſiæ includuntur fub tali mandato, cùm uberiorem hoc caſu, quàm alio, impe- tranti gratiam facere videamur. CAP. V. vinetranti beneficium ſeculare, Pprovidetur de beneficio per Hculares Clertcos usq; ad praſcriptionem legitimam polſelſo. hoc pri mo. Clerico feculars prioratum impetranti fimpliciter non provide. tur deconfactoper religsofs gubernari..d. fecundo. Dom, Idem. Um c de beneficio£eclefiaftico confueto Cleri cis ſecularibus aſſignari, provideri mandatur, de illo debet intelligi, quod tanto tempore ab uno vel pluri bus fecularibus Clericis, inftitutis in eo ređtoribus, ex titit continuè ac pacificè gubernatum, ut præfcriptio legitima fit completa, etiamfi antè vel pòft d Religiofi quandoque miniftraverint in eodem. Quando verò fcribitur, ut provideatur dé aliquo Prioratu alicui Cle rico feculari, providerinon poteſt de Prioratu, qui per Religioſos(juxta modum præmiſſum) eſt ſolitus guber- ari: Nifi hoc in literis caveatur exprefsè; CAP.. VE Habere perſonatum cum cura,&- Prabendam, cui annexa eſt parochialis Ecclefia, non est contra Concilium gènerale, Io, An Idem. Uper co, quod Pra quibus parochiales Eccle ſiæ ſunt annexæ ein quibus ſpiritalem juriſdictio- nem fecundùm Eccleſiæ veſttæ conſuetudinem approba- tam,& ſic ſecundum aliquerum interpretationem cu tam animarum habetis, ſimul cum perſonatibus(quo: mum: aliquibus cura imminet animarum Yin eadem Ec clelia obtinetis, vobis(cùm hoc generali concilio non obviet) dHpenfatio neceſſaria non exiſtit CAP. VH G Inimpetratione beneficiorum infpiatur data non praſentutio vel receptio, loan, And, Idem. Um cui Canonicatus'alicujus Ecelefiæ à fede Apofto- lica så collatus, licèt nondum fit in ea recepruspde- cernimusin affecutione Præbende( juxta fuæ provifio- nis ordinem) omnibus præferendum f, quibus poftmo- dùmin ipfa Ecclefia fimilis gratia eft concefifa: Licètifti primò fuas literas præfentavetint; é primò receptt fie tint in eadem. â Vid: Oldrad. confi. 168 b In antiq. codic, ita$ Secus ef} cum mandamus.€ Fid Clemen+ tit. de fup, negl. pralverfi prio. ratus. dr late Felin. im tap. innofira. ex rpt. d Vad.cap. n. de deceſe e De sfa umone nor.cle. f una. de reb, Eccl non alien Éc. fi unire. de exce. pralat. de Anch. Fonts£ Vidshis Felin. n c. cam tede reſerib. Font. 86 CAP: VIRE G Per literas Apoftolicas non facientes dedefeđu ordinismahtio- nem potest impetrantide curato beneficio provideri: ad ordines ta» menfe faciet proximis tenporibus promoveri. Ioan. And. Idem. G Poelie pauperibus vel aliis noftras literas, ut eis debeneficiis provideas, etiamfi animarum cura fit annexa eifdem, recipere te contingat: ipfis /licèt nec in ſasxis ſint conſtituti ordinibus, nec de defectu ordi- num in eiſdem literis mentio habeatur) poteris de be- neficiis curam habentibus licitè providere, nec præte- xtu dicti defectùs tua poterit proviſio impugnari. O- porteðit tamen, ut ipli ad ordines, quos requirunt æ collata eis beneficia, ſe faciant in proximis ſtatutis à jure temporibus promoveri- CAP. IX. G Mandato alterius faper provifione facienda per Papam ime pleto, provifio auctoritate Papa intellrgitur effe fatta. hoc dicët fè- cundum Zen. Idem. inm fuper cujus provifione Apoftolicæ fedis Lega- tus in certa Ecclefia fuas literas, quibus obtempera- tum non fuerat, deftinârat: mandamus au&toritate nos ſtrã in ĩpſa Ecclefia in Canonicum tecipi& in fratrem, ſibique provideri de Præbenda juxta ipfius Legati conti- | hentiam literarum: talis receptus hujufmodi noftri au- |&oritate mandati» non Legati, fed noftrå b intelligi- tur auctoritate receptus. Et ideò eft in affecutionga Præbendæ omnibus poſt eum eàdem auctoritate receptis, in dicta Eccleſia præferendus. CAP. X.. G Mandatumalternative plures collatores includens verificatu? inprimo vacante, verd vacantibus ordo ſcripturæ ſerva- tur. hoc dieit fecundam Dominicum Idem. Andato noſtro ſub ea forma tibidiređfo, ut alicui M roria de beneficio ad collationem tuam vel alterius pertinente: De beneficio; quod primò vacabit ( Gyeadtuam, five ad illius collationem pertinuerit} ei, pro quo fcribitur, providere debebis, Si verò plu~ rabeneficiaad tuam& illius collationem forſan ſpectan- tia fimul vacent, tunc fceripturæ ordinem fervare ha- bebis, ut illi ſolum provideas de illo beneficio, quod ad te nokitur pertinere. CAP XI T Si Clericus, cui mandabatur provideri de Pr ebenda primo vgs cante, negligis petere Præbendam fibiidebitam, extinda esT gratias Si autem fibs cokatus fuerit Canonicatus, tunc habebit Prabendans cam nullas est ibi enpelfamt auctoritatè Apaſzolicd. Ioan. And. Idem. 81 Clericus, pro quo à fede Apoftolica recepifti man- datum, ut ei de Præbenda s proximò vacatura in certa Eccleſia provideres, eumque poſteà in Canoni- cuim ipfius Eeclefiæ recipi faceres& in fratrem, Præben- dam fibi debitam, quando vacat; petere negligenter Q- mittat: aliam poſtmodum in ipſa Eceleſia vacaturam nequibit prætextu dicti mandati petere, nec tu de ipſa fibi poteris providere, cùm facta ei gratia per ipſius gligentiam ſit extincta. Verùm ſi præ fatus Clericus fuiſlet auctoritate Apoſtolicà effectus ab initio Cano- nicus in Eecleſia prælibata: tunc( cam remanferit in ea Canonicus) dictà negligentià non obſtante, ac per conſequens ratione Canonicatüs ſit in alia Prabenda nulli alii de jure debita cæteris præ ferendus, petere ——— a lad. Conc. Tid. ſeſſi 22. de refor. cα.t. b Jid. l. ſi ſer uus. ffo de hær. inſ dr i unum ex familia, ff de leg.2.© Vid. e. cum im í Ecclefia, infi eod.© L petens. C. de paët. infi, dé confes, Boslefisit

87 Sexti Decret, Lib. IIT. Tit. IV. 88 poterit Præbendam aliam proximò vacaturam: dum- inane, fi fecùs fuper hoc à quoquam contingeret atten- modò non fint aliqui eâdem auctoritate Præbendas in| tari, certis a fibiad hoc executoribus deputatis. Cum- ipſa Eccleſia expectantes. Et eidem de ipſa non per teqꝗue poſtmodum Nicolaus vaſalli Clericus Canonicatum (cum mandatum non ſuſceperis ſuper illa) fed pereum,|& Præbendam, quos in di&ta Lexon. Ecclefia obtinebat, ad quem fpeđat in eadem Ecclefia Prebendarum colla-| in diti Epifcopi manibus refignâffet,& di&æ potefta- tio, provideti debebit: Aliàs facta de Præbenda hujuſ tis prætextu eos idem Epiſcopus(collationis, proviſio- modi alteri collatio in illius præjudicium, eo ipfo viri-| nis, refervationis,& decreti prædictorum forſan igna» bus non ſubſiſtat. rus) Guilielmo vaſalli Presbytero contuliſſet: dicti ex- CAP. XII ecutores( collatione non obftante prædictä) literarum T Receptus autoritate Papa etiam ad mandatum alterins, noſtrarum auctoritate, Præbendam eandem dicto Ca- praferendus est aliis in Prabenda. h. d. fècundùm Zen, merario velut fibi debitam contulerunt, quem di&us Idem. Presbyter( prætextu b collationis per dictum Epiſco- Lqui auctoritate Apoftolicâ in aliqua Eccleſia in Ca- pum ſibi factæ) quòd Præbendam ipfam pacifice poſſi- nonicos funt recepti, debent in Præbendarum aſſecu-¶ dere valeat, non permittit: propter qudd idem Came- tione cæteris anteferri, Legatorum vel aliorum quorum. į rarius nobis ſupplicavit humiliter, ut providere fibi ſu- cunque auctoritate receptis anteà in eadem. Eum quo-| perhoc de opportuno remedio dignaremur. Nosigitut que, qui ad mandatum Legati vel alterius auctoritate| attendentes, quòd etfi memorato Epifcopo preditam Apoſtolicà ſibi ſpecialiter in hac parte concefså fangen-| conceffimus poteftatem, penes nos tamen nihilominàs tis recipitur, auctoritate Apoftolicà receptum efle du-| remanfit major, licèt cadem poteſtas, etiam in pradictis, bium non exiſtit. propter quod noſtra, qui eandem præoccupavimus po- CAP. XIII teſtatem, potior debet eſſe conditio: eò præſertim, quod G CSefpoſt gratiam mihi factam à Papa ds canonitatu& Pre- ſecundum canonicas& legitimas ſanctiones per ſpe- henda, Bonontenſes Canonici hoc ignorantes© gnoranti Prabendam| ciem generi derogatur, quanquam de genere in dero conferunt post vacantem, non tenet collatio. h. d. Ioan. And, gante ſpecie mentio nulla fiat. Conſiderantes quoque, Idem. quòd nos expoſito nobis de poteſtate prædicta, nihilo. 81 poftquam Canonicatum. in aliqua Ecclefia tibi con-| minùs literas gratioſas daremus in diĉ&tis partibus, non tulimus,& de Præbenda nulli alii de jure debita inibi| habitå mentione de ipfa c: quia foret abfurdum, fi proximè vacatura mandavimus provideri, hi ad quosin| tam lata d noftra impediretur poteftas:& fi in omni- ca ſpectat collatio Præbendarum, Præbendam, quæ va- bus proviſionum noſttarum literis, quas concederte- cabit æ ibi poftmodùm, motu proprio, ignorantes ti- t musin partibus ſupradictis, oporteret nos de ſæpedicta bi gratiam factam, alii duxerint conferendam: talis col poteſtate ſpecialem facere mentionem: Et quòd decre- latio in tuum præjudicium attentata, nullam obtinet| tum noftrum prædictum(maximè hic, ubi jam dictus firmitatem. Nam eo ipſo, quòd Canonicus auctoritate Camerarius ante dictam renunciationem per nos erat Apoſtolica fuiſti eſtectus, jus ad obtinendum Præben- Lexonien. effectus Canonicus) ftatim ignorantes ligas dam proximò-vacaturam ibidem,tibi acquifitum extitit:| verat, cùm ſuper incerto non eſſet editum: nec ex alie- eandemque, quàm eitò vacavit(ex quo nulli alii debe-no penderet arbitrio, vel voluntate cujuſyis, qui acce- batur) juftè petere potuifti:& ideò à prædi&tis( licèt| ptandi poteftatem haberet:& idcircò per illud etiam ignorantibus) alteri conferri nequivit. expreſſiſſe videmur, ne alius poſſet conferre,& pote- tatem prædictam quantùm ad præſentem ſpeciem revo- CAP. XIV. câffe, quz in hoc cafu, ubi de lucro di&ti G. tantùm agi- g Si Paba det licentiam Legato ſuo, recipiendi auctoritate Apo- tur,& non de præjudicio Epiſcopi memorati, ab igno- fiolicå refignationes beneficiorum legationis fua liberè in manibus| rante potuit revocari: nec poſt revocationem hujuſmo- Jan factas,& illa beneficia conferendi: fècundò Papa, de pradi. di jus, per eum in alium etiam ignorantem, in re reyocas éla poteflate non habitá mentione, Canonicatum& Prabendam ſi ta transferri. Ad inftar etiam fervi calendario præpo- vacat, vel quam primo vacaverit in aliqua Ecclefia legationis mi- fiti, qui poft mortem Domini præponentis mutuatas hi conferat: tertio Canonicus ipfius Ecclefie renunciet,&r Legatus| pecunias accipientis non facit, licèt inter contrahen- etiam, ignorans collationem mihi fatam,‘confert tibi Prabendam| tes mors Domini prapofitum revocans fuerit ignorata: pradiiami: non tenet collatio Legati fed mihi illa Prebenda debe-| Et Domini, qui peculium quod proprio ſetvo conceſſe. tur, hoc dicit. Ioan. And. rat, tatim perimit, cùm in eo fuam mutaverit voluntae tem. Diſcretioni veſtræ mandamus, quatenus præfatum Idem. Presbyterum monitione præmiſsà per cenſuram Ecele- Udum venerabili fratri noftro S. Epiſcopo Præne. ſiaſticam compellatis, ut collatione de Canonicatu& ftino b, quem ad partes deftinavimus Gallica-| Præbendå prædi&is per di&um Epifcopum fibi fađtå nas, recipiendi auctoritate noſtrà reſignationem ab ob.(quæ nulla extitit) non obſtante, dicto Camerario Præ- tinentibus beneficia Eccleſiaſtica in eiſdem partibus, bendam ipſam omninò dimittat,& eum ſuper ea dein- qui ea vellent liberè in ejus manibus refignare, ac be ceps nullatenùs inquietet. neficia ipfa perfonis idoneis conferendi per noftras li- teras poteftate concefsã; Nos potmodùm /de concef. CAP fione hujufmodi non habitå mentione} Nicolao de Bo G Secündusqui impetravit dignitatem dr Prebendam, praftra nefac. Camerario dileâti filii noftri N. tituli fan&i Lau-| zur priori, qui fölùm Prabendam imnpetraverat, fi Prabenda digni» rentiiin Damafo Presbyteri Cardinalis, Canonicatümo] raties annexa aliàs non.h, d. Ioan Andr. Lexon. Ecclefiæ, qua in partibusillis exiftit c,& Pre- Idem. bendam nutli alii de jure debitam(fi qua tunc vacabat Uia fæpè dubitatur à multis, fi Canonicatus alicu- in dicta Eccleſia) contulimus,& ſibi providimus de eiſ Oi Eccleſiæ ſit collatus à ſede Apoſtolica ſucceſſi- dem. Si xerò nulla talis Præbenda vacabat ibidem, nos| vè duobus, fueritåue mandatum primo de Præbenda, Prabendam proximò inibi vacaturam conferendam| fecundo verò de Præbenda& dignitate, perfonatu, vel dicto Camerario, dum vacaret) douationi Apoſtolicæ du(!.——— ximus reſervandam: decernentes extunc irtitum a Aliàs, ita: certis fibi fuper hoc, dre, b alias, occafione, TT— c Ad hunc locum vide notata, cap. ex parte. de for. competen.& a Inantiquiorib. libris conflanter legitur, vacavit. b al Pa-|in Spec.de lib. conceptione,$.adhujns tst confUmmationem, V Arino.© al, extitit. pe ſit acker. de Ancbar. Fnt. d al. latè. + officio nimon de! bet exe

aem p igno t; Hec ex fris, qui at q illad etiam erte,& pote- fpeciem revos n hpa De R Saiti à.——— wa præbendis& dignitatibus. goi rpete oaii officio, cùm fe facultas obtulerit provideri: quis ipfo- rum in Præbenda, qug cum dignitate, perſonatu, vel offi- cio vacat ibi, potmodùm debeat de jure præferri. Nos dubitationem hujufimodi fopire volentes, præfenti decla- Jamus ediĝo, primum(cùm fit tempore anterior) cul per mandatum fecundum præjudicari, aut jus ipfius ab- forberi non debet ‚exquo de intentione mandantis con- raria non apparet, præferendum eſſe in dicta Præbenda: Niſi vacanti dignitati, perſonatui, vel officio ſit annexa: nam ſi eſſet annexa, ſecundus, cui debetur dignitas, per- ſonatus, vel officium, præferretur in ipſa. CAP. XYL Q Mandatum provideri de dignitatibus vel beneficiis aliis Eccle- Fefticis, curata non includit, non expre curå,hd.nsg ad$, Mis. Idem. Um a in illis, quibus beneficia curam animarum habentia committuntur, major, quàm in iis, quiad alia promoventur, idoneitas requiratur: intentionis no- ſtra nequaquam exiſtit, ut cùm aliquibus de Eccleſiis, perſonatibus, dignitatibus, vel aliis beneficiis quibuſcun- gue(de animarum cura mentione non habità) provideri mandamus, ipfisde iis, quibus hujufmodi cura imminet, pofiit aut debeat provideri. ¶ In beneficis proviſione modæs electiwus non includitur„ſi alit mocli providendi exprimantur. h. d. Hlis verò, pro' quibus fcribimus, ut provideatur eif- dem de perfonatibus vel dignitatibus, etiamfi curam ha- beant animarum, ad collationem, provifionem, prafen- tationem, vel diſpoſitionem ſpectantibus quorumcun- que b, provideri nequibit dë prælaturis, perfonatibus, vel dignitatibus, ad quos, ſeu quas per electionem ii, qui eis habent præfici, aſſumuntur. G Beneficiales litera anum modum exprimentes, altos non smi cludunt. h. d. Cum autem inter collationem, præſentationem,& in- ſtitutionem differentia magna eſſe noſcatur: fi cuidev beneficio ad alicuſus collationem ſpectante provideri mandetur, de illo quod ad ejus prælſentationem velin- ftitutionem pertinet, provideri non poterit, nec etiam è converſo: expreſſo enim uno caſuum prædictorum, man- datum ſuper hoc faſtum(quod debet de ſui natura re- ſtringi) ad alios extendi non debet. Aandatum ſimpliciter duos includens, alterum ſollum non adſerungit,& converſo dinectum unt, duos non ahcit. ſ. d. Bom. Si verò de beneficio ad aliquorum collationem vel præſentationem ſpectante ſnon adjecto communiter vel diviſim) proviſis injungitur facienda, in beneficio, quod ad collationem vel præfentationem'alterius ipforum tan- tam pertinet, adimpleri non poteft. Sicuti fi de benefi- eio ſpectante ad collationem unius proviſio injuncta fuiſ- fet, impleri non poſſet in beneficio, cujus collatio ad eum ſimul cum alio pertineret. CAP. XVIL € Beneficium miki collatum ante difenfum meumalteri con- Perri non potet, nif terminus mihi datus ad conſentiendum eſſet elafſis: G. ꝛunc etiam poſtterminum, anbequam alteri cunferatur, Peters conſentire. ban. And, Idem. I tibi abfenti„ per tuum Epifcopum conferatur c beneficium, licèt per collationem hujufmodi/ do- nec eam ratam habueris) jus in ipfo beneficio, ut tuum dici valeat, non acquiras, ipſe tamen Epiſcopus vel qui- eunque alius de ipſo beneficio(niſi conſentire recuſes/ — in perſonam alterius ordinare nequibit.%®/Quod fi feces rit, ejus ordinatio facta de beneficio non libero, viribus non fùbfiftet. Sed fi Epifcopus( notificatå tibi collatio» ne) ad conſentiendum terminum competentem aſſignet viderit expedire) conferre. Antequam tamen ipſum contulerit, tüum poteris( non obftante, quòd lapfus fit terminus} præftare confenfum$& eztune de ipfo som poterit aliter ordinari. CAP. XVIIE G Qui vr, veš injufiè occupat fecundum beneficium curathh y privatus est primo. Qur autem vi beneficium curatum aliquod occupat, et ipf jure próvatus jure, quod in iko vel ad ilud habez bat.d. Ioan. And. Idem. Eum a, qui beneficium, cui animarum cnra imminets vi occupat, feu fe fcienter injuſtè intrudit in eo: decer- nimusipſo jure fore privatum beneficio, quod cum cura fimili primitùs-obtinacbat. Non enim decet ut Rultus melioris quàm peritus conditionis exiftat, vel quòd ine vafor eo, qui juftè ingreditur’, privilegio gaudeat potio» ri. Infuper ut violenti, qui anctoritate( vel veriùs te- meritate) propriĝ occupare dignitates, pefonatus aug alia quæcunque Eccleſiaſtica beneficia non verentur, et- fi non virtutis amore, pæne faltem formidine à fug tee meritatis audacia refrenentur: eo ipfo jus, fi quod in di- gnitatibus, perſonatibus& beneficiis occupatis taliter vel ad ea ipfis forfitan competebat, amittant. CAP. XIX. G Fabens potefiatem Apoftolicam perfin idonea'de benefit providendi, alias beneficiato[ufficienter providere non poterit, ni» I fè in literis hoc exprimatur, e tune unum fimplex oltinenti providebit.. Si vero conceditur, ut provideat beneficia obtine: Sy ad duo tantumreſertur:& contra faluni t nullum, hd. Domis na Idem. S, cui conceditur, ut auctoritate Apoſtolic poſſit unĩ perſonæ idoneæ 6, in ſua vel alia Ecclefia providers, alicui aliud beneficium fufficiens obtinenti providere non potet. Nifi primòille beneficium, quod obtinety omninò dimittat. vel niſi in conceſſione hujuſmodi ſit expreſſum, quòd aliàs beneficiatæ valeat providere per- fong. Tunc enim providere poterit unicum duntaxat beneficium obtinenti: dum tamen illi cura non immi- neat animarum, Si verò conceſſum fuerit, ut provida- re illi valeat, qui alia beneficia noſcitur obtinere, hujuſ- modi pluralitas debet folùm ad duo beneficia fine cuse reſtringi. Proviſio quoque facta contra præmiſſa eo ĩpſo viribus non ſubſiſtat. CAP. XX. GQ Siquisignorans recipiat beneficiuns prinsreferuaium vel at teri cohatum per Papam, fiex guo fèivit, ilud fine di uitate dimittit, recuperat priora beneficia, propter hud dimifa, alias non, loan. And, Idem. g!-beneficia, quæ per fedem Apoftolicam conferun- tur, aut decretò interpoſito reſervantur, interdum- contingat ab ĩis, ad quos alias pertinet collatio corun- dem, aliquibus hujufmodi collationem ſeu reſervatio nem ignorantibus de facto conferri,& beneficia, quæ illi tenebant anteà,& d poſt prædictorum adeptionem a Fide extravas, la acip. execrabilis, eod; tit.€ Concil. Trid. ſeſſel. de refor. c. 2.&ſeq.&ſell.2. de reſor. c. iʒ. b Hac di- Glo, dëterminat-hos prouidere, ergo ſi nunc nil habet, quamuis de a Fide Concil. Trid. fef 7 de refor, c3.€x B. Thom.2. 2; quaſt. e. 1to, b. Vide lar:$, fin. antem. ér L ornrbns. F ad Trobel Kont, € Fidil. confenfa f. de action G obligat, liàs habuerit, videbitur etiam de curatiscani bic fit gratia provt= denti, ides es? in frum favorem amplianda, Pet, de Anch; Fonte c Vide Dom. confil.78. incip. formatur,& Lapum, akegatione 120 d Dilin G deest inantig. sod, nifi conſenſeris, poterit eo lapſo beneficium liberè(cui Kl fly objnt: dorrir cch iet 7 perg auaplapAipt(oi biet i i --de dinah- dA Fuara -R- tar: Pef- thh i- VAR La g dme lou i dipho] bno h collane bensf tor El: denir Cleto” fage ofhti y- t beng. cra{fegt-p 2r) { p lia joum Hegu larhr ny tmhy VA G Ap vg(A fm m prap Is ARET REA ie, 4 fru I | |

— gi Sexti Decret. Lib. III. Tiri V. wA dimiffa per eos aliis aſſignari. Ne talis ignorantia cis (cùm ũut ſine culpa) præjudicialis exiſtat: ſtatuimus, ut ſi ipſi de collatione ſeu teſervatione prædicta peſteà cer- tiores effecti, ſublatà difficultate quàcunque omnind di- miſerint beneficia ſic ſibi de facto collata, ad beneficia ſua priora(collatione quibuſcunque perſonis factà de ipfis nequaquam obſtante) liberè revertantur. Alio- quin redeundi ad ea ſſi difficultatem adhibuerint in aliis dimittendis) fit iplis penitùs interdicta facultas. Eun- dem quoque modum in dimittendo recepta,& recupe- rando dimiſla, quoad omnes alios, qui forſan occalione prædictã ſua dimiſerint beneficĩa,& dimiſſa per alios fuerint aſſecuti, per omnia decernimus obſꝛrvandum. CAF: XXIL G Taciturnitas beneficis etiam modicivitiat difpenfatsonem fù per pluralitate beneficiorum, qua ettam legitime fuper dnobus ob- tenta ad duo prima recepta refertur. Ttem provifio alicui fata de beneficio non obfiante guod alind habeat, difpenfationem fuper utro- gue retinendo non inducit. h. d. fecundam Zen. Ide On æ poteſt diſpenſatio ſuper pl rum conceſſa impetranti prodeſſe, qui aliquod quantumcunq; modicum beneficium ſubticuit in eadem. KHud autem Apoſt. ſedis indultum, ut quis duo benefi curam animarum habentia é, fi aliàs canonicè confe- rantur eidem, poflit reci fimul licitè retinere; in- telligitur de duobus prin iis, qug cum c i di&tum indultum obtinere contingit eundem. Cùm ve- rò tibi( non obftante, quòd aliud beneficium obtinere nofcaris} à fede prædicta de aliquo beneficio provideri contingit, per hoc tecum(ut primum beneficiu= cum fecundo retinere vaäleas) non intelligitur difpenfatum. Hoc enim ſolũm prædicta operatut expreſſio, quòd facta tibi gtatia nequeat fùrreptitia judicari. litate beneficio- GAP. XXIL G Mandatum Legati fùper facienda provifiene per Papam cone firmatum, Papalis gratia est cenfènda, Zenze. Idem. 8¹ Apoſtolicæ ſedis Legatus volens tibi ſuæ legationis auctoritate in certa Eceleſia providere, Canonicatum & Præbendam, nulli alii de jure debitos, proximò in i- pſa Eccleſia vacaturos, collationi fug reſervet,& decer- nat irritum& inane, ſi ſecùs ſuper hoc contigerit atten tari, certis qui costibi conferant(cùm vacabunt) execu- toribus per fuas literas deputatis: nosque poſtmedum plenå de his factå narratione,quod ab iploLegato fatum extitit, ratum& gratam habentes, id auđoritate Apo- ftolicå confirmamus,& eisdem executoribus vel aliis noftris damus literis in mandatis, ut in hujufmodi pro- vifionis negotioauđtoritate noftrå pro lant juxta ipfius Legati continentiam literarum. Certum ef, guòd(cùm ipfa provifioipfius Legati c poft impertitám à nobis au- ctoritatem noſtra cenſeatur effecta)omnibus, quibus poft- eà mandavimusin cadem Ecclefia provideri(etiamfi Ca- nonicatum iplus Ecclefiæ duxerimus conferendum eif- dem) de jure præferri debebis, in Fræbenda poſtmodum inibi vacatugsa,= CAP. XXIII. J Obſtat taciturnitas oblenti beneſicii licèt modici nifi conftet provifionem factam proprio motu Papa: qus demum intolligituriſi boc in litera exprimatur..d. Zen ——————— a Pide Fel. in c. in noſtrà. extrà de reſer.& FPanorm. in cap. ad aures. in.not derefire b Vide Cone, Trid fef.7. de refor..2.& sq É Sif.2. de refor. coy, c Hac duo verbas ipfius Legati, de- Sani in manunfer, codic Idem. S! motu à proprio alicui aliquod beneficium obtinen- ti conferamus aliud, de illo non habità mentione s non ob hoc gratiam hujuſmodi, quæ de noſtra mera libe- ralitate proceſſit, invalidam volumus teputari. Secùs ſi ad petitionem illius, vel alterius pto eodem oblatam, gratiam hujuſmodi faciamus: tunc enim(quantumcunqʒ modicum beneficium taceatur inea) ipfam veluti furre- ptitiam vires nolumus obtinere, Motu quoque proprio tunc folùm gratia fieri cenfeatur, cùmhoc exprefsè cata tum fuerit in eadem, CAP, XXIV. G Collatio faita motu proprio Papa, plu Ecclefia vacantibus fimul, intellzgitur neficia fant aquai ceſſa. Collatio ve ficim refrin iis in eadem ſed ſi be- q q r 1, ad Facta As conferebat: c dicit. fecundum 1t agualia 7 nt aGualta, eligit, quo negligente sali G etam econtra. Zen. 1 S! pluribus fimul in a vacantibus digni- ous vel Præbendis, nos de hac vacatione incerti, nitatem vel Præbendam(ſi qua nulli alii de jure d bita in ipfa vacat Ecclefia) cuiquam in genere confera- mys: Gratiam hujufmodi( fi motu proprio eam fecerie mus, ut tunc fiat retatio pleniſſima in eadem) re- ferri volumus ad dignitatem vel m, qug inter ilias majoris cenfe Mi is: feu(fi fint forfan xqua- Praber Te valor les) ad eam, quam is, cui conferimus, intra decend poft habitam de di&a vacatione notitiam d dam. Si verò ad petitionem pernos facta, eam(ut hoc caſu, ptout juri con gatur) ad illam, quz minor afie ruit, reitrine R oris exiftit, léu, fi fit g- qualitasin eisdem c ad quem ipſarum ſpectat collatio, intra dictum tempus elegerit, poftquam fibi hujufmodi gratia erit nota, decernimus referendam. Alterutro quoque ipfomm(prout adeum pertinetjintra tempus debitum eligere negligente»,ad alium ÇXtUNC€e lectio liberè devolvatur x) Viet h. T ETT CAR" ASY; Nen debetur expectants Prabenda, qua per Epiſcopt Prabeu- darii mortem vacat. h. d. ſocundùm Zen. Idem. Um in Ecclefia tua, qux XII. Canonicorum& XII. Præbendarum habet numerum, confuetudinem-ef- fe proponas, ut Epifcopus, qui eft pro tempore, vocem habeatin Capitulotanquam C cus, licèt Canonicus non exiſtat,& unam de dictis Pr 8 ſicut unus Cano- nicus obtineat in eadem: certum eſt eum, cui auctorita- te Apoſtol. provideri mandatur 6, de Præbenda nulli a- lii de jure debita proximò in ipſa Eccleſia vacatura, Præ- bendam, quam per mortem Epifcopi vacare contingit(ne contra dictani conſuetadinem, cui per præfatum man- datum non intelligitur derogari, futurus Epiſcopus Præ- bendå careat,& di&us Canonicorum numerus amplie- tur) habere non poffe:. fed expectare debere quoufque vacet alia, oportebit eundem: CAP. XXVL Per adeptionem ſecundi beneſicis curati, cujus fucluus altes ex caufa percipit, non vacat primum. boan, And. Idem. S Itibi conceſſo à nobis, ut fructus benéficiorum t, quz ufque ad certum tempusin tua vacabunt dice- — a De clauſula, matlapropriv, vide Fel. in c. sd aures. O” ba f quando. extrà de reſerip.& in c. cauſam, quæ: clem. ⁊. de teſtim. & inc. cùm inter procuratorem. de except. b- Hae manda- ta de providendo fublata ſunt per Concilium Trident. fef 24. de reformat. cap.19© Et appellatione beneficio um an compri damur prebende, pen Gene: é prefimonit vide Fel. in.poſt ulaſtt. sxi de refèr, k (l gnas pl gwa vasuti njen nlidenonsacerd fionem fàs haberese

9³ De præbendis& dignitatibus. 94 ceñ percipere valeas pro folvendis debitis, quibus eft tua Ecclefia onerata, beneficium vacans poftmodùm, cu- ram habens animarum annexam, alicui fimile benefi- cium obtinenti te conferre contingat: Æquum eſt, ut quamdiu fructus ipfius perceperis, primum non debeat reputari vacare. CAP. XXVII. G Cm mandatur alscui nan Sacerdoralis, vel integra, uel certi valoris conferri Prabenda: Sacerdotalis dimidia vel minoris vals- Fi sli etiam volenti conferrè m Idem. Ui de nonSacerdotaltPrabenda provideri mandatur, fibi etiam volenti Sacerdotalis auctoritate mandati hujufmodi conferri nequibit. Similiter, fi in Ecelefia, in qua integræ ac dimidiæ Præbendæ habentur, mandetur a integra conferri Præbenda, quanquam ille, pro quo fériptum extitit, dimidiâ velit effe contentas, ei de ipla non poterit provideri. Idem cùm injungitur provideri alicui de Præbenda certi valoris, ut in Præbenda minoris valoris etiam illo volente mandatam non poſſit adim- leri. Non enim hujuſmodi mandata(quorum fines 1 diligenter fervari oportet) debent ad cafus alios, guàm expreſſos extendi. CAP XXVIII Cecundo beneficis curato eſfoctualiter adepto, primum confimi. le(ejus poffeffore irrequifito) conferri potest: non anteni ejes polſeſ: Fo dari, ſecundm Zen. Idem. tur, nec appsigat, quæ collatio fuerit primo facta, erių potior conditlo poſſidentis a. Si verò neuter poſſideat, is, euĩ ſedes ĩpſa contulit vel Legatus(propter conferentis ampliorem prærogativam) erit alteri præferendus. CAP. XXXIK G Religiofus habens Prioratum vel Ecclefiam curatam, fi recipias fecundum fine licentia Papa; ipf jure vacat primum. Quid f fiatim non dimifērit, efficitur inelrgibilis, ýx pr ivatar utrog. Eg- dem et pæna m iis, qut habebant ante hanc conflitutionem, nifs intra menfem alterum elegerint dy alterum damiſerint. h. d. usq ad $, Hrohhibemms. Ioan. And. kem. Um$ fingula officia fint fingulis committenda peg- ſonis,& diſſolutionis ac evagationis materia ſit Re- ligioſis præ cæteris auferenda: præſenti prohibemus e- dicto, ne aliqui Monachi vel Religiofialii c pluribus Prioratibus, vel Eccleſiis curam habentibus animarum» etiamſi eadem cura non per ipſos, ſed per Presbyteros ad eorum præſentationem per Epiſcopos inſtitutos habeat exerceri, abſque ſedis Apoſtolicæ auctoritate præeſſe- præſumant: niſi fortè unus ex eis ab alio dependeat, vel adiavicem ſint annexi. Statuentes, ut quicunque ipſo- rum Prioratum vel Eceleſiam talem obtinens alium rece- perit, primum, quo ſit ipſo jure privatus, ſtatim omninò dimittere teneatur, per eum, ad quem pertinuerit, liheræk I é Epiſcopus beneficium, quod cum animarum| cura tenebas(poſtquam aliud recepiſti conſimile, ac ipſius poſſæſſionem pacificam habuiſti, vel per te ſtetit, quò minds haberes eandem) poſſit alteri de jure confer- re: Illum tamen cui contulerit, non debebit te non vo- cato(cum tibi forſan jus poſſit competere retinendi} in poſſeſſionem ipſius inducere corporalem. CAP. XXIX. g Sacerdotalis Prabenda per fimplex mandatum de providen- do, non nifi apto ad Sacerdotium est conferenda..d. fecundum| Zen. Et iftud fummarium potest adaptari utrig, lecturæ pofita in tertia glofa. Dominicus. Idem, E: cui provideri mandatur ¢ fimpliciter de Præbenda proximò vacatura, Sacerdotalis Præbenda conferri non poteſt, ſi nondum in ætate tali exiſtat, quòd poſſit E oee promoveri: Sed aliam expectare de- EDIt, CAP. XXX. Q Ex mandato fidis Apofolzcaexpečtans ex certa caufa, eå deferente, beneficium petere impeditur. b d. fecundum Zen, ldem. Supir& Clericus, cuicùm beret, mandabatur de beneficio(j merita) per Epifcopum provideri, alind antequam proviſum eidem, beneficiun rit aflecutus: prov idere fibi Epiſeopus(cùm ceſſet auſa mañdati de cæteto non tenetur. CAP. XXXI. Vbi de prioritutè beneficii pluribus collati non conſtar, primò Pfi, deinde major praerogativa prefertur. h: d, fecundam Zem Idem, tà fede Apoftolica, vel Legato ipfius, uni,-& ab Ordi- alteri conferendum. Quod nifi fecerit, extunc eo ipfo efficiatur ineligibilis d,& tanguam ambitiofus ab-, troque penitùs repellatur, Circa eos autem, qui plures Priotatus vel Eccleſias hujuſmodi nune detinent, provi- demus ut intra menſem, poſtquam præſens conſtitutio petvenerit ad eosdem, inum ex ipſis, quem retinere vo- luerint(reliquis dimiſſis) eligere teneantur: alioquin extunc pœnis ſubjaceant ſupradictis. g Prioratus Ecclefie vel adminiſtrationes unius monaſteris ſolis te per ipfius Monachos gubernari, abf; fedw Apoſtolica licentia alterius monafterii Monachis non comimittantur, neo conmiffa di» mittantur. Qur contrà fecerint, ſint privati poteftate ordinandè predidi ca vie:& defertur ad Diæcefanum in non exempti,€F ad Papam mexemptis, Recipientes uel detinentes(alids eligentes fant aneligibiles ipſ jure..d. Frohibemusinfuper,ne Prioratus vel Ecclefiz, aut ad- miniſtrationes, ſeu officia unĩus monaſterii conſueta pen ejusdem Monachos gubernari, committantur deinceps abſque auctoritate ſedis ejusdemalterius monaſterii Mo- nachis gubernanda, nec hactenus commiſſa dimittan- tur eisdem: ſed per eos, ad quos pertinent, liberè ordi- nentur.. Cùm illis non liceat haberse locam in diverfis nonafteriis, quorum unum ab alio non dependet, neg aliorum monafteriorum( nifi ranonicè transferantur ac ipſa) Prioratus, Eccleſias, adminiſtrationes vel officia gue bernare. Qui verò contra prohibitionem præſentem pradicta de cætero alienis Monachis commiſerint, vel di- miſerint jam commiffa; eå vice ordinandi de ipfis fint: poteftate privati,& de eis per Diœceſanos(fi exempta non fuerint alioquin per fedem Apoftolicam ordinen- tur e Ii autem, qui ea fuſcipere vel ſuſcepta præſumpſs- rint detinere fy reddantur ineligibiles iplo jure» CAP. XXXTIX G Contempiam poffunt profèqui, F ad receptionem vel collatio» nem abfentes Monachi vel Canomici non uccentur: niſi conſuetudes narie alteri, eodem die idem beneficium confera- — a Alias, mandatur, b Fide Fel in cfin. ext. de prafumpt: Hippol. Srgal, 195. ine ip. nemo privandus est. c Mandata de Providendo fuſtulit Eone Tr voga de ref..19). À Multis me di quis dicitur pauper vide Alex, congl. 35. inciſp. conſſllus ſum.l. 7. adde Bart. in l fi conflante. F. fèl, matra iF Alias, retöhere: habeat eosnon vocari: bi d. fecundum Zens a Vide L vi ejw:l, de probat..iicet caicſam. de prob.& l. in bo- na fidei. C. de rebus cred. Pont. b Fide Conc. Trid:fef. 7. de refers c2 C fef zg. de refor. c37.© Altas alis d Vidė gloff. 16>- qw: 1i in famo ér elemi: de cit. Phil. Font:© akordinetnr-

Idem. Um in Eccleſiis Canonicorxum receptio, aut Præben- darum vel beneficiorum collatio imminet facienda, abſentes Canonici(ſi commodè fieri valeat) ſunt vocan- di: Nifi confuetudo habeat cos ad talia non vocari. A- Jioquin quod in eorum ab&ntia fieri contigerit, eisin- ftantibus irritari debebit, CAP. XXXIV. € Beneficia morzentium etiam in loco vicino curia Romana per duas diatas legales, vel fede Ipsá vacante, ibisaufam, domicilium wel originem non habentium, vel eiam babentium, fed curialiune, dr ibi caufa Romana curia morantium vel translată cursa eam fè- guentium, Cin itinere decedenuum, vel in loco, unde receſſit cu- rta, in quo remanſerant infirmi: conferri nequeunt per alium guam pit Papam:.d. fecundum Zen: Idem. Ræſenti declaramus edicto, ſtatutum felicis recorda- tionis Clementis Papæ prædeceſſoris noſtri, de bene- ficiis apud fedem Apoftolicam vacantibus, peraliumo, quàm per Romanum Pontificem minimè conferendis, locum habere in beneficiis, quæ Legati aut Nuncii fedis ejufdem, vel quivis alii ad Romanam curiam venientes, vel etiam recedentes ab ipſa obtinere noſcuntur, fi eos in locis vicinis à ipſi curiæ mori contingat: quemadmo- dum fiin loco, ubi eadem curia refidet, erentur. Idem eſt fi aliquis curialis(etiam Eccleſià Romanà vacante) peregrinationis, infirmitatis, aut recreationis, feualiâ quåâvts calisâad locum curiæ vicinam fecedens,in kujuſmodi loco vicino decedat: dummodò ibi ſetiamſi erat ad ipſam curiam reverſurus) ejus domicilium{feu domus propria non exiftat. Loca verò intelligantur vicina eidem curiæ in præmiſ- quas hoc caſu Gs quæ remota ultra duas diætas leg fic[pecialiter volumus computari) pfa curia, non exiftunt. Sanè ſi quis in loco ubi mum habens, diem clau- ficia fub prædi fi curialis effet anteà,& ibidem occ tur. Porrò cùm curiam de loco ad locum transferri contingit, fi curiżlesin itinere( dùm curiam fequuntur eandem} velin loco, unde recedit ipfa curia, forfitan re- manentes infirmi, rebus inibi eximantur humanis, præ- miſſum ſtatutum(quantumcunque locus ubi decedunt, ab ipſa curia ſit remotus/ ad illorum beneficia fe ex- tendit. lantür c{tá CAP. XXIXVF, G Mors Papa tollit, ne parochiales Ecclefia in curia vacarè di- cantur..d. fecundum Zen. Idem. g! Apoftolicå fede vacante aliquas parochiales Eccle- ſias vacare de cætero contigerit apud ipfam, ftátui- imus ut de eis(ne ipſarum vacatio diutina periculum- valeat animabus afferre) per eos quos pertinet d, pof- ſit liberè ordinari:conſtitutione felicis recordationisCle. mentis Pa pæ, præ deceſſoris noſtri, de beneficii apud ſe- dem ĩpſam vacantibus, per alium, quàm per Romanum Pontificem minimè conferendis velaliâ quåvis contrariå fuper hoc editå non obftante. Idem volumus& de illis, gug ibidem ipfo Romano Pontifice vivente vacabunt, ſi de ipfis per eum dnte ipfiùs obitum non fuerit ordi- patum. a Nota ex loci vicinitate contrahi communionem quandam etiam quoad præmium, pœnam, mores. de pænt. difi. r$ ſed con- linuo. l. non tantum. 5. Ilienſibus ffi. de excuſetut.& qui dicantur Vicini, vide L. fi tertins. de agua pluv, arc. l.&. S. ſiĩ tam uicinum. F. de danin, infet de Anch. Font. b- Al ita:ubi degit ipfa in- ria,&c.© Al includuntur, d Vide Dec. in c. bona. in princ. ext. de appell. D: Sexti Decret. Lib. III. Tit IV. 9 CAP. XXXVI. G Gratia alicui concelfa, ut providere pofiit perfonis idoneis in certa Eccle ſa, perſonis non exprefu non expirat resntegrå obiti cene cedemiss fens fi, perfona fent exprefa. Toan And, Idem. Icui(nullä perſonarum factä expreſſione) ſit gratio- S conceſſa facultas, ut auctoritate Apoſtolick poſſit aliquibus perſonis idoneis in certa Eccleſia provi- dere, vel beneficia(quorum collatio eft ad fedem Apo- ſtolicam legitimè devoluia) conferre, contradictores 4 eãdem auctoritate per cenſuram Eceleſiaſticam compe- ſcendo: hujuſmodi conceffio(quam, ùm fpecialemas gratiam contineat, decet effe manfuram)non expirat e- iam re integrà per obitum concedentis. Secùs ſi ſupet proviſione certæ perſonæ facienda ſit data poteſtas ei- dem, non ob ſuam, ſed ejus, cui provideri mandatur, gras tiam vel favorem: illa quidem expirat omninò, fi cons cedens re integr moriatur. CAP.-XXXVII G Qui ex licentia circa incertos conceffa afaue titulo ad facros ordines Clereces promovet, ei benetur providere. Dans licentiam Hromoventi, vel etiam promovendlis, eit Promotis ad.ſacros i fine titte lo providere tenebitur,.d. Zen. Idem I é Epifcopus, cui nullis perfonis expreffis in genere commiſiſti, ut vice tuà otdines in tua diœceſi celebra- ret, ad ſacros ordines promoverit quempiam titulum non habentem: ei(cùm in culpa fuerit taliter ordinan- do eundem) tenebitur vitæ neceflaria miniftrare, donec e: i fibi per eum vel alium de competenti beneficio fit proa vifum. Si verò certas commififti ¢ eidem ordinare pêra Tag i£ T nrp a P. j 1 1 | fonas, tu(qui p rævidere hoċ cafu, an haberent titulun debuiſti- tal iter ordinato ad prædicta, donec per te bene- fici atus fuerit, obligatus exiftis. Eis auten quibus à diœ- is datur licentia„ut poflint à quo voluerint Epifco- po, ad omnes facros ordines promoveri; non qui ordi- nant, fed qui tribuunt licentiam(cùm eam dare non de- beant titulum non habenti) ad præmiſſa, ſi titulum nen habeant, obligantur. CAP. XXXVIII ficia certa n devoluta: fecundo aiiguod de his ndet, fpþecres generi derogat: it f) s,£ 9 6i pramo leco Papa dat licentram conferendi modo vacantia, vel ad P. Uamvis d tibi nuper in genere poteſtatem dederi- mus, beneficia ſex Clericorum tuorumcedentium, dentium auctoritate noſtrã perſonis idoneis con- ferendi, Canonicatum tamen& Prabendam, quusin tua Eccleſia(in qua poſt prædictam gratiam tibi factam mandavimus cuidam ſpecialiter provideri) obtinebat quidam ex iiſdem tuis Cleticis, nunc defunctus, conferre non potes: cùm illi, pro quo ſcripſimus, debeantur. Nam primæ generali g! tibi factæ derogat poſterior fpecialis, licèt de illa non fecerit mentionem. Simili ratione fi poft facultatem tibi conceffam à nobis, confe- rendi beneficia tuæ diœceſis(quorum collatio eſt ad ſe- dem Apoſtolicam devoluta) nos eorum aliquod(ante- quam tu conferas) conferamus ſpecialiter alicui, vel con- ferri mandemus, de conceſſione tibi facta non habità mentione, facta per nos collatio canonica eſt cenſenda. Ly' N 6 radil a De hac clauſula vide Z abarellam in(lem. 2. S. contradicto. res. de religioſe dom.& Felin. in c de deleg. b Vide Cone. Trid. SI ar.de refor.cap. 2© Al nmMififes. d Vid, Decin.t. de refèript. fuper.31. G" cuna ae a n iti praianen t yud nawal ninjan qh e Canni el oficio i zenporeC prionatui vel o licet dignitate chaltt pioptet teh y * a PNN tangy ngi

nt jdem haberen 1 DeCki CAP. XXXIX. E Revocatio gratie non tollzt jus quæſitum, ſed quaremdum, niſ jun anne vionis aliud inducat: nec tamen tollit jas quærendum an- nexum jurs dignior: jam quafito..d. fecundèm Zen ldem. Lis, cui de Canónicatu, Præbenda,& dignitate, per- fonatu, vel officio per felicis recordationis Nicolai Papæ vel Celeſtini prædeceſſorum noſtrorum literas, gra- tia in aliqua Eccleſia facta erat, conſtitutionis noſtræ re- vocatoriæ tempore Ca nonicatum& Fræbendam, dignita- ti, perſonatui vel officio alicui non annexam erat ade- ptus, licèt dignitatem, perſonatum, ſeu officium inibi expectaret, ptopter expectationem hujuſmodi privatus non intelligitur jure, quod in Canonicatu& Præbenda fuerat canonicè aſſecutus: jus tamen quod ad dignitatem, perſonatum, vel officium competebat eidem, juxta ver- ba dictæ revocationis intelligitur revocatum. Non fic autem ſi Canonicatum cum dignitate, perſonatu aut offi- cio conferri tantùm Canonico conſuetis a, fuerat aſſe- cutus ſub expectatione Præbendæ: cùm jus magis di- gnum, quod ifte in dignitate, perſonatu, ſeu officio hu- jufmodi jam habebat, jus minus dignum Canonicatůs re- tineat, cujus Canonicatũs ratĩone jus eidem ſalvum rema- net, ad Prabendam nulli alii debitam, Apoſtolicâ ante ipſum auctoritate recepto. Sed& ſi ex Epiſcopi vel al- terius cujulcunque collatione vel provifione adeptus fue- rat in eadem Eccleſia, dignitatem. perſonatum, ſive offi- cium conferri tantùm Canonico conſueta, ptæfatus, qui Canonicatum auctoritate Apoſtolicà jam habebat, idem erit cenſendum. CAP. XE. G Obe revocatio gratie Prabend am eæ pectanti,& decreti in- terpofitso, etiam ignoranti, hd. Zen. Idem. Uodam per literas felicis recordationis Nicolai Pa- Q prædeceſſoris noſtri, Canonicatum ſub expecta- tione b vacaturg Præbendæ incerta Ecclefia obtinente, ſucceſſor ejus Celeftinus cuidam alteri fimilem in eadem Ecclefia gratiam fecit, quem omnibus etiam ante ipfum auctoritate Apoſtolicà, vel quàvis alià in Eccleſia ipſa re- ceptis voluit anteferri c, eum interpoſitione decreti: priufquam tamen ad primum& ejus executores ſecundæ gratiæ notitia perveniſſet, vacans Præbenda eidem primo per ſuos fuit executores collata: poſt hujuſmodi autem & ante faam fecundo collationem ipſius Præbendæ, noftra conftitutio revocatoria emanavit:& quoniam- quis corum jus habeat in Prebenda hajufmodi, dubita- tur, nos neutrum illorum habere jus decernimus in ea- dem. Prima enim collatio pog& contra decretum à dicto Celeſtino interpoſitum fa&a /licèt ab ignoranti- bus& etiam ignoranti) non obtinet firmitatem. Jus verð, quod fecundo ad Præbendam, non in Præbenda hujufmodi competebat(cùm noſtram revocationem e- jus collatio non præceſſerit) per eam penitùs eſt ſubla- tums. CAP. XLI. G Mandatum de providendo de beneficio ad collationem Capituli pertinente, non tangit jus fingularis Canonics. hoc dicut ſecundum Zen. Idem. Ppi Apoſtolicum tibi directum, ut T. Clerico de beneficio ſpectante ad collationem Narbonen. Capituli provideres, beneficia ejusdem Capituli, five o dentur in communi per ĩpſum, ſive per Canonicos ejuſ- à Dicunt Petr de Anch.& Archid. quòd refiriptum ime þetranti à Papa dignitatem, non fata mentione conſutetudinis, de qua non obtineret, per.honores.§..ff. de decur. est fùrreptitsi Font, b Enpetativas ad vacatura oxnnind ſuſtulit Cinc. Tid. SA24. de reform.ig.© De clanfula anteferriyvide latè per Felin,io cap. dem Ecelefig fingulares, vice ac auctoritate Capituli;aut ex jure ipfius de conſuetudine vel ſtatuto, meritò com- prehendit æ, Ad beneficia tamen ratione dignitatum, perfonatuum, vel officiorùm, quæ nonnulli ex eisdem Canonicisobtinent in ipfa Ecclefia ,ad eorundem colla- tionem fpećtantia, mandatum hujufmodi minimè fes extendit. Idem eſſe cenſemus, ſi ratione Præbendarum ſuarum ad ipſos Canonicos collatio dictorum beneficio- rum ſingulariter pertinere noſcatur: Niſi contineatur forfitan in mandato, quòd eidem Clerico provideasdev beneficio ad collationem Narbon. Capituli pertinentes communiter vel diviâm:`tunc enim de beneficiis, quæ ad ipforum collationem pertinent, ratione hujufmodi Præbendarum poteris proyiderev. w DE CLERICO XGROTANTE VEL debilitato. TITVULVUS V. CAP. UN. G Datio coadjutorum Epifioporum é> fuorum fuperiorum eft da majoribus caufis, E ſpectat ad ſolum Papam: potest tamen Epifès- piss fênio vel infirmstate perpetuâ emdeditus de conſenſu Capitule Jai vel majoris partis ſibi auctoritate Apofiolică unum vel duos coadjutores affumere:€ fi demens fuerit, Capitulum aut dua par- tes ipfius hoc facient, Sedſi Eorſcepus contradicit, tunc nil inno- capitulum. ext. dæ reſer. vabit Capitulum s fèd Effiopi© Ecclefia conditionem, guam citò | poterit, intimabst Papa, Et coadjutores illi fùmptus moderatos | habebunt de proventibus Pralatorum ipforum, Ioan. And. Bonifacius VII. Aftoralis officii debitum exequentes, declaramus atque ſtatuimus, coadjutorum b Epifcoporum& fuperiorum Prælatorum dationem intelligendam effe de caufis majoribus,& referendam ad fedem Apo- ſtolicam, ac ab ea(conſuetudine non obſtante contrariã) tantummodò poſtulandam. Verùm ne hoc prætextu Eccleſiæ(exiſtentes præcipuè in remotis) diſpendia patiantur: nos earum in hac parte indemnitatibus præcavere volentes, hãc generali conſti- tutione ſancimus, ut Epiſcopus ſenio aut valetudine cor- porali gravatus, vel etiam alias adeò impeditus perpe- tuð, ut officium fuum nequeat exercere, poffit de fui con- filio& aſſenſu Capituli, vel majoris partis ipſius, unum, vel duos auctoritate Apoftolicà coadjutores aflumere v, ad ditum officium exequendum. Si verò Epifcopus de- mens fuerit,& quid velit aut nolit exprimere nefciat, vel non poffit:tunc ejus Capitulum vel dug ipfius parteseådë auctoritate unum aut duos coadjutores aſſumant idoneos, qui ejus officium exequantur. Si autem Epiſcopus ſenio aut incurabili morbo gravatus, vel perpetuo impedimen- to detentus, ad ſui executionem officii reddatur inutilis:& coadjutorem aſſumere vel habere noluetit, licèt àCapitu- lo requifitus proprio, fe illius non indigere fuffragio for- fitan afferendo: tunc nil per Capitulum innovetur, fed hoc cafu& etiam proximo, idem Capitulum Epifcopi&e Ecclefiæ fuæ conditionem& ftatum, ac fati circumftane tias univerfas, quàm citò poterit, fideliter& ezplicitè zeferat ad notitiam dictæ fedis, recepturi humiliter, 8e efficaciter impleturi, quod fuper hoc per fedem ipfam» contigerit ordinari. Præſenti quoque adjicimus ſanctio- a Petrus de Anch. not. mandatum etiam adſtringere geren- tem vices ejas, eui mandatur; fimiliter mandatum faltum vicem gerenti: quia fi deficit principalis, debet poflea per Principalem commoda recipientem impleri: l. fecundum naturam. ff. de reg. júre neg, poterit per vicem gerentem impleri: in his enim mandatis iña teligitur,reflante in eodem fiatu. l. 1. F. fi ex nox, cauf ag. Fontan. b Quam auctorttatem habeant coad jutores dati Eprfèopi fenibus vel infirmis, late docet Oldradus, confil, et ETES co ægrotante vel debilitato. 98

99 Sexti Decret. Lib. III Tit. VI.& VII 10⁰ ni, ut coadjutores hujuſmodi de proventibus Prælato- rum, in quorum aſlumentur auxilium, ſumptus recipi- ant moderatos, abalienatione qualibet de bonis Eecle- Haſticis Prælatorum ipſorum vel Eccleſiarum ſuarum quomodolibet facienda penitus abſtinentes: rationem non fri ricto examine, ſed& Prælatis eiſdem Qi fang me ac Ca s eorundem feu etiam ip orum. fucc bus{fi hoc anteà non fecerint j pi lenariam reddituri Cæter ù m quos de Epiſcopis pran vittitur, ad fuperiores etiam Prælatoseffe ferer ndum HOTI 2e TEPFUTIONILBEU S TULUS- yL CAP: I vacante licet ber f collatio. tuere potest: hid: Z Bonifacius VIIE, ſi C apitulum a fed€ nte beneficia, quz aq d i atic em Epi ſcopi pe tinent, conferten ſit præſentatos tamen à patronis p pore adinitte re, ſi ſint idonei,& eos inſtituere in bened adque fuerint pretann: Licèt ad Epifcopum( G fupereflen) admiſſio& inſtitutio hujuſmodi pertineret CA P. II. æſentatum d G Non.-repelh Zen. ins facrorum ordinum, hd. Idem in eodem: :i I is ad quem ređtoris præfentatio in aliqua parochia- li Ecelelia noſcitur pertinere, quempiam non confti- tutum in facris præfentet ad eam:ſipſum&(dummodò aliàs fit idoneus,& intra tempus à jure ftatutum ad ordi- Ecclefiæ cura requirit, valeat promove- ri i) dece nimus admir endim. CONCESSIC Eccl elix non vacantis, CAP. IL ç) or nandetur alicui provideri de dignitate t acatura; quans tt acceptandam,". vacat dignitas 3 Quam-ante acceptattos fert, tenet ipfius hitio i i erVationom, pri rima vacante. loan. And. Innocentius IV. dilecho filio Andres. C. Uia cunctis: Proponebatur itac queo pro parte tua; qudd cum pra di a varaat, tibi per eum collata fuiſſet, collatio! cùm nu ula| per P era; quòd e fuiſſent in Ca s tunc de Capitul cum pr primò in Ec ? ſle dire ktum,& ſic em fibi eſſe ſub odi Permeten Eene quod yi- 1 nec per fe, nec pera lium rgæfatam præ- 1ram non. habentem anmenm é nexamo mò poft mandatum ipfüm in Ecclefia prædicta ——— is fifnifcattones PUJAS VOIS SAppniH, mt loan. 1 ereſcr. b Nar, i wi é ts hic per copulam de non făt eF gual zntra tempus bent etiam alia idonestatés-concurr ere t: de Anth, Bont romoverty f | vacavit) poterit alicui perfong conferre; Prafertims cùm jam di&us Prior eodem publ icato mandato mox | præfato D. Præbendam vel di ignitatem, curam hujuſmo- di non habentem, quam primò in eadem Ecclefia vacare contingerer, oria nec aliàs etiam(prout all parte. m ſi a alieni aed Apok. concedatu j ex- communicari:non pofiit, A id forfa Epifcopus, non tamen propter hoc ejusi fi qua m 5 in eundem. Similiter fia rendi præbend am aliquam tribuatur à fede Apo ftas, ex hoc ipfo videtur, quòd fit Epi fcopo cor tunc eam penitùs interdiĝa facultas: Neco fottè objiceretur, quòd lex, ſeu conſtitutio dt tum nullos adſtringunt, niſi poſtq venerint eorundem, aut niſi pe ninimè debuiſſent: qu eu conceſſionibus ſpecialibus 1 ecus exiſtit, in quibus ſufficit, quòd ad illorum, quibus conceduntu notitiam perveniant: ut W tet cùm y Jgetur ali € i ft exprefa ir p ore fasto eren- uldubiò ei concedi aliquid ùm lententia ta i ra Prælas profers- proterg |; 8 ſum. Et quidem cùm tribu Fræbendam i —8 quod T contadas qu maitea aret pott llum robur obtinent firmitatis:&-in í um decernimus& inane, quicq juímodi Præbenda vel dignitate contrar peerk a attentari m í Q ndati collatio, qui etum(ſive æpoſitura per f lè noftrum decy ve non) lium fecerat, non valek phic arum, q um tenore lig t intentio- cor editur, quòd'excon evidenter apparet ptam eſſe penitùs conferendi ꝓræben dam, poteſtas, non enim tunc et ut per hoc | tinet) co | | fibi notificet et; į eam ve | conferre, antei- collat ariHi not ificave erit ontifex hab et Iple Ror endi t beneficium vel Præbe non a icu non aufe r bendæ ſpectat coila eam velit concedere; vele poteſtas 1 tollitur cor pſam conferre non poffit rimatur in con 06 ance. o peltmodù cùm fatis fuper t modi peteftatis: túnc enim licet t fortaſſis ignoret, ſua tamen collatio, hal valet ſcatur: ficut ceùm indi bendam ipſam conferat; ni hoc concedentis intentio agn getur alicui, quòd-excommunicari non valeat, ut oribus eft præmif ctum etiam ext quèé dd cum memorato Priori per daſleẽmus, ut memorato D. Præbendan 1dignitater ————— aaae a Urde Dicium é Dof. in c cognoſcentes, emt. Turrerfrrnatam in c. in iſtis. 5. Iiges. diligo

— a bn— pe z SA itira eii iik 101 fine cura, quam acceptandam duceret, ſi vacaret tunc, vel quàm primò-vacare contingeret in Ecclefia pradicta, conferret; idem Prior providendi ei de Præbenda, vel dignitate ipla{ nifi poft acceptafionem ipfius a) non ha- bebat aliquam-poteftatem. Unde cùm ſæpedicta præ- ſitura fuerit tibi ſantequam illam idem D. acceptaret) to itate collata, hujuſinodi collatio ri prætextu(etiamfi priùs illud Epi- et) non poterat Vacuari. Noſtrum au- tem in hac parte decretum dam feu dignita- 102 De conceſsione Præbendæ& Eccleſiæ,&c. [YEs tndh a iniquorum perverfitas abfinere ne. ſciens à vetitis, nec gaudere debito modo concef. 1is, dignè plerunque officium excitat præfidentis, ad ca, que juftå fuerant confideratione conceffa(cùm in ab- ufum ea vergere circ umſpicit) diſer canda. Sanè licèt olim fuerit canonicâ conſtitutione decretum, quòd ii 4 gui promittunt aliquibus de-be- nefictis Eccleſiaſticis, cùm poterunt, vel cùm facultas obtulerit providere, promiffiones fias(facultaie fe of- ctione præviå reyo- rædictus D incerto ‘am p m, nec aliquem adftrin- am dicto n tamen D; Præbendam vel digni- iberè acceptare; quare præ- æpoſitutam(cum non priùs eilet eandem) cuiquam mò ipfius collatio(cùm idem tmodùm acceptaverit) irrita- jam dictũ Archipresbyterum permanere: ſicut cùm legatur m elegerit, vel optaverit,& hg- lectionem ii i i fectõ manu r potuit: qui am ipi D ftabili alieui unus ex ſervis res ante optionem vele quem, vel alienat ex ill natlo irritatur, cedité xerit el extitit, q mifa in babent 1 ncongruum videre- s beneficio, quod du- cia, quàm primò il- oporteret ipfum& in icantibus/ proro um collatione) a tür, fi quando mandare ceret acceptandum in aliqua pr Ind vacare contingeret, provider fingulis beneficiis pof i gatå non abfque periculo forfra tequiri sunde cùm fepe præfato F ut dicto D. Præbendam vel dignitatem, q dam duceret, fi vacaret in Ecclefia memorata, vel quàm citò contingeret eam vacare, ſibi auctoritate Apoſtolica conferret:& ita eidem D. circa faturas, five vacuturas Præbendas vel dignitates rales ipfius Eccleſiæ optio data efiet, non poterat per hoc memorati Epiſcopi in illis, quando vacarent, collatio im pediri: niſi forſan cdm ali- quam ex eis vacare contingeret, illam ipſe D.(priuſ- quam eam conferret Epiſcopus)acceptaret: vel etiam ni- diante vacationem alicujus ipfarum vacaturarum ex his primam,vel eå omifsâ,ex aliqua caufa ulteriorem duceret acceptandam: quia taliter acceptatam conferre poſtmo- dùm Epikopus non valeret. Nos itaque tam tuis, quàm prefati D. rationibus pleniùs intelleĝis, quia fæpe di- ctam præpoſituram ad te novimus pertinere, ipfam tibi (habito fratrum noftrorum confilio) adjudicare curavi- mas: ipfi d.fuperea perpetuum filentium impo- nentes, CAP II. G Omnis prom:fio per guam datur wa ad be Ñ reprobata, Toan. And. Bonifacius VIIL ta vacatura, acceptaret, referri debebat:alio- d extitit ex adverſo reſponſum, qudòd etſi præ- to D. Præbendam vel dignitatem hu- et, ante kujtiſmodi acceptationem ferente) debeant adimplere: quia tamen, ficut expe- rientia docuit, per promiſſiones hujufmodi, quæ per im- portunitatem nimiam( Per quam non concedenda mul- toties conceduntur)& per ambitionem improbam ut Plurimùm extorquentur, aperitur via fub tali pallia- tione verbotum, ad promittenda damnabiliter 2 contra Lateranenfe Concilium beneficia vacatura» mortis alie- næ votum ingeritur,& Eccleſiis, ac Prælatis,& perſonis | Ecclefiafticis gravamina plurima inferumut. Nos nae lis hujufmodi,& animarum periculis occurrere cupien- tes, promiſſiones eaſdem,& alias quaſcunque ſub quo- vis modo, aut formå verborum de cætero faciendas> per quas directè vel indirectè aperiti via valeat ad beneficia vacatura, anctoritate Apoſtolicà penitüs reprobamus. & omninò viribus Vacuamus, decernentes per eas, vel ipfarum aliquam, ad providendum alicui nullum deine ceps quomodolibet obligari, CAP ITI G Habens literas Apoftolice fedis fuper primo beneficio, lignita | te, vel Prabenda, guod duxerit acceptandum, certum acceptare nom | potest: fed primum quod vacabst, vel ex cau fa fecundum, vel úle | teriuspoterit acceptare, Reſer vationas, proc | hoc fatla non valent.. Toan, And. | Idem. | NE reu alieng mortis occafio ex benignitate 1 gratiarum fedis Apoftolicæ tribuatur: Declaran. dumduximus, quòd is cui ab cadem fede, ut ei provi- deatur de Præbenda, dignitate, vel perſonatu, aut alio beneficio in aliqua provincia, diœcefi, vel Ecclefia, quem d, feu quod duxerit acceptandum, certis fibi fuper hoc executoribus deputatis gratia nofcitur effe fa. cta: Licèt in genere primum perſonatum, dignitatem, Præbendam, feu beneficium in eadem provincia, diœce- fi, vel Ecclefia vacaturum, aut fecundum, fen ulteriùs { firationabilis caufa fubfit} valeat acceptare: Certum tamen& expreſſum priuſquam Vacet, acceptare non po- teſt. Qudd ſi fecerit, etiamſi pet executores ejus fecun- dum acceptationem hujuſmodi facta fuerint reſervatio, inhibitio, variique proceſſus, ac ſententiæ promulgatæ, tam acceptatio e iptſa, quàm proceſſus viribus careant, nec aliquam obtineant roboris firmitatem: imò nifi ac- ceptator ille dignitatem, Præbendam, perſonatum, ſeu beneficium taliter acceptatum& reſervatum, per colla- tionem, vel inſtitutionem poſtmodùm factam de vacan- ti jam adeptus, vel ei jus in ipſo fuerit acquiſitum: per eum, ad quem ejufdem perfonatûs, dignitatis, Preben- dæ, aut beneficii collatio feu provifio pertinet( ditis acceptatione, ac executorum proceſſibus inde ſecutis nequaquam obſtantibus) de illo vacanti liberè poterit alii provideri. decreta contra G Sine fpeciali mandato non inhibet executor generaliter a Dof. not kic, quod esecutoris ad conferendum beneficium, Guod impetrans duxerit aceebtandum, inhibitio, intimatio, colla to ante tempus vacationis non ligat ordinarium, guia poteflas iñ tVentun conditionis non exercetur antepurificatam conditionem fa- cit c, fi per te. fup. C. da refeript. Fonte b Al. sta: oportet eum. C.$: fachs, infeod. d Alita, memorato D. Js- Gr ea, Ge. a Vid. Cono. Trid.[ef]. 16. derefor..t9. b altuuthie c Not. quòd contraveniens jars peccat. gl. de pæn. difir. in ſumm. Imo ine currit notam infamia. c, tlud. de majorit.€r okedientia.vid Bart. in lfi guispro eo. ff. de fidejuf é gl. inc. 1. de firut. inord.fac. vid. gue dixi in c. perpetua, fup. de eleit. Font. d alit, ita, quam Seu quod duxerit c. quam vartetatem etiam agnovit gl his,& Pid. L per fundum. F. de fervit ruflic. prad. Efff

k H Sexti Decret. Lib. III Tie VIL collationera beneficiorum provincia: fpecialiter vero refervat pri- mum, E inhibet ulteriorem non fine mandato: nec tunctenet cola- tio contra fafa..d. Dominicus. : ldem. i Xecutor à ſuper proviſione alicujus à ſede Apoſtoli- E per generales literas in aliqua Provincia deputa- tus, Prælatis,& aliis, ad quos beneficiorum in eadem pro- vincia ſpectat collatio, ne ad proviſionem aliquorum procedant, donec illi, pro quo ſcribitur, ſit proviſum, non poteft generaliter inhibere: eae Nifi exprefè in ipfis literis facultas hujufmodi inhibi- tionisconcedatur, Poteft tamen refervationem,& eif- dem inhibitionem facere ſpecialem de primo: vel(ſi hoc illi ex beneficio competat literarum)de ſecundo vel ulte- riori beneficio inibi vacaturo eidem Clerico conferendo. Quod autem contra talem reſervationem& inhibitio- nem ab eo, ad quem beneficii reſervati collatio pertine- bat, fuerit attentatum, non tenet. CAP. V. g Si mandetur Capitulo, ut ne recipiant in Canonicum, ér Pre- bendä conferant, cġm id pertineret ad eos, dato executore ad provst- dendum, per ſolam præſentationem factam Capitulo, aſſecta eft Præ- benda:& executor( negligente Capitulo intra terminum per eum ſtatutum me recipere,& Prabendam conferre) non vocate Capitulo šd exequi poterit, Ioan, And. Idem. S! Capitulo alicujus Eecleſiæ, cùm ad ipfum Canonico- rum receptio, ac Prebendarum collatio pertinebat, ut tein Canonicum reciperet,& tibi de Præbenda( fi tunc vacaret) inibi provideret, vel cùm fe facultas offerret, ac executori, qui codem Capitulo negligente mandatum A- poftolicum exequatur, diređa fuerint fcripta noftra: Per ſolam illerum præſentationem Capitulo ipſi factam, abſ- que alia etiam executoris inſinuatione, inhibitione, ſeu reſervatione, beneficium, pro quo tibi conferendo ſcri- ptum extiterat, adeò eſt affectum, quòd de illo alteri fa- &a collatio non obtinet firmitatem: Imò fi Capitulum intra terminum competentem fibi ab executore præfi- xum, mandatum Apoſtolicum ei pro te directum, in quan- tum poterit non duxerit adimplendum, extuncin ipfum executorem poteſtas proviſionis hujuſmodi transferatur, & executor ipfe Canonicatum incontinenti poterit tibi dare, ac Præbendam( etiam fine áâlia Capituli vocatione| vcl monitione) fi vacat, vel cùm obtulerit fe facultas. CAR VI. G Sifili ordinario vel fòls executori ad compellendum vel ordi- nario,& tali executori fit[iriptum: per prafèntationem talis man- dati non afficitur Prabenda, nifi in literi effet decretum, aut execu- tor ille mfinuaffèt€ interdixiſſet, maximè cùm decreto, vel ratione mandati jam effet facta receptio ad Canonicatum. In his cafibus, vel ipforum altero afeta est Prabenda, ita quud collatio alteri fa- Ka non tenet: Toan. And, Idem, Ifoliordinario b pro te beneficiando,executore non dato, vel ordinario& executori(ut eum ad facien- dum quod mandatur compellat} aut foli executori {ut tibi faciat de Canonicatu& Præbenda, vel alio be- neficio in certa Eccleſia, dicœceſi, ſeu provincia provi- PR—— a Nota quod executor datus ad providendum fiu conferen- 104 deri) mandatum Apoſtolicum ſit directum: per talis præſentationem mandati ordinario ipfi faam, licèt fi contra faciat ,puniendus exiftat,ei tamen poteftas fic non adimitur conferendi, quin teneat alteri fađta collatio ab eodem: Niſi nos in gratia tibi facta decreviſſemus irri- tum& inane, quod fieret contra ipfam: Aut executor hujufmodi ordinario fuaminfinuans poteftatem, nealte- ri conferret beneficium(de quo tibi ef fecundùm teno- rem hujufmodi mandati Apoftolici providendum) in- terdixiflet eidem: præfertim cum interpofitione decreti, Vel nifi tu juxta ditum a mandatum effes in Canoni- cum jam receptus: tunc enim Præbendæ collatio alteri facta, firmitatem aliguam non haberet, CAP. VII. G Si tres oxpeflantes funt inuna Ecclefia, unus aufloritate Mar- tini, alter auctoritate Bonifacii, tertius ejuſclem àucturitate cum Hrærogatiua, ut præferatur omnibus receptis non auctoritate Boniſa- cii: Prabendas hi conſequentur hoc ordine, quia primam habebit fèe cundus, ſecundam tertius, tertiam primusiguod probatur argumens to legali, loan, And. Idem, Uctoritate Martini Papæ prædeceſſoris noftri, quo- dam ad Præbendam primò in Parmenſi Eccleſia vaca- turam nulli alii de jure debitam in ejusdem Ecclefix Ca- nonicum recepto,& alio à nobis in eadem Ecc leſia ſimi- lem 4 gratiam adepto fecundo, tertius deinde auctori- tate noftrâ in ipfa Parmenfi Ecclefia in Canonicum,& in fratrem recipitur cum prærogativa gratiæ, quòd omni- bus prædeceſſorum noſtrorum auctoritate, non autem noſtrà receptis, in aſſecutione Præbendæ debeat anteferri: poft hæc autem quædam vacavit Præbenda in Eccleſia memorata, quæritur, quis eorum alteri præferatur,& ſe- cundum quem ordinem Præbendas aſſequi debeant tres prædicti? Cùm igiturextenore c gratiæ tertio à nobis conceſſæ, a ppa reat evidenter nos voluiſſe primo tertium, & fecundum tertio anteferri: decernimus, quòd primam fecundus, fecundam tertius,& tertiam primus debet ob- tinere Præbendam: aliàs forma mandati minimè ſerva- retur, Licèt enim ex perfona fua, fecundus primam ob- tinere non poffet, ex perfona tamen tertii, qui primum fuperat, illam habet. Sicut contingit in fucceffione il- | lius, quiab inteftato relictis patre( in adoptiva familia conftituto) matre atque fratre decedir, in qua ſucceſſione paterex fe matrem excludit: fed quoniam talem patrem agnatus, materque vincit agnatum, mater patri non ex ſemetipſa, ſed agnati perſona, in ſucceſſione hujuſmodi antefertur. CAP VIII G Revocatorsa gratiarum includit receptos in Canonicos Prabene dam diſtinctam expectantet: etiamſi percipiebant diſtributiones guotidianas ſeclia ſi Prælendam diſtindtam non eapectant, ſed au- mentum portionis. Includit habentes jus ad vacaturam, ſi nona dum esl deventumn ad collationem. li. d. ſacund um Domin. Idem. Uoniam ex conftitutione noftra, per quam paulò poft promotionem noftram ad fummi Pontifica- tůs apicem omnes collationes, provifiones reſetvatio- nes,& conceſſiones, ſuper canonicatibus, dignitatibus, perſonatibus, præbendis, officiis, portionibus, ptæſti-· moniis, Ecclefiis parochialibus, ruralibus,& aliis quis dum, non potes? refèrvare, vel inhibere in genere, ſed in te fic, rationem ponii hic Ioan. And.& Innoc. in cab. cim dilectus ſup. de jur patron. Francus, b Nota primoguod quando Papa Riia Ta eate ME E aa A RPNE ad hoc de re- J not. fecundo argum, quod inimpetratione debet feri men- t | ga a a her g ò N| tio de canonicat É praebenda,© fic videtur guod non fafficeret ex-| Prefi lantaw alterins. Dom, buſcunque beneficiis Ecclefiafticis vacaturis, quo- cunque nomine cenſerentur, ac etiam ſuper canoni- catibus ſub expectatione dignitatum, vel aliorum quorumcunque beneficiorum(in quibus jus non effet —— ä—— — a Al. pradictum. b Al fimiliter: C Mens é tenor Cratia eft obfervandus, ad hos de prab, cw de non. Japra eod. lib. quæſitum 1 Kationet m lag Epiltop

ri prgteatn g i zoni debeant W8 ig tertioà nobis imo tertium od primam Jebet obe üweſenn⸗ iiieeee Dmi a i diniinan 105 Ne ſede vacante aliquid innovetur. 106 quüaælitumin re, licèt ad rem) à felicis recordationis Ni- colao Papa IV.& Celeſt. V. prædeceſſoribus noſtris fa- ctas, ſive conceſſas, auctoritate Apoſtolicà in fratrum noſtrorum præſentia omninò caſſavimus, irritavimus, & vacuavimus, eaſſas, irritas& vacuas nuntiavimus,& nullius fore decrevimus firmitatis: multæ dubitatio- nes inſurgunt, ut unde præfatæ conſtitutionis reVoca- toriæ proceffit editio, interpretatio ejus quoque pro- cedat: Præſenti declarandum duximus ſanctione, quod in illis( qui editionistempore ſupradictæ ultra ſtatutum numeruin erant per eofdem prædeceffores Canonici fub expectatione Prabendatum, vel etiam portionum) ea- dem conſtitutio locum habet. Si autem hujuſmodi re- cepti ultra numerum diſtributiones,& alia, ut Canoni- ei de numero exiſtentes, ſic tempore dictæ revocatio- nis habebant, quòd per ceſſionem vel deceſſum illorum, qui erant intra numerum,€x vigore prioris grati nil ampliùs affequi expeđabant, nif diftributionum, feu partium fharum augmentum(cùm forfan effet Eccle- fia, inqua Canonicorum, nonautem portionum nume- ꝛus, vel Præbendarum diſtinctio habebatur) quantoque inter pauciores cujuſvis Eccleſiæ dividuntur proventus, tantò majores fieri poffunt fingulorum percipientiumo ortiones: ad iſtos vel eos, qui per literas facultatis a ictotum prædeceſſorum noſtrorum in aliquarum Eccle- im Canonicos erant recepti(licèt Prabendas vel alia bene ficia expectarent) conſtitutionem certum eſt non extendi præfstam. In illis verò, qui ultra numerum au- ctoritate præfatå in aliquarum Ecclefiarum Canonicos jam recepti, quantùm ad Capitulum,& ad chorum,ac di ftributionum perceptionem quotidianarum plenitudi- nem juris Canonici tunc habebant, fed in eis dignitates, perfonatus prebendas, portiones, vel alia beneficia, qug dantur tantùm exiſtentibus de numero, expectabant: ronſtitutionem præfatam locum habere( ratione hujuf- modi expectationis) dubium non exiſtit. Sanèin iis, gui fuper canonicatibus, præbendis& dignitatibus, pa tochialibus vel aliis Ecclefiis feu beneficiis quibuftung; à ditis prædeceſſoribus noſtris literas impetraverunt, etiamfi per executores illorum factæ fuerint reſervatio- nes, deereti interpoſitiones, variiq; proceſſus,& etiamfi cadem beneficia tunc vacabant,& per impetrantes peti- tum fuerat ab executoribus, quòd eis illa conferrent: non tamen ipſorum beneficiorum vacantium collatio- nes tünc temporis erant fatæ: loeum habet conftitutio ſupradicta, ut omnes hujuſmodi gratiæ(quarum ratione tunc non erat ad collationem proceſſum,& fic per con- ſequens jus in re non fuerat ipſis impetrantibus acquiſi- tum) intelligantur penitùs revocatæ. ie NE SEDE VACANTE ALI- quid innovetur. TITULUS VIIL CAP. UN. G Collatione communiter ad Epi copum dr Capitulum pertinen- te, uno ipMrum effecto inhabili, alter confert. h. d. nfz, ad$. Cam ve- 70, ſecundum Dominicum. Bonifacius VIII. I b ad Epifcopum& Capitulum communiter per- tineat c collatio Prebendarum, mortuo Epiſco- po, vel à beneficiotum collatione ſuſpenſo, pote- Iit Capitulum vacantes conferre Præbendas: Etiamſi Epifcopus intereffe habeat in collatione hujufmodi, ut — a aiai a Vid Panorm. é Elin. in c. conflitutus, extr, derefir. b Ad intellectum hujus cap. vid. Panorm. in c. ex parte. extr. de conflit. € Iud dicitur communiter pertisere, quando eguale jas qualibet pars habet inau, Prælatus. łdem poterit Epifcopus, fi Capitulum ab ipf@ collatione fufpendi contingat, vel fingulariter omnes de Capitulo majoris excommunicationis vinculo in- nodari, G Collatione fpetante ad Epiſcopum de conſilio, vel aſſenſu Capi- tuti, ilo exiflente inhabili(nifi fit in mora Nnon confert Cabitulum. hoc dicit. Cùm æ verdad folum Epifcopum Præbendarum{pes ftat collatio, cùm confilio fui Capituli vel aſſenſu, de- functo Epiſcopo vel ſuſpenſo( niſi Epifcopus in petenda relayatione fufpenfionis hujufmodi fit in mora) Capitu- lum fe non poteft intromittere de eifdem. G Habens conferre cum confilio Epifèopi, fine iKo conferet, mores Cremot d alſentid interveniente. h. d. Dominicis. Ubi verò de fpeciali alicujus Eccleſiæ conſuetudine vel ftatuto, beneficiorum collatio ad aliquem cum con- filio Epifcopi nofeitur pertinere: fublato Epifcopo dè medio( cùm confilium nequeat tunc petiab eo) non erit propter hoc vacantis beneficii collatio differenda; nec etiam fi egeritin remotis, ita quòd non poflit ipfius præfentia in brevi haberi: Quia in petendo vel expe- ando ejus confilio, poffet vacanti beneficio-periculum imminere. % sæ DE REBUS ECCLESIA NON alienandis. TITULUS IX. CAP. I F Perpetua alhenatio fačta de rebus Ecclefia vacantis non pretta dente tratatu, G fine jufia caufa, non valet. Ioan. And. Innocentius IV. Udum:[6 infia.) ¶ Dictus verò Archidiaconus ex adverſo refpondit, illas decimas illi Ecclefiæ reftitui non debere: proferens in medium or- dinationem quandam Epiſcopi Dulmen. de conſenſu Capituli ſui factam, inter alia continentem, quòd idem Epifcopus attendens proventus Archidiaconatůs Dul- men. adeò fore tenues& exiles, quòd non fufficiebant ad ejus onera b ſupportanda, præfatas decimas Ar- chidiaconatui memorato conceſſit: C& inſd.] ¶ Quia verò in concefione hujufmodi prædićta Ecclefia( cùm vacafet) legitimo caruit defenfore, qui fibi priùs ab con dem Epifcopo debuerat deputari: Quia etiam tracta- tus folennis& diligens, qui in talibus conceſſionibus per- petuis,& alienationibus rerum Eccleſiaſticarum exigi- tur, non fuit habitus in eadem; ordinationem& ton- ceſſionem ipſam(præſertim cùm evidens neceffitas qua- re fieri deberet, vel utilitas c non fubeffet) de fratrum noftrorum confilio decernimus noñ valere, dictas deci- mas ipfi Ecclefiæ,tanquam pertinentes ad cam, fententia- liter adjudicare curantes. CAP. II. Primd prohibet ſubmiſßlionem Ecclefiarum, fuorum immo- bilium bonorum vel jurium fieri Laicis abſq; conſenſis Cabituli& li. centsa Papa. Gecundo caſſat contractus quåcung, firmitate vallatot, contra hocde cetero faciendos. Tertio ponit Pralatos contrafaci- entes,& Clericos non contradicentes,& Laicoi, qui ipſos Pralatos ad hoc compulerunt vel compellent. Quartò præcipit Laicos per tales contractus, eo caſi, quo valent, ulira debitum non ufurpare: pZ- nam apponit,.d. Ioan. And. a Ad hunc textum vide Felin, in cap. eam te, extr. derefiripta b Fid. cap. ad audientram. de Ecclef adif..g. itj, unio. aliàs rea salaris fòli principi licet, ix. q. iij. nemo, f. de evic. Lucius. vida Oldrad. in confil. 160. cum 2: feq. hoc eod. tit.. c Vid. Hoftien. in famm. hoceod. tit. ubi afagnat quing, caufas alienationis rerum Eco clefiafiicar um, Ffff 3 j |

— Sexti Decret. Lib. III. Tit. X. XI& XIL 107 Gregotius X. in(oncilio generali Lu- edunen. Oc conſultiſſimo prohibemus edicto, univerſos& Hiao Prælatos Ecclefias fibi commiffas, bona immobilia, ſeu jura à ipfarum Laicis ſubmittere, fub- jicere, feu fupponere, abfque Capituli fut confenfu& A- poftolicæ fedis licentia ſpeciali. Non concedendo bo- na ipfa vel jurain emphyteufim, feu aliàs alienando in forma,& cafibus à jure permifis: fed conftituendo; vel recognoſcendo, ſeu profitendo ab illis ea tanquam à ſuperioribus fe tenere: feu ab ĩpſis eadem advocando, prout in quibufdam partibus vulgariter dicitur, avoher, vel ipfos Patronos, veladvocatos Ecclefiarum, feu bono- zum ipfarum perpetuò, aut ad tempus non modicum» ſtatuendo. Contractus autem omnes etiam juramenti, pcnæ, vel alterius cujuflibet firmitatis adjectione val- tatos( quos de talibus alienationibus fine hujufmodi li- centia& confenfu contigerit celebrari}& quicquid ex eis fecutum fuerit, decernimus adeò viribus omninò carere, ut nec jus aliquod tribuant, nec præſcribendi eti- am caufam parent, Et nihilominùs Prælatos, qui ſe- cus fecetint, ipſo facto ab officio& adminiſtratione: Clericos etiam qui ſcientes contra inhibitionem prædi. étam aliquid effe prxfumptum id fuperiori denunciare nëglexerint, à perceptione beneficiorum, qug in Ecclefia obtinent fic gravata, triennio ftatuimus effe ſuſpenſos. Laici verò, qui Prælatos vel Capitula Eccleſtarum, ſeu alias perſonas Eccleſiaſticas ad ſubmiſſiones hujuſmodi faciendas hactenus compulerunt, niſi poſt competen- tem monitionem(remiſsã fubmiſſione, quam per vim vel metum exegerant) Eccleſias,& bona Eccleſiaſtica eis ſubmiſſa taliter in ſua libertate dimittant: Illi ve 10, qui de cætero Prælatos, vel perſonas eaſdem ad ta- Jia facienda compulerint(cujuſeunque ſint conditio- nis, aut ſtatũs) excommunicationis ſint ſententiã inno. dati. Ex contractibus prætereà ſuper præmiſſis(hujuſ- modi licentiå& confenfu intervenientibus) hactenus initis, vel quos in futurum iniri contigerit, feu occatio- ne illərum, Laiciultra id,quod ex natura contractuum ipforum, vel adhibitå in illis lege permittitur, aliquid non uſurpent. Qui verò ſecùs egerint ſniſi legitimè mo- niti ab hujuſmodi uſurpatione deſtiterint, reſtituendo ctiam ea, quæ taliter uſutpàrunt)eo ipſo ſententiam excommunicationis incutrant:& extunc ad ſupponen- dum terram ipforum(fi opus fuerit/ Eccleſiaſtico in- terdicto, liberè ptocedatur g DERERUM PERMUTATIONE TITULUS X. CAP. UN. sa 7 pE expelationibus beneficiorum permutatio fiers Bonifacius VITI, Bireren, Epiftopo, Icèt ¢ in fua dicœceſi aliqui auctoritate Apoftoli- cå beneficia proximò vacatuta expectent: illos ta- then qui fecandùm formam juris fua beneficia in radem diœteſi ad tuam collationem ſpectantia permuta- ze volentes, liberd ac fine frande in manibus tuis ipfa re- fignańt: Nolumas occafione premifsà(æquitatem prz- ferentes in hac parte rigori) circa faciendam permuta. tionem beneficiorum hujufmodi( quæ aliàs minimè re- fignaffent) attatenùs impediri. a Vid, Bart..2,iñ 2, ¢6l:C ubi intem allio. per R aliena f. J de ufacap, Font. b Dilie,éa, deest in antiquior, codice. é Vid. ;,; Clem.. tit derer, permut dy de materia Belamerum trai. de per- ` p; mutatione beneficiorum, ér Dec. confle tet hii. Incip. ad plura Subia. C confil. alo.cap. incip. vifò pundo, dib, 2. DE TESTAMENTIS-ET ULTI- mis voluntatibus. TITULUS XI. CAP. 1L n fidei commiſſariis ſubſtitutionihuslicum habet quartaruna dedultzo: indireétis non. Et fubflitutrones interpretari debemus di- rectas, dummodo conueniant verbis& Perſonis inſtitutis. Ioannes Andreas, Bonifacius VIII. ( YIpater a filium& filiam habens impuberes,& u< xorem, filiam in recerta, filium verò in cæteris bo- nis fuisuniverfalem hęredem inftituit,& uxori ali- qua in fuo teftamento legavit, adjiciens, ut& decederet filia fine liberis, eidem filio,& fi ipfe abfque liberis ob- iret filius, præfatæ filiæ moreretur, Chrifi pauperes in- ſtituendo hæredes, ſi utrunque fine liberis moii contine geret filiorum. Teftatore mortuo, ac deinde filio fubfe- quenter,& filiâ/fuperftire matre}defun&tis ante tempora pubertatis: Abfguədedućtione Trebellianicæ, five par- tis jure naturæ debitæ facienda, ipfis pauperibus bona omnia deferuntur, Premiff namque fubftitutiones fa ctæ de filio ad filiam,& econtrà,& de illis ad pauperes, directæ debent intelligi pupillares. Cum in ſubſtitu- tionibus femper fit interpretatio facienda( dummodò, ficut in cafu propofito, earum verbis& perfonis conve- niat inſtitutis) ut ſubſtitutio directa intelligatur potiùs i quàm obliqua: quanquam diređtá interdam ad fidei- commiflùm ex caufa trahatur. Licèt autem filius teftae mento fùo matrem portione jure naturæ debitå privare non poſſit, pater tamen in teſtamento, quod filio impube- ri facit, poteft; nam tetamentum hujufmodi pupillare Paternum, vel paterni pars potiùs eſt cenſendum. G Superior habet confentire Religiofis deputatis exesutorsbus hos dicit, ſecundum Len. Idem. Eligiofus executor ab aligquo'in fua voluntate ulti- ma deputatüs, non poteft f cùm velle velnolle nor habeat) hujufmødi officium fufcipere, vel exequi: nift à fuperiore fuo petità fupez hoc licentià& obtentå. G Piuribus executoribus datis, uno mortuo, vel in remoti exg- fiente, vel exegui nolente, unus officium executioni exercebit, ne impediatur teflatoris voluntas: nifi aliud per teſtatorem diſpo- neretur..d. fecundum Zen. Sanè pluribus à teftatore fimpliciter executoribus de- putatis, uno corum mortuo, vel in remotis agente, aut id exequi fortè nolente: Ne voluntatem teftatoris im» pediri, vel nimiùm differri contingat; poterit alius(nift teſtator aliud expreſſerit) officium executionis injunctæ liberè adimplere. Gia x 0 DE SEPULTURIS. TITULUS XII CAR L T Hic prohibetur patum de ſepultura eligenda. Nyn oblllaues pacto de ſepultura eligenda, vel electa non mutanda, ſabeliendus efi quis, ubi alias erat de jure fèpelrendiss, Calids ſohulius cum TEO bus ſepultura obventibus reſtutuenduus eis, aliai pænd incurritun ſic contentã. h. d. ſecundum. Zen. Bonifacius VIII. Nimarum periculis& ſcandalis, quæ fre- quenter ex his proveniunt, obviare volentes, univerfis Religiofis& fecularibus Clericis cu- a Demateria hujus cap. prater doĉores hic vide Interpretes in cap. Rainutius: ext. ds teſt.& in l. precib uus c. de smpub.© alis bf. G aliki jufcun- 108 n, Ut apu delam tmf dife n POA int plur AU y RLE aliqua Ecclef xam, canonica; l luntaxat, j 4 duntay etiam y Aum Len Nh dy 6 qui habet

alendu ý eseina lunttte ielnolle norr pisini? tioni par E— 109 De decimis, primitiis,& oblationib juſcunque ſtatũs vel conditionis exiſtant a, in virtut ſanctæ obedientia, ac ſub interminatione maledictionis ætetnæ, diſtrictiſſimè prohibemus: ne aliquos ad voven- dum, jurandum, vel fide interpoſità, ſeu alias promitten- dum inducant, ut apud eorum Ecclefias fepulturam eli- gant, vel jam eleđłam ulteriùs non immutent, Nos e- nim(fi fecùs actum fuerit) eletionem talem decerni- mus nullius penitùs exiftere firmitatis. Statuentes,ut hi, qui fic elegerint, nec apud ſic electas Ecclefias ullate- nus ſepeliri, nec alibi,(ne contra votum, juramentum aut promiſſum hujuſmodi à ſe fatum materiam habe- ant veniendi) poſſint eligere ſepulturam: ſed conttadi- ctione quã cunque ceſſante, ſepeliantur omninò apud il- Ias Eccleſias, apud quas ſepeliendi de jure fuiſſent, ſialias ſepulturà non electà forſitan deceſſiſſent. Si verò iidem Religioſi vel Clerici pradictos in ſuis Eccleſtis vel cœ- mieteriis præſumpſerint ſepelire, ad reſtitutionem tam ſepultorum corporum(ſi petantur) quàm etiam omni- um, quæ occaſione ſepulturæ illorumpervenerint quo- modolibet ad eoſdem, intra decendium integraliter fa- ciendam ipſos obligatos eſſe cenſemus. Quam niſi fece rint, Eccleſiæ ipfx, apud quas fepulti fuerint, necnon& ccœæmeteria earundem, extunc eo ipſo ſint,& tamdiu ma neant Eccleſiaſtico ſuppoſita interdicto, donec ab eis fa- cta fuerit reſtitutio plenaria omnium prædictorum. CAP. II. Heeloſia dimiſſa non debetur canonica portso, fed parachiali: É pluribus fi fum plures. Idem. Um b quis,cujus majores funt foliti ab antiquo in aliqua Ecclefia fepeliri, eå dimifså eligitalibi fepul- turam, canonica portio dimil non debetur Ecclefix, fed illi duntaxat, jn qua ille officia confùuevit audire di- vina,& Eccleſiaſtica recipere ſacramenta. Cùm ab eo, qui duo habet domicilia, fe collocans æqualiter in utro que, in loco tertio eligitur ſepultura, domiciliorum Ecclefix habebunt inter fe s dividere canonicam por- tonemó. F In locoetiam minis religiofò poteft nova celigi fèipuitura. h. d. fecundum Zen. Si quis antiquà dimiſsà novam etiam in loco minds religioſo elegetit ſepulturam, electionem huju ſmodi Cli- cèt jura ſuper hoc videantur eſſe diverfa) nequaquam volumus impugnari. CAP. III G Translatio perfòne ad certum locum falta ad tempus, Eccle- fia jus fipulturgnon aufèrt..d. fecundùm Zen, Idem. T d, qui habet domicilium in civitate vel caftro, quandoque ad villam ruralem ſe transfert reereationis causã, vel ut ruralia exerceat in eadem, ſi non electà ſe pulturã decedat ibidem, non in Ecclefia dictæ villæ, ſed in fùa parochiali, velin ea potiùs,in qua Majorum ipfius ab antiquo fepultura extitit, ſepeliti debebit: Dummo- dò abfque periculo ad ipfam valeat deportari. G Mulier mortua, gue pluribus nupfit, cura viro ultimo ſebeli tur. hoc diast. 1 p e Mulier autem, quæ plures viros habuit fucceffivè,fi fe- pulturam non eligat, eft cum viroultimo, cujus domici- lium retinet& honorem e, tumulanda. CAP IVY G Ex confuetudine potas? pater impubers eligere ſehulturam: pu- a Vid. cap. de maj. dr obed...4. fuendum. é& Bal. in l i € de facrofanit. Ecclef b Vid. Concil, Trid. Il zs. dereform. cap. 13. Ó Cardin. confil, go. incip. Epift. Feltren,€ Uid, Bart. ën d. hoc artic. ff. de har. inſt. Angel. de ag. facce.$. proxim. Font. d Vid. Conradum Brunu lib. 4. de ceremon, cig, erca finem, € Vid. Abbatem iu cap. fuper eo, ext. de tepib, us. IIG bes autem elsgit per fiipfùm. dr hocdicit ſecundàm Zen. quoad ti- tulum, fèd non quoad textum: unde poffet adds: Et pro anima nowe legat, fine affèufu patris bona non cafirenfia, Domin. Idem in eodem a. iaa é pater minores filios,qui nequeunt, antequam ad annos pubertatis perveniant, eligere fepulturam, poflit(fi confuetudo terræ idhabeat) quò voluerit fepe- lire: hoctamennon poteft, ubi confuetudo hujufmodi non habetur, fed funt cum fuis Majoribus, vel in paro- chiali Eccleſia tumulandi. Quamuvis autem filiusfami- liâs abfque patris affenfu fibi poffit liberè eligere fepul- turam, pro anima tamen fua& ptæter ĩpſius aſſenſum (nifi peculium caftrenfe, aut quafi caftrenfe habeat) ali- quid judicare non potëft, CAP. V. G Religiof nifi multum remoti à monaſterio, nequeunt alibè elagere. ſepulturam. h. d. ſecundum intellebtum Zen, Idem sn eodem. Po à propriis monaſteriis aded fotſitan ſint remoti, quòd ad ea cùm moriuntur commodè potr- tari nón poflint, nequeunt(cùm velle vel nolle non ha. beant) Gbi eligere ſepulturam: ſed ſunt apud fua mona- ſteria tumulandi. se DE DECIMIS, PRIMITIIS. ET oblationibus. FLO EVS ATIL CAP:-I G Populus, ut Ecclefiis jura debita perflvat, estin pr adic. tionibus& aliis exhortandus. h. d. ſecundam Zen. Gregorius IX. Fratribus Pradicatoribus& Ai- norsbns: Ifcretioni d veftræ mandamus, diftri&iùs inhi- bentes, ne talia, quæ audientes à decimarum. feu aliarum rerum Eccleſiis debitarum ſolutio- neretrahant,velaliàsanimas corru mpant audientium, in ſermonibus veſtris, vel alibi proponere de cætero præ- ſumatis. Imò verbo& opere informetis eofdem, ut ad ſolutionem ptædictorum promptæ voluntatis animo ſint intenti. CAP. II. G Privilegium decimas novalsum concedens, non includit deci- mas novalium per alios poffeffas tempore impetrationis:€ loca tane tum includit, ubi percipiebantur antiqua,© ad portionem anti- guam. h. d. ug ad$. Statnimus. fecundum Dominici Alexander IV. Grao perpetuo declaramus,quòd indultum illud A- poſtolicum(quod pleriſque conceditur) ut novalium decimas pro ea portione percipere valeant, quå veteres eos contingunt, ad illas novalium-decimas(quas tempo- re illo, quoimpetratum vel obtentum extitit hoc indul- tum,alii e poflidebant, cùm de hoc in ipfo mentio nulla fiat) nullatenùs fe extendit: nec ad alias etiam, nifi in histantùm locis, ubi veteres tunc(quando ditum indul- tum impetratum fuit) ipfi impetratoreshabebant,& pro ea ſolummodò portione, quà ipſi tempore impetratio- nis hujuſmodi percipiebant antiquas. Priuilegium decimarum noualium limitatum ad memuram antiguarum, non pote? nltra dimidiam mcludere: fallit in Gfler- cienſibus& Carthuſienſibus. h. d. a Haec duo verba, in eodem defunt in antig. codicib, b Uid, Antonium de Butrio iñ cap. de uxoreextr. de ſepulturis. c Uid. Bart. in l. gurin poteftate, f. de tefam. Font, d Vid. Conc.Trid, Sl. 2s. dereform,.12.© B. Thom.2...87.arti,© Vid h, impuberi. f. de admit. tnis w Ffff 4

III Sexti Decret. Lib. III. Tit. XIV. II2 pree Statuimus prætereà, quòd idem indultum obtentum abjis, qui tempore impetrationis totaliter veteres per- cipiebant decimas, ultra medietatem decimarum nova. lium nullatenùs extendatur: qia non eft verifimile, fi tunc de plena& integra perceptione veterum fuiffet ex- prefum, quòd Apoftolica fedes pariter& fimiliter no valium decimas, in tam grave parochialium Ecclefiarum diſpendium indulſiſſet, quodque ratione talis indulti ſive impetratijam, five impetrandi deinceps, non poſſit in noyalibus(quæ amodò fient) vendicari& acquiri vel percipi, plùs quàm medietas decimarũ ipſorum novaliũ: etiamſi amplids in veteribus habebatur, cùm non ſit di- cendum aſperum, ſed pium potiùs& benignum, fi fuper decimis futurorum novyalium contra parochialium Ec- cleſiarum gravamen(quod ex diſtinctione à indulti huji ſmodi poſſit accidere) taliter obviatur. Religioſos tamen Ciſtercien.& Carthuſienſ.ordinum ſtatuto& de- claratione hujufinodi(quantùm ad hos duos articulos, videlicet de medietate decimarum noyalium) compre- hendi nolumus, vel conſtringi- G Privilegiati fuper decimis recipiendis, Ecclęſũis parochialibus gratis afgnare debent portionem pro debitisoneribus fùpportandu. h. d. Dominicus, Ubi autem per hujufmodi concefones decimarum parochiales Ecclefiasadeògrayari contingitquòd earum rectores de ĩpſarum reditibus congtuè fuſtentari,& com- modè jara Epifcopalia exhibere non poſſunt: providea- tur per locorum ordinarios,& ordinetur taliter, quòd eifdem rectoribus tantùm de illarum relinquatur pro- ventibus, quòd exinde competentem ſuſtentationem habere b,& Epiſcopalia jura ſolvere valeant, aliaque o- nera debita fupportare. G Decima per Laicos ante Lateranenſe Concilium in feudum recepta à Religsofis, per eos recognita in feudum, non poffunt ipfis Religiofis concedi, fine diæcefanorum confènfù., hoc dict, Domi- Nactis Sanè quam uvis fortè à Religioſis exemptis& aliis fiant| infeudationes de decimis detentis à Laicis,& iidem Lai- ci, quòd illas ab ipſis Religioſis in feudum teneant, re- cognoſcant: non tamen licèt Religioſis eiſdem poſt ta- lem infeudationem, vel recognitionem ſic de facto præ- fumptam, hujufmodi decimas de manibus Laicorum i- pforum acquirere, vel recipere abfque diœcefanorum E- piſcoporum aſſenſu. Illas autem decimas intelligimus poffe raliterà Religiofis de manibus Laicorum recipi vel acquiri, quæante Lateran, e Concitium ipfis Laicis in feudum perpetuo fuêre conceffz. 9 Diæceſani compellunt Religioſos exemptos fèluere decimas parochialibus Ecclefiis, fi non agatur de rebus exemptis, hoc dicit. Dominicis. Diœcefani verò parochialium Ecclefiarum, ad requi- ſitionem rectorum earundem, de ipfis Religiofis fuper decimis, quas habent, vel eos habere continget, qug qui- dem alias ad ipſas ſpectaverunt Eccleſias(niſi de rebus e- xemptis agatur)exhibeant juſtitiæ complementum. G Religio etsam exempti de pofeftombus acquifitis,&r acqui- rendis Ecclefiý parochialibus folvere debent decimas, fi privilegiati non fant..d. Dominicis. Caterùm iidem Religiofi, tam exempti, quàm non exempti de terris& poſſeſſionibus acquiſitis hactenus & amodò acquirendis, decimas integrè ſolvant illis Ec- cleſiis, quibus eædem poſſeſſiones& terræ priùs fuerant decimales, niſi ſuper hoc ſpeciali jure vel privilegio ſint muniti. Q Ex donatione Larcorum habentes decimas antiquas, novales ſupervenientes n eodem loco non percipiunt. h. d. Dom. à alit. Diſtrictione. b„Ad hac vide l. in candemnatione. J. anter cos, fF. de regul. jur. Font, c Hoc t Concilium Lateranen, ſab Alex, III. cap. g. Nec pro eo, qudd fortè in aliquibus parochiuis omnes majores decimas, ſeu partem illarum acquirunt de mani- bus Laicorum, poflunt pro eadem vel fimili portione(fi de novo potmodùm fiant novalia) in eifdem petere, vel percipere novalium decimas eorundem: nifialia ratio- nabilis, per quam hoc facere valeant, caufa fub£t. & %$ DE REGULARIBUS a ET TRANS- euntibus ad religio- nem. TITULUS GAP. I. q Si minor xru, annis ingreditur religionem, in xv, anmo liber exit:nifi in ipfò xu. anno profefionem fecerit, uel habitum Profeſc förum receperit, vel expref& ratam habuerit profefronem prius& Sè felam., Si awtem per totum xv. annum portatit habitum, ubi non eſt diſtinctus, intelligitur Profelſtus, niſi tanta ſit indiſtinctio, quod uiventescum eis ſimili habitu induantur. Si major xrv, annt ingreditur, ſi portat habitum per annum, quantumcunq;, fit indie finélus, intelligitur Profeffas. loan, And. Innocentius IV S b, qui monafterium ante xiv. annum, ut Mona- chus efficiatur, ingreditur, nifi eo completo profeſ- ſionem faciat in ſequenti, vel habitum religionis fu- ſcipiat, qui dari profitentibus conſuevit, ſeu profeſſio- nem à ſe prids factam ratam expreſsè habeat, liberè po- teft intrà c fequentem annum ad ſeculum remear2. Quòd fi per totum fequentem annum in monaſterio per- manſerit, ubi Profeſſorum& Novitiorum ſunt habitus indiſtincti, profeſſionem per hoc feciſſe, vel ſi quam priùs fecerat, ratam habuiſſe videtur: niſi tanta indiſtinctio ibi habitũs habeatur, quòd& Profeſſi& Novitii, ac e- tiam alii communem vitam cum eis ducentes, ſimili pe- nitũs habitu induantur. Qui verò poſt quartum deci- mum annum habitum religionis aſſumpferit, ſi per an- num illum geſtaverit, extunc religionem aſſumptam præſumitur veraciter eſſe profeſſus, ubi profeſſi à Novi- tiis diſſimilitudine habitüs minimè diſtinguuntur, eti- amſi alii degentes cum eis, ſimilibus veſtibus coũtantur: quoniam cùm jam hic ad diſcretionisannos pervenerit, quid agat agnofcit:& ideò ſuſceptum diſcxetionis tem- pore ordinem(poftquam hunc anni probaverit fpatio} intelligitur firmiter approbäſſe. Secùs autem in illo» qui ante difcretionis annos habitum induit regularem: cùm eorum, quæ tunc agit, plenum non habeat intel- lectum. g Hic declarat, qui funt habitus difinita h. d. Diſtinctos d quoque feu difimiles intelligimus effe habitus, ſive Novitiisſine Profeſſis diſſimiles veſtes den- tur: ſive benedicantur, cùm profitentibus conceduntur: ſive etiam aliquid aliud fiat, per quod Novitiorum à Pro- feſſorum habitu diſcernatur XIV. CAP. II G Pradicatores dy Minores intra annum probationu quenguaris ad fui ordinis profefionem recipere non poffunt: quod fi fecerint, re- ceptus alligatus non est eorum ordini,© pf a receptione proféj figa nis aliorum ſunt ſuſpenſi,& puniendi pœnd, quæ prograt ioribus culpis eis confuevst infiigi. Ioan. And. — a De materia hujus tituli vede qua novifame fancèvit Concil. Trident. faf. 25. tit. de Regul.© Monialibue. b Vid. Concil, Tridentin. Jef. 25. tit. de Regul. é Monsalib. cap. 15, ubi de teme pore profeſdonis aliud quùm bic ſtatuttur. c In antig. codic con- flanter legitur ita, inſta ipſum ſequentem annum, Cic. d De ma- reria buſus 5õ. vide(lem. cos qui. lit. de ra:qul.& ibi latè Zabarel. lam, Imolam o alio. Alexan- l H — Heard IN, Fr ws) queng unciationen mintra uó minùsin

vinione? oti redemptione. A) SA Dx- L tahe Hay: oÉ valcltul) 3 5 113 De voto& iE petae ale Mk Alexander IV. Fratribus Pradicatoribus dr Mi- noribus, N” folùm a:[é 7] 1 Licèt zelum animarum» habentes eas lucrari Domino ſolicitè cupiatis, quia tamen decet& expedit, ut confcientiæ puritati non de- ſit judicium rationis, ne unde ſpiritualis profectus quæ- ritur, ſalutis diſpendium fubſequatur: vobis de fratrum noſtrorum conſilio in virtute obedientiæ,& ſub pœna excommunicationis auctoritate præſentium diſtrictiùs inhibemus, ne ante annum probationis elapſum(qui eſt maximẽ in ſubſidium fragilitatis humanæ regulariter inſtitutus) quenquam ad profeſſionem veſtri ordinis, ſeu renunciationem in ſeculo faciendam recipere, nec conſtitutum intra hujuſmodi annum aliquatenũs impe- dire, quò minùs intra ipfum ad aliam religionem, quam maluerit, tranſeat: vel(niſi major tamen quatuordecim annis exiſtens, profeſſus ſit tacitè, vel expłeſoè, aut evi- dentes conftet illum vitam voluife mutare: quod ta- men non præfumitur, nifi clarå probatione, vel compe tentibus indiciis oſtendatur) omninò ad ſeculum te- deat, ſicut de ſua voluntate proceſſerit, præſumatis. Quòd fi fortè contra hanc noftram prohibitionem quen- quam recipere præſumpſeritis, decernimus eum(qui ta- liter receptus fuerit) nullatenùs veſtro effe ordini alli- gatum, vosque à teceptione quorumlibet ad profeſſio- nem ejufdem ordinis fore ipſo facto ſuſpenſos,& inſuper Pœnæ ſubjieiendos, qua fratribus ipfius ordinis pro cul- pis infligi gravioribus conſuevit. CAP: IIL G Decræalis Aon lnm extenditur ad ommes Mendicantes sin aliis vero profeflo expreffa, religion cus fit: tacita antem genera- liter oblgat intra annlum. h. d. ſecundam Zen, Bonifacius VIII Cae tionem b Innocentianã, qug prohibet Con- verſorum profeſſionem recipi ante annum probatio- nis elapfum, piæ memorig Alexander Papa IV. præde- ceſſor noſter ad fratrum Prædicatorum& Minorum- ordines duntaxat declaravit extendi: Unde nos pari fi- militudine rationis indu&ti, declarationem eandemad aliorum mendicantium ordines prorogámus, In aliis autem religionibus profefio exprefsè vel tacitè fieri po- teſt licitè intra annum. Sed expreſsè emiffa(etiam fe- culari habitu non mutato) illireligioni c præcise obli- gat, quam profitens eft profeſſus. Tacitè verò facta in- tra probationis annum per ſuſceptionem habitũs(qui profitentibus tantùm datur) non illi ſpecialiter, cujus habitus eft fufceptus, fed generaliter religioni alicui re- cipientem obligat, ſi ætatis aptæ fit, fi fciens& volunta- rius, ac triduo perſeveret. CAP. IV. (exceptis cafibus hic exprefis) nonest alteri conferendum: interim tamen debebit per alium beneficio deſervirt, afagnatå eidem fab- Jituto congruå portione, unde vivere pofiit b. d. loan. de Fan, Idem Parifienfi Capitulo peee& illius, quircligionem ingreditur, non eſt intra probationis annum alicui conferendũ: Ni. fi ad id ipfius accedat affenfus e, aut conftet, quòd vi- tam voluerit abſolutè mutare, vel profeſſionem expreſ- ſam fecerit, ſeu ſcienter habitum receperit profeſſorum. Sed interim eidem beneficio per alium deferviri debebit, affignatå fibi congruå de ipfius proventibus portione. — k% s G Beneficium ingredientis religionem intra annum probationis IE lunta Anha Ao ni hea beked G Secundum votum fölenne religionis, derogat priori fimplici. S A ahnas d Ah hid. Ioan. de Fan. Idem. oy a poft votum à fede certa religione intranda e+ g miſſum, religionem aliam etiam laxiorem ingredie 2 Z tur& profitetur in ipfa, poteft(voto non obftante prio- ri, cui tanquam fimplici per fecundum folenne noícitur derogatum) manere licitè ineadem, Pro voto tamen non completo erit eidem pœnitentia imponenda. pats{rhi CAP. VL AN G Vacante monafterio Conventus novum recipit Monachum, f communiter ad Abbatem, É eos petat: fad Abbatem Jolim, ſecibs. h. A. Dominicus. n eag, rekle exeetadehy lut laa eh a fa py QE epenan powh å frate gr Tieman f t g t Idem. S lad folum Abbatem pertineat creatio Monachoram, co defuncto nequibit novus Monachus à Conventu creari: Aliàs poterit, ſi eorum creatio ſpectat inſimul ad utrunque. % se DE VOTO ET VOTI RE- demptione. TITU UUS XV CAP. UN: G Votum filemizatum per fufieptionem facri ordinis, vel per profefionem fattam alicui de religionibus per fedem Apoflolicans approbatis, dirsmit matrimonium pòst contraitum: alias folam impedit, Ó non dirimit..d. fecundam Zen, Bonifacius VIII. Biteren. Epiſcopo. Uod: 4 votum debeat dici folenne, ac ad diri- mendum matri monium efficax, nos conſulere voluiſti: Nos igitur attendentes, quòd voti fo- lennitas ex ſola conſtitutione Eccleſiæ eſt inventa: ma- trimonii verò vinculum ab ipfo Ecclefig capite rerum o- mnium conditore, ĩpſum in paradiſo,& in ftatu innocen- tiæ inſtituente unionem& indiſſolubilitatem acceperit: Præſentis declarandum duximus oraculo ſanctionis, illud folum votum debere dici folenne, quantùm ad poft con- tractum matrimonium dirimendum, quod ſolenniza- tum fuerit per ſuſceptionem ſacri ordinis: Aut per pro- feſſionem expreſſam vel tacitam factam alicui de religio- nibus per ſedem Apoſtolicam approbatis. Reliqua verꝰ vota, etfi quandoque matrimonium impediant contra- hendum,& quantò manifeſtius ſunt emiſſa, tantò pro- pter plurium ſcandalum,& exemplum durior pœni- tentia tranſgreſſoribus debeatur: non tamen reſcindere poſſunt matrimonia pb᷑ contracta. e DE STATU REGULARIUM TITULUS XVL CAP. UN: G Moniales tacitè vel exprefè proffe; claufäras mona ferid exire non poffunt, nec adii ad illas intrare: nifi caufa legitima& Superioris lscentia interveniat. h. d. Bonifacins VIII. i Ericuloſo& e deteftabili quarundam Monia» lium ſtatui(quæ honeſtatis laxatis habenis,& monachali modeſtià ſexusque verecundià im- pudenter abjectis, extra fia monafteria, nonnunquam» a Vid. omninò, quod ſancivit novifame Concil. Tident. circa Profeſſionem emitiendam, fef]. 25.tit. de regul. Q Monialilus. c. 15. b Hic quoque tenendum,quod fancivit Concil Trident. fof. 25. de Kegul.& Moni alibus, capis.€ Uid, L precibus. Cod. de im Pub.& aliis fabfiit. d Vid, Conci, Trident. SI 23. de reform. apih C al. confinjas, a Vid. B. Thom,.2..9, 88. art. 3. E.189. art. 4 C 8. b Vid. B. Thom.& ibidem Cajetanum 2. 2,9. 88. art. 7,€ Innuit, guod Moniales corrumpuntur:€ an talibus ac tis,qui publicè volunt, fe dandum corpus Chrifli? gl.1, de filia. 27. q. 1. vid. Doë, in l. fi quis non disam rapere, C. de Epiſc.& Cler. Font. FEfff ș

— 115 Sexti Decret. Lib. JII. Tic XVL&XVIL 9 per habitacula fecularium perſonarum diſcurrunt,& frequenter întra eadem monaſteria perſonas ſuſpectas admittunt, in illius, cui ſuam integritatem voluntate ſpontaneà devoverunt, gravem 4 offenfam, religionis opprobrium,& fcandalum plurimorum) providerę fa- Iubriter cupientes: præſenti conſtitutione perpetuò ir- refragabiliter valitutà, ſancimus univerſas& fingulas Moniales præfentes, atque futuras, cujuſcunque religio- nis ſint vel ordinis, in quibuſlibet mundi partibus exi- ſtentes, fub perpetua in fnis monaſteriis debere de cæte- ro permanere claufura: ita,quòd nulli earum religionem tacitè vel exprefsè profeſſæ, ſit vel eſſe valeat quàcun- que ratione vel causå( nifi fortè tanto& tali morbo€-| videnter carum aliquam laborare conftaret, quod non poſſet cum aliis abfque gravi periculo feu fcandalo com- morari} monafteria ipfa deinceps egrediendi facultas; nullique aliquatenus inhoneſtæ perſonæ, nec etiam ho- neſtæ(niſi rationabilis& manifeſta cauſa exiſtat, ac de illius, ad quem pertinuerit, fpeciali licentia) ingreflus, yel acçeffus pateat ad eafdem; ùt fic à publicis& mun-| ceſi propria, in monaſ danis conſpectibus ſepatatæ, omnind ſervire Deo vale ant liberius,& laſciviendi oppottunitate ſublatà, ei- dem corda ſua& corpora in omni ſanctimonia diligen- tius cuſtodite. In monafterio ngn Mendicantinm tot forores debent recipi quot poterunt fine penuria fuflentari, Ó ultrà non valet receptio. hoc di- cit, Dominics Sanè, ut hoc ſalutare ſtatutum commodiùs valeat ob- ſetvari, diſtrictiùs inhibemus, ne in monaſtetiis ordinum non mendicantium aliquæ recipiantur de cæteto in ſoro- res, nifi quot poterunt, de ipforum monaſteriorum bo- nis five proventibus abfq; penuria fuftentazi; fi fecùs a- &tum fuerit, irritum decernentes. q Abbatife Principibus ſecularibus, ad fi. praſtandum adfirita, finon poffunt per procuratorem jurare, perſo- naliter excundo monaſterium jurabunt, abſque dilatione ad mona- ſterium reditura Domin. x, i verum quando Abbatiſſa vel Prioriſſa cujuſvis mona- ſterii pro feudo, quod monaſterium ipſum tenet ab ali- quo Principe, feu domino temporali, fibi debebit homa- gium,vel fidelitatis facramentum præſtare(niſi quòd per procuratorem illud præftet, poflit efficere apud cum) de monafteriocum honeſta& decenti focietate exire pote- rit co cafu licenter, homagio facto, quàm primùm com- modè poterit,feu fidelitatispreftito facramentoad ipfum monaſterium è veſtigio reverſura: ſic quòd in fraudem xeſidentiæ, ſive moræ clauſtralis, nihil fiat omninò. (Cempelluntur domini temporales per cenſuram Eccleſiaſti- carn, ut in fùr curiis admittant Abbatifjas per procuratores litiga re: Ecclefiaftsci vero in temporalibus© Jpiritualibus earum procu- ratores admsttere debent. Domin, Porrò, ne Moniales caufam, feu occafionem habeant evagandi, Principes feculares, ac alios dominos tempo- rales rogamus, requirimus& obíkcramus b per vifce- ra miſericordiæ ſeſu Chriſti, eiſdem in remiſſionem pec- caminum nihilominùs ſuadentes, quòd Abbatiſſas i. pſas,& Prioriſſas, ac Moniales quaſcunque, monaſterio rum ſuorum curam, adminiſtrationem, negotiàve geren. tes, quibufcunque nominibus cei ſeantur, per procura- tores in fùis tribunalibus feu curiis litigare permittant ne pro conftituendis procuratoribus(quiagornatiin ali. quibus partibus nuncupantur) feu aliis hujufmodi, eaf, dem oporteat evagari, Si qui verò contra płæſumpſe- zint, exhortationi hujufmodi rationabili, atque fan&æ obtemperare nolentes, cùm fit juri contrarium, quòd maae elitatis facramentum a„Alster autem hic legstur gravamen, offenfam gr religionis, b Not. Dam.€ Phi fiant praceptivè.glof 4e quο vide Nraquell. eract. de pæni- lemperandus aut remitiend. cauſa 24. guoa verba regat.va n Materta prec eptir mulicres(præſertim religiofæ) per feiplas litigare co- gantur,& à via deviet honeſtatis,& periculumanima- rum inducat, ad hoc per ſuos ordinarios Eccleſiaſticos a cenſurà Eccleſiaſticà compellantur, Epiſcopis autem,& aliis Prælatis fuperioribus& inferioribus quibuſcunque injungimus, quòd& ipſi cauſas ſeu negotia, quæ præfa- tæ Moniales habebunt agexe coram ipſis, aut in cutiis eo- rundem, ſive ſint homagia, fidelixatis ſacramenta, lites, vel quicquid aliud, ipſa per procuratores carum fieri fa- ciant& tractari. T Ordinarii locorum in ſubjettis monaſteriun propria, in exemptis Apoftolic auftorstate claufuram procurare debent: nec eff pra- pter hoc in aliis cafibus jurisdictio in exemptos cù attributa: hoc die cit. Dominicus, Et quoniam parùm effet condere jura, nifieffent qui ea executioni debit demandatent, Patriarchis, Primati- bus, Archiepiſcopis,& Epiſcopis univerſis diſtricte in virtute ſagctæ obedientiæ, ſub obteſtatione divini judicii & interminatione maledictionis æternæ, præcipiendo mandamus, quatenus eorum quilibet in civitate ac dicœ. iis Monialium fibi ordinario jure ſubjectis, ſua, in iis verò, quæ ad Romanamimme- diatè ſpectant Eccleſiam, fedis Apoſtolicæ auctoritate: Abbates verò& alii, tam exempti, quàm non exempti Prælati Eccleſiarum, monaſteriorum& ordinum quo- rumcunque, in monaſteriis hujuſmodi ſibi ſubjectis, de clauſura conyenięnti, ubi non eſt, ipſorum monaſteriorũ expenſis& fidelium eleemoſynis, quas ad hoc procurent, diligentius facienda,& de ipſis Monialibus includendis, quàm primùm commodè poterunt, providere procu- rent. ſi div inæ, ac noſttæ indignationis voluerint acrimo- niamevitare: contradictores atqʒ rebelles per cenſuram Eccleſiaſticam appellatione poſtpoſità compeſcendo: in- vocato ad hoc(ſi opus fuerit) auxilio brachii ſecularis. Per hoc autem in monaſteriis exemptis ordinarii loco. rum, quoad alia nullam ſibi credant juriſdictionem vel poteſtatem aliquatenùs attributam,. K= se DE RELIGIOSIS POMIBUS TITVYLUS AVIL CAF. UNTO g Non licet novum ordiner vel religionem„aut habitum noya religionis creare© aſſumere. Et reuocati ſunt ordines mendican- tium per Papam nen aßpprobati, crean poft Concilium. Dominicus Gregorius X. in conc ilio generali Lu- Edunen. Eligionum diverſitatem nimiam(ne confuſio- nem induceret) generale Concilium é conful- tå prohibitione vetavit e. Sed quia non ſolum importuna petentium inhiatio illarum poſtmodùm- multiplicationemextorſit, vertùm etiam aliquorum præ- fumptgofa temeritas divetſotum ordinum, prætipuè Mendicantium(quotum nondum approbationis merue- re principium) efftenatam quaſi multitudinem adinve- nit: repetitã conſtitutione diſtrictiùs inhibentes, nę ali- quis de cztero novum ordinem ant religionem adinve- niat, vel habitum novz religionis alumat. Cuné affatim religiones& ordines mendicantes poft di&tū con- cilium adinventos, qui nullam confirmationem ſedis A- poſtolicæ meruerunt, perpetuæ prohibitioni ſubjicimus, & quatenus proceſſerant e, revocamus. a Vid, gifu..3. c. rogo, not. inl. age..de tranf; b Cone | Later fub Innocent. Ii cap.13. c al vuavit. d Inantig. cod ut plurimum legitur ita: cunctos aſſatim religiones& ordines,&c quidars manufiriptus habet ita: cundtos affatim religidſos& ordie lnes mendicantium. e al. proceſſeruni. g Religieſi nimus Abhe weorundem€ quodnull n neede y Drdiny sit, G Carme K ine ad Predica kns exeisyriliy

rompe brachii leuat ordinarii lwo j (ditionem w u7 G Religiefi Mendicantes, per Papam pos? Concilium approbati j È infituts, nen poffunt aliguem ad profefionem recipere, domum vel leeum de novo acquirere, nec acguifita fine licentia alienare, nec extranei predicare, confefrones eorum andire, vel ad fepuitu- ram admittere. Et contra fatumnon tenet, ér contrafaciens, ex- communicatss est. h, d. Dominic. Confirmatos autem per fedem eandem, poft idemo tamen Concilium inftitutos, quibus ad congruam fu- ſtentationem reditus aut poſſeſſiones habere profeſſio ſive regula quælibet interdicunt, ſed per quæſtum pu- blicum tribuere victum ſolet incerta mendicitas: modo deeernimus ſubſiſtere infta ſeripto, ut videlicet profeſ- foribus eorundem ordinum ita liceat in illis remanere, fi velint, quòd nullum deinceps ad eorum profeſſionem admittant, nec de novo domum vel aliquem locum ac» quirant, nec domos feu loca, qug habent, alienare va- leant fine fedis ejufdem licentia fpeciali. Nosenim ca diſpoſitioni ſedis Apoſtolicæ reſervamus in terræ ſan- ctæ ſubſidium, vel pauperum, vel alios pios uſus per lo- corum ordinarios, vel eos, quibus fedes ipfa commife- rit, convertenda. Si verò ſecus præ ſumptum fuerit, nee perſonarum receptio, nec domorum vel locorum ac- quiſitio, aut ipſorum, cæterorumque bonorum aliena- tio valeat,& nihilominùs contrarium facientes ſenten- tiam excommunicationis incurrant. Perſonis quoque ipforum ordinum omninò interdicimus, quoad extra- neos, prædicationis& audiendæ confeſſionis officiuhm, aut a etiam fepulturam. G Revocatto Ordinum Mendicantiim, Pradicatores, Minoresy Eremitanos, é Carmelitas non comprehendit. hoc dicit. Doms nicus. Sanẽ ad Prædicatorum& Minorum ordines(quos e- videns ex eis utilitas Eccleſiæ univerſali proveniens per- hibet approbatos) præſentem non patimur conſtitu- tionem extendi. Cæterùm Eremitarum ſancti Auguſti- ni,& Carmelitarum ordines, quorum inſtitutio dictum Concilium generale præceffit, in folido ftatu volumus permanere. Evxiſtens de ordinibus revocatis, non collegialiter, ſed fingula- fiter ad alios ordines tranfire potest, h. d. Dominic. Ad hæc perſonis ordinum, ad quos conſtitutio præ- ſens extenditur, tranſeundi ad reliquos ordines appro- batos licentiam concedimus generalem: ita quòd nul- Ius ordo ad alium, vel Conventusad Conventum ſe, ac lo- ca fia totaliter transferat b, fedis ejufdem fuper hos permifione fpecialiter non obtentå, DE CAPELLIS MONA- chorum. TITULUS' XVIII CAD. if @ Huſtiruti in Ecelęſũt Menachorum ad curam populi per Epifèo- Pum ad ipſerum praſentationem, per eundem(fi canja Jabfit funt defituendi sh. d. Dominics.; Bonifacius VIII. Resbyterí, quiad euram populi per Monachos in eorum Eccleſiis præſentantur Epiſcopis,& inſtitu- untuz ab ipfis:( cùm debeant efle perpetui c) confuetudine vel ſtatuto quovis contrario non obſtante, ab eifdem nequeunt Ecclefiis(nifi per-Èpifeopos, & ex cauſa rationabili/ a. moveri janin aeni a In manufiript. ita$ ac etiarn fepulturam, Ù alit. transe fean. g Dictio, petpes uus, quid fignificet, vid. Fulgof. confiss7 žacip. sh caufa Benedidt, C. Alex. conſil.$0. incip, omiffo multi EOGHEO,$1 4, VOLPI. — De capellis Monachorum,&c. 18 DE JURE PATRONATUS& TITULUS XIX CAP. UN. Donatio juris patronatus Laici facta loco Eccleſiaſlico, etiam ſine conſenſũ Epiſcopi, tenet: non tamen præjudicat juri Epiſcope, 6. d. Dominicus. Bonifacius VIII. Laicus jus patronatũs Eccleſiæ ſibi competens, ei- dem vel alteri Eccleſiæ ſeu Ioco religioſo duxerit conferendum, hujuſmodi collatio(quamvis abſqʒ aſſenſu Epiſcopi facta fuerit) efficax eſt cenſenda b. Per præfatam tamen collationem juri Epiſcopi, qui eidem aſſenſum non præbuit, nolumus in aliquo derogari. ¶ Laicus quadrimeſtre tempus habet ad praſentandum: Eceles fia vero femefite, licct à Laico acquiſtuerit jus patronatũs. hoc dicit, Dominicus. Verum lictt patronus Laicusad præfentandum tempus habeat quadrimeftre duntaxat: Ecclefia tämen, vel mo- nafterium, cui facta eft à Laico juris patronatus collatio, tempus habet femeftre. Et omninò quantùm ad præfen- tationem pertinet, non ut patronus Laicús, fed ut patro- nus debet Ecclefiafticus reputari. % soe DE CENSIBUS, EXACTIONIBUS, & procurationibus. TITULUS AX CAP. L Archicptſenpus volens prouinctam viſßtare, hriùs debet vifi tare Ecclefiam civitatem,€ dicceſim propriam, Cericos& Laicos earundem. h. d. Dominicss, Innocentius IV. Omana ¢ Ecclefia:[& infia.} Ẹ Statuimus, ut quilibet Archiepifcopus fuam volens vifitare pro- vinciam, priès Ecclefiæ fuæ Capitulum ac civita« tem& diœcefim propriam plenè vifitáre procuret: nec fit folùm erga majorum, fed etiam minorum Eccleſia- rum, neccirsa Clericorum tantàm, fed etiam populorunt viſitationem intentus. Et ſi commodẽ vel abfque dificul- tate accedere ad unamquamque non poterit, de pluribus locis ad unum congruum Clericos& Laicos ſtudeat con- vocare, ne in illis vifitatis poſtponatur. g V: Gratk fua diæcef p Archiepifcopusin parte velin totum Ve ftatomnsa loca Ecclefiaflica, Clerum ér populum proùsncis, proci- rationem a vifitati recipiendo. h, d. Domin, S Deinde liceat ci per totam provinciam vel ejus partem vifitationis officium exercere, civitates& diœcefes, Suf- fraganeos ſuos& eorum ſubditos, cathedralium& alia- rum Eccleſiarum Capitula& monaſteria. Eecleſias& alia religioſa& pis loca, Cleros& populos liberè viſitando, ac procurationes à ſocis tantum recipere viſitatis. G Archiepifiopus pos? incæptam viſitationem in una dicceſi tranſiens ad aliam, ad primam redure non poreft:niſt de nouo reite- ret in tota proxincta. Dominic.: Ex quo tamen aliquam de ipfis diœæcefibus viſitare cœpetit, nunquam poſteà, ſive totam, five partem ejus viſitaverit, revertatur cauſa viſitationis ad illam, priuſ- quam omnes reliquæ ipſius provinciæ dicœceſes in toto velin parte ¶ quas ſecurè viſitare poterit)& ſua denuò fuerint viſitatæ. Quòd fi fortè eadem diœceſis vel ali- qua ibi Ecclefia plùsaliisindiguerit viſitari: tunc aliarum a Demateria hujus tit. vide guod notifame decrevit Concile Trid. fif.zs.de refor..g.'Vid. L cam à matre.Cde rei. vend.& l- peto.$. fratre, ff. deleg. 2: c De matéria hujus decret, prater fia- tuta in Conc. Later, fub Alexand., III. c.&.& in Concil. Later. fub ſnocent. III..3ʒ. vide omninò qua noviſſim ſanci vit concil. Trid. Meꝗ. de reſorm. cap.Jj.

= ae Sexti Decret. Lib. ITL. Tit. XX. 120 viſitatione intermiſsà redeat ad eandem> Gà loci diœ- cefano requifitus extiterit, vel de omnium aut majoris artis Epifcoporum ejufdem provinciæ procefferit con- filio& aſſenſu:; ad quodiidem fe pronos exhibeant, ne animarum profectus aliquatenùs negligatur. Si verò malitiosè in his difficultatem adhibuerint, Archiepi- ſcopus licentiam fuper hoc à fede Apoſtolica poſtulet confidenter. T r T Expedit vifitatione non resterat ilam Archicpiſcopus ſine confilio Sufraganeorum ér definitione in fèriptis prius faita: debet tamen reincipere ab tlis, qui inprima non fuerant vifitati. hocdi- est. Dominios. P Poftquam autem femel omnes provinciæ ſuæ diœce- fis vifitaverit, licitum fit ei pofteà( priùs tames Suffra- ganeorum ſuorum requiſito conſilio,& ipfius defini- tione ſupet hoc habita coram eis, quæ in ſcriptis redigi volumus, ut poffint a aliis effe nota) vifitationem per eandem reiterare provinciam, juxta modum fuperiùs annotatum: etiamfi non interveniat in koc Suffraga- neorum ipſorum aſſenſus: illam femper providentiam adhibendo, ut in pofterioribus vifitationibus illas Eccle- ſias, eosq̃ue Cleros& populos priùs vifitet, qui non fue- rantab eoin prioribus vifitati: nifi magis fit aliis vifita- tionis officium opportunum. g Archiepifiopps vifitans debet proponere verbum Dei, ingui- rere de uita minifirorum,& de pertinentibuus ad divinum officium, abſct juramento: infamatos ordinartis denunciet,& notoria crimi- na puniat. hd. Doming. Sanè hujufmodi impenfurus officium, propofito ver- bo Dei quærat de vita& converſatione miniſtrantium in Ecclefiis& locis aliis divino cultui deputatis, ac cx teris quz ad officium ipfum ſpectant, abſque coactione & exactione qualibet juramenti, ad ipforum emenda tionem per ſalubria monita‘b, nunc levia, nunc aſpera, juxta datam fibi à Deo prudentiam-diligenter inten- dens. Quòd fi de aliquibus orta fuerit infamia, con tra eos ordinariis ipforum(ut fuperhis folenniter in- quirant) denunciet, fi viderit expedire. Notoria verò crimina, qu examinatione nonegeant(cùm fuperhis meritò notari poffit ordinarioram negligentia eorun dem} liberè corrigat, pæœnam pro illis debitam infli- gendo,: G Vifitator non in pecunia, ſed victualibus recipiet procuratio- nem moderatam: nec familia fha aliquid recipere potest etiam prarextu officit, nec ipfè, nec fus aliquod munus etiam oblatum re- capient, h d. Dominicis. Procurationes autem recipiat, fecundùm quod eft in canonibus c conftitutum: nullam tamen pecuniam i- pfe vel aliquis de fua familia, occafione alicujus officii aut conſuetudinis, feu quolibet alio modo earum nomi- ne, ſed in victualibus expenſas tantùm recipiat modera- tas. Caveat inſuper, ne ĩpſe, vel quifquam fuorum aliquod munus, quedcung; fit,& qualitercunque offeratur, præ- fumat recipere: ut non qug fua funtyideatur quærere, fed qus Jefu 4 Chrifti. Quòd fi fuerit contrà præfum ptum, recipiens maledictionem incurrat, à qua nunquam niſi duplum reſtituat) liberetur: volumus enim in his fraudem quamlibet penitùs evitari. Forma Vviſitationis præmilſa ſervari debet in Epiſcois&- aliis Pralatis inferioribus: Regularium conſuetudimibus exceptis. hoe dicit. Dominicus, Hanc autem viſitandi formam ab univerfis etiam Epi- ſcopis aliisque Prælatis ordinario jure ſuos ſubjectos viſitantibus, plenè obſervari præcipimus: ſalvis ſuper hoc rationabilibus& approbatiskeligioſorum conſuetu- dinibus& regularibus inſtitutis. a al. Poſſot. b Tud. omninò conc. Tid. affir. de reform.cap.t € Hos canones habes in Conc, Later, initio cap, citati, d al. deest dlictio, Ieſu. e al. ſubditos. d CAP IL G Quia decret Innocent. IV. fupra proxim. non bent fèrvabatur in iho capitulo, qus præceperat procurationes in victualibus non in hecunia recipi,& non recipi munera, nec etiam praurationes in vt- ctualilus d loci non vifitatis: slam confirmat; pænas adjicsense Ioan, Andr. Gregorius X. ån generali Concilio Lug- dunen, Xigit perverforum a audacia, ut non fimus folå de- liorum prohibitione contenti, fed etiam pœnam delinquentibus imponamus. Conſtitutionem itaque felicis recordationis Innocentii Papæ|V. predecefforis noftri editam, fuper non recipiendis in pecunia procu- rationibus, ac fuper receptione munerum, vifitantibus, eorumque familiaribus interdicta, quam multorum fer- tur temeritas præterire, volentes inviolabiliter obſer- vari: eam decernimus pœnæ adjectione juvandam. Sta- tuentes, ut univerſi& ſinguli, qui ob procurationem fibi ratione viſitationis debitam exigerè pecuniam, vel eti- am à volente recipere, vel aliàs conftitutionem ipfam- endo munera, five vifitationis officio non impenfo rationem in viđtualibus, aut aliquid aliud procu- rationisoccafione violare præfùumpferint, duplum ejus quod receperint, Ecclefix à qua id receptum fuerit intra menfem reddere teneantur, Alioquin extunc Patriara chæ, Archiepifcopi, Epifcopi, duplum ipfum ultra præ- dictum tempus reſtituere differentes, ingreſſum fibi Ec- cleſiæ ſentiant C interdictum. Inferiores verò ab offi- cio& beneficio novetint ſe ſuſpenſos, quouſque de du- plo hujufmodi gravatis Ecclefiiis plenariam ſatisfactio- nem impendant; nullå eis in hoc dantium remiffione, liberalitate feu gratiå valiturâ. CAF: IIL G Vifitator recrpere potest procurationem in pecunia volentibus vifitatis Sed una drenltra nnam procurationem non recipiet licet piura vifitaverit lasa, h. d. Dominic. Papa* X. prædecef- Bonifacius VIII. F icis e recordationis Gregori ſor noſter prohibuit in Concilio Lugdunenſi, ne ali- qui ob procurationem fibi ratione viſitationis debitam exigere pecuniam præſumerent, vel etiam recipere à vo- lente. Verùm quoniam rerum experientia nos inſtru- xit, ex koc tam perſonis viſitantibus, quàm locis& Ee- cleſiis viſitatis multa incommodorum diſpendia prove- nire, coneedimus, ut Patriarchæ, Archiepiſcopi, Epiſcopi, & alii, quibus ex officio competit viſitare, à volentibus Eccleſiarum& locorum viſitatorum rectoribus ſeu per- fonis pecuniam licitè recipere valeant, pro fumptibus moderatis faciendis in victualibus, diebus quibus viſi- tationis officium perſonaliter exercebunt: Adjicientes, quòd non liceat viſitanti niſi unam procurationem reci- pere unå die, five unum locum fülum vifitaverit, five plura, etiamfi locus quilibet vifitatus ab illo fufficeret ad procurationem integram perfolvendam, cùm eidem fufficere debeat, ut temporalia metat à locis perfona- liter viſitatis, pro diebus, quibus eis ſpiritualia ſubmini- ſtrat: Cateta verò in ejuſdem prædeceſſoris conſtitutione contenta in fuo volumus robore perdurare. 1 CAP- 1V g Siuniverfitas vel fingularis perfina Ecclefias vel È celefiaf scad berſonas compulerst folvere pedagia,t el guidagia, vel exac jine pro rebus fuis,guas causá negotiationis non deferunt, vel pro perjomt gulares ſunt excommunicati,& univerſftas interdita: nec prodest contraria confuetudo. Cle. hoc addit, qubd dicceſani, qis y aliquos has ſententias incidiſſe. illos publicar e debent, È tpat tentias facere obſervari eod. lit. praſenti. I oan, And. —— bus conſtat fè ja a Vid, Conc. Trid. fef zø. de reforce; quod fi quifquam. b In etert exemplari deeſt, ſentiant.€ Vi d, Conc. Trid. ſeſſiæ æ. de re- for. cap. pe 5., tamen in optione eorum 3. P Idem. L fe fer È Ketandan ter AUM ter

12 —— De conſecratione Eccleſiæ vel altaris,&c. Idem. Uanquam à pedagiorum exactiones, tam jure cano- nico, quàm civili regulariter meritò ſint damnatæ b- tantò tamen diſtrictiùs ne ab Eccleſiis& perſonis Eccle- ſtaſticis talia exigantur, prohiberi oportet, quantò ſi id fiat, major inde trauſgreſſionis reatus incurritur,& offen- fa evidentior comprobatur. Cùm igitur Ecclefiæ,Eccle- fiafticæġue perfonæ acres c ipfarum non folùm jure humano, quinimò& divino, à ſecularium perſonarum exactionibus ſint immunes: conſtitutionem felicis recor- dationis Alexandri Papæ IV. prædeceſſoris noſtri(qui ſta. tuit Eccleſias& perſonas Eccleſiaſticas ad pedagia& gui- dagia penitùs non teneri, neç ad exhibendum vel folven- dum talia pro rebus fuis propriis, quas non cayså nego- tiandi deferunt,vel deferri faciunt, feu tranfmittunt:)Vo- lentes proptėr multorum inſolentiam& abuſum ponæ adminiculo adjuvare, adjicimus diſtrictiùs inhibendo (contrariâ confuetudine quorumcunque, quæ dicenda eft corruptela veriùs, non obftante) ut nec collegium, nec univerſitas, nec aliqua etiam fingularis perfona, cu- juſcunque ſit dignitatis, conditionis aut ſtatüs, à præfatis Eccleſiis, aut perfonis, pro perfonis ipfis aut rebus prædi- ctis talia exigat, vel extorqueat, per fe vel per alium, fuo nomine vel etiam alieno, aut easad hujufmodi perfol- venda compellat. Qui verò contrà fecerint, fi perfong fuerint fingulares, excommunicationis: fi autem colle- gium vel univerfitas civitatis, caftri, feu locialterius cu- juſcunque, ipſa civitas, caſtrum vel locus interdicti fen- tentias ipſo facto incurrant: nec ab excommunicatione hujuſfmodi abſolutionem vel interdicti relaxationem- obtineant, doncc exađta plenariè reftituerint,& de tranf- greſſione ſatisfecerint competenter. CAP. V. F Archiepifèopus vifitare potest provmciam ac etian iterare, licet Suffraganei non ſint nagligentes:& tunc confeſfiones omnium audire, alſoluvere,& pænitentias mponere. h. d. Domin. Idem. preat d declaramus edi&o, Archiepifcopum pof- fe fecundùm tenorem conftitutionis felicis recorda- tionis Innocentii Papæ I V. prædecefforis noftri, fuper hoc editæ, fuam provinciam vifitare liberè,licèt non fint ejus Suftraganei negligentes,& iterare viſitationem eandem, ac proenrationesà locis recipere viſitatis. Conſuetudi- ne(fi qua forfan ab ipfis Suffraganeis vel ab aliis allege- tur) præmiſſis contrarià, non obſtante. Poteſt etiam i- dem Archiepiſcopus dum viſitat, confeſſiones ſubditorum Sutfraganeorum audire, ac abfolvere confitentes,& ipfis Pœnitentias injungere ſalutares. D Se DE CONSECRATIONE ECCLESIA vel Altaris. TITULUS XXI. CAR UNTC @ Pollut Ecclefia pollutum eft cæmeterium ihs contiguum, ſed non remotum. Pollutio cœmeterii Eccleſtam non polluit, lickt conti- Zua exiſtat. Polluto uno eꝶmeterio, aliud illi contionum pollutum non esf, licet per portam de uno in alind detur ingreffus. hoc dicit. Dominicus. a Vide Conc.Lat fùb Alex. III..22.& Conc. Trid fef. 25. de ref. .20. b Ergòeas faciens probabit hoc fibi licere. infra.2,de im- mun. Eccl. l. 1. C. vecti. not. Dom.& Phil. vide Lf publ; canus,$.derebus, f. de publ. Font. d vide Conc. Trid. Sefizg. de refar...$.à metropolitani; verd unde intelliges qualiter hodie pro- ekat difpofitio hujus capitis Bonifacius VIII Ia Ecclefiam pollui fanguinis aut feminis efufione contingat, ipſius cœmͤ⁵eterium, ſi contiguũ ſit eidem, cenſetur eſſe pollutum: unde antequam reconciliatũ fuerit, non debet in eo aliquis ſepeliti. Secùs ſi remo- tum fuerit ab eadem. Non ſic quoque in caſu conver- ſo ſentimus, ut videlicet polluto cœmͤ⁵eterio, quamvis Ec- cleſiæ contiguo, debeat Eccleſia reputari polluta: nes minùs dignum, majus, aut acceflorium, principale ad fe trahere videatur. Non unum, fed plura cœmeteria eſſe noſcuntur, quæ quamvis ſibi cohærentia, pariete tamen medio ſejunguntur. Ideoque violato eorum altero, alte- rum ¶ licet de uno ad aliud per portam intermediam ha- beatur acceflus) non propter hoc reputabitur violatum, DE RELIQUIIS ET VENERATIONE ſanctorum. TITULUS XXIL CAP. UNIC. G Ffiaduodecim Apofolorum, quatnor Evangeliftarum d quatuor Dolorum dr Confelſorum Eccleſiæ, ſcilicet Gregorii, Ane guflint, Ambrofis, é Hieronymi, fub officio duplics debent filennte ter celebrari. loan. And. Bonifacius VIII. Lorioſus Deus in ſanctis ſuis,& in ma» jeſtate mirabilis, cujus ineffabilis altitudo pru- dentiæ nullis inclufa limitibus, nullis termi- nis comprehenſa, recti cenſurà judicii cœleſtia pariter & terrena diſponit, etſi cunctos ejus miniſtros ma- gnificet, altis decoret honoribus,& cœleſtis efficiat bea- titudinis poſſeſſores: illos tamen(ut dignis digna repen- dat) potioribus attollit inſigniis dignitatum,& præ- miorum uberiori retributione proſequitur, quos c di- gniores agnoſcit,& commendat ingentior excellentia meritorum. Sic& alma mater Eccleſia ejus ſacra veſti- gia proſequens,& exemplo ducta laudabili, licèt uni- verſos in regnis cœleſtibus conſtitutos ſtudiis honora- re ſolicitis& ſonoris efferre præconiis non deſiſtat: glo- rioſiſſimos tamen Chriſtianæ fidei principes, athletas Dei electos, juſtos ſeculi judices, lumina veta mundi, videlicet Chriſti redemptoris Apoſtolos numero duo- deno contentos, qui viventes in carne prædictam Eccle- ſiam ſuo precioſo ſanguine plantaverunt, ipſam erigen- do ſublimiter,& diſciplinis ſanctiſſimis dirigendo: Re- verendiſſimos etiam patres virosque clariſſimos quatuor Evangeliſtas Domini, per quorum diligentiſſima& ſi- deliſſima ſtudia eidem Eccleſiæ facra Evangelia illuxe- runt: Egregios quoque ipſius Doctores Eccleſiæ beatos Gregorium, qui meritis inclytus fedis A poftolicæ curam geſſit, Auguſtinum& Ambroſium venerandos d an- tiſtites, ac Hieronymum Sacerdotii præditum titulo, eximios Confeſſores ſummis attollere vocibus, laudi- bus perſonare præcipuis,& ſpecialibus diſponit hono- ribus venerari. Horum quippe Do&torum perlucida& ſalutaria documenta prædictam illuſträrunt Eccleſiam, decoràrunt virtutibus,& moribus informàrunt: per i- píos prætereà quaſi luminoſas ardentesque lucernas ſu- per candelabrum in domo-Domini pofitas(errorum tenebris profugatis) totius corpus Ecclefiæ tanqguams fydus irradiat matutinum: eorum etiam foæcunda fa- cundia cœleftis- irrigui gratiâ influente Scripturarums ænigmata reſerat, ſolvit nodos, obſcura dilucidat, du- a De materia hujus lecretalu, vide plene Tarrecrematam&- altos in cap. Ecclzſiu. de conſecrat diſtinct. 1. b Vide Chaffaneum in Catalogo glorie mundi, part. 3. conſiderat. 20.& multis fequenti- bus. c Vide text. 59, difina. cap ad hoc, Fonts À Aist reverendis

sona p ſermonibus ampla ipſius Eccleſiæ fabrica velut gemmis Sexti Decret. Lib. biague declarat.: profundis quoque ac decoris lorum vernantibus rutilat,& verborum elegantiâ fing gulati glo- rioſiùs ſublimata coruſcat. Ideoque circumſpecta pru- dentià dictæ ſedis(quæ actibus intenta.&o peribus 3 pietatis, libenter& quæ ſunt Dei) præmiſſa ſol pay pe & debite meditatione per norem nn gouam,€j Eccleſia Tor sorificenti iæ poroi ut ab ea tant ò propenfiùs ane ipſam præ piis ducti„onſiliis dig ptædeceſſores noſtros Romano: cun cialis devotionis profequentes affectum, a ſta Sanctorum ſub duplici ordinaver branda) imitari ſolicitè inter lorum, Evangeliftarum& Cor orum Eiye præ- cip de officio duplici per us aiverfas orbis tuimus,& præcipimus annis fit tomporibus ſolenniter celebra leſias volun Bn BE IMMUI]? Cœmeterior Ceculares lis vel ex. quirendis exrge ſtrabendum, 2 vel poteſtatis gerentes of tem& immunitatem Eccle am lædere ac mĩnuere tanquam hono Eecleſiarun invi- di moliuntur: expedit,quòd 1 ntiam& aucte tatem ſed. Apoſt.ſ quæ curam habet Eccleſiarum omniu & tutelam) contra talium auſu onamina opportu- num remedium apponatur æ, ut Eccleſiæ in plenitu dine juris ſui& libertatis integritate e, ac dete ſtabilis malignorum audacia,& inſolentium nefaria te- meritas propulſetur. Sanè intellex rimus, din regno Franciæ, Communiæ, Seabini ſeuConſules& alii domini temporales,& ii, qui jurif fditionem inipfiscommuniis, rcent, vel qui e ecutio juftitig fe s k civitatibus, caftris& bus in illis commifh ef leſti ſunt nimiùm Eccleſiis ſuper plu&c infeſti inter cætera nituntur& ſtudent, ut allig ollectas f& talias& alia:hujufmodi ezdem Ecclefiz pretextu bo- cularis, mo a Al ita: nonnullos pradeceſſörum noſtrorum Romanorum D. Nid ſeſſlat. de refor.a0. ubt pri vilegia© immunitates Ecclefiarum& O perf narum Ecclef ſaſtic á rum innovantur r confirmantur,© vid. Conc.Lat fub Alex HI, 15.© Conc. Lat. fab Leone X. Soff. o. tit. dereformat. curie.$. etiam a jure. À al apponatur. e alias locentur.£ Uide Anch confil gő incip. faper diflo dubio, Dec. confil496. incip, in cauſa do- mini. Glaf: confit.$z. mcp, dié a predia. velum: g, Pontificum dre. ertere E as( de fratrum noftrorum confilio& aſſenſu ſub -| cœlo non eft datum hominit | aguntur Mifarum | | ML Tie. XXIL norum quæ acquiliverunt, tribuant& perſolvant, vel extra manum ſuam ponant hujuſmodi acquiſita. Vo- | lentes itaquef ſuper his s omnibus( prout expedit) folic itè 1 | 124 providere, tot que temerariis aufibus congtuis præſidiis obviare, auctoritate Apoſtolicà, præ habità cum fratribus noĝtis diligenti deliberatione decernimus, no. | præfatis Cr mmuni Se nis, 585 iis, qui in eis jurisdictio- l Eoclefiis vel per i tertitorium conſtitutæ. ionas ad die num fua Met i 2 yn vel quæ deincæps acquirent, clufis e A ribus Cr Jèditionibns,co parlamentis, v cjus cultus fit“ ficus. Sit itague ad Ecclefias humilis& s, fit in eis ta canverfatio, Deo placita ¢, que confiderantes non fi pi ficiat. Convenientes 101 uper omne nomen/ a quo ali ud ſub 1ibus, in quo faivos fieri cr re- videlicet JE SU Chriſti qui i, qui pulum füum à peccat is eorum) exhi- } llant ,& quod generali- 1 omne genu fi nor men tatur, ræcipuè dum fum illud nua cordis ur; attendantur omen quar£ fui, quod ve in locis Sillem. i tis orationibus bus cum p tionem excitet, conclan committat, ient in Í cietatum quarumlibet concilia í parlamenta. Ceffent vana,& r pr celloi ra ſolennia, devo- is ceisde em, in qui- concione ge put s offen- dek? orum eſt venia poſ hendantu rumq̃ue ca narum ac fi Itus, omnis in æis fecu eſcat, nulla inibi tétur, fint loca eac 4 imina iis ir à Laicorum cognitionit g Locorumo Ecelefiis habita Dominicus. Ordinarii locorum hoc faciant o ——— seee aeaee d bſervari: ſuaden à Secularem lgit sji. codice. e beatum Chi e Philipp, ai E 7S. c Alias, ſüper e. l. Ehiſt. Pauli ad C muniſteria. 3 al. conſilia. ſuadeant,

Chil um) e vs} Š i a} e chi ia 125 De immunitate Eccleſ. cœmeteriorum,&c. ſuadeant, interdicta hujus canos auctoritate compe- ſeant/ ad hoc alios etiam in Eceleſiis ipſis magis aſſiduos, & ad præmiſſa idoneos deputando. Et nihilominùs pro- ceſſus judicum ſecularium, ac ſpecialiter prolatæ ſenten- tiæ in eiſdem locis omni careant robore firmitatis. Qui verò præmiſſas inhibitiones animo petulanti contempfe- rint, prater proceſſum ordinariorum&t deputandorum ab ipfis, diving ultionis& noſtræ potetunt acrimoniam formidare„donec fuum confe reatum à fimilibus fir- mato propoſito deliberavetint abſtinere. CAP. III E Pn eeffis Laicorum Ju CUericis colledtas, tallias& onera smponebant: é ts Clerscorum, qui talibus conſentiobant. Bonifacius VIIL f itas, quod& praſentium experimenta temporum ma- nifeſte declarant, dum ſuis finibus non contenti nituntur in vetitum, ad illicita elagant; nec prudenter at- tendunt, quàm ſit eis ine 0 Eccleſiaſticasve perſo. nas& bona interdicta poteſtas, Eccleſiarum Prælatis, Ec. eleſiis, Eeccleſiaſticist nis regularibus& ſeculari- bus imponunt onera g ra via, ipſosdue talliant,& eis cel. lectas imponunt, ab ipfis fuorum proventuum vel bono- ram dimidiam, decimam fen yicefimam, vel quamvis alieni portionem aut quotàm exigunt-& extorquent, ricis e Laicos infefos oppidò ttadit'ahti i 126 locorum cone nque ptæemi- oſuerint, ex- d ædes ſacras depoſita E um perſonatum ubilibet ar- reſtaverint, ſaiſiverint, ſe occupare præſumpſerint, vel arreſtari, ſaiſiri à aut occu+mandaverint, aut occus pata, faifita b fen arreftata receperint:necnon omnes, qui ſcienter dederint in prædictis auxilium, conſilium, vel favorem publicè vel occultè, eoĩpſo ſententiam ex- communicationis incurtant. Univerſitates quoque, quæ in his culpabiles fuetint, Eccleſiaſtico ſupponimus intet- dicto. Prælatis& perſonis Eccleſiaſlicis ſupradictis in vir- tute obedientiæ,& fub depoſitionis pœna diſtrictè man- dantes,ut talibus abfque expreſſa licentia dictæ ſedis nul- latenùs acquieſcant: quodque pratextu cujuſcùnque obligationis, promiſfionis,& confeſſionis& factarum hactenus vel faciendarum in anteaʒ priuſquam hujuſmo- di conſtitutio, prohibitio, feu præceptúm ad notitiam i- plorum pervenerint d, nihil folvant, neċ ſupradicti ſe⸗ culares quoquo modo recipiant.Et ſi ſolverint vel prædi- ctitkeceperint, in excommunicationis ſententiàm inci- dant ipfo facto-. A ſupradictis autem eCοbmunicatio- num& interdicti ſententiis nullus abſolvi valeat, præ- terquam in mortis articulo, abſque ſedis Apoſtolicæ au- doritate& licentia ſpeciali: Cum noſtræ intentionis ex- ula rium poteſtatum abuſum nul- mulatione tranſire. Onmmia privilegia derogantia huie conſtitutiont caſſas& ira tur, civitatum, caſtrorumſſeu quorumcu iq; ftitutorum ubilibet,& quivis alii- cujufc nentiæ, conditionis,& ſtatùs, qui talia egerint, vel receperint, autap cleſiarum vel Eccleſiaſtic eoſqque moliuntur multifariè ſubjicere ſervituti, ſuæque ſubmittere ditioni:&(quod dolenter referimus)non. nulli Eccleſiarum Prælat5 Eccleſiaſticæque perſonæ, tre pidantes ubi trepidandum non eſt, tranſitoriam pacem| quærentes, plus timentes majeſtatem temporalem ocfen. dere quàm æternam, talium abuſ m temer rie, quam ĩmprovidè acquieſcunt, ſed ritate ſeu licentià non obtenta. | Apoſt 3 Ecclefiaflicaspro rebus fuis vel Esclefarum HFPracipit perſo chere abſqꝶ licentia Apoſtolicæ mil Larcis ſolv gue col mutni, fäbventionts, doni, vel alzo quolibet: ute Lici talliasnon exicant vel recipiant, nec depoj sontra facienti y Herſonarum Eeccleſi carume ſingulares ercmunicat, une verſitates interdicit locum habeant in přomilionib uá pæna bus fali etiam ante hanc tonflitutto. nem, fi pofin niur vel recipiantur:~ abhis fi llus Påpa a zt; preterauam in mortis articulo, hed, Nos igitur talibus iniquis actibus obviare volentes, de fratrum noſtrorum conſtlio Apoſtolicà auctoritate ſtatuimus, qudd quicunque Prælati, Eccleſiaf icæque per- ſonæ, religioſæ vel feculares quorumcunque ordinumu, conditionis ſeu ſtatũs, collectas vel tallias, decimam, vice- ſimam, ſeu centeſimam ſuoru 3 farum proven| tünm vel bonorum Laicis folverint-vel promife ſe ſoluturos conſenſerint, aut quamvis aliam quanti- tatem, porkionem, aut quotam ipſorum proventuum- vel bonorum æſtimationis, vel valoris ipſoram, ſub ad. jutorii, mutui, ſubventionis, ſubſidii vel doninomine, ſeu quovis alio titulo, modo, vel quæſito colore abſque auttoritate ſedis ejuſc e Reges, ſeu Frincipes, Duces, Comites, vel Barones, poteſtate Capita-| nei,vel Officiales vel rectores, quocunqʒ nomine cenſean ntentis | a a Querebat loan. Mont: in tfo càp. Quid fifi hèn Eccleſiaft ios Herſonis, ſed corum homtnibuss, nunquid t Pehe hujus capi Et diıceb quod ffo, quia fit fraus i| infra de régulis jur. cap fi rà depriüileg:g| eod. cap, eos. fecundu apum, Abb. Dom. Philipi dic| J 4 n e t nukocafù habébet locum bac conſtitutio, quia penitas revocata cum| I f d , de gua infia Sai declarationibus, nec ullas Doflsrut eam legit, Font. b a. lras, dolentes, | f rint, vel| a | j { | S j 5 Eeulart 8 ;per alium ad deſiſtendum, vel in foro ſeculari de quæ Non obſtantibus quibuſcunque privilegiis fub quibuf cunque tenoribus, formis, ſeu modis, aut verborum con- ceptione conceſſis Imperatoribus, Regibus& aliis fupra- dictis, quæ contra præmiſſa in nullo volumus alicui vef aliquibus ſuffragari. CAPATY: Excommunicati ſuni, qui impedtunt ſuper cauſfßs quaad S j frum Ecci tcum de jure vel de confüetudine pertinent, literas lica impætrare, vel fuper ipfis coram- ordinari vel cleſiaſticis latigari. Ioan. And. lem Uoniam(ut intelleximus) quoründam juftitřario» O ballivorum judicumvẽ ſecularium ac tem- poralium dominorum in quibuſdam partibus præſum- ptuoſa temeritas ſie excrevit, ut in terris eorum ſive di⸗ r licas impetrantes„ vel ad judi- s recurrentés, fuper caufis; negotiis quæſtionibus, quæ ratione perſonarum aut rerum de jure aut antiqua conſuetudine ad forum e Ec- eleſiaſticum pertinent, obtinere non poſſunt in eis per m ordinarios judices vel Apoſtolicas literas juſti- complementum, quin potiùs fuper illis recurrere judicium ſeculare, vel à lite, cauſa ſeu quaſtione deſi- ſtere compelluntur: Nos juſtitiam noſtram 8 Ecclefiæ ſponſæ noſtræ nolentes negligere, qui alios in fua jufti ia confovemus: ſtatuimus di hibendo, ne quis impetratores litetarum no sin foroEt- clefiaftico delegato fen ordinario li s, ſen litiga- re volentes, Give ambæ partes hot voluerint, five una fis per cauſis Eccleſiaſti cis, ſive que ad forum Eecleſiaſticum ratione perſonarum, negotiorum, vel terum, de jure vel de antiqua conſuetudine pertinere noſcuntur, pet ſe vel ls ti rum, vel al ſtionibus hajuſmodi litigandum per eorundem judicum Eccleſiaſticorum vel impetrantium, aut litigantium, ſeu 1 5 a n y 45 ſiſari. b al. ſiſata.© In manufer. legitur confiante ita: dr concéfsons: d al pervenerit.€ Que fint ille caufa, vzde inc. licet. de foro compet, inantig. Bart, in exiravag, 4d qe» prin. en ver b. denunctaltone.

127 Sexti Decret. Lib. III. Tit. XXIV. 128 T volentium litigare, aut propinquorum ipforum feu re- rum illorum, aut Eccleſiarum fuarum etiam ca ptionem, modiſyk aliis quibuſcunque compellat, feu compelli fa- ciat vel procuret: nec per fe aliofvé impediat, quò minùs coram judicibus Ecclefiafticis, delegatis feu ordinariis querelantes de cauſis, quæ(ut præmiſſum eſt) ad cogni- tionem pertinent eorundem, poflint liberè juftitiam ob- tinere: nec ad prædicta facienda det auxilium,confilium, vel favorem. Siquis verò contrà præfumpferit, excom- municationi ſe ipſo facto noverit ſubjacere: à qua(nifi tam judici, cujus cognitio fuerit impedita, vel jurisdictio uſurpata, quàm parti, quæ turbata in proſecutione fuerit ſui juris, de injuria, damnis, expenſis,& intereſſe prius per eundem integreè fuerit ſatisfactum) nullatenùs ab- ſolvatur. CAP F. G Domini temporales prohibentes fubditisne oum perfonis Eccle- ffaſticis contrahant, vel communia olſequia exhibeant, ipfo fafo excommunicationem incurrunt. h. d. Dom, Idem. Os a, qui temporale dominium obtinentes, ſuis ſub- ditis, ne Prælatis aut Clericis, ſeu perſonis Eccleſiaſti- cis quicquam vendant, aut emant aliquid ab eisdem, ne- que ipſis bladum molant, coquant panem, aut alia ob- ſequia exhibere præſumant, aliquando interdicunt(cùm talia in derogationem libertatis Eecleſiaſticæ praſuman- tur) eo ĩpſo excommunicationis ſententiæ decernimus ſubjacere. S> NE CLERICI VEL MONACHI SE- cularibus negotiis fe immifteant, TIFULUS XXI CAP. 1 E Capitulum, fëper Hecula. proſuben. audientiam Leoum y 5 d H s vel Phyfice, non includit parochiales Ecclefias habentes, nifi[fmt plebania habentes fab fè capellas, ın quibus Clerici perpetud inſti. tuantur. h. d. Domin. Bonifacius VIII. Tatutum& felicis recordationis Honorii Papg tertii prædecefforis noftri, quòd Decanis, Archi- diaconis, Præpoſitis, Plebanis, Cantoribus,& aliis Clericis habentibus perſonatus, audire Leges vel Phyſi- Amasa aea m, 2 a Vide Anch.confil. 1 incip, faum faper guo petitur confilium, é& Lapum allegat.g2. incip. infpþeximus. b Vide Doft. d inpri mis Panorm. in cap. non magnopere,© sn cap. In. extr. ne Cirici vel Monachi.&r Innoc, in cap. firmiter, exsra, de famm, Trinitat. G fide Catholica: F IN put$:. guiar non efficitur, licet pæna fanguinis inferatur. hoc dicit, Daa caminterdicit:ad cos, qui parochiales Ecciefias obtinere noſcuntur, piæ memoriæ Clementis Papæ quarti præde- NA Ya ceſſoris noſtri veſtigiis inhætentes, declaramus pæſentis conſtitutionis oraculo ratione Eccleſiarum hujuſmodi Kaon r non extendi: Nifi eædem Eccleſiæ fuerint plebaniæ ſub WO gh fe capellas habentes, in quibus inftituantur Clerici per- petui, nequeuntes ab ipſis abſque cauſa rationabili amo- r veri.\n L4 d CAP. II. g Excommunicatus est ipfofaito Religiofiu profefus habitum temerarie dimittens, vel ad quacung, fiudia accedens, non obt ntā DE licentid Pralati& lConventùs, Doctores ſcienter docentes, vel in ſcholis retinentes ad Leges vel Phiaſicam ta gi0ſo, ſimiliter excommunicationem incurrunt. h. d. Dominicus. Idem. Ta periculoſa Religioſis evagandi materia ſubtra- hatur, diſtrictiùs inhibemus, ne de catero aliquis quamcunque religionem tacitè vel preſse profe ſſus, in ſcholis vel alibi temerè habitum religionis ſuæ dimittat: nec accedat ad quævis ſtudia li to cum conſilio ſui Conyentũs vel majoris par ſibi eundi ad ſtudium, licentia primitũs ſit conceſſa. Si quisautem horum temerarius violat terit, excom- municationis incurrat ſententiam ipſo facto. Doctoſes quoque five magiĝri, qui Religiofoshabitu fuo dimiffo Leges vel Phyſicam audientes ſcienter docere, aut in ſcho- lis ſuis præſumpſerint retinere, ſimili eo ĩpſo ſint ſenten· tià innodati. E. y b erarum, niſi à CAP. III i i G Clericus in loco temporalis jurifliftionis fua fuper delito ilè commiſſo delegans, ut veritate inguifirå juſtitiam exequatur, irre- mintcus. = Idem. Eoo b feu quicunque alius Prælatus, ve! Cleri- cus jurisdictionem obtinens temporalem, ſi homici- dio aut alio maleficio ab aliquibus in jurisdictione ſua commiſſo, ballivo ſuo aut alii cuicunque injungat, ut ſu- per hoc veritatem inquirens, juſtitiæ debitum exequa- tur, irregularis cenſeri non debet: quamvis ipſe ballivus vel alius contra malefactores ad pœnam ſanguinis pro- ceſſetit, juſtitià mediante. Nam licẽt Clericis caufas fan- guinisagitare non liceat, eas tamen(cùm jurisdictionem obtinent temporalem) debent& poffunt metu irregula- ritatis ceffante aliis delegare. g a Multa hhc fpefantia vide per Calderinum confil. 2. tit. de magiſtris.& per AAbbatem conſc&4. lib. b Prater Do hic, vade notata in cap. ex literis, extra, de exce. pralat.& in capa in archiepifiopatu, de raptoribns, A SEXTI

.» 4O € SEX K 130 GAND TOG EEG ETALIUM LIBER OUARTUS DE SPONSALIBUS TITUILÜS ET MATRIMONIIS. PRIMUS. CAPITULUM UNIC. € Sponfalia pura& certa, ex confenfu valida, licèt aliàs nulla, inducant publicam honeſtatem: quæ habet dirimere ſequentia ſponſalia, ſed non præcedentia. Bonifacius VIIL X ſponſalibus à puris& certis, etiam- fi confanguinitatis, affinitatis, frigi- 3 ditatis, religionis, aut alià quãvis ratio- y ne fint nulla, dummodò non fint nul- A la ex'defe&u confensůs, oritur efficax ad impediendum& ditimendum ſe ” quentia fponfalia vel matrimonia, non autem ad præcedentia diſſolvendum, impedimentum juſtitiæ publicæ honeſtatis 6. Quare ille, qui ſponſalia purè ac determinatè cum aliqua muliere contraxit,& poftmodùm cum fecunda prioris confanguinea idem fe- cit, ex priorum fponfaliorum vigore( quibus per publi- cæ honeſtatis juſtitiam ex ſecundis ſponſalibus ſubſecu- tam minimè derogatur)ad mattimonium contrahendum cum prima remanet obligatus, g Publicam honeftátem non inducunt ſponſalia conditionalia j ante conditionis eventum. h̊ d. loan. And. Ille verò, qui fponfalia cum aliqua muliere c fùb conditione contraxit, fi poſtmodùm anteconditionis e- ventum cum alia prioris confanguinea per verba contrae xerit de præfenti, cum fecunda remanere debebit: Cùm ex fporfalibus conditionalibusante conditionem extane tem, ficuti confenfum non habentibus;&' incertis nulla publicæ honeſtatis juſtitia oriatur. Wa 3 DE DESPONSATIONE IMPUBERUM. TITULUS II. CAP. UN. G Sponfalia amborum nfantium velalterius tantam per fa- þervenientiam majoris atatis non válidantur, nec pulblicam honeſua- tem inducunt: nifi fuerint ratificata tacitè vel exprefe..d. ufi sd$, Idem quog, Dom. Bonifacius VIII. Linfantes d adinvicem, vel unus, major fepten- nio,& alter minor, fponfalia contraxerint ipfi, vel parentes pro eis, niſi per cohabitationem eo- a Vide Conc. Trid. fef.24: de refor. matr..3. confert enim mul- tam pro textu égi. b de impedimento juflitie publica bone- fatis, quid fit, ér unde proveniat, vide B. Thom. in quaftionibus additis ad tertiam partem. q. ss.art. 4.& Do, ſcholaſticos lg. fem.difl. gi. c Not, Do. hic illam dici mulierem que nond. matrsmonio copulata. d` Vide B, Thom. in quafisonibus additis ad.part..43. art.1,&.6 Doff, lp. fintdif, 17, 6 Dominic, confil. z4, incip. guia diffust, tum mutuam, feu aliàs verbo vel fasto ipforum liquidò appareat, cofdem in eadem voluntate fatos majores fe- ptennio perdurare, fponfalia hujufmodi, quæ ab initio nulla erant, per lapſum dicti temporis minimè convale- fcunt:& ideò cùm ſint nulla ratione defectus conſen- ſus, publicæ honeſtatis juſtitiam non inducunt. G Sponfalza per verba de prafènti contratta inter impuberem Cr puberem, vel inter impuberes non proximos pubertati, valent ut jponfalıa de futuro: nec in matrimonium tranſeunt ex ſola Penſe- verantia æratis, niſi aliter anprobentur: inducunt tamen publi. cam hongftatem. h. d. Dom. Idem quoque fi pubes& impubes, vel duo impuberes non proximi pubertati,&in quibus tatem malitia non fupplebat, per verba contraxerint de præſenti: ſponſalia enim illa, quæ juris interpretatione tantùm fuerunt ſpon- falia de futuro(licèt verba conſenſum exprimentia de præſenti haberent,& matrimonium contrahere inten- derent contrahentes) per adventum pubertatis in matxĩ- monium non tranſeunt de præſenti: nec matrimonium (quodut matrimonium ætate non tenuit prohibente} per lapſum dicti temporis convaleſcit: niſi per carnis co- pulam ſubſecutam, vel aliquem modum alium contra- hentes eoſdem cum ejuſdem perſeverantia voluntatis ad pubertatis tempora perveniffe conftiterit evidenter: per dictum tamen contractum, qui valuit ut potuit, non ſic- uti agebatur, publicæ honeſtatis juſtitia eſt inducta. G Sponfalia proabfèntibus filiis non tenentinifi phis prafantibus, Vel nifi approbaverint tacitè vel exprefè ex postfafto. hac dicts Dominicus, Porrò ex fponfalibus, quæ parentes pro filiis pube- ribus vel impuberibus plerunque contrahunt, ipfi fi- lii, fi expreſsè conſenſerint vel tacitè, ut fi præfentes fuerint, nec contradixerint, obligantur: ex eis oritur juſtitia publicæ honeſtatis. Et eft idem, fi filii tempo- re fponfaliorum abfentes,& etiam ignorantes cadem» fponfalia pòft fcientes ratificaverunt tacitè a vel exs prefsè: aliàs ex fponfalibus contractis à parentie bus pro filiis, nec ipfi filii obligantur, nec publicæ honeftatis juftitia inde ſurgit. a VideBart.in l quo enim. f. rem rat. hab. Font, G88g

131 Sexti Decret. 2 f DE COGNATIONE SPIRITUALI TITULUS HIL CAE TI G Inter baptizatum d leuantem, flios& uæorem leuantis an. fe carnaliter cognitam,& ſiuſcipientem& patrem G matrem fafèe- pri, 6: fimiliter de baptizante, fpiritalis contrahitur. cognatio. aad$. E» confirmatione, Dominicus. Bonifacius VUIL Edum æ inter baptizatum& illum& qui eum ſuſcepit de baptiſmo, ac intar eundem baptiaa- tum& ſuſcipientis filios& uxorem ante fuſce- ptionem carnaliter cognitam ab eadem: imò etiam inter ſuſcipientem, patremque baptizati& matrem, cognatio» nem fpirital em in baptiſmo contrahi jure conſtat: quæ cognatio& contrahendum matrimonium impedit,& di- rimit pòſt contractum. Et eadem quæ de ſuſcipiente ſunt dicta, ſunt etiam de baptigante cenſenda. G Confirmatio frontis inducit[þiritalem cognationem ficut Ëa- tfna: h. d. Dominicus: Ex confirmatione quoque feu flontis chriſmatione, fpiritaliscognatio eifdem modis contrahitur: matrimo- nia ſimiliter imgediens contrahenda,& dirimens pòft contracta. h d. ufy CAPR IL T Cmpaternitas her catechiſinum contracta, imp nium, fednon dirimit, Iòan. And. Geus Emairimo- a Dide conc. Trid ſeſi.&r. dè refur. matr.::&M B. Iom. in gu: additis. ad3. part:g. 66. per totum. Theol. b, g: fènt. difig2. b Procedit filé est hriflianus.30:...2. de conf dif:-in ba- Ptuſinate. Isan, Andr. in reg. ex:20. F, dereg. jur. SEXII DECRE TALIUM QUINTUS B u S á, denunciationibus.. LIBER DE ACCUSATIONII TITULUS CAPIT. R 9 Ex confefionecoram delegato inquirente fuper certis criminibus REPUESTO Ja acta punita confitens, licet dicat fe priùs diffamatum non fuiſſe, vel inguifitionis ca pitula non. habuiffe. Bonifäcius VIII ſuper certis criminibus inquiſitor fuerat „eadem crimina fu iſti con fisa fruftra confeffionem tuam( quò mi- nùs puniaris ex ea, prout juſtitia ſuade- bit) eo prætextu impugnare contendis, quòd ſuper Oſtquam b coram eo, qhi contra n| } à De materia hu jus tit. vic 4e plenè pen Hoſtren. in ſimma, ist D 42, lib. 3j.& Ful. anc.i. de excepti Lib. V. Tit. Idem. Er a catechifmum, qui præcedit baptifmum, facra- mentorum fundamentum& januam reliquorum cognatio ſpiritalis contrahitur: per quam contrahen- dum matrimonium impeditur. Utex prædeceſſoris no- pæ tertii decretali colligitur evidenter: } tri Clementis Pap: dicendo enim, quòd talisses vix contsahendo matrimo- nio impedimentum afferret, velle videtur quòd afferat. nam quod. vix fit, fieri tamen dubium nan exiftit, Per II illam tamen cognationem matrimonium poſt eam con- rtactum miaimè fepakatur CAP. III. G. Unus tantam interveniredebet in levatione tnfantis de facro ia Jonte,vel chrifmatione frontu: tamea fi plures interve tsonem contrahunt ſpiritalem. Et ex aliis ſacramentis cognatis non contrahitur. li d. Dominicus. Idem Uamvis 4 non plures c, quàm unus vir, vel u- na mulier accedere debeant ad ſuſcipiendum dev baptiſmo infantem, juxta ſacrorum canonum inſtitu- Gin ta: fi tamen plures acceflerint, fpiritalis cognatio indes contrahitur, matrimonia conttahenda impediens,& etiam pòſt contracta diſſolyvens. De confirmatione niunt, cogna- inſuper, quantùm ad hoc, idem judicium eſt habendum- Ex datione verò aliorum facramentorum cogna- tio ſpititalis nequaquam oritur, quæn trimonium impediat: yel diſſolvat ——— Vide Beruſfnum in c. dilecto. de appellat.& Alex, a S! is; cti contra te commiffa firerat' fimpliciter in- a UidėTheolög. fèholafticosl, fent: diff- 42. beatum Fhom. in quaft. additisad 3. part..ss. art..: b VadeCone. Trid fafi. 24e de refor. matric. a.© Videl adtefium.$. fin. ff de teban CRDI RS hD T3 EE e RSE INQUISI TIONIBUS ET PRIMU h. d. Dominicus, eiſdem eriminibus non füeras anteà diffamatus: Vel quòd per eundem inquiſitorem capitula; fuper quibus contrate volebat ingùirere, tibitradita non fuerunt, CAR- FE F Valét inguifitio fafa fuperveritate trimi num omifa ingui fitione mfamia, firens prafens tacuit, hid: fëcundam Ioan And. Idem. quifitio. fuper certis crimimibus facienda, proceſſe- rit te

eege ch 3 fenſores 133 De Hereticis. fit te prælente, nec reclamante, aut quicquam ſuper hoc- excipiente(infamiæ inquiſitione omiſsà) ad veritatem eorundem criminum inquitendam: proceſſum hujuſ- modi ex eo, quòd non fuit de infamia à primitus inqui- Eitum, ulteriùs impugnare nequibis. 6 2⁰ DE HARETICIS. TITULUS: IL GAP I F Propter crimen harefis Clerscum in quibufiung, facris ordini- kns confistutum, folus ejus Ebeſecpus degradare poterit, d. d. Do- inicis Gregorius IX. Rbemen. Arrchicpiſcopo,& ſuis Suffraganeis, Uoniam Epifcoporum numerus ad degradatio- nmm Clericorum à canonibus conftitutus, non poteft de facili 6 convenire: Concedimus, ut Sacerdotem velalium Clexicum in ſacris ordinibus con- ſtitutum(cùᷣm pro etit cutiæ ſeculari relinquen. dus, aut perpetuò imm dus) convocatis Abbatibus, allisq; Prælatis& religioſis petionis, ac literatis ſuæ diœ- cefis, de quibu bitur, fuus folus poflit Epi- è qr lelt? Eha UT 4 rtg. feg` ſcienter hareticos vel r nifi ex- tura. boc dicit uſq⸗ eorumreceptatores, defe sel fautores, abfolviti humer esrum corpora, lacus verd práv ad$. Tuhibemus, Dos ntes, receptatores, de- leienter præſumpſe Iræ, uſque ad ſatisfa- ntentiæ ſe no. nnt d zerint e Nec abſolutionis beneficium me- zeantur f, nifi pr is manibus public extumulent$ & projiciant& hufuſmodi corpora damnatorum. Et i locus ille perpetuà ż- careat fepulturâ, Excommunicari debent Lasci publice, veloccultè difputantes Se fide. h. d. Dominicus. Inhibemus quoque, ne cuiquam Laĩcæ perſonæ liceat Pu vel privatim de fide catholica diſputare. Qui ye- E0 contrà fecerit, excommunicationis laqueo innodetur. g Non valet promoti haereticorum, els credentium, fautorum, tecebtatorum, C defenfirum eorum, nec filiorum forum uf, ad Fcundam generationen ad beneficia Ecclefiafsca; vel officia pu- blica, h. d. Dom Hæretici autem, credentes, receptatores, defenſores,& fautores eorum, ipforumgue filii 4 ufque ad fecundam generationem, ad nullum Eccleſiaſticum beneficium, feu officium publicum admittantur. Quod fi fecùs atum fuerit, decernimus irritum& inane. G Privati fant habentes beneficia Ecclefaflica ad preces harets sorum, C inhabiles efficiuntur ad alza obtinenda, fi ſctenter žalia zeceperunt. h, d. Dons. Ad hæc quoſcunque viros Eccleſiaſticos, qui ad preces hujuſmodi peſtilendium perfonarum, dignitates, perfona tus,& quecunque alia Ecclefiaftica beneficia funt ade- pti, ex nunc privamus taliter acquifitis: volentes, quòd tales& habitiscareant perpetuò,& ſi receperunt ¿illa Keienter, ad alia vel ſimilia nequaquam iĩn poſterum ad- mittantur a Erqualiter probari debeat infamia alicujus, vide Roma num conf: 264. dr Cardinalem conf:3. detel. b Nota bic quod propter difficultatem relaxatur juris fòlennitas: ut habes c. ſabr. eod.&..5. fin. ff. de vent. tn pof]. mst. Font. c Vide Jurrecrema- tam in fum. de Ecclefia|. part. ⁊. cap. 21. d al. Praſumpſerit. € al. noverit, f al mereatur. g al extumuiet. h al. Projictat. i al perpetud. K uide Gondiſſaluum tract. Je her. 9 22: G repertorium Inguif. verbo filiis 1 al receperint, G Nulla eFt emancipatio filiorum vel fubditorum per haretices Falta, etiamſi poſted vitium detegatur. h. d. Domin. Illorum autem filiorum emancipationem, quorum» parentes poft emancipationem etiam hujufmodi appa- rueritante ipfam à via veritatis ad hæreticæ fuperftitio- nis invium-declinåfie, nullius volumus effe momenti, velut factam deominibus ſuĩ juris: cùm dignum fitue propter tanti atrocitatem delicti, filii eſſe in patentum hæreticorum deſierint poteftate, CAP. III. Elii vel heredes petentium en enfirmitate ſua hareticorum con- ſolationem, non admittuntur ali probandum, guod non[ana mentes vel perditũ loquelá fùfèeperint, fi conflat, guod erant fang mentis y vel fiprins ſiaſbect, vel diſſamati erant de hareſi: aliàs admit- tuntur, foilscet per ceſtes fide dignos, non ſigſpedtot hoc dicit, Doz INES. Idem ingusftoribs haeretica pravitatis, F vel hæredes illorum, qui dum in ægtitudinis le- cto decumberent, petierunt hæreticos conſolatores, ut ab eis per manüs impoſitionem conſolationem recipes rent fecundùm peffimam confuetudinemeorundem, fick; viam fuerint univerſæ carnis ingreſſi: ad probandum, qudd ipſi defuncti conſolationem illam, imò veriùs de ſolationem non a fang mentis efecti fufceperint, vel poſt perditam jam loquelam, cùm tamen moris ſit(ut dicitur) apud eos, quòd nullum taliter conſolentur, qui non ſit ſanæ mentis,& memoriam habeat ordinatam. admitti non debent; fi dum vivebant, diffamati erant de hæreſi, vel ſuſpecti, aut legitimè conſtiterit, quòd ſanæ mentis exiſtentes hujuſmodi hæreticos petierunt. Alio- quin admitti poterunt prædi&i filii, vel hæredes ad pra- bandum præmiſſa. Non tamen per uxores, filios, fami- Iiares, vel de ſuis aliquos, ſed perteſtes alios fide dignos, & ſpæcialiter fidei aelatores. CAP TV. G Relaph in harefim funt tradendi curia ficulari, licètpænitear eos,@ ad fidem redeant: non tamen denegantur eis Jacramenta Pænitentis& Euchariſtiæ. hj. d. Dom. Idem eiſdem. cE co é quod fcriptum legitur, Ecclefia nulli clau- dit gremium redeunti: quodq̃ue hi, qui poft abjura- tionem erroris, vel poſtquam ſe proprii antiſtitis exami- natione purgaverint, ſi deprehenſi fuerint in abjuratam hæreſim recidiſſe, ſeculari decernuntur judicio ſine ulla penitùs audientia relinquendi: cùm ſcripturæ hujuſmodi videantur fibi invicem adverfari, quid tenendum fit per fedem edoceri Apoftolicam poftuláftis. Nos itaque inquiſitioni veſtræ de fratrum noſtrorum conſilio re- ſpondemus, quòd taliter deprehenſis, etiamſi ſut dictum eft) fine ulla penitùs audientia relinquendi ſint judicio ſeculari: ſi tamen poſtmodum pœniteant,& pœniten- tiæ ſigna in eis apparuerint manifeſta, nequaquam ſunt humiliter petita ſacramenta pœnitentiæ ac Euchariſtiæ deneganda. OAP: V. Excommunicati partici pes,& focii criminis, admittuntur teftes contra haereticos, fi ferunt verſimiliter verstatem deponere, h. d. Dim, Idem eiſdem. N fidei favorem concedimus, ut in negotio inqui ſitionis hæreticæ pravitatis excommunicati,& par- ticipts, vel ſocii criminis ad teſtimonium admittan- tur: Præſertim in probationum aliarum defectum contra hæreticos, credentes, fautores, receptatores & defenſores eorum, ſi ex veriſimilibus conjecturis, & ex numero teſtium, aut perſonarum(tam deponen- a Quod ex verbi i actilus probatur: ut not. in Lf cam do- tem.$ fin antem. F fèl. mat. c. hoc habet.gó. difi.& c. lgimus. 93. dil. b- Vide Zanch tract. de hær. c. 16. Gggg 2 34

135 Sexti Decret: Lii V, Tie. T. tium, quàm corum contra quos deponitur) qualitate,| tionem conftiterat,vel nunc conftar,fi poft illam hæretis ac aliis circumſtantiis ſic teſtificantes falſa non dicere eus acceptet a, deducat, viſitet, ſive aſſociet, aut dona Præſumantur. vel munera eis doner, vel mittat, feu favorem eis impen- CAP. VL dat, qui excufari non poflit etiam fine adoratione;(ut G Ordinarii, veleorum delegati, dr inquifitores fine pæna ex-"} verbis veftris utamur) meritò debet judicari relapſus, communicationis facere habent executionem jufiitia conira hare-| cumillum ex approbata é à fe priùserroris conſequ En- dicos, per habentes jurifdittionem fècularem in loco; licet excome| tia non fit dubium id feciſſe. municati ſint, vel de facto tantum illam jurfdilionemp Hudeant. J Teſtis in cauſa hæreſis falfum deponens, licet tperjurus fit, pri- .d. Dominic. bat discendo contrarium: dum tamen ex indiciis conftet di&um non Idem eifdem. corruptionem, fed veritatem continere, h. d, Ræſidentes à regimini alicujus regni, provinciæ, ſive Licèt verò perjuri à teftimonio, etiam pof pæniten- loci, licèt excommunicati vel de facto tantùm,& non| tiam, repellantur, ſi iamen ii, qui coram inquiſitoribus de jure juriſdictionem habentes, ac corum officiales ad f jurantes, tam de fe„quàm de aliis ſuper facto hæreſis di- requiſitionem ordinariorum, vel delegatorum ipſorum,| cere veritatem, eam celando dejerent,& potmodùm ye- aut inguifitorum hæretica pravitatis, non valentium fi-| lint corrigere ditum fuum, contra fe ac aliós fuos com- ne morg difpendio vel negotii periculo- recurfum habe-| plices deponendo: cùm crimen hujufmodi fitexceptum, re ad ſuperiores, qui legitimè in locis ĩpſis poflint jufti- f fì ex manifeftis indiciis apparuerit, tales non dimi levi- tiam exequi, poflunt& debent contra kæreticos, creden- f tate, autodii fomite, feu corruptione pecunig, fed zelo zutores, re- eptatores,& defenſores eorur n juſtitiam,fidei orthodoxæ dictum ſuum velle corrigere, ac modo & ſuum officium eaercere. Nec requirentes hujufmodi R priùs tacuerant) revelare, in favorem fidei, niſi a- excommunicatos, propter hoc fe ntenti am excommuni-liud obſiſtat, ſtari debet, tam contra ſe, quàm contra re⸗ cationis incurtunt. Non tamen præſidentibus prælibatis, Bda attestationibus eorundem vel c fficial: buscorundem proptereà in ajiis cafibusintel. ligatur conceſſum ali gigy vel permiflum. G Inguifiiores fuper harefi deputati, non fè intromi CAP. VII. vinationibius vel ſortilegiis non fapientibus harefim manif Excommunicatus propter contumaciam non refpondendi fa-| d. Dominte. per harfi, de qua erat ſuſpectus, poſt annum dammatur ut hareti- Sanè cum c negotium fidei(quod fùìmmè privilegia- sHs. h. d. Dominicus. tum exiſtit) per oceupationes alia, non debeat impediti: Idem eiſdem. beſti s inquiſitores hæreticæ à fede Apoſtolica d Um 6 contumacia(in cauſa præſertim fidei) ſuſpi-de divinationibus, aut ſortil legiis(niſi hæreſim ſa perent cioni praſumptionem adjiciat vehementem: ſi ſu- manifeftè) intromittere fenon debent, nec punire talia ſpectus de hæreſi vocatus à vobis, ut de fide re! excommunicationis vinculo((pro eo quod parere fubter- T Inqui fitores harefis de quaflsonibus ufurarum fè intromitte- fugit, aut contumaciter fe abſentat) pet vos fueritinno-| renon poffunt: h. d. datus, quam fi c per annum animo fuftineat pertinaci, De quæſtionibus prætereà uſurarum motis etiam con- extunc velut hæreticus condemnetur. tra illos, quibus reſtitutionem uſurarum in pœnitentia pro hæreſis crimine injunxerunt, ac illi ſe& ſua ad hot CARE VIII faciendum in judicio Ecclefix obl igärunt, intromittere G Abjurans sm judicio harefim propter vehementem prafum-| fe non poffunt: ne per caufas huju Ptionem, ſi serato labitur(licet non fuiffet probatum plene) rela- negotio fideĩ præparetur. Als dicitur: ſocùs ſi levus erat præſumptio. h. d. ilſq; ad 5. Eum ve. Inquiſitor 10. Dominicus. rum(qui tame Idem eifdem. injunctam in bonis temporalibus Ccuſatus de hæreſi vel fufpe&tus, contra quemde fuerit pænitentia injuncta. b. d. B hoc crimine magna& vehemens ſuſpicio orta erat, Si verd d pro iis, quæ in hæreſi, receptando vel de- fi hæreſim in judicio abjuravit,& poſteà committit infendendo hæreticos„feu ci is favendo, non tamen exiſtens ipſa, cenſeri debet quãdam juris fictione relapſus:: licèt| hæreticus, q commiferit, ſub obligatione bonorum ante abjuration- m ſuam hæreſis crimen plenè probatum| fuorum inquifitoribus fe adftrinxit ad recipiendam ab non fueritcontra ipfum,;| eis pœnitentiam& complendam,& ea licèt injun&a, Si autem levis& modica ſuſpicio illa fuerit d, quan-| non tamen peracta deceſſit: ſi per hujuſmodi pœi quam ex hoc fir graviùs pem endus, non tamen debetin| am onus impoſitum fuetit proficiens ad ſalutem, in bonis hæreſim rela pſorum poœnã puniri. cjus tempor quendum, ad complementum i- € generaliter poflea abjuran.| pfius per POTES cogi debent hrredes, vel alii ad do, rela dicitur, fi committit etiam inalium articulum ſepa| quos cum fuo one a hujuſmodi devenerunt. Por-⸗ ratum..d. Dom| rò fi propter hujufinodi hæret receptationem, de- Eum vero, qui in una hæreſis ſpecie vel ſecta commi.fenſionem, ſeu favorem, quis ad ponitentiam, ſit, aut in und fidei articulo, ſeu Eccleſiæ ſacramento er nb obli- ravin& potmodùimn hærefim fimpliciter vel generaliter ia injungeretur, abjntavit, ſi extunc in a liametiam hareſis ſpeciem ſive En o articulo feufacramento committat, vo- lum um in hæteſim judicari. hareſis, de qua conuictus fuerat, vel trant de di- 1m. N odi offendiculum s poffunt compellere hærẽdes fautorum haretico. aretici aon erant ad implendum pæxitentiam 7¹ fi mortui fmt, antequam tenti- alibus fi bilu ın uno articulo ha quam inquifitores iph i gavcriteifdem,& antequam e deceſſerit: ejus hæredibus non eil ſatisfactio pro exiin- cto jam crimine ir da. G Post mortem ha irae dedan eum hareticum fu ad finem confiftandi, Dem, In eo verò cafu, quo hærede ad ſacceſſionem non debent ob hæreſim ſui auctotis admitti, non obſtante-. quod auctore ipſo vivente harr non fuerit(interveni- y rri>¢l ty ad ente ipfius morte per lententiam declaratum, ad é áig vel verbo hareticis communicat in rebis hie dicztur,.d. Dom, de cujus lapfu inhærefim anteabjura- a 7 Vin in c. 1. de ffic. vicarii hoceod. lib: é Gondif|—— amonnan— iai E Jaivum irati- ae har..i19. b de intelefu vide Albertinum a Al receptet b al approbatis© Ude Zanchinum rae ed ig 2 t 17 7. j salia h y, tract. de agnofèaffèrt, 9. 300.73. C Dictio, ſi, des ſt in antiquiu. ¶ tract de hæret. c. 22:. d In vetufior ib, cod, sta: fi vero in hie codiecrhi t. í r>» z yP$ Tibii codicibus ætiam impreſſis,& ſeries orationis mdisat abe l c€ ahad occupationem, Hortere, d al fuit. confiſca- Pondeat, exercentes, fedeosre linquere fuis judicibus puniendos.. $ deliquit

ic) rarai, S 37 T Deheu, confiſcationem bonorum poſt mortem ejufdem nihilo- minùs procedatur, (lerici inſtruentes teſtes, ne inquiſſtores veritatem invefit- gent puniri poffunt per eos: é Religtofi gra uiuis puimiuntur. hoc di- sit, Dominicus. Sacerdotes infuper,&alii Clerici, qui negotium in- quiſitionis inſtruendo citatos hæreticos, vel eorum ere- dentes de celanda veritate, vel dicenda falſitate, feu eos indebitè liberando inventi fuerint impedire(cùm non fit dubium cos a ipfa facere in favorem hæreticæ pravi- tatis) per inquiſitores à talibus compeſci poflunt,& pœnãà debità caſtigari, tam per captionem perſonarum, quàm aliàs, prout culpa exegerit delinquentis. Religioſi etiùm ſunt immurationis pœna, vel alià graviùs punien- di quàm ſeculares, ſi inventi fuerint in hæreſi, vel conſi. milibus deliquiſſe. G Non valent latuta, per qu inquiſftoris Hareſit offictum im- Peditur, vel retardatur. Urbanus IV. STatutum b civitatis, caĝri, villæ, vel alterius loci, W per quod negotium inquifitionis hæreticæ pravita- tis, directè vel indirectè, ne in eo liberè procedi- va- leat, contigerit impediri, vel quomodolibet retardari, nullius exiftere firmitatis: ipfiusģue civitatis vel loci Dominum, Poteſtatem, Capitaneum, Conſules, vel Recto- res, per quem vel quos eadem civitas, ſeu locus regitur, quocunque nomine cenſeantur,; ad ſtatutum hujuſmo- di loci Diœcefano, vel ejus Vicario, autinquifitori, feu inquiſitoribus labisp> fine moræ diſpendio exhi- bendum:& ſi tale inventum fuerit, revocandum o- mninò, vel ſaltem eatenùs moderandum, quòd per illud inquiſitionis proceſſus non iantur, vel aliquate- nus retardentur, per cenſatam Eccleſiaſticam decerni- mus compellendos. CAP. Officium inguifitorisharefis m J y ej etiam quoad negotia prins noncæpta V te concedentis non expirat: exorta. hd. Clemens IV. Inguifitoribus haretica pravi- tatt. E c aliqui dubitationem ſolicitam excitantes in dubium revocent, an officium inquifitionis hæré- ticæ pravitatis folicitudini veftræ intra certos limites ab Apoſtolica ſede commiffum, expiret per mortem Ro- mani Pontificis, qui commifit: Præfenti declaramus e- dicto, ipſum officium non folùm quoad negotia vivente mandatore incœpta, imò étiam quoad integra& non cœpta,& quod plũs eſt, quantùm ad ea que tunc nequa- quam emerferant sin favorem fidei poft committentis obitum perdurare. CAR XI Ç Informat inquiſitores ad Deum, iit ejus timorem hominum metlut anteponant, in procedendo ſimul vel ſeparatim contra hæreti. cos Q faos fautores:& etiam in eos abfòlvendo cam vere redierint, Idem ezfäem. T d officium inquifitionis contra hæreticosin pro- vincia, in qua vobis idem officium eft commifum au&toritate Apoftolicâ pofitis efficaciùs adimplere, di ſeretioni veſtræ per Apoſtolica ſcripta mandamus, qua a Alit, ita: ipfos ea facere, drc. b Concordat refèriptum In- nocent. IV. incip. ad extirpanda. 5. caterum teneatur. ér aliud re Feribtum Alex. IHincip. implacida relatio. qua habentur mpreſſa an bullario literarum Apoſtolicarum pro oflicio ſanctiſßimæ inquiſit. € Vid. Dec. incap. caufam matrimonit. extr. de offic, deleg, A relatanum traf. de haret. notabili. d Concordat refèriptum Urbani IV. incip. licet ex omnib, unde hoc capitulum accipiet lu- cem. habetur impreffum in bullario literarum Apoſtolicarum bro officio Janthfime inguifitionis. tenusubique in præfata provincia fimul vel ſeparatim aut ſingulariter( prout negotii utilitas ſuadebit) contra hæreticos, credentes, receptatores, fautores& defenfores eorum: necnon contra infamatos de hæreſi vel ſuſpectos, juxta ſanctiones canonicas(hominum metu divino a timori poſtpoſito) procedatis. Si verò aliquis ex prædi- ctis hæreticà labe primitùs abjuratà, redire voluerit ad Ecclefix unitatem: ei juxta formam Eccleſiæ abſolutio- nis beneficium impendatis,& injungatis eidem quod in- jungi talibus conſuevit: proviſo ſolerter, ne ſimulatà conyerfione redeant fraudulenter,& vos(imò ſeipſos) fallentes, ſub agni fpecie lupum gerant, G Infiruitinquifiteres inmodo examinatonistefium, é in peri Sinis, quæ teſtiſicata ſoriberè debeant..d. Verum, quia in tam gravi erimine cum multa opor- tet cautela procedi(ut in reos ſine ullo proferatur erroa re duræ aç dignæ feveritas ultionis) volumus& manda- mus, ut in examinatione teſtium, quos recipi fuper cri- mine prædicto, ipſumque contingentibus oportuerit, ad- hibeatis duas religioſas& diſcretas perſonas: in quarum præſentia per publicam(ſi commodè poteſtis habere) perfonam, aut per dyos viros idoncos, fideliter coruna dem depoſitiones teſtium conſcribantur. Ad conſcriben- das& quoq; hujufmodi depofitiones teftium,& ad facis endum omnia, quæ in commiſſo vobis officio ad ſcrinia. rii, ſeu tabellionis officium pertinent, teneri diſtrictè prg- cipimus, cùm per vos fuerint requifiti, omnes& fingulos veftri ordinis fratres, qui dum effent in feculo, tabellio- natlũis officium habuiſſe aut exercuiſſe noſcuntur:& il- los etiam, quibus idem tabellionatùs officium ratione- præfati negotii fidei fuit Apoſtolicà ſede commiſſum,& in poſterum committetur: concedentes hujuſmodi fra- tribus, necnon& aliis Religioſis quibuslibet, qui fimiliter dum effent in feculo,tabellionatůs officium habuerunt e & exercuerunt, quibuſvis etiam Clericis fecularibus offi- cium ipſum habentibus( etiamfi iidem fratres Religiofi & Clerici fint in facris ordinibusconftituti) exercendi lie berè officium ipſum quoad præmiſſa, non obſtante ſta- túto aliquo contrario canonis vel ordinis, quocunq; val- lato munimine, poteftatem. Q uſtruit inquiſſtores circa perſonas, per quas impediri pilet, vel differri inquifitionis negotium, h. d. Compefcendi prætereà monitione præmifså per cen- furam Eccleſiaſticam appellatione poſtpoſità, ji catores quæſtuarios 4(ubi contigetit pro inquifi nis feu fidei negotio congregationem fieri, vel aliàs eidem negotio,-quomodolibet ex hoc impedimen-« tum aliquod afferri) à prædicationis officio, quod adi- pſos nullatenùs pertinet( quorum intereft tantùm cha- ritativa fubfidia fuppliciter petere, ac indulgentiam fi fortè habent exponere) liberai vobis& fingulis ve- ſtrum concedimus auctoritate præſentium faculta- tem. Denique, ut circa præmiſſa plenè vobis& ſingu- lis veſtrum coërcitionis expedita& inviolabilis adſit auctoritas, volumus, ut ea omnia viriliter exequamini (ſi opus fuerit) invocato auxilio brachii ſecularis, con- tradictores per cenſuram Ecclefiafticam appellationes poſtpoſità compeſcendo. Non obſtantibus aliquibus privilegiis vel indulgentiis quibuſcunque perſonis cu- juſvis conditionis, dignitatis vel gradüs, religionis vel ordinis, comitatibus e, vel univerſitatibus civitatum & locorum fpecialiter, vel generaliter fub quacunque a Inplrig, codice. mendose legitur itä, divnog, timore pofipofito. b Vid. refèr, Alexand. IV. incip.ne commife. é refiriptum Pri IV: rncip. pafloralis officii cura. habentur im refa inter literas Aboſio- licas pro officio fanthifima inguifitioni,© alas, ita: habuerint g exercuerint. d Predicatores guafluarios omnino Jufiulit Concils Trident. fafs: de reform. cap. 2.$. ult. C Jff. 21. dereform, 6. gu e In manufèr. legitur, communitatibus, G888 3 ; 138

139 Sexti Darit Lib. V. Tit II. verborum expreffione vel forma à memorata fedeo conceſſis, vel in pofterum concedendis, cùm ex hujus- snodi, vel aliis privilegiis, vel indulgentiis nullum vobis in tantæ pietatis negotis velimus obſtaculum interponi: &c conſtitutione de duabus diætis edita in concilio gene- rali. Statuimus infuper, ut poteftas, Capit aneus, feu Re- étor, vek Confules, feuquivis alii, qui civitati pr æfunt, vel loco alteri ad præſens, aut præerunt à in fururum, ad requiſitionem Dicceſanorum, vel. Vicariotum ſuo- suim; fey i ingui iſitorum hæreticæ pravitatis jurent p cisè attendere inviolabiliter& b obfervare, ac facere à ſuis ſubditis obſervari toto tempore ſui regiminis, in terris ſuæ juriſdictioni regiminive ſubjectis, conſtitutio- nes contra hæreticos, credentes, receptatores; fautores, & defenſores eorum, ipſorumque filios& nepotes à ſ dè Apoſtolica promulgatas, ac etiam appro obatas, quas, qui jurare noluerit,& ſervare, ut infamis,& tanquam Ha reticorum fautor, ac de fide ſuſpectus, officio& ho- fe- 140 coldem hereticos, credentes, receptatores,& deleno- res ipſorum, eorumque filios& nepotes, plenam conce- dimus facultatem. Sunt autem Dicœceſani in privande tales, vel nuntiando privatos- beneficiis hujufmodi re- quirendi: Nifi fortè conftaret legitimè, quòd iidem leienter hujuſmodi perſonis eadem beneficia covtulife fent; tunc enim eosin his requirendos non effe cente- mus,fed-potiùsà fuo`judice. puniendos. CAP. ZHI Chriſtiant ad Bidaiſnum tranſeuntes r redsuntes;haretici rea Hutantur. G. d. ſecundum Zen. Idem Ontra Chriſtianos, qui ad ritum tranſierint, vel re⸗ dierint Judæorum, etiamſi hujufmodi redeuntes; dum erant infantes, aut mortis metu, non tamen abfo- lutè, aut præcisè coacti, baptizati fuerant, erit A tan- quam contra hæreticos; fi fuerint de hoc confeſſi, aut nore ſüi regiminis ſpolietur: nec ulteriùs Poteftas, Ca- pitaneus, Conſul, vel Rector habeatur in aliquo, aut de cæ- tero in& aliquam dignitatem vel officium publicum ul. teriùs afumatur:& que ut Poteftas, Ballivus, Conful, vel Reor fecerit; nullam obtineant firmitatem: CAP. XIIL G Comprehendit ifla decret. plúra utilia pro exped: znj uiſitorum:dat enim eis poteſtatem committendi ci zentiarum denunciationes: dat poteſtatem uocande perito pepulum, ut eis aſßiſtant: dat poteſtatem pnoceden di contra illos, gu: defua in aliam provinciam ſe tranſtulerunt: dat poteſtatem re- Prrendi libros& procelſus, commutandi e mitigandi pænas, pri- vandi& privatos nuntiandt officiis& honoribuus haneticos, fautores, È defenſores eorum: ita tamen quod hoc flat de Diæceſanorum, vel zncorum abſentia Vicariorum ſuorum conſilio: niſi iadem ſctenter Lalibuis beneficia contuliſſent. h. d. Ioan. And. Clerum Bonifacius-V III. Iäquifitoribus haretica pra- Yr T d commifi vobis officii debitum utiliùs& ube- riùs exequamini, ſanctæa memorig Innocentii, Ale» xandri,& Clementis prædeceſſorum noſtrorum veſti- Biis inhærentes, vobis& veſtrum ſingulis committendi citationes& denunciationes ſententiarum, quas in quoslibet hæreticos, credentes, receptatotes, defenſores, fautores eorum tuleritis: Advocandi quoque prout ex- pedierit, Į peritos. It eas aſſiſte modi ferendis num, ac eis, c 1 virtute SDA s p Convocandi etiam Cle:| ¢ zum& popuinm civitatum, caſtrorum, aliorumque lo- corum(prout dicto stio fidei videritis expedire.)-Et contra illos; quosin provincia, in Q qua vobis i hquif fitio- nis officiur iffum, hære is crimen conftiterit commififfe ias pa rtes nsferendos duxe-| zint) procedendi; Necnon faciendi à quibuslibet aff gnari vobis libros, feu quaternos,& alia fcri pta, in gui bus inguifiti fatz, ac procefi auctoritate poftolicz. vel Le contrà PAra cont mame& Ta qui veſtris mandatis ol liter open; carcere vel muro recl bii ,pænam unà cum Prg rum juriſdict bſunt, mitigandi, vel mutandicùm dire: Privandi prætere à, vel privatos nun- tiandi dignitatibus ac aliis beneficiis Eccleſiaſticis de Diœceſanotum, vel eis abſentibus Vicariorum! fuorum confilio,& officiis publicis,ac honoribus quibufcunque, ——— b al G fèrvare.© al. ad aliguam. incip. licet ex omnibus.$. ut ergo, oum inter literas Apoſtolicas pro officio ſandtſùmæ quirit contra | Papæih. d; loan, And. p ilio vel aliis qu ibuslibet dean, de reform cap. s,& repertorium Inquifitorwm, verbo Epiyeopus per: Ghriftianos,- feu fidæos convicti. Et ſicut contra fautores, receptatores,& defenſores hæxeticorum, fic contra fautores, receptatores,& defenſores talium eft- é procedendum. CAP. XIV. VNon conſiſcantur dotes uxorum innocentaum propter harez & maritorum,.d. fecundum Zen. Idem. o e felicis recordatiomis Innocent. Papa IW: quòd propter hærefim maritorum, uxorum catho- licarum dotes non- debeant confifcari: Quod intelli- gendum fore cenſemus, nifi: fortè mulieres ig viris matrimonia contraxiſſent z quos: hær ſciebant. CAP XV. Filis hereticorum u andam lineam paternam, ad beneficium Ece Primam vero maternam, funt inha cum, vel officrum fèculare fipatres ante mortem-Eccel Porati non uerint,.d. fecundam Dom, Idem, Tãtutum felicis recordationis Inne præd. noſt. ne vide tores, defenſores,&c fal corum um Etclefie quòd fi fecùsa&tum fuerit, fitirr & fecundum‘gradum per paternas dere declaramus: per matern taxat volumus h img& inane. tati,& pro culp nitentiam recepiſſe, qu humiliter p roſecu es ejusi 3d-YEcini endam candem. Coplin, fea f cAn: c iſitores-h ne inquirere contra Epiſcopos nequeunt rætextu procedere contra eos: Niſſ in literis Apoſtolicæ quò l hoc poflint, cor a alet, b Verbum, est, hinum traét: de harétatap. 25: d vid. Conc. Trident. fèf.2¢. de harc-

141 De hæreticis. 142 hæreſeos commiſiſſe, auteos de hoc diffamatos exiflere, yel fufpeđtos; id tenebuntur fedi Apoftolicæ nuntiare, CAP XVIL G Non derogatur ordinariis faper procefu hareticorum,licèt Papa Feneraliter alter: deleget. Et ſuer eodenms fafo Ehiſeopus& in- guifitor poffunt procedere communiter vel divifim, vel proferre fèn- tentiam, in gua fè difordant, debent Papa referre. Er Epiftops gualtercung, procedant, debent fervare modum inguifitorsbus im- pofitum. h. d. Dominic, Idem. Er à hoc, quòd negotium hæreticæ pravitatis alicui vel aliquibus ab Apoſtolica fede generaliter inaliqua provincia, civitate, vel diœcefi delegatur, diœcefanis E- piſcopis, quin& ipſi auctoritate ordinarià, vel delegatà (ſi habent) in eodem procedere valeant; nolumus dero- gari. V dictum inquiſitionis negotium efficaci- us, melius, utiliusque procedat, concedimus, quòd per Epiſcopos ipſos,& pet inquiſitores de facto eodem in- quiri valeat communiter vel diviſim:& ſi diviſim pro- ceſſerint, t ur ſibi invicem communicare proceſſus, ut per hoc poſſit meliùs veritas inveniri:& niſi hoc cafu } tores in ſententiæ prolatione Piœceſanis vel&con- i um, per utrofque fimul fententia ferenda, fi non convenerint, per u- cienter inſtructum ad ſedem Apoſt. negotium ittatur b` Siveautem ordinariâ, five delegat Epi- fcopi poteftate procedant, illum in procedendo modum obfervent mmur 1em inguiĝtores poflunt& debent perjura el per ſpeciales conceſſiones, ſeu ordinatio- nes ſedis Apoſtolicæ obſervare. CAR. XVIII. toribus harefis non refiflant fed omnino pa- q F re orales{r de eoc Idem. T inquifitionis negotium contra hæreticam pravi- tatem, ad Dei gloriam& augmentum fidei no- ftris temporibus profperetur, leges c quafdam per Federicum olim Romanoruin Imperatorem, tunc in devotione Romanæ perſiſtentem Eccleſi promulga- tas, quatenus Dei,& Eccleſiæ ſanctæ ſuæ honorem pro. movent,& hæreticorum exterminium proſequuntur, & ſtatutis canonicis non obſiſtunt, approbantes& ob- ſervari volentes: univerſos ſeculi poteſtates& domi- nos temporales, ac provinciarum, terrarum, civitatum; aliorumq̃ue lIocorum rectores, quibuſcunque dignitati- bus vel officiis, aut nominibus cenfeantut, requirimus & monemus, ut ficut reputari cupiunt& haberi fideles, ita pro defenfione fidei dicœceſanis Epiſcopis& inquiſi- toribus hæreticæ pravitatis, à ſede Apoſtolica deputatis, aut in poſterum deputandis, pareant,& intendant in hæ- reticorum, credentium, fautorum, rec ptatorum,& defen- forum ipforum inveſtigatione, captione, ac cuſtodia dili- genti cùm abeis fuerint sequifiti:& ut præfatas perfo- naspeftiferas in poteftatem, feu carcerem Epifcoporum, aut inquiſitorum dictorum, vel ad locum, de quo ipſi vel aliqui ex eis mandaverint, intra eorundem dominorum poteſtatem, vel rectorum diſtrictum ducant, vel duci fa. ciant fine m 1bi per vircscatholicos à præfatis Epiſco. pis, feu inquifit S, vel corum aliquo deputatos fab arcta& diligenti ci lia teneantur, donec eorum nego tum per Ecclefiæ judicium terminetur. Utque de hæreſi à dicœceſano Epiſcopo vel inquiſitore, ſeu inquiſitoribus condemnatos, præfati poteſtates, domini temporales, five rectores, vel eorum officiales, feu nuntii fibi reli. —— a Declaratur hoc cap. per extravag Benedicti, incip. ex eod: ha- betur.tit, debar. b Vid. Zanchin. trač}. dé har. css. O reperto- ranm Inguifverbo Epifèopus.$. quando Epiftopus. c Vid. Bartin i Aurelius,$, idem gquafiit. ff. de li, leg, incanf f, de procur. In. noc, c, cam venerabilis, de except: Eont, &os ftatim recipiant ĩndñlatè animadverſione debitâ pu- niendos: non obſtantibus appellationibus, feu procla- mationibus prædictorum nequitiæ filiorum: cùm tam ſecundum ordinationem prædeceſſorum noſtrorum quam ſecundum legem Imperialem, appellationis& pro- clamationis beneficium exprefsè fit hæreticis& credene tibus, ac eorum teceptatoribus, fautoribus& defenſo- ribus interdictum. Prohibemus quoque diſtrictids poa teftatibus, dominis temporalibus,& rectoribus, eo- rundemque officialibus ſupradictis, ne ipſi de hoc cri- mĩne(cùm mere ſit Ecelefiaſticum) quoquo modo co- gnoſcant vel judicent, ſive captos pro eodem crimine abſque dictorum Epiſcoporum ſive inquiſitorum, aut ſaltem alterius corundem licentia, vel mandato-carcea xe liberent, aut executionem{ibi pro hujufmodi crimie ne à diœceſano vel inquiſitoribus, ſeu inquiſitore injun- ctam„promptè( prout ad fuum fpe&tat officium) facere ſeu adimplere detrectent: vel aliàs diœcefanorum, aut inquiſitorum judicium, ſententiam, ſeu proceſſum, di- rectè, vel indirectè impedire praſumant. Si quis verd de Prædictis poteſtatibus, dominis temporal ctoribus, vel eorum Officialibus, ſeu Ballivis, contra prædicta fe- cerit, aut præfato fidei negotio fæpefatis diœcefano Epi- lcopo vel inquiſitoribus incumbenti ſe opponere fo præſumpſerit, vel ipſum aliquatends impedite, necnon & qui ſcientet in prædictis dederit auxilium, conſilium, vel favorem, excommunicationis ſe noverit mucrone percuſſum: quam ſi per annum animo ſuſtinuerit perti- naci, extune velut hæreticus condemnetur. tè CAP: SIX. G Bona hereticorum ipf jure Junt confifiata‘guod probatur tria plici argumento legali. Sed apprehenfio bonorum fieri non debet per dominum fècularem, nifi prins promunciatum fuerit faper criming per judicem Ecclefiaflicum, gui boc pofiit. loan, And. Idem. Um ſecundum leges civiles, nefarias, natutæ con- Oaa> inceftas nuptias contrahentes, eoipſo ſua- rum dominium rerum perdant:& mulier humanam legem tranſgrediens,&(præſertim parentibus ſuis non conſentientibus)raptoris à nuptias eligens, bona omnia, quæ per legem ſibi obvenerant à raptore, ac a con- fortibus raptus, ipfo jure amittat, certoq̃ue caſu de- ferantur in fiſcum: Ac etiam illicitas ſpecies ttanſre- hens, aut rerum vectarum profeſſionem& omittens, ea- rundem ſpecierum& rerum proprietate hoc ipſo pri- vetur,& fiſco rerum& ſpecierum dictarum proprietas acquiratur: Bona hæreticorum(qui gravius, horribi- lius, ac deteſtabilids, quàm prædicti delinquunt) ipſo jure’ de. fratrum noftrorum confilio decernimus con- fiſcata. Confifcationis tamen hujufmodi executio, vel bonorum ipforum occupatio fieri non debet per prine cipes, aut alios dominos temporalés(juxta Gregorii Papæ prædeceÑoris noftri declarationem) antequam per Epifcopum loci,vel aliam perfonam Ecciefiafticam, quæ fuper hoc habeat poteftatem, fententia fupereodem cria mine fuerit promulgata. CAP. XX. 9 Tn caufa harefis proceditur fimpliciter€ de plano,& dia tefium gr accufatorum non publicantur, fi periculum timeatur. ia d. fècundum Zen. Idem. Tatuta quædam felicis recordationis Innocentii» A lerandi& Clementis prædeceſſorum noftrorum” quibuſdam declaratis& additis, recenſentes: concedi- mus, quòd in inquiſitionis hæreticæ pravitatis nego- a VideConcil Trident fefiig. derefor, matrim..s. alit. profectionem, z Gggg 4

143 Sexti Decret. Lib. M. Tit. III. 144 tio procedi po fit fimpliciter&deplano a,& abfque advocatorum ac judiciorum ftrepitu& figura. Jube- mus tamen, quòd fi accufatoribus vel teftibus in cauſa hærefis intervenientibus feu deponentibus(propter po-| tentiam perfonarum, contra quas inquititur] videant E piſcopus vel inquiſitores grave pericuhlum imminere 6, {fi contingat fieri publicationem nominum eorundem: ipf e m nomina non publicè, ſed ſecxetò coram diœce- fano Epiſcopo. vel eo abſente ipſius Vicario, quando in- quiſi dres procedunt: quando verò procedit Epifcopus, coram inquiſitoribus, ſi haberi commodè poſſit copia eo rundem: ac nihilominũs ſive Epiſcopus, ſive inquiſitores proceſſerint, aliquibus al iis perſonis providis& honeſtis jurisque peritis(quas ad hoc vocari,& eis per e totum proceſſum, foper queo deliberandum eft, feriosè manife- Rari, ac integraliter explicari,& de ipforum confilio ad ſententiam vel condemnationem procedi Ẹolumus) ex- primantur: ficque(nonobftante, quòd illis contra quos| huj: fmodi depi òfherunt> homina ipforum non fuerint publicata) adhibeatür ad cognitionem judi cis inſtruen- dam pl ena fides busteftium eorundem. Et ut corundem accuſatorum& teſtium periculis efficacius oc curratur,& cautiùs in inquiſitionis negotio procedatur: tis conſtitutionis auctoritate permittimus, quòd Epiſcopus vel inquiſitores ſecretum poffint indicerei quibus(ut præan iſſum eſt) proceſſum hujuſmodi cabunt:& in eos ſi arcana conſili cefsůs fibi fub £ fecreto ab ei iſcopo vel inquiſitoribus patefacta, Præter eorum licentiam aliis patefecerint, excommuni- cationis ſententiam, quam ex fecreti violatione ipſo fa- cto incurrant(ſi eis expedire videbitur) promulgare: fic tamen, quàd inqui e Epiſcopum, vel Epiſc copus i inquifit ores non excommunicent hac de cauſa, ſed Epi- i ex injuncto ex nune à nobis ſub virtute ſanctæ Har| dientiæ d cto præcepto ad ſecretum hujuſmodi 2 tito di Ce inte verò periculo fup & teſtium nomina(prout ii al tur. Cæterùm in his omnibu ſcopos, quàm inquiſitores puram& providam intentio- nem habere, ne ad accuſatorum vel teſtium nomina ſup- primenda, ubi eſt ſecuritas, periculum eſſe dicant: nec in eorum diſerimen ſecuritatem aſſetant, ubi tale peri culum immineret, ſuper hoc eorundem conſcientias o- nerantes. Conſtitutiones verò, ordinationes,& man data alia prædec eſſorum noſtrorum in negotio hæreticæ Pr avitatis facta, conceſſa, ſeu etiam ad conſulta reſpon- ſa quæ conſtitutio onibus ſupraſcrip is d ſuper eadem editis pravitate non obvient, in ſuo volumus robore Permanere. M=—_ E DE 5S C HISMATICIS L IR CAP. UN. Q In prima parte poni arengam uf ad ve A eea um videl än gua dicit, quod Col umnénfes Facobus dx Petri Pilane fèilicet dith Petri dintinsex expečtat con redire, ſed in profundum malorum à ant delita quare Varias pœnas tulit in eos uaa àd certitudinem Praſentium& memoriã futurorum lilc inſerit. Secundoę nA mee e eee a e ciaufala vide Lanfianeuns n em 0r alios Dott. dr Bart. in extra n b Hod: mper praſüumitun immine idleo indiſtinctoè ſolẽt obſer vart, utin crimine B eik nun Quam E nomina accufatorum uel reſtium. vitle extrat ag In noc. Papa, quam afert R. Pentortum inquiſttorum, verbo, n a. c Difi 2, per, deest in man ufirib ptt s codscibué, d In antiquiori- bns legitur conſtanter, Apradictis. quas protulit in ipfis lacobum ér Petrum,usg ad verf: Contra natos, lbi tertio ponit| pænás, quas tulit contr a filios Ó pofteros difi loane nis, uſque adl verſ. Oraner. Ibi guartòimponit penas iis, guide catero deliberate diétos Iacobum gr Petrum proCardinalibus habu rint, vel eis vel prediu natis Ioannis favorem prabuersnt, verf alim Ibi quintòo& ultimò ratificat, innovat e firmat pradifa, Ó ea pracipit mviolabilster objervari: bet fis puniri fimilibus pænism poberum, hoc drcit, Ioan Bonifacius VIII. D fuccidendos infru&uo ros& nocivos, quos((quafi ficus fatua) domus a de Columna prodi Ixit, neſcientes in emitis ju- agere pænie (Jacobum s, olin Guas I Ror mana Eccleh z Cardinales Ss z fili o LEST Joannisde Columna, fratr præfati poſteros,& fautor tute altiſſimi exurgen ti Jacobi,& patr ris Petri & fequaces eorum) in vire {piritualiter& temporaliter contra eos duximus. edendum. Conſequenter di- ctis Jacobo& petro, ndentibus in profundum ma- lorum,& molientibus inconſutilem tunicam Domi ſanctæ videlicet Eccleſiæ ſcindere unitatem,& um acuentibus l fias,& proru i in. verba& blafphemiz& fchifmati in ſcriptis redacta ſub ſigillis, quibus ante depoſiti utebantur, perurbem& diver deſtinaverunt, æſtima c oquacitatem maledicere conſcientiæ bonæ fignum,& co riå difputandi, quias ſeritate non poterant, cerare convitiis præ pſerunt: quorum die ſemus ſi tuperiori E convincere,& luce clariori- bus. rationibus confutare, duximus eorum nor dare: refponfum,ut contrita te fonorå pra i tur,& 5 notionem, ret: proce ceflivè varios, temporales pænas‘x fe quorum(quia totum tenorem con inſerere longum eſſet) ex ei quædam compendiosè co lata huic noſtræ conſtitutioni dux ximus in£ fenda;ad cer titudinem præſentium,& licet, quòd e ex cauſib, de fratrum noſtrorum conſilio depo eobum& c Petrum à Cardin à ſiæ,& ab omni Cardinalatü i- pſos que judicavimus ſchiſmaticos& X blaf emos& tan- quam hæreticos puniendos, expoſitis perſonis eorum à fidelibus capiendis, omnibus beneficiis, officiis, hono- ribus, dignit atibus,& prælaturis perpetuò privantes eofdem~& reddentes inhabiles. ad habenda„ cunđtis eərum bonis mobilibus& immob juribus& ju- riſdictioni bli Contra n inſuper KPo⸗ ſteros dicti ialiter& temporaliter duxi- mus multipli cl ndum, eorum bonis& jüri- bus publicatis, 8 Miſcatis, ipſisqͥue poſteris dicti Jo- annis per maſculinam& fermini nam lineam deſcen- dentibus,» indignis perpetuo redditis ad Cardinalatůs honor em,& qu ælibet officia, benefici ir,& miniſteria im Ecclefia memorata veľ'ejus curia; alibi vero utque quartam generationem Omnem perſonam tem& futuram, cujuſcunque fuerit a Hujas appellatione non veniunt baflardi: xit fup. tit. prox: c. fatutum, addeg, Vhal. ntra, de fäctef. ab inteſt. Eont. D al ſphema& feniants C Vid. ſ ſer vus. 5 pluriun sanf é i demonpratio fde anal Ó demonfi, Fonte ditionis»

145 ditionis, dignitatis, aut ftatůùs Eccleſiaſtici vel mundani (etiamſi foret ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalis) quæ ipſos Jacobum& Petrum, vel eorum alterum ſcienter& deliberatè pro Cardinalibus habuerit& tenuerit, aut ad Cardinalatum admiſerit, ſeu votum eorùum vel alicujus ipſorum ſuffragium in electione Romani Pontificis ad- miferit, autin iontificem Romanum elegerit, nomina- verit, afumpferit, vel receperit, feu dederit in his velad hoc auxilium, confilium, vel favorem ,excommunica- tionis fententiå duximus innodandum,à qua(abfque ex- preſſa licentia Romani Pontificis} non poffit abfolvi, nec etiam per collegium A poftolicæ fedis, eâdem fede vacan- te, ea mgue prælatione, dignitate, ftatu& honore Eccle- fiafticis omninò privamus: nihileminùs omnes, qui di- ĉis Jacobo& Petroaliàs,& natis diti Joannis favorem præbuerint, velauxilium in rebellione vel ſchiſmate da perſiſtentibus, excommunicationis ſententid innodantes. Hæc& alis per nos facta in prædictis noſtris proceſſibus, & in literis noſtris bullatis ſuper eis confectis eontenta, hãc conſtitutione perpetuò valiturà ratificamus, confir- mamus,& etiam innovamůs, candemáue a denovo fa- cimus de fratrum noſtrorum conſilio prædictorum. Et ut dictorum malitia non inveniat ſucceſſorem,& puni- tæ tranſgreſſionis exemplar retrahat alios ab offenſa, ac in oblivionem veritasveniens, non vagetur incerta: fta- tuimus atqae decrevimus b, ut& ipfa inviolabiliter ob- ſerventur,& quòd fimiles exceffüs& culpg pænis fimi- Iibus in poſterum puniantur- Sho $ HOMICIDIO EFLEUVULUS IY: CAP. I G Per afafinos fàcensveltantim mandans aliqutem anterfice, tanquam ab omnibus diffidatus, abſq ue alicujus prolatione fènten- as incurrit excommunicationis& depoſitionis ab ofſicio& benefi. cio hed. fecundum Zen, Innocentius V. in Concilio Lugdi- nenſf. Ro humani redemptione generis, de fammis cœ: lorum adima mundi deftendens,& mortem tan- J dem ſubiens temporalem Dei filius Jeſus Chri- ſtus, ne gregem ſui pretio ſanguini Slorioſi redemptum, aſcenſurus poſt reſurrectionem ad patrem, abfque pa- ſtore deſereret, ipfius àwam.. Petro Apoſtolo(ut ſuæ ſtabilitate fideĩ cæteros in Chriſtiana teligione firinaret, eorumque mentes ad ſalutis operà ſuæ accenderet devo- tionis ardore) commiſit: unde nos ejufdem Apoftoli ef- fecti(diſponente Domino, licèt immeriti ſuccefſo- res c& ipſius redemptoris locum in terris, quanquam indignè tenentes, circa gregis ejuſdem cuſtodiam ſoli- citis excitati vigiliis,& animarum ſaluti jugis atter: tione cogitationis intendere, fummoverdo noxia,& a- gendo profhtura debemus„ut excuffo à nobis negligen tiæ ſomno, noſtrique cordis oculis diligentiã ſeduld vi- gilantibus, animas Deo lucriſacere ſuâ nobis cooperante gtatiâ valeamus. Cùmigitur illi, qui fic lorrendã inhumanitate, de: teſtandaque ſævitià mortem ſitiunt aliorum, ut ipſos fa ciant per aſſaſſinos occidi, non folùm corporum, ſed mottem procurent etiam animarum:(niſi eos exube- ftans gratia divina prævenerit„ut fint armis ſpirituali- bus plæmuniti) ac omnis poteftas tribuatur à Domino ad juſtitiam, ređtumgue judicium exercendum:: Nos tanto periculo volentes occurrete animarum„& tam 4 ——EÜ——³3 2 In antiq librit ita: eademꝶ de novo, dre. b al decerni- mts.€ Vid. Turreirematam in fumma de Ecclif lib aea é 3i d alita:& tam nefarios prafamptores, DE —— De homicidio. 5: 146 nefarias præſumptiones Eccleſiaſtick animadverſionis mucrone ferire: ut metus pæœng, meta hujufmodi præ- ſumptionis exiſtat: præſertim cùm nonnulli magnates taliter perimi formidantes, coacti fuerint ſecuritatem ab eorundem aſſaſſinorum domino impetrare, ſicque ab eo non abſque Chriſtianæ dignitatis opprobrio redi- mere quodammodò vitam ſuam- Sacri approbatione Concilii ſtatuimus, ut quicunque Princeps, Prælatus, feu quævis-alia Ecclefiaftica fecula- rifvé perfona, quempiam Chriftianorum per di&os af» faflinos interfici fecerit, vel etiam mandaverit(quan- quam mors ex hoc forſitan non ſequatur) aut eos rece- ptaverit, vel defenderit ſeu occultaverit, excommunica- tionis& depoſitionis à dignitate, honore, ordine, offi- cio,& beneficio incurrat fententiasipfo fađto:& illa lie berè atiis per illos, ad quos eorum collatio pertinet,con= ferantur; fit etiam cum fuis bonis mundanis ompébus, tanquam Chriſtianæ religionis æmulus, à toto Chriſtia- no, populo perpetuò diffidatus:& poftquam probabili- bus conftiterit argumentis a, aliquem fcelus tam exe- crabile commififie, nullatenũs alia excommunicationis, vel depoſitionis, ſeu diffidationis adversus eum ſenten- tia requiratur CARS IF G Sine pena irregularstatis pofjunt Clerici de ſuis malefaltori- bus conqueri coram judree fèculari, etiam de criminibtis, ex quibus debetur pæna fanguinis, exprefè proteflando, quod ad pænam fane guinisnon intendunt. h. d. Ioan. And. Bonifacius VIII. Relatis& vel Clericisquibufcunque, qui de Laicis ſuis malefactoribus querelam penes fecularem judi- cem deponentes, petunt emendam fibi fieri,& provide- ri, ne contra eos talia de cætero præſumantur, proteſtan- do expreſsè quòd ad vindictam c feu pænam fanguinis non intendunt, imputari non debet: quamvis aliàs in ta- I caſu de ſute debeat pœna fanguinis irrogari, ſi judex mortem illis inferat juſtitid exigente: Alioquin ſi Prælati aut Clexici propter metum hujuſ- modi, quia judex ad pænam fanguinis poffet d proce~ dere, de ſuis malefactoribus taliter conqueri non aude- rent, daretur pleriſque materia trucidandi eoſdem,& i- pſorum bona liberè deprædandi- CAP. EIT Mandanti uliquem verberari, fecuta mors imputatur. h. do fecundum Zens- Idem: S, qui mandat aliquem verberari, licèr exprefsè inhi- beat, ne occidatur ullatenùs,velmembroaliquo muti- letur, irregularis efficitur, fi mandatarius fines mandati excedens mutilet yel occidat: Cùm mandando in culpa fuerit,&.hoc evenire poffe debuerit cogitare: 5o 'E YSUaUuUnRIS TITUL VUS V CAP- I. E Primo innovar dj otfèr vars precipit Lateranenfè Conciliuns contra uſurarios edlitum#fgae ad verf Et quia. Ubi praecipit omnia bus dominis éy unrverfiiatibus terrarum, ne permitšant alientge- nas in terri futs conducere domos, ad exercendum flonus, vel con- dutas habere;&r quod aliguts eis ad'hoc domos non tocet ufque ad verf: Qur vero: Vot imponit penam Clericis contrafacientibus, uf quead verfi. Cateram: Ubismponstpænam Laisi: hoe facit ufanein finen, Ioan, And: a Vid. L. non omnes.$. a barbaris, fde re milit. b Uid. De- cium conſeio.& Felin. in cab. aſferte. exir. de praſumpt. c Pra- rer doctoræs hie vide Felinum in cap. querelam. æxt. de jurejurando. d alst. pofite iian—— Gggg f

Sexti Decret. Lib. y. Tit. V.& VI. 34$ Gregorius X.-ingenerali Concilio Li- gaunenfi. Surarum voraginem(quæ animas devorat,& fa- cultates exhaurit) compeſcere cupientes conſti. tutionem Latete a Concilii contra ufu- ratios editam, ſub divinæ maledictionis interminatione præcipimus inviolabiliter obſ Et quia„quò mi- nor fœneratoribus aderit fæncrandi commoditas, cÒ magis adimetur fænus exercendi li håc penerali conſtitutione ſancimus, ut nec co verſitas, vel ſingularis perſona c tis, conditionis aut ſtarüs, alien undos de terris ipſorum, public exercentes, aut ris ſuis conducere, vel condu tare permittant: fed hujufmod omnes intra tres menfe: guam aliquos$ tales sda cætero a ad fœnus exercendum domos locet, quocunque concedat. Qui verò contra ſonæ fuerint Egeleſiaſticæ, Patr pifcopi, fufpenfioni 2 excommunicationis: verſitas, interdicti ſententian curſuros. Quam llant, nun- : nemo illis ub alio titi fecerint, ii pe dutato, tetræ ntur commor cto. Cæterum ſi juſmodi exceſſu(omni ni ceffante privilegio) per ceni leſiaſticam compeſcantur menta| 3, Vel cos ab ſalvere, ve Idem c C Uanquam uſurarii manifef$ Aperant d, ſatisfieri expreſsa quantitate vel indi- y oluntate mandaverint: nihilominds tur, donec dev ltates eorum) facienda eft re- te in ultima ien eis Ecclefiaftica fepulturá dene uſuris ipſis fuerit(prout pati plenariè ſatisfactum: vel illi ſtitutio, ſi præſtò ſint ipſi, quirere, vel eis al entibus ces gerenti ſive rectori paroc coram aliquibus fide di quidem ordinario, vica cautionem hujuſm conſtitutionis inde actio acqui narii mandato idoneè de: ref tum. Cæterùm ſi receptarun manifeſta, illam volt mus: alioqui jul modi arbitr nc & ſi 1 ioner n Au- iormam ſanctior nittere ſepulturam, rarios,& fticam aufi fuerint i a— a Lateran? sh Alexand. III, c c alata: Ideminceodem. A Supplecum effes idr. Domin. advocatus, ne in ifto ca nns. gi nod NERAVA: Ak dicunt Dan t artici In ſimil pr. tst Di OK aCA, 1p, A Op romiſßio É Foin 107 PAA dationem. 19..6053, Font, ranenſis Concilii contra ufurarios promulgate ftatuimas ° J| nus recepta fubjacere, Nullus manifeftorumnfürariorum teftamentis tis interſit, aut eos ad confeſſionẽ admittat, ſive ipſos ab- ſolvat: niſi de uſuris ſatisfecerint, vel de ſatisfaciendo a pro fuarum viribus Paent ut præmittitur) idoneam cautione Teſtamcaita quoque manifeftor um ufurariorumaliter facta non valeant, ſed ſi rita ipſo jure. ———— DE EXCESSIBUS PRRLATO. rum,& ſubditorum. TITULUS: VL CAP. UN. n poffunt acquirere no va loca ad halitandums, sali licentia Papa, qus A o Mendicant vel antequ vel mutare, alſq; ſpe tonem. In acquirentilus tamen loes .d loan. And. de hac prohibitig proEremitica vita Umen gioſi alii i Kad lis, auta novo ſuſcipi nad alia transfer proveniant,& fre cam perfe rantur: o, cantes 81 A S10C¹s a unt, fe e ibi- quand loque> ad ſedom Apoſtoli- lentes, hac tes clamore fuper hoc providere vo dito, ne deinceps al guis s īa 8 villa, ſeu loco quocunqu habirandum loca quæcunque de novo recipere, feu hacte- mutare, vel ea ver ditionis, permutationis, ufvisalienationistitulo quoc ra tion dona umant, abfque fedis ç ſpecial ohibitione 1 hujuſi irritum decernente endam, de majo- xerint E rum fug cula iner de propinquo nſiones ſeu habita- ubi non ſit hominum habitatio rere ac mutare, non intelli- ntius V. in Cancilio generali Lie ſtolica ſedes pri io eremptio m integt am obſervari, ut& illam a alii non ine ites non exceda í uòd quan yminàs tan de qua contra audeant libertate, ninii a tione delicti five contradtůs, aut codicib. dr inrecer llos acclef

149 De privi il leglis. a 150 ïpfos agitur, ritè poffunt coram locorum ordinarii veniri,&illi s, quoad hoc, fuam in ipfos jurifdi&io- mem( prout jusexigit) exercere, Nunquid ergò carent omnino in his commodo liberta 3 utique: quia nec coram ordinariis iphis ,dummodò fit in locó exem- pto commiffam deli& vel contractus initus, aut res litigiofa nec ubi domicilium habent, fi alib delinquant vel contrahant, aut res ipſa conſiſtat, conveniri poſſunt aliquatenus fuper iftis: nec domiciliorum prætextu locorum diœcefani(ſi ubi deliquerunt; vel contraxe- rum, aut res ipſa conſiſtit, illi cenveniantur Iremit- tendi eos illue, vel ipſis ut illic reſpondeant, injungen- di“ habeant aliquam poteftatem:{falvis nih cafibus aliis, in quibus eos Epiſcoporum juriſdictioni ſubeſſe canonica præcipiunt inſtituta. Et idipſum de- cernimus circaillos, quibus ut non nifi fub uno certo ju- dice teneantur de ſe conquęrentibus reſpondere, Apo- ſtolico privilegio eſt conceſſum. g Mina ferio priz vilegiato utejus Monachi a quocunque interdi ſuſpen lg velexcommuincari non po int, ceffat in sli ordinario rum juri)/ 1 iha: mifi illr Monachi mitterentur ad prio- ratus fubjesos ordinariis: quia tunc etiam dictt utrobigue fint Monachi, ordinarss etiam quοοHhradicta thas judicant, quamdiu ibi manent. hoc dicit. In eos autem, quibus ne interdici, ful fpendi s vel excommunicari à quoquam valeant,-à fedi ek inditum: ficut fum religiofi quamplures, in quo- rum privilegiis continetur, ne quiſquam Epiſcopus vél Archiepiſcopus monaſteriorum fuorum Monachos pro ulla caufa ullóve loco interdicere, fufpendere, vel ex communicare- prfumāt, iidem`ordinarii jurifdiétio: nem fuam quantùm ad ifta, ubicungue illi fuerint, peni- tùs exercere non poflunt, Nitt forfan ipfi Monathi ad monaſteriorum fuorum Prioratus ordinariis eifdem ſubjectos(ut vel gerant eorum regimen, vel in cis taaga mp locorum iplorum Monachi-refideant) erint deftinati; tunc enim etfi. liberè è poffintad ea- Da monaſteria revocari, ac tam illorum; quam ipſo- rum Prioratuum Monachi reputentur(cùm non fit in- conveniens aliquem d- ug que locum habere mo- pachicum_ e) unum alteri fubefe monafterio, vel-ab ipfo nofcitur dependere, ratione tamen corundemo Prioratuum dicti ordinarii fuå juriſdictione in ipſis eti- am quoad præmiffa, quamdiu morantur in illis, licitè uti poffunt. tio guo CAP.. II PE Curia Romana habet fiudium generalè, d ejts privilegia dn B, loannes Andrz Idem. is mundi partibus multi confluant᷑ ad Apodo] icam quafi matrem: nos ad commu- nem tamipfora m, quàm al momnium commodum ĝi- pro fectum paternd 1 ne intendentes, ut ſit eis mora hujufmodi fructuoſa, providimus, qudòd ibi- dem de cætero regatur, f vigs at ftudium juris divini& humani, canonici vi idel His: Unde volumus& ſtatuimus, ut£ ſcholis i ipfis penes fedem can- dem, talibus privile inòs libertatibus& immu- nitatibus gaue bus gaudent ſtudentes in ſcholis, ubi generale im, ac- recipiant integrè pro- ventus F ſuos Eccleſiaſticos ſicut illi. GAP TIL F Dict, Goo intellegatur priuilegium quod habent q̃ui- dam Abbates de populo benedlicendo,&“quibus poir at EN Sonferre tonfuram: lian:. Andr. ———— à al. ita:& illi quoad hac. b De intellie cap tuarum. num. gg. ext, de privileg. aliquem fic utrol ge e alit, Monachum. Pudem fija ſor. c. i. mfn. c af, ror lè unque fint 1t przeminentiz; dignitatis, conditionis aut Alexander IV, 4 'Bbates, quos Apoita fedesin exhibitione benes diétionis fuper populum fpeciali privilegio infigni- vit, in Eccleſiis, quæ ad eos pertinent plenojure, quan- do in eis divina officia celebrant, poffunt poft Mif- rum ſolennia,& veſpertinas ac matutinas laudes, be- nedictionem folennem- fuper populum elargiri. Alibi’ autem publicè aut per vias, civitates, caftra& villas, poa pulis,& plebibus benedictionem facere vel impertiri non valeant: Niſi hoc eis expreſſo Apoſtolico pris vilegio ſit conceſſum. Nec eis c licitum fit aliis, quam monaſteriorum ſuorum Sonverſis,& qui ad illa convolaverint;& in quos Eccleſiaſticam& quaſi Epiſco- palem juriſdictionem Obrinent primam clericalem cOnEre tonferam: Nifi cis id competat ex pleno pig» fatæ ſedis indulto. CAP. IFY. o e in locisnon exemptis Oratoria del Capelas fine Dig- c E AR nec ine. i pts aſſumere cai i5 tia Popa. s proprias fuorum | liberorum hominum in fè: liam illi fint fui cenfuales, Ioannes Andreas. Idem. Uctoritate ſedis Apoſtolicæ de fratrum noſtrorum confilio katuimus, quòd Oratoria vel Capel!$,- in locis non exemptis ſine Dicœceſanorum locorum ipo: rüm licentia exempti conſtruere non præſumant: ne- que in fic conſtructis; nec tempore interdicti(caſibus expreſſis in jure duntaxat exceptis) celebrent vel faciant celebrari divina. Qubd ſi talia Præſumpferint, ab hiş per locorum ifoyam Ordiñarios compeſcantur: Et ſi quas propter hoc exemptorum ipſorum conſetvatores in eos ſententias protulerint, illas penitùs revocamus. Inhibemus inſuper, ne in locis etiam ecemptis hoc. ipfi exempti facere audeant, nifi fuper his licentiam vel pri: vilegium habeant ſedis Apoſtolicæ ſpeciale. Caufas qaoque five lites‘ proprias fuorum hominum liberos fum; quæ videlicet tant tùmadipfi os homines pertinent, iidem EAn fio nomine, five ut-&tores, fiveùt de- fenſores, aliqua tend snon aſſumant. Etiamſi ſint ipſis dicki homines cenſualas: cùm id nequaquam licituræ- fit eifdem. CAF. N. G Privilegium Papæ: quòd quis excommunicari, ſuſpendi, vel in. terdici non pofàt, non extenditur ad fententias ordinariorum: nifi tale previlzgium fit concefum Regibus, Reg in vek relsgzofù loco, velordinzs:h. d. Ioan, Ands Gemen ionem cor iten D vel ſecularibus, 0 ſtatũs, quòd interdici à quocunque, vel ex non pofi nt, nec terræ vel Eccleſiæ ipſor co interdicto ſupponi, ſub quac ans f na verbon m conceſſa(illis per quæ R fi- ibus& Reginis eo nmý i liis, necnon& Religiofis quibufet unque, non perſonarum tantùm, ſed ord privilegiatorum vel löcorum tione, in hoc immunitas hujuſmodi conced ditur; duns taxat exceptis)-de fratrum noſttorum confilio ad Ordi- nariorum fententias& proceſſus edicto perpetuo pro- hibemus extendi. CAP: VE E Infer tores Pralati ouibus per prit A 8 tra, fi fant exempi: in provincialibus C nwi conceditur njis mia Epifèopalibus Conciliis, uti poffunt? i$ aurifrifiaits non habentibus laminas aut gemmas, —— a Inmanufiripti itas Alex. IIL W ab exprefe c Uia. Fident. SH. 23 derefor ac, 105

Et finon funt exempti, albis& f slan 116 utantur: in aliis loci utantur, ut indulta permittunt, Idem. TA poſtolicæ ſedis benignitas, quæ nonnullis Abba- tibus 4, aliisque Prælatis, quibus non competit ex propria dignitate, conceſſit in Eccleſiarum ſuarum glo- riam& honorem, quòd mitra b& aliis Pontifica libus uti pofſint, provideat: neinde fcandala oriantur, fic ta- men, quòdipfi p rivilegiati fuorun giorum non fruſtrentur effectu,& ex majoritate ac decore majori or- natuum, majoritas appareat dignitatim: De fratrum noſtrorum conſilio præſenti decreto ſtatuimus, ut Abba- tes& alii, quibus mitræ ufus eft ab cadem fede concef- fus, exempti quidemin proyincial ibus conciliis,& Epi- fco opalibus fynodis( qur no corum intereſſe tenentur) urifriſiatis(non tamen aúreas vel a R entibus) uti podiat: Non esem mplicibus,& albisac pla- nis utantur, Ina exemptis, non exem- PR s liceat illis s uti; prout conceſſa eis ab eadem ſede indulta permittunt. CAP: VIL g In prima parte demonſtrat, guis Tj juris> cum quis fà 1, zbi, St autem, quid juris cum brius mptum, Infecunda óZ legio fè dicit ex In tertia, ibt, ſuper ERT tionem allegat. oän, And, onifacius VIII. Um c peni aæ Ecclefiafticæ tam religiofæ, quàm feculares plura pr ræſumant, quæ ipſis infamiam pariunt r e inferunt læfionem; p rætextu exemptio- nis vel libertatis, quam afferunt fehabere, Ordinario rum corre&iones& ordinationes ſubterfi eorum forum ſive judicium declinantes: fuper h oc de hl ubri remedio providere, ftatuimus, ut bi, fe euind ntias Apoftolic ti, hujuſ- 0 ibas fe dicunt fo- O& lecuro, ſpie ione ca- G}, y A les, guid juris cam ile lisin loco cop gru prudent s viris omni fu ad hoc per dictos €, ipforum ım árbitrio m pae d le- gik: necnon-de articulis, , tranfcriptum tradere te- ſuam fu- E aE lien {ní por endam i odi facere Sie fidem., ſcriptione aſſerant ſe mui e in primo huju selt a m. ſcriptione huj les privil neantut pr te, licet Ordinariorum imeitoa de jure co detur, tamen quia de privilegio(qt l prælcriber rabet Jfer a ptionis poſſeſſione, non violenta, non diadetin Ubertsti svel xem- nec p— santur effe pralati, vide Geminianum in b rd Bart cap at. n cap vol jure communi, notoriis: quia notorium f tut latè Anchar. oberatur idem quod notorium juris. Font. Bart: in rubr. f, igientes, ac Nos volentes T 152 Da precariò, de qua fidem coram eifdem fecerint» non turbentur. Si verò privilegium per ſe ſufficiens, quando ſolo privilegio fe defendunt, vel faltem tale, quod præfcriptioni canonicæ caufam præftet, cùm præge ícriptionem allegant, non exhibuerint, ut eſt dictum: cùm de jure communi Ordinariorum intentio fit fun- data, fuå jurifdi&ione uti poſſint in eoſdem liberè: do- nec de præſcriptione canonica(ut præmiſſum ch) fe rint plenam fidem. CAP. fus E. VIII. p Inter Hamuν Pt a tolis esf in (9 VINA in cry: juris: vel gui exc e i iddiuws officia, facramenta vel ſebulturam admnttunt. s lar dicit. loannes Andreas 5 Vel loch mmunicalos vel 1 Idem. & aliorum Prælatorum querelis fre- fis clamoribus excitati, prafens ndum, ne aliqui feculares aut jue exemptionis feu libertatis ſedis Apoſtol pri vilegiis communiti, cujuſcunq; or- dinis, relię ftatůs vel conditionis exiſtant, ſcienter | celebrent vel faciant celebrari divina in civitatibus b, ca» | ftris, villis( nifi quatenus eis à jare conceditur) feu dotis | aliis interdi&is ab Ordinariis five delegatis judicibus, vel |à jure: aut excommunicatos publicè vel interdi&os ad | divina officia feu Ecclefiaftica facramenta, vel Eccleſiaſti- | cam fepulturam admittant. Qui verò contrà præſumpſe- | | | regulares, guantumcun onis rint(pr æter alias pœnasà jure ſtatutas) ingreſſum Eccle- ſiæ ſibi noverint interdictum: donec de tran greſſione hujufmodi ad arbitrium ejus, cujus fententiam conteMe pſerunt c, ſatisfecerint competenter, CAP. g Primò ponst, quando eximitur do, quando ipfi C IX. E ecclefia gute l importet Secun- nici.T ct Et fla o ate dea clarat, in qualibet partiu&negativ dum loan, And, lias exima 5 C1 Ec ccl velaliie iici, quàm alii Gaia imuntur, n ili aliud in cxe Enion privil OEXPTImatur. CAP Formas p. f exemptionem conj arum quædam tura non facta ntent: exem- F ccie ad jus& pro- rtinere, vel conſimilia illius Eccleſiæ cxemptio Si autem conces ( ùm am ea ter de libertate aliter doceatur. fterio exemptionis p ivilegium dendo, vel fuper ipfius exemptione ſententiando de ipfius exemptionis negotio ageretur) afferat ip Feguentibus, de j finter? excommun. Cal- entent. excommun. extr, b- Guitath app vide per Felinum incap. Rodolphus, exif. fèri tempſerint. d Praten doctores hic vide iA c datione. à Vid. Clement. ex derum confil, 4. tit. de a nobis deexcept, Ecclefiam

De injuriis,& damno dato. 54 Ecclefiam fore exempta: aut etiam juris beati Petriex-; vel fraude, fuit a fententia interdicti prolata, ſeu qui iſtere: ſive ad jus& proprietatem Romanz Ecclefig, vel ad Romanam Ecclefiam fpecialiter, aut fine medio, vel etiam fimpliciter pertinere; per hoc plenè debet exem- pta hujufmodi Ecelefia judicari: Cùm enim jure com- muni omnes Ecclefix pe: orbem difufæ ad Romanam Eccleſiam pertineant, ſi id alicui concedatur Eccleſiæ, vel de ea per ſententiam judicetur, ex hoec ipſius comproba tur exemptio: ut privilegii nihil alias allatura conceſſio ei, cui conceditur,& fententia nullumaliter datura fub- fidium Ecctefiæ( pro qua fertur)} prerogativam(cùm verba aliquid operari debeant) conferat grati ſpecialis. Et eſt idem, ſi privilegium contineat, vel ipfe Papa per modum exprimat fuprafcriptum, quòd Ecclefia fit libe ra; feu: quòd potiatur Romanz Ecclefia libertate: vel quòd in hoc prærogativã gaudeat ſpeciali: aut ſi dicat in- definite, quòd Eccleſiæ Romanæ annuum cenſum folvat, ad perceptæ indicium libertatis; five quòd ipfam Ec- clefiam eximit abordinarii æ poteftate: vel quod non audeat illic Epifcopus cathedram collocare, autimpe randi, ſeu ordinationem quamvis leviſſimam faciendi, exercere aliquam poteſtatem. Similiter fi aliqui reci piantur in proprios& fpeciales-fubjeđtos, cenfentur ex empti. Non ſic ſi in proprios& ſpeciales filios Roma- næ Eccleſiæ ſint ſuſcepti tales quippe exempti propterea non exiſtunt. Si verò dicatur ſimpliciter, quòod aliqua Ecclefia Romane Ecclefiæ annum cenfum folvat, non propter hoc exempta Ecclefia dicideber. Idem-dicimus, fi circa aligua per privilegium concedatur Hbertas,& claufula de cenſu annuo perſolvendo ſequatur: ur ſi ali- quibus quòd ab alio, quàm à Papa feu ejus Legato'ex- communicari; fufpendi aut interdici non poſſint, vel ali- quid aliud ſpecialiter à ſede Apoſtolica fit indultum: vel etiam dicatur, quòd in ſpeciales Romanæ Eccleſiæ fi- lios ſint aſſumpti,& fequatur in privilegio, quòd Eccle- fix Romanz aďd'indicium é libertatis percept annuum cenfum folvant.- Hisenim& conſimilibus caſibus fic c in certis privilegiati articulis, Ordinariorum juriſdictio- ni quantùm ad alia ſunt ſubjecti. Licèt autem fic diver- fos privilegiorum, quibus Eccleſiæ ac monaſteria exi- muntur, tenores adlitium materiam amputandam duxe- rimus deſignandos: per hoc tamen aliis exemptionumſi reperiantur) feu aliarum libertatum modis vel eorum ef ſectibus nolumus aliquatenũs derogari- CAP- XI E Privilegiatt ut tempore imterdiffi celebrare: poffint divina: clasſis Ecclefiis, alios etiam extraneos admitterenen poffunt. Et ff fuerit fingularis perfäna fuper boc privilegiata, familiares fuos ad- mittit: fecus in familia Conventws taliter prsvelegiats. Hoe previs egio non gaudet ile, cujus culpã ponitur interdictum. lj. d. Domin- Idem. Icèt d vobis conceſſum exiſtat; ut interdicti tem- pore januis clauſis, excommunicatis& interdictis excluſis, voce ſubmiſsà divina celebrare poſſitis: ad ea tamen aliquos, etiamfi aliunde venerint(nifi fuper hoc ptivilegiati exiftant) recipere nullå ratione debetis. Cùm conceditur fingularis perfong, ut modo præmiſſo tempore interdićti celebrare valeat; vel audire divina: ejus familiares domeftici ad audiendum cum ea,& ce- lebrandum ſibi divinum officium, licitè admittuntur. Non fic autem in familiaribus alicujus Conventùs, ſeu collegii eft cenfendum: illi eñim nifi privilegiati fue- Tint, admitti non debent, Hujufmodi quoque concef- fione gaudere non poteft is, cujus causå feu culpå, dolo n Al. ordinaria, b Alids, judicium. È Al sta: fi scripti privilegiati articulis. al. ita: fic infèrtis privilegiati arti: culiere. d dè materia uide latiſimè in c. alma mater. infi de fint excom. ia ad perpetrandum delictum, cujus occaſione lata extitit, præbuit confilium, auxilium, vel favorem. CAP. XIL G Epifiopi cum altari vzatico celebrare poffunt,€ fibi facere celebrari e ita tamen, quod non viclent interdectum. hoc dicit. Ige an. Aud. Idem. Uoniam Epifcopi& eorumque ſuperiores fe habent diverfis ex caufis à fuis Ecclefiis& diœceſibus abſen- tare frequenter, nec femper poffunt commodè ad Eccle- fiasaccedere pro Mifla celebranda vel audienda in ipfis, fine qua cos tranfire non decet abfque caufa rationabili ullam c diem: præfenti conftitutione indulgemus eif- dem, ut altare poffint habere viaticum,& ineo celebra- re, ac facere celebrari, ubicunque abſq; interdicti tranſ- greſſione illis permittitur celebrare vel audire divina. DE INJURIIS, ET DAMNO dato. TITULUS VIIL CAP.. UNIC. G Reprefalie contra perfonas Ecclefiafticas concedi, vel concef> fa extendi non debent: contrà facientes(nifi revocent intra mene fem) fingulares funt excommunicati, uni uetſitates interdicta. Ie- an. And. Gregorius X; in Concilio generali Lugd- nenfi. Tfi pignorationes, quas vulgaris elocutio d res prefalias nominát, in quibus alius pro alio præ- gravatur, tanquam graves legibus,& æquitati na- turali contrariæ, civili ſint conſtitutione prohibitæ: Ut tamen earum prohibitio in perſonis Eccleſiaſticis tantò ampliùs timeatur, quantoò in illis ſpecialius inhibentur, eas concedi contra perſonas prædictas, ſeu bona ipſo- rum e, aut quantumcunque generaliter prætextu cujuſ- vis conſuetudinis(quam potiùs reputamus abuſum fore} conce ſſas, ad illas extendi præfenti decreto diſtrictius ine hibemus. Illi autem, qui contrà fecerint, adversds perſo- nas caſdem pignorationes, ſeu repreſalias concedendo, vel extendendo ad eas, niſi præſumptionem hujuſmodi revocaverint, à conceſſionis vel extenſionis tempore in- tra menfem, fi perſonæ ſingulares fuerint, ſententiam- excommunicationis incurrant: ſi verò univerſitas, Eecle- ſiaſtico ſubjaceat ĩnterdicto. DE POENIS: TITULUS IX. CAP. I G De veteri jure poterit Ardiiepifiopus, cium in provinċja fua jari Hiétronem ſuam exeq;uitur, punire notorios injuriantes, fiis nunciis,& familiæ ſuæ, ſi per id ſua juri ſdictio impeditur: alias non, nifi confuetudo amplins tribuat: fed hodie tales injurias tune punit, etiamfi jurifäi fionem non impediant. h. d. Innocentius IV.: Omana f Ecclefia:[&].} ¶ Licet autem Rhe- menf. Archiepifcopo fuam Provinciam vifitanti, eos, qui tunc ſibi, vel ſuæ familiæ, aut aliis, quos propter hoc per eandem provinciam dirigit,& etiam- — a Al. fucrit. b Et an appellatione Epiſecpi veniat electus, vide Felin. in cap. eam te. de reſripr. uerſ. tertio reſtringitur. c allita: nulll die. d Videl, librorum.$. quod tamen Cafius. f. de leg.3. Bart. in l, Labeo, ff. de fap. leg.€ al. ipfarumi f Vid. Alex. conf 1s, l1. incip. circa primum dubium; unde ine telisges quando qui pofat efe judex propria caufa»

155 quando concilium convocat, eos, nunciis fuis pro illo vel aliàs per Provinciam ipfam ſuã debitã juriſ- dictione utendo tranſmittit, injuriari præſumunt: fi hâc oscafione ſua in his impediaturjuriſdictio, pro injuria hujuſmodi(dummodò exiſtat notoria) proprià aucto- titate punire, nifi ampliùsei de Rhemenfis Eccleſiæ confaetudine competere dignofcatur. Sibi etiam& metropolitanis aliis in ſuis provinciis, dum ſic inillis ju- risdictionem exercent, puniendi manifeftas& notorias offenſas, tunc eisdemi illatas, vel ſuis(etiamſi gxinde im- pediri juriſdictionem hujufmodi non contingat) libera ſit de noſtra ſpeciali conceſſione facultas. CAR IL G Docethac Decretalis quibus afifientsbus fieri debeat degrada- tio, de quibus veflibus, ornamentis, libris O inſtrumentit in degra- datione fiat expoliatio{y ꝗquibias verbus utatur ipjè degradans. kin. And. Bonifacius VIII. Bitteren. Ehiſocopo. Egradatio à qualiter fieri debeat, à nobis tuà fra- ternitas requiſivit. Super quo tibi taliter reſponde- mus, qudd vetbalis degradatio ſeu depoſitio ab ordini- bus vel gradibus Eccle eflaſticis eſt à proprio Epiſcopo ſibi aſſiſtente, in degradatione Clericorum in ſacris conſtitu- torum certo Epifcoporum numero, definito canonibus, facienda: quanguam proprii Epiſcopi ſenten- tia fine aliorum Epifcoporum præſentia lufficiat in de- gradatione eorum, qui minores duntaxat ordines rece perunt. Actualis verd ſive ſolennis cœͤlͤeſtis militiæ mi- litis, id eft, Clerici degradatio(cùm ad eam fuerit proce dendum) fiet, ut exauctorizatio ejus, qui militiæ deſervit armatæ, cui militaria detrahuntur i infigni a, ſicqͥue à mi- litia remotus caſtris rejicitur, privatus conſortio&K pr legio militari. Clericus igitur degradandus ve ftibus fa- cris indutus, in manibus habens librum, vas, vel aliud in- ftrumentum fet ornamentum ad ordinem fuum ſpe⸗ ctans, ac ſi deberet in officio ſuo ſole miniſtrare, ad Epiſcopi præſentiam adducatur: cui cè fingula, fve fint veftes, calix, li g: ug illi jugta morem ordinandorum Clericoru m ini ſua ordinatione ab Ẹpiltopo fuerint é tradita, feu collata, fingulariter auferat, abillo veftimento feu ornamento, quod datum vel traditum fuerat ultimò, inchoando,& deſcendendo gradatim degradationem continuet ulque ad primam Veſtem, quæ datur& in coilatione tonſuræ, tuncque radatur caput illius ſeu tondeatur, ne tonſuræ feu Clericatùs veſtigium remeat in eodem. Foterit au- tem Epiſcopus in degradatione hujuſmodi uti verbis ali- quibusad terrorem, illis oppofitis, quæ in collatione o ozdinum funt prolata, dicendo Presbytero hæc vel fimi- lia verba in remotione planetæ: Auferimus tibi veſtem ſacerdotalem,& te honore ſacerdotali privamus: ſic jue in remotione reliquorum infignium fimilibus verbis u- tens, in ablatione ultimi, quod in collatione ordinum fuit primum, infrafcripto vel alio fimili modo pronun ciet five dicat: Auctoritate Dei omnipotentis Patris& Filii& Spiritſis Sancti, ac noſtrà, tibi auferimus habitum Clericalem,& deponimus, degradamus, ſpoliamus,& exuimus te omni ordine, beneficio.& pr. cali. gio cleri- CAE 11. T Quamvis inventio carceris fuit ad cuflodiam: ta sen potest guu punir: 7 ENA carceris perpetuo ad tempus Lan. And. Idem Uamvis 4 ad reorum cuſtadiam, non ad poœnam carcer ſpecialiter deputatus eſſe noſcatur: Nos Qualiter hodie ſie popit degradatio, vide C Trid. Jef. 13; de reform, cog. adde citatos in.t. fap. de haret.eod lib.. fuerunt. c al traditur,-Vide Iogn. Ananiam inc. à nel de apofiat, dr Fel. in ccum fit de for. compet, — inſecutus, | eà receptaverit vel defenſaverit ſcienter eundem |& ut perpetuæ notam infam tamen non improbamus,{i fubje&os tibi Clericos con- feſſos d de criminibus feu conyictos(eorum exceſſibus& perſonis, cæterisque circumſtantiis providà deliberatione penſatis) in perpetuum vel ad te empus, prout videris ex- pe dire, carceri mancipes ad pœnitentiam peragendam. C AP. G Pæna aiicuismpofita,{o ros lineg femineg 8. h, d. Zen, IV. pej APAN ix erten: P ; mifialind injure, vel Idem. Bicunque a alicui& ejus-filiis feu pofteris ufques in certam generationem pæœna imponitur ab homis nevel à jure, pœna ipfa cos tantùm afficit, qui per mafcue linam, non per fæmininam lineam def ſcendere digno ſcuntur: Niſi aliud in jure vel ſententiã ut ex prellam CAP. Yy. G Primo punit infeğuentes, percutientes aut capsentes Carding- les, ér ejus creminis focios. Secundo, eorum filios© nepotes. Ters tio, ipfis infectatoribus pænam addit. ſatiifactia- nem cum abfiluentur, facere debeant: conſequantur. Quinto, de nudi bibus hiuic crimeni. Quarto, guam] Ó quid per abfòlutionena confiliariis, vel fimpliciter faven Sexto, ad colaterales permittit pænas extene de. S mo, ponit de anſeque entebies Cericos veld Relig, fòs familiae res Papa vel Cardinalium. Octavo, ponit de ocesdentibus Cardia nales. Nonè„dicit Poteſlaxtes ſeculares nihilominus pænis legali bus contra tales uti debere,& hanc conſtitutionem etiam facere obfirvari{r contr icsentibgs pænam imponit, loan, And. Idem. Eli&s recordationis Honorii Papæ tertii, prædecef- . bris noftri veſtigiis inhærentes, quibuſdam additis & detra&is de communi fratrum Da rorum confilio, um yaliturâ conftitutione fancimus,ut f dei inceps in hoc ſactilegii genus qu òd tæ Romanæ Eccleſiæ Cardinglem fuerit hoſtiliter vel percuſſerit, aut ceperit, vel ſocius fue- rit facientis, aut fieri mandaverit, vel factum ratum- habuerit, aut confilium b dederit vel favorem aut pok- : ficut reus criminis læfæ majeftatis perpetuo fit infamis, dif- fidatus< nihilominùs& bannitus, ſit inteſtabilis, ut nec teſtamenti liberam habeat factionem, nec ad ali- cujus bona ex teſtamento vel ab inteſtato vocetur: quatenus ab omni ſucceſſione repulſ us, publiragus repulså confuſus, minus inveniat ſuæ malitiæ rem:(fant d habstatsones ejus< eas inhabıtet,] dentur cuncta J us ædi ficia in ruinam, teie tur, nullo tempore reparentur; dere, nullus refpondere in judicio teneatur: etiam in bonis invenitur ipfiu s, fifci, vel reipub!i minio applicetur, ut ex illis nil tranfm ictat ac ros, ſed potius cum ipſo quod ò nentur& fua. Si qua verò feuda, officium vel bene- icium fp le m temporale ab aliquibus Ecclefiis obtinet ivatus, quæ ſic liberè ad Ec- cleſias revertantur, quòd Eccleſiarum rectores de ipſis pro ſua voluntate difponant t. Qudd ſi quis præa mia rum filium vel filios habeat, nepotem, vel nepotes p tam lineam defcendentes, beneficiatum feu ben ficiatos quovis beneficio, etiamſi pontific ptus vel S fuerint dignitatem, fint eis ipl fo jure privati e promotionis omninò ſublatà. Nulli præ- a Prater Doctores hic usde aliqua Decium ince. novit, de ludic. b Vede Decinuminc.t. de off. dele, re(7 baonireg guid Jignificet, 4 docent Angelus de P. rufio Geminianus in: 1. de homıc. Ló. é Petrus Godofredns in Auth, Caſaros. ext. de har. d,$2 —— tereà

rreplerit, qu fverit hofilues vel loc it incita onem, ner ellato vocent 157 De po nitentiis& remifsionibus. 8 fereà talium filiorum atque nepotum ex viril? fexu de- fcendentium ab eifdem, alicujus aperiatur janua digni- tatis, aut honoris Ecclefiaftici vel mundani, feu adalicu- jus loci regimen fit afcenfus: fit eis poftulandi negata facultas, ſit notoriæ à judicatus,& quodlibet aliud offi. eium ſeu miniſterium publicum interdictum: in judi- ciis eorum aſſertio contra quenquam nihil fidei, nihil sredulitatis inveniat, ut ad teſtimonium prorſus reddan- tur indigni: ſit eis ad ordines aſcanſus inhibitus, ſit ad beneficium vel ofſicium Eceleſiaſtitum denegatus acceſ- fus b,&(ut magis famoſa ſit eorum infamia) ad actus legitimos nullus eis pateat aditus, nulla porta pandatur eiſdem ſuper aliqus præmiſſorum, omni e fpe difpen- fationis ademptà. Præſenti nihilominũùs adiicimus ſan- ctioni, ut ex inſecutione prædicta, ſicut ex injectione manuum violenta, ipſo facto excommunicationis ſen tentiam quis incurrat,& tam infecutor, quàm alii fuprà- di&ti tanti mali participes, quamdiu in fūa contumacia perdurårint, fingulis diebus Dominicis& feſtivis, pulſatis campanis,& candelis accenfis, per omnes Hlius loci Ec- slefias,in quo tantum facinus fuerit attentatum necnon civitatum& dicœceſum vieinarum æ excommunicati pu- blicè denúntientur e: nec ab alið, quàm à: Komano Pontifice poffint abfolurionis beneficium obtinere, nifi duntaxat in mortis f articulo conffituti Cùm autem fuerint abfolvendi: primò fufficienter & idoneè caveant, quòd inferendæ poœnæ parebunt,& auxiliante Domino pœnitentiam peragent iniungendam- deinde per omnes illius Ioci Eccleſias principales, vici- norumgue locorum, diebus Dominicis& folennibus in- cedant nudi coram populo,femoralia tantùm habentes, & ferulas deferentes in manibus, cum quibus pet eaſdem Eccleſias publicefuſtigentur: ituri poſtmodum ultra ma- re,& ibidem acturi pœnitentiam per tres annos ad mi- nus, nec exinde poſtmodùm rev erſuri abſque ſedis Apo- ftolicæ licentia ſpeciali. Verùm cùm talis gratiam re- conciliationis meruerit, beneficio abſolutionis obtento, indulgeatur ei licentia, ut ſuam& ſuorumãnjuriam pro- ſequatur:& debitorum illorum, quæ cont racta fuerint g de poſtmadùm acquiſitis repetitio non negetur. Ilud autem non duximus omittendum, quòd ſi quis fuerit in Bræmiſſis nudo conſilio aut ſimplici favore culpabilis, ju- dex in talem pæram metiatur ex culpa: ut ſecundum quod exceffus exegerit, vindi&a procedat, Caterùm» quia dignum eſt, ut nefandi ratione flagitii ultionis ſeve- ritas amplius extendatur,& propter enormitatem culpa- rum, plagarum modus exuberet, nec pœnis ſolitis con- tentetur: ſtatuimus, ut ad collaterales flatres, videlicet nepotes,& pronepotes talium goſſit extendere pœnas in hujufmodi noftraconftitutione contentas; circ pectio Romani Pontificis, prout circumſtantiæ rationabiles Madebunt. Fræmiſſis etiam dignum cenſuimus annectendum: ut ſi quiſquam aliquo prædictorum exceſſuum, quen- quam de Clericis vel Keligioſis noſtræ fami uam; æ, vel Car- dinalium afficere fortè prefampferit, proportionetur ;. Fœna delicto: ita qudd vindicta ex æquo exceſſui re- fpondente ab offenfa noſtrorum cohibeantur deinceps manys temerarig formidine ultionis, quas Dei vel no. ftra feu fratrum noftrorum reverentia non coëtcete Si quis verò per fe vel per alium occidèrit Cardinalem quod abfit) vel dederit caufam mortis: ultra quàm woy;3 T Anotar: D Al afèenfus. c Alomnino: d Lo- tavicina qua dicantur, vide per Alex. coafil.sg d3: e Alinun- tiantur. f. Quonsam in mortis articulo nula eſi reſer vatio atg, ideo omnes facerdotes quoslibet pænitentés, a quibufüis peccatis{r eenjuris abfolvere poffunt: ita Cone, Trid. Allu.cimt dit. dẽ caſuum præmiſſa contincant, ſic in eum poteſtasſurisdictionis in- ſurgat, ſic rigor ultionis inſiliat, quòd contra vitæ ſubſi- | dium mortis folatiuminyocer, vivens pænæ non culpæ, vindictæ ſpeculum non offenfæ. Per hoc quoque ſecu- Iaribus poteſtatibus non adimimus facultatem utendi le- gibus contra tales, quas adversüs ſacrilegos catholici Principes ediderunt; Quisenim locùs regiminis poterit eſſe tutus, quis tector fecuritate gaudebit, fi Romaria Eccleſia(quæ omnium Eccleſiarum diſponente Domino caput eſt& magiſtra] caſibus iſtis ſubjicitur? ſi ejus filĩĩ ſpecialts khuſuſmodi periculis exponuntur! Quem Eccle- fig filium, quem fidei zelatorem contumelia tanta non tangeret,& confufio tam afpera non moveret? Porrò fi. filius eft, dolebit: fi fidelis, matre fidei læså lædetur. Quapropter ſi Princeps, ſenator, conful, poteftas, vel aa lius domir-: fiverećtor contra prefumptores predi&os, præſentis con æitutionis tenorem non fecerit obſervari: tam ipſe, quam officiales ipſius intra menſem, poſtquam resad notitiam eorum pervenerit, eoipſo ſententiam exe’ communicationis incurrant. Civitas verò quævis alia, præter urbem, quæ talia facienti vel facientibus ſeu præ- fumentibus, in his confilium vel auxilium dederit aut. favorem, vel intra menfem faltem taliter delinquentes, (prouttanti facinoris enormitas exegerit,& facultas ei affuerit) non duxerit puniendos, pontificali& ſuprà ſit eoipſo dignitate privata,& nihilominùs remaneat inə terdicta. hga DE POENITENTIIS, ET REMISSIO- Hibus. TITULUS X CAP- I. F Quafiores non citant- aliquos; licet eos monere poffint.. Et s3 concedendis indulgentiisnon-excedant Archiepifiopi fiatutum Cone cilii generalis. h. d. Zen. Innocentius IV. à Concilio Lu- Edunen. Omana Eccleſia:&inftd.] ¶ Qaæſtoribus à au- tem fabrica Rhemen. Eccleſiæ, Khemen. Archiegi- N ſcopus, ſive ejus officiales citandi Suffraganeotum ipſius Eceleſiæ ſubditos(quos iidem quæſtores ſibi xeſi- ſtere, aut nolle parére dixerint) ut ſuper hoc compareant coram ipfis, nequaquam tribuant poteſtatem. Supes benigna verò ipſorum receptione ac ſubventione ipſi fa- bricæ facienda, poſſunt eofdem Suffraganeos& alios Ohriſti fideles Rhemen. Provinciæ charitativèmonere. In concedendis quoque indulgentiis non excedat Rhe- men· Archiepiſcopus ſtatutum Concilii generalis. CAP. IF Hervatione., g al. flrunt: F Conceſſio generalis confeſſoris non tangit Epiſcopo ſpecialiter ræa ſervata, nec obrentu canſuetudanis poteſt quis fibi eligere- confefoa rem..d. Len. Bonifacius VIII 8¹ Epiſtopus ſuo ſubdito conceſſerit, ut ſibi poſſit ĩdo- neum eligere confeſforem, ille quem is elegerit, in ca- ſibus, qui eidem Epiſcopo ſpecialiter refervantur b, nuls lam habet penitùs poteſtatem: Chm in genetali con- ceſſione illa non veniant, qux non effet quis veriſimilites in fpecie concefſurus. Nullà quoque poteſt conſuetu- dine introduci, quòd aliquis præter fui ſuperioris licen- tiam confeſſorem ſibi eligere valeat, qui eum poſſit fole vere vel ligare. CAP.. TII: T Decretalis cym ex eo. in pluribus Epifeopis mdulgentibis los cum habet;.d, Zen. àa Prædicatores quefiúarios omnino fù, ulit Conc. Trid. fif es. d refór,:2: in fine. efef zi: dereforcs. b Vade Conc: Trid yel etha defantifimo ponsinia ſacramento. c. 1. M

159 Idem. Ndulgentiæ a, quæ ab uno vel pluribus Epiſcopis in Trcleirunn dedicationibus, vel aliis quibuſcunque- caſibus conceduntur, vires non obtinent 6, ſi ſtatutum exceſſerint concilii generalis. so D DESENTENTIA EXCOMMUNICATIO- nis, ſuſpenſionis,& interdicti. TITULS XL CAP. L G Iudex quiežcommunicat, ſalſpendit, vel interdicit, in ſeri. ptis hoc faciat,& cauſam conſcribat,& regusfitus exemplum fene tentia tradat intramenfem. Qui contrà fecerit, per menfem abine gr ffu Ecclefia é divinis est fufpenfus: dr relaxabitur ila fententia per ſuperiorem abfq difficultate,© condemnabitur lator in expen- foe aliàs pænå condignå: Si fie fafpenfi celebrant ut prins, funt irregulares: nec alſol vuntur ab alio quàm à Papa..d. loan. And.: i Innocentius IV. in Concilio Lugdun. Um e medicinalis ſit excommunicatio, non mortalis, diſciplinans, non eradicans, dum ta- men is, in quem lata fuerit, non contemnat: cau- tè provideat judex Eccleſiaſticus, ut in ea ferenda oſten- dat ſe proſequi, quod corrigentis fuerit d& medentis. Quiſquis igitur excommunicat, excommunicationem in fcriptis proferat,& caufam excommunicationis exprefsè conſcribat, propter quam excommunicatio proferatur. Exemplum verò hujufmodi feripturæ teneatur excom- Mmunicato tradere intra menfem, fi fuerit requiſitus, ſu- per qua requifitione fieri volumus publicum inſtrumen- tum, vel literas teſtimoniales confici ſigillo authentico conſignatas. Si quis autem judicum hujuſmodi con- ſtitutionis temerarius extiterit violator, per menfem- unum ab ingreſſu Eccleſiæ e,&c divinis officiis noverit fe ſaſpenſum. Superior verò, ad quem recurritur, fenten tiam ipſam ſine difficultate relaxans j latorem excom municato ad expenſas,& omne intereſſe condemnet,& aliàs puniat animadverſione condigna, ut pœnã docente diſcant judices, quam grave ſit excommunicationum ſententias ſine maturitate debita fulminare. Et hæc ea- dem in ſuſpenſionis& interdicti ſententiis volumus ob- ſervari. Caveant autem Eccleſiarum Prælati& judices univerſi, ne prædictam pœnam ſuſpenſionis incurrant: quoniam ſi contingeret eos fic fufpenfos divina officia exequi ficut priùs, irregularitatem non effugient juxta canonicas ſanctiones: ſuper qua non niſi per ſVummuni Pontificem poterit diſpenſari. CAP. IL 9 Qui petit alſolvui ad cautei am, dicens excommunicationi, ſen. tentiam in fe latam effe nullam, abfòlvetur cujufiung, contradictio ne non obſtante: niſi dicatur& probetur intra odlo dies excommu ui catus pro mani feſta oſfenſa. Qui probat ſe eæcommunicatum polt appeilationem, probatione pendente in judiciis evitabitur, extra judicium vero nou. h. d. loan. And. a /ide Bᷣ. Pom. in quaſtionibus addetis ad 3. part. ꝗꝙ. 16. art. 3. b Videl. jusjurandum guod ex conventione.$. i. ff. de jurejur.g lo falfss. ff. quod cum fal. tu.Font. c VideConc. Trid. fef. 25 de reform..3. Ó cur excommunicåtro dicatur medicinalis luculen- ter docet Ioannes Roffenfis aduersus Lutherum, art. 2. dr ovar ruvas in cap. aima mater. de fèntent. excom..6. in init. d al. eft. e Nota hic ex mente Domimci, quòd non poterit domi an oratorio celebrare. Font, f Yide l. prolatam, C. defènt,© in- teri. omn. jud. Eont, i Sexti Decret. LEV Tit. XI. 160 Idem is eodem. Olet a à nonnullis in dubium revocari, an cùm ali- quis per fuperiorem abfolvi poftulat ad cautelam», dum in fe latam excommunicationis ſententiam aſſerit effe nullam, ſine contradictionis obſtaculo munus ei de- beat abfolutionis impendi? Et an ante abſolutionem hu- juſmodi ãs, qui fe offert in judicio probaturum fe poft ap- pellationem legitimam excommunicatione innodatum, vel intolerabilem errorem in fententia fuiffe patenter expreflum, fit in cæteris( excepto probationis illius arti- culo) evitandus? In prima igitur dubitatione fic ftatui- mus obfervandum, ut petenti abfólutio non negetur, quamvis in hoc excommunicator vel adverſarius ſe op- ponat: niſi eum excommunicatum pro manifeſta dicat offenſa. In quo caſu terminus octo dierum indulgebi- tur ſic dicenti: ut ſi probaverit quod opponit, non rela- xetur ſententia, niſi priùs fufficiens præftetur emenda: vel competens cautio de parendo juri, fi offenfa dubia proponatur. ln fecunda verò quæſtione ſtatuimus, ut is, qui ad probandum admittitur, pendente probationis articulo, in cæteris, quæ ut actor& in judiciis attentave- rit, interim evitetur. Extra judicium verè in officiis, poſtulationibus,& electionibus, ac aliis legitimis actibus nihilominùs admittatur, CAP, TTL q Excommunicatio lata in participantes excommunicatis$ locutsone& fimilibus{canonicå monitione non prems fA)non tenet. loan. And. Idem in eodem. Tatuimus<, ut nullus judicum participantes cums excommunicatis ab ¢o, in locutione& aliis, quibus ligatur participans excommunicatione minori, ante mo- nitionem canonicam excommunicare majori excommu- nicatione præſumat: ſalvis conſtitutionibus contra illos legitimè promulgatis, qui in crimine præſumunt partis cipare damnato. Quòd fi ex locutione& aliis quibus participans labitur in minorem, excommunicatus fortiùs indureftat, poterit judex poft monitionem canonicam hujufmodi participantes confimili damnare cenfurâ. Aliter autem in participantes excommunicatio prolata non teneat;& proferentes põenam legitimam poterunt formidare. CAP., IV. Epiſcopi nullam interdicti vel ſuſpenſionit incurrunt ſentes. tiam, niſi in ſententia ſint æxpreſfi. h. d. Ican. And. Idem ¿n eodem. Uia periculofum eft Epifcopis& eoram fuperiori- bus, propter executionem pontificalis officii, quod frequenter incumbit, utin aliquo câfu interdicti vel fu- ſpenſionis incutrant ſententiam ipſo facto: Nos delibera- tione providã duximus ſtatuendum, ut Epiſcopi& alii ſuperiores Prælati nullius conſtitutionis occaſione, ſen- tentiæ ſive mandati prædictam incurrant ſententiam ul- latenũs ipſo jure: Niſi in ãpſis de Epiſcopis expreſſa men- tio habeatur. CAP. Y.! q Hujus decretals quing, funt dida. Primum, guod Ara chiepiſcopus ſententias latas à ſubditis ſuorum Suffraganeorum, nifi hoc babeat de confùetudine, non relaxet. Secundum, quod generalis fèntentia Archiepiſcepi ligat tantum fubditos, Tr- tium, qudòd pro prateritis vel prafentibus culpis monstsone nor premifia, ab eis lata ſententia eſt injuſta. Quartum, quot pro fue turis culpis vel jam commifis, fèilscet mfi Jatilfaciant, excom. —— ——— a Vide Abb. Felin. gr aliosinc, Apoftolica, ext de excepubi multa tradunt de ah/olutione ad cautelam hüc ſpectantia. b Vide Decine, intelleximus extra de judiciis,© De partie cipantibus cam excommunicatis vide c. ficut Apoftoli. 21. J. 3.& sbi latè Turrecr d B. Tnom. in quaſtuanibus additu ad 3. Part. q̃.a3 art. 1. 2.&3. municare

ureno, pendente p judicis majori excom pibus contra W0 ſamunt patl. >& aliis quid unicgtus fortis gitim po f pn inent f M op! 151 De fententia excommunicationis. 162 anúnicare non debent, nifi mora, culpa, velofenfa, vel alra jufta canja fubfit, Quintum, quid in univerfitatem vel collegium non Feratur excommunicationis ſententia: ſed in illos, qui culpabiles extiterunt, Toan, And. Idem. Omana Ecclefia:[&.]€ Cæterùm interdicti, ſu- ſpenſionis, vel excommunicationis ſententias latas ab Officialibus Archidisconorum, ſeu quibuslibet aliis jutiſdictionem habentibus Suffraganeorum Rhemen. Ec- cleſia ſubditis, Rhemen. Archiepiſcopus& ejus Officia- les(omiſſis ipſis excommunicatoribus) non relaxent: ſalvà contrarià ſuper hoe conſuetudine, fi quam habent. Torrò excommunicationum ſententiæ à Rhemen. Archi- epiſcopo, ſuisque Officialibus generaliter promulgatæ, ſubjectos ejuſdem juriſdictioni Archiepiſcopi tantùm li- gant. Sednec in fpecie necingenere pro culpis& of- fenfis præteritis vel præſentibus, excommunicationum ſententias abſque competenti monitione præmiſſa pro- mulgent,& ſi contrà præſumpſerint, injuſtas noverint eſſe illas. Caveant etiam, ne tales ſententias excommu- nicationis 6, ſive ſpecialiter, ſive generaliter, in aliquos Pto futuris culpi videlicet fi tale quid fecerint, vel etiam pre jam commiſſis fub haç forma, fi de illis intra tale tempus minimè fatisfecerint, proferre prafumant: nifi mora in exhibenda fátisfa&ione, vel culpa feu offenſa Ptæceſſerit, quibus meritò ad injungen nem hujufmodi,& taliter prohihenda fimi : aut alia rationabilis(quam in ipfis feñtentiise mant) caufa fubfit. In univerſitatem vel collegium- proferri excommunicationis ſententiam penitùs prohi- demus: volentes animarum periculum vi de ſequi poſſet, cùm non nunquam contin hujuſmodi ſententid irretiri: ſed in illos collegio vel univerſitate, quos culpabiles eſſe conſtiterit, Promulgetur. CAPR VI. g Praelatus contra potentiam temporalem etiam ſpiritali gladio, feilicet Eecleſiaſtic cenſurd, ſe tueri poteff. h. d. Ioan. And. Idem meodem. c Ile&o filio Decano Aurelianenfi:[&.]$ Prate- reà cùm omnes leges, omniague jura vim vi repel- lere, cunctisque ſeſe defenfarepermittant, licuit æ uti- que ipli Decano(fi prædi&us ballivus eum bonis fnis mundanis injuriosè ſpoliare, vel ea violenter occupare præaſumpſerit, ut ſuperiùs eſt expreſſum) contra illius violentiam injuriamque fe tueri, Et quoniam adversùs ejus nimiam potentiam fufficiens temporalis defenfio fi- bi fortè non aderat, potuit fe etiam fpiritalier, gladio videlicet utendo Eccleſiaſtico, defenſare, ac recurrere propter hoc ad arma ſpiritualia, quæ ſunt Eccleſiæ pro. pria,& pro fuo munimine illis uti: præſertim cùm di. ctus balliyus poſt latas in eum ab e eodem Decano ex aliis cauſis excommunicationis ſententias ſicut idem Decanus aſſeruit) ipſum tanquam exinde provo- catus, ſententiis ipſis contemptis, bonis ſpoliaſſet eiſ- dem:& propter hoc potmodùm ipfe Decanus fenten- tiam tulerit interdi&i, tanquam fpiritali fe mucrone defendens contra illius injuriám& violentiam,{ibi ab cedem occafione predictarum fententiarum ,& in ipfa- tum contemptum illatam. Et quidem cùm liceat cui- libet fuo vicino vel proximo pro repellenda ipfiusin- à Al ita: Idem in eodem, al. ita: Innocentins quartus, in Cone cilio Lugdunenf, b Dillo, excommunscationis, deest in anti- guisribus exempi. etiam imprefu. c in manufir. defunt hac duo rba, ineodem. d Vide Deo. ine. cnm non ab homine, inpri- mo not. de jud. ér in c. fignificafli. de of. deleg.“e Hac verba,ab tdem Decano: defunt in manufiriptis. juria fuum impertiri auxilium: imò fi poteĝ& negligit, videatur injuriantem fovere, ac effe particeps ejus culpæ: licuit profeđtò ipfi Decano proprio fibimet fubvenires ſubſidĩio,& ſuammet temporalem injuriam ſuà propria ſpiritali defenſione tueri: fieque utrumque quodammo- dògladium& temporalem& Eccleſiaſticum, alterum videlicet altero adjuvare; maximè quia hi duo gladii conſueverunt(exigente neceſſitate) ſibi adinvicem ſuf- fragari,& in juvamen alterius fubventione mutuã fre- quentiùs exerceri. CAP. VIL G Excommunicatos a fubditis Suffraganeorum, Archiepife non poffunt abfolvere: fid excommunicatos à Suffy raganeis vel cialibus bene, fi ad eos appehatum fuerit.-a. Toan. And. Idem. Enerabilibus:[&.] q Czterùm Rothomagen. At- chiepiſcopo vel ejus Officiali non licet excommuni- catis ab Archidiaconis vel aliis ſubditis Sufftaganeorum ipſius Archiepiſcopi(cùm nec excommunicantium, nec excommunicatorum ſint judices) abſolutionis benefici- um impertiri: excommunicatos autem ab ipſis Suffraga- neis, vel eorum Officialibus poſſunt abſolvere, ſi ab ipfis litigantibus ad eos æ fuerit provocatum, Neutrå verò partium appellante, ſi qua ipſarum per Archiepiſcopum vel ejus Officialem-ab excommunicatione contra ea maa lata pro reliqua poftulet fe abfolvi, vel aliàs coram eis de parte adverfa querimoniam fine appellationis inter- pofitione deponat: non eft in hoc abipfis(cùm fui non fint judices) audienda. Sed fi excommunicatus depa- nat apud cos de Suffraganeo, utimponatur ei pæœæna,& pro fuo imerefle fuper injukta excommunicatione quere- lam, audire utique debent eum: fecùsautem fi conque- ratur de ipfo, ut relaxetur hujufmodi fententia contra fe ab eo pro alio promulgata: quoniam tueri hanc cau- fam nonad ipfum Suffraganeum, fedad eum, pro quo eft fententia lata, fpećtat. Attamen fi Suffraganeus vel extra judicium pro ſuorum defenſione b jurium, vel etiam in judicio ex fno procedens officio e, inquirendo videli- cet, vel fimile quid agendo, aliquem excommunicet: in hoc cafu conveniendus eft ipfe Suffraganeus coram Ar- chiepiſcopo vel ejus Officiali: quia ipſius intereſt defen- dere cauſam ſuam. Archiepeſectuss in caſi bus, in quibus juriſclictionem habet, ante cognitionem caufa abfolvrt excommunicatum ad petitronens partis, vel ex officio nifi dicatur excommunicatus pro manifefla ofa fenſa vel contumacia:& contumaciæ praſumptæ Cmani feſta po⸗ nit exempla. bid. Toan. And, Porrò Archiepifcopus vel ejus Officiales excommu- nicatos à Suffraganeis, femper antequam audire cau- fam incipiant, in cafibus, in quibus cis jurifdi&io com- petit, juxta Ecclefiæ formam debent abfolvere: utpote fi poft diffinitivam fuerit excommunicationis ſenten- tia promulgata,& ad eos d fuerit appellatum: exce- ptis cafibus, in quibus jura prohibent poft fententiam.» appellare. Similiter fi Suffraganeus extra judicium ex- communicet aliquem pro ejus offenſa, vel pro ſui de- fenſione juris,& ſuper hoc querimoniam ille propo- nat, eft ille primitùs juxta formam Eccleſiæ abſolyen- dus: niſi Suffraganeus probaturum ſe offerat, quòd pro manifeſta offenſa excommunicationis eum vinculo innodavit. Idem eſt, etiamſi quenquam pro præſum- pta contumacia(videlicet quia citatus præfixo fibi ters mino non comparuit) excommunicatione conftringat> —— ————— a Ampi, in alio caſus not. ut per Abbatem, in cap, in literis, de off. deleg.nbi vide omnino Decium. b Vide not, in cap. novit deof. leg,© Inn. csex parte. fupra de verb figmfi b. Font: c Yis de moc. c. humilis. de major,€ obedient, Bart. l. 2. ff. de adulta Fontan. À Alipfis Hhhh git

Sey cti D ecret. L qi ni; ifi fic ligatus, proj sofitå qu que: ſe abſ olvi x five qu ando 58 o eſt monia 4 petat ab Ar neus ex ſuo eo & abad. nec pan- pum anteſ verlario pr di ei de judicio quòd in itinere captus intermin omy for mam contu s ber antem Íi fè contum lutio impendenda. Et hoc ipfum eftin milibus c um: ſicut ſi ali- quis ad certum loeum citetur,& ille proponat ipfum>| non effe fibi tutum,& judex pofteà in cum(qu on probavithoc, nec Ceao luir] ſententiam excommunica tionis promulget: nam tunc ſi excommuni ad ſuperiorem a& ante omnia fe abeo p lvi (cùm probarecoram eo velit ipfum locum non fibi tutum) in hoc eſt proculdubiò audiendus, cùm præ- fumpta folummodò ejus contumacia videat Sed fi judex pronuntiåffet locum illum cffe idoneum& fecu- rum,& ille non comparuiſſet, ac ideò excommunicà flet eani em: poftmodùm{uper hoc( nifi poft latam in- rlocutoriam intra decendium proyocâffer) nullatenùs S m iſtere tribu ib. MO TICAE Deniqueà ſubditis Suffraganei emendas pecuniarias æ poteſt Archi piſcopus ſecundum conſuetudinem regio- nis exigere, in caſibus, in quibus eilicet eos excommuni- cationis vinculo inn 10dae- Summatur ſuprà in$. Sed fiex caufa. tbi videas. Poteſt quoque Archiepiſcopus beneficium abſolutio- nis juxta formam Eccleſia nonnunquam n n ad cautelam: utpote ſi aſſeritur in excommaunicationis ſen- tentia intolerabilem errorem fuiffe patenter expreſſum, id eft, aliquid fub vi præcepti veľ mandati apertè in ea contineri, quod communiterivelin fuo genere eft pec- catum: veluti ſi dicat fortè a liquis, ſeà Sufft aganeo ex- communicatum fuiſſe, pro eo qudd eleemoſynam pauperi vel quia faciebat aliquid aliud, quod in fez bonum eſt, aut quia non operabatur id, quod ſuo actu illicitum eſt& pravum,& Suffraganeusipſe aſſerat; qudod pro digna& rationabili cauſa, vel pro confervanda vel nda juftitia hoc illi pto ibuiffet,: vel etiam in- junnit nam tune Archiepiſcopus ad cautelam abſol- vere poteſt eum. G. Summarsum habes faprain 8. Sæd ſi ex cauſos ibi vide, Similiter fi aliquis-proponat fe ante diffinitivam feris iam in judicio,vel extra, poft-appellationem ex cau- legitima interpofitam, vinculo excommumicationis adſtrictum: poteſt Arc fbi dev hoc conftiterit(etiam caufæ appella tionis cog ciumad-cautelam juxta for € xeque ter epilcopus, po Priuſ fquam inc cip CA VIII. a debet, Fxcommunicalio lata posf appellationem interpofitam ex can- ſa probabili, non ſtatim pronuntiati ulla: fèd fieri potest relaæa- tio ad cautelam, etia guam incipiat de veritate caufa cogno- fiere. Idem ſi dicatu- n in conera- lata per intolerabilem errore rium err or defendatur: loan. And. itima ſeu probabi appellet, p tationem hu u- Sed fà qüia locus non eft tuti us,& poft app modi excommunicatione ligetur, ac deinde conftet fir- periori, quòd adipfùm ex tali cauſa extitit provocatum: non tamen illicò pronunciare debet xcommunicationis fententiam fore nullam, ſed poteſt eam ad cautelam ja- xta formam Ecclefiæ relaxarev. G Srcertum est cexcommunicationem e bertum eſt cam injuſtam, non fit: fi fd honeflins est remittere: tenet ramen apus est judex, licetnon fiatre Sant fi certum eſt excommun fe è juſtam, velut cùᷣm propter manifeſtum excef eſt in aliquem promulgata, ſuperior judex niſi per fit in mora) excommunicatum ad excommunicatorem prorfus remittere debet; nec de bereum ab fotvere. nifi ex- F | eag s ubi Ar-| x ias n. And. € Iudex Ecelefi çommuntcat licus compollit judicem laicum repellere hibitissh. d. lo. And, E ſeculares per cenſuram Ecele- ſiaſtica Eccleſiaſticis judicibus, canonicã moni- tione Pra miſsa, repellere communicatos al agendo» patrocinando b& teftificando in-fuis curii ji compellantur, T Non valetextomm moniti nominatim. Etc rum intervalla: nifir Andr. stas falti aliud faadeat. hoc dicté, Iean. Gregorius X. ¿nConcilio generals Lisi gdunen, i dationis Innocentii P quæ prohibet partici- one, quæ arm > monitione cas atione ligari, Onſtitutionem fe SA quarti; prædeceforis pantes e extomiiunicati minorem excommuni n mia on ptæmifsŝ r decernens promu tentiam non ten ris ſcrupulum decla a Iticipati communicator requiſitus malitiosè illi abfolutionis be- neficium deneget ẽxhibere di verd conſtet hujuſmodi ſ tentiam eſſe injuſtam, nequaquam remittendus eſt ad faum excommunicatorem excommunicatus, ſed debet ſine difficultate aliqua mox abſolvi. Qubd ſi dubite-| tur, utrùm jufta fit vel injuſta, ſi ſuperior((niſi excommu- nicatori deferat) relaxate juxta formam Eccleſiæ pot eft illam; quanquam honeftiù” & convenientiùs ſi ei deferat in hoc cafu. Ubi autém füğ periori competit de excommunicatione cognoſcete, abſo itro ſeu relaxatio, quam ĩpſe fecerit, tenet, licèt forſitan ſit injuſta:quoniam etſi contra jus litigatoris, non tamen contra jus conſtitu- tionis abſolvit. Archiepiſcopus in caſibus, in quibus tžtammünicare potes eu jalibet. E etudo habet, emendas Poecuniartds exsgerë potest.;d: can,| municatus reſti tiere, monitionem cane eos qui mone quoque, ut mulgetur excomt Præmitti, judices five1'itionibusetiht unà pro omnibus, obſ aliquorum dierum com- petentia int Nifi få P ea ſuaſerit nonice pro- a) fatuunt jura moderandá.& Ç Relaxatio ad cautelam, in ger nèrali interdiflo non-habst lo» d. Demin a De Anch. hic remittit ad 27.956 fi VOS, 21. qS- J quis cu- b Kiet lucratur patrocinando, uen ENCOD a el eragare in pànperes: quia male est qug- | ftum. cap. cam ft. delude. Font. c Vide Fran Aret la f pena j oË. caj divina. 27..2.@ nutu dicimur loqui etiam, Sbs a Per viam ſupplicationis, raſtututionis in tuegrum, appel-| ex e meminit de vorbes sap cam apud, de Honſ. Font. d f onis- Dom, Fonte b Al Fore. 1 Baid. l. 1, de prec, Dap. ofer, Dom, Font Idem

ve—. 165 De ſententia excommunicationis: Idem in eodem, PReſenti generali declaramus edicto, beneficium re- lazationis ad eautelam, qubad interdicti ſententias in civitates, caſtra, vel quælibet alia loca, ſive terras ali- quas generaliter promulgatas, locum aliquatenùs ron habere. CAR: XE g Primò excommuuicat certis limitationibus dautet licentiam offendendi in perſo rebus ſilis, vel ſuorum exercentes con- exerceri facientes, vel il- {ra alig lam fè 4 vel. motu proprioid agente gravat. h. d. Ibau. And. Tertio sbi, Qut autem, penam age Idem in eodem. Iicunque pro eo, quòd in Reges, principes, barones, biles, ballivos, vel quoslibet miniftros corum», alios excommunicationis, ſuſpenſionis, ſeu ĩnterdicti ſententia fuerit promulgata, licentiam ali cuidederint occidendi, capiendi, ſeu aliàs in perſonis, aut bonis ſuis, vel ſuo a, gravandi eos, qui tales fen- tentias prott 1t, ivequorum fint occafione prolatg, yel eafdem fententi ntes, feu taliter€xcom- catiscommunicare nolentes( nifi licentiam ipfam arint,vel fiad bonorum captionem oc- 'ipfius licentiæ fit proceflùum, nifibona ipfa fue- rint intta octo dierum ſp teſtituta, aut ſatisfactio fa) eo ipio fententiam excemmunicatio- oque fententiå fint innodati tâ atiå datå uti,vel ali- da dari licentiam fuo motu. i autem rint duorum mentium fpa- at, nifi per fedem Apoſtoli- 3 obtinere, not gut quof prohibuimus, aliàscommitt in eadem fententia permanfi tio, extunc abea non pof cam, abſolutionis beneficiur Simal cognitio ad judicem Eccle/ lltcd famd, vel communi ce latco dicitſs Clericuim, ſuijas rei ſpectat. Etfi notorie, vel pu flimatione habetur pro Clerico, fiatim è gerebat pro Clerico, ġe modo depre- gerebat pro Larco, fiet remiſfio, serit- de Clerscatu probatum, fèd intersm contra eut judex in Hrocedet. h. d. Ioan. And. l"H ad Bonifacius VIII. 4f G I judex( laicus malefactorem captum detineat, & is fe Clericum dicens ad curiam Eccleſiaſticam petat remitti, vel curia ipfa eum tanquam ſuum Cleri eum repetat, judice illum inficiante Clericum, ac ob hoc minimè remittendum: dubitationis hujuſmodi, an ſcilicer fit, qui repetitur, Clericus, ad judicem Eccle ſtaſticum(quia de re Eccleſiaſtica& fpiritali vocato ta men judice feculari, vel alio, cujus intereſt) cognitio pertinebit. Et ſi notorium fuerit, quòd idem malefa ctor ſit Clericus, qui hujuſmodi privVilegie gaudere debeat, ſtatim abſque alia cognitione, vel famã publicà de hoc extiterit, aut ipſe pro Clerico communiter habebatur: in continenti etiam ante cognitionem de Clericatu, Ec- eleſiaſticæ curiæ debet reddi. Idem eſſe cenſemus, ſi reus ipfe ante deprehenfionem pro laico publicè fe non ge- rens, deprehenſus fuit in habitu clericali, tonſuram videlicet,& veſtes deferens clericales: nam talem de- bemus Clericum(donec conſtet de contrario) reputare. fit remiſßio. Idem i; habitu cle henfis fui cali. Si autem prissj lcst modo in cl non erscalt habitu deprehenfið fuerit, 166 Sicut de illo, qui in poſſeſſione ingenuitatis exiſtit, fl dicatur ab alio libertinus, legalis ſanxit auctoritas, ut probandi neceflitate non ipfe, fed adverſarius adſttinga- tur. Juſtum eſt enimʒut ipſe talĩs, queni geſtat, ex habi- tu(quouſque appareat aliud) præſumatur, qualis is efle, cujus fert habitam, comprobatur. Ex ſtigmate namque conſueto Fabricenſibus à imprimi latitans Fabricenfis agnoſcitur. Et cuſtodes aquarum(quos hydrophylacas nominant) quæ eis infigi ſolet annotatione ſignati, ma- nifeſti ſunt omnibus,& angariarum nomine non tenen- tur. Isque ftatus alicujus eſſe videtur, in quo ipſe de- prehenditur, donec contrarium doceatur b. Non fic au- tem volumus obſervari, ſi ante deprehenſionem pro Lai- co publicè fe gerebat, ac pro tali communiter habebatur, quamvis deprehenſionis tempore repertus fuerit in ha- bitu clericali: tunc enim reſtituendus non eſt, quouſque fidem de titulo fecêrit clericali, cujus cidem probationis onus incumbat, propter præſumptionem, quæ adversds ipfum orta eſt ex delatione laicalis habitͤs præceden- ti. Contra eum tamen interim quivis proceſſus judicis penitùs conquieſcat. CAP. XII G Non tenet filſpenſio uel interdictum lata an parkicipantet, noꝶ pramifa monitione canonica, h. d. Ioan And. Idem. Tatutum Gregorii Papæ x. factum ad declarationem conſtitutionis Innocentianæ, quæ prohibet partici- pantes excommunicatis eà participatione, quæ ſolùm minorem inducit, majore excommunicatione ligari MOs nitione cahomcå non præmiſsà: in fufpenfionis& in- terdicti ſententiis(quæ pro hujuſimodi paiticipati plerunque ab ordinariis vel delegatis 4 judi promulgantur) præcipimus inviolabiliter obſervari: Decernentes eaſdem ſententias non tenere aliter ꝓro- mulgatas. CAP. XIV. q Per negligentiam non profèquentis debito temporeappellatios nem, excommunteatto post eam lata non convaleftit: fed poterit tunc denunciari,& debebit vitari, donec de fèntentia nullitate do- cuerit. h. d. boan, And. Idem. Icèt excommunicationis ſententia poſt appellatio- nem legitimam promulgata, per negligentiam ap- pellantis, appellationem ſuam minimè proſequentis, non ratificetur, nec etiam convaleſcat: excommuni- catus tamen nominatim, vel ſpecialiter& expreſsè, qui poft appellationem legitimam excommunicationis fen- tentiam afferit in fe latam; fi appellationem eandem intra tempus e, ad ipfam profequendam ab homines vel à jure ſtatutum, non fuerit(ut debuit) profecutus, lapſo eodem tempote excommunicatus publicè nun- ciari,& nedum in judicialibus, ſed etiam in extrajudi- cialibus evitari, ac à legitimis actibus removeri debebit, quouſque quòd poſt appellationem legitimam excom- municatus fuerit, vel aliàas de ipſius ſententiæ docuerit nullitate CAP. XV. Dralaties capi Faciens& includens, eti am per Laitos, Ulericum nondum ancorrigibꝛlem, excommunicatus non esk: nec ettam ipfi capientes, Secundo dicriur, f talis dat fidejuffores deparene do juri, detineri non debet: nifi jufta caufa id fuadeat. h, d. Ioan, And. a Vide Bald. inl. his rebus. f. fol. matrim.Bart. inl nam dr Servis. fde neal. gef ér L quoniam muita, C. ad leg.Inl. devi, gr c. ficut nob. de teflib, Font. b Vide Alex. conf 8 ta.d sonf bilg. Baid. in l. fi qua per calumniam. C, de Fhiſcop.& Cleric. Canoniſtas, ti c. cum nen ab homne. ext. de jud. latè(ouarruv. inpract. Juaſt. 6,37. G Grammaticum decy, tr, (E) i v de u fsoctiat, f tnp g5 Alfan Fiha T incean huntial a d fan qlo pA huid fahu; her eyd dat darw Haphit PÀ ta a Vide Akistum l 1. pratermifforum, verbo militia. b Vi- de c. tuam. de ord. cog. Ipræſens. C. ad l. Fabiam, de plag. c al ſo. lam. d Nota quòd delegati polſunt excommumicare, ſuſpende- re, Interdicere: quanquam hoc in literin delegalionis non exprima- tur, fecundam Doll. vide not. Jupr. eod. flaruimus, Font.€ Vida Kerig pa, am mmg Gp fesh& w Abbat. in c. taſtimonium. ext. de teſtib. Hhhh 2 fund alteti keah- lmm:-4 h yT

Idem. S! 4 Clericos tuæ jurisdictioni ſubjectos propter com- miſſos exceſſus, etiam per Laicos capi facias,& eos (ne fugiant) in carcere pœnã debità poſteà caſtigandos includas: te veľ capientes eoſdem(licèt nondum appa- reat incorrigibiles illos eſſe) nullà credimus excommu- nicatione nodari: Cùm in his,. nifialiàs ex propofito excedatur in ipfis, temeritas vel injuria nequeat depre- hendi Eofdem quoque Clericos fi de parendo juri tibi utionenr, detinere non debes: nifi exceßůsenormitas, vel alia caufa rationabilis eos ſua ſerit detinendos. CAP, XVI terdicto Clero non eſt interdiu populus> nec è converfò, non interdicti lares de po- civitate propter delitum domini, c $ audiunt divna, Inte riliéto popuk lıguntur interdicti. b: d, Toan Aid. Idem. I fententia interdi&ti proferatur in Clerum, non in- telligitur, nif aliud fit expreſſum i in ea, interdictus nec etiam& converſo. Unde uno interdicto ipſorum, alius licitè admittitur ad divina. Cæterum cùm propter delictum domini. vel rectoris, eſt civita cta, cives ejuſdem(qui cul lpabilesnon exiftunt, d mmo- dò& ipfi propter dominum, vei n eis non fueri Pe p ir a eoatd divinis. è terræ ep oai us inter- ulares ex eo o per ſonæ, quas interdi- S(ne fententia effetu careat, eùm divi:| noru maudi tio,& ſacramentorum perceptio. populo: ut verſis non competant) non debent alicubi( cafibus exprefis à jure duntaxat exceptis) audire divina, vel Ec- cleſiaſtica recipere ſacramenta. CARP XVIL Interdicid civitate; fub Econtinentia adi tur interdita. Et interdia l icid 4 dicüne. Capella contigua C h, d. Ioan. And. Tium con i Idem, I civitas é, carum, aut villa, ſtico interdicto, illorum ſuburbia,& continentia æ- dificia eo ipſo intelligi volumus interdicta. Nam licèt prædicta videantur aliàas murorum ambitu terminari hoc tamen cafu ne vilipendi valeat ſententia interdicti (quod fieret fi poffet in ĩpſorum ſuburbiis, vel continen- tibusædificiis licitè celebrari, ut priùs)expeditinterpre tationem fieri latiorem. Ratione quoque fimili fi fit Ec- clefia interdić to fuppofita e, vel ſubjecta, nec in Capella ejus celebrari, nec in cœmeterio ipſius eidem Eccleſiæ corne tiguis poterit ſepeliri. Secùs,{1 ei contigua non exi- tant.; CAP. XVIII. Celebrans ſcienter in Eccleſia polluta nicato majori excommunicatione, 1 Domin. commu- non contrahit. Idem. S, qui in Ecclefia fanguinis aut feminis effufione pol- uta, vel qui præfentibus majori excommunicatione nodatis, fcienter celebr; are præ fumit,licèt in hoc temera. ularitatis tamen/ cùm id non fit expref- ueum non incurrit. gctenter an lodo interdicto, in ce ſcbus non Hermiſis, zneligibilis eft. h. d. Dom. interdi- ſubjiciantur Eceleſia- | di&o( nifi fuper hoc privilegiatus exiſtat, aut à jure ſit conceſſum eidem Y irregularitatem incurrit; à qua ne- | amii per alium, quàm per Romanum Pontificem liberae | ri& adedò efficitur ineligibilis, quòd nec ad cum aliis debebit admitti. | | | | Í CAPR XIX. empore interdicti chriſina dis Cæna Domini confici pot hioc dicit f Ide | uo niam æ in baptifino& confirmatione( ug ne ris, fed&adultis, propter morg eey m exhiberi poffunt licitè tempore interdicti) chriſmatis ir unctione: poſ fe(licèt terra interdicta exiſtat) chriſma die Cœnæ Domini confici, dubium nonexiſtit G XX Eccij fiis in ea divina celebrans;est i Goneillá durante, at ie : Gpulturä. Erfùuf an ab ingreſſi: Eccloſia vel officio, per ſequentem non ſuſpenditur..d. Dom. Idem. efus(cùm fibi per S AA inipfa divinorum celebratio in- a) l ris efficitut, ſi contra interdictum hu- nis in ea ſe ingerat, in ſuo agens officio fi prah uoque ſi hoc interdicto durante dece eda ty clefia vel cœmeterio Eccleſ ſiaſtico(nifi b aia it) fepeliri. Sanèficutexcommuni | officio- vetab ingreſſu Eccleſiæ lata ſuſpenſio, aut ipſius effectus, appellationem fequentem minimè ſuſpen | duntur: CAP:-XXI Keligioſum, Clerecum verberantem, abſoliut Ebiſcopusj ea cas | fi gquo'abfèl | eret Clericum, h cum ſecularem 1nj ecit( P ehoc Præte: ztu n abeat ma r eva andi) | poterit. ab Epifcopo eo caſu abſolutior eficium e hiberi, quo ſeculari Clerico poſſet, ſi su Clena percuſſiſſet. Ler berans A rit:.d. Dom. | RE gioſo, qui manus vi oie I i | m reig gionis, excommunicationem incur- gionem ingreditur, re- olit donec fit tacitè vel violentas manus ig ionis latæ à canone vincu- cenfericu vei aliud impedimes- ab eo, à quo nte impedimento fe nern cum commode p kaa ldem ina faciat i an. And alias adſolus debebat, re- to, gui fè debet alicujus tare, fi hoc nor Os, q 1 i ominis ad il- 1 3 vend é O, à quo alia 1 1€ ivendi, negues unt prop aliud iM- pedimentum i bere recurſum) riculo, vel in ſantibus ab runt, contempſerintp illis 5 proq 1DUus excon 7 Poſtea pe- nent o hujufmodi, fe illi, àguo his ceſ- quam eito commode pote- atare, mandatum iplius tuper ati fuerant, humiliter rece- t: decern Is vero, qui ftienter in loco celebrat —— ppoſito inter- | eAlex. conf.la. incip, vsdetur fuper primo dubio. dr| incip. 9 caufa inguifitionis`b-ÆEt an appellatione| ne terra fibi recommendata, vide Anchar. ın Clem. de elect. ubi aſſorit non venire, ér qua fit ratio,| 204. l. 2. Ér quid veniat appellatione crvitatis, sa c, Rodulphus. ext. derefiript.© Has duo verba, fi ppo Gta vel, defùnt in mannfer, cod, jur. omn, jud. pturi& ſatisfacturi, prout juſtitia ſuad A ne fic cenfi udant Eccleſiaſticæ) in eande tentiam recidere ipfo jure. Idem ſtatuimus de! quibus( cùm à fede Apoft. vel à Legatisiphus, abi a Vide text. Ó bD In manuſcriptis codicibus sta: n c Vaide Fel. c. cym deputati. extr, de jud, ibi dolt. in cap. non eft, in li prius p — 167 Sexti Decret. Lib. V. Tit XI. 16%

itas manis ik canone ius 169 De fent entia excommunicationis. 17⁰ tionis beneficium à injungitur, ut Ord quorumlibet ſuſce: conſpectui cepræſe inariorum ſuorum, vel aliorum is injuriam, ſeu his, quibus unt, ſatisfactionem exhibeant competentem: ec ùm primùm commodè pote- tunt, non curaverint adimplere. CAP: XXII scum fine meo mandato, tamen nomine n, excommunicatus fum: fionsfi meo Ta loannes Andr. Idem. p> quis abfq; tuo mandato manus injicit a in Cle- a ricum tuo nomine violentas, fi hoc ratum habueris; excommunicationem latam à canone incunctanter in- curris: cùm rat beat comparari non ſit facta, tun tamen prop vinculo innoda quod ejus nomin eo failam, ratam habea? nemine non fit j st pecces ratam habendo eandem, 10c excominunicationis ullius& : Cùm quis ratum habere nequeat, non eft getum. CAP. XXIV. F 2 fani ad pænttentsam admittuntur: i articulo admitt; n o fs C er G Tempore inter nif fint ekconmur Factant vel cavean prout poffunt. Iten illo tempor na officia fib pæna difiributror 7 antur januts claufis: plane fine excomm. © finitu campanarum, Et quater in annoa januis apertis celebrare Gos admittere: stata NUF y 4 tcatis& int. te cum campanis r funt, ér exclufisexconmunicatis inte Houat bra orun oat io men quod bsp? opter quorum excefu esh, von appropinguent altari. In cateris ſer vandum eſt interdia iam, Et revocata fent privilegia, ultra sd quibufiungue cConceſſa. bac dicit, oaan. Andr. Idem. A Lma mater Ecclefia-plerunque nonnulla rationabi- -Afi nat& conſultè, quæ ſuadente ſubjectorum liter ors utilitate poſtmodum conſultius, ac rationabilius re- Vocat c in meliüſve commutat. Sanò à noſtris dudum fuit prædeceſſoribus conſtitutum, ut in terris feu loc Eccleſiaſtico ſuppoſitis interdicto, nulla(certis caſibus & facramentis exceptis) divina celebrentur officia, vel iſttentur Eccleſiaſtica facramenta. Quia verò ex 1e hujuſmodi ſtatutorum excreſcit indevotiò dullulant hæreſes,& infinita pericula anima. zum inturgunt, ac Eccleſiis ſine culpa earum debita ob- fequia fubtrahuntur: cum fratribus noftris delibera tione habitå fuper kis diligenti, concedimus, quòd tem- pore interdi&i ab homine, velà jure prolati, non tan- tummodò morientés, fed a etiam viventes, tam fani etiam quaàm infirmi, ad pœnitentiam(quæ propter pronitatem& facilitatem bominum ad peccandum 3 lummè neceſſaria eft) licitè admittantur, dum tamen ex- communicati non fuerint, quos admitti(præterquam in mortis e articulo) nolumus ad eandem.‘Illis eri ' quorum culpam, dolum vel fraudem la- ntentia interdi&ti, vel qwi ad perpétrandum de- lium, cujus occafione ipſum interdictum et latum, prabuerunt auxilium, confilium vel favorem: nifi de ipfo deli&o(fi fint tales, quòd id facere valeant) priùs ſatisfecerint, vel de fatisfaciendo idoneam de. derint cautionem, aut ſi ſatisfacere nequeunt, vel hu- populi, & alit, injecerst. b al thins, c Did. l. 1. C. de cad. roll. ubi dicit Bald. quòd ficut medicus fecundam tempora alterat medici- nas, ita legislator leges. Fonte d aliter, 1ta: ſed& viventes. € Nam in mortis articulo nulla est caſuum reſervatio: atque ideo omnes facerdotes quoslibet pænitentes à qusbufuis peccatis dr cen- Laris abfilvere poffunt, ita Concil. Trident, Lita: cap.7. de cafunm reſervatione. àquibuſvis ſententiis conſequuntur) ſjuſmodi cautionem præſtare juraverint, quòd ùm pPoterunt, ſatisfacient:& ad ſatisfactionem hujuſmo- entiam ab eifdem, fe|di pereum, vel per eos, qui facere ipfam debent-& pof ſunt præſtandam, dabunt conſilium& auxilium, ac ju- xta poſſe ſuum fideliter laborabunt: non eſt pœnitentiæ beneficium aliquatends concedendum. Nectunc etiam- quoad iſtos velalios, qui circa hoc minimè deliquerunt (ubi civitas vel locus alius, univerſitas interdicti ex- iſtunt/ facienda eſt relaxatio interdicti, ſed eſt eis ſolum- modꝭ injungenda Pœnitentia ſalutaris. Adjicimus præ- terea quòd fingulis diebus in Ecclefiis& monafteriis Miffæ celebrentur,& alia dicantur divina officia ficut priũs: ſubmiſs tamen voce& januis claufis, excommu- nicatis ac interdictis excluſis,& ca mpanis etiam non pule fatis. Et tam Canonici, quàm Clerici Ecclefiarum, in quibus diftributiones quotidiane illis, qui horis inter- ſunt canonicis, tribuuntur, ſi ad officia non venetint fupra dita, diftributiones eafdem amittant: ficut interdito perderent non extante, fi divinis officiis non adeffent, In feftivitatibus verò Natalis Domini, Pafchæ, ac Pente- coſtes,& Aſſumptionis v is glorĩoſæ, campanæ pul- ſentur,& januis apertis altà voce divina officia ſolenni. ter celebrentur, excommunicatis prorſus excluſis, ſed interdictis admiſſis: quibus ob reverentiam dictaru ſolennitatum(ut ipſi ad humilitatis gratiam,& recon- ciliationis affeclum à faciliùs inclinentur) præfatis die- bus participationem permittimus divinorum: fictamen 3 uoc lilli, propter quorum exceſſum interdictum hujuſ- i eft prolatum, altari nullatenùs appropinquent. ꝗuæ circa obſervVationem interdictorum à no- ſtris ſunt prædeceſſoribus inſtituta, in fuo robore dura- turis: non obſtantibus quibuſvis privilegiis, Eccleſiis, monafteriis, ordinibus, religionibus, feu perfonis Ec- cleſiaſticis, ſecularibus, vel regula ribus, exemptis& non exemptis, ſub quavis forma vel expreſſione verborum ab Apoſtolica ſede conceſſis, quæ contra tenorem præſentis conſtitutionis nullis volumus ſuffragari, cum quiibuslibet tam ſecularibus, quàm regularibus ſufficere debeat, ut tempore interdicti modo præmiſſo diebus celebrent ſu- pradictis. DE VERBORUM SIGNIFL catione. TITULUVUS XII CAP. I. G Declarat hic Innocentius, quid figmficet verbum privilegiis recepimus vos in proprios fiiros Ecclefie Romana gr gui locus dg- catur eſſẽ dęſertus. hoc dicit. Lann. Andr. Innocentius IV. Eniens:&. ima.] ¶ Per illa verba privilegii, in ſpeciales& proprios Eccleſiæ Romanæ filios vos recepimus: dictos fratres exemptos nom intelligi,& ipfosex illo in proprios ejufdem Ecclefiæ filios fuiffe receptos, quòdab alio quìm à Romano Pontifice, vel Legato ab ejus latere b. deftinato, inter- dici vel excommunicari à quoquam non valeant, de- claramus. Illum locum deſertum in præmiſſis intelli- gimus, qui non habitatus penitùs, neque cultus fuerit, vel ultra memoriam hominum( fecundùm indulgen- tiam Lucii) et fub Sarracenorum poteftate detentus: cenſentes Ecclefias in talibus defertis locis, à fratribus ipſis conſtructas, ſeu etiam conſtruendas, in eo plenã libertate gaudere, ut ſecundum indulgentiam Lucii a al. effectum. b Per. de Anchar. negat per hunc text, pros ż, legatos cognofèere poffe de caufis exemptoruma, guia bic es¥ Art, gA 2 2 privilegium, non jas commune, Itera aq; uiparantur ordinariis y qug exemptos non judicant. not. fùpr, de offic, leg, translationem. Fonge Hhhh: 3

— 17¹ Sexti Decret. Lib. V. Tit XIT. nng nomine valeat per Epi- n Alexandri) ſupponi nihil ab ipfis legis dìœce fco igi: quæ(fecundùm privilegi non poffint interdicto, feu excommunica quas in locis hujufmodi di&ti fratreshabeant poteft: (petità à ſede Apoſtolica licen tiâ))conftruendi, eas cum ſuis plebibus per ſuos gui ratione plebium examinat tur: ut ab eis curam tediprantanimar 1m; cùm ple pifcopis fint ſubjectæ Caten licti fratres decimas de laboribus& T s fuis, quos prop riis mani ibus aut ſumptibus excolunt, aut aliis bonis ſibi à Deo prz- ſtitis, Conventibus C lericorum ordinis fui( à quibus s quarta vel tertia nullatenùs exigatur) cum integ Perſolvant: falv modežatione Concil ii ger ralis. In aliis coram poin ſeu quo- Eccle i ano Epifcopo hujufmodi nolu- enon biaia ie eujurib zus partium der rogari. £ CAP. IÈ Declarat mani feſtum& evidens effe fyn gnificare, quoad cafum decret: d: Nicolaus II, a Onftitutionem felicis recordationis Grego prædeceſſoris noſtri editam in Concilio Lugdunen- fi, ut ſi fortè inter cætera, quæ objiciunt ftulato, feu aliàs promov endoadaliquam dignitate evidentem fcientig, vel alium perſonæ defect contingat; de illo primitùs c gnoſcatur:& ſi opp Onet: tem inventum fuerit deſtitui pane à cauſæ illius pro- ſecutione totaliter ſit excluſus,& aliàs puniatur, ac ſi in eto, aut po- manifeftum defe&um in vifin auditu,& aliis corpo fenfibus, nec non& in memoria,& etiam intellectu op- ponitelecto, Iocum habere, ac quoad intentionem con- ftitutionis- ipfius, manifeftum& evidens, idem ſuppo- nere declaramus. Declarat conſpiratores& onjurateres, qui juraverunt& flatuerunt de non recipiendo aliquem in Canonicum ad mandatum Fapa, donec poſſant refifere, loan. And, Cæterùm Canonicos cujuſvis Eccleſiæ, qui ſtatutum- fecerunt ſolenniter,& juramento firmårunt, quòd Ec- eleſiam ſuam& ſe ipſos contra omnes impetrantes Ca ippen Pe clefiz p utgac ad Javel Aa i o uòdcommt torio figillo Capituli E , quandiu ali um proci lato eadem defenſio fieret: Canonicis ejufdem Ecclefiæ aod& aiti Canoni- ere in Canonici nec lo, velextra Capitulum, conjuratorescontra fan- atem, obedientiam d anguam lones ca- oſſent nec deberen Canonico in Ca Papa mandatui; a oiik rfonis libertatem, obedientiam cidemaw i Romang debitam erhißendi faltem uſqi & e- Pontificum Romanoram judic mandatum, liquidò interdicit aminum& expenſ⸗ garens contr. egitimas ſanctiones texecrantium lites vetat, injuſtam litem mov pellit, iniquæ controverſiæ ſeu liti cedendo, bonam o lauc antiquis codlicib. m impreßis ita: Nicolaus cis Romani; Go. narina D al. corporeis. C. al. | fti roboratur exemplo 172 fidem ſeu conſcientiam agnoſcere prohibet,& a peccandum) conſpirationem& conjurationem con R o Apoftoli. CAP. IIE z Confiitutka pe oa 4 fiatr Z Monor es-( gh$ fintad omnia Evang pro. Anoſcere bse luc: ulentiſlimè res prium habere,& valeant flutis Idem Kiit qui ſeminat a fem ji are fe an Peon sin eea veſt ipientes& l- Rudiofos 8 j us in terra,- femen fuum do& am fne delectu diſperſit in omnes, qui omnia tra- turus ad ſe, omnes ſal€ 1i tan dy em feipfum Deo Patri p falute omnium in memin fims unicativå Dei chartae difi verfum, aling per corda ſcilic et dæmonum ceciderit é fecùs viam, fi ſuggeſtionibus pervia: aliud fupra: petram, corda fcis licet nullo si vomere penetrata: aliug:in corda fcilicet hominam divitiarum folicitudi cerata: Et ideò unum pravis affecti aliud aridum, quia gratiæ carebat hun verò legitur inordins licitudinibus ſus is ſolic Aliud tamen mite cor& doc ile, tetra bona, fu eft Minorum fratrum m humilitate per almum C radicata religio: qui e germen illud per Deo per foum generavit. funt bum z ternum Deż fili horto virginalis uteri, ſuetudine ſuſceperunt feſſores, quæ Evangelice & docilis ìn} i confe llo vero femi am ſparſit in fili Apoſtolorum ejus eſt apud Deum& P inſpirata„t H tibus nium Trinitatis. gniri. ana nec fic co lam, hoſtis a eos nitens fup res agitatos ĩ ia citavit; morden citam, inoblérvibi bilem 8 diſcrin tratibus lacerantes, non attende gulam(ut prædicitur) præcepti inſtitutam, Apoſtolic is obſervationibus atam, C6 per- plures Romanos Pontifices f —— a In antiquiorilus codlicib. ettam impr on mox Je decre Pr alis Pr nat;@ infia s etiam g lof] yi; J id eft; mitiumtantum, b Luo. omnia, nt imeytrav. gura quorun dam.:adhuċ, Font, ium III. Innocentitim 1il Gregeriam IX., Font. ctam

tolicam confirmatam, tot divi- nis amon communitam„quæ eaae&a funt uis in tot ſanctis viris a, in obſervantia hujus re- agenti bus& finientibus dies ſuos, quorum non- ictorum Catalogo ſedes cadem ex corum yi is fe Ac no 1è, quafi diebus pig m emo rium Papam nonum, piz- atam effe, ex evidenti uti. uituruniverfalis Ecclefia, in entibus in ipfos ranco quòd nec ipfosflu OS a ordine ipfo igore regulari ervantia man tus( qui buslibet t; nec an degentu conuri guin potius uccedendo, cum i ejus vita la& ſancta collatione tmodùm ejuſ- .gubernator& pro- tector, ti, conditiones prædi&ti ordinis ex imminenti N cura palpavimus in Apoftolatůs officio: tam de pia intentione confeſſoris prædicti, guàm de his, quz regulam ipfam& ejus obfervantiamo contingunt: ex prædićtis longå etiam experientiâ in- formati, noſtros ad ordinem præfatum convertimus cogitatus. Et tam ea, quæ per eoſdem prædeceſſores ap- probata& declarata eſſe noſcuntur, quàm etiam ipſam regulam& eam contingentia, maturitate plenã diſcuſ- fimus. Nonnulla in præfenri ferie ftatuimus, declara yimus, certiùs a approbavimus x approbata confirmavi mus, edidimus, mus, plura etiam ordinando feriofiùs& clariùs, que infrà feriptis articulis pleniùs exprimuntur. In primis, quia(ficut intelleximus) ab aliquibus hæſitatur, an fratres€ ſdem ordinisgtam ad conſilia, quàm ad præcepta E vangelii teneantur: tumo quia in regulæ prædictæ principio habetur, pepuli yita Minorum fratrum hæċeft: fcilicet Domini noft Jeſu Chriſti ſanctum Evangelium obſervare, reni in obedie, Gine proprio,& incaſtitate: tum ex eo, quod in. eadem re la continetur fic: Finito veròan no probationis re antur ad obedientiam, promit- tentes vitam itam femper& regulam obfervare: tums etiam, quia in fine ipus regulæ continentur hæc ver. ba: paupertatem,& humilitatem, ac ſanctum Evange- lium Domini noftri Jefu Chrifti, quod firmiter promiſi. mus, obſervemus. & conceſſ a Quos ponit Ant. circa finem tertia part. fua chronic. b I dem dicit Teann, 22.in extravag. quorundam, verfi nune vero.„post arine, Fom. De verborum fig gnificatione. 174 icis recordationis Gregorius Papa nonus præ- Gan: nofter hunc articulum& nonnullos aliosejut dem regulæ declaraverit: quia tamen ejus declaratio pro- pter aliquorum inſurgentium in fratres& regulam inor- dinatos vel mordaces inſultus,& multorum Poltea e- mergentium caſuum conſiderandos eventus, in al a bus Obſcura inaliquibus ſemiplena,& in multis eti contentis in ĩpſa tegula inſufficiens videtur: Nos obſcu- ritatem ac inſufficientiam hujuſmodi, præfatæ interpre- tationis declaratione amovere volentes,& cujuslibet am- biguitatis ſerupulum in ciſdem de ſingulorum mentibus Pplenioris expoſitioni is certi Dicimus, quòd cùm in lutè, fed cum quadam mod: ponatur: Regula& vita Mi n fratrum hzc eft {fcilicet Domini noftri Jefu um PE um obfervare, vivendo in obedientia, fine proprio,& im caftitate: quæ tria eadem regula multù è quitur,& nihilominàùs alia nonnulia fu piendo, prohibendo, conſulendo, monene feu fpecificatione & is verbis, ad aliguem modorum prædictorum: de int ulæ liqi tiùs: ut illud, q{ neđti videtur, promittentes vitám iftam femper& re- gulam obfervare,& quodin fine ftbjungitur,& ſanctum ium Domini noſtri Jeſu Chriſfti, quod firmiter promifimus, obfervemus: totum ad ipfius regule mo- dificatum, vel determinatum, feu fpecificatum princi- piùm reducatur: videlicet ad obfervantiam Evangelii (ut prædicitur) per ipfam regulam in illis tribus modi- atam, vel determinatam, feu ſpecificatam. a no fit V riſimile ipſum ſanctum verbum ab ipſo ſeme| cum quadam modificatione, vel determinatione, feu fpes cificatione prolatum š licèt quafi fuc torig repetitum, voluiffe in fui repetitione datå fibi per eum modifica- tione feu fpecificatione fine certa caufa carere. Et u- triuſque juris argumenta nos doceant e4,€a gug in principio ad medinm&ad finem: illa verd quæ in me- dio ad finem atque peno& ea quæ in fine, ad utrunque vel eorum alterum fæpè referri. Et dato,quòd abſolutè diceretur, omninò promitto ſanctum Evañg€a lium obſervare: non“ profeſſor hujufmodi intende- ret ſe ad omnem conſiliorum obſervantiam obligareY: (quod vix aut nunquam poffet ad] literam obfervare vs propter quod talis promifio illaqueare profitentis a- nimum videretur:) Clarè videtur promifionem hujuf- modi ad alium intelleĝum abfque intentione promit- tentis non debere perftringi: nifi ut obfervantia Evan- gelii fic, ficut tradita reperitur à Chrifto, vide elicetquòd præcepta ut præcepta,& confiliaut confilia, à promit- tentibus oblerventur. Quem intellectum etiam in e- ifdem verbis habuiſſe idem beatus Franciſcus in ſerie ſui procefsůs in regula patenter oftendit£ cùm aliqua E- vangelica confilia indicat, ut confilia, futb verbis monia tionis, exhortationis& conſilii, nonnulla verò fub pro- hibitione ac verbo præcepti: per quod patet, quòd non fuirloquentis intentio e quòd fratres ex profefione hujufmodi reguiæ ad omnia confilia, ficut ad præce- pta Evangelica tenerentur: fed folùm ad illa confilia, quæ in eadem regula Prareproni vel inhibitoriè, feu {fub verbis æzquipollentibus í at exprefla. Unde nos ad fratrum ejufdem ordinis conſcientias plenariè ſe- tenandas deciaramus, quòd ex profeſſione ejuſdem regulæ, fratres ipſi ad ea tantùm. Evangelica obfer- vahda conſilia ſunt adſtricti, quæ in ipſa regula præce- ptoriè vel inhibitoriè, ſeu ſub verbis æquipollentibus req a Qua videin gloff. rubr. infià eod. de reg, jur. tit, prox, Fant b alit. cum profefor, Gea© Ecce ex verbis colligitur intentse: Font, —— Hhhh 4

fai f fta ri C hriftian i, quò per fta- profeſſi onem hujuſmod erunt DoMiNo holocauſtum nia a qua in pa a a eE Conklia, quam cætera, ex nt præcept Honis hujuſmodi 1 a ipfa pasani liter tene ut £ i E, opie 35, 10- PiBu qu iibufcunque aliis con magis condecet de bono quo imitatores tanti patrise fe gerunt. Po rò cùm ipfa regula t, qu Ôd fratres ni ail ſibi approprient locum, nec aliquam rem: eundem præ ean noftrum & nonnutlos alios; hoc fi i, quàm etiam in communi; quam abdicationem venenoſis obtrectati} inſenſata damnayeritaftutia, ne fratrum sorund feđtionis claritas in talium imperitis fermonibu dicimus quòd abdi atio propriet tiS erum non tamia ſpeciali, r Deum mexitoria eſt& ſancta:& viam perfectionis oftendens, verbo ġ nplo firmavit: quamq̃ue primi fundatores mili leſiæ, prout ab ipſo fonte hauſerant, volen- è doctrinæ ac eatenùs agis 7R fitáı ue yetur: docuit um loculos hab éta funt o pera in Í hab lumpfit, xiſtens, in noſtris bre S on- itu Re namque Chriftus& docuit t etiam ini firma, ficu it interdum patet& loculis; fed utru oa per xiftens, ut perfectis& imp viam la- lutis oſtenderet, qui utroſque ſalva qui tan- dem mori voluit pro ut riſque. Nec quicquam infurgat erron quòd tatem tanquam hom tentatores Dei, vivendi diſcrimini ſe mmittant enim ſeipſos committant divinæ provident ] iam non contemnant provifi , quæ offeruntur liberali intur humiliter, vel de iis, cium, ſuſtententur: qui tri prov gea expreſsè. Profect nunquam d ctionis. ex his omnium abdicante In vi runtur per labori vendi modus in regula alVator. let des nec pauperibus omnis ratio: diffidenti cu teneantur; habeant,@ ali 1 blem. exivr,$. ut autem hac. praterea eum. E tloan.22, quia quorundam declarat hereticum quod Chris nec i t: Lont me- Y- & æquo ecos quam ctiam in com- taliter pr Opter Deum proprie- vitæ exempla in| qurpan putet D> odò nomen h utendo præbe riarum tutent S, nihil juris; quiaimọó n rerum, ionem, tent d ‘minio perpetuo minis poralem teir Retenti ntio ifta decrevit, eilio & prore | cenfetur utilior t uxta į ccleſiæ, opera miſericordiæ ſubtrahentur f ad otium ternis namque it portuni. Inal ſtri& fratribus induc ram gerant, fe nes; Ifet co am exhortans f 4 cur ſtodes p rum neceſſita ratres, pro ſe& ſu humanæ: alio queqt | y el de its,| 4 pro eleem dem regul fint exa dific pœnam nunti ſtudii cor Habetur oquia ad ut a 8 virtut * 1 ñon poteit e e a, R D TE a—-V— reg. jur. Fi nt. d. Font. c Uid. Con. Tiid hof n necefarii, vide Oldřad.c habe Te multas libros

ſignif catione. T3 77 De verborum ų regula, ad vitum, lale ſtudium, ne- Ex qüibus omnibus fatis claret conceſſum. E | j veftitum, divinum cult ceflarium terum ufur tet itaque ſanè in ibus ex prædictis, regulam quoad abdicationem hujuſmodi, non ſolum bilem, poſſibilem& licitam, 0 dam:& eò magismeri prop um f Bd ccùm fratres ipfinihil ım ordini poflint eti- fibi in fpeciali acqu am in communi,& cùm ao Ju r,ea(fi fecùsnon expri- cl donantis, veriſimili- ujuſmodi oblatam, con- concedat, donec auferat, rre cupiat propter Deum, i entiùs hujah| quàm fedes præfata vel| intentio donatam perfe ac in aliestran nec fit pe ona, in quam 1 modi rei dominiun perſona Rom. Pone cie Chrifti vi qui pater eft o- mnium,& fratrum Minorum nihilominùs ſpecialis. Ne alium rerum fub incerto videatur effe dominium, cùm patri filius fuo modo, fervus domino, ê& monachus monaſterio res ſibi oblatas, conceſſas vel donatas ac- quirant, omnium utenſilium& librorum, ac eorum mo bilium& futurorum, quorum uſum- fluctum ſcilicet ord s vet fratribus ipfis licet ha- e l Innoc. amn nos& R Aie prafentt e conſt itutic€ mus. Prætereà loca empta de EE diverí oblata ſeu conceſſa fratribus, fub q juacunque forma verborum(licèt fratres fibi cavere lebeant, quòd hu- jufmodi verbis ftatui fuo incompetentibus non utan- tur) à diverfis feu pro indivifo pofäidentibus, feu. cer tas partes in ipfis locis haben ju fidentes pro indivifo, rtas partes kabent es, n fbi in oblatione feu fone hujufmodi refervå tint: fimiliter& in ım ac proprieta- tem noſtram& Eccleſiæ Pradictæ eàdem auctoritate ſu- ſcipimus. Loca verò ſeu domos Pro habitatione fra trum à fingulari perfona, vel collegio, vel ipfis fratri- bus exintegro concedenda feu etiam offerenda( fi ta- lia de v oluntate conferentis fratres inhabitare conti-| gerit) perfeverante tantùm voluntate concedentis in-| 1t. n& oratoria ad hab„prater Ecclef ſentia, quàm ad futura, in jus& proprietatem noſtr & prædictæ Romanæ Eccleſiæ ſimili modo& au tate recipimus} mutatà concedentis voluntate, ac ipfis fratribus p À dimittant: in quorum locorum do- minio fsi a ne Ecclefig retinemusomninò, ane ea fpecialiterd de 2o: ftro feu ipfius Romane Eccleſiæ recipi fi in eifdem locis refervaverit don o concedens, preter inh é dominium injus ſed potids plenè liberum maneat cor Inf uper ne cutenſil a2, REC alia pieier corum uf um Ey ne- ceſſitatem& of Maninin fui ftatûůs executionem(non enĩimomnium rerum uſum habere debent, ut dictum eſt) ad ullam luperfluitatem, divitias, ſeu sopi, quæ de-| toget paupertati, vel ad thefaurizationem, vet eo ani- mo, ut ea diſtrahant five vendant, recipiant, necfub co- lore provic dentiæ in fututum, nec ali à occaſione: quini moin omnibus appareat in eis, quoad dominiu omni-| moda abdicatio,& in uſu neceſſitas. Hoc autem fecun- — |e koma- j &|i 1 j a De hoc dominio vide extrav. Ioanni 22, incip. ad condito- f rem canonum. tit. deverb, fignific, É extravag. quorundam. eod.| bus ſatisfieri commodè tunc no | bet fidelium períonarum, feu quåcungue aliĝ ocaf one & cœmeterium(quæ tam ad prx- Ri į non convenit: Tn exigentiam p onaram& locorum, miniftri& cuſtodes ſimul& ſeparatim in ſuis adminiſtrationibus & cuſtodiis cum diſcretione diſponant: cùm de talib interdum perſonatum qüalitas, temporum varietas, loa corum conditio,& nonnullæ alig circumftantiæ plùs mie nüſve, ac aliter provideri requirant; iſta tamen ſic faci- ant, quòd ſemper in eis& eorum actibus paupertas ſan- cta reluceat, prout ipſis ex eorum regula invenitur ine dicta. Cæterùm cùm in adem regula i fit ſuper præcepti diftri&tione Prohibitu m, ne fratres ri ecipiant per ſe, vel per alios denarios vel pecuniam ullo modo: idque frar tres in perpetuum fervare cupiant,& velut inju ni neceffe habeant adimplere: ne ipforum baa in hu⸗ juſmodi obſatvatione præcepti maculetur in aliquo.& ne fratrum conſcientiæ ış aculeis fim ulenture Articulum iftum propter detrahentium morfus is, quàm noftri præ ceffores fe cerinnaffume enteszac ipſum clarioribus determinationibus proſequentes, c dici- in primis, quòd fratresipfi à mutuis contrahendis pau fta AER net, cùm eis mutuum contrahere confiderato) non liceat a: poflint tame factione facienda, pro corum neceſſita tempote occurrerint(ceſſantibus ales emo! obligationis vinculutn dicere, quòd p peri alios amicos fratrum ad folutionem huj dam intendant Spal no r fabo tur aft epon inſpir abit. Si tamen r hoc nollet facere, vel non e vel quia recel aut quia quibus hoc velit committėre, notitiam r vel cansã: declaramn&di e puritas inft ingit zaut quomodolibet ipfius obikrvantia maculatur, ſi fratres ipfialicujus vel fibi cue rent dare notitiam, vel aliquos ſeu aliquem nominare, aut etiam præſentate: cui vel quibus, fi cleemofy nania facienti placuit, commi tti poflit executio prædictorum, s fuper ſubrogationibus infra» ac ipfius habeatur: afie ſcript lta tamem quòd penes iplum dantem, domi- nio., proprietate, ac pof ipſius pecuniæ cum li- oteſtate revocand% converſionè ipſius in rem utata a pecunia nis s habeant, necadminiftrationein; aai ilpenf, latione fh> nec contra erſonam nominatam, ab cujuſcunque conditionis dicio, velextra, actionem, perſecutionem, aut aliquod aliud jus intentent, qualitercunque 7 perſo⸗ na prædicta in commiſſione hujul[modi habeat:: lie- ceat tamen fratribus fuas ne infinuaze, ac fpe=- cificare, vel exponere perfo zare, | quòd ſolvat b: Poſſint eti rtari ac inde scere, quòd) habeat,& animæ ſuæ laluti 1n cof mmiſſa fibi eoo ne provideat: Ita tamen, qùòd ab omni ejuſdem pecua ne p niæ adminiſtratione, ſeu diſpenſatione,& contra præ- dictam perſon iam actione ftu perſecuti ione(ut Pprædi- ctum eſt) fratres abſtineant omnimodò. Si verò perlos atre nam hujt Imodi nominatam, vel non nominatam à fræ qui, qued prædici- tribus(quò minùs per fe poit tur) conti igerit per abfentiam; infirmitatem, volunta- quod: pronomen fratri Minori: a Quia ibi de me o fittu> é hane Proviſionens circa pecuniam approbat Yemen, exivi, ibi videas$. porro. ufgue ad$. proinde, Font, C : b Quid de haredibns talisperfine, vide snfià eod.$. in eò verd į b a iale,| cafù Kont. Hhhh pf

Sexti Decret. feu locorum diftantiam, ad que ipl er iollet acce- dere, in quibus eſſet ſolutio feu fati pE occafionem aliam impediri: liceat fi conſcientiæ puritate. quandam aliam iD gandam ad prem uffa in nominando& al- mum dantem non poflint, e nolint a rccurſum) cum iſta perſona facere, mus eislicere cum prima: a enim miniſterium per viam ſubrogationis Qı communiùs& generaliùs yidetur xum executione ſufficere, cùm prædi mo poffe celeriter capi ri. dum d bus A e eumſtant rium per ctum cft\ propter lo t ſatisfactio facienda,& sí n cafus emergeret, i 1 narum fubrogand: ga facien 1da Doh eſt) J fed etiam imm tes ingruentes i! nt, five tales£ ‘Nent rival proviſio ex h t poris habet: ciis ad u & pannis in locis r qug occurre ter provideri mus, i in cede nenti nec Pelta ate, qux brevi it ſitate qua um, quæexp aditi one reġu us nec erd S e penſatà fre in quibus editi inum princi] alem poſteà ſubro ogatum, ha ramus,& dicimi us, guòd in hoc articulo, præter d mados in neceſſit pof lint| brevi t efto ſit elee Aünkias, qui atam liberè anente, ut inaliis is duabus ai ibus riùs ditum eft) cungue manus pec eleemoſyna haaa i five r i abeo y Ominatas, totum ſuo conſenſu, voluntate ac all | nis ferie | dum GEY Tit. XIL ctoritate proceda: quo affenfum fuum peabonii pa pra- dictis, ſecurè fratres re emptå vel acquifitå de illa pe- cnnia, per quemoungiai juxta modum annotatum ſu- periùs) uti i poí lint. Ad majorem autem prædi&orum omnium claritatem-:håc in perpetuum valiturå provifio- nis ferie declaramu us, quòd fratres(præfatis pdin, prædicitur, circa pecuniam in fùpportandis eorum p is& ingruentibus neceſſi i antur, nec dici poffint{ erior am pecun tibus obier lam recipe papae non ipl us pe fius,& abea pecunia cuniæ, veium uicquid de ipſ eret, ſive ce a e f perfonam de vel hæredis lictione) nda recurr pai it potéran natå) pae conſen- j pecunigin neceſſitati- € cor ceden S> qu 10d reſid Orum pi l 7E ut non wmcedi confentiant, i ſtimari rem neceſſariam, proqua pecunia ipla conceditur, quaàm veriſimiliter icinde ſecuriùs conſulatur Ne ioc cafu à fanè intelligente ituræ conſtitutio- d communem de- gui ſatis in percipitur, præſent lucidami pua nantia fratribus i per mit- tentem vel offerente expri 1/prædictis mod prorſus 0 N um, ræcavendo, provider declaramus, ordi- jaum at in legando: u um âd excolendum, I vel fimilia verba in fimilibus prof dos fimiles in relinquendo ſervaret: 4 tali legato& e- jus receptione per omnem modum. fratr d al tatamen. fùp. eod Font. a Obſervatis modo& formá,$. f sy i ni ita:& quia npradicterum, ere c al.& illi. À al provis

d ommunene do perum ey quanco f 181 z j— mi a Si verö modum.: licitum fratribus in legando teftator expreflerit: ut fi diceret, Lego pecuniam pro fratrum» neceſſitatibus expendendam, vel domum, agrum, vine- am& fimilia: ad hoc, quòd per certam perfonam vel perfonas idoneas difttah pecunia de rebus ipfis accepta in ædificia vel alia fratrum neceſſa tatur: aut in legando fimilibus modi fur: In hoc caſ mnib deratis eorum nece ber omnia(conſi- ainibus ſupra- i quod niariis eleemoſynis m ha redes teſta- ant. Et eti- e vel conſuetudi per nos eſt ſuperi declaratúm. Ad q torum, quàm executores am Prælati& ſecular ne proviſio iſta com fao promptos exhibeant,ad p ad l 1% ulæ congruos inte s providere, guòd heredum cupiditas legitimis ictibus feriatur: ne pia defuncto mum defi io, ac ipfi fratres pauperes op- portunis auxil identur. Si verò flatribus ipfis generaliter aliquid abſque modi expreſſione legetur, in fioc legaro ſic indeterminatè relicto, in omnibus& per omnia intelligi ac ſervari volumus,& in perpetuum ptæſenti conſtitutione jubemus, quod ſuprà in pecunia ſeu eleemoſyna frat ndeterminatè oblata vel miſſa voluimus ac expref s obfervari: videlicet. ut fub modo licito fratribus intelligatur effe relićtum: ita quòd nec legans merito, nec fratres ipſi effectu relicti frau- dentur. uia verò libros& alia mobilia, quibus tam ordo qu fratr tur, quoram dominium(cùm non Änt dominii aliorum.) ad præfatam Ecclefiam fpeciali- ter ſpectare dignoſcitur, inter t ſeu expedit vendi, vel etiara commutari: fratrum utilitatibus& eo- rum conſcientiis providere volentes, eàdem auctorita- te concedimus, ut commutatio talium rerum,& ad eas res, quarum ufum fratribus licet habere, de genera- lium& provincialium miniſtrorum in ſuis adn tionibus conjunctim vel diviſim auctoritate procedat: quibus eriam de difpofitione ufus taliam rerum con- cedimus ordinare. Si verò res hujuſmodi æſtimato pre- tio vendi contingat, cùm fratribus ipfis per fe vel per aliam recipere pecuniam(‘regulâòprohibente) non li- ceat: ordinamus& volumus, quòd talis: pecunia feu pretium r r& expendatur in rem licitam, cujus ufum fratribus licet habere, per procuratorem à præfa- ta fede, vel à Cardinali gubernationem per ipfam fe- dem gerenti ejufdem- ordinis deputandum, juxta mo- dum in ſuperioribus neceſſitatibus præteritis& in- gruentibus ordinatum. De vilibus autem mobi yel parùm valentibus, liceat ex præfenti noftra conceſ- fione fratribus(pietatis feu devotionis intuitu, vel pro alia honeſta& rationabili caufa): obtentâ- faper hoc eriorum fuorum licentiâ; juxta quod inter fra- ttesin generali, vel in provincialibus Capitalis;stamdeo plis rebus vilibus fèu parùm valentibus,& earum va- lore, quàm præfata licentia, ſcilicet à quibus& quali- ter ſit habenda, extiterit ordinatum, intra& extra ordi- nem aliis elargiri& Licèt autem contineatur in re- gula, quòd fratres habeant unam tunicam cum capu- tio,& aliam ſine caputio,& videri poſſit illa fuiſſe in- flituentis intentio, quòd neceſſitate ceſſante pluribus non utantur: declaramus, quòd poſſint fratres de licen tia miniſtrorum& cuſtodum conjunctim& diviſim in adminiſtrationibus ſibi commiſſis, cùm eis videbitur üs, a Nòta guòd judex fècularis interponit fè circa legata pia. Font. b Urde Cem: exivs:§. pratered.& eneravdſ.quorundam. 5. in primis. Font, De verborum fignificatione. | quòđ(exc liqui funt con 182 circumſtantiis, quæ ſe- entur) uti viare: cùm & a lam attendendæ vi atur à regula d od miniſtri& cuſto- ibus,& fratribus induen- fecundùm loca& tempo- (penfatis neceffitatibıi cundùm Deum& reg pluribus, nec per hoc yide; etiam in ipfa dicatur ex des de infirmorum necefi dis folicitám curam g ra,& frigidas regiones t quanquam prædicta reg ila contineat, quòd de tribus induendis& neceſſitati- bus infirmorum miniſtri tantùm& cuſtodes ſolicitam curam gerant:& dictio illa tantùm a, adeò miniſtros & cuſtodes in hac cura perſtringere videatur, qu dab ea`cæteros primå facie excludat: quia tamen folicitè confiderare nos convenit,& tempus- regule inftitutæ, quo fratres ifti ad comparationem præfentem nume- ro pauci erant,& forfan miniftri& cuſtodes videban- tur tunc ad ifta procuranda poffe fufficere:-ac`nihilo- minàs multiplicationes fratrum,& moderni tempoo” ris qualitatem; nec fit verifimile beatum Franciſcum inſtitutorem regulæ vel ipſis miniſtris& cuſtodibus impoffſibilitatis jugum voluiſſe præfigere, vel ex l- pfus: impoffibilitatis confequentia fratres ipfos ſuis neceſſitatibus velle carere concedimus, quòdipfi mi- niſtri& cuftodes poffint per alios hujufmodi curg ſo- licitudinem exercere. Debent etiam& alii fratres cu- ram hujuſmodi, quæ præfatis miniſtris& cuſtodibus præcipuè incumbit ex hac regula, cùm fibi ab illis commiſſa fuerit, gerere diligenter. Continetur quo- que in regula, quòd fratres, quibus gratiam dedit Do- minus ląborandi, laborent fideliter& devotè: Ita otio animæ inimico) ſanctæ orationis &c devotionis ſpititum non extinguant. Quia verò ex verbo iſto fratres ipſos de otioſitate vitæ,& de regulæ tranſgreſſione improbè notare interdum hactenus a- ti: nos morſus hujuſmodi nefarios re- primentes, declaramus, quòd conſideratis verbis p ditis,& førmå- feu modo loquendi, fub quibus fra- 1t; tres aq hujufmodi exercitium inducuntur:, non vide-- tuż ea fuiffe inftituentis intentio, quòd vacantes ftu- dio vel divinis officiis& minifteriis exequendis, ma- nuali labori ſeu operationi ſubjiceret, vel ad hoc illos arctaret: Cùm exemplo Chriſti& multorum ſanctorum patrum, labor ifte ſpiritalis tantd illi præpondetet 1 i feruntur quantò quæ funt animæ, corporalibus præferuntur-- À aT. A Ean Ad alios verd, qui fe in prædictis ſpiritalibus operibus 1 non exercent b, nifi tal vitiis occupentur( ne-oriosè claramusextendi: Nifi& tales tam e abilis contemplationis&-orationis e: meritò propter hoc non effent à tanto bòno pro hu juffmmodi exercitio fubtrahendi: fratres enim quicun- que- ftudio vel divinis minifteriis non vacantes, fed a- lioram fratrum ftudio vel aliis divinis officiis& mint- ſteriis vacantium fervitiis inhærentes tantùm, pro tex- vitiis eifdem cum ipfis, quibus ferviunt, fuftentari me- rentur, quod aſtruitur illà æquà lege, quàſtrenuus gnator ille c- David juftè decrevit, videlicet, quòd de- ſcendentium ad prælium,& remanentiu portio æquaretur. Verùm quia expreſse continetur regula, quèd' fratres non prædicent 4- in Epilcopata alicujus Epifcopi, cùm ab eo illis fuerįt contradictum⸗ nt) verba prædicta de- xcellentis& no nos in hoc& deferentes regulæ,& nihilominũs aucto- ritatem Apoſtolicæ plenitudinis RaT A mus, quòd predigtum verbum ad literam; ficut regula ipfa protulit, obfervetur; nifi per fedem Apoft.circa hoc r TY. n$——— proſutilitate populi Chriftiani ſit conceſſum, vel ordi- natum aliud, vel in poſterum concedatur, ſeu etiam ordi- a Nora quòd ronſtitutio ex ratione ſuper vemtenti ampliatur b hoces, de referm. c. a. CRE 2g deref Mit, 2 ih fratrum licitis fere- iſterent, quod ium ad farcinas,> non concionantur ad plebem, non pfallunt, non legunt: Fonta-c 1Lib» Reg..30. d UVsde omnino Conc, Trid. ſeſſige,

Decret. Lib. V. 184 netur A. trum populo penitùs niſi à a 40 nerali fuerit exami- ac ab eo L aon oE ftatum præteritum rnum in amplia- imarum(ut conde- lum generalem exa- dicandi, quatenus per- ationis oficium licentia regula conti netur: vemo hoc po fong idoneitatem k p ipla refpiceret, etiam provin vincialibus cum de enan on i quidem lic dere v valean riis noftris pa: geri- umarum: acdi- ad amorem diyinum affe- ftianæ religionis accenditur, meritum& nu- i ſtatuto firma- commi cernimus) hoc i committatur. Caveant tam ſed i fic confide- atè committant, ut i illos, quibus hoc committi conti rit, fidelibus conſiliis fulciant, æ omnia diferet E Nec indifferenter l ntur ad nem, fed illit tantùm» quif y s circumftan fibi ſue per vit E itum, mplum. Inſuper dubi ordinis, an pro eo, quòd in re enerali miniſtro, à ponia dibus 18 1 minili& dibus in capitulo Pentecoftes fiat electio ſucceſ nium cuſtodum multitudinem 0 t ad gene- rale Capitulum conve: aut(ut om nia cum ma te tractentur) ſufficere pc {fingulis pani 1e: qui vocem hab fint 5 Yy zineiatum cu ftodes unum ecx {uo provinciali miniftro gant, voces aut vices ſu sitera- aſori tia ſpecialis: datæ, declaratus: iiden rt poftulaveru nt, an hoc de omnibus ge pullum excipiat, an de illis ſolùn ——— — r k a Noia bene, guod Papa potest c ſtetuere exprefse contra con- etiamfi Yita Ó conflitutro Jha fis per b VideConcil. Trident. á Hs(7 monia ibusycapit ga& exiravag P. 11 P. V. incip.& f mendicantium ata. Fo tulo regulæ immedia-| R ai y Tit. XII. monaſterlis Mon ialium ptædictarum debeat intelligi; e digis Nosutique genera iter id efle prohibitum de quar libet c cœnobiis ial refpondemus: monaſteri 0 ad alia loca nes leculares ny eniunt p T nt fratres illi caus ei naſteriis s fine fedis cji m i der n præd de quòd verba Btamur quasab Ap ferens, qu propter qu fervantiam modi pe poieni aſſeritu tes, HE F iplorum conſcientiis amovendo, dixit i ta res ipfos ipfius mandati obfervantiam non teneri {fenfu fratrum,& maxi tangebat, obligare nequivit, nec accette ſu modolibet obligavit: cùm non habeat imperium‘par in parem. Nos autem circa præfentemart ım nihil duximus innovandum æ. Ad hoc à nonnullis præ- deceſſoribi is noftris Romanis Pontificibus circa decla- m ipfius regulæ,& ipfam regulam contingentias ras intelleximus emanåí Sed nec per cium prædictorum con am& nec per ij teras PA fra- in multis, in quibus de novo vel aa jendum effe multorum pof ca- ia indicavit. Nosi que æſentis conſtitutionis di. tas in prædictorum obe urbaret:& ut plenids, obſervantiæ prædictæ & ſingulis illis articu- , quanquam ipf vel literis Apoĝo licis sont iaaoper, fratribus ipfis pr erpetuis tempori bus r ci Ede ) } 1 fr 15€ 5 Otin imat „nec ulli patens diſcrimi- c omnia supralt ripi per la, diip ofita, decreta, de- oftolicz poteftatis ple- confirmamus,& volumus cx- atis: In virtute obedientiæ di- 10d hæc conſtitutio ſicut cæte- o slofande po ènt dirum virus arb ER conſtitutionis intellecti as& adverſas ſententias producer inventionibus depravare:& opin m diverſitas ac diftortio intelieđłůs multorum pios animos potet fi qua mulier. C. da a Uid. bunc.$. ér$ quia fub colore. auth erof. Escl.€ Ball. non dubkiumde leg. Font. b al providetur

De regu involvere,& à teligionis ingreſſu multorum corda ft trahere: talium detrahentium vitanda perverfitas cogit nos viam ipſis ad prædicta præcludere,& certum proce- dendi modum hanc conſtitutionem legentibus præfini- re. Itaque ſub pœna excommunicationis& privationis officii ac beneficii diſtrictè præcipimus, ut præſens con- ftitutio, cùm: ipfam legi contigerit, ficut prolata eſt, fic fideliter exponatur ad literam: concordantiæ, contrarie- tates, feu diverfæ vel adverfæ opiniones à lectoribus feu expofitoribus nullatenùsinducantur. Super ipfa confti- tutione gloſſæ non ſiant(niſi forſan, per quas verbum- vel verbi ſenſus, ſeu conſtructio, vel ipſa conſtructio quaſi Grammaticaliter ad literam vel intelligibilids ex- ponatur.) Nec intellectus ipfius per legentem deprave- turin aliquo; feudiftorqueatur ad aliud quàm literaipfa ſonat. Et ne ſecundùm prædicta contra detractores hu- jūufmodi oporteat ulteriùs laborare, univerfis ac fingulis eujuſcunque præeminentiæ, conditionis aut ſtatùs, di- ftri&è precipimus, ne contra prædictam regulam& ſta. tum fratrum prædictorum, ſeu contra præmiſſa per nos ſtatuta, ordinata, conceſſa, diſpoſita, decreta, declarata, ſuppleta, approbata,& etiam confirmata, dogmatizent, ſeribant, determinent, prædicent, ſeu pravè loquantur publicè vel occultè. Sed ſi quid penes aliquem in his ambiguitatis emerſe tæ fedis-A po- rit, ad culmen prædictæ ſtolicæ deducatunut ex auctoritate Apoſtolica ſua in hoc manifeſtetur intentio: cui ſoli conceſſum eſt in his ſta. tuta condete,& edita declarare Gloſſantes verò in fcriptis conftitutionem. i quem diximus: Doctores verò inſuper& lectores, dum docent in publico, ex certa fcientia-& deliberatè intelle- ctum conſtitutionis hujuſmodi depravantes, facientes quoque commentum, ſcripturas, ſeu libellos, ac ex certa ſeientia& deliberatè determinantes in ſcholis, feu præ- dicantes contra prædicta, vel aliqua ſeu aliquod prædi- ctorum(non obſtantibus aliquibus privilegiis, vel in- ſam aliter, quàm eo modo, o — ua ua dulgentiis, aut literis Æpoſtolicis, quibuſcunque digni- tatibus, perfonis, ordinibus, aut locis: religiofis vel fecu- laribus generaliter vel fingulariter fub quacunque for- ma vel expreſſione verborum conceſſis, quæ nolumus aliquibus in præmiſſis quomodolibet ſuffragari) excom- munitationisfententiz, quam nunc in ipfos proferimus, fe noverint ſubjacere: à qua per neminem niſi per Ro- manum Pontificem poffintabfolvi a. Infupertam iftos, contra quos per nos excommunicationis eft prolata f tentia, quàm alios(f qui:fuerint} contra premii corum aliquod venientes, ad: fedis memoratz volumus deduci notitiam; ut quos proviſus modus æquitatis non àrcet à vetitis, compeſtat rigor Apoſtolicæultionis. Nul. li ergòomninò hominum liceat hanc paginam noſtra declarationis, ordinationis, concefionis, difpofitionis, ſuppletionis, approbationis; confirmationis;& conftitu tionis inftingere, vel ei aufir temerario contraire, Si quis autem hot attentare præfumpferit; indignationem Omnipotentis Dei,& beatorum Petri& Pauli Apofto- lorum ejus, fe noverit incurfurum. Datum Sitiani XVIII. Calendås' Septembris, Ponti ecundo. CAP. IV: g Exemptis cellis alicujus monaflerii, quid appellatiocela f Hufſcet, hic oſtendit. Jan. And. Bonifacius VIII. Pblieilestum monafterio tuo conceſſum, ut Mona- chi five fratres in cellis ad monaſterium ipſum ſpe- $:} À Ĝantibus habitantes ab alio, quàm à Papa, vel ejus Le- gato excommunicari„aut ſuſpendi, vel ipſæ cellæ inter dicto ſupponi non poffint: non fratres in Prioratibus, ——ů—-—— à Inifloverf nota.quòd Papa potet ſili rebellantes exconamu mcare, C nlira adhuc alițer punire, Font —— ificatûůs noſtri anno 6 lis juris. Eccleſiis, ſeu Capellis ejufdem monafterii commorantes, aut ipſos Prioratus, Eccleſias vel Capellas ab Ordinario- tum juriſdictione in aliquo, ſed reſidentes tantùm in cels lis,& cellas ipſas(hoc eſt loca ſecreta& ſolitaria, quæ ab hominum ſeparata convictu ſunt, ad contẽmplandum & Deo vacandum ſpecialiter deputata) defendat. CAP. Y. Q Privilégiatoaliguo, ut pofiit conferre beneficia Clericoram Jaorum, quid appellatio Clericorum fuorum defignet, oftendit, loai Andr, Idem. leut nobis ſignificare curàſti, tibi gratiosè conceſſi- mus, ut beneficia Clericorum tuorum cedentium vel decedentium poſſis conferre: quodque iidem Clerici Pigbendarum fuarum fructus percipiant; ac fiin fuis Ec- clefiis perfonaliter refiderent. Verùm quia dubitas, qui Clericorum tuorum appellatione debeant contineri:bre- vi reſpondemus oraculo, quòd illos in his& ſimifibus caſibus tuos volumus intelligi Clericos, qui per te non quæſiti proptereà, vel recepti, ſine fraude,& fictione qualibet vere tui Clerici familiares exiſtuntꝭ& in tuis ex- penſis continuè domeſtici commenſales: Etiamſi a quos ex illis aliquando pto tuis gerendis negotiis abeſſe contingat. bg REGULIS JUKIS Bonifacius VIIJ.& Regula I. Eheficium Ecclefiafticum non poteft licitè finco inftitutione canonica obtineri. Ilem. Regula II Poſſeſſor malæ fidei ullo tempore non præſcribit. Idem, Reg. III. Sine poſſeſſione præſcriptio non procedit. Idem, Keg. IV. Peccatum e non dimittitur’, nifi reftituaturablatum, Idem. Keg. y Feccati venia non datur nifi correto Idem. Nemo poteſt ad impoſſibile obligari Idem. Reg. VII: Privilegium perſonale perſonam ſequitur,& extin- guiturcum perſona. 'E Reg. VI. Idem: Reg. VHL Semel malus, ſempet præſumitur eſſe malus. Idem: Reg. IX. Ratum 4 quis habere non poteſt, quod ipſius nomi- ne non eſt geſtum. Idem. Reg. X. Natihabitionem retrotrahi,& mandato non eſt du- bium comparari, Idem: Reg. XI. Cùm fünt partium jura obfcura, reo fayendùm eft po- tius, quàm actori. Idem: Reg. XII, In judiciis non eſt acteptio perſonarumabenda. Mem: Reg. XIII. Ignorantia fa&ti, non juris excufat Idem: Reg. XIV., Cùm quis in jus fucceditalterius, juftam ignorantiæ caufam cenfetur habere. idem, Odia reſtringi,& favores convenitampliati. ta: etiamfi exilis aliquos aliguando dre. b aliâs, c Ex BrAngufi. epifl. s4: adMacedonium refért vo d Vide Rumisonf 27 Reg, XV. | | ita: Idem. in decreto part. 13. c. 4. C patt, Ife 63f. Lg. C confil, 129, eod lib,

187 Idem. Regula XVI. Decet conceſſum à Principe beneficium eſſe manſu- KUM Idem. Reg. XVII. Indultum à jure beneficium„non eft alicui auferen- dum. 25 Idem. Reg.XVII. Non firmatur tractu temporis, quod de jure ab. initio non ſubſiſtit. Id Reg. XIX. Non ef fine culpa, qui rei, qua ad eum non pertinet, ſe immiſcet Idem. Reg. XX. Nullus pluribus uti defenſionibus prohibetur. Idem. Neg. XXI. Quod femel placuit, ampliùsdifplicerenon poteft Idem, Reg Non debet aliquis alterius odio prægravari. Idem. Reg. XXIII. Sine sulpa, nifi fubfit caufa, non ef aliquis punien- dus. Hem. Reg. XXIV. ‘Quod quis mandato facit judicis, dolo facere non vi. detur: cùm habeat parére neceffe Idem. Reg. XXV. Mora fua cuilibet eft nociva Idem Reg. XXVI. Ea,quz fiunt à judice, fi ad ejus noh fpe&tant officium, yiribus non fubfiftunt. Idem. Reg. XXVII Scienti& confentienti non fitinjuria, neque dolus. Jdem. Reg. XXVIII. Qugà jure communi exorbitant, nequaquam ad con ſequentiam ſunt tra ahenda. Idem, Reg. XXIX, Quod omnes tangit, debet ab omnibus approbari. idèm. Reg. XXX. In obſcuris minimum eſt ſequendum. Idem. Reg. XXXI. Eum, qui certus eft,certioraąri witeriùs non oportet, Idem. Reg. XXXII. Non licet actori, quod reo licitum non exiſtit. Idem. Reg. XXXIII. Mutarė confilium quis non potet in alterius detri- mentum. Idem. Reg. XXXIV. Generi per ſpeciem derogatur. Idem. Plùs femper in fe continet, quod eft mint Idem. Pro poffeffore habetur, qui dolo defit pofiider Idem. teg. XXXVII. Utile non debetper inutile vitiazi,$ Idem. Reg. XXXVIII. Ex eo non debet quis ftuctum conſequi, quod niſus extitit impugnare. Idem. XXXIX. Cùm quid prohibetur, prohibentur omnia, qug fe- quuntur ex illo Reg Aeg tdem, Reg. XI s Pluralis locutio duorum numero eft contenta. Idem, Reg. XLI. in quod p itari non debet ei,per quem.non ftat;fi non faciat, er eum fuerat faciendum Idem Reg. XLII. Accefforium naturam fequi congruit principalis Idem. Reg. XLII. Qui tacet, confentire videtur. Le Idem.° Reg. XLIV. is gui tacet non fatetur: fed nec utique negare vide- tur. De Regulis juris. 8 Idem. Regula XLY: Inſpicimus in obſcuris, quod eſt verifimilius, velquod plerunque fieri conſuevit. Idem. Reg. XLVI. Is, qui in jus ſuccedit alterius, eo jure, quo ille, uti de- bebit Idem. Reg. XLVII Præſumitur ignorantia, ubi fcienfia non probatur. Idem. eg. XLVIII Locupletari non debet aliquis, cum altetiusinfuris vel jactura. m Reg. XLIX In pænisbenignior eft interpretatio facienda. Idem Actus legitimi conditi diem. Reg. L. onem non recipiunt neque Tiem. Reg LI Semel Deo dicatum, non eft ad ufus humanosulteriù transferendum, n. a Reg. LII, impedimentum, quod de jure non forti- Reg, LII t minus Reg. LIV us licet utique quod eft Idem, empore, potior eft jure em, 2 rD = Reg. LY Qui fentit onus, fentire debet commodum,& è contra. Reg. LV Inre communi potic or ei eft conditio prohibentis b Reg. LVII, Contra eum, qui legem dicere potuit apertiùs, eft in- | terpretatio facienda, Idem. Idem Reg. LVIII. | | obligatorium contra bonosmores præſtitum | juramentum» | | Dolo facit, qui peti | Non eſt in mora Í tueri | e Reg. LXI. | Quod db gratiam alicujus conceditur, non eft in ejus i diſpendium retorquendum. Idem. Reg. LXII. ‘i Nullus ex conſilio, dummodò fraudulentum non fue- rit, obligatur Idera, ceptionem objiciens, adverſarii confiteri Reg. LXIII. non videtur de intentions Idem Reg. LXIV. Quæ contra jus fiunt, debent utique pro infectis hae beri. Idem. Reg. LXV. In d-pari deliĝo velcaufa, potior eft conditio pafi- entis Q. Idem. Reg. LXVI. Cùmnon ftat pereum ad quem pertinet, quò minüs rongis tio impleatur, haberi debet perinde, ac fi impleta fui Idem. Reg, LXVII. uodalicui fuo non licet nomine, nec alieno licebit. a Per hane regulam.dicunt. Phil. Ioan, And. non toks pone lia per matrimonium ob confänguinstaten reſolutum& la in eis in quibus tacita volunta⸗ s fufficit.dedeg.1 planesin pranc, Ang. Fab. 5. paſteriori. qutus modisin form. b c Vide.Tham.2. 2. p89. artz. | commodo pojefsonts, vide Doft or. in l. qu Dd fallit hæc Vide c. cum De dilectus. de conſuet. i C. de rej usnd. Idem

nit aperuit Reg 1 motes pi porteren Re yg eA coui” 189 Idem, Regula LXVIII. Potet quis per alium, quod poteft'facere per fe- ipſum. Idem. Reg. LXIX. In æ malis promiffisfidem non- expedit obfervari. Idem. Reg. LXX. Tn alternativiselećtoris é eft ele&io,& fufficit'alte- mm adimpleri: Idem. Reg. LXXI. Qui ad agendum admittitur, eſt ad excipiendum mul- tö magis admittendus: Idem. Reg. LXXII. Qui facit per alium,&-petinde, ac fi faciat per fe- ipſum. Idem. Reg. LXXIIL Factum fegitimè rerra&tari non debet; licèt cafus poft- A eveniat, à quo non potyit inchoati, ldem, Reg. LEXIV. Quod alicui gratiosèconceditut, trahi non debet ab aliis in exemplum. Idem. Reg. LXXV. Fruſtrà ſibi ñᷣdeml quis poſtulat ab eo ſervari, cui fi- dem à ſe præſtitam ſervare recuſat. Idem. Reg. LXXVI. Delictum c perfong, non debétim detrimentum Ec- eleſiæ redundare. Reg. LXXVII. Idem. rſuccedat in onere, qui ſubſtitui- Rationi congruit, u tur‘ in honore. De Regulis juris a Vid..T3...29.4r8:7 U Turreeremat ine fi iqguid. 22; @q b In omnibus antiq cod.legrtur, debutoris, c Vide gloff: snode dilat gloff in c placuit, 26.-3 Innoc in ccu dilectus. de ord. cognitionum. Ant.de Burrzo in.tedo dolo C comum. 7 Dottor:in Kiubemns, Gde facroſe Ecel. Idem. Regula LXXVIIĘ Ig argumentum tiahi negueunt, quæ propter-neceffis tatem aliquando funt conceffa. ldem. Reg. EXXIX, Nemo poteft plus juris transfèrrein alium, quàm fibi competere dignofcatur: Ilem. Reg. LXXX. In toto partem non eft dubium contineri. Idem: Reg. LXXXI. In generalĩ conceſſione non veniunt ea, quæ quis non eflet veriſimiliter in ſpetie conceſſurus. Idem. Reg. LXXXII Quni contra jura mercatur, bonam fidem præſumit non haberes. Idem. Reg. LXXXIII. Bona fides non patitur, ut ſemel exactum iterùm ex- igatur. Idem. Reg. LXXXIV. Cùm quid unå viå prohibetur alicui, ad id alià non debet admitti, Idem. Reg. LXXXV: Contractus à ex conventione legem accipere digno- ſcuntur. Idem. Reg. LEXXVI. _ Damnum, quod quis fuå culpà ſentit, ſibi debet, non a- liis& imputare. Idem. Reg. LXXXVII Infamibus portæ non pateant dignitatum. Idem, Reg. LXXXVIII, Certum eſt, quòd is committit in legem, qui legis vex- ba complectens, contra legis nititur voluntatem. Data Romæ apud fanétum Petrum, V) Nonås Martii Pontificatůs noftri anno quarto. a` Nota quòd conventio partium legem inducit, qus an con- zractibus ſer vanda eſt. Philip. b al. alis. L 5 o | l A 190 Ti F ; ai

ſi, quinetiam ante& poſt ipſum Concilium, conft SONSTTITUTIONES CLEMENTIS PAPAÆ QUINTI, IN CONCILIO VIENNENSI EDITA. PRÆFATIO. Oannes Epifcopus, fervus fervorum Dei, dileđtis filiis, Doctoribus,& Scholaribus uniperſis Bononie commorantibus, falutem F Apoftolicam beneditionem. 2 Uoniam nulla juris ſanctio, quantumcunque perpenſo digeſta confilio, ad humane nature varietatem,© machinationes ejus inopinabiles fufficit, nec ad decifionem lucidam fue nodofe ambiguitatis attingit: eo prafer- tim, quòd vix aliquid adeò certum clarumq̃ue ſtatuitur, quin ex cauſis e- mergentibus(quibus jura jam pofita mederi non pofint) in dubium reyo- cetur: Quia etiam ab adoleftentia yiri proclivis ad malum ſenſualitas humana declinat, per quod morum ſubperſio in Clero& populo frequenter obrepit: neceffaria$t fuperioris auctoritas, ut tam per determinationis opportunæ HFra- gium tollat ambigua, lites auferat, altercationes dirimat,& obſcura ſuccidat, quam per cul- toris providi ſarculum extirpet vitia, virtutes inſerat, corrigat exceſſus, moresq; reformet. Š\ R,: Hi á A x 7 z' 1 Hec fane felicis recordationis Clemens Papa quintus prædeceſſor noſter prudenter attendens, c> provide cupiens deformatorum reformationi proſpicere, ſolvere difficilia, ac ſanctiones quæ- JJ ý 7 geis snontihur rn Ak hyny raye’ d y 7 n i 4 fionibus& negotiis imminentibus confonas promi lgare: Dudamnedum in Concilio Viennen- urimas edidit, in quibus multa extra frequentata decidit. Et utilia ftatuit atque falubria,© nonnulla dubia in jud LE f e m volumen.(F luh canors: teilt ra je` i yp f licet eas collectas in unum volumen, O fub congruis titulis collocatas mittere decreviſſet,& da- llo re in commune ſubjectis: afidua tamen occupatio circa magna, ac fortishumane conditios a fuerunt, quare fuum in hac parte propofitum non imple- vit, Nos etiam, qui ficut eidem(licèetimmeriti) in Apoflolatús officio, Domino permittente, ſucceßimus: ſic& in alfectũs plenitudine, in his, quæ compendiũ univerſi concernunt, ſucceſiſſe debemus, tot grandibus agendis& arduis fuimus à noſiræ promotionis exordio circumſepti, quòd tam exhoc, quam ex caufis rationabilibus aliis, quas fub filentio providimus committen- das, prædictas vobis communicarè conſtitutiones fuimus hactenus impediti. Nuncigitur(op- portunitate captata) illas vobis fub bula noflra tranſmittimus. Univerſitati voſtræ per A. Poſtolica ſcripta mandantes, quatenus eas prompto affettu fuftipiatiw,© ftudio alacri, eis fic vobis manifeflatis& cognitis ufuri decetero in judiciis ¢ in fcholis. Data Avenion.» VIl Calendás Novemb. Pontificatús nofiri anno fecundo. i A que ipfum de medio fuftulit, in benedictionem primò introduxit Papa Cletus, loco cujus ſcribitur ab Eccleſia præc ifis, Sp À: t iſta benedictio omnibus profit, quitamen non ftudent,non gaudent privilegio ftudii. Zab. Van. Font. svide:C. de contrah.& commit. ftipul. 1. optimam., 2. q. ultim. libellorum, de probat. quoniam. de re. jur,~- abbat. lib, 6. dequo in Spec. deinftram, edit,$. reftat, DE SUM-

gla fregatit yfanta njih sani poi Y tiii W vatte periplo PE TITULUS CATHOLICA. ERIM S. CAP. UNICUM. $ Faterur Concilium, unicum DEI Filium in effentia DEL eternaliter fu tum corpus humanum afumpfife de Virgine,& in eo pafum,© jams o bfifentem, ve- J nortuum lance pers Joratum, approbans inhac ordinem, quem tradidit Eyangelifla loannes-.d. D Clemens V. in Concilio Viennenfi. — Idei catholicæ fundamento, æter quod(teſte A poſtolo) nemo poteſt a- liud ponere, firmiter inhærentes: aper- tè cum ſancta matre Eccleſia confite murunigenitumDeifFilium, in iis omni- buos, in quibus Deus Pater exiſtit, unà cum patre æternaliter ſubſiſtentem, par- tes noftre naturæ fimul unitas(ex-quibus in fe verus Deus exiſtens, fieret verus homo)humanum videlicet cor- pus paſſibile,& animam intellectivam ſeu tationalem, ipſum corpus verè per ſe& eſſentialiter informantem, aſſumpſiſſe ex tempore, in virginali thalamo, ad unita- tem ſuæ hypoſtaſis& perſonæ. Et quòd in hac aſſumpta natura, ipfum Dei verbum pro omnium operanda falute, non folùm affigi cruci,& inea mori voluit, fed etiamo emiſſo a jam ſpiritu petforari lanceã ſuſtinuit latus ſuum: ut exinde profluentibus undis aquæ& fanguinis, forma- retur unica& immaculata, ac virgo ſancta, mater Eccle- ſia, conjunx Chriſti, ſicut de latere primi 6 hominis fo- porati, Eva fibi in conjugiumeft formata: ut fic certæ fi- guræ primi& veteris Adz(qui fecundùm Apoftelum c eft forma futuri) in noftro novifimo Adam, id eft,Chri- fto, veritas refponderet, Hæceft, inquam, veritas illius prægrandisaquilæ vallata tetimonio,quam Propheta vi- dit d Ezechiel animalibus cæteris Evangelicis tranſyo- lantem, beati Joannis videlicet, Apoftoli& Evangeliſtæ, qui facramenti hujus rem geftam narrans& ordinem, i Evangelio fuo dixit e:[ Ad Ieſum autem cum veniſſent, m, non fregerunt ejus crura, fed s aperuit,& con iinuà exivit fan- ut viderunt eum jam mortui unus militum lanced latus ej Ó aqua: r qui vidit, teſtimentum perhibuit,& verum f ejus: dr elle fit, quia vera dicit, ut{r vos ]} Nos igitur ad tam præclarum teftimonium, ac ſanctorum patrum& doctorum eommunem ſenten- tiam, A pofto onfiderationis(ad quam duntaxat hæc declarare pertinet) aciem convertentes, facro ap- probante Concilio, declaramus prædictum Apoſtolum& Evangeliſtam Joannem r n præmiſſis factæ rei or- dinem tenuiſſe: narrando, quõd Chriſto jam mortuo, u- nus militum lanceã latus ejus a peruit. a Vide Guidonem Carmelitam in fumma de harefibuns, tit. de harefibus Petri Ioan. mod. G ejus fèguacium, capaz© Ge- nefsa€ Ronse d Erechiede© Toant G Reprobat d hareticam judicat dofrinam, gue habet, quod. fübflantiaanim ionalis, féu intellettiva, vere, G per fè, huma» ni corpori non fit forma, Dan. And. En AS R;` Forrò 4 doctrinam omnem, ſeu poſitionem temerè aſſerentem, aut vertentem in dubium, quòd ſubſtantia animæ rationalis, ſeu intelle&ivæ, verè ac perfe humani corporis non fit forma, velut erroneam, ac veritati ca= tholicæ inimicam fidei, prædi&o facro approbante concilio reprobamus: Definientes, ut cunctis nota fit fi- dei ſinceræ veritas, ac præcludatur univerſis erroribus aditus, ne fubintrent, quòd quifquis-deinceps afferere vs defendere, feu tenere pertinaciter præfumpferit, quòd anima rationalis, ſeu intellectiva non fit forma corporis humani per ſe& eſſentialiter, tanquam hæreticus ſit cenſendus. Aſereus confitendimm unum baptiſana, ſicut unum Deum& ij Haa o unam fidem, approbat opinionem, qua habet per illud conferré etiam parvuli( quoad habitum)informantem gratiam{r virtutes, Toan. And, Ad hoc ¢ baptifma unicum baptizatos omnes ïn Chrifto regenerans eft(ficut unus Deus ac fides uni- ca) ab omnibus fideliter confitendum. Quod celebra- tum in aqua, in nomine Patris,& Filii,& Spirits San- cti, credimus effe tam adultis, quàm parvulis, commu- niter perfectum remedium ad falutem. Verùm, quia quantùm ad effectum baptiſmi in parvulis, reperiun- tur Doctores quidam Theologi opiniones contrarias ha- buiſſe: Quibuſdam ex ipfis dicentibus,per virtutem bapti- fmi parvulis quidem culpam remitti, fed gtatiam non conferri; Aliis ècontra affer us, quòd& culpa eiſdem e in baptiſmo remittitur,& virtutes, ac informans gratia infunduntur, quoad habitum, etſi non pro illo tempore quoad uſum. Nos autem attendentes gene- ralem efficaciam mortis Chriſti(ꝗquæ per baptiſia ap- plicatur pariter omnibus baptizatis/ opinionem fecun- dam(quæ dicit, tam parvulis, quàm adultis conferri in baptifmo informantem gratiam& virtutes) tanquafħ probabiliorem,& dictis Sanctorum, ac Doctorum mo- dernorum Theologiæ magis conſonam& concordem, facro approbante Concilio duximus eligendam. a Vide Conc. Later, fub Leone X. Seſſis. in decretoincip. Apia talici regimini. b al. at hoc.& al. ipſin. liii Ai

195 Clementinarum Lib. I. Tit. II.& III. 196 DE KESCREERPRTEFES TITULUS IL CAP. 1 q Major Praelatus pro membris fais(etsamfi funt demenfa) re- @m convenire non potest per refiriptum Apoſtolicum, nili ubi pof fent admimfiratores membrorusa. Contrà faciens m expenfis& m- rerelſe punitur,& proceffus est srritus, loan, And. Clemens V. in Concilio Diennonff. Bbates s aut alii Religioſi, quibuslibet admi- niftrationibus præfidentes, occafione Prioratu- um feu aliorum locorum fubditorum eifdem», nullum auĝoritate literarum Apoftolica ſedis, vel Lega sorum ipfius, quomodolibet valeant convenire: Nifi ubi,& coram quibus, Prioratuum& locorum iplorum Prioribus aut aliis gubernatoribus hoc liceret. Nec oc- safione locorum ad menſas pertinentium corundem, a žiud ipfis fuper hoc liceat, quàm fi loca ipfa fic præemiffa fpeciales fub eis gubernatores haberent, Si quis autem aliquem contra hæc vexare præſumpſerit, in expenſis ſibi & intereffe per judicem( coram quo vexatio fiet hujuf- modi) condemnetutr: omnisque proceſſus contra prz ifa habitus fit irritus ipfo jure. CAP. 1IL F Principalis Officialis Epifiopi dr Prsor conventualis, licet o- bedrentiarins, delegari Polſunt 4 Papa: Oflicialus vero foraneus, vel Frior clauſtralis nan. Ican. And. Idem an eodem, E 6 principalis Officialis Epifcopi, aut Religiofas conventualem obtinens Prioratum(quamvis 2d Prio- tatum ęundem Prior non confueverit per eleđtionem af- fumi) à fede Apoftolica, vel Legato ejufdem, dari valeat delegatus: In Officiali tamen foraneo aut Religioſo, mo· naſterii ſui Friore clauſtrali, nequaquam hoc volumus obſervari. CAP: TIT F Brevis non potest fummari: Idem in eodem, ` A Uditor e in Romana curia deputatus} nobis, de A beneficio(qued pronuntiabit alicui de jure fore de- bitum) poterit fibi abfque commiffionealia d(ut evite- tur circuitus) providere: CAP. IY. G Expeđans beneficium perdit gratiam, fi conſequitur altud, Juod cum illo, quod expectat, de jure tenere non potest. lo. And. Idem. Ratiæ, ut de dignitate, vel beneficio curato tibi pro- videatur, renuntiare videris e, fi ante adeptionem ejufdem alind beneficium pacificè aſſequaris, quod ſimul de jure cum dignitate, vel beneficio virtute dictæ gratig tibi debito, retinere non poffes„licèt illud reſignaveris, aut ſis reſignare paratus. CAPR V. G Gratia faper vacaturo noncomprehendit beneficiu pot da- tam in fubflantèa creatum, h d. Io, de Imol. a Hi habent dignitatem principaliter, cap. häc confistutsone. de offic. deleg. lib. 6. Bald. per illur text. in auth. habita. c ne fil. pro Pat. gli c. à Subduacono. diſt 93. qua gloff: limitatur à Dom, ibi per s. guis$, quanquam. de prab. l. 6. Barb. Font.© vide l fin. C. de edt. divi Hadrian. tollend. Bart. in l. r.$..f. de fècund. rab, c. tlima voluntas. 12,.2. Font. dr vide Conc. Trid. Sef: 10.25. de sefor.c. 10.€ vade doft. inc. fuper eo. de offic. deleg, ér Alex. snl more..dè jurifà. omn. jud.& vide È F prine. f. deoper. nov, nuntiat.€ Bar. in L eam fundum.$. fi firvum tuum impru- dens. F. fsertum pet. Font. e vdeo, r. de jud. Ë divs ftatres. ff. 4e libr. cau. Rar. in i quid taman,$. f arbiter. f. dearbit. Idem. Lo noftras fuper conferendo tibi beneficio vaca- turo directas, ad beneficium poft datam ipfazums creatum, ſtatuimus non extendi KÁ roe DE ELECTIONE, ET ELECTI P© teftate. TITULUS HI CAP: L G Religiofas eligi nan poteft ad pralaturam non Epiſcopalem alterins religionis uel habitus: fi contra fiat est irritum..d, loan Andr. Clemens V. mconcilis Diennenſi. Um rationi non congruat, ut homines diſparis profeſſionis vel habitũs, ſimul in eiſdem mona- ſteriis ſocientur: Prohibemus, ne religioſus ali- quis in Abbatem, vel Prælatum alterius religionis, vel habitüs de cætero eligatur. Qudd ſi ſecùs actum extite- rit, ſit eo ipſo itritum& inane 4. per hoc autem, quin Religiofusin Epifcopum, fecularis vel cujuslibet regulas ris Ecclefig, licitè poflit eligi, non intendimus prohie bere. CAP. IŁ 9 Catn Cardinalium fide vacante jurifdilionem Papam non exercet, nifi in quantum permittit Concilium L ugdunenfè nes ilud, vel ejus parem alterare poret. loan, And. Idem, E Romani electioni Pontificis indeterminata opi- nionum diverfitas aliquod poffit obftaculum vel dilationem afferre: Nos inter cætera præcipuè attenden- tes, quòd lex ſuperioris per inferiorem tolli non poteſt, opinionem aftruere(ficut accepimus} faragentem, quòd conftitutio felicis recordationis Gregorii Papa X. præde- ceſſoris noſtri, circa electionem præfatam edita iñ Con- cilio Lugdunen. per cætum Cardinalium Romang Ec- cleſiæ(ipså vacante}modificari poſſit, corrigi vel immu- tari, aut quicquam ei detrahi, fiveaddi, vel difpenfari quomodolibet circa ipfam feu aliquamejus partem, aut eidem etiam renuntiari per eum, tanquam veritati nor confonam,de fratrum noftrorum confilio reprobamus bt irritum nihilominùs& inane decernentes, quiequid po- teſtatis aut juriſdictionis ad Romanum, dum vivit, Pon- tificem pettinentis(niſi quatenus in conſtitutione præ- dicta permittitur) cæœætus ipfe duxerit(eådem vacantes Eccleſià) exercendum. G Officium Camerarii vel Pænitentiariornum Papa durat ce mortuo, gui ff deficiant, poterit cetus Cardinalium pro tempore vas cationis alsosfurrogare: loan, And, Eo tamen proviſo, quòd ſi ejuſdem Eccleſiæ Camerari- um, aut Majorẽ, vel aliquos alios, ex Fœnitentiariis(quo- rum officium per obitum ejuſdem Pontificis nolumus expirare) per mortem, vel aliàs deficere quovis modo contingat, valeat idem cœætus attempus vacationis hu- juſmodi pro numero deficientium, vel ampłiori etiam, quantùm ad Pœnitentiarios(ſi hoc eidem cœtui concor- diter expedire videbitur) alios ſurrogare. G Determinat diaæcefim mteliigsid, quod in Concilio dicitur de territorio& diſtrictu: ſtatuit moriente Papá extra curiam, ipfins eleltionem ſieri debere in loco, ubi erat caiſarum ér literarum dientea, licet fufpenfa: niſf prius ordinatum eIſet de curia tranife- renda. loan, And., Sanè cùm juxta conſtitutionem prædictam Papà ex- tra civitatem, in qua cum fua erat curia, moriente, in ciw vitate, in cujus diftriĝ&u feu territorio moritur, fit re- gulariter fucceſſoris electio celebranda, diſtrictùs, ſeu a Vide c. capitulum fanta crucis, de refiript. E ex fatto, F de vulg.& pupi. b Adhac vide h eum qui.$. fin. f. de jurifai@. omh. judic. Font. territoriè jooni poris, auto mcondave(o \ant a: P tuti tpofition í Sionin *' porre n Perleto t petita fy

edita in Con- mana Et- wldpenhri pupnem, at amverinünor o reptobamus res, quicquta pò jdum yiyit£0 nfitutione pie eidem neant ps Pop darad tè um m impre We velz Coment sjrenriariis g% ricis nolumti te quos mow — 197 De electione& electi poteftate. 198 territorii nomine, diœcefim hoc cafu intelligendam fo- secenfemus. Eo tamen adjecto, quòd ſi in certo loco cauſatum&c literarum Apoſtolicarum audientif rema- nente, Papam alibi mori contingat, non ibi, ſed ubi priz- di&a fuerit audientia, memorata eleĝio celebretur: eti- amfi cadem audientia tempore mortis hujus vacare no- ſcatur: nifi forfan ante mortem eandem ordinatum ef fet per Papam de curia transferenda, quo cafu fèrvetur provifio conftitutionis prædi&z. F Provide cafat, quo contingeret Cardinales omnes exsre con- ela ve. Forrò ſi Romano non electo Pontifice, Cardinales o- mnes fimul vel fucceffivè(quod abſit) exite contingeret conclave deputatum eifdem: hi(ad quos pertinet exe- cutio conſtitutionis prædictæ) illos ex ĩpſis, quibus infir. mitas corporis, aut nota debilitas excuſationem non da- bit, idem conclave(quàm citò goterunt) reintrare com. pellant 4: Pœnas in dicta conſtitutione contentas(nifi hoc fecerint) incurſuri. Cardinales autem hujuſmodi conclave reintrantes, ad electionem jam ditam proce- dant:& aliàs conſtitutionem præfatam obſervent, ſecun- dum ſtatum, in quo erant in eodem conclavi, quando ipſum(ut præmittitur) exiverunt. G Statuit Cardinales per exceptionem excommunicationis, fi- Penſionu, vel enterdicti, ab electione non repeli. boan. And, Oæterùmut circa electionem prædictam, eò magis vi- tentut diſſenſiones,& ſchiſmata, quò minor eligenti- bus aderit diſſidendi facultas: decernimus, ut nullus$ Cardinalium cujuslibet excommunicationis, fufpenfio nis, aut interdicti prætextu, à dicta valeat electione re- pelli: Juribus aliis circa electionem eandem hactenus e- ditis, plenè in fuo robore duraturis. G Eleos ér alios(qui mittere vel ire tenentur ad cariam) ad- firingit-ad id fedevacante..d. loan. And. Verùm, quia tam ex proviſis remediis, quàm ex ora- tionibus ad Deum fuper hujusnegotio effandendis,quòd breriter hujuſmodi celebretur electio, præſumendum eſt probabiliter,& ſperandum e: ſtatuimus, ut electi& alii (qui ex quacunque caufa ad fedem Apoſtolicam venire vel mittere funt adftri&i) ad ipfam, cùm vacat, ac fi non vacaret d, venire vel mittereteneantur. CAP. III. G Primo ponit formam, fecundium guam appellans appellatio nem intimat appellato, ut per ipfam canja beneficialis ad curiam devoivatur. Secundi providet, cum appellatus vel ipfius fpecialis Procarator nequit haberi, Tertis providet, cem per metum appel date, vel fuorura intimato fieri non potest. Quarto vitiat inti- mationera aliter factam. Quint prorogat hune modum imimandi ad altos cafus h. d. loan Andr. Idem. peen electionis, poſtulationis, ſeu proviſionis, per appellationem ab ipfa vel occafione ipfius, ad ſedem Apoſtolicam emiſſam, tunc demùm ad fedem eandem devolvi cenſemus, cum in appellati aut procura- toris ejuſdem in ipſa cauſa ſpecialiter conſtituti præ- fentia interpofita fuerit, aut eorum alteri intra men- ſem ab interpoſitione ipſius, vel faltem poft lapfum e- jafdem menfis(quàm citò conımodè fieri poterit) legi- timè intimata: porređto videlicet fibi fub fcriptura au thentica, vel perle&o e illius tenore& copià modo confimili(fi petita fuerit) inde fa&å. Quòd fi forfan a VideBart, in.f fidejuffor. 6, meminife. f de LEg. 1. b al. 3ta: ne nullus ex Cardinalibus. c vide Bald. ini.1. col+..de Latin, lib, tollquanguam. d Confale l. mortuo. f. de jud. c. cà- Want,..9. Pann. ind. c. licet. Font. e Not. idem efje fèriptu- ram legere, aut legendam exhibere, Vide L item apud Labeon.$. sonitum autem, junaa l lex Cornelia,$. G quis brum, appellatum abeſſe,& procuratorem talem non inveni- ri contingat, in domo, quam ipſe appellatus habitare communiter confuevit: vel(fi domuseadem in remotis exiftat) in Ecclefia cathedrali» in cujuscivitate vel diœ cefi confiftit beneficium:& nihilominàs utroque caſu in Ecclefia vel beneficio, dequo agitur, volumus appella- tionem hujufmodi publicari, ac de ipfa, quandocunque petitum fuerit, copiam modo premiffo fieri appellato, Verùm, fi propter appellati aut fuoram metum, vel po- tentiam, intimatio fieri nequeat(ut præfertur) appella- tionem eandem in loco aliquo publico fic folenniter vo- lumus publicari, quòd ad appellati feu ejus procuratoris notitiam poſſit veriſimiliter pervenite. Intimatio verò aliter facta, omni careat juris effectu: Nec cauſa per ap- pellationem eandem ad ſedem cenſeatur devoluta præ- dictam, nifiad appellatum ejus plena& certa notitia in- tra tempus prædiétum aliter perveniffet. Idem quoque in aliis cafibus obfervari volumus, in quibus requiritur intimatio facienda. CAP. IV. F Decretalis, Ut circa, locum non habet, cm appellans jus faum vel Ecclefia direte profèguitur: fed cum in formam vel per- ſonas oßponit crimina vel defectus: quorum circumſtantias, ſi non ſpeceficat, ſuper lis non auditur, etiam f juret ilas didiciffe de novo, Necetiam in eadem caufa Saper illis auditur aliss non ap- pellans,& Proſequens commune non Proprium intereffè> potest tae men aſßiſtere atpellanti. Appellans, qui non fervat formam, etiam- J appellationi renuntiat, per viam querele non profèquitur obja- fa, nec etiam alia: nifi in cafibus exceptis. Omifio forma licét appellantem à probatione repellat, non tamen infirmat probationem Saper his legitime faam adverfarii confefione vel aliter. h, d. Ioan, Andr. Idem. (Cornia Ut circa s, editam inConcilio Lue gdunenũi, locum decernimus non habere, quando, quæ opponuntur, directè reſpiciunt jus Eccleſiæ, velop- ponentis perſonæ: ſed tantùm ubi per competitorem 6 vel oppoſitorem quemlibet appellantem in formam aut perſonas defectus vel crimina opponuntur. Cæterdm cùm circa crimina vel defectus debitam circumſtan- tiarum ſpecificationem prædictus omittit appellans, non eft poftmodùm in proſecutione negotii fuper bis audiendus, etiamfi circumftantias hujufmodi, vel pro- bationes earum per juramentum aſſerat ad fe perve- nille de novo. Sanè fi quis, cujus intereſt, ab electione, poſtulatione, vel proviſione duxerit appellandum, op- ponendo crimina vel defectus, formà dictæ conſtitutio- nis omifså, eodem potmodùm appellationem hujuſ⸗ modi proſequente, alius ſuperveniens non appellans, contra app ellatum in eadem cauſa principaliter admit- ti non debet, pro intereffe communi eoſdem articulos proſequendo, licèt appellanti poſſit aſſiſtere, ne collu- dat: non tamen ei propter hoc proſecutionem proprii intereſſe denegamus. Inſuper ſi appellans ab electio- ne, poſtulatione vel proviſione per viam querelæ ſim- plicis cauſam agat, vel eam appellato agente defendat, repellitut ab objectibus in appellatione ſua expreſſis&c aliis, nifi conftiterit ipfum formam ferváffe prædictam, præterquam in caſibus in conſtitutione præmiſſa exce- ptis: etiamfi appellationem fuam non profequatur, nee exhibeat,& illå fe afferat nolle uti;: dum tamen de ipfa coram judice fiat fides: quia per ipfam jus repellendi eune dem adverſario eſt quæſitum. IIlius verò conſtitutie- nis formæ omiſſio, licèt appellantem ab objectibus in — a Hicnot. Card. quod lex aut capitulum aliegandum est psr fuum principium. Fonte b Nota differentiam inter competito- rem é oppofitorem, Ér quis fit competitor: dic, utin Ll ejufdem, Oppoſetor autem eit, quando electus eſt unicus. ui lit. pend..t& a, ré Zabarel, liii 2

— 199 Clemen ing Lib: I. Tit- IV-& V. 200 eſiarum dimiſſis, aut ob- | venienti ibus tempore vacationis earum, futuris ſucceſſori- bus fideliter reſervandis editum: locum declaramus ha- 5cligentium, vel electi gularium& collegiatarum Eccl formam eleđionis, vel perfo propii vel proponendis, Gi corum facienda probatio ; probationem tramen faam fuper ne repel fl i; À re T confeſſionem b; vel aliàs legitime non| bere in omniemolumento;; quod provenit ex juriſdictio- infirmat» ne,& ſigillo curiæ Eee vel fecularis, aut aliàs CAP. V.| undecunque, quod ad Prælatos(Fecleſtisnon vacanti- Sine ſpecialilicemia Papæ null. u providère poto bus) pertinen ret, confi 1etudine quålibet:contrariâ nor co merr r quò òd in iftis& fimilibus: rationa- expenſæ. Cæterùm ad ſingulares per- asratione dignitatum, quas obtinent; jurif- is emolumento devolvitur: ſede vacante privilegio, vel jure alioſpeciali, nolu⸗ conſtitutionem extendi. CAP: VIH fo deconfentiendo eleftioné obftante thedrali Clerocarenti& poj pulo Chriſtiano- gioſds per Prala- enteat e conſẽ ct: nec in Ej tum licenttarinon debet; ut tali provifioni conf nfi fuerit confècratus; prore Pi alata fub> purn recipitur, nec ad aliquem honorem promovetur: quæ contra Fenty irrita decernit. loan; And: mus præfen Idem N plerife 1e Ecclèfiis nedum(quod dolentes lio facultatum privatis, fed& C mus) præ tibus& populo Chriſtiano, multos frequenter& fos præſertimimprovida ſuperiorum proviſio a ad ore ſuo licentia, ut e⸗ catùs aſſumit honorem: quinec(ut expediret, J pro ı de-ipf o contigerit nec præcffe( ut deceret) valemtes, inſtabilitate va & mendicitatis opprobrio ſerenitatem Pontifical aret, nullius eam ex nitatis.. Vol nubilan tem ee pioriigne hujuſmodi providere noftrorum ftatuimus ut nullus y qi dignitate prep pol i{peciali fuper-h fedis Ap i drali Eccleſiæ tercungt careat,&. fubditis-Chriftianis-: fuo unquam; quòd ponpon ii s iat; ia utietur Prælato Qued ſi licentiatus etiam hujuſmodi pros Q Rênunciatio d ſioni conſenſeritʒ& in Epiſcopum ſe fecerit aut permiſerit ad hoc conſtitutumm, tenes: conſecrari in Epiſcopali null atends recipiatur honore. Spd in tantæ ambiti ionis pænam Í is, aut mo- Y S jaceat que ntes igitur contra teme DE RENUNCIATIONE. D CAP- UNIC. ritatis vel beneficii fála per procuratores êt prius procurator fuerit revocatus pf tamen r Sèùperiore, cui fiebat cefo, zgr zpfjorum vel: altiorem revocatio ipfis fuerit: occultata Ioann, dyi vina | Clemens V. in Concilio Viemenfi. | Uin ailluſio& variatio in perſonis Eccleſiaſticis od| maximè ſint vitandæ, conſtitutione c$ fancimus, ut fi quis ad« > cenſus. Nos e} præmiſſorum contigerit attentaris irritunt eſſe decerni- mus&c inane, contrarià O E ar ob- alii cuilibet dignitati b, vek-| beneficio ftante. Sanè circa præfatas Eccleſias permiſſa ſic ſpeciali i providenda. decernimus,- quòd circa» provifionenr qua- modùm E eooni y rumliber- aliarum, facultatem fuperiorum r| üo fata pereum, antequam ad ipi re intendimus, nec ultra juris communis lit manibus ceffio fuerat faciend pliare| juſmodi ſit tai Nif forè CAP VI jil actum m ferits quòminùàsad g Capitulum Quorundam. quoad i| um ante y t revocatio perve igitur quoad voces faéli non: fecundum juris fictio- f — cordiam& minorita anumers; snte ners, h d. Ioan. And: 8 5 Ide Uod cirea religioſorum elect DE. SUTPPLENDA NEGLIGENTIA minoritate numeri Boni Prælarorum tur, de difcordia& numer ri m TITULUS. YV in Eo vel juris effectu conſiſtum: 5 declaramus-i CAP.. UN CAP. VII j S. Pralati reguldres non conferunt in riorath: Enmolumentum eæ juriſcliction figill curta, vel alias perti-| niniftrationes é y Ecclefia 14 vacantes, ntiarios) reétoreshabe nens-ad Pralatum cathedralis Ecclefie at fbeciaié J UE ndine(di non objřianteconj seiu sefiri:> niji noiümento: Isam Aa S A7’ Declarau- Prælatorum, vel— pas aré | | tur ettiam 7; prafinis, ÉE 3 udl. cu m jingi i lain talibns prioratibus ér Ecclefits locum hab 4 Clemens... in Cncelio Urennenj Uia regulares. Prælati. prioratus, \dminiitrationes, aut quævis d eotum diſpoſitionem ſpectantia, cum va- ad utum ſuper a Not. htecon dixit Innoc. ri ncia, Jstis opi{ t ane t. am i P NAN tionem| mn a i p b Sub ifia italibus non oon dtidi a Vide Fel: inc:ex partedecani ext. de reſcript vece dicit Cardin per hunc text. non comprehendi Epifè opainm., Fel | in rubred de major, Ú obed, in cok, 6, Fonts a Liem: anh orante<- niji pei malittiam- lvoe, n Ahumen a a diri

ai Ndan 201 De ætate& qualitate,& ordine præficiendor. 202 tant, interdum committere negligunt vel conferre in- fra tempus in Lateranen. a Concilio conftitutum: dioe- cefani locoram in non exemptis, fuå, inexemptis verò Apoftolic auctoritate negligentiam fuper hoc fupple- antexundem. Prioratus, Ecclefias, adminiftrationes & beneficia hujufmodi, illa ġ videlicet, quæ conſueve- tunt per feculares Clericos gubernari, fecularibus Cleri- cis:alia c verò,quæ Religiofis duntaxat committi funt fo- lita velconferri,Religiofis menafteriorum, quorum Prg- lati hujufmodi negligentes fnerint, conferendo. Eâdem guoque auctoritate diœceſani ſuflulti aullo modo per- mittant, qudd iidem Pra lati prioratus, Ecclefias, admini- ſtrationes, aut beneficia hujuſmodi applicent menſis ſu- is penſionẽſye novas eis imponant, aut veteres augeant, ſire quòd ipũs de novo impoſitæ, ſive auctæ ſolvantur. Ptæmiſſa verò de prioratibus, Eccleſiis, adminiſtrationi- bus,& beneficiis intelligimus, quæ non ſunt de menſa Prælatorum ipſorum, ſed ſpeciales Priores, adminiſtra- tores ſeu rectoxes conſueverunt habere: licèt Priores feu adminiſtratores hujuſmodi liberè pofſint ad clauſtrum (cùm oportuerit) revocari. Inquibus etiam confitutio- nem Bonifacii Papæ octavi prædeceſſ. noſtri, bona benefi- ciorum vacantium occupari à Prælatis vel aliis prohi- bentem, ac nihilominùsin prioratibus hujufmodi& Ec- clefiisilludBonifacii ejufdem ftarutum,quod Religiofum quemeunq; pluribus præeſſe prohibet prioratibus, aut Ecclefiis curam animaram habentibus( etiamfi cura ipfa non pereum, fed peralium habeat exerceri) locum fi- bi cenfuimus vendicare: licèt etiam eifdem prioratibus cura non immincat ſupradicta. 1 so DE ATATE ER QHALITATE, ET ordine piætkiendoram. TITULUS VL CAP: I G Diæcefani fervare debent, é à fuis fubditis fervari facere ju- ta, loguentia de qualitate perfinarum preficiendarum Ecclefiis, oann, Andreas. Clemens V. ġn Concilio Viennenfi. Um d Ecclefiæ, quibus præficiuntur perſonæ minùsidoneg fcientiâ, moribus vel tate, gra- via propter hoc(ut docet experientia) nonnun- guam perferant in fpiritualibus& temporalibus detri- menta: Nos- volentes per locorum diœcefanos, quibus yátione oficii hoc competit, præcipuè fuper hoc diligen- tiùs præcaveri: eis diſtrictè injungimus, ut ipſi ſtatuta canonica, quæ ſuper præficiendis perſonis in hujuſmodi Eccleſiis hactenus emanàrunt, diligentids per ſeipſos ob- fervent,& faciant à fuis fubditis inviolabiliter obfer- vari, fi divinam offenfam,&{fedis Apoftolicæ debitam vitare voluerintultionem, CAP: II. G Tn Capitula oathedralis Ecclefie vel collegiata vocem non habet, guinon est Subdiaconus. Habens beneficium, cus annexus est or- do, post annum, nifi prins(impedimento ceffante) promoveatur ad illum, in Capitulo vocem non habet, donec fuerit ordinatus, inte- tim perdit difiributionem dimidiam, ban. And, Idem. T e ii, qui divinis in cathedralibus vel collegia- tis fecularibus vel regularibus Ecclefiis funt man- aai cipati officiis, vel mancipabuntur in poſterum, ad ſuſci- piendos ſacros ordines propenſiùs inducantur: ſtatui- mus, ut nullus decætero in hujuſmodi Eccleſiis vocem in Capitulo habeat(etiamfi hoc fibi abaliisliberè con- cedatur) nifi faltemin Sub natüs ordine fuerit con- ftitutus. Illi verò, qui dignitates, perfonatus, officia, vel præbendas, quibus certi ordines funt annezi, pacificè nuncobtinentin eifdem Eçclefiis, velobtinuetintin fu- turum, nifi(jufto impedimento ceffante) ad hujufmodi ordines fe promoveri fecerint intra annum, extunc do- nec ad eos promoti fuerint, lo modo vocem in Capi- tulo habeant earundem. Ipſisq̃ue diſtributionum, quæ dantur his, quĩ certis horis interſunt, pars dimidia fub- trahatur, non obſtantibus quibuſlibet conſuetudinibus vel ſtatutis: Poœnis aliis, quæ contra tales promoveri ad ordines recuſantes ſtatuuntur in jure, nihilominds im ſuo robore permanſuris. CAP. III. Ẹ In xvn, anno ad Subdiaconatum: im xx. ad Dtaconatums inxxu., ad Presbyteratum potest quis labere promoveri. hoc dictt. Ioann, Andr 1U Idem. Eneralem Eccleſiæ obſervantiam volentes antiquis juribus in hac parte præferri, decernimus, ut(alie non obſtante impedimento a canonico) poffit quislibe- rè in decimo octavo ad Subdiaconatũs, in vigeſimo ad Diaconatũs,& in vigeſimo quinto ætatis ſuæ anno, ad Presbyteratůs ordines promoveri, % gœ DE OFFICIO VICARIL TITULUS VIL CAP. UN. Jura laquentia de Eccleſis curatis, locum habent, quoad trid, án Vicarii perpetuis Ecciefiarum parochialium, loann. And, Glemens V. n Concilio Viennenfi. Ug de Ecclefiis curam animarum habentibus per receptionem aliarum ſimilium amittendis, ac de ipſarum rectoribus promovendis ad facere dotium,& de eorum ætate à jure ſtatuta noſcuntur, in perpetuis$ Ecclefiarum parochialium Vicariis& aſſum- ptis ad eas, volumus obſervari. * Se DE OFFICIO ET POTESTATE judicis delegati. TITULUS VIIL CAP. UN. Q Iudex ad receptionem teflium in civili,é executor ad provi- dendum certæ perfona, cognitione premifáà Papa deputati, licite fubdeleganrt, n Clemens V. in Concilio Uiennenfi. Udices fuper receptione teftiumin caufa civili: Nec non executores ad providendum aliquibus, fi per inquiſitionem ſolertem eos effe vitæ laudabilis& converfationis honeftæ repererint, à fede A- poſtolica deputati, aliis ꝑoſſint 5 SS committere licitè yi- ces fuas. a Idest, Conc:Later. fub Alex. UI..8,` b Uid: Concil, Trid. LN. 14.de refor..õ. c al. ata: alla verò,& d Did. Conc. Tid. Sliz4. derefor. c12.€ Vid Cone. Trid-fafz.dereform, cap:12, © Sze. de refor, o, 12. a Dido, impedimento, deest in antiquioribus exemplaribus: b Devsariis perpetuis, vide multa per Felinumin cap, G. perpea tuas extr. de fid, infrurn 2i k Jiii 3

203 Clementinarum Lib. DE QFFICIO. JUDICIS ordinarii. TITULUS 1% CAR. 1.: Ehpiſcchi ita debent corrigere Gericorum exceſſis, quod metus- pene ipfi arceantur,€ alii pertimefiant. Dan: And. Ciemens V. in Concilio Diennenſi. T Clericoram audacia, qui ptætextu privilegii Clcxicalis ordinis aĩmpunitatem exceſſuum ob- tinere ſperames, nonnulla multoties commit⸗- tunt enormia, per quæ nimirum diffa matur Eccleſia,& ſcandala gravia in populo generantur, potiſſimè cùm ta- lia per Epiſcopos, ad ques horum ſpectat correctio, de ferantur. ut plurimùm incorrecta, propenſiùs compe ſcatur: eiſdem Epiſcopis diſtrictè injungimus 6, qua- tenus ſiccirca cotrectionem Clericorum hajuſmodi vigi- lanter intendant,& diligenter fui officii debitum exc- guantus, quòd& iidem Clerici metu pœnæ à ſuis arce- Itur inſo is o&aliieorum exemplo perterriti pro- ſilire ad ſimilia meritò pettimeſcant. CAP, TI G Valetcollatio beneficii f: Ra 4 collatore quolibet citra Lega- tnm Apoflolicum non faltá mentzone de beneficio,guod prins habe- bat i, cuifit. h d. loan. And, Idem. Tſi ab A poſto licæ ſedis Legato, dè beneficio facta col- latio beneficium aliud obtinenti, non valeat, ni ſi de illo, quod obtinet, facta fuerit mentio ſpecialis: in aliis tamen quibuslibet collationem beneficiorum habenti- bus; hoc nolumus obferyaris B E Eag C R au difjunfagen feum fratini m legatg tefi fy i) s 4 i Legale, g Mgoedy heyrt impl- culty o ph ec fbit ph% DE PROCURATORIBUS TITULUS K CAP. P g Qùi fiiens fine prote Ratione recipit infirumentnm vel literas faa procurationis, quibus conſtiturns pro ipſo cavebat, fuper inchifis dn procuratorio dominus defendere cogitur. loan ind, Clemens.'in Concilio Viennenfi. Nſtrumento vel literis, quibus te aliquis in caufis fuis- procuratorem conftituens' pro te debito modo a vit, ſimpliciter(nullä factà proteſtatione) à te ſei enter receptis, non potes pofteà recufare defenfionem il- lius: imò cogi poteris ipfum defendere:imomnibus cau- fis-8 negotiis, ad quæ prædicta inſtrumenta ſeu literæ ſe extendunt: Cùm per hæcadomnia tuum praftitifè vi- deatis aſſenſum. CAF II Procurator haben: mandatum jurandli,& omnia Faciendi, qua requirunt ſpariule mandatum, contra electum vel proviſum oppone renon potest crimina vel defectus, Ioar. And. **— à Diſtio, ordinis, deeſt in untiquiorib.eemplaribus. b S ne⸗ ligant; peccant mortaliter. p. diflin. c. denigue, Aufie, Fontanus: c Ob eſtam cauſam puniuntur rei in ipſo locs delicti. Salic. in auth. £ vero. C, deaduiter, Fonts E Fic IX Idem. No” poteft procurator ad agendum vel defendens dum a, jurandumgue de calumnia& veritate dis cenda,& generaliter ad omnia alia, quæ ſpeciale man- datum exigunt, conſtitutus(niſi aliud ſuper hoc in mam datis habeat)opponere in perſonam electi, ſeu ejus, cui eſt proviſio facienda vel fatta, ccimina b vel defectas: Cum fub generalitate tali graviora non veniant, vel majora, quàm in ipfo procuratorio fintexpreffa CAP. III. G Religiofiss etsan pro conteligiofo; nifi proconforte cjufdem lòs tinon hotesñ procurator conſtitui ſine licentia ſuperiorù, nec etiam. alium conſtituere, nec fubfituere liset hoc habeat in mandatiy Ioan. Ands Idem. iofus procurator, etſi peralium religioſum ſuã Avelalterius monaſterii fuerit cõſtitutus, ſicut non po- teft fine fui fuperiorislicentia procurationis e officium» ſuſcipere, niſi pro ſuo in eadem lite conforte; Ita non poteſt alium procuratorem conſtituere ſeu ſubſtituere, etiamſi per conſtituentem hoc ſibi expreſsè fuerit com⸗ miſſum. &P Ey. GF Penobitumrelloris Ecclefia revocatur procurator, ab- co prê Eccleſia conſtututus, etiam quoad jam cœpta. Idem. P Rocuratorem à Prælato, rectore, velalio quolibet pro Ecclefia d“ fua vel beneficio conftitutum, per mortem conſtituentis revocari cenſemus: Etiam quoe- ad negotia jam incœpta,& cauſas, in quibus pet ipſum lis fuerit ante mortem hujuſmodi conteſtata. DE RESTITUTIONE IN integrum. TITUEUS. XE CAP. UN. G. Ecclefia problam ſe laſam per lapſuim tempori, ad illd tema pus tanina reſtituitun,& intra quadriemmum à tempere lajimiss Clemens V.. ên Concilio Uiennenfi. B Eccleſia e adversus lapſum temporis, in quo fe læſam affirmat, in integrum reſtitutio peti A. poteſt:& cauſa reſtitutionis hujuſmodi finiti debet intra quadriennium continuumà tempore læ ſio- nis, etiamſi minus quadriennio tempus læſionis exiſtat. ietreſtitutio, niſi ad tantum temꝑus, quantum Sed non fis fe læfam tore probabit. x Idem dr mulimagis f ad alterum tantùm, cùm tunc Procu-⸗ ratoris minor effèt poteflas b Crimina intellige magna vel parua, dum tamen talia fint, quaprobata repellerent elskur a beneficios de quo agatur. juæta cap. 1. de electi libis.& Clem conflit fap de eleet, Bonifacius& al. procuratoris, d vide cap. ſi tibs alſenti. de praben. lib'6. e De intellectu ſujus Clementinæ Matthæas de Aſlictis derf, i7, FENS G p H saemandato Pal

LEMENTINARU LIBER SECUNDUS. DE JUDICIIS ITU rLrß us L CAPITULUM 1. ROE:.` ra`X.,.’ ygs A F Conflitutio Bonifacii, que habet, quòd citationes etiam extradies folennes publicè fa- Ge, demandato Pape, in audientia literarum Apoflolicarum,yel papali palatio, affixejanuis Udum a Bonifacius Papa VIII pre- $ deceffor nofter conftituit, ut citatio- a nes auctoritate Apoftolicâ de perlo- nis quſbuſcunque, ac etiam undecun- que ad inſtar edictorum in albo præ- toris propofitorum, etiam extra dies ; JN ſolennes, in quibus Romani Pontifices proceſſus con- fuevetunt facere generales, ipſo Papà ſpecialiter& ex certa ſcientia id mandante factæ, in Apoſtolicarum audi- entia publica literaram, vel in papali palatie, publicè poſtmoduùm majoris Eccleſiæ loci, in quo Romanus Pon- tifex cum ſua curia reſidebit, januis affigendæ, ſic va- leant atque arctent citatos poſt lapſum terminum- 6. quem(conſiderat diſtantià locorum) citationibus ipſis apponi convenit competentem, ac ſi ad eos perſonaliter deveniſſent. Quia verò ſtatutum ipſum rationabiliter editum, propter malitiam temporis tunc inſtantis, non- nullis nimis rigoroſum videtur: Nos æĩigorem ipſum manſuetudine temperantes, idem ſtatutum,& præfatum modum citandi reſtringimus ad illos tantùm,& in illis locum volumus ſibi vendicare, qui faciunt, impediunt, vel procurant per fe vei per alios quoquo modo, ne ad €es poflit citatio pervenire: vel quorum domicilia five loca non poffunt tutè liberéve adiri, Perrò ei, guod circa citationes abſentium, tam diebus ſolennibus, quàm aliis, Eccleſia c Romana diverfis ex caufis interdum fa- ceit conſuevit, per præſentem conſtitutionem ſeu mo- derationem in nullo volumus derogari. CAR TI. G Trcaufis etiam pendentibus beneficialibus, decsmarnm, ma- trimoniaiibus,© ufùrarum, C ipfas tangentibus, procedi potest fimpliciter ér de plano, abfque judiciorum firepitu t figura. loann. «Andreas, Idem. po oae prorogationem litium( quam inter- dum ex fubtili ordinis judiciarii obfefvatione cau- latum docet experientia proyenire) reſtringete in ſub- (i E najoris Fecleſiæloci, in quo Papa cum curia ſua degit, arent citatum, at ſi ad eum perſona- liter deveniſſent: reſtringitur ad eus, qui impediunt, ne ad eos pofiit citatio pervenire, vel Jaorum domicilium tutè non poteſt adiri. loannes Andreass Clemens V. zn Concilio Vennenff. feriptiscafibus cupientes: Statuimus, ut in caufis fuper electionibus, poſtulationibus, vel proviſionibus, aut ſu- per dignitatibus, perſonatibus, ofliciis, canonicatibus, vol pra bendis, ſeu quibuſvis beneficiis Eccleſiaſticis, aut ſuper decimis, ad quarum etiam præſtationem poſſunt. qui tenentur ad eas, præmoniti cenſurã Ecclefiaſticà co- Erceti necnon ſuper matrimoniis veluſuris,& eas quoquo modo tangentibus ventilandis, procedi valeat de cætero ſimpliciter& de plano, ac ſine ſtrepitu judicii& figura+ Volentes non ſolùm ad futura negotia, ſed ad præſen- tia,& adhuc etiam per appellationem pendentia koc extendi. s$ be DE FORO COMPETENTI TITULUS Il. CAP. UNIC. G Concedit Concilium certocafu Epifiopis expulfis à fuis fedibus, guod in locis aliarum diæcefùam;fervatá formå, guam limitatpof> fist procedere contra expuilſores, conßebiarios,& Fautores,& inter Jabditos juis dicere. Ioan. And. Olemens V. un concilie Viennenſi. Uamvis ſacris canonibus ſit generaliter inter- dictum, ne quis Epiſcopus furiſdictionem in diœceſi exetceat aliena: nos tamen Epiſcopis, qui à ſuis ſedibus protervia impiorum expulſi non au- dent propter metum perſequentium in ſuis civitatibus vel dicœceſibus, aut earum parte aliqua reſidere, nec juriſdictionem ad ſe ſpectantem per ſe vel per alium inibi exercere: ne injuria in eorum expulfione ipfo- rum irrogata Ecclefiis hoc pretextu remaneat impuni- ta, duximus indulgeñdum, ut in diæœcefibus alienis, in civitatibus videlicet, vel locis infignibus fuis Eccle- fiis vicinioribus, in quibus poterunt ſecurè morari,& juriſdictionem ſuam liberè exercere, poſſint contra ſu- os expuſores,& eorum in hac parte conſiliarios& fau- tores(dummodò civitates, vel loca hujufmodi eifdem expulſoribus, conſiliariis,& fautoribus ſint ſecura,& a Modus citandi per ædictum in forma huijus(lement. locum| ipli perfonaliter vel ad domum, fi hoc tutè fieri vale- habet in folo Papa, utnot. hic Zalarella. eum videto. b al, ter- mini, c Tn quodam manufiripte ita; Ecelefia Rom. diverfis ex sasfisprocehus interdin, Gie. at, alioquin publicè in Ecclefia cathedrali loci vel do- micilii eorundem citati fuerint) liberè procedere, pro- ut juſtitia ſuadebit. liii 4

207 Clementinarum Lib. II. Tit. III. IV&V. 208 —ů—-—— Si verò dicti Epiſcopi aufi non fuerint hujufmodi fa- os expulfores, vel eorum confiliariosaut fautores dicto modo citare, vel ipfimalitiosè impedimentum præĝi- rerint, ne potuerint fic citari; licitum fis eifdem Epifco- pis, ut ex pulſores, conſiliarios,& fautores eoſdem die- bus aliquibus Dominicis vel feſtivis, cum populus con- venerit ad dzvina, ut ſic facta citatio ad eos pervenire ve- riſimiliàs 4 præſumatur, citent vel citari faciant pu blicè in Eccleſiis civitatum vel locorum inſignium prędi- ctorum,& procedant deinde contra ipfos,{i citati taliter ſtatuto ipſis peremptorio termino competenti coram eiſdem Epiſcopis noluerint comparere, acſi citati legi- timè aliàs extitiſſent. Eiſdem etiam Epifcopis indulgemus, urinter fuos fub- ditos(ne ob defectum juſtitiæ di ſpendium aliquod pa- tiantur) poſſint ino liœceſibus alienis, in quibus motam traxerint 0 dummodò per ſe vel per alium hoc in ſuis propriis diœceſibus facere non audeant, vel non poſſint) juriſdictionem ſuam omnimodam exercere: Ita tamen, quòd ſubditi, qui expulſores, vel eorum PE A aut enprans non fucrint, ultra duas digtasà fine{ug di cefis non trahantur.-Volamus infuper,„ut ante omnia à decia locorum, in quibus moram traxerint, petant licentiam in præmiſſis: quam fi obti inere nequiverint é, procesan! nihilominùs, prout fupe rius eſt expreſſum. Sanè fi p prædiđti Epiſcopi aſſeruerint, ſe non fuiſſe auſos Prafatos expulſores, conſiliarios, vel fautores, perfona- Iiter, vel ad domum, aut publiceè(ut pramittitut) i in eo- rum Ecclefia cathedrali citare: vel ipfos malitiosè præ- ftitiffe i aopean na ne per eos potuerint fic citari: aut quòd in ſuis diœceſibus juriſdictionem per ſe vel per alium contra ipfos exercere nequeunt, vel non au- dent: ſtari ſuper his volumus aſſertionibus eorundem. Ipſis diſtrictius injungentes, ſub interminatione divini judicii, ne circa præmiſſa contra conſcientiam quic- quam mendaciter aut dolosè aſſerant vel confinga Eorundem autem Epiſcoporum ſententias& proceſſus quos in præmiſſis caſibus in aliis diœceſibus duxerint ſaciendos, denuncient, ſeu denunciari faciant per fuas diece om im Epifcopi, cùm ab eis fuerint- requifi- l | eis in dito beneficio jus haberet DE DOLO ET. CONTU macia, TFIFULUS IK CAP. UN. F Appellansante definitivam, etiam&definitiva lata coabfers Hare potest:nıfi prima appellatio fuertt fiivole manifeſtè: quo caſu non aphpellat, tanquam man efef contumax. «And: te,atato v Lnon,appe: 7, Clemens V. śn Concilie Diemenff. “YI ante a definitivam fententiam à judice quiz appellando recedat,& judex fuz appellationi non deferens, co citato, vel etiam non citatoulteriùs in caufa procedens, contra ipfum etiam abfentem fen- tentiam definitivam promulget, poterit idem appella à dicta fèntentia intra tempus debitum appellare; Nifi ejus prima appellatio eſſet frivola manifeſtè =se UT LITE PENDENTE NIL innovetur. TITULU K CAP. I F Siduo titigas es fuper be sneficio, mors ria, vel folus Poſßid ns, Uelnentro pofi ydente alter- tantam, altere alibi moriente: ad Papam,„Geuco pectat collatio, ſi ad alterum be alter tantum moritur, fi fuper fie profèguitur, ex futuro eventu apparebit, ad quem coa Jean. And. tHeαε caſibus ad Ordinarium pertineb. at. vel alius, cujus inter um Hpect at. Clemens V. in Concslio Viennenſi. E duobus in Romana curia, fuper beneficio fibi collato litigantibus, in eadem curia mori contin- gat utrumque, collationem hi paadi beneficii ad komanum P ficem: fi. verò extra ditam curiam, ad Ordinarium decernimuspertinere: nifi forfan alius ab Qnòd fi unuz &ta curia„alterum verò extra mori contingat, fi moriens in curia beneficium poffidebat, ad Romanum Fontifia Per præmiſſa quoque nullum ex tranſcurſu temporis quanticungus, vel aliàsquoquo modo locorum diœce-| fanis, vel aliis quibuſcunquej juriſdictionem in locis præmiſſis, in quibus prædicti Egiſcopi ſic cepu ſi juriſdictionem Çut prædicitur:). exercebunt, przj dicium g generetur. bad s%| DE CAUSA POSSESSIONIS & proprietatis. TIRERUEVYVS rERL CAP. UN. g In canja tn cials a lata etsam per'appellationemad criam, trague pars| petes sauf fé conclufinem pote farii; poffelfirsum pro ca. în Concilio Vienmnenjfi: Auså d benef li per appella tionem ad fedem Apoftolicam legitimè devolutå, tamappellanti; quàm app ellato licer a a edal p torium, fed& poffefforinm intentare. Etin fpoliantis cauſæ concluſionem ſuſpendere peti- torium à ſe,& ab adverſar tum, in folo poſſeſſorio pro- >| sorum intentare,| Et ante nfò petitorio fio, vel adver- | gativam in collatione hujufmodi Prea citatio ti.| perveniret, ceum tahi ex cem: fi vero alius, ad Ordinarium pertineat coHatio fize bradicta. Neutro autem ipſorum beneficium poffiden- te, erit Romanus Pontifex, propter auctoritatis præro- Si ve- IÒ, alter tantummodò, five poffeffor, five petitor dece dat, fi fuperkes, vel alius, cujus interfit, caufam nihilo minùs profequatur(cùm interim beneficium 2) ju conferri non poflit} ad goa collatio ej futurus declarabit eventus. Nam fi TA lunctum p p nuiffe bencfcium fuerit- declaratum, pam, 4i Piae in curia, vel ad ordai iun terit, P eet collatio eaii. Saly in præmiſſis omnibus Rom. Pontificispoteftate; Eccleſi„perſonatuum, dignitatum, al neficiorum Eccleſiaſticorum plena& ex ſuæ poteſtatis plenitudine noſcitar a diſpoſitio, tinere CAP. TJI F Lis diciiur pendere quoad hoc, ut m itimė pervenit ad partem, vel per eam fietit, quo minsa preftone; quòd pornit snfirui faper Guo core debeatinnovari; std ventatur. Dan, And, 3, Idem: Dep tite, Bk dente nihil debeat innovari, Htenta quoad hoc pendere cenfemus, poftquam å judice a Not. gi rod appellari potest ante definitivam y quod est veram a Al. verifimiliter. b al nequibunt. c al. pramititur. 7 ul; dé Cahir, 7, F 4 Diude Paul. de Caſtro conſil. 275. lib. l.& de intellectu Cvar. ruuam dib, 1 indiſtincꝭè de jure caneniro, dum tamen aſpelletur eæ cauſa rationa- bilt. cap. ut debitus. ext de appel. fed dejare avri non appellatur niſi en certis caſib. Zabarella. cedendo.= | var. reſel..to: num, 13. mpe⸗ DE SEQU ff o P tig

209 tompetenti in ea citatio emanavit,& ad partem citatam pervenit: vel per eam factum fuit, quò minds ad ejus notitiam perveniret, Dum tamen in citatione prædicta talia ſint expreſſa, per quæ pleneè poſſit inſtrui, ſupet qui- bus in judicio convenitur. w= so DE SEQUESTRATIONE POS- ſeſſionum& fructuum. TITVYLVS VI CAP. UNIC. F Si fuper beneficio contra itſcus pſceſſorem, qui triennis non pofo ſeclit, in petitorio vel polſeſſorio una daſiniti va fertur in curia, etiam. Sinulla fore dicatur ipfius: beneficii feguefiratio per loci Ordinarium Feri debet: quam imtediens, vel ſequeſtratos ftuctus occupans, ex- sommunicatus eft: C fi esT de litgantibuss, cadit à jure ſiio,& re- Glicit pendentia. Ioan. And. Idem a. D compeſcendas litigantium malitias, defini- mus, ut una contta poſſeſſorem definitiva ſen- tentia fuper beneficio apud fedem Apoftolicam, duntaxat in petitorio ve! poffefforio promulgata, bene- ficium ipfum, etiamfi dignitas, vel perſonatus exiſtat,& curam habeat animarum, à poſſeſſore hujuſmodi(dum&b tamer triennio pacificè anteà ab eo poffeflum non fuae- tit) per loci Ordinarium, apud aliquam. perfonam ide- neam ſequeſttetur, quæ plenam de ipſo& debitam cu- tam gerens, id, quod de fru&tibus ipfius(debitis ejufdem ſupportatis oneribus) ſupereſſe contigerit, illi reftituat, qui finalem in caufa vi&oriam obtinebit. Siquisautem fequeftrationem hujufmodi impedire, vel fru&us feque- gratos quoquo modo præfumpferit occupare, excom- municationis incurrat fententiam ipfo facto; à qua(nifi impedimento priùs amoto,& occupatis per eum fru&i- bus reftitutis) nullatenùs:abfolvatur: Et nihilominùs, fi de litigantibus fuerit, à jure(fi quod in hujufmodi beneficio, velad ipfum forfitan competebat eidem}) hoc ipfo fenoveritcecidifle: Premifis nedum circa futùra, fed etiam circa per appellationem pendentia negotia ob- fervandis: Non obftante fi contra præfatam fententiam de nullitate forfan opponatur, 5 so DE PROBATIONIBUS. TITU DUS: FIN CAP.. UNIC. F Verba literarum Apofiolicarum, quibus Påpä proprinm fa fum narrat; plena probant, fi Saper ilis gratsa vel intentio Papa fundatur. loan. Andr. Clemens V. ¿n Concilio Viennenfi. Iteris noſtris, quibus nos dignitates quaslibet feu beneficia collationi noftræ, vel fedi Apoftolicæ re: ſerväſſe, aut reſignationem beneficii alicujus re- cepiſle, vel recipiendi poteſtatem alii commiſiſſe, vel a- liquem excommunicaſle, ſeu ſuſpendiſſe, ſeu aliquemCa- pellanum noſtrum vel familiarem fuiſſe, vel alid ſimilia, ſuper quibus gratia, vel intentio noſtra fundatur, feciſſe natramus, cenſemus ſuper ſic narratis fidem plenariam adhibendam: Volentes ad praterita& pendentia(etiam perappellationem) negotia hoc extendi. ” 2 DE TESTIBUS. TFPITULUYUS VIII. CAP. L Ber teſtes Chriſtianos convinci polſunt Iudæs V Særracem, non —— a—— a In uns manuſer. ita habetur. b Did..commiſſa. de electiin 6. not. Bart.& moderni in /. Celfus, fe de nfùcap, Font De ſequeſtratione poſſeſsionum& fructuum,&c. 210 x A L A RT obflantibus contrariis privilegiis Regum dx Principum> quibus f utantur, fùbtrahitur illis Chriftianorum commercium. Ioan, And Clemens V. in Concilio Diemmenfl. Um Judæi quidam& Sarraceni(ſicut accepi- mus) quòod ſuper civilibus aut criminalibus convinct per Chriſtianos non poffint, fe privile- giis Regum& Principum tueantur( quia id nedum juri contrarium, fed& Chriſtianæ religioni opprobrioſum eft quamplurimàm& adverſum) Reges eoſdem& Prin- cipes a in Domino exhortamur, ne concedant hujul- modi decætero privilegia, vel fervent aut fervare pere mittant etiam jām conceſſa. Quòd fi Judæi, aut Sarra- ceni privilegiis talibus uti præſumpſerint, Chriſtiano- rum communio eis ſubtrahatur, ſic, quòd Chriſtiani ab eorum abſtinere communione cenſurã Eceleſiaſticà( ſi opus fuerit) compellantur. CAP: TE G Publicati atteflationičns teftes produci non poffunt( etiam in caufa appellationis) fuper eife articulis vel direfte contrariis, loan, And. Idem, Eftibus ritè é receptis,& eorum atteftationibus publicatis, ficut non licet ſaper eiſdem vel directò contrariis articulis alios, veleofdem teftes in principali caufa producere: fic non debet in appellationis caufa licere: Cùm non minùs in appellationibus, quàm in principali caufa fubornatio fit timenda. Cerrg, i 7xr D5 S DE JUREJURANDO®O TITULUS IX CAP. UNIC. GF Isramenta; gue Romans Ecclefia praftant Romans Principesy ‘fidelitatis exifiunt. loam And. Clemens V. in Concilio Viennenfi Omani Principes e, orthodoxæ fidei profeſ- ſores, ſacroſanctam Roman. Eceleſiam, cujus caw put eſt Chriſtus Redemptor noſter, ac Romanum Fonti ficem ejuſdem Redemptoris Vicarium, fervore fi- dei,& clàræ devotionis promptitudine venerantes, ei- dem Romano Pontifici, à quo approbationem perfong, ad Imperialis celfitüdinis apicem aſſumendæ, necnon unctionem, confecrationem,& Imperii coronam acci- piunt, ſua ſubmittete capita non reputàrunt indignum; ſeque illi,& eidem Eccleſiæ, quæ à Græcis Imperium tranſtulit in Germanos,& à qua ad certos corum Prin- cipes jus& poteftas eligendi Regem in Imperatorem- poſtmodum promovendum petvenit, adſtringere vin- culo juramenti, prout ram mos obfervationisantiqug, temporibus noviſſimis renoVatæa, quam forma juramen- ti hujuſmodĩ ſacris inſerta canonibus manifeſtant. Du- düm ſand inter quondam Henricum Imperatorem, tune Romanorum Regem,& chariſſimum in Chriſto filium noftram Robertum Siciliz Regem, gravi diſcordia ſuſci- tata; Nos. multis grandibusģue periculis, quæ exinde- proventura verifimiliter timebantur, intendentes ce- leri& opportuno remedio obviare; quibufdam ex fra⸗ tribus noftris fanctæa Rom. Eccl. Cardinalibus, exiſtentibus tunc imurbe pro teformanda pace,& ſolidanda concordia inter Reges eoſdem, literas noſtras fub certa ma duxi- mus deſtinandas, inter alia inſerentes in eis, quòd ùm ipfi Reges ejufdem Ecclefix fpecialifimi filii s fibi jura- mento fidelitatis,& alfàs multipliciter eſſent adſtricti. ipſtus Eceleſiæ debeant eſſe promptiſſimi defenſores. a Qus debent Indass punire: vid, L. fiquis in hoc genws, C. dë Epifè.& Cler, dr gliin cap. Iudas, 2. de Iud. Font. b Vid. lite $. ajunt ediles, f. de adil. edit.& l. apud eum$, Imperatore ffo de manumi C al. Imperatores. Iiii pf

211 Clementinarum Lib. Ii Ti fX. 212 Pictis autem literis in notitiam dicti Henrici ad Impe rium jam promoti fic deductis, idem Henricus abe dem Cardinalibus requiſitus, ut ſuper contentis in illis ſuum propoſitum reſponderet: quafi moleſiẽ tuliſſet, qudd dejuramento fidelitatis hujuſmodi per eum præ- ſtito in dictis literis mentio haberetur, non familiari- ter, nec ſectetè, ut tractandæ pacis qualitas exigebat, ſed multis tabellionibus accerſitis& requiſitis ab€O, quòd de reſponſionibus fuis conficerent publica inſtru- menta, inter cætera publicè(ꝓpræ ſente multitudine ho- minum copiosä) refpondit æ fenon fore cuiquam ad juramentum fidelitatis adftrictum,& quòd nunquam» fecerit juramentum, propter quod foret ad juramen- tum fidelitatis ui obligatus,& quòd ipſe neſciebat, qudd anteceſſores ſui Romani Imperatores unquam- juramentum hujuimodi præſtitiſſent, ſimulans ſe im- memorem juramentorum, quæ nobis ante coronatio- nem ſuam præſtiterat,& poſt coronationem etiam ine povårat. Nositaqne attendentes, guòd hujufmodi Ie- ſponſio, ſi ſub diſſimulatione pertranſeat, vel ſilentio pallietur, poſſet in magnum& evidens præjudicium- Kom. Ecclefie redundare, dignum admodùm& oppor- tunum ſore perſpeximus, ut de juramentis hujuſmodi conſtitutioni præſenti aliqua breviter annectamus. Di- ctus namque H. quamprimùm fuitin Regem Romano- zum electus, ſolennes“ ad nos nuntios deſtinavit: dans eis per fuas patentes literas plenum& ſpeciale- mandatum, exponendi nobis pro eo devotionem ipſius & reverentiam filialem, quam ad nos& Rom. Ecclef. fincero gerere fẹ dicebat affectu: nec non petendi& impetrandi à nobis favorem& gratiamsonfuetos: of- ferendi quoque nobis& præſtandi pro eo,& in ipfius animam debitæ nobis& eidem Eccleſiæ fidelitatis,& cujuflibet alterius generis juramentum, ac nihilomi nds petendi à nobis per noſtras ſibi manus ĩmpendi un- ctionem, conſecrationem,& Romani Imperii diadema. Præfatis itaque nuntiis in noſtra& fratrum noftrorum Præſentia conſtitutis, ac fecundùm dicti tenorem man- dati Avenione, ubi tunc eramus cum nogra curia refi- dentes, in publico confiftorio, in guo erat Prëlatorum, & aliorum; tam Clericorum, quàm Laicorum non mo- dica multitudo, præmiflis per eos coram nobis expofi- tis fupplicando petitis humiliter,& oblatis: Nos€o dem mandato& decreto electionis ejufdem H. ex parte Principum-tam ccleſiaſticotum, quàm ſecularium, qui eundem elegerant, nobis per dictos nuntios præſenta- tis, plenã cum æiſdem fratribus deliberatione diſcuſſis, factãque nobis de electione hujuſmodi concordi& le- gitimà plenä fide, examinat quoque perfonå ipfius H. prout abfentia patiébatur ejufdem,& de ipfius fide,pro- bitate,& aliis, quæ in perfona Imperatoris funt meritò requirenda, cum pluribus Prælatis,& aliis ma ctoritatis viris, qui ejufdem H. mores, conditionem,& ſtatum pleniùs noverant, inquiſito, ejusque perſonà, cujus etiam nos& fratres noſtri aliqualem priùs notitiam habebamus, propter quod faciliùs tranfivimus in exa- minatione hujuſmodi, idoneà reputatä, ipfum nomi- navimus, denunciavimus,& declaravimus Regem Romanorum, ipfius approbantes perſonam, eumque ſufficientem& habilem declarantes, ad ſuſcipiendam Imperialis celſitudinis dignitatem, ac decernentes nn cłtionem, conſecrationem, Imperiique Romani coronam, ſibi per manus noſtras debere concedi: Et ſubſequen- ter à præfatis nuntiis, ſufficiens ad hoc ab eo(ut præmit. titur) mandatum habentibus, fecundùm formam ån de- cretis, quæ incipit, Tibi Domino, comprehénfam, fide- litatis recepimus juramentum. Poſtque idem H. con- a Uid. Bart. in leg, ftiendum. ff. de verbor oblig. b Dide c. a Apoflolsca, dere judic. lib 6,.i. c efote,& q6. difina. nabs- lifimus. Feng, ſecrationis& coronationis fuæ tempore aliud eifdem Cardinalibus, quos ad impendendum ſibi hujuſmodi conſecrationis& coronationis inſignia miferamus ad urbem, illud noftro nomine recipientibusjuramentum praftitit corporale, quod in libro Pontificali Rom. præ- ftandum Pontifici per Imperatorem coronationis fuæ tempore continetur, cujus fenor dignofcitur effe talis:Ego H. Romanorum Rex annuente Domino futurus Impe- rator, promitto, ſpondeo& polliceor, atque jato coram Deo,& beato etro, me de cætero protectorem, procu- ratorem 4à& defenſorem ſore ſummi Pontificis,& hu- jus ſanctæ Romatæ Eccleſiæ, in omnibus neceſſitatibus & utilitatibus ſuis, cuſtodiendo& conſervando poſ- ſeſſiones, honores,& juta ejus, quantùm divino ſufful- tusadjutorio fuero, fecùndùm fcire& poffe meum, re- ctà& purã ſide: fic me Deus adjuvet,& hæc fanata Dei Evangelia, Cæterùm, quin juramenta hujufmodi fi- delitatis exiſtant, à retrò Romanis Principibus non fnit hactenus hæſttatum: imò tam quondam Albertus Rex Romanorum, immediatus prædeceſſor memorati Hen- rici, Bonifacio Papæ octavo prædeceſſori noſtro tempo- re approbationis ejuſdem Alberti, quàm Rodolphus | Pater ipſius,& alii pradeceſſores ejuſdem, Romanorum- Reges diverfis noftris prædeceſſoribus juramentum fide- litatis& obedientiæ praſtiterunt. Idemque Bonifacius memoratum A. juramento hujuſmodi ab eo recepto, de fratuum ſuorum conſilio ¶præſente Prælatorum& aliorum multitudine copiosà) auctoritate Apoftolic recepit in fpecialem fuum filium& Ecclefix memor:tz, ipſumque in Regem Romanorum aſſumpſit, in Impe- ratorem poſtmodum promovendum. Verùm, quia ſæ. pefatus H. qui in proximis diebus fuit de hac luce fub- tractus, non viitutem& mentem, ſed nedum verborum inſectans corticem, ſenſumque confundens, juramen- ta reſtringendo prædicta, curiosè videbatur aſſerere(ut præfertur) illa ad debitum fidelitatis hujuſmodi non extendi: novo modo curioſitatis hujus luculentæ ve- ritatis antidotum ipſius declarationis oraculo providi- mus apponendum. Quia ergò capitulis juramento fide- litatis contentis ſolicità meditatione penſatis, ipſa ca- bitula in præfatis Imperatoris juramentis, quantùm ad effectum, mentem,& virtutem ipſorum, non eſt dubium contineri: Nos præmiſſis& aliis rationibus, ne quis in Romanum aſſumptus Ptincipem, vel in poſterum aſſu- mendus, an juramenta hujuſmodi per dictum H. Impe- ratorem præſtita,& per fucceffores ipfius in futurum præſtanda, fidelitatis exiſtant, in dubitafionem dedu- cere audeat, vel ſuper his contrarium aſtruere verita- ti: auctoritate Apoſtolicà de fratrum noſtiomm conſi. lio declaramus, illa juramenta prædi&@a b fidelitatis exiſtere,& ceníeri debere. Porrò prater juramenta prædicta, idem Henricus ſuorum inhærens prædeceſlo- rum veſtigiis, priuſquam ingrederetur Italiã, vel ibidem juxa aliqua exerceret, ſub teſtimonio ſuarum paten- tium literarum in manibus dileđti filii Joannis de Mol- lianis c, ſcholaſtici Eccleſiæ Tullenſis, capellani noſtri, ad hoc ſpecialiter per nos miſſi, noſtro& præfatæ Ec- cleſiæ nomine recipientis promiſit,& tactis ſacroſan- ctis Evangeliis jutamento firmavit, quòd eandem Ec- clefiam& fidem catholicam purà fide totisque viribus conſervaret xeverenter,& etiam defenſatet, omnem- que hæteſim, ſchiſma,& hærcticos quoslibet, fautores, receptatores,& defenſores ipſorum extetminaret pro poſſe: ac nunquam cum Sartaceno, Fagano, Schiſma- tico, ſeu alio quolibet communionem 4 catholicæ fidei a Dictio, procuratorem, deeft᷑ in antiquiorib. cod. b Difm praedita, deest in antiquior. codicih.€ al. Melani. Â Ad | bac vid. l non dubito. ff. de capt. éy Tuns. eap. t, de fehif: dof. in | cap. quod faper his ade ve, Fonts non e ferraret prit Imperat quibuslibet keontinentig iier acpracip (olum, Henti mium, atque nie gee

m veroon ns, jumti ferere(1t nodi non ig ve 0 providi- nto fide: 1 ne qus ii erum all⸗ n futuron onem dedik quere verite Dne 213 De exceptionibus,&c. 214 non habente, aut cum aliquo alie præfatæ Eccleſis ini- miro, vel rebelli, ſeu eidem manifeſtè ſuſpecto, unionem quamlibet ſeu parentelam aut conftedetationem iniret, fed tam noſtram, quàm ſucceflorum noſtrorum pêr- ſonas, honorem& ſtatum manuteneret, defenderet,& confervaret contra omnes homines cujufeungue exi- Kerent præeminentiæ, dignitatis vel ſtatüs. Eidem eti- am à adjiciens juramento, quòd manuteneret ſemper atque ſervaret privilegia omnia per prædeceſſores ſuos Reges ac Imperatores Romanos, præfatæ Romanæ,& aliis quibuslibet Eceleſiis quocunque conceſſa tempo- re,& eontinentiæ cujuſcunque: Ipſaque omnia,& ſpe- sialiter ac præcipuè per claræ memoriæ Conſtantinum, Carolum, Henricum, Ottonem quartum, Fridericum fe- cundum, atque Rodulphum,. prædeceffores ipfiusfuper conceſſione, recognitione, advocatione, annotatione, quitatione,& libera dimifione terrarum& provincia- zum Romana Ecclefix ubilibet pofitarum, quarum eti- am multas nominatim expreffit, fedi Apoftolic Roma- niſque Fontificibus ſuper b quocunque tenore concef- fa recognovit, confirmavit,& ex certa fcientia innova- vit, ac etiam de novo conceſſit:& terras ipfas atque pro- vincias recognovit ad jus& proprietatem ipſius Eceleſiæ Pleniſſimè pertinere: eaſque nihilominùs ex abundanti de novo Eceleſiæ ſæ pefatæ donavit, ſub prædicto ſe obli- gans juramento, quòd ipſas, aliquamvt᷑ ipſarum partem nullo unquam tempore occuparet, ſeu(quantùm in eo effer) ab alio permitteret oecupari. Nec in eis, aut aliquà parte ipſarum jura aliqua, poſſeſſiones, aut tenutas ha- berer, feu quomodolibet poffiderét,.nec in eis etiam po- teſtariæ ſeu cujusvis capitaniæ, aut juriſdictionem quam- aunque per ſe, vel per alium exerceret, quodq̃us(ut Frinceps catholicus& ſa pe dictæ Eccleſiæ advocatus atqʒ defenſor) ipſam juvaret,& conſiliis,& auniliis illi ai- fifteret opportunis, contra quofcusique inobedientes& rebelles eidem,& præcipuè contra occupantes ſeu tur- bantes terras prædictas ſen provincias, vel partem quam- libet earundem. Sub eodem etiam juramento promi- fit,quòd tam ipfam Romanam Ecclefiam, quàm alias Ec- elefias, libertatem Ecclefiafticam, bøna, jura, Prælatos, & miniſtros Rccleſiarum ipſarum manuteneret,, conſer- varet, atque defenderet fuo poffe. Et quòd Ecclefiæ Romanæ vaſallos contra juſtitiam nullatenùs offenfu- rxus, devotos ac fideles Eccleñæ etiamin Imperio confti- tutos benigne tractaret, nec eos opprimeret contra ju- ſtitiam, aut(quantum in eo eſſet) peralium epprimi ſuſtineret, ſed in ſuis potiùs juribus& juſtitiis conſer- varet. Hoc quoque juramentum& etiam priſtinum pro es nobis per ſuos nuntios(ut præmittitur)proſti tum, teceptis ſuæ coronationis inſigniis innovavit, prout in patentibus ante coronationem ipſam, ejus regio ma- gno ſigillo,& aliis poſt coronationem eandem, Sjus Im- petiali auteàbullàmunitis, inde confectis literis(quas in archivis Rom. Eccleſiæ reponi,& diligenter conſervari fecimus) pleniùs continetur, iia so DE: EXCEPTION IBUS TITULUS X CAP. UN. g Exceptió extonimunicationis opponitur dilatorie- guandò- gaungne, peremptorio non olſtante. Iaan. Andl. Clemens V. in Concilio Diennenſi. Xeommuntcationis exceptio dilatoriæ in qua- libet parte litis opponi-poteft, tesmino perem. ptorio per judicem aſſignato, ad proponendum exceptiones declinatorias& dilatorias; non obſtante: Servatà tamen coriftitutione felicis recordationis Innoe centii Papæ IV. edita circahõe in Concilio Lugdunenfi, S Sg DE SENTENTIA ET RE judicata. FITUVULUS XE CAP. L G Quitresfèntentias contrarias in quavis caufa reportavinide iE larum nullitate non agit, necexcipit ipfarum executione non fadas Ó refpicit etiam pendentia. loan. And. Glemens V. zn Concio Viennenfis: ž T a calumniis litigantium occurratur, 1s, qus in beneficiali vel alià quãvis causà tres contra ſe in petitorio vel poſſeſſorio fententias repor- tavit, ad agendum de nullitate ipſarum, vel alicujus€x eis nullatenüs admittatur, donec hujuſmodi fententiæ plenariè fuerint executioni mandatæ. Similiter fi ille contra quem tres ſententiæ definitivæ latæ fuerint, ab interlocutofia vel gravamine ante prolationem ipſa⸗ rum yel earum alicujus fe appellaſſe,& cauſam appella- tionis hujufmodi adhuc pendere proponat: fententia» rum prædictarum executionem tali prætextu nolumus impediri: Qpæ ad. caufas qualitercunque etiam per ap» pellationem pendentes duuimus extendenda. CAP Ik: G Sententia lata contra citatum extra citantis territorium êxse fentem, nulla est ipf jure. h, d. Ioan. Ande Idem, P Aftoralis cura folicitudinis nobis divinitùs fuper; Paes Chriftiani populi nationes injuncta, nos in- vigilare remediis ſubjectorum, eorundem periculis obe viare&{candala removere compellit. Sanè cùm jamei dudum inter quondam Henricum Imperatorem Roma- num,&charifimum in.Chrifto Filium noftrum Rober- tum sicilia Regem, gravis fuiſſet materia turbationis exorta, aſſerente deinde Imperatore prædicto, quod cum quibuſdam ipſius ſubditis Rex confoœderationes& Te fpirationes fecerat imipfius majeftatis offenſam: Quod- que tractaverat& ordinaverat, ut civitates quædam- ſub Imperii& Imperatoris ejufdem obedientia eme] ſtentes, contra cum,& Imperium rebeilarent, gentet- gue fui ipfius fultæ ſubſidio, nonnullas alias Imperii cI vitates& caſtra(inde violenter ejectis ipſius Imperatoœ ris Officialibus) occupàtunt,& pro ipſo Rege occupata tenebant: Ac aliàs etiam in urbe& alibi in Imperii,& Imperatoris ejuſdem contemptum,& ſuæ maje ſta is injuriam,&c reipublicæ detrimentum, multa gravia faco mnt b per Regem eundem, ac malitiam& inftigatio- nem ipſius tam ⁊ ſuis ſtipendiariis, quam à lubditis Im- peratoris commiſſa. Præhabitis per Imperatorem cundem quibufdam po ceffibus contra eum„abfentem tamen, quamvis lêgiti meè(juxta Imperatoris aſlertionem) citatum> ac quos fupradiéta-esant:notoria, per imperialem interlocuto- riam declarata, Imperator ipſe, Regem affirma ns oP præmiffa læfæ majeftatiscriminis reum effe, in eum per emptoriè(yt dizit)& ſuflicienter citatum, ſed comparere contumacitet recuſantem, tanquam. rebellem, proditoe rem& hoftem Imperii; acreum criminis ſüpradicti, pi vationis omnium dignitatum, quocunq; comptehenſa titulo,&c quibus ſe intitulabat Rex ipſe, auctoritatũ quoqʒ, honorum, provinciarum, terrarum, bonorum, pae juriſdictiouum, tam perpetuorũ:quam ꝛemporalium,&* quando venitet in ſuam&lmperii fottiam, mutilationise 2 De inte llca vide Oldradum conſil. 1od. incip. quod litera executoria. b Al. fuerant c Videlrei capitala f, a é leg. iranfigere. C. de tranfačt. cum leg. criminali. C. de juriſd. à Dictio, etiam, deol in anin quiorib. collicibus, b. Al.ſib. iyd. atgyl: tC ne Cbrifiiaman,& Felin. in c literia Ig, r g col. de con ji:

215 Clementinarum Lib. II. Tit XL 216 plendo defectum, ſi quis forſitan fuerat ex ſolennitate juris omiſſus in proceſſibus memoratis: præmiſſa(ut afferuit) faciens exigente juftitiâ,& de imperiali etiam poteĝate. Verùm guia hujufmodi fententia, quæ non à diſcretione, matre virtutum, fed à noverca juſtitiæ, vo- Iuntarià ſcilicet judicantis præcipitatione proceſſit, partus forſan ſe deteriores haberet, fi ipfius fenten- tiæ inefficacia in publicum præcone juſtitià non prodi- ret: Nos circa eam tali uti proviſione volentes, quæ (detectis ipſius defectibus) ſeminata per eam extinguat pericula,&in ratione reddenda fit pofteris profutura, ipſam ſubjiciendam eſſe providimus limæ juſtitiæ, ac rectæ libramini rationis. Ejuſdem igitur cauſis& con- etiam capitis ſententiam promulgavit, omnem ſup- tinentjâ, necnon conditione illorum, à quo,€ em lata fuit, diligenti& debitå confideratione penfatis, pa- tenter ex eis illius aſtruitur evidentia nullitatis,& ma- nifeſtè arguitur temeritas promulgantis. Notorium- guippe ac indubitatum exiftit, quòd grandis exercitus tempore diorum procelfunm& fententig, continue Imperatori aſſiſtens, Regem ipſum& ſuos perſequeba- tur odio capitali: Piſanaque civitas, in qua lata fuit memorata fententia, Regem capitalihabebat odio no- torio& antiguo. Efto igitur, quòd Rex ipfe aliàsad pramila fuiflet legitimè per Imperatorem citatus: mm- quid venire debuit ad judicem exercitu feroc ac gran- di, ipſique citato(ut prtæmittitur) odioſo ſtipatum? Nunquid etiam debuit comparere in loco admodum- populoſo, multùm potenti, ac præ fato in eum odio pro- vocato? Quis enim auderet, vel quå ratione audere a- liquis teneretur conſiſtorii talis ſubire a judicium,& fe in hoftium finu reponere, acad mortem per'violen.- tam injuriam, non per juſtitiam inferendam ultroneum fe offerre? Hæc quidem jure timentur, hæc de more vitantur, hæchumana fugit ratió, hæc abhorret natura. Deſiperet igitur, qui citationem hujuſmodi ſaperet ar- Kaſſe citatum. Ut“ illud tanquam notiſſimum nul- latenüs omittamus, qudd Regem extra diſtrictum Im- perii, in regno ſcilicet Siciliæ, notorĩẽ ac continuè tem- pore ſupradicto morantem, citare non potuit Impera- tor, nec citatio, fi quam forſan de ipfo intra Imperii fi- nes fecit, citatum extra Imperium conftitutum arcta- vit, Nos quoque Regis ordinariusjudex, quòd ad Im- peratoris judicium citaremus, vēl citari aut remitti fa- ceremus eundem, nequaquam fuimus requiſiti: imò licèt ad nos& curiam noftram temporibus illis rumo- res frequenter de curia Imperatoris venirent,& juxta eum etiam quidam ex fratribus noſtris eſſent, priùs ta- men dictæ ſententiæ ptomulgatio, quàm aliquid de pro- ceſſibus antecedentibus ad audientiam noſtram per- venit. Denique licèt Rex ipfe terrasaliquas ab Impe- ratore tenete dicatur in feudum, non tamen in èis, fed in regno prafato domicilium faum fovebat: unde Im- perator in ipfius perfonam nullam ratione terrarum hu- juſmodi(niſi ex natura feudorum) debitam ſuperiori- tarem habebat. Quòd fi:punitio criminis intra diftri ctum imperialem commiſſi, ad Imperatorem forſan per- tinuiſſe aſſeratur: Verum eſt quidem, ſi in eodem di- ſtrictu fuiſſet inventus delinquens, vel ad illum de mo re remiſſus. Dicine etgò ſententia meruit, quæ à ju- dice, qui perRegem tutè adiri non potuit,& in loco no- toriè(ut præfertut) non tuto, in ablentem, nec citatum legitimè ac inauditum per conſequens,& indefenſum, non maturo fuit judicio, ſed præcipitio,& de tanto præſertim ctimine promulgata? Rursùs non eſt ſilen- tio- relinquendum, quòd ipfe Rex nofter& Ecclefie Ro mange ratione regni prædicti notoriè fubditus, homo. —— à alit. ita: ſubure judicium ſi in leſtliumfinu reponere, admor- bern, Cc. h al. ut id. & juriſe eo nullatenùs, vel ab eo, ſed à nobis,& ſub nobis tene- que ligius& vaſallus, ac a in codem regno, non ut præmittitur, in Imperio certum, continuum& noto- rium fuum habens domicilium, ac originem inde tra- hens, Imperatori cò modo non fubfuit, quòd in eum crimen b læfæ majeftatiscommiferit, quantumlibet ir fententia fupradisa contenta veritatem indubiam con- tinerent, ſicque nedum non jure, imò nec cum juris co- lore tulit Imperator ſententiam ſupradictam< in Re- gem, ex cauſa, quæ veritatis ſubſiſtentiam non habebat, propter quam etiam, quatenusin co fuit,Regem eundem privando regno& regiâ dignitate, acterris etiam aliis, ctionibus perpetuis& temporalibus, quæ fub bat: nec ron procedendo contra Regem eundem ex il- lis, quæ per ipfius ſtipendiarios ac nonnullos Imperatoris ejuſdem ſubjectos per malitiam& inftigationem Regis ipfius, contra eum fuiffe commiffa in urbe dicebat“cùm et$ illa faiffent ibidem reyera commifla, punitio tamen eorum in Regem, veluti extra diſtrictum Imperii com- miſſorum, ad Imperatorem nullatenùs pertineret: inhi- bendo etiam in eadem ſententia ſub magnarum appoſi- tione pœnarum, quarum aliquas fibi applicari manda- vit, ne quis dicto Regi præſumeret in fuisreipondere dee bitis, in iphúfve famıliaritate vel fervitio remanere aut eidem contra iplum Imperatorem quovis modo im- pendere confilium, auxilium vel favorem; cùm debi- tores, ſervitores,& auxiliatores hujuſmodi extra Imperi- um& in regno conſtituti pradicto nullatenùs Imperato- ri ſubeſſent, nec ex committendis in regno eodem dictis poſſent pœnis adſtringi, vel aliqualitet condemnari per ipſum: abſolvendo quoque ab omni fidelitate, obliga- tione, ſervitio, promiſſione, ac pacto provincias omnes, civitates,& caſtra,& d loca, ipſiusque vaſallos,& feu- datarios,& alios quoslibet eidem Regi quomodolibet obligatos, cùm includerentur in abfolutione hujufmodi terræ& perſonæ nobis& Eccleſiæ Romanæ ſubjectæ, propriæ terminos poteſtatis exceſſit, in meſſem noſtram mittens perperam ſuam falctem. Cæterùm defectũs ſup- pletio circa proceſſus adhibita ſupradictos, non tantum valet ad juſtificationem ipſorum& ſententiæ ſupradi- ctæ, quantum ad eorum ſuggillationem& notam: cum nullam ſuper præmiſſis poteſtatem haberet Imperatot in Regem, ſibi alias, quam ut præ fertur, non ſubditum, non citatum e legitimè aut remiſſum,& extra diſtri- dum ipſius continuè ac nototiè conſiſtentem: nec præ- dicta ſuppletio circa ſubditum etiam ad ea potuiſſet de ratione referri, per quæ de crimine præſertim ſic gra- vi delato defenſionis( quæ à jure provenit naturali f) facultas adimi valuiſſet: cum illa Imperatori tollere non licuerit, quæ juris naturalis exiftunt. Ut igitur ficut memorata fententia juris caret effe&u, fic autoritate & nomine rei careat judicatæ, utnecinopinione come muni aut vulgi labiis nomen habere ſententiæ merea- tur: ut etiam in magnum juſtitiæ ac pacis obſequium ſcandaloſis occurratur periculis, quæ cum noſtra& Ec- cleſiæ, provinciarum multar um& gentium turbatione non modicà poſſent occafione ipus pro tempare ſuboriri: Nos tam ex ſuperioritate, quam ad Imperium non eht dubium nos habere, quàm ex pote- ftate, in qua( våcante Imperio) Imperatori fuccedimus; & nihilominùs ex illius plenitudine poteftatis, quam- Chriftus Rex Regum,& Dominus dominantium nob lickt immeritis, inperſona beati Petti conceſſit, ſenten- a In quodam manuſcripto ita: ac in eodem regno, ut pramiilie tur, non Imperto certum, Cc. b Vid LPantomius. ff. de acq.har c al. ſapedidtam. d Hlæc duo verba,€ loca, ofùunt m antiquiora codicibus. e Dehacre vide Uidericum Zafium, l. ij,$. eodem tempore. ff. de ori. ju. Bal. iml. fin, Cde legat, f Li.ut vim. uli lalè deſteres. I. de juſtit.& jure. tiam

mo Aem nohan jefes np non tantugt ne hni y notam; c sret Imperat non ibdiwt & exura Oii ptem; nec pié d ca powie — 27 tiam& proceſſus omnes prædictos,& quicquid ex eis fe- cutum eſt vel occaſione ipſorum, de fratrum noftrorum conlilio declaramus fuiffe ac eſſe omninò irxitos& ina- nes, nullumque debere aut debniſſe fortiri effetum ſeu nocumentum, vel notam afferre cuiquam, vel quomo- dolibet attuliſſe. Ipſosqͥue nihilominùs, quatenus pro- ceſſerunt de facto,& quicquid ex eis{ ım eft, vel ob eos, vel in poſterum ſequi poſſet, in irtitum revocamus. S Ci= DE. APPELLATIONIBUS.: TITULUS XII. CAP: L Dalet appellatis coram majore parte plurium judicum. Sed appellato est appellatio, delatio,& termini praſixis intimanda. loann; And. Clemens V. in Concilio enfi "YT à judicibus æ duobus aut pluribus fuerit:appel- landum; quia fortè de facili corum præfentia fimul haberi non poffet, liceat coram ipfis vel majori párte ipforum appellare,& Apoſtolos petere ſeparatim, valebitque appellatio talis: ac ſi ſimul fuiſſet in eorum præſentia ab omnibus appellatum. Eſt tamen appella- to ignoranti, appellationis, neenon delationis eorum& termini pr. æfixionis, ſiſubfecutæ fuerint, intimatio legiti- mè facienda. CAP- IKR T SufficieApoftolos perinnocontextn ſapius Cinſtantertad guas Tecspsendos, fi judex certum terminua flatuat, appellans illos non Putene in termino, appellationi renunctat. Idem cum judex flatuit terminum jury incertum;intra guem appellans ikos debite non peti. Wt, vel oblatos recipere renutt, Idem; Uamvis rigorjúris expofcat eum,qui appellât, debe- re petere Apoftolos: congruo-loco& tempore fepiùs& inftanter: Nos tamen antiquam& commu- nem obſervantiam liti ganun ſequi,& PENNAN rigo- Ti praæferri volentes, rnimus ſufficere, quòd per ap- pellantem ſimul uno Apoftoli inſtanter& ſæ- piùs poftulentur.. Verùm fijudexà àquo appellatur, cer- tum terminumad recipiendos Apostolos appellanti affi- pona& appellans in aflignato fibi termino non compa t coram co, nec petat Apoftolòs fibi tradiappellationi r renunciâffe videtur. Similiter fi judex ap ellanti zefponderir; intra juris terminum Apoftolos fe daturum, appellationi fuæ: renuneiâffe appellans intelligitur, nifi intra di&um terminum congruo loco& tempore in- ſtanter,& fæpiùs ſaltem uno contextu petat Apoſtolos ab eodem judice ſibi dari&, vel ſi recipere recuſat obla. tos, g Pönit trescafis, quibus appellans non habens Apoſtolos; ap- Pellattonem proſequi potedi. hj. d. Joan. And. Qudd ſi judex in termino ad dandum Apoſtolos præ- fizo per eum iplosappellanti petenti non dederit: aut fi dum peterentur Apoftoli, refponderit fe daturum eof dem; nulió termino certo fibi præfizo, vel intra juris terminum ſe eos aſſeruerit selle dare;& poftea perap- pellantem congruo loco& tempore ſæpiùs& inſtan- ter uno contextu etiam requiſitus, eos non curaverit a Nota quod indefinite(dicitur judicibus; in omnibus igitur cnjnfiung, fpeciei judicibus. vendicat fibi locum, in glof:1 Petide Anchari- b- Alias iradi: De appellationibus. 218 intra cundem terminum exhibere, appellationem fuam* extunc proſequi poſſit appellans, ac ſi expreſsè fuiſſent eidem Apoſtoli denegati. CAP EN G Appellansprofequi€ finire tenetur appellationem extrajudis cialem intra annum a die interpofite appellationis vel illati gra vamini: qua non fatto'( impedimento juftoceffante) appellatio e5% deſerta. h. d. Idem; Icut appellationem judicialem, ſic& extrajudicialem intra annum à die interpofitionis ipfius, vel à die illati gravaminis, ubi à futuro gravamine appellatur, profequi& finire tenetur appellans. Quod fi jufto im- pedimento ceffante non fecerit, debebit ejus appellatio de{erta cenferi, CAP. IV: G Tempus ad proſequenda: Eee R ab homine vela jiis re prafixum,non eai appellanti compromiſſõ durante, velde para zium exprefoconfenfa s nifi periculormminente ex mora judex fa lind decernat. Idem Uamdiu à appellationis proſecutio per compromiſ- fum, vełaliàsde partium expreſſo conſenſu differ- a: Ami ad proſequendum eandem ab ret inil A procedis CAPR V G Ante definmtivam appellanti non lcet přofèguicaufas, in apa» pellatione nominatim non exprefas s Nec proceffis primi judicis juflificars vel impugnar potest, nifi ex atlis coram eos Idem; A eani ab interlocutoria vel à gravamine judicis- non licet alias cauſas proſequi, quaàm in appellatio- ne ſua nominatim duntaxat expreſſas: nec proceſſus pri- mi judicis eæ novis, aut de novo probandis juſtificari pot- eſt, vel etiam impugnari: ſed tantùm ex illis, quæ acta⸗ fuerunt vel exhibita coram ipſo. CGAP.: VI 9 Proſecutis appellationis deſerta non impedit, quin fentemta” cenſeatur in rem judicatam tranſiviſſe h, d, oan. And. Idem. S; b appellationem m negligen appėllantis de= fertamsappellans ipie cum appellatos aut appellatus etiam per{e& principaliter profequatur; non ideò mie nds in rem judicatam cenſebitur tranſiviſſe ſententia, à qua fuerat appellatum. CAP. VII. A berempioria repulſa e alio, quòm propier inoptitudinem, fecundo appellans é fuccumbens non auditur fuper ea in appellatise- nea definitiva, hid„loans And. Idem: Ui à repulfione exceptionis peremptorig, fecun=- dò appellans ſuecumbit; non eſt in cauſa appella- tionis poſtmodum à definitiva emiſſæ audiendus ulte- riùs ſuper ea: Niſi tunc ritè propoſita ex eo prius re- pulſa fuiſlet, quia prop ponebat ineptè: ——— Da à De intell'cku, vide Matheſilanum in Authen fi tamen, E detemp: appels b Pro'limitationė hu jas Clem, vide Abbas- tem incap ex parta, Chae? de reſe.&de materia ibidem pleniſſis mi Reli FINES

LIDER T DE VITA ET HONESTATE CLERICORUM ERTIUS. s T LAULUS£ CAPITULUM § Punit Clericos conjugatos,& alios per/ rum oficium exercentes, qui per diæcefanos nominatim& tertiò no dimittunt, vel dimiſſum reaſſumunt. ſeculares actus exercent. Foan. And. onaliter& publicè carniſicum& tabernario- niti, ilad oficiumnon Excstat etiam diæcefanos contra illos Clericos, qui Clemens V. in Concilio Viennenfi. Icæceſanis à locorum diſtrictè præci- pimus, ut Clericos carnificum feu ma- Aa cellariorum aut tabernariorum offici- um publicè& perſonaliter exercentes, nominatim& tertiò moneant, ut ſic ab hujuſmodi officiis intra convenientem terminum monentium ipforum arbi- trio moderandum defiftant,& quòd ipfa nullo unquam tempore reaſſumant. Qui ſi taliter moniti ab his non deſtiterint, aut ipſa(ut præmiſſum eſt) exercendo re- ſumpſerint quandocunque, conjugati omninò, non con jugati verò in rebus,& ſi omninò incedant utl aici, in perſonis privilegium clericale, quamdiu præmiſſis inſti- cerint, eoĩpſo amittant. Adversds verò alios Clericos negctiationibus vel commerciis fecularibus, vel officiis nan convenientibus Clericali propofito publicè infiften tes, vel arma portantes, fic canonica fervare ftudeant in- ſtituta, quòd& illi ab exceſſibus compeſcantur hujuſmo- di,& ipſi de damnabili circa hæc negligentia nequeant reprehendi. CAP. G Pramilo exordio, punit prim lericos beneficiatos, utentes publice virgata vel partsta vefte. undo, Subdiaconos,& Dia- conos, Tertio omnes Clericos, tonfuram publicecum tals vefte por- tantes. Quarto„ habentes dignitatem, berſonatum, beneficium curatum,& Sacerdotes& Religiofàs publice portantes talem ve- fien vel infuinm. Quintd, punit omnes prædictos, utentes tabar- do notabiliter breua, integrè foderato. Sexib, certa⸗ caligas(leri- cis interdicit. Idan. And. Idem. Cy onn b, qui abjectis veftibus proprio con- gruentibus ardini, alias aſſumere,& in publico portare rationabili causå ceffante præſumit, profeſſo- rum illius ordinis prærogativã ſe reddit indignum: præ ſenti conſtitutione ſancimus, quòd quicunque Clericus virgatå vel partitå vefte publicè utetur( nifi caufa ra- tionabilis ſubſit) ſi beneficiatus extiterit, per fex meh- fes à perceptione fru&tuum beneficiorum, quæ obti- net, fit eoĩpſo ſuſpenſus. Si verò beneficiatus non fuerit,| Dide Conc. Nid. ſeſſa2 4e refor..1.& Bernardinum Diaz, in crm. can, c63. b Hanc conflitutionem ennovat& am- T P 7 HAN CSHe. 1 $ IH in ſacris tamen ordinibus citra Sacerdotium conſtitutus, per idem tempus reddatur eoipſo inhabilis ad Eccleſia- ſticum beneficium obtinendum. Idem quoque cenſemus, de(lericis aliis veſtem talem fimul& tonſuram publicdè deferentibus clericalem. Dignitatem verò, perſonatum, ſeu beneficium aliud obtinens, cui cura immineat ani- matum, nee non cæteri in Sacerdotio conſtituti, ac Reli- gioſi quilibet, quos oportet per decentiam habitüsex- trinſeci, morum intrinſecam honeſtatem oſtendere, ſi (præterquam ex caufa rationabili) publicè veftem ferant hujufmodi, aut infulam feu pileum à lineum publicè portentin capite, fint eoipſo beneficiati videlicet à pete ceptione fructuum beneficiorum, quæ obtinent, ſuſpenſi Pet annum. Cæteri verò Sacerdotes& Religioſi quili- bet, per idem ten reddantur inhabiles ad quodeun- que beneficium Ecclefiafticum obtinendum. Sed& ta- les& cæteri quicunque Clerici utentes epithogio feu ta- bardo foderato ufquead oram,& ita brevi, quòd veftis inferiọr notabiliter videatur: epithogium ipſum ſecula- res Clerici& Religioſi adminiſtrationem habentes, te- neantur intra menfem dare pauperibus. Cæteri verò Religioſi adminiſtrationem non habentes, intra idem tempus illud teneantur fuis ſuperioribus aſſignare, in pios ufus aliquos convertendum. Alioquin beneficiati ſuſpenſionis, cæteri verò inhabilitatis pœnas prædictas, per idem tempus ſe noverint incurriſſe. H jimus ſanctioni, ut Clerici, præfertim ber ſcacatis, rubeis, aut viridibus pub c inſuper ad- iciati, caligis non utantur. 3 he DE PRÆBENDIS tatibus. TVLUYUS- PE CAP E aufula infèrta literis gratiofis fuper dignitate conce; ET. DIGNL guam provideri mandatur, ne ahimarumcura(ff dignitati ime 7$ ii. Ai a iinet) negligatur, vel per quam inhibetur electionem di oi tatis: non facit extendi gratiam ad dignitatem curatam, Vel ad 7 Tamitur. bd. I Andr. quam quis per electionem aſſiamitur. h. d. Iban. Andr. a All. pileum ju venum. ra(f dig a mallatenùs nndemus, de ecollation aliam i em duze ti quorum co dignitates in anti non poteru

eiun contos pogen tonhoram erpe 4 immi fituti, a ym habitistt oftendere, 1 velkem ferant neum publice ideti à per: ineng A Religiof fesad quoc jum, Seiki itnogio: 221 De concefsione præbendæ,& Eccleſ.&c. 222 Clemens V. sn Concilio Vrennenfis I dignitatem habenti de alia provideri mande- mus æ, difpenfantescum eo, ut fimul utramque valeat retinere, de animarum cura, quæ illis vel al- teri earum imminet, non habitå mentione, gratia hujuf- modi velut furreptitia nullius penitùs eft momenti: quanquam confectis fuper ea literis fit infertum, quòd animarum cura(fi dignitatibus ipfis vel alteri earum immineat) nullatenùsnegligatur. Adhoc fialicni pro- videri mandemus, de dignitate ad cujufcunque vel quo- zumcunque collationem, proviſionem, ſeu quamvis di- fpofitionem aliam incerta Ecclefia pertinente, quam intra menfem duxerit acceptandam: inhibentes illi vel illis, ad quorum collationem, proviſionem, ſeu electio- nem, dignitates in ipfa Ecclefia pertinere nofcuntur, ne imetim ad collationem ipſarum, ſeu proviſionem pro- cedant, vel quenquam eligant ad ea ſdem de dignitate, ad quam conſuevit quis per electionem aſiumi, impe- tranti non poterit provideri: cùm in concefione gra- tig(ad quam non augendam, fed exequendam debent, quæ de inhibitione ſequuntur, referti) nullam de ele- tione fecerimus mentionem. CAP IE G Erera fuper provifione Clericorum non includunt hofpitalia; È lca fimilia,& habentia jura ſpiretualia: niſi 1d exprimatur, 6. d. koan, And. Idem. Er literas à fede A poftolica, vel Legatis ipfius fuper provifione quorumlibet Clericorum direétas, de xe» nodochiis, Ieproſariis, eleemofynariis, fen hofpitalibus (etiamfi Ecclefias vel Capellas, decimas, aut alia ſpirita- Hia jura noſcantur habere) nulli poſſe decernimus b pro- videri: Niſi hoc in Apoftolicis literis caveatur expreſsè. CAP- ITE Qus caſm vacat una dgnitas, per receptionem alterius, va- Cant etiam plures Idem. plnres c obtinens dignitates, aliam dignitatem aùt beneficiam curam animaram habens acceptet, di- penſatione ſuper hoc legitimè non obtentà: ejus poſ- feffione adeptå pacificè, dignitates, quas priùs habebat, iplo facto vacare cenfemus. Sicut fi dignitatem unicam obtinenti alia fimilis con- feratur, ejus paciſicà poſſeſſione habità, prima de jure vacaret. CAP. iF. G Valet provifio faita proprio motu Papa tacentis benefioia pro- Vifi, quecunque fint,& quotcunque. h. d, boan, And. Idem. 1 Romanus Pontifex de beneficio alicui møtu pro- prio provideat, de beneficiis, quæ obtinet, non habi- tå mentione, provifionem feu gratiam hujufmodi fore validam declaramus, qualiacunque fuerint beneficia, di gnitates, aut perſonatus, cum cura vel ſine cura,& in nu- mero quantocunque d, quæ is habebat, cùm fibiprovi- fio facta fuit. CAP. V. € Expefans beneficium, ad collationem Epifiopi, devolutum ad illius(apitulum, obtinere non potertt: devolutum tamen ad E- pifopum, veletiam ad Papam ex cujufiungue negligentia poterit abtinere. Hem. I de beneficio ad cujufcunque Epifcopi collationem ſpectante alicuĩi conferendo ſcribamus, ſibi illud à De mandatis de providendo vide quod novifimè ſanctvit Concilium Tridentin. fif. 24 cap.19.. b Nota guod hec verbum Facit novum jus, ér hoc tenet Zenze. de hoc, de jud, decernimus, Za- barel.© Vide Conc. Trident. SA2. dereform. o 4.© fif zg dte refinm..7, d A. Juotocunquei conferri non poterit, cujus collatio ex negligentia ipfius Epifcopi ad ejufdem Capitulum devoluta exiftit. Licèt provideri fibi pofiit de illo etiam, cujus ad ipfam Epi- fcopum ex fùi Capituli vel altériuscujufcunque, five ad nos ex ipfius Epifcopi,& aliorum in hoc eidem fucceden- tium negligentia collatio fuerit devoluta. GAP. VI G Adeptus in Ecclefia dignitatem habentem Prabendam ana nexam, perdit primam Prabesdam, quam habebatin ila. h. d. Isan, And, Idem., I juxta noftri formam mandati Canonicatum& Prz- bendam Ecclefiæ Rutinenfis adeptus, dignitatem» quam duxerit acceptandam, ibidem expectet, Archidia- conatum a inibi poſt vacantem, non obſtante quòd cer- ta fit fibi annexa Præbenda, poterit acceptare: primã que Præbendã hoc ipſo vacabit, quòd fecundam cum Archi- diaconatu prædiéto pacificè fuerit affecutus. a=$ DE CONCESSIONE PRÆBENDA ETF Ecclefiz non vacantis. FIFU LUS IrL CAP. UNIC. G Decretum conditionale ante sonditionis eventum non affisis Poteſtatem ordinarii, vel altertus collatoris: fecus quando acceptaa tioni beneficii tempus adjicitur cum decretos Et qui beneficiuns vacans ab executore petit velrecipit, illud intelligitur acceptajjè: qua vacatio nota disitur expeftanti, ex quo in loco beneficit pu- blice fissur. Clemens V. in Concilio Viennenfis Um bei, guem in ftjentiareputamusidoneum, fi per inquifitionem executoris fibi deputati à nobis repertus fuerit effe vitæ laudabilis,& cen- verfationis koneſtæ, de beneficio certi valoris alicui provideri mandamus, adjicientes, quòd de beneficio minoris valoris poſſit eidem, fi voluerit, provideri, ac extunc etiam inane decernentes& irritum, fi fecùs à quoquam quåvis aúctoritate contigerit attentari: Zuia decretum hujufmodi in eventum duntaxat predicta- rum conditionum ſuum ſortitur effectum: antequam extet prima conditio, beneficium prætaxati valoris,& etiam minoris, priufquam fuam ïmpetrans fuper valo» re ħujufmodi voluntatem declarer, conferri liberè po- terit per ordinarium, aut alium executoremà nobis ad providendum de tali beneficio deputatum. Secùs au- tem fore cenfemus, quùm decreto appofito alicuĩ pro- videri mandamus de beneficio, quod intra menfem è vacationis ipſius notitia duxerit acceptandum: ut appo- ſitio menſis ejuſdem aliquid affarat impetranti. Quim etiam beneficium, quod accepta? poterat, petendo fi- bi per ſuum executorem conferri, aui recipiendo fibi præfenti collatum: ipfum ex hoc acceptare,& collatio- nem taliter Hbi factam valere cenſomus. Cæterum, ut tam diuturnis vacationibus, quàm fraudibus& liribus occurratur, prædictæ vacationis notitiam impetrantem interpretamur habere, ex quo ipſa vacatio in loco, vel Ecclefia hujufmodi beneficii publicè nota erit. Imputes quidem fibi fi hoc cafu, quo de ipfius commode agitur, id quod per fe, vel per alium fcire potuerit, igno- ravit. a Nota, qid Archidiaconatus ést dignitas: vide Doft, incap de multa. de prab. Archidiaconum, in cap. 1l de conſuet. lib. 6.& Abbatem, in cap. noit. de jadsc, b Nota guod promo vendus ad beneficium, detet ef idoneus. de quo prater Dost. htc vide Cae noniſtas in eap. fica tempr:, derefirpt: lib. 6. dr in cap. et. cuè. de praebens. eod, lib, Ab], in c. dudum. de elect.& Fel. in c. uli. ae praſumpe.

Ma 222 DE REBUS ECCLESI ALIE- NON E ape 1i ad vitam vel certum tempus jue dminifi est nec valet concefito. duos cafas excipit. rationis cut praeest$, ſuſben/ .d. Ioan: And. Onaſteri regular perpetuo prohibemus gloſus monaſterio, ratui, Ecclel ni cuivis ſidens, jura, reditus, aut demialicui ad vitam ejus cuniá etiam inde rece neceſſitas aut utilita adminiſtrationis hujuſmod aut ſi Conventum non habeat, h prio a officio coi rat, nec ex ia 51 pienti jus aliq quiratur. Verùm præ: i dituum aut fructuum ver faciendas, declaramus n. And. Idem. I d una Ecclefia alteri Eccleſiæ, feu dignitati alicui vel præ bonas per E em] ſuo conſentiente Capi- tulo uniatur, o loco donetur, éx€o quòd re- ctor ipũus ad hoa vocatus, vel ſi vacabat, defenſor ei ſu hor datis non Fia ne ami id poterit impu- ( m Capituli accedente pmo nemi duxerit uniendam:| hoci TITVYLV UNI TESTAMENTI Voluntatib s7 Jervanda.uti atlemta berit. de reform. có& e icia ex cauſa,&c. bus. Bonifa Al unicnes U. Dital. c Irid. ) .a) ttur tta; fiatuta in Conc: reform capi? OUE] stam impre conſt Panter pe.9. f benej Clementinarum Lib. III. ib Tit. IV. V. VI. VIIL Clemens V. in Concilio Diennenſſ. Eligioſis etiam exemptis, depu tatis ad executio- nem cujuslibet ultimæ voluntatis, circa ipfius executionis officium( quod utique non poflunt mià fuperiori fuo petitå fuper hoc licentiâ& obtentà ſuſcipere) volentes præſcindere materiam delinquendi: Præ ſentis conſtitutionis auctoritat uimus, quòd ta- o enami prælationis fi cio, locorum ordi- nariis debitam reddere, iptiq ue ordinarii ab eiſdem abſ- que dolo, fraude ſeu negligentia de ſuſceptæ execut nis officio teneantur exigere- rationem; Illos, qu- ca id deliquiffe repererint, in àliorum exemplum pæ- nå debit( quocunque non obftante privilegio) puni- turi. ’5 sœ DE SEPULTURIS TITULUS JIE CAP. unt etiam exen in cæmeteriy tempore interdit apti qui in cafibus non pera : vel g Exommunicati fu defunétos fep enter ſepeliunt eæcommunicatos publice, nominatim nteta s, loan, And, in Concilio Uiennenfi. miſßis eltunt s, vel manifeftos ufurar Clemens V. a, qui propriæ temeritatis audaciâ corpora, non fine contemptu clayium E in cœmeteriis interdicti tempore, in caſibus nonc eſſis à jute, vel excommuni publicè, aut nominatim interdictos, vel uſurarios manifeſtos ſcienter ſepelire præſumunt: decernimus facto excom Mu tionis ſententiæ ſubiacere: à qua nullatenùs abſolyan- tu ſi prius ad arl bitrium diœceſani Ep iſcopi eis, quibus per præmiffa fueriti ajuria irroga ata, ſatisfactionem exhi- buerint competentem: Nullo eis circa præmiſſa exem- ptionis, vel lio privilegio, ſub quacunque forma verborum co onceſſo, aliq litet ſuffragante CAP. iii cit, hoc intendit: Prædicatore A Os juov Q Pars, qua titulumr nores in locis ſicis lib funeralibus tamen, C de quibus alias 0 nt 1hos, qut hoc libere érin. jeunng o vVentionibus& canonica, quartam& non ultra fe Ioan And. idem in eodem. Papa octavo prædec à decretali, Benedict am illius revocato- non deb vent Ecclefia parochiali. Udum à Bonif cimus prædeceffor nofter promulgavit; quæ quia am yul sab auctore a fius SANET cong pe 0* cleny fe m 10ſcitur€i Dei, mRon ug in amplu itationibus ț ventibus-b votis intendi- numeris, co tamen vacamus inſtantiùs, ac operoſæ ſtudium folic itu- dinis impertim ur,utaddivini nominis-¢ tationem holicæ fidei,& profectum f nimas um( præciſis radicitus diſſidiorum veſ gio- rum anfractibus omninò ſubductis) inter Eccle pii umv antiſtites, ad curam& regimen gregis Dominici depu- hamur, circa id m pri De intellectu vsede Decium in c, ad hac. ext, Ae privi Allds, ſtequentibus,& Al. numini. à tatos,

já aaungue iom 225 ctorum corporibus, qt tatos, cæterasque perſonas, quas ordo clericalis inclu- dit, pacis tranquillitas vigeat, fervor charitatis exze fuet, inyalefcat concordiæ-unitas a, animorum iden- ititas perleveret. Scimus enim,& ex evidentia faĉti col- ligimus, quòd non nifi in pacis tempore benè colitur pacis aulor; necignoramus, quòd diſſenſiones& ſcan- dala pravis actibus aditum præparant, rancores& o- dia ſuſcitant,& illicitis moribus auſumpræbent. Ab olim fiquidem inter Prelatos& Rete res, ſeu Sacerdo- tesac Clericos ꝓarochialium Eccleſiarum, per diverſas mundi provincias conftitutos ex una parte,& Pradiea- torum& Minorum ordinum fratres, ex altera( pacis æ- mulo, fatore b zizaniæ procurante) gravis& peticulofa diſcordia estitit ſuſcitata, ſuper pradicationibus fide- lium populis faciendis, eorum confeſſionibus audiendis, pœnitentiis injungendis eiſdem,& tumulandis defun- ii apud fratrum ipforum&cclefias, ſive loca noſcuntur e fepulturam. Nos autem { pii patris more laudabili) moleſtè ferentes incommoda filiorum, reducentes ad exactæ conſiderationis examen, àc intra pectoris clauſtra ſolicitè revolventes, quam {it plena periculis, quàm onufta difpendiis, quamquæe än diving majeftatis conſpectu reddatur exoſa diſcordia ſupradicta: Et proptereà intendentes paternx ſolicitu- dinis Kudio illam prorsus evellere, ac omnimodè ſub- moyere, nüllisunquam futuris temporibus fayente ve Domino ſuſcitandam: grandi quoque deſiderie cupien- tes, ut hujuſmodi negotium, quod potiſſimè inſidet cor- di noftro, finem falubrem& celerem per Apoftoli. cæ ſolertiæ ſtudiam conſequatur, diligenticum fratribus nottris del iberatione præhabitä ſuper eo, ad honorem- Dei& exaltationem catholicæ fidei, quietumſtatum par- tium prædictarum, ac ſalutis animatum fidelium incre- mentum: de 4 ipſorum fratrum conſilio, auctoritate Apoſtolicà ſtatuimus& ordinamus, ut dictotum ordi- num fratres in Eccleſiis& locis eoram, ac in plateis communibus e liberè valeant clero& populo prædica- Te, ac proponere verbum Dei: horã illà duntaxat exce- ptå, in qua locorum Prælati predicare voluerint„vel co- tam ſe facere ſolenniter prædicari, in qua prædicare ceſ ſabunt, præterquam ſi aliud de Prælatorum ipſorum- voluntate proceſſerit, ac licentia ſpeciali. In ſtudiis au- tem generalibus, ubi ſermones ad clerum ex more fie- ti ſolent diebus illis, quibusprædicari ſolenniter conſue- vit, ad funera etiam mortuorum,& in feftis fpecialibus, five peculiaribús eorundem fratrum, poffuntiidem fra- tres,& liceateis liberè prædicare: niſi fortè illà horà, quã ſolet ad clerum in prædictis locis Dei verbum pro- poni, Epifcopus vel Prælatus fuperior clerum ad fe ge- neraliter convocaret, aut ex aliqua ratione, vel caufa urgente clerum ipſum duceret congregandum. In Ec. cleſiis autem parochialibus fratres iHi nullatenùs aude- ant, vel debeant predicare, vel proponere verbum Dei, nifi fratres prædičti à parochialibus Sacerdotibus invi- tati fucrint vel vocati,& de ipforum beneplacito& af- fenfu, feu petita licentia fuerit& obtenta: nifi Epifco- pus vel Prælatus fuperior pêr eofdem fratres prædicari mandaret. Statuimus etiam& ordinamus auctorita- te prædictã, ut in ũngulis ciyitatibus& diœcefibus,in qui- bus loca frattam ãpſorum conſiſtere dignoſcuntur, vel in civitatibus& diœceſibus locis ipſis vicinis, in quibus loca hujuſmodi non habentur, magiſtri F priores pro- Vinciales Prædicatorum, aut eorum vicarii& genera- les ¢& provinciales miniftri& cuftodes Minorum ot- dinum prædictorum, ad præſentiam Prælatorum corun- a Al.& animorum,& b Al- Satorege c Aliàs ita: auctore Domino. d Al. ita: de flatrum nofirorum con- Flio, ce. e Vide l ficut locus.$. fin. Hquemadd ſer vitus amili. E Aids magilter. g All.generalu minifier. De fepulturis. dem locorum fe conferant per fe vel per fratres, quos ad hoc idoneos fore putaverint, humiliter petituri, ut fratres, qui ad hoc eleđti fuerint, in corum civitatibus & diœcefibus confefiones fubditorum fuorum confi- teri fibi volentiųum audire liberè valeant,& hujuſmo- di confitentibus(prout fecundum Deum expedire co- gnoverint) pœnitentias imponere ſalutares, atque eiſ- dem abſolutionis beneficium impendere de litentia, gratia,& beneplacito eorundem. Ac deinde præfati magiſtri, priores, provinciales& miniſtri ordinum prg- dictorum, eligere ſtudeant perſonas ſufficientes, idoneas, vitä probatas, diſctetas, modeſtas atque peritas, ad tam ſalubre miniſterium& officium exequendum: quas fic ab ipfis ele&tas repræfentent, vel faciant præſentari Prglatis, utde corum licentia, gratia,& beneplacito In civitatibus& diœoeſibus eorundem, hujuſmodi perſo- næ ſic electæ, confeſſiones confiteri ſibi volentium au- diant, imponant pœnitentias ſalutares,& beneficium abſolutionis in poſterum à impendant, prout ſupe- tius eſt expreſſum: extra civitates& diœceſes, in qui- bus fuerint deputatæ, per quas eas volumus,& non per provincias deputari, confeſſiones nullatends auditu- ræ. Numerus autem perſonarum aſſumendarum ad hujufmodi officium exercendum effe debet; prout b u- niverfitas cleri& populi, ac multitudo vel paucitas ex- igit eorundem, Etfi iidem Prælati petitam dicentiam confeſſionum hujuſmodi audiendarum conceſſerint 5 illam præfati magiſtri, miniſtri,& alii cum gratiarum reciĩpiam actione, dictæqͥue perſonæ ſic electæ commiſ- fum fibi officium exequantur. Quòdfi fortè jam di&i Prælati quenquam ex dictis fratribus præſentatis eiſdem ad hujuſmodi officium nollent habere, vel non duce- rent admittendum: eo amoto vel ſubtracto, loco ĩpſ fimiliter eifdem præfentandus Prælatis poflit& debeat alius ſurrogari.‘Si verò iidem Prælati præfatis fratribus ad confeſſiones(ut præmĩttitur) audiendas electis, hu- jufmodi exhibere licentiam recusäàrimt: nos exnunc ipfis; ut confeMiones fibi confiteri volentium liberè li- citeque audire valeant,& eiſdem pœnitentias impo- nere ſalutares, atque eiſdembeneficium abſolutionis im- pertiri, gratiosè concedimus de plenitudine Apoftolicæ poteſtatis. Per hujufmodi autem conceſſionem nequa- quam intendimus perſonis ſeu fratribus ipſis ad id ta. liter deputatis, poteftatem in hoc impendere amplio- rem, quàm in eo curatis vel parochialibus Sacerdotibus eſt à jure conceſſa: niſi forſan eis Eccleſiarum Prælati uberiorem in hac parte gratiam ſpecialiter ducerent faciendam. Hujuſmodi quoque ſtatuto,& ordinationie bus noſtris adjicimus, ut fratres dictorum ordinum in Eccleſiis vel locis ſuis ubilibet conſtitutis, liberam(ut ſequitur) habeant ſepulturam: videlicet, quòd omnes ad eam recipere valeant, qui fepeliri elegerint in locis & Ecclefiis memoratis. Verùm ne parochiales Ecclefiæ & ipſarum curati, ſive rectores, qui miniſtrare habent Eccleſiaſtica ſacramenta, quibus noſcitur de jure com- petere, prædicare ſeu proponere verbum Dei,& confeſ- ſiones audire fidelium, debitis& neceſſariis beneficiis defraudentur, cùm operariis mercedis exhibitio debea- tur: auctoritate Apoſtolicà conſtituimus& ordinamus eàdem, ut dictorum ordinum fratres, de obventionibus omnibus tam funeralibus, quàm quibufcunque& quo- modocunque relictis, diſtinctè vel indiftin&è c, ad quoſeunque certos vel determinatos uſus, de quibus etiam quarta, ſive canonica portio dari, ſive exigi non conſuevit, vel non debet de jure: nec non de datis vel a Ha dua dictiones, in poſterum: deſunt in antiquioribus codlicibus. b. Al ita: prout uni verſitas cleri,& populi multi- tudo, vel paucitas exigit eorundem, c Videl. tutor petitis.$ia .de caf. pec. b, à filio,$, fin ff. de alim. r leg, Font. 226 aE

227 qualitercunque donatis in morte, ſeu mortis articulo in infirmitate donantis, vel dantis, de qua deceſſerit„quo- modocunque directè vel indirecte fratribus ipſis, vel a- liis pro eiſdem, quartam pattem ſquam auctoritate Apo- ſtolicà taxamus,& ctiam limitamus)parochialibus Sacer- dotibus,& Eccleſiarum Rectoribus,ſeu curatis largiri in tegrè teneantur. Facturi& curaturi, quòd nec alii, nec allis, à quibus quarta hujuſmodi minimè deberetur, ad ipforum fratrum utilitatem vel eommodum hujuſmo- di fiant relicta, aut in eos- taliter data vel donata pro cedant, feu quod in-morte, vel ab infirmis hujufmodi dandum vel donandum fratribus ipfis exifteret,in eorun- dem dantium vel donautium ſanitate, ſibi darivel dona ri procutent. In quibus per ipſos vitandis eorum inten dimus conſcientias onerare: ut ſi(quod abſit) per farres ipfos dolo vel fraude, quiequam inhac parte agi fortaffe contigerit(præterid, quòdcos proptereà diétis Sacerdo tibus, Rectoribus.& curatis teneri volumus) etiam difri- éta ratio in extremi judicii examine requiratur- ab eis. Ultra portionem aufęem hujufmodi nihil valeant paro- chiales rectores, curati,& prælati exigere ſupradi que illis dicti fratres ampliùs impendere ſint adſtricti, neque ad id à quoquam poffint aliqualiter coërceri Nos etenim(ut in cunctis æqualiter& pacificè favente2 Domino procedatur) univerfa privilegia, gratias, indul- gentias, verbo feu fcripto, fub quacungue forma vel expreffione feu conceptione verborum, à nobis vel præ- decefforibus noftris Romanis Pontificibus cuicunque ordinym prædi&orum conceffa, necnon cónfuetudines, conyentiones, tatuta& pacta, in quantum ſunt præmif- fs, vel alicui præmiſlorum contraria, ea penitùs revoca- mus, vacuamus, caffamus&irritamus: quinimò caffa, vacua& irrita nunciamus,& decernimus nulliys- pror sùs- exiftere firmitatis. Cæterùm univerfos Ecclefiarum Prælatos cujufcunque præeminentiæ, ftatås, vel dignita- tis exiftant, ac Sacerdotes parochiales& curatos, five re- ctores prædictos, præſentium tenore rogamus& horta- mur attentè, nihilominusque à eis diſtrictè præcipien- do mandamus, quatenus pro divina& Apoftolicæ fedis reverentia, prædictos ordines& profeſſores eorum ha- bentes affectu benevolo commendatos, fratribus ipſis non fe difficiles, graves, duros, aut afperos, fed potiùs favorabiles, propitios, ac benignos, piâģne munificentiâ Tiberales fe ftudeant exhibere: fic eos in prædicationis officio,& á propofitionmibus verbi Dei,-ac in omnibus aliis ſupradictis, tanquam cooperatores eorum idoneos,| ðc laborum ſuorum participes promptã benignitate reci- piant, ac affectuosè admittere non omittant, ut proinde illis æternæ beatitudinis præmium augeatur,& anima rum ſalutis incrementa felicia procurentur. Nec ipſos lateat, quòd fi fecùs ab eis agi fortaſſe contigerit iu hac parte, Apoſtolicæ ſedisbenignitas, quæ ordines& pto- feſſores eofdem ubere favore proſequitur,& gerit in vi ſceribus charitatis, contra eos non immeritò turbaretur, nec eadem æquanimiter pati poſſet, quin ſuper hoc pro- viſionis opportunæ remedium adhiberet: ipſosq́; nihilo- minũs cœleſtis indigmatio principis digna pro meritisre pendentis, cujus obſe quia fratrum ipforum fedulitas cu» rioſa proſequitur, minimè prætoriret. 1s mas So DE DECIMIS, PRIMITIIS, ET OBLA tionibus, c TITULUS VIII GAP-L + j- A a Al. sta: nihilominuseis difirifte pracipiendo mandantes tre. b Ald propofitionis c In antiq.çod. etiam imprefis defunt kac iria verba: primitiis Q oblationibiss, Clementinarum Lib. tres III. Tit. VII.& IX. 228 ½ Ponit quatuor caſus, in quabuss Religiiſi gra vantes, velfiau» dantes Ecclefias, circa- dscimas ci debitas, fi reaifiti perilos, quoe rum interest non deſiſtunt intra menfèm, vel de ufùrpatis vel retene tis intra duos menfès non fecerintemendam, fufpenfi funt ab officiis admniſtratsonibus, E beneſiitis:@ talia non habentes funt e- communicati. Secluundus, tertius,& quartus caſus ibt, Scu gui. Ioan. And. Clemens V. in Concilio Diennenfi. Eligiofi a quicunque, qui novalium aut alias: decimas Eccleſiis debitas ad eos ex aliqua cauſa legitima non ſpectantes, appropriare ſibi præ- ſumpſerint, aut exquiſitis fraudibus, ſive coloribus uſur- pare; Seu, qui. de animalibus familiarium& paftorum fuorum,velaliorum eriam animalia ipfa eorum gregibus immiſcentium: Seu, qui de animalibus, qua in fraudem Eccleſiarum in plurihus locis emunt, emptaque tradunt venditoribus vel aliis ab ipſis tenenda: Seu, qui de terris- quas tradunt aliis excolendas, decimam ſolvi Eccleſiis non permiſerint, aut prohibuerint: niſi poſt requiſitio- nem per eos, quo fum intererit, ſuper hoc eis factam à prg- miſſis deſtitetint intra menſem, aut ſi de ĩis, quæ conita præmiſſa uſurpare vel retinere præſumpſerint, intra duos menſes damnificatis Eccleſiis emendam non fecerint | competentem: fint,& tamdiu.maneamt ab officiis, ad- | minitrationibus& beneficiis fuis fufpenfi, donec defti- terint& fatisfecerint, ut fuperiùs eft expreſſum. Quod f religiofi hujufmodi adminiſtrationes, vel. beneficia non habeant, eo caſu, quo alii ſupradicti ſuſpenſionis- ipfi fententiam exc mmunicationisincurrant, ante fatis- fa&tionem condignam nullatenùsabíołvendi; privilegiis non obſtantibus quibuſcunque. Caterum præmiſſa extendi nolumus ad, animalia, quæ per religioſorum ipſorum donatos ſeu oblatos tenentur: dum tamen illi religioſis eiſdem cum effectu donaverint. aut obtuletint ſe& ſua. G Decima hen taxationem,& de hoc deſtrahere, vel occupare ort d. loan. And. noneta currente:£ unt collector es propter renta divini officsis deputata, i Idem ża codem I beneficiorum decima. cuivis fimpliciter: conceda- J tur ad tempus, fecundàm taxationem decime in illis partibus, in quibus fiet conceſſio, conſuetam,& ad mo- netam currentem é communiter ipfa decima levari poterit& debebit.. Nec per colle&to leva j ve exactores ipſius decim alia ornamenta divinis of s deputata, ex caufa pigno- ris vel diĝtraétionis capi vel recipi volumus, nec dift feu quomodolibet occupari, tam te REGULARIBUS ET TRANSEUN tibus ad religionem, TITULUS Ii CAP L G Profefi ordinus Mendicantium, etiam licite tranfeuntes ad non Mendicantes, licet adminifirationes habeant, non habent vocera in Capitulo, etiamfi alzi de Capitulo id concedant: nec deinceps sonfè- qui poffunt adminifiratsones, Prioratus vel officaetiam tanguatna UVscarii: nee pro fè vel alitis animarum curam gerere: 7 trritas contra fuctum. Ultimo ponit cafum exceptum. Toan. And. Clemens V. in Concilio Diennenſi. a Dide Cone Tid, ſeſſcar. de reform..I2. b DVide Geminia- num confil.137.& Albertam Brunum confil.gd'. De potefiate inia collectorum,& ſubcollectorum,& an debeat conſtare per literau. us de Retam deciſc 266, in novn. 3 ur:

— 229 T profefores cujufvis- paupertatis ordinis eò li. bentiùs, in qua vocati funt vocatione perſiſte. re, tranſeuntesque ad non Mendicantium ordi- nem in endeus cOnverlari quietiùs itudeant, quò in iphis diicordiarum& fchifmatum produ&tiva ambitio repri- metur a: Sacro concilio approbante ſtatuimus, Mendi- cantes quoslibet, qui ad non Mendicantium ordineseti- am auctoritate Apoſtolicà tranſibunt in poſterum, quivẽ hactenus tranſivetunt, quamvis nunc Prioratus, admini ftrationes, vel officia, aut curamanimarum, vel regimen quodcunque obtineantinibi, vocem aut locum in Capi- tulo nonhabere; etiamfi hoc fibi ab aliis liberè con- cedatur. Ad é Prioratus quoque, adminiſtrationes, aut quæcunque in antea non aſſumi officia, etiam tan quam vicarios ſeu miniſtros vel locorum aliorum tenen- tes: quodáue animarum curam& regimen non pro fe poffint, nec pro aliis exercere. Quidquid autem in con- trariumattentatum faerit, fit irritum ipfo jure, quovis priyilegio non obſtante. Ad illorum autem Mendican. tium ordines, quos Apoſtolica ſedes eo modo ſubſiſte. te c voluit, nt eorum profefforibus ita in illis remane re liceret d, quòd nullum extunc admitterent ad pro- feſſionem eotum, quibuſcunq; conceſſit licentiam genera- lem ad approbaios alios ordines tranſeundi, præſentem nolumus conſtitutionem extendi. CAP. II T Pubes per annuns deferens habitum novitierum, non patenter umab habiin profefforur„Joan, And, Idem. Os, qui deinceps in difcretion vitiorum habitum in aliqu l portaverint, hoc ipſo religi am d nimus efe profeflos: Nifi hujufinodi habitus in colore, fciflura, vel forma ſe diſtinctum patenter exhibeat ab habitu profeſ- ſorum. elligitur profeſ is conſtituti ætate, no- gione per annum K So DE STATU MONACHORUM VEL nonicorum regularium. TITULUS X. CAP. 1 G Pramittitexordium breve inquo conflitutionis caulam ponst, È generale interdiltum Monachorum nigrorum cirea exgufitum ornatum, vel notabilem exceſſum in veſtibus, cibis, potibus, equi- taturit,& lecteſterniis. Clemens V. in Concilio Viennenſi. Einagro Dominico, facrå videlicet Monacho rum nigrorum religione, indecorum aliquid obrepat, aut vitioſum quicquam perniciosè e in ſegetem coaleſcat, ſed ut in illa potiùs flores honoris& honeſtatis fructus in ubertate ſuccreſcant: eis in veſtibus inordinatum omnem ſeu exquiſitum ornatum, aut cul- tum, necnon in cibis& potibus, equitaturis& lectiſter- niis, quemvis notabilem interdicemtes exceſſum. G Specialiter providet circa vefles habitu praximas almutias, capute a, calccamenta, Sonas, cultellos, alearia, ſellas,& flænos ipfò- rum: Q ultimo, circa habitum fuperiorem., Ioan. And. tatuimus, ut fuperior veftis ipforum habitui proxi- wa, nigri, bruni, aut albi coloris exilat, juxta moremo apud eos ſervari ſolitum in regione, quå degunt: nec in qualitate panni regularis excedatur modeſtia, nec qug- a ii a Al reprsmatur. b h manufè. vetuſtaſatis è emenda. t0 ita: Ad prioratus quoslibet ,adminifirationes,aut quecung, etiam annua officzanon affumi, C tanguam vicarios, feu minifiros, vel loça alsorum tenentes,&rcs© Al. Juflinere. d Al liceat, € Al pernicsojam in ſagetem. De{tatu Monachorum,&c. CA- E 230 ratur quod pretiofius& fubtilius,fedquod utilius valeat inveniri. Sit etiam veftis ipfa rotunda per circuitum& non fciffa, nec longitudine nimiâ, aut brevitate notanda: largas.etiam manicas habeat ufque ad dugnum proten- fas, non confutitias vel quomodolibet botonatas. Al- mutiis de panno nigro'vel pellibusj caputiorum loco cum caputiis habitus, quem geftaverint, fint contenti: juxta tamen difpofitionem Abbatis, fciflis fuper hume- ros,& honeſtis caputiis uti poſſint. In veſtibus fenda- tum; ro foderaturis non portent, Æftiy alibus largis aut botis altis pro calceamentis utantur, Nullus 20nam=, cultellum, calcaria cum ornatu deferre, aut cum ſella elavorum ornatu decorata ſuperfluo, vel nimis aliàs ſum- ptuoſa, ſive cum fræno ferraturam ad ornatum habentes equitate præſumat. Rursds in locis, in quibus fuerit congregatio duodecim Monachorum aut fuprà, intra ſepta monaſterii, Abbas, Prior, aut alius præfidens portet flocum de panno, pro flocis aut cucullisinipſo monaſterio conſueto: Monachi verò alii in monaſteriis, in quibus flocos ſoliti ſunt portare, debent etiam uti eis. In aliis autem monaſteriis& intra domos&c alios oratus, u- binoneft tanta congregatio Monachorum, cucullas clau- ſas de ferant& honeſtas. Cùm verò Abbates, Priores, aut alios præſidentes& Monachos alios extra monaſte- rium proficiſci continget, flocum, cucullam, aut capam clauſam habeant,& ſubtus capam, ſi eam portaverint, cucullam deferant, aut ſi maluerint, ſcapulare. Cum- autem ad feryiendum in divinisofficiis albis vel facris yes fibus induentur, aut cùm occupabuntur in operibus, uti eis liceat ſcapulari. Verũm ne ex diverſa acceptione, quam in diverfis regionibus hujuſmodi vocabula, flocus videlicet,& cuculla dicuntur habere, hafitandi cra præmiſſa materia relinquatur: cucullæ nomiae habi- tum longum& amplum, ſed manicas non habentem nomine verò floci habitum, qui longas& amplas habet manicas, nos intelligere declaramus. Q Providet cerca Monachorum confefsonem, communionem, ex.- Hhſitionem regulæ,& inſtructionem novitisrum. Ioan. Andr. Sanè à ſingulis menſibus tam in monaſteriis, gums extra( fublatâ occafione quàcunque) ad confeſſionem faltem femel accedant omnes& finguli Monachi. Etin prima Dominica menfis cujuslibet in monaſteriis ſemper communicent, nifiex caufa fortè, quam Abbati, Prioris aut Pœnitentiariis monaſteriorum non differant intima- re, eorumque judicio vel abftineant vel accedant. Re- gula quoque chm in Capitulo legitur, ab illo; qui præeft ipfi Capitulo, veialieo, cui hoc ipfeinjunxerit, propter juniores vulgariter exponatur: Novitiis etiam fidelis deputetur inſtructor, tam in divinis officiis, quàm in ob- ſervantia regulari. C Providet circa venationes& aucupationes Monachorum. Dan. And. Porròà venationibus& aucupationibus omnes fem- per abſtineant, nec eis intereſſe, aut canes, vel aves ve- naticas per ſe vel alios tenere præſumant, nec à familia- ribus ſecum morantibus teneri permittant, niſi ſaltus, vi- varia, vel garenas proprias, vel jus venandi in alienis ha- berent, in quibus cuniculi vel ferg aliæ forfan effent,quo cafu hoc eis permittitur: dum tamen intra monaſteria feu domos, quas inhabitant, aut eorum clauſuras, vena- ticos canes non teneant, nec venationi præſentiam exhi- beant perſonalem. Q Punit certos pradictorum transgreffores: ommes alios puniri jubens juxta difëiplinam regula. Ioan, And. i RS Si quis autem præmifforum temerarius extiterit vio- à Iſte s. comprehendit canonicos regulares, ne rubrica fit fise perflua, contra i. fi quando.de legat.1.€ c Joista. de majorit. g bed, g Kkkk 2

231 lator, regulari ſubjaceat diſciplinæ. Et nihilominũs ſi ſotulares non corrigiatos& altos, aut caputia(, ut præ- fertur) non fiſſa portare præſumpſerit, ſiquidem Abbas, vel Prior non habens.Abbatem proprium fuerit, per an- num fe noverit à beneficiorum collatione fafpenfum: Si verè alius fuerit, ab adminiftratione, fi quam obtinet, ſit per annum ſuſpenſu uòd. fi nullam habeat, co i- pfo perannum. reddatur inhabilis ad adminiſtrationem & Eccleſiaſticum beneficium obtinendum.. Si: qui: verò eorum venationiaut aucupationi clamofæe, velaliàs cum canibus aut. avibus.ex propofito interfuerint, juxta” præ- miſſam perſonarum diſtinctionem, dictarum ſuſpenſio- nis& inhabilitatis pœnas ꝑer biennium ipſo facto ine. currant. Abbateautem vel Prioreà collatione(ut: præ- mittitur)beneficiorum ſuſpenſo, ad Priorem clauſtralem, cum confilio& aſſenſu Sonventùs vel majoris partis. i: pfius, eorundem beneficiorum collatio devolvatur. Providec contra profeſſos eruntes ad curias principum vel aliàs vagantes, velintra fepta monaflerii armatenentes Ioan, And. Quia verà nonnulli Monachorum ipforum.(ficut ac- cepimus} fuavi jugo obfervantiæ. regularis-abjeĉto ,. in- terdum( propriis reli&is monafteriis fe in eis fecurè mo- rari non. pofle fingentes, vel alio colore quæfito) per cu- zias principum evagando diſcurrunt:& niſi à Prælatis eorum petita penſio vel ſubventio aſſignetur eiſdem, conſpirantes in illos, eiſque proditionem vebalia gra- via imponentes, eos capi& incarcerari ĩipſorumque mo- naſteria comburi procurant,& interdum monaſterio- zum. ipforum. bona in totum vet æ in partem non mo- dicam occupare præſumunt: Nos eornm. in hac parte €probis aufibus-obviare volentes, hoc edie perpetuo prohibemus, ne Monachiaut regulares Canonici admis niftrationem aliquam non habentes, ad curias Brincipum abfque fpeciali-Prælatorum fuorum licentia fè conferre ptæſumant. Qudd ſi ũt ſuisb s aut monaſteriis da- mnum aliquod inferant b,. ad diĉtas curias fe conferre præſumꝑſerint, excommunicationis ſententiam eos in- currere volumus ipfo facto.. Prælatis eorum diſtrictè nihilaminàùs injungentes, ut ipfos à præditarum. curia xum acceſſu,& aliis quibuslibet vagationibus& diſcur- fu diligenter compefcere,ac fuper hoc non parentes: eif-| dem, ſeverè cortigere nonomittant. Præfatæ quoque ſententiæ,. Monachos intra ſepta monaſteriorum, ſine licentia Abbatum ſuorum artma tenentes, decernimus ſubja cere €, Providet circa Monachorum fölitudines, Iðani And! 8 | Ad hæe prædeceſſorum noſtrorum veſtigiis inhæren- tes, perpetuo prohibemus edicto, ne Monachi ſinguli in ſingulis ſibi commiſſis adminiſttationibus vel. Prio. ratibus habitare præſumant: Sed ſi proventus Priora- tunm. feu adminiftrationum: hujufmodi: duobus- fortë hon. fuppetant,, iidem. Prioratus. feu adminiſtrationes, niſi per Abbates ad ſuſtentationem duorum ſufficientes reddantur, locisaliis vicinioribus, ad eorum monaſteria pertinentibus,, vel ipforum monaſteriorum officiis, aut inter fe invicem, prout eritcommodius, cum conſilio& àflenfu Abbatum, per locorum ipforum ordinarios uni- antur: Monachislocorum, quæ aliis unientur prioribus, ad clauſtrum primitùs revocandis,& Cleticis fervitutis ibidem, de locorum ipforum proventibus provifione de- bita facienda: j G Providet de Priorum atate,ér ipforum fäcerdotio profefione, ent ent Clementinarum Lib. III. Tit. X. © habitatione: loan. And. Cæterum Prioratus conventuales alicui, niſi XXV. an- num attigerit: alii verò curam animarum habentes, etſi cura ipſa per ſeculares habeat Presbyteros exerce- rum | f | | + Velin partenon modica, b Vide quiſquis. fut. C. 2 doye 3 fiO loan. And. In c. in pænis. de reg. jur. libic. 222 2 ri, cuiquam nifi XX. annum peregerit, conferri nequeant aut committi. Qui autem prioratus iſtos vel illos ha- buerint, intra annum computandum à tempore colla- tionis ſeu commiſſionis{ibr tattæ ac ci» er naſſeſſionis eorum adeptæ, vel intra vigeſimum quintum ætatis ſuæ annum, iante annum iplum non conventuales Priora- tus eis commiſſi fuerint, aut collati, fe faciant ad facer- dotium promoveri. Quọd fi( ceffante rationabili cau- så} non fecerint, co ipfo,nullâ etiam monitione premif- så, prædi&is Prioratibusfint privati, qui ipfis iterùm eâ vice nullatenùs conferantur,- Sanè Prioratus aliquis, five adminiftratio committi alicui vel- conferri non pof- ſit, niſi expreſsè profeſſus fuerit ordinem monachalem: neque Prioratus aut adminiſtrationes extra monaſteris obtinentes, permittantur in monaſteriis,ſed teneantur in ipſis Prioratibus ſeu adminiſtrationibus(quàcunque non obſtante conſuætudine) refidere: niſi ex ſtudiorum vel alia cauſa rationabili ad tempus fortè ab hujuſmodi reſidentia excuſentur. Providet de Moanachorum ordinatiane& iplarum dorna: Ioan. And Ad ampliationem autem cultũs divini, ſtatuimus, quòd. Monachi. quilibet: ad monitionem Abbatis fe fa- ciant ad omnes ordines ſacros(excuſatione ceſſante le- gitimâ.)promoveri: Rursùsut ipfis Monachis proficien- di in.fcientia{ via: opportuna non defit, in fingulis iplo- rum monaſteriis, quibus ad hoc ſuppetunt facultates, ido- neus teneatur magiſter, qui eos in primitivis ſcientiis in- ſtruat diligenter G Confirmat dr innovat decretalim fupra eodem, Cam ad mee naſterium.& cap. In ſingulis h. d. Ian. And. Træmiſſa igitur amnia,& ea nihilominũs:, quæ felicis recordationis Innocentius Papa quartus prædeceſſor no- ſter, circa ſtatum Monachorum ipſoram pro uberiori cultu obfervantiæ regularis, quoad ufum camifarum, abdicationem proprietatis, ſilentium,& eſum carnium, | ac de eorum Capitulisde triennio in triennium celebran- dis,& etiam quoad'quælibet alia ftatuit(quæ omnia ine novamus& approbamus) expreſsè volumus& ſtatuimus- firmiter. obfervari CAP. IĮ G Momalis; qua'nulli fubfunt nif Papa, é Canonici ſecularei. ber ordinarios ,@ alia exempta. per fuos Pralatos debent annis fine gulis viftar. Et ponit numerum perfonarum-vifitationi intereffe der bentium,.d. Toan: And: Idem żin eodem: Ttendentes a, quòd ubi gubernaculum diſcipli- næ contemnitur, reſtat, ut religio naufragetur: pro- videndum cenſuimus eſſe præcipuè, ne per contemptum- hujuſmodi in his, quæ ſe Chriſto voto celebri deſponde- runt, quicquam reperiatur ineongruum, quod in regu- laris ponat honeſtatis gloria maculam,& divinam me- ritò poſſit offendere majeftatem. Hos igiturfacro apa proðante concilio duximus ftatuendum, ut fingula Moe nialium monaßeria per ordinarios, exempta videlicet, quæ ita ſedi Apoſt. quòd' nulli alii ſubiecta noſcuntur, Apoſtolicà: non exempta verò, ordinarid auctoritate, ac exempta alia- per alios, quibus ſubſunt, annis ſingu- lis debeant vifit Vifi es autem hujufmodi ſo- licitudinis ftudium diligenter impendant,ut Moniales ipfæ(quarum nonnullas dolentes- audivimus 1n fub- fcriptis excedere} pannis fericis,, variorum foderatu ſandalitlis, comatis& cornutis exinibus, ſcacatis& gatis caputiolis non utantur: non choreas, non fefta fecularium proſequantur, non die nactuve pet vicos& plateas incedant, aut voluptuoſam aliàs vitam du- cant, easq̃ue ſolettiùs retrahant ab iní B buslibet& mundi hajus illecebris, ac inducant cataem ari tator tentis qul- a. Vide Conc, Trid. fef.z5. de rogularibits, C- pe ad im-

g omnis e h kauimus fis domi 22 De religio ad impendendam in monafteriis itis devotum& debi- gquòd ſecùs egerint, ſe noverint incurſuros, diſtrictiùs tum virtutum Domino famulatum. Ad qug omnia ob-| fervanda Moniales eafdem(non obſtantibus exemptio- nibus& privilegiis quibuſcunque, quibus tamen quoad alianolumus præjudicium generari) per illos, de quibus fuprà ditumeft, compelli jubernus remediis:opportu- his. Statuimus infuper, ut quævis ad regimen Abbatia- rum aſſumptæ, in monaſteriis, in quibus Abbatiſſæ ſunt ſolitæ benedici, intra annumà ſuæ confirmationis tem- pore computandum a, munus benedictionis ſuſcipiant: alioquin à jure fuo(niſi ſubſit cauſa rationabilis) pror- fus fe noverint cecidiffe: perillos, ad quos id pertinet, proviſione de Abbatiſſis monafteriisipliscanonicè faci- endå. Ilas quoque$ mulieres, quæ vulgò dicuntur Ca- nonicæ ſeculares,& ut ſeculares Canonici vitam dycunt, non renuntiantes proprio, nec profeſſionem aliquàm fa- cientes, per locorum ordinarios, fi exempte non fuerint, fuâ: fi verò eemptæ fuerint, Apoſtolicà auctoritate præcipimus viſitari: Per hoc tainen non intendentes ea- rumftatum, regulam, feu ordinem approbare. Ipſos au- tem viſitatores Notariis duobus,& perſonis duabus fug Eccleſiæ, quatuorque viris aliis honeſtis utique& matu- tis præcipimus inea, quam vifitando facient, inquiſitio- ne fore contentos, Si quiveròvifitatores ipfos in præ- mifisimpedire præfumpferint, feu aliquo præemifforum (niſi moniti reſipiſcant) ipſo facto excommunĩcationis ſententiam ſe noverint incurſuros, privilegiis, ſtatutis,& quibuslibet in contrarium minimè va- turis, z= DE RELIGIOSIS DOMIBUS, UT EPISCOPO ſint ſubjectæ. TITUVUS XL CAP L Aulieres ſtatum Beguinarum ſectantes,&. de novo aſſumen- Les, ac Reltgioſi in hoc dantes conſilium vel favorem, apſo facto ſunt sexcommunicatt: ftatus tamen pænisentralis per hocnon interdict- tur: fecundam Paulum. Clemens V. 4 Concilio Diennenſi. Um de quibufdam mulieribus, Beguinabus vul- gariter nuncupatis{quæ cùm nulli promittant _dobedientiam, pec propriis renuntient, neque piofteantur aliquam regulam approbatam, religiofæ nequaquam exiſtunt: quanquam habitum, qui Beguina- zum dicitur, deferant,& adhæteant Religioſis aliquibus, ad quos ſpecialiter trahitur affectio earundem) nobis fi- de dignå relatione infinuatum extiterit, quòd earum aliquæ, quaſi perductæ in mentis inſaniam, de ſumma Trinitate ac divina eſſentia diſputent& prædicent, ac circa fidei articulos& Eccleſiaſtica ſacramenta opinio- nes catholicæ fidei contrarias introducant,& multos ſu. per his decipientes ſimplices, eos in errores diverſos in ducant, aliaque quamplura periculum animarum pari- entia c fub quodam velamine fan&itatis faciant& com- mittant: Nos tam ex ħis, quàm ex aliis de ipfarum opi- nione finiftra frequenter auditis, eas meritò fufpedtas habentes, ftatum earundem facro approbante Concilio perpetuò duximus prohibendum,& à Dei Ecclefia peni- tus abolendum: eiſdem& aliis mulieribus quibuſcun- que ſub pœna excommunicationis, quam in contrarium facientes incurrere volumus ipfo facto, injungentes ex- preſsè, ne Ratum hujufmodi, dudum fortè ab ipfis af- ſumptum, quoquo modo ſectentur ulterids, vel ipſum aliquatenùs de novo aſſumant. Prædictis verò Reli- Sioſis, per quos eædem mulieres in hujufmodi Beguina- gii ſtatu foveri,& ad ipſum ſuſcipiendum induci dicun- tur, ſub ſimili excommunicationis pœna, quam eo ipſo, —— va à al. numerandum. b Did. Archidiacomam in c, F quis Luadente, 7, geg. C al parantia, | inhibemus, ne mulieres aliquas prædictum ſtatum(ut præmittitur) dudum aſſumptum ſectantes, aut iplum de novo foxlitan aſſumentes quomodocunque admittant: ipfis ſuper eo ſectando vel aſſumendo præbentes ullo modo conſilium, auxilium, vel favorem, nullo contra præmiſſa privilegio valituro. Sanè per prædicta pro- hibere nequaquam intendimus, quinũ fuerint fideſes a- liquæ mulieres, quæ promiſsa continentià, vel etiam non promiſsã, honeſteè in ſuis converfantes hoſpitiis, pœ- nitentiam agere voluerint,& virtutum Dominoinhu- militatis{piritu defervire, hoc eifdem liceat, prout æ Dominus ipſis inſpirabit. CAP. IL G Ponensconfitutioni caufarm fatuit hoſtitalia reformati per Collatonss:pſorum,&- cogi Rectores eorum ad conſervationem loco- rum& ſiiorum jurium,& ad hoſpitalitatem tenendam: ſtatuens per locorum ordinarios ſupplert defectum vel negligentians Collato- rum, etiam circa exempta, Toan, And. Idem. Qe contingit interdum, quòd xenodochiorum Cleproſariarum, eleemoſynariarum, ſeuhoſpitaliu Rectores, Iocorum ipſorum curã poſtpoſità, bona, res& jura ipforum interdam aboccupatorum& ufurpatorum manibus excutere negligunt: quinimò ea collabi& de- perdi, domos& ædificia ruinis deformari permittunt. & nan attento, quòd ioca ipfa ad hoc fundata,& fide- lium erogationibus dotata fuerunt, ut pauperes, infecti- gue leprâ reciperentur inibi,& ex proventibus fuftenta- renturillorum, id renuunt inhumaniter facere, proven- tus eofdem in ufus fuos damnabiliter convertentes é: cùm tamen€a, quæ ad certum ufum largitione{ùnt de- ſtinata fidelium, ad illum debeant, non ad alium(falvå quidem ſedis Apoſtolicæ auctoritate) converti: Nos in- curiam ¢& abufum hujufmodi deteftantes, hoc facro Concilio approbante ſancimus, ut hi, ad quos id de jure vel ſtatuto in ipforum fundatione locorum appofito, aut ex confuetudine præfcripta legitimè, vel privilegio fedis Apoſtolicæ pertinet, loca inſa ſtudeant in pradictis o- mnibus ſalubriter reformare, ac occupata, deperdita,& alienata indebitè, in ſtatum reduci debitum faciant,& ad ipſarum miſerabilium perſonarum receptionem& fuftentationem debitam, juxta facultates& proventus locorum ipſorum Rectores prædictos compellere non o- mittant. In quo, ſi fortè commiſerint negligentiam vel defectum, ordinariis locorum injungimus, ut etiamſi pia loca prædicta exemptionis privilegio munita conſi- ſtant, per ſeipſos vel alios impleant omnia præmiſſa& ſingula,& Rectores eoſdem utique non exemptos, pro- priâ: exemptos verò& alios privilegiatos, Apoſtolicà ad id auctoritate compellant. Oontradictores cujuſcunque ftatůs aut conditionis exiftañt, ac præbentes eifdem cir- ca præmiffa confilium, auxilium, vel favorem; per cen- furam Ecclefiafticam& aliis juris remediiscompefcen- do: nullum tamen per koc exemptionibus feu privilegiis ipfis, quoad alia, præjudicium generando. G Pracipit hofþitalia in beneficium non eancedi, nifi in duobus caſibus,& reprobæt contrariam confuetudinem, fubmittens, Quae les efè debeant, quibus adminifiratio ipfà committitur,€ de ipfà- rum juramento, inventario G ratsonereddenda: r decretum afia ponit. loan, Andr. n Ut autem præmiffa promptiùs obferventur, nullus ex locis ipfius fecularibus Clericis in beneficium confe- ratur, etiamſi de conſuetudine(quam reprobamus pe- à al. ita: prout ipſit Dominus miniſtrabit. b Ad hunc locum vid. l. legatum, fde adminifè. rerumad civit. pert.c. ravera, de d confi difi. 2, ver. not. c. quamuui. de fœn lib. 6. c al injuriam. Kkkk 3 bus, ut Epifcopo,&c. 234

235 nitùs) hoc fuerit obfervatum, nifi in illorum fundatione fecùs conftitutum fuerit, feu per ele&ionem fit de Recto- ze locis hujufmodi providendum. Sed eorum guber- natio viris providis, idoneis,& boni teftimonii commit- tatur, qui ſciant, velint,& valeant loca ipſa, bona eorum, ac jura utiliter regere,& eorum proventus& reditus in perſonarum uſum miſerabilium fideliter diſpenſare,& quos in uſus alios bona prædicta convertere præſumptio veriſimilis non exiſta:: in quibus ſub obteſtatione divini judicii illorum, ad quos dictorum locorum commiſſio pertinet, conſcientias oneramus. Illi etiam, quibus di- torum locoram gubernatio feu adminiftrasio commit- tetur, adinftar tutorum& curatorum juramentum præ- ftare, ac de locorum ipforum bonis inventaria a confi- cere,& ordinariis ſeu aliis, quibus ſubſunt loca hujuſ- modi, vel deputandis ab eis, annis ſingulis de admini- ſtratione ſua deneantur reddere rationem. Qudòd fl ſe- cùs à quoquam fuerit attentatum, collationem, pro ¿:: 7 j ſionem, ſeu ordinationem ipſam carere decernimus o- mni robore firmitatis. Declarat conſtitutionem non entendi ad hoſſtitalia Religioſo- pum é militarium ordinum, b. d. Præmiſſa verò ad hoſpitalia militarium ordinum, aut religioſorum etiam aliorum extendi minimè volumus: quorum tamen hoſpitalium Rectoribus in ſanctæ obedi entiæ virtute mandamus, ut inillis ſecundum ſuotum or- dinum inſtituta& antiquas obſervantias providere Pauperibus,& hoſpitalitatem debitam in illis tenere pro curent: ad quod. per fuperiores eorum arctà diſtri- ctione cogantur, ſtatutis aue conſuetudinibus quibusli- bet non obſtantibus in præmiſſis. Conſervat antiquas conſietudines talium locorum, circa di- vina oſficia& ſacramenta. loan, And. Cæterùm noſtræ intentionis exiſtit, quòd ſi qua ſint hħofpitalia, altare, vel altaria,& cœmeterium ab antiquo habentia,& Presbyteros celebrantes& facramenta Ec- clefiaftica pauperibus miniftrantes,feu fi parochiales Re- ctores conſueverint in illis e exercere pramiffa, antiqua confuetudo fervetur, quoad exercenda:& mi ſpiritalia ſupradicta. r bad DE JURE PATRONATUS FITULUS XLE CAR L- T Siprafëntatis ad Ecolefiasper patronos Bcclefiaflicos, in quiz fus ipf non conſiueverunt omnia onera ſaßhportare, non afagnetur in- zra ter minum competentem congrua portio, dicteſanus eam aſfu. eare debebit. Quod locum non habet, quando onera funtper pagro- nos fupportanda. h; d. Ioan, And. Clemens V. ın ConcrlioVienmnanf. T conftitutio ,quæad Ecclefiam aliquam quem- vis etiam ad exemptorum præſentationem admitti conſuetudine non obſtante contrarià proliibet, niſi præſentato de proventibus ejuſdem Ec slefiæ, talis soram- diæcefano portio- fuerit affignata, unde jura poſſit Epiſcopalia ſolvere,& ſuſtentationem habere congruam, ſicut expedit, obſervetur, ipſam de- clarare, ac d gquædain adjicere confu tta hujufmodi facri Concilii approbatione providimus: Diœcefanis fub ob- teſtatione divini judicii diſtrictiùs inhibentes, ne præ- ſentatum uem per quamcunque perfonam Eccle- ſiaſticam jus præſentandi ad Eccleſiam aliquam ha- bentem admittant, niſi intra certum terminum com- petentem, per diœcefanos ¢ ipfos præſontantibus præ- figendum, ipfi præſentato fuerit corameis(ut præſcri- Clementinarum Lib. III. Tit. XII.& XIII. iſtranda 226 | bitur 2) congrua de proventibus. Ecclefi portio affi gꝑnata. Quam ſꝛ forſan iidem præſentantes intra termie num ipſum aſſignare neglexerint, ne factum corum noceat præſentato, ſtatuimus, ut extunc diceceſani de- beant pꝛæſentatum niſi aliud canonicum obſiſtat) ad- | mittere,& in pœnam præſentantium ad diœceſanos ipſos poteſtas aſſignationis hujuſmodi devolvsatur. Pra- cipimus autem diœcefanis eiſdem, ſub ipſius obteſta- tione divini judicii, ipſorumque conſcientias oneramus, quòd moderationem portionis b ipfius debitè faciant, nec odio velfavore, vel aliàs in pluri vel minori circa illam fcienter excedant., Sanè in prioratuum vel alio- rum,tam regularium, quàm fecularium locorum Eccle- fiis». in quibus Religiofi vel alii pad quos eorum reditus pertigere noſcuntur, prædicta confueverantonera fup- portare, præmiſſa nullatenùs obſerventur: fed onera Ce mnia, quæ Eccleſiarum ipſarum perpetuis Presbytetis, aut Vicariis incumberent, ſi dicta eis afſignatio facta eß- ſet, Religioſi& alii ſupradicti plenè ſubire, ac Presbyte- ros, ſeu Vicarios ipſos decenterttactare, necnon ſuſtenta- tionem eis præſtare ſufficientem& congtuam tenean- tur. Ad quæ omnia integraliter adimplenda,& nihilo- minũsad obſerVationem debitam aſſignationis per dicæ- ceſanum in caſu alio ſut præmittitur) faciendæ, Religio- ſos prædictos,& alios quoslibet à diœceſanis eifdem Ec- cleſiaſticà volumus cenſurà compelli: Non obſtanti- bus exemptionibusaut aliis quibuslibet privilegiis, cor- fuetudinibus, vel ftatutis, qua circa premiffa, veFeorura aliquod Religiofisipfisaut aliis-, in nullo volumus fufe fragari, CAP. H. G In piures haredesunius ex pluribus patronis tranfit jus paa eronatus per ſtirpes, h. d. boan Andr. Idem. c ab unoex patronis Ecclefix relicti hæredes, vocem duntaxat unius habebunt in præſentatione Rectoris. Et(ut faciliùs provideatur Eceleſiis) non in- conyeniens reputamus, patronos ipfos inter fe poes liberè convenite, de Rectore ab eis alternis vicibus præ- fentando: Quibus etiám eg eadem caufa permittimus, ut plures ad vacantem Ecclefiam poflint co modo præ ſentare perſonas, quòd una ex eis eligi per Epifcopumas valeat& adniitti- to DE CEN US, EXACTIONIBUS, & procurationibus. FITULVYVE DIIIE CËP ire tenentur onera, qua intumbebuant Eccleſſi per gio, exemptione vel a» Ip iD I: Q Religiofi fi eos ante hoc Concilium acqui, ii: nifi privile lia juſtd cau ventur: gua privilegia vek exemptiones non jie vant is Ecciefiis ŝli Clemens V. in Um ſit naturæ h neta, qui re in perpetuum ut Religioſi quicunque pro monaſteriis& Eccleſiis, quæ ad eos quocunque ſint titulo devoluta, ptocurationes Le» gatorum ſedis Apoſtolicæ, ac jura Epiſcopalia,& alia præſtari pro ipſis, antequam adeos perveniffent, folita, promptè ſolvere ſtudeant: niſi forfan tedis MEER privilegio, exemptione, vełaliâ causâ legitimā„ab is ſe valeant excuſare. Privilegia verò, ſeu exemptiones nu- juſmodi ad monaſteria, ſeu Eecleſias, quæ ad cas obvenis re continget in põfterum volumus non extend —— m Concilium acquirendi:.d: loan. Aud. num, illos non recufare 0- moda complectuntur, hãe aliturå conſtitutione ſaneimus a al, Inventarium. b al Ecclefiaſticd. c alitas in ilis partibus d In anliquiorib. codicibus conſtanter legitur fta: Ac ci quadam Ge.€ al. Epifiopos, a al Pramitiitur:'b al penfioniss€ De intellectu vide Lambertin, de jure patron, art, 18. G. 1. part. di num. dJ. CAP.

jiti heredis rohé Tene rfentationo lis) non 1b ser ſe poed », 237 De celebratione Miſſarum,& aliis diy. offic. 238 CAP. II. Q Ponit quadam gravamına, qua Pralatsinferebant exemptis pracipuè Ciſtercienſibus,& illa fieri Prohibet: ſtatuens, quòd Ep- Sopiqui in monaflertuflercienfis ordinis charitative procurantur, Jim contenti cibariis, qua per shlos fibs minifirantur, Sz vero pre- curantur ex debito, ipfis volentibus carnes minifirari debent extra Jipta monafleris, vel faltem extra portam, que dicitur Regularis, Poforum etiam Elæemeſpnarti fiagmenta mmenfarum poffunt paupe tibus eregare. l. d. Io. Andr. Idem. D a noftrum(quod dolentes referimus} pervenit “Rauditum, quòd Ecclefiarum Prælati ad monafteria Ciftercienfis ordinis accedentes, licèt ab eis ckaritati- vè recipiantur,& eis curialiter neceſſaria miniſtren- tur, cibis tamen regularibus non contenti, contra pri- vilegia dicti ordinis carnes petunt,& ſi eis non mini- ftrentur, auferunt violenter, Et licètin locis eifdem» r, fiant cleemofynæ competenter, ipfi tamen Prælatiipfis Religioſis invitis alias eleemoſynas faciunt, etiam ina- liquibus locis, in quibus procurationes nonhabent, de confuetudine vel de jure. Pro equitatúris quoque fer- tandis, licèt ferris non egeant,& coci eorum{ui officii ratione pecuniam exigunt& extorquent: Nec compo. Etiones ſuper procurationibus inter Prælatos ipſos& eos initaseis fervant. Ipſis etiam in recipiendis procu- rationibus ita grav unt, quòd ipfis in eórum mo- naſteriis& Eccleſiis procutationes recipientibus, longi temporis victum brevis hora conſumit:& dum procu- rationes recipiunt, canes venaticos, falcones& acci- pitres ſecum habent. Et niſi voluntati ſatisfiat eorum, valvæ monaſteriorum ſeu Eceleſiarum per violentiam fapè franguntur,& ornamenta Ecclefig exportantur, pluresúue procurationes recipiunt unå die{edis Apo- dtolicæ privilegio non ſuffulti, interdum in pecunia nu- merata, viſitationis etiam officio non impenſo,& oc- caſione dictarum procurationum iidem Prælati ab ipſis frequenter exigunt, quæ illis folvere non tenentur, in- tolerabilia eifdem gravamina cumulantes. Sunt é& nonnulli, qui procurationes nunciorum Apoſtolicæ ſe- dis, aliaque extraordinaria onera exemptis& aliis Re- ligioſis pro majori parte imponunt, ut fe ac Presbyte- ros liberent ſeculares, Religioſos ad ordinandum hu- juſmodi onerum diſtributionem minimè aſſumentes: Jn multis etiam aliis præfati Prælati, exempta mona- ſteria,& ipſorum Eccleſias utroque illis jure ſubjectas, gravant in procurationibue recipiendis,& oneribus inſolitis imponendis. Nos igitur fuper his volentes dev opportuno remedio providere, ſacri approbatione Con- cilii duximus ſtatuendum, ut ſi Epiſcopi non causã vi- fitationis, fed charitativæ hoſpitalitatis, ad monaſte- gia venerint ſupradicta, victualia gratiosè recipiant, quæ charitatis gratià eis fuerint miniſtrata. Ipfis au- tem Epiſcopis, ad monaſteria venientibus ſupradicta,& procurationes ibidem recipientibus fibi debitas de ju- re communi, conſuetudine, privilegio, vel jurealio fpe- ciali, in domibus ipſorum monaſteriorum, extra ta- men ſepta ipſorum exiſtentibus, ſi quæ fuerint ad hoc aptæ, alioquin intra ſepta ipſa, non tamen intra por- tam, quam segularem appellant, carnium pro congruen- tia temporis fi voluerint( privilegio non obftante quo- cunqʒ) cibaria miniſtrentur. Nec inconveniens reputa- mus, fi fragmenta, qux de menfis ipforum Epifcoporum & fuorum familiarium colliguntur, per ipforum Epifco- porũ Eleemoſynarios ibĩdẽ pauperib. erogentur. Ab aliis autẽ gravaminib. expreſſis ſuperiùs, Prælati diligenter —— a Did. c. cum Apoſtolus: extra de cenſib.& cap, 2,2,7 3- eod. tit. lib. 6. é vid. Concst. Trid. fef.z4. derefor..3. ubi plenè de Materia vifitatsonis, b al funtetiam, és. c al stasdiligene ter prorfiu abfineant. abſtineant, ſi Dei& Apoftolicæ fedis indignationem vo- luerint evitare. CAP HEL G Dræcefani, guikushoc conflat, slos gus exigenda à Clericis pedagia, velguidagia excommunscati funt Velinterdifi, publicare debent doan And. Idem in eodem. Ræſenti à conſtitutione jubemus, ut locorum dicœ- ceſani contra eos, qui ab Eccleſiis vel perſonis Eccle- ſiaſticis ꝑro earum rebus propriis, quas non negotiandi causå deferunt, aut deferri faciunt, veltranfmittunt, pe- dagia vel guidagia fuo vel alieno nomine exigunt, vel extorquent in animarum ſuarum periculum,& eorum à quibus ea exigunt, præjudicium& gravamen, excommu- nicationis& interdicti ſententias à jure prolatas, poſt- quam de his ipſis conſtiterit, omninò publicent, vel à ſuis ſubditis tamdiu faciant publicari, donec illi ſic exacta c reſtituerint,& de tranſgreſſione hujuſmodi ſa- tisfecerint competenter, %5 T40 DE CELEBRATIONE d MISSARUM, & aliis divinis officiis. TILU LUS KXIF CAR L g Pralati, ad quos ſpectat correctio,& illis negligentibrus, ſupe- riores ipforum debent efè fèliciti, ut horis debitu in cathedralibus, regularibus, d collegiatis Ecelefiis Hora Canonica devote pfallana tur: guod. in Ecclefiis aliis celebretur convenienter C debite diura nuum officaum, C· nocturuums principaliter hoc intendit, Io, Aud. Clemens V. an Concilio Diennenſi. Ravi e nimirum turbatione movemur, quòd ex nonnullorum Rećctorum negligentia, quæ dum {pem impunitatis permittit, multam nutrire pe- ſtilentiam conſuevit in ſubditis, plerique Eccleſiarum miniſtri modeſtià ordinis Clericalis abjectà, dum offerre Deo ſacrificium laudis fructum labiorum ſuorum in pu- ritate conſcientiæ& animi devotione deberent, Horas Canonicas dicere, ſeu pſallere, tranſcurrendo, ſyncopan- do, extranea quidem& plerunque yana, profana,& in- honeſta intermiſcendo colloquia, tardè ad chorum con- veniendo, ſeu Eccleſiam ipſam abſque rationabili cauſa ante finem officii exeundo frequenter, aves interdum portando, feu faciendo portari ,canesgue fecum ducen- do venaticos, ac quafi nihil prætendentes de clericali militia, in corona, veſtibus,& tonſura, divina etiam ce- lebrare, aut eis intereſſe nimis indevotè præſumunt. Nonnulli etiam tam Clerici, quam Laici, præſertim in fe- ftorum certorum vigiliis, dum in Ecclefiis deberent o- rationi inſiſtere, non verentur in ipſis, earumque cœme- teriis choreas facere diſſolutas,& F interdum canere- cantilenas, ac multas inſolentias perpetrare, ex quibus Eccleſiarum& cœmeteriorum violationes, inhoneſta. variaque delicta quandoque ſequuntur,& Eccleſiaſticum plerunque perturbatur g officium, indiving majefta- tis offenſam,& aſtantium ſcandalum populorum. In multis inſuper Eccleſiis cum vaſis, veſtimentis,& cæte- ris ornamentis ad divinum cultum neceſſatiis, indecenti- bus utique(penſatis earum facultatibus) deſervitur. Ne igitur tranſgreſſiones invaleſcant hujufmodi 3 aliisque veniant in exemplum, ſacri Concilii approbatione hoc a Nota quod res Clericorum gaudent eodem privilegia, quo res Eccleſiarum. cap. ultim. de vit.& honeſt. Cler. c. Eccleffarum ſer- vos. 42. ꝗ. 2. Auch. b al. de apfis ets confisterit, Cc. c alex- torta. dalta: de celebratione Miflarum, é aliorum o rum..€ De materia hujus Clement. preter Dof. hic, vide Canoa nifiasin cap. 1.€ c, dolentes. ext. de celeb. Aiſſar. f al. sta:# tiam interdum,&c. g ak perturbant. Kkkk 4

239 Clementinarum Lib. .... ficri prohibentes, fancimus:ut illi, ad quos id pertinet, & in eorum 4 fi onan 1e.exem pti non fint, negligen mv vel defec€ pti fie- ipforum legatâ) circa nda, nec- rint, aut (omni ne aere? enitùs umf fingula corrig i Regularibus,& Collegiatis Ec- debitis devote pſallatur: In aliis verò con- & debitè celebretur divinum a: diurnum& nocturnum officium, ſi Dei& Apoſtolicæ ſedis indigna- tionem evitare voluerint, pam curent diligentiam adhibere: contrad tes per cenſuram Eccleſiaſticam- (dummodò ad eos illam exercete pertineat) aliisque liis compefcend, facientes prout-ad is& aliis ,quæ ad divinum cultum,& mo rum refor onem pertinent, ac Eecleſiarum& cœme- teriorum reſpiciunt honeſtatem, ſaerorum ſtatuta Cano num, adc ciendà dil ligens curent adhibere ſtudium, irrefragabiliter obſervari. CAP. II. G Clerici etiam Religioſi, domeſtici commenſaloés Cardinalium vel Epifisporus, fè poffunt ais in divinis officiiscoaptare,.d, Toan. And: Idem in ecdem. pe” prorfüs& congruum arbitrantes, quòd!e- ici tam Religiofi, quàm alii Cardinalium facro- ſanctæ Romanæ Eccleſiæ, ac quoru nque Pontificum, gratiam& onem Apoſtolicæ ſedis habentium, commenfales domeftici fe. poffint ipfis in divinis officiis coaptare, ut illud, quod iidem Cardinales, feu Pontifices dicent officium, licitè. dicere valeant: Nec ad dicendum aliquod aliud'teneantur, facri approbatione Concilii in- dulgemus: į In hae verò fa IMI. Tit XV. XVI tias referamus. Hac i8i pt tur confiderationc in ſtitutionem à bonæ memoriæ Urban o Papa quarto prg- | deceffore noftro fuper hoc e editam, de flatrum noſtro- I | f f rum confilio diſtricte pra eip imus obſervari; cujus te- nor ſequitur in hæc verba: Urbanus Epifcopus, fervus lervorum Dei, venerabilibus fratribus Patriarchis, Az- ſcopis&aliis Eccleſiarum Prælatis,&c. Tranſitutus de oc æ mundo ad Patrem Salvator no- iter Dominus. Jefus Chriftus, cùm tempus fug paffionis inftaret, ſumpt à cœnà, in memotiam mortis ſuæ inſti- tuit ſammum& magnificum ſui corporis& ſanguinis ra mentum, corpus in cibum,& ſanguinem in pocu- lum tribuendo. Nam quoties hunc panem manducamus, & calicem bibimus, mortem Domini annunciamus. In in titutione quidem hujus ſacramenti dixit ipfe Apo is:|[ Eh: facite 14 meam commemora trone zi ut præcipuu & inſigne memoriale ximii, guo nos dilexit; effet nobis hoc præce nerabile ſaeramentum: memoriale ae miral lelectabi⸗ le, ſuave, tutiſſimum, ac ſu per omnia pretioſum, in quo innovata ſunt ſigna& mirabilia immutata, in quo habetur omne delectamentum,& omnis ſaporis ſuavi- tas, ipſaque dulcedo Pomini deguſtaturʒ in quo utique itæ ſuffragium confequimur& ſalutis. Hoc eſt me- moriale dulciſſimum, memoriale ſacratifſii mum,& nie- moriale ſalvificum, in quo gratam reder recenfemus memoriam, in quoà malo ret bono confortamur,& ad virtutum& g mus incrementa, in quo profectò profic porali præſentid Sal lvatoris. Alia namg | m oriamagimus; non propter hoc re chiepifcopis, rælentiam ot oratione Jetus w so| C i a ves ĐE BAPTI ET. EJUS\ftenfarus enim in colur: ELITU CAP.. UN. Q Th fontibus Esclefiarum; non in privatis domibis, debet ba. ptifma concedi: duos cafus excipit, Cx tranfgrefores puniri praci- pit. Ioan, And. Clemens V. z» Cöncilio Viennenfi. Ræfenti-é prohibemus edicto, ne quis decgtero in aulis vel cameris, aytaliis privatis domibus, fed duntaxat in Ecclefiis, in quibus funt ad hoc fontes fpecialj ter deputati, aliquos( nili Regum"e P rincipum, quibus valeat in hoc caſu deferri, Iiberi extiterint, aut talis neceffitas emerſerit, propt er qua ueat ad Ec clefiam abfque periculo. propter hoc acc deat baptizare. Qui autem fecùs fuam in hoc præfentiam Pie. ralit bum ſuum caſtigetur, quòd alii att DE RELIQUIIS ET VENERA- tione Sanctorum. LTETUL US XVI. CAP.. UN. corporis Chrifti celebrars debet feriå quinta post ofla- qui in fë lo, And, š rta sndulgentig conceduntsr iis, 1tra o oavam officio vel horis aem erunt. p grofectò, juſtum& ſalutare nobis exiſtit k Jit fibi-in fùi, quo nos a ete it, memoriam corporis, laudes feſtivæ venerationis,&g gnu i i YI Dominum in findist ejus laudare jubemur.-di li J Í diurnum officium pariter dingunun,. b Cn tirad rB Tha Pa uniiracita per.Th n. Par. 3,.§it art. 3.| Ji y Epi ſco- chryn fium fum omnibn nignã ipfos pr omi eſſet cum unquam int ſtram recolimu conſummatione ktans, nobis attu quæ fidelium animo fione lætitiæ devotion mus nimirum no colendo pa fie vix lach y Dominicam per qu nas conti: c moratione adſu & lachrymæ: quia& i & lach comm ti perfi divini dantia, inæ on per umve principatu nobilitat& ſtratorii nam eos qui hæreditatem ſalut tam copie adhue ipfe inr abisi fuam e: tate monftrare, fem mem ple t enim nobis oftris,& ſu⸗ nobis dominii rituum ſuperic atem. Admini- m, pro t apiunt, deſtinati. Et cùm s magnificentia, volens antem charitatem præ- nt nobis exhie 11 libe bit å& tranſcen tudinem largitatis, attribu ionis excedens it ſe inci- omnem modum bum: O fingularis& admiranda liberalitas,u01 donator mahne————— 2——— b taasi didio.t b Matth a In antiquioribus codicibus deest diétio,hocs D Ma tth Vid ind. 1: ff. guod met. cam é glf]. indi. ai 6. in quibus CAN, W0. G iz d Al ſipernorum. yenit

241 De reliq.& vener. Sanctorum. venitin donum,& datum eftidem penitus cum datore! àm larga& prodiga largitas, cùm tribuit quis fe- iplum. Dedit igitur nobis fe in pabulum, utquia per mortem homo corruerat,& per ubum ipfe relevaretur ad vitam; cecidit homo per cibum ligni mortiferum a, relevatus éft homo per cibum ligni vitalis. In illo pe. pendit eſca mortis, in ifto pependit vitæ alimentum. Illius efus meruit læſionem, iſtius guſtus intulit ſanita- tem: guſtus ſauciavit,& guſtus ſanavit. Vide quia un de vulnus eſt ortum; prodiit& medela:& unde mors fubiit, exinde vita evenit. De illo fiquidem guftu dici- tur b:[Quárungue diecomederis, morte morieris.] De iſto ve. IÒ legitar c[Si quiscomederit ex hocpane, vivet in alernum.] Hic eſt cibus, qui plenè reficit, verè nutrit, ſummeque ìmpinguat: non corpus, fed cor, non carnem, fedani: am, non ventrem, ſed mentem. Homini ergò, qui ſpi- rituali alimoniä indigebat, Salvator ipſe miſericors, de nobiliori& potentiori hujus mundi alimento pro ani- maæ refectione piã diſpoſitione providit. Decens quoque liberalitas exritit,& à4 conveniens operatio pietatis, ut verbum Dei æternum, quod rationabilis creaturæ cibus oſt& refectio, factum caro, ſe rationabili creaturæ carni & corpori, homini videlicet, in edulium largiretur e: panem enim Angelorum manducavit homo,& ideò Salvator ait 15 ¶Caro mea verd eſi cibus.] Hic panis fumi. tur, ſed verè non confumitur: manducatur, fed non trans- mutatur: quia in edentem minime transformatur, ſed ſi dignè recipitur, ſibi recipiens conformatur. Oexcellen tiſlimum ſacramentum! Oadorandum, venerandum», eolendum, glorificandum, præcipuis magnificandum Iaudibus, dignis præconiis exaltandum, cunctis hono- randum ſtudiis, devotis proſequendum obſequiis& ſin- ceris mentibus retinendum! O men intimis cemmendandum pra Ugandum, diligenter reſerv ditatione, ac celebratione memorialis continuam debe ut illius, cujus ĩpſum fore memoriale co per memores exiſtamus: quia cujus donum vel munus Frequentids aſpicitur, hujus memoria ſtrictius retine- tur. Licèt igitur hoc memoriale ſacramentum in quo- tidianis Miſſarum ſolenniis frequenietur, conveniens g tamen arbitramur& dignum, ut de iplo femel fal- tem in anno, ad confundendam ſpecialiter hæretico- rum perfidiam& inſaniam, memotia ſolennior& ce- lebrior habeatur. In die namque cœnæ Domini, quo die ipſe Chriſtus hoc inſtituit ſacramentum, univerfa- Iis Eccleſia pro pœnitentium reconciliationes ſacri con- fectione chriſmatis, adimpletione mandati, circa lo- tionem pedum& aliis, quamplurimùm occupata, ple- nè vacare non pote$t celebrationi hujus maximi menti. Hoc enim circa Sänétos, quos per anni circu- lum veneramur, ipfå obfervat Ecclefia, ut(quamvis in letaniis& Miſſis, ac aliis etiam ipſorum memotiam ſæ- pius renovemus) nihilominus tamen ipſoram natali- tia certis diebus per annum ſolennius recolat, feſta pro- pter hoc eiſdem diebus ſpecialia celebrando. Et quia in his feſtis circa folennitatis debitum aliquid per ne- gligentiam, ant rei familiaris ocewpationem, aut aliàs, ek humana ffagilitate omittitur: ftatuit ipla mater Ec- clefia certam diem, in qua generaliter omnium San- ctorum commemoratio fieret, ut in kac ipſorum cele- bratione communi, quicquid in propriis ipforum fe- ſtivitatibus omiſſum exiſteret h, folveretur. botiſſi- riale nobiliſſimum iter animo al- um in cordis utero& me- ialà recenſendum! Hujus 1s celebrare memoriam, noſcimus: ſem- Alide mortiferi. b Geneſe 2. c loam. 6; d Alias, tàd non inconventensi Cc. e Bjalm. 97. E Team. b. 8 Vid. Concilium Tridentinum: fèefton. 13. deſandtſimo Euchia rifia fasrámento c. 1. C 6. ho Alàs, extitit | | mè igitur exequendum eft erga hoc vivificum facras mentum corporis& fanguinis Jelu Chrifi, qui eft Sane ctorum omnium-gloria& corona, ut feftivitate ac ce- lebritate præfulgeat fpeciali, quatenus in eo, quod ini aliis Miſſarum officiis circa ſolennitatem eſt forſitan prætermiſſum, devotà diligentià ſuppleatur,& fideles (feſtivitate ipsa inſtante) intra ſe ptæterita memotantes, id quod in ipfis Miſſarum ſolenniis, ſecularibus forfan- agendis impliciti, aut aliàs ex negligentia vel fragilitate humana minùs plenò geſſerunt, tunc attentè in humili- tate fpiritůs& animi puritate reſtaurent. Intelleximus autem olim, dum in minori effemus officio conftitutis- quòd fuerat quibufdam catholicis divinitùs revelatum, fetum hujufmodi generaliter- in Ecclefia celebrandum. Nos itaque ad corroborationem& exaltationem cathoa licæ fidei, dignè ac rationabiliter duximus ftatuendum, ut de tanto facramento, præter quotidianam memori- am, quam de ipfo facit Eccleſia,& ſolennior& ſpecialior annùatim- memoria celebretur: certum ad hoc defi- gnantes& defcribentes diem, videlicet feriam quin- tam proximam, poft Octavam Pentecoſtes: ut in ipſa quinta feria devotæ turbæ fidelium propter hoc ad Eo- cleſias affectuosè coneurrant,&-tam Clerici quàm po- puli gaudentes, in cantica laudum ſurganti tunc enimo omnium corda& vota, ora& labia, hymnos perfolvant lætitiæ ſalutaris: tunc pſallat fides, ſpes tripudiet, ex- ultet charitas, devotio plaudat, jubilet chorus, puritas jucundetur: tunc ſinguli alacri animo pronãque volun- tate conveniant, fua ftudia laudabiliter exegquendo,tantii fetti folennia celebrantes:& utinam ad Chrifti fervi- tium fic ejus fideles ardor inflammet, ut per hzc& alia proficientibus ipfis meritorum cumulis apud eum, qui fefe dedit pro eisin pretium, tribuitque ſe ipfis in pabu- lum, tandem poſt hujus vitæ decurſum eis ſe in præmi- um largiatur. Ideoq;ue univerſnatem veſtram mone-- mus& hortamur in dòmino,& per Apoſtolica ſcripta in virtute ſanctæ obedientiæ diſtrictè præcipiendo man- damus, in remiſſionem peccaminum injungentes, quate- nus tam excelſum,& tam glorioſum feſtum prædictà quintä feri ſingulis annis devotè ac ſolenniter cele- bretis,& faciatis ſtudiosè per univerſas Eecleſias civi-- tatum veſtrarum& diœceſum celebrari: ſubditos ve- ſtros in Dominica, dictam ntam feriam ptoximè præcedente, ſalütaribus monitis ſolicitè pet vos& per alios exhortantes, ut per veram& putam confeſſio- nem, eleemoſynarum largitionem, attentas& ſedu- las orationes,& alia devotionis& pietatis opera tali⸗ ter fe ſtudeant præparare, quòd hujus pretioſiſſimi ſa- cramenti mexeantur fieri participes illà die, poffintque- ipſum ſuſcipere reverenter, ac ejus virtu augm mm confequi gratiarum. Nos enim Chrilti fidelesad3 colendum tantum fëftum-& celebrandum donis vo- lentes fpiritualibus animare, omnibus verè peniten- tibus& conleſſis, qui Matutinali officio feſti ejuſdemo in Ecclefia, in qua idem celebrabitur, interfuerint, cen- tum: verð Mifíz, totidem; Qui autem 1n primig ipus félti vefperis interfuerint, fimiliter centum: Q verò in'fecandis, totidem; Ilis verò, qui Primæ, Tertiæ, & Sextæ, Nonæ ac Completorii officiis interfuerint, pro? qualibet Horarum ipſatum, quadraginta: Hisraitems. quiper ođtavas ô illius fecli Matutinalibus, yapate nis, Miſſæ, ac prædictałum Horarum officiis Kenne tint, centum dies fingulis ottayarum ipſarum diebus, dë omnipotentis Dei mifericordia, ac beatorum Apoftolorum ejns Petri& Pau li auctori. tate confiſi, de injunctis ſibi pœnitentiis rela- Eamus. a Philpp. æ. b ali oſtavam. Kkkk pş 24

243 Clementinarum Lib. IV. Tit. Unic. DE IMMUNITATE ECCLE- lio'fratrum noftrorum conftitutionem,& declaratio- fiitumv. nem, feu declarationes prædiftas,& a quicquid ex cis fecutum eft, vel ob eas, penitùs revocamus,& cas TITULYS XVIL haberi volumus pro infeétis: Volentes& firmiter fta- CAP. UN. tuentes, illud{contra quofcungue Laicos, exigentes feu G Revocat é pro infefu vuithabers decretalem, Clericis, eod. ——— extorquentes ab Eccleſiis, Eccleſiaſticisque perſonis tal- tit. lsb. 6. cum fùis declarationibus. Io. And. lias ſeu collectas aut exactiones quaſcunque,& contra Clemens V. n Concilio Viennenſi. dantes ad id faciendum confilium, auxilium vel favo- Uoniam ex conſtitutione Bonifacii Pape o-| rem; necnon& circa præftandas fubventiones Laicis ab ctavi prædeceſſoris noſtri, quæ incipit, Cle-¶ Eccleſiarum Prælatis, ac aliis viris Eccleſiaſticis) invio- ricis Laicos.& ex declaratione„feu declaratio-| labiliter obfervari, quod fuper hisàprædecefforibus nos nibus ex illa poſtmodùm ſubſecutis, nonnulla ſcan-| ftrisin Lateranen.& generali Conciliis, que nos fub ob- dala, magna pericula,& incommoda gravia funt fecu- f teftatione divini judicii præcipimus obfervar diftri&è, ta,& ampliora fequi(nifi celeri remedio fuccurratur)| falubriter eſt proviſum. præſumitur à veriſimiliter in futurum: Nos de cons- a Invetuflocodice manufiripto ita: ac omnia G fingula sie à al. Præſumuntur. tenia sn eis pentists,'t, a a CLEMENTINARV LIBER QUARTUS. DE CONSANGUINITATE, ET AFFI- NITATE TITULUS UNICUS CAP. UNIC. Scienter contrahens matrimonium in gradu conſanguinitatis vel affinitatin prohibito, vel cum Moniali excommunicatus eſt ipſo jure:&publicari debet& yitari. Idem in profeſſo & profeſſa, vel conſtituto in ſacris. loan. Andr. Clemens V. in Concilio Viennemſf. in facrisordinibus conftitutos matrimonia contrahentes, refrænare metu pœnæ ab hujufmodi corum temeritatis audacia cupientes: Ipfos excommunicationisfententiæ ynicå interdi-| ipſo facto decernimus ſubjacere: Præcipientes Ecele- Byes? Os æ qui divino timore poftpofito, in fuarum periculum animarum feien- ter in gradibus conſanguinitatis& affi- A nitatis conftitutione can I PAT£ 2 sa EA 1$ AN i: è S TSN a étis, aut cum Monialibus contrahere| fiarum Prælatis, ut ilios, quos- eis conſtiterit tali- enn NE F3 matrimonialiter non verentur: Nec-| ter contraxiffe, essommunicatos publicè tamdiu SFA non Religiofos& Moniales ac Clericos| nuncient y feu à fuis fubditis faciant nunciari, donec ——-| fuum humiliter recognofcentes errorem feparentur ab- a Vid. Concil. Tridentin. fff.24. de reform. matrim. cap. ṣ.| invicem,& abfolutionis obtinere beneficium merean- &de intellectu, beatum Antoninum tractat. de excommunica-| tur, Per prædicta quoque juribus, quæ ſic contrahen- tione, capit. iꝶ. adde ouarruuiam lib.&. decretal. part. æ. cab. 3. tibus alias pœnas imponunt, in nullo volu- I 9. 2, nuen. J. mus derogari. Sa CLE- Di

me m m 1i Kugas "a: sarobi tepron minji e CAR LEAR Go LOGS CLEMENTINAR CIBER QUINTUS. DE MAGISTRIS, ET NE-ALIQUID EXIGA- TUR PRO LICENTIA DOCENDI TITULUS PRIMU S- CAPIF. E In ſuudiis Nomanæ curiæ, Pariſien. Oxonien. Bononien.© Salamantinosdebent efe maz Liltri catholici, ſcholas regentes in linguis Hebraica, Arabica,& Chaldæa, duo ſcilicet pro Iualibet lingua. Et ſtatuitur per quus eis debeat de ſtipendis& ſumptibus provideri. Clemens V. in Concilio Diennenſi. Nter 4 ſolicitudines noſtris humeris incumbentes, perpeti curà revolvimus, ut errantes in viam veritatis inducere, ipſosq́; lucrifacere Deo, ſuæł nobis co- operante gratiâ, valeamus: hoc eft, fr quòd protectò deſideranter exquiri- mus/ad id noſtræ mentis ſedulò deſtinamus affectum, ac circa illud diligenti ſtudio& ſtudiosã diligentià vigila- mus. Non ambigimus autem, quin ad hujuſmodi no- frum deſiderium aſſequendum b, divinorum eloquio- rum ſit expoſitio congrua, ipſorumque fidelis prædicatio admodum opportana. Sed nec ignoramus, quin& hæc Promi noſcantur inaniter, vacuaq́; redire, ſtauribus lin- guam loquentis ignorantium proferantur. Ideoq́; illius, eujus vicem in terris(licèt immeriti) gerimus, imitantes exemplum, qui ituros per univerfum mundum ad evan- gelizandum Apoſtoles, in omni linguarum genere fo- xe voluit eruditos, viris catholicis notitiam linguarum habentibus, quibus utuntur infideles præcipuè, abundare! ſanctam affectamus Eecleſiam, qui infideles ipſos ſciant & valeant ſacris inſtitutis inſtruere, Ghriſticolarumque eollegio per doctrinam Chriſtianæ ſidei ac ſuſceptionem ſacribaptiſmatis aggregare. Ut igitur peritia linguarum hujufmodi poffit habiti- ter per infirustionis efficaciam obtineri: Hoc facro ap- probante Concilio ſeholas in ſubſcriptarum linguarum generibus ubicunque Romanam curiam refidere conti- gerit c, nec non in Pariſien.& Oxonien. Bononien.& Sa- lamantino ftudiis providimus erigendas: Statuentes, ut d in quolibet locorum ipforum teneantur viricatho- lici ſufficientem habentes Hebraicæ, Arabicæ,& Chaldææ linguarum notitiam: duo videlicet uniuſcujuſque lin- guæ periti, qui fcholas regant inibi,& libros de linguis plisin: Latinum fideliter transferentes, alioslinguas i- pfas folicitè doceant, earumque peritiam ſtudiosà in il- los inſtructione transfundant: ut inſtructi& edocti ſuf ficienter in linguis hujufmodi, fru&um fperatum pof- ſint ¶Deo auctore) producere, fidem propagaturi ſalu- briter in ipſos populos infideles. Quibus equidem in Romana curia legentibus e, per ſedem Apoſfolicam-: in ſtudiis verò Pariſienſi, per Regem Franciæ: in Oxo- Rien. Angliæ, Scotiæ, Hiberniæ, ac Vualiæ: in Bononienſi a Vid. Ludovicum Gomeaium im rẽgula Cancellaris de idio- mate, nbi plens de materia linguarum. b aliter, exequendum © akcontinges,` d alst, sta: ut in locorum ipforum fudis@e. € al. regentibns, per Italiæ: in Salamantino, per Hiſpaniæ Prælatos, Mo. naſteria, Capitula, Conventus, collegia exempta& non exempta,& Eccleſiarum Rectores in ſtipendiis compe- tentibus& fumptibus volumus provideri: contribu- tionis onere ſingàlis juxta faeultatum exigentiam impo- nendo: Pfivileglis& exemptionibus quibuſcunq; con- | trariis nequaquam obſtantibus, quibus tamen nolumus quoad alia præjudicium generari⸗ CAP-”II G Is, alquem[peat magiflerium vel doforatum tribuere, prins à dottorando recipiat juramëntum, guod in folennitate fus non expendet ultra fummam trium milium Turon. argenteorum. Quod finon fecerit, etiamfi fit Epiſcapus, per ſe menſer d collatios ne magifleris est fufpenfus,.d. Ioan: Ahd: Jdem: Um ſit nimis abſurdum, ut quis cum vanitate& im- peritia ad honorem afcendat peritig literarum, now ſine turbatione miramur illum apud Schelaſticos inva- luiſſe abuſum, qudd plerique eorum, qui in quavis ſcien- tia ad doctoratũs vel magiſterii aſſumuntur honorem, cùm ſua ſolenniter principia faciunt, aut ſui recipiunt inſignia doctoratùs, circa cibos, veſtes,& alia ficin ex- penfis excedunt, quòd& ipſi tranſeunte expenſarum hujuſmodi vanitate, vacui plerunque remaneant& gra- vati: Et cæteri: qui vel nolunt ·vel nequeunt ſimiles ex- penſas ſubire, hãc occaſione frequenter à receptione hu- noris hujufmodiretrahuntur, Volentes igitur de oppor- tuno fuper his remedio providere, illisad quos ubilibet pertinet honorem tribuère memoratum, diftriótè præ- cipimus, ut quoſcunque ab eis decætero dictum reci- pientes honorem, juramento prids adſtringant, ne ultra tria willia Turonen. argenteorum a in ſolennitate, cir- ca huijuſmodi doctoratum aut magiſterium quomodoli. bet adhibenda, expendant: Ipſosque nihilominùs(nifi forfan nobilis& conditionis extiterint ut intra fum- mam predi&am hujufmodi moderenturexpenig, effica- citer exhortantes, ac ſi hoc illorum congruere ftatui vi- derint, juramentum exigentes abeis, qudòd certos, intra ſummam præfatam taxandos ab ĩpſis expenſarum termi- nos non excedant; Siquisautem Pontificali ctiam e die gnitate præfulgens, non recepto priùs juramento Præfa- to, honorem cuiquam tribuerit ſupradictum, Acollatio- ne magiſterii ſeu doctoratũs cujuslibet, per ſex menſes ſequentes e ipſo noverit ſe ſuſpenſum. a ak Argenti b alnotabilin c Dio, stiam, desst in antiquiorib. ewemplarib.& imprefiis

247 Clementinarum L. ib. V. Tit. II.& III. DE JuDKIS ET SAR- racenis. FPIFUL US IE CAP. UN. T Princpet Chriſtiani compeſcere de chent Sarracenos fibi fik Ab anvocatione publica numinis Machometi,& à peregrina- tione, quam facere fòlent ad fèpul lchrum ipfius. hoc dicit, loannes Andreas. Clemens V. in Concilio Viennen, f. Edit quidem in offenfam divini nominis& op- probrii mi Chriſ 2; quòd i in ı quibu fdam mundi partibus Principi ibus Chriftianis fúbje- ts a quibus interdum feorfum, interdum verò per- miſtim cum Chriftianis kabitant Sarraceni, Sacerd corum, Zabazala vul IEEE nuncupati, in templis feu Mefquitis fuis, ad guæ ii dem Sarraceni conv niunt, ut ibidem adorent perf idum Machometam, diebus fingu- lis, certis horis inloco aliquo eminentiejufdem Macho- meti nomen, Chriftianis& Sarracenis audientibus, altå voce invo cant& extollunt, ac ibidem verba quædam in illius honorem publicè profitentur: Ad locum in per ubi olim quidam fe s extitit Sarracenus, guem ut fanđ&um Sarraceni alii venerantur& colunt, mag Sarracenorum carundem partium.& etiam aliarum con- fluit publicè multitudo, ex quibus noftræ fidei non mo- dicum detrahitur,&grave in cordibus fidelium fcanda- lum generatur. Cùm autem hæcin a diving majefta tis difplicentia non fint ullatenùs toleranda, facro a probante Concilio, ipſa intetris Chriſtianorum diſt & fieri deirceps inhibemus: ùniverfi c fingulis Prin- cipibus Catholicis, ſub quorum dominio dicti Sarrace- ni morantur,& fiunt prædicta, fub obteftatione divini judicii obnoxiùs injungentes, quatenus ipſi tanquam veri Catholici& Chriſtianæ fidei ſeduli zelateres, oppro- brium quod tam ipfis, quàm cæterisChrifticolis per pı£- mi S ingeritur, debitã conſideratione penfantes, ipfum (u rpe inde æternæ beatitudinis præmium aſiequantur) de terris ſuis omninò auferant,& à ſuis ſubditis aufer ri proc urent: inhibendo exprefsè, ne præfata invocatio feu profeſſio nominis ipſius facrilegi Machometi pu blicè, aut peregrinatio prælibata ab aliquo in eorum» exiftente dominio audeat attentari de cætero, vel quo- modolibet ſuſtineri. Hi verò, qui ſecùs præſumpferin t, taliter,ob divinam reverentiam caftigentur ab ipfis,quòd alii eorum exemplo perterciti à præſumptione ſimili arceantur, tes % s me DE HARETICIS. TIRI p UVUS ILL. CAF L 9 FEramutit conſtitutionis cauſam. Ioan Clemens V. in Consili Ultorum e querela fi ſtolicæ pulſavit auditum, quòd nonnulli ing u ine per í er i nf. dem eandem cantra pravitatem h æreticam de- putati» metas fibi traditas excedentes, fic interdum ex dunt d fuz poteftatis officium, ut quod in augmen- tum fidei pe mſpectam ejuſdem ſedis vigilantiam falubriter eft provifum(dum fub pietatis fpecie gravan- turinnoxii, cedat in fidelium detrimentum. J Ponit confi stutionem de officioi inguifitionis exercendo per diœ- ceſanos& inquiſitores,, primè ponens quinque, qua potet alter fine | rum cuſtodum& eam cu ~ decretum apponit, Jubmit= ens committit alis, vel cone tens, qaomodo impeditus vel interj ſentit. Ioan. Andr. Propter quod ad Dei gloriám& a zugmentum ejuſdem idei, ut negotium inguifit{onis hujufmodi eò profpe- retur feliciùs, quò dein ejufdem labis indago folen- niùs, diligent 8 ipm tam per er inquiſitores à ſede A- li amore, odio, vel ti- p affectione fe- rceri. Sic quod quilibet de prædi- ffit,&arreftare five capere, ac tutæ k ponada etiam in compedibus vel s, fi ci vifum fuerit faciendum: fuper quo ipfius conſcientiam oneramus: nec non in nquirere con- tra ilios, de quibus pro hujufmodi ne gono ſecundum Deum& juſtitiam viderit expedire. uro tamen tra- dere carceri, five arto, qui m isad pæœna m, quam ad cuſtodiam videatur, veltormentis exponere il llos, autad fe tentiam procedere contra eos, Epifcopus fine inqui- fitore, aut ir a r fine Epifcopo diœcefano, aut eus Officiali, vel pali ſed e vacante, G vituli fuper hoc delegato, fi fui ad rin piam habere valeant, intra octo dierum ſpatium, poſtquam ſe invicem tequiſierint, non valebit. Et ſi ſecùs præſumptum fucrit, nullum fit & ĩrritum ipſo jure. Verùm ſi Epiſcopus vel ejus Capituli ſede vacante delegatus cum inquiſitore, aut inquiſitor cum altero corundem, propter ptæmiſſa nequeat ant no- lit perſonaliter convenire: poflit Epifcopus vel ejus feu Capituli, fede vacante, delegat quiſitori,& inqui- fitor Epifcopo vel ejas delegato, fen fede vacante illi qui ad aiie Capitulum fuerit deputatus, fuper illis committere vices fuas, vel fuum fignificare per literas confilium& confenfum. G Providet circa muros vel carceres hereticorum, ipfirnm clas ves, cuſtodes,& cuſtodum miniſtros. Ioan. Andr. Sanè quia circa cuſtodiam carcerum qui muri in quibuſdam tur, multas Nos a volentes fuper hoc pr libet talis carcer vel murus em decætero Epiſcop o& inquiſitori prædictis vol s fore communem, du Os cu- ftodes habeat principales, diferetos,induĝrics& fideles: unum, quem volet Epifcopus,& providebit eidem: alie um, de quo voluerit inquiſitor, cui etiam providebit:& quilibet prædict torum cuſtodum ſub ſe alium bonum& fidum porn habere miniſtrum. Ir quolibet etiam conclavi ejuſdem carceris ſive muri, erunt duæ claves di- verfæ, quarum unam unus ,aliam alius tenebit prædicto- motis) d ctis 1¹ ne a cuſtodiæ v manic reticalium. gariter Baai elleximus perpetratas: iré ſtatuimus, ut qui- umu officio miniſtrandi, quæ in- carceratisfuerint miniftranda, fuo poterit committere el ſubdelegare miniſtro. pA Ponit jura ſtrorum faorum, C nota- riorum,& aliorum of um, Ioan. And. Porrò coram Epifc opo. vel C inquiſitore prædis pradicti, antequan ad ſancta Dei Evar um cuſtodimn, min ännes ſede vacante,& ab eis, cuſtodes ſu- offici ium exequantur, jurabunt poraliter à fe tađta, quòd in cuftodia immura iliorum pro crimine fu- pradicto in ſua iodi ia pofitorum& ponendorum, o- mnem diligentiam& ſolicitudinem, quam poterunt, fi- deliter adhibebunt. Et quòd alicai incarcerato nihil unus in fecreto$ loquetur, quin t hoc audiat alter cu- ftos. Etquòd proviſionem, quam incarcerati recipiunt exordinationecommuni,& illud quod à parentibus amicis, vel aliis perfonis fidelibus offeretur eifdem(nifi a Dictio, in, deeſt iu antiquiorib. Cud.etiam impre Antig. etiam imprefis conflanter b In legitur, obnoxins. c De mate ria& intellectu vide Dd. incut commiſbi.& c. per hoc. de har lib.s. d al. excedunt. a Demat Gondiſſalvum tratt. deh Archidiac. in cap. Clerics, ti dif. Gin c fip Lo. And, m c. ult. de haret. eria iflius$. vide Zanch. trait. de haret. cab d.& 10. tj mid rG Hlheſt. in verb.haref GAVÊrI}. 2: qi. J. Epiſcopi 248 a ndam reg mmml n itlamori iu Wellot VRQ- ERGO Hati maly Parit bong f Ht nee fac Provare 2 ENO, Ch cire, A

eticaliun· er nuncupat perpetrats: tok Y ok j) proridehis Jium bont 249 De Hæreticis. zo Epilcopt& inquiſitoris vel uorum commiſſariorum ox- dinatio refragetur) ipfis fideliter& abfque diminutione aligua miuiſtrabunt, nec in his fraudem aliquam adhi- bebunt. Et idem juramentum& coran: eifdem perſonis ‘Gri cuftodum, priufquam faum exerceant officium- enhibebunt. Et yuia frpà sorsingit Epilcopos proprios habere carceres, ſibi& dictis inquiſitoribus non com. munes: volumus&& diſtrictè præcipimus, ut cuſtodes ad incarceratorum pro dicto crimins cuſtodiam per Epiſco- pos,vel ſede vacante per Capitulum deputandi,& corum miniſtri coram dictis inquiſitoribus vel ſubſtitutis ab eis ptæſtent fimile juramentum. Notarii æ quoque inqui- fitionis coram Epiſcopo& inquiſitore vel ſubſtitutis ab eis jurabunt ſuum officium fideliter exercere. Et idemo flet de aliis perſonis neceſſarĩis ad præditum officium exequendum: €: Punit Epifiopos; inguifitores é eoruws fabfitutos,qus facien- do, vel omittendo delinquunt in officio. h. d. Verùm quia nimis eſt grave, ad exterminationem- pravitatis prædictæ non agere, quod ipfius contagioſa e- normitas agendum requirit: grave eſt quoque& damna- tione dignilimum malitioseè inſontibus eandem impone- te pravitatem: Epifcopo& inquiſitori prædictis ac aliis ad. di&iexecutionem. officii fubftituendis ab eiss iwvir: tute ſanctæ obedientiæ& ſub interminatione maledi- Glionis æternæ præcipimus, ut ſic diſcretè& promptè contra ſuſpectos vel diffa matos de hujuſinodi pravitate procedant, quòd malitiosè aut fraudulenter tantam la: bem, feu quòd ipfos-in executione officii inguifi ionis impediat, falsd alicui nonimponant: Qudd ſi odii, gra- tiz, vel amoris» lucriaut commodi temporalis obtentu, eontra juſtitiam& conſcientiam ſuam omiſerint contra que mquam procedereʒ ubĩ fuerit protedendum ſuper hu- julmodi pravitate, aut obtentu eodem, pravitatem ipfam velimpedimentum officit fui alicui imponendo, eum fuper boc præſumpſerins quoquo modo vexare(præter allas pœnas, pro qualitate culpæ imponendas eiſdem) Eꝑiſeopus aut ſuperior ſuſpenſionis ab officio per trien nium,alii verd excommunicationis ſententias eo ipſo incurrant A qua quidem excommunicationis ſent tia, qui-eandem incurrerint; nifi per Romanum Pontifi cem nequeant, præterquam in mortis-articulo b;& tunc ſatisfactione præmiſsã, abfolùtionis beneficium ob- tinere: nullo in hac parte privilegio fuffragantev. G Confirmat antigua. jura:huic sonſtetutioni nom obuia. Ioan. Andr. Alia fandè, quæ circa præmiſſum inquiſitionis offi- cium à noſtris ſunt prædeceſſoribus inſtituta(quatenus præſenti decreto non obviant) ſacti approbatione Conci⸗ lii roborata; in ſua volumus firmitate manere. CAP- II- E Primo ponensconfiitutionii caufam; determinat ataténr ih Quifitorum. Secundo, punit inguifitores, qui pratextw officii pe- cuniam illècitis modis extorquent:, vel ob delidtum. Cleritorum, Eecleſfarum bonæ confiſcant. Tertib, præcipet Notariis, Officiali- bus dr fociis, ut hoc facientes reprehendant& faperioribus: denun- cient, Ji probare-poffunt: Quarto, prohibet inguifitoribus abu- fum armorum), dr circa quantitatem- vel qwalitatem Officialinm: b. d. Ioan, And. Idem in eodem; Olentes: fplendorem folitum negotii fidei per a: Qus- indiftretos:&: improbos quorumvis- inguifi- â De juramentonotariorvsz Hofienf é Dof. in capiunt offi- tium.§. ad confèribendæs: de hars é.€ in cffcut. ne clerici vel mo- nachi b Iamortis articeulónuliá est cafuum refervatioatg idet omnes Sacerdotes: quoslibet pæntentes: à& quibufuvis peccatis é cenfury abfòlvere poffunt ita Conort, Trident. Sel. 14, cap.7, de ca- ſuum reſer vatione. torum hæreticæ pravitatis, quaſi tenebrofi fumi caligine obfuſcari: hoc ſacro Concilio approbante ſtatuimus, nul⸗ lis exnunc, niſi qui quadrageſimum ætatis annum atti- gerint, oflicium inquiſitionis prædictæ eommitti inquiſi- toribus: Et tam ipforam, quàm Epifcoporum fen Capitus lorum, fede vacante, fuper hoc deputatis commiſſariis quibuſcunque diſtrictius injungentes, ne prætextu offie di inquifitionis quibufvis modis illicitis ab aliquibus pecuniam extorqueant: nec ſcienter attentent Eccleſia- rum bona ob Clericorum delictum à prædicti occaſione officii fifco etiam Ecclefiæ applicare.. Qudd ſi ſecùs in his vel eorum altero fecerint, excommunicationis fen- tentig cosfubjacere decernimusiplo facto“ A qua non poffint abfolvi, præterquam in mortis articulo, donec illis, à quibus extorſerint, plenè ſatisfecerint de pecunia ſic extorta: Nullis privilegiis, pactis, aut remiſſionibus ſuper hoc valituris. Notarii verò& Officiales dicti offi- cii, necnon fratres& ſocii inquiſitorum& comn ifa- riorum ipſorum, qui dictos inquiſitotes aut commiſſa- tios ſecretè noverint talia commiſiſſe(fi indignationem Dei& Apoftolicæ. fedis vitare voluerint,& offenſam) ipſos graviter arguere& corrigere ſtudeant in ſecreto. Cudd ſi taliter ea ſciverint, ut ea probare valeant, ſi ſit opUs, hæc Erælatis inquiſitorum& commiſlariorum€o- rundem, ad quos id pertinebit, nunciare ſolicitè debeant. Qui equidem Prælati inquiſitores& commiſſarios præ- dictos reos inde repertos ab officiis amovere,& amotos alias punire debitè ſeu corrigers teneantur. Prælatis au- tem inquiſitorum id negligentibus agere, præmiſſa o- mnia nunciari per prædictes Iocoꝛum Ordinarios volu- mus: quibus; ut exin Apoſtolicæ ſedis notitiam perfe- rant, in virtute ſfanctæ obedientiæ diſtrictè præcipimus & mandamus. Porrò inquiſitoribus ipſis diſtrictius inhibemus, ut necabutantur quomodolibet conceſſione⸗ portationis armorum, nec officiales niſi ſibi neeeſſarios habeant, tales qui ſe conferant ad ſua cum inquiſitori- bus ipſis officia exequenda CAP; II. g Damnat ſectam Beguardorum& Beguinarum Alemania,& oto ipfius errores, excitans diæcefanorum é inquifitoram officiwna? contra illos. hd; loan: And. Idem in eedem. AR noftrum(quidèfideranter in votisgerimus, ut fio- des catholica:noſtris proſperetur temporibus,& prae vitas hæretica' de finibus fidélium extirpetur) non fine diſplicentia grandi pervenit auditum, quòd ſecta quæ- dam abominabilis, quorundam hominum malignorum, qui Beguardi;& quarundam infidelium mulierum; quæ Beguinæ vulgariter appellantur; in regno Alemaniæ (procurante: farore- malorum operum X- dammnabiliter Inſurtrexit: tenens% afferens doctrinä ſuà ſacrilegà& perversà inferius deſignatos errores. Primò` videlicet, quòd homo in vita præfenti tantum 8c talem perfectio- nis gradum poteſt acquirere, quòd reddetur penitùs im- peccabilis,& ampliùs in gratie proficere non valebit: nam(ut dicunt)-fi quis femper poffet proficere, poffet aliquis Chrifto perfectior inveniri: Secundò, quòd je- junare:nomoportet hominem, nec-orare, poſtquam gra- dum perfectionis hujuſmodi fuerit aſſecutus: quia tunc ſenſualitas eſt ita perfectè fpiritui& rationi ſubjecta, quòd homo poteſt liberè corpori concedere quicquid placet: Tertiò, qudd illi, qui ſunt in prædicto gradu pere feckionis& ſpiritu libertatis, non ſunt humanæ ſubje. Ci obedientiæ, nec ad aliqua præcepta Eccleſiæ obligan- tur: quia(ut aſſerunt) ubi fpiritus Dominiʒ ibĩ libertas. Quartꝰ, quòd homo: poteft ita: finalem beasitudinem, um omnem gradum perfectionis in præſenti aſ- ſecund à Delictum pralati qaando noceat Ecclefiis, vide Eel. me ag audientiam, derefèir& Alex, conf: 23, bts

—— 251 Clementinarum Lib. V Dt IVV ANE, 252 fequi, icuteam in vita obtinebit beata. Quintò, quòd quælibet intellećtualis natura in ſeipſa naturaliter eft beata: quodq̃ue anima non indiget lumine gloriæ, ipſam elevantèe ad Peum videndum,& eo beatè fruendum. Sextò, quòd ſe in actibus exercere vittutum, eſt homims imperfecti,& perfecta anima licentiat à ſe virtutes. Se- ptimò, quòd mulieris oſculum(cùm ad hoc natura non inclinet)eſt mortale peccatum: Actus autem carnalis(cùm ad hoc natura inclinet) pectatum non eſt. maximè cùm tentatur exercens. Octavò, quòd in elevatione corpo- ris JESU Chrifti non debent aflurgere, nec eidem reve- rentiam exhibere: aſſerentes, quod eſſet imperfectionis eiſdem, ſi à puritate& altitudine fug contemplationis tahtum defcenderent, quòdcirca mi fterium feu facra mentum Euchariftiz, aut circa paſſionem humanitatis Chrifti aliqua cogitarent. Nonnulla etiam al fub fi mulata quadam fanétitatis fpecie dicunt, faciunt& com mittunt, quæ oculos diving majeftatis offendunt,& gra- ye in fe continent periculum animarum., Cùm autem ex debito commifli nobisofficii,hujufmodi ſectam deteſtabilem,& præmiſſos ipfius execrandos er rores(ne propagentur ulterius,& ger eos corda fidelium damnabiliter cortrumpantur)extitpare ab Eccleſia catho- lica neceſſariò habeamus: Nos ſacro approbante Conci- lio, ſectam ipſam cum præmiſſis erroribus damnamus& reptobamus omnindò: inhibentes diſtrictius, ne quis ipſos decæterò teneat, approbet vel defendat. Eos autem qui ſecds egerint, animadverſione canonicà decerni mus pu- niendos. Porrò dicceſani& illarum partium inquiſito- res hæreticæ pravitatis, in quibus Be uardi& Beguing hujuſmodi commotantur, ſuum afficium cärca eos dili- genter exerceant, inquirentes de vita& converſatione i- pſorum, qualitervè ſentiant de articulis fidei& Eccleſiæ factamentis. In illos verd, quos culpabiles repererint (niſi abju tis ſpontè prædictis erroribus pœnituerint,& latisfactionem exhibuerint competentem)debitam exer- 5| ceant ultionem, j 4 — toe| DE HOMICIDIO VOLUNTARIO, vel caſuali. TITULUS IY. CAP. UNIC. T Furiofus,. in dens, non effici turi tare nequiens, ſuum invaſorem occidit, ue nutilat. h. d. regularis: nec etiam ille, qui aliter mortem vi Clemens V.„sn Concilio Viennenſi. I a furiofus, aut infans, feu dormiens, hominem mutilet, vel occidát, nullam ex hoc irregularita- hJ tem incurrit. Et idemde illo cenfemus, qui mor tem aliter vitare non valens, fuum occidit vel mutilat inyalorem. HPE HSURIŞS vs y. CAP. UN. g Officiales communitatum, facientes, dict̃antes, ve ſtatuta ſuper ufuris fòlvendis, non repetendis, vel non re entesila(f vel judicantes fecundum tlla, vel non d tres menſes de libris communitatum, vel illa ſervantes, excommu· nicati fùnt. Ioan, And. Clemens V. in Concelio Y X& gravi ad nos inſinuatione pervenit, quòd quorundam communitates locorum in offen- {am Dei& proximi, ac contra jura divina pari- a Hanc Qementinam latifame repetivit Didacus Couarru- 18e: cum videto. b Pro materia inteleđu vide B. Thom, 2. fans, vel dormiens, hominem mutilans, vel occi- | ligiofisinf ..78. per toam quaſtionem. SIR humana, ulurariam approbantes quodammodò x X18 1y dum concedunt, fed a ad ſolvendas eas debitores ſcienter compellunt, ac 6 juxta ipforum continentiam ſtatutorum gravia imponenge plerunque uturas Iepyerentihns onera.-uisque utendo fu- per his diverfis coloribus,& fraudibus exquiſitis, repe- titionem impediunt earundem. N igitur perniciolis his aufibus obviare volentes, facroapprobante Concilio ftatuimus, ut quicunque communitatum ipfarum Potes ftates, Gapitanei, Rectores, Confules, Judices, Confilia- tii, ant alii quivis Oficiales, ftatuta hujuſmadi decæterò facere,fcribere, vel dictare, aut quòd ſolvantut uſura, vel quòd ſolutæ cùm repetuntur, non reftituantur plenè ac liberè, ſcienter judicate præſumpſerint, ſententiam ex- communicationis incutrant. Eandem etiam ſententiam incurſuri, niſi ſtatuta hujuſmodi hactenus edita, delibris communitatum ipſarum(ſi ſuper hoc ꝑoteſtatem habue- rint) intra tres menſes deleverint, aut ſi ipſa ſtatuta five conſuetudines effectum eorum habentes quoquo modo præſumplerint obſervare. Feænerato fis narum. logn. And. Cæterum, quia fœneratores ſie utplutimum contta- ctus uſurarios occultè ineunt& dolose, quod vix convin- ci poflunt deunſuraria pravitate, ad exhibendum cùm de ufüris agetur fuarum codices rationum, cenfurâ iplos de- cernimus Eccleſiaſticà comp ndos. G Pertinaciter afferens exercere ufuras non e chis est, loan ſararum edere coguntur librosratis- peccatum haretie Sa ne ſi quis in illum errorem inciderit, ut pertinacite affirmare præſumat, exercere uſ non£ eccatumy decernimus eum velut hæreticum puniendum: Iocotum nihilominùs Ordinariis& hæreticæ pravitatis Inquitito- ribus di ictiùs inj es, ut contra eos, quos de errore hujuſmodi d wenerint, aut ſuſpectos, tanquam contra diffamatos, vel ſuſpectos de hæreſi, procedere non omittant, 1 CAPR UNIG srát: Greg contra XXV q Provide ımnina, gua Pralati Rea 2. hioc vero Concilium p ant, eod.tit. Nimi. 1.& det contra XX& à quibus Pra ditos ceſſare facere, jube Ioan. And. Clemens V. in ſoncilio Viennenfi Requens& aſſidua nos quorundam Religioſo- { rum«€ circumftrepit quod plerique Epiſco- bi.& peri` ri Eccleſiarum Præ- lati, ipſorum Religioſtorun t e in fubfequen- tibus multiplicit erant in ca ptos capiunt,& nt t ceſſis à ju- re. Quidam per gravium interminationem pœnatum impediunt, ne debentes ptis decimas feu re il- los ſolvant eiſdem: N i Miſſas eorum audiant: Molentes in molendinis,& coquentes in furnis corum: s,& domefticos eorundem, interdicunt,& ex li pro libito volunta bona illo- minds illicitè occupantes,. Et ap- exempti ob prædicta, vel cum ipſis, ſuſpendunt, abſque cauſa rationab rum interdum nihilo pellationibus, quas pr alia gravamina rationabiliter interponunt quandoque, minimè deferentes, appellantes occafione appellatio- num hujufmodi interdum capiunt, aut.capi faciunt,& mee ea a Al fedd ad folvendum eaſdem,&c. b Al, aut. carceri tonden; Prale auory: prater Ctloye adc i p

procedere Mi nre TOR IN N 253 carceri mancipari. Quidam prætereà capellanos 1n Ec- elefiis pleno jure fpeđtantibus ad eofdem(licèt nulla caufa fubfit legitima) celebrare non figunt, nec admi- niſtrare parochianis Eccleſiaſtica ſactamenta. Nonnul- li a ctiam indebitè Abbates, Monachos& Converſos exemptos; necnon& Clericos ipfis pleno jure ſubje- os, fcis non pareant ìinhis etiam, in quibus non té- nentur eildem, inconſultà facilitate ſuſpendunt, excom- municant, capiunt,& incarcerant, ac loca& Eccleſias interdicunt ipforum. In exigendo infuper ab ipfis ex- emptis, ipſorumque ſabditis ſubſidia charitatis, exce- duntnimiùm contraeos: Et inſolitas ac indebitas ipſis contra jura exactiones imponunt: Novos cenfùs& in- debita onera parochialibus imponunt Ecclefiis, in qui- Dus exempti jus obtinent patronatus: Troceſſus juſtè factos, ſeu ſententias juſtè ſatas à delegatis ſedis Apoſto- Ucæ, vel à conſervatoribus pro enxemptis, publicari ſeu executioni mandari à ſuis ſubditis non permittunt. Ta- bellionibus publicis inhibent, ne infrumenta confici- ant: Et judicibus, ne juſtitiam faciant, ac Juriſperitis, ne confilium vel auxilium præbeant in cauſis,{eu nego- tiis corundem: Præfentatos per exemptos ad ordines vel beneficia, quorum præfentatio ad eos pertinet, no- Junt admittere, nfi pra ſentantes ponant obedientiam in falutatione literarum, quas pro hujufmodi præſen- tatione tranſmittunt: Eccleſiis quoque vacantibus, in quibus monaſteria jus obtinent patronatũs(repulſis perſonis idoneis præſentatis ad eas) perſonas inſlituunt inhabiles& indignas. Quidam etiam Eccleſias curam animarum habentes ad menſam Abbatum ſpectantes, quarum fructus quandoque Clericis ſecularibus tradunt, feu concedunt ad firmam, Clericis ipfis decedentibus, fuis conferunt Clericis, quanquam ipfæ propteshoc Ec- cleſiæ in veritate non vacent. Nonnulli quoquein Ec- cleſiis Monachorum jura ipſorum injuſtè ſibi appropri amt,&de ipforum reditibus, ut volunt, ordinant, ita quòd reg&oribus carum é- non remanet, unde valeant fir- flentari. Quidam cum armis& erecto vexillo, molen- dina,& alia bona contra juſtitiam deſtruunt exempto- zum, quz ctiam tanto tempore poffederunt, quòd dev contrario memoria non exiftit: Mittuntáue frequenter ad monaferia fuarum civitatum& diœcefum fuos con- fanguineos& nepotes,& interdum animalia- fua cum cuſtodibus, ut eis de bonis monafteriorum debeat pro videri: Abbates infuper,& Priores mona ſteriorum fre- quenter compellunt, ut ſuis conſanguineis& nepoti- bus monaſteriorum ſuorum, ſeu Prioratuum poſſeſſio- nes c concedant in perpetuum, vel ad tempus: quas quidem conceſſiones, vel à penſiones, nos nullas eſſe volumus ipfo jure: Eofdem quoque Abbates& Prio- tes, quandoquecompelluntad-prælentandum fibi ad Ec- cleſias vacantes, in quibus jus obtinent patronatůs,& ad monachandum interdum ſuos familiares, conſangui- neos, vel nepotes: Frequenteretiam permittunt,& ta- citè confentiunt, quòd in fuo dominio temporali per milites, vafallos,& ipforum temporales Officiales mo- naſteriorum bona mobilia& immobilia per violentiam oecupentur, in caſibus non permiſſis àa jure:& aliæ va- riæ injuriæ perſonis Eceleſiaſticis&ð monaſteriorum ho- minibus irrogentur- Prætereà interdum injuſtè Abba- tes, Priores, ac alios beneficiatos beneficiis ſuis privant, ut ſic fructus beneficiorum illorum percipere valeant ptimo anno, prætextu privilegii, quod aſſerunt ſe habe- re, qudd uſque ad certum tempus fructus beneficiorum Vaeantium poſſint percipere primi anni: Quibus non —— In vetuſto quodam manuſer: ita: Nonnulli etiam Albates ändebitè monachos ér converſus etiam exemptos. b aliàs, eo- tum. C alias penfoness d Haec duo verba, vel penſiones, tn habentur in antiq cod. etiam imprefi. De exceſsibus Prælatorum. 254 contenti, equos, boves, theſaurum,& alia bona monaſte⸗ riorum& beneficiorum vacantium illicite oceupant, quæ eſſent futuris ſucceſſoribus reſervanda. Quidam militi- bus,& aliis potentibus dignitatum ſuarum reditus& proventus vendunt ad rempus, ut per iplos exen pti vicini fortiùs opprimantur: Nonnulli etiam indebitè monaſteria dirimunt: Alii domos& hoſpitalia,& alia bona monaſteriorum mobilia& immobilia frequenter occupant,& detinent occupata: Pluries quoque fine caufa’ jua impediunt, ne exempti. loca ſua valeant reparare. Quidam ſtatuta faciunt, per quæ derogatur privilegiis exemptorum. Et generaliter, quamplures Prælati, Reli- gioſis, præſertim exemptis& privilegiatis, in perſonis & rebus ſuis ac juribus ſpiritualibus& temporalibus, graves inferunt contra juſtitiam& eorum privilegia in- jurias& jacturas. Verum quia una oſt regularium& ſe- cularium Ptælatorum,& ſubditorum enemptorum& non exemptorum univerſalis Ecclefia, extra quam nullus omnind ſalvatur, quorum omnium unus eft Dominus, una fides,& unum baptifima: decerut omnes; qui ejuſ- dem funt corporis, unius ctiam fint yoluntatis,& ficut fratresad invicem vinculo charitatis ſint adſtricti. De- cet igitur, ut& Prælati,& alii tam exempti, quàm non exempti fuis juribus fint contenti,& alter inalterius in- juriam non proſiliat ſeu jacturam. Univerſis itaque» Prælatis Eccleſiarum præſentis ſanctionis edicto diſtrictè præci piendo mandainus, quatenus ipſi à prædictis graè vaminibus omninò ceffantes,& ceſſaxe ſuos ſubditos fa- cientes, viros religioſos, exemptos, privilegiatos,& non exemptos, mendicantes& non mendicantes, charitativè tractent& foveant,& ſua jura& privilegia inviolabiliter eis fervent. Et quoniam plùs ſolet timeri, quod ſpecia- liter, quàm quod generaliter inhibetur, eifdem Prælatis diſtrictiſſimè inhibemus, ut Abbates, Priores,& alios re- ligioſos, ne ad ſua generalia, vel provincialia vadant Ca- pitulā, impedire quomodôlibet-non præfumant, $a DE PRIVILEGIIS, ET EXCESSIBUS privilegiatotum. TITULUS VM CAP. L G Paniti fex cafas in quibus Religiofos excommunicati abfolisa tionem Papæ reſeruat:& prrvilegits,€ exemptionibus non obſtan⸗ tibus eos per Ordmarios locoriem denunciari pracipit. Ioan. And: Slemens V. in Concilio Viennenſi. Eligioſi, qui Cletieis aut Laicis ſacramentum Un- ctionis extremæ, vel Euchariſtiæ miniſtrare, ma- trimoniavé folennizare; non habitå fuper his pae rochialis Presbyteri licentià ſpeciali, aut qui excommu- nicatos à canone, præterquam in caſibus à jure expreffis, vel per privilegia ſedis Apoſt. conceſſis eiſdem, velà fene tentiis per ftatuta-provincialia ant fynodalia promulga- tis,feu(nt verbis ecorumutamur Jà pæna& culpa abfolve- re quenquam præſumpſerint: excommunicationis incur- rant ſententiam ipſo facto, per ſedem Apoſtolicam dun- taxat abſolVendi, quos etiam locorum Ordinarii(poſt- quam de hoc eis conſtirerit) ecommunicatos faciant pu- blicè nunciari, donec de abſolutione ipſorum eis fuerit facta fides, nullo Religioſis eiſdem ſuper hoc exemptio- nis, vel alio privilegio ſuffragante.ↄ. g Poni feptem culpas Religiofòrum, à quibus eos precipit abfiš- nere fub certis pænis, quas eis impons jubet: ér guas Pralati ipforum imponit, finon Jätufecerint. loan. And, Ta: Quibus etiam in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub

255 Clementinarum Lib. V. Tit. VIII. interminatione maledictionis æternæ diſtrictiùs inhibe- mus, nein fermenibus fuis Ecclefiarum Prælatis detra- hant a: Aut etiam retrahant Laicosab Ecclefiarum fua- rum frequentia vel acceſſu, ſeu indulgentias pronuncient indifcretas: Nevé cùm confe&tionibus b teftamento- rum intererunt, à reftitutionibus debitis, aut legatis ma- tricibus Ecclefiis faciendis retrahant teſtatores: Nec le- gata, vel debita, aut malè ablata incerta fibi aut aliis fin- gularibus fui ordinis fratribus vel Conventibus in alio- rum præjudicium fieri feu erogari procurent: Nec cti- am in cafibus fedi Apoftolicæ, aut locorum Ordinariis refervatis quenquam abfolvere: Aut perfonas Ecclefia- ficas, præfertim coram judicibusdelegatisà nobis, fuam cóntraeosjuftitiam profequentes, vexare indebitè,aut ad Toca plura,& præfertim multùm remota convenire præ- fumant. Si qui verò præmiſſa, vel aliquod de præmiſ- ſis attentare præſumpferint, per duos menſes ſubjaceant pœnis illis, quæ fecundùm corum regulam, vel ſtatuta, pro gravibus criminibus feu culpis eis confueveruntim- poni:Super quibusabfque manifeſta neceſſitate cum eis non valeat diſpenſari. Cæterùum Prælati eorum, niſi de his, quæ occaſione præmiſſorum exceſſuum ad eos quo- quo modo pervenerint, Ecclefis aut perſonis Eccleſiaſti- cis damnificatis, vel læſis ſatisfactionem plenariam ex- hibuerint intta menſem, poſtquam ſuper hoc fuerint re- quiſiti, ſuſpenſionis ſententiam uſque ad ſatisfactionem debitam eo ipfo incurrant, non obſtantibus 4 præmiſſis ftatutis, ant quibuslibet privilegiis, cujufcunque tenoris exiſtant. gy Ponit moderationem circa duos premos cafas. hoc dicit, Ioan. Andr. Sanè Religiofis illis,quibus et ab Apoftolica fede con- ceſſum, ut familiaribus ſuis domeſticis, aut pauperibus in hoſpitalibus ſuis degentibus, ſacramenta poſſint Ecclefia- ſtica miniſtrare, nullum ex ptæmiſſis volumus quoad hoc præiudicium generari. CAP: II T Archiepiſcopi per loca enempta provincia fua faciunt crucem ante fè deferri: ipfi etiam dr diæcefant ibi benedicunt, audiunt divina,& illa celebrant, É faciunt celebrari: per hoc tamen exemptis vel privilegiatu in alis nullum fit prejudicium. Ioan. Anar. Idem ix eodem. Rchiepifcopo e per quævis loca exempta ſuæ pro- Å siniz facienti tranfitum, aut ad ea forfan declinan- ti, ut crucem ante fe liberè portari faciat, benedicat po- pulo, divina officia privatim vel publicè ibidem audiat, & ea etiam in pontificalibus celebret,& faciat in fua prg- ſentia ſine pontificalibus celebrariſquovis privilegio con- trario non obſtante)ſacro approbante Concilio præſentis conſtitutionis ſerie duximus concedendum. Simili mo- do concedimus Epiſcopo, ut in locis eiſdem ſuæ diœce- fis poffit populo benedicere, audire divina officia,& ea etiam ælebrare,& in ſua præfentia facere celebrari. Sic tamen, quòd pretextu conceffionis hujufmodi, in locis ipfis exemptis, vel circa hoc pris ilegiatis, nullamaliam juriſdictionem idem Archiepiſcopus vel Epiſcopus ex- erceat f, nec perſonis exemptis vel privilegiatis mole- Riam inferat g; vel gravamen, nullumque b exemptio- ni vel privilegiis eorundem aliud præjudicium genere- tur, nec ipfis Archiepifcopo vel Epifcopo jus aliud quo- modolibet acquiratur. a Vide omninòſunc. Lat. ſiib Leon. X. Seſſote. in decreto. incip Superna majeflatis prefidio, b al. factionibus. c al predi dorum. d Inantiq. etiam imprefisconflanter legitur ita: non obflantibus in pramifts fatutis dres e vide notata per Dot, in ..ut lite pend.© in cap.antigua.de privil. f alids exerceant. erante h al ita: nullumg exemptions corum vel pri- geis alias pra ſudicium generetur. DE POENIS. TITULUS FTIR CAR E ꝙ Percuttens Ebiſcpiæn, cabiens,& banniens, vel hoe mandans, veꝛ ratiſicans, ſocius, conſiliarius, fautor,& defenſator, cum ſuis pofteris, civitas in hoc de linguens ejus Officrales, pænis varsis per Concilium puniuntur. Joan. Andr. Clemens V. an loncilio Viennenſi. Iquis a fùadente diabolo in hoc ſacrilegii gemm proruperit, quòd quemvis Pontificem injuriosè vel temerè percuſlerit, aut cepetit, ſeu banniverit, vel hæc mandaverit fieri, aut facta ab aliis rata habuerit, vel ſocius inhis fuerit facientis, aut conſilium in his dederit, aut favorem, ſeu ſcienter defenfaverit eundem; in illis cafibus de prædictis, in quibus excommunicationem per jam editos canones non fubiret, fit hujus noftre confti- tutionis auctoritate(non obſtante quàcunque conſuetu- dine, quam teputamus approbante ſacro Concilio potiùs corruptelam) anathematis mucrone percuſſus, à quo ne- queat, niſi per ſummum Fontificem(præterquam in ar- ticulo mortis) abſolvi. A feudis inſuper, locationibus, officiis,& beneficiis ſpiritalibus ſive temporalibus, quæ ab Eccleſia, cui ſic offenſus præeſt Epiſcopus, obtinet, ca- dat hoc ĩpſo, ac ad eandem Eccleſiam liberè revertantur. Ipſius filii per maſculinam deſcendentes lineam uſque ad generationem fecundam( omni fpe diſpenſationis ad emptâ) reddantur ipfo fa&to inhabilesad Ecclefiaftica be- neficia; incivitate& diœcefi, in quibus idem Epifcopus præfidet, obtinenda. Terra quoque ipfius(dym tamen ultra unam diæœcefim non contineat) ufque ad condi- gnam ſatisfactionem ejuſdem: Necnon 6 locus aut lo- ca, in quibus captus Epiſcopus detinebitur, quandiu de- tentio ipſa in eiſdem dura verit Eccleſiaſtico ſubjaceat interdicto. Qudd ſi terra ejusdem duas diœceſes, vel ultrà contineat, diœcefis domicilii principalis ipfus 4 & ilia etiam, in qua fuerit delitum commiſſum, ſi fua fit,& duz alig, qux fub ipfo finteidem loco magis vi- einæ, interdicto ſubjaceant ſupradicto. Et quia eò ma- jor erit ipfius confufio, quò fua fuerit culpa patentior, quouſque dignam d ſatisfactionem præſtiterit, per o- mnes illius loci, in quo commiſſum eſt facinus, necnon civitatum,& diœceſum vicinarum Eccleſias, quibuslibet diebus Dominicis& feftivis,pulfatis campanis,& cande- lis accenſis excommunicatus publicè nuncietur. Et cùm abſolvendus fuerit, ſufficienter& idoneè caveat, quòd inferendæ pœnæ parebit,& auxiliante Domino pœniten- tiam peraget injungendam. Civitas autem, quæ præ- mifa, vel corum aliquod in Epifcopum ſuum commiſe- rit, interdi&to( donec fatisfecerit) fubjaceat memorato. Poteftas verò, Confiliarii, Ballivus, Scabini, Advocati, Conſules, Rectores& Officiales ipſius, quocunque nomi- ne cenſeantur, in præmiſſis culpabiles ntes, ſimilitet excommunicationis ſententiæ, à qua(niſi ut præmitti- tur) non valeant abfolutionisobtinere beneficium, fint ſubjecti. Quæ e omnia tantò magis in Epiſcoporum- interfectoribus ſunt ſervanda, quantò in eos levetior, quam in præfatos pœna debet exurgere,& gravioris imn- dignationis aculeus deſævire. g Excufat ragorem;dicens guod graviores pæna deberent impre ni, Ioan. Andr. r 4 Nec fuper hæc quifquam miretur, quòd premiffa per- petrantibus pœnas non inferimus graviores: licèt enim (quod dicere pudet)bęc, proh dolorifrequenter occurrant, t a Reinellefu hujus Clement. vide loannem Lupum in traf. de libert. Ecclef part..quafl.ı.-b al. ita: necnon locns ant loia alia, in quibus,&c. C alita: é illa etiam terra in gua,'E d al, condiguam.© alita: qua ctiam tanto magis Oe multisque penn m itur adti fin pattes do bantur E j v Mandaja, ilan ar i Vi,

n é loa tuy gu dliccelch palis ipus, miſſum, 4 iui Joro magis vis ft quia to Mi odpe patenti ahiret, pet! facinus, neen efas, quibui ppanis, Ra petus, EIG eè caveat N omino penitë farc, hoc exprelsè premiffis duximus annectendum. Erelatus recepta fuerit, vel ratificata. li. d. Iean. And. multisque graſſantibus opus eſſet exemplo,& ex digni · tare offenfi pænam metiri deceat offendentis: Epiſco- pi enim dicuntur ſanctiſſimi, Chrifti Legati exiſtunt, fpiritales funt patres,noftrigue fratres& Coëpifcopi, co- lumnæ comprobantur Eccleſiæ: quare gravem oporteret efle pœnam cul pæ violantis dignitatem tantæ ptæemi- nentis adæquandam. Volumus tamen ad præſens in pæœnarum exaggeratione temperare rigorem: ad pœnas alias proceſſuri, ſi protervitatem delinquentium hoc ex- poſcere videamus. Kepetit jus antiquum de abſolutis in mortis articulo, qui fa. nati reincidunt,fi non fatisfaciant, Ioan. And. Sanẽ ſi quis in aliquo caſuum prædictorum fuerit ab excommunicationis ſententia in mortis articulo abſo- lutus, niſi poſtquam priſtinæ reſtitutus fuerit ſanitati, quàm citò commodè poterit, conſpectui Romani Pontifi- cis ſe præſentare curaverit, ejus mandatum 4 humiliter recepturus, prout juſtitia ſuadebit: in eandem excom- municationis ſententiamteincidat ipſo facto. Quamvis enim{fuper hoc fatis plenė in jure alibi fit provifum, ne tamen aliquisin hoc ex ignorantia juris fe fatagat excu- CAP. II G Procurantes capi viros Eccleſiaſticon, utrenuncient beneficii, wel ut citati non vadant ad curiam, preter pþpænam ExCoOmmuniCa- tronis quam per canones antiquos sncurriumt, fi fint Pralati, A per. ceptione ftuctuum per trienntum unt ſiiſpenſininferiores vero benefi ntis fnt privati. Eandem pœnam incurrunt ipfi citati, qui fè ca» pi procurant. Reſignatis ctiam fit fafa non tenet, etiamfi per Idem. pareun ad nos gravis querela deduxit, quòd non- nulli obrtinentes temporale dominium viros ſæpè Eccleliaſticos capere, captoſque donec ſua reſignent be⸗ neficia, aut ne citati ad Apoſtolicam ſedem ab homine, velà jure, venire ad ipfam valeant, aufu detinere facri- lego non verentur, citatos eofdem in exitu eorum diftri- &uum b utplurimùàmcapientes. Confiderantesigitur, quantum ex histam noſtto,& Apoſtolicæ ſedis honori, quàm perſonarum Eccleſiaſticarum quieto& proſpero ſtatui non ſine damnanda exempli pernicie derogetur:ſa- De Poenis. 259 hant a filutione decimarum, quarum fòlutionem certis diebus& in confeftonibus fuaders tenentur fub certis pænis, quas incurrunt: Ni- ſi ſent tales, quorum monafferiis vel Ecelefiis competat percipere de= eumas. Ioan. And. Idem. eos, quos ad obſervantiam jurium, virtu- tum præmia non inducunt, tam adjectarum exagge- ratione pœnarum, quàm adjiciendarum denovo formi- dine,à temerariis aufibus refrænare, tranfgreffores con- ſtitutionis, quæ Religioſis mendicantibus domos ad ha- bitandum, vel loca quæcunque de novo recipere, rece- pta hucuſque mutare, vel ea transferre in alios cujuſvis alienationis titulo interdicit. Illos æ etiam Religioſos, qui aliqua, utaudientes à decimarum Eccleſiis debita- rum ſolutione retrahant, in ſermonibus ſuis, vel alibi proferre præſumunt, excommunicationis ſubjacete ſen- tentiæ decernimus ipſo facto. Et quia niſi fiat quod bonum eſt, à malo abſtinere non ſufficit, Keligioſis omnibus injungimus ſub obteſta- tione divini judicii,& interminatione maledictionis æ- ternæ, ut quoties populo prædicabunt in prima Domini- ca, quarta& ultima Quadrageſimæ, ðc in feſtis Aſcenſie- nis Dominicæ, Pentecoſtes, Nativitatis beati Joannis Ba- ptiſtæ, Aſſumptionis& Nativitatis beatiſſimæ virginis Mariæ matris Dei, audientes expreſsè ſtudeant informa- re, ſi ab Eccleſiarum rectoribus, vel vicariis, aut loca te- nentibus eorundem requiſiti fuerint: Necnon& his, quo- rum confeſſiones audient, conſcientiam facere, quòd de- cimas folvere non omittant.. Quòd fi fortè in predica- tionibus hoc ipſum ſupradictis diebus ſuadere ſcienter omiſerint, per ſuperiores corum graviter arguantur. Quibus etiam ſuperioribus in virtute ſanctæ obedientiæ diſtricte præcipimus, ut contra taliter omittentes ſtatuta ponalia faciam, ſecundum quæ fic acriter puniant tranf- greſſores, quòd pœna corum fitcæteris in exemplum»: Conſtitutione bonæ memoriæ Gregorii Papæ decimi 6 prædeceſſoris noſtri circa hæc editã in ſuo nihilominũs robore duraturà. Qui verò ſcienter poſtpoſuerint con- fitentibus conſcientiam facere de ſolvendis hujufmodi decimis, ab officio prædicationis tamdiu maneant ipfe facto ſuſpenſi, donec confitentibus ipſis(ſi hoc ipſum ſibĩ dicendi commodè facultatem habuerint) conſcientiam cro approbante Concilio ſtatuimus, ut præter fenten- tiam canonis, quam facientes,& fieri procurantes prz- miſſas incurrere dignoſcuntur, procurantes ipſi, perſonæ Eccleſiaſticæ exiſtentes, à perceptione fructuum Ecclefia- tum fuarum, fi fuerint Prælati, triennio fint ſuſpenſi. udd fi inferiores extiterint, eoipſo obtentis beneficiis fint privati: Illis pænam incurſuris eandem, qui ne cita- ti(ut præmittitur) ad fedem Apoſtolicam veniant, fed utte fub obtentu hujufmodi à veniendo excufent,à pote- ſtate ſeculari ſe capi(ut interdum contigiſſe audivimus) procurärint. Sanè reſignationes beneficiorum modo ſupradicto extortas(lictt à reſignantium ipſorum Præla- tis receptæ, aut ratæ habitæ fuerint) nullius omnind de- cernimus c effe firmitatis: Locorum Ordinariis injun- gentes, ut poftquam eisconftiterit aliquos ſibi ſubjectos pænam& fententiam incurriffe præmiffas, ipfas publi- care non differant, executionique debitæ(prout ad eos pertinuerit) demandare 2 CAP. 1IÈ Exeommunicat Religioſos mendicantes, tranſgreſſores conſti zutioni/ Boni ſacii de exceſi. pralat. cap. unit. lib.õ. Item omnes Reli- Sioſos, qui i ſermonibus, vel alib: proferunt aliqua, ut retra- a Al. mandata. b Al. ita: forum diſtriduum,&e. € Vide e Abbas quod met. cauf: é lqur in carcerem. ff, guod meths cauf. Font, fecerint: Exinde excommunicationis incurſuri ſenten- tiam ipfo facto, ſi prodicare præſumpſerint, prædictà ne- gligentià(ut præmittitur) non purgatä. Ad c Religio- ſos tamen monaſteriorum, vel rectores Eceleſiarum de- cimas percipientium nolumus hoc extendi. q Excommunicat violatores Decret,1. de fipult. libb. dr abfolute tiones Papa refervat.h. d. Ioan, And. Sanè temerarios violatores conftitutionis illius, quæ Religiofis& Clericis fecularibus prohibet, ne aliquos ad vovendum, jurandum, vel fide interpofitå, feu aliàs proa mittendum inducant, ut fepulturamapud eorum Eccle- ſias eligant. vel jam electam ulteriũs non immutent, ſimi- lem ſententiam(poenã in dicta conſtitutione contentã in ſuo perdurante robore) incurrere volumus ipſo facto, ab alio, quàm à ſede Apoſtolica(ꝓræterquam in mortis articulo) nullatenùs abſolVendos: nullis privilegiis aut ſtatutis, cujuſcunque tenoris exiſtant, ſuper his valitu- ris. a Videlonc. Trid. Jf. 25. dereform. c12 b In manuſer. codice,legitur noni. In antiquioribus codic. etiam impreſis conſtanter legitur ita: ad religioſũs tamen monaſteriorum vel Eccles ſiarum decimas hercipientium, Ge LIL

Clementinarum Lib. V. Tit. IX.& X. A Ga DE. POENITENTIIS. ET RE- miſſionibus. TITULUS IX. CAR I. G. Damnatis ad mortem hoc petentibus, pænitentia concedi de bet: nec valet contraria confüètudo. Secundo, locorum Ordinarios ad hocexeguendum excitat: ibi, Locorum. h. d. Ioan. And. Clemens V. zn Concilio UViennenfi Um a fecundùm ftatuta canonica ultimo depu- tandis fupplicio, negari( fi petant) non debeat pœnitentiæ ſacramentum, abuſum damnabi Iem in quibuſdam partibus contra hoc introductum ab- oleri omninò volentes, juſtitiarios omnes& dominos temporales, ut ab hujuſmedi deſiſtant abuſu, hortamur in Domino,& obfecrar per vifcera mifericordig Jefu Chriſti: Locorum Ordinariis nihilominùs injungentes, ut eos ad hoc cùm primùm commodè poterunt, diligen- ter monere,&({i neceffe fuerit) Ecclefiafticå cenfurâ com. pellere nor omittant. CAP. IL F Répetit Conczlium generale,de quaftoribus non admsttendis fine literis Apoflolicis velidiæœcefanorum. Etaddit per diæcefanos li teras Apoflolicas prins examinari. bad. loan. And. Idem. A onn b, quas: nonnulli eleemofynarum quæ ſtores in ſuis proponunt prædicationibus, ut ſimpli- ces decipiant;& aurum ſubtili vel fallaci ꝓotiũs ingenio extorqueant ab eiſdem, cùm in animarum cedat c pe- ziculùm,& ftandalum plurimorum, viam(proureft no- bis poſſibile præcludere cupientes, juxta ſtatuta 4 Con- cilii generalis duximus prohibendum diſtrictè, ne Quæ- ſtores aliqui(niſi Apoſtolicas vel diœceſani Epifcopi li- teras exhibuerint) quomodolibet admittantur, nec per- mittantur(cùm ſolum ipſis competat indulgentias ſibi conceilas inſinuare populo,& charitativa poſtulare fub- fidia fùuppliciter ab eodem) ullatenũs ipſi populo prædi- care, nec aliud exponere, quàm quod. inliteris contine bitur ſupradictis. Literas quoque Apoſtolicas dicce- ani Epiſcopi(ne quid fraudis committi valeat per eaſ- dem) antequam admittant, Quæſtores ipſos examinent diligenter. G Ponit otto raprehenſibiles actus Quaſtorum, quos Hert prolubet: Ér contraria priuilegia revocat, Idan. And. Ad hæc cùm aliqui ex hujufmodi Qua ſtoxibus, ſicut ad noftram audientiam eft perlåtum, n ne- multa temeritatis audácia,& deceptione. mul iplici anima rum, indulgentias populo motu ſuo proprio de facto con- cedant, ſuper votis diſpenſent, à petjuriis, homicidiis,& pPeccatis aliis ſibi confitentes abſolvant, malẽè ablata in- certa(datã ſibi aliquã pecuniæ quantitate)temittant, tet- tiam e, aut quartam partem de pœnitentlis injunctis re Iaxent, animas tres, vel plures parentum vel amicorum illorum, qui eleemoſynas eis conferunt, de purgatorio lut aſſerunt mendaciter) extrahant,& ad gaudia paradiſi perducant, benefactoribus locorum, quotum Onæſtores exiſtunt, remiſſionem plenariam peccatorum indulgeant, &aliqui ex ipſis eos à pona,& à culpa(ut eorum verbis utamur) abſolvant. Nos abuſus hujufmodi, per quos cenſura vilefcit Ec- cleſiaſtica,& clavium Eccleſiæ auctoritas ducitur in contemptum, omnimodè aboleri volentes, ea per quoſ- cunque Quæſtores fieri velattentari decætero diſtrictius inhibemus Omnia& ſingula privilegia, ſi qua ſuper Præmiſſis, vel eorum aliquo, ſint aliquibus focis, ordi. nibus vel perſonis Quæſtorum hujuſmodi quomodo- a Vide notata per Dodt. inc.2 ext.de furt. B Qusforum nomen G ufam omnino abolevit Conc Trident, fèff.21. de refor. c. g al.cedunt. d alfiatutum.& al ita:tertiam aut quar- tam parten aliis de pænitentiis Ce. cunque 4 conceſſa(ne ĩpſorum prætextu ſit eis materia talia ulteriùs ptæſumendi) auctoritate Apoſtolicâ, quan- tùm ad præmiſſa, penitus revocantes. Delinquentes Quaſlores per Epiftopos punsripracipit non ab⸗ Jiantibus privilegiis. h. d. Ioan. Andr. Quaſtores autem, qui deinceps in ptæmiſſis vel aliquo præmiſſotum deliquerint, vel xlias etiam quibuſcunque fuis privilegiis abuſi fuerint, fic per.locorum Epifcopos puniri volumus(nullo prorſus eiſdem Quæſtoribus in hac parte privilegio ſuffragante) quõd à ſuis temerariis auũ- bus, qui ubique ſut communis habet aſſertio) nimium excreverunt, pœnæ formidine propenſiùs compeſcan- tur. A5— DE. SENTENTIA EXCOMMUNICATIO- nis, ſuſpenſionis& interdicti. TLIVYVLUS X CAP. É G Religiof etiam exempti violantesinterdifam pofitam per fës dem Apoftolicam vel Ordinarsum loci; vel generalem ceſſationem divinorum, faam per provincsale Concilium, vel eam, qui he pofät, firvatam per cathedralem, vel matricem Ecclefiam locès excommunicati Junt ipfò fato:` Non obftantibus privilegiis, cona ventionibus, conſicetudinibus& ſtatutis:& refpicit pendentia hnds Poan Andi Clemens V. in Concilio Diennenſi. X 6 frequentibus Prælatorum querelis accepi- mus,& nosipfi experientià certå probavimus, in minoribus conſtituti, quòd plerunque Religioſt nunc patenter excuſütionibus fucatis& frivolis inni- tentes, munc latenter Eccleſiarum ſuarum januis petfo- ratis, aut in eis factis feneftris, fen modis aliis exquiſi- tis, non abſque damno cathedralium.& parochialium Eccleſiarum& ſcandalo plurimorum, dirumpendo nervum Eccleſiaſticæ diſciplinæ, civitatum, terta- rum,& aliorum locorum generalia interdicta ptæſum- ptione damnabili violare præfumunt. Nos i lancta Dei Ecelea, cui(diſponente Domino) pra ſide- mus: quæ quidem unica eſt,& unum Deum prædicat atque colit, unam fidem firmiter& ſimpliciter confi- tetur, niformitatem(quantùm commodè poſſumus) conſervare volentes: circa interdictorum obſervantiam | juſcunque ordinis& conditionis exiû prædictorum auctoritate ſedis Apoſtolicæ, vel à loco- rum Ordinariis pofkorum, de fratrum noftrorum cona filio- diftritè præcipiendò mandamus, ayatenus Reli- gioſi quicunque, tam exempti non e pti, Cia Qant, cùm cathe- dralem vel matricem, fèu parochialėm c' loci Eccle- fiam illa viderint, aut fciverint obfervare(non obttan- tibus quibuſcunque appe eandem fedem, vel objectibus quibuſcunc moderatione tamen decretalis Alma conſervent. Alioguin non ſetvante tionis fententia hoc ipfe etiam in interdictis,& dictis per provincialium ciliorum ſtatuta, vel ipfo- rum auctoritate cùm majus fit provinciale Concilium quàm fingularis Prælati- Provinciæ, ac judicium inte- quod plurimorum ſententiis comprobatur, vo- us obſervari. In ceſſationibus verò generalibus à is, civitatum, terratum,& aliorum locorum, quas aliquandd ex conſuetudine, velaliàs Capitula, Collegia, cum abiliter 4 ommunica- iacere. Quod ionibus à divinis in- Q @ volumus a Al quoquomodo. b Not. ex verbofiequentibus, quod ju- ra adoptantur ad ea, quæ ſtequenter emergunt de hoc, de deſponſ. impub, literas. Żabarel.© Hac duo verba; fen parochialem,de- Junt in antiq̃uioribss exempl etiam impreſin. d Alita: in- Violabiter ca fervent. vel

De verborum ſignificatione. 262 yel Conventus ſeculatium, aut regularium Eccleſiarum Fbi vendicant(quia ipfos hoc unico lumine ad repellen- das injuxias eis factas privare nolumus, nec debemus) i- dem intelligimus obſervandum. Ipfi verò fnt diligen- ter attenti, ut ſtatuta Romanorum Pontificum prædeceſ- forum noftrorum fuper his edita, diligenter obſervent. Porrò hanc à ſanctionem ad pendentia ttahimus: non obſtantibus privilegiis, conventionibus, ſtatutis,& con- faetudinibus quibuslibet, quæ contra præmiſſa, ſeu ali- quod præmiflorum Religionis ipſis ĩn nullo volumus fuf- fragari. CGAP: I1 g Domini temporales, qus cogant aliquo: in loco- interdito. cete- brare drvina, vel qui per pracones facinnt tuncad illa audienda populum evocars, vel prohibent, ne publicè excommunscati Velin- terdióti, Aer hoc pér illos, qui Maiffas celebrant, monti, Ecclefias exeant, O pfi nomindtim moniti, Gui non exeunt, eEXCOMKIHNICAL fnt, C per Papam abfoivendi:-d. loan. And. Idem. Ravis ad nos Prælatorum querela perdusit, quòd nobiles quidam,& Domini temporales(terris eorum Eccleſiaſtico ſuppoſitis interdicto)nedum in loco- rum ſuorum capellis, ſed& in collegiatis& aliis inſi- gnium locorun: Eccleſiis, Miffas& alia divina officia pu- blicè& folenniter facium celebrari: ad officia cadem ce- lebranda, nunc hos, nunc illos vocantes,& interdum (quod eftdeterius) compellentes: hisgue non contenti exceſſibus, per campanarum non ſo Iſationem, ſed & voce præconià populos etiam interdictos, ut(interdi cti non obſtante ſententià) ad audiendas Miſſas hujuſ- modi veniant, faciunt evocari. Nonnulli quoque ipfo- rum fuis plerunque ſubjectis/ne(licèt excommunicatio- nis vel interdicti ſententià publicè᷑ ſint innodati)de Eccle- fiis, dum in ipfis Miſſarum celebrantur folennia,inftanti. busetiam celebrantibusegeant, præ cipere non verentur: Ex quo frequenter contingit, quòd non ſine Dei offenſa, clerique ac populi ſcandalo ipſa Miſſarum ſolennia re- manent inexpieta. Neſigitur exceſſus ſic graves exce- dentium impunitate trahantur ab aliis in exemplum, præ- ſumptores præfatos, qui in locis interdicto ſuppoſitis, quenquam decætero divina celebrare officia, quomodo- libet cogere: aurqui modo-prædićto, ad officia eadem audienda aliquos, excommunicationis præfertim vel in- terdicti ligatos fententiå, evocare: Semquine excommu nicati publicè, aut interdicti, de Eccleſiis, dum in ipſis Miſſarum aguntur ſolennia, à celebrantibus moniti ut exeant, prohibere c: Necnon excommunicatos publicè & interdictos, qui in ipſis Eccleſiis nominatim à cele brantibus, ut exeant moniti, remanere prefumpferint, excomimunicationis fententiâ(à qua per fedem duntaxat Åpoftolicam poflint abfolvi) facro approbante Concilio innodamus. CAP. ITI. E Fratres Minores ff tempore interdicti recibium inſitis Ecclefiis ad divina fratres dr forores tertii Ordinis, excommunicats funtnec priveiegia juvant. hæ. Ioan, Andr, Idem. Um ex£o, quòd Religiofi viri fratres Minores in fuis recipiunt Ecclefiis ad audienda~divina cfficia tempore interdićti, fratres& forores de ordine tertio (quam:.Francifcus inftituit) exiſtentes, qui continen- tes, fenu de pœnitentia nuncupartur, ſcandalum a liorum, qui ab his excluduntur, mentibus generetur, cen- ſura vileſcat Eccleſiaſtica& minoris auctoritatis inter- dicti ſententia reputetur: Eiſdem fratribus Minoribus a A. ita: porro hanc etiam fantionem,&e. D Nobiles gus dicantur é cur ita vocentur, late docet Tiraquell. tract. de No- bilitate, c2 In manuſcrapt. ita: prohibere, vel etiam impe- dirs, necnon, Éc. diſtrictiùs inhibemus, ne decætero aliquem, vel aliquos prædictorum(etiamſi ſuper hoc, hi vel illi privilegiis quibuſcunque muniti extiterint, quæ ipſis in nullo pror- ſus quoad hoc volumus ſuffragari) ad divina in ſuis Ec- clefiistemporeinterdi&i quoquomodo admittant. Quod fi fecerint,co ipfo excommunicationis ſententiæ ſe nove- rint ſubjacere, à qua per alium, quàm per Romanum Pontificem, vel fatisfactione præmiſsà, per locorum- Epifcopos:{ quos auctoritate Apoftolicå füngi volu- mus in hac parte) abſolutionis beneficium nequeant obtinere. CAP. IV. T Ss Papa etiam fiienter exconmuntcato participat, ilum pæ hoc non abfolvit, nifi exprimat hoc fe vele. Et.ſi ſcienter ſiib tituio dignitatis alsquem nominet vel honorer per hoc ilum sn dignitate non approbat. Ioan. Andr. Idem. QI fummus Pontifex fcienter etiem excommunicato M? participet literis, verbo, vel ofculo, feu alio quovis modo, ipium per hocabfolvere nullâ ratione cenfetur, niſi ſe velle forſitan exprimat illum ex hoc ꝓro abfoluto haberi. Similiter quoque, fi quem fub titulo cujuslibet dignitatis excerta etiam fcientia, verbo, conftitutiones vel literisnominet a, honeret,{feu quovis alio modo trađtet:; per hoc in dignitate illa ipfum approbare non intelligitur, aut quicquam ei tribuere novi juris s DE VERBORUM SIGNIFICATIONE. TITULUS AL CAP: L G Decisratur in aliquibus cap, Exiit eod. titlib.6. prafertins an fiatres Minores teneantur ad obfèrvationem eorum omnium, gus in regulafub verbis imperatsus modi pomintur: deinde multa infès runtur, ad qua fiatres ipfi obligantur. Bt confèquenter esrum nea vem excefabus prolixè diſeuſſis, de electione miniſtri ipfiruns lisa culentifeme tractatur. Clemens V. in Cencilio Viennenſi. Xivi é de ptradiſo, dixi, rigabo hortum plantatio- num: ait ille cœleſtis agricola, qui verè fons fa- pientiæ, verbum Deià Patre, in Patre manens, geniium ab æterno, noviffimè:diebus iftis(fabricantes Sancto Spiritu) in utero virginis caro factum, exivit ho- mo ad opus arduum redemptionis humani generis peragendum: exemplar< fe dando coleftis vitæ, præ- dens hominikus ſemetipſum. quia plerunque mortalis vitæ folicitudinibus prefus homo, mentis aſpectum ab exemplaris hujuſmodi intuitu 4 diver- tebat, vetus noſter Salomon in ſolio militantis Eccle- ſiæ hortum voluptatis inter cæteros quendam fecit, à procelloſis mundi fluctibus elongatum, in quo quie- tius ac ſecurius vacaretur contemplandis, fervandiſ- que hujuſmodi operibus exemplatis, in hune myn- dum introivit ipfe, ut rigaret ipfum fœcundis aquis ſpiritualis gratiæ& doctrinæ. Hichortus ſiquidem eft fratrum Minorum ſancta religio, quæ muris regularis obfervantiæ firmiter undique ci cumclufa, intra fe fole contenta Deo, adornatur 2bundè novellis plantationi= bus filiorum. Ad hunc veniens dilectus Dei filius mor- tificantis pœnitentiæ myrrham metit cum aromati- bus, quæ ſuavitate wirà univerſis odorem atttshentis ſanctimoniæ circunfundunt. Hæc eſt illa cœleſtis vi- tæ forma& regula, quam deſcripſit ille confeſſor Chri- ſti eximius ſanctus Franciſcus, ac fervandam à fuis fie liis verbo docuit, pariter& exemplo. Quia ve ò di= ctæ ſanctæ regule profeſſores ac æmulatores devotis a Diudle Flin. in rubr. proæpmii Gregoriani,& in cicùm uigeſi- mum. deoffie delegat. b Eccefiaf 2g.© al, ita: exemplar ſequendo cerleſtis, Ge. d al. contuitu. Llll 2

263 Clementinarum Lib. V. Teni ut&alamni& veri filii tanti patris affectabant, ſicut& ferventer affe&tant, ad purum,& ad plenum præmiffam regulam firmiter obfervare: attendentes quxdam ,quæ dubium poterant afferre fenfum, in ipfius regule ferie contineri, pro ipforum declaratione habenda recurre- runt prudenter olim ad apicem Apoftolicæ dignitatis. a, ut certificati pér ipfam, cujus pedibus- etiam per ipfam regulam ſunt ſubjecti, poſſent Domino( pulfis cunctis dubiis) cum plena charitate confcientiæ deſervireg. Horum autem piis ac juſtis ſupplicationibus, plures præ- deceſſores noſtri Komani Pontif ſucceſſivè(ſicut dignum erat) applicantes aures& animum, declaraverunt€a, quæ dubia videbantur: ediderunt nonnulla,& aliqua conceſſerunt, ficut expedire videbant fratrum confcien- tiis, ac puræ obſervantiæ ſtatüs. Verùm, quia plerunque ubi culpa non eſt, eam timere ſolent conſcientiæ timota- tæ, quæ in via Dei quodeunque devium expaveſcunt, non ſunt ad plenum ex dictis declarationibus diorum o- mnium fratrum conſcientiæ quietatæ, quin circa aliqua ad regulam, ipforumģue ſtatum pertinentia, dubitatio- num ĩm ipſis fluctus aliqui generentur& oriantur, ficut ad aures noftras pluries,& de quàm pluribus in publicis & privatis confiftoriis eft perlatum. Quapropter per iplos fratres nobis extitit humiliter fupplicatum, quate- nus prædictis dubiis, quæ occurrerunt,& quæ poſſunt oc- currere in futurum, adhibere opportuna declarationis re- media de benignitate ſedis Apoſtolicæ curaremus. Nos igitur(cujus anïmus ab: ætate tenera piå devo- tione efferbuit ad hujuſmodi profeſſores regulæ,& ad ordinem ipfum totum; nunc autem ex communi cura paſtoralis regiminis, quam immeriti fuftinemus, ad i- pſos fovendos, dulciùs& attentiùs gratioſis favori- bus proſequendos, tantò provocamur ardentiùs, quan- td flequentiùs intentà mente revolvimus fructus ube- res, quos ex eorum exemplari vita,& ſalutari doctri- na, toti univerſali Eccleſiæ continuècernimus provenire) tam piã ſupplicantium intentione commoti, ad peragen- dum diligenter quod petitur, ſtudia noſtra duximus con- vertenda: ipſaque dubia, per plures Archiepiſcopos& Epiſcopos,& in Theologia magiſtros,& alios literatos, providos.& diſcretos examinari fecimus diligenter: Cùm gitur& in primis ex eo, quòd in dictæ regulæ principio habetur: Regula& vita fratrum Minorum hæc eſt, ſcili- cet, Domini noftri Jeſu Chriſti ſanctum Evangelium ob- fervare,in obedientia vivendo fine proprio& in caſtitate. ILiem.] Q Finitoverò anno probationis c recipiantur ad obedientiam, promittentes vitamiftam femper& re- gulam obfervare:[em circa finem reguleæ:] ¶ Pauperta- tem,& humilitatem,& ſanctum Evangelium Domini no- ftri Jeſu Chriſti, quod firmiter promiſimus, obſervemus Fuit hæſitatum, an fratres ejuſdem ordinisad omnia, tam præcepta quàm conſilia Evangelii, ex profeſſione ſuæ re- gulæ teneantur. ibuſdam dicentibus, quòd ad omnia, aliisautem aſlerentibus, quòd ad fola illa tria confilia, videlicet vivere in obedientia, in caſtitate,& ſine pro prio,& ad ea quæ ſub verbis obligatoriis ponuntur in re- gula, obligantur. Nos circa hunc articulum prædeceſ- forum noſtrorum veſtigiis inhærentes, ipſumque arti- culum, quoad aliquid clariùs proſequentes, dictæ hæ- fitationi duximus refpondendum, quòd cùm votumv determinatum d cujuslibet habeat cadere fub certo, vovens regulam non poteft dici teneri ex vi voti hujuſ- modi ad ea confilia Evangelica, quæ in regula non po- nuntur. Et quidem B, Francifci conditorisregulæ, hæc a Cap. exiit.$.penuit.eod.tit. lib.6. Font. SEN. 25, tit. deregularibus dr monialibus..1. elſcu. tut. de rulariduus& monialiluun. c. U. 2...]. art.1. 2. Cñ. b Vide Conc. Trid. c Vide Conc. Trid. d VideB. Thom. probatur fuiffe intentio, ex-hoc quòd quedam Evange” lica confilia in regula poſuit, aliis prætermiſſis. Si enim per iſtud verbum, Regula& vita fratrum Minorum hæc eſt,&cc. intendiſſet eos ad omnia conſilia Evangelica obligare, ſuperfluè& nugatoriè quædam eorum(ſup- preſlis cæteris) in regula expreſſiſſet. Cum autem natu- ra termini reſtrictivi hoc habeat, quòd fic excludit ab ipſo extranea, quòd cuncta ad ipſum pextinentia con- cludit: Declaramus& dicimus, quòd dicti fratres non ſolũm ad illa tria vota nudè& abſolute accepta, ex pro- feſſione ſuæ regula obligantur, ſed etiam tenentur ad ea omnia implenda, quæ ſunt pertinentia ad hæc tria ptædicta, quæ regula ipfſa ponit. Nam ſi ad hæc tria ptædi- cta tantùm pracisè& nudè promittentes ſe ſetvate te- gulam vivendo in obedientia, caſtitate,& ſine pro- prio,& non etiam ad omnia contenta in regla. gue hæc tria modificant, arctarentur, pro nihilo& vanè pro- ferrentur hæc verba: Eromitto ſemper Hanc regulam- obſervare: ex quo- ex his verbis nulla obligatio naftes retur. Nec tamen putandum eft, quòd B. Francifcus Profeſſores hujus regulæ, quantàùm ad omnia conten- tainregula, modificantia tria vota, feu ad alia in ipfa expreſſa, intenderit æqualiter eſſe obligatos: quin po- tius apertè diſerevit, quòd quoad quædam ipſorum ex vi verbi tranſgreſſio eſt mortalis,& quoad quædam a- lia non: Cùm ad quædam ipſorum verbum apponat præeepti, vel æquipollentis eidem,& quoad aliqua: verbis aliis fit contentus. Irem quia prætet ea, quæ ex- preſsè verbo præcepti, ac exhortationis, ſeu monitio- nis ponuntur in regula, nonnulla verbo imperativi mo- di negativè vel affirmativ appoſito inferuntur, hacte- nus extitit dubitatum, an tenerentur ad iſta, ut ad ha- bentia vim præcepti. Et quia(ut intelleximus/ non mi⸗ naitur hoc dubium, fed. augetur ex co, quòd felicis re- cordationis Nicolaus Papa tertius à prædeceſſor noſter nofcitur declarâffe, quòd fratres ipfi ex profefioneo ſuæ regulæ ſunt adftricti ad ea confilia Evangelica, quæ in ipſa regula præeeptoriè vel inhibitoriè, ſeu ſub ver- bis æquipollentibus exprimuntur:& nihilominùs ad eorum omnium obſervantiam, quæ ipſis in cadem re- gula ſub verbis obligatoriis indicuntur: ſupplicaverunt prædicti fratres, ut ad ipſorum conſcientias ſetvandas 6 declarare, quæ horum cenſeri debeant præceptis æ- quipollentia ac obligatoria,dignaremur. Nos itaque=, qui in ſinceris horum conſtientiis delectamur, atten- dentes, quòd in his, quæ animæ ſalutem reſpiciunt, ad vitandos graves remorſus conſcientiæ, pars ſecurior eft tenenda c: dicimus, guòd licèt fratres non ad o- mnium, quæ fub verbis imperativi modi ponuntur in regula, ſicut ad præceptorum, ſeu præceptis æquipol- lentium obfervantiam teneantur: Expedit tamen ie pfis fratribus ad. obfervandam puritatem regulæ& ri- gorem, quòd ad ea ſicut ad æquipollentia præceptis ſe noverint obligatos, quæ hic inferius annotantur. Ut autem hæc, quæ videri poſſunt æquipollentia præceptis ex vi verbi, vel ſaltem ratione materiæ, de qua agitur, ſeu ex utroque ſub compendio habeantur: declaramus, quòd illud, quod ponitur in regula, de non habendo plures tunicas, quàm unam cum caputio,& aliam fine caputio: Item, denon portandis calceamentis,& dev non equitando extra cafum neceffitatis: Item, quod fratres vilibus induantur; Item, quòd jejunare à fefto a In antiquis(odicib. etiam impreſſu conſtanter&itur, ita: Nicolaus Papa IV.& decretalus, extit. de qua loquitur iſte teæt. qua habetur eod.tit. lib.etram tribuitur Nicolao IV. in antiquioribus é emendatiorib. exemplaribus, ficut im hac editione obfirvatum est. b al fèrenandas, id est, clarificandas, five ad ferenitatem é tranquillitatem deducendas, c adhac vide c. confilium,© gl. de olſerv. jejun.c. juvenis. deſponſal.c. in kiumggp g? omnium tupere, CO;

feu fab ver- ilominàs ad 265 De verborum fi dii Oeni omnium Santorum níquead Natale Domini,& in fe- xtis feriis teneantur: Item, quòd Clerici faciant divi- num officium, fecundùm ordinem ſanctæ Romanæ Ec- eleſiæ: Item, quòd miniſtri& cuſtodes pro neceſſitati- bus infirmorum,& fratribus induendis folicitam cu- tam gerant: Item, quòd-Ñ quis fratrumin infirmitatem ceciderit, alii fratres dèbentei fervire: Item, quòd fra- tres non prædicent inEpifcopatu alicujusEpifcopi, cùm ab eo illis fuerit contradictum: Item, quòd nullus au deat penitus popalo prædicare, niſi à generali mini- ſtro, vel aliis. quibus ſecundum declarationem ptędictam id competit, fuerit examinatus, approbatus,& ad hoc inſtitutus: Item, quòd fratresqui cognoſcerent ſe non poſſe præmiſſam regulam ſpecialiter obſervare, debe- ant& poſſint ad ſuos miniftros recurrere: Item, quod omnia quæ ponuntur in regula ad formam habitüs, tam novitiorum, quàm etiam profeſſorum, necnon ad receptionis modum ac profeſſionem ſpectantia, niſi recipientibus, quoad habitum novitiorum(ſicut dicit tegula) fecundùm Deum aliter videatur. Hæc, in quam, omnia, funt à fratribus tanquam obligatoria obſervanda. Item ordo communiter fenfit, tenet& tenuit ab antiquo, quòd ubicunque ponitur in regula hoc vocabulum, zeneantur: obtinet vim præcepti,& obſervari debet à fratribus ficut tale.: Caterùm quia Chriſti confeſſor prædictus, agendorum ac ſervando- sum circa recipiendos ad ordinem, miniſtris& fratri- bus modum prabens, dixit in regula, quòd caveant fratres& eorum miniſtri, ne ſint foliciti de rebus fuis temporalibu:, ut liberè faciant de eis, quicquid ipfisà Domino fuerit infpiratum: licentiam tamen habeant ipti miniſtri mittendi cos ad aliquos Deum timentes, fi confilium requiratur, quorum confilio fua bòna pau peribus erogentur. Dubitaverunt& dubitant multi fratrum, an liceat ipfis de bonis- ingredientium guic- quam recipere fi donetur,& fiad dandum perfonis& Conventibus poſſint eos inducere fine culpa: fi etiam ad diſponendum de diſtributione rerum talium de- beant ipfi miniĝsi feu fratres dare confilium, wbi ad conſulendum alii, quàm ex ipfis, ad quos ingreſſuri mittantur, poſſint idonei inveniri. Nos auteni condi- derantes attentè intendiſſe ſanctum Franciſcum ſuæ re- gulæ profeſſores, quos fundaverat in maxima pau- pertate, ab affectu temporalium rerum ipſorum ingre- T dientium pet dicta verba ſpecialiter& totaliter elonga- Ie, ut quantum eft ex parte fratrum ipforum, receptio ad ordinem fan&a& puriffima appareret,& nealiquo modo oculum viderentur habere ad bona eorum tem- poralia, fed ad ipſos tantùm divino ſervitio mancipan- dos: dicimus à de cæteto debere tam miniſtros, quàam fratres cæteros à dictis inductionibus ad ſibi dandum, & ſuaſionibus, necnon& dandis circa diſtributionem conſiliis abſtinere: cùm pet hoc ad timentes Deum ſta- tus alterius mitti debeant, non ad fratres, ut verè cun- ctis pateant eſſe tam ſalubris inſtituti paterni ſtudioſi, zelatores ſeduli& perfecti. Cum verò facere de rebus ſuis, quod Dominus inſpirabit, ipſamet regula ingre- dientibus liberum velit eſſe: non videtur, quin liceat eis recipete, conſideratis ſeilicet eorum neceſſitatibus, & moderaininibus declarationis jam dictæ, ſi quid de bonis fuis intrans, ficut& cæteris pauperibus per modum eleemoſynæ liberè velit dare. Cavere tamen in acceptione oblatorum talium decet fratres, ne ex receptorum quantitate notabili præſumi poſſit ſiniſter oculus contra ipſos. Prætereà cùm dicatur in regula, quòd illi, qui jam promiferunt obedientiam, habeant unam tunicam cum caputio,& aliam ſine caputio, qui habere voluerint: Item, quòd fratres omnes veftimen- tisvilibusinduantur: Nosģue prædiéta verba declaravi- `‘ Es Ti a Alias ita: dicimus omnino debere tarm miniſtroi,&c. gnificatione. 266 mus æquipollere præceptis, volentes hæcdeterminari pleniùs, dicimus, quantùm ad numerum tunicatum, quod pluribus uti non licet: niſi in neceſſitatibus, quæ haberi poffunt ex regula, fecundùm quod.hunc paſſum memoratus prædeceſſor noſter plenius declaravit: Vi- litatem autem veſtium, tam habitũs, quàm interiorum tunicarum, illam intelligi debere dicimus, quæ ſecun- dum conſuetudinem, vel conditionem pꝓattiæ debeat, quantum ad colorem panni,& pretium vilitas meri- tò reputari; non enim quoad regiones omnes poteſt determinatus unus modus in talibus aſſignari. Hujuf⸗- modi etiam vilitatis judicium miniſtris& cuſtodibus, ſeu guardianis duximus committendum, eorum fuper hoc conſcientias onerantes: jita tamen, quòd ſervent in veſtibus vilitatem. uotum etiam miniſtrorum, cuſto- dum,& guardianorum judicio eodem modo relinqui- mus, pro qua neceſſitate poſſint ipſi fratres calceamen- ta portare. Deinde, cùm duobus temporibus annota- tis in regula, fcilicet à fefto omnium Sanctorum, ufque ad Nativitatem Domini,& maximè Quadragefimg, ir quibus jejunaąge tenentur, inferatur in eadem regula: A- liis autemtemporibus non teneantur, nifi fextå feriå je- junare:& ex hoc voluerunt aliqui dicere, quòd dicti ordinis fratres non tenentur, niſi ex condecentia, ad alia jejunia, quàm ad ifta: declaramus debexe intelligi, eos non generi adjejunium aliis temporibus, prætergquama in jejunĩis ab Eccleſia conſtitutis: non eſt enim veriſimi- le, quòd vel inſtitutor regulæ, vel etiam confirmator. abſolvere ipſos intenderit à ſervandis illis jejuniis, ad quæ de communi ſtatuto Ecclefiæ obligantur cæteri Chriftiani. Porrò cùm dictus ſanctus, volens fratres | fuos fuper omnia à denariis, feu pecunia effe totali- ter alienos, præcepit firmiter fratribus univerſis, ut nullo modo denarios vel pecuniam recipiant, per fe vel per interpofitam perfonam: iftumqgue articulum decla- rans idem prædeceſſot noſter, caſus& modos poſuerit, quibus fervatisà fratribus non poflint dici, nec debent per fevel per alium pecunig receptatores contra regu- lam, vel{ui ordinis puritatem: dicimus fratres teneri cavere fummoperè, quòd pro aliis caufis;& fub modis atiis, quàm ponat dicti prædecefforis noftri declaratio, ad dantes pecunias five deputatos nuncios non recur- rant: ne(fi fecùs ab ipfis attentatum fuerit) tranfgreffo- | res præcepti& regulæ meritò poflint dici» Nam ubi aliquid alicui generaliter prohibetur, quod exprefsè non conceditur, intelligitur denegatum,‘Quocirca gug- Qus omnis pecuniæ, ac oblationum pecuniarum rece- ptio in Eccleſia, vel alibi, cippi vel trunci ordinati ad offe- rentium ſeu donantium pecunias reponendas, necnon& quicunque recurfus alius ad pecunias, feu habentes i= pfas, qui per declarationem prædiĉtam non concedi- tur, hæc, inquam, omnia funt eis fimpliciter interdita. Cùm etiam recurſus ad amicos ſpeciales expreſsè tantùm in duobus cafibus, fecundùm regulam concedatur, vide- licet, pro neceffitatibus infirmorum,& fratribusinduen- dis: idque piè& rationabiliter confideratå neceffitate s vitæ, ad alias necefitates fratrum pro tempore occur- rentes, ceſſantibus eleemoſynis, ſeu etiam ingruentes, ſæpedictus prædeceſſor noſter duxerit extendendum ⸗ Attendant fratres præfati, quòd pro nullis caufis aliis, quam prædictis vel fimilibus in via vel alibi recurrere licet eis ad amicos hujufmodi: five fint dantes pecu- nias, feu deputati per ipfos, five nuntii,vel depofitarii, feu-alio quovis nomine appellentur, etiamfi conceffi per eandem declarationem modi circa pecuniam inte- grè fervarentur. Denique cum idem confeſſor ſummè affectaverit ſuæ regulæ profeſſores totaliter effe abftra- ctos ab affectu& defiderio terrenorum,& ſpecialiter à pecunia& ejus ufus totaliter expertes, ficut probat prohibitio de recipienda pecunia, in regula fæpiùs re- petita; curare fratses S ch, quòd cùm L 3

267 Clementinarum Lib. V. Tit. XI. 268 ex caufis prædictis& modis ad habentes pecuni ias depu- 1 tatas pro ipforum neceflitatibus recurrere oportebit ad tenentes ipſas, quicunque hi fuerint, princi ipales vel nun- tii, in omnibus ſic ſe gerant, qudd ſe cunctis oſtendant in dictis pecuniis(ficut nec habent) penitùs nil habere. 4 Quapropter præcipere, quòd& qua sliter pecùnia expen-| datur, computumģue exigere de ipeni eam quomo-| docunque repetere five deponere, aut deponi facere Í sapfulam į i cla vem defert hos actus& la sonfim nim facer €0S, QUOS if cùm vir fanst: exprimens, di ixerit prient, nec num, neclocu tanquam p te& humi moſyna confidente n paup 3 lantes, Padan pro< cá; ue declaratum extitit per non nullos prædeceſſores noſt: omanos Ponti hanc expropriationem intelligi debere tam in ſpeciali, qu etiam in communi, propterquod& ref m omnium conceffarum, oblatarum,& donatarum fratribus & quarum ulum, facti fcilicet ordinivel a ipfi sfi ribus licer habere) proprietatem& dominium in fe& Boma- nam Ecclefiam receperunt, dimiſſo i ipfis fratribus in eis tantummodò uſu facti implicis: Ad noftrum fuerunt deducta examen, quæ in ordine flerĩ dicebantur,& vide. bantur prædicto voto& puritati ordinis repugnare: vi- delicet, ut ea profequa mur ex ipſis, quæ remedio credi mus indigere, quòd ſe inſtituĩ non ſolum ſuſti- nent, fed. procurant. Item, quòd reditus annuos reci piunt interdum in tam notabili quantitate, quòd Con ventus habentes toraliterinde vivunt- Item, quòd cùm ipforum negotia„etiam pro rebus temporalibus incurii agitantur, aſſiſtunt advocatis& proturatoribus,& ſtigandum eoſdem ſe ib idem perſonali ter repr. Item, quòd executiones ultimarum fufcip tum,&gerunt, feque intromittunt quandog; vel malè ablatorum diſpoſſtionibus feu reſtit urionibus faciendis. Item, quòd alicubi non ſolum exceſſivos he tos, fed etiam vineas magnas habent: de quibus tam d oleribus, quàm de vino multum co tur ad ariary| dum. Item$ quòd temporibus meffum vel vindemia-| rum ſic copiosè granum& vinum, mendicando, velaliun-| deemendo, colligunturà fratribus,& in cellariis& gra- nariis reconduntur, qudd per anni refiduum abfque eo rum mendicatione poſſunt tranſigere vitam faam. Iter gi uòdE Ec ccleſ ſias vel alia ædificia faciunt, veł procurant fieri 8 ioſitate figuræ& rme ſumptuo- eſſiva, are en fed m ces, OA Q e ací anri dentur atum. Faramenta etiam Ecc ue locis tam mi napita- agr a in pleriſſj ulta habent,& tam nota- tioſa, quòdexcedunt in his magnas Eccleſ ias cathedrales. Equos inſuper,&arma eis oblata i in fune- ralibus recipĩunt indiſti netèe. Tamen sfra- trum,& fpecialiter Rectores ipſius ordinis aſſerebant, quad prædicta, f feu plura ex ipfis inordine non fiebant, Padi ſi qui reperi untur reiin talibus, rigidè puniuntur, neenon contra talia, ne fiant, funt facta pluries ab anti- quo ſtatuta in ordine multuùm ſtricta. Cupientes igitur nos ipfo rum fratrum providere conſcientiis,& cuncta du- bia(quantum poſſibile nobis eſt) de ipſorum pectoribus removere, ad prædicta modo qui ſequitur reſpondemus. Cùm enim ad veritatem vitæ pertineat, ut id, quod ex- teriũs agitur, interiorem mentis diſpoſitionem& habi-| tum repræfentet; neceffe habent fratres, qui feexpro-| priatione tant à temporalibus abftraxerunt, ab omni co, quod die expropriationi effer, vel poffet videri | Í | E Ah itai vel ipfii i Fi tionibus fe | cùm etiam p | temporibus hab | tuumap G contrarium, abftinere. ia igitur in ſucceſſionibus tranſit non ſelùm uſus rei, ſed& dominium fuo tempo» re in hæredes: Fratres autem præfati nihil fibi in ſps- naraci vel sorum ordini poffunt, etiam in come muni: Declarando dicimus, quòd fucceMonum ħujuf- modi, quæ etiam cx fai natūra indifferenter ad pect= niam,& etiam ad alia mobilia& immobilia ſe extene nt(confide nullatenùs ſun tã ſuipuritate voti) n Nec licer èis valotem hæreditatum talium, vel am carum partem, quòd præfumi i poffet} hoc in fra m fieri, quaſi ſub modo& forma legati i Ln vel k dimiffa recipere, quin potiùs ifta fc fieri fimpliciter proh bei mus. Cumque aai : immobilia cenfeantur à jure, ac hujafmodi re- nere paupertati& m endicitati re puepst. nul. eft, quòd prædictis fratribus re ditus quoſ- cunque, ſicut& poſſeſſiones, vel eoruin æ eti amuin cum eis non reperiatur concefas) recipere vel habere (conditio ratå pa rum) non licet, Ampliùs cùnrnon fo mef le dignoſc itur, fed êe œ s fpes isin cu» C2- E x A autem affiſtentii ſti igationibus, cùm de rob: 15-25 gitur FIn 1 ipforum: cialiter k . Tr amoda conyertendis, credantut ven lmbr ex his e foris patent(de quibus habent homines foris‘ ji in ipfisrebus fratres È afi pnr e quære- re tanquam ſuum nulio modo dedent huj Soregulæ pronor fe talibus curiis& lit in ſcere, ut&c& teſtimonium habeant ab, qui foris fant,& puritati-fatisfaciant voti fur, acevitetar per hoc ſcandalum proximorum. Verùm etiam& dinis fratres, non folùm à receptione„proprietate, do- recta- s quem- in declaratio- ie dicti otau minio; fve ufu ipfius pecunig tione qualibet ipfius,&abea admodum fæpedi&us prædecefo ne hujufmodi regula p planè dixit: feſſores pro nulla re temp non lice t, ſtatũ ſtatus/ etiam à con ora ate um, quòd ah exponant: & contređtatione v rela expedir S edi lium, į ipforum tempor ædecef tos, ut p ryvel vinam EF Q> ptione talium abſtinerent⸗ fructuum ſuis turam& formam proven» cùm Prdictus fandus tar n onga jlerit fe velle, nitentes, propi 8 sreguke o inexempli quòd frat ſuos in Deum ja quæ non congregant in horrea, nec tunt: non eft verifimile voluiſſe ipſu Al.earum. b ali.ita: Fatre fui& fili, di cerent cogitatus, sqoiv vol lucres cœli pafcips eminant, nec me- m eos habere c alida, a E& aſliſtentencxc. habeant. narile

1i 1 — — De verborum quotidianis mendicationibus de- mſuam. Et idcirco bent ad congregatio- faciendas, fed tunc e ex jam expertis, ter invenire. Hoc vul& feparatim in 269 paria, vel cellari non ex timore levi rel nes& conſe i áutem mir ſuis adminiſtrationi duorum de conventu loci diſc antiquorum in ordine fratrum conſilio& aſſenſu) du- zimus judicio relinquendum, eorum ſuper hoc ſpeciali- ter eonſcientias onerantes. Hinc eſt etiam, qudd cùm vir ſanctus fratres ſuos in paupertate ſumma achumilitate fundare voluerit, quoad affectum pariter& effectuen, ficut ferè tegula tota clamat, convenit iplis, guòd nullo i l uſtineant Eccleſias, ug( titudine& ma- ım numeroj exceliva eoáue gnitudine debeant reputari: Ideoqu} bique in fuo ordine deincepstemperatis& humilibus æ- dificiis ſint contenti, ne huic tantæ paupertati promiſſæ, quad patet oculiscont oris clamet. Quamvis nta& vafa Ecclefiaftica ad honorem divi. dinentur, propter quem omnia fecit ipfe i abí t ft nitor, ad ani- enam param ni nominis Deus; tamen num fibi mi t cog k EOS$ manum: nec perillas bi vult ferviri, qug tuorum{ervi torum conditioni& i diſſonarent pter quod fica de- ytudine fùfficientia compe. Superfluitas autem, pretioſitas, vel ue curioſitas in his, aliis quibuſcunque non i profeſſioni, vel ſtatui convenire: cùm- enim hac ſapiant thefaurigationem, ſeu copiam, pau- pertati tantæ, quoad humanumjudicum, detogant ma. Ritelte. Quapropter præmiſla ſervari à fratribus volumus, & mandamus. Circa equorum verò& armorum obla- tiones, illuddecernimus in omnibus&-per omnia obfer- yandum<, quod per declarationem prædictam in pe cuniarlis noſcitur eleemoſynis definitum. Ex præmiſſis autem ſucerevit non parum ſcrupuloſa quæſtio inter fra- tres: videlicet utrum ex ſuæ profeſſione regulæ obi tur ad arĝ&um& tenuem, five pauperem vfum rerum. fðam ex ipfis credentibus& dicentibus, quòd fi- oad dominium rerum habent ex votoa i nem arctiſſimam, ita ipſis quoad uſum⸗ tudo maxi- ma& exilitas eſt indicta. Aliis in contratium aſſeren- tibus, quòd ex profeffione fua ad nullum ufum paupe tem, quinon exprimatur in regula, o ligantur: licet te- neantur ad uſum moderatum temperantiæ, ſicut& magis ex condecenti, quàm cæteri Chriſtiani. Volentes ita- ue conſcientiaruùm prædictorum frattum providerev quieti,& his altercationibus finem dare: declarando di- cimus, quòd fratres Minores ex profeffione fuz regulg ſpecialiter obligantur ad arctos uſus, ſeu pauperes,qui in ipforum regula continentur,& eo obligationis modo, fub quo continet feu ponit regula dites ufus. Dicere au- tem, ficut aliqui afferere perhibentur, quòd hæreticum fintenere ufum paupérem includi vel non includi fub vo- to Evángelicæ paupertatis, præſumptuoſum& temera- nium judicamus. Demùm, quia ex co, quòd dicta regu- la, per quos& ubi fieri debeat miniſtri generalis electio, tradens, nullam fecit de miniſtrorum provincialium- electione vel inſtitutione penitùs mentionem, oriri ſu- per hoc poterat dubitatio inter fratres: Nos volent poffe ipfos clarè ac fecurè procedere in omnibus fa- Étis fuis, declaramus, ftatuimus etiam& ordinamus in hac conftitutione in perpetuum valitura, ut cùm alicui ſufficere debent eãs vaſ centia, in numero& in maę para ment à Ahlaxare b Alobfiryationess C Al. ſer uandum. —— rato fratrum 4 8 ſignificatione. 270 Provinciæ de miniftro fuerit providendum, ipfius mini- | fri eleđtio a penes Capitulum provinciale reſideat, quam idem Capitulum die fequenti, quå fuerit congree gatum, facere teneatur.~ Iphusautem eleftionis confira matio ad miniſtrum pertineat generalem. Et fiquidem ctionembujuſmodi per formam ſc rutinii proceda- tur,&e(votis in diverſa diviſis)electiones plures in diſcor. dia celebrari contingat: illa, quæà majori parte Capituli numero(nullà zeli vel meriti collatione aut conſidera- tione habità) fuerit celebrata, exceptione ſeu contradi- ctione quàcunque alterius partis non obſtante, per di- ctum generalem miniſtrum de conſilio diſcretorum de ordine ſpriũs tamen ex officio, prout ſpectat ad ipſum diligeuti examinatione præmiſsà) conf rmetur, vel etiam infirmetur, prout eis ſecundum Deum viſum fuerit expe: dire. Et ſi fuerit infirmata, ad Capitulum provinciale electio hujuſmodi revertatur. Cæterùm ſi Capitulum memoratum die prædictà miniſtrum eligere prætermit- tat, extunc miniſtri provincialis proviſio ad generalem miniſtrum liberè devolvatur. Verùm ſi miniſtro præ- dicto& Capitulo generalibus ex certa, mani tionabili caufa videretur aliquando in Provir marinis Hyberniæ, ſeu Græciæ, ſeu Romæ, in quibus ha- &enus alius providendi modus dicitur ex cauſa certa& rationabili fuiſſe ſervatus, expedire, miniſttum provia- cialem per miniſtrum generalem, cum proborum ordinis confilio potiùs, quàm per Capituli prædi&ti electionem præfici in provinciis Hyberniæ, etiam ultramarinis irre- fragabiliter: In Romana verò vel Græcia, quando mini- | ſter dictæ Provinciæ moreretur, vel abſolveretur citre mares illå vice ferveturabfque dolo ,partialitate& frau- de(fuper quo eorum conſcientias oneramus) quod luper hoc dius minifter cum diorum proborum confilio duxerit ordinandum. In deſtitutione verò dictorum mĩ- niſtrorum provincialium ſervari volumus, quod ſuper hoc hactenus de ipſo ordine extiterit obſervatum. Cæ- terùm fi contingeret eofdem miniftro generali carere per vicariumordinis fiat ſuper hoc, quod faciendum fue- rit pet eundem miniſtrum, uſquequo proviſum fuerit de generali miniſtro. Porrò, ſi d de hujufmodi minie ftro provinciali fecùs attentari fortè contigerit, illud ipfo facto fit irritum& inane. Nulli igitur omninò homi- num liceat hanc paginam noftrarut declarationum, di- Aorum, commiſſionis, reſponſionis, ptohibitionis, ordi- nationis, mandati, conſlitutionum, judicationum,& vo- luntatum infringere, vel ei auſu temeratrio contraire2. Si quis autem,&c. CAP IL G Determinat r declarat, quid fig judicialibus commifionibus, qua fis cet, quòd procedapur fimpliciter© de plane,© fine firepita Gb- gura judicii. Ioan. And. Idem Cemers b F. 8 pè contingit, quòd cauſas committimus,& in ea- rum aliquibus ſimpliciter& de plano-ac ſine ſtre- pitu& figura iudicii procedi mandamus: de quorum ſignificatione verborum à multis contenditur,& qua- liter procedi debeat, dubitatur. Nos autem dubitatio- nem hujufmodi( quantùm nobis eft poſſibile) decide- re cupientes, hâc in perpetuum vali:urà conſtitutione fancimus, ut judex, cui-taliter cauſam cammittimus, fariò libellum non exigat-litis conteſtationem non ꝑoſtulet. in tempore etiam feriarum ob neceſſita- tes hominum indultarum.à jure procedere valeat„am- putet dilationum materiam litem quanto potert faciat breviorem Exceptiones.a appellationes dilarorias,-8e mficent hacverba infèrta in à principe vel a jure; fislte 7 aeaee meee———ñbU[m— 4à De modo electioni. Facienda vide noviſãmt ſancita in Conc, Trid. faf. 2s. tit. de regularib, d monialibus, c. 6. beHac duo verba, Clemens Y: abfunt à vetufi, codic. k LII 4

27¹ Extravag. Ad onus. Joan. XXII. Ti. T 272 frufratorias repellendo; p partium, Advocatorum,&t Pro- debitur, valeat aſſignare: eo ſalvo, quod ubi temiſſio- curatorum contentiones& jurgia, teſtiumque fuper- nem fieri contingeret-pro-teftibus producendis poſſint fiuam. multitudinem reftænando:. Non fic tamen ju- f etiam inftrumenta-produci; affiguatione hujufmodi nom dex litem abbreviet, quin probationes neceſſariæ,& į obftante. Interrogabitetiam partes; five ad earum ine defenſiones legitimæ admittantur. Citationem: verè, ſtantiam, ſive ex officio, ubicunque hoc æquitas ſuade- ac præſtationem juramenti de calumnia vel malitia, fi--= Sententiam verò definitivam(citatis ad id licèt ve de veritate dicenda, ne veritas occultetur, per com-| non peremproriè partibus) in ſeriptis,&(prout magis miſſionem hujuſmodi intelligimus non excludi- Ve fibi placuerit) ftansvel fedens proferat: etiam(frei vi- rùm quia`juxta peritionis formam pronunciatio fequi debitu t) conclùfione non fä; prout æ ex petitione debet, pro parte agentis,& etiam rei, fi quid petere vo--|& probatione,& aliis actitatis in-caufa fuerit facien- luerit, eft in ipfo litis exordio: petitio- facienda, five|: dum.. Que omniaetiam in illis cabus, in q per fcriptis, fve verbo: actis ramen continuò(ut fuper qui--| aliam conĝitutionem noftram; vel aliàs procedi poteft bus poſitiones& articuli formari debeant, poſſit haberi{| fimpliciter& de plano, ac. fine ſtrepitu& figura judi- plenior certitudo,& ut fiat definitio clarior) inferen- cii, volumus obſervari. Si tamen in præm illis calibus da. Et quia poſitiones ad faciliorem expeditionem li-ſolennis ordo judiciarius in toto velãn parte non eon- tium, propter partium confeſſiones,& articulos ad cla. tradicentibus partibus obſervetur, non erit proceſſus riorem probationem ufus longæavus in cauſis admiſit:¶ propterhoc irritus, nec etiam irritandus. Data AVenion Nos uſum hujuſmodi obſervari volentes, ſtatuimus, XIII. Cal. Decembr: Pontificatũs noftri üt judex fic deputatus à nobis(hifi alind de partium Anno z vaar a aď`dandum fimul utrofque termi- num dare polit,& ad exhibendum omnia acta& mu- nimenta, quibus paii uti volunt in caufa poft datic-=f a Ia antiquioribus etiam imprefii conftanter legitur sta, prong nem articulorum diem certum,- quandocunque fibi vi- Vex petstione d probatisgr aliis,&'cs Cementina conſtitutiones accuratè caſtigata; cum ſummariis admodum familiaribus finiuntur- S R PNA E AR Re EGA VAGAN TES SEU CONSTITUTIONES VFGINTI A IOANNE PAPA-XXIE EDIR 2 DE ELECTIONE ET ELECTI: POTESTATE TIF UPUS F CARITHLUM 1 ¶ Hlecti, qui pro ſuarum clectionum negotio ad curiam venire tenentur, etiam fede vacan- te, non tenentur de necefitate in it pfa curia moram trahere:© licet alibi mo- rentur, nullum eis prejudicium generatur: facit Clemènt. Ne Romani.§. fin- eod, fit. XTR: D onus Apoftolicæ fervitutis ſuperna diſpoſitione vocati, ambiguitates, ex A quibus po flent Ecclefiis damnoſa pro venire difpendia, tollere cupientes, deo L poteſtatis plenitudine, ac fratrum no- ftrorum callio ordinamus, quòd quibuſcunque cle- ctis, qui ad fedem Apoftolicam venire vel mittere te- nebantur, ac ipſorum electionum inſtructoribus, qui in veniendo ad ſedem ipſam,& ſe præſentando ipså fede vacante vel non vacante feryaverunt tempora à canonibus inſtituta(dummodò præſentialite r adfint in| zdi inter ipſum annalta habentem,© beneflciatum.& diuiſions civitate Lugdun. vel fuerint Avenione in Calendis| fad, cujes fit eleio, hac declarat confitutio.,> Et potuifjet poni Octobris) ubicunque fede vacante moram— ſiib tit. de reſcript. vel Ne fed. vacant. vel ut Eccl. benefic, vel de ] i ferventur ìllafa, ac ſi apud ſedem Apoſtolicam moram traxiſſent. Non obſtantibus prædeceſſorum noftrorum conſtitutionibus qu quibus tamen quoad a- lia nullum volumus præjudicium generari. Nulli ere gò&c noftra ordinationis infringere,&c. Datum Lugdu- ni VIII. Idũs Septemb. Anno 1. CAP. IL G Beneficio vacante, cujus fiufus ad certum temptis debentur alicui ammalia habenti, vel alii, qualiter debeant fiufus ipfi di- nullums ipſis, ſeu eorum juri præjudicium ex mora interim facta ubilibet generetur: fed corum jura cir ca electiones hujuſmodi hoc non obſtante perinde verborum fignfie. t Ufcepti regiminis nos cura ſolicitat, ut quæ in Ec- cleſiis non abſque diſpendio miniſtrotum,& cultũs detrimento mr: unde illi odë nequeant riere in E

TE n hleva i HIH, 1 Mi= pm Mii detrimento divini fervarìi viderimus, per appofitionem congtui moderaminis in melius reformemus, Cùm- itaque in nonnullis Ecclefiis obfervetur,& à longis retrò temporibus fuerit obfervatum, quòd fructus primi vel fecundi-aut alterius cujuſcunque ſequentis anni bene- ficiorum vacantium in eiſdem defuncto, vel fabricæ, aut Eceleſiis, vel perſonis habentibus annalia, de conſuetudi. ne, privilegio vel ftatuto applicantur in iotum: ita qudd illi, qui huſuſmodi beneficia canonicS obtinent,& ad quos aliàs de jure fructus ipſi ſpectare deberent, nihil inde per eipiunt: unde illùd inconveniens ſequitur, quòd com- modè nequeunt ad impendendum ſetvitium debitum reſidere in Eccleſiis, in quibas beneficiatt exiſtunt. Nos a de illo ſuperhis remedio providere volentes, per quod hi& illi in fluctuum prædittorum perceptione participent;& Ecclefig debitis- fervitiis non fraudentur: præfenti decreto ſtatuimus de fratrum noſtrorum conſi- Jio, quòd iHi, qui fructus prædictos ſibi b- hactenus in- regrè vendicabant;ex privilegio,confuetudine vel ftatuto, nihil exinde ultra ſummam, pro qua unumquodque be- neficiorum ipſorum conſuevit in ſolutione decimæ taxa- ri, prætextu cujuſyis privilegii, conſuetudinis, vel ſtatuti quovis modo percipiant, ſed ipſius ſummæ perceptione duntaxat ſint omninò contenti: totali reſiduo prædicta obtinentibus beneficia remanſuro: niſi forſan illi, qui fructus eoſdem ſoliti fuerant(ut præfertur) cum- integritate percipere, pro ſe mallent ipſum habere reſi- dauum,& obtinentibus ipſa beneſfcia ſummam dimitte· re memotatam: quo cafu ercipiendi, quod maluerint, illis relingurmus optionem: fic, qúòd intra: decem dies, poftquam feiverintbeneficia ipfa vacare, iis quibus annalia c ipfa debentur ex privilègio, confuetudine, vel ſtatuto, vel iplorum annalium à collectores, quam partem Habere voluerint, an ſcilicet decimæ taxationem, vel illà dimiſsã reſiduum, nullà ſubhaſtatione præmiſsà eligere teneantur. uam electionem, ſi intta dictos decem dies non fecerimt(ut dictum eſt) extunc ad eum, cuſus eſt be- neficium, hujus optio vel electio tranieat ipſo jure. Et Roc in Eccleſiis& partibus illis, in quibus beneficia ma- jota,& alia quæ ad ſolutionem decima ſunt:taxata, volu- mus obſetvari:In illis verò Eccleſiis& partibus, in quibus decimarum taxatio non eſt facta, ſervetur quòd fructus & obventiones beneficii tunevacantis, quod e decimam ſolvere conſuevit, per medium dividantur: quoram me- dietatem habeat is, cui annalium fy per alterum de præ- dictis modis perceptio eft concefla. Reliquam verò-me- dietatem percipiat ille, cui beneficium eft conceffum, pro ſuſtentatione ſua;& aliis Eccleſiæ oneribus ſupportandis. Quòd ſi altet de pradictis præfatà medietate noluerit eſſe contentus, altero contentari volente, parsnolentis tranf- eat ad volentem g:& volens fructus& obventiones il- lius beneficii percipiet univerſos; eidem beneficio con- grue faciens deſerviri, ac ejus ſupportans onera conſue- ta. Et ſi quicquam aliquis prædictorum ultra præmiſſa perceperit, illudque his, ad quos pertinebit, intra men- ſem non reſtituerit cum effectu: eoipſo fi Epifcopus vel ſuperior Prælatus fuerit, à pontificalibus& ingreſſu Ece cleſiæ ſit ſuſpenſus. Si autem capitulum; univerſitas, vel collegium, interdicto ſe noverint(donec prædicta cum integritate reſtituerint ſubjacete. Si verò aliqua fingularis perfona Ecclefiaftica vel mundana id fecerit, excommunitationis incurrat fententiam ipfo facto, à qua ſine reſtitutione pramiſſa, præterquam in mortis articulo, minimè abſolvatur: Non obſtantibus qui. „22— a Videl. fundos.€. de omnragro defèr. lib. tr.. b € al. amualia. d al, guos. f al. aunualium. g Videl f totam. fde acguir har. bhac firiptura. $. fin. f de cond.& demon, Font. al. tht. al. annualium. ẹ De majoritate& obedientia. 274 buſcunque privilegiis vel indulgentiis, aut contrariis con- ſuetudinibus& ftatutis, juramento a, confirmatione {fedis Apoftolieg, aut aliå quâcunque firmitate vallatisy quæ omnia, quoad hoc, auctoritate Apoſtolicà revoca- mus,& nullius deinceps eſſe volumus firmitatis. Nulli ergo,&c. noſtræ conſtitutionis, revocationis, caſſationis, irtitationis& voluntatis,&c- $ DE MAJORITATE ET OBE- dientia. FITU L US-IL CAP. UNIC. G Quia muniti affumebant dominium, d fè creari faciebant þõz teſtates& Capitaneos in comttatu Sabina,& aliis locis hic nomie natis, qui funt de patrimonio Ecclefie Romana: inbibetut, ne tales decatero alſumantur, neq; illis tanquam talibus obedliatur:& quoe hullus hujufinodi preaeminentsar fibi audeat adfirsbere fine fpe- ciali licentia ſedis Apoſlolica. Et ſi ſint aliquæ ciuitates, qua hå- beant jus eligendi tales Capztaneos per fedem Apoſtolicam confira mandos, vetat Papa, quòd ante confirmationem debitam nulla eie tanquam talibuis praſtetur obedientia. Celefiæ Romanæ ſuorumque fidelium diſpendia diſſimulare non poſſumus, quin poſtquam nobis cognita fuerint, adversùs ea opportunis remediis occurramus. Attendentes igitur gravia nocumenta, quæ nonnullis civitatibus, terris, caſtris, intra pattimonium beati Petri in Tuſcia, comitatum Sabinæ,& terram Are nolphorum conſtitutis, cidem Ecclefix Romanæ ſubje- ctis,& perſonis ſingularibus eorundẽ,& diverſorum tam nobilium, quam etiam aliorum uſurpato regimine pro- venerunt,& volentes fuper hoc in poſterum eorum diſpen- diis præcavere: Omnibus& ſingulis comitatibus, ſeu uni- verfitatibus;& ſingulis perſonis civitatum, terraram, ca- ſtroxum,& lotcorum intra patrimonium, comitatum& tertam prædictos conſtitutis, in quibus videlicet nobis, ſeu quibuſyis officialibus noſtris, jus ſcompetit deputandi vel inſtituendi aut eligendi ſeu ponendi poteſtates, Capita- neos, dominos vel rectores aut officiales quoslibet alios, ne ipfæ poteſtatem, Ca pitaneum, dominum, rectorem vel defenſotem, ſeu quemeunquealium officialem, quocunqʒ nomine cenfeatur, in civitatibus, caftris, terris& locis prædićtis aut corum aliquo eligere, alumere, vocare velrecipere, retinere aut jam electo vel aſſumpto, voca- to feu recepto, tanquam poteftati feu Capitaneo, rectori feu defenfori vel officiali obedire quoquo modo præfi= mant; nevé taliter electus, aſſumptus, receptus feu vo- catus, hujuſmodi poteſtariæ, capitaneatùs, dominii, vel rectoriæ, ſeu defenſoriæ, aut quodeunque aliud cujuſvis nominis officium recipere, acceptare, aſſumere vel ge- | rere(nifi de noftra& Apoftolicæ fedis licentia fpeciali) f quomodolibet audeat, fed affumptum omninò dimit- tat. Ubi veròad communitates feu univerfitates,& fingulares perfonas civitatum, terrarum, caftrorum,& locorum prædictorum, vel eorum aliquem jus compe- tit eligendi poteſtatem, Capitaneum, dominum, vel re- ctotem ſeu officialem quemlibet alium, qui per nos feu quofvis officiales noftros debeat aut confueverit confir- wari, ne ante debitam confirmationem obtentam ipſæ, vel earum aliquæ ſic electo, tanquam poteſtati ſeu Ca- pitaneo, rectori vel defenſori ſeu officiali in quibufvis obediant, néve taliter electus quouſque confirmatio- nem habuerit(ut præfertur) hujuſmodi poteſtariæ, ca- pitaneatüs, dominii vel rectoriæ, ſeu defenſoria, aut EANET SAAE a Videc. cnm nondeceat.de elef. lib. 6.& in verbo, paila. Clem. dudum. de fepul. b Vaide c. Conftantinss.26 Aif O 23. q9- convenior, de Cleric, conjug. c, ex parte. in authen, quomodo opor» Epifè. eol. 1. in prind, bl p

Extravag. Exetra abilis: Ioan. X XII. Tit. II. 276 Tujfulvis alteri usnominis ia feimmifcere, re quovis maah paier auctoritate| Apoftolic à diſtrict ritum& inane, quicqu a contra nis Poea contigerit atteiy is& conſtitutionis 1a ingere. 4. odi Augufti, Anno2. DE PRÆBEN G Tempore bujus cap. vel beneficia curam anima illiusnon Poterunt retinere, niſi u gnare verbaliter& realiter coram L intra menſem a tempore n notitie D aut Regum filii. Ill: antem, qui pi nebant, poterunt t ultimum ret: nars reli SJubaodem tempore refignatis ficum, fi cum tio fecundun pfefionem habuerit» odg mum guo est pfo jure p Pop paum vs habeat, pi aR Asutrum gi perdit> uodiung, e r di: n dinarii, guanti Am al d pramijfa, Gogua jnt hen Acta ctsraus anima- rum habentia, hic mantfeſtatur. i. d. hæc ans,qua es no- stabilis,& multëm pralticabtli,& E multa.eod. tst, inantig. E puite quàm i e keksa erdum etiam ad unum bene ficium E cdefiaticum mi diverfis Eccleſiis, nedum vicinis, ſed etiam ab i inyicem longè diſtantibus, imò nonnunquam in di forum regnorum p ſituatis, duas aut tres, aut prioratus, aut run habentia c jure com- plazes dignitates ım Paro non Hecret de nvenientia, ſu biei ip interdum unus, qui unicum, gua mvis t nodicu m cium implere ſufficeret, plurimor vend quæ multis! iterati bong famæ p Ollentit re, zquå dift ſtribu ione col ilata, Pa ultus m eregione rectores, Ecciet & honori, quæ J: ateßt ædificia on quę {fuper receptione aut ca nos univerfali Ec fiarum ahalisi vel illud xtunc ujulm odi inhibitio- Nulli ergò,&c. noftræ atum Aven, -r e DIGNI- tenetur: piendos, ntur Or- at, quàm cap. de Xecrabilis quorundam tam religioſorum, quàm fecula arium Ipa piei fe mper plùs ambie quò fibi ampliùs indulget entum ą poi dis& p rs, nontam obti nofcuntur, quòd unus ibus multipliciter| magni-| ariùs eſt do- gligi itur,& vitiorum ſentibus Nos itaque tot malis occurrere cupient es,omnes g retentione plu- um, offi iorum, prioratuum a animarum ſit ann iai Mione verborum à nobis, vel inque perſonæ conceſſas us tamen fonte æ Romane Ecclefig, qui cir- j endo, fingularum Eccle rndgad ac Regum filiis, ceptis) deliberarione faper he bitå di ligenti„ de Do noftra, in forma fu **— jinn n À tes nunc€x difpenfatione legitima plur modi dignitatum, perſonatum, ofi cio fine tionis fafticientis circa id eifdem indulta, poflint licitè num cæteris beneficiis cum cuta vel fine cura, que ipfius di- ſpenſationis prætextu tenebant,& quæ a rat extunc vacare decernim us, coram Ordinari o ſub teſtimo⸗ ef eau dimifft nova collati aut eorum adminiſtrationi{eima Ae oe tam h tute hujufmodi noftri moderaminis retinere poterant/ut præfertur) ſint ĩpſo ſimilia bene ficia obt tates perfena L seò| tur, dum arum ſin- exa, ſub l"pop ter fublimitatem corum ac generis claritatem funt potioris prærogativå p orT attollendi duntaxat exe 1m fratribus noftris ha- um sonita& ex certa fcientia cripta duximus taliter moderandas. quòd per moderamen noſtrum e effrenatam circa eafdem udinem refr ene- rſonas talium beneficiorum mt ipſique impettantes fructu otaliter non fruſttentur 4. n ipſorum conſilio ordinam guod bbtinen: nen hujuſ⸗ m aut priora- beneficiorum, quæ aliàs abfq s difpenfatione renequibant, unum tantùm ex dignitatibus, pers offic iis, prior atibus, Ecclefiis vel beneficiis quibus cura imminet animarum, cutn dig js onartu velofficio, prioratu, Eccle fia, vel be fi- ira, quod habere maluerit, prætextu diſpenſa- 8 8 ior retinere. Quæ tamen teneantur ei re int ra menfem ndum à tempore notitiæ conttitutionis iſtius: liter non pote- jure abſque diſpenſatione licite retinere, quæ nos tc liter cum co intra idem te mpusverbaliter&t abſque eo quòdad illa n am g 1e ab eo qui facere poterit fa la redire, fi cere prafumant, A- m aliis omnibus beneficiis, quæ vir- e privati,& prorsùs inhabiles ad nenda. Per hocautem iis quidi igni- , vel alia beneficia, curam anie €, quæ jus é tribuat, criptam obtinent,& $, OÍ habentia FEA d m e literarum expectant, cum guis bus eft, ut illa, càm vacayerint, rec à cum ub- tentis retin re licitè vaieant,difper nus dero- gari, quin ea cùm vacabun i oris ſpatium poflint e eligere,&dimiffis aliis recipere in for peono reti pœnas ſimiles incurſuri, ſtræ contraire præſun plerint ana ioni. Porrò,quia quo- rundam ocul Xcavit, e diſpenſatione illis PA de- ehes fic detenta, PSE dummodo in eo€x ali ione canonica competat jus eifdem, intra tempus(ut præſcribitur Aimitatum, yerbo& facto ac ſine fraude coram Ordinario fub teftimonio fimiliter publico dimitteretenea Quod fi non fecerint,eti illo fing ipſo jure] privati, inquo j juseisal liàs compe teb ak inha- biles penitùs ad que obti à Eccleſiaſtiea be- neficia cenſe int dignita- tem, a peri m, aut aliud beneficium s‘exam, Ñ anteà fimile penekan m obtinebant, illud(quo ipfojure, pòftquam fecundi poſſeſſi ionem habuerint, vel per ¢os ọmnp1 do- lo& fraude ceſſantibus, quò minùs habeant, ſteterit, privati noſcuntur) a abſque moræ di 8 g rio- rum manibus dimitterê debeant pari modo; Alic gu extunc fint ipfo jure fecundo privati,& r ad ſa- cros ſuſcipiendos ordines, quin etiam ad habendum- a præfcri- re ne uoc ſumunt minia& ſi fraudentur. d Rot. tex. profiatuto faciente mentionena tu de beneficiis qua jureobtsnentier: naman tali veniunt beneficia di= Hpenſattus reteuta, fer text. hic: Font. quodcune

btinent,& dem piZ , um quh W— — 277 quodcunque beneficium Eceleſiaſticum inhabiles repu- tentur. Quæ omnia& fingula beneficia vacatura(ut ptæmittitur) vel dimiſſa, noſtræ& ſedis Apoſtolicæ di- fpofitioni de ipforum fratrum confilio refervamus:Inhi- bentes ne quis preter Romanum Pontificem, quâcangue fit fuper hoc au&toritate munitus, de hujufmodi benef- tiis difponere, vel circa iHa per viam permutationis, vel aliàs ianovare quoquo modo præſumat. Nos enim, fi fe- eus actum ſeu attentatum fuerit, irritum decernimus& inane. Cæterùm ordinarios intelligimusin caſibus ſupra- fcriptis Epifcopos, in quorum civitatibus vel dicœceſibus confiftunt beneficia, feu aliguodeorunr, quæ debent fé- cundùàm premiffa dimitti, faut ipfi, qui ea debent dimit- tere, commorantur, vel Eeclefiis cathedralibus vacanti- bus,Capitula eorundem:& hi de beneficiis tamdimiffis, quàm(ut præmittitur) perditis, nos, vel Apoſtolicam ſe- dem certificare ſtudeant, quamprimùm commodè pote- zunt indilatè, ut de illis ſalubriter diſponere valeamus. uantũm autem ad modificationem attinet antè factam, illa duntaxat,& non alia beneficia Ecclefiaftica, quocun- que nomine nuncupentur, cutam anĩmarum habere cen femus, que parochias habent, in quibuseft animarum eura, non per vicarios perpetuos, fed per rectores aut mi- niſtros beneficiorum ipſorum vel illorum temporales vicarios exercenda: necnon& illa, quorum miniſtrisra- tione beneficiorum hujufmodicompetit vifitare, inqui- zere, procurationes reci pere, ſuſpendere, excommunica- ze, ſeu ab excommunĩcationis& ſuſpenſionis ſententiis abſolyers da confuetudine vel de jure: juribus aliis de- animarum cura loquentibus in ſuo robore, quoad cæte- 24, permanſuris. Nulliergò omninò hominum liceat kanc paginam noſtrarum moderationis, ſtatutorum, con- ſtitutionum; reſervationis, inhibitionis,& voluntatum infringere, vel eiaufùu termerario contraire. Si quis au- tem hoc attentare præſumpſerit, indignationem omni- De concesſione Præbendæ,&c. mitatas diœceſes juſſimus a potentis Dei, ac beatorum Petri& Pauli Apoftolorum e- jus ſe noverit incurſurum. Datum Avenione 13. Cal. De- cembr, Anno z. D=e DE CONCESSIONE PRAÆBENDAÆ, & Ecclefix non vacan: “is. FITULUS IK CAP- E g Execntores:gratsarum, é judicescaufaruw Aſade Apoſlo- lea deputats in diœceſibus jam divifis procedere poffunt, ficut ante fonem poterant. Et congrue ponitur fib hoc> C473 logua- tnr de executoribus, deguibi ſtequens mentio habetur in tit. de sonce. prabend, lib. 6. patessn cap, Executor, cap. Si Capitulo: dr aptes fols. Er potuifet ftuari fub'tit. de reftript. vel de Paroch: Edes à Apoſtolica in ſuis actibus veritatem profe- quens; lucem amans, libenter evitat nodoſæ ambi. k J guitatis involucrum, illamgue fibi femper in fa ordinationibus refervare cautelam intendit; utde illis lta proveniat commodum, quòd aliis non immineat de- ttimentum. 85 Sanè pridem ad diviniꝭ cultüs augmendum,& ad ſa- lùtem populi, quem in nonnullis civitatibus ac diæ- cefibus ſic multiplicavit Altiſſimus, quòd in eatum ſin- gulis ſingulorum vulnus nequibat(ut eum decer unicus Paftor inipicere, aut'alias:partesboni paftoris implereo, falubriter-intendentes., in ipſis diœceſibus(quarum- nonnullas in duas,& aliquas in plures diœcefesduxi mus dividendas) certas civitates& Ecclefias ereximus catlledrales, quarum Gngulis proprias, diſtinctas,& li- à Hec entravagans habetur inter cmmunes ſubetit. de ufffcs deleg. cum$ ilieimi de Monte Čandutio. 29% fignari. Verùm quia plures ante ordinationem feu divifionem noftram hujuſmodi tam à nobis; quàm à prædecefforibus noftris Romanis Pontificibus, Apoſtolicas obtinuerunt literas fuper be- neficiis Eecleſiaſticis in ĩpſis tune integris diœceſibus va- caturis, quarum nonnullæ reſtant adhuc executioni mam- dandæ. Nos amovere volentes cujufvis dubitationis ferupuluth, qui circa executionem gratiarum fuper hue juſmodi beneficiis conceſſatum poſſet forfan incide- re,& providè conſiderantes attentius, quòd per ordina- tionem ſeu divifionem noſtram prædictam jus ad rem ex- pectantibus dicta beneficia anteà competens ex ratione mutari non debet, quin adeò efficax indivifis diœceſibus maneat, ſicut priùs erat: auctoritate præfentium decta= ramus, quòd omnes& ſingnlæ gratiæ fuper beneficiis va- caturis ante divifionem hujufmodi. in ipfis quondam integris diœceſibus à nobĩis, vel prædictis prædeceſſori- bus perſonis quibuſcunque conceſſæ, tam in ipſis nunc die viſis, quàm in aliis dicecefibus deciſis ab illis, eiſdem modo& formã poſſint ſuo ordine a per executores in- de datos,& alios, ad quos id pertinebit, ad debitam exe⸗ cutionem adduci, quibus ante diviſionesſæpefatas pote⸗ rant& debebant. Idem etiam declaramus, quoad lite» ras Apoftolicas juftitiam continentes; ut videlicet judiu ces dari perillas in caufis quarumlibet perfonarum, quæ nunc de hujuſmodi diœceſibus diviſis exiſtunt, poflint juxta earum tenorem provideè procedere, ac ſi dictæ diœ- ceſes, de quibus mentio in literis eiſdem habetur, ints⸗ græ remanſiſſent. Nulli,&c. CAP.. IT q Nullus impediat Capitula, Archidiaconos; è alias perfinas in juribus, que fibi:competebant in Eeclefiis integris, guin illa jura percipiant post divifionem ipfarum ficut anis ſoliti erant percipe- re: quoniam in beneſiciis diviſis habet quis eadem jura, qua habea bat in integris: Et koc cap. Jub bec tit, fuit pofitum, quontams dez clarat pracedens, ut clarèpateti Concor, cap. quia monaſterium. de releg. dom. in antiquin. A- Apoftolatůs noftri pervenit auditum, qudd aliquas rum Eccleſiarum per nos ab aliis Eccleèſiis ex certis cauſis, quæ ad hoc noſtrum animum induxerunt, aucto- ritate Apoſtolicà diviſgrum, Prælati& ſubditi Capitulis Archidiaconis,& aliis perſonis Eecleſiarum, à quibus ſu- pradictæ Eccleſiæ ſunt diviſæ, multiplieiter injuriari præ- famunt; non permittentes eosuti juriſdictionibus& jurii bus ſuis, ſicut ante diviſionem hujufmodi utebantur-Quia igitur intentionis noſtræ non extitit, nec exiftit, per dèi vifionem Epiftopatuum Ecclefiarum à quibus divifiones factæ ſunt, Capitulis, Archidiasonis, vel alii perfonis- velle aliquatenùs derogare, niſi quatenus in diviſionum hujuſmodi literis Apoſtolicis continetur expreſse: Nos præſentis auctoritate ſtatuti univerſis Prælatis, Capituliso- & aliis quibuſcunque pexſonis Eccleſiaſtieis Eccleſiarum deciſarum, 8c in cathedrales Eccleſias per nos auctorita- te Apoſtolicà erectarum, præcipimus de mandamus, ne Capitula, Archidiaconos,& aliosp rfonatus, vel diè gnitarcs, officia ſeu beneficia in prædictis primariis Ec- cleſiis obtinentes, qud minũs viſitationes exerceant, Pro- curationes recipiant, juriſdictiones,& jura Archidia- conalia,& alia bona obtineant in prædictis deciſis diœ- celibus, ſicut ante diviſionem hujuſmodi obtinebam, niſi quantum in dixiſionem Hujufmodi literis Apoſto- licis caveatur exprefsè, impediant quoquo modo, quo- ufque: per fedem Apoſtolicam aliud fuerit ordinatum- Si enim aliqui-contra præſens præceptum agere vel fa- cere præ ſumpſerinto nos præſumptores tales digna cura- bimus animadverfione punire. Nulli,&c. noſtrorum⸗ ——— ä————— ide gloff- in tit, de defën. csvit,$.qua igitur..3. Ude 2 Al ha 4 Claud. Cautiunculam in loco ab erdins. Imol. Nicol. Ever.

279 præcepti,& mandati infringere,&c. Datum Avenione f. Cai. Octobris, Anno quinto. *-=e NE SEDE VACANTE ALIQUID innovetur. TITULUS V: CAP. UN. ¶ Vacanie ſede imperiali, cum juriſdlictios ad Papam deuolua- tur, fub pæna excommunicationis hic prohibetur, quod nullus tunc nomen Uicarii, Imperatoris, vel alterins cujufiung, officis retineat, afumat, vel refumat, nuliusg, ei obediat, vel auxilium prebeat: aliàs excommunicatio in perſonas,& interdiltum in terras( nifi intra duos menfes refipuerint) prefertur, Iandem modus hujus proceffus publscandi exprimstur.h. d I fratrum& Coëpifcoporum noftrorum,& alio- rum quorumlibet jura illibata fervari,& ab omni fore difpendio dimin ranea cupimus,& ad illud libenter noſtræ ſolicitudinis ſtudium adhibe- mus: multò fortiùs equidem pro noftris& Romanæ Ec cleſiæ ſponſæ noſtræ juribus& honoribus conſervandis ex injuncto nobis officii debito Apoſtolicæ tes tenemur impendere, ne tem nis injuriam ſubeant, aut detrimentum cujuſvis deroga tionis incurrant. Sanè in noſtram& fratrum noſtrorum deductum eſt(famà divulgante) no am, qued licet de jure fit liquidum,& ab olim fuerit inconcufsè ferva- tum, guòd vacante Imperio, ficut& nune per obitum quondam Henrici Romanorum Imperatoris vacâffe di- gnofcitur, cùm in illo ad fecularem judicem nequeat ha- beri recurfus, ad fummum Pontificem, cui in perfona beati Petri terreni fimul& cæœleftis Imperii jura Deus ipſe commiſit,Imperii prædicti juriſdictio, regimen& di- ſpoſitio devolvuntur,& ea ipſe(durante ipſius vacatione Imperii) per ſe, vel alium, ſeu alios exercuiſſe noſcitur in Imperio memorato; nonnulli tan in Italiæ partibus poteſtatĩs& dignit tigium illicitè ambientes, in no- ſtrum& Romanæ ſanctæ matris Eccleſiæ(quantùm in eis eſt) præjudicium evidens, ac diminutionem honoris& juris, vicariatůs ſeu alterius cujuſcunque nomen officii, quod ipſo Imperatore vivente ex ĩpſius commiſſione ge. rebant in certis terris, territoriis ſive locis, poſt deceſſum ipſius, abſq; noſtra, vel Apoſtolicæ ſedis petita vel obten ta licentia, retinere ſibi,& nonnulli etiam de novo aſſu mere, quod non miſſum reſumere temerariis auſibus præſus vel quibusadhuc non verentur abuti,& fub ejus s colore multa facere& feciſſe noſcuntur, & Eccleſiæ prædictæ injuriam aperiè redun horrentes per id variis involvi criminibus,t ing ma- jeftatis formidantes offenfam. Quia igitur error,cui non reſiſtitur, approbari videtur,& latum pandit delinquen tibus ſinum, qui eorum perverſis conatibus non reſiſtit: Nos volentes noſtris& Eccleſiæ ſponſæ noſtræ juribus& honoribus in hac parte proſſ icere,& malis ac ſcandalis, quæ ex tetentione, aſſumptione, ſeu reſumptione modi orta ſunt hactenus,& onis n noſt ec div ujuſ- quæ periculosè poſſent in an- tea fuboriri, celeriter obviarc, necnon periculis anima- rum hujuſmodi retinentium, aſſumenti tium nomina,& eis abutentium(ut præfert occurrere cupientes, præſentium auctoritate ſub excommunicationis pœna omnes& ſingulos cu juſcunque ſtatüs, præeminentiæ, dignitatis, aut condi. exiſtant, etiamſi patriarchali, vel quà vis aliâ ſu- ſiye Epiſcopali, vel Regid, ſeu alià quàcu it dignitate, qui poft vacationem Imperii abfque noftra, vel fedis prædi&æ licentia hujufmodi Vicarii feu cujufvis alterius officii nomen ubilibet retinue- runt, aſſampſerunt, ſeu reſumpſetunt& retinent:& eu reſumen ſalubriter po - Extravag.Si fratrum. Ioan. XXIL Tit- V. ovifionis par- į uſurpatio- nemus 280 qui aſſument, vel reſument fortaſſis in poſtetum,& ſub talis donationis pallio abuſi ſunt,& abutuntur, veletiam abutentur poteſtate, vel juriſdictione quàcunque, feu€- jus. exercitio publicè vel occultè, quatenus decætero etiam à denominatione hujuſmodi, ſeu cuiuſcunqu. aſſumptione, reſumptione ac retentione prædictis, nec- non ufu, poteftate,& exercitio ſupiadictis prorſus abſti- neant,& omninò deſiſtant. Inhibentes inſupet ſub pœ- na pra dicta omnibus& ſingulis Patriarchis, Prælatis,& nufferer neca etiam aliis l bus, civitatibus, comita- inibi aprobe tibus, univerſitatibus, Capitancis, poteſtatibus bus, comitibus, vicecomitibus, baronibus,& aliis omnie bus cujuſcunque ſint dignitatis, conditionis aut ſtatüs, ne pradictum hujuſmodi nomen, ſeu aliud quodlibet in eodem Imperio retinentes{ ut præfertur aut aſſumen- tes, vel corum aliqui fub denominatione, vel titulo hu- uſmodi nominum, ſeu procuratores, commiſſarios, ju- dices, aut vices eorum getentes, quocunque colore quæ · ſito, recipiant vel adi ani, nec ut vicariis ſeu vicario aut officialibus Imperii pareant vel intendant, aut pate- ri vel intendi faciant, vel permittant, nec in his eis vel ber præftent auxilium, confilium, vel fa- Cg uundum elt compellitur em, hoca } | Frælatos,& fupe | denominationem prædićtaim Çut præmiſſum e nentes, aſſumentes, ſeu reſumentes, ac illius præatextu ex- ercentes quæcunque officia, poteſtates ſeu juriſdictiones, & recipientes eos, ut vicarios, vel officiales Imperii, aut commiffarios eorum, ut talium,& in parentes teu obea dientes eis, ut talibus, ut præftantes in hoc fibi confi- lium, auxilium, vel favorem,nif intra duorum mentum ſpatium à die datæ præſentium numerandum penitùs€- fipuerint, vel fe licentiâ fedis Apoftolicæ fuper hoc 0- ſtenderint communitos, excommunicationis in fingula- res perſonas,& in terras& loca ipſorum,& qusslibet communitates, univerſitates, civitates, aut villas, inter- dicti ſententias de fratrum noftrorum confilio publicè promulgamus. Contra eos nihilominùs ſpititaliter& temporaliter graviùs proceſſuri, ꝑrout inobedientia eo- rum exegerit, qualitas facti ſuaſetit,& viderimus expe- dire. Et ut qui et parendi‘talibus tollatur occa- fio, omnes& ting ufmodi vicariatůs nomen retinentibus, aſſu u reſumentibus, juramento fidelitatis tenent juramento hujufmodi s | guantùm ad hoc, d tudine abſolventes, bus] talibus, ut vicariis v | pareant vel intend Et infuper omnes pactiones, ligationes, confœderationes,& colligationes à qui- cungue fuper hoc quomodolibet initas, juramento quacunque firmitate vallatas, omninò diſſolvimus, viribus vacuamus, irritamus,& quatenus de factdpro- a Decemb, A; cefferint, revocamus: Ac hujufmodi,& qualibet alia jurame quibuslibet ſuper his præſtita, per quæ poſſet t= in prædictis noſtris,& Eccleſiæ noſtræ prædictæ juribus—— derogari, præſertim cùm juramentum vinculum ini- DE y Cæterùm ut hu- quitatis eſſe non debeat, relaxamus. nem omnium noti- juſmodi proceſſus veriùs ad comm tiam deducatur, chartas feu membranas proceſſum con- tinentes eundem, in Eccleſia Avenionenſi appendi vel affigi oſtiis ſeu ſuperliminaribus faciemus, qua proceſ- um ipſum ſuo quaſi ſonoro præconio,& patei ti judicio publicabunt: Ita d omnes& finguli, quos proceſſus ipfe contingit,& contingere poteft, nullam poſteà poſ- ſint excuſationem prætendere, quòd ad eos talis pro- ceſſus non pervenerit, vel quod ignoraverint eundem-: cùm non ſit veriſimile remanere quoad ãpſos incogni- tum vel occultum, quod tam patenter omnibus publi- catur. Datum Avenione in domo Epifcopali Pridie Ca- lend. April, Anno primo. DE

t pillas; niét fio publik ritalier& aý eifdem 1U aligustent i 281 DE VOTO, ET VOTI REDEM- ptione. FITUEVS VL G Votum per fafieptionem facri ordinis ſolennicatum, licẽt im. podiat matrimonium ſequens, nen tamen praecedens: etiamfi nondum effèt per carnis copulam confummatum. Et durante matrimonio, ctam nondum confammato, nullas prefamat accipere aliquia de facris ordinibus: quod fi fecérit, diffoluto etiam matrimonio, nec in illo miniſtrare, nec ad ſuperiores aſcenderè poterit, niſi aliquam de religionibus approbatis ingrediatur,© ejus regulan exprefe vel tacite profiteaiur, ES autem talu conjugatus fic ordinatus per diæcefanum monendus, ut religiouem ingrediatur, fi matri monium nondum est confummatum: quòd fi renuerit,© uxor in- fiterit, compellitur per excommunicationem ad matrimonii con- fammationem. hoc dicit. Ex eſi caſius notabiliñ, E& qui ſatis efferri son: poffet: CAP. UN. Ntiquæ concertationi finem cupientes impo- nere, ac animarum periculis inde provenienti- bus falubriter providere, de frgtgum noftro- rom confilio præfenti declaramus edicto d licèt vo- tum folennizatum per facri fufceptionem ordinis, quan- tamad impediendum matrimonium contrahendum, ac ađdirimendum, fi pòft contra&um fuerit, fecun dùm- fta- tuta canonum ſit efficax reputandum: ad diſſolvendum tamen priùs contractum, etiamſi pes carnis copulam non fuerit conſummatum, cùm nec jure divino, nec per ſacros reperiamus canones hoc ſtatutum, invalidum eſt eenſendum: auctoritate Apoſtolicà diſtrictius inhi- bentes, ne quifpiam durante matrimonio, ñondum eti- am conſummato, aliquem de ſacris ordinibus præſumat ſuſcipere, niſi prout ſacris canonibus noverit convenire. Qudd ſi ſecùs à quoquam forſitan attentatam fuerit, or- dinamus, quòd nec matrimonio ſoluto in ſic ſuſcepto or- dine miniftrare, nec ad fuperiores ordines provehi, nec ad aliquod beneficium veb officium Eccleſiaſticum va- leat promoveri: Nifi aliquam. de religionibus: appro- batis(quarum profeſſio ad caſtitatis cuſtodiam,& abdi: cationem temporalium,& fui fuperioris obedientiam ſuos profeſſores adſtringat)ĩpſum canonicè contigerit in- gredi, ac ejus regulam expreſoè vel tacitè profiteri: quo caſu diœceſanus ſuper præmiſſis,& ſingulis præmiſſorum cum eo difpenfare valeat, nifi fit aliud canonicum quod obſiſtat. Ad ingreſſum hujuſmodi ſic ordinatum, ſi matrimonium conſummatum non fuerit, per dicceſa- num inſtanter moneri præcipimus,& induci: quod ſi forſan renuerit adimplere, ipſum, ſi ſpon ſa ejus inſtiterit, percenſuram Eccleſiaſticam compellendum decernimus contractum matrimonium confummare. Nulli,&c. noſtrarum declarationis, inhibitionis, ordinationis, præ- cepti,& conſtitutionis infringere. Datum Avenione Ca- lend. Decemb. Anno feptimo. M bp DE RELIGIOSIS DOMIBUS. DITU L US VIL G Sefa d religio Fratricellorum, five Beguinorum, qui ſa dite- Gant de tertio ordine beati Francifcicaffatur, quoniam inter ceteros errores Ecclefiaflica Jacramenta defpiciebant; Et fùb pæna excom- municationis omnibus injangitur, ut nulli decetero talem ritum af: Samant, dne Epifèopi ipfum concedere prafumant, Vide cap. fin, eod. tit, in antiq. C.t. cod, tit. L. Ó. CAP. UNIC. Anĝa a Romana atque univerfalis Ecclefia, cui auctore Domino, licèt immeriti, præſidemus, ſicut religioſa& pia vota benigno favore proſequitur, — a De Beguinorum ſecta& erroribus, vide Guidonem Carme- ltam in fumma de harefibus, tit. de harefibus Beguinorum,€r Ni- laum Eymerisum indireflorio inguifitoruas patte2, q4, De Voto& Voti redemptione,&c. 282 ſic ſuperſtitioſos conatus inſolentium hominum a de- teftatur, videlicet ne fub ovina pelle gregem Dominis cum truculentia lupi rapacis invadat, ſub pietatis ima- gine virus hæreticæ pravitatis obrepat,& fub prætextu converſationis angelicæ incautis mentibus fpiritus malignus illudat: cujus rei gratià facris canonibus eft inteidictum, ne aliquis novum ordinem aut religio- nem inveniat, vel habitum novæ religionis aſſumat: fed quicunque ad religionem venite„oluerit, ingredia- tur unam de religionibus approbatis. Nonnulli tamen profanæ multitudinis viri, qui vulgariter Fratricelli» feu fratres de paupere vita, Bizochi five Beguini, vel aliis nominibus nuncupantur in partibus Italiz, nec- non in inſula Sicilienſi, Comitatu Provinciæ Narbon.& Tholoſanen. civitatibus,& diœceſibus,& Provinciis, aliisque diverſis ciſmarinis& ultramarinis partibus, contra dictos canones habĩtum novæ religionis aſſume- re, congregationes& conventicula facere,& fupe- riores fibiipfis eligere, quos miniſtros, ſeu cuſtodes, vel gardianos, aut nominibus aliis appellant: plurimos ad eorum ſectam recipere,& loca de novo conſtruere, ſeu conſtructa recipere, in quibus habitant in communi, publicè mendicare(quaſi eorum ſecta foret una de re- ligionibus per ſedem Apoſtolicam approbatis) temeri- tate damnabili præſumpſerunt,& præſumunt etiam- inceſſanter. Erut ãpſorum error, veritas,& impietas re- ligio reputetur, plurimi eorum regulam ſeu ordinem- fratrum Minorum, quem ſanctus Franciſcus' inſtituit, ſe profiteri ad literam conſervare confingunt: quan- quam in obedientia generalis, vel provincialium mini- ſtrorum ipſius ordinis non morentur: prætendentes ſe à ſanctæ memoriæ Cœleſtino Papa quinto prædeceſſore noftro hujus ſtatũs ſeu vitæ priVilegium habuiſſe: quod tamen etſi oſtenderent, non valeret, cum bonæ memoriæ Bonifacius Papa octavus prædeceſſor noſter, ex certis caufis rationabilibus ommia-ab-ipfo Ccnleſtino prede: cefſore noſtroconceſſa, quæ per ipfum Bonifacium non contingeret approbari, viribus penitus vacuaverit, di- ctumque vitæ privilegium non inveniatur per eundem Bonifacium approbatum., Quidam'autem corum: di- ctum habitum,& vivendi ritum à quibufdam Epifcopis feu eorum fuperioribus,- vel aliis Eccleſiarum Prælatis habuiſſe profitentur, quos nec eis concedere lieuit con- tra formam concilii generalis, Nonnulli etiam ex ipſis aſſerentes ſe eſſe de tertio ordine beati Franciſci, pœni- tentium vocato, prædictum ſtatum& ritum corum- fùb velamine talis nominis ſatagunt palliare: cùm tamen in regula ipfius tertii ordinis talis vivendi ritusnulla- tenùs fit conceffus.. Et quia in errorum barathrum facie liter ruunt, qui conceptus proprios:patrum definitio- nibus ameponunt, ipſorum quàm plurimi{ficut fide» dignå relatione percepimus) à- veritate catbolicæ fidei deviantes Eccleſiaſtica ſucramenta deſpiciunt, ac erro- res alios ſtudemt multipliciter ſeminare. Cùum itaque talium damnanda temeritas in ejuſdem fidei detrimen- tum, fidelium ſcandalum, præfati Minorum& aliorum ordinum opprobrium,-& etiam ſuarum& aliarum ani- marum perniciem redundare noſcatur: ſectam, ritum,& ſtatum hujaſmodi, non obſtantibus præmiſſis corum exe cufationibus, quas frivolas reputamus,& quicquid per eos communiter vel diviſim ſub religionis, Conventüs, collegii feu congregationis nomine vel colore atten- tatum extitit, vel exiftit, de fratrum ipforum confilio auctoritate Apoſtolicà nullius fuiſſe& eſſe decernimus firmitatis:& quatenus de facto proceſſerunt, de con- ſilio,& auctoritate præmiſſis revocamus omninò, ac perpetuæ prohibitioni ſubjicimus,& ab Eccleſia Dei penitùs abolemus. Eifdem perſonis& aliis quibuſcunqʒ à Dide l. qui ſab conditjane ſade cond. intitlmon erit,$, di> vus. F. de jurejun

283 Extravag. Copiofus. Ioan. XXII. Tit. VII. IX.&X. 284 ſub n excommunicationis, quam'-eas(fi fecùsifece- rint) incurrere volumus ipſo facto, injur Pettese expreſsè, ne ſtatum ſive ſectam& ritum hujuſmodi ab ipſis a aſſum- ptum ſectentut ulterius, vel ipſum de novo aſſumereD quoquo modo praſumant. Epiſcopos quoque& eo rum fuperiores& etiam alios Ptælatos quoſcunque, qui prædictis perfonis vel aliis ritum vivendi& habitum fu- pra aos, præter ſpecialem Apoſtolicæ ſedis auctorita- tem deinceps conceſſerint, prædictæ excommunicationis pœnæ ipſo jure decernimus ſubjacere:dignum eft enim>, ut adulterinas plant ationes, quas non Fater cœleſtis, ſed humanæ temeritatis audacia plantat, Apofto lici culminis cenfura divellat: nec patiatur in agro Dominico pery congr Fpan ionis vepres excreſcere, u! proprium eft(divi- näopitulante gratiä) virtutes ferere, ac vitia radicitùs ex- tirpare. Nulli ergo,&c. Datum Avenion. 3. Cal. Januar. Anno ſecundo. DE JUDRKIS ET SARRACENIS. TITULYVS VIIL CAP. UN. q Vi Petrus filius Regis Cafich o duétus propofito faciliti A- garenos infideles Aregno Granate expelleret, lata fuit excommuns- cationis fèntentia in emnes prohibita portantes ipfis infidelibus r Sarracenis prefati regni Granata. Concor. dta quorundam Q cuc Ad liberandam. eod. toc. inc Opioſus in miſericordia Dominus, qui de ſua abundantia pietatis corda fidelium ad ſuæ maje- ſtatis obſequia devotionis ardore fuccendit, præ- cordiis dilecti filii nobilis viri Petri infantis nati claræ memoriæ Sanctii Regis Caſtelleæ, adeò copiosè gratiam cœleſtis inſpirationis i udit, quòd ſibi delectabile repu- tat propriam exponere in ipſorum proſecutione perſonã. nobilis ipfe du&us propofito tanquam ftre- nuus athleta Domini, negot ivm imp ationis spe rfido— rum å 3 tumeliam-detinetuntuto ito filii nofiri Alpi teneritudine pu cus, aſſumpſit ſubſpe co proſequendum. riag igi y la removere, per quæ dicti negotii profecutio p modolibet impediti, univerſis& ſingulis conditionis, przeminentiæ vel ftatůs exiftant, inhibemus, ne arma, equos, ferrum, ligam alia quæcunque prohibita pet Romanos Pon deceffores noftros ad terras Ægy e deferri, G Sarrace- nos dicti regni Gtanatæ intra triennium incipiendum à Cal. Apri is proximè ſecuturi, qu jeferręgo præſumant. Nos enim omnes& ſingulos, qui ad di- } 3 ferrum, ligamina p t &ualia orem hu- tubjacere, racenis Granatæ praftabus nt(di tii directè e indire aÈ, f ] turbare fortè præefumpfe municationis fententiam incurrere volumus if Nulli ergò noſt ræ inhibitionis, conſtitutionis& volunta- tis,&c. Dat. Ave DE TOR NEAMENTIS. TITVYLVYVS IX: AP UNIG fittutso Clementis in quibus A bens fub pæn exommunziationt d> mterditi bit re Uoctur:& il. ſi, qui hujus oecaſione ſententias incurrerant, alſoluuntur. Uia in futurorum eventibus Gc hu mani fallitur incertitudo judicii, ut quod conjeđturâ probabi- ii exnunc interdum attenta anderai, utiles Polliceturæeperiri damnoſum quandocunque contingat: nonnunquam quod conſultè ſtatuitur, ex lanioris inipe- ctione judicii conſultiùs revocatur. Sanèfelicis recor- dationis-C Clemens Papa quintus prædeceſſor noſter, at- tentè conſiderans idn Concilio Vien- nenfi.p fna iter ordinatum, per terneamenta,& jiterimpedi- ri: tum quia a i fic ipfum Palligi negotium proſecuturos exinaniunt, q: ibd ad ejus executionem emi- ciunturi entes, tum. quia-intetdum quamplures à crac tione retrahunt, dum ab ullis abſtinereſaliis ea exercentibus) s nt: torneamenta ipſa& haſti- ludia, five juxta ranciæ, Angliæ,& Alemaniæ. nonn iis, in quibus ea conſuevere free liter interdixit: in facientium n opem, confilium, vel con- etiam in quorum locis vel diſtricti- ohibentiumhoc, cùm poſſent,& illo- & al lis quenti ca, ſenſum,& i bus fierenr, Mo! rum procedentes ad illa in domibus ſuis tecipientium-. vél commercium quomodolibet exercentium cum eif- dem, in perſonas excommunicationis,& in tetras interdie cti ſententias promulgando, abſolutione ab excommuni- catione hujuſmodi pizte rquam in mortis articulo ſedi Apoſtolicæ reſervatã. Verum quoniam((utintelleximus} per fententiam hujufmodi periculum aaimabus ingeti- tur,& pro co maxzimè i0 dicti paſfagii derogatur: quia nonnulli militari cingulo abftinent,& quia vacare militiæ metu præſertim ipiis ſententiæ non præſumunt, propter quod idoneos& voluntarios ad terłæ prædictæ in regnis eiſdem contingit pauciores ſolito re- beriti. Nos ad di lectum filium nobis viri Philippi claræ pecia laen regnis torneamenta inhi-| memokiæ ntis Franciæ,& Navarræ Regis,& aliorum de domo regia, necnon quamplurium magnatum& noe bilium, tam in regno Franciæ, quaàm aliunde, conſideran- tium ptæn niſſa dician 12 repetitæ ſuppl Icationis init an- tiam, ſententias excommunicationis& interdict tas, præmiſſo: um{upp icationibusinclinati fderatie nibus antedictis,& ex cauſi bus aliis, in favorem ſæpefati negotii, de frat rum conſilio revocamus: eos. quip ropter exercitium tot- neamentorum ſeu haſtiludiorum ipiofin hujuſmodi ſententias incurterunt, abſolventes ab illis,& cum eis qui fic ligati, yel in locis proptereà interdi&tis divina ce- lebràrunt officia, ſuper itregularitate inde contracta au- ctoritate Apoſtolicà diſpenſantes. Datum Lugdun. 16. Cal. Octobr. Anno 4. | s==y CAP. UNIC. ntes monetam Regis Franta cum vicinorum, aliguo de guat fatlo extommunicationem incurrunt: a qua at 4 eee in mortis articulo. Uum i tpjius Regis Francia, habes cap. Hadiah. eod. tle zn antiquis, i 1 | Rodiens quafi ex adipe iniquitati is multorum | ſceleratorum funeſta cupiditas, eos in perniciem | f y | præcipitare conatur, dum fequi miler abile em ejus | j f j P ingluviem, Godas neſcientem moderamina, non ve- a Uiide gl. inll. tale pactum. S. ſin ffade paltis liſcire. oportet.$ f. de exc. tut. gl. an uerbo praſidentes reputata fingu Clem. 1 4 — reſer.&Iu. C. de raptor. vung. FHaldl. an c..5. fi quis rufisciss: de p på- | ten. Font. rentur: cutate non yia ilivero monetam fo fliinoĝri

De Privilegiis. 256 sentur: ipfi etenim turpium lucrorum feefæcibus im- mergentes, ambitioſis nexibus involvuntur: Dei timo- tem damnabili cœcitate poſtponunt,& quaſi ambulan- tes in tenebris non vitant excidia perſonarum. Nuper fiquidem ad noftri- Apoftolatůs auditum multorum re- rio fide digna perduxit, quòd nonnulli nullam haben- tes auctoritatem juris, vel conſuetudinem, ſeu privile- gium faciendi, monetam falſam oſtendunt& fabricant in regno Franciæ,& locis circumvicinis. Alli verò monetam falſam ſub vero ſigno chariſſimi ïn Chrifto filii noftri Caroli Regis Francorum& Navar- re illaftris Rudiosè depravant,& ex hoc cadit à fuo recto pondere. Quamplures etiam in locis cireumvicinis, quibus de jure, aut conſuetudine, ſeu privilegio jus com- Petit fabricandi monetam, ſignum proprium monetæ re- giz monete fug quam fabricant, imprimere feu infcul- pere moliuntur, ejuſdem quantitatis& jucunditatis, lite- rarum figuræ, quam habet moneta regia, monetæ ſuæ, guam fabricant, quantùm poſſunt ſimilius, ſpeciem& formam inſculpunt, conſtituunt,& imponunt:& quam- vis moneta prædicta eorum ad uſurpatam ſimilitudinem perducta deficiatèjufto pondere argenti,& folito in re- gia moneta,& more, 8 conſuetudine obſervato: ſim- Plices tamen& populares perſonæ, non habentes inter monetas tantæ ſimilitudinis peritiam diſcernendi, fallun- tur quotidie ea occaſione in uſu monetarum, recipiemtes monetas falsò affimilatas pro. veris. Sunt& alii, qui ienter falſas monetas extra regnum prædi&tum emunt, & poòſt intra regnum ipſum eas portant, vendunt& ex- pendunt. Nos igitur attendentes, quòd iidem falſarii& fa- bricatores monetarum talium& emptores prædicti per hoc ſe dignos maledictione conſtituumt, eos, qui(ut præ- mittitur) præmiſſa moliri, aut fabricare, aut emere, vel dortare ad regnum prædictum ſcienter præſumpſerint, fe licis record. Clementis Papæ quinti pradeceſſoris noſtri Veſtigiis inhærentes, excommunicationis ſententiàinno- damus: abſolutione prædictorum nobis& ſucceſſoribus noſtris, pxæterquam in mortis à articulo, reſetvatà: Nul- Ii,&c. noſtræ innovationis infringere,& c. Datum Aven. p. Nonäs Jul. Ann. 6. 5 So DE PRIVILEGĦHS: TITUL-US XI. CAP UN: E Privilegia, fipafintiguibusaligui nobiles Campania{r Ma viina dicebant fè munitos circa bannitorum rece ptationem, hac bonſtitutio propter canfas hic rnfertas revocat(r annullat. -noftri Apoftolatůs pervenit auditum, quòd nonnulli nobiles& communitates intra no- ſtras Campaniæ, Maritinæque provincias con- ſtituti, aſlerentes per privilegia ſedis Apoſtolicæ ſibi fore conceſſum, quòd de brovinciis ipſis per rectorem eorum qui eſt pro tempore, vel officiales curiæ recto- ris ejuſdem banniti, in tetris, civitatibus, caftris,& locis eorum morari liberè poffint, nec in illis idem rector bannitos-ipfos capere valeat: eofdem bamitos in di- &is terris, civitatibus, caftris,&clocis, non abfque dero- gatione ſedis Apoſtolicæ manifeſta recipiunt& rece- ptant. Nos igitur, qui benevoli more patris in provin- ciarum ipſarum tranquillitatis& pacis commodis de- lecta mur. ſuper hoc(prout ad noftrum ſpectat officium) pro communi bono provinciarum ipfarum de congruo volentesremedio providere, privilegia fupradićta, cu- julcunque tenoris exiſtant, maximè cum ipſorum præ- textu maleficia. remaneant in eifdem Provinciis'impu- a In morti articulo nulla e$ cafùnin refèrvatio; alg, ideg-os wanes facerdotes quoslibet pænitentes à quıbufvis pescatis cen- e abſolvere plſunt. Ita Conc. Tad ff.14..7. de cafum refèra stione, nita, pandatur auſus exceffibus, cultus lædatur juftitiz, dictique rectoris multiplicitet impediatur officiutn, a€ provinciarum ipſarum ftatus, pacis fædere violato, non abfque grandi reipublicæ detrimento fubverti poffet ſcandalis, ſciſſuris, exnunc auctoritate Apoſtolicà ex cer- ta ſcientia revocamus, annullamus,& etiam irritamus, ac nullam habere decernimus roboris firmitatem. Nul- li,&c. noſtræ revocationis& annullationis, caſſationis, irritationis,& conftitusionis infringere., Data Aven, 7e Idůs Aug. Anno 6. A-— DE POENIS. TITULUS XIE GAP. UNIC. G Narratis facinoribus horsinum Marchia; gut fuos relores€r officıales occidere foliti erant post enumerationem 17. modorum ofa fenfès totidem pænas exprimit, quas incurrent; qui de cètero talis hgraſument:& propter patrum iniquitatem filios à quibufinng honoribus dr beneficiis tanquam mdignos repeliżt, Concor cap. ad atsa res.& cap. in quibuſdam: eod. cit. in antiq.& cap. felicis. eod, tih lsb.6, junta Clem, fi quis fuadsnte dzabolo. etiam ineod. tit. Ierum æ crefcente walitià videmus mundum in deteriora jugiter prolabi, ſic hominum men- tes aſſuetà depravante nequitià, malis paſſim cumulum ſuperaddi, ut&. honi qui aliàs odirent virtutis amore delinquere, interdum cum perverſis admiſtiz- concurrere cum illis in illicitis habeant,& in apertam- malitiam proſilite. Eſt enim compeſcenda malorum audacia, ut{altem pæne formidine retrahanturà noxiis, ſicque boni ſectando vittutem meliores effecti, non co- gantur cum illis perire. Sanè vulgaris famæ notorium publicat,& Iongè lateq̃ue ipſa injurioſa tranſgreſſus evi- dentia manifeſtat, quòd nonnulli de Marchia Anchoni- tana, Provineia nobis& Romanæ Eccleſiæ ſubjecta, ne- dum olim temporibus diverforum ptædeceſſorum no- grorum Romanorum Pontiticum greſſus ſidelitatis egreſ- ſi, declinaverunt ad infidelitatis reprobæ devium: ſed in diebus non longè præteritis contta nos,& Eccleſiam ean- dem,& dilectum filium Amelium præpoſitum Belli- montis Capellanum noſtrum, Provinciæ memoratæ re- &orem cervicem rebellionis erigete præſumpſerunt,& in quofdam officiales& familiares fuos crudeliter ſævien- tes, poſt graves illatas injurias,& reproboſas contumelias irrogatas eiſdem,& poſt bona ipſorum violentà præda- tione ſubtracta, eos cruentæ mortis ſuppliciis in ore gla- dii tradiderunt: inter quos pars dicitur fuiſſe non modi- ca, cui mens ſanior inerat,& tantæ temeritatis exceſſus non levites difplicebar, fed habuerunt, vel inviti furori confufæ multitudinis cedere, dum illius nequiverunt coe natibus obviare:- Nos igitur, ut mali pænarum impoſi- tionibus grayium territi vereantur in antea in conſimilis erroris invium telabi, ac boni perſiſtentes in fua fidelita- te conſtanter, nonhabeant propter Horum claudicare s perfidiam, remediis quibus poflumus præcavere volen- tes,& animarum ſuatum ſaluti, dictæqus Ptovinciæ paci- fico ſtatui paternis affectibus profpicere cupientes: dex fratrum noftrorum conſilio hàc in perpetuum valitura- conſtitutione ſancimus, ut quicunque de Provincia. ipfa; vel-aliunde in ea Provineia moram trahens, Cle- ricus vel Laicus famæ ſuæ prodigus(ipſius Eccleſiæ cal- DE catà reverentià) in hoc ſceleris genus irrepſerit, quod rectorem ſeu rectores, qui pro tempore regimini dictæ re trasłatum DiBoèrit, de`feditiofis ciuibus. a Hicpotesv icexpreft, quiarebellaverunt contra ifiuna Et ega addo, quod iflihi f vicerectorem pofitum a Papa, contra quem commuttitur crimen leſa majeſtatin. c. ın primis. in fin,2. q: 1. inciderunt im illud crimen, Bårtein l hoftes.de capt O pof rev, Cynus in inon convits. Gug» .de njur, neg ifl: quia faita fuerunt omnia imcontembium Papa- poflunt mjuriam remittere, arg. not, tbi per Cinum, Font,

i i j 287 Extravag. Cùm ad ſacroſan. Joan. XXII. Tit. XI. 288 Provinciæ in fpiritualibus& temporalibus auĉtoritate Apoſtolicà præfuerint, vel ipſorum aliquem, aut corum, vel alicujus ipſorum vicarium, aut judicem, vel judices, vel ipſius Provinciæ theſaurarium, aut locum tenentem ejufdem(quod abſit) occiderit, aut ad offendendum il lum velillos infecutus extiterit, ceperit, captivaverit, de- tinuerit, percuſſerit, aut etiam vulneraverit, aut iplorum aliquid, vel aliàs in locum, ubi moram traxerint, infùl- tum fecerit, aut ipſum, vel ipſos obſederit, ſive de fuo regi- mine vel officio forſan expulerit, vel fugaverit, vel ſocius fuerit facientis, aut illum vel illos bonis aliquibus ſpolia. verit, vel Provinciæ ſupradictæ alicujus civitatis, caſtri vel loci de Provincia ipfa populum, communitatem vel uni- verſitatem, aut aliquos èx eis, vel quoſyis alios de Pro- vincia ipſa directè vel indirectè, contra nos& præfatam Eccleſiam, ſeu rectores, officiales& locum tenentes præ- dictos, vel ipſorum aliquem ad ſeditionem quomodoli- bet excitabit, ac rebellionem ſeu conſpirationem per ſe, vel per alium, feu alios facere, vel procurare præſumpſe- tit, velad ea,five ipforum aliquod dederit auxilium, con- ſilium, vel favorem, ditectè vel indirectè, publicè vel oc- cultè, cujuſcunque conditionis, ordinis, dignitatis t tûůs Ecclefiaftici vel mundani fuerit, etiamfi Patriarcl li vel Archiepiſcopali, ſeu Epiſcopali, vel ſuperiori præ- fulgeat dignitate, perpetudò ſit infamis: ut nec ad teſtimo- nium vel alios actus legitimos admittatur. Sit inteſtabi- lis, ut necteftandi liberam habeat factionem, vel ad ali- cujus bona ex testamento, vel ab inteftato vocetur. Nul- lusci fuper quocunque negotio refpondere, fed ipfe aliis reſpondere teneatur. Nec quævis cauſæ ad audientiam perferantur illius. Nec valeant ejus ſententiæ vel proceſ- ſus. Nullus ei in quacunque cauſa vel negotio patroci- nium præſtare præſumat. Nec ipſe ad patrocinandum aliis admittatur. Inſtrumenta confecta per eum, ſi fortè offcium tabellionatũs exerceat, nullam habeant firmi- tatem, fed potiùs cum auctore damnato damnentur. Di- gnitatibus, officiis,& beneficiis Eccleſiaſticis, vel munda- nis, quæ obtinet, quæcunque ſint,& quocunque nomine cenſeantur, ſit eo ipſo privatus, ac inhabilis,& indignus ad ea,& quælibet alia in poſterum obtinenda. Filii ejus ad nullos honores Eccletiafticos,vel mundanos, ad nullas dignitates, vel beneficia Ecclefiaftica, aut officia publica quomodolibet admittantur. Libertatibus& etiam im munitatibus realibus& perſonalibus, privilegiis& indul- gentiis quibuſcunque ſub quacunque forma verborum- ab Apoſtolica ſede conceſſis, extunc penitàs careant. Va- falli& homines à juramento fidelitatis,& alia quavis obligatione, quibus tenentur cidem, fint penitùs abfo- Juti. Feuda quoque, jura, honores, ac officia,& alia quæ- cunque bona immobilia, quæ in dicta Provincia Mar- chiæ,& alibi ubicunque à pfædicta Romana obtinent Ec- cleſia, ſint eoipſo penitùs confiſcata. Aliis verò feudis, juribus, honoribus, officiis,& bonis immobilibus, quæ à quibuſcunque aliis tenent Eccleſiis, fint eo ipfo privati: quz fic ad eafdem Ecclefias liberè revertantur, quòd de illis earum rectores pro ſua voluntate diſponant: mobi- lia verò bona ipfius concedimus fidelibus occupanda. Illud nihilominùs adjicientes noftræ hujufmodi fan- ctioni, ut ſic delinquens excommunicationis ſenten- tiz: Univerſitas verò, ſeu communitas, quæ deliquerit in prædictis, ejuſqͥue territorium& diſtrictus, interdi- cto Eccleſiaſtico ſubjaceant ipſo facto: A qua quidem excommunicationis fententia nullus ab alio, quàm à Romano Pontifice poflit abfoølutionis beneficium ob- tinere, nifi duntaxat in mortis articulo 4 conftitutus. Per hoc autem non adimimus fecularibus poteftatibus facultateməutendi legibus contra talem, quas adversùs fic delinquentem catholici Principes ediderunt.Dignum etenim eft, utquos timor Dei à malo non revocat, pæ- narum moles in eos exaggerata compeſeat. Nulli,&c. noſtræ functionis,& ſanctionis inſuꝑer,&c. Datum Ave- nion.$. Cal. Septemb, Anno 3. "> St DE SENTENTIA EXCOMMUNICATIO- nis, ſuſpenſionis& interdicti. ¹ ν ν, ‚οι Laxatio gratiarum ſedis Apoſtolica impetratarum, tam cum clauſuli conſuetu, quam non conſutetu, hic continetur. Et quot li- teras quoiq, dictioneslinsa complecti debeat, declaratur: àd pau- pertatem reſpectus habetur. Contra tranſgreſſores pœna ſilſpenſio- nis ab of, i ad fex menſes,& quandoq; privationis imponitur: Ó ultraillam abbreviatorsbus fententsam excommunicationi Paa pa commina CAP. UNIC {Umad facrofan&g Rom. Ecclefiz finum, velut ad matrisubera, referta dulcedine, ac ad Romani Pont. Chrifti Vicarii ſucceſſorisque Petri clemen- tiam, tanquam ad patris plenam providentia pietatem, orbis terrarum,& qui habitant in eo, gratiarum fpo 3 aſſiduè confluant univerſi: indignum credimus noſtris fore temporibus, ut quibus nos& Ecclefia ipſa exube- ra mus in gratiis, deficiamus in donis: ne murmurandi inde præſtetur occaſio, unde gratitudine neceſſitas ad- erat collaudandi: nevé fcriptura reddat onuftum, quod liberalitas fecerat gratiofum. ua de re circa litera- rum noſtrarum ſcripturas, regiſtri quoque noſtri, nec non abbreviatorum Rom. curiæ notas, illam in taxando volu- mus moderationem apponi, quà perſonæ, quibus gra- tig hujufmodi conceduntur, fe gratias ipfas ab Apoſto- lica ſede liberaliter ſentiant conſecutas: ac literatum ipſarum ſcriptoribus, regiſtri etiam noſtri, notarumque abbreviatoribus antedictis, qui interdum in eis etiam multo labore defudant, de{uo labore congruè fatisfiat. Ad tollendos igitur exceffus, difficultates, circuitus& anfractus, qui poſſent ex variis literarum Apoftolicarum taxationibus provenire, ſancimus ut modus ſubſeti- ptus in hujufmodi taxationibus obfervetur: videlicet quòd litera grati cum clauſulis conſuetis ſuper cano- nicatu,& præbenda,& aliobeneficio Eccleſiaſtico, cum cura vel ſine cura, vacante vel vacaturo, etiamſi digni- tas, officium, vel perfonatus exiftat, decem Turonen. groſſis& non ultrà taxetur: executio verò ejufdem 12 Turonenſibus& non ultrà taxetur:& idem in fimili- bus literis beneficialibus gratioſis, putà ſuper Prioratu aliquo, adminiſtratione& hujuſmodi, ac executotiis earundem fervasi debebit. Si verò eifdem literisgratiz, & executoriis earundem(ut ſupra) aliquæ clauſulæ non communes, vel inſolitæ apponantur circa taxationem clauſularum hujuſmodi congtuè poterit ſic diſtingui: videlicet quòd non habeatur conſideratio in eiſdem majoris vel minoris gratiæ ejus, quod conceditur, nec quod ipfius fint majores vel pauciores fructus, reditus & proventus,& ex hoc plùs minúfve taxetur, ſed has beatur in taxando illa conſideratio ad laborem, ut ſci- licet longior fcriptura magis,& minus brevior aſtime- tur: hoc tamen circa hujuſmodi clauſulas apponendas addito moderamine in taxando, ut ſi ſeriptura clauſulæ appoſitæ non faciat lineam, nec ipſa clauſula literæ ta- xationem augmentet. Si verò per fe, vel ſaltem aliis ad- dita clauſulis faciat lineam, in quarta parte Turonen. groſſis taxetur:& fic pro qualibet linea hujufmodi ad- a ma in mortis articulo nulla est cafuuns refèrvatio. vide Conc, Trid. Jel. 14..7. de cafuum refèrvatione. a Vide Innoc, VIÍI. inregul.6á, ubi dicityquod camera Apofl, est mater pecuniarum, Vide cundem in regul.%. i itæ

EN m intaran fong, quib jplās ab Apo ; ac literarne ri, notarumguė n in eis ehani og aisat, nus, datus À m Apoftolicawd t modus[Uid j ditæ clauſulæ in taxando quarta pars groſſ. Turon. adda- tur,& ſi quid ſuperfuerit,& minus lineà, illud ſuperflu- um nec taxationem immutet. Lineam autem, quæ cen- tum& quinquaginta literas, ſeu XXV. continet dictio- nes, intelligi volumus in hoc caſu:& ut taxatio hujuſ- modi(dum ex ntur) quodammodò proce dat, inſertà illà rum ne ſub eo prætextu,&c. et lineas, uno Turon. groſſo taxe- ſula: Præbendam verò ac dignitatem, quæ cum acceptatione reſervat, quæ quatuor& paulò plus continet Iineas, uno Turon. groſſo taxetur;& in fimilibus clauſulis additis, ſecundum linearum nume- rum ĩdem fiat. Eandem taxationem eum moderamine antedicto, quoad præfatas literas in regiſtro noſtro ſervari volumus; cùm fuerint regiſtrandæ. Eandem- etiam taxationem quoad fatarum literarum notas, ſcilicet grati yero Abbreviatores ob- ſervent. De esecutorlüs verò hujuſmodi gratiarum Ab- breviatores ipfi, etiamfi-claufulæ non communes vel inſolitæ apponantur eiſdem, duos tantùm recipiant Tu- tonen. Hoc licet ſic ĩn taxatione prædictarum literarum obſervari velimus, in forma tamen pauperum deferri antedicto volumus paupertati,& noſtram taxationem in illa, vi delicet octo Turon. groſſ. inviolabiliter obſervari: nam beatum fore virum, qui fuper pauperem& egenum intelligi heticis a edocemur. Circã taxa- eſt hactenus obſervari: maximè ſecundum taxationem literarum ipſarum, quæ in libro provinciali invenitur eſſe conſcripta. In quarum taxationibus literarum ex cauſis rationabilibus ſuſtigemus, ut Turonenſ. groſſ. quamdiu ſcilicet Ron caria extiterit citra montes, Romanino fuccedat. rum ubicunque de Turon. gol. in taxationibus 3 atis fiù mentio, intelligi volumus, quamdiu curia fuerit citra montes. Si vero ultra montes, Romæ fcilicet, vel in aliis losis, vel Italiæ partibus curia ipfa conftiterit, in taxationibus antedi- &is Romaninus pro Turonen. ponatur. Ad hæc prg- dictæ noſtræ adjicimus ſanctioni, ut fi forfan(quod quandoque contingit) eveniat, videlicet quòd non culpå, negligentiã, vel delectu ſcriptoris, vel ex ignorantiæ cœci- ate, aut torpote deſidiæ, vel ex occupatione, diſtractione, aut aliâ quâvis occafione Abbreviatoris, qui notam, ex qua litera groffa procedit, ineptè formaverat,eadem grof- fa literis gratis fuerit refcribenda; hoc ipfi fcriptori,vel il- li, cajus litera hujufmodi fuerit refcribenda,non noceat, fed Abbreviatori debeat imputari, in tantum, ut eidem fcriptori Abbreviator ipfe fatisfaciat integrè, juxta taxa tionem ejufdem groffæ literæ refcribendg. Cæterùm ut prædicta, quæ à nobis pro utilitate publica ſunt inſtituta falubriter, eò diligentiores ſui obfervatores inveniant, qud tranſgreſſores ĩpſorum majori noverint ſe pœnã per. celli: ſtatuimus, ut præfati omnes& finguli, tam litera- rum noſtratum, quàm regiſtri noſtri ſcriptores, quam Abbreviatores notarum ipſarum(quibus etiam Abbre- viatoribus ſpecialiter ultra infrà ſcriptas pœnas, q prædictas taxationes obſervent, ſub excommunication pœna mandamus/ qui contra præmiſſa fecerint, plus ſci- licet præfatas noftras benificiales literas, vel notas ipſa- rum, vel earundem in dicto regiſtro ſcripturas taxando, exigėndo vel recipiendo pro ipfis quàm fuperiùs fit taxa- tum;ufque ad femeftre tempus officio in quo fic delique- rint,finteo ipfo fufpenfi. Et fi fecundò deliquerint in eo- dem, ipfo facto codem officio(quod,quantùm in ipfis fue- rat, maculare conati ſunt) perpetud ſe privatos agnoſcant. Nulli ergo liceat,&c. Patum Aven. 4. Idũs Decembr. Pon- tificatũs noſtri Anno primo. — De verborum ſignificatione. 290 DE VERBORUM SIGNIFICATIONE. TITULUS AM CAP. L q Cùm fratres Minores indumentis vilibus fëcundiem eorum rea gulam debeant indui de qua vilitat ndum, hoc relinquit juclicto ſuneriorum, præcipiens ſub pena encommunicationis illis obediri,& rebrehendens Fatres, qui pro a ſtrictos,& noviitatis plenos portabant, qui tranſgreſſöres regule non dicentur, ſi in hac fùperioribus obſequuntur. Superiores etang arbitratt poterunt,-an habenda fint granaria č cellaria pro nee ceſſariis ad victum colligendis, Tandem fratres ttzſòs hortatur ad obeclientiam, quam dicit haupertati& caſfitati eſſẽ praferendam. .d. est valde notabilis. Concor. c. Exist qut feminal, eo. tifa lib. 6,&Llen Eisvi de paradsj veod otit Uorundam exigit cæcæ ſcrupuloſitatis ambigu- um, ac ipſorum quodammodò indocta fcientia (ne dixerimus, quòd irreligioſa horum fit vana, & in hoc ſuperſtitioſa religio ut dum ſuis mavult teme- rè ſub conſcientiæ velamento conceptibus, quàm præla- torum ordinis fui cum obedientiæ merito providè inhæ- rere ſententiis, nos poſt prædeceſſorum noſtrorum,& præſertim felicis recordationis Nicolai quarti, ac piæ memorig Clement. V. Romanorum Pontificum{upet in- telleđ&u 8c obfervantia regulæ ordinisfratrum Minorum, declarationes falubriter editas;folidas quidem& claras, & lucidas multaq̃ue maturitate digeſtas, noſtras Domino favente indubias ipſorum prædeceſſorum declarationi- bus declarationes adjungamus:ſieque dies à diei eructet verbum,& nox nocti ſcientiam manifeſtet, ne perperam paucorum dicti ordinis fratrum(quod abſit) inſcitia, re- cta ipſarum declarationum verba convertens in devium, illaque ſuis eis profectò conttaria aecommodans ſenſi- bus, ingrata Deo, ſuperioribus contumax, præfato ordi- ni dettahens, odioſa confratribus, unionem ſcindens, ſi valeat, reddatur, acgrave in populo ſcandalum allatura, quin potiùs(ut noftra vehementer flagitat intentio) an- tedi&tis profugatisincommodis,hæc ſancta Minorum fra- trum religio, ad quam jamdudum( cùm minor nos gra- dus haberet) dilectionis& devotionis fervor incanduit, cunc verò poft ſuſceptum à nobis Apoſtolicæ ſervitu- tis jugum, ad illius religionis gubernationem, prote- ctionem, defenſionemque interiùs exteriusque propie tiam paſtoralis curæ ſolicitudo nos angit, paternæ cogit providentiæ debitum, ac internæ charitatis zelus accen- dit, quietà pace gaudeat, ſancto proficiat otio, in nu- mero ac merito, quam& plurimùm augeatur, blande- que in redeuntiàm filiorum ſuæ ſeilicet profeſſionis ruat oſcula, mactet vitulum, eorumque liberis,& ſe- qula corruat in amplexus: profectò cùm ipſius religio- nis odor trahat, charitas attrahat, ſcientia lucidet, oratio mereatur, quæ in convalle lachrymarum, hujus ſcilicet indi miſeria, vel cordis contritione& humiliatione ima aſcenſtones in corde ſuo diſpoſuit, ut non olum in virtutem de virtute proficiat, ſed in eiſdem virtutibus permanens, quafi quibufdam harumad pro- fectionem tendentibus gradibus, de die in diem facta ſe melior aſcendat in altius, terrena deſpiciat, ac cœle- ſtia complectatur: ſicque tandem divino numine col- locata in patria, tantò Deum ſecundùm hujus ſanctæ aſcenſionis gradus cognoſcat apertiùs, quantò nunc in | hujus peregrinationis anguſtiis illos confcenderit al- tiores. Nam fecundùm David Prophetam eximium- dum ſanctam Eccleſiam Deus ſuſcipiet, in ejus gradibus Ko. a falm. I8. Mmmm |

291 dignoſcetur. uapropter tantis incommo ejuſdem ordinis excitati periculis, ac ad i & opportunis per ejuſdem ſedis providentiam circum- ſpectam adhibendis ſummovenda remediis, noſtræ ſoli- citudinis ſtudium convertentes ad Dei laudem, beati Franciſci præconium, ejusque præfati ordinis pacem, conſolationemque fidelium, necnon minùs cautis, mi abentibus inobediendi vel evagandi occaſionis ſabducendam materiam, ad trepidandum ubi timor non aderat, ſcrupuloſam caliginem detergendam, eosque ſua- viter deducendos, ut filios ad ipſius religionis gremium velut matris. Diligenti fuper his perícrutatione& ma- turå deliberatione præhabitis, de fratrum noftrorum eonſilio, infraſcriptas declarationes, commiſſiones, or- dinationes,& præcepta, quæ inferius inferuntur, duxi mus adjungenda. Inprimis cùm dicatur in regula, quod Pili, qui promiferunt obedientiam, habeant unam tu nicam cum caputio,& aliam fine caputio, qui habere voluerint. Item quòd fratres omnes veftimentis vili- bus induantur,& ſuper pradictorum verborum ſenſu à pra fatis prædeceſſoribus noſtris Nicolao& Clemente declarationes ſut pramittitur) limpidæ emanàrunt: di- ctusque Clemens hujus vilitatis judicium miniſtris, cu- fodibus, ſeu gardianis ordinis prædicti duxerit com- mittendum, eorum ſuper hoc conſcientias onerands: nec ob hoc in quibuſdam ex fratribus antedicti ordinis, volentibus plùs fapere quàm oportet ſapere, novarum adinventiones ambiguitatum ceſſavére quamplurima, vel non omninòd non vetuſtarum explicatio quæſtio- mum, tam videlicet fuper longitudine& latitudine, quàm groſſitie& ſubtilitate, forma& figura veſtimen- torum ipſoram: quinimòè adeò hujuſmodi adinvsen- tiones& quæſtiones proprid excrevère licentià, ut ex eifdem fratribus aliquit habitus proptereà curtos, fi étos, inufitates&-fqualidos, novitate plenos, ac diffi- dii non ignaros, cùm à communitate ordinis difcrepa zent, aflumerent, nec eos ad miniſtrorum, cuſtodum, gardianorum eorundem mandatum requiſiti depone rent, nec alios-prout ejxfdem ordinis communitas de- ferebat habitus, juxta eorundem miniſtrorum, cuſto- dum,& gardianorum arbitrium ducerent reſumendos, dicentes in hoc corundem Prælatorum fuorum non parendum fore arbitrio: cùm& fuum fic deſpectum zegularem& cruciformem aſſererent, cætersrum verö ſuperfluum habitum itregularemq̃ue cenſerent: Nec huic eorum opinieni præfati Clementis declarationem ſæpius repetitam obeſſe. Nam licèt miniſtris, cuſto- dibus& gardianis pra fatis veſtium vilitatis detur in illa judicium, tamen inibi conſequenter adjungi ita tamen, quòd vilitatem in veſtibus ſervent: præſertim cùm& in declaratione prædicti Nieolai dicatur, quòd ſemper in eiſdem fratribus& eorum actibus pauper- tas fanĉta reluceat, prout ipfis ex corum regula inveni- tur indicta: ac conſtitutionibus ejuſdem ordinis gene- zalibus caveatur ſ ut afferunt} quòd in omnibus, guz | f ad habitum fratrum ſpectant, reluceat ſemper aſperitas| A vilitas,& paupertas: unde cùm nec paupertatis, vel yi litatis oblatæ per miniſtros, cuſtodes,& gardianos ve SE eaen pii Toei ſuperiorum ordinis ſui in ponendo veftes, quas gererent, nec in reafumen- j do, quas darent, ſequi judicium ullatenùs tenebantur a, generali miniſtro& cæteris fratribus, qui pro commu- nitate ejuſdem ordinis aderant fuis rationibus(quas brevitatis. causå omittimus): contrarium aflerentibus e aa:- prout age& alia hincinde coram nobis& erdem fratribus noftris fcripto leég erboque fuł E aliquibus ex fratribus noftris —— 2 ieri PEAT E ea E w a; Videl fi vere.de viroan g Jallentia F folmat.& tz. Cde oyal. ait Bartan lomnes..e pali F, di ? i; irlan Lomnes.6. g. pripa f. ds juft. O jur Parore Solita ikoll. de majoritate& obed, Eint, ——— Extravag. Quorundam . Toaa. XXIE TERV T prædićtis fuper hoc deputatis à nobis, præſertim per ali- quos ex frattibus dicti ordinis, qui in pradictis commu“ nitatibus adverſabantur eiſdem, fuerunt pluries repeti- ta. Quocirca nos ſerioſius rationibus ptædictis auditis &aliis; illisque pleniùs intellectis, volentes perpetuum præfato fineni dare negotio, de prædictotum frattum noa | trorum confilio declatamus& dicimus, quod cum d fratres omnes itatem hujuſ- (ſicut prætangitur) dicatus in regula, gu veſtimentis vilibus induantur,& cùm v modi veſtium, tam habituüs, quam interiorum tunica- rum, illam prafatus Clemens intelligi debere decreverit, quæ ſecundum conſuetudinem vel conditionem pattia debeat, quantùm ad colorem panni& pretium, vilitas meritò reputari, atque conſequenter hujus vilitatis ju- dicium miniſtris, cuſtodibus, ſeu gatdianis pradictis (ipforum ſuper hoc conſcientias onerando a) duxerit committendum, prout in ejusdem Clementis literis ſu- per hoc eonfectis pleniùs continetur: in eorundem minie ſtrorum, cuſtodum, ſeu gardianotum esdem modo ju⸗ dicio eft reli&um. Nosque nihilominùs prafatoru ma miniſtrorum, cuſtodum& gardianorum judicio præſen- tium auctoxitate committimus, determinare videlicet, arbitrari atque præcipere, cujus longitudinis& latıtudie nis, groſſitiei& ſubtilitatis, formæ ſive figuræ, atque ſi- milium accidenrium eſſe debeant tam habitus, iplorum- que caputia, quàm interiores tanica, quibus fratres Q- | mnes Minores difti ordinis induuntus, a6 intuper cu= | jus quanta que vilitatis indui eos ipſis veſtimentis o- 1~ portear,& an in veſtimentis hujuſmodi ſecundùm regu- | lam& declarationes eorundem prædecefloruni noftro- um,& præfatas ordinis conſtitutiones, reluceat aſperi- tas, vilitas,& paupertas: uttümne quantum ad colo- rem, vilitatem, paupertatem quoque, ac catsra b accis | dentia ſupradicta fratres veſtimentis induantur, ut de- bent: ſuper quibus eorundem miniſtrorum, cuſtodum, |& gardianorum conſcientias oneramus: Statuentes& diſtrictè praci piendo mandantes, quòd in prædictis&s his fimilibus eorum arbitrium, determinationem ſive judicium, generalis quidem in totius ordinis, pro- vincialium verò in provinciarum miniſtrorum ac cuſto- dum,& gardianorum adminiſtrationibus„ cuſtodiis- ac gardianiis, ſive conſimilibus ordinis memorati com- miſſis eiſdem fratres omnes& ſinguli ſequi omnimo- de, illisque parẽre penomnia teneantur. Ac inſuper quod | illorum fegquendo arbitrium, determinationem. five» judicium, iflisque parepdo, nec ſint, nec dici poffint vel | debeant, nec ipfi ſeipſos autument ſuæ regula vel con- Ł ſtitutionum ſui ordinis tranigreſſores, maximè cùm ~ n— nec expreſsè vel determinatè in prædicta fratrum Mi- iha vel declaratienibus antedictis, norum dicatur r quantæ longitudinis, quantæ latitudinis, quantæ grote ſitiei vel ſubtilitatis, qualis formæ, qualiſve figuræ hu- jufmodi debeant efle veftes, ſicut nec qualis quantæ- que vilitatis eas eſſe oporteat, exprimiti: fic ġue quodammodòè eâdem urgente necefi non impàri, vero ſenſu, veroque id reg uadentibus intellettu, ejuſdem Clementis inhærentes veſtigilss præfatorum miniſtrorum, euſtodum,& gatdianorum in prædictis, horumque fimilibus fore judicium, decla- rare compellimur,ilaq̃ue ei re invitamur. Non enim particularium omnium certa poteſt dari ſcientia, neque cotum(cùm infinita ſintycon- tingit fieri diſciplinam, non ars, non regula eee tias ſingulas, accidentiaque cuncta complectitur: ha- y f yai (ut pradicitur} committe- a Üide hic güe ego notaÙs p c. Hatutum.in$ affeforem. fuper gi relinguat derefir. lont, b Nota hic exprefum, quod cus competit cognofcere de prinetpait competit etiami c s» hT A fead qua conſequenter acceduut. Gade ZIY J Mff Cha in conditorem. Font. ognoſcere de itty extravag. a bent maue: eltim zumque vat tionibus phan 0& quati

m, cufodut ; Samenit ; ordinis, prO% y ac(ul 293 bent in illis minores majoribus obſequi, illisque in- tendere, nonin certis folùm, verùm etiam in dubiis:& in certis præſunt artibus, quibus obediant, præſunt re- gulis ſingulis, quibus obtemperent diſcäplinis, ut illarum finis egregius debitis obſequentium miniſteriis ſubſe- quatut. Sic judicans cuncta rimatur& diſcutit, leges ca- libus applicat, canonum decreta ſecernit: fic morbis ag- gravatus Medicum, fic virtus conftansin medio, fapien- tem prudentemgue depoftit: ne fi quifque regatur, ut appetit, confeſtim corruat, ut non quærit, neque taliter conviventibus non ordo, ſed horror inhabitet: adſit (quod abſit) diſcordia: religans religio relegetur: fen tentiæ namque variantur, ut capita,& creſcit in ſtolidis opinionibus phantaſia. Eodem modo, eiſdemque quodammodò rationibus invitati, cùm ptæ fatorum mi- niſtrorum, vel cuſtodum ſub certa forma, ſimul ſci & ſep in ſuis adminiſtrationibus& cuſtodiis, cum a gardiani& duorum de Conventu loci difcretorū Saceidotum& antiquorum in ordine fratrum confilio& aſſenſu, pta fatusClemens judicio duxetit relinquendum, an ſit multùm credibile ex jam expertis, qudꝰd fratres ipſi abſque grans riis& celle riis non poſſint vitæ neceſſaria invenire: quo caſu granaria& cellaria, congregationes 1 Almodi eis ipſe conceſſit, prout in pradictis ej ſdem Clementis literis pleniùs continetur. Nos de prædidtorum frattum noftrorum con lio eorun dem miniftrorum& cuſtodum ſub eadem foꝛ ma judicio præſentium auctoritate committimus, determinsre vi delicet, arbitrati atque præcipere eo cafu qualiter, ubi,& quando,& quoties granum, panem& vinum pro vitæ fratrum neċeffariis, fratres ipfi quærere debeant, confer- vare five rep: nere, etiamſi reponenda ſint in prædictis granariis& celiariis confervanda; Statuentes& diſttictè pracipiendo mandantes, quòd in prædictis& his fimili bus corundem arbitrium, determinationem five judi- ciumgeneralis quidem in totius, provincialium verò in provinciarum, ministrorum ac cuftodum fimul& fepa- ratim adminiſtrationibus& cuftodiisordinis memora ticommiſſis eiſdem, cum gardiani tamen{ut fuprà præ- dicitur)& duorum de Conventu loci difcretorum Sacer- dotum& antiquorum inordinefratrum confilio& af- fenfu, fratres omnes& finguli obfequi omnimodè, il- lisgue parére per omnia teneantur: Ac infuper quòd il- lorum fequendo arbitrium, determinationem five ju- dicium, illisque parendo, nec dici poſſint vel debeant, neque ipſi ſeipſos autument ſuæ regulæ vel conſtitutio- num ſui ordinis tranſgreſſores. Ideoque omnes& ſin- gulos fratres antedicti ordinis Minorum, qui ſtrictos, curtos& difformes habitus ab ipſius generalis mini- ſtri,& aliorum de dicta communitate habitu coram nobis& fratribus noſtris,& aliis in Romana curia de- tulerunt, vel deferunt, monemus& hortamur in Do- mino, eis nihilominũs in virtute ſanctæ obedientiæ& ſub excommunicationis pœna per Apoſtolica ſcripta mandantes, quatenus ad mandatum ipſius generalis deponant, quos deferunt habitus,& aliis juxta ejufdem generalis arbitrium, determinationem ſive judicium- lut ſuprà prædicitur) induantur: Ipſique generali in omnibus iftis& aliis,& per omnia fecundùm beati Franciſci regulam& pradictas prædeceſſorum noſtro- rum declarationes, conceſſiones,& commiſſiones, in i. pſis declarationibus comprehenſas,& noſtras contentas in ptæſentibus, humiliter obediant, pareant& inten dant: non obſtantibus quibuſcunque privilegiis, indul- gentiis, literis, libertatibus, immunitatibus, vel exem- ptionibus, eis, vel alicui ipſorum à præfato Clemente couſervatio Š a Vide Bart. in l. 1.$. fi piures. ff. deinftit. Ioan, And. ér post auna Alber. inre. nullus ex confil, deregjur. lib, 6, de materia hu- ſus text. eft gl.paſſta in(lem.exius, 5. rurſus. ie De verborum fignificatione. 294. conceſſis, vel appellationibus ab eis vel ipſorum aliquo ad ſedem Apoſt. interjectis, quæ(in quantum poſſent de- rogare præſentibus) viribus vacuamus. Religio namque perimitur, ſi à meritoria ſubditi obedientia ſubtrahan- tur: magna quidem paupertas, fed major integritas, bo- num eſt obedientia maximum, ſi cuſtodiatur illæſa: nam prima rebus; ſecunda carni, tertia verò menti domina- tur& animo, quos velut effrænes& liberos ditioni al- terius, humãlis jugo propriæ voluntatis adſtringit. Ad hane itaque fratres pradicti non inviti, ſed ſpontè re- deant, hanc velint& appetant, hanc magnis deſideriis concupiſcant, illudque votis Canticorum à ingeminent. Oſculetur me oſculo oris ſui, charitatis utique& dile- ctionis, religionis hujus obedientia ſancta purificans: nam meliora funt ubera tua, præceptorum ſiquidem& confiliorum quzdam nutrientia pocula, vino, unguentis optimis, fcilicet bong famæ fragrantia fùavitatis odo- rem. Nec formident hi adobedientiam ordinis Deo au- &ore, dum redeunt: nam Przlatos fuos(ut firmiter fpe- ramus, eisque injungimus) ſibi benignos& mites inveni- ent, cæteros dulces atque palpabiles, cùm ſint& eſſe de- beant omnes& ſinguli fratres in Chriſto,& clamitent: Quis mihi det te fratrem meum, communi frilicet patre abeato Francifco congenitum, ſugentem ubera matris mez, religionis utigue& profeffionis ejus velut matris contemplationis& eleđtionis fuavia& dulcia pocula, ut inveniam te foris ab ejufdem obfervantiis quodam mo- dò difparem,& deofculer blandè,videlicet intra charita- tis yiftera te complexus:& jam me, imò& te, nemo de- ſpiciat, profectò quos foris poſitos multi, ac ſi diviſos& deſides fortaſsè deſpexerant, intus, putà intra dilectio- nis internæ præcordia& conformis obſervantiæ clauſtta repoſitos, jam nemo deſpiciat, ſed ſuſcipientes eoſdem dulcedine quiſque dignè laudibus effetet,& ſuſceptos. Nulli ergò,&c. CAP. IL G Præmuſſè qualiter glofjantes decretalem, Exiit gut fèminat, eod. tit. lıb.6. excommunicationem ipfè Jalto non obfiantibus guia bufiung, privilegiis incurrunt, ilam excommunicationem ufque ad fidis Apofol. beneplacrtum fùfpendit: éy per ifam fufkenfion nem contra fiatres Minores ebloguendi non intendit tribuere owa- fionem, On nonnunquam, quod conjetura profuturum credidit, fubfequens experientia nocivum oſten- dit, non debet reprehenfibile judicari, fi canonum cona ditor, canones à fe vel fhis prædecefforibus editos, vel aliqua in eifdem contenta canonibus revocare, modi- ficare vel fufpendere ftudeat b, ſi ea obeſſe potiùs viderit, quàm prodeffe, Sanè dudum felicis record. Ni- colaus Papa quartus prædeceſſor noſter, quandam con- ftitutionem declarativam, quæ incipit, Exiit. fuper re- gula dile&torum filiorum fratrum ordinis Minorum- quam beatus Francifcus almus confeffor-inftituit$ promulgavit, ſub certis pœnis arctiùs interdicens, ne concordantiæ, contrarietates, ſeu adverſæ vel diverſæ opiniones ab ipſius conſtitutionis lectoribus ſeu ex- pofitoribus aliquatends inducantur, nec ſuper conſti- tutione gloſſæ fiant ab aliquibus, niſi fotſan, per quas verbum, vel ſenſus ipſius, vel ipſa conſtitutio quaſi gram- maticaliter& ad literam exponatur, nec intellectus ipſius per legentem diſtorqueatur ad aliud, quàm con- ſtitutionis ejuſdem litera ipſa ſonat: gloſſantes autem in ſcriptis conſtitutionem eandem aliter, quàm ſuperids eſt expreſſum, facientes quoque commenta, ſcripturas feu libros,& ex certa fcientia& deliberatione deter- minantes in ſcholis, ſeu prædicantes contra contenta in conſtitutione prædicta, vel aliqua feu aliquod præ- diorum( non obftantibus aliquibus privilegiis feu a Cants, b Vide qua notavi in cap. alma nator, defent, excommun. l, d, Font: Mmmm z?

295 Extravag. Ad Condit. Ioan. XXII. Tit. XIV. Apoftol icis, quibuſcunq ue per- aut locis religioſis vel ſe⸗ indulgentiis aut lite ſonis, d ignitatibu ordinibus, cularibus ge vel ſingulariter ſub quacunque for 1 quz. noluit ali- ari) ipfo facto bjacere. Nosau- entis frequenter& colla- quodģue fub: cadem je x intelle&tus necnon ele diffi- prædictam perfectè lege as in conſtitutione huja íf- 8 aperire volentes,& pericu- ; períong præcipuè præſertim cum quibus in a ho excommunicationis ſententiæ voluit Í reac int Allgere, pœnas ad modi devitate: viam verit lis, quæ ædictis poſſent literat ſcholaſticæ incurrere, ſalubriter obvia. de novo. fuborta fint aliqua dubia, cir clitari veritas,& erroribus via pandi, niſi lic ſuper contentis tione hujuſmodi& diſputare: prohibiti ones ĝ prædicłas tam n latas, quàm com- minatas,& carum efi Ẹ orum ac mul- torun Archiepilcoporum, Epifc 8 uy Pr cæ- latorum,nec non multorum pr & multorum ſactæ Theolo dum conſiſtorium teneremus, aucto ximus uſque ad ſedis Apoſtolicæ henen p lacitum ſuſ pon: dendas, Per ſuſpẽſionem autem hujuſmodi nequaquam li centiam cuiquam intendimus impertiri, qè contra fra- trum regu prædictorum dogmatizare, ſcribere ſen determinare, prædicare few: pravè logui liceat publicè vel occultè: quinimò hæc omnibus& fingulis auctori- tate prædictà diſtrictius inhibemus. Ne autem in poſte- rum præmiſſarum p prohibitionum& pœnarum ſuſpenſio in dubium revocari valeat; aut alicui propter defectum probationis impingi, qudòd velut tranſgreſſor prohibitio- num ipſarum in ſeu pœnas inciderit an tedict Nos. vol en er hoc de opportuno remedio: prov nſionem co entes ris Eccleſiæ Avenion. oſtiis, ET fu, aAA. faciemus, Juæ ſuſpenſionem prædicta m fuo quafi fonoro præ conio& patenti indicia publicabunt. Dat. Ayen. 7. Cal. April. Anno 6 lam CAP- IIT ç Dominium rerum; qua per venteb aut ad fiätres Minores; re» tentum. ab Ecclefia Romana, fimplici ufu fatli fratribus: ipfis reſervato in ca. exiit qui ſeminat. eod. lit. lib. refutat: i ratione probans eos non poffe habere gua ſimplicem uſum Jeti: Ó fiatuit quod de catero rielle jas nullumq; domininm beat Ecclefia Romana in hujufmodi. rebus, guain ps conferentur vel offerent pfis ribus.. Hac exiravagans$t mult b. 6 ſummus pontif mut Hg locis, È fatur im rebus ufi sonum ptibilibnsi AF conditorem canonum non eſt dubii re,. cùm ftatuta à fe vel pradece/friba obeflfe percipit potiùs, quàm p effe valeant, provider Dudum ſiq Nicolaus quartus pradecebg nofter, ciens in almi confefforis- beati videli gula contineri, quòd nihil Gibi approprient,neq; domum, neque locum, neque rem aliquam aliam ſui ordinis pro- feſſores, ac conſiderans diligente P, quòd per: pig recor- dationis Gregorii Papæ IX.& nonnullos- alios præ- deceſſores ejuſdem fuerat declaratum, hoe debere fer- varı, tam in ipeciali, quàm in communi: necnon:& confideranter attendens, nonnullos fratribus ipfis de- attent a De nutil Hannis de Ney litata dilh: ra à itate difþutationi omnino vide fjlvam nuptialem Ran inprine, Font, trahere; impingentes eildem, quod regulam& d rationes hujuſmodi non obfervaba int, pieque confide- rans ora contra præmiſſos fratres oblattantium clat re, ac profeſſorum ipſorum conſcienti iis providere, inte alia ordinavit& fanxit, omnium utenfilium& libro- rum, rerumáue mobilium;& præſentium,& etiam futu rorum, E iarum quoque& oratoriorum ac cœmpete- m taa conce atuma is Rari ibus Ç in qui tamen offe- rentes feu concedentes ipfa nihil į inip fis fibi ducerent re- č y proprieta dominium plenè ac liberè am Eccleſi am pertinere, ipfa in fe recipi- am, fimpli ici uſu facti duntaxat nis hujuſmodi reſervato fi atribus antedi- nonnunquam libros,& ilia fupra- lit, féu etiam sipfis s cum rebus a- m habere l s(dummo- ,& provincialium miniſtrorum conjunctim oritas intercederet) poſſent liberè come mutare. Sed ena fratribus ipfis pecuniam pez fe vel'per anih diftr ctiùs interdicit, voluit et res mobiles ante- didas pretio PEIA; juſt procuratorem deberet li gubernatore eju ratoremeundeminrem ſus ejuſdemordinis fratribi cto, quòd poſſent de vilibus l valentibus fr | pro ) intra velʻextra dis- m autem piå confie tcen per ian fuperi ıfùorum 1 Juan magiftra reru quidem fratribus f quam profuitre perfectio vitz Chr charitate confitat; lum dicitutʒ& quæ minem fuo fini: ad temporalium,& tur, per hoc præc lia inacquirendo, con quæ plerunque ab a acti fat quò nemhuj ulmodi talis conſtat autem, quòd po fuerunt im acquirendi |in judicio& extra minà rant fratres ipſi, quanꝗ alii, habentes aliqua in profuit.&tis fratribus o ad hoc, quòd propter. care riores dicere valeant, q carete ſe dĩicunt) dominio obt deceſſor noſter pradictus dominium ea quæ ipfis fratribus offerri feu conferri nire contigerit, quarum tamen ul habere licet ordini, vel fratri fimplici predictis fratribus re Ecclefiam recipiendum duxerit, ac decreverit, ut fuperiùs eft expreffum: nto tamen ipforum fratrum utendl mogo,& cjus effectu, ac pa· uçan- ber P

297 De verbor tientiâ circa modum ipſum Romanæ Eccleſiæ ſubſecu- tâ non ipfeufus fratrum dici debet, ſed potius Romanæ Ecclefiz dominium effe fimplex. Quis enim ſimplicem ufuarium dicere poterit,cui rem ufuariam licet permuta- te,vendere ac donare? proculdubio hæcnaturæ repugna- re noſcuntur, nec ad uſuarium pertinere, quæ tamen de rebus mobilibus antedictis faciunt fratres ipſi. Qudd antem dominium Romanæ Eccleſiæ reſervatum fimplex cenferi debeat, ex hoc patet, quòd ex illo nullum eidem Eccleſiæ temporale obvenit hactenus commodum, nec ſperatur, quòd obvenire debeat infuturum, cùm nec in- tentio refervantis, nec fratrum ipforum fuerit, quòd ad quemcunque alium, quàm ad fratres dictarum rerum perveniret compendium: quod proculdubio modus u- tendi fratrum ipſorum,& Romanæ Eccleſiæ ſubſecuta patientia evidenter declaravit. Et quòd talis intentio neri itis,& ex hoc patet, quòd illarum rerum inium duntaxat retinuit; wel fratribus an- in præſenti, ac ti, quoad pauperta- altiorem(præ mendicantibus bus) fibi vendicant di&ti fratres, ex e au ípe in futurum omnimodo der tem temporalem, qu aliisin communi ha ud uga m 10n fint cenfendi u- t fatis: dicere p p conftitui repu- gnat juri,& obviat rationi, nec ptædeceſſoris noſtri præ- dicta fuiſſe videtur intentio, Romanæ Eccleſiæ talium bonorum dominium reſervare. Quis enim fang men- tis credere poterit, quòd intentio fuerit tanti patris, u- nius ovi feu cafei, aut frufti panis,& aliorum ufu con- fumptibilium,quæ fæpè í us ipſis ad conſumendum &veltigio conferuntur, dowinium Romanæ Eccleſiæ,& ulam fratribus reti? prófeđò probabile non vide- tur, ptæſertim cùm illorum bonorum duntaxat domi- nium præfatæ Eccleſiæ reſervaverit, quorum ſimplex u- ſus facti pertinete poteſt ad fratres dicti ordinis, quod nequa quam poteſt in rebus ufu conſumptibilibus re- periti, in quibus nec jus utendi, nec uſus facti, ſeparata à rei proprietate ſeu dominio poſſunt conſtitui vel ha- beri. Et:quòd de talibus rebus non intellexerit, evi- denter oftendit, dam refpondet legi, dicenti, non poffe uſumtructum à dominio perpetuò feparari, ne domi nium dominis, femper abfcedente ulu, inutile reddere- turs qug quidem lex de rebusillisintelligitur, quarum penes unum uſus rei,& penes alium dominium poffit (licet inutile) remanere, quod nequaquam in rebus u- fù confumptibilibus poteft effe, cùm in illis per ufum vel abuſum uſuarii ſubſtantia talis rei eſſe deſinat,& per conſequens proprietas etiam inutilis non ſubſiſtat. Cùm enim uſusfructus, prout eſt in re conſtitutus, qui fervitus dicitur perfonalis;& pro quo reales co t actiones, nihil fit aliud, quàm jus utendi, necufus, qui etiam perfonalis eft fervitus, fitaliud; quàm jus tantùm utendi rebus alienis falvå rei fubftantiâ, id eft, jus per- cipiendi fructus,& utilitatem aliam in totum, vel pro parte fho nomine, qui poflunt ex re, in qua ufusfruétus feu ufus conftituitur provenire, propter quod proprie- tas reputatur inutilis, à. qua perpetuò abſcedit uſusfru- &us, feu ufùs conftitutus rebus, ex quibas ipfis tantibus uſufructuario ſeu uſuario nulla poſſit utilitas proveni- re: patet quòd ad hoc, quòd talis uſusfructus, vel uſus in re aliqua conſtitui valeat, requiritur, quòd ex re illa poſſint fructus, vel utilitas(ſalvà ipſius rei ſubſtantiã) ad fructuarium vel uſuarium pervenire. Quòd fi nulla ei feu domir , petu Dini a Videgiof pofisam in clem. exivi. 5. proinde. ver. ſolutis. vi- letur dicendum. um ſignificatione. | | | | 298 ad ipfos poffet ex re ipfa utilitas(ſalvà rei ſubſlantia) pervenire; quales res conftat effe ufu confumptibiless nequaquam poſſet in rebus ipſis cuiquam uſusfructus vel ufus conftitui, vel à quoquam haberi. Adhuc nec jus utendi, quod nec eſt jus in re, nec ſervitus perſona- lis, ſed merè jus perſonale, pro quo reales actiones non competunt, in rebus talibus, vel rebus ipſis utendi pot- eft conftitui vel haberi, cùm& jus tale exigat, quòd ex re ipfa, qug ad utendum conceditur, tali modo ad u= {uarium pervenire poflet utilitas aliqua, ac cum uſu per- manere uſuarii, ſubſtantià ſalvà rei, quod nequaquam poteſt(ſicut ad ſenſum poteſt percipi) in rebus uſu con- ſumptibilibus reperiri. Rursùs nec ſimplex uſus, qui nec eſt ſervitus, nec pro illo competit jus utendi, in talibus rebus poteft eonftituivel haberi: cùm enim úti re ali» quå, nihil fit alind propriè, quam fructus rei five ita- tem aliam in ſolidum vel pro parte recipere, qui ex ea poſſunt(ſalvà rei ſubſtantià) provenire; reſtat quòd res illâ uti quis nequeat, ex qua(ejus falvå fubftantiâ) nulla fibi provenire poteft utilitas, quales res ufu conſumpti- biles eſſe conſtat. Ex quibus patet, quòd nec ufus, qui eſt ſervitus perſonalis, nec jus utendi, quod non eſt ſervi- tus, ſed merè jus perſonale, nec actus ipſe u endi ſine ju- re aliquo poflunt in tebus uſu conſumptibilibus conſti- tui vel haberi, cùm quodlibet præmiſſorum exigat, quòd ex re ipfa(falvå rei fubftantiâ) poffit habenti jusu- tendi;feuutentiex re ipfa utilitas aliqua provenire, quod utique in rebus neguit ufu confumptibilibus reperiri- Nec obviat ſupradictis, quòd idem prædeceſſ. noſt. in or- dinatione prædicta etiam illorum, quæ ad vitæ ſuſtenta- tionem pertinent, ſibi& Romanæ Eccleſia dominium reſervàrit: hoc enim de rebus illis duntaxat debet intel- ligi, quæ uſu non ſunt conſumptibiles, ſine quibus hu- mana vita non eſt ſuſtentabilis, quæ utique non ſunt pau- ca: Lict autem in rebus uſu conſumptibilibus nec jus utendi, nec ipſum uti poſſit conſtitui vel haberi, ipſis tamen poterit jus abuti. Abuti autem(dum tractatur de rebus uſu confumptibilibus) pro rei confumptiones fumitur, quod ei opponitur, quod eft uti. Uti quidem præfupponit,quòd cum uſu, ſalvã rei ſubſtantià, maneat, fed abuti exigit, quòd cum actu hujuſmodi rei ſubſtan. tia conſumatur: cùm abuti nihil aliud, quàm contra naturam usůs uti inhac materia propriè poffit dici. Li- cèt autem quis re ufibili abfque jure utendi aliquo uti poſſit, ipſum tamen utĩ etiam in re tali abſque jure u- tendi, ſeparato à dominio vel conjuncto, nec ab aliquo poteſt eonſtitui, nec àa quoquam haberi. Et qudd talis uſus conſtitui nequeat, ex hoc patet, quòd dare vel con- ſtituere quod ſuum non eſt, nec ad ſe pertinet, nemo poteſt: licèt interdum illud dare poſſit aliter, quam ſit ſuum. Actus autem ipſe utendi ad utentem pertinet, in quantum quis ſuorum actuum per liberum arbitrium & voluntatem Dominus dicitur, cùm per hoc illos non ercere valeat, vel etiam exercere: non autem actus ipſe utendi ad eum pertinet, qui concedit alii, quod in re ſua actum illum valeat cere: quod utique ni- hil eſt aliud, quàm quòd actum fuum ad rem conceden- tis adaĝum fuum utens valeat applicare. Sicut qui€a quum fuum alicui commodat, non atum equitandi con- cedit commodatario, ſed quòd actum illum in equo ſuo valeat exercere: quod non eſt utique actum utendi ſimplicem concedere ſine jure, cùm hæc concedere nihil fit aliud, quàm concedere jus utendi: quod quidem jus utendi feparatum à proprietate feu dominio in rebus, que ufu confumuntur, nequit conſtitui: ut patet ma- nifeſtius ex prædictis. Prætereà quòd ſimplez uſus, id eft, fine jure utendià proprietate ſeu dominio ſeparatus, etiam in re ufibili haberi nequeat, fic probatur: Sienim poffit haberi ufus talis, aut ante actum ipſum, aut in ipſo actu, aut poſt completum actum hujuſmodi habe- raur. Quòd autem hoc nequeat fieri,ex hoc patet: quod Mmmm 3 ai util utii

— 299 Extravag. ad Condit. Ioan. XXII. Tit. XIV. 300 non elt, nequaquam haberi poteft: patet autem quòd actus ipfe, pegua g exerceatur, aut etiam dum exerce- tur, aut poſtquam perfectus eſt, in rerum natura non eſt, exquo ee quòd haberi minimè poteft: licèt enim & ante actum ipſum quis facultatem illam habeat exer cendi, per hoc tamen actus i ipfe in rerum natura, nifi in potentia, non exiſtit: cùm autem actus eſt in fieri, nec adhuc quòd ipſe actus in rerum natura ſit, poteſt li- cèt pro eo quòd ſit in fieri, PE poflit: quod enim de actu, qui eft in fieri, præteriit, vel futurum eft, jam non i in rerum natura, fed in memoria velapprehenfione tantum eft: quare,nifi prout in memoria velapprehonfione tan- ùm eft, haberi nequaquam pote. Quod autem in prg- fenti fit, momentaneum vel inftantaneum eft, quod uti- que magis intell Augus fenfu percipi potet: unde nec poieſt habe tunc, niſi ꝓro momento illo feu in- ſtanti, in quo cùm fit, poteh dici actum poſt actum com- pletum: licet ſi ex facto ipſo producta res aliqua fuerit, resipfa aliqua facta haberivaleat, fatum tamen ipſum, quod jam tranfit, niſi in memoria(prout ſupra dictum eſt) non habetur. Prætereà ſi ſimplex uſus abſque jure uten- di haberi poſſit ab aliquo, conſtat, quòd non juſtus effet actus utendi hujuſmodi æeputandus: cùm ille uſus fuerit, euĩ jus non competebat utendi: talis autem uſus non ju- ſtus ad perfectionis ſtatum nequaquam pertinet, nec per- fectioni aliquid adjicit, fed fibi repugnare potiùs ac de trahere noſcitur manifeſtè. Quòd autem uſum non ju- Aum conditor eanonis fratribus intellexerit refer- vare, nequaquam debet aliquis fapiens æſtimare: imò quòd de jufto intellexerit,exeo poteft evidentiùs a appare- re, quòd in eadem ordinatione curavit adjicere, quòd älla- rum rerum duntaxat in ſe& Eccleſiam Romanam reci- piebat dominium, quarum uſum facti liceret habere fra- ttibus ſeu ordini antedictis, ſubjungens nihilominùs,quèd| aon rerum omniam ufum habere debeant fratres iph quantùm autem ad uſum facti Tep ieem abfque omni jure utendi attinet, nulla pa quoad fratres differentiá eft cenfenda: fic enim uti de factopoſſunt prohibitis, u permiſſis: quare præmiſſa rerum diſtinctio adi illum u- {um fati poriùs eft referenda, pro quoipfiscompetit fra- tribus jus utendi: quarundam enim rerum ufus fratri- bus iphis prohibitus noftitur ,/& quarundam permiffus ex quo fequitur, quòd ufus fatis dequo ordinatielo quitur, de tali intelligi debeat, qui juftus fit, id eft, pro guo competat: jusutendi:& hoc conditor ipfe canonis exprimit evidenter, cùm in eadem ordinatione adjece- a quòd moderatus uſus in expreſſis priùs r rebus ipfis ratribuse eftconceffus; Prætereàfi in rebusconfumpti- i poffit ufusconftituivel haberi, nequaquam fim- plex, nec à rei fubftantia, proprietate, feu don nio fepa- ratus uſus hujuſmodi poffet dicis cùm'pertalem ulum, id eſt, utendi actum,& in ipſo actu,& cum ipſo actu res conſumatur hujuſmodi, ac in ipſius rei exerceatur fab- Kantia, nec ſine rei ipſius conſumptione effe valeat ufus talis: éx quo patet,quòdufus talis nec fimplex; nec fepa- ratus à dominio poteſt dici. Rursùs à nedum fratribus ipfis ordinatio prædicta non profuit, ſed etiam occaſio naliter honori ſaeroſanctæ Romana Eccleſiæ non leviter detrahit& detraxit. Nunquid non præfatæ Eeclef iæ det zogatur honori, fi ipfam oporteat nune in foro Ecclefia- ſtico, nunc in ſeculari, interdum quoque coram peda- neis jüdiébus a& plerunque pro rebus parvis& vili bus continuè litigare? Hoc autem notum eft fieri, cùm occafione retentionis di&i dominii omnes cauſæ occurrentes agendo vel defendendo: pro bonis hujuf a VideBart, hb. 2, mi modi nomie Romanæ Eccleſiæ, virtute cujuſdam pri- vilegiià fel.„record.MartinoPapa Arto predeceflotre no- Rro Keceli ſuper hoc agitentut,&(quod gravius eſt cenſendum) procurateres cauſarum hujuſmodi mul- tos vexare dicuntur indebitè, Hcèt poteftas attributa procuratoribus talibus per privilegium antediĝumvs quoad adminiſtrationem bonorum Præmiſſorum du- dum fervata non fuerit, nec fervetur, quæ omnia in» notam& injuriam ſanctæ Romanæ Eccleſiæ non eft du- bium redundare. Adhuc ordinatio antedicta Eccleſia- rum Prælatis& Rectoribus gravis exiſtere nimiuùm&. moleſta monſtratur. Nunquid non grave Pramiſſis poteſt exiſtere, quòd ipſos oporteat ſe opponere ſanctæ Romanæ Eccleſiæ„quæ ipſorum caput Ho citur& ma- giſtra, ac cum ea agendo vel defendendo litigare aſſi- duè, vel cedere j juri‘ fuo? hoc tamen oportet ilos fa- cere, cùm in multis di&i fratres praædictis exiftere dican= tur injurii, ſicut multotum Prælatorum& Rectorum di⸗- verſarum provinciarum adhuc in curia exiſtentium- habet infinuatio, qui quidem fratres faĉta fua per proe curatores nituntur defendere antedios, Nos. itaque, qui it Fo tenemur colere; velutille, gui illius, qui veritas noſcitur, licèt immeriti, vicem teneamus inter- ris, illa volentesiní&a DeiEcclefia, quæ non verbo obtinent tantùm, fed quæ re potiùs, obſervari: præmiſ- fis in ſcrutinio rectæ conſiderationis adductis, ac deli- beratiene cum fratribus noftris& multis aliis prehas bitâ- diligenti, dignum arbitrantes& congruum, proa feſſores dicti ordinis non verbis tantum, non ſimula- tis actibus, ſed operibus claris, veritate ſuffultis, perfe- ctioxis ſtatũs, ac altioris paupeltatis ſibi prærogati | ae infuper volentes indemnitati Pr | | Ppræ aliis mendicantibus vendicare, ac nihilominùs ho- nori ſacroſanctæ Romanæ Eccleſia(cujus obnubilari poflet gloria, fi tam perverfæ ſimulatloni, quæ profectò |& ipfis fimulantibus officit,& aliis ſcandali materiam | fabminiftrar, diſſimulando illi occurrere conſentiret) rum ſalubriter ſuper hoc providere, nolentes in n is dominii temporalis; imm fub prætextu feu pallio-t verbalis, nudi ac ænigmatici, tanta-bona; quanta dicti fratres facint, infici, ac! mentum ta procedunt ex/ ſimulatione huj nodi; Ae De fiatrum noftrorum confilio hoc edicto in a a in bonis, quæ in pof i tuum valituro fancimus l àS duone d rum confi bet obvenir (exceptis bus; ac vafis, libris 8 catis vel dedican rum,- ad quæ f tia ſuprad la extendi nol occafione orc à quocunque p: ædeceſſorum cialiter editæ, Romanæ Ecc hoc ean prorsùs l non factis. Ter hoc autem inhis, q us in bonis predictis ad provenire vel pertinere quom debebant, nullum eidem: parari p fed: illa fib? exprefiùs intaĝa& inviolata í i Et quia præfatum Martini Fapæ prædecefforis noſtrã privilegium dudum ſervatum quoad adminitkratio- s divinis officiis dedi- ad ipſos obvenient in futu- endunt adeb inconvenien- utionem iſtam adil- dom tari Ec lolibet t poterant æjudicium volumus, ſervamus. a nem bonorum pramiſſotrum non extitit, nec ſervatur: ac ipforum procuratorum officium, qui nominanturà $ s mĩniſtris& cuſtodibus dicti ordinis, Eccleſia Romanæ injuriof ac multis aliis moleſtum noſcitur,& etiam oneroſum: diſtrictiùs inhibemus, ne deinceps pro re- 8. dift, dicentem conſtitutionem cipiendis, petendis, ext orquendis, defendendis ſeu ad- peton Martini non prorots correctam. adde Baldem relatum per Pet. de| miniftrandis bonis, quæ in poſterum fratribus vel or- Anclaara, in(lem. Exi vi. dini prædictis offerri vel conferti, feu aliàs obvenire continget, torum& Kido mquowi fis, velo 1a, Agen olldet Deenb. o ` non “zcontrariy

rere conlentiitt) orum& Reo lentes in polt 30¹ continget, quiſquam nominetur à quoquam, ſeu conſti- tuatur amodò nomine ſanctæ Romanæ Eccleſiæ procura- tor: nec occaſione cujuſvis privilegii, quicunque admi- niſtrationem quorumcunque bonorum, quæ obvenite fratribus ipfis, vel-ordini continget in pofterum, in judi- cio vel extra, agendo vel defendendo, fupplicando, vel aliàs quomodolibet afumere vel exercere diéte Eccleſiæ nomine audeat, niſi de ſedis Apoſtolicæ licentia ſpecia- li; decernentes irritum& inane, fi fecùsà quoquamin posterum contigerit attentari: Non obſtantibus quibuſ- cunque privilegiis, à Martino Papa prædicto, velaliis prædecefforibus noftris ipfis fratribus vel ordini, fub quacunque forma vel expreſſione verborum conceſſis. Fer hoc autem dicti ordinis regulæ in aliquo non inten- dimus derogare, nec privilegiis fratribus ipſis ſeu eorum ordini ab Apoſtolica ſede conceſſis(nif duntaxat quoad præ miſſa& iſta tangentia) præjudicium aliquod genera- re.Nulli ergò hominum liceat hanc paginam noftræ fan- ctionis, inhibitionis, conſtitutionis& intentionis infrin- gere, vel eiaufu temerario contraire, Siquis autem hoc attentare præſumpſerit,&c. Datum Avenion. 6. Idũs Decemb. Pontificatůs noftri Anno 7- CAP. IV. o Obinio, que aſſorit Chriſtum,& ejus diſetpulos nithil kabuiſſe, if in hu que habuerunt, nullum jus ets fuiffe, erronea est& hareti- sa, Hacextravagans est valde notabilis ir gloas kabet profundas; gus ſunt ex ſacræ Seripturs fontibus hauſtæ.§i dilegenter extraua- Cantem pracedentem& ſequentem inſpemeris, locum hidic aptum Fulſſe aſßignatum, meá opinione dixerk. Um a inter nonnullos viros fcholafticos fæpè cons tingat in dubium revocari, utrùm pertinaciter affir- mare Redemptorem noftrum, ac Dominum ſeſum Chri- fum, ejufáue Apoftoles in fpeciali non habuiffe aliqua, nec incommuni etiam, hæreticum ſit cenſendum, diverſa & adverſa etiam ſentientibus circa illud: Nos huĩc eon ertationi finem imponete cupientes, aſſertionem hujuſ- modi pertinacem, dim Scrĩ pturæ ſacræ, quæ in pleriſque locis ipſos nonnulla habuiſſe aſſerit, contradicat expreſ- sè, ipfamgue Scripturam facram, per quam utique fidei orthodoxæ probantur articuli, quoad præmiffa fermen- tum apertè ſupponat continere mendacii, ac per confe- quens quantùm in ea eſt, ejus in totum fidem evacuans, fidem catholicam.reddat, ejus probationem adimens du- biam& incertam, deinceps erroncam fore cenfendam&e hæreticam, de fratrum noftrorum confilio hoc perpetuo declaramus edi&o. Rursùsin pofterum pertinaciter af- firmare, quòd Redemptori noftro prædicto, ejuſque Apo- ſtolis ĩis, quæ ipſos habuiſſe Scriptura facra teſtatur, ne- quaquam ſus ipſis utendi competietit, nec illa vendendi ſeu donandi jus habuerint, aut ex ipſis alia acquirendi, quz tamen ipfos de premiffis feciffe Scriptura facra tefta- tur, feu ipfos potuifle facere fupponit exprefsè: cùm talis affertio ipforum ufum& gefta evidenterincludat,in præ- miflisnon jufta, quod utigue de ufu, geftis, feu factis Re- demptoris noftri- Dei filii fentire nefaseft, facræ Scri- pturæ contratium,& doctrinæ catholicæ inimicum: aſ- fertionem ipfam pertinacem de fratrum noftrorum con- filio deincepserroneam fore cenfendam meritò ac hære. ticam declaramus. Nulli ergò omninò hominum liceat hanc paginam noſtrarum declarationum infringere, vel auſu ei temerario contraire. Si quis autem,&c. Datum Avenion. 2. Idũs Novemb. Anno 7. CAP. V. F Reprobatur opinio allorum detrabtorum, qui praſumunt im- a Vide B. Ant, p. ſ. tit. ta. c. 4. 5ö. a3.& Turrecrem. in ſum- m de Ecal.l. 2. c. A. ad i10. atgum. De verborum ſignificatione. 3 pufuare conſtitutiones Ioan, XXII, Ad cenditorem canonum,&, Carn inter nonnullos: Japrà immediate prasedentes, Et pramife refþonfionibus ad omaes eorum objeciones, tandem declarantit tanguamharetsci O Romana Ecclefia rebelles, ab omnibus evitana disfi deinceps fèienterverbovel fcripto aliquid defenderevel appro- bare scontra ihlas prafumpfèrint. Hic habetur fub parte fecunda é tertia, de clavium materia, prolina& utilis diſputatio. Gwo quorundam mentes fic pater mendacii dicitur excœcaſſe, quòd noſtris conſtitutionibus, quarum una incipit, Ad conditorem canenum: alia verò, Cùm inter nonnullos: utique tam cum fratribus noftris ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalibus, quàm cum- multis Archiepiſcopis& Epiſcopis, aliisque Eccleſia- rum Prælatis, necnon& compluribus ſanctæ Theole- giæ magiſtris, ac utriuſque juris Profeſſoribus delibe- ratione præhabità diligenti digeſtis, ac de præmiſſo- rum fratrum noſtrorum conſilio promulgatis, non abſ- que multa temeritate plectibili niſi ſunt detrahere2. & nituntur veritatem, quam continent, per falſas inſa- nias obfuſcare: Nos tam pernicioſis auſibus, ne eorum doctrina peſtifera ſimplicium animos labefacere, ac in fui erroris devium deducere valeat, de eorundem fra- trum confilio decernimus fuper-hoc falubriter(ut fe- quitur) providere. Ad impugnandas autem conſtitu- tiones pradictas ſupraſeriptà ratione, tam verbo a quàm ſcripto uſi ſunt publicè, ſicut fertur: illud, in- quiunt, quod per clavem frientiæ, in fide aç moribus ſemel definierunt Romani Pontifices, adeò immuta- bile perſeverat, quòd illud ſucceſſori revocare non licet in dubium, nec contrarium affirmare: licèt des iis, quæ per clavem poteſtatis ordinaverint, aſſerant ſe- cùs effe. In confirmatione autem regulæ ordinis fra- trum Minorum, Honorii tertii, Gregorii noni, Inno- centii quarti, Alexandri quarti, Nicolai quarti, præde- ceſſorum noſtrorum ſummorum Pontificum hæc verba aſſerunt contineri: Hæc ek regula Evangelica Chrifti,& Apoftolorum imitatrix, quæ nihil in hoc mundo habet proprium vel commune, fed in rebus, quibus utun- tur, habent ſimplicem uſum facti: his addere præ- ſumentes, præfatos ſummos Pontifices,& multa Conci- lia generalia per clavem ſcientiæ definiſſe paupertatem Chriſti& Apoſtolorum conſtitiſſe perfectè in expro- priatione cujuslibet temporalis dominii civilis& mun- dani,& ſuſtentationem eorum in ſolo& nudo uſu facti etiam conſtitiſſe: ex quibus nituntur conclude- re, nôn licuiffe, nec licere ipforum fuccefforibus con- tra premila aliquid immutare. Ideoque cùm conſti- tutio noſtra in ratione prædicta, contra definitiones præ- dictorum prædeceſſorum noftrorum(ficut aſlerunt)de- finierit, Chriſtum& Apoſtolos in iis quæ habuerunt, ha- buiſſe non tantùm ſimplicem uſum facti, ſed jus faci- endi de ipfis, eosq̃ue ipſos feciſſe Scriptura ſacta teſta- tur: pertinacem aſſertionem dicemium ipſos jus hujuſ- modi minimè habuiſſe, cùm actus illorum fuiſſe con- cludant non juftos, quod de Chrifto nefas-eft dicere s hærericam declarando: concludere fatagunt, licèt fal- sò, nobis non licuiffe declarare vel ftatuere fupra. di&a. Irem quia conftitutio, Ad conditorem cano- num: contra definitiones pradictas fratres Minores aſſo- rit non poſſe habere in re aliqua fimplicem ufum fa- &i, nituntur fimiliter concludere contra ipfam, Quòd autem quod in ratione prædicta præmittitur, videlicet, quòd illa, quæ per clavem ſcientiæ in fide ac mori- bus à fummis Pontificibus ſemel ſunt definita, eorum ſucceſſoribus revocare non licet in dubium, nec contra- rium affirmare, licèt fecùs fit(Gcut dicunt) in iis qug per clavem poteftatis per fummos Pontifices ordinantur, prorsùs fit contrarium veritati, patet€x ſequentibus evi- denter:primò quidem ſecundum illos, qui tenent clavem Mmmm 4

393 AN ok A fpi iritualem nequaquam effel fcie ntiam, nfed ligand atque folvendi poteftatem, patet affertores Prrdickos poner- do effe fcientiam, erraviffe: pro quibus facit clavis de- finitio, quæ à dođtoribusdatur: Clavis eft fpecialis po- teſtas liga ndi atque fo vendi, quå judex H leſiaſticus gnos excludere debet à regno. pus agimus, in collationeo 7 conftarautem quòd non con- pahi Item qui Sacerdot non'eft clavis, fed potentia tantùm ligan vendi debeat dici clavis. Adhuc ſecundùm i P aam vem fpiri talem effe ſcier ter erräſſe—. enim E claves hujuſmodi circa ea, quæ fidei ſunt,& alia, poſſe per con ſtituti uam definiri; claves autem, que in Sace dorai Ga feidh ordine, ad talia minimè feextendunt: aliàs ſequeretur quòd circa præemiffa poffent conftirutiones Sacerc ſimplices facere, quod falſum eſt evidenter. Si autem intendant claves. iftas extendere ad generalem p ſtatem attributam beato Petro, ſuisque ſucceſſ- perſona ejuſdem in commiſſione officii paſtoralis, per quam utique videtur evidenter ipfis. amnis con- ceſſiſſe, ſine quibus paſtoris univerſalis convenienter cura nequit, ſeu officium expediri: adhuc elaret ipſos etiam erràſſe: dicunt enim alium affectum habere illa quæ per clavem ſcrentiæ,& alium illa, quæ per cla- vem potentię ſtatuuntur, ſupponentes alia per clavem ſei- entiæ,&alia per clavem potentiæ ftatui, feu etiam defi- niri, quod evidenter eſt falſum: per clavem enim ſci- entiæ, ſive per ae ritatem di ernendi> feu co ſcendiĩ inte i clavem; ni 5 ritas de re Axfe⸗ intelligitur olleita; Quare re pan òd adc enien- ter ſtatuendum, ſeu aliquid de E, utraque cl: Vis, feilicet cognofcendi& Pedin iò requi- ratur: & ctiam definire tum in pfum clavis materialis d tùmad ħoc obtineat fcientia vicem lucis. ' nofter in promiſſione clavium facta videtur expreſse, cùm poſt il Et quodeun ligatum& in cœlis:& quodcunque ram, erit foli 1& in cøæœlis, nullà mentione. d autem ſubſequen ratione prædicta: videlicet, quòd in c &c declaratione regulæ fratrum Minoru tii, Gregorii noni, Bacch Nicolai quarti, verba hujuf ſmodi continent Ca aE vangelica,&c. s ų ua son rmavit, in cojus confirmati tis mentio aliqua non habetur, ut li uilibet confirmationem hujufmodi gu tenusde vita Evangelica habetur mentio in ipfa la confirmata: ibi, cum dicit: Hæc eſt re m Mi- orum, videlicet Domini noftri Jeſu Chriſti fana um Evangelium obfervare, vivendo in obedientia, fine pro- prio Zi incaftitate.Ex quibusverbis concludi non p Pan òd per ipfum przdecefforem noftrum ea, quæ ipſi i bis Prædictis aſſerunt, fuerint definita: imò Poreh 5 ncludi potiùs, quòd vita E vangelica, quam Chriftus & Ap oſtoli te culletunt, habere in communi al Iqua non regu- Extravag. Quia. Ioan. XXII. Tit. XIV. prædictis: imò per eas S evidenter oſte 304 excludat, cùm fine proprio vivere non exigat, quòďd fic viventes nihil habeant incommuni.. In declaratio- nibus quoque Gregorii, Innocentii:& Alexandri præ» di&torum, qui eandem zegulam abfque confirmatione militer nulla prorſus fit mentio de itur corum, ufum juris ad ipfum guidem in fua decla- ratione, c> interferuityque fequuntur: Dicimus, quòdnec in fpeciali; nec in communi debent habere proprietatem: fed utenſilium, librorum,& re- lum, guas licethabere, ordo ufam habeat, fecundùm quod jeralis miniſter& pro- vinciales ordinandum duxerint, his utantur. Innocen- i& Alexander præfati im fuis pent IS inſuper: gui juòd fratres nihil fii ap- » neque aliquam quæ habere li ordinem n tr- vere 0 fand im ai uod generalis& h nandum duxerint» his us im dica ı declarationibus fupra» rdo ufum rerum i abeat præmiſſarum, ad fle eſt hoc referri: facta quidem, quæ ſingulorum funt, perfonam veram exigunt;& req runt: ordó autem verta perfona non eft, ſed repræſ tata& imaginaria potiùs eft cenfenda: quare, quæ ſunt facti, ſibi verè convenire nequeunt, licèr ei poſſint congruere quæ ſunt juris. Adhuc licèt declaratio colai quarti prædicti contineat, quæ ſequun illi ſanctæ regulæ profedores, qui Evangeliço fade tur eloquio, nriſti roborantur exemplo, funda torumque militantis Eccleſiæ Apoſfolorum ejus ſermo- nibus& acti irmantur. Et poſt in eadem decla- one ſubjun: dd abdicatio proprieta m rerum,> AA comm quam& C cuit,& exer res militan tamin o tè vivere, per dofri ac rezerunt. Ex verbis tamen præg seni x ac vitæ z Chrifti robore lorum vitz& a ulta contineri in d da f contentis in di&a o firmavit Fæ fratribus univers, do denarium vel pecuniam recipiant per interpoſitam perſonam, necnon& regula: quæ utiqu nec Apoftoli verbo docuerunt, nec Neco bſtat, quòd Chrif pulis, dum ipf xit; quod tamen anteq 3 plis fuiffe legimus interdi&um.. Quodque poſt redi- tum pecuniam portaverunt, in pleriſque locis Evang lica veritas,& Apoſtolica dicta teſtantur. Auguftinus dicit exprefsè, qu 1òd illud non fuit p. paes fed poteftas recipiendi neceffaria ab iis, quibus prædicabant Evangelium, quam fervare Apoftolis li- cuit, vel etiam non fervare. Sedhoc Romanu: Pont fex pradeceffor nofter Nicolaus, quoad principalia tria vota, fčilicet in obedientia vivere,& fine proprio, Še ate, ac alia, fı qua Evangelio reperiantur exprei- fa, in di&a regula videtur intellexiſſe dicere in declara- tione prædicta:; quod utique declarationibus Jra ia š l Uut nec exempi at nullo mO-

gelico empl, gullo obviat ſupradictis: adhuc non apparet ipfum di- xie fuftentationem Chrifti,& Apoftolorum: ejusin{o- fo& nudo fimplici confiere ufu fati: cùm quoad Chriſtum-& Apoſtolos nullam præfatus prædeceſſor nofter Nicolaus in fua declararione fecerit mentio- nem: imò fenfiffe fatis videtur exprefè, quòd jusaliud à proprietate habuiffe potuerunt: cùm de fola abdica- tione proprietatis, non juris alterius, in præfata decla- ratione, quantùm ad ipfosattinet, mentio habetur. Ad- huc idem Nicolaus prædeceffor nofter videtur fenfiffe, quòd Chriftus& Apoftoli etiam quoad proprietatem habuerunt aliquid in communi: cùm enim in fua de- elaratione pr ba dè abdicatione proprietatis dixiffet, refpondens ob tacitæ, quæ ſibi de locu- lis, quos Chriſtus habuiſſe in Evangelio legitur, pote- tat ficri, ſtatim quæ ſequuntur, ſubjunxit: Nec his quiſ- quam putet obſiſtere, quòd inte rdum dicitur Chriſtum Ioculos habuiſſe: nam ſic ipſe Chriſtus, cujus perfecta ſunt opera in ſuis actibus, viam perfectionis exercuit, quòd interdum infirmorum imperfectioni condeſcen- dens& viam perfectionis extolleret,& imperfecto- cum infirmas ſemitas non damnaret: ſie& infirmorum perſonam Chriſtum aſſerit in loculis ſuſcepiſſe. Alias impertinens de loculis fuiſſet objectio, nifi intellexiſ- ſet Chriſtum etiam quoad proprietatem loculos ha- buiſſe. Prætereà ſi diceretur Chriſtum in leculis ha- buiſſe tantummodò ſimplicem uſum facti, fruſtra dice- retur, quòd in perfona infirmorum ipfos Chriftus habuit loculos: cùm fecundùm eum perfeđtis etiam conveniat habere ſimplicem uſum facti. Et fi quæra- tur, propter quos infiemos iftos locufos habuerit? Au- guftinus, cujus di&um infertum eft in decretis, refpon- det dicens: Habebat Dominus loculos à fidelibus obla- ta conſervans,& ſuorum neceſſitatibus,& aliis indi- gentibus tribuebat: unde conſtat ipſum de ſuis diſci- pulis hoc ſenſiſſe. Nec hoc fcilicet in communi& guo- ad proprietatem aliqua habere derogat, juxta ditum- Greg. IX. prædicti, altiſſima paupertati, qui in quadam ſua decretali dicit expreſsè, fratres Prædicatores& Mi- nores in altiſſima paupertate Chriſto pauperi famula- ri:& tamen conſtat ipfos Prædicatores habere in com- muni etiam quoad proprietatem aliqua., quod corum regule& ftatui non repugnat. Hoc etiam Alexander ptædeceſſor noſter præfatus in condemnatione libelli, contra ftatum Prædicarorum& Minorum editi, videtur fenfifle, in qua aliquando de di&tis fratribus, quæ fe- guuntur fubjunxit, cùm infuper refpondet, quòd iidem es omnia propter Deum dereliquerint, exilia vitæ ſubſidia mendicantes, Chriſtumque imitentur paupe- rem, perfectionem Evangelicam amplexando: propter quod evidenter apparet cos non folùm in ſtatn falvan- dorum exiſtere, ſed etiam perfectorum,& per ſuæ reli- gionis obférvantiam, qug quidem ipfius perfectionis Evangelicæ tenet formam ,in æternæ retributionis præ- mio præcellentem gloriam promereri: ubi quidem exprefsè dicit, Prædicatores Chriftum pauperem imitari, iplosque perfectionem Evangelicam amplesari,& in ftatu exiſtere perfectorum, quodq̃ue ipſorum religio- nis obſervantia perfectionis Evangelicæ tenet formam, & tamen conſtat ipſos habere poſſe etiam quoad pro- prietatem aliqua jaxta eorum regulam in communi. Nec obſtat, quòd dicunt Innoc.(aliàs Cœleſtinum)V. præ- deceſſorem noſtrum dixiſſe, altam paupertatem eſſe, habete pauca propria propter Peum: altiorem, quæ nul- la habet propria, tamen habet in communi: altiſſimam, quæ nihil habet in hoc mundo, nec in proprio, nec in communi: dicimus quidem quòd hoc dixerit, non ut Papa, fed ut frater Petrus de Taràntafia in quadam po ſtilla ſua, quare dicta præmiſſorum ſummorum Ponti ficum funt eì meritò præferenda. Dicunt etiam, quòd Apoſtolus de tali altiſſima loquitur paupertate, dicens: De verborum ſignificatione. 306 LE: altiſima paupertàs eorum abvinda vit in diuitiàs fimpls, citatis eorum:] quod evidenter eft falfum: quia ibi loquitur de paupertate Macedonum, qui etiam in fpe- ciali bona temporalia obtinebant: de quibus Apoftó- lns afferit, quòd fupra vires fuas miferant eleemofynas fanĝis. Quod autem dicitur in declaratione Nicolai prædeceforis noftri- contineri, quòd fratres: Minores in rebus, quæ eis obveniunt, habent tantùm ſimplicem ufum facti: dicimus, qudd ſi ipſe intellexerit ſimplicem uſum facti denudatum omni jure, ita quòd fratres ipfi ſeu ordo nullum jus habeant utendi, hoc eſt expreſsè contra declarationem Greg. Innoc. Alex, fammorunta Pontif. prædictorum, quibus expreſsè quod talium bo- norum ordo ufum habeat, continetur: quod de ufi juris eft intelligendum necefariò, ut fuperiùs ef pro- batum.. Adhuc dicimus, quòd eft cum hoc impoflibi= le, fcilicet uſum facti ſimplicem abſq; jure aliquo(quod nihil aliud, quàm ipfam uti propriè poteft dici) pofte in realiqua etiam ufu non con l mptibili ab aliqus ob⸗ tineri, prout ïn decret. Ad conditorem canonum, eſt pro⸗ batum:& a Aug. in lib, xj. de&u, tenet expreſss. Prætereà fi fimpliciter ufus denudatus ab omni jure has beri poffet ab atiquo, conftat quòd actus utendi hujuſ⸗ modi effet reputandus non juſtus, cùm ille uſus fuerit, cui jus non competebat utendi: uſus autem non juftus ad perfeđtionis ftatum nequaquam pertinet, net peri &ioni aliquid adjicit, fed ſibi repugnare potiùs nofci- tur manifeftè, Quòd autem ufum talem non juſtum- conditor canonis fratribus ipfis intellexerit refervar&y probabile non videtur: imò quòd de jufto intellexerit, ex eo poteſt evidentiùs apparere, quòd in eadem ordi- natione adjicit, guòd illarum rerum duntaxat in fe& iam Rom. Ecel, recipiebat dominium, quarum utum facti liceret habere fratribus fewOrdini antediŝtis: fub- jungens, quòd non rerum omniunr ufam habere debe- ant fratres ipf. Quantùm autem ad ufirm fati fimpli= cem abfqueomni jure utendi attinet, nulta reram pot- eſt cenſeri differentia quoad. fratres: fic enim utii des fa&o poffunt proħibitis, ut petmiffis, Ex quo fequi- tur, quòd ufus facti, de quo ordinatio loquitur, de tal intelligi debeat, qui juſtus ſit,& pro quo competat jus utendi,& ipfe videturconditor canonis ex€0 etiam ſen⸗ ſiſſe, qudd in eadem ordinatione ſabjunxerit, quòd mo- deratus uſus in expenſis priùs rebus ipfis fratribus eft conceſſus. Rursũs impugnatores conſtitutionum ha- jufmodi afferere publicè perhibentur, quòd libellum & dicta magiſtrorum aſſerentium dictam paupertatem & vitam dictorum fratrum non eſſe Evangelicam& Apoſtolicam, ſummi Pontifices damnaverunt, diſtri- ctius per Apoſtolicas literas inhibentes, ne quiſquam præmiſſa vel aliquod præmiſſorum contumaciter aſtrue- re, ſeu quomodslibet præaſumere defenſare, ſtatnentess quòd præfumens contrarium tanquam comtumax y Ece clef. Rom. rebellis, ac ut hæreticus haberetur. Ad quod dicimus affertionem hujufmodi falfam effe: non enim continetur in ſententia ſupradicta, quòd contra faciens, ut hæreticus haberetur, qug quidem quoad hoc contis net, quæ fequuntur: Nosenim nihilominds auctorita- te præſentium diſtrictius inhibemus, ne quifquam præ- miſſa, vel aliquod præmiſſorum pertinaciter aſſerere, vel quomodolibet defenſare præſamat: quicunque Ve- rò hoc præfumpferit, tanquam contumax,& Eccleſiæ Roman. rebellis ab omnibus fidelibus habeatur: non fuit adjectum, qudd ut hæreticus b haberetur, ut pa- tet in ferie fententiæ condemnationis prædictæ. Rur- sùs afferuiffe dicuntur publicè hujufmodi affertores, a Al ita: é Augufin, de dotrina Chriftiana tenet, Ce. b Nota textum bent,& qui dicatur hareticus, vide gloff- Cle= ;, ment. 1. deufu. c. hareticuss. ꝛcꝶ.Iuaſt.3j. E& Ioan.de Turrecremn M fo Part. l. cia. Fonts Mmmm rf i í i

quòd abdicatio juris in cujuſcunque rei proprietate& in uſu ejus eſt ſancta& meritoria propter Deum,&à Chri- ſto in ſeipſo ſervata, Apoſtolis impoſita,& ab ipſis{ub voto aſſumpta: nec propter hocuſus facti ad ſuſtentatio- nem naturæ in Chriſto& Apoſtolis convincitur eſſe non juſtus: ſed tantò juftior atque: perfectior,& Deo acce- ptior,& mundo exemplarior, quantò pleniùs renuncia- tum fuerit omni juri, per quod poteft fic utens pro ufu ‘hujufmodi quemodolibet contendere vel in judicio liti» gare.-Que quidem affertio continet multa falfa: cùm neque Chriſtum expropriationem prædictam omnis ju- ris in cujuſcunque rei ptoprietate,& in ejus uſu in ſe ſer- vaſſe, nec eam impoſuiſſe Apoſtolis, neque ſub voto ab ipfis fuiffe receptam, Evangelica feu Apoftolica doceat -hiftoria, ſed contrarium evidentiùs manifeſtat. uòd autem in prædicta affertioneadjicitur, quòd per abdica- tionem juris prædiĉti, videlicet proprietatis, is uſus facti ad ſuſtentationem naturæ in Chriſto& Apoſtolis non eonvincitut eſſe non juſtus, ſed tantò juſtior,&c. ĩmpoſſi- bilitatem incladit& errorem dictum hujuſmodi eviden- ter, Impoſſibile enim eſt actum humanum extrinſe- cum eſſe juſtum, ſi exercens actum ipſum nullum jus habeat illum exercendi: imò non juſtus ſeu injuſtus, neceſſariò convincitur talis uſus. Item eſt abſurdu Se erroneum, quòd actus alicujus non habentis jus a- ctum hujuſmodi faciendi, ſit juſtior& Dæo acceptior, quam habentis, cùm concludat actum inju ſtum juſtio- rem&c Deo acceptiorem exiſtere, quam ſit juſtus. Ex præmiſſis autem inferre nituntur(ut fertur) quòd præ: dictorum ſummorum Pontificum definitio, quam defi- nierunt de paupertate Chriſti& Apoſtolorum, ac fratrum Minorum prædictorum regula(prout ſuperiùs expreſ- Lerunt) per nos non potuit mutari, proculdubiò falſa aſſerunt, dicendo prædeceſſ. noſtros definiviſſe talia, ut fuperiùs eft probatum,& adhuc fic loquentes, dum per talia conftitutiones noftras impugnare fatagant, con- ſtitutiones illas, quibus fe adjuvant, oftendunt(fi eg- rum falſæ aſſertiones vetæ exiſterent) fore invalidas, er- roneas& inſirmas. ĝitutionem Nicol. IV. prædeceſſ. naſtri, in qua ſe fun- dant præcipuè, aliquid ſtatuere commune, nec fibi li- cuit contra ſtatuta Gregor. Innoc.& Alexand. prædicto. rum ſtatujere, aut aliquid declarare, quod ta men ipſum feciſſe ſſecundum eorum aſſertionem) noſcitur eviden- ter: cùm enim illi declaraverint, quòd ordo Minorum babet ufum earum rerum, quas licet eis habere, quod ad ufum juris eft referendum neceffariò, ut fuperiùs eft probatum: ipfe verò ſecundum ipſos ſtatuit, quòd nec ordo, nec.fratres jus utendi habeant, fed tantummodò fimplicem ufum facti:& inſuper ordinavit, decreyit& ſtatuit hujuſmodi conſtitutionem, ordinationem& de- à fi 1s ipfis præcisè& clarationem fuam duntaxat à fra inviolabiliter perpetuis temporibus obfervandam: con- ftat non folùm, quòd contra declarationes prædeçefi. prædictorum ordinaverit, ſed ipſum illas, quantùm ad ea, quæ fua declaratio continet, etiar vocäſſe, Ipſe. quoque ptædeceſſor noſter in fua declaratione jun xit, ad{fedis Apoftolic declarationem& ordinatio» nem eorum,& circa ea, quæ äpſe declaraverat pertine re, ſic dicens: Si quid in prædictis ambiguitatis emerſe rit, hoc ad culmen ſedis Apoſtolicæ deducatur, ut ex au ctoritate Apoſtolica ſua in hoc manifeſtetur intentio, cui ſolum conceſſum eſt in his ſtatuta condere,& con dita declarare: cujus tamen contrarium afferunt hujuf. modi affertores. Adhuc patet, quod afferunt, effe fal fum: licèt eniminnoc. II. prædictus in genetali Conci lio interdixiffet novas religiones inftitui: tamen fuc ceſſo res ipfius(non obſtante interdicto hujuſmodi) piures leguntur ordines confirmälſſe, qui etiam(aliqui bus enceptis) fuerunt poſteà per Gregor. IX. præde ceſſorem noſtrum diſſoluti certo modo in Concilio ge- Extravag. Quia. Ioan. XXII. Tit. XIV. Si enim nobis non licuit contra con-| 308 nerali. Si igitur poſt interdictum generalis Concilii, li- cuit ſummis Pontificibus non confirmatos ordines confir- mare,& eorum ſucceſſoribus ſic confirmatos in totum diſ- folvere, non eft mirum, fi quod declarat circa regulas ora dinum folus fummus Pontifex, vel ordinat, liceat ẹjus ſucceſſoribus declarare, ſeu aliàs immutate. Patet au- tem, quòd neque Honorii confirmatio, neque Gregorii, neque Alexand. neque Nicolai prædictorum facta fuerit in Concilio generali, cum per nullum ipſorum fuerit ge- nerale Concilium celebratum, licèt Innoc. IV, celebravit Concilium generale, tamen in illo, nec auctoritate alicu- jus Concilii facta fuit ipſius declaratio ſupradicta. Nico- laus autem IV. nec celebravit generale Concilium, nec a= liquid circa ditam regulam declaravit. Gregorius au- tem IX. prædictus, nec confirmavit, nec declaravit di- ctam regulam: ſed ingenerali Concilio, ubicaflati fue- dicantium ordines, dictorum fratrum Minorum,& Prædicatorum ordines non caſſavit, ſed aſſe- ruitapprobatos, fic dicens: Ad eos, quos.evidens ex eis utilitas Eccleſiæ univerſali proveniens perhibet apptoba- tos, præſentem non patimur conſtitutionem extendi. Prætereà dicant nobis, ubi legunt aſſertiones hujuſmodi, quòdad fidem vel mores pertineat, Chriftum& Apoſto- los non habuiſſe in his, quæ habuerunt, niſi ſimplicem uſum facti? profectò ditectè hoc ad fidem non pertinet, cùm de hoc articulus non ſit aliquis, nec ſub quo valeat comprekendi, ut patet in ſymbolis, in quibus articuli fi- dei continentur: nec etiam reductè, ne quaſi hoc facra Scriptura contineat, quo negato tota Scriptura facra red- ditur dubia:& per confequens articuli fidei, qui habent per Scripturam{facram probari, redduntur dubii& in- certi: hoc enim in Scriptura facra non poterit, fed con- trarium reperiri, De fratribus autem Minoribus prze di&is conftat, quòd de ipforum paupertate& fimplici uſu facti, ſeu de dominio eorum, quæ ipfis offeruntur, quòd fummus Pontifex illud ſibi& Romanæ Eccleſię re- ſervaverit vel potueritreſervare, nec quòd illud reſerva- tum ſucceſſori abjicere non liceat, ſi hoc expedire viderit, feu quòd procuratores conſtitutos auctoritate ſum- mi Pontificis pro negotiis ordinis prædicti ſucceſſor revocare non valeat, in prædictis ſymbolis Evangelio, ne- que actibus Apoftolorum& epiſtolis mentio aliqua non runt nonnulli me habetur. Unde non poſſunt ex prædictis coneludere, ni- fi falsò, quin contra ordinata per fummos Pontifices cit- ca talia valeat fucceffor aliud ordinare: quòd Nicolaus præfatus exprefsè in fua declaratione inferuit, ut fupe- riùs pleniùs netur. Nos it ne fabricatores mendaciorum odi ac etiam aſſettores de tam pe- ſtifera, erre damnata doctrina, confutatione ac confuſione utigue omni dignå, gloriari valeant,& alios trahere in errorem, cum auſu arreptando, ac petulantiã improbå aufi defendere publicè fuerint damnatam per conſtitutionem prædictam hæreſim, ac etiam probare s videlicet quòd Chriftus& ejus Apoftoli in iis, quæ ha- buiffe leguntur, tantum habuerint abfque jure aliquo ſimplicem uſum facti, ex quo(ſi verum eſſet) ſequeretur ufum Chriſti fuiſſe non juſtum, quod profectò blaſphe- miam continet,& eſt catholicæ fidei inimicum, cùm hoc de pertinaci animofitate ac erronea non fit du- bium proceſſiſſe: omnes& ſugulos, qui vetbo aci pto per ſe vel alium ſeu alios talia publicè præſumpſe- runt, ipfos quoque qui eos docuetunt in talibus,& ut pramila facerent, in damnatam incidiſſe hæreſim, ac ut hæreticos xvitandos fore, de frattum noſtrorum con- filio declaramus. Si quis autem damnatas pet confi- tutionem, Cùm inter prædictam, hæreſes, vel ipſarum alteram, deinceps ſcienter vorbo vel ſcripto defende- re vel approbare præfumpferit, de fratrum eorundem- confilio decernimus, ut tanquam hæreticus ab omni- bus evidenter habeatur. Adhuc quòd conſtitutionem noſtram, Ad conditorem canonum. ſupradictam inſa- no aufs 1 «inita, ordinata imer hptobet M aaen, tim

s Evangelio, entio aliqua not ș concludere, 1 ins g ragil p oon! 309 a ño aulu impugnare nifi funr(ficut fertur) diſttictius de eorundem fratrum confilio inhibemus, ne quifquam contra definita, ordinata feu facta peripfam, verbo vel į Kripto fcienter approbet'aliquid, vel defendat. Siquis| L. Manasai ti aT ii$— De Confuetudine. 70 verò contrà præſumpſerit, tanquam contumax,& re= bellis Romane Ecclefig ab omnibus habeatur.-Nulli ex- gò&c. Data Avenion.IV. Idûs Novembris, Pontificatůs noſtri Anno nono. Conftitutionum viginti Ioannis ulgeſims ſecundi finin. CII LEDI LIDI REDS RER SED ih ELOD; FOLA$ IIX. ROS EXTRAVAGANTES COMMUNES, A DIVERSIS ROMANIS PONTIFICIBUS POST SEXTUM EDITÆ, CUM SUIS(UT VOCANT) SUMMULIS BE CONSUETUDINE. TTT ULCLUS L € AP. UNIC. ¶ conſuetudo impediens, ne Legati ſadi Apoſtol icæ recipiantur, non valet:& illd non obſtam te Legati ipfi funt ab omnibus recipiendi ,|& cos impedientes ipſo facto excommu⸗- nicationem incurrunt,© eorum. terra Eccleſiaſtico ſub jiciuntur interdicto. Jobannes XXII. Uper gentes& regna Romanus Pon- tifex à Domino conſtitutus, cum perſo- naliter ſingulas regiones circuire mon poſſit, nec circa gregem ſibi creditum curam paſtoralis ſolicitudinis exercere: neceſſe habet interdum ex debito im poſitæ ſervitutis, ſuos ad diværſas mun- di partes(prout neceſſitates emerſerint) deſtinare Lega- tos, qui vices ipfius fupplendo', errata corrigant, afpera ih planz convertant,& commiſſis-ſibi populis ſalutis in- ctementa miniſtrent. Verantamen aliqui hujufmodi officium& poteſtatem ipſius Romani Pontificis, quam- non ab homine, ſed à Deo recepit, ſub ſuo arbitrio redige- re molientes, Legatos ipfos, nifi ab cis petiti fuerint, vel de beneplacito eorum tranſmiſſi, ſibi tetras ſubjectas {dicentes hoc eis de'confuetudine competere)ingredi non permittunt. Nos hujuſmodi conſüetudinem, non tam irrationabilem, quàm nonnunquam animarum ſa. luti contrariam, detrahentemque Apoſtolicæ poteſtati, auttoritate Apoſt. penitùs reptobantes, Legatos ipſos ab omnibus, cujuſcunque præeminentiæ, conditionis, aut ſtatüs fuerint, debere admitti decernimus: nec eos præ- textu cujuſvis conſuetudinis impedixi poſſe à quoquam Chriſtiano nomine gloriante, quò minùs regna, provin. elas S& terras quaslibet, ad quæ ipſos deſtinari contigerit, ingrediantur liberè, ac commiſſæ ſibi legationis officium exerceant in eiſdem. Qui verò decatero ſuper prædi- ctis dictos Legatos, aut etiam Nuntios, quos ad quaſcun- que partes pro cauſis quibuslibet ſedes ipfa ttanſmiſerit, Præſumpſerint impedire, ipſo facto ſententiam excom municationis incurrant. Regua, terra& loca quælibet ſubjecta eiſdem, tamdiu ſint co ipſo Eccleſiaſtico ſuppo. ſita interdicto, quamdiu in hujuſmsdi contumacĩa di- xerint petſiſtendum. Non obſtantibus quibuslibet in⸗ dulgentlis, aut privilegiis, Imperatoribus ac Regibus, few quibuſcunque aliis ſub quibuſcunque modis, tenoribus & foꝛmis à ſede ipſa conceſſis, quæ contra præmiſſa nullis volumus ſutfragari. DE POSTULA TIONE PRE- latorum- TITULUS IK CAP. UNIC. a Minores XXVII annis feculares,& mendicantes religiof, ad ceria Eccleſias prohibentur poſtulari:& pumuntut tam Poſtulan- tes, quam pofiùlati, Joannes XXII. Iſpendiis& periculis variis, quæ ex ſubſcri⸗ ptis poſtulationibus poſſent Eccleſiis eveni- re,& vacationum diuturnitatibus, quæ con- ſueverunt nonnunquam ex poſtulationibus irrationa- bilibus provenire, ac diſpendiis, quæ inde frequenter Eccleſiæ incurrunt, ad futuram rei memoriam obſiſtere cupientes: illum, qui vigeſimum ſeptimum non attige- rit annum, ad cathedralem, necnon profeſſorem cujuſvis mendicantium ordinis ad inferiores cathedralibus Ec- cleſias, ad monaſteria extra ſuos ordines poſtulari edi- cto perpetuo prohibemus. Qudòd fi fecùs poſtulatum fue- rit& attentatum, irritum ac nullius penitùs ſit momenti. Et qui ſcienter proceſſerint ad eandem, eã vice poſtulandi

Extravag. Commun. Lib TATE 212 endi poteftate pri ivatos, a ciis, quæ in ipſa obtinebunt Eccleſia, ad quam p poſtulationem hujuſmodi fecerint, per triennium noveri t fe ſuſpenſos. Poſtula tos verõ, qui poſtulationis de e facta negotium fuerint per fe,vel per álium in Romana curia profecuti, illud ibi proponi in publico vel privato Conſiſlorio fac es, eti- am fe duntaxat difpofiticni fedis A ttendo, fife annum XXVII. aan attigiſſe ſciver(ut preter r) ufque ad XXXV. annum. Cateros Iio ofos eira onin admi He opne e sit habiles ad q Tuak unque digr cas,& beneficia quelibet obtinenda. pro Pral non ih haber ndn pe de ifia ATR ntz facit mentito: elect. dic ens, quò ss anteauan: ſua promotione, debet adin quam Prælatus: alids reci, gua hic, Njunctæ nob um ſervitut reformandos in Clero mores& actus alto permittitur) folertiùs intendimus, ibi ipuè reformationis accommodæ remedium apponamus, ubi majus reſpicimus pengulgm a imminere. Sanè q am pe- riculoſum exiſtat, quòd aliquis in aep a gnitate vel gradu fore ſe aſſerxat,& pro tali etiai ipſe, quod aſſerit, legitimis of ex civilibus eX e. ftitutis lligitur evi denter. Aſſerenti namque cum mandatis rincipis ko veniſſe, credendum non eſt, niſi hoc fcriptis probaverit. Nec ſimiliter creditur ſe aſſerenti Legatum. Nunquam enim Apoſt. ſedis moris fuit, abſque ſignatis apicibus un- decunque legationem ſuſcipere. Seg nec dicenti fe de- mandato Apostolico fide doceat oculatå. Similiter Cle- rici ad alienam diœceſim fine fuorum ordinariórum li- teris venientes, nec in fuis recipiantur ordinibus, necad ſuperiores aſcendant. Clerici quoque& Monachi qui gë fuis civitatibusad alienamurbem proficifcuntur muniti veniant fuorum literis P rælatorum) non funt Cle- tici vel Monacł i reputandi, Si quis pr rætcteà in Clerum electum ſe dicat, ſi Sacerdotem ſeſe nomi 10¢ krutan- dum eft: quia non fine pericalo eft intalibus communi- catio indilcoffa, d autem in illis 1 aut etiam Abbates ectores, qu ꝛ0cur dilcuſſio celel OS, rae 4 a tio, ut cùm præmiffis aliis*— qui minoris ekia periculi, ſit ex conſtitutionibus editis jam proviſum, hunc ultimum, qui pericula graviora minatur, nequaquam- ſine proviſionis opportung remedio relinc juamus. Præfenti itaque perpetuò valiturà conſtitmt tione lanci- mus, ut Epifcopi& alii Prælati fuperiores, necnon Ab- bates, Priores& cæteri m onåfteriorum regimina exer- centes, quocunque nomine cenfeantur, qui apud ditam ſedem promov entur, aut confirmationis, confecratio- nis, vel benedictionis munus s recipiunt, ad commiffas eis Eccleſias& monaſtetia abſque dictæ ſedis literis hu- juſmodi, çorum promotionem, confirmationem, con- | i j j | E anA ai decernitur. (nim, Š Md quatuor Patriar | bus ac priv ] fuorum g fecrationem, feu benedictionem continentibus accedere vel bonorum Eccleniaſticorum adminiſtrationem accipe- re non pra ſumant nullique eos abſque dictarum litera- rum Ae recipiant, aūt cis pareant vel intendant, {i forfan contrà pra ſum ım fuerit, quod per Epi- OS, Prælatos, Abbates, Priores,& alios monasterio- reg imina exercentes 1 rædictos medio tempore a- it, irritum ha neonu: nec quicquam interinrii- dem Epiſcopi glati, Abbates, Priores, vel regiminą exercentes, de Ec ccleſiarum vel mona ſtetiorum provemi- bus percipiant eorunde em. Capitula verò& Conventu: Eccleſiarum& m orum ipforum,& alii quicun- que, ipfos abfque hujufr modi di iteris recipien- tes, vel obedien es eiſdem, t à ben er hoc eju ter quoque Epi- cium tuci apud Į pr jnrainennii nAi ipfarum Ecclefiarum& mona cipians! 2 quicquid interim pere eos 6 tur) actum fuerit, viribus non ſubſiſtat. G Sireligiofus electe nid, 1 ſidberioris, et eoipf. ſunt electores alium eligere. h. ia ad P iofi üs, qui abſq; ſui ſu conſentire non lam pof f electio- nem ſibi præſentatam, vel ejus e ntra tempus pro ejuſdem ſuperioris præſentia vel abſentia moderandum, nequaquam obtineat, dat generale Concilium Lugdu- nenſe electoribus extunc ad electionem aliam proceden- di liberam facultatem. Verùm quia frequenter dubita- tum eft, an etiam fit eo ipfo jure( fi quod ei competebat a electio⸗ e i£| ex hujufmodi eleĉ&tione) privatus: ftatuimusillo cum legatum fedis ejufídem creditur velintenditnr, nifi dev| hoc ipſo fore privatum. CAP. III. g Bilatu Patriarchalibus Ecelefiis vacantibus, ſtatuitur illis non pôjje provideri Romano Pontifice itconfúlto: quod fi fects fae Idem. Anta a Romana Ecclefia, quæ difponente Domino ſuper omnes aliàs ordinariæ potek atis obtinet princie patum à Deo, utpote mater unive rum Chrifti fide- les fedes inftituit, tantino- Antio- chenam ter„& Hieroſolymitana ttum locum voluit obtir l i is& honori- Lp E i am Roma | bus cùm eas va | minent altitudir um, quantò maj oris e- ok periculosè ert aretur in tandum& atter s proviſionibus de Super hocigiturcum fratrib. noftris habitå deliberatione maturå, inter ali at nofræ conſiderationi occurrit, quòd omnes(proh dolor))prædi- nentur, ipfarum Capitulis, feu Conventi um civitates, aut ſunt deſtru- bus, vel à Schiſmaticis deti- us,& Canonicis ctarum ſedium Patriarc ats aut occupatæ ab infide diſperſis undique extra civita tes ipſas, per alias regiones | feu loca à civitatibus ipfis remota. | aea a a S G arae wel a Videnstata per Doim c antiqua extra de privih: x Canonicis sji f noftris deeowi eniti lenit u

n 313 De E lone. i 314 Ex quo contingit( ficut experientia nuper nos docuit) quòd vacante Conftantinopolitanâ Ecclefiå, per mortem bong memoriæ Petri Patriarchæ, ſolum per unum dun- taxat ejus Canonicum fuit de novo paftore electio cele- brata, aliis Canonicis fuis agentibus in remotis: di&tus tamen electus juri, fi quod fibi ex electione hujuſmodi competebat: in noſtris manibus ſpontè ac Iiberè reſigna- vit. Ideoꝗue de eorundem fratrum conſilio& Apoſto- licæ poteſtatis plenitudine ſtatuimus, ut quandiu civita- tes ipſæ Schiſmaticorum, aut infidelium ſubſunt, aut ſub- etunt ditioni, aut detinebuntur per eos, Canonici dicta- rum patriarchalium fedium, cùm eas vel ipfarum ali- quam, feu aliquas vacare contigerit, ad electionem, po- ſtulationem, ſeu quamvis proviſionem de præficiendo ſi. bi Patriarchà vel paſtore nullo modo procedant, quouſ- que ad Apoſt. ſedis notitiàm deducatur. Nos enim à data præ ſentium decernimus irritum& inane, ſi ſecus per pradicta Capitula, Conventus vel Canonicos, aut quemvis alium vel alios ſcienter vel ignoranter fuerit attenta- tum: non obſtantibus quibuſcunque ipſarum Eccleſia- rum, vel alicujus earum conſuetudinibus vel ſtatutis, ju- tamento, confirmatione dictæ ſedis, vel quàcunque alià firmitate vallatis, ſeu conſtitutionibus, privilegiis, vel indulgentiis ſedis ejuſdem, per quæ effectus præſentium impediri poſſet quomodolibet, vel differri,& de quibus quorumque totis tenoribus de verbo ad verbum in no- ftris literis habenda effet mentio fpecialis. Nulli er- gò;&c. Data Laterani X, Calend. Januar. Pontificatûs noftriAnno 7- ČAP: IV: G Cam beneficia apud fed. Apofè. vacantia fint fili Papa refèr- Vata, ſtendit, quæ& quorum apud fedem vacare dicantur eandem. Et primo logustur de refervationibus, ſecundò de penſionibuus. Joannes XXII. E debito pafforalis officii, nobis quanquam imme- ritis fupernå difpofitione commiffi; periculis-ani- marum& Ecclefiarum aè monafteriorum difpendiis, quæ ob ipſorum vacationes diutinas ipſis ſolent fre- Quentiùs provenire, congruis remediis(quan ùm no Bis ex alto conceditur) falubriter occurrere ii tenden- tes, ut celerius& utilius provideatur Eccleſiis ac mo- naſteriĩs antedictis,& ut Rom. Eccl. quæ ſuper ipſas Ec- cleſias ac monaſteria ex divinaproviſione obtinere di- gnoſeitur principatum, honor debitus impendatur: præ- decefforum noftrorum Romanorum Pontificum præ- fertim. fe record. Bonif. VIII: qui dignitates, perfona- tus, Ecclefias& alia Eecleſiaſtica beneficia,& Cl. V. qui tam hujufmodi dignitates; perfon s» bene- ficia, quàm cathedrales Eccleſias quaslibet monaſte- ria, prioratus, adminiſtrationes& officia quæcun que, quæ apud ſedem Apoſt. vacarent, provifioni Apoſtoli- er ſub certis tenoribus reſetvaverunt, veſtigiis inha ren- tes: Nos ex caufis rationabilibus, quæ ad id noſttum a- nimum induxerunt, de fratrum noſtrorum conſilio nonnulla detrahendo, aliqua declarando,& quædam addendò de novo, EKpiſcopales,& earum ſuperiores ſedes, monaſteris,& regulares Eccleſias, ad quæ hi qui eis pro iempote præficiendi ſunt, etiam per electionem cano- nicam aſſumuntur, Prioratus, officia vel adminiſtratio- nes eorundem, dignitates, perſonatus„præbendas; a- liaque Ecclefiaſtica beneficia, cum cura vel fine cura, quocunque nomine cenſeantur, quæ apud prædictam ſedem vacant ad præſens,& exnunc in antea(donec Chriſti dignatio nos dignabitur univetſalis Eccleſia ſponſæ ſuæ regimini præſidere) vacare contigerit apud eam, provifioni noftræ de fratrum noftrorum contilio auctoritate Apoftolicå refervamus. Huj nodi autem ſedes, monaſteria, Eccleſias& alia præfata beneficia Ee- cleſiaſtica, per mortem vel depoſitionem, ac privatio. nem eorum, qui ea obtinerent, per electionum caſſa- s; Ecel nis, duximus extendendum. Et idipſum e tionem, poſtulationum repulſionem, renuntiationem quorumlibet, proviſionem, translationem, ſive per ſucceſſionem muneris conſecrationis, aut benedictio- nis dudum à dicto Clemente prædeceſſ. noſt. promotis impenſi: niſi de ipſis diſpofuerit prædeceſſor,& à nobis, five auctoritate noſtrà promovendis impendendi apud ſedem ipſam, vel etiam ubicunque aut quovis alio mo- do canonicè vacare, apud ſedem intelligimus præliba- tam. Epiſcopales inſuper vel alias dignitates Ecdlefiass Monaſteria,& alia prædicta fratrum noſtrorum ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalium apud dictam ſedem per eorum obitum vacare cenfemus, five inibi, five ali- bi ubicunque ipfos migrare contigerit de hac luce. Et hoc idem in dignitatibus& beneficiis quibuslibet(ut de aliis præmittitur). officialium noftrorum, videlicet Vicecancellarii, ejuſdem Eccleſia Camerarii, Norario- rum, auditoris contradictarum, correctorum, ſeripto- rum literarum, ac pœnitentiariorum noftrorum, nece non abbreviatorum curiæ Romanæ locum ſibi volu- mus vendicare. Rurſus hujus noſtræ reſervationis edie &um ad dignitates,& alia jam dicta Capellanorum noſtrorum commenſalium,& quorumlibet aliorum ra- tione officii, vel ex caufa legitima in di&a curia me- rantium, quando à nobis pro noftris,& ejufdem fedis negotiis profequendis, de ipfa curia quocunque modo præmiſſi, vel aliqui eorum tranſmiſſi, aut legati vel nun- cii füerint,& eos ubilibet ante ipſorum ad præfatam cutiam reditum(durante legatione, ſeu proſecutione ipforum negotiorum) rebus: eximi contigerit ab huma- neſſe vo- lumus in hujuſmodi Capellanis commenſalibus, etiam- fi(utpræmittitur nunc tranfmiffi fuerint ubicunque» & ipfos rebus eximi contigeritab humanis- Cæterùm edictum ipſum trahimus ad ſedes, monaſteria,& alia ſupradicta, quæ vivente adhuc dicto Clem. prædeteſſo- re noſtro uſque ad ejus obitum, niſt de ipſis per eum fuerit ordinatum,& deinde uſque ad datam præſen- tium apud ſedem vacaverint eandem illaque vacare decernimus apud ipſam, dummodò in eis jus in re, licèt ad rem non ſit aliquibus acquiſitum: Decernentes ex- tunc irritum& inane, fi fecùs in prædiđis& fingulis eorum feienter vel ignoranter, per quæcungue feu quof- cunque Apoſtolicà vel alià quãvis auctoritate attenta- tum fuerit, vet comigerit in. pofterum attentari: Non’ obftantibus pig memorig Gregorii- decimis ac: Bonifa- cii&tavi;& aliorum Romanorum Pontificum præde- ceſſorum noſtrorum conſtitutionibus ſaper hoc edi- tis: quatenus edicto eſſent& ſunt contrariæ memora- to. Exteris in ipſis conſtitutionibus contentis, in fuo? robore duraturis. Penſiones inſuper annuas ab Epiſco- pis& eorum fuperioribus aliisque Prælatis infefiori-- dus, necnon quibuſcunque Capellanis, Conventibus, collegiis, vel ſingularibus perſonis factas& faciendas pere ſonaliter, aliquibut ex eiſdem Cardinalibus, ſeu quibuf- visaliis ex prænominatis perſonis,& penſiones præ- tereà ſem affignationes quantitatum quarumlibet ſuper cettis Provinciis, diœcefibus, Eccleſiis, monaſteriis, vel allis Ecclefiaſticis locisaur ordinibus, etiam ă quibuf vis prædeceſforibus noſtris Romanis Pontificibus fa- ctas præmiſſis perſonis, ſive alicni earundem, vel mo- naſteria, Prioratus, adminiſtrationes quaslibet, beneficig regularia, vel alia quælibet quocunque nomine cenſean- tur, non confùeta ab olim Clericis ſecularibus aſſignari, hujuſmodi perſonis vel alicui earundem collata, ſive conceſſa in commendam; vel alio quovis titulo ab eiſ- dem prædeèceſſoribus, ſeu aliis Epifcopis, vel ſuperiori- bus Prælatis, Capitulis, aut Conventibus, vel collegiis ſub edicto prædicto nolumus aliquatenus comprehen- di, quò minùs eis cedentibus vel decedentibus, five illa quovis alio modo dimittentihus, monaſteria ipſa, Prioratus, adminiſtrationes, beneficia; ac loca hujuſ-

35 Extravag. Commun. Lib. I. Tit. V. V.& VI. 216 modi, ad Eccleſias& monaſteria, ſive alia loca religioſa, vel alia Eccleſiaſtica, eomuimque Prælatos, five perſonas, ad quas anteà eorum diſpoſitio pertinebat, ſeu quibus immediatè ſubeſſe noſcuntur, liberè reyertantur: niſi eis quid canonicum obſtiterit, vel de ipſis aliter duxeri- mus diſponendum- K= s> DÈ AUCTORITATE ET USU PALLII. TFITULUS 17 CAP. UN. g Pallii traditio per objefum criminis uel defelis retardari non debet, nifi objiciens pramuſſo juramento de obječtis prompram fidem fasat. Et quid fit promptam fidem facere, declarat. Joannes XXII. orai n ` Alitiis hominum, quæ fæpè circa impedien dam pallii dationem committuntur, volentes falubriter obviare, hâc in perpetuum valiturà čonítitutione fancimus, ut deinceps per objectum cujuſ- yis criminis feu defectus traditio pallii, facienda his, qui ad metropolitanarum Eccleſiarum, ſeu aliarum regimen aſſumuntur, non impediatur in aliquo nec retardetur, niſi objicientes firment corporali præſtito juramento, fe id malitiosènon agere, fed objecta vera efle fe credere ac de objectis offerant facere promptam fidem;& nihilo- minùs ad pænam talionis,{eu extraordinariam fe obli- gent arbitrio præſidentis. Promptam vero fidem intelli- gimus in hoc cafu, fiintra bimeftris temporis fpatium numerandum à die collationis in antea, probaverint le. gitimè, quod opponunt. Quod fi non fecerint, corum objectibus nequaquam obſtantibus ad ipfius traditio- nem pallii procedatur. Per traditionem autem hujufmo- di, vig accuſationis, denunciationis, vel inquiſitionis, nullam volumus præjudicium generari. OFFICIO CUS TITULUS y. CAP. UN. g In religiofirum mendiçantıum conventibus plures campana effe non pofan fine ſbeciali Papa licentia are autem campani- As in refectoriis capituli C allbi, licite peſſunt ipfi religiofi mendi» cantes habere. h. d. Et eſt extravagans notabilis:& quia pulſare campanas est cufiodis officium, ut patet æod. tit. g. I. in ant. ideo bic non abs re collocata est. Joannes XXII. Uia cunctos orthodoxæ fidei profeſſores,& viros præſertim Eccleſiaſticos ſic hortamur adinvicem,& quoad alios etiam converſa- ri, qudd ex ipſoxum geſtis nullius offenda tut juſtitia, nec cuiquam ſcandali materia præparetur: Advertentes quòd eo, quòd nonnulli mendicantium- ordinum profeſſores in nonnullis ſuis conventibus plu- res campanas obtinent,& in poſterum ſatagunt obti⸗ nere, cathedrales ac Eccleſiæ aliæ ſuæ queruntur pro. ptereà juſtitiæ detrahi,& exinde civitatibus locorum interdum afferri divinis officiis impedimentum, yide- tutque inter ipſos litigiis& ſcandalis via aperiri. Nos præmiſſis obviare cupientes periculis, pacemque deſide rantes inter ipfos{fine qua benè pacis auctor non coli- tur) obfervari; de fratrum noftrorum conſilio hoc edi- cto perpetuo ordinamus, quòd religjofi dictorum or- dinum mendicantium in nullo conventu fuo, feu loco, plures campanas habeant, fine fedis Apoftolicæ licen tia fpeciali, fed unņå tantummodè pro loco quolibet fint contenti. fi forfan communitas feu uniyerfitas aliqua Ecclefiaftica vél mundana, feu iidem religioſi pro illis, in aliquo ipforum locorum campanam aliam ha- bucrint, vel nunc habent, non illam,fsd aliam lolam co. rum ſpecialiter uſibus depuiatam pulfare valeant horis diurnis& nocturnis, Miſſis& aliis conſuetis. Cæterùm religioſis eiſdem permittimus, quòd ubi hactenus plue res campanas ſine lite& contradictione qualibet in uſus duntaxat proprios habuerint,& nunc habent, illis etiam deinceps liberè uti poſſint. Aliis quibuſcunque per cos habitis intra ttium menſium ſpatium de ſuis locis ſeu campanilibus deponendis,& nullatenùs iterùm repo- nendis. Verùm campanulas, quæ in Refectoriis, Sacri- ſtiis, Capitulis,& aliis forſan officinis religioſorum ipſorum conſueverunt haberi, ſub iſta noſtra ordinatione nolumus comprehendi. Nulli ergò,&c. Datum 2. Novem- bris, Pontificatũs noſtri Anno 8. Sg DE OFFICIO DELEGATL TITUL VO FL CAP. UN. G Litera Apoflolica impetrata ad gratias feu ad lites in aliguui- bus civitatibus fèu diæcefibus,dum erant integræ, non obſt ante diui- fione fafa de ipfis in duas fèu plures civitates feu diæcefes, qua dte V afla propter divini culis augmentum, C populi ineremen- rE g 0P tum,© etiam executores fèu judices earundem habeant fb cifdem modo& formá illum vigorem in fic divifisquem habebant in allis, 1 dum zntegræ remanebant. a Joennes XXH. Epifiopuas, fervus fervorum Dei, ad perpetuam rei memoriam. Edes Apoſtolica in{uis&tibus veritatem profe- quens, lucem amans, libenter evitat nodofæ ambi- guitatis involucrum: Illamque fibi femper in fuis ordinationibus reſervare cautelam intendit, ut de illis ita proveniant commoda, quòd aliis non immineat detri- mentum. Sanè pridem ad divini cultûs augmentum,& ad falutem populi, quem in nonnullis civitatibus& diœ- ceſibus ſie muĩtiplicarat altiſſimus, quòd in earum fingu- lis fingulorum vultus nequibat, ut deceret, unicus pae ftor inipicere, aut alias partesboni paſtoxis implere: ſa- lubriter intendente in ipſis diœceſibus, quarum nonnul- las in duas,& aliquas in plures diœceſes duximus divi- dendas, certas earum civitates ac Ecclefias ereximus cas thedrales, quarum ſingulis proprias, diſtinctas& limi- tatas juffimusafignari. Verùm quoniam plures antes ordinationem feu diviſionem noſtram hujuſmodi tam à nobis, quàm à prædeceſſoribus noſtris Romanis Pontifi- cibus Apoſtolicas obtinuerunt literas, ſuper beneficiis Eceleſiaſticis in ipſis tunc integris diœceſibus vacaturis, qua rum nonnullæ reſtant adhuc executioni mandandæ: Nos amoyere volentes cujuſvis dubitationis ſcrupulum, qui circa executionem gratiarum ſuper hujuſmodi bene- ficiis conceſſarum poſſet forſan incidere, conſiderantes attentiùs, quod per ordinationem ſeu diviſionem no- ſtram prædictam, jus ad rem expectantibus dicta benefi- cia antè competens exratione immutari non debet, quin adeò efficax in divifis diœcefibu eat, ficut in iphis quondam integris: auctoritate præſentium declaramus, quòd omnes& ſingulæ gratiæ, ſuperbeneficiis vacatutis ante diviſionem hujuſmodi in ipſis quondam integris diœceſibus à nobis vel prædictis prædeceſſoribus no- ſtris perſonis quibuſcunque conceſſæ, tam in ipſis nune diviſis, quàm in aliis diœceſibus deciſis ab illis, eifdem modo& formå poffint fuo ordine per executores de- mandatos,& alios, ad quos id pertinebit, ad debitam executionem adduci, quibus ante diviliones ſæpefa- tas poterant,& debebant. Idem etiam declaramus quo- ad literas Apoſtolicas juſtitiam continentes„ut videli- cet judices dati per illas in caufis quarumlibet f fo- narum, gue nunc de eifdem diœceſibus diviſisexiſtunt, a Hacextravagans habetur inter XX. Iean. XXL. fub tit. de conca] prab. cam gl. demini Zenzelini, poa— poſſint dum falubri velut curant re t delcende

sangmentunh e anguen jtatibus& dit nesrumhngh et, unicus phe simplere:/ ie o $17 De officio poflint juxta carum tenorem perinde procedere, ac fi di- éta diœcefes, de quibus mentio in eifdem literis habe- tury integr remanſiſſent. Nulli ergò omnino homi- num liceat hanc paginam noftræ declarationis infringe- te, vel eiaufu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare prefumpferit, indignationem omnipotentis Dei,& beatorum Petri&. Panli Apoftolorum ejus fe noverit incurſurum. Datum Avenion. z. Cal. Novemb. Pontificatůs noftri Anno 2. w Se DE OFFICIO JUpICIsS ORDINARI. FITVULUS VIL CAP. L ¶ Eybiſcopus monaſlerium viſitans non tenetur accipere Monachos Illius monafterii pro tabellionibus, etiamfi hoc baberet confuetudo: hec in atu vifitationis debes effe folus, fèd duos vel tres Clericos surm Notario, quiſimiliter ſit Clericus, ſecum alſumat. h. d. Bonifacius VIE. Ebent ſuperioribus ſuis reverentiam ſubditi:& dum ſalubriter ab eis pro culpis correctionem velut curantium medicamenta recipiunt, obe- dientiam exhibere tenentur. Rursùs oportet Præ poſitos cum charitate a corrigere: decet eos inferre humiliter, quod docent,& paternå fubjectos dilectione foverev. Sic debitor delicatus effagitur, ſic oneroſus creditor mini- mè reperitur. Sanè dudum venerabili fratre roftro A. Epiſcopo Dulmen. ad viſitandum Capitulum ſuæ Eccle- fiz Dulmen. quæ regularis ordinis ſancti Benedicti fore- noſeitur, deſcendente, Prior& Capitulum ipſius Eccleſiæ excipientes, quòd de conſuetudine erat Eccleſiæ ſupradi &;a tempore, cujus non erat memoria inconcufsè ferva- ta, quòd Epifcopi Dulmen. qui fuerunt pro tempore, per ſe lolos abſque aliis religioſis ſibi adjunctis, vel Clericis, vel Laicis ſecularibus quibuſcunque, aſſumptis flbi Ioco Notarii Monacho, ſeu Monachis Capituli memorati, vifi tationem ſuam hactenus præfato impenderunt Capitulo: ſupplicarunt eidem Epifcopo, ut omnes tam Clericos, quàm Laicos, religioſos& feculares(antequam viſitatio nem actualiter exerceret)aà Capitulo præciperet amoveri: quibus amotis, parati erant ipſum admittere ad viſitatio nem hujuſmodi peragendam. Et quia dictus Epiſcopus eos ſuper hoc non audivit, quanquam proteſtaretur ſe velle omaes Clericos fuos,& alios(præter tres, vel qua- tuor,& Notariam J removere y& fic fuam vifitationem incipere& complere, idem Prior& Capitulamad fedem Apoftolicam appellårunt. Propofito itaque hujufmodi negotio coram nobis,& auditis,& intelle&is quæ par- tes dicere voluerunt: nos conſiderantes, quòd conſue- tudo pra dicta contra communem utilitatem, faculta tem probationum(quæ non eſt anguſtanda) reſtringit, propter quod etiam, ut falva ſcilicet ſit rerum proba- tio, quia publicè intereſt, ne veritas occultetur, cautum eſt jure, ut curent magiſttatus teſtari, id eft, teſtificari volentibus, ſeipſos,& alios teſtes, vel ſignatores præ. bere. Et ſtatuit generale Concilium, ut à judicibus ad hibeatur perſona publica, vel duo viri idonei, qui acta conſcribant. Quos quidem Monackhos ad prædicta, tum propter eorum profeſſionem, quæ illorum vocem facit funeſtam, 8c ipſos arcet à judiciis,& publicis ſive civi ibus&tibus, nec patitur(prout conftitutio novella de clarat) nifi in inquiſitionis hæreticæ pravitatis cauſa, tabellionis(cujus vicemin hac parte duo viri per fupra ditum Concilium obtinent)officium exercere: tum quia fulpecti nec contra riorem, aut Capitulum, quibus fub- ſunt, quæ corrigenda invenirentur, fideliter& rectè con- ſeriberent, conftat non eſſe idoneos. Attendentes quo- — ˖＋*.—— a Vide Conc. Tiid. ff3. de refr: èr, judici firmc inh s ordinarii. 318 que quòd id Epiſcopali non modicum detrahit dignita- ti, ſi ab Epiſcopo, qui dignitatem propriam fuo ingenio augere debet, comites honoris fui causå adhibiti ab- ducantur, ſeque ſolum ſuſpectis quandoque, forſitan quos viſitat, committere compellatur: Dictam conſue- tudinem, per quam prælibati Prior& Capitulum viden- tur nimium delicati, tanquam non rationabilem repro- bamus. Sed ne ſit Epiſcopus oneroſus, decernimus, no- ſtrorum prædeceſſorum veſtigiis inhærentes, ut cùm ad viſitationem decætero faciendam in Eccleſia memora- ta deſcenderit, in viſitationis actu duas vel tres honeſtas perſonas Clericali charactere inſignitas, quarum una ad minus ſit religioſa ordinis ſupradicti,& unum Notarium Clericum fecum habeat,& non plures: Conſuetudine aliquà obtentà,& compofitione quålibet inter partes i= pfas fuper hoc in contrarium factå hactenus, non obftane te, Nulliergò liceat hanc pag, noftrarum teprobationis, conſtitutionĩs,&c. Datum Anag..Calend. Auguft, Pons tificatůs noftri Anno&. CAR IL E Beneficia pluratncompatibilsa obtinens fine diſbenſatione, debes illa prater ultimum in manu ordinarii intra duos: menfesdimige tere: aliàs pænas incurrit hic Hoſilas. Et debet Ordinarists tales plura beneficia obtinentes compellere ad oendendam diſpenſatio- nem: guod fi non fecerihab ingreffu Ecc leſiæ ſuſpenditur. vide caps Orditnarui. eod. 44l. lab. b. quod ſi diligenter notetur, hat extravagans fih hoc tet, refte collocata dicetur, Joannes XXIB. U a quosvirtutisamor à vitio ambitionisexecrane dæ,& avaritiæ excitate non retrahit, faltem rigos coërceat dêfciplinæ: Stetuimus, vt quicunque plures di- gaitates, velperſonatus, aut parochiales Eccleſias, aut di- gnitatem, vel perſonatum cum alis beneficis curam ani- marum habente, ſimul ſine diſpenſatione canonica de- tinens, ilła omnia& fingula(illo duntaxat excepto,quod ultimò receperit, quod poft, fi tamen in co ex collatio- ne canonica jus fibi competat, retinere) intra duos mene ſes à die notitiæ hujuſmodi noſtræ conſtitutionis conti- nud numerandos, efficaciter verbo& facto, abſque frau- de aliqua in manu Ordinarii dimittere teneatur, per eum, vel per eos, ad quem, velad quos eorum diſpoſitio lpectabit, ea vice libexè diſponenda. Quod ſinon fece- rit; etjam illofiripfo jure privatus, in quo jus competebat. eidem:& inhabilis ad quæcunque beneficia obtinenda penitùs cenfeatur, Qui verò deinceps receperit digni- tatem vel perfonatum, aut beneficium curam habens aa nimarum annexam, ſi prius ſimile beneficium obtinebat, primum, quo poftquam fecundi poſſeſſionem habuerit, vel per eum(omni dolo& fraude ceſſantibus/quò minus habeat, ſteterit, privatus noſcitur ipſo juxe, ablque morg diſpendioin manu Ordinarii omninò ſimiliter dimittere teneatur, per eum vel eos, ad quem feu quos collatio ſeu ordinatio ſpectaverit, diſponendum: quodniſi fece- rit, extunc fecundo fit ipfo jure privatus,& inhabilis ad ſacros ordines,& ad quodcunque beneficium Eccleſiaſti- cum obtinendum. Ilt autem præmiſſorum fructus faci- liùs fubfequatur, omnibus& fingulis Ordinariis in vir- tute lanctæ obedientiæ,& ſub pœna ſuſpenſionis ah ingreſſu Eccleſiæ, quam eos(ſi in caeguendistubleguen tibus negligentes fuerint) incurrere vesumus ipio fa- cto, diſtrictè præcipimus ĉ& mandamus, Ut fub certa& formidabili pæna corum arbitrio infligenda, ſubditis ſuis plures oignitates& perſonatus aut Eccleſias, qui- bus cura imminet animarum, aut dignitatum vel perſo⸗ patum cum alio beneficio, cui cura ſimilis ſit annexa, obtinentibus, injungere debeant, quòd diſpenſationes, a Uidetions, Trid.[f1 dereform.cap2. é 4C[24 dera

319 O oritate quarum hujufmodi Ecclef ias,, perfonatas, vel nitates obtinent, fiquasi habent, necnon& titulos Ec-°} cleſiarum, dignitatum vel perſonatuum eorundei tempus pro facti qualitate ipſorum ordi nariorum mo erandu ım arbitrio; ord pública tiorem. KZ DE MAJORITATE. E obedientia. FITU LUS n E EO iy gii utru a ki aturs Hac tamer regnis ansie 2 priis erant: t colas non amplius Jfùabji neruit. Bonifacius VIII. Nam ſanctam Ecclefiam catholicam& ipſam- Patet J. deprivil. tenere. iter confitemur: Una esk matri i rpus m ſtieum arat, cujus capãt Chriſtus: Chr verò Deus. In qua unus Dominus, una Fides, unum E Baptifma Una nempe fuit diluvii tempore arca Noë, unam Ecclefiam preneo quæ in ung cubito cc nmata, unum elicet) gubernatorem habuit& rectorem, ex- tra quam omnia ſubſiſtentia fuper terram i fe deleta.- H yino in mem,& de meam: enim, id eft, pro fẹ iplo, capite Amul o orav it& co corpus unicam{ a no pter ſponſi, fidei, ſacramentorum& charitatis Eccleſiæ unitatem. Hæc eſt tunica c illa Domini aih ili quz ſciſſa non fuit, ſed ſorte provenit. i& unicæ leg ac autem venci Propheta:[ manui mur cani unica orpore:: au pro- Igitur Eccleſiæ unum corpus, unum caput, non duo nftrum, Chriftus videlicet& Chrifi oeeo dicente Domino ipfo generaliter, ariter ka A illas,„per quod commiſiſſe ſibi intelligitur univerí Sive ergò Graci five alii fe dicant Fetro ejufque ſucceſſoribus non eſſe commiſſos, fatean- tur neceſſe ſe de ovibus Chriſti non eſſe: dicente Do- mino in Joanne: Unum e ovile& unicum effe pafo- rem. In hac ejuſque pe teftate duos efi i tatem videlicet& temporalem, Es j mur. Nam} in E tpo tet bum attendit materialis. rò ab Ecclefia ¢ exercendu is manu Regum lunt k⸗ fed ad nu- am Sacerdotis. Oportet autem gladium & temporalem auctoritatem ſpi Nam cùm dicat Apoſtolus[N Deo: gue autem fùnt, Non autem ordinata eflent, nifi gladius effet fub Potefla eſtas nifi 4 Extravag. Commun. Lib. k Tic VIII. 320 | eft, infima per media in fuprema reduci, | verifcatur va cari: |à fuis fedibus partes fe transferunt. | riorum ipforum latent | to J venientes ad curiam,de ipfa(Romani Ponti | Praſentati conip ectibus, 4 Da ordinata| ladio,& tanquam inferior teduceretur per alium in iù- p prema, Nam fecundùm B. Dion yſium divinitatis Non ergò fe- cundùm ordinem univerſi omnia æquè ac immediatè, infima per media,& inferiora pS fuperiora ad or- untur. Spiriralem autem& dignitate& no- l ere poteftat em=, guanto Í iritalia tem- arum rerum gu bernatic 1weritate teſtante, ſp P haber,& judicare,fi clefiaftica poteftate sfai conſtitui te era, qug fequuntur. viat terrena poleſtas, judicabitur à poteft o i mingi à fi 10 fuj periori: udi- bon non f ticiniam H t teftante Apt tem 4 nemne > hom iatan imik ipfè aut judicatur.] autem hac auctori- tas/& ſi data ſit homini.& exerceatur per hominem/non humana, ſed potius divina vre divino Fetro data{ibid jue rincipia,guod. faliùm& hgs d Moyle, non in prin- A r 10 ana Deus creavit& terra Mu ò fubefie Rom ano Pontifici omni e humane creas declaramus, dicimus, definimus& pronunciamus e denec ce irare falutis, Dar. Laterani, Pontifi- Eſtante I I. A Ormate: quë centiaág CAP. apa i s gravitas& fm- ipſorum ad Chri- ippe contraria, non immeritò arguenda, cùm teverentiam ilorum ſan- ctitas, lucem puritas, firmosque maturitas polcat gref ſus, ut ſint vità mundi, famã clari, proficuique reddan- tur exemplo. Verùr a ipforum quorundam(ut fidé dignorum h abert aſſertio) eò vana prorupit interdia dixerimus pernic ioſa temeritas, quòd(veſtibus fpiritae lis ſanctitatis abjectis, di fimulato habitu y ad remotas uinimo ad fẹ- dem Apöſtoli cam clanculo, nobis non viſis, nec inſinua- to f quòd venerint, veniſſe, latirâåffe, dilcefifegue di- nos ne tacentibus nobis non præc hujuſmo- i eat, dùm providum aquod in-· , licitum, quod impune, Omn piſcopis, ſu- udicii e W: a, timoris fortè iœcefis ac Provine mutatis itibus) limites indifcretè difcure Inhibemus etiam, ne qui E pifcoporu um& fupe- ræfertim habitu transforma- on vel ſaltem ab eo recedendi li- à non obtentà) recedant. Si qui verꝰ Epiſcopo- fuperiorum hujufmodi noftra inhibitio bſque ipſius Am anif eceſſe rant ai A qui ena„ antedictos, Cantic. 6. b Eſalm. 21. c i, d Lan. 21. Ioan.i0. E Matth, 26: Ioan. i9. g Romig a Brerema. b.Cr.2,© Matthaé. d Geni. e Aliaànita? omnem hum anam creaturam. f Alliàs intimato.

gaiis yim ipforum 4d Cirk 72 Riſi id confeſtim eidem Romano Pontifici, vel alicui, pêr quem hoc ipſum ad ejus crediderint deduti notitiam, ma- Rifeſlare curaverint(etiamſi Epiſcopali, Archiepiſcopali, Fatriarchali vel quàvis alià dignitate præfulgeant) cos| excommunicationis ſententià innodamus. CAP. IIL q Pralati ad cursam non delent more noctua latemter denire, nec inde fine papali licentsa recedere: aliàs infideles judicantur,© Fentenrid ercommunicatiomis Iigantur. Joannes XXII. fi deceat quoslibet fubditorum curam exercere fo- E itè,& per omnia velut lucis filios ambulare: hoc tamen ptaci puè ab ipſisexigitur, qui conſtituti per alti- tudinem dignitatis, ut in ſpecula, circa commiſſas ſibĩ ple- bes paſtorum& cuſtodum partes implere tenentur, & coram ipſis laudabilium operum mplo lucere Ad noſtrum ſanè pervenit auditum, quòd nonnulli pon- tificali præaditi dignitate, gregum ſuorum cuſtodiam ne- gligentes, S abhorxtentes Iucem, tanquam filii tenebra- rum, non verentur ſe ab ovium ſuarum cura, mercenarii more, tempore longo ſubducexe,& pontificali dignitate rejectà non erubeſcunt vagati per devia ſub habitibus ttansformatis, ac contempto de exhibendo paribus& fù- perioribus honore præcepto, ſic abjecti& indecori inter- dum ad fedem Apo cam clanculò declinare præſu- Munt, ubi moren, cujus intuitum t c ìllumivat, lux excœcat, dedie latentes, horis tenebraru uos{uis arbitantur conformari deſideriis, viſitant, ſuos eis evo- mentes conceptus os,& conſpirationes forfan illi- citasadversùs nos& alios pertractantes,& demùm abin- de(non abſque notabili ſedis prædictæ contempiu) reve- rentiâ tam conſuetà, quan ditâ, non exhibità Romano Pontifici,& nec ab ipfo petitå licentiâ nec obtentà, rece- dunt. Nas igitur& ip fedis honori in hac parte proſpicere, ac talium infolentiis finem imponere upien- us te bes, de fratrum noſtrorum coi nerali prohibemus edicto, ne decætero Præſul aliquis ſine fui fuperioris li- centia, niſi pro negotiis Eccleſiæ ſibi commiſſæ, extra ſuam dicœceſim audeat pernoctare: firmiter ſtatuentes, ut qui- cunque Pontifexad- Romanam curidm veniens, Papaleo palatium primitùsvifitet,ad Papam( fi hoc patiatur tem- Poris opportunitas) intraturus, ac reverentiam conſue- tam& debitam exhibiturus eidem: nullatenùs receſſu- rus à curia, nifi ab ipfo fuper hoc petità licentiâ& ob- tentå. Quòd fi fecùsà quoquam fuper his fuerit atten- tatum, nos quofcungue Prælatos, quamvis etiam Patri- archali dignitate fulgentes, fic ad fedem accedentes;& ab ila(ut prædicitur) recedentes, necnon quoslibet alios, qui tales apud fedem ipfam receptare præſumpſerint, niſi ante receptionem hujuimodi eidem Romano Pontifici fignificaverint adventum illorum, decernimus eo ipfo notam infidelitatis incurrere, ac excommunicationis fen- tentiæ ſubjacere. Nulli ergò,&cC. DE TREUGA ET PACE. TITUL VS IX CAP. I. G Sixtus Papa volens difordiam ex pragmatica fanGione fuba ortam fèdare,ordinariis regni Francia ad conferenda beneficia fix menfès concedit, Facuitatem concedendi fex gratias fibi retinet, Be- nificia Cardinalium& eorum gut Cardinalib.funt familiares in re» gno Francia exiſtentia, fua diſpoſſtioni uſq; ad sertum tempus refèr. vat. Da beneficris prome vendorum quid ſieri debeat, oſtendet. Cauſas beneficiales iv prima inftantia vuit in partibus terminari in guibus ante definitivam fententsam(nifi in uno cafu) vetat appellari, Quid decaufis in curia pendentibus faciendum fè narrat Si dutem eadem caufa in diverſis curtis, di uerſis reſpectibus tractatur, quonam pacto terminanda fit, hise recitatur, Taxas beneficiorum editas à loanne De Treuga& pace. 322 8 8 nE XXI.[irvandas cenfet. Tandem tempus ponit, imira guod vuje 4: A, o ta..{ ifia acceptarii fèrvari, Sctas aurem quod hujufmodi concorda» ta, tanquam jurs communi d decretis Confiant.© Bafilien. cone i Tea aa traria non funt eſfectum ſorrita. Sixtus IV; 'univerfalis Ecclefiæ regimen divinå difpo- nente clementĩà vocatis, inter alia pro commiſ- torum populorum votiva dilectione nil occurrit Præſtantius, quàm exorta inter perſonas Eccleſiaſticas (principis tenebrarum aftotià) diſcordiarum fomenta per noſtræ ſolicitudinis occurſum protinùs extinguere= ut cujuſvis altercationis ſalubriter evulſis ſemi us, pa- cis& tranquillitatis dulcedinem inter creditos nobis po- pulos(divinå nobis afikente gratiå) imponere& con- fervare valeamus. Cupientes itaque ut ſuſcitatà retroa- ctis temporibus diſcordià(proh d in regno Franciæ, Delphina tu, aliisq́; terris& dominiis chariſſimi in Chri- ſto filii noſtri Ludovici Francorum Regis illuſtris, intet nonnullas ex eiſdem perfonas, occafione cujufdam con- ftitutionis, quæ in eodem regno diutiùs inolevit, quam perſonæ prædictæ pragmaticam ſanctionem vocant, ne ſi (quod abſit) majorg fomenta ſumeret, damna pariter& graviora ſcandala, Mriculaque ſubſequerentur, fine de- bito claudatur,& tetaliter ſecludatur: Auctoritate A- poſtolicà ex certa ſcientia de fratrum noftrorum cone ſilio omnibus& ſingulis Prælatis& aliis perſonis Eccle- fiafticis regni, Delphinatůs, terrarum& dominiorum eorundem, ad quos dignitatum, aliorumque beneficio- rum Eccleſiaſticorum, terrarum& dominiorum eorun- dem collatio, proviſio, præſentatio, electio, ſeu quævis alia diſpoſitio pertinet: de quibuſyis dignitatibus, perſo- natibus, adminiſtrationibus, officiis, canonicatibus,& præbendis, necnon aliis beneficiis Ecelefiafticis, cum» cura& ſine cura, ſecularibus&regularibus, ad eorum collationem, proviſionem, præſentationem, electio- nem, feu quamvis aliam diſpoſitionem pertinentibus, quæ deinceps in Februarii, Aprilis, Junii, Auguſti, Octo- bris& Decembris menfibus futuris perpetuis tempori- bus vacare contigerit( dummodò difpofitioni Apoftoli- cæ ex aliqua generali refervatione in corpore juris clau- ſa, aut per alteram ex conſtitutionibus felicium recorda- tionum Benedicti XIII. quæ incipit, Ad regimen. aut Jo- annis XXII. Romanorum Pontificum, pra deceſſorum no- ſtrorum, quæ incipit, Execrabilis. ſeu conſtitutiones& re- gulas cancellariæ Apoftolicæ per nos fuper hoc editas refervata generaliter non exiftant) perinde ac fi aliquæ à ſede Apoſtolica, vel ejus Legatis expectativæ literæ non emanäſſent, liberè diſponendi facultatem concedimus per præfentes.Et quia ifti fummi Pontifices prædeceffores noſtri conſueverunt ſe in conceſſionibus gratiarum expe- ctativarum s perfonis benemerzitis exhibere liberales, noftræ intentionis existit concedere in regno, Delphi- natu, terris& dominiis regni hujufmodi, ultra gratias expectativas per nos in eiſdem regno, Delphinatu, ter- ris& dominiis conceffas(quibus in aliquo præjudica- re non intendimus per præſentes, quaſq̃ue in ſuo robore permanere volumus) ſex perſonis idoneis regnicolis, fex alias gratias expectativas ad quamlibet collationem, proviſionem, præſentationem, ſeu quamvis aliam diſpo- ſitionem ſingulorũ ex Pralatis& aliis petſonis prædictis. Ex quibus quidem ſex gratiis, duæ gratiæ expectativæ concedentur duobus Clericis regnicolis idoneis, pro quibus Rex ipſe,& chariſſima in Chriſto filia noſtra Re- gina, ac dilectus filius nobilis vit Delphinus Viennenſis, nec non magiftri& præſidentes, ac alii officiarii, in ali- quo ex parlamentis Regis ejuſdem regni nobis ſuper hoc unanimiter ſupplicabunt: qui duo nominati per Regem a Gratias expellativas, mandata de prouidendo nemini amplis concedi desrevis Conc, Trid. Sef.24. de refor, ctg, Nann

323 Extravag:. Commun. Lib. I. Tit. IX. &R eginam, PAPET m Pe præſidente& of earundem cauſatum 3 vocatione, Præterea, qu ciarios gauc ogativis alar. amilia-| quæ- ex» fupradi&tiscaufisin eadem Romana curia fuper tium noftror rum amenſalium S- f petitorio& Qiverfis curiis IpAUS reeni i fuper p pofeſſ à q̃ue ſex gratiisc tS| ex gratias ſim s,aliis| rio tra Gand volumus, quoa we eifdem caufis in di Els- eis: modo-& formâ-præmiffis|; fis: cur rpetitorio& poſſe o B coden | contextu Bus(fufpenfi i c per hoc latis) in poſſeſſorio i rum.noftrorum| cum, coram quibus c: i l arescontinuicom-| fen redar fxáu uper hujufmodi poflef- i y terminentur,& finiantur- Alio- quin biennio e iceat partibus ĩpſis procedere fuper Obtinebi Apoftolic ıp amcenfe-|’ petitorio;& ulteriùsdistis aufi Epe s{fuper poſſel⸗ xi reſervata, rc a forio; aut hujuſme) altera par rtium liti- du humanis ſt obitum ec jem Cardi-gantium coram jadice a autoritate Apoftoli- l câdepumto, poterit-jus fuum profegui, ipfegue Apoftos 1 i tra aliud ium cauſam in petitorio tet- tio, ſeu quævis minaxe teneatur Qùod fi non it,-caufa ipfa ab eo a- familiarium-| vocata,& l penitùs extin& a cenfea ur Et fi foriga, ali- č don tiniis A quis eori ami jg f B m l rit; ex mnium beneſiciorum ſu rum priunrigs 3 oincurrat, à qua quidem | excommunicationis-pæna abfolvi nequeat, nili à nobis = Į|& ſucceſſoribus noſtris Rom Pon tificibus, præterquam tinebunt, i i sac e dolibet| in mortisarticulo-::quo> decæsero'in literis expe- competit, ac nperere p it, per promotiones a-| diendis in regno Francs De p? atu,& terr Á Znitates, ö Ici&tazac mus| dominiis: prædi&tis- ferventur taxæ fuper: hoc: edite nus conſectat no impende feu la;} le confecrandis E ikoni à s| corrigant Et quia propt canonibus déf catar n’ romotiones ipſæ| tes; quæ continuè vigent in di cto re egno, in aliquo ſupradictis niſi beneficia| cleſias, dum vacant ipſa eſſent aliàs:diſſ onĩA cut præfertur) Concilio Con l reſervata, ad prælatos í lictas i)| qug taxg gravatus in inaliismenfibus promotiones e iericontingat movendus ſolvat communia,& nos& Romanos ices-tucceflores: noftros» collatio,| res ex G annatam vocant: tant ùm provera æflimas- Proviſio, min ſitio p eat. Et quoniam| tione: fe le monaſterii, ad quæ ſit ſedis Ap i Hn Notar tario& ìn partibus coram judicibus competenti finitivam incluſivè, im prima a düntaxat ir n nulli ante definitivam zellate, nec éd ifi obfetvar emiffa} debe: vamine negoti òd. non“ pe oſlit per: appe parari In aliis verðin F] entur, cognoſcantur lebito 1-| fentesliteræ, 8 cut gacuk a verò beneficiales i i inter noſtros, aut dictorum Car tinuos commenſa les, ipſis Ca u inaliqya legatione; aut r us, necnon præfa tæ fedis o centes, autail lios ą p æmifli e ordinariâ collaris, pex: illos, exiuntur, ſeu alios per nos n de Pont. noſt. Anno 1 ue debito hs mendicantes y, È Ecc Harum Jue alios pendentes,& que quik sjudi pa artibus Germe 3 itoribus commiffæ reperiantur it i 2 al celun jinmũ G modin in pacem ér cone entur Eateke æ veròð ſimiles ca competentibus in regno Franciæ, à itate SERA: cå committantur£,& cognolcer| lIn mortis articulo nulla est cafuum referyatio: atque taca Sainn ris TE PREO| o7 öaAcer- Ther penitentes a guibufvis peccati O cene ; Conc. Trid. Sef t4. Ciye de cajawm refere cordiam

325 cordiam converfa fait: quam Roman us Pont. confi rmat pracipisns fub panaexcommumcattonisillama Pralatis obfèrvari Sixtus IV. Ices illius 4, qui fupra petram ædificavit Eccleſiam fuam(meritis lickt inſufficientibus) gerentes än ter- ris,& per ejus immacu tùm nobis ex alto concedit riftifide- fo qdsliber, que eodem Sacer- doti ven bacem& ch hari- tatem induc citudine falce vig e P prout rerum ma meritò expoſcere d parte tam ve tinen.& Tr contraria ſunt, poſità ſubmove- rum pe tigidnon im- ntur. Nuper ſiquidem pro fratrum noftrorum Magun- m, ac Herbipol.& n, quàm dilecti filii cheni,& Ducis Ba- omani Imperiitexiſtit, òd inter r dile&os fi- ir oa qu àd noftrum lios Prædicatorum, piofeſſores,& 1 lios etiam Eecleſiarum! arocl aia Aa ROLES&a- ælatos, inſtigante illo, qui tan- De Treuga& pace. ponas, quas i gquam leo T s circ querens guem devoret, inpar- tibus Germa i ingen:Con- ſtan, diœceſ. enſionum& is expreſ- m paſtoralis officii celeriter dalum non modicum Chri m faciliter pervenire. Nos actoſancta Rom. Eccleſia, ab ejus fundatione prim ine ſacerdotali, quem Pe- trus Apoſtolus,& ejus ſucceſſores obſervätunt, inſtitu- ta,&c per viros providos& Sacerdotes virtuofos adan- éta,& bus feliciter confervata- exti- tit: Ru ſusque ani vertentes, quòd hodiernis tempo- ribushominum creſcente malitid, niſi ager Dominicus cultoribus idoneis, buceinatoribus s Sancti„& præconibus verbi Dei(qui p æteros in ordinibus fratrum mendicantium gratiâ iſtente divinä in co- pioſo numero reperiuntur) ffiduè coleretur, vepribus malorum,& ſentibus vitiorum omnium celeriter obrue- retur: non potuimus non ab iis cordis noſtri dolo- te, quòd inter tales viros, qui ſe mutua charitate dili- gere,& alter alterius(juxta Apoſtolum é) onera porta- re deberent, diſcordiæ ſeminarium excitaretur. Unde cùmvellemus fuper his, ea-quå decet maturitate confu- lere venerabilibus fratribus noftris Gulielmo Hoítien- fi,& Angelo Præneſtinen. Epiſcopis,& dilectis filiis no- ſtris Jullano tituli S. Petti ad Vincula, ac Petro tituli 8. Sixti Presbyteris Cardinalibus, vivæ vocis oraculo com miſimus& mandavimus, ut à ſingulis partibus prædi- ctis, vel eorum procuratoribus legitimis, auditis hinc- inde propoſitis, inter eas concordiam tractarent. Qui quidem Epiſcopi& Cardinales ſtatutis loco& tempo- re convocatis, auditis& intellectis partibus Prædictis (ut præfertur)& in præmiſſis g graviter& conſultè pro- cédentes, partes ipfasde communi earundem con ad concordiam infraſcriptam perduxerunt: Videlicet, quòd ipfi parochiani Sacerdotes decætero non dicant à mendicantibus hæreſes proceſſiſſe, cum in veritate fl- des noſtra ſitilluminata,& Eccleſia exaltata per eoſdem, & præſertim per ordines Prædicatorum& Minorum, ut jura teſtantur. Quodqͥue fratres mendicantes non pradi cent, populos parochianos non teneri audire Miſſam in corum parochiis diebus feſtivis& Dominicis, cùm jure fi fidelium dikun pas igitur attendent es, qi 326 ſit cautumillis diebus parochianos teneti audire Miſſam in eorum parochiali Eceleſia, niſi forſan ex honeſta cau- ſa ab ĩpſa Eccleſia ſe abſentarent: quodqͥue etiam nec ‘fratres, nec curati:inducant:aliquo modo Laicos adeli- gendum ſepulturam apud eoOS,& bend caveant propter es, cùm ſit libera. Quοd ſtant prædicate, quòd p paroa chianinon fintobligati;í pafehate proprio confi- teri Sacerdoti: quia de jure à tenetur parochianus ſal- tem in paſchate propri i Sacerdoti. Per hoc tamen ipfi fratres mendicant non cenſeantur excluſi, quò minds ſecuudùmjuriscommunis& privilegiorum eiſdem conceſſorum diſpoſitionem, confeſſiones audite, & poenitentias injungere valeant. Quòd etiam decæ te- ròinteripfosfratresmendicantes& curatos, quoad effe ctum prædic adi, horas c cantandi,& campanas Pullan⸗ di, ſervetur cæ ua, quæ temporibus anti- quis feryata lo Eslingenfi. Et cafu,quo veniat à aocca ſio ſive neceſſitas, non fiat commuta- tio temporis, vel horæ, imir ædicationibus fiendis, niſi de conſenſu partium. Q i fratres in ſer- monibus eorum non detraha& Rectoribus pa- rochialium Ecclefiarum; Nec etiam populos à fuarum Ecclefiarum parochialium fr requentia& ao abſtra- hant; ſive retrahant quoquo modo. Et erfa ipfi Re- ctores& Pralati aliquo modo non detr PA ebda tibus,fed i Huny favorem; quem poſſunt, eis impendant,& in omnibus& peromnia præſtent, ita ut vera unitas& perfecta cha inter eos oſtendatur. Nos itaq; illius vi- ces gerentes in tetris, qui Apoſtolis ſuis dixit 6: ¶ Fa- cem meam do vobis, pa IN eAM” relenquo vVobis: J cupientes ſuper his opportunè provideri, motu proprio, non ad a- hcujus ſi ſuper hoc nobis oblatæ petitionis inſtantiam, fed de noſtra certa ſcientia& mera voluntate, concordiam prædictam, ae omnia& ſingula per præfatos Epifcopos& Cardinalesoórdinata, ad hoc ut perpetud ĩnconcuſſa per ſiſtant, auctoritate Apoſtolicã& excerta noſtra ſcientia orebamusy& confirmamus, ac viribus perpetuò ſubſi- ſtere debere decernimus. PPRS omnes:& fingu- los defectus, tam juris, quàm facti, ſi qui forſan interve- nerunt in eiſdem. Injungentes nihilominds Archiepi- ſcopis, Epiſcopis, Plebanis, Rectoribus, Curatis, necnon Prioribus, gardianis,& ſingulis fratribus ordinum men- dicantium, ſub pœna excommunicationis latæ ſententiæ, quam contracacientes& quemlibet eorum contrà facien- tem incutrere volumus eo ipſo: à qua abſolvi nequeant, nifi de expreffo confenfu partis læſa,& debità ſatisfactio- i Ptavia, inviolabiliter obſervent,& quantùm in eis eft, ab áliisobfesvari faciat.-Et infuper quaſcunque lites&c cauſas, cotam quibuſcunque cauſarum palatiĩ Apoſtolici auditoribus, ſeu alibi, occaſione præmiſſo- tum, inter dilectos filios Decanum& Capitulum Eccles ſiæ Spiren.& curatumedicti oppidi, acfratres prædictos indeciſas pendentes, ilarum⸗ ſtatus, tenores,& formas, &ineis geſta& actitata, præfentibus-pro-expreffis ha- bentes, ade os harum ſerie, motu, ſcientià& auctoritate prædictis vocamus,& litem ſeu lites ipſas penitũs ex- Hapu mis d Et ambabus partibus prædictis litis hujuſmo- di confortibus, ſeu illis adhærentibus, perpetuum filen- tium imponimus: Non obſtantibus conſtitutionibus& ordinationibus Apoſtolicis, ac privilegiis eiſdem fratri- bus in genere vel in ſpecie conceſſis, cæteriſque contra- tiis quibuſcunque. Nulli ergò,&c. Datum Romæ apud S. Petrum, Anno incarnationis Dominicæ 1478. XV. Cal. Julii, ꝓontif.noſt. Anno7. etiam ipfi me itin ipfo o a Matthi, b Galé. FINIS LIBRI a Cab. omnißutriuſq; ſeni de pœæn.& remiſl. | b Tanig. PRIMI UNa

LIBER OMMUNIUM, SECUNDUS DE JUDICIIȘ. FITULUS È CAPITULUM UNICUM. § Decretalem, Super cathedram, quaes in Clen. in cap. dudum. innovatam, jubet obfer- yari: neque propter illam debent religioſi mendicantes eſſe moleſti& graves Praelatis, neque Fralati ipſis religioſis. Et fi ſint aliquæ injuriæs vel moleſiationes hinc inde facle, papamult ju- Pitia complementum breyiter exhiberi, ſummariò, fimpliciter& de plano: ſine ſtrepitu& figu- pta 7 zajudicit, vel aliter, prout qualitas excefuum exigit: Non obſtantibus quibuſcunque obſtacu- Iu, quæ poſſent his abviare. Joannes XXII. Requentes imò innumeroſæ quodam- modò de diverfis mundi partibus vene- rabiliųm fratrum noftrorum Epifcopo- ). rum, aliorumģue fuperiorum P. Yrum. nec non dilectorum tum, curatorum.& paroch contra dilectos fil rum& Minorumordinum, noſtrum& ſedis Apoſtolicæ excitärunt auditum,& elamoroſis inſinuationibus ex- citare& fatigare non ceffant, quòd iidem fratres decre- talem, Dudum,editam à felicis recordationis Bonif, Pa- pa VIl. præd. noft. quæ incipit, Supes cathedram.-ac per pig memor. Clem.Pap..prædec.noft. in Viennenfi Conc. innovatam temerčobferyare non curant: fed ipſam tranſ- gredi nontimentes, in ejuſdem ſedis contemptum, anima- rum ſuarum periculum,& eorundem& Eccleſiarum pa- rochialium præ jud& gravamen. Intelleximus quo- que, quòd plerunque s diĝ&orum Predicatorum& Minorum,nec non um ſancti Aug.& Carmelita. um ordinum fratribus, in cujus ordĩnis dictorum Eremi- ta rum perſoniĩs idem prædeceſſor Bonif. conſtitutionem prædictam, in qua tantùm de ip ædicatorum& Mi- norum cavebatùt ordinibus, per omnia voluit poſtmo- dum integraliter& inconcuſsè ſervari. Et ad quema prædictorum Carmelitarum fratrum ordine w nos ſubſe- quenter conflitutionem eande contenta, duximus extendend Prælatis, Rectoribus, Curatis, e norem conſtitutionis pradictæ graves injuriæ, atque mo- leſtiæ in diverſis partibus inferuntur. r přo parte Vien. fratris noſtri Archiepifcopi Burdegal.& dile filiorum Capitulorum majoris Busdegal.& aliarum Es- cleſiarum, Pprioratuum, Conventuum, Rectorum, Curato- rum, Sacerdotum,& Vicariorum parochialium, ac Cle- ricorum, tam regularium, quàm fecularium civitatis& diceceſis prædictarum„nobis extitit intimatum, quod prædicti eorundem Prædicatorum, Minorum, Exemita- tum ,& Carmelitarum ordinum fratres, contra tenorem decretalis ejufdem; multa eifdem& soum fingulis gra- l vamina& injutias infetunt& jacturas. Quia igitur pa-| T os fratres Prædicato- | j dinur rùm effet jura condere, nifi qui ea tueatur, éxiftat: Nos volentes. de fratrum noftrorum conſilio decretalem præ- ditam, Super cathedram. irrefragabiliter obferyaris Diſcret. v. per Apoſtolica ſcripta mandami vel duo.aut unus veftrům, per vos, fe etiamſi ſint extra loca,, in quibus eſtis conſetva- > feu judices deputati, tam eifdem Archiepifcopo, zapitulis, Pri Conventibus, Rectoribus, Curatis, Sacerdotibus, Vicariis, ac Clero civitatis,& diœcefis prä tarum,& eorum cuilibet adversùs prædi&tos, quàm cifdem fratribus adversùs- Archi-pifcopum, Capitula, Prælatos, Priores, Conventus, Rectores, Sacer- dotes, Vicarios ac Clerum, præfatos,& ſingulos eorun- dem efficacibus defenſionibus præſidio aſſiſtentes, ac fa. cientes decretalem prædictam, quoad omnia ejus capitu- um, vel a- la, prout jacent, fitmiter obſervari, non permittatis con- tra tenorem ipſius per memotatos fratres dictotum or- dem Archiepiſcopis, Capitulis, Prælat ribus, Conventibus, Rectoribus, Curatis, Sacerdotibus, Vi- cariis ac Clero, vel alicui ſeu aliquibus eorundem, nec etiam prædictosArchiepiſcopum, Capitula, Pręlatos, Con- ventus, Rectores, Curatos, Sacerdotes, Vicarios, acClerum, ſou aliquem, vel aliquos ipſorum eiſdem fratribus gra- vamina, ac injurias irrogari: Facturi iꝑſis hinci de quibuſcunque injuriis, moleſtationibus, g bus,& damnis viciſſim illatis hactenus,& etiam in poſte- rum inferendis eiſdem contra tenorem conſtitutionis e- juſdem, in illis videlicet, quæ judicialem tequitunt inda- ginem, ſummarid, ſimpliciter& de plano, ſne ſttepitu judicii& figura, in aliis verò prout qualitas ipſotùm exigit, juſtitiæ complementuin: Moleſtatores minotes & majores hujuſmodi, necnon contradictores quote libert& rebelles, quandocunque& quotieſcanque ex- pedierit, per cenſutam Eccleſiaſticam appellatione poft- pofità compefcendo. Non obftantibus quibufcun- que exemptionibus, ſpecialibus vel generalibus, tam flatribus& ordinibus pradictis, vel alicui„feu aliqui- bus fratrum& ordinum eorundem, quæm præfatis Ar- chiepiſcopo, Capitulis, Prælatis, Prioribus, Conventibus, Rectoribus, Curatis/ Sacerdotibus, Vicariis ac Clero, feu ipfo- , quatenus iamcivitaems qod demani ilem indagin emih MDem mpap “Kingue damp HD ontra tenor A iphis fra tum ad quoy à voli lentes g ceffis eorn os addam tenoren Ut dium

t mj Wi l rs Dralatl ili } lii ehis confetti rchiepiltopt ipus, Cuai, Köcl⸗ yika, qama picopun eorundem, K. A jy Vu 329 iplorum alicui vel aliquibus, communiter vel divifim, ſub qua cunque forma vel expreſſione verborum ab ea- dem ſede conceſſis, ac ejuſdem Bonifacii, quo cavetur, ne aliquis extra ſuam civitatem vel fliœeceſim, niſi in certis exceptis cafibus,& in illis ulita diætam unam à fine fug diœceſis ad judicium evocetur. Seu ne judices,& con- ſetvatores à ſede deputati pradicta, extra civitatem& dicæceſim, in quibus deputati fuerint, contra quoſcunq; procedere, five alii vel aliis vices fuas committere, aut aliquos ultra nnam digtam àì'fine diœcefisejufdem:tra- here præſumant: dummodoò ultra duas diætas aliquisex- tra ſuam civitatem auctoritate præſentium non trahatur. Seu, quòd de manifeſtis injuriis, moleſtiis,& aliis, quæ judicialem indaginem exigunt(pœnis in eos ſi ſecùs ege- rint,& etiam ĩd procurantes, adjectis) conſervatores ſe- nullatends intromittant, quàm aliis quibuſcunque con- ſtitutionibus à Romano pontifice, tam de judicibus dele- gatis& conſervatoribus, quàm perſonis ultra certum nu- merum per literas Apoſtolicas adjudicem non vocandis, aut aliis edictis, quæ noſtræ poſſent juriſdictioni, aut po- teſtati, ejusqᷓue exercitio libere quomodolibet obviare. Seu ſi tam eiſdem fratribus, veleorum ordinibus, aut ali- cui, feu aliquibus fratrum& ordinum prædictorumQ, quàam Archiepiſcopo, Capitulis, Prælatis, Prioribus, Con- Ventibus, Rectoribus, Curatis, Sacerdotibus, Vicariis, ac Clero prædi&tis, vel aliquibus ipforum pfen quibuſyis a- liis cemmuniter vel divifim à præfata fede fit indultum, quòäü excommunicari, ſuſpendi, vel interdici⸗ feu extra yel ultra, circa vel alio quocunque modo ad judicium evocari non poſſint, per literas Apoſtolicas non facientes plenam&c expreſſam, ac de verbo ad verbum de indul- to hujufmodi& decorum perfonis, locis, hominibus, ordinibus,& nominibus propriis mentionem. Etqui- buslibet aliis indulgentiis, ſeu privilegiis dictæ ſedis ge- neralibus vel ſpecialibus, quetumcunque tenorum ex- iſtant;per quæ præſentibus non expreſſa, vel totaliter non inſerta, noſtræ juriſdictionis explicatio in hac parte va- leat quomodolibet ĩmpediri. Et de quibus, quorum- que totis tenoribus, de verbo ad verbum ſpecialem opor- teat in noſttisliteris fieri mentionem. Cæterùm judi- cibus, ſeu conſetvVatoribus quibuſcunque per literas A- poſtolicas ſub quacunque alia, quàm præſenti verbo- rum forma vel expreflione confectas, eiſdem prædicto- rum Prædicatorum, Minorum, Eremitarum, ac Carme- Jitarum ordinum fratribus, feuipfisordinibus commu- niter vel diviſim, ſuper damnis& injuriis,& aliis quibuf cunque:rebus, ſeu negotiis aliàs deputatis,& ſubdelega- tis eorum præſentibus& futuris, auctoritate præſentium diſtrictiùs inhibemus: ne aliquem, ſeu aliquos auctori- tate literarum papalium, prætextu feu occafione quo rumcunque damnorum vel injuriarum, five gravami- num, contra tenorem prædictæ conſtitutionis, Super ca- thedram. ipſis fratribus, ſeu eorum Ordinibus antedi- ctis communiter vel diviſim à quibuſcunque perſonis illatorum hactenus,& etiam inferendorum in poſterum, coram fe alicui deinceps ad judicium velaliàs quoquo modo vocare, ſeu in cauſam aliquatenùs trahere præſu- maunt. Inhibitionem hujuſmodi non folùm ad futura, fed etiam ad quovis modo adhuc pendentia& incœpta ne- gotia volentes extendi: ac decernentes præfatas literas & proceſſus eorum auctoritate quâcungue habitos& habendos addamna, gravamina,& injurias hujufmo- di contra tenorem dictæ conſtitutionis illata& infe- renda(ut dictum eſt) deinceps aliquatenũs non eaten- di: ac etiam irtitum& inane, ſi ſecùs ſuper præmiſſis per quoſcunque ſcienter vel ignoranter contigeritatten- tari: Vobis nihilominũs injungentes, ut inhibitionem noſtram hujuſmodi ad dictorum judicum, ſeu conſer- vatorum& ſubdelegatorum notitiam, de quibus vo- bis expedire videbitur, deducerłe procuretis. Inſuper De dilationibus. 330 volumus& auĉtoritate Apoftolicå decernimus, quod quilibet veftrům profequi valeat articulum etiam pera- lium inchoatum, quamvis idem inchoans nullo fuerit impedimento præpeditus canonico: quodd; à data prz- dentium fit vobis&unicuiq; veftrûmin-præmiffis omni- bus& eorum ſingulis coœptis& non cœpꝑtis, præſentibus & futuris& præteritis, Iicitum procedere, ac ſi prædicta omnia& ſingula coram vobis cœpta fuiſſent,& juriſdi- ĉio veftra,& cujuslibet vetrůmin præditisomnibus& fingulis per citationem vel modum alium legitimum» perpetuata extitiſſet: conſtitutione pradictà ſuper con- ſervatoribus& aliis quomodolibet in contrarium edità non obſtante. Datum Avenion. X. Cal. Februarii, Ponti- ficatůs noſtri Annoai. s DE DILATIONIBUS. TITULUS IL CAP. UN. T Pramiffo elegantiexordio oflenfisg periculis qua proventiune ex falforum fiarensrum fabricatione, cztantur peremptorie fabris cantes, dat ſibi dilatione trium menfium, antra quos coram Papa comparsam: alidis contrapſas, eorum abſantiã non olſtante, Hroce- detur prout jufiitia fùadebit. Joannes XXII. N delictorum diverſorum nexibus ac tenebris inwWo- lutos, plerunque trahit in majorum ſcelerum præcipi- tium moles præ ponderans peccatorum: namætſi di- verſosdiverſa delicta coinquinent, ſunt tamen nonnulli, qui propriæ ſalutis ĩimmemores, delictis communibus & vulgaribus non contenti, ad profana& vetita prorum- pentes, ſic damnatã cupiditate lucrorum, ac inexhauſtà corum voragine devolvuntur, quòd dummodò ſuas in- gluvies, ad quas ünhiant, expleant, ſe lucris illicitis, imò jacturis ſpiritalibustemerè immergentes, honori Dei,& animarum̃ ſaluti, ac ſacrorum canonum,& imperialibus edictis,& juribus communibus, capturas nefarias,& lu- cra illicita anteponunt. Sanè jamdudum ad noſtri Apa- ſtolatũs auditum multorum fide digna relatio ſæpiùs eti⸗ am repetita perduxit,& fama jam publica per factievi- dentiam divulgata effecit notorium nonnullos effe in Lombardiæ ſuperioris,& Marchiæ Januenſis partibus, qui licentiæ temerariæ laxatis habenis, icere ſibi præſu- mentes illicita, cudunt& fabricant, feu cudi& fabricari faciunt florenosauri, fecundùm formam,& fignum, 8c coinum ac circumferentias literarum, qui in civitate Flo- rentiæ(à tempore cujus non extat memoria) cudi& fa- bricari ſunt ſoliti,& cudumtur& fabricantur etiam in præſenti. Et quamvis dicti floreni ad veram floreno- rum de Florentia fimmſlitudinem fabricati, in vero& ſo- lito florenorum ejuſdem civitatis pondere communiter & bonitate auri,& vero florenorum valore deficiant, ipſi tamen(ſimulatà eorum effigie) perſonas utplurimùm ſimplices,& quandoque etiam in hujuſino di cebus ex- pettas decipiunt, ipſasque damnis rerum,& periculis perfonarum exponunt, dum pro veris florenisipfos re- cipiunt; Cùm etiam prætereà in talibus plúrimi non habeant inter florenos& florenos tantæ ſimilitudinis peritiam difcernendi. Nos itaque tantis& præcipuè animarum pericùlis affectu paterno occurrere cupien- tes, monemus omnes& ſingulos talium præſumptores, ipfis nihilominũs diſtrictius inhibentes, quatenus de- inceps à cuſione& fabricatione florenorum hujuſ- modi ceſſent, realiter& effectualiter reſipiſcant: Ni- hilominds præſentis edicti peremptorii auctoritate ci- tantes eoſdem, ac eorum ſingulos, ſub pœna privatio- Nnnn 3

Extravag. Commu un. Lib. II. Tit. II dis florenis con mento, ſi ine fli feu neg er cuder ynof, hujuſmodi rem fn A} irrere volumus ipfo o fato) t e riere pHi iri quòd ſi non ea tangentil & ſuadebit juſtit autem hujuſmodi 1 munem omniur tinentes, in majoris Ec ciemus: Quæ proceſſum Præconio,& patulo indicio publicahunt, ut iti,& citati,& alii quicunque, qı ifùa crediderint i s ipfe contingit, nullam poin xcu fationem p prætendere, quòd ad eos p modi non pervenerit, vel guòd rave sùm non fit y I] tum a, wl blicatur. Parum noftri Anno 9. D t eun jem DE tes fòlennes publice 10 P, ph in audientia literarum Aboſtolicarum, zio affixa januis majoris Ec pac fiad eum per IC CXIAVA gans ad, gui im neate n domicilium tute adi firingitur tame. enire 3 vel guor A pofsit citatio pe Zelt̃, ut ç. 1de jud. in Bonifacius VIII : M non novam ag gredin ur, neque am ambulamus, 2r anterioris n præſentis conſtitu roboramus ea gio,& inconcuſſo m mus f em jam ſancitum, quò blicæ citationis s edictt um eum arctet, facit etiam k cela doi he ad eum po tatio, appr 5 ¥15 cai catam veſtioiie veſtiglis proceſſus hujuſ- poſuit, v olen er pra ſum in eodem albo tot E oculis pa Unde ad y< d da—— o D extra folenn cere conſueverunt g ſpecialiter,& ex cer entia literarum noftre poſtmodum affigendæ j quo Romana commu S tionum refidebit curia, oei rri citatis, fic valeant aca )> quem(confid itationibus ipfis co id locorin Re univerGta 18,& univerfitatib quæ aijum cita èti ipfis 8& eorum totis tenor H propr. epu 9 bua penUa ek um.,-locorum iorum,-g juibus corum ordinibus, aut di noftris literis fieri mentio- nem 4 Oecnlium non preſumitur, guod onmibus prbiicatur. FINIS LIBRI [3s legendum, a SECUNDI

Td u T IONES T C tis pa rimalaud m ore cantabi ak Go dies ab offi Mil. Vitije patrum divinæ laudis of is obſequio exhibentur, nce tas Nam Dulcisqui ppe o- cùm Deum cor- tur yerbis, in ipfum quoque s devotionem it; inde etenim in Eccle- is Dei pſalmodia cantanda præcipitur, ut fidelium de- votio excitetur: in hoc nociurnum diurnumq; officium, & Miſſarum celebritates aſſiduè Olero ac populo ſub ma- turo tenore, diſtinctàque gradatione cantantur: ut eadem ctione collibeant„& turitate delectent.$ed nonnulli novellæ ſcholæ di i men- ſutandis invigilant, novis faas, quàm antiquas cantare m,& mini- mas Ecclefiaftica cantantur, ntur: nam melodias-hoquetis interfeca ant, tri- plis&C motetis vulgaribus non adeò ut interdum antiphonari ſpiciant, ig guos non difcernur D ununa notarum que temp c tur an, ſcunt: Pialle ntium grav ne decantet. in ore l mnind ſonus in ur: evotio delectatur mo eoſdem ſæpè frangitur. Hoc ideò dudum nos& Aione indigere percepimus: hoc rel abjicere,& ab eadem Ecclefia Dei} properamus. Quocirca de ipin n diſtrictè præcipimus, ut nullus deine La in dictis officiis, præfertim horis cano nici Mif Tarum folennia celebrantur, attentare præfumat. verò contrà fecerit, per ordinarios locorum, ubi iſta commiſſa fucrint, vel deputandos ab eis in non ex- Ve 4 G iaae effia um co TATE L UNIC cantorum lafe veflibu sfin 1u cio ſuſpenduntur. melo nt, did rep Attur, qui Contra Et cantores ipfi tam eX- Peſſet etiam ia entrava. sba AQ an ſuos, n& exceſſuum citur, vel dopi nab officio per octo niatur. Per boc autem terdam diebus feftis l& præfatis divinisof- quæ melodiam ſa piunt, putà octavæ, quintæ, quartæ& huj{modi fupra cantum Ec- cleſiaſticum ſ em proferantur: ſic tamen, ut ipſius cantũs ibata perman ean D& nihilex hoc dev bene morata mu immutetur: maximè cùm hujuſmo- di conſonantiæ auditum demulceant, devotionem pro- vocent,& pſallentium Deo animos torpere non ſinant Actum ðᷣc datum,&c. DE PRAÆABENDI D TITUL US OAF E Càm beneficiat incuria vacanti idor ner fnis, illorum collationem Papa fibs refèrvat. vide cap.2, Gg Po A «cod, tit. lib. 6. Bonifacius VNI. i, ſolicitudinis ſtudio ducimur, ut die S; aet ndg, al m nitates, per- iac bene: icia Ecclefiaftica, ud fedem Apoftoli- ntu Tieno á» bſequia,& divino- } an fit, quòd yos hujufmodi as, Eccle» i fias, Salia Ecc leí m monſem à data DEER m hactenus in tandum,& quæ exnunc apud caverint in f m, proviſioni ſedis ejuſdem au- tat ite Apoftolic. reſervamus: Decernentes exnunc ir- um& inane, fi fecùs ìn hac e paetara veli ignoran- per quemcunque fey quoſc cunque, Apoſtolicà,v jel ae liâ quâvis au ickoritate konti igerit attentari. Nulli er- i gö,&c. Datum Later. 3. Nonâs Maji, Anno ter] a Ecclef gr. | a Vide Conc: Trid. fife 2g de reforma. c. 12. Nnnn 4

Extravag. Comm. Lib. III. Tit. II. CAP. II. G Provifiones fub tituló commenda faitas de Ecclefiis Patriarcha- Bibus Archiepifiopalibus, Epifèopalsbus., é monafieriis ad persto- vem Regum vel quorumcunq magnatuum, re vocati Clemens.. E: ſupernæ providentia majeſtatis, cujus univerſa di- ſpoſitione feguntur, ad Apoſtolicæ præeminentiam dignitatis(licèt infufficientibus meritis) evocati, gregem Dominicum noftræ vigilantig creditum undique cone templamur: illumģue falubri ftudemus paftoris more, vigili( quantùmrnobis ex alto permittitur) obfervantiĝ cuſtodire, ut de illo poſſimusad ipſius laudem, cujus ex ercemus vices in terris, dignam in extremo judicio red- dere rationem. Ideoque nos diligens cura folicitat, eontinua pulſat inſtantia,& curioſa ſolicitudo perurget, ut circa fidelium ſtatum ſa lubriter dirigendum, ſic effica- cibus. ftudiis& promptis operibusintendamus, quòd per noſtræ cooperationis miniſterium erga ſanctam matrem Ecclefiam devotio filiorum concrelcat,. ipforum ceffent grāävamina,& tranquillitatis ei proveniatincrementum: quod tunc rectè agere credimus, cùm moleſtis eventibus viam præcludimus, indirecta dirigimus, ſubtrahimus no- xia,& ſalubria procuramus. Sanè pridem nos, licèt in- ſufficientibus meritis, ad ſummum Apoſtolatũs apicem (ficut. Damino placuit) evocati, ab.ipfornoftræ promo- tionis exordio, antiquæ notitiæ Regum, Prælatorum, ma gnatum,& aliorum nobilium perſonarum Eccleſiaſtica zum& ſecularium memores exiſtentes, ac ipſorum ali- quibus, tunm quia in terris morantes eorum, gradum hu- juſmodi promotionis habuimus; tum quia ſolitæ ad eos amicitiæ ſpecialibus affectibus ducebamur: Aliquibus verð ex: allueta: Romanorum Pontificum liberalitate, quam- in{fuis exercere{unt foliti novitatibus, volentes honoris& liDeralitatisafflūentiâcomplacere, ad corum importunas tamen-& multiplicatas precum inſtantias, nonnullis Clericis,& perſonis Eccleſiaſticis, religioſis& ſecularibus, diverſorum ordinum, dignitatis, conditio- num& ſtatuum, Patriarchales, Archiepiſcopales& Epi: ſcopales Eccleſias, ac monaſteria diſtincta paſtoribus, ſub cammendæ vel cuſtodiæ, ſeu curæ vel guardiæ, aut ad- miniftrationis titulo, nominevé notabili; duximus per- petuò ad vitam ſeu ad certi temporis ſpatium commit- tenda: ſupechis, an tales videlicet tantaſque gratias pen nos fieri decui ſſet, variorum arduorum negotiorum mul- tiplicitate diſtracti, uſque ad tempus, quo infirmitate ſatis periculosà nos his diebus viſitavit omnipotens, nequivi- mus cogitare plenarie. Verùm in debilitate ipfius æ- gritudinis conſtituti, à negotiorum utcunque diſcuſſione ſemoti, ad hoe ſub diligenti examine direximus atiem noſtræ mentis, demumque proſpeximus evidenter, quòd Eccleſiarum& monaſteriorum eorundenrt cura negligi- tur, bona& jura diffipantur ipforum; ac fubje&is eis per fonis& populis: fpiritaliterplurimùm& temporaliter derogatur, eiſque redundant ad noxam, quæ dicebantur cedere ad profectum: ac nedum ipſis, ſed etiam Roma- næ matri Eceleſiæ,(quæ diſponente Domino ip put fore dignoſcitur& magiſtra) graviora inde futura ti- mentur pericula, Nolentes-igitur his tot& tantis di- ſpendiis ulteriùs caufam relinquere, fed volentes potiùs opportunum& debitum im hac parte remedium adhi- bere, omnes& fingulas promiffiones hujuſmodi, per no (ut præmittitur) factas, quibuſcunque cujuſcunque o: ormum ca- 8 dis Cardinalibus quocun ſcantur, auctoritate Ap re voca mus, caflamus,& cætero non habere aliquan roboris firmitatem. Nulli ergò,& c. Datum apud Pifatum Burdegalenſ. diœceſ X. Cal. Martii, Anno 2.-| i 336 CAP- TIE g Beneficia majora ér minora vacantia O Vacabura, praſertim in provincia Burdegalen,(lemens I certis ex cauſis ſua diſpoſitioni reſer vavit, cum appoſſtione decreti. Clemens. V: E ir temporalium difpofitione bonorum habenda ſit diſcretionis cautela, præcipuè ut ea dignè& lau- dabiliter diſponantur: in Eccleſiaſticis tamen rebus mule tð fortiùs invigilare noſtra debet intentio, ut juxta per- ſonarum conditiones& ſtatus, ad divini nominis lau- dem,& ipſarum utilitatem provideatur ex merito Eccle-- ſiaſticis perſonis: cùm juxta canonicas ſanctiones à ni- hil ſit, quod Eceleſiæ Dei magis officiat, quam quòd ine- digni afumantur ad regimen. animarum, Håe igitur conſideratione moti ſpecialiter Burdegalen. Eccleſiam, de qua(Iicẽt imeriti) ſumus noviter ad hunc ſtatum ſume- mi Apoſtolatus aſſumpti,& monaſterium ſanctæ crucis. Burdegalen. ordinis ſancti Benedicti etiam vacans per obitum quondam fratris Gulielmi. de Bombio Abbatis ejuſdem: Et generaliter Patriarchales, Archiepiſcopales, Epiſcopales Eccleſias, monaſteria, prioratus,& quoslibet perſonatus, dignitates vel offitia, cujuſcunque ordinis& conditionis exiftant,necnon canonicatus, prabendas, Ec- cleſias cum cura vel fine cura,& alja qualibet beneficia Eccleſiaſtica quocunque nomine appellemur, quæ apud ſedem Apoſt. vacare noſcuntur ad ptæſens,& que tote noftri Pontificatůs tempore vacare contigeritin{ proviſioni, collationi& diſpoſitioni noſtræ& ſedis ejuſ- dem hât: vice auctoritate Apoftolic. refervamus cernentes exnunc irritum& inane, fi quid contra hoc per quoſcunque quàvis auctoritate ſcienter vel ignoramer attentatum eft- hactenus vel in pofterum contigerit attentari: Conſtitutione Clementis IV.& Bonifac. VIII. Rom. Pont. prædeceſſ. noſt.& alià quàlibet in contta- rium editã non obſtante. Et quia plus timeri ſolet, quod ſpecialiter iniungitur, quàm quod generaliter imperatur hac reſervations noſtrã& decreto ligari volumus ignoe- rantes. Et quia bullam noſtram non habenius ad. præ- ſens, ad cautelam præſentium& memoriam futurorums hujuſmodi reſervationem cum præm decreti ſcribi& in publicam formam xedigi juſſimus per Bernardum Caprarii publicum Notarium inftaſcriptum: quam etiam ſigilli(quo utebamur olim Burdeg. Eccleſiæ præfidentes) fecimus appenfione muniri.. Datum Burs- deg.:Cal; Aug, Pontif; noft, Anno r: i interpofitionca CAFR- PI Papa htc primo ambutianem er importunitatem quorundans ofru&.ſeculartum ſuper obrinendis pluribus beneficiis, di» ative; qui infùfficientesquandog, erant pro uho, imdiverfis io- , apponit piures ex hog cis regnis ér aliis locis difiantibus recitan contun gentet inconuententiai& tandem ſtatuit, quod omnes(exa ceptis Cardinalibus ac Rgým filiis) qus fuper pluralitate beneficios rum; gua aliasde jurenon poterant- obtinerè, difpenjattonem obtia nent; ununa cum cura; aliud fine cura, pafint A temporenotitia e= LAbere intra menſenr,& alia cum eſfectu dimittere teneantur: alids omni buus ſic diſpenſatis fint ipſo jure privæti, Et idem de benefi- ciis, in quibus jes ost ad rem dum vacabunt:de pluribus eri am iđe libus, injuſto tamen& fine difpenfutione detentis, ordinat, quod ul- timum retineane,& omnia ulia dimittant intra menſem, alioquin omnibus fint privatis Item vuli quod quê amodo-talia recepe- rint, dimiſſionem de primo faciant coram Cdinaris chn Mectu, a- lioquin ſint omnibrus itlo jure privati: qua omnia fis vacan, tia dte ; 4 Jpofitiohi Apoft. fèdisrefervat; interpretans Ordinaros M noc caji nis, dignitatis, aut ſtatũs, ſed etiam ſancta E it lah beea dimil r tis, tus, ſed etiam fanctæ Rom. Eccleſiæ| folos diæreſanos benefictorum ſic dimilſorum. que modo vel tempore factæ no- Tiem boc vult de fô- Coe lis beneficiis intelligi; inguibus guis per fè wek vicarium fuum teme oftolicâ exnunc ex certa fcientia| boralem citram animarum vel ſpirittialem jureſdictionem exercet annullamus,& dëecernimusde| de confuetudine vel de jures hedde Laud, 4 A: a_ InConci Lateran. fub Innoc, 1y. c. 26. refertur in c nihil est, extr. de elect. Jcannes btlabils cte arobitas impor nolnsRoma umeok] am aduna divers amnibus oum partibus eN ek dolen

meri folet qud jterimp olumus ign0e De præbendis& dignitatibus. Joan. XXII. Epse. fervus fervorum Deiad perpetuas ret Memortam. poos a quorundam tam religioforum quàm- fecularium ambitio, quæ femper plùs ambiens, eò magisinfatiabilis creditur, quò fibi ampliùs-indulgetur, &improbitas importuna petentium à nobis& ꝑrædecei foribus noflris Romanis Pontificibus nom tam obtinuif- fe, quàm extorfiffe plerunque noſcuntur, ut unus inter- dum etiam adunum beneficium Ecclefiafticum minùs i- doneus, in diverfis Eccl: nedum vicinis, fed ab invicem fongè diftantibus; imònonnunquam in diverforum re- gnorum partibus fituatis, plures quàm dhas veltres, ant plures etiam dignitates, vel perſonatus, officia feu prio- ratus„ aut diverfa Ecclefiaftica beneficia. curam anima- rum habentia polit difpenfativè; cùm aliàs non liceret de jurecommuni, recipere,& fimullicitè retinere. Un- de inter cætera inconvenientia infraſcripta naſcuntur, quòd videlicet interdum unus, qui unum quamvis modi- cum vix officium implere ſufficetet, plurimorum fibi ven- dicat ſtipendia, quæ multis literatis viris yitæ puritate ac teſtimonio bonæ fæmæ pollentibus, qui mendicant, poſ- ſent abundè ſufficere, æquã diſttibutione collatà. Ha bentibus ipfa paraturvagandi materia, divini cultus mi- nuuntur, hoſpitalitas in Ipſis beneficiis debita non ferva- tur:& dum non funt fui in unaquaque regione reto- res Ecclefiarum detrahitur commodis& honori; quæ ca- rentes defenforum- auxilio in juribus fuis&. libertatibus mèltiplicitercollabuntur: ruinispacent gdificia nobilia, quæ magnificentia extruxerat deceſſorum: Et(quòd. a- mariùseft dolendum) animarum cura negligitur,& vi- tiorum ſentibus fomentum periculosè præbe:ur. Nos itaque tot malis tantiſq; diſeriminibus occurtete cupien- tes omnes& ſingulas diſpenſationes ſaperreceptione ac retentione plurium dignitatum, perſonatuum, officio- rum, prioratuum, aut beneficiorum, quibus cura ſit anie marum annexa, ſub quacunque forma vel expreſſione verborum à nobis vel dictis prædeceſſoribus noſtris cui- cunque perſonæ conceſſas(Cardinalibus tamen ſanctæ Rom. Eccleſ. qui cirea nos univetſali Eccleſiæ ſerviendo, ſingularum Eecleſiarum commoditatibus ſe impendunt, ac Regum filiis, qui propter ſublimitatem eorum ac ge- neris claritatem funt potioris prærogativä gratiæ at- tollendi, duntaxat exceptis) deliberatione: fuper- hoc cum fratribus noſtris habità diligenti, de ipſorum con- filio-& ex certa noftra fcientia, in forma fubfcripta du: ximus taliter moderandas, quòd- per moderamen no- ftrum effrenatam cirea eafdem perfonas talium benefi ciorum multitudinem refrenemus, ipſique impetran- tes ftuctu diſpenſationum hujuſmodi totaliter non fru firentur. Statuimus itaque& de. fratrum noftrorum conſilio ordinamus, quòd obtinentes nunc ex diſpen- fatione legitima pluralitatem hujn ſmodi dignitatum, perſonatuum, officiorum, aut Prioratuum ſeu benefi- ciorum, quæ aliàs abfque alia difpenfátione: legitima obtinerenequibant, unum tantàùm ex'digniratibas;-per- ſonatibus, officiis, prioratibus, Eceleſiis vel beneficiis hujuſmodi, quibus cura immineat animarum, cum di- gnitate,perfonatu, vel officio, prioratu, Ecclefia vel be- neficio ſine cuta, quæ habere maluerint, prætextù di- ſpenſationis ſufficientis cirxca id eiſdem indultæ, poſ- fint: licitè retinere: quæ tamen teneantur eligere in- tra menſem, numerandum à tempore. notitiæ conſtitu- tionis iſtius. Cæteris beneficiis cum cura vel ſine cura, quæ ipſius diſpenſationis prætextu tenebant,&. quæ a- liter amè-non poterant de jure abfque difpenfatione_ aliqua licitè: retinere, quæ nos extunc: vacare decernit mus, coram ordinariis ſub teſtimonio ꝓublico intra idem ———.— a Vide Conc, Trid. fal:7. dereforms. c. 2,© qı I z4. dereform, ap, 17, 3S tempus verbaliter vel realitet cum effectu dimiſſis:abique eo, quòd ad illa nunquam ſine nova collatione, ab eo quĩ facere poterit facienda, redire, aut corum adminiſtta- tioni ſe immiſtere præſumant. Alioquin tam his, quàm aliisomnibus beneficiis, quæ virtute hujufmodi noftri moderaminis retinere poterant, ut præfertur, fint ipfo jure privati,& prorsds inhabiles ad ſimilia beneficia obtinenda. Per hoc autem iis, quĩ dignitates, perſonatus, officia, prioratus, velalia beneficia curam animarum hae bentia ex diſpenſatione, quæ jus ttibuat, juxta noſiram moderationem præſcriptam obtinent,& alia fimilia beneficia noſtrarum vel eorundem prædeceſſorum au- ctoritate literarum expectant, cum quibus eſt, ut illa cum vacaverint recipere,& unà cum obtentis retinere li- citè valeant,diſpenſatum, nolumus- derogari, quin ea cùm: vacaverint, intra di&ti temporis- fpatium poffint eligere,& dimiffis-aliis recipere in forma præfcripta» ac licitè retinere: pœnas fimiles incurfuri, ſi hujuſmodi noſtræ contraire præſumpferint fanctioni. FPorrò quia quorundam oculos ſic avaræ cupiditatis vitium excæ- cavit, quòd plura talia beneficia ſimul abſque diſpen- ſatione canonica retinere praſumunt: nos de illis præfenti decreto ſtatuimus, ut omnia& fingula benefi- cia fic detenta(illo tamen retento, quod ultimò recepe- runt, dummodò ĩn eo ex collatione canonica competat jus eiſdem)intra tempus, ut præſeribiturzlimitatum,vex- bo& facto ac ſine ftaude, coram ordinariis ſubteſtimo- nio ſimiliter publico dimittete teneantur. Quod ſi non fecerint,&illo fint ipfo jure privati; in quojyseis aliàs competebat;& inhabiles penitùs ad quæcunque obtinen- da Eccleſiaſtica beneficia cenſeantur. Qui verò dein- ceps receperint dignitatem vel perſonatum, ſeu officium, autaliud beneficium,curam animarum habens annexam, Ñanteà-fimile beneficium obtinebant, illud pro ipfo jure (poftquam fecundi poflefonem habuerint, vel- pereos omni dolo&-fřaude ceffantibus, guòminùshabeanr, ftes terit} privati-noftuntur,abfgue morg difpendio imordi- nariotum manibus dimittere debeant, pari modot Alice- quin extune ſint ĩpſo jure ſecundo privati,& nedum ad ſacros ſuſcipiendos ordines, quin etiam ad habendum quodeunque aliud Eccleſiaſticum benefickum inhabiles reputentur. Quæ omnia& fingula beneficia vacatura ut præmittitur, vel dimiſſa, noſtræ& fedis Apoſtolicæ di- ſpoſitioni,de ipſorum frattum conſilio reſervamus: In- hibentes, ne quis præter Rom. Pont. quãcunque ſit ſuper hoc auĉtoritatemunitus;-de hujufmodi beneficiis diſpo- nere, vel circa illa per medium permutationis; vel ațiàs innovate hoc quoquo modo præſumat. Nos enin G- fe- cùs actum ſeu attentatum fuerit, irritum decernimus& inane: Cæterùm ordinarios intelligimus in cafibus: fue praſeriptis Epiſcopos in quorum civitatibus vet diæcefie bus conſiſtunt beneficia; feu aliquod eorum, quæ debent ſecundum præmiſſa dimĩtti, aut ipſi, qui ea debent dimit- tere, commorantur, vel Eccleſiis cathedralibus vacanti- bus Capitula earundem. Et hi debeneficiis tam dimiſ- ſis, quàm(ut præmittitur) perditis, nos vel Apoſt. fedem: certificate ſtudeant, quumptimum commodꝭ poterunt, indilatè, ut de illis ſalubriter diſponere valeamus. Quan- tùm antem ad modificationem perſonatuum attinet an- tefatam, illa duntaxat,& non alia beneficia Eccleſiaſti-- ea, quocunque nomine nuncupentur, curam habere cen- ſemus, quæ parochias habent, in quibus eſt animarum cura annexa, non per vicarios perpetuos, ſed per recto- res, aut miniſtros beneſiciorum ipſorum, vel illorum temporales. vicarios exercenda. Necnon etiam ila quo- rum: miniftris ratione beneficiorum hujufmodi compe- tit vifitare, inquirere, procurationes recipere, ſuſpen- dere excommunicare, ſeu ab enxcommunicationis& ſu. ſpenſionis ſententiis abſolvere de conſuetudine, vel de jure, juribusaliis de animarum cura loquentibus in fuo robore quoad cætera permanſuris. Nulli ergò omninọ>? Nann f

Pet ri& uro, g fiade Va Janguam lana ím Tholo m, rums (ut con Ulor divi CUltus trans ns, tamen inczedibiliter creverin $ 1 icantur, fpiritu bea decet) unicus pa- f at: licèt mot umin hac parte nequiverit implere cot Qpr r Terry Oitri propoitum in iſſipare malum, cefliva produxit, mani- te aaan r n I n u entes adducere m prædeceſſoris 8 x& tam d al Pea um confilio concor- n Dei M, Epiice tis,ad] j lute r vitatis vocabul 4 pridem de Ca ius civit perpetuò Eecleſiæ folen- t ier 1 > five capituli ne quacungue Bi Caturcenſis Capitulorum,& Abt jet allor Mes cle- turicenſis& um,‘atque opor m,& ordinariorum quorumli Epifc r AING, Fi

3 + y Li o Itat f L Us. Ienitadine paie elet. us& juribus di&ti f iph Tholo t decem mil- 1 fign Tig abi- librarum Tu z oude a g 101S- que illarum, umſtantiis a- ditus, prc conventus earum ante per rem Dei,& ipfarum Ecele mus ordinare: exnunc aucto Klio ac plenitudin mus, ac etiam deputam ſules, ꝗ t magis a feu limitatior literas fac ad hono- m intendi- zta ditinĝionenr, zum, per alas noftras men diſtinctione lumus quòd eo z pro rata ac ntibus«& j A Ju dente, vo- ùmmam eum co ingen- ie bonis reditibus, pro- um, 2 proven t ge aS S prix lemqug ad eadtempus tipe nujuf{modi pertinebat, i Eion pòlt tacta pendente faciemus per etceri perſonas. Ac beneficia, etiamſi dignitates, perfo natus ac officia exiſtant(exceptis his ad quz quis per electionem aſſi itur,&in T vel ad q tate literarum Apoſtolicari ım alic eſt aliquod acquiſit i filiorel ; licte dis prudentiam circumt tuta ſalubriter utiliter a a, perpetuis cffe valitu- ra terporibi 15,&& robur lis fl is-ob- tinere volentes Ce g dai diſtri s inhibe- mus, nea i afii n nat epn v gu 1 n t t dignit mem; Apolt E one Nos enim exnunc ir chs ſuper his à quoquam Tit attentari Et aniio yminùs in eos tia contrarium pra ſumpſerint, ſpatium poft’ publ eum effectu, excommunicatior dicti in univerſitates, ac ſuſpenfionis in Conven tus, pitula fiv ecol de conſilio& aucto prædi fi s amas: à quibus non, nifi per Roma- utionis be ìn mortis a articulo) valĉant obtinere minum liceat hane paginam noſtrarum diviſionis Iuntatis;conſtitutionum, erectionum, inſignitionum exemptionum, decorationis, ſubjectionis, conceflio- quo omodehbet i nane, fi fe- ite contige- pe ex certa fi ieni- à In articulo mortis in reſervatio: aiſſ ideb o. anes Sacerdotes quoslibet pænitentesa gq alhalbere palſunt. Cont, Trid. Jf t4..7, de cafuntn reſer vat. de com-| dona- į manus corum, guos į uibufuis peccatis ér cenſuris tur ink TEn ret vel So rac SE ſi ſecùs fuper h rit attentari intra octo e äi dir terdicti in u quò plurium 8 narum: Nos ad-o amplius anhelantes, augmentum„& ſalut adj de at a amne redundare, præfati gu r bus vel imped favorem, directè juſcunque ſint con tůs, Eccle vel Epit opali gnitate: niſi nem praſe ntium batione, ac impe puerint cum neficiis ſi dignitates ve cleſiis ſeu in tinent, ex cer ſilio,& cera vO ob S los ſcienter turbantes m eandem, aut aligua i A: d ab e CAR VĚ andam; totali oſitionĩ no- rele n ctrca præ- ordinavimus ex Ler ordinis, condi- ignitate fuls b ctoritate con⸗ qui ex certa ationis ipfius exc omr ni cu Itüs imarum noſc & ſin⸗ natio- itur y: di tes org fiaftici vel r tione agire obtine

343 & prælaturæ ad ipſas, ad quas ſpectant, tevertantur Ec- cleſias,& devolvantur ad Rectores, Capitula ſeu Collegia eorundem, qudd de illis pro ſua Voluntate diſponant,& ad dignitates& prælaturas per electionem aut aliuVm mo- dum licitum idoneas perſonas aſſumant: Perſonaſque Eccleſiaſticas, quæ culpabiles fuerint in præmiſſis, inha- bilitamus ad quæcunque Eccleſiaſtica beneficia obtinen- da. Nulliergò omninò hominum,&c. Datum Avenion. IV. Non. Aug. Pont. noſt. Anno 1. CAP. VIL q Executors quatuor dantur, ad pœnas ſuperiorei ſolenniter publicandas. Idem Bartholomao alelto Narbon. deœceſ. Aguelmo de Bla- via Engolimen. Eduen. Archid.& magiſtro Berenga- rio de Lagiis Lemovicen.& Narbon. Eccle. fiarùm Canonico. II. Uper ex certis cauſis, quæ noſtrum& fratrum Neon animos, ad id rationabiliter induxe tunt,&c.(ut faprà proxime nfgne ad beneficia Ecclefiaflica obti nenda.) Quocirca diſeretioni veſtræ, per Apoſt, ſcripta mandamus, quatenus privationem& inhabilitationem noſtra m hujuſmodi vos omnes, ſeu tres, vel duo, ſive unus ex vobis, per vos vel alium, ſeu alios, in Eccleſtis& ſo- lennibus locis& aliis, dequibus& quoties expedire vi- deritis, folenniter publicetis: ne quifquam valeat circa idignorantiam allegare. Datum Avenion. 11, Idûs Nov. Pont. noft. Anno 8. CAP. V111. G Difpenjat cum quodam Abbate, ut Ehiſcopus pofat efè, lta cèt defectum patiatar inordinibus& atate. Ex hac Cr fequenti co- gnofiimus caufas& formas diſpemſandi. Quacung, enim firipta fant, ad nfiram doctrinam ſeripta ſunt. ad Rom. i5, Idem Arnoldo electo Lumbanen. III. Uper ex certis rationabi libus& manifeſtis cauſis, Nquæ ad hoc noſtrum aninlum induxerunt, civita- tem Lumbanen. olim villam de Lumbanis, tunc intra Tho- loſanæ diœceſ. limites conſti utam, qui locus inſignis, ac multiplici commoditate dotatus exiſtit, de fratrum no ftrorum confilio,& Apoſtolicæ plenitudine poteſtatis, per literas noftras fub certa forma incivitatem ęrexi- mus, civitatiſque vocabulo duximus decorandam: ſta. tuentes, ac etiam decernentes, ut Eccleſia Abbatiæ illius Iloci de Lumban. ordinis ſancti Auguſtini extunc habe- retur& exiſteret cathedralis: ac deinde volentes eidem Ecclefiæ de paltore idoneo falubriter providere, in te Abbatem ejuſdem Eccleſiæ, virum utique literatum& li. terarum fcientià præditum, vitæ ac morum honeſtate. decorum,difcretionis& confilii maturitate confpicuum, direximus oculos noſtræ mentis, teque(non obſtante defectu ætatis& ordinum, quem pateris, cùm tonfuratus modò in Clericum,& in XXVI. xtatis tuganno, vel cir- c conſtitutus eſſe dicaris, ſuper quo tecum gratiosè du- ximusdifpenfandum)de fratrum noftrorum confilio iph Eccleſiæ præfecimus in Epiſcopum& paſtorem, curam & adminiſtrationem ipſius Eccleſiæ tibi inſpiritalibus & temporalibus committendo. Unde licèt nondum ſit ti. bi munus conſecrationis impenſum, nec Apoſtolicas lite ras promotionem tuam hujuſmodi continentes(cùm il- las non habeas) poſſis oſtendere: Nos tibi, ut(conſtitu- tione felicis record. Greg. Pap. VIII. pred. noft,& quali bet aliâ fuper hoc in contrarium editå, nequaquam ob ftante) poffi; ejufdem Ecclefiz Lumban.& quorumcun que bonorum ipſius adminiſtrationem accipere, ipſam que adminiſtrationem liberè exercere, auctoritate præ. ſentium indulgemus. Contradictis,&c. Datum Anno 4. ut ſuprà. CAP. IX. G Hortatur quendam in multis commendatum, ut curam baltoralem adminifiret in Ecclefia, gua denovo fuerat in cathe Extravag. Commun. Lib. III. Tit. II. 34 dralem eracta. hic autem invenies multanotatn digmfima, gua debeant letores ad devotionem accendere. Idem venerabili fratri Bertrando Epifiopo montis Albani, ad univerfalis Ecclefia regimen exercendum divinå difpenfasione vocato. D cujuslibet ftatus Ecclefiz aciem ſolicitæ eonſidera- tionis extendimus, paſtorales partes officio vigilane ti adhibentes, ut earum ſingulæ paſtoribus gubernentur idoneis,& providis rectoribus diſponantur, quorum- diſpenſatione providã,& providentià circumipectà(il- lius cooperante clementid, qui verè paſtor& rector a. gnoſcitur) ſpiritalium& temporalium proficiant incree mentis. Nuper ſiquidem ex certis& rationabilibus cau- ſis, quæ ad hoc noſtrxum animum induxerunt, civitatem, olim villam montis Albani, tunc intra limites Caturcen. diœceſ. conſtitutam, qui locus inſignis exiſtit, acuberta- te multiplici hominum& rerum exuberat, de fratrum- noft. conſ& Apoſt. plenitudine poteſtatĩs, civitatis voca- bulo duximus decorandam: ſtatuentes ac etiam decer- nentes, ut Ec monaſterii illius loci montis Albani monafterii cafa Dei ad Rom.Eccl. nullo medio pertinen- tis, ordinis ſancti Benedicti Claremonten. diœc. tunc im- mediatè ſubjecta, extunc haberetur& exifteret Ecclefia cathedralis: poſtmodum verò de celebri ac ſalubri provi- ſione ipſius Eccleſiæ montis Albani, ut ſponſi ſolatio læ- taretur, ſolicitè cogitantes, acvolentes illum eidem præ- ficere in paſtorem, de quo certam haberemus notitiam, quòdeum clara morum infignia redimerent, nec effet dubia ejus charitas, circa plebem ſuo regimini commit- tendam,& in cujus fiducia conſiſteret ſalubritet ſecuritas ſubditorum. Ad te nunc monaſterii prædicti Abbatem, quem literarum ſcientiã præditum, vitæ& morum hone- ſtate decorum, diſcretionis& conſilii maturitate con- ſpicuum, in temporalibus providum, in{piritualibus cir- cumſpectum, nobis& fratribus noftris placida tua con- verſatio continuata, diu apud fed, Apoſt. approbavit, di- reximus oculos mentis noſtræ: quibusomnibus debita meditatione penſatis, de perſona tua, nobis& eiſdem fra- tribus ob tuorum exigentiam meritorum accepta, des ipforum fratrum confilio& Apoftolic plenitudine po- teftatis,eidem Ecclefix montis Albani providimus, præfies cientes eidem ſanctæ Eccleſiæ teipſum in paſtorem, tibi curam& adminiſtrationem illius in ſpiritualibus& tem- poralibus committendo, ac tibi poſtmodùm faciendo, per venerabilem Frat. noft, Berengariun. Epifcopum Tu- ſculan. munus confecrationis impendi: Firmå ſpe, fidu- ciãque tenentes, quòd eadem Eccleſia monaſterii Alba- ni(dominicà aſſiſtente clementiâ) per tuæ circumſpe- ctionis& induſtriæ ſtudium fructuoſum ſervabitur à no- xiis& adverſis,& ſpiritualibus& temporalibus proficiet incrementis. Tolle igitur Dei jugum, tam leve collis hu- milium, quàm ſuave, ac dilectione paſcendum ſuſcipe gregem ejus, ſuper quem noctis vigilias dilectus ſolici- tuſque cuſtodi, ut liber nen pateat aditus invaſori,& dominus infufpicabili horå venturus, fite invenerit fic agentem, curfu confummato, qui tuo labori proponitur, & horum fide ſervatà, quæ tuæ ſolicitudini committun. tur, te repertum fidelem in modico, ſupta multa conſti- tuat, ac in dilecta gaudiorum ſuorum tabernacula intro- ducat. Datum,&c. Anno 4. CAP. ç G Declaratur, an collector ſtuctuum primi anm omniuom bene- Feciorum Eccleſfaſticorum vacantium C- vacaturorum, fh ad certi temporis ſpatium deputatorum, pro camera Apop. oneribus faci- lins ſupporta 45 pofiit cum obtinentibus beneficia convenire, O° an altaria dotata cadant ſiib tali reſervatione,&c. Idem Hugoni de Mirabello Canonico Ebres- dun. collectori ſtuctuum primi anni, Cc. poſtulaſti mmdie eramus, noc tame d t ý A Omani foy, n AD h

ilii matu fpiritu s placida ti ; appro ymnibüsd s&eildem fit accepi, de pen rovid inpatorem, tihi ritmlibu nodùm c > 8 y— È—— — per Apoſtolicæ declarationis evidentiam e- doceri, qui d tibi ſupet dubiis ĩnfrà ſcriptis circa com- miſſam tuæ induſtriæ recollectionem fructuum prædi- orum(aliàs prabendarum, aut beneficiorum) immi- nentibus ſit agendum. Tuæ itaque chhſultationi brevi- tet reſpondentes, te ſcire volumus beneplaciti noſtti eſſe ſuper fructibus beneficiotum, quæ ita reperies in ſolutio- ne decimæ juxta verum taxata valorem, quòd iHum ne- quaquam excedunt, eum obtinentibus hujuſmodi bene- ficia, prout melius& utilius dieæceſanis locorum(in qui- dus hujuſmodi beneficia fuerint, quorum conſilia in hac parte requiras)& tibi videbitur, valeas convenire. Nos enim ipſorum diœceſanorum,& tuam conſcientiam ſu- perhis oneramus. Licet autem quotidianæ diſtributio- nes per nos fuerint à perceptione fructuum prædictorum excluſæ, hoc tamen volumus de diſtributionibus ipſis in- telligi, quæ dantar eis, qui horis interſunt: ſic qudd Ilæ, quæ ſolvuntur his, qui fent in civitate vel loco præ- fentes, quamvishoris non interfint eifdem, non fint ab onete dictæ recollectionis immunes. Porrò declara- tionem iHam factam per nos in deputatione ſeu reſerva. tione fructuum prædictorum, ut videlicet non extenda. turad vicarias feu capellanias, ut plurimùm à deceden- tibus inſtitutas ad Miſſas pro ipſis decedentibus cele- brandas, certis conſtitutis reditibus presbytero inibi cele branti, locum habere volumus in altaribus dotatis certis feudis uſuaticis ſeu cenſibus, ut Capellanus inibi celebra- re debeat pro dotantium animabus cortis vicibus, ſin- gulis feptimanis,& in Ecclefia cathedrali horis intereffe divinis, dummiodò valor annuus ipforum altarium fum- mån XX. librarum'Furon. nonexcedat. Alioquin-inclu- dantur in deputatione ſeu reſervatione pradictis. Ubi verò præbenda fuerit in decima pro tanto taxata, quòd parum poſſet Canonico hebdomadario(eui certum pro ila fervitium imminet in Ecelefia faciendum) poft per- eeptionem‘taxationis hujufmodi remanere: volumus qudd de taxatione ipſa pro hujuſinodi fervitii onere portionem aliquam congruam prædicto hebdomadario dimittas, pro jam dicta camera noſtra reſiduum perceptu- rus. Cætetuùm præbendas illorum, qui taxationem de- eimæ ſolvere recuſantes abeſſe velle ſe ſimulant, ut taxa- tionem ipfam, diminuere compellantur: ne periHorum abſentiam hujus perceptione taxationis frauderis, quaſi nil de præbenda percipere valeas, de qua non percipiunt aliquid, nifi faltem in loco velin civitäte præfentes, cùm tamen Ecclefiæ fabrica tales præbendas ex integro perci- pete dignoſcatur: declaramus ſub deputatione ſeu re- ſervatione comprehendi præfata, ut videlicet eas juxta deputationis noſtræ modum percipere valeas; Canonico- zum ipforum abfentiâ-nonobftante. Ridiculum enim effet, ut eadem fabrica potiori quàm nos privilegio inta- libusuteretur- De illis denique, qui licèf per multos menſes tenuetint Eccleſias vel prabendas, nihiltamen ſe percepiſſe aſſerunt ex eifdem, àm juxta confuetudinem patriæ prædeceſſores eorum teſtati fuerunt de bonis illa- tum, propter quod ipfi obtinentes tales Eccleſias tibi ſa- tisfacere nequeunt: de fru&ibus antedi&is: nihilominùs offerentes, quòd tandiu fructus Eceleſiarum ipſarum per- cipias, donec tibi fuerit inde plenariè ſatisfactum: placet nobĩs& volumus, ut ſi eſt its, oblationi hujufmodi son- deſcendas: per hoc tamen non intendimus conſuetudi- nem approbare prædictam. Datum Avenion. V. Idüs Octob. Fontificatùs noftzi Anno z CAP- XÉ G Can Romanus Pontifex pro Ecclefia Romana nècefitatibas fullus beneficiorum vacantium ufqi ad certum tempus refirváf- fit, Crea zllam reſer valionem ſplurims aml, gustates ortis funt, Juas ſc ſolvut. 345"i Do præbendis& dignitatibus. -346 Idem. I. Num nonnullæ Eccleſiaſticæ perſonæ in cathedralib- Eccleſiis Canonicatus, præbendas, dignitates, perſo- natus,& officia, ac alia beneficia Eccleſiaſtica obtinentes, revocare conentur in dubium, an fructus, reditus,& pro- ventus primi anni beneficiorum Eccleſiaſticorum etiam- vacamium,&e quæ in diverſis orbis partibus ufque ad tri- ennium vacare contingeret, quos pro Eccleſ. Rom. neceſ- fitatibus per noftras fub certa forma literas duximus re- fervandos, juxta tenorem literarum ipſarum cameræ no- fræ folvere teneantur: præfeztim cum Archiepiſcopales & Epiſcopales Eecleſiæ, ac regulares Abbatiæ ab hujuſ- modi folutione fru&uum(ut dicunt kin di&is literis exi- mantur; Nos dubitationem hujufmodi amputare volen- tes, autoritate A poft. declaramus, quòd cùm fubappel- latione Archiepifcopalis vel Epifcopalis Ecclefiæ, aut re- gularis Abbatiæ, hujuſmodi prabendæ, dignitates perlos natus,& officia nequaquam intelligantug, nec etiam in- cludantur, prædictos, necnon& præbendarum,& offi. ciorum Monachorum, monaſteriorum regularĩum, ac re- ditus Abbatiarum feu Abbatum earundem, quz in benc- ficiis Eccleſiaſticis aſſignantur, diſtinctos fructus, raditus & proventus includi in deputatione prædicta,& ditz: cameræ juxta prædictarum literarum tenorem deberes perfolvi: ac id idem fuper folutione omnium fructuum, redituum,& proventuum commendatariarum, curtuum ſeugrangiarum, monaſteriorum, domorum,& locorum convemualium, quæ pro beneficiis Eecleſiaſticis(ut ꝑræ- dicitur) eonceduntur(niſi duntaxat in fructibus illorum, quæ ſunt forſan excepta) declaramus& præcipimus ob- ſervari. Prætereà cùm in aliquibus Eccleſiis tam cathe- dralibus, quàm aliis, panis& potus pro quotiadianis di- ſtributionibus ipſarum Eccleſiarum Canonicis& petſo- nis de præbendarum ipfarum corporibus pro dic quoli- bet deputetur:& etiam interdum certa quantitas bladi, & quandoque certa pecunig fumma,& aliquando alterũ proaltero pro fingulis menfibus vel hebdomadis etiam Canonicis ſtudiorum causã,autaliàs pro eoram negotiis, de licentia Capitulorum Eccleſiarum ipſarum, ab Eccle- ſiis eiſdem ablentibus exhibeantur,& etiam perſolvap- tur: declaramusauctoritate prædictà, illam bladi quanti- tatem,& pecuniæ ſummam, quæ pro quolibet menſe vel hebdomada di&tis Canonicis(ut prædicitur) miniſtran- tur, non debere pro quotidianis diſtributionibus compu tari, ſed illa cantùm, quæ præfatis Canonicis quot diurnis& nocturnis horis diftribuuntur fine fraude» Adjicimus inſuper declarationi prædictæ, quòd ſi obti- nenti curatam beneficium, aliud ſibi conſimile collatum fuerit, vel etiam in poſterum confetatur, poſt ſecundi b neficii pacificam poſleſſionem adeptam,& fructuum per- ceptionem iplius, nihil de fructibus ejufdem primi be- neficii(nifi førfan fuper hoc difpenfatione canonicã ſit munitus) percipere poflit: fed pro dicta cameta noftraju- xta formam dictarum literarum ⁊eci pianrur,& etiam exi- gantur. Ubi verò fructuum, redituum& provemuum beneficiorum Eceleſiaſticorum non reperiretur certa ta- xatio: declaramus auctoritate prædicta, qudd fructus, reditus& proventus beneficiorum hujufmodi, cùm vaca- re contigerit, per medium dividantur, quorum medietas recipiatur procamera pradicta, reliquam vero medieta- tem ille pro ſua ſuſtentatione percipiat, qui beneficium hujuſmodi dignoſcitur obtinere. Grangias autem,& a- lia loca Ciſtercien: ordinis,&e aliorum Iocorum regula- : rium, in qu tratores ponuntur ad tempus ibus gubernatores feu cuftodes, vel admini- & temoventur ad volun- tatem ſuperĩorum ſuorum, eotumque fructus, reditus& proventus auctoritate declara mus eadem in deputatione predicta ac literis noſtris ſuper illa confectis aliquatenus non includi. Nulli ergò omninò,&c. Datum Avenion⸗ Nonis Januaꝛ. Ponb. noſt. Anno 4.

347 Extravag. Commun. Lib. II. Tit. TI. CAP. XIL) hactenus, vel à nobis deputandorum, aut mittendotum g Frutu amborum beneficiorum, quibus quandog, beneficiatus| in pofterum: nunc vacantia& in antea vacatura, u | dictos Legatos, vel Nuntios, ſeu rectores aut thee ſaurarios, antequam ad Kom- am redierint ſeu venerint, rebus emi contigerit ab humanis. Necnan l quibuſcunque negotiis ad Romanam i m ab eade Me gales nandi- ı anteasrantitg&s :fimili modoquormme alt te-⸗ ad quævis loca ſe- mcuriam redie- eadem curia(ut præ- privatur, camere Apdoſtolicæ deputantur. : Idem. II. Um nonnullæ Eccleſ. perſonæ revocare conentur in dubium, an ſi obtinenti dignitatem, vel aliud beneficium Eccleſiaſticum, cui cura i aliud beneficium conferatur, eo ca cia ipſa ſucceſſivè Vacare contin fructus primo anno, quo vacant, rat ctuum, redituum& proventuum Eccle vacantium,& quæ uſque ad certum ten tingeret, quos pro Eccleſiæ Romanæ n vandis per noſtras literas duximus deputand cameræ debeantur: Nos ambiguitatem hu l movere volentes, auctoritate Apoftolicå declaramus, amborum eorundem beneficiorum fructus;; reditus& proventus(cùm utrumque ipforum:vacer) pro eadem ca- Tai y mera debere percipi&.hab Nulli ergò,&c. cont cunc crea Í u eedentium, ſi eos, antequam rint, in locis ultra duas diætas a COS cor robitum h anatus, di- 3, canoni- s, cæteraģgue'beneficia Eccle- ra vel{ine curas ad älla per- electionem aut quem- romoti per dictum præ- archalium, Ar- um Eecleſiarum, necnon tinebant tempore promo- Et qui per nos deadem regimina hujuſmodi obtine- utionem pacificam ım, perionatuum, É cclefiarum, os, vel eundem Joan, prg- rarum noftrarum., velä- 1,& conferendorum vacatuta(plenã CAP. XIII. -| quæcunque& quali onæ conſueverint& isalium modum 4 enf; vel ejusat ifcopalinm,&E ti uan „Auangq ſupernã di i deriis, ut debe quòd per no igentig ftudium ad quarumlibet Eccleſiarum& monaſteriorum regimi- promo na,& alia beneficia Eccleſiaſtica juxta divinum benepla*| ctum,& noſtræ intentionis affectum, viri aſſumantur idonei, qui præſint,& proſint committendis eis Eccleſiis, monaſtetiis,& beneficiis præl Præmiſſorum itaque conſideratio i s nobis aliis ratio- nabilibus ca f Romanorum Por triarchales, Archiepiſc etiam monaſteria, prioratus, di cia, necnon canonicatus,& præbendas,-8 eſias, cæte raq̃ue beneficia Eccleſiaſtica cum cura veliſine cura, fecu laria& regularia, quæcunque& qualiacunque fuerint, tiamſi ad illa perſonæ conſueverint ſeu debuerint per electionem, ſeu quemvis alium niodum aſſumi, nunc a nd ſedem Apoſtolicam quocunque modo vacantia,& in erum vacatura, necnon per depoſitionem, vel priva- tionem, ſeu translationem, aut muneris t bunt. Ne onis-divinæ clementia nos.univerfalis Ecclefiæ regis mini prætidereconceflerit) de ipforum fratrum confilio ctoritate Apo ne, ſi ſecùs ſupet præmiſſis,& quolibet co- ſcunque quävis à riva-| gnoranter contigerit attentari. Non obſtantibus qui- ignem, tio tecrationis| bufcunque conſtitutionibus à prædeceſſoribus noſtris ſuſpenſionem, per felicis recordatior Jo, mXXII. Rom.Fontif.editis, quatenus obſiſtere poſſent fuper enar- præd. noft fewejus auctoritati factas,& per nos ſeu aucto- ratis articulis, vel alicui, ſive aliquibus eorundem Nulli ritate noſtrã in antea faciendas ubilibet. Necnon ſi for- ergo omnind hominum liceat hanc paginam noſtræ re- ſan tempore jam dicti prædeceſſoris aliqui in concordia ey vel diſcordia electi, vel poſtulati fuerint, quorum electio rario contraire.‘Si quis autem hoc attentar caſſata ſeu poſtulatio repulſa, vel per eos facta renuntia- pſerit, indignationemomnipotentis Dei,& beato tio,& admiſſa per ipfum prædecefforem, vel auđoritate| tri& Fauli Apoftolorum ejus fe ipfius extiterint, ſeu quorum electorum, vel p x i rum& in antea eligendorum ſeu poſtulandori nuntiantium election pelli, aut renuntiationemac te noſtrã contingeret apud ſedem prædic ubicunque. Ac etiam per obitum Cardipalium ejuſdem Eccl. Rom. ac officialium dictæ ſedis, videlicet Camerarii, Vicecancellarii, Notatiorum, audi tradictarum,& Apoſtolici pa 35 5 z & ſervationis& conſtitutionis infringere, vel ei auſu teme- fum- tum Pe- 1m, Da- ri Anno 1. e noverit ir tum Avenion.3. Idũs Januarii, Pontific ac re-$. M. CCCXRXV. i 1 poftulationem re- Imitti per nos, v j fari Ve CAP. XIV. G Beneficia quatung fint difpofitioni poſtolice rcõrviata, per talem reſer vationem ſunt affecta: ita qubd sllorum collatio non te= net, fi per alium à Romano Pontif. fuerit faita, ſtorum ſiterarum con- Paulus Venetus Papa I1 i 2 pa cauſarũm auditorum, D Romani Pontificis providentiam.,& circumfpe- correctorum„&feriptorum literarum Apoftolicarum, ctionem providam ſpectate dignoſcitur, dubia ju- ac pœnitentiarii prafatæ ſedis, ac abbteviatorum, nec tis( ex quibus lites graves oriuntur indies) fux decla- e i i eama f mama io Aen A aa aaan an nael| sationis racita sermadre, oit aegotiora Aielt Sye i. nk EEO tate,& temporum conditione inſpectis, conſpexerit in rum ſive nuntiorum, ac in terris Eccleſiæ Romanæ re.] Domino fälubriter expedire. Cùm itaque nonnulli Ro- &orum,& theſaurariorum, per dictum Joan. prædecef:| mani Pontifices, pradeceſſores noſtri, per diverſas eo- ſotem, vel nos ſpecialiter deputatorum ſeu miſſorum- rum conſtitutiones, quas fuo tempore duntaxat durae te vo- 348 1- AOMA tolliomm: n KOmni g

749 zevolücrunt, quecunque beneficia Eccleſiafficd, quæ ſui, & ſanctæ Romanæ Eccleſiæ viventium& tune exiſten- tium Cardinalium familiares continui commenfales ob- tinebant,& in poſterum obtinerent, eorum familiaritate durante„etiamſi ab ipſa familiaritate perobitum Car- dinalium eorundem veh aliàs receſſiſſent: nec non illa, quæ etiam fructuum& ptoventuum cameræ æpoſtoli. eæ debitorum collectores,& qui ipſorum prædeceſſo- zum temporibus ſua officia exercerent, uniti ſuccolle. ctores durantibus eorum officiis obtinebant, acin qui- Buftunque locis vacaverint, cum irsitantisappofitioneo dècreti,& deinde prædecefforibus ipfis füblatis de me- dio, ac corum beneficiorum: occurrentibus- vacationi- bus, inter utriufque juris- interpretes, etiam officiales Romanæ curiæ ſæpenumerò hæſitatum extiterit, an be neficia hujuſmodi propter reſerVationem& decretum prædicta reſervata vel affecta remanſerint: ita quòd nullus præter Romanum Pontif. de illis diſponere po tuerit ſive poſſit, reſetvatione& decretoobſiſtentibus ſupradictis. Ac cùm propterambiguitatem hujuſmodi, Varias quoque Juriſperitorum opiniones& diſcrepatio- nes ipſas adverteremus, plerunque pro reſervationes & affectione præmiſſis, interdum verò econtrà pronun- tiatum& definitum fore. Nos qui vigilis more paſto- kis ſuper his maturo providendum eſſe conſilio non in- digne cenſuimus,& proptereà in ſingulis cauſis ſuper quibuſvis beneficiis Eecleſiaſticiseandem ambiguitatem quomodolibet concernemibus uſque ad noſtrum be- neplacitum ſuperfedere mandavimus: cupientes(quem⸗ alltnodum noſtto incumbit officio) dubiis hujufmodi fi- nem imponere, fubditorum obviare difpendiis,&(nev lites flant penitùs immortales) de: opportuno’ remedio providere: Felicis recordationis Urbani V. Greg. IX. Bo nifac. VIN. Romanorum Pontificum, etiam prædeceſ forum noftiorum; quiʻad fubmovenda”al fomenta& ambiguitates Hujuſmo clarationes ſtmiles per ſuas literas ed ihhgrendos-ac: providè confiderantes effectum ſervationem, manuſque appoſitionem eorund lucidandas“, de- : perre: prè deceflorum in dictis benefleiis in eſſe productum, per obi. tum ipſorum nequaquam cenſeri debere revocatum-. Romani quoque vᷣontificis manũs appoſitionem ptædi ctam tantæ efficaciæ, tantæque virtut Iiteræ Apoſtolieæ ſuper proviſionibu ciorum; aut de providendo mandatis, in quibas decretum& reſer- vatio hujuſmodi apponuntur ex aliqua cauſa fuum de» bitum non ſorti effetum: facultatem tamet pro videndi de beneficiis taliter reſervatis uſcunquæ aliis faiſſe ademptam hujus perpetuæ& itreftagabilis eonſtitutionisedicto de venerabilium noftro- rum ſanctæ Romanæ Eccleſ. Cardinaliu & ſingula beneficia Eccleſiaſtica, fec Ordinis regularia, etiamſi præpoſitatu ptæpoſiruræ& præbendæ, dignitate miniſtrationes, vel officia fuerint: et ſueverint: qui illis præficiuntur, per ele eiſque cura immineatanimarum'(ut præmi Vata,& per Romanos Poniifices ſucceſſotes noſtros ca- nonicè intrantes in poſterum referyanda; acetiam quo- vis modo vacantia& in antea vacatura, per hujuſmo- di reſetvationem& decretum rentanſiſſe& remanere ſemper affecta, nullumque deillis(cùm primum vaca recontigerit) præter eundem Rommanum Pontificæm ea vice quovis modo diſponers potuiſſe ſive pofle; haram ferie decermimus,& pariter declaramus-Quod tam in pendentibus etiam per appellarionem; quàin in fatu tum fuper eifdem bensficiis(ut premittitur) referva tis, committendis cauſis, per dilectos filios magiſttos Capellanos noſtros, cauſ⸗ latii Apoſtolick audi- tores, atque alios quoſcunque delegatos& judices u- bilibet inviolabiliter obſervari,& fecundum ptæmiſſa, D atus„ad⸗ lilla con- em aſſumi, Ne ſede vacante aliquid innovetur. veſtigiis s exiſtere: ut etſi nec alitet ſententiart& definiri volumus atque manda⸗ mus eis& eorum cuilibet, quàvis alià ſuper præmiſſis in- terpretandi facultate ſublatà: Decernentes exnunc irri- tum& inane, fi fecùs fuper his à quoquam quaà vis aucto- ritare ſcienter vel ignoranter contigerit attentari: Nulli erge omnind hominum liceat hane paginam noftre con- ſtitutionis, declarationis, voluntatis, mandati& decreti infringerc;-vel ei aufu temerario contraire.. Si quis au- tem oc attentare prefumpferit, indignationem omni- potentis Dei;& beatorum Petri& Pauli Apoftolorum fe noverit incurfiwum._ Datum Rome apud ſanctum Marcum, Anno incarnationis Pominicæ M. CCCCLXVID Cal. Septem. Pontif. noft. Anno3. a—= Gg NE: SEDE: VACANTE ALIQUID innovetur⸗ IIE CAP. UN. G Papa volens providere divino cultui€ minifiris ejufdem, i occurrere diſpendius, qua ipfis quotidie imminent propter occupa- tiones vacantium Eoccleſiarum primi anni, qua competunt ex dis verfis titulis aliquibtss Ecclef fen perfanis: ftatuit quod quando tas lis occupalio imminebit in beneficiis, qua confaeverunt in decima” ‘falütione taxari]; collectores ipſorum annalium fint contenti ips ſummds pro qua eonſuevit Qarzderima /i ipſam ell gendam duxes rine, totalt reſidus penes eum, cui collatum es} beneficium rema- dimiſ eidem ſummã pradictt, poſũint dictum fibi afurnere, dum tamen alterum intra Xdies dicti eligant poſt&. dies ipſorum optio in benefict atum tranſeat ipſò | jëre: In nontaxatis antem fructus detimabitles illius annt dividan- |. zar per mediun, G utriq; eorum medictas tribuatur: ita quod fi | alter dimidia: nolteriz contentari, ipſa in volentem tranſcat ipſõ | jure: Et fi qricquam aliquis contra diftam ordinationem recepéa 1 ic tontentas incurra? colle- f. razy pæn Joannes XXII. Epiſopus ſer vus ſeruorum Dei, ad perpê?- ruam rei memortam. YUSCEPTI regiminis nos cura folicitat, ut quæ in Ecclefiis non abfque‘ difpendio'miniftrorum& f cultüs déetrimento divini ſervari videamus, per appoſitionem congrui moderaminis in melius refor- | memus.- Cùm itaque in nonnullis Eceleſiis oblervetur, & à longis retroactis temporibus fuerit obletvatum qudd fructas à primi. vel ſecundi, aut alterius cujuſ- que ſequentis anni benefieiorum vacantium in eiidem⸗- defuncto vel fabticæ, aut Eccleſiis vel perſonis haben- tibus annalia de conſuetudine; privilegio, vel ſtatuto applicetur in totum zita quòd illi; qui hujufmodi be- neficia canonicè obtinent;& ad'quos-aliàs:dëe jure fru⸗ sÜ fpeđtare`deberent; nihit inde percipiunt: un- d inconveniens: fequitur- quòd commodè ne- m ſervitium debitum reſidere⸗ Nos de illo | | Í | ctus ip de illu | queunt ad impendendu in Eccleſiis, im quibus beneficiati exiſtunt: de ill. | ſuper his remedio providere volentes per quod hi& illi in fructuum perceptione prædictorum participent, |& Eccléfiæ debitis ſervitiis-non fraudentur: præſenti decreto ſtatuimits de fratrum noſtrorum conſilio, quod | ictos ſibi hactenus integrè vendi- de conſuetudine vel ſtatuto; nihil | a unumquodque benefi- illi; qui fructus ptæd cabunt ẹx privilegio; | exindė ultra fummam; pro qu quoc | ciorum ipſorum conſuevit in decimæ folutione taxari- prætextutcujuſvis privilegii, conſuetudinis vel ſtatuti | quovis modo percipiant, fed ipfius fammæ perceptione | duntaxat fint omninò contenti, totali refiduo prædicta ————— 1 f — a Vide extravagantem Bii V. Pontificis Maximi incip. Di+- rum nimis

Extravag. Commun. Lib. 1L Tit. IVXV. 352 ineniibus beneficia remaniuro; niti forlan illi, qui zeolaem foki if nerim(ut præfertur) cum integri habere reſiduum,& ficia fummam dimittere memora- l re fic fe qudd ipea x. dies, poftquam fci- a ipfa yacare» ii, quibus annalia ipfa de- obtine aa tam, quo caſ vilegio, conſuetudine vel ſtatuto, aut ipſo- 1 colleckeres, quam partem habere volue- et decimæ taxationem, vel illà dimiſsã refi- à ſubhaſtatione præmiſsd) eligere teneantur. am elettionem ſi intra dictos X. dies non fecerin eſt dict um, extunc ad eum, cujus eſt bene ‘di optio ve kete io ironiea e me Et hec in Ecc in illis ver panti ibus& E ım taxatio non r obvyentiones beneficii tunc vacant yere confuevit, per medium divida; tat Si habeatis, cui annalium per alterum de præd modis perceptio eft conceffa; reliquam verò me tem percipiat ille, cui beneficium n eft conceffum ſtentatione ſua,& J Quòd fi alter de predi&is ele cont EE altero con etur, quò Tauon neficio cor ra conſueta. i percipiet un os, eidem be- uè faciens eſerviri, ac ejus 0 oùe- Et ſi quicquam aliquis prædictorum ultra præmiſſa perceper rit, illudģ; his ad qúos pertinebit, intra| menſem non xeſtituerit cum effectu, eo ipſo ſi Epiſco- pus vel fuperior P. rælatus fuerit,à Pontificalibus& ingreſ- ſu Eccleſiæ noverit ſe ſuſpenſum: Si autem Capitulum, univerſitas vel collegium, Eccleſiaſtico interdicto ſe no- verit/ donec prædicta cum int te reſtituerit) ſubja- cere. Si verd aliqua ſingulari na Eccleſiaſtica vel mundana id fecerit, excommunicationis incurrat ſenten- tiam ipfo facto, à qua, nifi reſtitätione præmiſ så(præter- quamin mortis articulo) minimè abfolvatur: non ob- ftantibus quibuſcunque privilegiis vel inäulgentiis, aut contrariis confuetudinibus, aut contrariis ftatutis, jura- mento, confirmatione fedis A poftol. autaliâ qúâcunque firmitate vallatis. Quæ omnia quoad hæc auctoritate Apoftolicâ revocamus, caſſamus,& irritamu 8,& nullius deinceps effe volumus firmitaris. Nulli ergò omninò num liceat hanc paginam noſtræ conſtitutionis re- vocationi is, caſſationis,& voluntati sinfringëre,vel ei&ec. & c. Datum Aven.Calend, Noy emb. Pontif noftri Anno 2. ON ALIE. nandis. TITU L UĘ~ C AP. UN. Bonorum Eccleſſaſticorum alienatio non tenet,& alienante: mmunicats Prelat r ntes junt e iverjis diverfà pæna m ponuntur. MBITIOSX cu pue, qui divinis& humanis affectati, damna- diditati, illorum præci- tione poftpofitå,“immobilia& pretio bilia Déo dicata, ex quibus Eccleſiæ, monaderia loca reguntur, illuſtranturque,& eorum miniſtti ſibi ali- moniam v ant, pro fanis uſibus appli care, aut cum maximo illorum ac divini cultñùs detrimento exquiſi- tis mediis uſurpare praſumunt, occurtere cupientes, omnium rerum& bonorum Ecclefiafticorum aliena tionem, omneque Pactan, psr quod ipforum dominium Ri. 2 2J. de refur.C, Iè, cium, hujuſmo- quos indecima fol-| transfertës, c onceſlionem, hypothecam, locationem& conductionem ultra triennium, nec non infeudationem vel contractum emphyteuticum præterquam in caſibus Eai à jure permiſſis, ac de rebus õt bonis in emphytenſim ab antiquo concedi folitis,& tunc Ecclefiarum evidenti ie tilitate; ac de ftuctibus& bonis, quæ ſetvVando ſervar i unt, pro inttantis temporis exigentia, håc perpe- urà conſtitutione præſenti fieri prohibemus ra deceſſorum noſttorum conſtit ionibus, prohibitio- & decretis aliis ſuper hoc editis, qug tenore præ» ntium innovamus, in ſuo nihilominùs robore perman- uris. Si quis autem contra hujus noſtr prohibitianis feriem de bonis& rebus ejufdem quicquam alienare pra fumpíerit, alienatio, hypotheca, conceffio, locatio, con- du&io& infeudatio ab uſmodi, nullius omninò ſint vel momenti. Et tam qui alienat, quam is qui aienalas reaped vona prædifta receperit, fententiam cx- currat. Alienanti verò bona Eccle- teriorum, locorumque piotrum quorum- f i. Pont. aut contra præſentis conſ tutionis tenorem, G Pontificali vel Abbatiali præfulg dignitate, ingreſſus Eccleſiæ ſit penitũs interdicti per fex menies immediatè fequentes, fub interdik juſmodi animo(quod abſit) perfeveraverit indurato, la- plis menfibus cifdem è regimine&adminiftratione fæ Eccleſiæ vel monaſterii, ci præſidet in í temporalibus, ſit eo ipſo ſuſpenſus. Inferi lati, Commence Aar, A 8 aliarum Ecclefiar beneficia vel adminĩſtrationem quomodoli bet obti tes, prioratus, præ poſi turis, præpo atibus, dignit perſonatibus, adminiſtrationibus, officlis canonicatibus. præbendis, aliiſque Eccleſiaſticis cum cura& ſine cura ſe- cularibus& regularibus beneficiis, quorum res& hona alienärunt duntaxat, ipſo facto privati exiſtant, illaque abſque declatatione aſiqua vacare cenſeantur, poflint: $ } que per locorum ordinarios, velalios, ad quos eorum collatio pertinet, berſonis idoneis( illi is exceptis quæ pro- ptereà privatæ fuerint) libert᷑ de jure conferti, niſi aliàs diſpoſitioni Apoſt. ſe{s fint ipee ialiter aut generaliter re- ſervata: nihilominds alienat res& boná hujufmodi ad Ecclefias, monafteria& loca pia, ad quæ antealiena-s tionem hujulmodi pertinebant, liberè rever tanur.„Nale li ergò omninò hominum liceat hanc paginam noftræ prohibitionis& innovationisi infringere, vel ei auſu te. merario contraire. Siguis hoc attentare peami ipferit, indignationem omnipotentis Dei,& beatorum Petri& Panli Apoftolorum ejus fe noverit incurfurum: Datum Romæ apud ſanctum Marcum, Anno Dom. incarn. Meccce. XVII. Cal. Mart, Pont. noft. Anno 4. 2$= TIONE ET tuone. TITULUS CAR i ntractus emption B gra £ ittony annus censi. S, CHIR tendia tione re vendationis s non efle ufurarius Eran fine 4 publicetur, fiatribus Trevéren,© Li- ; icen. Ebiſc. à univerſalis Eccleſiæ, quanquam meriti, diſponente Domino præſidentes cCcu- d ris angimur aidu. ut juxta creditæ nobis di- ſpenſationis officium, ſubditorum quorumlibet paci& quieti(quantùm nobis ex alto conceditur) ihtenda- mandatur, quod Martinus V a De materia hujus extravagantis vide g loff. dy doéteres ine. songuefing. de ufùr, Bútrium r Imolam incap. ad noſtram. dg empt. r vend, Anch. confil. z0. incip. Dubitart foler. Felinum iñ Cs S cautio. defide infir, ér Sat. d, 6. de jufl. er jur. g5. art, 3: mus, ONM territo ata kf eem enpi talere co

De mus,&c dubia, quæ intet eos oriuntur pro tempore, ne litis anftactum, ſeu ſcandalorum parturiant fomentum, noſtro moderamine declarentur. Sanè petitio dile. ctorum filiorum univerſorum cleri, nobilium, incola- rum,& habitatorum civitatis& diœceſ. Vratislavien. no bis exhibita conti nebat, quòd à centum annls citra,& ſu pra,& à tanto tempore,& per tantum tempus, cujus contrarii memoria hominum non egiftit: in eifdem cì vitate& dicc. ac partibusaliis vicinis, quædam confue- tudo rationabilis ob ipta. tentium approbata, tem introducta fuiſſet. lts, civis, five oppi expedire videbatur; næ Eccle ppido v oppidis, ter bus vendete ce utilita- Pro quibus princeps, baro, mi. nus partium earundem, càm hoc liùs pro tunc non val Ganti aut fe i genium nummi Polomæi,& pagamenti conſueti: ad Tationem,& pro qualibet marca annui cenfus X. XI. XIV. marcæ, aut pl m tempo» ris qualitatem, prout ipſi contrahentes tunc inter fe con- Venerant. Ipſi venditori tunc integraliter in pecunia numerata ſueverant, bonis in ipfo contractu û i exolutione in > contractibus fuit facultas atque gra- cenfum in toto velin patte , quam ab ipfisempto- > vellent, liberè abfque alicujus requif ontradictione, vel aſſenſu poſ- ſent extinguere& redi ac fe ab ipfius censûs ſo- lutione extunc penitùs liberare. Sedad hoc hujuſmo- di censüs venditores inviti nequaquam per emptores arĝari vel adhtringi valerent, etiam ipfis poffeffoni- Dus& bonis oblig penitùs tis feu deſtru- expreſsè ipfis ven a, quòd ipfum annuun emptione& venditione. soribus u- 4 354. fant, à nonnullis hæſitatur. Quare pro parte coryne dem cleri nobilium, incolarum,& habitatorum civita» tis& diœ.Vratislavien.nobis fuit humiliter fupplicatum, utan contractus hujufmodi liciti vel illiciti cenſeri de- beant, declarare,& aliàs eis in præmiſſis opportunè pro- videre de benignitate Apoftolica dignaremur. Nosigi- tur hujufmodi fupplicationibus inclinati» quia etiam ex relatione dilecti filii noſtri Gulielmi tituli ſancti Marci Presbyteri Cardinalis, cui negorium hujufmodi cum pe- ritorum conſilio commiſimus examinandum, comperi- mus contractus hujuſmodi juridicos,& juxta determina- tionem doctorum licitos fore. Ad hujuſmodi ergò am- biguitatis tollendum dubium in præmiſſis, præfatos con- tractus, licitos,& juri communi conformes, ac ipſorum cenſuum venditares, ad illorum ſolutiones(remoto contradictionis obſtaculo) obligari, auctor. Apoſt. tenore præſentium ex certa ſcientia declaramus: Non obſtanti- bus præmiſſis, cæterisque contratiis quibuſcunque. Nul- lergò omninò hominum liceat hanc paginam noftræ declarationis infringere, vel ci aufu temerario contrâle re. Siquis autem-hocattentare præfùumpferit, indi tionem omnipotentis Dei,acbeatorum Petri& Panli A- poſtolorum ejus fe noverit incurſurum. Volentes» quòd prædictæ litetæ noſtræ debitum fortiantur efte- cum, frateruitati veſtræ per Apoſtolica ſcripta manda- mus, quatenus vos, vel dno autunus veftrům,per vos, vel alium feu emptoribus in præmiſſis oppor- tuni favo es s ditas- que lit) deritis, au- ctoritate noſtrã į s faciatis eadem auctoritate eiſdem emptoribus, vel ipſorum procurato- ribus eorum nomi itores, feu debitores | cenfuum hujufmodi &uum& conventionum inter ipfos habitorum formam & tenorem, plenam& debitam ſatisfactionem impen- di. Contradictores per cenſuram Eccleſiaſticam, appel- latione poſtpoſitũ compeſcendo. Nonobſtante ſi aliqui- bus communiter vel diviſim à ſede Ap. ſit indultum, quod interdici, ſuſpendi, vel excommunicari non poſſint, per literas Apoſtolicas non facientes plenam& expreſſam, ac ferti, nilialàs ctis. Fuitque,& eftralis contractus emptionis& ven. ditionis per Epiſcopos Vratislavien. pro tempore exi- generaliter rée) temi i fentes,& corum officiales, necnon per diveríos domi- ona minoti i ños temporales locorum& terrarum, in quibus cenſus N hujuſmodi conſtituti exiſtunt, tanquam licitus& com- muni utilitati deſerviens, fæpiùs confirmatus pariter & approbatus. Quↄdque etiam ſuper hujuſmodi cen- fibus plurima beneficia Ecclefiaftica, collegia, canoni- catus,& prebendæ, dignitates; perfonatus& officia, vi- carig, altaria numero plusquàm duo millia, de exprel- fo confenfu& voluntare dominorum temporalium-> fub quorum territoriis di&a bona obligata conſiſtunt, ereĝa, dotata ,& fundata, authenticis eorundem domi- norum temporalium literis, figillis figillatis& robora- tis fore noſcuntur. Quodque etiam venditores eorun. dem cenfuum fe nonnunquam ad ipforum cenfuum fo- luitionem, pœnis& cenſuris Eccleſiaſticis ordinariorum locorum ſpontè& liberè ſubmiſetunt: ſicuti etiam a- liqui eorum tractu temporis compulũ fuerunt, pelli conſueverunt. Tamen nonnulli ex vend ipſis in arcum pravum converſi, cupientes cum alte- tius pecunia Iocupletarĩ, hujuſmodi cenſus hucuſque per eos anteà liberè,& abſque ulla contradictione ſolu- tos, eiſdem emptoribus, tam Eceleſiaſticis, quam ſecu. laribus folvere contradicunt& recufant, confingentes hujufmodi emptionis& venditionis contractus forev & eſſe uſurarios& illicitos, ipſos emptores Eccleſiaſti- cos& ſeculares, necnon collegia, canonicatus,& præ- bendas,& dignitates, perſonatus& officia, vicarias& altaria, ac beneficia hujuſmodi ipſorum annuorum cen- ſuum ſpoliant perceptione,& detinent ſpoliatos, in animarum ſuarum periculum, eorumq; emptorum prg- judicium, damnum& gravamen. Et proptereà, an con- tractus emptionis& venditionis hujuſmodi liciti exi- | de verbo ad verbum de indulto hujufmodi mentionem, Datum Romæ, apud ſanctos A poſt. 8. Nonàs Jul. Pontific. noſt. Anno S. CAPR. II g Contrafum quendam emptionis é venditionis hræcec j milem declarat eſſe juri conſonum,& ab uſuris alienum. Et tandem jubet praſentem ballam cunctis man È Calixtus III. Epifiop. Magdeburge: bergen: dr Halberfladen Eccli 75 Decanis. R E uniyerſalis Eccleſiæ quanquam imme⸗ riti diſponente Domino præſidentes, curis angimur affiduis, ut juxta nobis crediti diſpenſationem officii, fubditorum quorumlibet paci& quieti( quantùm nobis ex alto conceditur) intendamus: Et dubia, quæ inter eos oriuntur pro tempore{ne litium anfractus exinde feu fcandala proveniant) debito(prout juſtitia perſuaſe- rit) declarationis noſtræ miniſterio ſopiantur. Sanè pro parte venerabilis fratris noſtri Joannis Epiſcopi Mers- burgen.& dilectorum filiorum univerſi Cleri civita- tis& dicceſis Mersburgen. nobis nuper exhibita petitio continebat: quòd licèt à tanto tempore, cujus contra- rii memoria non exiftit, in diverfis Alemaniæ partibus, pro communi hominum utilitate, inter habitatores&e incolas partium earundem talis inoleverit, hactenus- que obſervata fuerit legitimè præſeripta, ac moribus utentium& ordinariorum permiſſions,& plerunqu expreſsà ratificatione approbata conſuetudo: quòd ipfi habitatores&incolæ, five illi ex eis, quibns id pro TER a Vide Difin proxima pracedents extravaganti citatos. Q000

2 fiis ftatu& indemnitatibus expedire T fuerit, íu- per corum bonis, domibus, a, prædiis, poffeffionibus, & hæreditatibus annuos marcarum, fiorenoru m, feu grof- forum monetz in partibus illis currentis, reditus feu cenfus vendentes pro fingulis ex marcis, florenis vev gtoſſis hujuſmodi ab eis, qui illas, vel illos, ſive reditus five cenfus ipfos emetint, certum competens pretium, in numerata pecunia fecun ım temporis qualit atem, prout ipf videntes ĉ& ementes: in contractibus fuper his inter fe firmaverunt,& recipere foliti fuĉêre, i domibus, terris, agri aa poſſeſſionibus,& haredi- tatibus prædictis, qui in hujuſmodi contractibus expreſſi fuerunt, prædictorum Ei A redituum& cenſuum efficaciter obligantes, in illorum vendentium favorem: Hoc adjecto, quòd ipſi pro rata, quà hujuſmodi per eos receptam dictis ementibus reſtituerent in toto vel in pair pecuniam, à folutione redituum feu cenſuum- hujufmodi reftitutam pecuniam co gentium, liberi forent penitùs& immunes. Sed iidem ementes, eti- amſi bona, domus, terræ, agri, poſſeſſiones,& hæredi. tates hujuſmodi proceſſu temporis ad omnimodæ deſtru- itionis ſive deſolationis reducerentur opprobrium, pe- euniam ipſam etiam agendo repetete non valerent. A pud aliquos tamen hæfitationis verſati ır feru paly san a| jul ſmodi contractus lieiti ſint cenſe illos uſurarios fox re prætendent, 0C reditus& cení ab eis deb di, Quare o parte ſcopi& Cleri prædictorum,— rentium, quòd in talibus hic emptis cenſibus& rediti- bus, fructus, reditus& proventus plurium Eccleſiarum, monaſteric ficiorum civitatis ¿& c diœcefis, ac ziepnon J rè omnes quotidiang d| is ipfis Pipar intereſſentibus mini- nobis fuit humiliter f p int MEM qua non ſolven⸗ y partium prædictarum, nis oracul adjicere paternâ dileć De curarer uſmodi in Plicationibu recordationis Martini P ftri, defuper noftri diiil onEm Att ent ee veſtigiis inhærentes, ad omne ſi tollendum dubium, præfatos eonformes,& vendentes coſdem adip senfuum& redituum, juxta di&ori ın cor nores( remoto contradictionis teneri auctoritate Apoftolicâ præfenti ramus. Nulli ergò hominum] fræ declarationis in ere, veleiaufu temerar araire. Si quis autem hoc attentare t gnationem omnipotentis Dei,& beator} Ii Apoſtolorum ejus ſe noverit incurſurum. mæ apud ſanctum Petrum, Anno incarnatior micæ, M. CCCC, EVe pri die Nonås Maji, Pontificat ſtxi Anno primo, Volentes it ague, q? APA Ean a mandamus, quatenus vos, vel duo, a unus ve er vos velalium, ſeu alios, dictis 1 fito, De ano, Ca pitulo, ac aliis beneſiciatis, opportunæ defenſioniĩ ſtentes, dicta & quand ies expedire videritis) auctoritat publicantes, faciatis,& eàdem a s- feu debitores redituum& cen-| (ubi (uD zitate pe r F ſuum hu ꝓplorum redituum& cenſuum ſolutio præſtanda fuerit, de eiſdem cenſibus& Nditib. s juxta contractuum&| gonventionum fuper his habitorum formam& teno rem Pa& debitam erò per cenſuram Eccleſiaſtiea y appella- 255 Extravag. Commun. Lib. III. Tit. VI. rum, hoſpitalium,& Eccleſiaſticorum bene-m tendatur a | namus, ut cùm quis. cuju | dignitatisextit erininc bus catholicæ fidei gnitat 1 tuti Je 0 tetæ debitum ſortiantur effed tum, fraternitati Eas per|c re ſmodi dictis eee, feu illis, quibus|€ i Doft tpoſità compeſcendo: non obſtante ſi all ila! dë Conc. Tr 356 bus communiter vel divium à ſede Apoſt. indultum exiftat, quòd interdici, fufpendi,ve] excommunicari nom poſſint, per literas Apoſtolicas non facientes plenam& expreſſam, ac de verbo ad verbum, de indulto hujufmodi mentionem. Datum utt s sa renterantes,& ia immaniter dres. quentes, wt af ala ferant ſebolienda in terram [kam ipf faci 7 Bonifacius VIIL abuſum„quèm ex qp horribili nonnulli fideles i proſeq t trianlteriùs corpora ım horrore commoveat,& et, mentesꝗque PoR r auditum, dignè decreyimüs abc n upat Prge í itus,‘prafertim exta d n é nature perfolvan, partibus ſepulturà electa à AA n ater ſuis ve pus ex impiæ pietatis affectu trucul 1 vell in fruſta immani- tes, ca ſubſequ raquis imme decoquenda is s carallo) j ea lem atis s confpeđui abo fed. etiam extremum, ci imil s null Atén pe R f Sed ut def ſus c impiè a ing aftro, vell niliares ejus Beaus onis, ſtati s fi are olicam 4 t abio- humane tractatum RI Ecclefia afticâ at ſepultu Nulli ergò,&o Datum Lateran, II I. Martii, Pont. noſt. Anno 6. {f CAR IE ri, providet m erant tnter curalgs ex una nes; gi factionem impendi„ p folverer€ Uin b Mort, et natura deb rej dE CURA TEJU a-Al Et

257 De Sepulturis. 358 parte,© Lacobitas,& Chordigeros ex altera, Foc cap. licèt Jfurljet fallatum þer extravagante, Inter cunélas. qua est infia de pri- Wl esf tamen hedièinnovatum per Clem, Dudun, de fepult, Bonifacius VHL Suber cathedram præeminentiæ paſtoralis divinà di“ ſponente clementià conſtituti, etſi multis& arduis, quæ in amplum Romanæ curiæ alveum undique conflu- unt quaſi torrens, prægravemur negotiis, curis excitemur innum eris cogitationibus plurimis diſtrahamur: circa id tamen ferventibus votis intendimus, vacamus inſtan tiùs, ac operoſæ ſtudium ſolicitudinis impertimur ut ad divini nominis gloriam, æxaltationem catholicæ fidei,& profectum fidelium animarum( præcifis radicitùs diffi- diorum vepribus,& litigiorum anftactibus omnindò fub curam& regimen e perfónas, quas 1 ilitas vigeat, fervor charitatis exæſtuet, invaleſcat concordiæ unitas, animo- rum identitas perſeveret. Scimus enim&ex evidentia fa&i colligimus, quòd non nifi in pacis tempore benè çolitur pacis auctor: nec ignoramus, quod diffenfiones & ſcandala pravis actibus aditum præparant, rancores& odia ſuſcitant,& illicitis moribus auſum prabent. Ab olim fiquidem intet Ptælatos& Rectores, ſeu Sacerdo tes, a¢ Clericos parochialium Eccleſiarum per diverſas mundi prov incias conſtitutos ex una parte,& Prædica- torum& Minorum ordinum fratres ex altera(pacis 2- mulo ſatoxe zizaniæ procurante) gravis& periculoſa diſcordia extitit ſuſcitata ſuper ptædicationibus fidelium populis faciendis, eorum confeſſionibis audiendis, pœ hitentiis imungendis eiſdem,& tumulandis defuncto tum corporibus qui apud fratrum ipforum Ecclefias five loca noſcuntur eligere ſepulturam. Nos autem(pil pa. tris more laudabili) moleftè ferentes incommoda filio rum, reducentes ad exactæ conſiderat ionis examen, ac in tra pectoris clauſtra ſolicitè revolventes, quam ſit plena periculis, quàm onuſta diſpendiis, quamque in divinæ majeſtatis conſpectu reddatur exota diſcordia ſupradi cta: Et proptereà intendentes paternæ ſolicitudinis ſtu- dio illam prorsus evellere, at omnimodè ſubmovere, nullis unquam futuris temporibus favente Domiĩno ſu ſcitandam: grandi quoque deſiderio cupientes ut hu julmodi negoxium, quod potiſſi& inũdet co:di noftro, finem ſalubrem& celeten per Apoſtolieæ ſolertiæ ftu dium conieguatur: diligenti cum fratribus noftris de liberatione præehabitå luper eo, ad honorem Dei,& ex altatonem catholicæ fidei quietum ftatum partium- prædictatum, ac ſalutis animarum fidelium incremen- tum, de ipſorum fratrum conulio, auctoritate Apoſtoli cå ftatuimus& ordinamus, ut dictorum ordinum fra tes in Eccleſiis& locis eorum, ac inplateis communibu liberè valeant Clero& populo pradicare ac ptoponere- verbum Dei, horà illà duntaxat exceptà, in qua locorun Prælati pradicare voluerint, vel coram fe facere folen niter prædicari, in qua predicare ceffabunt, præterqua m fi aliud de Prælatorum ipforum voluntate procefferit, ac licentiâ ſeciali. In ſtudiis autem generalibus, ubi ſermones ad Clerum ex more fieri ſolent, diebus illis, quibus pradicari ſolenniter conſuevit, ad funera etiam mortuorum,&c in feſtis ſpecialibus ſive peculiaribus eorundem fratrum, poffint iidem fratres,& liceat, eis liberè predicare: nifi fortè illâhorå, quå folet ad Clerum in præadictis locis Dei verbum proponi, Epiſcopus vel Prælatus ſuperior Clerum ad ſe generaliter convocaret, aut ex aliqua ratione vel cauſa urgente Clerum ipſum & de ipforum beneplacito& affenfu, feu petita licen- tia fuerit& obtenta, nifi Epifcopus vel Prælatus fupe- ior, per eoſdem fratres pradicari mandaret. Statuie mus etiam& ordinamus auctoritate prædicta, ut in ſin- gulis civitatibus& diœceſibus, in quibus loca fratrum ipforum conſiſtere dignoſcuntur, vel in civitatibus& diæcefibus locis ipfis vicinis, in quibus loca hujufmodi non habentur, magiftri, priores, provinciales prædica- torum, aùt eorum vicarii& generales& provinciales miniſtri.& cuſtodes minorum ordinum prædictorum. ad præſentiam Prælatorum eorundem locorum fe con- crant, per le vel per fratres, guos ad hoc idoneos fore putaverint, humiliter petituri, ut fratres qui ad hoc e- lecti fuerint, iñ eorum c tibus& diœceſibus con- feſſiones ſubditorum fuorum confiteri fibi volentium-s audire liberè valeant ,& hujuſmodi confitentibus(prout fecundùàm Deum expedire cognoverint) pæœnitentias imponere falutares, atque eiſdem abſolutionis bene- ficium impendere de licentia, gratia,& beneplacito corundem, Ac deinde præfati magiftri, prìeres, pro+ vinciales,& miniftri ordinum præditorum, eligere ftudeant perfenas fufficientes, idoneas, vitå probatass diſcretas, modeſtas, atque peritas, ad tam falubres minifterium& officium exequendum: quas fic ab ie pſis electas repræfentent, vel faciant præſentari Ptælatis, ut de eorùm licentia, gratia,;& beneplacito in civitatibus & diœcefibus eorundem hujufmodi perfong fic ele&tæ confeſſiones confiteri ſibi volentium audiant, impo- naut pœnitentias ſalutares,& beneficium abſolutionis impendant, prout ſuperius eſt expreſſum: extta civi- tates& diœceſes, in quibus fuerint deputatæ, per quas eas volumus,& non per provincias deputari, confeſ- ſiones nullatenus audituræ. Numerus autem perſo- narum aſſumendarum ad hujuſmodi officium exercen- dum eſſe debet, prout univerſitas Cleri& populi, ac zultitudo vel paucitas exigit eorundem, Et fi iidem Prælati petitam licentiam confeſſionum hũjuſmodi au- iendarum conceſſerint, illam prætati magittri, miniſtri, & alii cum gratiarum recipiant actione, dittæque per- lonæ ſic electæ commiſſum fibi officium exequantur. Quod ſi fortè jam dicti Prælati quenquam ex dictis fra- ttibus plæſentatis eiſdem ad huj Imodi officium nollent habere, vel non ducerent admittendum, eo amoto vel ſubtracto, loco ipſius ſimiliter eiſdem præſentandus Præ- latis pofñt& debeat alius ſurrogari Si verò iidem- brælati prafatis fratribus ad confeſſiones(ut præmitti- tur) audiendas electis, hujuſmodi exhibere licentiam zecusärint, nos exnunc iptis, ut confeſſiones ſibi confi- teri volentium liberè liciregue audire valeant,& eif- dem pœnitentias imponere ſalutares, atque eiſdem be- ne ficium abſolutionis impettiti, gratiosè concedimus. de plenitudine Apoſtolicæ poteſtatis. Per hujufmodi autem conceſſionem nequaquam intendimus perío- nis ſeu fratribus ipfis, ad id taliter deputatis, potefta= tem in hocimpendere ampliorem, quam in eo curatis el parochialibus, Sacerdotibus eft à jure conceffa, nifi forfan ¢is Ecciefarum Prælati uberiotem in hac partes gratiam Ípecialiter ducerent faciendam, Hujuſmodi quoque ftatuto,& ordinationibus noftris adjicimus, ut fratres diorum ordinum in Eccleſiis vel locis ſuis, u- bilibet conſtitutis, liberam(ut ſequitur) habeant ſepul- turam: videlicet, quòd omnes ad eam recipere valeant. qui ſepeliri elegerint in locis& Eccleſiis memoratis, Verùm, ne parochiales Eccleſiæ,& ipfarum curati five Rectores, qui miniſtrare habent Ecclefiaftica facramen- ta, quibus nofcitur de jure competere, prædicare, ſeu proponere verbum Dei, confeſſiones audire fidelium- duceret congregandum. In Eccleſiis autem parochiali- bus fratres illi nullarenùs audeant vel debeant prædi- care, vel proponere, verbum Dei, nifi fratresprædi&ti à debitis& neceſſariis beneficiis defraudentur, cùm ope- fariis mercedis exhibitio debeatur: auctoritate Apofto- licà conſtituimus& ordinamus eàdem, ut dictorum ore parochialibps Sacerdotibus invitati fuerint vel vocati; num fratres de obventionibus omnibus tam funeralibus, 000⁰ 2

Extravag. Commun. Lib. II. Tit. VIII unque& quomod docunque relictis, di j pio exprefs, ab-E onis exigi fl inque certos vel determina- 4 dubia circa illam; ta fants qua hic clarè& prolixè ma- arta five canonica p| feflantur, vide textum cum glin Clem, z, eod: tit, ubi hac extras ri, ſive exig t,vel non debet de jure, nec j ns in multis declaratur 10 knnen non de datis vel poun que donatis in mort fi e donantis vel dan tis Boniffacius VIII. collæclors decima. ue, directè vel ind Lallis pro jeifdem; E uas in negotio decimæ pernos tate Aia nus,& etiam limit| r profecutione ræ acne libus Sacerdotibus n& Eccleſi ioſtes, de Eccleſiis& rtotam Italiam& cæteta loca ari(cujus quidem decimæ in collectorem duxi- Iargiri in nec alii, ne beretur, ad hí 8 Obler ſe 1S€ quarta trum u girarem vel ant relicta, autin eos taliter t, feu. guùòdin morte, ndum fra eoruñdem dantium vet donantium fanita donariprocurent: In quibus per Toat vitandis intendimus conſcientias onerare, fratres ipfos dolo vel fraude quic fortaſsè conti igerit(præter id quòd cos Sad tercà Sacerdotibus, Ređtoribus,&. curatis teneri volumus) eti- am diftrita ratio in extremi. judicii examine requiratur ab eig Ultra 20 juf i hoſpitalium pau- proſor rum, infirmorum,& pau⸗ ima non ſolvetur. Moniales eti- rum reditus& illis fuftentari non poffunt"fed fuftentationem neceffe. hab ent pub licè mendicare,& eemoſynas publieè petere, dictam decimam non per- Secula res qu e Clerici, quorum Eccleſiaftici X proventus annui T m feptem florenorum dem decimam non prefab x habeat beneficia, quorum nu iĝi Cts 1 le n quo illis dicti fratres ampliùsii mpenderci int kadi éti, H Si rerd u{ neque ad id à. quo quam ponit ałiqualiter. coërceri,| lum per fea prum ditam fummam fpem florenos Nos etenim í æqualiter.&& pacificè favente rum auri annu⸗ nattingat, fin— Domino proce erta privilegia, gratias, indul- f} n proventibus fummam. memoratam- exc: gentias, verbo ſeu ſcrif Auna ue forma, vel ex- j quotquot, meunque modica fuerint, deomni- pret tione, feu conceptione verborum,&nobis, vel præ-| r ad nonfolvetur des is Romanis Pontificibus, cuicunque quæ à Cio m concéfla, necnon confuety x pacta, in quantum ſunt præmiſ- um conttaria, ea p tùsrevoca» &cirritamus, q irrita. nuntiamus,& decernimus nullius| e firmitat Cæterùm univerſos 1 Ecclefia-| rabit geina. pre cujufcunqgue preeminentiz, ftatûs„vel di-| dicti temporis ip gnitatisexiftant; ac Sacerdotes obale Reji tos; fif tempus: pro. rata ve rectores prædictos præſentium tenoreer&| cor indem:$ kortamur attentè, nihilominuſque ma| re aďaliam recurtende 0 endo mandamus, quatenus pro divina& Apoſtolicæ ſe- ctores in ſcriptis dis re verentia prædictos ordines& profeſſores eorum ha- lutione dairi o- commendatos ,, fratribus ipfis| nem commu les, graves, duros aut aſperos, ſedipot propitios, ac benignos, piâģue mun f le OES hibere.: fic eosin p! abus verbi l leak períolv Onachorum. Ebeleſtie 0 tex eis tur redit T xeniis Prælatis conventiones ſtat vel alicui præm To cleſiaſticis ventium utrum ip 1 empus, g tern"F us,€ prorsù I1 Lengar ọrum part 105€ Kternæ be ita felicia proc { ab cis-agifortafsi feril, dèputandosip c 4| runy proventuum portionem non «} marii portione, í ficii provent us decimam exhibebi am, quòd de de illis vendi- „quantum RPS di valere qe :— Sg DE DECEFMIS} TITVLVS VIIL|; caf p ne aut e conſimilis prov C F VARTU N f dem nemorum& fylvarum. Et fi non ver T Sum Bonifacins decimam scrin ex caufis hie in princi-| juſmodi paſcuagia&&milia, non folyetur decima de his,

361 de his: ita tamen, quòd in fraudem decimæ nihil contra hoc attentetur. Idemque de paſcuis, heibagiis,& con- ſimilibus obventionibus fylvarum volumus obſervari. De ſtagnis& piſcariis decitma ſic ſolvetur, videlicet quòd fiet relatio de numero annorum, quibusante venditio- nem ultimam vendita ron fùerünt, ad quantitatem pre- tii exipfa venditione ultima recepti: ut pretio divifo in partes fecundùm annorum terminum, durante de- cimå, folvatur decima ipfa de tot partibus pretii ex ipfa venditionc recepti, quot fuerunt anni pradicti: ut ſi for- tè ſunt quinque anni elaph, exquo fuerat ſtagnum ven- ditum,& tunc vendatur pro centum florenis, fiant de pretio quinque partes,& prò tribus annis, quibus dura-| bit decima, folvetur ipfa decima de-tribus partibus pre- tii tantùm, videlicet LX, florenorum,& multiplicabun- tur,& mint pretii, prout plures& paucio- tes fuerint di De piſcarii inum& De Decimis. lacuum,& venationibus Ñi vendantur,$ vis eæduis, idem quod de flagnis fiet. De piſcil aghorum, vel beluis garenarum, quos pro uſu vel eſu ſuo conſum vel ſine fraude donari contigerit, decima non ſolve. tur. Et quia nonnulli obtinent à monaſteriis& Eecle- fiis prioratus, grangias,domos, reditus, penfiones& cen- ſus, in ſolvenda de his decima credimus diſtinguendum: videlicet, an talia in bencficium habeantur, an ex c tractu, anex mera gratia. Si talia in be ium habe- antur, five hoc fit conce ſſum per ſedem Apoſtolicam, ſi- ve per ipſorum monaſteriorum vel Eccleſiarum perſo- nas, de illorum proventibus ſolvetur decima. tem obtinentur talia ex contractu, putà ad penſionem, vel firmam annuam, in qua non eſt facta gratia obtinen- ti, ſed in hoc uterque contrahentium ſtuduit conditio- nem ſuam facere meliorem: perceptotes penſionis vel frımz de ipfa penfione vel firma decimam exhibebunt. Si autem quis ante vel poft conceffonem hujus deci- mgad vitam propriam emit proventus Prioratuum, vel Le de Cùm au-| aliotum prædictorum pro aliqua pecunia, ita quòd in| £ koc ei fcienter gratia non eft fa tùm zftimatione comuni valeant annui proventus, prio tatus, grańgiz, domus terrarum feu redituum hujufmo- di:& fecundùM hoc ab illis, quorum eft horum proprie- tas, qui inde pretium pro fùtuto tempore receperint, per tres annos decima exhibebitur. Sì autem in his gra- tia facta ſit obtinentibus, qvia fcienter pro minori pre- tio, quam valeant, funt talia vendita, vel locata, ipfi ob- tinemes,& non monaſterium vel Eccleſia de illo, in quo gratia facta eſt ipſis,& de reliquo illi, quorum eft pro prietas, decimam exhibebunt. Si autem perſonis aliqui- bus pro jufta mercede ſeu remuneratione laboris vel obſequii præſtiti vel præſtandi talia ſunt conceſſa, ii, quorum eſt illorum proprietas in decimatione proven- tuum fuorum, etiam horum proventus meritò nume- rabunt,& de illis( ſicut de aliis, quos pro certis ſuisuti- litatibus expendunt) decimam exhibebunt. Quòd ſi hzc perillos, qui ea obtinebant, in alios funt translata (quia restranfit cum onere fuo) etiam circa illos, quæ prædiximus, ſetvabuntur. Nec deducentur expenſæ, quæ pro Monachis(qui in talibus prioratibus, grangiis, ſeu domibus, in beneficium ſeu ex mera gratia conceſ- ſis, ex pacto teneri debent) fieri dignoſcuntur. Expen- ſæ autem illorum Monachorum vel perſonarum, quæ teneri debent ex pacto in prioratibus, grangiis ſeu do- mibus ad juſtam firmam ſeu penſionem conceſſis, ſive determinatè, ſive non, æſtimabuntur æſtimatione com- muni,& talem æſtimationem monaſterium vel Eccle fia, cujus illorum eſt proprietas, cum ſuis proventibus decimabit. Prælati de procurationibus, quas in victua- libus percipiunt decimam non perfolvent: fed qui eis præſtant hujuſmodi victualia, in decimatione fuorum proventuum& redituum numerabunt,& ſelvent de- eimam de eiſdem. De illis autem Procurationibus, quas cta, conſiderabitur quan- | Legatis quoque ſibi& aliis perſonis Eccleſiaſticis non 362 Prælati in pecunia numerata ritè percipiunt ab anti- quo& quas perciperent, etiamſi non viſitarent, deci- mam præſtare tenentur. Prælatus autem, qui procu- rationem(quam ſine viſitatione potuit de jure percipe- re in pecunia numerata) remittit; quia remittit quod f- bi debetur,& de quo folviffet decimam, fi recepiffet il- lud., tenetur ex tali procuratione decimam exhibere Si verò procurationem, quam tantùm in victualibus li- cet percipi, fortafle remittit, perſona Eccleſiaſtica, cui temiſſio facta eſt, hujuſmodi victualia cum aliis proven- tibus ſuis, cùm ſolvet, decimam æſtimabit: cùm etiam. ſi non eſſet remiſſa, hoc facere teneretur. In ſolven- do decimam ſupradictam ſolæ expenſæ neceſſariæ, quæ fiunt in re, ex qua fructus percipiuntur arando, colendo, & colligendo fructus, ſine quibus non poſſunt inde fru- ctus percipi, deducentur. Expenſæ autem, quæ fiunt in caſtrorum cuſtodibus, eum fiunt extra rem, vel etiam in ædificiis conſtruendis vel'conſervandis, nullatenùs deducentur: ſic ut nec illæ, quæ in villis tuendis fie- rent in guerris ſeu ætiam cavalcatis. De iis quoque quæ conſiſtunt in juriſdictione, mero mperio, regalibus, atque ſimilibus, ſolvetur decima deductis ſalariis mo- deratis, quæ ante conceſſionem decimæ conſueverunt ſolvi judicibus& officialibus, ſimilibusque perſonis, ſine quibus juriſdictio,& cætera ſimilia nequeunt expediri: ita tamen, quòd in fraudem decimæ nihil contra hoc penitùs attentetur. Sed expenſæ officialium, judicum & conſimilium perſonarum, factæ in veſtibus ſive vi- ctualibus, minimè deducentur, ſicut necaliæ expenſæ ſi- miles factæ circa familiam Pralatorum. Ratione au- tem æris alieni, quo perſona ſolvens decimam obligata conſiſtit, nihil de decima minuetur, etiamſi certæ res Eccleſiaſticæ propter hoc à quoquam fuerint obligatæ ltem de furnis,& de molendinis decima præſtabitur. Solvetur autem de oblationibus, five fiant pro benc- dictione nubentium, ſive pro exequiis mortuerum, necnon de proventibus ſingulorum Prælatorum,& de emendis, qug ab excommunicatis recipiuntur. Des peronarum, fed Ecclefiarum., vel officiorum ratione relictis, decima perſolvetur. Pro decima ſupradicta non exhibebitur pecunia, niſi illa communiter curreret deo mandato Domini terræ,& quæ eſt moneta in locis, in quibus conſiſtent fructus& reditus unde decima perſol- vetur, nec aligui pecuniam cambire cogentur eandem. Sed ſi ex probabilibus ſeu veriſimilibus præſumptioni- bus apparuerit, quifquam penfatis ejus proventibus mi- nùs debito notabiliter de decima perfolvifle, ita quòd fuper hoc meritò ſuſpectus debeat reputari: ex officio noſtro per viros idoneos deputandos à nobis faciemus inguiri ab illis, qui fuper hoc fcire valeant veritatem, videlicet de confilio diœcefani Epifcopi, vel alicujus deputandi ab ipfo, fi fit ejusfubditus,& non aliter, ſi Epifcopus ipfe vel deputatus ab ĉo commodè poffit haberi:& tune demùm,& non priùs, ille, cujus provens tusfuerinttalitergĝimati, pro eo quòd mizùs ſolverit, etiam nominatim excommunicabitur: ſi ejus contuma- cia exegerit,& vifum fuerit expedire. Epifcopi autem & Abbates cæteræq̃ue perſonæ Eccleſiaſticæ, honorabi- les non ſuſpectæ, propriæ conſcientiæ relinquantur: ita, quòd fufficiat quoad tales excommunicationis ſenten- tia, quæ in nullo modo folventes, vel ſcienter adhiben- tès fraudem vel malitiam circa ipfius decimæ ſolutio- nem generaliter proferetur. Super his antem fiet com- pulfio per cenſuram Eccleſiaſticam proui nobis& illi, cui hoc committendum duxerimus, vifum fuerit expe- dire. Proferatur autem(ſi expediens viſum fuerit) ex- communicatio generaliter vel ſpecialiter in eos, qui con- tra ſolutionem decimæ, vel ſuorum æſtimationem pro- ventuum, cùm fuerit facienda, fraudem vel malitiam ſei- | enter duxerint adhibendam. O000 3

363 Extravag. Commun. “Fiet autem folutio decimæ non ex ipñis rebus, quæ per cipiuntur de proventibus, fed in pecunia numerata. Solvetur autem decima illis, quos ad hæc contigerit de- putari. Rector parochialis, qui urgente neceſſitate Eccleſiæ, pu- tà quia ipſe reſidendo perſonaliter in eadem per fe non ſufficeret ipfi curæ propter multitudinem parochiano rum vel diviſionem parochiæ ſuę, ſed neceſſe habet unum, vel duos, vel plures Ca pellanos conducere,& eis propter victum ſalarium conſtituere, ſalarium hujuſmodi pote- rit in decimæ ſolutione deducere: ſed ratione victùs Ca- péllanorum ipforum aliquid non deducet Quod fi in diverfis civitatibus& diœcefib. diverfa be- neficia obtineantur, de unoquoque beneficio in civitate vel diœcefi, in qua illud fucrit, decima perfolvetur. De eleemoſynis verò ſeu oblationibusdatis ad opus fabricæ, maximè de his oblationibas, quæ in civitatibus & aliquibũs caſtris& locis dictarum provinciarum in certis feſtivitatibus in candelis& aliis conſueverunt dari & offerri ad opus fabricæ deputatis, decima non ſol- vetur. Similiter necde illis oblationibus, quæ colliguntur in terdum per Laicos, qui confortiales dicuntur: interdum per Clericos, quæ adopus confortii reducuntur,& qua| offerunturut luminaria in Ecclefia, cruces& calices fiant & Senan& etiam ex illis pauperibus fubveniatur,& {epeliantur corpora pauperum defunctorum. Prælati autem& Clerici exu! es, cujaſeunque conditionis aut di gnitatis exiftant, de fuis proventibus Ecclefiafticis deci- mam perſolvent. IIlæ quoque expenſæ, quæ fiunt pro foſſatis& aliàs pro terris zdificandis, ut uberiores fructus producant,& illæ quæ fiunt in conſervandis& reparan dis ESE molendinorum, domorum, feu apothecas rum& ſimilium,& ex quibus fructus& penfiones recie piuntur,& niſi reparar entur, fructus ex eis percipi non valerent: de decima hujuſmodi minimè deducentur. Nec etiam illæ, quæ fiunt pro cuſtodia caſtrorum, quamvis fiant maſores ſolito. Inſuper de oblationibus minutiſſimis, quas percĩpiunt Eccleſiaſticæ perſonæ ratione Eccleſiarum ſuatum, pro fepulturis& dandis pœnitentiis decima perſolvetur. Et gwia non occurrit nobi 5, quin quotidianæ diſtributio- nes proventus Eccleſiaſtici ſint, de diſtributionibus quæ dantur in horis canonicis ptæſentibus, debere ſolvi deci- mam declaramus llli quoque qui deputati fuerint ad collectionem de. cim, cum eis qui debent folvere decimam, de aliqua certa fumma folvenda pro decima, negueunt convenire. fructibus arborum& ho örtorum folyetur decima. De autem, quæ conſumuntur uſu vel efu anima- lium, ſi ſint Eccl lefiirum, folvetur decima,deduétis expen- fis neceffa is, quæ fiunt pro cuſtodia: ſi verò ſunt perſo- na rum, decima non ſolvetur Ta ergo in ħis folum Deum& juftitiam pro præmif.| fis præ oculis} habens, ex prædi&is declarationibus in de- cidendis hujuſmodi dubitationibus, quæ decidi poterunt, confirmationem acci pias: fi uper majori-| bus verò deciſionem Apoſtolici oracul li expectes. Volumus quoque& præſentium tibi auctorita ate mandamus ut in unamqua mque perſonam Eccleſiaſti. cam deputatarum tibi pasti im, cuiuſcunque ordinis, conditic+ qug dec imami fam nullo modo vel non integrel verum valorem fructuum berceptorum, fiven in terminis conftitutis exhibuerit, feu in illorum e: bitione malitiam commiſerit ſive fraudem: excomm u- nicationis fententi iam auctoritate noftrå promulges: Et etiam in ſingulos, qui ſcienter impedimentum præ- ſtiterint, directè ve Lindirect È, publicè vel occultè q min decima prad&æ folvantur. los, ga ı 170 i Et omnes& fingu- A \ujulmodi lententias latas incurrecint; per&v i ) | nafticorum ordinum cony | provid | nore præfentiuw declaramus& ctiam decernimus, fta» | f ʻo parte leviter| | j | nter, aut non fecun 1 k | | libet tranſgreſſorem quomodolibet in pi Lib. IIL Tit VHI. 364 & alios, fingulis dicbus Domini E& feſtivis, pulſatis campanis,& candelis accenſis, uſque ad ſatisfactionem condignam excommunicatos publicè nunties,& facias ab omnibus publicè evitari: Aggravaturus aliàs manus tuas contra ipſos prout proterviam& contumaciam exi- gere videris eorundem: quod fi fatisfacere decseverint, pof pl enam& integram fatisfactionem ab hujufmodi exe communicationibus juxta Eccleſia formam abſolvas eoſ- dem,& diſpenſes cum eis ſuper irregularitate, ſi taliter ligati non abſtinuerint à divinis: Proviſo hactenus, quòd contra decimam hujuſmodi non ſolventes nullatenus ſi- ne ſpeciali mandato Apoftolicæ fedis invocetur bra- chium ſeculare. Quodq́; ad vaſa ſacra, paramenta, calices, ruces,& libros, aliad; bona mobilia ad cultum deputata daum, vel ad privilegia Eccleſiarum& monaſterio- rum, aliorumqʒ locorum Eccleſiaſticorum, ipſius occaſio- ne decimæ manus nullatenùs extendatur. al. Octobr. Pont. noſt. Anno 7. 25 DE REGULARIBUS ET TRANSEUN- tibus ad religionem. FITFTVLUYV8E VIP CAP. E G Religiof mendicantes fb excommunscationi pæna prohibentur convolare ad religionem non mendicantium, guocung, qguafito col re, guam ipfê fatto incurrunt tam recepti, guam recipientes, glide cung, licentia non obflante. Quid A de jam rectptus ſubdit. lartinus IV. Iam ambitioſæ cupiditatis religioſis, potiſſi- mè mendicantibus præcludere cupientes, ad alios ordines, præſertim monaſti iraa(catia tamen coloribus afferentibus ob fr aut arctioris obl etvant 1 Ciſtercienſis, Camald S, Vallis umbroſæ, Canoni- corum regularium ſancti Auguſtini, vel aliorum mo- re nitentibus, licentia ma à ſede Apoſtolica ſeu Leg Nuntiis ejuſdem ſedis ad transferendum fe de mendicantium ordinibus ad alios ordines, præſertim eà ra tione(ne veriſimile eſt, pro- ut facti evidentia docet) ut liberius degant, dignitates- gue& beneficia mona ftica confequi valeant,& ex cer- tiis aliis cauſis honeſtati non conſonis obtinentibus. Ac volentes etiam conſervationi ordinum mendicantium auctoritate Apoftolic ex certa fcientia te- tuentes, quod decætero nullus rel igiolus ordinum men- dicantium URED zue, cujuſc tùs, conditio l [& qual ea ie po beat virtute cujuſcunque licentiæ, etiam indi ilti Apoſtolici ſeu Pe tentiarii no- ſtri curam gerentis, vel aliaà aoa vis aucte nus, ctiam per iteras A po 8 vis tam Legatorum vel Nuntiorum fed quàm alis aué toritate maximeè de tran aliquit bus præſertim ordinum mendicantium pt juarum. ſoribus in genere vel in ſpecie ab otdinibus hujuſinodi mendicantium, ſub quacunque verborum forma appa- reant, admitti aut re cipi per aliquos. etiam fuperioris rdinis, fcu monafterii, aut loci monaftici» feu aliäsin Monachum vel in fratrem alicujus ex ordinibus mo- naſticis füpradistis vel aliis expreſlis(ordine Ca ſienſium duntaxat excepto) ſub pœna excommun tionis, quam tam recipientes quàm recept 1pio fi incurrunt. Et quam exnunc prout extunc contra queme s, fcien- ſcriptis. tià& auctoritate antefatis proferimus in his Et à nemine, nifi duntaxat à Rom. Fon) N locutionibus ai NL

TRANSIUN 365 in mortis articulo a) sxcommunicati hujufmod: pof- fint abfolutionis beneficium quomodolibet obtinere. Et nihilominùs ſecùs facta non teneant,& nullius exi- ftant efficaciæ vel momenti. Decernentes etiam& vo- lentes, quò fi quis hactenus virtute cujuſvis licentiæ feu mandati hujufmodi fuiffet-receptus ad aliquem mona- ſticum ordinem,& habitum conſuetum geſtari per Mo- nachos talis ordinis ſuſcepiſſet, ſive profeſſionem emiſe- rit, ſiye non, ſub dicta pœna teneatur in monaſterio, in quo receptus fuerit(etiamfi beneficia Eccleſiaſtica ſeu re- ctorias Eccleſiarum quarumvis obtineat)ſtare in ejus to- tali ordinatione,& in hujufmodi ordine monaftico al- tiſſimo deſervire. Si quis autem prætextu hujuſmodi li- centiæ vel fine habitu vel cum habitu vagando incede- tet, monitione præviå teneatur& debeat intra terminum XV. dierum à die monitionis hujifmodi computando- rum, ad cjus religionem vel ordinem, undecūm licentia vel fine licentia receflerat, remeare. Quod fi efficerev neglexerit, poft ipſum terminum̃ tanquam notorius apo- ſtata excommunicatus in omnibus& per omnia debeat per quemlibet reputari,& ab omnibus retractarit etiam- perinvocationem auxilii brachii fecularis, quoties fuerit opportunum. In futuris autem nullus ex ptofeſforibus alicujus ex ordinibus mendicantium hujuſmodi in ali- quem monaſticum ordinem(Carthuſienſium duntabat excepto) poſũit aut debeat per quemcunque recipi vel ad- mitti, virtute alicujus licentiæ vel indulti, abſque ſedis hujuſmodi licentia ſpeciali fub dictis pœænis,& nihilo- minùs fecùs facta non teneant ipſo jure. Hujuſmodi licen- tiis& indultis, necnon conſtitutionibus Apoſtolicis,& mendicantium ordinum prædictorum, etiamſi de illis ſpecialis& ex; i , ac de verboad verbum in noftris li- teris mentio habita foret,& aliis contrariis non obftanti- bus quibuſcunque. Nulli ergò omninò hominum liceat banc paginam noftræ declarationis, decreti, ſtatuti, pro- hibitionis,& voluntatisinfringere, velei aufu temerario comtaire. Si quis autem hoc attentare præſumpſerit, in- dignationem omnipotentis Dei,& bearorum Petri& Pauli Apoftolorum ejus fe noverit incurſurum. Datum Sebennis 4. Cai, Aug. Pont.noft, Anno 1. CAP. II. G Religioj fine fui fuperioris licentia ultra mare euntes fant ipfi fafloexcommunicati, nec sbs fant ad pradicationem vel divi norum celebrationem admittendi. Joannes XXII. D norum nuper relatio fide digna perduxit audi- tum, quòd nonnulli religionis geſtantes habitum, ſed à veritate religionis omninò vacui,& à modeſtia penitùs alieni, ad partes quandoque tranfimarinas fev transferant, in quibus pauci fideles refpeĉđtu infidelium commorantur. Et ut illi decipere facilius ſimplicium animos, ac ipſos& alios in errores præcipitare ſeu reti- nere valeant, ſub ovilla veſte, ac humilitatis habitu lu pinum animum occultantes, per doctrinas ſuas repro- bas& erroneas fidelium mentes, quantùm in eis eft, corrumpere fatagunt: In ipfis partibus periculum ni- mium ſpargere non omittunt, necnon& os fuam po- nentes in cæœlum, lihguå eorum falſidicà tranſeunte ſu- per terram, S. Rom. Ecclef. detrahere conftitutionibus, & alia multa à fide devia in ſuis ſermonibus& ſecre- tis collocutionibus evomere infanis aufibus non ve- rentur; ex quibus Deus offenditur, periculofa fufcitan. tur fcandala, paratur fimplicibus laqueus, ipfigue talium præſumptores de hæreſi vehementer arguunt ſe ſuſpe étos, Cos itaque tantis obviare periculis paternæ dili- gentiæ ſtudiis cupientes, univerſis& ſingulis religio fis cujuſcunque conditionis, religionis, ordinis vel ſta- — a Vide Conc. Trid. Sef. Iti. c. 3. de caſuum reſervatione. — De religioſis domibus. 366 tůs exiſtant: de fratrum noſtrorum confilio diſtrictiusau. ĉtoritate præfentium inhibemus, ne ipforum aliquis abf- que fuperioris ordinis fui licentia, fibi per ipfius literas patentes concefla, decztero ad partes fe transferat ante- dićtas. Superioribus ipfis nihilominùs injungentes, ne quibuſvis ſui ordinis fratribus(nifi duntaxat viris litera- tis, providis& expertis) hujufmodi licentiam impertiri præfùmant. Nosenim quofcungue præefumentes con- trarium quovis modo, excommunicationis ſubjacere- ſententiæ volumus ipſo facto. A qua nullus ab alios quàm à Rom. Pont. poffit(nifi duntaxat in mortis arti- culo) abſolutionis beneficium obtinere. Cæterùm uni- verſis Eccleſiæ Prælatis in virtute ſanctæ obedientiæ di- ſtrictè præcipiendo, præſentium tenore mandamus, quas tenus nullos religioſos ad partes ſe transferentes prædi- ctas: nifi per patentes fuperioris fui ordinisliteras, de li- centia ſpecialſi ſe illuc ttansferendi ſibi conceſſa, Prælatis eiſdem fecerint plenam fidem, in civitatibus ſuis& diœ- ceſibus ac Iocis& terris aliis ad prædicationis officium, vel divinorum celebrationem admittant: ſed ipſos potids velut apoſtatas capiant, feu capi faciant, eos carcetali cu- ſtodiæ(donec de dicta licentia ſpeciali modo prædicto ſi- bi conſtiterit) detinendo. Et nihilominũs ſi quos religio- fos approbare, quæ fedes A poft. reprobavit, vel qug aliàs funt fidei obvia, in fuis prædicationibus feu fecretis col- locutionibus dogmatizare perfenferint:ut tales(quibuſ- cunque ceſſantibus privilegiis) poſſint licitè capere,& carcerali cuſtodiæ, ficut fuos poflent fubditos, mancipare licentiam impertimur. Et infuper tenore prefentium mandamus eiſdem, ut de ptæmiſſis ſummariè, fimpliciter & de plano, ac ſine ſtrepitu judicii& figura, per fe vel a- lium feu alios fe ſolerter& fideliter ſtudeant informate: quoſque de prædictis, ſeu eorum aliquo receperint reos eſſe, juxta ſtatuta canonum in aliorum exemplum caſti. gare pœnis debitis non poſt ponant: Non obſtantibus exemptionibus,& aliis quibuſcunq; privilegiis,& literis Apoſtolicis eiſdemReligioſis, vel corum ordinibus ab ezm dem ſede conceſſis, vel in poſterum concedendis: etiamſi de illis plena& expreſſa mentio, ac de verbo ad verbum in præſentibus ſit habenda. Quæ quantùm ad prædicta velaliquod eorundem eifdem in nullo volumus fuffraga- ri. Nulli ergò&c. Datum Avenion. VI. Idůs Maji, Pont. noft, Anno 9,> % So DE RELIGIOSIS DOMIBUS. TLT ULVUS IX CAP. UN. G Licet Beguinaram flatus fit propter multas rationes per Cle- mentem V. reprobatus permittitur tamen mulieribus fide dignis gue nec ſunt culpabiles, nec ſuſpectæ, fùb habitu Begumarum vivere: nec funt tales per ordinarios moleftanda. Vide cap, 1. eod. tit, im Clement, Joannes XXIL ATIO reĝa non patitur, nt innocentes ad pa- ria cum nocentibus judicentur, Sanè felic. rec. Clemens Papa V. prædeceſſ. noſt. cùm de mulie- ribus, quæ Beguinæ vulgariter nuncupantur, nonnulla ei fuiſlent præcipuè de Alemaniæ partibus inſinuata finiftra,& præfertim quòd earum quadam de fumma Trinitate& divina eſſentia diſputarent,& prædica- rent, ac circa articulos fidei,& Ecclefia ftica facramenta opiniones catholicæ fidei conttarias introducetent,& multorum ſimplicium animas in diverſos errores in- ducerent: ex his& aliis frequenter de illis auditis ha- bens eas non indignã ratione ſuſpectas, in illas, quæ ſta- tum hujuſmodi noviter aſſumptum ſectarentur ulte- rius, aut quæ illum de novo aſſumerent, excommunica- tionis ſententiam promulgavit. Verùm quia in multis Q000 4

367 268 mundi partibus plurimæ ſunt vulgd Beguinæ vocatæ, ſegregatæ quandoque in paren- tum, aut fuis, interdum verò imaliis, aut conductis fibi communibus domibus. infimut habitantes, vitas-dedu cunt honeftas, Ecclefiasde r freguentant,dioæcefanis focorum,& parochial farum rectoribus reye- zenterobe diſputan tem; feu tetr uſurpant Pinionibu eſt aut fuĩt hactenus is ipſas diſſimiles l qug perpetuam for occafio præbeatur ad fcandalis p tur, pro provií nas hujufmodi nulieres k quz fimiliter octe n Ec fitatema ullo modòo fibi i z libet premiffis o- ; i ulla ſupet his cio contra eas, quæ ut nullis earum, iam devoverunt, mnis,& lapſum:& ne periculis, d fratruia noſt rorum conſilio declaramus& volumus non includi- isnihilominùs mjang entes- ut eas fub prætextu hujufmodi nullatenùs oleftari permittant. Ert ſi quid forſan ex hoc in bo- Bia aut juribus à quibuſcunque contra eas attentatum eſt hactenus, vel attentari contigerit infuturum, per illos Prædictos ordinarios auct. noft. in ftatum reduci debitum volumus: rora(f opus fuerit) auxilio brachii æ fes cularis.. Cæterùm ftatum Beguinarum hujufmodi; quas effe permittimus(mifide h} ta per fedem Apofto licam ali- ter ordinatum rit) nullatends ex præmiſſis intendi · mus approbare. Locorum autem ordinarios,& alios, ad quos prædicta ſpectabunt dinem debitam præ sadhibere, ne præmiſffarum ſequenies invia,& ipſarum actus temeratios imitando, Præmiſſis erroribus,& diſputationum& aa catienum temeritatibus fe i præſumpf erint, per ne poſtpo s que nomen habentes, quæ de illis, ex quibus præceſſerit, culpabiles ſe reddideſi Ies vel ſuſpectas eſſe, ſi ſtatum vełh do mutaverint, verè ſub prædict rnimusremaner cenſura:& taliter cogtra eas,„peri los. adı uos pertinue- rit, procedi volumus& ma ndamus, s anad ab errore de more revocatæ, non ultraà inf EN T gnoſcitur) de Locorum 19quo mo- dhat BUS; procuratienibus, NIF DE CENSI BUNS; ET dí ITU TAR 47 7 m. Salvat privilegia, c AVat T UrLERE indemmatatem pa? tňhibet contraveni Et locari debet é |; Gſore. eorum: famil. ſub ru- tionibus. E „Servus firvorum Der ad ;; ebat b E enho& ſubdolis o- tionis fpecie 1] tantibus lo quos ipſe paſcebat pabulo ver- Sanè licèt circa. mode- emmma ſect ſetilare iam in exigendis obfervandam à præ- decefloribus noftris Romanis Pontificibus falubria€s manaverint inſtituta, quia tamen(ſicut experięntia do- cet) nonnulli Ptælatorum, necnon diœceſis Nuntiorum, vel Legatorum Apoſtolicæ ſedis, de quibus nullam fa- ciunt mentionem expreſsd, ſio ſe reddiderunt& red- dunt in dictarum procurationum exactionibus Oneroa fos, ut oppreſſi ſubditi hujuſmodi oneta neque ant ſup- portare,& victum longi temporis brevis hora conſumat. Nos attendentes, quod parentes debent theſaurizare filiis, non delitiis faſtidioſis eorum ſubſtantiam abſor- bere: ac cupientes pro diverſitate conditionum viſitan- tium Prælatorum& Provinciarum, ac Eccleſiaſticarum etiam facultatum, certum modum ſufficientem viſitan- tibus,& ſupportabilem viſitatis in præmiſſis fore deca- tero: obfervandum.:. de. fratrunr noftrorum confilio præſentis conſtitutionis edicto ſtatuimus, quòod ùm in Franciæ, Navarræ, Majoricarum 15 provinciis,& partibus adjacentibus,& in vicin Silem, necnon in Delphinatu, Burgundiæ, Sabaudiæ provin- c Forcalquerii Comitatibus, Archiepifcopi& Epi- ſcopi„ ac alii Prælati& perſonæ Eccleſiaſticæ, quibus id de jure vel conſuetudine competi t fuosfabditos per- ſonaliter viſitabunt: lidem Archiepiſcopi à ſuis, vel Sufftaganeorum ſuorum cathedralibus FRAND proa curatione unius diei; ſive in victualibus, ſive à volenti büs in peehaias ultra trecentorum: à monaſteriis verd & a clefiis, velp el ig, atibus ſecularibus velr ribus, habentibus collegium vel conventum de cim vel plurium perſonatut n s- ultra ducentorum aç cumm pervigilem& ſolicitu- ¶narum colle quinquaginta, Ab habentibus verò paucarur um-feu conventum,& uoa al cleſiis, prĩioratibus& locis, ultra ducentorum. verò ab Eccleſiis cathedralibus ultra ducentorum. monaſteriis verò& Eccleſii cprioratibus ſecu- laribus vel regularibus, ha zium vel con- ventum duo: ultra due centorum o verò pauca- rum perſona& qui- buſvis aliis Eccleſlis, pri ta ducento- rum, Epifcopi verò bus, ultra ducentorum. A monaſteriis E aliis ac prioratibus ſecular ium ha- bentibus duodecim vel ultra centum& quadraginta ſona- um collegium paucioram;& cleſiis, prioratibus&tllocis, ul Abba- tes quoque tibuscol- legtum duodecim vel p4 iri Abaliis quoq; it prioratibus& locis q quoque, ultra xxxv. Ar ronen, a t pra fari 3 us vel t A ibus verò pe diaconi tra VOT. Tue- Valore cis, ultra Ex) xxx. Turonen. modo. In Alem „Polon non reci Hi valorem, ogue, Angita „Daci & partibi əpi, alii quoc ITA, án AMIG potest guandəgue ab Eecleſia invocari.| f ut prem viſitabunt, iidem Archiepiſcopi& Epiſcopi ciami máte

369 mates exiſtant, à ſuis, vel Su ffragancorum fuorum Eccle- fiis cathedralibus,& perfonis şatunr pro procurationeo unius diei, ſive in victualibus, ſive à volentibus in pecu- nia, ultra trecentunr& viginti. A monaſteriis verò& aliis Eccleſiis, prioratibus, ſecularibus vel regularibus, Habentibus collegium duodecim vel plutium perſona- rijm, ultra CC.& LX. ab aliis verò monaſteriis Eccleſiis, ſeu prioratibus minus collegium habentiðus, aliis quo: que Eccleſiis, Prioratibus& locis, ultra ducentorum& viginti; Epiſcopi etiam à cathedralibus Eccleſiis, ultra ducentorum& viginti. A monaſteriis verò& aliis Ec eleſtis& prioratibus, ſeculatibus vel regularibus, haben- tibus collegium duodecim vel plurium perfonarum, ul- tra C.& LXXX. Ab habentibus verò collegium minus,& quibuslibet aliis Eccleſiis& prioratibus atque locis, ultra centum& quinquaginta, Abbates infuper àmonafte- riis, prioratibus; feu Ecclefiis hᷣabentibus collegium: XII. velplarium perſonarum, ultra centum. Ab habentibus verò minus collegium, ac Ecclefiis, prioratibus,&aliis locisquibuslibet, ultra LXXX. Archidiaconi verð, ultra quinquaginta. Archipresbyteri etiam, ultra decem Turonen. argenti valorem recipere non præſumant. Si verd iidem Archiepiſcopi, Epiſcopi,& Prælati, ac perſo- ne Ecclefiafticz ex privilegio Apoſtolico per alios viſita- re,& procurationes recipere valeant in pecunia nume- rata, dicti Archiepiſcopi etiamſi primates exiſtant, ab kujuſmodi Eccleſiis, monaſteriis, prioratibus, atque lo- 8, ultra cemum. Epiſcopi, ultra octoginta. Abbates ultra LX. Archidiaconi, ultra XXX. Turon. argenti valo rem pro procuratione qualibet unius diei recipere non ptæſumant. In Caſtellæ quoque, Legionis, Aragoniæ, & Portugalliæ regnis& dominiis terris& provinciis Re- gum Caſtellæ, Aragoniæ,& Portugalliæ,& partibus ad- ſacentibus etiam vicinis eiſdem, excepto Sardiniæ& Corſicæ regno, Archiepiſcopi, Epiſcopi,& Prælati, ac derſonæ Eccleſiaſtica, cùm ſut præmittitur) perſonaliter Viſitabunt, iidem Archiepiſcopi à ſuis& 3uffraganeorum ſuorum Eccleſiis cathedralibus, pro procuratione unius diei; ſive in victualibus, ſive à yolentibus in pecunia, ul- tta centum& quadraginta: à monaſteriis verò& Ec- cleſiis aliis, ac prigraribus ſecularibus velregularibus, habentibus collegium düodecim vel plurium. perfona- rum, ultra centum& viginti- Ab habentibus verò mi- nus collegium, aliiſque Eccleſiis, prioratibus atque lo- eĩs, ultra centum: Epiſcopi etiam à cathedralibus Eccle- ſiis, ultra centum: à monaſteriis verò& prioratibus ſe- cularibus vel regularibus, habentibi s collegium duo- decim vel pluriumperſonaramultra LXXX. Ab! Habenti- bus verò minus colle ccleſiis, prioratibus & locis, ultra LX. Abbates etiam à monaſteriis vel ptiora tibus habentibus col legium XII. vel plurium perſonarun ultra quinquaginta. Ab habentibus minus collegium, & quibusliber aliis Eccleſiis prioratibus& locis, ultra XL. Archidiaconi verò, ultra vigintiquinque. Archi⸗ presbyteri verò;ultra quinque Turonen. argenti valorem ꝛecipere non attentent. Si verò proximè nominati Archi- epiſcopi, Epiſcopi,& Prælati, a perſonæ Eecleſiaſti- og, cx privilégio Apoſtolico, per alios vifitare& procu rationes recipere poffint i in pecunia numerata: lidem Archiepiſcopi, ab eiſdem ſuis& Suffraganeorum ſuorum Eccleſiis ultra LXXX. A monaſteriis verò& Eccleſiisali is ac prioratibus ſecularibus vel regularibus, habenti- bus collegium duodecim vel plurium perſonatum, ul. tra LX. Ab] habentibus verò minus co!’olleginm,& quibuf. libet aliis Ecclefiis, prioratibus-five locis, ultra quin quaginta. Epifcopi eti„monaſte- Misprioratibns s live locis, uitra verò, ab eo- rum monaſteriis, prioratibu leſiis ſive locis, ultra XXX. Archidiaconi vero, ultra xXX. Turon. argenti valo- rem tecipere non attentent. In Apuliæ verò, Calabriæ, tetta Laboris, Siciliæ, Lombardiæ, Tuſciæ, Sardiniæ, Cor- 370 ſicæ,& cæteris aliis Italiæ partibus, necnon Sclavoniæz, Achaiæ, Cypri,& cæteris regnis, inſuliſcue& aliis provin- ciis& partibus omnibus ultramarinis,& etiain tranf marinis, Patriarchæ, Archiepifcepi, Epifcopi ac Prælatĩ alii& perſonæ Eccleſiaſticæ conſiſtentes, chm(ut præmit- titur} perfonaliter viſitabunt: Iidem Patriarchæ& Ar- chie piſcopi à His vel Suffraganeorum ſuorum Eceleſiis cathedra libus pro procuratione unius diei, ſive in victua- libus, ſive à Volentibus in pecuni⸗ A mona- ſteriis vero& Eccleſiis aliis, ac ptiorati laribus vel regularibus, habentibus collegium XII. vel plurium perſonarum, ultra quinquaginta. Ab habentibus verò minus collegium,& quibuslibet aliis Ecc leſiis, priora- tibusatque locis, ultra quadraginta. Epifcopietiam à cathedralibus Eecleſiis, ultra quinquaginta: à monaſte- riis verò, aliisque Eccleſiis,& prioratibus ſecularibus vel regularibus, habentibus collegium duodecim vel plu- rium ultra quadraginta. Ab habentibus verò minus collegium,& Ecclefiis aliis, feu prioratibus vel locis q quibuslibet, ultra triginta. Abbates verò à fuis monafteriis- vel prioratibus, fimile collegium vel majus habentibus, ultra viginti- Ab habentibus vero minus collegium,& quibuslibet aliis Eccleſiis, prioraribus at= que locis, ultra ſedecim: Archidiaconi ultra decem Tu- ronen. argenti valorem non audeant recipere quoquo modo. Siverò Prælati, Patriarchæ; Archiepiſcopi, Epi- ſcopi,& perſonæ Eccleſiaſticæ protimè nominati, ex pri- vilegio per alios viſitare,& procutationes re- cipere valeant in pecunia numerata: dicti Patriarchæ ſeu Archiepifcopi ab eiſdem ſuis vel Suffraganeorum ſuo- rum Ecclefiis cathedralibus, ultra quadragint ta. Amos nafteriis quoque& Ecclefiis aliis, ac prioratibus, ſecula- ribus vel regularibus, habe Nabus collegium duodecim vel plurium perſonarum, ultra triginta. Ab habenti» bus verò minus col llegium,& Eccleſiis aliis, prioratibus, ſive locis,& ſubditis quibuſcunque, ultra viginti octo.-- piſcopi quoque ⁊ ſuis cathedralibus,& quibuslibet aliis Eccleſiis; monaſtetiis; prioratibus atque locis, ginti. Abbates-etiam ultra decem, necnon Atchididcoo- ni ultra quinque Turonen. argenti valorem recipere non prs ſumant. Ita, quòd penſæ ſeu ſumptus univerſi, ſeu taxatio pecuniaria hujuſmodi procurationis totius dici, videlicet in pecunia, vel victualibus& neceſſariis aliis- prædictam ſummam yel valorem non exe- cedat: nec ultra dictas ſummas vel taxationes ſeu valores earum prætextu cujuſvis vel a lias, vel ab‘ iphis Prælatis vel. familiaribus earundem quic- quam exigere vel recipere ticeat-et Jl quando ex conventione vel conſuetudine S foL vere conſueverint, quòd propter 1. non pl ſol vant. Iiud quoque a rodde Archidiaconis fupériùs dixi= Des- mus ordinandum, locunr habere volumus etiam in De- canis, Præpofitis,aliifgue perfonis Ec cleſiaſticisſuperiùs non expreſſis, quibus viſitationis officium& procura- receptio ex privilegio fedis Apoftolicæ, v= dejus > feu confuetudine competere dignofcuntur: Dera=- 155 ruralibus duntaxat-excep qui in aliq uibus regiga nibus Archipresbyteri nominan 3 rece ptione aip inodi Po» iid quod-fi fuprà fta- tutum eſt de aliis Arcl nipresbyteris; volumus obſerva⸗ ri. Noſtræ tamen intentionis exiſtit, quòd ſi ex con- mean vel conſuetudine; tam Eccleſiæ cathedra les, qua m collegiatæ,& aliæ qualibet i eculares, ac etiam mo- naſteria; pfioratus conventuales,& loca alia quævis Eecleſiaſtica, catumdue Capitula, collegia fewconventus, Rectores eriam& pérlongs; 1 Jaibufvisí füis S tantibus(ut præfertur) min debeant vel conſueve- rint quànt per nos ipea eſt ſtatutum, ad ſolvendum ultraconventionem vel conſuetudinem hujuſmodi nul- atends adſtringantur, ſed ſuper his eitca eos conſue tu- do& conventio hujuſmodi obſerventur. Hujuſmodi O0000 f hr cires quos

—— 37¹ Extravag. Com m. Lib. III. Tit. XI. 37² etiam moderationes& taxationes ad quosli- bet, qui prætextu cujuſvis conſuetudini five locis aliis Eccleſiaſticis gratis recipiantur ad pabu. lum charitatis, extendimus B etiam prorogamus: pro- viſo nihilominùs, quòd in locis qui ibuslibet, ſecundum quod major vel minor rerum copia fuerit in eiſdem, nec- non juxta majorem vel minotem petſonarum& eve- ctionum numerum hujuſmodi viſitantium, expenſarum majorum vei minorum debita moderatio teneatur: ita tamen, quòd majore penſæ non excedant ſummam ſuperiùs limitatam. Iuſuper Pee omnibus Ar- chiepiſcopis, Primatibus i minatis vifitantibus, ne ultra conven tudinem hujufmodi circa perfonas,& doca ı nec ultra moderationes& taxationes prædi quam pra ſumant recipete, diſttictiùs nihilominùs inhi- bemus. volentes etiam conſtitutionem præfentem po- næ adjectione juvari, ſtatuimus, quòd ſi dicti viſitantes per ſe, vel(ſi ex privilegio eis competat) per alios viſita tionis officium exercuerint,& procurationes receperint (ut præfertur/ ipſi, vel familiates eorum ultra taxationes Prædictas, aliquid ſcienter exegerint vel rece perint eti- amà volente, duplum ejus, quod ipfi iidem P rala i,vel eis ſcientibus aut ratum habentibus corum familia ta- liter exegerint vel receperint, intra duos menfes poft receptionem feu fcient Ecciefiis, mona- feriis,& aliis lo receperint, reftituerev teneantur.$i verò dictis Pr rælatis pera lios viſitantibus, hi, qui pro eis viſitationis officium exercebunt, per fe vel alios uitra moderationes ſeu taxationes prædictas quicquam exege erint, ſeu receperint etiam à volentibus, duplum ejus, quod ultra receperint, Ecclefiis& mona- fteriis vel locisaliis, à quibus id receptum fuerit, intra præfatum terminum reftituere teneantur. Alioquin cx- tunc dicti Prælati, qui uitra moderationes& taxatio- nes pradict as, feu conventione m yel KOP ATHA inem hu- rata Ü dupl um ipſum tem- , as, quic- juſmodi receperint in pect ınia nun eiſdem Eccleſiis, monaſter ive locis ultra pus reſtituere differentes, ingreſſt efiæ fibi novæ tintinterdiĝum,} è pro di&tis Prælatis vifitationem hujufmodi(ut præmittitur) exercentes, ab officio& be. neficio noverint ſe ſuſpenſos, quoufque gravatis Eccle- ſiis, monaſteriis, ſive locis de hujuſmodi duplo plena- riam ſatisfactionem impendant. Adjicientes conſtitu tioni præſenti, quò d fi quis de familia Prælati p liter viftantis, aliquid ultra moderationes& ta nes præfatas per fe vel alios Prælato ignorante, necra- tum habente receperit ab Ecelefiis, monafteriis& locis al:is vifitatis, duplum ejus, quod pra receperit, de fuo proprio intra duos menfes hujufmodi Eecleſiis, monaſteriis,& I50ssallis, à qu ahi Maea tit, reddere teneatur: Alioquin extunc rec ipiens, fi ricùs fuerit, tamdiu ab officio& benef ſuſpenſus: Si verò Laicus, tamdiuir bi noverit interdictum,& à comn ipſo facto noverit ſe ſuſpenſi eorumque Capitulis, Collegiis, vel Conventibus, Recto- ribus, ſeu perſonis moderatiyum, ſeu charitativum ſubſi- dium exhiberi, non poſſint à ſingulis Eccleſiis, monaſte- riis, five locis pro fubfidio hujufmodi ultrà petere, vel ree ci pereſetiam à volentibus) niſi quantùm aſcenderent ſin- gulæ procurationes in pactum per nos ſuperiùs modera- tum, quas iidem Prælati poffent recipere, quando ex privileg io per alium viſitarent. ag: Tutoneniës predi- ctos tales fore intel! pa us, quòd XII. ipforum valeant unum florenum ayri boni, puri,& legalis ponderis, ac cu- nii Florentini. Per conffitutionhem autem hujuſmodi nolumus, quòd prædicti Prælati, vel alii, quibus viſita- tionis offcium& procurationum receptio ex privilegio ſedis Apoſtolicæ, vel aliàs de conſuetu competere dignoſcuntur, jus viſitandi, recipiendi, fibi valeant vendicare. Nec perco nem eandem aliis conſtitutionibus ſuper præmiſſis, per prædeceſſores 1 pot dudum editis, quoad alia conten- ta in eis, aliquatenus derogetur. Inſuper Abbates Ci- ſtercien. ordinis ſua monaſteria vifitantes, fub præfata conftitutione noftra nolumus com prehen adi, cùm fuper ikso aliam conſtitutionem noſtram duxerimus ſpecia- liter providendum. Nulli ergò omninò hominum li- ceat hanc paginam noſtrarum conſtitutionis, intentionis, inhibitionis, adjectionis,& Præcepti ac voluntatis infrin- gere, vel eiaufu temerario contraire. Siquisautem hoc attentate præſumpſerit, omnipotentis Dei, ac beatorum Petri& Pauli Apoftolorum ejus fe no- verit incurſutum. Datum Avenion. XV. Calend. Januarii, Pontificatůs verò noftri Anno z, 25 ne DE CELEBRATIONE MISSARUM: TFI VEVE XL A CAP. UN. Q Narratis perturbationibus idia gua Penri praefertim þer haereticos inferuntur, ordinat Roma 0 Mufa celebramur> ¿h qui ibis devotins oratur, certe preces exa l preſſa ad Deum eſfundantur. Et ut Chriſtiani ad 1d ſint promptio- res, vaginti dies indulgentiarum cunélis hoc facientibus elargitur. quod ſiab hoc tit. D) Japra de vita& Honeſt. Ad verte poruilſſet locari extravagans, Dobla, Cler. ut ibi trafatum et, oannes XXII. ISCIPULORUM Chrifti a gefta nos inftruunt, ut in pelago hujus mundi procellâå furgentevs ad divinum confugium recurrere debeamus. Ili quidem commotione m deò grandi factà, ut flu- ctus in quam naviculam JESUM fequentes intraverant, opèiirent, Chriftum dormientem vocibus excitârunt ſup plicibus»& adversùs ingruentes tempef impe- tusab eo falutis præfidium poſtulärunt. Cùm itaque catholicam Ecclefiam, qug cor ationem 6 fide- qae modi gravatis Ecclefiis, 1 rit cum effectu a Null ECE- ones& ta fi um re- miMonem, liberalitate, vel gratiå valiturå. Cæterùm mo derationes& taxationes hujufmodi in illis locis weu| Í | f f | I f mus obſervati, inquibus id fieri poterit ſecundum Ec cleſiæ, mona terii vel oeral kas il Inaliis au- tem tantam præcipimus modeſtiam ad ibe i, quòd per hæc, quæ ad exoncrationem locorum Eccleſiarum ſtat 1€ d im providin us, non dol leant& ravari, nar &i Prælati exigendi ampliùs quam ipſi ſubd n-| er hoc di-| i poſ- fint, indultam ſlibi exiſtin ent poteſtatem. Præmiſſi squo- que adjiciendo ſtamimus, dicti Frælati, vel aliq lis corūdem ex A poftolica indi Ugentia, vei conſuetudine, ſeu de jure, petant ſibi ab Eceleſils, monaſteriis,& locis aliis, lium comprehendit, videamus(quod dolentes referi- mus) pacisæmuli, zizaniorumdue fatoris malitiâ procu- rante, difcordiarum f sconcitatam, earumque flu- ctus adeò€e le y4 quoc quafi operant ipfam totam: hæ- reticos inſuper Eccleſiam ipfam cernamus,& ſchiſmati- cos impugnare ferociter, ac ut inconſutilem Domini tu- nicam ſcindant, multipliciter laborare: Cum fratribus noſtris deliberatione prahabitä diligenti, expediens, (imò neceſſarium potius) æſtimamus, ut ad illum, q jui ad dexteram Patris refidet in excelfis, qui caput eſt cong ionis ejut d em, cuigue poteftas omnis, ta-s in cœ le, quàm in terta noſcitut tradita, eique venti& maria obſecundant c, levemus cum manibus corda no- a Luet. b Dide Jurrecrem. in fumma de Ecclef.1, cap. t c Luc, b. ftra, r T, i A ONtun

—— N SSARUIG — De ra iquiis,& veneratione ſanctorum. 374 noſtra, ipſumque devotis pulſantes preci bus, apud eum ſedulis orationibus inſiſtamus, ut inſurgentes præa miſſæ fremitus tempeſtatis, quæ quaſi univerſorum Chriſtico- larum regna concutit, fubditos contra dominos violato fædereerigit, hæreticis& Schifmaticis ac rebellibus Ec- cleſiæ Dei, inſurgendi contra ipſam, ejuſq;ue jura uſur- pandi, inſanià damnabili auſum pandit: flatus ceſſate=, fluctusque prædictos quieſcere fuå faciat omnipotenti virtute: Cordaqᷓue hæreticorum, Schiſmaticorum, alio- rumque rebellium ad Dei Eccleſiæ unitatem ac devotio- nem inclinet& habilitet, vel forſan, cum premiis perti- naciter intendant perſiſtere, ipſorum elidat ſuperbiam, eorumque obſtinatam malitiam ſuæ virtute dexteræ con- terat& proſternat. Corda quoque ſubditorum ad eo- rum ſuperiores,& eorum ſuperiorum convertat ad fub- ditos, ipſosque diſſidentes in concordiæ unitate conci- liet& confirmet: ſicq;ʒ det ĩpſis ſuperioribus præſidere, quòd ſic regnent, ut dirigantur, eotumque regimen cedat ſubditis ad ſalutem perpetuam, quietem& pacem: no- bifģuc ipfe, cujus providentia in fui difpofitione non fal- litur, modos& vias aperiat, per guos hoc, quod in votis gerimus, efficaciter promovere pofimus. Et quia in Miſſarum ſolenniis ad Deum conſueverunt preces effun- di devotiùs, de eorundem frat. con. ordinamus, quòd in fingulis Miffarum celebrationibus pott di&um'à cele- brante Pater nofter, refponfioneģue fecutå, antequam in Miffa ulterius procedatur, illud Canticum, Lætatus a ſum in iis quæ dicta ſunt mibi, totam, cum Gloria Patri, à Religioſis, Clericis& aliis literatis præſentib. cum devo- tione dicentur b, Et primò dicantur Kyrie eleifon,Chrifte eleifon. Kyrie eleifon, Pater nofter. Et poſt iſti verſi culi ſubſequantur, Domine ſalvos fac Reges. Et exaudi nos in die, quã invocaverimus te. Salvum fac populum tuum Domine,& benedic hæreditati tuæ. Et Rege cos, & extolle illos uſque in æternum. Fiat pax in virtute tus,& abundantia in turribus tuis. Domine exaudi o- rationem meam,& clamor meus ad te veniate Dominus vobiſcum, Et eum fpiritu tuo. Collecta. Peiz tug, quefumus Domine, preces placatus ad- mitte, ut deſtructis adverſitatibus& erroribus univer- ſis, ſecutã tibi ſerviat libertate. Per Dominum noſtrum. peee noftrorum quæſumus Domine elide fuper- biam: corum contumaciam dexterg tuæ virtute pro- fterne. Per Chriftum Dominum noftrum. Amen, Bene- dicat celebrans conſequenter. Nos autem Chriſti fide- les ad exequendum ſupradicta promptiũùs donis volentes ſpiritualibus animare, omnibus verè pœnitentibus,& confeſſis, tam his celebrantibus, quam ipſis aſſiſtentibus obfervantibus fupradiéta, quàm aliis preces tune devo- tas Deo fundentibus, pro præmiſſis diebus,& Miſſis ſin- gulis, quibus hæc fecerint, XX. dies de omni potentis Dei miſericordia,& beatorum Petri& Pauli Apoftolorum ejus auctoritate confiſi, de injunctis ſibi pœnitentiis rela- xamus. Nulli ergò,&c. Datum XlI. Cal. Julii. Anno 12. 5= x DE RELIQUIISET VENERATIONE Santorum. TITULUS XIL CAR L g Qui conecptionem immaculata virginis devotè celebrabunt, in eodem feſto,& ejus octa vis officio intererunt, rales tribliuntur in. dulgentie, quales conſequuntur Chriſts fideles sn corporis Chrifli Jor lennitate. Sixtus IV. Um præexcelfa meritorum infignia, quibus Re. gina cœlorum virgo Dei genitrix gloriofa ſedib. prælata athereis, ſideribus quaſi ftella matu- ——— a Pfalz, bo In alii legitur, dicant. tem Pii V. Pon, tum confirmatur O approbatur, tina prærutilans, devotæ conſiderationis indagine per- ſcrutamur,& intra pectoris arcana revolvimus, quòd ipſa utpote via miſericordiæ, mater gratiæ& pietatis, ami- ca humani generis confolatrixs pro falute fidelium, què delictorum onere gravantur, ſedula oratrix,& pervi- gil ad Regem, quem genuis, intercedit: Dignum(quim potiùs debitum) teputamus univerſos Chriſti fideles, ut omnipotenti Deo,(cujus providentia ejuſdem virginis humilitatem ab æterno reſpiciens, pro reconcilianda ſuo auctori humana natura, lapſu primi hominis æternæ morti obnoxia, eam ſui unigeniti habitaculum Sancti | Spiritůs præparatione conſtituit: ex qua carnem noſtræ mortalitatis pro redemptione populi ſui aſſumeret,& immaculata virgo nihilominùs poft partum remaneret} de ipfiusimmaculatæ virginis mira conceptione gratias & landes referant,& inftituta proptereà in Dei Ecclefia Miſſas,& alia divina officia dicant,& illis interſint: in- dulgentiis& peccatorum remiffionibus invitare, ut€x- inde fiant ejufdem virginis meritis,& interceſſione divi- næ gratiæ aptiores. Haàc igitur conſideratione inducti, ejufdem omnipotentis Dei ac beatorum Petri& Pauli A- poſtolorum ejus auctoritate confiſi, auctoritate Apoſto- licà hac in perpetuum valiturä conſtitutione ſtatuimus & ordinamus, quòd omnes& ſinguli Chriſti fideles u- triufque fexůs, qui Mifam& officium conceptionis€- jufdem virginis gloriofæ, juxta piam, devotam,& lan- dabilem ordinationem dilecti filii magiſtri Leonardi de Nogarolis Clerici Veronenſis Notarii noſtri,& quæ deſu- per à nobis emanavit Miffæ& officii hujufmodi inftitu- tionem, in die feftivitatis conceptionis ejufdem virginis Marig,& per octa vas ejus devotè celebraverint,& dixe- rint, aut illis horis canonicis interfuetint, quoties id fe- cerint, eandem prorsds indulgentiam,& peccatorum re- miſſionem conſequantur, quam juxta felicis recordatio- nisUrbani a IV. in Concilio viennenſi approbatæ b, ac Martiniv.& aliorumkoman. Pontiſicum, prædece ſſorum noſtr. conſtitutiones, conſequuntut illi, qui Miſſam& ho- ras canonicas in fefto corporis& fanguinis Domini no- ſtri Jeſu Chriſti à primis veſperis,& per illius octavas juxta Romanæ Eccleſiæ conſtitutionem celebrant, dicunt, aut Miffæ oficio& horis hujuſmodi interſunt: præſenti- bus perpetuis temporibus valituris. Datum Romæ apud ſanctum petrum anno incarnationis Pominicæ, M. CCCC LXVI. 3. Cal. Martii, Pont. noſt. Anno 6. CAP IL G Excommunicatienem iph failo incurrunt praedicatores aferema tes divam virginem in peccato mortali fuiſſe conceptam.: qui elia am dicunt, quod feflum Conceptionis ejus celebrantes graviter pece cant. Ei vult prejentem conſtitutionem in locis populis publi- cari. Idem m eadem materia. Rave e nimis gerimus,& moleſtum, cùm ſiniſtra nobis de quibuſdam Eecleſiaſticis perſonis referun- tur. Sed in eorum qui ad evangelizandum verbum Det funt deputati, exeeffibus prædic: s, eögra- licando commi vius provocamur, quò illi pericutofiùs rem nent incor- ređi: Cùm facilè deleri negueant, qui multorum cot- dibus fc publicè prædicando difufiùs& dammabiliùs imprimuntur errores. Sanè cùm S. Rom. Eecleſ de inte- meratæ ſemperque virginis Mariæ conceptione publicè feſtum ſoleñiter celebret,& ſpeciale ac propriũ ſuger hoc — a Hanc conſtitutionem Urbant habes inſertam in CIums I dò re- liqutis& venerat ione ſancteram. bA approbatam. c Ui- de Cone. Tred. ENS. creto de peccato orig.§ ult.& extravag mav. incip. ſuper ſpeculam Domini. ubi hoc ſcatus-

officium ordinaverit: nonnulli(ut accepin nus) diverſo- rum ordinum prædicatores in ſuis ſermonibus ad popu- lum publicè per diverſas civitates& terras affitmare ha- ctenus non erubuerunt,& quotidie prædicare non cef- ſant, omnes illos, qüi tenentaut afferant cande glorio- fam& immaculatam Dei genitricem abfque originalis peccati ma acula fuiffe conceptam, mortaliter peccare, vel eſſe hæreticos: ejuſdem immaculatæ conceptionis offi- cium celebrantes, audientesque ſermones illorum, qui eam fine hujufmodi macula conceptam eſſe affirmant, peccare graviter. Sed& penati prædicationibus non contenti, contectos ſuper his ſuis aſſertionibus libros in publicum ediderunt: ex quorùmaffertionibus& prædi- catiohibus non levia{candala in mentibus fidelium exor- ta(unt,& majora mi itò exoriri forn indies.Nos igitur hujufmodi temerariisaufibus,ac perverfis aſſertio- nibus ac ſcandalis, quæ exinde in Dei E a exoriri poſ- ſunt(quamũm nobis ex alto conceditur) obviare volen- tes, motu proprió, non ad alic nobis fuper hoc obla- tæ petitionis infantiam, fed de noftra mera deliberatio- ,& certa fcientia, hujufmodi affertiones predicatorum Extravag. Commun. Lib. II. Tit. XIII. eorundem,& aliorum quorumlibet, qui affirmare præ- ſumerent, eos, qui crederent aut tenerent, candem Dei genetricem ab orig inalis peocati macula in faa c ptione præferv atam fuiffe, proptereà be po! lutos fore, vel mortaliter pece officium conceptionis ce 5 nesandientes;alicujus peccati reatum incu falſas& erroneas,& à veritate penitus alienas, editosqͥue deſuper libros id continentes, quoad hoc au- ctoritate Apoſtol icà tenore praſentium reprobamus& damnamus. Ac motu, ſcientia à,& auctoritate pradictis ſtatuimus,& ordinamus, quòd prædicatores verbi Dei,& quicunque alii, cujuſcunque ſtatůs, gradũs, aut ordinis ac conditionis fuerint, qui decætero auſu temerario præ ſumpſerint in ecrun fermonibas ad p pulum, feu i quomodo olibet affirmare, huiuſmodi ſic per nos improba tas& damnatas aſſe miones veras eſſe, aut dictos libros pro veris legere, tenere, vel habere, poftquam de pig- ſentibus ſcientiam habuerint, excommunicationis ſen- tentiam co ipfo incurrant; à qua ab alio, quàm à Rom. Pontifice( nifiin mortis articulo) nequeant abfolutionis beneficium obtinere, Item motu, Ícientiâ,& auctorita- te ſimilibus, ſimili pœnæ ac cenſuræ ſubjicientes eos, qui aufi fuerint aflerere, contrariam opinionem tenentes; videlicet gloriofam virginem Mariam cum originali pec cato faifle conceptam, hærefis crimen vel peccatumin- į cutrere mortale: cùm nondum fit à Rom Eclef,& Apo- ſtolica fede deciſum. Non obſtantibus conſtitutionibus & ordinationibus Apoſtolicis contrariis qui buſc unque, quibus com muniter vel diviſim à ſede Apoſtolica in- dultum exiſtat, quòd interdici, ſuſpendi, vel excommu- nicari non poffint per literas Apoftolicas, non facientes plenam ac exprelam, ac de verbo ad verbum- indul. to hujufmodi mentionem. Et ne de præmiſſis aliquan- do valeant ignorantiam ållegare, volumus, quòd lo-| corum ordinarii requiſiti præſentes literas in Ecclefiis conſiſtentibus in eorum civitatibus,& ſuarum dicœce ſum,& locis infignibus, dum major ibi multitudo po- puli ad divina convenerit, fermonibus ad pop ım man j dent,& faciant publicari. Prætereà, quia difficile foret| | Cere, E ee přæíentes literas ad fingula loca, in quibns expediens PINIS LIB H= >, Ee] Fuerit defette, etiam volumus,& dictà auctoritate de- cernimus, quòd earundem literarum transſumptio a, manu publici Notarii confecto,& authentico alicujus Prælati Eccleſiaſtici ſigillo munito, ubique ſtetur, ptout ſtaretur eiſdem originalibus literis, ſi forent exhibitæ vel oſtenſæ. Nulli ergò omninò hominum liceat hanc pa- ginam noſttæ reprobationis, damnationis, ſtatuti, ordina- tionis voluntatis,& decreti infringete, vel ei auſu teme- ntraire. Siquis autem hoc attentare pra ſum- gnationem omnipotentis Dei,& beatorum Fe- auli Apoftolorum fe noveritincurfurum. Datum Rom.apud 51 etrum,anno incarnationis Dominica 1483. prid. Non. Sept, Pont. noft. Anno 33. Ka n=e DE IMMUNITATE ECCLESIARUM. TITULUS AIL CAP. UN: E Decretalis, Clericis Laicos. eod tit, lib.b. habet locum tantum quoad Laicos tallias à(lericis exsgentes,& dantes ilu auxilium, 6 j inde Lateran. CE generale Concilig non quoad fè recipit d diligenter obſervari. Benedictus XI. Uod å olim per felic.record.Bonifacium Papam VIII, præd.noft.contra Laicos, exigentes five re- cipientes à Clericis& Ecclefiafticis perfonis tal- oecimam vel aliam quotam feu quantitatem alie juam de proventibus sbonorum fuorum, aut Ecclefarum: necnon adv crsùs folventes, aut promittentes, velconfen- tientes ſe ſoluturos pœnis adjectis ſtatutum eſt, quantùm ad po nas ipſas ex cauſa de conſilio fratrum noſtrorum reſtringimus ad exigentes tantummodò,& ad exigendum dantes auxilium, confili um vel favorem;: non autem lventibus aut recipientibus à s vendicet fibi locum. Caterùm m Prælati,&alii Clerici Laa a in koimodrinbvAgn ionibus fọ- lum caſum neceſſitatis, au is, ubi Lai- corum ad id non ſuppetant f l vidå nofcitur excepiſſe:& deinde generale ſtatuiſſe Con- cilium, propter quorundam imprudentiam, etiam in hoc cali Rom. Pont.(cujus interet communibus prosiidi utilitatibus) primitùs confit ulendum. Attentè igitur cae veant, ne prædictorum Conciliorum tranfgreljores exie ſtant, aliquid in cafu prædićto,& multo magis fi cafus i- pfe non fit fitquoquo modo vel titulo inconfulto Rom. Pont. occafione fubventionum dictarum comcedendo Lai- cis, vel etiam promittendo: Alioquin tan num,& tam ſolenniumConciliorum temerarii tranſgreſ- fores, quas proculdubiò( Deo propitio) idem infliget Pontifex, graviffimas pæœnas poterunt meritò formida- re. Nulli ergò omninò hominum,&c. Aftoralis cura ſolicitudinis ſuper cunctas populi Chri- ſtiani nationes, invigilare remedlis ſubjectorum, eo- rundem periculis obviare, ac ſcandala removere compels lit. Sanè quoniam ex conſtitutio is recordationis Bonifici,&é. ut in Clem. 1. cod. tit. lias, quoad eafdem pænas in í {ponte dant ae deine a nſtrumentum ex originale tranjumptum guandeog, facit plenam fidem, b` usde c. 1, cod tst, in Clem, cum notati bid | per Da. RIE- TERTIT QUAKTI S LIB ERVA DF EXTRA- J L MA RCON watr

p: non Auiti recipientibusà LIRER S EXTRAVAGANTIVM COMMUNIUM, OMIT U3 DE SIMONIA. TITULUS: I CAPITULUM PRIMUM. ¶ Palſbus vel jocalia exigentes,& etiam dantes pro religionis ingreſſu, ſi ſint ſingulares herſonæ, excommunicationis:ſi Conventus vèl Capitulum. fufpenfionis fententias ipfo facto ina curruntt cujus utriuſq; vinculi abſolutio foli Papa refervatur: aliis pænis in fuo robore dura- turis, nifi ingredientes aliquid fponte,& fine pačtione obtuterinte Quid de perfonu jam tali labe fdatu,& bonis ſic recepti faciendum ſit, tandem patefacit. Urbanus Valias; Vo- n Anè a; hein vinea Domini,noftræ(li- $} cètinfufficientibus meritis) commiſſa cuſtodiæ, naſcentes vepres& ſpinæ ad- eð convale ſeant, quòd ſperatam fructi- ficationem ipſius valeant impedire, di- ligentiæ noſtræ incumbit officio, ut il- las extirpare radicitus ſoletti ftudio Procutemus Sanè muliorumfide dignotum relatione didicimus, qudd in nonnullis Eccleſiis, monaſtèriis, pric- ratibus,& allis locisreligioſis, tam virorum, quàm mu- lierum, ordinum, tegionum& partium divetſarum dete ſtabilis,& à canonibus reprobata ſervatur abuſic è cùm perfong aliquæ recipiuntur ab eis ad obſerv regularem, ipfz temeritate præſumptu paſtus ſeu prandia Capitulis& Cotmwentibus ipſarum Ece monaſteriotum, prioratuum,& Iocoru aut jocalia, ſeu res alias ipſ ratibus,& locis, fèu præ fùetudine; quæ corruptela eft p compeliúntur: Ex quibus decori Ecclefia culatæ religionis detrahitur- Quamplures etia execratione hujuſmodi criminis, quàm expenſo reà facræ religionis propofito retr l 1 Eccleſiæ, monaſte a,& loca famulantium Deo co tis numeris remanent deſtituta;& in multotummenti- bus fidelium feandalum generatur.. Nos+igirur huic morbo peftifero cupientes congruam` adhibere mede- lam&aliispoænis in talispræfamentes inflitis à` jure in ſuo robore duraturis, pænamadjicere graviorem: u niverfis Abbatibus, Prioribus, Decanis, Præpoſitis& Ma- giſttis, necnon Abbatiſſis& Prioriſſis, aliisque Prælatis, quovis nomine nuncupatis,& eorum officialibus qua rumcunque etiam Eceleſiarum, monaſteriorum priora tuum, doemorum& locorum quorumlibet, religionum, ordinum etiam militarium, tam exemptorumʒ quàmi non exemptorum, quocunque nomine cenſeantur, ac Capitu- lis& Conyentibus& ſingularibus perſonis eorum, teno le præſentium auctoritate Apoſtolicà(quamvis ſit eis à $, prio eu con- is tribuere icæx& imma- > tam nto i cap.cum in Ecclefia corpore, dr c. Veniens, mon, adde B, Thom. 2, 2 Geloo art 3 ad 2 Vidëcap-non fati Cuim tbi notatis, extr.d quartum ATZUMENINID. la | communi. Null jure inhibitum) diſtrictius inhibemus, ne tam à maribus quàm à mulieribus, volentibus ingredi eorúm religios nem, Eccleſias, monaſteria, prioratus, domus fen loi ca, in earundem perfonarum receptione,autante vel poft illam, quoſcunque paſtus, prandia ſeu cœnas, pecunias, jocalia, aut res alias, etiam adufum Eccleſiaſticum, ſeu quemvis pium uſum alium deputata, vel deputanda, di- rectè vel indirectè petete vel exigere: quoquo modo præfumant.. Sed eas potiùs:cum omnimoda pietate recipiant; ac in victu& veftitu ficut alias perfonas fua- rum Eccleſiarum; monaſteriorum; prioratuum domo- rum,& locorum fincerâ chalitate pertractent- Ma duntaxat quæ perſonæ ipſæ ingtedientes purè& ſpon- t&&ö plenã liberalitate, omnique pactione ceſſante: dare vel offerre Eccleſlis, monaſteriis, prioratibus, domi- bus,& locis hujuſmodi voluerint, cum gratiarum actio- ne licitè receptuti. Nos enim, qui ſecus egerint, ſi ſint ſingulares perſonæ tam dantes, quàam accipientes, hujuf-- modi: excommunicationis: f Capitulum vel Convene- tus füerit, fafpenfionis fententiiseoipfo decernimas fübs jacete: A quibus(præterquam in moꝛtis articulo) abſol- vi nequeant abſque fedis A} teràm perſonis illis utriufque fe modi ſunt fœdatæ: earum provid tatis gratia eas liberantes, concedimus: quod pet fù corum dicœceſanos hàc vice duntaxat à ctimine hujuſ⸗ modi& nota infamiæ inde cont uctoritate Apo- ſtolicà abſol“antur:: canonicà p tid ſalutari impoſità, de qua ipſorum diſcr tur expedire,& demùm cum ipſis, ut ine ſiis, monaſteriis; ptioratil S tè valeantre per erga perionas illas, ġuæ in pr ligua c fanctiones peccäſſe noſcuntur, volentes nos reddere gratiotos: omnia recepta hujuf- modi A ad commun uſum monaſteriorumſ co= rum eorum füntapplicata; ea ad d cedimus retineri. Si verò ad ſpecialem uſum Abbatis ſeu Abbatiſſæ, Prioris laris perlonæ tetineantur„1/ i rgò hominum. liceat hanc paginam noſttæ inhibitionis, conſtitutionis, conceſſionis,& præ- cepti infringere, vel ei aufu temerario contraire..$i s quzjam labe hujuf- es{aluti de benigni- pæ nTtene & locis lici- tur. Inſu⸗ ra canonicas aut Prioriflz, aut alterius fingu- Ila venire præcipimus in ` licentia ſpeciali. Cæ-- arum Eccle- recipiendo a- um ufum licitè cone-

a 7 i 379 Extravag. Commun. Lib. V. Tit. II. 380 quis autem hoc attentate præſumpierit, indignationem veniam à nobis, Jed etiam-gratiam confeceturi, f corum Omnipotentis Dei,& beatorum Petri& Panli Apoſtolo- indicio participes tanti criminis valeant coërceri. Quod rum ejus fe noverit incurfurum. Datum Romg apud-| fi non fecerint, abfolvi non- valeant, donec prædicta reve- ſanctum Petrum 2. Nonàs menſis Aprilis, Pontificatüs lent,& complices hujuſmodi detecti arctius punientur. noftri Anno L Nulli ergò,&c. noftræ confirmationis, innovationis, declarationis,& voluntatisinfringere,&c. Datum Rome CAP II. apud fanĝ&um Petrum,anno incarnationis Dominice M, CCCC. LXIV. ↄ. Cal. Decemb. Pontificatüs noftri An- G Omnes fimoniact cujufiung, dignitati aut flatis, funt ipo| no.1. Publicata diez4. Novemb. Anno prædicto. facto excommunicati: nec habent ſimoniacò ordinati ordenisexecu kionem. Et electiones aut alis proviſiones per ſimontam Facta non Valent, nec jus percipiendi fructus tribuunt. Mediatores etiam fi monta eddem cenſurd ligantur, qui afi o Papa abſolventur. Et DE j UDAIS amnes pradióli funt Rimano Pontfic: revelandi TITUL YS AL $ Paulus Venetus Papa 1. CAP. I. Um a deteſtabile fcelus fimoniacæ pravitatis tam G Corifliani arma portantes ad infideles Chrifianos impugnata divinorum quàm facrorum canonum au Gtaritas ab-| tes, apf fablo fùnt excommunicati sapientium ferui snfames{7 ine horrear atque damnet: Nos confiderantes quod plures] tefabrlestam athive, quan pafave, O corum bonaronfiicata, vide pænarum gravitas, quàam Dei timor arcere ſolet àa volun- cap. vta quorundam.& cap. ad liberand am. æxtra eodl. tit. tate peccandi, ac fummis deſideriis⸗ flectantes, uthorum peſtiferum vitium non ex uſu ſoluům ſed etiam ex men tibus hominum falem propter pænarum metum peni tùs evċllatūr rædeceſſęerum noftrorum Romanorum Pontificam vett inhærentes, ac etiam om gulas excommunicationis, tuí enſionis, privationis,& interdicti ſententias, cenſuras& pænasdudum à Roma- nis Pontificibus pra dictis,& pro talibus reputatis contra ſimoniacos quomodolibet latas,& illos, qui cujuſcun- Sarracenorum videlicet horrib que ſtatüs, gradũs, ordinis, conditionis, vel præeminen-& deg tiæ fuerint, etiamſi Cardinalatlis, Patriarchali, Epiſcopali,prop Regali, Reginali, vel aliã quãvis Eccleſiaſticà feu munda.| nã dignitatibus præfulgeant,& corum quemlibet, tam| manifeftum, quàm occultum, quas ipſo facto eos incur-| ;| | | f Clemens V. ULTA a mentis amarituđine concitamur, gravisque doloris aculeus perfſodit mentem noftram, intelligentes, quod renati fontes baptitmatis 1n devium>» qu deberent c probrinm illatum Domino interram hær tis viribus vindicare, potiùs i es&{in Sa riatoribus{uis favent, nli& perfidæ nationi”; erantes miſerabik à ſtatu fidelium, famæ immemores,& obliti, inimicis crucis | Chrifti, contraiphias negotium, ferrum, equos, arma,& alia vetita, necnonvictualia,& mercimoi litatisft 12 in Alexan- dram,& ad alia loca Sarracenorum terræ Ægypii de- rere volumus, confirmantes& innov Apoſtolica auctoritate, decla ramus quòd €t ptæſumunt Ex quo manifeſte apparet, quòd Chriſtianos, qui ad defenſionem hæreditatis Pomini ordinati fuerint, à ſuorum{ın ibidem pro fide remanierunt,talibusadjuti fa ſpenſi b. Per clecti nes verò, poſti verenter impug tiones, provitiones, ſeu quaſvis alias diſpoſitiones, quas| ibidem quoda ſimoniacã contigerit labe fieri,& quæ vir r į qui ad liberandam terram ipfam operam dare i careant in Eccleſiis, monaſteriis, dignitatibus, perſona-| dimus(cum Dei adjutorio) 1 f bdiis irre- nant: propter quod fidei negotium modo nolcitur deperire” Nos i itur s omnino k f r>) efficacem, tam graves tranſ- tibus, officiis Eccleſiaſticis,& quibuſvis beneficiis, auta-| greffùs ulteriùs fuftinere nolentes, felicis recordad. liquo corum cuiquam jus nullatenùsacquiratur ,necin-| nis Nicol, Papæ IV. pradeceſſ. noſtri veſtigiis inhæren- de faciat aliquis fructus ſuos, ſed ad illorum omnium| zes, præfentium tenore ftatnimus, ut nullus Arma, ee quæ percepit reſtitutionem ſub animæ fug periculo ſit quos, fi adſtrictus. Statuentes prætereà, quod univerſi& ſinguliſmercim etiam przmii ignitatibus præditi, qui quomodoli- um terrx ÄH þer dando vel recipiendo ſimoniam commiſerint, aut quòd illa fiat, mediatores extiterint, feu procurave| sint, fententiam excommunicationis incurtant: à qua| | | vn mina, victualia,& alia quæcunque kandriam; vel alia Jeca Sarraceno- eferre, mittere, vel portare, fén de portubus eorum, ui ęeiſdem deferantur, extrahere, vél exttahi permittete, aur eisal ias auxilium vel favo- tem præſtare quoquo modo piæſumat. Nos verò illos, ni à Romano Pontifice pro tempare exiltentè non| gui contra hujufmodi conititutionem noftram autu te- poſſint abfolvi, ptæterquam in mortis articulo conſti tut Et ut hujuſmodi labis eont gio frequentiùs re primatur,-omnibus& ſingulis Eccleſiaſticis ſec| buſque perſonis cujuſcunque dignitatis, ftatůs,| dûs, ordinis, vel conditionis fuerint, in virt ctæ obedientiæ diſtri s injungimus,ut eos o| ſimoniam hujuſi odi commiſiſſe vel procuraſſe, aut in| ñec tunc etiam ab eadem(præterquam in mortis arti- ea mediatotes eſſe ſciverint, kontifici prædicto, yel cui| culo) abfolvanturfententia, abfque mandato fèdis A- idem Pontifex duxerit committendum, e vel alios ¶ poſtolicæ ſpeciali. t mhilominùs, ſi perſonas eotum | F $ | $ j $ j f | | | mwerario vemire prelum pferint eo ipfoexcommunicatids niş lententia decernimus fubjacere: à qua abfolvi ne- queant, nili tantum de bonis propriis in diĝ&aæ terreg um convertendum exolverint, quantum ad par- te ian rædictas detulerint vel miſerint, aut deferri, vel de ipſotum portubus extrahi permiſerint deferendum: mnes, quos revelare quantociùs non omittant, Pro revelatione| capi contingat, in fervitutem& capturam iilorum efe hujufmodi, etiamfi complices e fuerint, non folùm volumus, in quotum cæciderint captionem. Auctorita- gE te infuper Apoftolicå Ratuentes, utilli, qui contra'hu- juſmodi ſtatutum noftrum quomodolibet venire præ | fumpferint, prater pænas prædi&as, quasipfo facto in- currant, perpetuò ſint infames,& inteſtabiles habean- a Vide extraąvagantem Pii Visnap. Cem primum,$. ut fimo- pisca pravitatis, per quam hac conflitutio indiolabiliter obſervari mandatur,& de intellectu deciſionem Cafiodori s. tit. de conflit. b Dide c. de ſimoniac.& ibi plene per Canoniſtas. extra, de fimo nia. adde omnino beatum Thomam 2, 2 Q. 100. art. 2. ad quartum argumentum. C€ Complices criminis guandog, premianmur. Cod. ad leg, Iuliam majefatie. l. guifquis, infi a Prater cap. ita quorundam. Q cap, ad liberandam, extrd, de Iudæis, vide Clem. t. cod. tit. G procefum Bulia in cæna Doe eni.$. fa || tur: IR ineng tan 14E Maty

gret, quod itatis Domini eftiguis mhath i nollus arma yalia quacung Jaa Sartai el portate,“ jco mu Pia abloln tur: ita quòd nec teſtari, nec legata eis feu relia perci- pere valeant,& infuper ad fucceffiones, tam-ex tefta- mento,quàmab inteftato fint prorsùs& reddantur inha- biles, nec ad publica quælibet admittantur officia, fint- que illis omnes actus legitimi penitũs interdicti,& tan- quam excommunicati, hoſtesque catholicæ fidei(poſt- quam de ipſorum hujuſmodi temeritate conſtiterit) die- bus Dominicis& feſtivis publicè nuntientur,& in fi- leum bona eorum omnia devolvantur. CAP. II. i Judai ad fidem convuerſi non ſunt in bonis moleſtandi, ne & baptiſmnum, qudim elſſont ante. Joannes XXII. pe æ arbitrantes,& onfonam, fonte rena- tos. baptiſmatis Judaicà cæcitate dimiſsà ampliori- bus favoribus aut gratiis, quàm anteà abundare: inde- cens& abſurdum; ut qui in perfidia abundarent, cogan- tur mendicare fideles: uni& fingulis rectoribus, & aliis officialibus comitatůs Venefini,alioramgye co- mitatuum,& terrarum pertinentium ad Apoſtolicam ſedem, diſtrictè præcipimus& mandamus, quatenus con- verfis hujufmodi& qui in poſtexum convertentur, in Poffefñionibas& bonis aliis, quocunque nomine cenſe- antur, quæ in comitatibus& terris, pradictis converſio. nistempore obtinebant, ſeu etiam obtinebunt, occaſio- ne pradictà nullam moleſtiam inferant, nec ab aliis in- ferri permittant: fed ipfis in-his& aliis fe favorabi exhibentes, ipfos ab inju moleſtiis protegant& de- fendant; ut fic de ſervitute ad libe çipiant, nec redire prætextu mendicitatis odib miflam perfidiam compellantur. ulli ergò, ſttorum præceptionis& mandati i venion. 10. Cal. Auguſt. Anno 4. deserꝛoris condationis po Boe: DE HARKRETICIS RITUELS ODEL CAP: E G Decretalem, Per hoc, eod tst:lib á declarat, bona hare icorum Her diæceſanos uſurpuri vetans. Benedictus X I. Inquiſunrilus haretica pravitatis Xco b quòd quedam novella conſtitutio ſu- per negotio hæreticæ pravitatis à bonæ memoriæ Bonifacio Papa octavo, prædeceſſore no ta continet, quòd in ipfo negotio per diœcefanos Epifco- Pos,& inquiſitores ſuper eodem facto inquiri valeat communiter vel diviſim:& fi diviſim proceſſetint, te» neantut ſůbi invicem communicare proceſſus: Nos con- ſulere voluiſtis, quando& quoties ſit iſta proceſſuum communicatio facienda. Nos autem de fratrum no- ſtrorum conſilio intelligendo diœceſanos& inquiſito- res tunc:demùm divi ſim procedete, cùm hi& illi fepa- rátim, non quañdo Epifcopi tantùm; vel inguiftores tantùm procedunt: confultationi veſtræ breviter ree ſpondemus, quòd quando uttique procedunt ſejſinctim&, fibi debent in fine tantùm, dam nihil retat agendum, nifi quòd folùm fententia promulgetur, communicare proceflus:. Licèr-enim quibufdam potuiffet videri per legem civilem, quòd ficut quando aliquis ex ađtitatis &ram alio debet ferre fententiam, ut putà, quando ad- Winiſtrator delegat cauſam, ſibi ſententiâ reſervatä: © àDide amninò entravagantam Pauli Pabæ Ill. incib. cupien les Iudaos. ubi de hac materta plenius ca b Prater nota. ta, in eqh. per hoc. de haret. lib. b. Uide Ni„ Egmericum in dire. Horio lnquifitorum part 3guefisosi s2. Repertorium bigiikio rum verbo communicare.$ fed quomodo, ALanchinum tractat. de Er, Ga IS, 381 De Heæreticis. ſaltem in principio, id eſt, conteſtatione, rursũs in medio, & ſemel in fine, quæ ſunt examinata, audire debet: ita& in caſu præſenti, ubi ex actis cotam alio habitis alter fieri non poteft, ſi eorum denegetur editio: tamen id æquitas canonum non admiſit. Unum ſanè caſum ex- cipimus, fi alter commodè non. poffit procedere, nif al- terius actis viſis. Ex hac enim cauſa ſemel tantum(ut fraudi locus non fiat) in toto negotio copia tribuatur- Verùm quia a nonnulli: diœcefani partem partis pros ventuum de bæteticorum bonis inquiſitionis officio de= putatæ propter expenſas, quas dum inquirunt in ſæpedi- cto negotio faciunt, à vobis exigere moliuntur, hoc tan- quam juri abſonum(cùm ordinarii ſint, ideoque offi- eium tale, quod eis incumbit, propriis eos oportet exple⸗ re ſtipendiis) fieri penitus pr} tem iidem diœceſani proventuum, obventionum ex in- quiſitionis officio à vobis, non obſtante aliquã conſtitu- tione, conſuetudins, vel mandato contrariis)- ſcant: ſed eam cametæ noſtræ, velalii, cui nos vel ſuccef- fores noftri Romani Pontifices mandaverimus reddes dam, reddatis, gux generaliter obfervari jubemus, CAP IT , F Tres erroras magtfiri Ioannis de Poliaco, doctoris Furiſtemfßi, hiç damnantur; Joannes XXIL ye electionisdoctor eximius,& egregius prædica⸗ tor,cujus prædicatio mundum docuit univerfum, præs- ofam illorum audaciam refrænare folicitus, quit p iæ propriæ innitentes, in errores proprios prolas- buntur, non plũs ſapere, quàm oportet ſapere, ſed ad ſo- brietatem ſapere ſalubri doctrinã fuggefit:& juxta Sa- pientis e eloquium:[Quz/gue fua-prudentia modum pos: nat.) Sanè dudum cùm dilectum filium magiſtrum Jo- annem de Poliaco, ſacræ Theologiæ Doctorem, certis ex caufis de fratrum noſtrorum conſilio ad noſtram præſen- tiam vocaviſſemus: fide digna relatio ad noſtrum per- duxit auditum, quòd ipſe in quibuſdam articulistangen- tibus pœnitentiæ ſacramentum, non ſobriè, ſed perpe- ram ſapiebat, infraſcriptos axticulos, periculoſos conti- nentes errores, docens publicè in ſuis prædicationibus,&c in ſcholis. Primò ſiquidem aſtruens, quòd confeſſi fra- tribus, habentibus licentiam g fern audiendi confef- fiones, tenentur eadem peccata, qug confe fuerant,i rùm confiteri proprio Sacerdoti, Secundò,quòd ſtante, O- mnis utriuſque fexùs edicto in concilio generali 2, Ront. pontif. non poteſt facere, quòd parochiani non teneantur omnia peccata fua femel in anno proprio Sacerdoti confi- teri, quem dicit effe parochialem curatum, Imd nec Deus poffethoc facere: quia(ut dicebat) implicat con- tradictionem. Tertiò, quòd Papa non poteſt᷑ dare poteſta- | tem generalem audiendi confefionem: imò nec Deus, quin confeſſus habenti licentiam teneatur eadem confi- teri proprio Sácerdoti: quem dicit effe ut premittitur) propriam- curatum.- Nôs igitur 4i l; fi fugge- ſta nobis veritatem haberent, articu copiam eidem magiſtro joanni fecim defenſionem plenam audientiam ſibi p⸗ in hoftra& frattum noſtrorum pr J quàm aliàs coram aliquibus ex iplis fratribus p ad hujufmodi officium deputatis. Verùm licet præ+< fatus magiſter dictos articulos,& contenta in ipfis dés fendere niteretur, aſſerebat tamen ſe paratum crede- re& tenere in præmiſſis&t aliis, quæ tenenda&creden. da eſſe ſedes Apoſtolica definiret. Nos igitur attendentes, ———jää— in conſiſtorio, s per nos D a i iaa D a a a ASA a Urde Eymeruumin directorio Inquiſitorum...104. 109. G figi Y Rom.le. G Proverb óQ 23a d Głłilicet Laterana. fih Ñnnoc. HE c, 22: 382 profert fententiam, fic ter hujufmodia&a recenſeat: quod

Extravag. Comm. Lib. V. Tiet. IV. quòd prædictorum articulorum aſſertio, prædicatio,& doctrina redundare poterant in multarum perniciem a- nimarum, ipfos per Prælatos magiftros in Theo. ninari fecimus diligenter. Nos ipſi etiam cum tribus noftris collationem ſolertem& examinationem habuimus fuper his. fos articulos do&rinam non ſanam, ſed periculoſam mul- tùm& veritati contrariam continere. Quos etiam arti- culos omnes& ſingulos ĩdem magiſter Jo S veris bi rationibus opinioni dudum fuz ba eos non veros, fed ipforum contrarium verum effe dicens fe neſcire rationibus ſibi factis in contrarium re- ſpondere. Ideoque ne per aſſertionem, prædicationem, & doctrinam hujuſmodi in errorem(quod abſit) ſimplicium prolabantur, omnes atticulos& quemi- eorum tanquam falſos& erroneos,& à doctrina fac devios auctoritate Apoſtolicà condemnamus& reprob mus, de fratrum noſtrorum conſilio prædictorum, do nam contrariam veram,& contrarium eſte catholicum iterùm, quàm fi ea aliàs confeffi fniffent corum Sacerdoti juxta concilium gener tatis vias notas effe fidelil é dere aditum, n tionis Alexandri quarti,& Clementis q aorum Pontificum, prædeceforum noftr itendo, univerſis& ſingulis diſtrictius inhibemus, ne tis errori- s, felicis re- quifquam ptæmiſſos articulos per nos(ut præmittitur) damnatos& reprobatos,& contenta in eis, vel aliquo ipforum, utpote àcatholicis mentibus refpuenda, tenere| audeat; feu defenlare quomodolibet, vel docere. Quo- circa univerſitati veſtræ per Apoſtolica ſcripta præcipien- iniverſis& ſingulis veſtrüm in civitatibus ĝ do mandamu communitegomnia premiffa& fing folenniter publice Nos ctiam eidem magiftro Jo- anni mandamus, quòd in ſcholis& ſermone Pariſius præ dictos articulos,& contenta in eis tanquam veritati con- traria propriæ votis oraculo, aſſe eratione conſtanti pu- blicè debeat revocare, Quod fe facturum dictus magi Rer Joannes efficaciter r promifit, Datum Aven-.Cal. Aug. Pont. noft, Anno f. CAP.-[IL ç Inquiſitores haeretica pravitatis cenfuras Ecclefiafticas fulmi- nare non poffunt in Officiales é Nuntsos fedis Apofi licentia ſpeciali: ſed de eorum ex ſunt,& deinde Romano Pontifici poftolica fine ipfius tbus informationem facere pY- ſcare. Idem. Um Matthæus de Pontinian. ordinis Prædica torum, inguifitor hæreticæ pravitatis in regno Si ciliæ auctotitate Apoſtolicà deputatus, frivolâ occafio- ne quzftå, ac noftrå& Apoftolicx fedis reverentiâ& honore poftpofitis, in dileétum filium.de Baleto, Ar chidiaconum Forolivien. Capellanum noſtrum, Campa- ix, Mati inæque rectorem excommunicationis ſenten. n inconfnttis motibus, non finé multa temeritate dferendam: Nos võlentes decxtero talium» præſumptoribus obviare, univerfis& fingulis, tam or- dinariis, quàm delegatis judicibus,& inquiſitoribus a Idest, conc:gener. Later. ſub Innoc. II. 2l.& refertur in cat emnnis. de tœnit.& remiſſ. b Sußper hac conſtitutione, vide p nninòo(onſilium Lapt. incip. fadl um fuper quo; id confilium nune circumfertur pošt(onſilia Oldradi, adde Eymericum in direttorio inquiſit. part.3. quaſt. 2c. Per quas quidem collationem&| examinationem fuper his habitas, comperimus præmii.| contrariis de-| monſtratis, in conſiſtorio revocavit: aſſerens ſe credere| | vatam, five ordinarii, | ritate fuerint, | fi quid per officiales | opportuno valea aſſerentes: ſcilicet, quöd illi qui prædiĉtis fratribus con-| fitentur, non magis tencantur eadem peccata confiteri| proprio| ; Verl| juarti Roma-| trorum veſtigiis convocato clero& populo| ula per vos ,feu alios| ficiis Eccleſiaſticis,& E 384. pravitatis ejuſdem,& aliis univerſis& fingulis, quan- que auctoritate fungantur, auctoritate Apoſtolicb diſtri- &tiùs inhibemus,& mandamus expreſse, ne contra no- ſtros& Apoſtolicæ ſedis officiales vel nuntios, aut ipfo- rum aliquem, quåvisoccafione vel causå, abfque noftra & Apoſtolicæ ſedis licentia ſpeciali, eis per fedis ipfius li« teras concedenda, plenam faciente de tenore prælentium mentionem, procedere quõquomodo pra fumant, autin svel iplorum aliquem excommunicationisyel ſuſpen- itentias promulgare. Nos€- & inane, quicquid con- nodi contigerit ats ceſani& inquiſito- tangunt fidei, alii nt vel publicam, vel pris five delegati, quâcunque aucto- Oflicium pextinere, prt rmare, idque nobis ſi- ere fuper hoc de remedio li ergò,&c, Datum Avenion, Anno 1L, ceant, Urt pro XII. Cal. Jan. Pont. noft o$ DESCHISMATICIS. TITULUS CAP. UN IV. o 10. m favum, contra aticos,& eorum Afiſcationibus, in Et fic( ut clars patet) hac extravagane corrigih,'prorsus revocat inic, eod. tit, ib.. sfaci n C Petr wmn de hic B quibus niii immutat. , revocat nediltus XI. exceptis Udum rede à quondam Agapitum, Stephanum& m, nepotes memorati Jacobi,& filios olim Joan. de Columna,& po- ſteritatem eorum, neenon contra Richardum, Petrum& Joan. de monte Nigro, ac adjutores, fautores,& recepta- tores eorum, cujuſcunque ſtatüs, etiamſi imperiali, vel regali dignitate fulgerent, contra ipſam inſuper Præ- neſte, dum vixit, varios fecit proceſſus, ſententias gra- ves pœnas habentes& multas, prout in eiſdem pro- ceſſibus continetur, ex quibus ſic paucas ex multis,& reves exptimimus, quòd inte as S;& nomi -eg Petrum à Cardin eddens eos& iliosdi&ti fa j Ry fte atem eor Iinhabiles: filios dicti Jacobi,& poſteritatem eorum inhabiles ad A- poſtolicæ dignitatis apicem& Card ipſos, eoſdemque] us ſanctæ Rom. Eccl. f tůs honorem: & Ottonem& Richardum benes c(leſiisc it, eosque & Agapitum, Stepha dictos bannivit ab urbe,& ita Eccleſiæ ſupradictæ ipſorum confiſcavit bona& jura, pluri excommunicationum ſententiis innodavit, addixit infamiæ, capiendos expoſuit, judi- cavit Schiſmaticos,& tanq ab adminiſtrationibus& officiis, juriſdictionibus citio& dignitatibus in urbe& cirea in Rom. Eccleſ.& curia, ac yrum pofteros perpetuò,& in terris Rom. Ecclef. ufquein quartam generationem, per mai & fæmininum fexum coërcuit, cis incolatum, tem& habitationem urbis, circumpolitæ reg terrarum ſubjectarum Eccleſiæ interdixit,& inteſtabi- les fecit. Nos itaque, qui ejus vices in terris gerimus, cujus eſt proprium miſeteri& parcere, eorum miſeriis & ærumnis compatimur, ad clementiam pto eis com- movyemur, ipſis pietatis noſtræ aperimus viſcera,& manſue-

i Hib ins Papa VIL Jus iap bum, Petrum manſuetudinem non negamus, miſericordes ab eis non avertimus oculos, illisque pium animum exhibemus. Ideoque omnes prædictas, depoſitionis à Cardinalati- bus, privationis à beneficiis& Eccleſiis, inhabilitatis ad Papatum Romanum,& bonorum,& jurium, quæ cer. tis nobilibus Romanis civibus& aliis conceſſa ſunt(con- fiſcationibus exceptis, in quibus nihil. immutamus ad præſens) ſententias, pœnas& mulctas,& aliàs, quæ in proceſſibus memoratis ſive alibi continentur: Verbo e- tiamin vita ipſius, vel in morte in eos latas& ãnflictas, ſeu conf rmatas& innovatas per prædeceſſorem eundem, ſicut ſi(ut prædicitur) eſſent per nos ſpecialiter numera tæ,& nominatim expreſſæ, tam ad prædictos Jacobum& fil. dicti Joannis de Col. maſculinam& fœmininam pro- lem, eorundem Joannis& filiorum per utrumque ſexum poſteritatem deſcendentem ab eis, Pet.& Richardo,& Joann. de monte nigro pra fatos, quàm ad coadjutores, fautores, receptatores, ſuſceptores,& ſequaces eorum quoslibet alios, penitùs tollimus& viribus vacuamus: Ita, quòd nec etiam pro præterito tempore poſſint ſuper eis aliquæ ꝓerſonæ impeti, quæ incurriſſent easfaut con- tra ĩpſas aliquem effectum habere. Eisque quod quævis alia quàm præfatarum, depoſitionis à Cardinalatibus, privationis beneficiorum& Eccleſiarum, confiſcationis bonorum& jurium, quæ(ut præmittitur) dictis eivibus ſeu aliis ſunt conceſſa,& inhabilitatis ad Papatum, ſen- tentia ſive pœna abſtulit, reddimus. Et irregularitatem, fi quam quoquo modo contraxerint, removemus,& no- tam abolemus jipſius: Inhibentes nejam dicta Præneſte cum monte fuo reædificetur, vel muniatur, aut civitatis nomeni ſive Epiſcopatum recuperet abſque noſtra licen- tia ſpeciali. Non obſtantibus quibuſcunque conſtitutio- nibus, proceſſibus, inhibitionibus, decretis, privilegiis, indulgentiis,& literis Apoſtolicis, per quæ præſentibus non expreſſa, vel totaliter non inſerta, earum effectus poft quomodolibet impediri:& de quibus, quorum- quetotistenoribus,de vefboad verbum debeat in noftris literis fieri mentio fpecialis. DE FURTIS. EFT ULUS KY CAP. UN. @ Publicatio excommunicationis lata in gos, qui furati fant thefaurum Ecclefia, quem jubente Clemente Papå de Perufio in Lu- canam cꝛvitatem tres viri hic nominati deportaverant. Et hic ha- beturoptima practica monendi malefactures, ut intra certum ter- minum ſatiſfactant, alids excommunicationem incurrant:&m. dum ipfiusexsommunicationis publicande hac:extravagans clarè manifeſtat. Joannes XXII. NFIDELIS& ſtolidæ prædicationis alumni ſe per culpæ vitium indignos efficiunt, ut matris Eccleſiæ filii nuncupentur, dum ad ipfius matris injuriam fev convertunt( quod gravi nos commotione perturbat) matris ejufdem pietatem offendunt:& hisin perniciem miferábili cæcitate delapſis, reſpergunt infamiæ macu- lis loca propriæ nationis. Dudum fiquidem nonnulli degeneres filii qui ad quæque nefaria currere ſunt auſi, perverfis aufibus in matris ejufdem profilientes inju- tiam&oftenfam illam thefauri fui maximam partem, quede Perufio ad civitatem Lucanam de mandato fe- licis record. Domini Clementis Papæ V. prædec. toft. dum adhuc viveret, per dilectos filios Vitalem de Chabe- nate, Clericum Burdegalen. diœceſ.& Guliel. de Luna, ſetvyientem prædeceſſoris ejuſdem, unà cum dilecto filio Jacobo de Caſalibus Decano Eccleſiæ S. Severini Burde- gal. diœc. Capellano noſtro, extiterat deportata:& quæ in ſacriſtia monaſterii S. Fedriani Lucanen.tunc tempo- tis fervabatur: deinde ad cameram prædeceſſoris ejuſ- dem fideliter deferendam tempore invaſionis civitatis De Furtis. 386 Lücanen. direpferunt in predam,& de præfata lacnitia per violentiam aſportärunt. Nos igitur ad recuperatio- nem theſauri prædicti ſolicitis ſtudiis prætendentes, o- mnes& ſingulos aſportantestheſaurum ꝓradictum,& a- lios, penes quos aliqua:dethefauro fuerunt, vel adhue exiſtunt, auctoritate Apoſtolicà coram hac fidelium mul- titudine copioſa monemus, ut ea nobis, aut ei quem ad id duximus deputandum, intra quatuor menſium fpa- tium à die datæ publicationis pra ſentium numerandum. cum integritate reſtituant& aſſignent: ac omnes& fin- gulos ſcientes, ubi, velpenes quos aliqua de dicto theſau- roextiterint, vel exiſtant, ut intraterminum ſupradi- ctum, nobis aut ipſi deputato noſtro indicate ſtudeant: alioquin in omnes& ſingulos monitionis hujuſmodi contemptores, cujuſcunque dignitatis, ſtatüs, vel condi- tionis extiterint, etiamſi patriarchali vel ſuperiori, aut alià quãcunque præemineant dignitate, exnunc auctori- tate prædictà excommunicationis ſententiam promul- gamus: Mandantes illos per diœceſanos locorum& re- ctores parochialium Eecleſiarum, civitatum diœceſum earundem ſingulis diebus Dominicis& feſtivis pulſatis campanis& candelis extinctis excommunicatos publicè nunciari: proceſſuri ad graviora nihilominũùs contra eos, necnon& contra civitates, communitates, univerſitates, & ſingulares perſonas quaſcunque, quæ fuiſſent in præ- miſſis culpabiles, ſicut protervia ipſorum exegerit,& vi- derimus expedire. Nonobſtante, ſi eis, aut eorum ali- quibus, vel alicui ſub quacunque forma vel conceptio- ne verborum, à ſede Apoſtolica ſit indultum, quòd ex- communicari non poſſint, per literas ſedis ejuſdem non facientes plenam& expreſſam, ac de verbo ad verbum de indultohujuſmodi mentionem,& quàlibet alià dictæ ſedis indulgentià generali vel ſpecial, cujuſcunque te- noris exiſtat, per quam effectus prælentium impediri poſſit, vel quomodolibet æetardari. Ut autem hujuſ- modi moſtra monitio verids ad communem omnium notitiam deducatur, chartas ſive membranas monitio- nem continentes eandem, in Eccleſia Avenion. appendi vel affigi oſtiis, ſeu ſuperliminaribus ejuſdem Eccleſiæ faciemus, quæ monitionemipſam ſuo quaſi ſonoro præ- conio& patulo indicio publicabunt: ita quòd omnes& ſinguli, quos monitio ipſa contingit vel contingere po- teft, nullam pofteà poſſint excuſationem prætendere, quòd ad eos talis monitio non pervenerit, vel quòd igno- raverint eandem: Cùm non ſit veriſimile, rema nere quo- ad ipfosincognitumwel occultum, quod tam patenter o- mnibus publicatur. Datum Avenion. 2. Calend. April. Pontif. uoſtri Anno a. %5———$0 DE CRIMINE FALSI ITLL ULUS FR CAP UN, g Alchimie hic próhibentur, sniuntur facientes€r ferg procurantes i quontam tantum de wero auro& argento debent ina Terrein publicum, ut pauperibus erogerur; quantum de falfo i a- dulterino pofuerunt. Et fi eorum faculiates non fliſfictant, pœna per rY 7 J j unt, Et ıda snhahiles nfame. judicis difiretionem an aliam cornnuta: A fi fint Clerici'beneficiis habitis priuanti efficiuntur. Vide extra vagantem eſehſdlem Ioan. quæ incipit, Provi- dens& eſſ ſub eod. tit. collocata. Joannes XXII. PONDENT a, quas non exhibent divitias, pau- peres Alchimiſtæ: pariter, qui ſe ſapientes exiſti- mant, in foveamincidunt, quam fecerunt. Nam v ad'habe ra a Vide B. Thom. 2. 2. J. 75. art. 2. ad t. arg. é ibi. Cajetanum Oldrad. confil. 74: incip. An Al hiımafia peccet, G date Caſſaneum in catalogo glori& mundi, part. Il. conſid 40. Pppp

(v notârefperfis.( olvendám delin fervi gi Dominico nobis fupernå Ái e tem Sixti IV, bace, inter commiine. m. go. b Pradicatio non ſem c Rom, 10,

rum confiteri: non obſt ncilii, quæ ſano intellect dum, quòd per] entiam dimiſſa peccata teri debeat,& guòd r dum remanea tob] igar us— ineei noira, in- „& ſe 3 adhuc ad ſo ere, nec p itas à proba- reddent in : ſic e- ope rari i tur 52 lantur. Datam vero | ım prncuidu: k t a Porrò, u ut circa fepalt uram apud lóca i tium{ P onen 8 icque oeei ergo folicitè diĝi] criminoſos crimini tentia indicenda: ſpuant)& Cleri tem aliguam incurre mamus, ut à pec kitam imponere, aun ſequelam, vel-exce maximè 2 ab Eccle i$& per conſequens à p nt dum viyerent fi cantango orum, pſalmos,& iha is ingre- S, pofünt afumere,& ad fuas d is prg- ulțimis deces d cos fepeliendi fint, five erdotes morien( ’olnam\ cane [u mus) cano r participzwene pu topalis quarta Omg- fafticorum facramentorum excludit, removere non| nò. un iu ibli tanec etjam poteft Incendiarió tamenormibus funt H| lebita unctorum retiti peccatis, qug feri-| tp neralib au- pta ca: onice in Epiſce pi-| l ftopis fimiliter non 1 juk| (es cauſa, quæ juſtè 3}| 1 lummodo circa voluntario à| i fiarom imr aee E li e viclato.:| j res,& ſortile q| abeo, qui pot ta--| tefte lium confiterivolentiu 1 riy cis nt parochialia jura rec t inpe urmuret, quæſumus, ſecularis leſtè! miſſa ſi⸗ nus providen- piſcopis& exce municantium cati erant,& rituri man fera magi qua in primis d luobus um provenia Ad- er conſiderent. a Forte firenta io cst ad falutem valde daie Mea 4. Malach.z, Pfal.jo Pppp 2

391 Extrav: ag. Comm. € Circa tium vero arti Į gant, quòd Fratres ipfi hoc per pri porum| Tontificum eis benignè conceſſa, ante conſtitutionem eandem hactenus habuerunt. Quↄdque funt pauperes,| nil habentes ſinguli, in communi poa porda imo necurbana, velmobilia, eor fi, mendicant vium, q| ſtinere poſſunt, guar| entium charitas eis. neceĝ| non miſereatur eorum, quiomnia, voluntat lij etiam, reliquen nt? Quis non compatiatu | | $ f | a a M& eatenus ſu a autumn us velvivor ſubmi rantibustamutiliter in fi qui triturantis bovis. 0s impièall fubtrađtis alimentis necare.. Inopes patr a non-h abendi neceſſitate non ſuſtinent,&s peri ribus non patiun ur kal Icidiam Et| vel pro ornamentis Eceleſiæ, aut ad | Giaa perpetuum ſolutioni non ſubjacentca- portionis.. Pauperesautem(ut di&um eft) funt| S,&&-quod H relinquitur, aut in ſua alimenta ero gant, aut in fabricam, ſive in cultum divinum,& Eccleſiæ ornamenta convertunt-Topl aqp iod dinos,qui debe, f vi pis proſpicere tis eea Peata nai & dåreoperam; ut pauperibus ali-| menta nor non tam-piè; quàm guo juſtè in eodem articulo egimus, egenos eoſdem(ut pre ad mittitur) reddendo ab onere canonicæ portionis exem Ptos. Hæc autem(dictà conſtitutione, quæ incipit, Super cathedram: quam penitũs reyocamuss aliifque qu zibuſ- cunque conſtituri ionibus ſpecialibus& generalibus, ſta- ilegiis, ind ntiis, ſub Paue forma i cotúi n cum vel aliquorum no tionem; i Brao oporteret fieri entis, fenten am obitantı ri ſancimus, Nulli ergò yomni.| aginam noftrorum ftatuti, de| robatio lionis, vo! atis, revocationis,& ſanctionis in-| fringere. Si quis autem,&c. CAP: II G Rix Francia G regnieole; per Extra vagantem; Diiam ſ Pam: đe major;(obed: non amplins) jzcruntur Ecclef,| Rom. guam prius erant.| ! } $ Clemens V. N Eruie charifimi filiinoftri Philippi Regis Franco- rumil luſttis, ſinceræ affectionis ad nos& Ecel Zomanam integt progenitorum fuorum p merita meruerunt: Meraitinfuper regnicolarum pu- titas, ac devotionis finceritas,ut tam Regem, gnum favore benevolo profequamuŭ Hince Regi:& regno perdefinitionem& declarationem bonz| memorig Bonifacii Papæ VIN. prædeceff, noft: q ciꝑitʒ; Unam ſanctam: nullum volumus vel in tendi. i prejudicium generari: Nec quòd perillam Rex, re & regnicolæ prælibati amplius Eccleſiæ ſint ſubiecti Ro manæ, quam autea exiſtebant: Sed omnia inteli in eodem effë ftatu, ap erant£ tam: tam quantùm ad E quàm etiam ad Re- gem, regnum,& regnicolas ſuperiùs nominatos amre CAPR TL € Ordinarii negotiis Romam:euntes lunt ferre cenfuras in faos fubdito. profais > tbimanentes:, aut ab-ea recedentes: nec ea m e pn a Palm go, deceſſo ferendo, ſeu de illis in eos quomodol ſtolorur i li volumus& arctare: Non obſta ic ie bufcunque generalibus, aut provincialibus, aut fynodali= conciliis edictis; cont s, ord bus, oſtolicis privilegii Mat t. quòd nos| 8 buſcunque noſttæ inhibitionis; de luntatisinfringere, vebei anfi temerario con quis aute Q nnipotë rum ejus ſe Lib. V. e Bik priuareb fi Erft ben lantes, quam recipientes pf faite orum aliis fint c la s tå nicati: Q: a folo H Ivinå a in:em adis- Apoftolicæ fpecula dis {ponente clementiâ’conftituti; ad ea libenter inte dimus, per quæ Officiales prædictæ ſedis ob ad quamæ ti fideliumomnium matrem, pro anima- um falute quærenda,& juſtitia proſequenda, de diver- partibus confluit multitudo) tutius& quietiùs le p oprana E ibere.. Hince, gue nos ex caufis moti,„etiam nonnull PAOLET noſtrorum veſtigiis inhærentes, diſtrie locorum Ordinariis, necnon Commiſſariis& us mundı certis inhibe is corum; Del æterisq̃ue univerſis& ſingulis quã- cun præf.Igeant, cuju quec itatis; gradåsv minentiæ fuerint, ne con- tra Offi præfatos, quot unque nomine nuncupen- tur, in noſtris&. dictæ fedis obſeq uiis nune: ĝe pro teme pore-exiftentes, necnon quoſcunque alios pro ſuis& eo- rum cauſis vel'negotiis proſequendis ad ſedem prædi- tam venientes, ac in ea(durante negotiorum& cauſa- rum hujuſmodi proſecutione) moram trahentes,& re- cedentes ab eadem, procedere, aut in eos exrcommunica- tionis, ſuſpenſionis vel interdicti, aut privationis officio- rum, aut beneficiorum, e liam fententiam- I præſun omnes:& fingulos proceſſi is.& fententias contr à tenotem& mentem no- ſtræ inhibitionis hujuſmodi latas RR in pofte- rum habendas, ac etiam promulgandas,& q inde ſecuta, declaramus ma ik inania, nul xtitife-velexiftere:roboris vel momenti, Necnon q quid.in contrarium à quoquam, quâvis auctoritate enter vel ignoranter attentatum forlan eft hactenus, vel poſterum contigerit atten inane Et. ohnin 5 omne x Officiales, Commiflarios&I dignitatibus acbeneficiis rı etiam dece ]) p ona E ia hujuſ ) prolequentium pr yando; atque privatoszdecernendo feu d ctorum cujutcunque privationis præte Ha perfo 18 articulo con ſentium ad valvas poſſet: quomodolibet veldit > totis tenor ſentibus volumus que contrarus qui- Nulli) omnino} rationis, conftitutic are præſumpſerit, indignatione K um Petri& Pauli Apc it incurſurum. Datum Ro Petrum, anno incarnationis Domit ž 6 fy Sel e Conc. Trid: Sef: 23: de reförm; c icirca finem.& Gell. 24: dereformicrn$ quaverd privilegia,— M. CCCC.

Rine Bno 303 De Pænis. 294 M. CCCC. XXXII.$. Idus Martii, Pontificat. noft. Anno 2. CAP. IV. E Pramifo tenore duarum conflitutisnum, dicit, quod Hojpi- talari fanti loannis ex fiatuto, confuetudine, vel privilegio ha- bentes annalia benefictorum vacanlium, perciperæ debent portionem, guanm haberent beneficta obtinentes, ſi inallis eſſent reſidentes. Joannes XXII Magiſiro& Fratribus hoſpi- talis ſancti Joannis Hieroſoly- mtani, poti nobis ex parte veftra petitio continebat, quòd dudum poft conftitutionem per nos editamv, qua fpecialiter& exprefsè cavetur, quòd habentes anna- lia in Eccleſiis de conſuetudine, privilegio, vel ftatuto, qui ratione diorum annalium fru&us primi, vel fecun di, vel alterius cujuſcunque ſequentis anni beneficiorum yacantium fibi hactenus in totu averant, nihil exinde ultra fummam, pro qua unumquodque beneficio tum ipſorum conſuevit in decimæ ſolutione taxari, præ textu cujuſvis privilegii, conſuetudinis, vel ſtatuti, quo- vis modo percipetent, ſed ipſius ſummæ perceptione duntaxat deberent effe contenti, totali reſiduo prædicta obtinentibus beneficia remanſuro: niſi forſan illi, qui fructus illos ſoliti eſſent cum integritate percipere, mal- lent ipſum habere reſiduum,& obtinentibus beneficia dimittere ſummam memotatam: quo caſu percipiendi guod mallent, erat eis optio derelicta. Quandam aliam declaratoriam conſtitutionem fecimus, in qua ſpeciali- ter cavebatur, quòd fi hujufmodi beneficium obtinentes in Ecclefia, inqua fpecialiter illud beneficium exiſteret, minimẽ re ſiderent, ad debitum ſervitium impendendum Capitulo ejuſdem Eccleſiæ nihi et acereſcere: cuùm ceffante causå a, ceffare debeat pariter, quod vigebat. Cuodque ex verbis declarationis hujus fatis innui viðe batur, quòd fru&us beneficiorum non refidentium ac- crefcere debeant habentibus annalia memorata. Verum ex co,quòd in declaratione dicta non continetur exprelse de perceptione annalium beneficiorum vacantium vo. bis debitorum de prædictis conſuetudine, privilegio, vel ſtatuto quoad fructus non reſidentium in eiſdem, qui vobis accreſcere debent, nullum adhue commodum affe qui potuiſtis: lict(ut ittitur) dicti fructus Capi- tulo non accteſcant. Quàte nobis humiliter ſupplicaſtis, ut quodin hujufmodi declaratione noftra tacitè innui tur, declarare expreffiùs dignaremur, Nos itaque pe- titionem veftram juri confonam æftimantes,ac propterea in hac parte quieti& indemnitati veftræ providere vo lentes, præſenti oraculo declaramus, quòd fructus præ- dictæ Eccleſiæ vel beneficii vacantis, cujus annalia, in quibus conſiſtunt, debentur vobis ex privilegio, conſu tudine, vel ſtatuto, etiam pro ea parte, quæ obtinentibus Prabendam vel beneficium hujufmodi(f in Ecclefia, ubi illa conſiſtunt, perſonalem reſic tiam facetent) debere- tunfi non tefideant ibidem ve velinterpretativè, utpo- teper fpeciale privilegium Apoftolicum,yel aliàs ex cau ſa rationabili ab hujuſmodi reſidentia legitimè excu fentur: cùm di&a pars(ut præmittitur) Capitulo non ac ereſcat, vobis accreſcere debet, ſecundùm intentionem & mentem declaratoriæ memoratæ. Nulli ergõ omni ndhon inum,&c. ut ſuprà. Si quis autem hoc attentare præſumpſerit&c. ui ſuprà Patum Avenion. Calend.Mar tii, Pontificat. noftri Annog. a L. adigere,§: quamvis, F. de jure patroni, cap. cum ceffante de aßbellat. DE POENIS: TITULUS VIIA CAPR UN. G Epifopus Caturcen, propter varios excefus per ipfum perpe~ tratos, prafèrtim quia fedi Apofè. fuis Jubditis dr fibripfi injuriofus fuerat, Varias pænas incurrit: quonam perpetua depofitionis fen- tentiam meruit, pri vatisq;, fuit Pontificali, Sacerdotali d> alia Guolibetoffisio,& ad perpetuum carcerem condemnatas, Doflrina utilis hic nobis tribuitur: ut feilicet cognofiamus criaina C excef> Jis, pro quibus Pralatas deponi poffit, Facit ad hoc c. veritatis. eka trd, de dolo& contum.& c. eæ s. Q c. tanta est clavis Petria deexcef. Pralate Etnifi antiqui libri hoc è: fub tit. de pænis, annaa Hent, ſulb tit. deexcef. Prelat. pofitum fuiffet. . Joannes XXII. IVINIS exemplis, quæ noſtrorum debent eſſe actuum regula, patentet inſtruimur, aures no- ſtras ſubditorum à ſuis præpoſitis oppteſſorum indebitè,& aggravatorum injuſſè, non obturare clamo- ribus, fed ipfis ipfas potius compaſſivis affectibus inclina- re: ut ſi per ſolertis inquiſitionis indaginem clamores hujufmodi opere a completos effe viderimus, libera- tionis opportunæ remedium ſolicitis ſtudiis apponamus: pœnà nihilominds debità punituri in hane patratorum qualitatem exceſſuum illicitos oppreſſores. mnipotens etenim Dominus audito b clamore populi fui, propter iam eorum, qui operibusprgerant„dolentis, ad li- berandum eum defcendit:& fummi templi præpofito, i jaxta nominis interpretationem in vias pravås ini- uè diverterat, comminando ficait e:[ Expelam te de fiatione tua,€r de tuo miniferio te deponam. J Dudum fiqui- dem famã gravi clamore frequenti,& querelà flebili ſubditorum deferentibus nobis Hugonem Geraldi olim Caturcen. Epifcopum, de multiplicatis exceſſibus, op- preffionibus gravibus, enormibufgue criminibus effe reum:Nos mala hujufmodi nolentesantè credere, quàm probare, ſuper illis inquiſitionem per nos& per alios fie- ri fecimus diligentem. Et demum inquiſitionis ipſius viſo& examinato proceſſu, luculenter invenimus, quòd ejus fuerat vitioſus ingreſſus, cùm per ambitionem ni- miam& per abrupta fimoniacæ pravitatis ad Pontifica« lem afcendiffet honorem. Progreffus autem ejus(ut exe- crando conveniret initio) injurioſus extiterat quoad tria. Primò videlicet quoad Apoſtolicam ſedem, cui (licèt ipſum honorãſſet in multis,& tandem ad Epiſco- palis dignitatis apicem promoviſſet) terga vertens, non faciem, contemptum pro gratia, maleficium pro bene- | ptibiliter renuens, fed eas verbo vilipendens& facto, icio,& vituperium retulit pro honore.. Appellationi- | bus interdum ad fedem ipfam`ab eo vel Officialibus ejus per fubditos oppreffos emiffis, nedum deferre contema ſuis præcipiendo miniſtris, quod de appellationibus hu- juſmodi non curarent, ac nihilominũs appellantes(qui- bus contra oppreſſiones debuerat eſſe appellatio ipſa re- medium) nunc per captionis injuriam, nunc per ſpo- lationem beneficiorum,& aliàas indebitè affligendo multipliciter, non abſque vitio ingratitudinis violans juramentum fidelitatis ab ipfo præftitumdiétæ fedi: nec veritus matris Eccleſiæ tranſgreſſionem apertam, none nullis quandoque per ſuas patentes literas de vacaturis nandavit beneficiis provideri, vias ad vacationem co- rum aperiens nimis illicitas& ſuſpectas: pernicioſus etiam fait,& frequens literarum Apoſtolicarum abuſor. Secundò verò, quantùm ad ſubditos, erga quos non pii Prælati vel paftoris peregit officium, quinimò tanguam fur improbus, crudelifgue tyrannus; fub pallio charita- à Gen. Iu. b Exod.3. C Eſa. 22. PPPP 3

395 Extravag Comm. Lib. V. Tit. IX. s& injuriis illa- tivi tubſidii incuſſist erroribus, violenti tis, doloſis indaba& fraudibus exquifitis, velut DE POENITENTII 8 ET REMISSIO recurſor iniquus, extorfiontbus eos intolerabilibus præ- nib gravando, nunc binas in anno, nunc plures in die, nunc alias nimiùm exceſſivas,& Eccleſiis importal n ZIrTULJE TA ee en nùmero canonibus definito, in- terdum perfe, interdum per alios procuratione a n- CAP. iI di 9, pioi bito vifitationis officio quándoque nullatenũs, ariter non ad fructum ecupiditatis affe licitos& damnatos, fuum KRec de modo, nec de i cur ſubditos ſuis in hoc reprobandisaf I; xec aliàs ab eis exigere potuit concupita,calumniofas de- lationes fieri, contra eos lites moveri,& sonen eisgra amina ful] i ì non citatos legit fas privavit benefi gi occ Fiane pr ens, non rat ionem in queus perſonalem. Mi vit, per fuos illa faciens Ne qualem IP a nabnetat, ad E inftituereei praf entatos, dere literas fæpiù roit A hi ič Amio c gna pecunia p ropter hoc e; Multa E beneficia, nunc p mutat pliciter in fuis manibus rēfis antebus baſilicas petri& pauł ma peccatorum Venia conceditürs correctionis, fed ad fatu- G Centefimo quogie anno vij npen b, ad alios quæftus it-? y E habet fida relatio guòd acceder em bafilicam Paor A d conceſſæ funt magng remil qui jux- os publicari,& ut amus approba- is ſcripti patrocinio etrus& Paulus A- aſilicæ de quentata B fideles iti en munerum ex hujufmodi fre- ıt fe referto Nos de€ omni- di corandem Apoftolorum» ejus meritis,&c auctoritat te confifi de fratrum noſtrorum jectas| conf filio,& Apofto nitudine poteſtatis, omnibus uſurpavit:& fic Ji leſimo trecentefimo, à feſto in fuis fuit corruptus jud łum eorum,& fi- is Domini noft ri Jefu Chriſti præterito proximè in- nem in pecuniatium eme⸗ inando, quandoque F tefi: č j baili- jalugeani ii pium, è condemnans: fic& ibus& alios corrumpere judic i itebur at,& confitebuntur in nibus inchoatis injuſta vi p fimo e ut tum ad ſe, ut qui ſibi ne 3 eſſet, ſuæ namque famæ involvit, irregularitatiſc vit,&(qucd re- ferre puder) in corpus eccans per con tinuatum incontinentiæ vitium, quo ſe du fæœædave.-| ma Xat, Pontificali pofteà decoratus hono| gloria maculam„& fæmora fua non erubuit m inclinare. In his quidem ejas. fic D hene greſſus, ſic ſeandaloſus, pernicioſu ut vitio hujuſm odi, ſive culpis neſc & periculoſus egreſſus, cni\adeò forè malitia, quòd(remanente fibi ad qatari gperg voluntas fibi deficere Propter quod, ne prioribus pejus comn Jum mhimiam as falubre remedium 5; poteramus auferre, eriperemus vel ſuper l$ eum fratribus noftr habità diligenti, in præfatum omni honoreac dignitate rede ob fuas iniquitates, ne præſit, a gatum peccati„omniqͥt P jam privatum è Dominc lorum fratrum ipſorum, perpetua tiam duximus pro: a PA; et officio m condemnantes: utibłic gat pœnitentiam de commi at hanc pagina unimus poſtoli ed ampl fi Uta. ni etibus Ai: oni câ pravitate fu fibi Eccleſias occupans, earum red 311v- ent a reverenter, qui very quan Donus riis patenter a ponere i een en plus me Si, Uje 47ra EXITAVAZ Ae ſcopo Turracom eju ranen tuum carc fantibus minum lic noftræ prom ulgationi is& condemnationisinfringere, veleiaufùt ire. Si quis autem h eret,& pro co Ubi enim venit plenitı udo tem poris ġ, mit fuum factum fub lege, natum ex muliere, emerario co ttentare præſumpferit, gnationen. omnipotenti Dei,& R Pétri& Pauli Ap akoru ejus{e noy tit inem Irti. Datum Ave- Jide femel on enim

TAi URG fuh 397 De Peænitentiis,& Remiſſionibus. quj lub lege erant, redimeret, ut adoptionem reciperent floro. Ipſe namque factus a nobis à Deo fapientia, juſtitia, fanctificatio,& redemptio, non per fanguinem hircoram, aut vitulorúm, fed per proprium& fangui- nem introivit femel in fana, gternå redemptione in- ventã, Non enim e corruptibilibus auro& argento, fed fuiipfius agni incontaminati& immaculati pretiofo fanguine nos redemit; quem in ara crucis innocensim- molatus:non guttam fanguinis modicam, quæ tamen propter unionem ad verbum proredemptione totius hu- na generis ſufſeciſſet, fed copiosèvelut quodd lam pro- fluvium noſcitur effudiſſe, ita utà plan ta£ pedis, ufque ad verticem capitis nulla fanitas inveniretur in ipfo. Quantum ergò exinde, ut nec ſuꝑervacua, inanis, aut fu- perflua tanta effuſionis miſeratio redderetur, theſaurum militanti Ecclefig nra>,, Yolen iuis thefaurizare fi- Quem quid em thelaurum non in adari non in agro f abfcondit p toti cla vigerum, ejuſque i tios, com mifit ſidel sfalub y Genade& pro- priis,& rationabilibus cauſis, nu ne pro totali, nune pro Partiali remiſſione p Snæ te pro peccatis debi- tz, tam generaliter> quàm ſpec er(prout cum Deo expedire verè pœnitentibus& eonfeſſis squidem theſau- mque electo. miſericorditer applicandum. Ad cujt ri eumulum beatæ Dei genitricis, omni rum à primo juſto uſque ad ultimum meri lum præſtare noſcuntur: de cujus conſumptione, ſeu mi- nutione non eſt aliquatends formidandum, tam proptert infinita Chrifi(urprædium eft) merita, quàm proeo, quòd quantò plures èx ejus applicatione trahunturad jüftitiam, tantò magis accrefcit ipforum cumulusmeri- toram, Quod fel. rec. Bonifacius Papa VIII. prædeceffor nofter piè(ficut indubiè credimus} confiderans,& atten- tå meditatione revolvens, quantum apud homines gło- rio Principes terræ Petrus& Paulus(per quos E vang ge- lium Chrifti Rom re n i ligionis ſumpfit ex dei lucernæ, Eceleſiarum coli Peculiari quàdam prære Vittute præcellunt: Quoru Principi, ſicut bono diſpenſatori E Areri, tang Eccleſiaſtica eruditioni ne haberi debeant,& d ni cœlorum iſterium ai idone rari, pro que Ota i bilem E randa devotie t aperire: decern fratrum ſuorui 0, ut omnes, qui in anno à Nati- vitate Domini M. CCC.& quolibet ani ocen tune fect» ad dioram AN olorum be aecederer nt e ipfasá & remune- Romani ad minus erint, quindecim el interp olatis, faltem fei nitentes& confeffi ex litaxent, ſuorum omnium obtinerent iea catorum$) Nos auter in lege M fimam v quꝰd aan 49 1 non venir Dominus folvere, fed ter a re) Jubilæus remiſſionis& a è dierur mA. merus, quo lege fit remiſſio, cenſe r: quodque ipſe ——— a LOr.. b Ad Hebr. 9. c 1. Petr. 1. d Eſaja.i € Luig. F Matth.i3. g Levit. aſ. c. uliplemſßimè de an- Bo quinguagefrino, fue Jabilao. | da adi eafdem bafili 308 quinquagenarius numerus in Teftamentis, Veteri qui- dem ex legis datione, Novo ex vifibili Spiritûs Santi im d pulos: miſſione, per quem datur peccatorum remiſ- ſio, ſingulariter honoratur. Quodque huic plura& grandia divinarum ada ptantur myſteria ſcripturarum-: & clamorem peculiarispopuli noftri Romani, videlicet hochumiliter ſupplicantis, ac nos ad inſtar Moyſi& Aa- ron, per proprios& ſolennes nuntios ad hoe deſtinatos ſpec t orantis pro toto Chriſtiano populo,& dicen- tis: Domine, aperi cis thefaurum tuum, fontem aquæ vivæ, deſiderantes benigniùs exaudire, non quidemut ficut illius Ifraëlitici populi induraticeffet murmuratio, ſed ut iſtius prædilecti populi,& cunctorum fidelium- augeatur devotio, fides ſplendeat, ſpes vigeat, ckaritas vehementiùs incaleſc at: Volentesdue quamp Aurimos huiuſmodi indulgentiæ fore participes, cùm pauci mul- torum reſpectu propter vitæ hominum brevitatem va- leant ad annom centefimum pervenire, de fratrum noft, conſilio pradictam conceſſionem indulgentiæ ex ſupra- ſcriptis& aliis juſtis cauſis ad annum quinquageſimum- mus Statuentes de fratrum confilio prædictorum,& Apoftolicæ plenitudine poteſtatis, ut u- niverſi fideles, qui verè pœnitentes& confeſſi in anno à Nativitate ejufdem.CCC. quinqua elimo proxim fu⸗ turo,& deinceps perpetuis futuris temporibus de quin- quaginta in qui inquaginta annis prædictas eorundem Pe- tri& Pauli Apoftolorum bafilicas& Latefan: Ecclefiam, (quam inclytæ recordationis Conftantinus, poftquam per beatum Silveftrum, ficut per eoſdem Apoſtolos Deo revelante cognovit, renatus fonte baptifmatis fuerat,& à leprę mundatus, in honorem Salvatoris conſtru- zif quam; idem beatus Silveſtet novo ſanctificationis & chriſmationis genere dedicàſſe legitur,& in cujus- cle E parietib. præfati Salvatorisimago depiĉa pri imàm oti populo Romano vifibilitet apparuit, devotiùs vene- rā Sai, quàm ex his& aliis certis& rationabilibus caufis, t ipfa Ecclefia pariter indulgentiæ prædi&tæ privilegio decoretur,& devotus ab eodem Salvatore, quiin præfa- tis Apoſtoli is mirabilis prædicatur; eorum meritis& pre- cibus indulgentiæ ereat percipere largitatem,in hoc cenſuimus venerandam) causà devotionis modo prædi- cto viſitaverint, pleniſſimam omnium peceatorum ſuo- rum veniam conſequantur, ĩta videlicet, ut quicunquè voluerint indu genti am hi ffequi, ſi Romani, a minus XXX. fi verò pere j; modo fimili XV. diebusad pradictas b icas& Eccleſiam acceder teneantur: Adji icientes, n ii etiam gui pro ea confequen- cas celefiam accedent, pof iter oOo Aii ad urbem illo an- no valeant pervenire, aut in via, vel dierum prætaxato nu- mero non completo in dicta urbe deceſſerint, verè pœni- tentes(ut præmittitur)` confeſſi, eandem indulgen- m conſequantur. Omnes nihilominus& ſingulas in- dulgentias, per nos vel pradeceſſores noſtros Rom. Ponti- pr rgnomi mais oe aliis baſilicis& Eccleſtis de dicta urbe coneeſſas, ratas& gratas habentes, ipſas au &oritate Apoftolic confirmamus& approbamus, ac eti- am innovamus, 8· præſent ipti patrocinio commu- nimus. Nulli erg domninò h ominum liceat hanc pagi- nam noſtræ reductionis, conſtitutionis,&c. Si quis autem koc attentare prefump dignationem omnipo- tentis Dei,& dictorum Fetri& Pauli Apoſtolorurn ſe- ſe noverit incurſurum. Datum Avenion. VI. Calenid. Fe- bruar. Pontif. noſt. An. 1. ¶ Quocirca fraternitati veſtræ per Apoſt. ſeri pta mandamus, quatenus finguli veſtrùm, in ſingulis veſtris civitatibus& dioceſibus prædiſtas no- Ì fubditis vobis elero& popùlo publi.etis,& int ep puea P atis, ut annuente Don ir o ad pro- merendam hujufmodi indulgentiam ſe diſponant. Cæ- terùm, quia præfentes literx nequirent forfitan propter viarũ diſcrim ina. yel alia legitima impedimen ta ſingulis Pppp 4 arreptum impediti Í ifi

— Extravag. Commun. Lib. V. Tit. IX. 400 veftrům commodè præfentari, Tan tefra-} mi quadringenteſimi ſexageſimi lexti, Pontificatũs no- ter Archiepiſcope, dictarum literarum transſumptum ftri Anno fecundo, publicata fuit) engem Chrifi fideli- jue munitum ſigillo vpis bus pleniùs ińnoteícat, null lufg; illius i iam præ- fratres ſuffraga nei transmittatur: cui velut originalibus} tendere valeat in futurum; præfentib E inferi fe literis adhiberi volumus plenam fidem.Datum,&c, utad majoremomnium perveniat notionem, Nulli er- gò omninò hominum liceat hanc nam noftrorum CAP IIL fta tuti ordinationis,& decretiin merario contraire. Siquis au ex cau- indignationem omnip ciali licen- etri& Pauli Apoftolorum ejus fe noverit incu um Romæ apud ſanctum Petrum anno incarnationis inicæ M. CCCC. LXVII: quinto Nonas Mart, Pon- Paulus Venetus Papa TI tificatůs noftri Anno f. manu publicà ſcriptum, tue e, velei aufu te- e prælum- E Confiitutio cafus Papa refervatos comprehen test abfèlvere fine fp hic ponitur, à quibus nullas tia ſedis Apoſtolicæ. TA Dominici gregis faluti femper intent ti, fingulis CAP. IV. cum humilitate poſcentibus ea benig oni edere ſtudeamus, per qua peccrorum mole d ipſa ſuecedat,& ab hoſtis humani generis fervitt ptas animas lucrifaciamus Altiſſimo, bonitate commiſit: id tam vendum eſſe cenſemus, ne(ci ſionis vel facultatis obtentu) Ch ad illicita in poſterum committenda reddantur, aut niæ facilitas a eis peccandi tribuat incentivum. um à operoſi, vigiliſque paſtoris ſoler- itaque confideratio å, d emanavit à no z cuftodiæ deputatas, curat à ferarum prg- conftitutiotenoris ſubſequentis, ic E us f re incurſibus,& ad ſtatum popem fœtu multi- in Chrifto Pater,& Dominus noſter, i: ita quoque& nos(quibus diſpoſitio- vinå providentiâ kapa fecundus, qui P deen uper ple- eraa Dominici ſolicitudo commiſſa nariis remiſſionibi e femel invita,& feme lin mor deramus affectibus,& ftudiis nitimur tisarandk conia formam'& norm n inftin ait ne| riſti fideles, quos à juſtitiæ ſemita paffim fine exceptione quorumcunque criminum humani generis diabolicå fraude avertit, depoſità viores redderentur homines ađ- peccandum sccatorum farci à, ſuo reconciliare auctori: ut æternæ lam in cancellaria Apoftolica pub| præmiis noſtri tedemptoris inæſtimabili chari- navit, qu d in apis argie a con ncefli| tate media potiantur, fiatgue noftræ operationis mini- baa anpi rendi, cafus in| terio, utilitate publica ſ ſuadente, etiam per gratiarum ſedi Ap ufi quod eorum falati conveni iat, atque no- Videlic terdicti ab ea G Bulla confirmationis anni ii Petrum indre Nativit L? , publicata apud fanum tis Domini, in qua continetur, quod annns : 7 Iabi lau ad brevius tempus r s, guam olin efet: guoa a j: cui Jideltbus bafilicas urbis mmo Quinto gt no quinto q 1j entiæ conceduntur. Sixtus ri V. citati cete 1at iones ſal ubres jsem fel licis eſſo no- >; ductus, de ve EBA Fratrum A noro tunc fuorum(de guo- | tum numero tung eramus) confilio, annum Jubilæum dem Fontif fenfæ p ) rovidå moderatione reducens, il- terrarum Romanæ E ccleſiæ um quintum Apoftolic A jectarum: ac etiam inva i rumcunque aliorum ad R Pro vhibitiorás 7 i Delationis armorum,& aliorum infidelium, Impoſitionis novor- perſonalium, Eccleſiis vel Ecclei n iæ ſup ver ordinibus vel beneficiis af d t ibis Iubilsus celebrari deberet: quodq̃ue inno Do- mana m 5 caula idelicet à vi- LXXIV.-proximè futuro, mi D incipere fem quoq;& fan- us ſtatutis diebus J rum Petri& Pauli bs j ctæ Mariæ majoris almæ urbis Ec omnes& ſingula b curia velextra contractæ: Et generaliter tentis in bulla, quæ confuevit in die Cœnæ Domini, p pr xdeceffores fuos Romanos Pontifices publicari: Con-| rans, quòd plerunque conti 13| gdi facu Itates,& confeſſionalia, tam præſentibus, G am al jentil 15, etiam oraculo vocis concedere, 2? (ne pratextu çonceflionis hujufmodi, vel pœnitente confefores in ſuprateriptis caſibus fallantut& fallant ſtatuit& decrevit, ſuæ intentionis fuiſſe,& eſle, per qua cunque conceſſiones& facultates per fuam fanêtita- tem, tam ſcripto, quàm verbo fz e& inpofterum fa-| ejufdem Pauli prædecefforis ordinationem, vo ciendas, nemini licere irretitos dicti cafibus folv m tutun nni ſin a in eifi ſine ſpeciali ſuæ ſanctitatäs li a: akre f iiiar| TF G daoa je AEn p miim i il A e J cef-| scontenta, de fratrum eorundem con ſiones indulta prædicta, quoad caſus exceptos hu- probantes: Similiter ſtatuimus& ordinamus, quòd an- juimodi, n ulli g penitùs ſuffragari. ¶ Ut autem ipfa con-| nus Jubilæus prædictus, cum eiſdem indulgentiis& re- ſtitutio(quæ dudum, ſcilic et quinto Calend as April. an-| mi Shonibnipicoarit pe 5, anno pto imè tuturo niab incarnatione Domini-noftri Jefu Chrifti; millefi-|—— ———— ® indulg entias,& pec- Pontis ꝛ0di ba- à conceſ- conteo fanctit àatem ſitantibus & on icut Doa INO Spl acu ferant, per prædec elbre, i 2to fuimus divinà diſponente doak tiâ-dd api mi Apoftolatůs aſſumpti,& per alias nofti gantem Gregorii XIL incip. Dominus at Yea a Veniaş j facilitas incentivum tributi delinquendi, C. HE Cleri-] demptor, qud znidicitur[antus Iubilans pro anno i575- corum. æxtr. de vila& honeſt. Clericorum. à vigilia

à vigilia Nativitatis ejufdem incipere,& ut ſequitur,con- tinuari deberet: prout in ſingulis literis prædictis(qua rum tenores prælentibus haberi volumus pro expreſſis) pleniũs continctur.. ¶ Verum, quia poſt madum tam- nos, quàm idem rcaulus pradeceflor noſter, dum in hu- manis ageret, animarum ſaluti fidelium intenti, multo- rum Principum& aliorum Chriſtifidelium, ac devota rum perſonarum i precibus, điverfas indulgentias & pec mret nes plenarias nonnullis Ecclefiis, 3 cis duximus cencedendas: propter ſan concurſus ad baſilicas& Eccleſi- lari, aut ipſius anni Jubilæi celebri- aitti poflet, cuin animarum non mo- ms min dico det lem Paulo, vel aliis prædeceſſo hactenu um, hujuſmodi effuſionem, hoc XiDi ittatur, aut fideles Yremediis -plenariás, etia commutandi vota, aut ſi er uſurariam pravi dum extortis, diſpenſan certis modo& foxma reinittend fores, cum poteftate abfolvend s provid i& componendi aut illa fub i»& deputandi confeſ- tiam in cafibus fedi A- ones& indulta à tate quibuſcunque is locis, univer- ım in perpetuum, No E frati quàm ad-certüm tempu bus, fraternitatibus quibuslibet, uovis-modo;aut quåvis-causå,guomodolibet concef:| acceptabilem: ] 3 l]| F 40t De Pœnitentiis,& Remisſionibus. mis-& gratiæannus Jubilæus] min g JG a tanto munere reddantur| rum confefione diligenterauditå„in fingulis etiam ſe- evolentes, omnes]f di Apoſtoliem referyatis cafibus fen ad inſtar Jubilæi, ac etiam toties quoties„ac in morte plenariè, vel aliàs etiam ad ereis& male ablatis incertis,effectũm conſequendi quaſcunque indulgentias plena- em, vel aliumillicitum mo-. rias, vel non ꝓlenarias, abſolvere,& pœœnitenti | | | | | | EC in vita, ſeu in mortis articulo,ip | | j | | ———-—-—— dum efle enſemus, ne cujuſvis indulgentiæ, remiſſio- nis, vel facultatisobtentu, Chriſti fideles procliviores ad illicita in poſterum committenda reddantur, aut fa- cilitas veniæ eis peccandi tribuat incentivum. Cùm i- taque(ſicut multorum fide dignorum teſtimonio acce- vimus) ob multitudinem facultatum per nos, vel aucto- ritate noſtrà concsſſarum tam verbo, quam in ſcriptis, vel non, Prælatis& perſonis Ee- gioſis& ſecularibus utriuſque ſe- „Capitulis, Collegiis, Conventibus, hofpitalibus, con- fratriis,& univerſitatibus, tam in genere, quam in ſpe- cie, ſub electione, vel deputatione confeſſorum, qui eli: gentes eoſdem, vel pro indulgentiis per nos conceſſis confectis exinde liter aſticis, etiar c osqui univerforum credentiunr pro-| confequendis, ad- Ecclefias& alia pialoca confluentes, rofpicere- ex debito minifteriipafto-| feuadaligquaiaopera:manus porrigentes adjutrices,€a- o a ne propter aliarum indulgentiarum rundemque confratriarum confrattes& ſorores, ac in hoſpitalibus pradictis decedentes, ſeu deſervientes, aut eis pi inquentes, vel aliqua alia meritorum js profitentes,€O- è aliquid r ifteria exhibentes,& in ordinib lin vita,& inaliis falu- tarem eis injungere, emiſſa quoque vota per illos quæe cunque in alia pietatis opera commutare liberè& lis citè valeant: fideles præfati ad peccandum,& ad alia illicita committendum, nonnunquam procliviores exi- ſtant, in non parvum periculum ſalutis animarum ſua- rum: Nos qui Deo propitio ejufdem gregis Dominici ꝛeritis licet inſuffici cauſam gerimus,& illum italis theſ⸗ itione cupimus ipſi Deo reddere ne exinde clavium auctoritas deduca- ſas& conceſſa,& in poſterum forſitan concedendas, vel ſtur in contemptum ipſique ad peccandum proclivio- p Sapuq tum rum toritate Apoftolicã tenore pr reltatis plenitudine, ufque ad citum ſuſpendimus, i conceder de Apoſtolicæ p & ejuſdem ſedis benepla durante beneplacito noſtro& ſedis] efe volumus nec intérim alicui fuffr tiis tamen baſilicarum aium 4 : indulgen- tæurbisin{uo ſtrictiùs inhibentes; a plenario robore durantibus æter iſtas s Iias indi locis publi Quinimò odi facien- S> volum ı auđtoritateai: ſub cenſi quibus vi- toppi llie omnino hominum liceat hanc pa nis, mandati& atis rario contraire. Si quis aut Iit, indignationem omni & Pauli Apoftolorum c Tybureanno incarnationis Domir 4» Calend. Sepremb: Pont. not. Anno 3; e; veleiaufu teme- are piæfumpíe curſurum. Datum M. CCCCi LXXIII. CAP. V g Sixtus guas certis eæ cau ore Jus: muii multas concefferat indulgentias? Idem. Tai Dominici gt faluti femper intėnti, fingulis eum humilitate poſcentibus ea benignè concedere ſtudeamus, per qua(peccatorum m ofitå) falus i Eg pE:; Syy S Pla ſuccedat,& hoſtis humani generis ſervitute ereptas animas luerifaciamus Altiſſin tate commiſit: id tamen propen a j 17 oled ep s eas fuà boni- ftudio præcaven- sno abolevit Conc, Trid Sef. Form. c. 9» o, quir ficri a Pradicato effuarios omi de reform. c. 2. H. ull..ſelſ al. de: es gu e prëtextuà| pturà, etiam cum clauſula, quòd ſola ſignatura tutci- locorum or- | | lasgżeo| bus, motu proprio(not adalicujus nobis perh | | Í | | f res(ut diximus) liberius prolabantur: Ex præmiſſis& aliis: rationalibus caufis animum“ noftrum moventis əb- uſpenſas| latæ petitionis inſtantiam, ſed de noſtra mera volunta- te& deliberatione) auctoritate Apoſtolicà tenore præ- ſentium ſtatuimus& ordinamus; quòd de cætero præ- textu facultatum hujuſmodi conceſſarum à nobis, vel auctoritate noſtrà,& quas concedi quomodolibet con- tinget in poſterum; verbo, literis; aut quàvis alià ſcri- at, etiam in favorem fidei& cruciatæ, nullus coufeſ- ſorum eorundemquempiam, cujuſvis ſtatůs, gradũs, or- dinis, vel conditionis exiſtat,& quàcunque Eccleſiaſti- cå, etiam Epiſcopali, vel majori; aut mundanã etiam- regali,& majori dignitate præfulgeat, qui ofſenſæ Eccle- ſiaſticæ libertatis, violationisinterdicti ab eadem ſede impoſiti, ſeu hæreſis, poſtquam fuerint de ea fententia- liter condemnati, delat!„feu publicè diffamati: confpi- rationis in perfonam dùt-ftatum Rom. Pont. ſeu cujuſ- offenſæ, inobedientiæ, aut rebellionis ejuſdem Pont- dictæ ſedis, niktilartionis membroruam, vel oeciſio-- nis cuj nque in ſacris ordinibus conffituti: offenſæ perſonalis in Epiſcopum ſed alium Frælatum invaſio- nis, deprædationis, occupationis, aut devaſtationis ter- rarum Romanæ Eccleſiæ mediatè vel immediatè ſubje- ctarum: ac etiam invaſionis Romipetarum; ſeu quo- rumcunque aliorum ad Romanam curiam venientium: prohibitionis devoluiionum caufarum ad dictam cu- riam: delationis arnorum& aliorum prohibitorum- ad partes infidelium: impoſitionis novorum oneram, realium vel perſonalium, Ece leſiis vel Eceleſiaſticis per- ſonis:ſimoniæ ſuper ordinibus vel beneficiis conſequen⸗ dis in dicta curia vel extra eamcontractæ, criminum quomodolibet re Et generaliter in cafibus con- tentis inliteris, que confueveruntin die Oœne Domini publicari, prætextu hujuſmodi facultatum abfolvere> g per ĉos emiffa peregrinationis ultramaxinæ,& vik- 402

creligionis vot ſcient t ua demun znoranti ria Apoſt

i i De OLARSA Aer 4 s Aa Š$ 6 Je Sententia excommunicationis 40 ſtatũs unlverfitatis 8 ti ſunt, qui literas à Papa ante ſiuam cerona- ati fi Idem a. Uia é nonnulli(prout on obſta-| mus Pontif bet intromi abimus, proceſ- l tæ) decernimus irri- Junii, Anno2. EXTRAVAGANTIUM

INSTITUT. JURIS [CANONICI OQUIBUS JUS PONTIPLF CIUM SINGULARI METHODO LIBRIS IV. COMPREHEN- wT DITUR. A JOAN. PAULO LANCELOTTO PERUSINO| ; conſcriptæ:& in Aula Romana, mandato Pont. Max. ab illuſtribusviris olim re- Eo cognitæ. Nunc primum rejedtis ad ſinem cujuſue columnæ locis, unde ſumpti ſunt.

Miſtis mMuttone ture I J” We ji

PONTIF. MAXIM. JO. PAULUS LANCELOTTUS JURECONSHLTHS PERUSINUS, S. Ontificii Faris Infituziones proximis-annt fuperis- "o rum Pontificum jufu E nos confiripfimus,© fammi È) viri cafligdruns, que guidem optandum fane erat, ut DES e:: i WYG 1⁄5 in lucem prodirent auctoribus, quorum mandato )& firipta&recognitæ fuiſſont, vel ed ſaltem ratio- D pe guod æuclores ipfi munera nobis gratiora. ac pre- ) P tioſioræ facere conſucuerint,&. fapè non tam quid, XS quàm à quibus accipiant, homines Joleant perpendere, Sed quando id vel ratiatemporum, vel alia guecungue caufa fieri non finit, illad cerrè null ratione committi debet at juris feiliceg Pontificii Infiitutiones fab alterius, quam ipfius Pontificis nomine appareant, à qao Pontificia omnia jara emanant: velut enim ab Oceano dedücta fiz- mina in ipfum tandem refluunt, ita hoc quicquid estoperis; quod totum:de s Romanorum Pontificum Confiitutionibus derivatum es, ad ipfum Roma. pum Pontificem„quafiad fontem proprium, redibit. Ad te autem eò jufiins, guòd: magnis aliis anitzi dotibus, quibus ad Pontificatum tibi aditum pardfti, exalifimam adjunxifii Juris hujas cognitionem. U nde perbellè nunc acci- dit, ut qua facultas optimum te meliorem reddit 3 e ad moderandam diff- cillimis temporibus Chriſtianam Bempubl. inſtructiorem„am nuuc tu con- tra, cum Canonum conditor evaferis, beneficium reponens meliorem fisred- diturus: cújus rei nondùbia jam apparent indicia, cùm ad reflituendos anti- guos: Chriflianorum mores, atque harefès exiirpandas, Janétifimas quotidiè Confiiruriones edere non defiflas, qua dubio procul Ghrifliano gregi non mi- nus futura funt falubres irs ipfis que juris Pontificii quod uunc tenemus, 2 bros implent, ad illas autem Inſtitutiones hæ noſtræ gradum fortè radioribus Jaácerepoterunt. Accipies igitur eas placido ac benigno animo: nam fi ita gontingere ſenſcrimus, ad alia promptiores reddemur,& alacrio- rese Deus Opt, Max. te nobis diu inčolamen, feli- Z 7 semg, JEVE,

— A — 3 7 ET PRIMUM PRIMI LIBRI. A5 180 I. E Jure Canonico— XVIII. Degonftruendis, confecrandis;& reparandis li. De Jure Divino, Conſuetudine,& Conſtitu- Eccleſiis,& Altaribus tionibus. XIX. De Unionibus Eccleſiarum III. De Eccleſiaſticis Conſtitutionibus IV. De Jure Perſonarum. V. DeEpifcopis,& fumme Pontifice VI. De Electione. VII. Qui eligere, eligive poſſunt. VIIL DePoftulationeo. IX. De Confirmatione Electionis. X. De Conſecratione. XI. De receptione,& auctoritate Pallii. XIL De vita& honeſtate Prælatorum. XIII. De officio Archidiaconi. XxIV. De officio Archipresbyteri. XV. De officio Vicarii- XVI. De Coadjutore: XVII. DeChorepifcoporumufu fublato. XVIII. De Translatione. XIX. De Renunciatione xx. De Depoſitione, ſeu Degradatione XxXI. De sSacerdotibus in inferiori gradu conſtitutis. XXII. Deiis, qui in facris ſunt conſtitutĩ XXIII. Deiis, quifùntin minoribus ordinibus con- ftituti. XXIV. Communiatam majorum quàm minorum or- dinum. XXV. Quipromoveri non poffunt. XXVI. DePræbendis& aliis beneficiis- XXVII. De Collationibus. XXVIII. De Inſtitutionibus,& Jure Patronatäs- XXIX. De Clericis non reſidentibus. XXX. De Regularibus, ac Monachis. SECUNDI LIBRI. I. De Rerum divifione,atque illarum adminiftratione. II. De Sacramentis. III. De Baptiſmo,& ejus effectu. IV. De Sacramento Chriſmatis. V. De Pœnitentiis& Remiſſionibus. VI. De Euchariſtia. VII. De Extrema Unctione. VIII. De Sacramento Ordinis. IX. De mento Matrimonii, X. De Sponſalibus. XI. De Nuptiis. XII Quæ Matrimonium impedire poffunt. XIII. De Triplici cognatione. XIV. De Clandeſtina deſponſatione. XV. Qui matrimonium accuſate poſſunt vel contra il- ` lud teftificari. XVI. De Divortiis. XX. De immunitate Eccleſiarum& ſubjectione. X XI. De Cenſibus, Exactionibus& Procurationibus. XXII. De Capellis Monachorum. XXIIIL. De Religioſis domibus. XXIV. De Sepulturis. XXV. De Canonica portione. XXVI. XXVII. XXVIII. De Pecimis. De Rebus Eccleſiæ alienandis, vel non. De peculio Clericorum, Relictis,& Sueceſ- ſionibus eorum LIBRE TERTIL I- De Judiciis,& illorum diviſione. II. De Procuratoribus. III. De Pactis& Tranſactionibus. IV. De Arbitris. V- Dein jus vocando: VI. e Dolo& Contumaciz,& in Pofefonem mif fione. VII. DelLibelli conceptione;& oblatione VIII. De Exceptionibus& Replicationibus. IX. DeMutuis petitionibus X. De Reſtitutione ſpoſiatorum. XI. De Litis conteſtatione. tr XII. De Juramento calumnig; XIII. Ut lite pendente nihil innovetur XIV. De Probationibus. XV. De Sententiis,& Re judicata XVIL De Executione rei judicatæ. XVII De Appellationibus XVIII. De Reſtitutione in integrum. LIBRI QUARTI I- De Accufationibus, Denunciationibus& Inquifi- tionibus, II. De Puplici purgatione. III De Simonta. IV. De Haæreticis,& Schiſmaticis,& Apoſtatis V. De Fortilegis, Maledicis,& Sa crilegis. VI. De Fugis. VII. De Uſuris. a. VIII DeAdulteriis,& aliis conjunctionibus illicitis, IX. De Crimine falſi. X. De Homicidio. XI. DelInjuriis,& damno dato: XII DeEcctefiafticis Cenfuris ai XIII. De ſententia Excommunicationis. XIV. De Eccleſiaſtico Interdicto XVII. De Rebus ſacris, ſanetis,& religioſis. XV. De suſpenſion. „„„ INSTI.

js k ogui ofati PO MARNE SE MTR INSTITUTIONUM JURIS CANONICI Jo. Faulus Lancelottus J. C. Peruſinus, Juris Pontificii Candidatis, 8. PR OOEMIUM. Ilbros Juris Pontificii diligenter mtuenti- ` AKI TATRAN€ Ari a A NAr it A bus facilè apparebit, cos ad quandam ISN 3. gė 6t-. o am ut illi Romani Imperatoris, ſic hi Romani Pontificis authoritate potifi- EPS Q Pio — mùmnitüntur:: ac velùr illi Romanoram- Imperatorum’ conftitutionibus, Senatùs; alioramgue magiftratuum pla- citis,& Conſultorum reſponſis conftant, ficin hoc Pon- tificuitritidem Romanorum ſanctiones, ſacrorum Conci- liorum decreta,& ſanctiſſimorum virorum haud diſſimili ordine congeſtæ ſententiæ conſpiciuntur: quæ omnia tam pari poftmodùm ftudio pofteritas amplexa eft,& tam co- dem ſtylo interpretata, ut inter bonas artes nullæ prorsùs ſint, quæ tantà ſimilitudine ſeſe invicem contingant. Non parva hinc nos interdumi cepit adiniratio, quànam ratione contigerit, ut veluti Imperatorio nomine Cæſarei Juris in certos libros redacta ſunt elementa, non ita etiam ad uſum ſtudioſæ juventutis ad jus Canonicum ab l plis Pontifici- bus compofitæ Inftitutioncs reperiantur, cùm id, fiut qui- IU 3 i v imitationem"illorum, qui in jure Civilis To extant, fuiſſe conſcriptos, atque digeſtos:π HAZ N

Procœmium. dem nunc eft, contemplemur, ædificii cujuſdam referat fpeciem, januis atque omni propemodùm aditu carentis, & uni hac tantùm diſſimilitudine à à jure Civili ſejung⸗ tur. Accedit, quòd, cùm nemo ſit mortali h on cupi- dine non tangatur, hoc non ſine magna ſua laude facturi videbantur. Sed Veteribus qam facilè id co gnoſci pote- rit, in jaciene dis& ſtruendis hujus Juris fundamentis vide. licet o cupatis,& pa iea efectui imped fitis.:—— centioribus, ejus facultatis tractatibus ad; juſtum corpus excreſcentibus, Inſtitutiones inde elicere,& quaſi de rudi marmque ſtatuæ cujuſdam cffigiem ducere non difficile fuiſſet:& quæ noſtrorum eſ ftfelicitasten nporum,non mo- dö in ea re illuſttium Virorum operà uti, verùm etiam per ſe id præſtare nonnulli potuiſſent. Sed Ehan quidem vitæ brevitate, quidam multiplicium hæreſium, bello- rumque tam civilium, quam externorum pro cellis facilè excuſari poſſunt. Quis enim in ſacri Apoſtol⸗ Atlis faſtigi IO univerſæ Eccleſiæ præſidens, p orbem pfi um princi- pum diſcordiis fluctuantem, bel lorumque incendiis æſtu- antem circumſpiciens, ad ocium literarium variè agita- tum animum facilè poſſit appellere? Sed hoc nos parùm aliquando perpendiſſe videri poſſumus: nam cuùm in aula Romana difficilimi is temporibus degeremus,de Inſtitutio- nibus Juris Canonici Pontificio nomine conferibe ndi, Ju- ſtiniani Imper atoris exemplo, ipfi Romano Pontifici fug- geſſimus:& quamvis minus fortè opportunè, dekka: men conſcribendis ab codem mandatum accepimus,& quantum in nobis fuit, etiam explevimus: fiquidem inter- miſſo ſuperioribus annis præ legendi ac patrocinandi mu- nere, impensè operam dedimus, ut per nos hujufmodi! In- ſtitutiones tonts wt, nor tanob onie uneti udenti juris, Sprolal tone l Waber

)/1 dll foke NONIN: ctam i sparin nnal fitutio NAN gilig| Proœmium. ſtitutiones componcrentur, quæ, ut Po tificio nomine e- xirent, non indignæ judicarentur: quod quidem ex ſen- tentia nobis cei mi e, ita locupletiſſimum ſummorum viro- rum probavit teftimonium, ut ille] jamjam de manu Pon- tificis in manus veſtras venturæ crederentur. Sed uſque adeò poſtmodùum, cum Romæ ob cam unam rem diu fuiſſemus, ſupremæ manũs impoſitio differebatur, ut qui graviſſimis, ac multi plicibus undique ad ſedem Apoſtoli- cam confluentibus negotiis keiu ſummum Pontifi- cem,& natura ipſa(ut ajebant) valdè cunctatorem, diſten- tum fuiſſe i ignor⸗ averit, magnam illo tempore in curia re- rum harum incuriam fuiſſe Fa ſuſpicari potuerit. Ita- que diutius ſuſtinere non valentes in patriam conceſſimus, Pontifex paulò mox in fata.. Sed hæc commentariolo ſufficiat nos agua fuiſſe complexos. Ergo fi cui for- tè audentiores viſi fuimus, qui tantam rem aggredi tam imbecilli auſi fuerimus, maximis authoribus, atque adeò mandato ipſo Pontificio hanc tẽmeritatis culpam redime- re poſſumus: vel certè id non impunè tulimus, qui ob eam rem magnos labores,& impenſas, atque invidorum ob- tr e neſcio an dicam, fruſtrà ſubierimus; utinam non ampliùs ſubituri. Sed hæc ommia æquiſſimo fére- mus animo, ſi, quod vehementer ſemper optavimus, no- ſtra hæc ejuſmodi ſit ſcriptio, quæ ſtudiis yeftris commo- da videri poſſit: quòd ſanẽ his temporibus futurum non deſperamus, quibus ut nonnullos fortè ſacroſancti Ponti- ‘ficii i jur IS ignoratione in erřorės aliquos, atque hærėfes faci- liùs pr ERa potuiſſe, ita nunc expeditiore quadam, ejus tra- ctatione non tam facilè juvenum hoc jure imbutos ani- mos aberraturos veriſimiliter exiſtimare debemus. Unde

Proœmium. quamvis non iiſdem, quibus inchoatus fuit auſpiciis, liber hic nofter in lucem prodeat, in communi faltem periculo non fuiffe nos ocioſos, ſed quoquo modo tuliſſe opem, ju- vabit. Accipite privati quidem hominis, Pontifi- cio tamen mandato ad jus Canonicum& ſcriptas,& caſti- gatas Inſtitutiones: Cumque cis nihil ſit comprehenſum, quod( ni fallimur)-factis Canonibus penitùs non confen- tlat, ita exiſtimate, ſide Pontificis manu cas accepiſſetis, fuiffe id perinde futurum, ac ſi vobis vaſis aureis, ac longe ſplendidiſſimis menſis fuiſſent fercula ſubminiſtrata: nunc cùm de manu noſtra, ac ſi fictilibus illa quidem atq; exoticis, in ſapore tamen nullam fore differentiam.

JCS, U penc ANUIŲ conn ALL(h pi SA G TITULUS PRI: LPI: LEA C R OI COI JURE CANONICO, PRIMOS. € Dividitur în tres partes. In prima ponit, unde dicatur Fus Canonicum. In fecunda, quid fit. 1n tertia, ex quibus conflet, Partes patent..d. URI Canonico daturumoperamnóffe oportet, unde talis denominatio de- ſcet dat. Et quidem Jus, generale eſt nomen: Canonicum verò, dicitur à 7? verbo Græco Kow», a quod Latinè Q dem ſignificat, quod regula: unde Jus Canonicum, ſus regulate non malè dixeris: quam deno- minationem èx eo accepit, quod ex regulis priſcorum- Patrum ad tectam vivendi normam inſtitutis deductum fuerit. Eſt igitur Jus Canonicum, quod civium actiones ad finem gternæ beatitudinis dirigit. Oonſtat veròo in primis id fus divinæ fegis præceptis, conſuetudine,& conſtitutionibus: quæ ſingula qualia ſint, diligentius di- Ipiciamus. —— DE JURE DIVINO, CONSUETUDINE & conftitutiomibus. TITULUS 11. q Im divinum eft, quod continetur in Lege& Evangelio, i e immutabsle.h, d. Us divinum eft, quod in Lege continetur,& Euange⸗ lio b, atque immutabile femper permanet. Sunt c enim Legis& Evangelii præcepta, aut moralia> aut myſtica. Moralia præcepta nullam omninò mutabilita- tem recipere poſſunt: Myſtica verò, etſi quantum ad ſu- perficiem mutata videantur, fecundùm moralem tamen intelligentiam nullam mutationem recepifle comperi- untur. G Quid fir cenſuetudo,& unde duxerit originem,(r quam vim habeat. h. d.- J: d confuetudinis,poft naturalem legem ſumpfit ex- ordium, ex quo homines in unũ convenientes cæperumt fimul habitare: quod ex co tempore factum creditur, uo Cain civitatem ædificàſſe legitur. Eftautem con- fends e Jusquoddam moribus inſtitutum, quod pro lege ſuſcipitur: in ĩis enim rebus, in quibus nihil certi divina ftatuit Scriptura f, mos populi Dei,&inftituta majorum pro lege tenenda funt:& ficut prævaricatores divinarum legum, ita contemptores Eccleſiaſticarum- conſuetudinum ſunt coërcendi. g Prava confuetudo non ligat. Kc tamen de ea conſuetudine intelligere nos opor- tet, quæ neg; divino Juri,neq; Canonicis contradicit inſtitutis: fiquid autem contra fidem Catholicam uſur- pare dignoſeitur, non tam confuetudo, quàm vetuftas er- roris eſt appellanda. g Quid ſis conſtitutio,& quotuplex:& civiles conſtilutiones, qua non ſunt contra Evangelium& Canones, ſunt honoranda, lictt ipfis Eccleſia non ligetur. à Can. 1. diſt 3. b diſt. i. in ſum.& can fin. 5. his itaq. diſt. 6, d can, fin. 8 jus verò conſuetudinis. diſt., é can. oon- fueudo, t. difi. f can. in iis rebus. i1, dif. Df Sx A G oee à eſt Iex ſcripta. Conſtitutionum au- tem b aliæ Civiles, aliæ Eccleſiaſticæ. Civiles funt, quas Princeps, aut Magiſtratus, aut populi ſibĩmetipſis ſanciunt: quæ quidem, ſi Evangelicis, atq; Canonicis de- cretis non ſint contHriæ a, ſunt omni reverentià dignæ. atque eis Eccleſia ſapè contra 4 hæreticos, contra Ty- rannos,& quoſcunque pra vos utitur: alioquin nullius ſunt momenti. quod uſque adeò obtinet, ut etiamſi quid in eis ſtatutum fuerit, quod Eccleſiarum reſpiciat com · modum, nullius firmitatis exiſtat, niſi ab Eecleſia fuerit comprobatum. Sed nos ad Eccleſiaſticas conſtitutiones ſtylumvertamus, eatum originem, ſpecies,& authorita- tem breviter referentes. —2== S 3 DE ECCLESIASTICIS CONSTITU- tionibus. TLILTUE US III a Canones quurlius conſtent,&n guotuplicsa jint Concilia, é qua Concilia univerfalia, Anonum e quidem alii ſunt ſtatuta Concilio- rum, alii decreta Pontificum, aut dicta ſancto- rum. Conciliorum verò alia ſunt univerſalia, alia ꝓrovincialia, alia verò Epiſcopalia. Univerſalia ſunt, quæ fan&i Patres ex univerfo orbe f in unum conveni- entes, juxta fidem Evangelicam& Apoſtolicam condi- derunt. G Imtiumumverfahum Conciliorum celebrandorum post As Poſtolos cœpit temporibus Conſtantini:& ipforum celebrandorum est apud fedem Apoſtolicam authoritas. Ori g celebrandorum initium poft fan&tifimos Apoſtolos à temporibus Conſtantini magni cœpit: ipſe enim primus, cùm fervente perſequutione docenda- rum plebium commoditas minimè daretur, Chriſtianis, ut liberè congregarentur, facultatem præſtitit. Legiti- ma h verò Conciliorum univerſalium aggregandorum poteftas& aurhoritas eſt penes ſedem Apoſtolicam: quæ 1, fi Romanus Fontifex intereffe impediatur unum vel plures fpeciales ad hoc Legatos conftifuere folet. G Quatuor funt principalia Conctiia: Nicanum, Conflantinoa Holitanum, Ephes ſnum, Chalcedonenſẽ. Nter& catera autem Concilia quatuor ſunt, quæ totam principaliter Chriſtianam ſidem complectuntur, quaſi quatuor Evangelia: Nicænum ſcilicet, Conſtantinopoli- tanum, Epheſinum,& Chalcedonenſe: in quibus velut in quadtato lapide ſanctæ fidei ſtructura conſurgit. G Inter difordantia Concilia praponitur ſententia ejus, quod est majoris authoritatis. a Can.confiitutio. zdifl. b 3. diflin fum. c gl. p. Cancun adveram.gó. difi, d Can. 1. in fin.& Can. ſeq. diſt.to.€ canz. | 6. porro. diſt. 3. f Can. 1 in prin. verf. fub hoc..s.@ can..in princ difi. i5. h dif. 17.1n fam, infin.& can. t.& ſeq. d. dift. Ap quib. fortè, k can.1.$: inter catera.© can. feg. dift, ife | AAaa

3 Lia vero Concilia, quæ ductu Sancti Spiritüs congre- gata& celebrata fuerint, proximum ab iftis fibi lo- cum wendicant. Quòd fi quando i inter ea diſcors ſenten tiainveniatur, illius fensentia magis eft tenenda, cujus antiquior& major eft authoritas. G Provencialia Concilia qua fint,& quam-authorit habeant. Rovincialia æ Concilia fünt, Toy propter Ecclefia- ſticas eauſas,& altercationum ſedationes per ſingulas Provincias, convocante Metropolitano Epifcopo omnes Provinciales Epiſcopos,& cathedralium Eccleſiarum Ca pitula, celebrari puen Hæcautem neque diffinien- di b, negue generaliter conftituendi vim aliquam ha- bent: fed tantùm curandi, urtid fervetur, guod aliàs fta- tuium eft,& quod eraliter feu ſpecialiter obſe i preceptum eft: lic t interdum& q ta funt, etiam Catholica Ecclefia tipia 1t Epifiopalia Concilia;& E: Concilia ſunt, quæ Epil copus in fia cefi fingulisannis o convoc at, dum inter fuos À fes,} Fresbyteros& Clericos cognoſcit. In iis, fi quid ab Epifcopo ftatutum fuerit, nec fubditi extra diæœcefimo conftituti, neque ignorantes(nif: ignorantia fupina) ligantur. Quamobrem paſtoralis officii cura poſtulat, ut, quæ in illis conſtituta fuerint, Epiſcopus ſuis plebibus nota facere non omittat. G Decreta Pontificum Romanorum æq̃uipollent deoretis Conci diorum: Ecreta d quoq; Pontificum Romanorum Canoni- bus Conciliorum parĩ poteſtate exæquantur. Nam ſi id demùm hodiè probatur, quod ſedes Apoſtolica proba- yit,& quod illa repulit, rejicitur: multò magis quæ ipſa pro Catholica fide,pro facris dogmatibus diverfo tempo- re fcriplir, debent ab omnibus reverenter recipi. g Seribia ſanctorum non inſerta lurs communi, ſecundum, poid decreta Pontificum Romanorum, locum obtin Lia e fanè eft caufa corum, qua fan&ti vi ing interpretes{cripta reliquerunt: nam que fa- ferta comperiuntur, parem cum eis m, cætera verò pof fcita Pontificum authoritatemtenent: nam lieèt divinarum ſcripturarum interpretes fcientiå Pontificibus interdum præcedant, quia tamen ſtatuendi poteftate deftituuntur, in ſcripturis quidem exponendis ip quandoque Præponuntur: in cauſis verò diffiniendis, fecundum: poſt eos locum habe- ye merentur. Aliud eft f enim cauſis terminum impo nere, aliud ſcripturas d nter interpretari, cùm in ne- gotiis diffiniendis non ſolum neteſlarin a{it fcientia sve- rùm etiam borta € Cansnicam Verfatur cstea berſon, ah res, Ġ juditiai V ur antem Jus Canonicum circa tria: circa perſo- nas, res,&t judicia. Verùum quia poſteriora duo a perfonas referuntur, videamus priùs de perſonis: parum enim eſſet illa noſcere, ſi penzi ignorentur, quaruntv eausãilla ipfa conftituta fi ſunt,& per quas ea omnia ad. miniſtrantur. ab his re pag gris canonibus i əbtinent firmitate j==$e PERSONARUM. L U DE JURE PIF damn funt Lari, quidam€ Ay V S G Chriſtiamoruin fti<r Cle- Picorum guic dam fantin ſarerdotio con) ſtituti, 7 Jam in facri, non In ſacerdotio, quidam nec in facerdotio, nec in facri Erſonar um g genera duo fürt, unum faicorum, alterum verò Clericorum. res dici poſſunt, ſunt, quibus licet temporalia poffidere, uxorem ducere, caufas agére, inter virum& a €. 18.a fum, de ascuſe d Can. 1. per totum. difi; i9. f 6 fd alınd. in fum, d. diflin, 2e, d2. quaj, 2, Dif. 17. per totum.& can. propter, dif. 18. Ò d, difl. 19. c Can. pen. in Palea 19; difl.d c. ficut olim, Extra, ediſt. 20. Her lotum. Can, dúo fant genera. f periort. Laĩci„qui& popula-|| $ $ | á Can. 1. verf ordo. dift. 2r. | antiq. Patriarchalium.extr. depriv,. d Cans. dif. 2r Inftitut. Juris Canon. vitum judicare. Cierici lunt, qui divinis officiis manci” i ſunt,& quos ab omni ſtr epitu cellare convenit, Vi- deamus igitur deiis, qui dìvinis officiis funt afferiptis nam ſi cognoverimus, quæ iſtæ perſonæ ſunt, ſimul etiam & qui Laici ſint, intelligem Herum autem quidam ſunt in ſacerdotio, quidam s, qidan nec in lä- tio, nee in facris.. Rursùs cerum ſacerdotio iti funt, quidam funt ir adw vel ordine poſiti, quidam verò in inferiore, mus; mùm de his Sacerdotibus, qui in altiore gradu politi fant, proximè de his, qui igitur prie ore, ac ſu Bua qui tantùm in facris ordinibus conſtituti ſunt, vifuri& demùm de his, qui nec in ſacerdotio nec in ſacris repe⸗ riuntur. —————————————˙rʃj- EPISCOPIS EF SUMMO Pontifice. TF A WL US G Epifioperurs ordo ef tripertitus, mn loeumtenent. iori gradu conſtituti ſunt Epiſcopi. Eſt autem ftoporum ordo tripertitus: Ali enim ſunt Pa- hæ, ſive Primates: alii Archiepiſcopi: alii fimè pliciter Epifcopi. Patriarchæ& funt, qui primum pofë Romanum Pontificem tenent locum: quales õConſtanti- nopolitanus, Alexandrinus, Hieroſoiymitanus, æntio- chenus Appellantur autem Patriarchæ, qui} fummo ho- nore funguntur, quafi Patrum Principes: unde ob die tatis excellentiam,& crucem e iis deferre,& a að Epi- ſcopis& Archiepifcopis appellationes reciș pere jure per mittitur. G Archiepifiopt fant Praſulles Epifoporam unis: fproðincia. Aoo d funt unius ET Epi oporna Principes& Præſules. Provinciæ fiquidem e longo ante adventum Chriftitem maxima ex parte diviſæ- erant: quæ diviſio poſtmodum ab Apol a" eorum. ſucceſſoribus renovata eſt Itaqu erant P A É Patriarcha primum s Patriarchas veFPrir ſiaſticæ poni juſſerunt. In civitat Ftans Aug minores Judices habebant, | funt, qui Metropolitanorum, aug Archi mine deſignantur. Ad hosii inte cognofcere pertinet: à quibus tamen fi duridsil i habiti & accepti fuerint, ad Prin.ates, aut ſedem Apoſtolicam | appellare poterunt. g Epifiopi funt f Gii MAE majoribiuus populis, CL atine culatot es aſpellari polſunt,& magna esk i le thortias. Gempi ieiter autem Epifcopi funt f qui mafòrið |. BI pulis& Ae penr OR eiri ibus ep n | culatores atinè dici poſ culator in Ecc poſitus"eft: Mores enim pulorum infra ſe pot lli hodiè præe topor um now pop Horum autem non modica in Eelefia eſt r nam præter ligandi ſolvendique poteſtatem,& viſta diligentia, fol um chrifma confie altaria& Laks conſecrant,& poll Clericos ordinant, fnfpendunt& deponunt: tinet excommunicatio, purgationis indictio, diſpeni ſolennis pœnitentiæ impoſitio. g Ouod inferiori conceditur, mulig mag gis conceditur Cr fisa i utas rep ad ro Uod autem diximus, Prædicta folos Epifcopos effi- cere poſſe, non eum habet intellectum, quaſi Ar- chiepiſcopi& Primates non eandem habeant poteſta- ä——— rsareha.€ C, e Cr ad Epi» D dcan. r.$ Pat dift: g9, fF Can. r.$- Epifiopus, dif. 21. g Can. 1, verfi diop. dif. ap san. qaamvi dif, 68. G 26,9. 6. per totum, tenm

geipere urep ag 1 Atinul Epilcopornt n Primates eges Ecc! tem, led, guòd Presbyteris& cæterisinferioribus illa non conceduntur. Ridiculum enim eſſet cogitare, Epifcopis illa quidem permitti, Archiepiſcopis& Primatibus, qui Epiſcopis piæſunt, cadem denegari. Papa eſt ordinarius omnilum ordinariorum,& Eccleſia Ro- mans omnes Eccleſiæ ſubſunt. p autem Petrus Apoftolus primus fuit Apoftolo- rum, ita& Ecclefia fuo nomine confecrata, Domino inſtituente, prima eſt& caput cæterarum:& qui illi græ- eſt, cæteros Epi ſcopos antecellit: unde ad eam, tanquam ad matrem à atque apicem, omnes majores Eccleſiæ& Epifcopi recurrunt, à qua, quaſià quodam capite, dona ve- lut in corpus omne diffunduntur. Ipſa autem tanquam omnium magiſtra, celſiore ſede reſidens, à quoquam ju- dicari non poterit. Quinimò velut tempore Noë omnes extra arcam pofiti, diluvii vaftitate conſumpti ſunt: fic extra Petri naviculam conſtituti, æternæ damnationis Ructibus obruentur. m z$t DE ELECTION. CREVU LUS VÈ G Duobus modis creantur Epifèopi. Romoventur autem tam Epiſcopi, quàm Prælati cæteri, aut per electionem, aut per poſtulationem. G Quid fit electio,& quod ad unum jus eligendi haben- kes citari debent, alidst non ualet electio:{r non citatus poteſt ha- Heneratam electionem. Aterùm, ut priùs de electione dieamus, Electio ni- hil aliud eft, quàm hominisalicujusad dignitatem, vel fraternam ſocietatem Canonicè facta vocatio: nam cùm viduate providendum eft ſiæ, debent cuncti, qui eligendi jus habent, legitimè citari, ut electioni in- terlint.Quod ſi vel in unius perſona fuerit id omiſſum itritam reddit electionem talis omiſſio. Sæpè etenim re- ſctiptum eſt, magis hac in re unius obeſſe contemptum, quàm multorum contradictionem bs planè fi is, quici- tatus non fuerit, ratam adveniens habere velit elestio- fem, confirmanda èrit electio. c E Abens prest nni de Capitvilo vatum fanm demandare. hd. g=& ſi quis caſu aliquo ad electionem accedere fue- ritimpeditus, votum fuum uni vel pluribusde Capi- tulo demandare minimè prohibendus erit. A Procurator ad eligendum non potest unum procuratorio,&- lium proprio nomine eligere, nifi habeat mandature de eligenda serta perfona. E! d fi tantùmuni votum fuum quis demandaverit, Lx& is unum ſuo, alium mandantis nomine in ſcrutinio nominandum duxerit, nihil agit, nifi de certa eligenda perfona mandatum acce perit: quo cafu inillam mandan- tis inaliam-fuo nomine jure confentire poterit. g Duobus pracurarorihus ad eligendum datisin foldum, non poflunt ambo eligere, fed erit melior conditio oceupantis> É fi non appareat deprioritate in occupando, praeponitur eletise d Capitulo, Yel primo nominaties in procuratorio, b. d. Udd ſi pluribus e in{folidum vices fuasquis commi- ferit, non quidem omnes reddere votum peterunt Nquia vota dirigere poſſent in diyerſos, ſicqͥue res non ha- beret exitum) ſed erit occupantis melior conditio:& fi ita concurrant, ut intereos prior non appareat, is admit- tetur duntaxat, quem vel Capitulum, vel pars major ele- gerit: vel fi concordare nequeant, is qui primus inin- frumento vel literis procurationis nominatus fuerit. a Non poffunt piures deputari ad eligendum non an ſolidum..d, Inautem plures non in folidum conſtituti fuerint, eã. dem ratione nullus eorum admittendus erit, ſibiqͥue mandans imputet, qui ſic eos imprudenter conſtitucrit. g Non potest votum m electione redde per literas. a.antıgua. extr.de privil, b Cquodficue, infin. princ. d tit, deele. c d. c. quod ficut.im fin. princ. d C. fiquis jujlo, 5. Porh deele. ind.© Cf quis jufo, in princ. deek. iné. eoo Lib. I. Tit. VI. 6 Sra cùm abfens reclamante Capituto extraneum con- ftituere nequeat; videamus, an, fi nullus de collegis velit effe procurator, faltem perliteras votum fuum red- dere valeat?& fanè, cùm nonante eletionem„fedin i- Ph eicftione fecretè& ſigillatim duntaxat ſingulorum vota fintexprimenda, per literas reddi non poterunt. Y Supersus dilla non babent dacuz in elefione Panæ, in qua multa funt fpecialia.d. S Edhæc quidem inaliorum Epifcoporum, non in Ro- mani Pontificis elegtione obtinent. In hujus enim nec ulla neceffaria eft citatio, nec alii quis abfens votum fuum demandare permittitur. Aliaquoque ineo ſpecia- liter conſtituta ſunt, quæ ex Decretalium libris decentius eft quàm hic, accipere. G Elio celebratur tribus modis, d quomodo per inſpiratis.- nem:(guod Lazci non per infpirationsm, fèd per conſpiratiatmm dicuntur eligere. hd. Elebratur autem ęlectio tribus modis æ, per inſpi- rationem, per ſcrutiniam,& per compromiſſum per inſpirationem, ut cùm electores nullopræcedente tra- Qatu, quafi divini Spiritůs impulfu, fimul omnes in u- num repentè conſemiunt,& ſimul unum nominant: quòd {i fortè Laici prece vel precio$ corruptialiquem cone cordibus clamoribus petant, is non tam per infpiratios nem, quàm per nefariam confpirationem nominatus, O< mni penitùs electionis frućtu meritò carere debet. Duomodo dicaeur celebrari electio per ferutinium, é gué fim firutatores.h, d. P Er fcerutinium fieri dicitur eleđtio, cùm præfentibus ompgibus, qui debent, volunt& poſſunt commodè intereſſe, tres de collegio fide digni aſſumuntur, qui ſe- cretè& ſigillatim vota cuncterum diligenter exquirunt, & demùm in fcripruram redacta publicant. Quo facto collatione habità, isdemùm cenſeturelectus, in quem vel omnes, vel major& ſanior pars Capituli ftatim cone ſenſerint. g Pars minor eligentium, ad anſtingend aus majoris partis elez Aiouem, potest opponere de propria authoritate ac zelo,© de mee ratis electi. h. d. Udd ſi eligentium vota ita ſe diviſerint, ut hine qui- dem electorum pars numeroſior conſiſtat, inde mi- nor, ſed quæ non minũs ex authoritate eligentiuni, quàm ex meritis electi ſanior appareat, ad infringendam partis numeroſioris electionem facultas erit minori,& des authoritate ipforum eligentium,& de meritis eorum qui electi fuerint, oppon ere, g Contra eleftionem faam á duabus partibus non potest oppda ne, nifi de nullótate vori alicujus earum diitarum partium..d, Oc tamen tunc obtinebit, cùm non magnus in alte- Ha parte contigerit exceflüs: cæterùm fi quando e duabus electionibus celebratis, pars altera eligentium, alia duplo major numero deprehendatur, contra hujufa modi ele&tores ad extenuationem meriti vel authoritas tis ipforum, paucioribus, yeleleđto ab cis opponendi fa- cultas non erit: quanquam, fi quid opponere voluerińts quodvotum illius, cui opponitur, nullum ipfo jure red- deret, id eis winimè cenſetur interdictum. Vocantur au- tem viri tres de collegio ſumpti, ſcrutatores, eò quòd ſin- gulorum vota diligenter ſcrutentur. g Quomodo per compromiſſum celebretur electio, Ér guod are kitri non fervantes formam compromifi nuliter eligunt,.d. Er compromiſſum celebratur electio, dim plures ido- nei viri eliguntur, in quos omnium vice eligendi cer- to modo facultas& poteftas transfunditur, qui arbitri compromiſſi fines diligenter cuftodire debent, ſcituri, ſi quid non fecundum demandatam formam egerint, nul» lum habiturum effe juris effectum. ergo..q. 1. C c, 2, de election, extrà,© Cfi quando entigerit, de ele, sm 6e Aaa 2 a C. perpetuo ubi prafumpt. 8. Helin, deele. inó. b Can. f

= Inftitut. Juris Canon. g FPoteſtas arbhitrorum non expirat re non integrå, etiam non. fenta eleétione,.h. d.,' Uòd a fiintraterminosconftiterint,quodab eis ge- ftum fuerit, ufque adeò ratum habendum erit, ut 8 Aa ia ctiam nor fecutå electione, re tamen non integrà, de-| mandata fibi poteftas revocari now poffit., Oftendimus quibus modis cletio celebretur: confequens nunc eft ut videamus,& qui poffint eligere,& in quos cadere poflit electio. QUI ELIGERE, ELIGIVE poflunt. TITULUS VIE F Quibus jus el. gands competat. h. d. Us igitur Prælatum eligendi ad Canonicos hodiè,& ad viduatæ Eccleſiæ pertinet collegium. Sed& ſi qui conſuetudine, vel præſcriꝑtione, pacto, vel privilegio fuerint muniti, ab electione minimè funt excludendi. G: Impuberes, dr non confitutzin facrisnon poffint eligere: h, d. S id neque in pupillari ætate conſtituti, neque ii qui fa- cris ordinibus non funt decorati, funt admittendi. Abſurdum ẽnim eſſet, ſi ad tan ponderis res explican- das, ii quorum nullum eſt animijudicium,& ad. facra tractanda, ii qui nondum illa attigerunt, aſſumerentur. g Excommunicatu⸗ MINOTE: EXCOMMUNECATLONG eligit p ſecùs majore: E: quæſitum eſt, amexcommuniecati ad eligendum admitti poflint?. Et fanè, fi minois excommunicatio- nis vinculo tantùm fuerint innodati, ab electione arcen- di non ſunt: Anatliemate autem ꝑercuſſi, ab omni peni- tůs eligendi facultate repelluntur- Suſpenſus à canone eligit: ſecùs ab homine: N ſuſpenſo quoque non abſimilis obtinet diſtinctio. Si enim quis per ſolam Canonis diſꝑenſationem ſuſpen ſus ſit, electioni intereſſe minimè prohibetur: ſi verò per Judicis ſententiam, anathematizato ſimilis habebitur. T: Eligere a fuperiore grobibotes allentess, heretici; nos Palſunt eligere; H" quoque& illřannumerari debent; quibus}. füpe- riore, ne eligant, interdictum eſt. Item abſentes: qui tamen ſi legitimis cauſis ad electionem accedere impeditos effe ſe docuerint, aliis de Capitulo votum ſu um demandare, ſecunduùm ea, quæ proximè expoſui- mus, minimẽ ſunt prohibendi. Hæretĩcis autem, vel non Catholicis, indiſt inctè jus eligendi adimitur.- ¶ Obe non ſer vatam formamo& ob. negligentiam eligentium, sletta devolviturad proximum fuperrorem. h. di Nterdum tamen aceidit, utii, quibus ab initio jus eli- gendi competit, ce jure potmodùm priventur: ut putà, fi quialiter„quàm per præſcriptas formas, eligere tenta- verint: Item, qui pes tempus conftitutionibus diffini- tumin eligendo negligentes fuerint: quo caſu ad prozi- mum ſuperiorem eligendi poteſtas devolvitur: Electio facta de indigno; jis eligendi transfertad Romanunz f Pontificem:| et mim Abbatibus,& cæt lem dig nitatem conſtitutis: iſti enim, li ſand ecauſa eorum eſt, qur ſcientes indignum eligunt, aut poſtulant: nam licèt& ii eligendi jure priventur, id tamen non ad Primatem, aut Archiepiſco.| pum,fedimmediatè ad fammum Pontificem devolvitur,| .. Q Daicènon poffunt eligere. h. di| ga”&' quoque, etiamfi Principes fint, nullo neque| ; confuetudinis,, neque præſcriptionis, neque conven i tionis jure, ad electionem aſpirare permittitur. Patroni tamen circa jam factam electionem, non indecenter po- ſtulatur aſſenſus. — a C. in caufis. ext. eod. tit, b Jùpratit. preted,$. fèd etfi guu. C.c qúùanquam, d.c. facrofanét. in fin.& c. cum kerra, in fin, eod. tit, çap. nobis, ext. de jure phi» l | ead. difE G Qualem Epifiopum efje oporteat hi d. Portet autem eum, qui in Epifcopum eligendus fit: (cùm Arsfitartiumsregimenanimarum) ztate mae turum efle, natalibus illæfum, corpore integrum, famå candidum, literis inftrutum, religiofum, prudentem. |. temperatum; caftum., hofpitalem, manfuetum, irrepre» henfibilem„{ecundù mea qug latiùsinfrà- 4 dicturi ſu- mus. Si enim ad ſeculares honores ſine ſuflragationo meritorum indignum ef perveniri& notari ambitus ſo- lent, quos probitatis documenta nomadjavant: quàm diligens ac prudens: habenda ef diſpenſatiodiyinorum. munerum,& Eccleſiaſticarum dignitatum? ` Q Minori zginta: annis, excommunicatis, fufpenfus,© noia conſtitutus an. ſacris,&.ſchiſinaticus non reconciliatus, non poſſunł eligi Eo is, qui ad Epiſcopalem dignitatem promovendus: Leſt, annos natus eſſe debet non minùs triginta br nam cå ætate Dominum. e& baptizatum effe,& conciona. tum fuiffe legimus: alioqui Ñ quis minor fuerit, eligi non poterit. Idem d juris eſt in iis, qui aut encommuni- cationis, aut ſuſpenſionis vinculo ſunt innodati. Sed nec: ii;. qui in facris ordinibus- non funt conftituti, faltem: ſubdiaconatu, neque ſchiſmatici eligi debent. Eligentes indignum per trzeennium eligi non poffunt. h. d, p? quoque quĩ ſcienter indignum eligunt, non fo- m eligendi poteftate privandi-funt: verùm etiam per? triennium, ut ab-aliis eligi poffint, feipfos inhabiles: reddunt.. Í G Neopliyta non poffimt eligi s Nire g; quoque in Epiſcopos ordinari prohi- bentur: indecens eſt enim,& va ldè præpoſtefum eum fieri magiſtrum, qui nondum didicit eſſe diſcipu- Ius. Appellanturautem Neophytæ 5; qui ꝑropoſitum: ſactæ religionis noviter aſſumpſerunt: | ag 5 | tum; concors Capituli fać T Qur non-animi vel corporisvii d aliàs non pse test eligi, puta-minor XXX. annis vel pofluiärs. Ciendum eſt enim, quoſdam effe qui quamvis eligi non poſſint, poſtulari tamen minimè prohibentur. Quæ res ita videtur poſſe commodꝭ diffiniri, ut quicun- que nom animi vel. corporisvitio, fed ob: alterius defe- étum qualitatis eligi impediuntur, iidem tamen poſtu- lari poſſint. Ex hoc apparet& eum, quitrigeſimum an- num nondum complevit, item in minoribus ordinibus conſtitutum, aut Laicum, item naturalibus Iæſum /» lie- cèt eligi non poſſint, poſtulari tamen poſſe: Ehpoaſcopus eléctus debent noſtularis non eligi: ſecus Abbaty É alii inferiores:.d Pifcopus: m: quoquecùnrpropriz fit allegatus Eccles- ſiæ, ad aliam tranſitum facere non poteſt: ea propter non eligendus, ſed poſtulandus eri jem Juris is Prælati l fiæ videantur alligati, nihilominùs eligi poô: prium: tamen non deferunt monafterium, nifi. licenti& | legitimèimpetratã — a Inffd, de viti er honeſtat: bB ci cùm in cunſtis extr. de e- le, c can. Presbyter, dijk 78: d fap. eod. tit$ ilud,&$ ſeq. e can. de Syracuſanæ. in fin.&iſt ad0. c. à multis de ætate& k 4 a irap alint nl E r. f 6. ceum in cunti.$. fin,& c. cum Uintonienſ.&:. gualitat: h can, 2: per inguifitionem: extr: de elef; g canit ï gl.in ver: vera poffulatio: K giin c. finextr. de pofi i cC. annotuit: extrd, de ele p. n c, nullas relzgiojus,& c, Si Abbatem. de ekl. n6, de poflulation. i Ga ade eled] in 6, bs gl extra, eod. tit. „DE

Lib. l Ti IX.&X. e DE CONFIRMATIONE Electionis. g Electus debet intra menſem couſentire electiont, alioqui alins poterit eligi. h. d. i vi ciendum j munone a étores, ut electi cauſa legibu jure, fi quo carere de poffe eco on g Ele bitam i fint, opani an atz quem fi inframenlem, fine S odare diftulerit, itum, ftatim liberè tum, vel notitiam ha- to citius poterit,€ vrem tum infra tres eſtitum, ſi nullum nationem à fupe- į fpatio ela- cum inter- itas minùs conſti dum eveniat, exigat„aliqu 3 confultifimè Nicolaus rum electionum confir: n deducit, inme jecta devoloit E tam de Poſt olicamit t, cumo aliquorum locor ſonaliter com pae Hirmatione cleſiarum terfugi cati aa usacm ommodis facilè occur S Verum.etiat g Non co a d auter Ea aorumadr Phi oa or efie fineg gotiis Toir, ad qu ua rit, na p da erit: lei neque economias, nec procurationis prætextu excuſandus. G Eleito nous est obediendum,nifèliteris confirmationis d o is, qui confirmatus eſt. ab Apoſtolica ſede literas, confirmationis fuæ tenorem.continentes, il lisque oſtendet, ad quos ea res pe ertinet:: Te eumabfquedidtarum literarum ofter buntur. Quod& inpromotione aļ cta,& in conſecrationis, vel benedictionis munere, lo- cum fibi vendicat. € Confirmatio non conceditur, nfi cum caufa S autem e, ad quem confirmatio pe examinare dcbet,& electi onie oceſum,& perlonam electi: eſt enim hoc general um aaea natio, ad quem manusin pof t. ritè concurrunt, tunc munus Quod fi G m fuerit, ing dignè hiendus. D m fi indigni 1 confirmationis impendat. non ſolum aan T> PromovV enim quod Eccle Dei i magiso regimen affuman tur o ocum vendic et. in 3d curam aliorum omodo cæteros in Quoòd ſi fortè eligentium es, is confirmatoris judi Epiſcopo tame pofitus, in fe ipfo p beri domo Dei oporteat cony eiar vota in duas fe diviferint p — ect. in ó. l c, 0UAN 7 do.c, quam fita Cap. avaritie, de elel. ing. a C quam Ja. de C C cuprentes, deelet. tinó. d € C, nihil est. in prine extrd, de elect. adoneus, nf i folicamn æter arxipere, Cο test. Et calu doctrinam Apoftoli præponat. Itaq; ſi s expoícar,| eiecti, quo-| de elect. in 6. cio alteri præferendus erit, qui majoribus juvatur ſtudiis & meritis G Si unus Fi pihulatus, alins ie piao it te eitusaguè ulantium fit duplo majornumerns, Qui tamen fÈ ignoranter indignum poſtulaverint, noc heſtulatio, nec ælecteo valets Jedl ſi ſcienter, electio tenet. h. d. T a{i vacante Ecclefiâ{ciffo induaspartes:Capitue lo, alius quidem electus fuerit, alius verò poſtulatus, quari poteſt, electione confirmandà, an verò poſtulatio ſit admittenda? In qua ſpecie ſi tam poſtulatus, quàm e- lectus ſint idonei, reſponſum eſt, Si pofu lantium nume- tus fit eligentium duplo major, utique poſtulationem efie adir dam. Sed fi poftul nec poftulatio, nec electio rata habenda erit: ſi ſcientes & ſin id minùs, E a confirman- indignum neſcii poſtulaverunt, tendam⸗ erit S CER In con zos è oponentes puniuntur. h: d. etiam confirmantem obfervare-oportet, nRa in confirmando celeritate utitur, contia proprium affectum& æquitati aliquis, vel contrac rappa- ret, ante co nominatim yocandus eft: a- lioqui ſi i nemoapparet in foribus Eccleſiæ, inqua electio facta eſt, generaliter edicendum erit, ut ſi qui ſint, qui confirmationi futuræ velint opponere, ad contradicen- dum in aſſignato peremptotio termino præſentes eſſe Higr debeant. Quæ om nia locumhabent, five concorditer ele- ctio fuerit celebrata, five non. Sciant tamen ii;qui contra electionem:oppot endum duxerint, fe, fi probationibus deſtituti fuerint, ab omni} Snitentiæ præſidio excluſos, legitimis pœniseſſe ſubjiciendos. Potest diſpenſari cum elecio ſohhiſinalico, Iñ nidllum ordinem nalicis ſuſceperit. h. d. DE c illo dubitari contingit, an ejus, qui-abjurato ſchiſmate ad unitatem Eccleſiæ rediit, confirmanda ſit electio?& reſponſum eſt, Sià ſchiſmaticis nullum ſu- ſceperit ordinem,& ejus electio canonicè celebrata de- prehend atur, poffeillam difpenfativè confirmari. Confirmatus& endum confècratus, exercet j filam. gue ſum jerifäi&t oni, non qua fù Et nemo dat. quod non-babei..d, Gitur confirmatione feaa inter electum& p erfor 3as eligentium, hoc eft, Ecclefiam,{pirituale conjugium& zonta Quapropter confirmatus liberam fuper illis ſtatuendi nanciſcitur facultatem. Hoc autem ſic intelligi oportet e, ut eorum quidem quæ juriſdictionis ſunt, ut puta, corrigendi, excommunic andi jusjurandum exigee di,e rendi, confirmandi,& lium, libera confir- mato permita ſit tr quæ non juriſdi- ricorumordinatio- es, Eccleſiarum ationes, ante propriam conſecratio- Neque enim ratio ſuadere vi- ffit, quoeundem in- atus ſit, non ſolum dinis ſunt, exe- 1855 & altarium confe nem peragere prohibe etur, ut guisin aliosid conferre pi gere dignoſcitur. Quòd ſi utildictionis, verùm etiam enfès post confirmatzoa Ebet igitur is quic canonicè el ectus confirmatus & examinatu l iſſimè con cr i. Qued g quidem, ne Ecclefia Paſtoris quafi defi tuta ſo- latio aliquod} patiatur incommodum, intra tres menfes y b Cin. de elect. in 6. c C. em eXt-de transs et PC, quod fi» Can, 2, difi, 75a al quia diligentia. ext de lat. Epi e Gl. fin.c. tran cut, Şpraterea, d. gi. fin ext. deele. g AAaa ſeriptum eſt, ext. d Qa: S ficut a dfa. extr. de

11 Inſtitut. Juris Canon. 12 poſt electionem, niſi legitimum ſubſ fitimpedin tum, contradictores iſta facere renuerint, eorum o bjectionibus expediri debet: alioqui íi Merropalitamis autiiadquos| nequaquam obftantibus, ad ipfius traditionem palliġ a resp erin et, negligentes fi ucrint, Ecclefiafticis conde-| procedendume A i À mnationibus ſubjie jendi erunt. G Metropolitanus filum in fha provinca» r certis diebus pal- E Confecrationii; lio utitur, C pallium perfonam fèguitur, dr ideo commodarz nonw won valet, h. d. potest. Rdinationi aute( Ed co nec femper, nec ubique Metropolitanus uti po- IDEC erit(id énim foli Romano Pontifici a, dum Mifla< pi, qui numerum cot m. Nam& be rum celebrat ſolennia, permittitur) verùm in füa tane bus, qui Juſtus appel à Petro, Joanne& altero| tùm provincia ac certis duntaxat diebus, Et cùm perſo- Jacobo, Apoſtolis ſucceſſoribus ſuis ſcili-ſ nam pallium non tranſeat 6, nec alteri commedari po- zet formam dantibus: ut non minùs quoque tribus Epi-} terit:& cum ec o quif fque fepeliendus erit. ſcopis, cæteris quoque aſſenſum præbentibus, Epi ſcopus Pleraque dicta de ercatione Epiſcocporum, habent lucum etiam inetur. s Quòd f l an aliis Pralat i, Hs de creandis Epiſcopis dixiſſe ſufficiat: Nunc de llorum vita, ac qualis eorum dobeat eſſe converſa- pleraque& de cteris Sacerdotibus intellecturi, pau- pediamus. s T ITA ET HONESTATE PRA- latorum». TILFU ESUS XIL COF fecto andu s mu ad vocanda ſunt kêdm. unum! debeat, cùm nec folus quos convocet, habeat pro fi Concilio& ſtatutum leg eonvocet Epifcopos vicin provinciales í race 7 Einnocentiã praseller re..de Ja c ur ie ſeopus eſſe ſine crimine,& cun- m pi l 1m ci U præeſt, converſatione& in- lis enim erit ædifica- tio diſcipuli, ſi ſe gat eſſa præſtantioremł nam Epiſcopus inſtituere& admonere omnes debet: ne- mo autem rectè monitoris i ifi qui 1E é| medihs s aliorum errata condemnat. Quod non ſo- antùm remanere contigerit, x n de omnibus qui domui Det yrdinare PES nullos| deferviunt$ intelligi oportet: quia vehementer Eccleſi- am Dei deſtruit, meliore banoren, giar n Clerico; | f ap Ep corrigendo t 7; 7 explica E s ee horå Domi Cico pis,& fÍ idino a cam fupra caput or dinandi, Eva nus imponant,&t uno apa dente, cateri qui adfunt, gant, atque illud unà cui hoc dacis. A? improbommqu mmerciisabfti á iorum enim conſ 1a bonos corrumpunt, igitur ſeeum honeſtit teſtimonii CI rel M inveni Laicos daa adig agat benc 1e C 11los, ſive etiam „ad pacem magis, ellat: inq̃ue illis corrigendis plùs quim feveritas: plùs charitas, ue dominari magis, quàm confulere ne quod proviſum eſt ad concordiam, ten- s Pontiki bus fidelitas Eas form ripti juranda erit. dat a cere ſe veritatem lenttuti ſid. ate tamen fevetas miſcenda e multùm demitur, ſi ſeveritate iind mı aaa ebet juftè con- zut necir lens altquid hallian- ſit dell tituta: ideoq̃ue Rectoribus ine fi„& pie ſæviens diſ duos fenfis objeta anlu ſecratic rse hren conni- allium M P e de corpor e pi: habet, qui» E eu non refilti- quod p ne | t „ quod d| P zreà c pleni- vendo | ice-| 2 l j indo faciendam differri poffit: e ationi debetinj to firment te N primis autem orationi& prædicationi intitt PaA enm ores primos in lingus | Populu n itaque pras cando doceat$ fedi lla a OA quæ a Deoipfe didicerit, — umac- run , ad honorem. eod. tst. extr. b C. 2. cod. tit,© can. unum orarium. verf. oportet Epiſo. l, 25. Q san licet plerunq;. difi. 4s. 3 non

àm Cleric „ly (up E] 3 E a a UE N non qug illi caro, vel humanus fenfus ſuaſerit. Eapro- pter facris libris jugiter infiftere illum oportet a: nec enim fufficit Prælatis bona converſatio, niſi addatur fci- entia doctrinæ. ¶Epiſcepus bofpitalis effe debet é diberalis..d. Ed b necutramque fibi fufficete credat; nam largam quaque manum habere debet,& neceſſitatem patien- tibusfubvenire, alienam inopiam fuam credeks. Res ſuas ter Hiltriones, venatores, aut aucupes minimè diſpen- ſet: pauperes potiũs in hoſpitio recipiat,& faciliusexem- plo ſuo ad hoſpitalitatem ſubditos attrahat. g Pralatus debet febrsus effè, prudens 6 Poritus, non filem ps- puja literarum, Veram etiarn n g tiU Obrius ſit, non vinolentus c: non ſit percuſſor*,& ad vindictam facilis: imò in omni genere rerum agen- nequaquam lex divina per- leſtis diſpenſatores eſſe non terius)mente debilitatos? laribus negotiis ſu mplicaro. h. d. iullo errore convenit inyolvi, atecorripi:& proptereà lucri r,& alicuĩ etiam honeſto nego- & neceſſaria quæ rat, operam dare. iatores de templo verberatos ex- nemo militans Deo,implisas fe ne magis do 1odef g Epifiop Q[cutaurem E Aita nullå de Nam& Don pelit:&, Ap negotiis fecula g Pudicitse fi prs e< pudorem p e ftatutur debat Epiftopms. h effe, us& verbis no Conci- t amitam, aut diabolo,{fcelus į 2 i g petratum reperitur, E ſequis earum. Itaque domeſticarum& quoque pertona- wmimmoderatam familiaritatem vitabit. F Qualis quu fit interitts, debet per exteriora demonſtrare. boc dicit Portet h item Epifcopum, cæterosgue Eccleſiaſtici ntiam habitũs extrinſe- atem indicare:&ideò, íi æter ordinis officiis mancipatos, perde ci, morum intrinſecam honeſt præterquam ex cauſa urgenti, indumentis, acofficii decorem, præfertim publicè, luxurientur, illo- rum impudentia variis modis, non minũs recentiotibus, quam antiquis Pontificum decretis corrcetur. In ſumma, chm pro populo Epiſcopi Suftragatores ad Deum paren- tur, neceffe eft ut omni genere virtutum ejus gratiam ha- berenitantur: quia ùm is, qui diſplicet, ad interceden- dum mittitur, irati animus ad deteriora provοαtux. Se DE OFFICIO ARCHIDIACONI. TITULUS XIII. g Archidiacanus e à Iure conſtitutus T. oulus Epifcopi,& inter Clerscos cognofert, vafi mendat,& ardua ad Epiſeopum defert, de cuj etiam excommunicate..d. Uoniam verò gravis& lata ef Paſtore cii cura, reč conſtitutum eſt, ut aliqui i clefia fint, qui unà cum Epiſcopo onus & fui Prælati valeant fublevare folicitudinem. Talis eſt Archidiaconus ż, qui major poft Epifcopum,& ejus Vi carius reperitur, Cujus vigilantia& folertia ufque adeò . 44- in fem, E per a Difi 36.& ſeꝗ. b difl.gz. C ttum.* difi. 45 d can..21.3 dafl43.£ c1. extr, de cohabit. CI. é mul. 7 É pertotum. h dift. 4o. é Cl. 2. eod. tit, de vit.& honeft. pral. i cap.?}.&c. ad hac nas, extr, cod, tit, C per torum. catt. verf: e in ſium. Lib. L Tie XIIL XIV.& XV. 14 in domo Dei excubare debet, ut oculus Epifcopi nonim- meritò meruerit appellari. Eapropter debet is audire jurgia fingulorum,& quæ corrigenda& emendanda vi- derit, corrigereĝ emendare. Quòd fi qua fuerint ita ar- dua, quæ per eum commodè non poffint terminari, ad Epifcopum fuum deferet. Diſpiciet quoque ut Primice- rius, Sacriſta,& Cuſtos injuncti ſibi muneris ſolicitudi nem diligenter excquantur. d& tertio quoque anno, fi Epifcepus non poterit, univerfam Parochiam circume ire debet,& cuncta, quæ ordinatione vel emendatione indigere viderit, ſecundum Canonicas ſan get:& ſi Epiſcopi authoritas acceſſerit, ex tionis etiam ſententiam feret. DE OFFICIO ARCHIP TITULUS G Archipresbyter eSkvicarins Epz shiprosbyterorum dua funt fpecies..d, YOn abfimiles Archidiacor habentur: nam& ii Præla curam fublevant a. Horu fpecies: alii enim urbani funt, alii aute ſunt, qui Præſulis ſui abſentis circa d ſuſtinent, aut præſentis curam minuunt:u choando, celebrando,& benedicendo,& cunctis provi- dendo, quæ Sacerdotum minifterio perfici debent. a Qua fit poteftas foraneorum Arshipresbyterorum, bd. Xteri ſunt b, qui circa fingulas plebes conſtituti, non ſoleem vulgi ſolicitudinem gerunt, verùm etiam Prel- byterorum, qui per n inores titulos habitant, vitam jugi circumſpectione cuſtodire debent: quĩ licèt ſuis pr plebibus, ut Epiſcopus Matrici præeſt Eccleſiæ men contra ſui Præſulis ordinare decretum a debent. G Obtinentes aliguam ſpræpoſituram, dekent etsam habere ejas prapeſctura ordinem, h, d. A ran c funt autem ii, qui præpoſituræ alicu- jus adminiſtrationem canonice volunt obtinere, ut non folùm nomen, verùm etiam ordinem habere ftude- ant. Unde d nifiqui Arcel aut qui A chipre ſiant, amittent h Archip i circa í m auter tof f TITULY g Vicarius Epifcopi non potest inqusrere, punire, privare bea neficiis, vel eadem conferre, nifi hac fpeciaiiter ffoi sommittantire hoc dicti. Er Vicarium quoque, càm Epifcopus per fe ipfum defervire& refidere rationabili causå prohibetur aut præfens omnibus commodè par effe non po- tefi, Epifcopalis repræfentatur authoritas, In quo tamen illud àdvertendum eft, quòd licèt per generalem officii commiſſionem Vicario factam e, cauſarum cognitio transferatur: poteftas tamen inquirendi, corrigendi, aut puniendialiquorum exceffus,feu aliquos à fuisbeneficiis vel adminiſtrationibus amovendi, vel beneficia confe- rendi(niſi ſpecialiter conceſſa í Habens curam animarum in 4 non potest conflitui Uiearins. Ebetantem Epifcopus cir pectus eſſe, ne Laicum Vicarium ſibi conſtituat. Indecorum f eſt enim, Lai- cum hominem viros Eccleſiaſticos judicare: nec in uno eodemģ; officio debet diſpar eſſe profeſſio. Quod etiam lege divinà pi ohibetur,dicente Moyfe, Non arabis in bove dr afino, Inde& Honorianå conftitutione cavetur g, ut Epi- ——— a Can. 2. verf Archipr..25.. b e. fin, eod.tite© C. 2. da stat, gr qual À cana dif bo. e c a. é cap. feg. eod. tita mó. can. in nona altione. 16. q. 17. B c. fin, extr, eod, tita Archidiaconus, KE. 25» AAnaa 4

15 ſcopus eum, qui perpetuam Vicariam obtinet, per fub- tractionem proventuum, vel ipſias Vicariæ ablationem compellat, ut fe in Presbyterum promoveri faciat. Q A rio s aphgh ar ad: Archiepiftopum: ab Ar cono ad Epi dia- verd, nifi aliud Ecclefia- ind i K f d? è rum inducat coniuet adď'ipfum, cusımmediat fub- cet, Epifcopum erit appellandum. S COADJUTORE AVI pifèopo coadjutor TUES » cujas datio: ad m interdum, ut paſtor ſenio aut line impeditus, aut ſanæ mentis tutus, fuper iuum grege m Cxcu- poſſit: 1 ovidus& hone ndus eſt, per conſulatur. Cujus datio, ere non ſtus, illi in co Epiſcopo, quam popi cùm: de caufis m licam, nullâ obftante cc quem tam udine; ref fi nom in remotis lab A tolica tede ſecundùm Bonifacianæ endum erit. 5 ab ETER dandis esk coadjutor&&7 elfa erit fubvemendum. h: d? pis dandus erit coadjutor, fed e- tiam, fi resexigat inferioribus: unde; fi vel Ecclefiæ Rectorem, vel Archidiaconum ita morbo aliquo conti- gerit impediri ut Eccleſiaſticis miniſteriis, vel nullo pa sto;vel non ni n fcan a alo intereſſe poſſint, eis quoqʒ Ì la d ut lefiæ vitæ O E mini- ITY ust DE CORERISCOPORUM ſublato. FILTULDS XVII. € Corspifioporum ufs fublatus est. h: d. J “Y Rant olim& Corepiſcopi, quibus circa plurima cum Epiſcopis miniſteriorumcommunis tdi penſatio: quorum tamen inſtitutio tam in Ro- mana fede, quàm in aliis totius orbis Eccleſiis, tanquam improba& ſupervscanea, eſt penitus interdicta e: Ç Matrimonium fhirialè diflolvitur translatione; rer nuntia- yä l cufg ritualis fœdere conj igii, qu inter Epiſc Aa o ahit> ctione vel pof latione niaan ratificari, con r intelligitur conſummari n de adjutoribus E pifcop orum tracte: iſcopus ab r rmatione fecratior & Vicari quibu quom moribus, cleſia re movetur 7 mortem di Conting t dt modis: Tran Kanci latione; d 15, ac primùm de Translatione siātio induta est ex utilitate O ex ne ceſßſitate:& ne ante, translatis irritatur..d —.——————＋f—f——.— ; é aeapp,. né C Per totum tit, extr, deCl aoro b Cz ded: agrot, vel debil. in. d Capi$ prafen ae Cer. agrot, ind. e Can Corepifèop Gq dif, 6f. Inſtitut. Juris Canon. ſedem 16 uæ& mutationes à nuncupari ſunt utilitatis& neceſſitatis cùm Epiſcopus ab ea civitate, m transfertur, in qua magis exiſtimatur. Sic olim prin- a civitate ſe Romam oſiùs proficere poffer ſcopalium ſedium metu. Sed hoc ab hoſtibus ntigerit revocari, ad Ranslationes, „inſtiti Utili ontificem pertis ationes, non > Apof fedis Anti- ſtitem certit ione pertinere d: 1e faper his matrimon imi debere cè a it poſt ele- nas eligentium contractum- F Qui propriæ aúthoritate fè ad aliam Ecclefiam contulerit, © habita carebit,© an Ef propter e quicung; j> avari imf ulfr, Ecclefiæ fug medio tionem& confirmar: & eleć ià ducti, aut ambitione te defpet?, ad ma- jorem fefe peen propri authoritate tranſtulerint, à cathedra repelli debent aliena iå: ut nec >& carere pro illis pra æſideant, quos per ſuperbiam lis, quos ob avarit iam vel ambitum c enim vir£f non debet Epifcopus tened Eoeclefiam jad d quam eleĉtus 8 fui linquere, utalteri fefe conju palrbus; trahitur e m: alte m alite loco ad alium 4 esT ex una parte,& tuttär pars ad[uum bengo um. extr: r. de reruis caula

caufa permutationis aliquibus refignata, aliis quàm ipfis permutare volentibus conferantur, nullius firmitatis erit ipla collatio. E Non obfiantiðus expectationibus, beneſiciorum permutatio firi poret. b. d.: AUinimò à ſii in diœceſt aliqua quidam fortè autno Oir Apoſtolicà beneficia proximè vacatura expe- dùm forman Juris fita bene- in gent, illi tarn gui- fe ficia in eadem diœceſi ad ordinarii collationem ſpectan- tia, liberè ac ſine fraude in manibus Epiſcopi reſignave- rint, non nif ex cauſa permutationis reſignaturi, ab hu- juſnodi expectationibus circa faciendam permutatio- nem minimè impedientur- TELUR US- NIX: lft renuntiatio, é quibus ex caiffs pofiit renuntiarih.d, Er renuntiationem quoque quisab Ecclefia fua re- movetur. Eſt autem renuntiatio, juris proprii ſpon- tanea refutatio. Ea verò propter quæ Epiſc opus po- teſt cedendi licentiam poſtulare, hæc fermè habent b, conſcientia criminis, debilitas corporis, defectus ſcien- tiæ, malitia plebis, grave ſcandalum& irregularitas perſonæ. G Quale debeateffe crimen, ob quod renuntiari poſßit. h: de po conſcientiam criminis, cedendi poteſt li⸗- centia poſtulari, non cujuslibet, ſed duntaxat iKius, Fropter quod ipfiusofficii executio poſt peractam pœni- tentiam impeditur— QDu debilitas corporis renuntiandi cauſam prabeat. h. d. N On abſimilis 4 juris ratio in debilitate corporis ob- tinet: nam non quælibet, ſed ſolùm illa legitimam tenumiandł præſtat caufam, per quam quis ad exequen- dum officium paſtorale redditur impotens: cùm inter- dum non’ plùs-horretur fenilis debilitas aliquem cedere, quàm maturitas, quæ imlenibus eſſe ſolet, quem in fuo fuadearofficio permanere. Maguus defectus ſcientia tribuit legitimam caufam renun: niandi. h. g. Ropter edefectum quoque ſcientiꝝ plerunque po- teft quis petere ceſſionem: quia cùm illa circa ſpiri- tualem adminiſtrationem ſit potiſſimùm neceſſaria,& citca curam tem poralium opportuna, Fræſul, qui inutriſ- que eommiſſam ſibi debet Eccleſiam regere ſalubriter, ei renuntiat, ſi quomodo ipſam regere debeat, ignoret. Aanquam autem deſideranda ſit eminens ſcientie in paftore, in sotamen mediocris tolerari poteft: quia im- perfectum ſeientiæ poteſt ſupplere perfectio charitatis. q Malitia plebis juffam tribuit renumiand? caufam vitenn vi- Talio ſoandali. h. d. P Ropter malitiam f quoque plebis cogitur interdum Prælatus: ab ipfius regimine declinare luti, quan do plebs ram duræ cervicis exiit, u T ùs proficere non poffit.Item p do, cùm aliter fedarino ceflionem„ne plùs tem nam videatur affectare falutem. G Ob irregularitate potest renuntiari. fifortè de legitimomatrimonio non fit natus,| èt hu- juſmodi irregularitatem ſubjicere non potuerit, ſi ta- men& culpa& caufa, cum eo qut fuuin laudabi liter implevit oficium, injun&å fibi comp tentiâ, poterit non minùs utiliter quàm m diſpenſari. ſericorditer à C unit. de rerum permut. indõ. b C, neſt cumpridemi exir. sod: nit, c.o nif.$: propte wro,@.c mfi$ prodi„nifi. propter malitiam: 8 A chif. g progravi.-d. c nif.$- pery d.c. mfè$-alia Lib. I. Tit XIX. 18 Gratiæ laboris fugiendi nan poteſt renuntiæri. h. d. Æterùm 4 ob alias cauſas renuntiationem affectan- Ites audiendi non ſunt: dum fortè aliqui laboris an- guſtias declinantes, ad ocium, adversus glorioſi Pontifi- cis exemplum, afpirare contendant. €: Epifiepus quë femel ad vitam Monachalem tranſivit, non pores rursns dd Epifèopalem dignitatem reverti: h d. Ccidit autem interdum, ut Epiſcopus humilitatis& EApcnnitentiæ causä, ab Eccleſia ſua removeatur: quod tunc contingit, cùm quis Apoſtolicà conceſſione ab Epi- ſcopali ſede a achalem deſcendit ſubjectionem. Qus caſu alius in locum ejus ſubrogari poterit: ille vero relurgere, Conſtantinopolitano: Concilio vetante nequaquam valebit;: F Impeditus adtninifirare Epiftopatam,© propterea faus Monachis, cefante impedimentos potest reverti ad Epifèopalem dignitatem. Aterùm ¢{peciales quidam cafus inveniuntur, in quibus, prædi&o Concilio non obstante, is qui vi- tam Monachalemelegit, rutſum licitè poteſt ad Epiſco- patum aſſumi. Si enim quis, perſecutionis rabie fævi- ente, vel præpeditus adverså valetudine corporis, cum proficere nequeat in regimine paftorali;de fuperioris au- thoritate ad Monaſticam vitam deſcendat: perſecutionis vel ægritudinis impedimento ceffante, ad Epiftopalem poterit reſurgere dignitatem. Idem Juris eſt, ſi quis pro- pter doctrinæ defectum, Iocum regiminis deſerens, au- thoritate A poftolicã ad ocium fe contulerit Monachale> nam fi-perexercitium le&tionis>» fčientiæ reperit:marga- ritam, proculdubiòꝰ denuò vocatus ad Cathedram paſto- ralem redire poterit.; J Aſſecutuss Epifiopatum fimonsace fedignoranter, fi fiat poflea regularis, licer ad premum reveritnon poffit, alium tamen Epift patum confegqui potest. f Ursùs æ fi quis infcius cupiditate parentum tuer Epifcopatunr adeptus’,& hoc comperto de licentia fuperioris illum dimittens; obfervantiam elegerit regu- larem, etſi ad Eceleſiam eandem redire nequeat,ad aliam tamen promoveri poterit, Conſtantinopolitani Concilii conftitutione non obftante; quam tunc obtinere opor- tet, cùm pœnitentiæ causà, quam Epiſcopatum retinens peragere non valebat, vitam-quis elegerit Monachalem. ñ fuerit tio, hd,: o | ATP e quoque, qui. Roniang immediatè fubditus eſt Eccleſiæ, niſi licentiâ àRomano Pontifice legiti- mè impetratå, fui regiminis oneri renunirare minimèe poterit: quòd fi Epifcopo ft l mifione locum fuum licito jure poterit relinquere. Et | hoc generale eſt in præbendis,& cæteris minoribus bee | nefitiis, urapud eum fieri debeat renuntiatio; ad quent pertinere dignofcitur confirmatio’: ex quo apparere po- teft, quòd refignatio facta Laico f, nullam Juris obti- net firmitatem. G Papa poteTrenintiare Papatui. h, d. D: Romano g' Pontifice quæfitum eft, an, quia nul- lum haber fuperiorem in cujus manibus renuntiare poflit, Pontificatui ex caufa cedere valeat?& fuper hoc Ccleſtinus v. hæſitarionis cujuslibet volens occafionem paffe liberè refignare: G Per procuratorem renu ntratio fatta à procuratoterevocato: h. d. i Oret# aurem quis non folùnr per femetiplumre fignare,verùm etiam per procuratorem: qui;fi ad ce- iari potest,& quatenus valeat re- a D: c. nifi.:uerùm. b(an. ſioc nequaquam. 7. q. i. post translationem.$ caternm. extr. eod. tit. de renunt. À Dac. post translationem rursus eod. tite& Cap. fin. ubi gl. extr.eod tit.. f C. quid in dubiis: extr. eod. tite g.1. de renuntiat, i8 6. h Clem. unit, eod. tit Aaa f G Ad eum fieri debet renuntrativ, ad quem Jpedat confirmae bjectus fit, cum ejufdem per- amputare,& ſtatuit& decrevit, Romanum Pontificem

20 ati vel benefi perfes fuerit, ab adminiſtratione fui ordinis debet ab- onſtitutus fuer ſi poſtmodum fin crie Quòd fi cingulo mi cœleftis exauthoratys, ìt, tenebit cello per eum facta,| aufu temerario fibi du commiſſum audebit in po- ipſius procuratoris vel illius in cujus ma- ¶ſſterum attractare miniſt m, etiam ab Ecclefia ex ca- at facienda, notitiam reyocatio hujuf-| none Apoftolorum eritabfcin 1 nifi fortè per ipfos, aut alios dolo Š q Ton minùsad cos, vel corum alte Danni 19 Inftitut. Juris Canon. 1* g Sui ahi E cedend DE SACERDOT A Liud juri 10 PNA BJE eà 168 te fortè cedere termittant: eos enim ad cedendum compellendos efko generali Concilio a fapuitk, G Sacerdotes inj aliquid obit er tr Mae————— R Unc deſcendamus ad gradu çoni DE DEPOSITIONE, SEU DEGRA-| di&turi, qu:| datione l y per degradationem. hda oq; conjugium Ecclefiæ& E. Nihil enim eft aliud d egrad le gradu deji jicere aa inftitütum ef ad itarisordo, Ay m eti iaminfigni erbali& aia hid. adatio duplex, verbalis fcilicet& a- is. Kerbelis degia latio eſt. cùm ab eo, qui autho- habet, aſſiſtente certo Epiſcoporum numero, de pofitio: nis fertur fententia.&ualis verd, Give folennis cek, cùm non folùm fertur fententia, verùm etian qui degradandus eſt, veſtes& ſingula iní gradatim auferuntur. Cujus ordo ac nifacianã conſtitutione a Proprims JfõoinmEpij duos 5 quafi in mum Sacer- omnibus cla · 9 D „dum ei regni chlorum tribi g Presbyteri fèhifmatis, de Pr. noribus ordin. Uòd æ autem dictum eſt, Epiſcoporum numęro aſ ſtente, ſicãntelligi oportet, ſi de Epiſcopo, aut il degradando agatur, qui fitin majoribus oxdinibu titutus. Cæterùm fi de iis agatur, qui minoribus tum inſigniti ſint, proptii Epiſcopi ſentent ia, abfque ul lorum Epifcoporum f interventu, fa atise g Indegradatione Sacerdeium obcaufam har s Ep topus delinguentit Uinimò interdum etiam fi P conſtitutus degradandusfuerit, rum interventus neceſſarius non er hæ reſi a ari curig e tádendi 45 fint,q!' ct foln IHs è JECHS ed cùm multi in fingulis hifmatis tur, qui cæteris eſſet iſco pĩ retinuiſſe nomen, rum erga Epiſcopos ulgi uum 4 c N fili cœŒ@perint obdDedj- #, cuma fùt minoribus Praelatis z n 3 Sak otil refè beantur, qui fub nullius ndeniiaguam ab annis. hds o nomen, quanquam å ienectute i nen ſapientiæ indicat maturita- nire non 5 or b aliis Præ ſis pietate ac bonis artibus inſtru orum potejits, O authoritas. àc Fresbyteri non Enu entatio icatur p 4 radatus, ab Eccleſiaſtico foro traditur puniendus. Unde ce anda$ erit ralis de gradatio ſeculari præſente poteſtate,& cùm perfecta fuerit, pronunciandum, ut ſecularis judex degradati tanquam clericali privilegio exutum, in forum iuum re cipiat puniendum: proquo tamen Ecclefi gebet inter- cedere, ut citra mortis periculum in eum ſententian moderetur:& fiimpetraverit,&degradatus pænæ me=—— ai k di extr eod:tit, b c..6 afuali.de pæ e çanon. guans- d. cap. 2.§ verbalis. de pænis.inó. d g f canon. fi autem. in fin. g canon. 1. de haret, ing. h canou. novini txtr. se verbor, fignificat| deconfècr, difi. ga & ba» faerat m.d, Qhi ONOS W buille, talis

um Sacel nous elhe 21 Lib. I. Tit. XXII. XXIII.& XXIV. 22 acro linire chrifmate,& virgines Deo di sditur. Eccleſias verò erigere, con ne & baptizatos care, Presbyte fecrare, reconciliare, facrum chrifma conficere, Clericos re, pænitentes publice recon- ordinare,€X ciliare, folis Ep P Sameena: DE 115, QUI IN SACRIS SUNT conſtituti. TITULUS XXIL g In faris confiituti funt Diäconi ér Suldiaconi: é> Diaconi debent E} re, Sacerdotibus celebrantibus afiflere Novum Tf$ e Epis fèopo vel Pre byter Y Icut autem£ ifiopum cujlodi ,itaetiam& utril- que debent obedientiam i: ad quos Epifco AJ pum prad m ab infidi re pertinet, ne aut ipfe quoguo modo lædatur, aut divina verba perde- tractatores polluantut. Sacerdotibus quoque celebran tibus c in omuibus aſſi liſtent, Evangelium ad populum prædicabunt. Sed nec baptizare d præfente Epifcopo, aut Presbytero, nec Dominici corporis Euchariftiam po- pulo erogare audere debent, niſi prædictis omnibus lon- giùs fortaſsè conſtitutis, neceſſitas ad id extrema eos compellat. Q Primitiva Ecclefia non habust Subdiaconos,& apud anti guos Subdiaconatts non reponebatur snte r facros ordines: ſed poſted nter ſaeros cœptus eſñ haberi-& Subdiaconus potest eligi zn Ehiſcopum. h. d. Ubdiaconos e licèt& Ecclefia primitiva fegatut ha- buiffe, talis tamen ordo apud antiquos inter facros non ánnumerabatur: paulatim tamen poft aliquot tem- porum curricula cœptus eſt& Subdiaconatus inter ſacros ordines reponi, eisque ad ſimilit torum, quàm Diaconoram continentia f fuit im tue è multis, anin Epi um Subdiaconus ehi- gi valeret, hæſitaretur, noviſſimè g poſt Urbanum In- nocentii proceſſit conſtitutio, quæ, ut is quoque in Epi- ſeopum liberè e t ac ftatuit. gc agua v fMic ium&ubdiaconi. laconum b igitur Subdiaconus ful quem calicem& patinam adaltare deferre pertinet, & Leyitis tradere, eisque miniſtr⸗ m quoque, &aquam, mantile y& manutergium tenere, Epticopo, Presbyteris,& Levitis pro lavandis ante altare manibus| aquam præbere. G Subdiaconus potest quis ordênari in decimo ofavo annd, Diaconus in vrgefimo, Pre Icutautem Subdiaco no:& Diacono minùs» quàm tur: ita ad Subdiaconatum minor ætas, quàm ad Diaco- natum,& ad Diaconatum mir quàm ad Presbytera- tum ſuffragatur. Poterit igitur mo quinto..d, veditur, quam Diaco resbytero committi- ter ain omin S hodie ż guis, nifi aliud Canonicum obfiftat impedi mentum, decimooctavo na- dinem, vigeſimo ad tus anno ad primum ſacrum o eundum, ad presbyteratum vigeſimo quinto prie Sacerdotes appellantur, gui Euchar zam Draconus& dubdiaco em Diaconum& Subdiaconum nor ef acerdotes, proprietatem fermonis atrendentes. Propriè& enim Sacerdos is eſt appellandus, cni ſac cium corporis& fanguinis Dominici in altari con n. qguamvis. dif, 68. E can. r. verf. ad Epifopum. 25, difi. b can. Dracons feptem.$. ut zgitur. diſt. 93.& can. ſeq C can. T. 7 nflat bapti ih. 25. de confècr:$g.© c. a multis extr, de atate t F can. 1. difin. g dcan Le ætatèꝰ& qualit ér gualii An. do atat.& h can. I. verf. a gualits k esni t mir re permittitur. Cæterum& ipſi interdum Sacerdotes ap- pellantur, ſed per abuſionem., Vidimus hactenus de iis, qui in majoribus funt ordinibus conſtituti: nunc videa- mus de iis, qui in Ecclefia Dei minoribus funt ordinibus inſigniti. —3—= rn 5o DE IEIS, qQuı SUNTIN MINORIBUS OR- dinibus conſtituti. TITULE US SALLE g Minores ordines fant Acolythatus, Evorciſtatus, Lectoralus, O Ojliariatus, h. dx € Y Unt igitur in Ecclefia alii minores ordines, gui fne T, facramentali unctione, ſolà Epiſcopi benedictione, L Jaa quadam vaſorum vel indumentorum diſtribu- tlone, præſtantur: üt funt, Acolythus, Exorciſta, Lector, Oſtiarius, Acolythus à eſt is, ad quem præparatio lumi- num,& qui cereum(à quo nomen quoque ducit) defer- ré debet, quique ſuggeſta pro Euchariſtia Subdiaconis præparat. Exorcifta C is eſt, qui exorciſmos memoriter retinere debet, manusq̃ue ſuper energumenos& catechu- menos in exorcizando imponere. Lector e autem isap- pellatur, qui lectiones debet pronunciare,& ca, quæ Fro- phetæ vaticinati ſunt, populis prædicare. Ad Oſtiarium 4 pertinent claves Ecclefig, ut claudat& aperiat tem plum Dei,& omnia qua ſunt intus extraque, cuſtodiat, fideles recipiat, excommunicatos& infideles provido judicio repellat, Pſalmiſtatus aſt minor ordoyér potest conferri à falo Presby- , TOs G. G. E St& Ifalmiſta, id eſt, Cantor, qui abſque ſcientia E- piſcopi e, Presbytero ſolum jubente, officium ſuſci- cantandi: qui& ipfe, licèt apud antiquos dubitatum fnerit, inter minores ordines cœptus eſt annumerari F. @ Confiituti in majoribus ordinibus nullo pabto matrımoniuna here poffunt, fed conſtituti in minoribus p; Jed fi contr£e hri vantun benefictin& diguitatibus Rcciꝶſiaſtecis, h. d. um autem& facrorum vaidè difpar eft conditio z Hiiden illis ita eft continentia imperata g, Ut nunquam ad matrimonium afpirare vale nt: his autem, ſi ad ſuperiores ordines pror noluerint, matrimoni- um contrahere minimè interdicitur: fed eo cafu non ſo- lum ad facros ordin Eccleſiaſticas dignitates,& ad- miniſtrationes admittendi non ſunt: ſed etiam b behe- ficiis, quæcunque fortè habuerint, privandi erunt: nam nee e2 fine pravo exemplo poffust& gravi ſcandalo reti- nere i:& tales bona Eccleſiaſtica dilapidare ſolent- Hue- uſque ſingulariter tam de majoribus ordinibus,quàm de minoribus breviter trađtatum fuit: exponamus DUNE å- liqua, quz tam majorum ordinum, quàm minorum, fins communia, : s e CO JFORUM, QU AM minorum ordińum. PIFULUS AKIK ¶ Minores delent majoribus exhibere reverentiam, majores vero minoribus amorera(O charitaters, =N primis admonendi funt ii, qui minori fub or- dine conftituti funt& officio» ut iis y qui aug ordine præcellunt, aut officio, revetentiam& obe- dientiam é exhibeant, nec per temeritatem alter al- terius partes fibi vindicet Majores quoque me» ns, fe majores effe, non dominos:& ob id in- ferioribus non tanquam ſubditis dominentur, fed —— ——— E e à Can. l.$.edacok difi 25. D dcan. 1. 5. ad æxorciſtam. c d san..5- ad leflorem. d d. can. 7..ad oſtiarium. è can Pfalmeſta. d. a3. f glann er Pſalmiſta. can E. 2. diſt.&c verf. g dif. 26,& 22. per totum heg mif. 25. | y ç, dive extr. de Cleric:conjug. kK can. A Swbdiacgno, difi. g3. gl aures, extr. de temp., ordin,

23 Inſtitut f. Juris Canon. quali Clericos ł honorent,& diligant:& tales fint, qui| Er a ltum vero di promotus fuerit quis folenni- non ſolum præſint, verùm etiam Palar, ter ordine præter miflo repetito, ex mifeticordia mi- niftrare erit. G Ordinatores debent infiruere ordinandos in divinis, h. d. S; Tem fub gravis ultionis comr ne ex ordinatio- p motus ad Jacros ordines furtive contra prohibitionem Pre- I- generalis Concilii debent iſcopi novendos neS i Sacerdo, f prins fuerit mònafterium ingrefa in Saceldotes per feipfos,y selaliosidonec os fuper di.| 2” rohib ema, quia tunc potest Epifiopus vinis officiis, Eccleſiaſticisque ſacramentis diligenter in- Vro arbitrio alſpenſare,& qui non ordinatis f mifinit divinis pun- ftruere,& informare. Sanétiùs a enim( R i i cos bonos, quàm multos malos habere miniftros: quia, f l> furtivè ad facros ordines quis irrepferit, ſi cæcus cæcum ducat, ambo in foveam d ciendum erit, an Prælati{ub anathemate i nullå rationead facer- romoveri, niſi regulari habi- iu duxerit vitam: quo ri poterit: alioquin condignã ſatisfactione q Ordinationem precedere debet diligens ſeruti p cedet autem ordinationem diligens{c nec nifi qui e tam verbo fidei, q fationis exemplo, Epifcoporum vel probantur, ad ordines admitten- terit Epif itaque accipiat fecum divina] eor y5 in Eccleſiaſticis ſanctionibus exetcitatos, A ordinat- a i: i Popma dorum genus, patriam, ztatem, locumubi ordinati funr,| a, A, nant o i {i literas callent, ſi inſtructi in lege Dei,& ante omnia diligenter inveſtigent, ſi fidem Catholicam diligenter| p oinar) teneant. E— ee i y G Examen debet preced] pe; ſceperit, valdeè rdinandus. baptizari,(7 em diſcuſ- Uod e& in beneficiorum collationibu ery l: juo pof tamt È j i-<| fionemobtentum& conftitutum fuit, ut baptizetur, at- i ficien- dum erit: qui enim beneficiis Ecclef rint,à fuo priùs Archidiac ım poftmodùm Epifcopo que iterùm ordinetur: it ım enim baptifinus s omnium ſacramet a& fundamentum, fü- perædificari non pot l a mentum de E S, t> Minores intere d alt renuntiavit, ſa- Ji etiam dignitati, quia tunc ſo Linatus,q cupis T e idoneum, aut non examinatum ad facro endos Epiſcopo præſentet. indignè acceſſerit, ab alta A E Eea A Sanéti Spiritůs vendere ah.$ tam ab atus guandodi(op demnati, Ecclefiafticà dignit:| m PEN TAR EE : conferre pa in dem ioco tantùm NEN need Quod{i lùm loco, verùm òd inter mino- tempora tn ords ſationibus fè ri Atur, sŠ demùm fabbatho, qui proba Praſententur: Qui tamen ſecundùm di c e renuntiavit, 1 ini ouisibto Puaro O E b rſitatem⸗ non enim é| rec in illis defervire,& ad maj Arrei omnes ordines quibuslibet temporibus conferri poflunt:}] idoneus, poterit promoveri.$ fifa nam Dominicis& a liisfeftivisdiebus unum, aút dı dines ſcienter quis ümre a apr licebit promovere, fed ad Subdiaconatum, nifi f cji non habebit exec utionem: ub em non ſcie temporibus,&ı À y S fuerit ignor dilcketus Fonti- m Romano Pont: e, nec alicujus loci c Quòd fi£ forè nans quidem te natus cùm c pæni itentiâ tant fti a: infirma- Hes c » extr. de temp. ord. ; de temp. ord, de. ſer vis non ordin.

manumi funt, cùm adhuc fervitutem quandam fervire videantur, funt ad Clericatůs ordinem promovendi: quòd fi contrà fatum fuerit, tam ordinantis, quàm ejus qui facro præcin&tus eft cingulo, Canonicis pæœnis coër- cenda eft audacia. Si tamen fervus fciente domino fuerit ordinatus, ex Ñoc liber erit& ingenuus. G Manumifjus ab Ecclèfia, ut eidem ferviat in divinis; non PeT fe transferre ad alsam Ecclefiam: fecus fi fimpliciter fuerst manumiffus. h, d. E fi a quis Ecclefix fervili conditione obnoxius, ab eadem manumittatur, ut᷑ inſignitus ordine cleri- cali im ea perpetuò ferviat in divinis, liber factus& or- dinatus, ad aliam ſe transferte non poterit: fed ſi abſolu- tè manumiſſus fuerit, ad aliam tranſeundꝭ non erit li- centia deneganda. Ç Monachi non ordinantur, difi de licentia Abbatis: Onachi:quoque, nili de fui fuerint Abbatis vo- luntate præpofiti, ad Eccleſiaſtica non ſunt officia promovendi. Q Licentia conceffa X fuperiore religiofè, ut pofi? conſentire SPro viſſont de ſe factaæ, non valet. h. d. poom c adhuc agitur cum religiofis, non folùm> Dcirca ordines, fedetiam circa ele&tionem,; vel provi- fionem quamlibet:- fi cui enim æ ſuperiore ſuo licentia concedatur; ut eleđtioni; ve! provifioni; fi quam-de ipfo ficri contigerit, fuum accommodare poflit confenſum, quia ambitionis: vitio: viam parat: talis licentia» nullius Armitatis exiſtet- g G Non potest qais ab extraneo Epifiopo ordinari: nifi de licen: ba fùr ordinaris: quam concedere poterit etiam Vicarius& Capi- tulum, fi fides vacet, vel qui adminifirat: h. d: Ari 4 ratione conſtitutum eſt, ne quis alienæ dicce- ſis virum præter proprii fuperioris licentiam ordina- re audeat: quam tanien Epiſcopo in remotis agente, da- re poterit ipſius in ſpiritualibus Vicarius generalis, vel fede vacante Capitulum, féu isad quem mine temporis adminiſtratio ſpiritualium noſcitur pertinere: Itali Epiſechi non debent ordinart Ultramontanum, niſi de litentia Papa, vel fui ordinarii: h. d E; e: hoc quidem-non' folùm obtiner Italis ordinari flagitantibus; verùm etiam exteris. Etenim illøs nul Jus Italicus Epifcopus ordinaredeber, nifi vel à fummo Pontifice fpecialľem Habeat licentiam: vel ab Epifcopo; de cujus dicœceſi traxerit originem ordinandus: vel in cu- jus diœceſi beneficiatus exiftit, per ejus patentes literas eaulfam rationabilem: continentes»quáre ipſum nolit vel nequearordinare:& ii qui contravenerint, cenfuris canonicis cobrcentur, prout latiùs ex Clementis IV. conſtitutione apparet Hbomicidis voluntarits non potest promoveri;& prometiis eSF diponendus-fecus denecefario. h: di Atrati deli&i ratione qui ordinari prohibetur;urcùm hghomicidium»„autaliud capitalecrimen f facto, aut pracepto, aut confilio perpetraverit:& per ſurreptio- nem promotus, dejiciendis erit, dicente Domino, Ssguis per induſtriam g, ant perinfidias bominem occiderit, ab'altari meo evelles eum. De eo itaque homicidrintelligendum eft, quïvoluntate committit homicidium.. Cæterùm fi qui neceſſitate maximã arctati, effůgere nullo pacto va⸗ lentes, homicidium admiſerint, nullam ex hoc irregula- ritatem incurrunt: Q Fortuitum homicidium commiffum, dum dabatur opera res illicita; impedir guem promoveri: h. d: Uòg fi neque voluntarium füerit» neque neceffa- rium, ſed fortuitum, diſtinguendum eſt, num is a Ced libentins: extr: defir: nonordin: b canon: r. dif. s4. ¢. adaures:extrà.de temp. ordin c Cler. fin; de elef: G os; C feg: detemp. ord iné:€ capon de temb. ord. in i f can. G quus vicisans, soi dift. G per totum: Q extr: de homeid: g ea: extr. de liomic. Lib. I. Tit. XXV. cnjus occafione perpetratum fuerit, illicitæ rei daret ope- ram,an licitæ. Siillicitæ rei a dans operam, ut putà,ve= tito ludo incumbens, cafu homicidiuny perpetrayerit, vel bellæ etiam contra infideles fefe: immifcens, vo- lens Chriftiani nominis hoftem interfecerit, nec b ad facrosordines promovendus eft,& promotus non folùm d ſupetiores aſcendere prohibendus eft, verùm etiam in ſuo miniſtrare: planò c ex diſpenſatione in inferiore miniſtrare ſuſtinendus erit. G Sidans- operam rer licita, ex negligentia homicidium cons mifit, irregularitatem incurrit: fects, fi non ex negligentia, fid mero cafu..d. Ed d& fi licite reïopera dabåtur, nec tamen debi-- tam quis operi ſuo adhibuit diligentiam, ex quo hos micidium ſequutum eſt, abomni miniflerio altaris ex- cludendus erit: quod in co reſponſum eſt, qui puerum e intuitu diſciplinæ ita percuſſit, ut ex percuſſione expira- vert, vel ex ex im aliam infirmitatem‘ incidit, ex qua compertum fuirexpirâffe. Præceptoris enim nimia fævie tia culpæ aſſignatur. Diverſum ſtatuitur ſi nulla culpa ſubſit: ut in eo accidit, quo campanas f pulſante, ut ſi- gno dato conveniret populus ad divina, tintinabulum cadens, ita ſubjectum pueram percuſſir, ut ex vulnere de- ceſſerit: nam cùm is culpæ penitùs expers fuerit, nullam incurriſſe noſcitur irregularitatem, etiamſi de homici- dio veniam ꝑoſtulaverit. Bonarum enim mentium eft: ibi etiam culpas agnoſcere, ubi culpa non eſt. q Infantes, furiofi, dormientes es coramiffo homicidio non ino | currunt irregularitatem. h. d p g conſtitutum eſt de infantibus, fürioſis,& de dormientibus, qui ſi hominem mutilent, vel occidants | nullam ex hoc irregularitarem contrahunt,- (Cerici facientes querelam de fuis malefactoribus; non flani irregulares etiamfi Iudex mortem illis inferat. h: d. i Dem& de Clericis b qui de injuriis Bbi illatis apud Judicem congueruntur, proteftantes quòd ad vindi- &àm, fewfangninis pænam non intendunt, Nam fi Jus dex juſtitià exigente mortem delinquentibus inferat p accufatoribus imputari non debet: alioqui ſi propter hu- julmodi metum, quia ſcilicet Judex ad pœram fanguinis poſſet procedere ſie conqueri non auderent, daretur ple- riſque materia trucidandi eos,& ipſorum bona paſſim- invadendz g Publice pænitentes non poffunt promoveri, pount tamen e% neceſfitatè deputari in aliquo minorum ordinu. h. d- OEnitentes: quoque tam ad ſacros ordines, quàm etiam infimos promoveri non debent: quod utique non de omni pœnitenteintelligendum eſt, ſed de eo tan- tum, quem publicè ac ſolenniter pœnituit: quæ pæni- tentia femel tantùm in Eccleſia conceditur& Vlacuit ta- 'men Toletano Concilio& fi neceflitas aut ufus exegerit, infer Oftiarios,vel Lectores hujufmodi pæœnitentes poffe: collocari; G Qui exercuerunt offßicia ſecularia, fbinefit fant;pos? redi- fint ordinarr: feens eSF de nfarariis: he d: p: 2 illi fimilss funt, qui negotiis& officiis ſeculari- Ebus:ſerviunt: quorum tamen vita fi poft depoſita o- nera,& reddita ratiocinia deprehenfa fuerit'inculpata; omnibus poſſunt muneribus honeſtari. Qudd ſi quis- Cuſuras n dum negotiaretur, exercuiſſeè compettus fhe- rit, non folùm ordinandis non eft, verùm etiamordina- —— b” can. Clericum qui.& d C. contine: dita ratioemia ps a C continebatur. extrà; de homie: ` canon: fèg. diff: so.€ d. c continebattr, 1n fin:: batur, extrà: de homisid:€ can, Presbyterum, extra; dè bomi» cidi£ c loannes facerdosi d. tit: de homicidi g Clem: r deho» micid. h c. 2. de homicid. in u i canom canones apud. d. 50}. k can. fi quispost. S potest. di difi so: 1 can. placuit. d. dift sos- m e uni exiràs de obligation: ad rationi ordan, velnone D: CA- non. 2. diſt. 33.

27 tusdeponendus a. Mens enimavida, nec abitinere no- vit vetitis, nec gaudere conceſſis. b Simoniaci, ſediug,& injuriarum ultores ordinari non Holſunt..d. Dem ſtatuendum eſt de eo, qui quafi dona Dei emptu- rus, pecuniam ad imitationem Simonis e obtulerit. Idem&æ de ſeditioſis d,& his qui propriarum injuria- rum pertinaces fuerint ultores. Fur occultus potest post reflitutionem&r penitentiam ad Jacros ordines promoveri..d. D E e fuxe anad facros ordines promoveri poffit quęri poteſt:& ſi quidem ſpontè furtum confeſlus, damnũ Paſſo ſatisſecerit,& pœnitentiam peregerit, ſi alioqui Idoneus fuerit, nec ſuper furto manifeſtã reſperſus ſit in famiã, ad ſacros ordines proculdubiò promoveri poterit. O Baptizatus in agritudine non debet ordinare regulariter, gebaptizati nunguam ordinantur..d. Ed etfi nullum quis delitum perpetråffe deprehen- datur, quòd iilum à ſacris excludere valeat miniſte- ziis, adhuc tamen fi velde fide ejus, yel continentia fu- {picio fit, promovendus nonerit. Ut ecce, fi quis in ægri- tudine f conſtitutus, baptizatus fuerit, quia fides ejus non ex voluntate, fed ex neceffitate videtur effe, Presbyter ordinari non debet: nifi fortè pofteà ipfius Rudium& fi- des emicuerit, aut hominum raritas hocexe Scien- ger autem rebaptizatis g, yt ad Elericatùs gradum pro- Moyeantur, permittendum nonerit. g Filii Presbyterorum non poffunt ordinari, nifi fant regulares vel Monachi, vel nifi fint nati ex legitimo mairsmonio, vel fint val- de morati..d, D Resbyterorum b quoque filii à facris miniĝeriisar- cendi{unt, nifi aut Monachi fiant, yel in congrega- tione Canonica regulariter viventes, religiosè probati ſuerint converſari. Sed hoc z deiis intelligeren tet, ad quos adulterio natos paterna flagitia hæreditarià ſucceſſone deſcendunt: unde ſi vel ex legitimo nati funt matrimonio k, vel mogum honeftas eos commendat les fecerit exemplis& authoritatibus, non ſolum Sacer- dotes fieri poflunt, fed etiam fummi Sacerdotes. G Bigamns,&qui uxorem duxit viduam, ejectam, vel mere- érrcem, ordinari non poffùnt..d. e repellendi ſunt bigamus,& qui viduam, vel Lejcctam, vel meretricem, vel ancillam uxorem duxerit. Vidua eft,cujus cognitæ maritus mortuus eft:Unde m is qui ab alio quidem ductam, ſed minimè cognitam duxit uxorem, propter hec impediri non debet, quin poſſit ad ſacerdotium promoveri, cùm neuter carnem fuam divi- erit in plures. Ejecta eſt, quæ vivente marito ejicitur. Me- retrix, quæ multorum libidini paret,& cujus turpitudo publicè venalis eſt. Quod nonde iis intelligendum ef, qui tales adhuc uxores retinent(nam in iis alja ratio eft; quia ſcilicet conjugati non poſlunt in ſacrisęſſę conſtitu. ti) ſed de ĩis, quorum uxoresdefunctæ ſunt. 9J Bigamus eit, qui duas duxit uxores,& qui fècundas nuptias tantum de falfo contraxit, reputatur bigamus, Item, ficum vidua ele fucto contraxit. H. d. St autem bigan qui duas habuit uxores, five v baptizatus ambas, ſive etiam ante baptiſmum, alte- ram. Si o quis tamen Laicus primam duxerit, in facris conſtitutus alteram, an ſit inter bigamos reputandus, hæſitatum eſt. Ex facto autem reſponſum ęeſt, hunc qui- dem nec bigamum eſſe.nee maritum viduæ: quia tamen, 3 O nake a Cfi quis Qericorum..g7. b C uirum.infind.dg7. c(2. infin. d. 33. C-qa. per totum, d C. feditionarios..gó.€ Cex literis.extr.de furt. f.i. Lg d. s7. g Ccoufirmandum est, infin.se. h Cr..s.& c. 1. extr. de fil Presbyt. i d..1. 5 Lèdhoc,d. s6. K C. ad hge. extr. de filiis Presh. 1 C. pænitenti- bus.© fiq.© c. fi guis viduam..33.cap. 1.@3. per totum tit, extr. de bigam. M C. debitum. extr. de bigam. in ſin. n d! pen. open dif, 26, O C, nuper,© 4. fin. xir. de bigam, | [k Inſtitut. Juris Canon, | xæ, locuti fuerimus, non fine caufa quantùm in ipfo fuit, fecundas nuprias contraxit,& vi- duam duxit, tanquam de bigamo fore conſtituendum. Hoernicatus cum pluribus concubinis, non incurrit irregularia tatem bigamie..d, A Juris eſt de concubinis a, quas fi plures quis habuerit, irregularitatem bigamig non incurrit, fed cum€o tanguam fimpliciter fornicatus fit quoad execu- tionem ſacerdotalis officii, diſpenſari poterit. G Corpore vitiatns nifi modica fit lafio, ordinari nonpote..ds Cea funt autem jis, qui Eccleſiaſticis mancipan- di ſunt officiis, non ſolum animi, vetuùm etiam cor- poris c alignâ parte b læti ad facerdotiuma- {cendere no ents Hoctamen tuncobtinet, ùm evie dens& notabilis eſt læſio: cæterùm, ſi modicafit e ute putà, qui exiguam partem digiti, vel unguem nolentes amilerint, ita ut fine fcandalo poflint celebrare, à Sacer- dotio repellendi non erunt, G Afifrex necefitate promover: poffunt, ficis, fi ex voluta tate,.d. re Juriseft d de ¢o,cuivyel vi, vel in cunabulis, vel de Medicorum confilio mety imminentis periculi vi- rilia fuerint amputata: quòd ſi volentes,& carnali vitio fortè cupientes, ſeipſos abſciderint, quia ſui l læ funt, ad Clerum pervenire non poflunt s Corpore enim vitiati, non cafu, fed propriĝ voluntate funt intelligeadi f:& ficut inillis veniam cafus impe- trat, ita vindictam in iis voluntas poſtulat. Oculo priwatus indiſtinctè promoveri non pote, licet reti- neat ordines: fècus fi poflea talu privatio contingat, Ec autem diſtinctio non in omnibus membris ſibi locum vendicat. Cui enim oculum g abftulit cafus, licèt voluntas defit, facerdotium tamen conſequi non po- teſt. Cætexùm ſi ſacerdotali in ordine conſtituto tale quid acciderit, quod olim integer acceperit, non admittet. G Olim furiofus, vel aliter vexatus, non potes ordinar. Clerja anda fuerunt damonzaci, yon poffunt ad ulteriores ordis -90 1 h quoque, qui infurorem aliquando verfus infani- vit, aut quolibet modo yes s eftertur, aut quod propè furorem accidit, in fcena luferit, vel afli- tione diabolicâ vexatus fuerit, ordinari non poterit, Clerici etiam; qui in adoleſcentia à dæmonibus co- gnoſcuntur obſeſſi, ad ſuperiorem gradum aſcendere non poflunt. w5 Q DIS, ET ALIIS beneficiis. TITULUS XXYL g Conmnexa d dependentia fant fimul traflanda..d. Of hæc videamus de præbendis,& illarum conceſ- ſione: quæ pars Juris extta propoſitam quidem materiam fortaſsè videri poterit: loquimur enim in præſenti de jure petſonarum. Sed cum ſuprà de digni- tatibus Eccleſiaſticis, quibus præbendæ videntnr anne- oco pote DE PRÆB equenzi L hæc Juris materia traĝari. Qui in aliari laborat, de aliari debet& vivere,.d. Ræbenda nihil eſt aliud, quàam Jus percipiendi pree ventus Eccleſiaſticos, tanquam uui de collegio com- petens,& ex canonia procedens. Cùm enim,ut lex di- vina præcipit& qui altari ſetvit, de altari debeat& vie vere: dignum eſt, ut qui divinis aſcribuntur obſequiis, Ee- cleſiæ ſubſtententur ſtipendiis. Et ãdeò inſtitutum olim fuerat 4, ut ordinationes eorum, qui fine certo titulo — —— a.pen. extr. debigam b diſt. 4. in ſum. e per totum, c C4. O fin. ext. de corpore vst. dÀ Can fi quis á Medicis, cuns duobus fèg difi. s5. c. 3. 6. de corp. vitrate€ Can fi quis aba — | fiideru. d dif. ss. f can. pœnitentis. 5. conp. d. dif. s5. g Cana fin diſt. s. h Can,.73. diſt. 33. i Can, Clerici. d. dift. 33e Can. cum fecundum extr. cod, tit. l Can, t, difi. 7o. t ordinati

Aan jis abhtulit aiu ohg nopo timto tale guig admittet, phian, Dope ylerinsordie dgmonibus(0 umaſcencelt⸗ oe ALIS Eo Lib. L Tit. XXVII 30 ordinati eſſent, in injuriam ordinantium inanes eſſent. aulatim tamen benignids agi cœptum. Conſtitutum eſt enim a, ut, ſi Epiſcopus aliquem ſine certo titulo, unde vitæ neceſſaria percipiat, ordinaverit, tamdiu ipſe aut ejus ſueceſſor, ordinato neceſſaria ſubminiſtret, donec ei in aliqua Eceleſia convenientia clericalis militiæ ſtipen- dia affignentur. g Mandatum fufiipiens de ordinibus conferendi certis perjonis, pan tenetur ezfdem providere de beneficro, fed mandans; fens, fi fit mandatum generale, velordinandi licentiam concedens. Uòd fi Epifcopus b mandato alterius in aliena diœ- cefi ordines celebrer, diſtinguendum eſt, an de certis perfonis mandatum ſuſceperit, an generale& expreſſo nomine. ꝓrimo enim cafu mandans, fecundo mandaram fuſcipiens, inopi ordinato vitæ tenebitur neceſfaria mi- niſtrare. Eis autem, quibusà diœceſano datur licentia, ut à quo voluerint Epifcopo, ad facros ordines promoveri poffint, ad præmiffa non qui ordinant, fed qui licentiam fradant, obligantur: nifi ¿ tamen ordinatus de paterna ħæreditate vitæ poit habere fubfidium. Prabenda conceduntur per cohationem,& per inſtitutionem, É fingulis rebus fingula funt imponenda nomina. À. d. Onceduntur autem præbendæ vel beneficia duobus modis: per collationem,& per inſtitutionem. Col- latio d eſt libera quædam præbendæ conceſſio. Inſtitu- tio eſt præbendalis juris ad præfentationem patronĩ facta trãnslatio: quæ licèt& ipſa collatio poſſit appellari, com- modius tamen eſt in præſenti ſingulas cauſas ſingulis ap- pellationibus diſtingui. === Se DPE COLLATIONTBUS TITULUS XXVIL G Ex ribus capitibus eonferuntur praebenda,€ ordinarium sollatorem fact lex vel confùerudo, h. d. Onferunturautenrpræbendeæ vel beneficid aut ab ordinario aut ex mandato Legati fedis Apoſtoli- cæ, ant Pontificio reſcripto. Ordinarius collator is eſt, quem att conſuetudo approbavit, aur Juris deſigna- Vit authoritast ut, Epiſcopus, Capitulum. G Sr Epifiopns d Capi babeant potefatem conferen junctim, non potesF fum, conferre: G fR E ss poffit cnt pinli, etiam ouod fir impedirus, C Pioneimromittere, nifi Epifcopis fie negligens ôn removendo impe- dimeninre:(7 morino vel abjènteeo, cujusé ſelio inter ventente ett conferendum, nenes? obid diferenta collatio. hid. Q Uam conferendi poteſtatem Epiſcopus& Capitulum terdum habent communiter, interdum disjunctim: fcommuniter ez altet fne altero iſlam exercere non po- terit nifi vel mortis vel fh fpenfionis, Vel majöris excom- munitationis impedimentum in altero adeſſe contigerit. Cùm f veròad folum Epiſcopum cum conſilio ſui Capi- tålt, vel aflenſu, præbendarum ſpectat collatio, eo defun ovet falpenfo,nifiEpifopusin petenda relaxatione fi- ſpenſionis ſit in mora, Capituſum fe non poteft intromit tere. Ubiwerò g collatio adaliquem cum conſtlio Epi- ſcopi pertinet, ſi quid illi humanitùs contigerit, non erit ob hoc vacantis beneficii collatio diflerenda. Idem juris eſt Epiſcopo adeðò in remotis agente, ut brevi non poſſit illins haberi præſentia: quia in petendi vel expectandi mora vacanti beneficio poffet inminere periculum. O Sè Ecclefia fleterit vacans pet fx menfes, ad Capitulum Ge- neſiuin de volotur. h. d porh ratione ubi ad ſolum Epiſcopum ſpectat col- latio, ſi per ſex menſes hj conferre diſtulerit, ad Ca- pitulum devolvitur. Ex contrario, ſrad ſolum Capitu- — a C Epiftopms. extr. eod.#8. B efi Epifiopus. éd. titin d. € c. f Epin. in fin.extr. eod.ti re, tamen de confilio Ca- um non potest fe incola- —— d cAe reg. jur in di€.t. lum pertinuerit,& infra præfcriptum terminum hos nom fecerit, Epifcopus cum religioforum virorum confiliœ exequetur: quòd fi omnes forè neglexerint, Metropolis tanus abſque contradictione diſponet. G Regularibus Pralatis non conferentibus intra fex menfès, fä de volatis ad ordinarium. hi. d. po ftatuituz in regularibus Præľatis: fi enim quævis beneficia ad illorum diſpoſitionem ſpectantia intta conſtitutum tempus conferre negligant, locorum diœce- fani#n non exemptis propria, in exemptis verò Apofto- licå authoritate eorundem negligentiam juxta præſcri- ptum in Vienenſi conſilio modum ſupplebunt. Empas devolutinnis currit ſolùm non impeditis,& d dis notitie,.d. Empus autem fex menfium, ner currit legitimè im- peditis,& à die notitia, non à tempore vacationis erit computandum. ¶ Derolutio nen habet locum in Ecclefia non numerata y vek quando dignitas est fupprefa. h. d.,; Ac a autem demùm obtinent, ſi in Eceleſia erat diſtinctio Præbendarum,& certus Canonicorum nu- merus. Cæterùm, fi neque diſtinctæ Præbendæ, nec cer- tus ſit Canonicorum numerus, Lateranenſi Concilio de benefietis ultra ſex menſes vacantibus locus non erit. I- dem etiam obtinet, ſi per Capitulum vacans dignitas legitimè fuerit ſublata. G Sede vacante Capitulum non fungitur vice Epżfèopi in confe- rendo:& ceſſante causd, cæſſat& eſfectuss. li. d. Icèt autem ob negligentiam Epifeopi, conferendi poè ad Capitulum dévolvatuz fede tamen vacante# iit collationibus prebendarū Epifcopi vice non fungiturs cùm eo cafu nullius fuperioris poffit argui negligentia, G Circa collationem faélarn post devolutronemn, difhenfari poè tet hd. S e quoque, qui nimiùm cefando conferendi Jus a miferit, fi poft Jus collationis devolutum, nihilominhus viris idoneis de beneficio providere voluerit, quanquam ob temporis lapſum collatie mero jure non teneat, cx difpenfatione tamen& benignitatetolerari poterit. G Legati mifi, velnati vgore faa legationis, non con ferune, nif fibi fpecialiter concedatur: fècus esT in Legatis de latere qug conferunt,©[ine mandato fþheciali etiam inuito patrona Ecclefiae ſtico. H. d. X d legationis quoque munere conferendi competit facultas, quod tamen non indiſtinctè obtinet: nam ſi. ve mĩſſi fuerint, ſiye ſuarum prætextu Eccleſiarum aliquĩ legationis fibi vendicant authoritarem, ex ipſa legations nullam habent conferendi poteftatem, sifi hoealicui fpe- cialiter indultum fuerit. His autem quos Rom. Pontificis latus& comitatus ilfuftrat; legatione fungentibꝰ ſine ſpe- ciali conceſſione, etiam Eecleſiaſtico patrono invito, con- ferendi facuſtas competit. Sicurenim ħonoris prærogati- yå lætantur, fic eos authoritate fungicongruitampliorb g Legatus de laterenan confert cathedrales Ecclefias, nec regie lares, neo dignitates post Pontificalem majores, nèc potest aodem rernpore in'eadesh Eccleſta plures refertationes facere. h. dy i Ed ramen nec cathiedrales e, nec regulares, aut cob 5 legiatas Eccleſias, nec Eccleſiarum cathedralium di- gnitates, ad quas per electionem promoti primum poſt Epiſcopum obtinent locum, veluti Archidiaconatum, ſua diſpenfationi anr proviſionti reſervare poſſunt. Nec plu- res beneficiorum refervationes eodem tempore, in eadem P veľ collegiata Eccleſia, vel ad ejuſdem colla- | f tionem pertinentium faciet, k G Refirtationes legatorum expirant finita legatione. öd; j quoque, quas jure feceriut, dummodoad benefi- cio rum jam vacantium collationem non ſit proceſſum, — 8` a Cex parie. etr, de conceff. prab. b Car. extra, ne fede £ anprine ne ſode vacant. in 6. f̃ d. ci i5. cun, verd. g dl.c..¶ varante. c C. literas exi, de fäpplend. negl. pral, d Gid Subiverò h c. 2, infin extr de sonc). prat, iof. deganind,© G deliberatione, de off. leg, ts Gs é

3¹ Inſtitut. Juris Canon. 32 eoiplo, guòd illorum finitur legatio, penitùs evaneſcent, nec executores dati amplius ea conferre pornot G Taciturnitas habiti beneficii invalidat provifionem Legati non ordinarii..d. Ed a necaliter beneficium obtinenti ab Apokal ſedisLegato facta collatio valebit, quàm ſi de eo, quod tunc proviſus obtinet, mentio facta ſi it ſpecialis, licẽt id in aliorum ordinarioxum collationibus minimè requi ratur. G Licet ante acceptionem beneficii quis nullum habeat in eo jus, tamen collator de go alteri, primo non conſentiente, prous dere non potest: potest tamen primo provfà prafgi terminus ad acce- piandum, quo lapfo poteritb beneficium alteri conferri, nifi primus etiam lapfitermino acceptaverit..d, Llud`autem tam in ordinario, quàm etiam in legato ſtatutum eſt, quòd ſi cui beneficium contulerint, li@t is b, donec collationem ratam non habuerit, nullum jus in æo acquiſiverit, in perſona tamen alterius primo non conſentiente, de beneficio non libero ab ipſis facta proviſio non fubfiftet: planè notificatâ collatione,& ad confentiendum termino competenti Præſtito, ſi prin aus non conſenſerit, eo ſapſo beneficium liberè, cui viderint expedire, conferte poterunt. Antequam tamen ipſum en contulerint, non obſt ante lapſu termi ni, ſuum primus ollationi poterit accommodare conſenſum. F Perre eriptum An icum prabenda confertut purè diers,&@ fub conditione: C pura collatio est cum alicui fin aeficio providetur.> - yefcriptum Apoftølicum mandatur fieri collatio, ıt purè, aut adjecto die, aut fub conditione. Purè, ut cùm datur ſimpliciter, ut alicui de beneficio, aut —— provideatur, F Collatio Apoftolic zın diem falla, accedente decreto irrstante, ligat manus ordinarii, h. da Tes adjicitur colla gquam intra cationis notitia duxerit accepti temporis appo oſitio favorem afferat Impetran ti, fi decre- tum irritans fuerit appoſitum, collatio per ordinarium alteri facta, intra præ fixum tempus nullius obtinebit ro- boris firmitatem. Decteti enim appoſitio, reſervatio, exe- io,& lis mota, beneficiũ affectum reddunt. Ta c, antaliotemp opro g Publice notum, prefumitur notum etiam privatis..d. Nterpretamur autem quem prædi ctæ vacationis habe. re notitiam,€x quo ip fa vacatio in loco vel Ecclefia hujufmodi benefici 1 i publicè r ota cerit. Imputet enim fi- le iş ımodo agitur, id quod cire potuer rit, ignoraverit. , Ó concurrente decreto non inspletis at mants ora Aunarti h. d, e mandatur ficri collatio, utcùm d ali- cui, atA executorisinguifitionem repertus fuerityi- tæ laudabilis, vel ſi conſenſus acce eſſerit capituli, relalia adjeđtå conditione, de beneficio provideri committitur: & co cafu etiam appofitoi irritantedecreto, non impletis adhuc conditionibus, vacans beneficium per ordinarium, ni, U t cùm pr benda confertur,| | aut per executoremad proyigenda in de tali beneficio} datum, liberè con ferri porer rit b tas obtenti M modica, nifi pro- roprio, h. da Éd multùm intereft, motuné proprio, anad alterius petitionem de beneficio provideri mandetut? Si e- nim proprio motu, longè pinguiuserit mandatum etiam de beneficiis, qux impetrans obtinet} nullå ha- | | } bitå mentione, erit hujufmodi provifio valida, qualia-} cungue fuerint beneficia,&in numero quantocungue qug habebat impetrans, 1 fibi provifio fafta fuerit. a Gom deof. legat jná. b L£ fitibi, de prabend. in 6. © Clem. unic.$: fècus, de çonceff preb, d. d, Clem. uni. in prin| csp. d. f a i Quòd fiad petitionem gratia hujufmodi faĉta fit, quatr- tumcungue modicum beneficium ſcienter taceatur, velu- ti ſurreptitia non valebit. Cullatio facta motu proprtoplurikias heneficiisin eadem Ecclea fiafimui vacantibus, sneh ligitur facta de pinguiori: fi beneficia fing aqualia, ad æum ſpectat ele cui ęr atia£ esf conceſſa. Collatio ves faila ad petitionem aa ad cium refiringitur$ Č motu proprio tung A 14 a ur Ná. 1s a in aliqua Ecclefia vacantibus die el prebendis, Rom. Pontifex de hacvaca- S, dignitatem vel præbendam, fi qua nulli a vacat Ecclefia, cuiquam motu proprio conferat, fieri interpretatio pleniſſima,& ad illam digni- tatem feu prebendam erit habenda latio, qug inter il- las majoris cenfeatur effe valoris: quòd ſi forſan æquales ſint, ad eam, quam is, cui confertur, infra decem dies poft hat de dita vacatione notitiam, duxerit eli- gendam: ſi verò ad pe nem alterius gratia hujuſmo- di facta uerit, ád illam erit habenda rel latio, quæ ming- tis valoris extitit;& fi fit zqualitas, ad eam, quam is,ad quem ipſarum ſpectat collatio, infra dictum tempus ele. gerit, poftquam fibi hujufmodi gı rātia erit nota. Motu% autem proprio tunc folùm gratia a fieri cenfetur, cùm hog expreſsè cautum fuerit. G Solus Papa tribuit jusin beneficiis vacaturis h. d. Sž id five motu proprio, five ad alterius petitionem per reſcriptum polohu m fiat provifio, cæteris longè præſtat. Nam cùm ex Lateranenſi Concilio miniſteria& beneficia Eccleſiæ ixibui aut promitti non debeant, ante- quam vacent, Romanus Pontifexetiaminipf fis jus poteſt tribuere vacaturis. G Ponit gradus gan circa poteftatem conferendi interata dinarium Legatum€ fummum Pontificem. hd. St ergò inter EO RPE ac fummum Pon- tificem circa collationis pote ftatem, quafi per gradus aſcenſus quidam. Nam ad Epiſcopu ım e omnium qui- dem baſilicarum, quæ in ejus terr o poſitæ ſunt, col- ariter pertinet: vacaturam tamen præbend latio regu] fux difpofitioni refervare non poteft,& lo eadem alicui jus tribuere, Legatùsauten cantes intra{ug legat ionis terminos E verùm etiam vacaturas{(juxta ea qug ipada ximus) fervare pe terit, licèreidem in vacaturis alicujus jus tri- buendi nulla ſitf tacultas. AtA poſtolicus vaca donare,& vacaturas ſuæ proviſioni reſervare æ, in vacaturis ſus tribuere pot ft, cùm in ipfo pleni indo refi- deat poteſtatis. ꝙ Si clericus, cùm manda negligat petere præbendam, nen rit ın Canonicum receptus, Uo e tamen cafu fur benda alicui provid mai Poum z entum rovider erit poflea aliam petere tiam cat, në ztu di- tus, a- wa, — 2 iam in ipfa Ecclefia vacati G Habens e fat. rum pri MUM, Y non potest..d,; terit f tamen is, cui certis fuper hocexecutoribus deputatis ab Apoftolica fede hujufmodi gratia con- cefa fuerit, non folùm primnm in genere vacaturum-s beneficium vel præbendam: verùm eriam, fi rationabi- lis caufa fubfir, fecundum& ulterius acceptare; certum tamen& expreſſum, priu fquam vacet, acceptare non g po- terit, ne captandæ alienæ mortis occaſio ex benignitate —— tum t = aeea a C fiplurib.deprabiné. b C. fi motu.snfin. eod. tet, in é c C. omnes bafilica, 164.7. d C2- ingl He prak, in 6. e Cf Clerics deprab iné, E G sne captañds.„de conce]: prab.in 6 gratia eceytis n

——— 3? Lib: P Tit XXVIL Te 34 gratiarum fedis Apoſtolicæ tribuatur: qudd ſi de certo ac- ceptatio fecuta fuerit, nullam obtinebit roboris firmita- tem, ut Bonifac. conſtitutionis tenore latiùs continetur. G Refèripto Apoflolico difpenfatur fuper pluralitate beneficio- fum, maxime srca literatas perſonas. h. d. Nde a etiam licet beneficiatæ perfong-de alio benefi- Lcio, niſi primò illud, quod obtinet, omnind dimittat, provideri non poffit, nifi aut Cardinales fint, aut Regum 3, fuper hac pluralitate difpenfari poterit. 4 de prioritate beneficis pluribus collatinonconftat, pri- mo pofefor, desde major prærogativa præfertur. h̃. d. Tem fi à fede& Apoſtolica, aut legato,& ab ordinario eodem die ĩdem beneficium conferatur,& quæ fuerit primò facta collatio, non appareat, nemine poflidente,is erit cateris præferendus,cujus canfeiensampliore gaudet prærogaiivâ, Hâc e ratione& ii, qui in aliqua Ecclefia in Canonicos funt recepti, debent in præbendarum affe- cutione czteris, five legatorum, five aliorum quorum- cunque authoritate anteà fuerint admiſſi, anteferri. T Qu dicatur receptus anthorstate Apoflelicå. h. d. Uthoritate d autem Apoftolicå receptus& is intel. ligitur, qui legati, vel alterius mandato, cui ſpeciali- ter in ea re auctoritas Apoſtolica conceſſa fuerit, recipi- tur. Sed& ſi mandatum legati ratum habeat e Rom. Pontifex, atque id authoritate uå muniat;exeo receptus non legati, ſed Apoſtolicà int itaterece- ndæ omnibus naus. atur, nifi ium, quam quo tacite inest, fu X Liud juris eft, fi iis, ad quosaliàs pertinet Car A am receptio; facultas concedatur ab Apoſtolico, ut aliquem recipiantin Canonicum ejufdem Ecclefix, or- dinatienibus fortè certum numerum Canonicorum præ- figentibus non obftantib) m cafamon Apoſto licà, ſed recipientium cenſetur oritate receptus, niſi quòd cùm auctoritate Apoftolicâ recipiunt, Ìn literis ca- veatur exprelsè. Qouòd fi adeos aliàs talisreceptio non pertinebat, Apoftolic dicetur auctoritate receptus.Altà verò, ſi litera impetratæ certi numeri Canonicorum nul- lam fecerint mentionem, larum occaſione factum fuerit, nullam obtinebit firr em. G Papa non onerat aliqu? pii Gomb. nifi td exprimat..d. Llud etiam omittendum non eſt, non ſolere Apoſto- licum eundem collatorem y bus onerare proviſio- nib, nif id velle fe fuis literis èfueritcomplexus. G Mandati Apoflolici fines i tenduntur, nifi ad cafis expreſſos, etiam de conſe dicium provifi.b d. Unt fautë Apoftolici mandati í diendi, ideoq́; non debem ad caſus al ſos, extendi. Unde cum injungitur, ut alicui d certi valoris provideatur, in præl etiam impetrante volente, manda G Mandatum faciens mentionem de hi ad hræſentationem, vel inſtitutioanem. h Demꝗ obſervari oportet, ſi cui de beneficio quod ad a- licujꝰ collationẽ ſpectat, provideri mandatur:hocenim caſu de eo quod ad ejuſdẽ pra ſentationẽ, vel inſtitutionẽ pertinet, provideri minimè poterit, nec etiam& converſo. G Cafas refgnationis non includitur, nec verificatur in cafu mortis, h. d. Odem ſpectat h, fi quis ab Apoftolica fede manda- tum ſuſcipiat, ut ab aliquo beneficii refignatione rece- W H aexprej ; Gin praj 2 es diligenter cuſto àm expreſß epræb benda minoris v zone, non potest tra- a Cde multi.ext.de prab.e v. loannuni eod. tit i eit. com. execrabilu. b c. ſi à ſede. de prabend. in õ.€ chiqui..tit. nó, d c. hi q̃ui. de ſr al. in 6. e ciſi eum ſiper. d. tit: ino. £ c. cut denon facerd$: idem. de práb.inó. g cenmin eta }— benel illi.,$- cum autem, de preb. iñ ó, h c fufisptum. de refir.iné. ptå, idē beneficium alteri conferat.Si enim isqui refigna- turus erat, reb.eximatur humanis, mandato locus nõ erit, cum non per reſignationem vacaverit, fed per mortem. Caſuss ſutura vacat. non verificatur in cafu nova creationis hd. Dem obtinet, fi literæ Apoftolicæ fuper conferendo be- neficio proximè vacaturo fuerint impetratæ. Nam ad illud, quod poſt illarum impetrationem fuerit creatum, non extenditur. € Appellatione beneficii non venit penfio. h, d. T a-fi quis literas fuper obtinendis beneficiis ufque ad certam ſummam ãmpetraverit, eidem non in pen- fione, fedin beneficiis Ecclefiafticis erit providendum, nifi de penfione in literis mentio habeatur. G Difpoftio regulariter refiringitur ad tempus praſons, C: men- tio potentia intellsgitur de prafènti, h. d. Odem etiam ſpectat, quòd ſi de conferendo b alicui beneficio ad Epiſcopi collationem ſpectante reſcriba- tur,iliudei conferre non poterit, cujus collatio ex negli- gentia ipfius Epifcopi ad ejufdem Capitulum devoluta fuit: quanquamex contrario de eo cujus ad Epiſc. ex Ca- pituli, vel alterius cujuſeunque, ſive ad ſedem Apoſt. ex ipſius Epiſc. vel aliorum in hoc eidem ſuccedentiũ negli- gentia eollatio fuerit devoluta, hoc caſu provideri poterit. Mandatum Apoſtolicum veſtrictionem recipit ex perfona provifi..d. Too tamen, licèt mandatum generale ſit, ex per- ſona impetrantis recipit reſtrictionem: ut ſi cui cde præbenda proximè vacatuta ſimpliciter providerĩ man- nam ſi talis nondum in ea ætate exiſtat, ut ad ſa- ium promoyeri poſſit, ſacerdotalis ſibi præbenda rri non po Ex loco ſumitur ve, E< loci quoq; exprefione refcripti fumitur declaratio, &ideò d, quanquam fub nomine Ecclefiară civitatis, etiam Ecel.Cathed.comprehendatuncùm tamen alicui de icio mandatur in aliqua Ecclefiarum civitatis vel diœc-provideri, ad Cathedral. Ecclefiam mandatum hu- juſmodi non extenditur: ſecus eſt, ſi in aliqua Eceleſiarũ provincię previderi m atut:tunc enim& Metrop na& cateręCathedra Eq Ordo firiptúra dec ~ X ordine e quoque feriprur fumitur, veluti cùm Joanni de bene nem fuam vel Pauli pertinente, ut alic datur. Nam fi plura fimul benefi utriuſque collationem ſeparatim ſi ſcripturæ ſervandus eſt,& de illo bene erit, quod ad Joannem noſcitur perti q Cum mandatur providers de beneficio fpei ners plurium, anté conju m..d. @Iverò f de beneficio ad aliquorum collationem, vef Dir ſentationem ſpectante, non adjecto communiter vel diviſim, proviſio injungitur facienda, in beneficio quod ad collationem vel præſentationem alterius tan- tum pertinet, adimpleri non poterit. g Ex infërtione caufa elicitur interpretatto reſcripti. h. d, Tem infertio caufæ declarat refcriptum:; ficut accidit g, cùm Clerico nullum beneficium obtinenti, ob pauper- tatem per Epifcopum de beneficio provideri mandatur, Nam ſi antequam ei proviſum ſit, beneficiun erit affe- cutus, ceffante causå mandati, provideri ſibi Epiſcopus in poſterum nontenetur.; Tee G Ex fimplici mandato de providendo,non potes? provideri obti=s nenti aliud beneficium, nifi fuerit sd expreſſum e quo caſu ſolum anicum non curatum beneſicium obtinenti providers poterit:& pluralis locutio reſtringitur ad dub. h. d. cripti interpretatio..d. nd ne i interpretatio ficio ad collatio- rovideat man- e contigerit ad pectantia, tunc ordo -t te: flante ad provifiga a Cquamvis. de prab. ó. b c. fi de beneficzo. de prab.in6, C c eicui. de prab iné. de quamvis.§:quanguam.titiné, deprab. ecn dato.de prab.inó, F c. cam in illis.$: fin de prab. in õ. g c fipauper. deprab. ins. : BBbb cio providendum j | 1

35 Am a&is, caiconcediturutidoneopoffitin fua velaliena Ecclefia providere beneficium, aliudobti- nenti providere non poteſt, niſi vel primò ille beneficium quod obtinet, omninò dimittat, vel in conceſſionem hu- juſmodi ſit expteſſum, quòd etiam beneficiatæ valeat providere perſonæ: quo.cafu unicum duntaxat benefici um, atque illud non curatum obtinenti t,provideri į pote- rit.Sed ſi conceſſum fuerit, ut providere illi valeat, qui& alia beneficia nofcitur obtine re, hujufmodi plurálitasde- ber o ùm ad duo beneficia non curata reftringi. F. Mandatum fimplex de provsdendo; nen extenditur ad. benes Hcium curatum, uel eledttvum. h. d. E X natura quoque& beneficii qualitate Apoſtolicum Areſeriptum æeſtrictionem recipit: nam ſi de quibuſ- cunque beneficiis providerĩ mandatum fuerit, de anima- rum cura mentione non liabita, deiis providendum non erit, quibus hujufmodi cura nofcitur imminere.. Illis quoque, ꝑro quibus ſcribitur ut de perſonatibus& digni- atibus ad collationem, proviſionem, præfentationem, vel difpofitionem. pertinentibus gparumounqye] provi- deatur, deiis provideri non poterit, ad quos per electio- nem ptæficiendi aſſumuntur- g Gratia alicui conceſſa, ut providere poſſit perſoni- ido serta Ecclefia, perfonis WAEI BOAS pATA re integrá 4 per obi- inm concedentis: fects, fiperfine EHent expreſſa. h. d. Llud quoque omittendum non eſt, Quòd ficui banul- tå faaå perſonaru expreſſione, ſit gratiosè conceſſa facultas, ut authoritate Apoſtolicà aliquibus perſonis i- doneis in certa Eccleſia providere poſſit, vel beneficia, quorum collatio eſt ad ſedem Apoltolicam legitimè de- voluta, conferre: hujufmodi conceſſio etiam re integrâ, per obitum cancedentis non expira ùs, fi fùper-pro- viſione certa perſonæ facienda eidem ft. data poteftas, non ob fuam, fed ejus, cui providetur, grat rem. Illa enim expirat omninò, ſi conceden moriatur. G- Mandatarisis-, cujusnon est in 2 tád, potest al lud eriam intereſt, Utrd Proyiſioc de benefic rra Eccleſia, diœceſi, vel pro- vincia certæ perſonæ facienda committatur, an de rta Ecclefia incertæ tamen perfona? Primo enim cafu jicitè guis yices.fuas altericommittere poterit: cùm in eligenda perfona mandata duſtria, proviſionem ſibi comm non poterit, niſi forma commiſſioni vel peralium hoc expedire valeat. g Beneficia Ecel Jefiafisra det bent. Jpofemo ilud ſciendum eſt, tam T uron cilio cautum eſſe, ne pra bendæ al iquam patiantur: quàm ex Lateranenſi, ne quis conf ficium Eccleſiaſticum, partem proventuum ſuis uſibus retinere audeat, debeat diminatione conferri. Apoſtolica ſede ecundo verò ideatur in- e ſectione Ma pr t3 cùm ſine ulla INSTITUTIO pa itronatůs. TITULU D DE. Inftitut, Juris Cànon: 6 38 modis: veluti; Ecclefiæædificatione, dotas & fimilibus, po Edificans rite vel dotänss acquirit jas patronatur: É euna quidebentcommoda, quem Jäquunturincommoda,.d, Edificatione acquiritur jus patronatůs, cùmg juis Ece £ Vtleſiam de conſenſu diœceſani, juris ordine fersa, conſtruxit. Dotatione acquiritur, ut cùm i s, qni non fune davit, Eccle fiz pro-dote« certa bon i Sic j dos debe et, ita-etiam conceden ala Eeclefig, que adluminaria,& ad cuſtodiam,& ad ſti pendia cuſtodum, & ad cætera ſacræ domui neceflariaf ſufliciant. Inſtitutum eſt igitur, ut quaſi cujuſdam loco remunerationis ad præ- ſentationem pattonorum in fundatis vel dotatis Eccle. ſiis Sacerdotes inſtituantur nullo prufeſſionis vel ſen habito diſcrimine. .. Ecclefiaflicus patronus habet ad prefe f Laicus quatuor. Ecclefiafticusnon potest riare,Larcus potest h. c Unt er Eccleſiaſticos& os patronos ple r ntiæ. Nam à Eccleſiaſtico ad] præſentan- ſex menſium conceditur ſ ium, taroq ime- fre tempus datur. Et videtur optimã ra ionc inductum, t longius præfigatur tempus Ecclef aA e oaie ri b quie bus femel fa&tå præfentatione„ampliùs variare minim licet: quodin Laicisdiverfum ftatuitur. g Epifiopus qur: nfi. ituit ſocunds loco Pr eſentatum, ın pænans tenetur provide ere eliam primo prafèntato.$ d. QE fi Laicus, cui plures præfentandi tributa ef facul- tas, primò Joannem initituendum offerat, fecundo lo- co Paulum utrunque idoneum, Ordinarius autem ſecun- Go loca pieis tatum inftituat: videamus, án primus ape pohare valeat?& ſtatutum eſt, de ſecundo factam inſtitu- intringi non poſſè: Epiſ opum tamen, qui primo pelenni dolo recufavitadmittere, Toeufato! u etenti-beneficio provideat, comp ndum: n 10eum deliqui fe cont atis de latere pet tae jus variis one, a tandum menfes fi% d, tar I£ tuum pat 7 ché 7 Egatus c etiam jena ſtici patroni, ut fuprà t in Laicis diverſum accidat.“ Tee Ecc de temporalibus rebus ratio debetexl co minimè obtinet libsa nt bona kebit ap Laico; latis in Ecclefiam rebus fraus lar ecogno neftâ illum conventione cos competenti IGEPE: i t 1 ium 1n p laſt zatrono iberi, quod in Lai- Patronus J Kpersores Clericos; qui di hed. leferre adf: Ercle patromis. copo vet a dènunciare; quòd fitalia Metropolitano ejus hæc infi- ropolitanus talia gerat; Prin G aa Eccleſiæ conſuli:non poſſit ret: aut Epiſ i. pish hæc aur timare non d ij resjfù Ucceſ g Quandodi catur provideri m zrenatus,&- quibus modis conflituitur. h, dit autem interdum, ut Prælati liberam de vacantibus beneficiis onendi facultatem non habeant: quod tunc evenit, cùm ea vacare contigerit, in quibus aliquis jus obtinet patronatũs enĩm ſtrictè ſumpto vocabul o, non conferre, ſed inſtituere| dicentur eos, quibus præſentante patrono providendum erit. Eſt igitut 4 jns patronatũs, poteſlas praſentandi tituendum ad beneficium vacans. Conſtituitut autem HULEN, Al d. tunc a C i chi. de prab. in o. : B c. ff cui nulla, de prabainé. c C, miajaribias exin, de prab, d gi. K san. pia mentis. 16. q, 7 } | uno quidem abint ex patronis Ecel xat unius habe i in a inftitutos mutare poterunt, i G Sepa in prafèintatione non fint soncordesattenaitur mae mmelior pars::hèd; Tfi e fortè in plures pa ræfentando diviferint, ſentatione Rec a necjan trons —— fe voti rtes patronorum z 4 f E ille præ ficiendus eft Ecc ——— ů tr..til. di ¢ iC- te jur. patron. in 6, ba paflira c ccum dileétusi extr, de jur- patron Hlus wel. 16. g, ze© equonanrinsxtr.de jur. patr. ; uz, gui e

amen quip re, gecul ndum: UÈ paha 37 Tib. L Tit. XX VTI. 38 dia, qui majoribus juvatur meritis,& plurium approba- ejus præſentationem Clericum inſtituit, qui& juris pa- tur conſenſu. G S: Ecclefia ob patronorum diſcordiam detrimenium patia bur, poteſi Epiſcopus interdicere divinis..d. Udd ſi æ ita ſimultates inter eos ortæ fuerint, ut Sa- cerdos ſuo ibi officio canonicꝭ fungi non poſſit, ſi aliter provideri non poterit, præcipere debet Epiſcopus, ut ibi Miflarum ſolennia non celebrentur; donec patro- ni ad concordiam redeant: quod fi intra quatuor men- fes faum non fuerit,tunc ordinet Anties Ecclefiam, ficut meliùs cam fecundùm Deum- judicaverit ordinan- damo. G Epifiopts potet ex caufa Ecclefiam patronatam fecundam certara formam commendare. h. d. Uod fi necefarium autexpedienseffeduxerit, pote- ritetiam interior Ecclefiam alicni commendare: ita tamen, ut ſi parochialis ſit Ecoleſia, nemini commende. tur, qui non ſit in io conftitutus: nec hujufmodi eommenda ŭi ris temporis fpatium vires fuas porriget: nec in unius perfona, nifi unica fieri poterit, g Epifèopus in Ecclefia ji patronatits Laicorum ex caufa potest ponere æconomos, qui colligant fiuuserogandos m wtiita- tem Larcorura. h, d. Et b etiam Epiſcopo facultas in Eccleſiis, in quibus 5 nem non habet, fi vel minùs idonei præfententur, vel alia de caufa aliguos èn eis inĝituere non valeat, œconomosponere, qui tru- &us percipere dei ccleſiatum utilitatem erogan- dos, aut his qui quandoque inſtituentur, fideliter reſer- vandos. nde alternis vicibus, eligat tn- , cilius provideatur Eccleſiis, non inconve- W niens vi fuit, patronos ipfos- inter fe poffe liberè Rectore ab eis alternis Vicibus præſentan- do: quibus etiam ex eadem cauſa ꝓermittitur, ut plures ad vacantem Eccleſiam præſentare valeant; ita ut unus ex eis eligi poſſit per Epiſcopum,& admitti. G Ius patronatus donari pote. d ob donationen non prajn- dicatur juribus Epiſcopalibus: v nds autem nompotest, nifi cum univerſitate. h. d. Onatione d quoque jus patronatüs acquiritur. Ut A7 ùm jus, quod quis inEcclefiishabet, in aliquem li- beraliter confett: quæ ſi fiat Eccleſiæ, aut loco religioſo. quamvis abſqus aſſenſu Rpiſcopi facta fuerit, efficax eſt cenſenda, ſed per eam Epiſcopalibus Juribus ãn aliquo non derogatur. Sed ſi quis dato precio e, hujufmodi fibi jus comparare aufus fuerit, talis contractus irritus e- rit& inanis, nifi tale jus cum univerſitate rerumtempo- Talium transf. rretur, G Epifiopus non poresi ſpernere patroni præſentatianem. Patro- mus non potelt quem propriã authoritate inſlitueregſicb pœna ercom- municationis. h. d. Uemadmodum autem ad præſentationem patroni, Caia Epifcopus Clericos inſtituere,& quod ſpretis fundatoribus de vacanti Eccleſia diſpoſueritʒ eritãrritum: ita etiam patronus authoritatem Epiſcopi negligere non debet. Quòd fi Laici auſu temerario propria authori- tate ad Inſtitutionem proceſſerint, tam ipſi anathemate feriendi, quàm etiam perperàm inftituti Clerici commu- nione ſunt privandi: qui ſi etiam adhuc perſtiterint, à Iniſterio Eccleſiaſtico& ordine deponendi erunt. q Patront putativi praſentatio tenet. Nterdum g accidit, ut ejus qui patronus non eft, præ- ſentatio tamentcata ſit habenda. Ut cùm ordinarius ad à C. L. evtr.eod. it. b c. cùm vos. extr. de efic. ord. C ver- fe. t. de jur. patr, d.v. de jur. patr. 15 ó.€<- quia Cle- rii. é fèq, extr. dejur. pair Ée praterea, estr. d, tit, ge eorfültateonis, extr. d. tst, tronatũs erat poſſeſſor,& patronus credebatur: nam ſi poſteà jus patronats alius in judicio evicerit, inſtitutus non debet propter hoc ab Ecclefiaremoveri, T Nemo potest Heitſum præſentare..d. I Icèt-a autem patronus alios præfentet, feipfamta. men, quanquam Clericus ſit, præſentare non poteſt. quantumvis idoneus fit,& quibufcunque ftudiis juvetur & meritis: eum nullus Eccleſiaſticis fefe oficiis-ultrò immiſcere debeat. G Nemo fibibeneficium confert; veluti nemo feprafèintatrnec Lacaturi beneficii tenet collatio, ant praſentationis promiſßßio. Hd. Unt autem inftitutiones collationibus in quibufdam fimiles, in quibuſdam verò diſſimiles. Similes ſunt, quia quemadmodum is, qui ſeipſum præſer tat, inſtituen- dus non eſt: ita etiam is, ad quem pertinet collatio 6, feipfum non poteft inſtituere, cùm inter dantem& acci- pientem diſtinctio debeat eſſe perſonalis. Item quemad- modum vacaturæ præbendæ non tenet regulariter es tio: ãta etiam promiſſiones de non vacantibus beneficiis Eccleſiarum, im quibus quis jus obtinet patronatũs, nulio jure ſubſiſtunt. G Capitulum fede vacante potest inflituere' prafentatos: ič potest Vicarius fine fhþecials mandato Epifèopi:.d. Iimilesfunt, quia etf Capitulum fedeyacante-e beneficia, que ad collationem Epiſcopi pertinent, conferre non poſſit: præſentatos tamen à patronis poteſt, ſi idonei ſint, admittere& inſtituere. Idem obtinet in Vicario: quia lictt ſine ſpeciali conceſſione conferre 4 non paſſit, praſentatostamen inſtituere e minimꝭ pro- hibetur. In Rectorem parothialis Fecleſiæ poteſt præſentari etiam nom ris conflitutus, dictt feens in libera collatione xin qua tamen pe- enfaricum:eo;qui est conflitutus inminoribus had. f gu nt etiam in eo diſſimiles, quòd in rectorem paro- chialis Eccleſiæ, etiammon in ſacris conſtitutus præ- fentari poteſt, dummodò aliàs ſit idoneus,& infta tem- pus à jure conſtitutum ad ordines, quos ãpſius Eecleſiæ cura requirit, promoveri valeat. Collatioautem fieri non po teft, niſi in perſona ejus, qui ſaltem ſit in Subdiacona- tu conſtitutus: cum his tamen; qui in minoribus ſuntor- dinibus conſtituti, ſi tales ſint, qui infra breve tempus poſſint in Presbyteros ordinari, diſpenſari poterit. € Patronis defertur-circa honorem,& au, neceſſaria ſubmi- niſtranda. ſi. d. Efertur autem patronis non ſolùm circa præſenta- tionem, verùm etiam circa honorem proceſſionis, & circa neceſſarium vitæ ſubſidĩum. Nam ſi aut ipſi aus illorum filii adinopiam redacti fuerint, illiserit mode- ſtè ab Eccleſia ſuccurrendum. f Ia, patronatis tolistur cefsone, Collegii coiftitutione, Ecclefie dea firudlione, deliti perpetratzone. h, d Ollitur jus patronatùs ceſſione: ut putà, cum quis id Ecclefix, in quajus habet hujufmodi, conferendum duxerit. Item, fiquis Ecclefiam fine fui reſervatione ju- ris, collegiatam fieri patiatur.Eò ampliùs conftat, f ædes facræ incendio confumptæ fuerint, veletiam terramotu, vel vitio fuo corruerimt extingui jus patronatůs neceffe eſt. Sed& fi patronus aufu nefando Rectorem velCleri- cumipfius Ecclefiæ per fe,vel per alios occidere, velmu tilare auſus fuerit, tam alias pœnas, quàm juris patronk- tůs amiſſionem fuſtinere debet. Idem jurĩs eſt, ſi patro- nus efficiatur hæreticus: cùm enim bona hareticorum univerfa fint confiſcanda g, meritò cum iſta univerſita- te etiam jus patronatùs interibit. a Cper nofiras. extr. d. tit. b c fin extr.deinf.€ c2, d a fin deof. vicar. inó.€ c. ex fieguen- f c. quicunque fidelium, 16. 9a 7. B 6. Ver- extr. ne fed. vac. tibus. extr. de infi. gentis extr. de'harets BBbb 3

39 Inftitut. Juris Canon. 40 DE CLERICIS NON. RESI- dentibus, TELULUS AADK Q Siconferatur beneficium non idoneo ad refidendum, dr provi fus privandusest benef cio, d collator conferendi pore g an a autem tn m Ẹ Aeaf dca in Ecclefia, AEN deman Re fi per feipfos valeant exercere: quod fi aliter aum Re & qui receptus fuerit, quod contra ſacros canones a rit, amittet:& qui dederit, largiendi poteſt q Qui fine caufanon refi: Č qua fint jufta caufà non refidends. h. d. i I tamen ab initio idonei ad reſidendum reputati, po- ſteà Eccleſias, vel præbendas ſibi conceſſas, ſine juſta & neceſſaria cauſa deſerant, ſi moniti& congruo tempo re expectati non redierint, eis privari poterunt. Juſtæ non reſidendi cauſæ ſunt: veluti, ſi quis aut Romano Pontifici, aut proprio Epiſcopo obſẽq̃uium exhibeat. I- tem, ſi jura,& negotia Ec clefiæ fug fideliter profequa- tur, aut fi, ut flu diorum causã abeſſe poflit ġ, eft alicui ipaciaTi ot iadli,& ſi quæ ſunt aliæ ſimiles memoriam juva indan inducit repetitionem, h d. H: de præbendis bus, atque illarum pro- tractatu diffusèimmorati s, utfequentia præceden Verùm tibus meliùs contexamus, quædam in memoriam redu- li ò quidam Laici funt, quidam Cle- § um quidam funt in Sacezdotio con- uidam in facris,, łHicèt non in Sacerdotio, quidam nec in facris nec in Sacerdotio. Eorum rursùs, qui in Sa- cerdotio conſtituti ſunt, quidam ſunt in celſiore gradu, ut Ppiftopi quidam in inferiore, ut Presbyteri. In facris vero dicuntur conſtituti Diaconi& Subdiaconi. Qui ve- rò nec in Sacerdotio, necin facris r ar,ji funt, qui ſunt in minoribus ordir nibus conſtituti. Cæterum, guo- niam adhuc quidam i cleſia ſunt. qui non minùs in Laicatu, quàm in Clericatu conſtituti Pomino deſervi- unt,ut funt Regulares ac Monachi, reftat, ut de his pauca ciamus, ro yp DE REGULARIBUS, AC Monachis. TITULUS XXX. @ Regularster vales argumentum å Reg È contra..d. Uoniam verò, ſive de Regularibus agendum ſit five de Monachis, eadem ferè jura fervantur, verboſa fiat evagatio, dirigam perſonas Monachorum, idem etiam a tell laribus cæteris. Nam fi quid in iis propriè ratim oſtendemus. LErx triplici cabite quis ſit Monachus dlitus monaſterio, post annum pubertati fivelit. h. de M proni c fiunt, aut ex paterna devotione, aut ex propria profeflione, aut ex voti emi rna devotione d Monachus quis efficitur, cùn ter filios impuberes monafterio offert. Quo cafu, fi impuberes ſacram tonfuram vel velamina ſuſcep erint, quintodecimo ætatis'anno moneri debent& inquiri, utrùm in ipfo habitu permanere cupiant: ſi permanſu- ros ſe profeſſi fuerint, vel profeſſionem ã ſe priùs factam ratam habuerint, ulteriùs pænitendi locum non habe- bunt: ſi verò ad ſecularem habitum reverti maluerint, redeundi licentia concedenda erit, quia fatis inutile cft, ut coacta fervitia Domino præftentur. Quâ e ratione conftitutum eft, ne quis invitus ordinari debeat slari ad Monachum, fermonem in uri de Regu mpubes a patre tra test redire ad fèculum, a C. guia nonnulli.$- cam zgitur, extr, eod. b c, relatum. tod.tit, C 6. Monachum, 20..1. À c, siud autem. 20.0& g Si impubes prater parentum voi luntatem monaſtertum fue. rit ingreffus s punt parentes intra amumreclamare: fics FR pubes..d. Uòd fi a impubes preter parentum voluntatem tonſuram accepit Monachalem, parentes id factum irritare valent; fed fi intra annum ad proprium Epiſco- pum, velalium competentem judicem non reclamave- tint, revocare ampli unt. Si vero in grandios iætate adolefcentes fervire Deo elegerint, non eft pote- ſtas parentibus prohibendi. G Profefıo est duplex, tacita é expreſſa, é potetfiers etiam ante annam..d, D Ropi Rione Monachus efficitur quis, aut ex- rofeſ 1 preſse, aut 5 o ons habitum monaſterii obſtringi í ipus probationis reg verti deí tac prefsè, ut f guis poft annum nitum 7 15 qui con- rofeflionem emit- at, d tit, Abbate per{evel I o Ex caufa pos annum pot lpr rofefio differri ut ſi ingreſſus monaſterium ſit incognitus. Et ſer vus triennio in mon- aſterio com- moratus, per monachationem fit liber. h. d. i Uemadmodum autem diſcretus Abbas ex cauſã ante probationis tempus profeflionem recipere poteft, ita ex caula interdum proferre. Unde c fi quisincognitus monalterium: ingredi voluerit, ante triennium Mona- chalis habitus concedendus nonerit: ne, fi fortè poft an- num ftatim præftetur, pofteà fervus, aut aliàs inhabilis ad monafterium depr ehendatur. Quòd fi fervus per tri- ennium in monaſterio e commoratus pofteà Monachus ef- fectus fuerit, cx hoc liber etiam efficietur: G Ordinatus ignorante domino, fi fiat Klonachus, fit liber; alias dominus potes Tiii annum recipere j ſer vum: b. d. Uinimò 4 ſi priùs ignorante domino ad farra mi- nifteria Ceata us, Monachus fieri elegerit, jugum i evadet: alias intra unius anni ſpatium domino em fortunam probare,& fervum fuum recipète Q Pradicatores, Minores,&Mendicanter, non poffùnt profis ters ante lapfum amni,& recipientes þrofefronem puniuntur. hd. Uòd e tamen de facultate e recipiendi ante annu Mas profeſſionis dicitur, non eſt perpetuum. Prædicato- resenim& Minores, dig mendicantium ordi nes, ane teannum probationiselapfum, quenguamad fùi ordinis profeſſionem, vel ſeculi renuntiationem faciendam, re- cipere non poſſunt. Quòd ſi fortè contrà fecerint,& is qui fiċ receptus fuerit, eorundem ordini minimèal bitur,& receptores à receptione ad profeſſionem ꝗ rumlibet ſuſpenſi, tam excommunicationi, quaàm a pœnis, quæ hujuſmodi regularibus pro culpis infi lent, gravioribus fùbjiciendi erunt. E Delat habitús tacitam oſtendit profefionem, É que debet fè conformarecum babitu quem gerit.$. d giae profitetur quis„cum idoneis ce uris appa- ret f, quòd perpetuò vult Domino in religione fer- vire,& vitam ducere Monachalem: ut puetà, habitum po annum retinendo, ubi is novitiis& profeſſis communis & indiſtinctus eſt, vel profeſſorum habitum ſuſcipiendo, ubi is diſtinctus habetur. Unde& Toletano Concilio in- ductum eft, ut Clerici, qui ſe fingunt habitu& nomine Monachos,& non ſunt, corrigantur,& veri Monac hi fiant, T Ponit differentiam inter exprefam É É tacitam proj Henem. hac dictt. Uei autem quis expreſsè profeſſus fuerit, an ta- citè, interdum multùm intereſt. Expreſſa enim pro- — extr. de regul, b c. ad Apoſtelicam. exir. eod. tst Gruns..sg, d c. ſi ſervus. ubi gl. diſt. s4,€ ccone ſtetuttonem. cod. tit. in. f c. Hatuimus. extr. edd. tit. Í feſſio,

Nesia ji Libi. Tie XXX: 42 fefio‘etiam feculari habitu non mutato, illi religioni Præcisè obligat, quame quis profeſlus fuerit. Tacitè a ve. 10 facta infta probationis annum, per habitůs, qui profi- tentibus tantùm datur, ſuſceptionem, non illi fpeciali- ster, cujus eſt ſuſceptus habitus, ſed generaliter religioni tecipientem obligat, dum tamen legitimæ ſit ætatis, ac ſciens& prudens.triduò/in ejus habitäs delatione per- ſeveret. Beneficium non vacat perreligionis ingreſſum unte profeſcto. nem, nifi. de confenfù ingrefi chd. T{icontigerit eum, qui religionem ingreditur; bene- ficium retinere R intra probationis annum nonerit ‘alicui conferendum; fed interim per alium affignatå fibi congruà de proventibus portione beneficio infervien- dum erit. Si tamen ingreſſi ad id accedat aſſenſus, aut quòd vitam mutare voluerit; liquidò appareat, aut legi timam profeſſionem emiſerit, heneficium. alteri liberè confi tri poterit. 5 1¹ regularem vovit, mondſterium ungredi debet, erst prala S guoque, q: i votum-de in mentis emiſit, ut Monachus flat, c adeò enim Deo v im conſeécutus. h. d. igionis compos endus crit. Ufque ti ligat emiſſio, ut etiam fi quis poft votum prælaturam fuerit conſęcutus, Domino tamen) promiſſa reddereſit con ¶ Hen votum ſolenne de Jm quæri poreft, Sì quis poftvotum‘s<de certa réli- gione intranda cmi fam„aliamæ elisionem etiam la- xiorem ingrediati& ãn eadem profiteatur, ibidemné Iit. voto non obſtante prioxe, licitè rcemanere? in qua e, cùm:per fecur dum foler tum pri PEE Apoo rit, reſpon pofle Monachun in qua profe ſſusęſt, remanere: eidemtamen to non completo, p entiamimponendam. Eft autem in propoſito yotum ſimplex, quod non eſt aliquà profeſſione mumtum. Sole quod quis per profeſſionem tacitam vel e m comprobavit. f Semel fatus I Sigitur, qui legitima in meländuit ſpontè, celigi ptum deſerete non ꝓe in caftitate in proprio d q Monachus non potest aliau thot potest-Papa difpenfare he.;: Ed d nec aliquid proprium poſſidere debet::& fi Sduid habet, tot in continenti reſignabit. Nam abdicatio propriet adeò eſt annexa regulæ monacha li, utcontraeam nec fummus Po: poffit licentiam indulger ud quenquam inventa fuesit in morte i à privandus,&{epul- tus exhumandus: prout etiam beatus Gregorius ſe fe- ciſſe narrat. G Potest Monachus tra Ubitetur, an ſit arſtior, in quam Monachus vult migrare,j cto Abbatis.d. d nec temerè Monachus de monafterio e in mona- terium m igr are permittendus eft, niſi monaſterium, Ume "Nd. aſtitutus, habitum ſe- m ultrò ſuſce. diens, zd proprium:habere;nec conira religionem. ad quod tranfitum facere A exiftat. Quo f cafu, nullo obftante privilegio, Prælatus Monacho fine difficultate débet tranſeundi indulgere, ne vi deatur propo m impediredivinitùs infpiratum. Quòd fi fortè probabiliter dubitetur, utrum quis velit ad or rdi. nem arctiorem tranſite, an ad laxiorem, ex charitate, an a D..non folum,$ facile. b c. beneficium, eod, tit. in 6. od. titciné. d c. cum ad monaſterium. extr. de ſta ia hacher. ec. Joannes. extr.cod.rut. f̃ c. licet quibuſdam. 7 A Extra, eod, tits J e i ceptoordine Carthi j exequantur ex temeritate, fuperioris eft judicium requirendum, nes fortè angelus Sathang in lucis Angelum ſe transformet. Menlicantes ſolum an ordinensCartbufienfium migrare pofa Sant. bed, Endicantibus a veròapprobatis, qui prætextu ar- ctioris ducendæ vitæ ad monaſterium confugiunt, eame authoritate Apoſtolicà fuerint muniti, Clemens Quintus, facro approbante:Conciliojinterdixitne vocem autlocumãnCapitulo talis monaſterii haberent, nev ad prioratũs adminiſtrationes, aut quæcunq; officia aſſumi poſſent. Sedmoviſſimè b Martinus Puer rtus omoi ve⸗ tuit, Mendicantes a i li fedis Apofto- licæ concaſſione tranſire, tam recipientibus quàm rece- ptis, ipſo facto excommunicationis pœnam incurſuris. @ Abbates debenep fi praeffè Eccleffis parochial Ugitivos«c verò de & ut adanon tantur, oppo quicorum fuppie g quoque Monachi per villas 4 T oppida non debent die ſcurrere, nec per quaſtunq que paro Eccleſias diſpo- ni: quod in regularibus, cume regulæ inſerviant Iaxiori, ſpecialiter cautum non invenitur. Ideoque e illis cum minori difficultate parochialibus Ecclefiis præeffe per- mittitur. Duomodo& quali fit eligendus in Abbatem. h. d. L Tautem inviolabiliter monaſtica diſeiplina cuſtodi- atur, decong E O Monachorum Abbas eligen- um magis popofcerit efit monaĝerio qui cautus n re enine hueils diſcretus,& cui Monachi cum obedientia& devotlone ſubjaceant. feffus:non potest eligisn Abbatem, fid benein Epis ivos é Monachi non poffuns regtilaribus..d. folicitè perquirere, YIS vitæ Fever- nec ordinarios tare.. Singuli eſt teteàſcum inmagiſtrum aſſumi non debeat, formamdiſcipuli non aſſimpſit, nec ũ t præficien- dus, qui ſubeſſe non novit: Religioſus, qui regularem ordinem antè non fuerit expreſsè profeſſus v, in Ab- vel ad aliam regularium P n ET non Tongia ad Ep iſcopalem dignitatem, talis in ibus veLregularibus Eccleſiis eligi minimè prohi- Difitatorese candi, r quid agere débeant. b, ä. Pie ores quoque in C pitulo creandi ſunt ſecundùm formamgeneralis Concilii, qui viſitationis officium dοmnia, quæ Viennenſi Concilio conſti- tuta ſunt, fideliter obſervari faciant,& de ſtatu monaſte- riorum,& obſervantiis regularibus diligenter inquirant: & tam ãn ſpiritualibus, n ı temporalibus corrigant & refotrment, quæ a,& omnia ſecun- dùm Honorianaæ m proſequantur. G Non debe am reli gionem. h. d. Oviſſime du 7 o femel atque ca ne quis in p rum no- yam religionem i i È ad teli- va de novo fun- E„cani Uam& inſtitutionem de probatis fuma: a CI. 7. eod. tit. de reg communi, de reg. c c. fin. extr, cod. tit.-d.t extr de fat. Monachor. e c. quod Dei. de flatu Monach.extr. F o Allatem.cum duobus fèg. 18. q. 2, g c cum inmagiſtrum. eutr. de eloct. h can. nullus religioſus. 4e election. nũ. i Cem.i. cod. tit de flat, Monach, X“efin FINIS LIBRI PRIMI. extr. de dom.

TITUTIONUM IRIS CANON LIBER SECUNDUS. | DE RERUM DIVISIONE, ATQUE ILLARUM | DMINISTRATIONE, m FITURLrLUS PRIMU Ç Res Ecclefiaftica fant a Prai es, aut temporales. hoc Cko Uperiore libro de jure perſonarum ex- ſunt, quæ ſine ſalutis diſpendio, pro cujuſque arbã⸗ f—> z. poſuimus: modò videamus de rebus Ec-| trio recipi poiſunt,& refutari: qualia ſunt Ordo ſacer,& 1 Matrimonium:& hæc ad totius Eccleſiæ gro nt, cleſiaſticis, illarumque trac ne,& adminiſtrati Summa rerum Eccle- ſubſidium ↄrincipaliter pertit liaſticarum diviſio in duos artiĩculos de- ducitur: nam aut{pirituales funt, aut tempor ales, Spirituales nt, quæ ſpiritui de ſerviunt, atqʒ animæ causã ſunt inſtitutæ: ut Sacramenta Eccleſiæ, alta- ria,& his ſimilia. Temporales funt, quæ non tam fpiri juàm corporis gratiâ Po kccleſiaſticis miniſteri orumģue miniftrorar n ufu funt comparate: ut funt, ctus decir ales funt aut incorporales, aut c ; m guada c unt ad ira elum inEcclefa guadam aih fix fùn t comparata ut Baptiſmus: ehi i zonfirmatio,Pænitent í iaiquz edam ad egrefum ab Ecclefia,ut poftrema unctio. g Secunda Gerem imprimunt, a iterars non$ RË munt, it Ordo f fanitio Sacramen POTU y gu 40 4 guad lam chara* impri. ales. quadam 70 in dacramenta, an res facras fi àctetem „Contirt negue Í N T carporeo i per cipi poflunt virtutes,& dona Dei, aut quæ in jure Sorpo rales ſunt, quæ humanis ſenſibus perci pi pofl Harum al em quedam ſunt Sacramenta, qua dam ſacræ ſunt,& ſanctæ, quædam religioſe. Videamus igitur nunc de fpiritualibus:& quidem incorpo i {fupràoppertunislocis loquuti$ frà fuo te mporedi iri fimus,fpecialem t a mè exigunt: itaqu nu Unctio G Sacramenta conjtant ele Er? ant autem Sacr⸗ entum hic pim uerim 1 e traĝemus jam` de corpora primùm de Sacramentis, de ſacris, ſanctis,& æonſequenter etiam loquuturi: ac demùm de rebu poralibus, atque illarum adminiftratione, »5; F== DE SACRAMENTIS. ETET UEUS l fit Satramenium. B. di disuntur Ecclefia y hac dicit. Ẹ lud quoque fcize noso ipfo I nino inftit men ideò Ecclefig Sa ea ſanct nga fit: tur ita nuncupar io n Natio Ejus F£ Aamen a, eſt invifibilis gratiæ viſibilis iniſterio. È fHaretitus potest miniſtrare ſa- ma, ita quòd ejus fimi litudinem gerens& caufa Laiſtar. J Suatſamentorum quadam neteſſarin funt, quedara volunta- ria..d, Acramentorum fumma diviſio hæc eſt b, quòd ut g ſunt neceſſaria, aut voluntaria. Neceſſaria ſunt, quæ G- fandis, præter nudum miniſterium nihil ſib ne interitu ſalutis æter pr ætermitti& contemni non valent, cùm non propriam, fed ejus qur s4 poffunt: ut funt, Baptifinüs, Confirmatio, Pænitent ia, ſtituit, perſonam referant, nec ulla ex ipſis ſanct n Euchariftia, dstrema Unctio: que omnia ad particula-| di virtus manet, Unde, quanquam eos inculpatos effe rem cujusq; profectum ſunt principaliter inſtituta. Volun- Ideceat, ſi tamen mali ſint, vel à catholica communio- ne ſejuncti, nihilominus& conficere Sacramenta,& Etiam malus miniſter, amenta..d. olvit,& in fingulis Sa- Dominus eſt:: miniftri ſacris myſteriis O g qüi bapti ramentis divini verò Eccleſiæ in contieier a Can. ſacriſicium. de af diſt. 2, b can. immiſſionem..„44.2.—— ſed notandum. 1 G- tagl 1. 6, Veniens extr, da iranſacfion. a Can, aliud ht.& can èg. de confer. diſt. pr Waan f gdilpenia=

— 45 Lib. Il. Tie III diſpenſare poterunt: veluti e os canales ad areolas aqua transfunditur,& í oljs radii perloca fæti- diſlima tranſeuntes, nulià contactũs maculatione conta minantur: fic multò magis Sacramenta nulla miniti fæditate commaculantur. G Spiritualis pæeflas exerceri fine fide potest, fed non fne in- tentione Ecclefie..d. HS: tan i oportet, ſi tales miniſtri inten- tionem Eccleſiæ concordem habeant. Cæxterùm ſi aliud agere intendant, putà facris illudere myfteriis, vel aliud, quod Eccleſiæ non conſentiat, nihil agitur: ſine fi de enim ipiritua poteftas e quidem poteft, fine Ecc! i intenti non poteft, His circa Sactamenta ge- hera! ognitis, T nunc de fingulis etiam» {pecial iter dicere:& quia baptiſmus fundamentum a cft& janua cæterorum, meritò ab eo principatum N EAn nae a aE A NEA r DE BAPTISMO ET EJUS effectu. ſnnuss operatur animæ ablutionem,& en locuum circum- d. Aptil mus b eft aano corporis exterior, que, rum formå, interiorem ani- æ ablution eſignat& operatur. Veluti e mmcircusiciſio in popi n fidei jie q̃ue gnaculum inſtituta, ad nis ori- ginalis veter i S infiitu arvulis i ationem valere cœpit. £ 0 A-conting at p tamen contingit plena novitas..d. NS tamen ex quo quifque baptizatus, ftatim etiam N inco omnis vetusinfitmitas abfumitur, fed reno vatio ad remiffionem peccatorum incipit,& ad intelli- gentiam& operati onem ricualium: eætera verò ſunt in fpe, donec re comple cantur, quod 6 rit in ſurrectionis tempore. Quamvis ergò in ba pti ſmate plena fiat pecca- toram remifio, non proptereà plena novitas& mutatio contingit. G Cura bapiszandi ad fòlas Sacerdotes ſpectat, fid ex caufa niecefiratis qurlihet potest e..d. BAr tizandi d autem cura ad folos Sacerdotes perti- net, ejusque miniſterium nee ipfis Diaconis explere permittit tur ablque e Epifcopo vel Presbyter niſi his pro- ctil abſentibus, vitima ianguo is cogat ne flitas: quo ca- ſu& atque jipſis mulieribus negligentiâ com- mi fum ek ut quis fine ba ptifmate ex human zit, depone Q Baptizatı ab þaretici, ſchiſinaticis, paganis, vel alias faci- ii non fant denud re baptizandi. h. d. S Ed& fi qui abhæreticis g, five fehifmaticis, veleti- am paganis, aut aliàs facinorofis baptizati fuerint, quaſi bapi zati non fuerint, iterùm baptizari non de bent. Antiqua b tamen pātrum induxit inſtitutio, ut qui ab his in i Trin itatis nomine baptizati fuerint, cùm ad fanctam Eccleſiam redierint, aut unctione chriſmatis, aut ĩimpoſitione manũs, aut ſolà profeſſione fidei, adi num matris Ecclefix revocentur. G Nemo fapfem baptizare potet..d. Ed ¿ quanquam baptiſmus ab hæreticis, ſchiſmaticis vel paganis fuſceptus valeat, ipſum tamen ſe baptiza. renemo poterit; ficut enim in carnali generatione, quå ————— aaa ene a Venens. extr. de Presbyt. non baptizat. b gl. 1. infam, de conf dilg. c can. ex quo. dif 4. deconf. d can, confiat. de confi dift- g.& can. mulier. d. diſt.&. de conſeer. F can. gai- cung d difi. g. g can, ſiue ab hareticis.& can. ſoꝗ. de conſecr. hg h can. ab anitqua. d. diſt. æ. i e. debitum. oxir.cod. | atorun remijfsto, norn 46 proles ee viro& foœminanafcitur, alius cft qui carnali- ter gignit, alius qui gignitur: ſic in ſacramentali gene- ratione, quà ſoboles ex aqua& Spiritu Sancto renaſcitur, alius debet eſſe qui ſpiritualiter generet, alius qui gene- retur. Unde de ſudæo, qui in mortis articulo conſtitu- tus, in aquam feipfum immergendo dixerat, Ego me ba- ptizosn nomine Patris, d Filii, gr Spirits Sanfti, relponſum eft, denuò ab alio illum bapti⁊andum eſſe, ut oſtenda- tur, quòd alius eſt qui baptizatur, alius qui baptizat: quamvis ſica lis continud deceſſiſſet, pre d pattiam evolàſſet, non propter fidei ſacramentum, ſed proptet ſacramenti fidem. Bapteſinus alius fumi i aliųs flaminis alins fanguinis, h, de Uod quidem& de illo reĉtè creditur, qui viſibiliter non baptizatus martyrii fubiit facramentum. Ba- ptiſmus enim inviſibiliter miniſtratur, quem non con- religionis, ſed terminus neceſſitatis excludit. Unde fcitè a fcriptum à qabu man reperitur, bapti- ſmum alium efle fuminis, alium flaminis, alium verò guinis: cùm baptiſmi virtus& efficacia, non tam ab- lutione 3 corporis, quàm fide cordis contineatur:& aliud ſit per miniſterium baptizare<,- quod Sacerdos quitur: aliud per poteftatem, quam Dominus not uſque adeò facramentis adjunxit, ut fine illis eorundem gratiam tribuere non poffit. Q Parvuli baptizantur in fide parentum, e Ecclefia Gnn ebet. 3 elje virtus baptiſini, quàm cireumdiſionis..d. N”)n tamen, quia tidecordis b aptilmatis virtus contie i netur, ideò minus parvulos 4, qui credere ob gta- tem non poffunt, unda falutaris abluit, cùm& ii,non peg ufum, fed per habitum fidei guem fi piuntin bapti- ſmate, non malè credentur,& i parentum# & Ecc ea lio profitente, baptizati,« ob fidei ſacra men- tum rectè fideles dici poflunt:& cùm circumcifio f tam adultis, quàm parvulsex præcepto Domini conferretur, ne baptiſmus, qui ſuccedit in locum i ipfius,& gencralior tamen exiſtit, cumtam viri, quàm fœminæ baptizentur, minoris videatur effectus, tam aduitis, quàm parvulis eſt conferendus. g Yam mater, quam filius á ir ıratim baptizari; nec ob id cre S g quoque cujus mater vel pragr y ca quå parturit, m ortis urgente pericul gratiam perceperit, baptizari poterit„nec pr>P baptizatus reputabitur: cùm utique ad maternum cor- pus, cum eſſet in utero, pertineret: nec ibi regeneratio reperiri poffit, ubi generatio non p cefferit, nec in hoe infanti, qui nafcitur, aliqui d mater pa pa E3 cùm uni- ufcujufq; propria voluntas in confeffione hi attendenda. g Muti, fardi, C egrotantes bapti arı poffunt..d. M“ quada b& furdi, item ægrotantes,qui pro fe refpondere non poflunt, aliis pro£ profitentibus, rectè Pppcha poterunt. g Dormiens& amens, ije ante runt propofitum baptizandi, baptizari poffunt..d, E dormientibus ¿& amentibus quæſitum eſt,& planè fi priùs quàm dormirent,aut amentiam incur- rerent, non baptizandi propofitum haberent, quia ineis eadem perdurare voluntas intelligitur, fi ſie immerſi fue- rint, characterem facram enti non ſuſcipiunt: ſecùs au- tem, fi priùs catechumeni extitiffe nt,& bag ptizandi pro- pofitum habuiſſent: tales enim in neceſſi tatis articulo baptizare confuevit Ece leſia. Tunc ergò characterem um r amentiam habue- — a: —— ee a Gi..in fum. de conf: difi. 4. b can. ART d. Aiſt. æ. c can. aliud esl. d. dif. 4. d cap. majores. infine princ. extr. eod€ can. tllud:@ can, sfa verf. parvuli. de confèecr. difè. æ. f can. majores$ cum ergo extr. eod,-tan ſi ad matris& | can, fèg. de conf: dift. q. h can, parvuli. alio. È can. feq..a fine extr. eod. de confècre i cip., majores. inj r BBUb 4

E p is C i nititüt. Uris Canon. primĩt operatio cùm ebicem. volun a:| I æ non inve iit obfiftentem atus characterem ſi aföipit, F cogendus esk ad i aaia itur. omnes fideles poft bapti mum, paraclet per manũùs im pofitionem ac a debent, u Chriftiani ingeniantur.. Spiritus b er aqua is baprifmifalut if i eean ero-defcenditlap ocentiam,in c Chriftia.| ur.& w] Raad gratiam Uhd {po A tamen non omninò perit facràamentum vel it; ekadi ecir E, cum manum impo- Gi r ikae vicem iųuttinent ntur iat al m lds altud co⸗ | A E EE q < X mationem jejuni tany indicia: inte alinano ha 1 aliquos bapt minime Brohi tur, nulla rati intervenit p | ta ratione, mar ms imp on i poteri q Cat debent patrini in er priu qui baptizandi funt tionis munus ecipere rit, arctiſſimæ pæn itentiæ fub; Y| quò òd fi ignoranter; nullė quidem:imponenda erit pe Í nitentia Ted niſi magna cogat neceſſitas, ordinari non Dmonendi poterit| Terantes Baptiſinum ſunt depone A P vel non bat ſtimus; quòd nec pl ntirmatione ſuſcipere debenta- lier: nec quenquam £ bapt izatus e acxrum ite? proprrornr nucrone pereu E abo omni officio& beneficio| o dei| ios fi bbates g; v 20, que a funt EIN fubfia Anlta. —— quòd licèt verbo tantùm elemento, L noe Bona cor it A ſanctis patribus ad nſtituta, ut timmer eotum e ntactus g cons Oats co idn :: l icium, victi| i uxilium eſt neceſſari eni t hæc duo ſacrame quo : uo o> præveniente, fepa ndebeat.|€ g icramentum operatur augmentum gratia, Ofi-| a Can: not de confecr: d b de conſecr. Ar ny En P 8 Jo-|;] Ej imant..d. Jè un.$. per frontis: extr: de facr unit. r an——| confecr diff. s. d can. ut jejun:.€r can, fè a Can: fix Į) SrA~ 4 D Can. qui his, de| ELT neomnia. deconf diffyg. fcr i tonje, diji. g s i & C. codis, 44t.&.& can. ſeqg. g cam non licet, de conf: difi. q

flarum, nec 42 g Tres fant fpectes pœnꝛtentiæ,& panitemia fe ninporest, É pænitentes ad facros ordin z pon pœnitentiæ tres ſpecies: W eſt ſolennis, quædam public Solei nis eft, quam propter major jejunii, fervatå certå rerum fer delnqusnnibus folet imponere: que quid mne Keclete vilelca iterarĩ non debet':& t Aes! pæ nitentes ad facro: ordines (ut fuprà ex fuimus: 4 a) inhabiles redditi,-qi nec aliter po a poni,- quàm fi priùs cœleſtis milit erinti Fublica delicta& publicápænitëntid ini debent;.d. Ublica pœnitentia eſt, quæ publicè, nullâ fervatå ju- ris folennitate; peragenda injungitur qualis eft, pe- inatio; certihabitůs delatio,:& his fimilia. Cùm> enim manifeſta peccata non ſint occultà correctione pur- gandas rectè conſtitutum eſt ut qui publicè peccando Proximo ſuo ſcandalum præ buerint publicam etiam pœnitentiam à propriis fibi Sacerdotibus impoſitam peragete debeant. Apparet itaquè ex his, qubd licèt o⸗ mnis ſolennis pœnitentia publica ſit, non tamen omnis publica eft folennis: G. Vnufguifa[emel in anno debet confiteri,& Eucharifisam ſumere, nifi de confilso Sacerdotis abftincat. h. d. Rivata aut ſecreta pœniten eſtoc quæ in occulto Peo f t& Sacerdoti- ter iim generali Cong lio 6, ut'omfis fapere cœp omnia fua petcata: proprio Såcerdoti confiteatur, ¿ junctam ſibi pœnitentiam propriis adimp ſtudeat ſuſcipiens reverentet ad minus, ſingulis annis in ate Euchariſtia ſacramentum, niſi fortè de Sacerdo- confilio exca bſtinendum: alioqui& vi æ arcebitur, č moriens Ghriftia- 50 nis iterari G Necefitas facit A reputari pro effectu. h. d. ilesi hd; d& fi pænitendiu rgeat neceſſitas, nec deſideranti locus aut tempus proprium Sacerdotem offerat,& fi is, cuĩ quis con nfitetur, ſolv endi nullam poteſtatem habe- at; tanta tamen eft is, ut dignus fiat venia ex deſiderio Sacerdoti 5, qui proximo fuo criminis turpi- tudinem confiterit onrefi giti Votum enimi pro opere reputatug, ùm op PPE ꝗ hd: proprius Sacerdos; fivealius pænitentiam cavebit omninò, ne aut verbo, aut alio quovis modo confitentem prodat; quoniam qui peccatum in udicio fibi deteĝum revelare aufus fuerit, non folùm à facerdotali officio deponendus erit; verùm etiam ad- agendam perpetuò pœnitentiam in arctum monaſterium det mudendus Sacerdos non abfoivere decafibus refervati Pa parvel Epifiopo..d: Llud etiam animadvertere Sacerdotem oportet, nes quem ſcilicet ab his criminibus abſolvendo liber tentet quorum abſolutio aut Apoſtolico b; aut prop ordinarioeſt reſervata: ut putà, ſi pœnitens Clericum enormiter læſerit', Eccleſiam combuſſerit, vel fregerit, falſum commiſerit, Cardinalem: vel Epiſcopum inſecu- tus fuetit: cum Monialirxem Habuerit,& in aliis caſibus. noñ veniunt ea, qua quis non effèt ve- g ner netals ge ſi Epiſcopus ſubdito ſuo conceſſerit, t idoneum eligere con- em; ah tunc ille; quem gerit, in cafibus, qui a Epifcopo fpecialiter reſervantur, abſolvendi ha- beat; facultat:&cùmin general li conceſſione illa mi- nimè veniant; quæ non effet quis veriſimiliter in ſpecie conceſſurus: reſponſt nr cfi, ele&um hunc hujufmodi nê ebi fepulturâ: € Ponitemia conſeac contritione ʒ confeſſone, Eſatiſfactionè. boc dicii; Onſtat igitur peœnitentiæ ſacramentum trit bus: contritione cordis conf fatisfactione. Gontritio nihil aliud eft; quàm peccatis voluntariè aí s, cuni Aao di,&fatisfaciendi; Cc(ut Auguſtino pl per qaam morbus Íatens í] æ aperitur i vel, fio eft Canoniċa peccatorum coram proprio Sacerdote faa declaratio: te fueri Ç Tiibuscafibis potes f quam debeat, pæn obtinea non habere poteſtatem. [ine fatsfatione parum proficiunt. hoc E Contiitio. G” con dicit;: E. SE Ed neċ contritio multu t, neć confefio, nifi ambabus adj uncta fuerit fatisfactio: quæ nihil aliud | ch, quàm quedam i injuriæ illatæ compenſatio: nullus enim delictorum'accipit veniam, nil eſſita- impe ditus) quale nct a i licentiamaò æod tribus habentibi Uod aùtem d obtinet; ſinu di judicium. Cæ peritiam'c vereatusz habeat,& propterea tit, licentiam priùs p aliter illunnaliem poſſit abſol reralem` andie ntentiam non inducunt, Jint ab 53 ore a M Edice vika di etam admonere oportet, utcùm ĉos ad Mi firmos vocari> ara ante omnia’ mo- eant;& inducant, ut mec cent animatum: ut, taouam fuerit'ægtotanti dè fpirituali falúte provifum, lùbriùsproceda tur. T = it, ab Ecel eſiæ in- approb fone hujufimi fententiĝ; confi Concil G Epifiopis poret fno fubditd concedere licentiam e n-| 85 feſſorem i ut qü emvis idoneu: m niconfitendi; potest abfolvi, fi favitia d. nitate conſtitutus, ad ceum invitatus Sacerdos pri ut erit; vel 2 phreneſim conver- & per manus 1m- rerit: oenitentiam perat, fus fueri pofitionem aeee jarioneñ: nacciper — a Comnis AUtriuſq. S caVeat. extr. eoh: privileeg, c c, 2. depæn } ztentes.. D 0 nec ettan. difi ó. A c: omni niriujfäne, OMNIS utriujg exit, cod. mitasiextr, eod. ¶ quis autem. extr. e BBbb pf ———

5¹ Inſtitut. Juris Canon. 52 ——— Deputatis ultimo Jupplicio Sacramentum pænitentie é Eu- y ifiri E an uchariftia: pro cke a non negatur..d. teris autem maxime ir mper debet effe parata. h, d, Ecinfirmis folùm, fed etiam ultore gladio moritu- isin hac patte jura fubveniunt, cùm uitimo da- mnatis ſupplicio 4 pœnitentiæ ſacramentum, ſi petant,| altari fit arce non ſolũm negari non debeat, verùm etiam fint cenfurå| bus,c L Eccleſiaſticà ab ordinariis Iocorum coërcendi, quicun- ſtandas arte que adverſatentur, quò minùs id conf quantur. Qupd ſerit. Necenim B ipium& de Euchariſtia a quoque intelligéndum erit, cùm| dor& honor E r nullus, etiamfi quem Sa- m eſſe liqueat, ab tamen, atque hiſtrioni- andiu tam dete- nmunio deneganda e congruit, ut pu- & infami E H t yite æter guibufcunque pænitentia non negetur, viaticum quo-| fædetur. ïn cæteris pre iet Presbytèr, ut f quis infir- J k! UEN i que, quod verè pæœnitentibus exhibetur, intelligatur eſſe: m paratam habeat$, ut conceſlum ili formå, veritate o poni debet vinum ka, h J. DE EUCHARISTIA. ntum viſibili rtute ſpirituali. For- vinum verò hoc loco im in calice Do- řerri debet, cum xiſſ atur. lilud etiam eralis habet Eccleſiæ, ut plus KA g Maximume Euchariſtis Jasramentum,© ġn anno debet afjumi. h. d. YẸ St autem inter cgtera, Euchariftig tatr l maximum é,& oblationes TSO È lit. Unde, ſicut præſtantius eſt ligentiùsexcoli debet.£t quidem circa bula frequentiſſima erat apud fideles í ſuſceptio; ſed cùm poſteꝰ nendum e. anki O vinum fium vera caro 6- KO eaea r utum fi 7Ertitas nifi quis majoribus f rĩminibus im pediretur, tri- V ſecrationem ſanguis Don rarius homines m ante cone panis enté& vinum, quod natura forma- bus faltem vicibus in anno communicre deberet: do- vit: ita etiam era Chrifti etcâro nec refrigeſcente penitùs religionis ardore, cò tandem|& f fanguis, quem ventum l ut femel faltem fiz que cœleftis menle debeat efl G Quotidie Sacerdotes hodie pro popuk is annis 4 unuſquiſ- g Virtus Sacramenti est Irtus eftcharitartis b& unitatis: nam veluti eg mul- eis Skanis nnus fit panis,& multis xacemis unum vi- aritas Da unitas acrificare debent, fèd j tantum, non piures, nifi ex magnacaufa, velin nativitate| num, ita& nos per hoc charitatis faciamentum Chrifto Domini. hoc dicit.; incorporati, unum eyadimus: 1 valuit tamen, ut Deo quotidie Sacerdotes pro po a Ponit, Pe pulo han nen ea ent, Š tum Ho nJ tidie labane, ideò etiam Chrif nobisimmola Sacerdos m quidem facra- & rem efle fimul {fed non facra- nifi i elebi ret; nif entum elt gemie Do as fi t, aut urgens cogat neceſſitas. næxrei, koaha weſt faeralhe nius& aia Satis eff, qui ſemel dignè celebrat. T Presbyter tantum debet exhib .d. Euchariſtiam fikfit necita$ neca nentun n ž lub mentum ex m morie dubte- Intertorem exterio- 7 brecl conus praælente a Gen E fius erogare po ffer tus in peccato mortali, guo. 5 ai a, N guod alt eris ex inſtitutione di- Sacerdotes, nctio, non minus nnal: z macl entiant ibitione abftinere s lanitatèm ope- ati al mir i r F rtali k vel minori ex- pecies: Exterior, communicat ili bret,& ſacramenta con ferat, licèt graviter peccet, nullam tamen irregularitatis notam incurrit,& æ ſpiritualis eſt liter inungitur corpus zitur. Hæc, quòd in Cx- ramenta ab eo collata, virtutis ef. | | | | i j | | fectu non carent: cùm non à collatione, ied à partici-| tr tisexhiberi confuevit, meritò€x- panone, gue in ſola perceptione conſiſtit, videatur eſſe tremæ unctionis nomen eſt ſortita. remotus, Aia are ———— a C b. Can yter Euchariſtiam. Jo l busade h Cis adi EERE-1P Y Dis A E 7 Hiin 2i Clem. 1de pænitent; b Can. nihil in facrificiis. deconfècr,| de confèc ſon. de conſec d 2. d ſum. d. diſt. Can. etfi non. de confec hna d Can.-e Cpernici fus. extr abr. maffar f Can. cum Martha.§ Pre r draka E L Ee s aute e depen e£ te xir. de celeb mifi f C. con-| diſtingiiendum. exer. de celeb. mif] ext d gl. g(an TE Fi fui ijir. ex c r. mijar. g Can pervenit. de conjèc. dih 2. de conſocr. diſt. 2. h Uzde in P aced.$$. 1 Ce i s 93. 1 Can, Sacerdotes qat..9. 1,5|-diflingumdum. ext. de celeb. maf: k Car§ fiiret excomm.| acra u boris

m veluti es mu entom fut facrameh idem Gera vnit aa 54 T Magis dignuta trahit ad fè minis dignum., h, d. Anctificatum autem oleum hoc loco accipimus, non © modò quod ipfum totum confecratum eft, fed etiam quod eſt conſecrato admixtum a. Poſtquam hucuſque de iis ſacramentis, quæ quoquo modo neceſſitatis ſunt, ractatum habuimus: reliquum eſt, ut de iis loquamur, quæ dignitatis funt& voluntatis. D: s DE SACRAMENTO ORDINIS. TITVLVS VIII g Duid fit Ofdo..d; Oluntátis Sacramenta funt(ut paufò antè expo- fuimus} Ordo facer,& Matrimonium. Eftau- tem Ordo, nihil aliud quàm ſignaculum quod- dam Eccleſiæ, per quod ſpiritualis poteſtas t raditur or- dinato: de cujus ſpeciebus, differentiis,& gradibus ſatis videtur fuperiote libro di&um effe. Unde folùm nunc re- ftat, ut ad matrimonii materiam orationem vertamus, ———.— DE SACRAMENTO MATRIMONII TITULUS IX. G Quid fis matrimonium..d. | iiau, beſt viri& muliesis conjunctio, individuam vitæ conſuetudinem continens, cum divini& humani juris communicatione. Q Matrımonium precedit alia Sacramenta, ratione lochin guo utum est, temporis, amplitudinis& myfiert..d. 7 T meritò inter alia facramenta matrimonium guo- que annumerari metuit, càm cgteris loci, temporis, amplitudinis,& myfteriiratione etiam præcellat. Siqui- dem ab ordinis primordio in paradiſo à Deo ipſo inſti- tutum eft, ut effet omnibus etiam infidelibus commune, guod in aliis minimè contingit. His illud quoque acce- dit c, quòd animorum conſenſus& corporum commix- tio, quæ in matrimonio intercedunt, primum quĩdem charitatem fignificat, quæ confiftitin fpiritu inter Deum & jutam animam> vel Ecclefiam: alterum verò facro fanum conjugium defignat, quod inter Chriftum& Ec- clefiam perincarnationi G Bona matrimonit fènt fàc sdtionis remedium.,.., Onſequuntur& inde præter ſacramentum,& alia bona, ut putà d, fides;& proles,& quòd humana infirmitas in ruinam turpitudinis prona honéftate exce- ptà conjugii, minimꝭ laditur. Initiatur autem matrin nium ſponſione, conſenſu ratitf r,& copulà conſam- matur: de quibus ſingulis diſtin tius diſpiciamus, DE SPONSALIBUS TITULUS-X g Duid fint fponfalia, dr unde dicantur, À. de Y Ponfalia e{unt futurarum nuptiarum mentio,& repromiſſio:& dicta ſunt à ſpondendo, quòd per Dea ſibi invicem ſe futuros conjuges viri& mulieres ſpondent. F Sponfalia cont neur re, verbis, literis;&@ conſenſin h. d. Eora autem ſponſalia variis modis: ut putà, re, verbis, literis,& conſenſ Re contrahuntur per nudam ſubarthationem, vel annuli immiſſionem. Ver bis, ut ſi inter virum& mulierem promiſſio ſuper futuro matrimonio interceſſerit, veluti altero alteri vice mutuaà dicente: Ego f æ accipiam n meum maritum,& ego te în Me- am urorem: live in hunc ſenſum verha ſimilia protulerint. a Gl fn. eg d: etr de conf. Ecclef b Tna 27..2.$- fane. e. Hud. extr. de prefùmpt. c e. debrtum exir de bigam. À oon 7. 5a. ec. noſtrates. 30. ga S. gofir, cet extr, desranf Epifi£ cap. penult: än nyſterium eſt contractum. amentu p Literis, ut cùm abſentes inter fe de futuris nuptiis pex epiſtolam paciſcuntur: quod ipſum& per nuntium, vel procuratorem fieri poterit. G Procurator ad contrahendum matrimonium non potest fubu fituere, nif hoc habeat in mandatis. h. d. Rocurator a tamen ad hoc fpecialiter conftitutus,ob magnum, quod ex facto tam arduo poffet periculum imminere, alium ſubſtituere non poterit, nifi hoc ei fpe- cialiter commiffam fuerit. Si duos impuberes, quorum prudentia non fupplet atatem, Ó qui pubertat non fint proximi, vel etiam alter tantum fit impii- bes, per verba de prafènti matrimonium contraxerint, talis con. tractus reſalvitur in ſponſalia de futuro:& em èo inducitur juſtitta publica honeftati. h, d+ Onfenfu b contrahuntur fponfalia: ut càm pabes & impubes, vel duo impuberes, non proximi puber- tati,& in quibus a tatem prudentia non ſupplet, matri- monium per verba contraxerint de præfenti. Licet enim verba in præſens matrimonium fonent, juris tamen in- terpretatione in ſponfalia de futuro reſolvuntur. Qus caſu dicta ſponſalia, licèt contrahentes matrimoniu ma celebrare intenderent, conjugium, quod ab initio ætate impediente, ut matrimonium non tennit, per adventum pubertatis-minimè convaleſcit, niſi per carnis copulam ſubſequutam; vel alium modum contrahentes cum eju} dem perfeverantia voluntatis, ad pubertatis tempora perveniſſe evidenter conſtiterit: per dictum tamen cor- trattum, qui valuitut potuit, non ſicuti agebatur, publi- cæ honeſtatis juſtitia cenfetur inducta. In re denominanda potius effatum atte dum. h. d. Y T ideò hoc cafu conſenſu contracta fponſalitia dici- mus: quia, ſi verba ſpectes, non ſponfalia, ſed iplum matrimonium contractum videri poterit. Cenſuerunt au- tem jura eos, qui, cùm non poffent, conjugium de facte contraserunt, voluiſſe etiam ìn cafu quo poflent, contra= here: ideoq; ſaltem, ut ſponſalia, valere conventionen- q Sponfal žer, purè, in diem,© fub cor ditione: Ér qui cont axerunt fþonfalia p ré, compellendt funt etiara matrimonium contrahere,&- inet contrahentinm non Aes bent cum ipfis contrahentsbus contrahere..d»` Į Ursùs contrahuntur ſponſalia, aut purd, aut adiectà die, aut fub conditi purè e, ut cùm vir& mü- lier ſe invicem futuros conjages pollicentur. Et hoc cafiy nullus conſanguineorum aliquo pacto alterum ex con- trahentibus matrimonio ſibi copulare poterit: imò qui erunt, ut ſe invicem recipiant,& mutuà conjuga- li affectione pertractent, mone:i,& pifi rationabilis cau- ſa obſiſtet, Eccleſiaſticà cenſurà pelli poterunt. g si per contrahentem ſponſalia in diem, non fietit quo mints ý` smits, guam a a contrahuntur trip } contr: inum, cum alia poſt modilem matrimonium sontraheret intra ter: matrimoniam contrahere poterit. h. d. P a po niatibus;càn qui; t BA poris fpatium aliquam fe duéturum in uxorem con- venit: in qua fpecie, fr per eum non fteterit, quò minùs intra præfixum terminum cum eadem matrimonium contraheret, liberè dd nuptias alterius tranfire poterit. q Sponfalia contratta fub concuitione, evaneſcunt conditions deficiente, mif abearecefum fuerit. hb: d.£ i y Ub conditione celebrantur fponfalia;cùàm quis ſi qui fiet vekcontigerit, nuptias ſe contracturum pollicetur: veluti í di&um fuerit, Egs d te inuxorem accipiam fc tam mihi deder: ant, fi pater mens confènferdt: quibus condi- tiobibus deficientibus ad matrimonium guis compelli niſi conſenſus de præſenti, aut carnalis ſit mixtio ſubſeguuta, cùm his caſibus à con- intra certum tem- non poterit, inter eos cot i ditionibus recefum videatur, —— eii m aaaea e a — a C. In de frocur. in 6. b.r. 6. idem. de deſponſe impuli inbe C c. 2.&c. ex literis. ver. ſecund. extr. cod. tix. d ade illis, Q cap. per tuas, extr. de condit, appu

Inſtitut. Juris Canon. G Turpes conditiones fa fponfatibus vel matrimonto non dum duxerit, ei alium fibi Virum accipiendi liberae can- vitiant, ſed vitiantur: niſi fint contra fubfantiam dr naturam| cedenda facultas-erit. 7 | conjugii..d. n i F s ntracta d parentibus non tenent, nifi filu ajfene onditionibusintelligere nos opor-|-zżant O ranfie ai d. Ho tamen de hi tet, quæ honeſtæ ſunt,& Canonicis inſtitutis non urpes ſint, aut impoſſibiles, ob favo bent pro non adjectis cenſeri I sfint, fed et tiam, contra fubftantiam, vel J vel tacitè, ut fi præfentes fuer ir dicat alteri a: Tecum con-| obligantur:& exeis:oritur sitaveris,«vel donec.aliam honore ve| i t us, quæ paren- t contrahunt, fta- xpréfsè confe enferint, contrariæ rem matrime 1 m Iden bus digniorem inveniam, aut fi pro quaftu adultera n Je cultati re tradideris: matrimonialis contractus, quantumcunque ſit favor 8 Omnꝛĩ carebit effectu. ex ſponſa j i lobbant A Minores ſehtennio non pofi unt Jponjalia c contrahere,& con- Obligantur Cponſalia traila lapfù temporis non convalęſcunt, uiſi nova voluntas acceſſe- slvunitr 4r i7} 1* tatis contrahentium. h. d rit, aut nixus coß ula intervenerit. 4 j 101 rahentium. h. d. Ontamen omnibus, cujuſcunque ſint ætatis, licet D” olvu. 1 8 H n 7 {ponfalia contrahere: nam inter-minores fepten- i 1is. A nio 6 celebrata, nullius roboris efficacia.ſortii intur| cum nulla I Isůs pat- ideoque ſi infantes, vel unus major ſeptennio j minor, ſponſalia contraxerint ipſi, vel parentes pro ¢ niſi per cohabitationem eorum mutuam, ſive aliàs ver bo, vel facto eoſdem in eadem voluntate fa&os majores perdurare liquidò appareat, fponfatia hujufmodi, quæ ab initio nulla erant perl lapfum diti temporis minimè convaleſcunt å confen Si ideò cùm fint nulla„ratione defe iblicæ honeftatis juftitia.non inducunt. tennem domum quis traduxerit, copulæ nixus interceſſetit, aliud ſtatuen- dume ı tamen cum.ea, quam nondum, s per fecundum ma- runt fponfälia, liquid triſt fe timeatur..d. um igiti ür CERT Ti Qui contra bent compélli ad? um, et ontraxiſſes de ptæſe nti, ita f ut per fecundum, etiam poffit. Necenim vut pa&ĝionis jura fuftinent, ita etiam fidem ermittunt. lacrorum ordinum,& ingreſſim mons n ELA Volentes diſſotvere ſponſalia, ſe rtatis..d. infraa annos aptos matri monio ſpon- Agnitus foa Urum in uxorem ſanè, ſive uter- ran annos matri- poſtulent, non lunt nendo jusjuran quente carnali co annos s contrahens cuy tas ARITE A G Ponitguomodo f a AP OPARI 1 ntrario utriuſque contrahenti terventu. p REC pæna appojitio traxerit aliquando ibi inv annum í ñ princ.ded 7 ing 4 pe RE é mpub, sno, d C2 . ampuh. f c. de illis,$:mu-|d | 7. c. diſcretionem. extr Apoſtolus.& can. onnneeJ2. 4 extr. d impub.

måden ym mondige Ji 57 se cùmenim libera matrimonia à eſſe deceat, pœnarum inanis omnis eſt adjectio. G Ob fornicationem: post ſponſalia etiam juramento firmata tommifam, potest quis licite refilire: d id quođd'conjunétos:disjun- git, mulio magis impedit conjunggndos..d. Nius quoque rantùm diſſenſu etiam jurati ſolvuntur interdum fponfalia: veluti& ſi quis aliquam ſe in uxorem ductutum juraverit,& ea poſtmodùm fornicata fucrit: nam licèt eidem fornicationem non poſſit oppo- nere præcedentem, ob ſubſequentem tamen ꝑoterit ean- dem in conjugem non ducere: quia illi juramento talis ineft conditio, fi illa centra regulam defponfationis non vencrit:al ifi poft bujufmodi juramentum publica meretrix fieret, teneretur eamin uxorem: ducere: quod eft prorsùs abfurdu Nam fi poft contractum conju- gium, vir propter fornicationem licitè poteft à fua coha- bitatione recedere, iongè fortiùs ante conjugium cele- bratum ſponſus ſponſam poterit non admitteꝛe. (arnalis&. ſpiritualis fornicalis aquiparantur. h. d. Dem erit, ſiſponſus vel ſponſa idololatrando, vel hære- ſim ſequendo in ſpiritualem fornicationem inciderit. G Si fponf conferant fe ad remotas regiones,[þonfæ poffunt fè ad aliorum nuptiasconferre, receptd, f pejeraverint, Ppœnitentid. hec dicit. Ed o& fi qui præſtito juramento promittant aliquas ſe mulieres ducturos, poſteaque illis non cognitis, procul recedentes, ad alias partes ſe transferant, liberum erit mulieribus ad alia migrare vota: receptã tamen de perjurio, ſi fortè jnramentum præſtiterint, pœnitentia, ſi per eas ſteterit, quò minus fuerit matrimonium conſum- matum. E Lepra, vel ſimilis morbus ſponſalia dirimit, licet non dirs- mat matrimonium..d. Tem ſi ſponſus, aut ſponſa, leproſus fiat d, vellepro: fa: paralyticus, vel paralytica: aut nafum vel oculos amittat: aut quid fibi turpiùs eveniat.: ad confumman dam maritalem copulam compelli non debent: licèt jam contractum matrimonium ſuperveniens lepra, vebalius morbus non dirimat. DE N oP EES. TITULVUS XI. G Ponir fabordinatonem prafentis Tituls ad praecedentia:© fès- guentia,.d. Xpoſuimus hactenus, quideſſet marrimonium quåvé ratione inter facramenta reponatur, admo- nentes illad initidfi alibus, confenfu ratifica- ti,& copulå confummari. Sed cùm proximè de ſponfali- bus, tanquam de principio- tractatum habuerimus: reli- qüum nunc eft, ut de confenfu& copula, quibus ſubſtan. tia& perfectio matrimonii com inetur, diſſeramus: quid impediat nuptias contrahi, vel contractas difimat, cum cæteris quæ tractatui adjacent, recenſentes. G Nuptia confenfu partium contrahuntur, net fufficit eonfenjfus parentum..d. poe igitur, five matrimonium inter fe contra- hunt, viri puberes& mulieres viripotentes, ſimulat- que in fe invicem confenferunt. Ubi enim non eft utriuf- que conſenſus, non poteſt eſſe matrimonium: ideoque ſi ex altera parte pater puellæ tantùm conſenſerit, ex altera qui fe cupit maritum fieri, nihitagitur: quanquam ho- neftè faciant filii, fi paterng voluntati minimè relu- ctentur. G Pubertas æſtivratur non tam annis jaam corporis habita: dr a Cgemma.$. cum itaque. extr, eod. tit, b quemadmo- dum. extr. de jurejurand.€ c, deilis, extr, eod, d c. 1.& fin. extr. de conjigto lepraſor. Libe iL Tie XT minores quatuordecim annis non poſſunt contrahere matrimontum, nifi pro bono pis,© ex necefitate..d. g= qui fint puberes, videamus:& quidam ex annis tantùm pubertatem judicandam afferunt, eum efko puberem rati, qui quatuordecim annos impleverit:& vi- ripotentem, quæ duodecim, quamvis tardiſſimè pube- ſcant. Prævaluit tamen opinio exiſtimantium ex habitu corporis pubertatem debere cenſeri, atque eos qui gene- rare poffint, etiamfi minores annis fint, in propofito pú- beres reputari Haque, fi malitia ætatem ſuppleat, etiam minores eà ætate conjungi poſſunt. Idem, fi fortè urgen- tiſſima neceſſitas a interveniat: utpote quòd pro bono pacis talium conjunctio fit toleranda, G Quantus ad Ecclefiam, verba fant neceſſaria ad contrahen- dum matrimonum, ac muti& ſurili ſſanis nuptias Polſant contra- here..d, Io b autem per folum legitimum viri& mulieris conſenſum matrimonium contrahatur, attamen quantum ad Ecclefiam, verbapræfentem conſenſum ex- primentia ſunt neceſſaria, ſi contrahentes loqui poterunt. Muti verò& ſurdi, qui loqui non poſſant& exaudire ſi contrahere velint,& quod verbis oſtendere nequive- rint, ſignis declaraverint, proculdubiò legitimas nuptias contrahent. Ponit quaſdam verborum conceptiones aptas ad matrimo- num contrahendum..d. Erbaautemathocapta fant:verbi gratiã c, Egoten meam uxorens accipio, É ego te accipio in meum maritum: vel, Promitto quod teab hoctempore pro conjuge tenebo,& tibi fie cuti uxori mea fidem fervabo:& contrà, Promitto me te pro mae rito-habituram,& tibi tanquam viro proprio fidem fervaturam: vel fimilia confenfum de ptæſenti exprimentia. G Verba prolata in contrahendo matrimonio ſunt accipienda ſecundum communem intelligentiam..d.; Ndequæritur, fi alter conjugum ita loquutus fuerit d, ut: quod propofitum eft, altera pars non intellexifle fe affirmet, quid agendum ſit, ſi tal prætextu cauſæ diſſidii quærantur ingua: fpecie, fi matrimonium contracturi judicio& ætate ſint idonei, ſi alter, quod alter propos fuit, nonintellexerit, katutum eft, ad communem verbi intelligentiam effe recurrendum, cogendigue erunt arne bo verba prolata in eum fenfum accipere, quem folent rectè intelligentibus genetare. q Servi poffunt etiam invitis domini contrahere matrimoni. um; dum tamen dominos non ftaudent debitis obfèqutis..a: Llùd quoque explorati juris eft, quòd matrimonia in- ter fe contrahunt, non felùm liberihomines, verùm c- tiam fervi e. Sicutenim neque liber, neque fervus aba- liìs Sacramentis Eċclefiæ removendus, ita nec inter tervos matrimonia prohiberi debent: ideoque; quang comtradicentibus dominis,& invitis contratta fuerinta nullà ratione proptereà ſunt diſſolvenda. Servi tamen, quřsontraxerint, proprios dominos debitis& conſuetis obſequiis minime fraudare debeni. Ci unus oonjugum comperiatur post cont 3 um fervilis conditionis, potest diſſolvi matrimonium, nifi post tda lem cognitionem fuerit renovatusconfenfus, vel fèguuta copula. Et libers fant ex libero ventre natt, niſi aliud inducat lex, E mos re- gions..d.,$ 8¹ quis tamen f, vel fi qua inſciens eum vel eam ſum- pſerit in conjugem, quem vel quam poſtea ſervilis compertum fit efe conditionis, nec poft diem verg co- gnitionis habitæ ſe invicem cognoverint, aut aliter fa- cto invicem in ſe conſenſerint, ita ſeparari poterunt, ut utrique libera: cum aliis: contrahendr facultas non de- negetur, Liberi autem fant, qui funt ex libero ventres ractum matrimoni- aà C. 2. in fin. extr. de deſponſt impub. b c. tua fraternitatis. extr. de ſponſ. c c. ex parte. extr. de ſponſ. d c, ex literis, Clr. extr.defponf e cajextr.deconjug- fervor.£ c1 fin extr de conjug. fèrt,

gionis habitus ſine profeſſione ſuſceptus, ne contra C c. J. trah. pof. 59 Inſtitut. Juris Canon. 60 nati, nili quis patris conditionem fecundùàm leges& con- fuetudinem Provinçiæ fequatur., 7 Error in perfona impedit matrimomum..d.; tò magis matrimonium invalidatur, cùm quis in Mi Mona erraverit: ut puta, ſi exiſtimans ſe cum- Gemma contrahere, cum n Berta contrahat. € Si alter contrahentium utitur verbis dubiis animo decipiendi roulsere em, O ceam pfimidum carnaliter cognoſcit, judicatur pro rimonio in foro j in pœnite ent tali.. b 4. eo quæſitum eſt, qui cùm non aliter mulierem, ut Dis carnaliter commifceretur, perducere pofiet, quàm fi eandem deíponsâffet, proprium mentitus no- menillam per hæc veii defponĝvit a: Te Ioannes a Jat:an quia vir illo nomine non vocaretur, nec ullum gu- bendi haberet propoſitu| tantùm carna- lem exequendi, inter prædić os t t fiticele- bratum, cùm tamẹn mulier in virum coi fei żali fict ſed copul tùEtre- fponfum eft, non debere ex iſto facto n judica- i, cùm in eo nec ſubſtantia copjaelis contractùs, nec forma contrah conjugium inveniri valeat: quoniam ex altera parte folummodò dolus adfuit, conſenſusomni- nò defuit, ſine quo cætera fœdus conjugale perficere ne- queunt. Sed donec expreſsè non appareat, que dis, qui 1q uere em n defponi avit in n propi iape erfopa, fub nomine| A} lillenſit, interim ————ůꝛ———— P—ο QU&Æ& MATRIM OoN IUM IMPEDIRE poſſunt. in gq Error perfona&conditionis imbedit matrimoniuim, non ata- ET JOTIUNA Ne onomni t am ausalitati: — rrer matrimon n uxorem a 5 gui accipit meretricer putat elle aa n: uterguegui dem errat, ne cafu ob erro T E i qut fiera ducit in uxore em publicam neretricem, pec-| quam trO tamer| m matrimo nių m infr ingitur,| ie tiuaciT..d. satar ~ Uin potiùs qui ſcientes& prudentes, mulieres pu- Qbii icas de lupanari extraxerint,& in uxores duxe- rint, quod agent, in remiflionem proficiet peccatorum: cùm inter opera charitatis non minimum ſit, errantem ab erroris ſemita revocare. Qualis fit error perſonæ, cenditicnis, fortunæ,&. qualitatis. Hoc dicit. RO lùm igitur p erfonz& conditior is error obftat ma- trimoni qualitatis vero& fortuna non obftat. Eft autem error perfong, ùm hic, qui eft Joannes, Paulus putatur. Conditionis, cùmis, qui fervus eft, liber credi- tur, Fortune, ut cùm is qui pauper eſt, dives exi timatur, vel contrà. Qı alit tatis, ùm is re putaturbonus;qui tamen eft malus. Sunt& aíiiplures modi, quibus matrimonia| impediuntur pulà, conditio appoſita& no fecundum e2$ A fuprà diximusde ſponſalibus. g Gace trahendum,& cos lum impedi! contrahi ndwn, É pro votoj fimpis J npleta,| lenne impediunt matrimonium ? ratium dirimynt: VUM Au pilex fo- ci fĩacto amponenda ænitentia. h ti c ſolennis emiſſio,& facri ordinis Tem v fufce-| ptio, tam matrimonium impedit contrahendum, quàm pofteà contraum dirimit. Secùs verò ftatyi-| tur in voto fimplici: quanquam enim contrahendum| t| impediat, non tamen contractum diffolvit. Sic& reli- — a Ctuanosextr. defpaf b c. inter opera. extr. de fpon Ó per totum tit. extr, gui Cler. vel VOU. MASTEN. con- ————— hantur, in pedit, ſed jam contractas nuptias nequa- quam tollit. Huic tamen, qui nubendo votum ſimplex fecit ixritum, quantõ iia manifeftiùs emiferit, tantò propter plurium ſcandalum erit duriot impenenda pœ nitentia. (Curiſtiani non debent n excommunicandi, bg. elibus: é finubant, ſunt Uli tũ quoque difparitas- matrimonium& contra- m imerdum-di njugėli focietate-jungi erit, elaliasinfid eli, five Judæa, vel carnali confortio-mifceatur, g onques corum nil edio iſiſſe de eprehendi: tur, ga ſtiano cœtu& Eccleſiæ communione protind sſegteg ega a erit, Si unus ir lelium cenjugum convertatur all fidem, é cohabitare, ve ljon fine peccato mortalt, f ſoluitur con ugtum, C conve 4s cum sa contrahere poterit,@ proles communi I ſi alter infidelius conjugum ne om Catho» licam convertatur,& alter, qui i in fidelita fit, vel nullo pacto, vel non ſine bla reman- pheinia divini nomi- nis, vel ut Catholicum ad mortale e peccatum protrahat, ei cohabitare vo re matrimo- lare poterit, rit, couverſus, qua nio diſſoluto, iicitè ad ſecunda viki & communis prolesiphi ſi convetſo aſſig G Sialter i legitimè conj WIN conVertitur. J J rit, altits quoque convertat vicem recipere..d. (ŅUòd fi converfum c ad fidem& uxor converfa fe- Ae a antequam propter caufas prami legiti- mam maritus ducat uxotem, ceam recipere c apelletu: quam converfo proderit, quod jam eund im imíuum eandem epudiaverit, cùm re pudium ipſum ica tepudiaverit: ſed nec fornic ationem poterit objicere, proptereà quòd ali ft repudium nupſerit, n ifia ali lås fc ornicata fue 1 ns piures uxores habeat, post) ptam adharebhit prime..d. (a verò e pagani in plures ſimul fœminasa conjugalem dividunt, utrùm poſt converſionem o- mnes, vel quam ex omnibus converſus reti non immeritò dubitari poterit. Et cùhmni licuerit, plures habere. fimul uxores, nifi cni i dirina fuit revelatione cance nicationem dimiſsà er apparet, plura paret, p nec cuiquam uxoxe etiam ob for- at ſuperinducere, eviden- 1e ſexu(cùm inter a matrimonium- reproband lam,£ pluribus nᷣrimam tantùm retinen- damy. in hæreſim i a rorem: negue enir m fidei, atum efficit ; argumentum, i. d. Iſdam forſa nobj mmogendu ÉTAU, 'Xhis apparet bronn quod ratan m&nonrat g vel Provincia mtam izceptionibu

Lib. II. Tit. XII.&XXII 6² culpa privari, cùm idem multis cafibus contingat;ut fi ab ter conjugum incidatur. Ex hoc quoque quorundam walitiæ oecurritur, qui odio conjugum gimularent hære- fim, ut poftmodùm nubentibusconjugibus abipfa refili- rent. Quinimò, qui in fide perman ferit, ad eum qui ab hæreſi velinfidelitate ad Eccleßam revertitur, vel invi- tus redire cogendus erit, niſi ad religionem tranſire ma- luerit. G Conjugiorum aliud'est legitimum dr nonratum, ahud legt- imum& ratum; aliud ratum& non hid. E his patr oneng a aliud effe legitimum& non ratum: aliudlegitimum,& ratum: quoddam- verd, quod ratum quidem eſt, ſed non legitimum. Legiti- mum,& non ratum conjugium eſt, quod Iegali inſtitutio- ne, vel Provinciæ mo ribus contrahitur: hocinterinfide- les ratum non eſt, quia diſſolvi poteſt dato libellorepu- dii, lege fori,& non lege poli, gaen non fequuntur. In- ter fidelesverò fempesratumeftconj mginm cùm conju- gia ſemel inter eos contract ta ninguam f folvi poffint. Ho- rum verò quædam ſunt etiam legitima, veluti cùm fer- vatis nuptialibus ritibus, uxor fponſo traditur. Illorum verd conjugia, qui contemptis legitimis ſolennitatibus, ſolo affectu aliquam ſibi deligunt i in conjugem’, non les Sitima, ſed rata tanti ummodò efè creduntur: quanquam enim ſpretis ritibus Eceleſiæ, matrimonium contrahi non debeat, non tamen ob id ſolum ſacramentum conjugii diſſoloi debet. Quin potiũs ſi tale matrimonium fuerit ab Ecclefia potmodùm comprobatum, filii genėrati;& legiti mi judicandi erunt,& hætedes: aliqua tamen illis etit imponenda pœnitentia, qui contemptis Eccleſiæ præceptionibus matrimonium contraxerunt. liſſtus metus, niſi pusgatus fulerit, impedit matrime. ninm. hid, E erem:&c juſtus violentiæ metus matrimo nium impediunt. Cùm enim ſolo conſenſu con- plenàdebet ille ſecuritate jugium contrahatur, gaudere, dicat ſibi placere quod o dit. Nans cogu ta probat fe fponfa- Iia contraxiſſe m ſpontè cogni- ta, ad matrimonii diſſolutionem proclamare;& metum eauſare non poterit. Furor impedit matri monium cuntrabendum,; ſed non diri- mna contractum. h. d. Uror quoque, quia conſenſum impedit, nuptia trahi prohibet: contractas autem non dirimit: g Theid&cocnndi impotentia matrimonium im pecditi hie dicit. Tem frigiditas g matrimoniisi cujus eſt animus indagandus, ne metu impul invi &con- oëundiimpotentia legiti edimentum afferunt.Sicut enim puer, qui debitum reddere non poteſt, non eft aptus conjugio: ſic, qui ĩta ſi nt naturà impotentes, ut nec ope medicorum ſine mortis pexiculo juvati poſſint, apti adconttahenda matrimonia minimè putantur. Eaigitur, quæ adeò eſt arcta, ut mulier fieri dcalteri carnaliter commi non poſſitʒ niſi per inciſionem, ad matrimonium contrahe dum non debet idonea judicari: Leproſi:poſſunt matrimonium contruhere p eft caufa leproſorum e: nam ſi mulierem inve næ velit nubere, vel mulier leprofa vi- fum, Í libérumerit illis conjugali vinculo colligari. Publicn honeſtatis juſtitia impedit mätrimmiuse ontrahen- dwn, G æontraitum diremit. hd. Ublicæ F quoque honeſtatis Juſtitia tam matrim nium contrahendum impedit,: qi vàm to ada irt- titat. Efrautem publicæ h noneſtatis Juſtitia, quæ ex le- gitimis ſponfalibus oritur mulieris, quæ illi conjuncta a Cfn.$item ilud teri b cCarn locum, TUER eC anfaper ext. qui matrim. Pelſ: d eæt per totum titt de ig. Ó malef.€ e2. ext a cee lepro E creferenteiext. gui fi lii fint legitim. c 3 uenis.& fèq, sæt, de fponf eft, cum qua hune vir matrimonium contrahere delide- rat: ut, ecce cum Berta fponfalia contraxi, volo nune cum Gemma, quæ Berta cognationis vinculo eſt conjun- cta, matrimonium contrahere: publicã honeſtate ĩmpe- dior: Inhoneſtum enim ac turpiſſimi viſum eſt exem- pli, utei quis nubere valeat, cujus conjunctam ſponſalia frangendo deceperit, nein eandem ejus nubendo: con? junctæ quaſi injuriam cumulet. G Sponfalsa pura C certa, eæ conſenſisæ valida, licet aliàs nui? la, inducunt publica honeſtatis juſtitiam, qu ſequentia ſponſalia dirimit, non praterita, h. ds? Sque adeò autem ex purĩs& certis fponfalibus sime pedimentum juſtitiæ publica honeſtatis exoritur, ut etiam ſi illa conſanguinit tatis, affinitatis, frigiditatis, reli- gionis aut alià quàvis ratione nulla ſint, dum tamen non ſim nulla 5 defectu conſensũs, nihilominùs& impedire &c dirimere ſ equentia ſponſalia, vel matrimonia digno- ſcatur, licèt præcedentia diſfolvere non valeant. Qua- tos n ſponſalia purè ac determinatè eum aliqua mulie: contraxit,&} poftmodùm cum fecunda prioris confan- gu t ex priorum ſponſaliorum vigore ad matrimonium 1 contrahendum, cum prima remanet ob⸗ ligatus. g Filii nati ex matrimonio; cnr obfifist publica honefiatis ji» filia, non Jucseduni patri fiienter contrahenti.:d. Hiquoque natiex matrimonio by quodpublicæ ho neftatis juftitià impëdiente contractum fuit, cùm nee Eceleſiæ——— nec patris allegare poffint igno rantiam, ad ſucceſſionem bonorum paternorum minimè admittentur- DA— ET E Iis DE TRIPLICI COGNATIONE. TITULUS XIII: gT Cognatioest triplex, fpiritualis, legalis,& naturalis: dr[pix ritnalis cognatro impedit matrimonium contrahendum, C contræ- Bum dirimit: h. d: Ultd magis eognatio matrĩmonio interdum eſt Jimpedimento: eſt autem cognatio triplex, ſpi- E Y ritualis, legalis,& naturalis, Spiritualis e cognatio eſt, attinentia quædam proveniens ex ſacra- i collatione, vel ad ſacra mentum detentione. Non folùm igitur d inter baptizantem,& illum qui eum de© baptiſmo ſuſcepitʒ item inter baptiaatum& ſuſcipientis filios,& uxorem ante ſuſceptionem à ſuſcipiente carna- liter cognitam: verùm etiam intarſilcikäememm, parer- teſdue baptizati, cognatio fpiritualiscontrahitur, quæ& contrahendum matrimonium impedit,& dirimit poſtea contradtum: Et quæ de ſuſcipiente dicta ſunt, eadem etiam de baptizante funt intelligenda. g: Excepto baptiſanate;& confirmatione, nom oritur eæ ſacræ mentis cegnatio impediti va malri ONIE. hi d. Idem modis confirmatione e~{pirifualis cognagig contrahitur, mattimonia ſimiliter ĩimpediens cont henda,& poſteà contracta dirimens. Ex datione vers aliorum ſacramentorum cognatid ſpiritualis nequa- quam oritur, quæ matrimonium impediat vel diſſolvat. G Cognatso fhiritualis per Catechiſinmum oradi impedit mim 77 ioman contrahendum, fd non dirimit conmtractum. h, d. Er Catechifmum fan pial cognatio contta- hatur, dubitatum eſt:& conſtitutum eſt, contrahi quidem ãllam, ſedmon tantam: liet enim ex ea contra- hendam matrimonium impediatur, poſt eam tamen contractum minimè diſſolvetur. G` Spiritnalis cognatio nen derimit matrimonium anted cop. tractum. h. d. Iximus autem hujuſmodi eognationem matrimo- rracta dlrimere; non e ſed poſteaà nia co . tual, in G, a Cr dë fþonf iné. DG znver. ſhpiritualis. c. 2, de cog: pir. in 6. e.l..Hin. de. coęn,[pirit. in 6. IE f Gis

asi 63 Inſtitut. Juris Canon. 4 í contracta: nam a ſi vir vel mulier ex ignorantia vel do- dicabat: nec ſoboles ex fecundo matrimonio ſuſcepta, lo proprium filium de facro fonte fufceperit, propter hoc cognationi præmortui viri copulari poterat. Sed cuùm ſeparari non debent, nec alter alteri debitum ſubtrahere, hujuſmodi prchibitiones difficultatem frequenter indus niſi ad continentiam ſervandam poſſint induci: quia fi| cerent,& aliquando periculum parerent animarum, evi- exignorantia id factum eſt, eos ãgnorantia excuſare vi- dentiutilitate ſuadente, huj ſmodi conſtitutiones abro- detur: ſi ex malitia, eis proprius dolus patrocinari non| gatz. fuerunt A, ſancitumque, u hibitio copulæ con- debet. Qinimò pro tali auſu, matrimonio fuâ firmita-| jugalis quartum conſanguinitatis gradum primi dunta- te durante, pænitentia imponenda erit.; 1 excedat. Vir b igitur, qui à ſtipiteꝰ G Filii per quorum neutrum uentum est ad compatermitatem, nulier, quæ ex alio latere diſtat quin- copulari poffint, nifi mas regionis aliud inducat: h, d. o, l terunt. Aliàs fi propiore gradu X.b filiis quoque, per quorum neutrum ad compa-| fefeinvicem contingant, temerè contratum matrimo- Dous ventum ef, an copulari point, quæfi-| nium adeòeritirritym, quòd nullo poteritannorum nu- tum eft:& fanè, nifi confuetudo Ecclefix, ubi de contra- 4 mero defendi, hendis nuptiis agitur, vel âliarum vicinarum aliter fev G Infideles intra quartum gradum conjunéti, fi convertantur, habeat, tali conjugio minimè obfift am erit. non fant feparandi,& eorum proles et legitima,.d E Licet plures non debeant effè patrini, ff plures tainen fuerint, I tamen infideles c qui fecundùm veteris, vel pro- cum omnibus[þiritualis cognatio contrahitur..d. sE+ prix legisinftituta, circa gradusconfanguinitatis, vel E co quoque admonendi fumus, god c licèt non affinitatis à Ga nonibus notatos, conjuncti lunt, Domino plures, quam unus vir, vel una mulier ad ſuſcipien· inſpiramie converfi fuerint, matrimoniumanteà contra- dum de facro fonte infantem accedere debeant: fitamen ſctum non erit poſt baptiſmi lavacrum irritandum: cuùm plures acceſſerint, ſpiritualis cognatio æquè per ſacramentum baptiſmi non ſolvantur conjugia, ſed omnes, inde contrahitur, tam matrimonia contrahe crimina dimittantur. Unde& proles inde nata legitima impediens, quàm etiam poſtea contracta diſſolvens. Cit- cenſebitur. G Propinquitas vir: reputatur uxoris,€r pr atur viri t. A Dmonendi etiam ſumus, perinde virum à conſangui- doptionem pro-|£ opinquis uxoris abſtinere debere,& uxo- S: una, quæ tem-rem a propinquis viri, atque à propr Hujus autem n continet:alia,| rei manifefta ratioilla eft, quia, fi fecundùm divinam» caufam impedimenti| fententiam ego& uxor mea una caro fumus, profectò mihi& illi mea fuaġgue cognatio una propinquitas effi- ngurta uxoris ca quod idem ſtatuitur& confirmatione| rale impedimentum ma-| 3 į l j a Legalis cognatio mod , modo perpetuum. f cognatio eit proxim S& pi veniens. Ejus autem duæ ſur poralem impediendi matrimon quæ perpetuam. Temporalem n. r continet ea, quæ inter te,& eam, quæ tibi per adoptio- nem foror efle cæœperit, intercedit. Nam per adoptio-| citur, Quocirca ego& foror meg uxoris in uno& pri- impedit, donec| mo erimus, filius verò ejus in fecundo graduerit pos tertio,& fic deinceps. Uxorem verò pros bpinqui, cujuſcunque gradũs fit, ita me oportet attendere, admodum ſi ejuſdemgradũs fœmina Propriæ p : quod n é ori mez de p nem quæſita fraternitas, eoufque nuptias t etuam prohibitionis ptantem& adopta manet, P tj àme, putà quæinter ad i: optantem uxoremque adoptati,& inter adoptatun remque adoptantis, intercedit. Nam& per emanc nem, diffolutå adoptione, matrimonium į g Ist, Aturalis cognatio eſt, quæ medio conſanguinitat vel affinitatis contracta reperitur. Eſt autem con 1 fis naturalis cognatso, guid confà Omnes confanguinei viri, uxoris stamen uxoris&-viri fanguinitas 4 attinentia perſonarum ex eo proveniens, auòd una defcendit ab altera, vel ambo ab ea inter cos matrimo filius cun 4 a$ A conſanguinitas, e pite deſcendentiu Et dicitur co vinculum perionarum ap e „carnali Propagatione c s? | ous cogn g Qui et conlanguinei de co at am perfonarum} a quafi duor uæ cogn quis autem contracto matrimonio conſangui- m uxoris fug noverit: ut putà, Vitricus pri- | vigna priæ uxoris adulterave- | tit, matrimonium quid teà contractum non diri- mitur: ied qui{e ita€ teri nmiſcuit, à conjuge nunquam debit terit, nec cum ali- ranere, licet proptiæ ' intererit, quòd tem contrahendar| qua legitimas ut uxori tuperyixeri g Uxor, cujusconjang da est, non cogenda ad continentia? | f> | Xor quoque, cujus confar i | s | meaa proprio viro cagnita ei, monem- irtum gradum inclufive ts curfu non vali inea à proprio marito fuit cognita, diligenter eſt commonenda, ut à com- mixtione viri abſtineat e,& in continentia met, Quoc Onſtitu e affinitatis gradu ſeſe invi nupt on folùm in primo, o affinitatis genete fibi I gitur erat olim, ut quicunque v el fer ti Pr| donec yir viam univerfæ carnis it greſſi s fuerit. — a`%, į ſi fortè monitionibus parère recuſans, talis f a| de lapfù ipfius probabiliter timeri poffit, vir ejus& po- A ùper eo, extr.de coen ſpirit. C c. de xtr. de co gui coon, c 4 oxir. ne 0 GHI cogn, Gorje i ad Arb.confang. in ó. inde f In declar. Arb. affin. iné,

lez úe pro. „conbe⸗ a p Lb.H. Te XIV& XV. 66 terit& debebit debitum ſibi ſolvere conjugale: cùm 4 aflinitas poſt matrimonium iniquè contracta, illi noce- tenon debeat, quæ iniquitatis, particeps non exiſtit. G Subfèquens affinitas non dirimit matrimonium, ſed prace- dens legitime probata. ih, d. E? præcedens affinitas, non fubfequens dirimit ma- trimonium. Sednecid quidem indiſtinctè obtinet: nam é etfi utriufque conjugum conftet affertione, ac- clamante etiam vicinià, quòd conjugatus ante contra- ctum matrimonium uxoris ſuæ conſanguineam cogno- verit, proptereà conjuges ſeparari non debent: nec enim talis confeffio momentum habere debet, cùm alioquifa- cilè fieri poffit, utquicunque inter fe contra matrimoni- um velint colludere;ad confeffionem inceftûs facilè pro- ſiliant, ſi ſuæ aſſertioni Eccleſiæ judicium acceſſurum cre- dant. Rumor autem viciniæ non eſt adeò judicandus va- lidus, ut, nifi fide dignæ probationes accedant, poſſit ritè contractum matrimoniumirritare D Sarman A DE CLANDESTINA. DÊSPON- fationeo. TITULUS-XIV T Probabentur matrimonta contrahi clandeſtinè, nec peſßed opor- Beat illa difoivere. bd. E c tamen poſt ſecutam copulam& ſuſceptam prolem, detectis quibuſdam impedimentis, non ſine gravi ſcandalo contracta matrimonia retra- ctari oporteat, nevt, ſi alter conjugum qui clam contra- xerint, conjugium negaverit legitimis probationibus de- ficientibus, Judicis{fententiâ ritèfuerit abfolutus, uter- que aliis nubendo reatum incurrat adulterii, conſultiſ- dimè conftitutum eft d, ut nullus fidelium occultè nu- ptias contrahat. Sed cùm matrimonia contrahenda fue- tint e, per Presbyterum proponantut publicè, compe- tenti termino præfinito, intra quem qui voluerit,& va- liuerit, legitimum impedimentum opponat,& ut ipſe- quoque Presbyter per ſe inveſtiget, uttuim aliquodffutu- to mattimonio obſiſtat impedimentum. g Sufſbenditur contractus matrimonii, donec extat praſumptio, guod non pofiit contrahi..d. Ujus F ſi apparuerit probabilis conjectura, contra- ctus expreſsè interdicetur, donec quid fieri debeat, manifeſtis conſtiterit documentis. Noali ex clandeſtimis& imerdictis matrimoniis non. ſunt lægi- timi, licet nati ex matrimonio contracto in faciem Eccleſiæ ante nam divortii ſint legitima, niſi uterque conjugum noverit im- tum h. d. Q icunque g verò hujuſmodi clandeſtina& interdi- cta conjugia inire auſus fuerit, etiam ignoranter, pro les ex hujuſinodi conjunctione ſuſcepta, prorsũs illegiti- ma cenſebitur, nec de parentum ignorantia ullum eſt ha- bitura ſubſidium: cùm fic contrahentes„vel non exper- tes ſcientiæ, vel ſaltem affectatores ignorantiæ videantur, licꝭt alioqui, ſi ignorantes in faciem Eccleſiæ contraxe- rini, ante latam fententiam divortii nati,& legitimi ha beantur,& in bona paterna hæreditario Jure ſuccedant. Idem juris erit, ſi in conſpectu quidem Eccleſiæ contra- zerint, fed impedimentum ambo noverint. q Sacerdos contemnens conftitutiones Ecclefia punitur pro gua litate culpa,& clandeflina matrimonia, fi publicentur, recipit Ec clefia. h. d. Anè h fi parochialis Sacerdos tales conjun&iones prohibere contempferit, per triennium ab officio fu- a Cap. difiretionem, tn fiz.€ c, pen.extr, d. tit. D cap, fuper eo. extr. deceo quë cogn, confangs C glan fam, 30..5.& can. ſi quis divinis. 5. hisitaque. diſt. 30..5. d..30. TIe-e cùm inhibitio. in prine, extr. eod. tit. f d. c. cùm inhibitio.$. oum autem. extr. cod. tit. g dl. c. cum inlubitio.$- fi quis, exir. fpendenduserit: graviùs etiam puniendus, f culpæ qua- litas poſtulaverit. Verùm(ut ſuprà indicavimus) fi con- trahentes clandeftina matrimonia publicare voluerint, nifi alia caufa impediat, ab Ecclefia recipienda ſunt, tan. quam à principio in Eccleſiæ conſpectu contracta. ——& QUI MATRIMONIUM ACCUSARE POSSUNT vel contra illud teftificari. TITULUS AF Q Non admittitur ad accufandum matrimonium, gui tempos re denunciationis Auit, niſt juret de calumnia,&- quèd pos? denne ciationem nobit qua oljecturus eſt:& negligentia authoris mei non intelligitur aſſè mea. hj. d. On tamen quandocunqʒ, aut indiſtinctè omnes ad matrimonium impugnandum admittendi crunt. Nam fi quis tempore fag à Sacerdotes denunciationis a in ipfa diœcefi conftitutus, nihil con- tra matrimonium dixerit,cidem mox conjunctos imp tere minimè concedendum erit, nifi proprio firmaver juramento, quòd ea, quæ objecturus eit, pofteà didicerit, quodq̃ue ad accuſandum dolo non proſiliat: quoſcaſu etiamſi, quod objecturus eſt, ab illis didiciſſet, quide- nunciationistempore fluerunt, claudi non debet ei ac- cufandiaditus: quoniam etfi ab impetitione hujufmodi, culpa ex tali ſilentio contracta, authores æxcludat, iſte- tamen, qui culpã caret, amoveri non debet. Ex caufa etiam post. denunciationem potest quis matrimo- nium accuſare..d. Dem juris erit e, ſi tempore denunciationis, vel extra diœceſim commorabatur, vel aliàs denunciatio ad è- jus notitiam pervenire non potuit: utputà, fi nimig in- firmitatis fervore'laborans mentis non erat compos, vel in-annistam teneris conftitutuserat; utad talium rerum perceptionem ejus ætas ſufficere non valeret, ſive alià le- gitimã causã fuerit impeditus. G Ad accujandum matrimonium, non ex caufa deliti, fli juges admittuntur ih. d. Ed necomnes ad accufationem, teftimoniumvé di- Deala dmden: nam fi de tali impedimento agendum fit, quod nequeconjugum in fedeli&um con- tineat, necobid matrimonium diffolvicujufquam inter- ſit, præterquam ipſorum conjugum(ut purtà, fi erratum in conditione ftatůs'fuerit, vel fi mulier ita fit arcta, ut cognofci non pofinvelvir ita frigidus, ut coire nequeat} ſoli ãpſi conjuges admittentur. Ad accſandum matrimontum eæ cauſà delicti, omnes ad- mittuntur, Jed potiſimum conjunctuores, antiquiores,& honeſtio.- res, hed. Udd fi deli&um contineat, ut, quia aliqui in gradu vetito velcontraxiffe, vel contrahere velle dicantur, tunc quilibet quidem ad accufandum recipitur, fed o- mnium maximè parentes ¿+& fi ii-defint;proximiores, id eft, foror, frater, patruus, avunculus, amita, matertera, eorumque deſcendentes. Qudd ſi progenies tota defe- cerit d, ab antiquioribus,& honeſtioribus, quibus ea- dem propinquitas nota veriſimilitet eſſe debeat, accuſa- tio, teſtimoniumxẽ recipi poterit. Ideò autem omnium maximè parentes,& conjun&tiores admittuntur, quoni- am unufguifque fuam genealogiam cum teftibus& char- tis, tum verd ex recitatione majorum fcire laborat. Nul- li igitur decentiùs admitti debent, quàm qui meliùs ſciunt. G Speciale eSt in caufa matrimonii, quod pater admittitur in caufafilin,& econtra. Et teflimoninm parentum interdum non dee bet admstti, ubi et difpþaritas inter conjuges. h, d. Uod e autem legitur, pater non recipiaturin cau- fa filii, nec filius in caufa patris, in criminalibus C. cum in tuis. 5. alioquin. exir. end. tit. b c. cum intua, § fuper quo. extr.eod, tit. c.videtur. extr. eod. tit. d c. 1. eod.tst. h d. c, chx inhibitio.§-fin, extr. eod, tát, cum palea. fq. 3G h EG videtur,$. quod verb. extr eod. tils CCce

E cauſis& contractibus ſibi locum vendicat. In matrimo- nio verò conjungendo& impediendo, ex ipſius c onjugii Prærogativa,& quia favorabilis res eſt, congruè a tuntur. Ubi tamen à alter conjugum divitiis, honote, nobilitate, ià ſuperior eſſet, teſt qui parens ioris, adeò ſuſpectum redditur, ut illud nullo modo ſit admittendum: cùm parentes filia m& ho; rum „& qualiter į jurare debent t tefles fuper cor g¹- Q oties& ergò aliqui propterćognationem pro quitatis feparari p confanguinitatis- teftibus adhibiti ribus& n Horibus cejafdemtoci, iddeber legitimè com- probari. Teſtium aut aac caufa du- plicis interventu jurament debet: ut jurent t & ſe non pri vato odio, neque am citià, nec al prii commodi intuitu, hoc jurandum tpa ctos:& ficut ipf dicunt, rei veritatemà majoribus acce ſe creders ita eſſe. G Probatio matrimonialis impedimenti. non$e Boc dicit, Ræſtitis ¢ autem juran manı: legitimè pro b atO; probationen licatam impediri jure non valeat, probare velit rit, fed priori ft Fi tuntur, duobus vel tribus ejuſdem vel totidem ſenio- icujuspis tesk reprobari artibus puð t Obationi. DE DI TITULY s G Divortium eft dyfolutio m Jest appel. ari divortium. hi £ Ivortium d kroque vivent on Laeemto at Matrimoniuim regi ſoluitur pæ alteri dibere nubere. h. di am eft igitur legitimè contractum mat um diſſolyi non pe fle, quippe à Deo con mine feparari non debent, nec valent: conjugum s q ii perv verba contrax non ſecutà, ſeſe ad obſcrvantiamer ſtringere, poterit id akto etiam incont ei, qui in ſeculo remanere voluetit mittendum er nec caufari poterit ad id causà ĩiaductum, putà c prà perci >] fam crediderit,& obid eji isab ex mas fosile À e cauſa id i iptum facer at h 1s religionem, ef certum ten Ioel T N i vel ingrediatur; uel ad uαονοε redeat. h. d i ſe ad rel la- per reltoronis inar i è d poft-legitimum carnis non- fecurg am altero invito ad t: quia cum non- Gnt ł fint fatis-probabiliter,uno ad Deum ecuio remanere doterit. NOS anten. ewir. de cor verf, conjugat- g c2 Inſti tut. Juris Canon. g: Per facri ordinis fufeeptionem non diſſoluitur matrimomium, eliam non conſummatuum, h. d. D; erſum ſtatuitur, ſi qui po al bito Canonico reli- gionis ingreſſu, ꝑoſt aliquam per verba de præſenti le ſponſat m, fac fas otdin[UIER t: quanquam enim vetum per facri fufceptionem ordinis firmatum, ad inie pediendum mattin onium fu å dum po- ad diſſolVendum tae mer aam iscontraétum etiam non conluñumatum; invali- non obſtante religionem in- RE non avalen,& ſpon ek Is inftiterit contr& m m4. re iteà contr colpella G Cultus á dirımendi: r +& ſi inter infid- Sr ula fuc velit à fideli d toris cum altero c ermanferit nifi cum contumelia crea» icebit Chriſtiano non mo- dò matrimonium diſſolvere, fed etiam(ut E rà dixi» ma Qu s cafibus p& Romi non jam humanâ, fed potiùs diſſolutum intelligitur. smj potente an? non ob putatzvam d dt uPontiß$ G Ob veram coèwun aoniu., N iquisignar afit, ut mu éur matri inem In uxorem dux erit s9 ug elfimile vi⸗ fieri non: poffit, y tium à nat tit, ut ope Medicoruinaon pot fit adjuvari-aut mulier vir t, qui aded frigi- dæ ſit na turæ ute dem carnaliter commifceri non pofita parari: i das nuptias Im acce facere. Siquis poſt ſeparatio rta putabatur, ali k poſt pe F mnpneller i er compellendi erunt Quam quis duxit v A{ commiſceri, 8 VIII tanquam uxores Naber ant ut ſorores. C Ob furnicationem curna CO Æ piùstamenaccidit, t W etnaDto. tori tantùm conju quib m carnaliter ve pon funt invicem conj g Pendentei J comi 1 zj niſi alier auten Ipiritualem forn` ratio.. Fimo- enim cafu maritus adulteram nxorem tr. de dtuort. D guematr imp. pof frig,© ma fde c ċ, fatern. infin. extr. de tr. de fiag,& malef. È C2 extr. ul lile penden. etliam

69 Lib. II. Tit XVI. 7⁰ ctiam emendatam, niſi& ĩpſe ſimi ili fornicatione a pol- lutus fuerit, recipere non compellitur, fed X clauſtris cum religioſis mulieribus ad per dam pœnitentiamerit collocanda é. Secundo verð, fi fornicatus ſpiritualiter, ab infidelitate re tur, coge-| tur, que in fide remanfit, zi nteſumere, niſi& ipſa ad religionem tranſitum facere voluerit: quod etiam no- lente viro ad fidemreve o a liberè poterit. g Regulariter uxor& virnonpofun disjungi, ut alter Jumat Jacrosordines, ant monafterium ingrediatur, falit hoc in cafibus | precedentibus e feguentibns..d. Is exceptis caftbus alter conjugum, altero in feculo i remanente, necad facros ordines, nec ad regularem '| fufcipiendus eft obfervantiarn, nifi fortè remanen e aon fit ætat ut fin eil fufpicioneit ncontinentiæ vai tin fecu- ło emanere, aut ipſam continentiam vovere i it i n deuxorislicentia monaſterium gai ingrelſus fuerit,& profeſſione cerit, non uxor ad continentiam cogi, fed vir ad uxoris torum evocari po terit, nifi poft inġreflum fornicata fueritsant fe invicem continentiam promittendo abſoiverint. g£ Qui tnuvitA nxore tun, At bead er terit aap. uxore aaro coaik 4, eå morina ânon cogitur YUTIHS En 1307 naſteriu m| reverti,| non contrad. confèntiente uxore. hd. Q tamen eft, f quis uxore invità-d mona rium intraverit,& re titus adeamredireco andus ít ad'monafteriu m tus| fuerit, an eàdem mortua reverti, an verða fpecie reſponſ ptereà ad monate cum inę rum, ptomi ſiſſ- orem ducer re non poterit: cüm vovere in ſua ia pofitam E tate f èiHums um ſe non exactu Pelni fuerit M ctâ, nec habitum güe em ſemel aſ liquam{fibi matrimonio copulare poterit. Matrimo- nium quoque temerè f contr guod ip eo, qui confentiente+ore pi ofeffus fuerit, mul- tò magis obtinebit quanquam monaſterium nunquam ingreſſus fuerit. G Qua credens virum effe mortuum, religionem esf ingreſſa a viro eduta a, fi vir moriatur, non cogitur reverti ad monafterium, licẽt zd fibi expediat..d. Uid ftatuemus de ea, quæ credens maritum mortu- um g, habitum religionis aſſumpſit, anfi eo rever fo, de monafterio eduć ta fuerit j poft obitum viri fit ad regularem obſervantiam compellenda? Et quidem huic conſultius ad⸗ſalutẽm fuerit, ſi ad monafterium redeat: fed fi ad hoc perduci non poterit, cogenda i ¶ Etiam altero conjugum enUrto potesi guis 4 tionem. h. d. Lro: autem akter conjugum altero invito religionis otum non poflit affumere, viri tamenetiam prater uxorum aſſenſum peregrinationis ad terram fanctsm- propo Per. vovere,& implere libere valént. K Vxor non ple e ce rtificata de morte viri, contrahere non po F, quams nequeat..d. “T b quamvis illi diutiſſimè in peregrinatione com- Í morentur, vel etiam ab hoſtibus capti nuncientur donec certum nuncium de virorum morte uxores non receperint, ad aliotum conjugium convolare n0 terunt, quamvis ut certiorarentur, magnam adhibue t Gapi, TE ə NEC a- menmn ⸗ cantin à Can. pen.& fin. entr. de aduit. b c. gaudemæs cxtr. de converſ.con jug. c c. 1. de converſ. conjug. dz guidam. extr de conve ditt. E.ex par- te extr. d. tit. g c placet nobis. extr, decon conjuge h c sa Provincia nofira, extr. de fponfi f. conjug.€ c, confùluit nos. extr- quis conſanguinitat ndum erit:| | | { rint diligentiam,& ejus xtatis fint& fragilitatis, ut con- tinere ne queant, g Agents petitorio ad conjugem, obftat conſanguinttatis ence- Ptio, ſecs ſi polſeſſoris: quia antequam de exceptione cognofèaturs, Ran reflitutio est facrenda, nifi conventus excipiens juret de malitia, Ó probationes habeat in ı promptu: quo cafu fiet reflitutie quoad alia, nou quoad. copulam,.d, Ee nifi legitima fubfit exceptio, conjugibus temerè disjunckis, alterum alterius repetendi femper inte- grum Jusmanet. Erit autem legitima exceptio, ùm ali- i gradus objicitur a: quo quidem cafu, licèt fi petitorio judicio atum fit, anteà de ipfa'ex- ceptione cognoſci debeat: ſi tamen pofleſ fforio quis ex- periatur, antequam de conſanguinitat te diſeutiatur, narĩa erit facienda reſtitutio, niſiĩs qui eonvHenitur,& de malitia juret,& ſuper exceptione promptas probationes offerat. Quo caſu exceptà carnali commixtione, tantum quoad reliqua, reftitutio facienda erit. g Simulier rejlituenda timeat fevitiam Viri, debet ab eo pre fiari canto< d fi ea non puutetiir ſuſſiciens, dum ca pien cogno- xorest deponenda in oco honeſto& tuto..d. p? gæftanda tamen erit idonea cautio b, quòd nullam reſtitutæ violentiam vir inferet: quòd ſi tanta fit yvi- ri ſævitia, aut odio tam capitali uxorem proſequatur, ut trep idanti mulieri ſufficiens ſecuritas provideri nequeat, ufque ad caufx decifionem alicui probz& honet mu- lieri ſtudioſiùs cuſtodienda committetur, in loco ubi vin vel ejus conjuncti, mulieri nullam poſſint injuriam in- jt t ferreo. g am traductionem mulieris ad domuza, nullum jas ori- guentis matrimonii. h d, E 1g em obtinent, fecuto inter viros& mulie- res matrimor nio. Czterùm æ fi nullis præcedentibus afalibus, vel iegitimo confenfu mulier ad viri do- mom jam traducta, poſtea abſcedens alii fortè nubete voluerit, nulla feeada erit reſtitutio. G Qui vivente uxore etiam ab eo ſeparati quoad, torum, fè- cune dam A duxit uxorem, etiam primå mortuá Sparati- 2 Š um alta contrahere poterit. h, d. onis e quoque repetenti obf tatexceptio, tO- L rigue ob eam caufam fequntâ í feparatione, feparatå rinducere quis prohibe- perit, e- nda; vivente, aliam ufque adeo fu tur, ut ſi de facto duxerit,e exque ea Klios fi | tiam mortuâ adulterâ eandem retinere non poffit: quod li T z priore uxore minim è cognitå fibi ban yendi- at licèraliam ducere minimè prohibeatur. g Si mulier matrimonium contraxerit cum eo quem ignorabat conjugatum, uxore primå mortua erit in ejus poteflate virum retia | nere. b, d. Oc f tamen de ea intelligi operer quam quis non Hidan aliam vivere,& fortè aliquid in morte al- orem duxit: nam ſi m præce- s infcia alicui nupfi» priore petat, ad peririonem viri dum eſt, ut vir terius machinatam, in u | dentis matrimonii pen moituâ, nif mulicr€ non funt ſeparandi. Nec enim ſuſtin qui ſcienter in legem commiſit de proprio dolo commo- dum reportet. g CUm ed, quam qg guis uxare ViVen trimonii, defunctd uxore machinatus S$ zn nort tem pradefi uxori, h. d; Um ea autem, quam ar s uxore vivente non pite- Axtu matrimonii cognovit,finihilin pernicie olim vi- ventis uxoris vir, aut mulier nita, machinati fuerint, nec fidem de contrahendo fibi invicem dederint, contra- en nuptiæ legitimæ reputandæ erunt. Sed etſi tnon fub ſpecie ma- Ĩtrahere, ſi neuter iꝑſorum ctæ p ———-ę literas. extr. de reflit.[p in fin: extr. de Ab. b c, literas | de refit. fho€ Cex litera k c. I. eætr. 4 eo gui duxit in matr. CCcce 32 reſtit h ol. c i ex tranfnifja. extr..tit, d c, exparte. extr. oxtr. de e0 qui duX, I Mat, ai a

7¹ fidem quidem fibi invicem dederint, vel etiam de facto contraxerint æ, finecantè,nec pòft,legitimå conjuge fu- perſtite, carnalis interceſſit copula, quamvis uterque gra- viter deliquerit,& proptereà etiam ſit imponenda pœni- tentia, matrimonium tamen contractum poſt uxoris obi- tum, minimè diſſolvetur. F Bonum aliquod fùbfecutum precedens delitum,& ejus pe- j nam non abolet. h. d. (s adeò 4 autem machinatio in alterius conjugum Hobitum adhibita, inter ſuperſtites machinatores ma trimonii ſpem excludit, ut ſi infidelis cum Chriſtiana communicato conſilio ejuſdem maritum de medio ſuſtu- Ierit, licèt poſteà per ſtudium ſuperſtitis uxoris ad fidem Chriſtianam translatus fuerit, non tamen proptereà ma- gis cum ea nuptias legitimas contrahere, aut contractas retinere poterit. Nec enim hujuſmodi lucro, tam dete- flandum damnum Ecclefia refarciri patitur. G Animus É propofitum diſtinguunt maleficia. h. d. Iverſa c ratio eſt eorum, qui ad fidem converſi, il ¶lorum ſibi matrimonio junxerunt uxores, quos in belli certamine occiderunt: eotrumque qui converſas du xerunt, quarum infideles maritos ſimili modo interfece runt: nam cùm tales virorum defunctorum interitum ſpe- cialiter non quæſiverint,& matrimonium inter modi perſonas licitè poteſt contrahi,& ſic conjuncti di- vortium poſtulare neqt €G Puntur affe Edetfi machinationem adhibita minr effectus conſequutus non fuerit, ſi inſi te ervixerit, ſpe conjugii 4 perpetuò deſtitutus, ad fecun- as nuptias nunquam aſpirare poterit: ſicut& in ĩis ac- cidit, qui inceſtum admiſerunt, Sacerdotem interfece- runt,& aliis pluribus caſibus. G Secunda nuptiae abfg, timore infamie intre annum luais poflunt celebrati, fèd non debent benedici, quocun contré hantur. h. d Llud quoque admonendi ſumus, quibus caſibus ſecun- darum nuptiarum permiſſa eſt celebratio, minimè ve- rendum eſt nupturis, ne ſi intra annum luctũs ad ſecunda vota tranfeant,aliquâ notentur infamiå e, Cùm enim fe- cundùm Apoftolum muliet viro mortuo fit ab ejus lege foluta, ejufdem fententiå& authoritate, omnis legalis infamia cenfetur abolita: cùm in his præſertim ſeculares leges non dedignentur ſacros Canones imi tamen& mulier ad bigamiam tranſiens, Presbytero benedici: quia cùm ſemel benedicti fueri hujuſmod ea F 4 a G Titulus fequens. filum fubordinat Sequentia ad preceden- #a. hd. Y Acramentorum breviter exgplicato traâ rumque ſectione ac naturà cognitis, tr- ad res ſacras& ſanctas, quales ſunt Sanctorum in his conditæ reliquiæ liaad divinum cultum principa & c 7 vaſa, Veite iter compare dicturi, ut ſun ia,& ſepulturæ. Teligiotæ domus, xe- 8 —————ο⏑—0— S, CONSECR 2 & reparandis Ecclefiis,& Alta- ribus. FIT ULGS t celebrare, nifi in TÈ i NDIS, ỌN £10, vel ex ca mamina aeii a Cfinextr.de eo. gui € Cr extr. de conv. Inftitut. Juris Canon. hujuſ- comp "2 Cclefiam a hoc loco accipimus nor tam Chri- ftianorum multitudinem, fideliumque congrega-. tionem, quàm manufactum ipſum templum Dei, & orationis domum, ab eo quod continetur ejus quod j mptå denor Sicut ergò non alii 6, m ſacrati Dee Sac ema miniſtrare de- ent: fic non inalis onfecratis locis, um ſuis altaribus, vaſ i ad divinum cultum explendum uter i pficia offerre l fi munitus, vel combufta fit Ecclefia, quo cafi, donec illa reftauretur, in capelliscum fac brari poterit z utpot: privatis us est depor N itinere d quoqi ec fub dio; five in te cra minifteria adfucı Y permittendum eri alioqui fi quisin is e intra rivatas domos conftitutis n facere auſus fuerit, deponend utis, Ecclefia non reperta, laal raque ſa- nia celebrari topus excrefè novam Ecclefiam cone ſtruere potesi,& unam in hlures dividere. h. d Onſtituuntur autem Eccleſiæ, vel ob incrementum bcommoditatem plebium, vel certæ tu, aut in paſtoralis dignitatis privile- |~N populi, velo | uniyerfitatisir | gium. Ob incrementum populi tunc nova conit | eft Ecclefia, cùm certis in regionibus adeò multitudo fl- delium excrevit, ut illorum curæ unica ſit impax Eccleſia. Sicut f enimeã ratione unus Epifcopatus in duos» An- tiſtitis accedente voluntate, dividi poteft: fic etiam | Epifcopus de baptiſmalibus& parochialibus Eccle t 153 f Rećtorum accedenteconfenfu, facere poteſt: quod cùm factum fuerit, ill Eccleſiis ſuppo- | nitun à j f€. Plures baptifnales Ec | natione,& tery P en baptiſmales E natione facere non poterit. ne duarum matricum Eccleſiarum contentio fuerit bes utrarumque diſcernent: quod fi non cony f Dei judicio controverfia difcernetur Ç Nonest perjur L L i bere dedet, N, d moditas tune novam ædificare ſua- cùm s temp i Ecclefiæ pro facultate loci peten rexhibenduserit. lofia ad ntuitu potest nova Ecclefia c : 6. fi , fin, ext de Eccl.adi] k C 2extr de Ecd adif. mum

— = Lib. 1 . Tit XVIIL&XIX. 74 muni vita congregati fuerint. lis enim, quòd Eccleſia cum cœmeterio,& quòd proprio gaudere valeant ptivi- legio, permittendum erit. Ca vebunt tamen hi, ut injurioſi veteribus Eccleſtis de jure parochiali nequaquam exi- ftant. Nec enim quod eis ob pietatem:indulgetur, ad aliorum injuriam fleti convenit, g Epifopo conceditur pro fèpultura propria Ecclefamadifi- care, aut novum monaſterium conſtruere. h. d. Piſcopo à quoque in ſua parochia novam Fccle- ſiam ædificare permittitur. Sed multum intererit, Eccleſiam monaſticis informandam regulis conſttuat, an verdò ex alia cauſa, fortè pro propriiserigere velit ſe- pulturis: cùm primo caſu eandem ex rebus Eccleſiæ, cui præſidet, uſque ad quinquageſimam tantùm partem dotare debeat: ſecundo vero non amplius, quàm cen- teſimam conferre licebit, eà quoque adhibità cautelà, ut unam tantummodò ex his duabus remunerationem eligat. Qua ſervart debem in conſtruenda Eccleſia, vel conſerranda, &r quod Ecclefia indotata confècrari non debeth. d, Uacunque tamen-excaufa novaextruenda fit Ecele- fia, obfervandum eft inprimis, ut civitatis Epifco- pos b, fine cuju ſſeikſu id inchoari non debet, ad lo- eum veniat, in quo crucem ipſe figet,& publicè atriùm deſignabit, nec illam anteà patietur ædificari, aut munus impendet conſecrationis, quàm dotem baſilicæ,& obſe- quium ipſius ꝓer donationem chartulà confirmatam ae- cipiat, quæ ad luminaria,& ad cuſtodiam,& cuſtodum ſtipendia, ſufficere valeat. G Confiruenti novam Ecclefiam potest novum opus nunciari. hoc dic Ed c fiquis, dum nova conftruitur Ecclefia, aut pro- Oprium jus imminui, aut ſibi quoquo modo noceri exiſtimet, novi operis nunciatione conſulere ſibi pote- tit: poftquam A legitima non ſit impetrata remiſſio, quicquid ædificatum fi omninò ædificantium impenſis deſtruendum erit, nego- tiumque ipſum ſecundùm legum& canonum ſtatuta termĩnabitur. sa F p una iet mie emim Buram juris patronatiis. h. d. Iverſum ſtatuerunt in ea, quæ præter Epiſcopi con- ſenſum conſtructa fuerit: hæc enim ſi nemini nocet, deſtruenda quidem non erit, ſed ob ſuperioris neglectum excluſo jure patronatus cum dotibus ſuis Epi ſcopalibus jutibus applicabitur. Ecelęſfa debet, quanto potest cirius, conſecrari. h. d. Aſilica igitur legitimè extructa non antè ſacris eſt de. putanda 4 myfteriis, quàm munus contecrationis acceperit: quod ne qua divino cultui oferatur mora, quantò poterit citiùs e, conficiendum erit.: G Ecclefia confecranda est ab Epifèopo, qui prius baptizavit incolas regtonis„ubi confiruéta est.-h. d. EE f fi dubiteter à quodedicanda fit, illudexquiri faer cony à oportebit, cujus civitatis Epifcopus, antequam fun- da retur, incolas baptizaverit,& ad cujus conſignationem „fub annua devotione concurterint: atque is etiam ad co nſecrationem vocanduserit. g Ecclefia femel confecrata non debet amplius confècrars: nec dicitur iteratum, quod ignoratur femel fattum: h. d. 7 Cclefiæ g autem, vel altari femel Deo confecratis, non debet iterùm confecratio adhiberi: quia velut infans à Sacerdote ritè baptizatus non debet iterùm ba- ptizari, ita nec locus femel Do dicatus, iterùm confe- cřtari. Planè b fide Ecclefiarum, vel altarium confe- a a Can. bong rei.pen.12. 9. 2. Er c. penextr. de donat.'b can. nemo Ecclęſtam. de conſec. diſt.v. c.i.&ſeqext. de novi oper. nunciat. d Miniſteriis fumtè. e c. fn. exir. de conſ Eccl. fc. a. ext de relig· dom. g can, Ecel femel. deronfidifi, h can. fò- lennstates,$'de Ecclefiarum, G can, Ecclofia velde sonf, dif. 2. j erit, ſive illud jure, ſive injurià, T Qu prater Epiſtobi conſenſum Ecclefiam confirust, Facit ja-| ea aut fcriptura appareat ‚aut teftes exiftant, Gne ulla dubitatione erunt confecranda. Nec talis trepidatio iterationem facit: quia iteratumdi- ci non poteft,quod femel effe fatum ignoratur. G Ecclefia polluta debet reconciliari h d. Ed fi Ecclefia, aut a ab igneexufta, aut fufione fan- guinis,vel feminis, vel. excommunicati humatione s polluta fuerit, etiamfi femel anteàconfecrata appareat, nihilominùs diligentifimè expurgata, iteratò confe- cranda, vel reconciliandaerit. F Propter deirimemum.altaris, åpfam altare, non Ecclefia eké sterum confecranda, hod. D Eeo dubitari contigit,fi altare- motum fuerit b, auf lapis ſuperpoſitus, qui ſigillum continet, confractus, aut diminutus, an Eccleſia debeat iterùm conſecrari? Et reſponſum eſt, ob id Eccleſiæ non eſſe conſecrationem ĩ- terandam, ſed ipſum ſolũm altare denuò conſecrandum. Quiluſcunquus diebus poteſt Eccleſia conſecrari, ſed ſlum ab Epiſcopis, qus ea quæ ſunt juriſdictionis, polſunt demandare infe- rioribus: ſecis qua ſunt ordinus. h. d. Onfici c autem poterit Eccleſiarum, Altariumq̃ue conſecratio quibuſcunque diebus, tam Pominicis, quam pri vatis, ſed non à quocunque. Licèt à enim aqua per Epiſcopum benedicta, per alium Epiſoopum, qui aquę benedictionem non impenderit, Ecclefia reconciliari poſſit, ĩdem tamen per Sacerdotes ſimplices fieri non po- terit: quia ea quidem quæ jurĩſdictionis ſunt, etiam infe- rioribus Epiſcopis demandare poteſt: ſed quæ ordinis ſunt, inferioris gradus Clericis committere non poteſt. g Non debet cunſecrari Eccleſia, ubi ſepulta ſunt corpora inſi- delium, niſi ſer vata forma hujus 5. h. d. Llud etiam animadvertere conſecrantem oportebit, ne baſilicam ſe, in qua ãnfidelium ſepulta ſunt cada- vera, ſanctificet. Sed ſi conſecrationi apta videbitur, evulſis inde corporibus,& raſis parietibus& tignis, con- ſecrari poterit. ¶ Fꝛſta dedicattonum Eccleſtarum debent celebrari. l. d. F quoque dedicationum ipſarum Eccle- Ofſiarum per ſingulos annos erunt celebrandæ, ipſo Do- mino exemplum dante, qui dum ad feſtum dedicationis rempli celebrandum cum reliquis populis acceſſit, omni- bus idem faciendi forma m̃ tribuit. G Reparatio Eccleſiæ pertinet ad poſſeſſorem beneficii,& Epi- Siopusälėbet de fica tertia contribuer d Acde dificangis&confecrandis Ecclefiis, vel alta- ribus delibãſſe ſufficiat: nam ſi repurgandæ ſunt, vel emendandæ g, id oneris proculdubiò ad eum, qui Eecle- iaſticum poſſidet beneficium, pertinebit. Sed& Epiſco- pus tertiam partem ſibi obtingentem impendere debe- bit. Nunc de Eccleſiarum unionibus, paucis diſpiciamus. eratione dubitetur; nec de | j | DE UNIONIBUS ECCLE- fiarum. TITULUS T Quid ſtt unio,& quotuplex. hj. d, à j Nio nihileft,quàm duarum pluriumvè Eecleſia- rum facta connexio: dicta ab uniendo, ex eo quòd plures Eccleſiæ in unum conjungantur. U- nionum autem duæ ſunt ſpecies: aut enim perpetuæ ſunt. aut temporales. Perpetuæ ſunt, quæ fiunt, ut fine præfinitione temporis perdurent. Temporales ſunt, quæ ad certum tempus, putà ad alicujus vitam inſtituuntur. a Can. Ecclefiis ſemel. ver. niſi. de conſec. 4iſt. l. c. propoſiſti. a. conſuluiſti.& 6. fin. extr. de conſèc. Eccleſ. b c. J. extr. de conſec. Eceleſ. vel alt. c e. 2. extr. d. tit. d o. aqua. per c. 9. ext. de confècr Ecclef e can. Eccleſiam in qua. can. ſeqꝗ. de conſeer. diſt. 1. f can. ſolemitates. de conſecr. diſt.1. g e. l.& c. de hi. exer. de Eccleſi adiſic. - XIX. CCce

Q Caufa uniendi funt, neceſßitas& iilt.d, Elut ergo ex caufa una Ecclefia, vel Epi f opatus in plures dividi permittitur, fic etiam rebus fuadenti- bus plures Ecclefix in unam SDE RrnE Cauf rð unionum funt, aut a. u gens neceſſitas aut evige utilitas. Neceſſitas veluti cùm e 5 ſunt pauperes b, ut impofl ibi ile fit earum prove entusads&um duoru i altera hoſti um c imman utcùm locorum op- portunitas id expoí: puta, quia inutus nume- rus: aut, quia ob fructuum tenuitatem non perinde ido. nei Sacerdotesad beneficium procurandum inveniantur His igitur caſibus, ne quid detrimenti divinus cultus& animarum cura patiatur, debent plura beneficia vel Ec- eleſiæ in unum conju qo z ve- 8 acer r ai t unire Epzfcop fic minores Ecclefias ad Epiftopum cui fui glu h. As D On tamen omnibus. paflim quat ſcunq; Eceleſias uni- endi poteſtas indiſtinctè permittitur/ Pi certis dun taxa Peive teenis_Ftquiden ù e; ficuti funt: inferiores vero non 3 rtinere aaf itur, fic ai Epi feopu mf flarum ſuæ en fisunio atg; fabje que inferioresuni poterunt. Ideoģ; i i fterio fubjecerit, vel 1 requifito; quodincon æſule fecerit; non nec ſubjectionem, vel unionem Metropolitani conſen- ſus, vel confitmatio ſuſtinebit, cùm in diœceſi ſui Suf. fraganei abſque ipſius aſſenſu non debeat aliquid contra conſtitutiones Canonicas attentar G Epiftopus unire potest Eccl Inſtitut. Juris Canon. nare, etiam non vocato Rectore, vele non potest. h. d. t sque: ea dieit ati, vel prabenda unia-| e a oco donetur„ex eo quòd Rector ipſius ad hoc vocatus, val ſi vacabat, defenſorei ſ ſuper hoc datus non extitit, nequaquam impugnari valeat. Aliud tamen obtinet, ſi quamiis Ecclefiam menfe ſuæ, vel Caf niendam duxerit: id enim(etſi Capituli ferit,& loci conſuetudo ſuffragetu r) erit: cùm unientium utilita ttæ unionis ſuſpicionem ii In unione facienda regu fèd etsam eorum qui ladi pofent.| Ee teim Capitul ordi di rotiene Unde efis Suffraganei Ecclefia fit, unien fraganeũ aſſenſum intervenite o € i fit unioni efeftas,.d, E cutã verò unione Canonicã, ſtatim is, cu alia per unionen eſt appli pplicara,» candem in unità ,& jus, guod i fuit: flatime jur nite bar, cui ab initio pr. privile zia competunt, que princip eriuntür. g fikah nem nen preju dicatisr juribus Ed quari poterit eelis compe- diœceſic terius diœcefis, velut Pr&b. D c. eara te. e a Can. expofuifii de atat.& qualit. in fin.& can unio 10..7 C can. poflguam ho d can ri 16qd.@ ç ficat unire. ext, f can. 2. ext, de TES. AOM, «46. 0. ls 1 dE exeo. pralat, tradtari in Ece profan res ext eode© 02,$f titan é, E Orap per hocà juriſdicti O- Perufini cenfeatur a;& Tiphernati Et reſß ſum eſt, à jur mildicione h ioris! pi efiam non eximi, cum Romanus Ponti- fex in Raui nionibus ſingulis Epifcopis jura fua inviolata ferv ri velit. olar cA SAT ea G Unio difolurtür temporisl flatsone d ab hs vip j mpo AA t ea ada vi poterit, quo- raw confenfu& authoritate olim fuerit inftitata: nihit eft enim tam rationiconfonum, quam ut ĩs deſtruendĩ habeat poteſt» cui conftruendi facultas conceditur atunsre, unio tamen Es eak 4 exq i ionem in Ea quòd licèt etiam uniri, fi tamen Ecclefas per unionem con contigerit, unio interim vacant minimè poter exas vacare um Ec ua difi B L4 T v So Q Immunitas in za tztul Pr„ O~ guid fi immig mitas, hoc dicit, ptio. 5ed Mmunitas età muneribus mea exe ' hoc Ioco immunitatem largè ac bet Eccleſiarum favore, indu ne,& privilegio. g Triplex est fpe zesimmunitati E Ê ts C realis: dr$ per guax fana Ec ole fiis;€F non cor Geratis vel oratoriis exerceripri ESt autem Eccleſiarum imm uni Epe erſonalis,& realis. Loca cipimus, pro quoli- is remi ſſio⸗ genna, rig lefiarum, locali, perjinags od ımnmunitas localis ure bentur..A lex: localisy tas eft, quæ ſa- tas immu fis domib bus, aut aliquibus ſacraru u Cùm enin Ece han. veritatem domus effe debea profanis ufibus effe conyenit.aliena G Proceſſis facti,& ſe ſunt mulli. h tentiæ lata in E Q Eculares é igin ſanguini is agitur thematis intermina enim ibi judiciu mitatis robore car CCSnjffli ſocietatum,& ur yp Ublicæ quo E tatumconcic ſecularium tractat a colloc g Contra non a itia, licèt hoft oip eſſitatem illic refli emet, ut nomini ranſeunte sobł ubi peccatorum pofi ula i p lct ia á C. cam Ecclefia. ext.eod, tit. D c Scclefia,§. ſecula 7, eod. tit. iné € 6 non Pa&can. ſod. ſtatui-

Lib. IT. tur& de Ecclefia, in qua divina myfteria celebran- tur, licètadhuc confecrata non fuerit, quia cùm obfequiis divinis fit dedicata, nullius temeritatis aufibus ef Ẹ pro- fananda. g Qui invitum abfirahit à facris locis, excommunicatur,© quaſi ſacrilegus punitur..d. Siesa A lo ım intuitu illis cönceditur immu- i i mg Eccl. fiam confugiunt: nami eos proripiunt,"ab omni violen- quantò magis convenit ad loci ſancti reverentid,& ndi? Quicunqʒ igitur inde hominem re- ta i contugi- quod a doii.„qün n Ecclefia- unicationi. cebit excom m A uenquam invitum e non licebit, verù metiam nec à domo E- piſcopi,& ab Eccleſiæ circuitu intra triginta paſſus ab oſtio: guod ſpati æ reverentiä defendi ſacri Canones H tamen{e A ctè foler indulgeri, f fed ftari à rum, quibus quis f F Paen Si li- itur quis ſ a perpetraverit, on ek viol S nec inde ad mortem dan ctoresvitam e mer s tamen pœ- j erunt. i latroñes, O gusin A cris hca immunitatis[þe dutz delinguunt, privilegiis facrorum locoram ñon gaudent, h. d, Ho autem æ de publicis latronibus, velnoćturnis tagrorum vi EAS im Çanoaicas fine sagdhibitis infidiis, ab Ecclel & de his tatuendum erit, cſſuum obtinere ſ perantes, homicic membrorum in ipſis Eccleſiis, vel ipſarum cœmete committere non verentur, qug nĩ ſi par Ecclefiar m crede rent fe defendi, nullo pacto c nmifluri fuerant: tales enim, cùm in eo, in guo quis deliquit, puniri debeat,& frultrà lefis invocet auxilium, qui inipfam legem com- mittir immunit tatis privilegio„quo fe fec eruntind minime gaudebu nt. Uòd fi fervus fit e, qui ad Eccleſi quam de i mpunit ate Dominus Cl preft terit, ad fervitium domini alioqui f redire nolit, à domino occupari pot muli enim, qui dominos metuunt, í ad Ect confugerint, interceffionem debènt q! arare no bras: nec quenquam religionis reve Seßtia pr fraudari convenit. G Clerici& Monachi defèrytentes Ecclefia fant exe nerib. rfinalibus..d. Erlonalis f immunitas eft, quz pe cis indulgetur. Cùm enim in Clericorum minií ſterio conſtituti, non niſi altari& ſacrificiis deleryite debeant, rectiſſimè conſtitutum eſt, ut Deo dicati ab omni ſonalibus muneribus reddantur inimunes. Perfonalia autem munera{unt, quæ cum corporis labore,& animi Tit. XX.-$ ſolicitudine, ac vigilantiâ principaliter ſuſtinentur. Ge neraliter igitur Epifcopi, Presbyteri, Diaconi, Elara: üi, Monachi, immunitate omnis tuteig& curæ ipſo jure gaudebunt. F Miferabilium perfinarum tutelam debent Clerici fuftipere, hoc digit, Vean a autem& orphanorum curam fufcipere non folum non prohibentur Clerici, fed etiam juben- tur, cùm ipfis cupiditatis negotia, non pietatis interdi- cantur. G Ad murorum cufodiam etiam Clerici tenentur, tempore necefatatis. h. d, cipitur ó etiam ab his muneribus mutorum cufto- dia: à qua fi magna immineat neceffitas, peminems excuſari conſtitutum eſt, ut cunctis vigilantibus melius valeat civitas cuſtodiri. g: Perfine Ecclefiafizce non phunt à feculariblus potgſtatibus collect. arg immunitas eft, per quam res Ecclefiafticx à cenſu, vel collectis poteftatum ſecularium liberæ redduntur. Siquidem c tam profanisiegibus, quàm fa- cris Canonibus fub excommunicationis& int erdicti pæ- na conftitutum eft, ne quis eorum qui jurifdi&ionems temporalem obtinent, poflit tributa, collectas, ſeu quaſ- cunque exactiones, A quovis tituio, vel colore, impo- nere Ecclefiis, vel perfonis Ecċlefiafticis, pro domibus, prædiis, vel qui polfeſſionibus iegitimè acqui- ſitis, etiamſi iptæ Ec cleſiæ, vel perionæ, vel res fint intra illorum territorium conftitutæ. g Ob necefätatem, vel utilitatem, çconfùlto Pontifices tione, Laici Jubvenire. h. d. Itanta d tar fitin Republica neceflitas, aut utili- tas, ut Epiſcopus cum Clero ſuo Laicorum non ſuppe- tentibus facultatibus, communes utilitates per ſubſidia Eccleſiaſtica fublevandas ducant, Romano priùs conful- to Pontifice, omni penjtùs ceſſante coactione, poterunt aliquid in commune conferre,& Laici humiliter ac de- votè cum gratiarum actione ſuſci pere. am e coac A Ecciefa Epifiopo omnimodam fabjectionem debent, b, d. Uemadmodum autem ſacroſanctis domibus ſecula- C cium potefatum intuitu omnimoda debetur immu- nitas tam locorum ratione, quàm perfonarum& rerums fic eifdem rationibus ab illis proprio Epifcopo omnimo- da ſabjectio debetur e, Nam quantum ad ipfa loca pere tinet(ut p paulò antè diximus) nemo Eccleſiam in diœce- are poterit, aut conl ecrare, prë: fui præfulis conſcientiam. Quoad perſonas Eeccleſiaſt ticas, ipſi debe- tur Canonica obedientia f, fi ét tio, reverentia: ad e- undem ſpectat inſtitutio, deſtitutio, correctio, reforma- io, cauſarum omnium ad forum Eccleſiaſticum de jurt tantium juriſdictio, Eecleſiaſticarum cenſurarum promulg tio, Sacramentorum e exhibitio, Sires Ecclefia- f ſus debetur, ipſa cathedraticum, five fynoda ticum, ipſi procuxatio annua, ipſi mortuario- rum& decimarum quarta. biftopum quadam pertinent jure ordinationis, quadam am lege dicceſand. h. d. aſtoralis poteſtas in tria principalia ur: quædam enim ad Epiſcopum ſpectant jure ordinisut Clericorum ordinatio,virginum benedictio, altarium& Eccleſiæ conſecratio: quzdam lege juri fdi&tionis, ùt corrigendi, conferendi, excom- municandi,& inſtituendi poteſtas: quædam lege diœ- cefanà, W jus censũs& cathedraticum exigendi, de cimam percipiendi, jus hoſpitii indicendi,& his fi- Ed hæc omnis a ĉan. diffinivit. 19..4. b Can. id conſtituimus. 17. J4 C c, inter alia,$:fi libert. extr. eod. d c. inter alia.$. fuper hoc extr. cod, E c. anter alia. 5. fin. extr. eod. f cenon mengs. extr. eod. tit. can. Clericis eod, tst, iné. C$- reali: a KA 87. in fum dif. 88. infumm. b c. 2. extr. eod. tst. c cap. 1§- volentes. eod. tit. inó.& 5. perſonalis..tit. d c. ad- lig. domib. F c. conqguerente.§: nos, extr. de offic, ord, n?~ CCec 4 versus,$: veram extr. eod, tite€ c. de Xenodóchiis. extr, de re-

9 Inſtitut. Juris Canon. milia. Sedcùm tam de locali quàm de perfonali fi bje- ctione, deq̃ue his, quæ ad Epil{copos tam jire ordinis, quàm lege juriſdicti onis pertinent, ſuprà locis congruis locuti fué: mus: tranfeamus nunc ad eam ſubjectionem, quæ cognoſcitur ex ſolutione censũs,& rerum qua lege Diœcelänå ad ordinarium pertinent: w eaen eae DE. CENSIBUS, EXACTIONIBUS procurationibus TEFULVUS XAI. g Cenfus genenaliter ſumptus continet omnem Spenſſonem, ſbe— aialiter epverò tantum cathedraticum, hx d. Ensůs appellatio generalis eft, fumiturágue pro omni penſione, quæ Prælatis de Eccle liaſticis proventibus ſingulis annis in ſignum ſubjectio- nis, vel alteri ris penditur. Speciali tamen nomine cenſus, qui Epiſcopo ab Eccleſiis in argumentum ſubje ctionis tribuitur, Cathedratioum: appellatur: eò quòd ob honorem cathedtæ perſolvatur. an Onftituitur autem cenſus, aut fündationis temp reʒ aut conſecrationis, a 1149 onationis, aut tempore immunitatis i ndultæ. P er aut conſecrat onis | | f tempo yia veluti Præter ordinarii conſenſum, nec fun poteft ccleſia: ita eodem tempore certum cenfum Ep in ſubjectionis fignum conſtituere poterit. Sed nec iliud infolitum, aut novum haber debet, ut cùm Epiſcopi Eceleſias piis lo| cis ritè conceſferint aut exemptas fecerint, aliquid. fibi| in cis penſionis nomine reſervent. Sedes quoque Apo-| ftolica. cùm libertatis privilegium vel etiám€ juibufdam| Ecclefiis proteđtionis indulget præfi liam, cenſum gratis oblatum fufcipit,& in literis Apoft m| Pontifex memoriam quantitas cenfi itur, Sed af & patrono- fundationis tempore poterit Epifcopus mo- 2 f Í f j | |s | ] | | i } uturort deratos ſumptus conſtituere. G Simplices Sacerdotes: non: poffunt proprias E i cenſuales:& quide facto id fecerit; 4b Eecleſia removebitu Implices autem Sacerdotes, vel Clerici non poſſunt Ec cleſias, sy præfünn, propriå authorit tim poſt eorum deceſſum, cenſuales efficere. Id quia ab eiſdem quãdam colluſione penſionem anni Eccleſiis receperint, illis defunctis fuper p penſionis rece- ptione audiendi non erunt, ſi Romani pontificis, aut al. terius, qui de jure id facere potuerit, authoritatem fuper hoc non interveniſſe conſtiterit: Quin potius ſi quiĩ pet colluſionem e talia facere comperti fuerint, abipfis Ec- cleſiis removendi erunt: €E Epifiopus non potest novum cenſum imponere, vek veterem augere, prater cathedraticum. h: d: CEd d ne ec Epif copus ipfe, aut quiliberalius Ete] eſiis t novos cenfù ponere, aut veterem augere ate AT- tem proventuum fuis ufibusyendicare poterit: Ò obtinet, ut etiam- G jurame n ede novo cer fü per- uis ſuſceperit, noapte pie onei, fed ab- | licito jurejarando debeat. Nec aqu am-pro-| òd Epifcopus., vel quilibetdenovo£ illasde| icorum eripuerit: nam nec eo caſu præter ca| thedraticum,& quæ cæteris imponuntur, aliqnid exigi| poterit j Ç Ex caufa gr non in propriam utilitatem potest Epifiopus no| am conflituere, vel augere veterem, accedente conſenſu Ca| cdicit, j } — Cpralbered. in fin extu. d. jur: patron- b Canon: pratered, intui C cocum Clerici extr, eod. tit d c, prohibe- vt. cod. tit.© c fignificavit d. tit€ canom Ecclefiisex- ravagant eod, tit, | tare licere | vifit 1 Uòd' autem diximus, Epiſcopum nec novum poſſe cenſum imponete, nec augere veterem, ita int elligi oportet, ſi in propriam velit utilitatemconvertere Ce- terùm ſi nomin ſuum, ſed in alterius ſibi ſubjectæ Eccle- ſiæ coni modum, ex juſta cauſa, vel novum cenſum conſti-· tuere vel eterei augere, Y etiam minuere velit, Caa pituliksccedente confenfu, id fbi minimè interdicitur. q. Provinciæ& Eccleſiæ de nouo converſa in herſol vendis cen- fibus fervabunt confhetudinem vicinarum,.d Ed quis erit modus obſequiorum Metropolitano ex- Shibendorum, ſi qua de novo a converſa prov inci⸗ ad alicujus Eceleſiæ juriſdictionem acceſſerit? Et ex fi cto reſponſ m eft, id obfervari debere„quod in vicin provinc iis obfervatum reper itux. Epiſcopis viſitantibus debetur procuratio. h. d EI teri 1sPra Fatis diœcefim vifitantibus é, etiam pro Lcuratio debet Eſt autem procuratio ne ceſſaric rum ſumptuum exhibitio. Nam cùm Apoſtolico teſti- monio ſuffragante congtuum ſit, ut à quibus ſpititualia recipimus, eiſdem etiam tem oralia noftra communi- cemus: rectiſſimè conſtitutum eſt, ut cùm Pralati diœ G: Quibus: temporibus,© quibus caufis potest cenfus:confiitus:| Ecclef. h. d| nobis temporalia exhibeantur; cefim peragrando divina: nobis exhibent, illis etiam à Q Epifiopus remittens. Ecclefia fè procurationem, fed ill E procuratione- non p 7 T adeò viltationi annexa eft procuratio, ut fi Epi- copus ¢ alicui Ecclefie omnia fervitia remiferinei- dem vifitanti.nihilominùs moderata ur procura- tio: quam ſi viſitati exhibere negaver fi quam in contumares ritè tulerit fententiam, erit inviolabiliter obſervanda, cùm nec ullam adversus Drechretioneig quæ ratioi e viſitationis competit ꝓræſcriptionem cur- rere dignoſcatur e- sitia, non cenfètur remittere letrectant communicare. ii vifitare T O guod sAr ehiepifi opus potest vifitare fo icitudo m rE> iocum vendi ganei: argui neglige ntiæ nomine non pofi im proptereà. minus fuam 1 poterunt; @ Ob oratorium non es exige ceſſitatem potest Epiſẽ opuse. k IÒ oratori k: admonen | charitate moderatum ab eis poſtulare ſublidium ſubſti⸗ nendi erunt b Extr.ænf. 1 o, eod, tit, Ġ per totum titul.@ imn ó s, extr. eod, d scum nuper: à C. fuper čo: extroeod, can: cmr Ah C cancum € c accedentes extr de prafiripti£E can: fælicin eoa.ti. Clem. 1. d. tit.& can. ſopita. G cam cumin 3 g can::eod.titim é h o. camApofioius extreem 1 Cih üd. sir mó: k c finexir:eod. tite| ccum Apoflolus. 8 Prohibemus. extr. cod. tit, umple macho dine, pif ideri debet. jepin:

AT — Iib. II. Tit. XXII. XXIII.& XXIV. A DE CAPELLIS MONACHORUM. LIT ULUS: XIF g Omnes Ecclefia pofita in diæcef fubfünt Epifcopo etiam mo- safteria,& Monachorum capella, nif defendantur privilegio, vel prafiriptione:.d, Squeadeò autem'omnes-bafilicæ a per diverfa iara conſtructæ in Epiſcopi, in cujus territorio pofite funt, poteftate confifunn uthi Ecclefia b, ubi: Monachi habitant, populi curam habeat, cùm per Monachum plebs regi non debeat, Cape llanus ad conſi- lium Monachorum ab Epiſcopo ſit inſtituendus: ita ut evnſuetudine, aut quovis ſtatuto contrarionon obſtante, ex ſolius Epiſcopi arbitrio, tam ordinatio ejus, quàm de- poſitio,& totius vitæ pendeat converſatio. Nec idmirum videri debet, cùm e monaſteria ipſa,& Monachorum difciplina, fi nec privilegio, nec legitimå præfcriptione doceantur exempta, ad eum pertineant Epifcopum, in cujus ſunt territorid conſtituta. D- y> DE RELIGIOSIS DOMIBUS. TEFUL US: XXIL. Xenodochia, Oiphanotrophia,& loca ſimilia Epiftopis fub» Jint, quiprovidere debent, ne illorum res diſfipentur. hd Enodochia quoque’, Orphanotrophia, Brepho: trophia; Nofocomia, Gerontocomia, aliaģue fi- milia loca, ad Epifcoporum d, in quorum funt dicceſi, ſolicitudinem pertinent, per eoſdemq̃ue ad eas urilitates, quibus conftituta funt ordinanda ac dirigen- da erunt: nec poſtquam hujuſmodi loca ad hoſpitalita- tis uſum e;& pauperum provifionem, Pontificisordi: natione deputata fuerint, ad profanos uſus converti po- terunr; cùm ea, quæ ad certum ufum. largitione fideli- um ſunt deſtinata, ad alium, ſalvà ſedis Apoſtolitæ au- thoritate, converti non valeant. g Ordinarii loca pia© G re te Apoftolic fi opus fit reformatione Uinimò f fitalium locorum R&oresexemprti fint, ſi tamen illorum curã poſt poſità, bona& jura ĩpſo- rum ab uſurpatorum manibus vendicare negligant, aut qusquo modo res illorum collabi ſinant, poterunt or- dlinarii authoritate Apoſtolicà ſibi ex Viennenſi Conci- lio præfitã, loca ipfa falubriter reformare;& occupata, alfenata, deperdita„ut in ftatum pratino redigantur, procurare: contradic coresque quoſcunq epi cenſuram Eccleſiaſticam& aliis juris remediis compel cere„ licèt nullum per Hoc exemptionibus, feu privilegiis, quoad alia, præjudicium generari debeat. ＋ Xenodochia, C. loca fimilia non poſſunt i in beneficium confer- rinnifi certis cafibus. h. di q Odem cavetur Concilio g; ut nullus ex hujuſme AHocis ſecularibus- Clericis in beneficium conter etiamfi confuetudine id fuerit aliàs obſervatum, niſi in iHorum fundatione aliter conſtitutum fuerir, ſive per e lectionem ſit de Rectore huje{modi locis providendum: fed quòd eorum gubernatio viris providis, ac boni teſti- monii committatur, quos bona prædicta in alios uſus cunvertere, præſumptio veriſimilis non exiſtat. g Adminifiratores hofpitalium aquıparantur tutoribus, h. d. te autem h hidemandata fibi curæ diligentiùs in fiftant, inftar tutorum-& curatorum debent jura- mentum præſtare„ac de bonisinventaria conficere:& ordinariis,{eu aliis, quibus loca hujufmodi: fubfunt, vel deputandis ab eis, ſingulis annis de adminiſtratione ſua unt reformare'authorita- a Can: onmes bafilica, 16..7 b:..2; exir: eod: titi deI. eodi ttin 6:© copen. extr, de relig: domib.€r c..extr eod. tit, d c, de Xenodochiis. extr: eod. titi€ c2; ad hacextr: eoclem. f dd. 2. in princ. eod: tit. g Cl. 2.:lut autem. eod. tit. h d. Clem,.-$, 1. verf. ihi etiam. eod. tit rationem reddere: quòd. fi fecus à quoquam fuerit ats tentatum, provifio, feu ordinatio minimè valebit. G Supraditfa non habent Öcum in hofpitalibus militarium ore dinum, aut religioſorum hed: pee a verò ad hofpitalia militaritm ordinum, Velaliorum religioſorum minimè estenduntur. Hi enim ſuorum ordinum inſtitutiones& conſuetudines obfervare cogendi erunt. Hloſpitalibus circa ſacramentorum exhibitionem fervanda e antiqua conſuetudo:. d. Q Ed“& ſi qua ſint hoſpitalia, altaria& cœmeterium ab antiquo habentia,& Presbyteros celebrantes& ſa- cramenta Eccleſiaſtica pauperibus miniſtrantes, quoad exercenda& miniſtranda ſpiritualia prædicta; antiquam conſuetudinem Viennenſe Concilium obſervari voluit. %5= so DE SEPULCTURIS TITULUS XXIV: G Cur an Eccleſiis Ex locis ſacris ſepultiura conſtituantur. Kactemus nune de ſepulturis, quæ quidem per fie deles, nonnifi in facris& religiolis locis, ideò conſtituuntur: quòd minũs ibi Ipiritibus vexan- tur immundis,& quòd Sanctorum illorum commendan- tur patrociniis, quorum nomini Ecclefia, in qua corpo» ra conquieſtunt, eft confecrata: Accedit: c: quòd defun- ctoxum proximi ad ſacra lota venientes, fepulruramdue onſpicientes, ſuorum recordantur,& pro eis pias preces fundunt. Unde à4mortuorum ſepultura,& cœmeteria apud illas Eccleſias,& monaſteria ex antiquo diſpoſita eſſe comperiuntur, in quibus religioſorum conventus ſunt conſtituti, ubi orationes,& A ſolennia, tam Pro vivis, quàm pꝓro defunctis, frequentiũs celebrantur. Ç: Vnuſquiſque habet liberam faculiatem ſepulturam elgendi, É fi quis non eligat, in parochiali Ecclefia, aut majorum fèpulcoris est fepeliendis: hid:: Egulariter igitur in parochiali Eccleſia, aut ibi quis ſepeliendus erit, ubi majorum e ſuorum fepulchra conſtituta reperiuntur: nulli ę tamen proptereà pro- priam, ſi contemptus abſit, negatur eligere ſebulturam: quod uſque adeò obtinet ę; utantiquã dimiſsa, novam poſſit quis etiam in loco minùs religiofo fi fibi deligere: netr proptereà poterit hodie electio talisimpugnari,licèt: antiquæjuta per hoc diverfa effe videantur.. Vxor non tenetur ſequs ſeptulturam viri, ſi velit aliam elige- re. hoc dicit: TEc b ulla ſuper hoc inter virum& mulierem facis Xenda ef ditin&io;quafi uxor capitis fui fequi judi- cium& ſepulturam ſit compellenda: ſedutrique æqua- lis erit elĩgendi facultas, cum hujuſmodi electio ad eum ſtatum pertineat, quo mulier à lege viri ſolvitur. GSt urer ſepulturam non eligat, tenetur ſequi ſepulturam ul- timi virė f plures habuerit..d. Q ramen ipfa fibi fe pulturam non eligat,& plures fora WJ tè viros habuerit cum viroultimo, cujus domici- lium retinet, tumulanda erit: Filiusffamiliäs lictt non poſſit aliquid relinquerè pro animas fi careat caſtrenſi peculio i vel quafi tamen porest fibi eligere fapuli turam, nifi fit impubes: quo cafa poterit pater fèepelire ilum, ubt volueret, niſi ſit con Jetudlo in contrarium. h, d- pD: filiofamiliâs, an fibi fepulturam eligere valeat, dubitari poterit,& m ultum intereſt, an ejus ætas intra pubertatis annos contineatur, an verò pubertatem exceſſerit: primo enim caſu ſepulturam eligere non po- terit: permittendum tamen erit patriʒ ſi id loci con- a Clem. 2. 5. permiſſa. eod. tit. b Ci 2:§-fin. eod. titi© co cam gravia: 13:0. 2: d c fiaternitatem. in prine. extr: eod. tit, e canı. Qc, fiaternitatem extr eod.titi f c. inmofira. extr, eod. rit. g c2.$id eod:tit in 6: Wc denyore'vera, extr.eog. tit exi Rettpi i c isgui.§.cod. titin e Ke

8? Inftitu {uetudo patiatur,ubicungs voluerit, illum fepelir ſi conſuetudo id non habeat a, ibas s, vel in parochiali Ecclefia tumulandus erit. Secundo verò ca fu, cùm pubertatem attigit, liberè abſque patris aſſenſu ſibi ſepulturam eligere poterit, quanquam pro anima ſua prater patris affenfum aliquid judicare non poflit, nifi&| caſtrenſe, vel quafi caftrenle peculium erit. G Religiofi nonpoffunt fibi[epu Te fimiles religiofi h priæ voluntatis libertatem c nonha a eligere fi- bi fepulturam nequeunt, fed apud propria monaſteria tum di ſunt: Eade fortè ſint remoti, quòd ad ea, cùm moriuntur, cómmodè exportari ne G Non potest quis etiam jure jurando enim,cùm pro eligenda fepultura pote.d. ctio, ut Bonifgeianl- 4 conſtitutione cautum ſit, ne qui ad vovendum, jurandum, vel fideinterpofitå, vel a- lias Peemüttendam aliquos inducant, ut apud eorum Eccleſias ſepulturam eligant, vel jam electam ulteriùs E non immutent,& ſecùs factum omninò infring Mortuus ruri, qui ſepulturam n a fë expor tari, vel in parochiali Ecclefia í J debet ſepeliri..d, r e tamenin dubium venire poteft, fi q animi,velagri oien causã ruſticatur, ruri p tan interitu pultura contingat occum- bere, an in Ecclefia ru ri i conftituta an potiùs in alia fe- peliri debeat?& r h Vel sn majo rum ſi abſque periculo de- functus inde valeat exporrari,non i in Ecclefia ruri pofita, ſed in ſua parochi⸗ elin quam pſius ab anti- pultura ext itit, ſepeliendum fore. g$ Qutbus NON COIIIMUNECATI HS VIVI, NEC mortuis COMMUNE: mus. ia d. Ne tamen omnes, qui fi fato f æ tradendi funt{ep ulturæ imunicamus yi vis, Roerne mus, Unde carebunt E er ab Eccleſiaſtica unitate nec ju D qui ſibii ſticis violent⸗ cendiarii, aut E ar latores, nec inceftuofi, nec chomicidæ, blaſphemi, nee ullus qui demnatus eſt enc eſſibus, Eecleſiaſticæ ſ Q Tamulati contra canones nt Aij terni A ERSPITE fpora in cœmete- liorum corpori bus difcerni p Bica Eou proca runt, cum excomm extumulanda non erunt, c tura nulla, vel vilis, celebris fit improbis. verit, excommunteationem incurrit, A G teguamn arbitrio Epifiopi fatisfecerit. xI quis autem h contemp Smodi perſonas, aut Eecleſiis vel cœmͤmpeteriis excommunicationis fententiam i ùs ad arbitrium diœceſani Ep ikoni ei is, auboi irrogata fuerit, ſatisfactionem competentem exhibue- rit, lvi non poterit, n Hum circa præmifà contrà fa ibus privilegium{fuffra gabitur. ———————— a C. pen.eod. tit in 6. b d. c. pen. in Ann. in 6. c rit. in 6. d c. 1. in princ. eod. ut, in ſõ.@ ci quisin princ. eod, ret. in d. f c. facris. in princ. extr, eod.tit, g c facris estextr, att, licet ali ui Ecclefaflica fepuitura non Hent reconciliatione p.d. de illis intelli enda ſunt, qui impœnitentes sikm tn t, nec k altem mortis Ecclefig re- i, cùm forſitan in extremis erint, Cœmeterium his& ari non de ebent: hæte- ona pery ene cliaftica f alia Ec | | 3 | des tamen rint, ut ſticà ſunt cenſurã compellendi. G Cadavera punitorum pæ nstentium fant tradenda fepultura orum cadayera Fh poft confe ſſionem Pai sin patibulis fufpen eft renda,& oblationes pro 0 peccatis fuis pænam ex- ænituerint, non judicat éis offerendas. tremam ſolverint,& dign Deus bis idipſi ere© vulnerati, fi confefi ex vulneribus provifó cafa oppreft, non prevantur Ecel celere comprehendunt oti poſtmodùm confeſſi, , dum ſeiplos defendunt, ſtatuendum. Is autem, quem sopprimit d, fi ni 1il aliud obfiftat, Ecs TT epulturåâ n Qi „ Viio detr f Pea onj 5d extgere, nec conſite- atr | udo sn contrazsum valet, poffunt tamen fponte oblatum accipere, omman onendi ſumus, ſacris Ca- & ne quis terram pro fe- inibus fepe liendis quoq juo leat, niſi fortè ſepeli lendi us >al liq uid vivens tradi herëdes pro ilumina ò diode c dare voluerint; qu lt 0 terit: peti b verò,velali juid egigi eft omninò vetitum ne aut venali sdic l i hominum Rands ım cadaveribus patus& L nec optentu cujufa | & laudabilis fuerit, reatum fuum s Ecclefii tis debetur r, Paroch extr:eod. f NAUM, d, 13.9. 2. Saper.© c- fèq. extr, de fipoles." pra

mg, terram pio$ 85 partem percipiat, aut aliam, quam legitima a confuetudo| prafixerit. q De his, qua g guis vivens Ó fanus contulit alicui Ecclefia, Cu pato non debetur Canonica portio; fècøs_ fi infirmus, Gex eadem infirhstate decedens, h. d. Ed etfi nihil quidem teftamento quis reliquerit, fed in ægritudine a conftitutus cum bonis fuis ad loca religiofa fe tranftulerit, Ecclefiæ parochiali Canonica portio debetur, fi modòille de eadema gritudine deceſ ſerit. Quod ſi ſanus ad ea loca ſe tranſtulerit, de his, quæ locis ipſis contulit, cogi non poterit aliquid Eccleſiæ, à qua diſceſſit, impertiri: quia liberum eſt eis tunc bona ſua non ſolùm religioſis, ſed etiam quibuslibet privatis conferre. g Canonica portio ſolvitur Ecclefia ingua quis divina percipit:: É fiduo guis habeat domicilia, oy inter Ecclefias duorum domiciliorum. h. d. Ubitari tamen poteſt, ſi cujus é majores antiqui- tùs in aligua Ecclefia fep eliti confueverant, eâ di- mifsà alibi fep ulturam ele egerit, num dimiffæ Canonica portio debeatur, an parochiali? Et ftatutum eft, illi per- folyendam, in qua quis audire divina, vel facramenta re- cipere deber. òd fi is, gm duo habet domicilia, fegue in utroque colloc atg qualiter, in loco tertżo fepulchrum eligat, domiciliorum Eccleſiæ inter ſe Canonicam por- tionem divident. E Ponit, de quibus rebuts parochzalis nen detrahatur, hd. Ho c tamen quædam relicta, ex quibus Canonica portio detrahi non debei, ut putà fi quid pro fabrica, pro luminariis, pro anniverſario, pro equis d, vel ar- mis contra infideles exercendis, vel aliàs ad p tuum cultum divinam, vel particulari perfonæ legatur: dev quibus omnibus, niſi eà machinatione facta fuerint, ut parochialis Eccleſia fraudetur, hujufmodi portio detra- henda non erit. g Minores, é Pr adinatores endiſtincsò de omnibus obventioni- bus parochialem portsonem fèlvere tenentur. Ed iſtud e quidem ita demùum obtinet, ſi neque in Minorum, neque Prædicatorum quis Ecclefiis fepul- turam fibi elegerit:hoc enim caſi dictorum ordinum fra. tres de omnibus obventionibus, tam funeralibu quibuſci indiſtinctè, ad quoſcunq; certos, vel determinatos uſus etiam de qnibus Canonica portio dari, five exigi non conſuevit, vel de jure non debet, nec non de dani. vel qualitercuñngse donatis in morte, feu mortis articulo, infirmitate donantis,vel dantis, de qua decefferit, quo- modocüngue, dire&tè vel indiretë, quartam partem parochialibus Sacerdotibus,& Eccleſiarum Kectoribus integrè largiri tenentur. ¶ Canonica Epiſcopalis gfi. quam detrahit Pro anma, 7¹ sadem deber efje Anonica 283110 F0 Piſc cuĩ Eccleſiæ pro a veluti parochialis Eccleſia pro fit, animarum, cextam portionem det n qua quis ſepulturam e piſcopo 5 niſi ſit ura Epifè topus de relictis hihere non potest, É ubi eadem ratto, e etiam enaria obſtet Præſcri ptio paÍtoralis intuitu, quam diœcefi fuper- intender it de relictis,& pro ani ma cujuslibet Ec- cleſiæ oblatis, Canonicam fumere portionem: etiamfi teftator exprefferit, quòd non Epifcopi velit effe reli- étum; fed tantùm Ecclefix, cùm privata teftat oris difpo- fitio generalem Canonis conftitutionem immutare ne- queat h, qua a.de iis extr, de fopult. D Cg defipu de teſt. d C. in nofira. ext. de fè tatum tit, de fè ltinó. c Cofin ext, e Cem.æ verùm. G per fa requififii, in prin. ext. de tefl. g ede quarta. ext, de prafiript. h dc, reguipfis. ver: fecnsaniem, Lib. II. Ti XXV. qus,& quomodocunque relictis, diſtin&è vel| j g Ecclefia debetur Canonica portio de reiréto Epifcopo, quans tamen potest teflator prohitere..d, Tem æ ex contrario, quemadmodum Epifcopo füa portio competit, fi qnid Eccleſiæ relinquatur: ita i quid Epifcopo reli&um fuerit, Ecclefia de illo Can ae petere portionem poterit. Sed hoc cafu, ieaiai exprimat, quòd velitillud Epifcopi tantùm effe, non Ec- cleſia, teſtatoris erit ſervanda diſpoſitio. 9J Si quid fimpliciter Epiſ fèopo å conjunto fuerit reiéfum y m dubio non debetur Ecclefia Canonica portio; A ab extraneos hoc dicite Ed 6 inhac fpecie multum intererit,quå legandi fot- mulå teftator ufus fuerit. Nam fi fimpliciter dixerity Rem talem relingua, diftinguendum eft, Epifcopi propin- qäus leget, an extraneus. Primo enim cafu,c Ron Ece dleſię relictum præſumatur intuitu, niũ fortè ĩd probet ſed perſonæ, de relicto in vita Epiſcopi Eccleſia petere nihil poterit. Contraria obtinet præſumptio& diſpoſi- tio, fi ab extraneo quid Epifcopo relictum fuerit. nber G Si quid conjundtim legetur Epifèopo ér E ipfos divifio, etiamfi cflator Loc reliquerit Epbiſcopo, o, taid Beila= nifi flare velint teftatoris voluntati, guod ob favorem ultime Voe tis conceditur,hb. d. Oou c conjunctim ditum fuerit, Relingque rem Epi- fèopo ér Ecclefie, de ea inter ipfos Canonica divifio fa- cienda erit. Si verò iſtud E piftopo, Š illud Ecclefiæ relin- licta inter Ep piſcopur& cathedralem Eccle- nonicam dvibenem ſunt redigenda: niſi am- j liípofitione contenti; quam pra- pter ultimæ voluntatis favorem obfervare eft fatis cone decens, nbi neque fraus intervenit, nec alteruter nimium debità portione fraudatur. (Cum Eccleſtis inferisribus Ebiſcopus nom di vidit ſibi reli- Fum, fèd benedetrahit quarzam de relists datlis Ecclefirs, h. d. Ecùs d antem eft, fi quid legetur Epifcopo,& capela lis vel monafteriis, aut alřis piis focis: nam hoc ca- fu, guod Epifcopo legatur, ejus præcipuum eft; cum Ec- cleſia cathedrali,& de illis quæ aliis locis legantur, por- tionem Canonicam nihilominùs obtinebit. Et hæcideò tam variè, quia non tanta inter monaſteria, aut capellas eſt communio, quanta inter Eccleſiam cathedralem& Epi ſeopum, qui cathedrali ſpirituali copulatus eſt con- jugio: unde& qua acquitit Epiſcopus, non illis, ſed iſti tantùm acquirit, g Si teſtator aliquad Epift julit Epifiopum effi guarta, fervanda est po, aliguid Ecciejfiis reliquit,&- bita detractione contentum ſuuo r? i atoris voluntas, mfi fit] adla in fraudem hoc dicit, H Ocautem tunc obti ſcopo legatum factum fu jecerit conditionem tèftator, ut », fi fimpliciter Epi- rùm fi eam ad- fuo fit legato contentus e,& ipfe legatum a agnovit, quia pe er hoc aliis renunciâffe videtur, de cæteris portionem exigere non em adje conditio- n fraudem modicum conftituit mortuarium, ut Epi- ſcopus portione debità fraudeti teris, quia dolus cuiquam patrocinari non debet poterit is etiam exaliis relictis exigere portionemà Canoneconftitutam, falvis tamen indulgentiis, que à Romano Pontifice quibuf dar x regularibus ſunt conceſſæ g R deo et, qui po lationem vel adminiſtrationem, a guocungue prej ſunnitlur relidtum intuitu pr oprie perfona, non Ecclefie. h. d, Llud f etiam generaliter“obfervandum eft circa am, Ea propri ium poſſidere poten prælarionem ,„ v rel poterit, Sed fi con proprium pofide re, ñon habenti py js- a Creguiffit$ Fab extra, detel, D.e. regàififis. vero.€ quaff. 5. quid fè. G feg ext de teſt. d G. re: quififis.$ autem. extra de tefi. Ec officii infit. ere sra, de ref. E c requififi.$ illud. extra, de teſtam. 86

Inſtitut. Juris Canon. 88 admintſtrationem Eccdleſiæ non habentem, qudd ſi ci alĩ T:„lud commune.tamen.eft tam perfonalibu S» guàms quid relinquatur fpecialiter, non folàmà propinquo,| verùm etiam ab extraneo, non intuitu Ecclefiæ, fed per--ftaurando a fong efie reli&um intelligitur, nifi probatio incontra- rium appareret:.& idcircò de illo,nec Epilcopus, nec Ec clefia poteft in vita ejus fibi aliquid vendicare. Epiſcopalis Cparochiali pari paſſu ambulant h. d. Tem de quibus reli&is parochialis portio. non detrahi- tur, nec Epifcopalis detraħenda.erit. dis minimè de Ed b 1 D S Su dec DE DECIMIS. TITULUS XXVI T rN ErA tituli ad precede 1 Xplicito tractatu TEVE A que í damcontinentur& c naad ee veret nunc, ut prædialibus, quòd expenſæ, quz í detrimento rerum,€x folvuntur,ut fip deterior, mercis dep ergat portio, de deciman- ici debent. Cujus rei illa eſt ratio quòd um res inſtaurata remanent. poterunt.-Cùm quafi quodam fpeciali titulo decimas fibi Dominus rea fe. conſequens eſt ut in prærogativam dicti ge- neralis dominii decimarum ſolutio, cenſuum& tribu- torum præcedat Int pro re is decimæ per- rs aliqua moriatur armen itil, vinea fiat buta de ftuctibus, de quilus decima ſolvendæ ut deduc..d. s, nec tributa de fructibus, de qui- endæ fuerint, primitùs deduci enim in ſignumuniverſalisdominii, racti nem: vel ſaltem hi, ad quoscen- ſus„Leltributa pervenerint, quoniam res eum ſuo tran- de rebus Eccleſiaſticis quidem, fed temporalibus,} fit onere, decimas ſolvere per cenſuram Eccleſiaſticam illarumque adminiſtratione dicamus. Sed cum decimæ compellantur mediam quandam inter ſpirituales res& temporales naturam obtineant, quippe quòd ipfum decimandi jus & profani meritò de his quafi in confinio quodam, tra- &atus habendus erit,& tam præcedentibus, quàm ſub- ſequentibus annectendus. poſſe fieri videtur 2 Sacer- dotibus,& Ec c fimilem naturam habere videntur,loguuti fuimus,& ipſarum quoque decimarum ad parochiales Eais jure com- mæ perfoly leò tiam congruentiùs l s quc d& pro fiis parochialibus de 1å, quàm humanâ conftitutione debita a. / ia pradsales.h. da } j j | legio ab i z Inter-eos tame j $ dagi verd e: ’ Prædiales| yere, ad ipí lolvuntur, ut de vino, erunt, ne for tritico,&his ſimilibus, quas in ſignum univerſalis ſibi] valeant. retenti dominii reddi Deus præcipete voluit.€ Monachi a debentur Eccle fia, ingua-quis facra| praa pradiales vero Pe rfn ales prabe: rethet: ſtituta præ dia, nifi al tud inducat-c menta lefia, in cujus finih zas[unt con culturan shoc inter- iæ debentu E onales autem& prædiales de iili folùm parer na l bentur Ecclefiæ re ſunt conſtitu uta: qua ſervanda erit b.] G Deamas ecime gua foluuntur ex rebus s itorio prædia xam redactus: pecuniä d ſd, ſeluuntur deductis imp des fi cum onere decim quæ de rebus ac peip iâ decimam, ſi vend an tà fi vendatur d mérge ia iet expeníæ priùs quas Ais fecerit, deduci debent,& derefiduo, ròet x præftab fiunt pro percip ctus prov tur: quoni qui ea pei onere decimarum, a G Non deducuntur t S fruktibus, am f f ar tamnu ım quem libet t en ill nales& prædiale te les decimas,& etudo:h. d, E Momi c his 8 i fo fet aliguod privi i iifdem po l iorum anteà ſolvebahtur, niſi F ſupet ho veciali jure vel Poran effe probentur. g Privilegi ium tollitur re jud. S Ed nec femper eis privile fi res judicata obfiftat, vel priv. mas per quadraginta annorum ſpacium ſolverint, cùhm liberum ſit unici yique juri proprio renunciare, præſta- oventibus desma folvi debent.-d. $ | j aN r atione conſtitutum eft, ut non ſolùmde : E 7 é;? fpirituale ſit, fructus verò ipfi decimarum temporales vino& grano, | p i j | | j ru&tibus arborum& hortorum deci- beant, ſed etiam de pecoribus, de venatio- otiationibus, de ipſ⸗ bus bonis,& Cum iptes a etiam militia,& denique entibus ut qui de am recipit dubitationem, ad ſolutio- eneri, niſi quis ſpeciali privi- larum præſta tione doceatur exemptus. de non folùm Chriftiani, fed etiam Judæi tenebuntur. entia, quòd fideles ad perſo- das indiſtinctè tenentur: Ju- àdiffer Kſtan tantùm, quas ſi recuſent ſol- Xxtor- enebuntur. Eſt autem zere tenentur Monachi,@ alii communiter vi-a ventes etiam de predsis de novo acguifitis, G propriis manibus exa 1 d, tiones piå fidelium devotione le nove fundan- acquiſitæ, et- É aut ſumpt bus excolant derſolvent Ecgleſiis, quibus An praj plione. hid. m fuffragabitur: nams legio muniti deci- Quibi a.paſtoralis.§. 1 |€ c. tua nobis. circa me C. parochianos, extr.eod. b dic, dd Apofiolica. m fin.| extr eod. tit,© c. deterris.ext. eod. tst, G c. pen. in fin ext.de ONE NNE iks| ur,-F c. e.$- ceteram, cod, tit. in é. c. cum non. ext eod. uen. eo. tst. extr. .titext: d c ex parte, Oc] tione Uan- s renunciandas compellendi ne Ecclefia{uo jure fraudari rici communiter viventes folvunt od novale, est ager de novoredadlus ad K ommuniter & fanè nulla{finit ratio, utab sac nuteimentis propriis decimæ prædialestamen etiam de novalibus, de decimæ ſolvebar nunc primùm& nuper ad cultu- ) de quo, quòd aliquando cultus fuerit o aliud intro-| memoria non extat.

yempins, Me pi tenebunt Jes ad perlo- ecufent lol- compellendé fione tantitemporis proprio privilegio detrahere voluif- fe prafumuntur;& eapropter ad decimarum præftatio- jem compelli poterunt. Ç Privilegia funt interpretanda, ut nemini indebitè damnum inferant..d. Fen ſi poſt ĩnitam interaliquos ſuper decimisconven- Etionem certi tenoris privilegia obtenta fuerint, niſi conventioni per ea derogetur expreſsè, illis non obſtan- tibus, erit inviolabiliter obſervanda: ita enim hujuſmo- di'privilegia ſunt accipienda, ut nemint læſionem, præci- puè enormem, inferre debeant, Unde a fi per hu- juſmodi conceſſiones parochiales Ecclefiasadeògravari contingat,utRectoresde reditibus earum congruè fuften- tari,& Epifcopo debita perfolvere non poffint, per loco- ram ordinarios ifa providendum erir;-us eifdem Keđo- ribus tantum relinquatur, quòd& competentem fub- ftentationem habere, aliague onera debita fupportare valeant. E Privilegrati fuper decimis, tenentur ilas folvere de pradiis edulis: é privilegiatus fuper laboribus propriis falvet decimas Saper prediis locatis.h. d, gopr decimis quoque non folyendis privilegiati, f aliena prædia conduxerint b,-privilegio minimè ob- ftante,de condu&tis prædiis folitasdecimas parochiis fuis integras perſolvent. Idemque erit de locatis prædiis, ſi privilegiatus fuper laboribus, quos propriis vel mani- bus, vel ſumptibus excoleret, terras ſuas aliis locaverit. G Laici, rettar Imperator non poſſiunt concedere privilęgium Siper decimig non fotvendis: b. d Eucraliter autem, niſi hujuſmodi immunitatum pri- vilegia ab Apoſtolica poteſtate obtenta fuerint, nul- fam habebunt efficaciam, ideogue c: etiam Imperialis conceſſio quantumcunque concepta generaliter, cum nulla fit Laicis de ſpiritualibus diſponendi facultas, à O lutione decimatum neminem poterit eximere: imò ſa- erilegii 4 crimen incurrit, qui de manu Laicorum rem Eccleſiaſticam recipiet: g Laici etiam de manu Clericorum non potest decimas reci: pete, fub pæna excommanicationis y G privationis fepuiture,€ Clericus concedens deponetur: h. d: j Xcontrario quoq; Laicus etiam X Cleric poteftate decimas recipere,& in alium, velut Hæreditario jus re tranſmittere non poterit:& ſi ſecũs actum fuerit,& qui conceſſerit:à ſtatu ſuo dejicietur e,& qui receperit, & Eecleſiæ non reddiderit,& vivens excommunicationis vinculo f innodabitur,& mortuus Eccleſiaſticd ſepul. turå carebit g: Q Reditus decimarum locari pofa ſabi as alienationem. h. d. S! i quistamen, cùm Ecclefig fuæ conditionem me: liorem facerè poſſit, decimarum fharum proventus alicui locare velit, dummodò hujufmodi locatio ad feu- dum, velalienationem non videatur extendi, id facere minimè impedietur. Ephiſcopo debetur à Rectoribus quarta decimarum, quas exi- nt, nifi prafiripta. fuerit. h. d. Oftremò fciendum eft, quòd veluti parochialibus Ec- cleſtis(ſecundùm ea quæ proximè expoſuimus) de- timg debentur, ita etiam decimarum ipfarum quarta Epiſcopo à Rectoribus Eccleſiarum, niſi legitima obſtet præſcriptio i, petſolvenda erit. 5— So y p, dummodo: locatio non DE REBUS ECCLESIÆ® ALIENAN- dis, vel non. i G cap. ex d cdu € cquamvi fitan fin extr eod. a Cz, Şubiautem. eod.tit. Parte. ext. 10.&cap. ſeq. c€ c. tua. Clal. ext eod.tit. dum. Scum ſäcrilegii eætr æod. trt. i cdegquarta.extra,d f.adhec.eod Extra loca. Lib. IL Tin XXVII h.2.| f 90 TITULUS ASVI G Regulariter Epiftopus non potest aliquid agere fine confène= Ses vel confilio Capituis. h. d Ratemus nunc de rebus temporalibus Ecclefiae rum, illarumque adminiſtratione& alienatione, ſine quibus ſpiritualium dignitas haud facilè con- ſiſtere poteſt. Et quidem illud in primis firmare nos oportet, nihil Epifcopum regulariter fine confenfu fui capituli vel confilio poffe fuper his ſtatuere: cùm velut caputad membra, ita fefe Prælatus habeatad capitulum. In eoantem totius videtur effe conſenſus capituli, cui& major& fanior fratrum accefferit fententia, F Alienatio rer Eoclefiaftice fatta fine utilitate Ecclefia, Clericorum conſenſus non valet:&- quid contincat alienationis vere bum. h. d. Xhis conſequens eſt, ut rerum Eccleſiaſticarum abſqʒ Clericorum ſubſcriptione,& Eccleſiæ utilitate,& Ro- mano inconſulto Pontifice a, ab Epiſcopo facta dona- tio,velalienatio, vel ſuppoſitio non teneat, niſi eam poſt- modùm ratam habeant. Prælatus enim Eccleſiaſticarum rerum procurator eſt, non dominus:& conditionem Eccleſiæ meliorem quidem facere poteſt, deteriorem ve- rònon poteft.. Quòd fi fecùs fatum fuerit, nec quod ges ftum eft, vires ullas fortietur,& Canonum temeratores tam ſecularium, quàm Eccleſiaſticarum legum pœnis ſubjacebunt. Alienationis autem verbum continet hoe loco venditionem, permutationem, hypothecam, dona- tionem, conditionem, emphyteuſim,& omnem conven- tionem, per quam dominium trans fertur ¶ Eecleſiam ſuam non potest quis gravare pro alieni; debitis G debita neceffarta falta a Pradeceſſore luenda ſunt. Idem ſi Clo- ricuùs de mandato fidejuſſerit, aut in rem ipſius Ecclæſia mutuum Verterit. hj. d. Ed& nec commiſſam ſibi Eccleſiam pro alienis gra- vare debitis, aut literas alicui, vel figilla concedere, | quibus Ecclefia poffit obligari, aliquis audere debet: alioqui nec Ecclefia ad' talium debitorum folutionem tenebitur,& qui id auſus fuerit, à ſpiritualium& tempo- ralium adminiſtratione ſuſpenſus erit. Debita eſtamen à prædeceſſore ſfo pro Eccleſiæ neceſſitate contracta, fol- vere proculdubiò tenebitur. Idem, ſi Clericus de man- dato fidejuſſerit d; aut fi non de mandato,in rem tamen’ Eccleſiæ, mutuum verterit. Q Potest Praelatus rem non magni Valorts in aliq ritum transferre, Ġ terram gratia fabricanda Ec cedere, h: d:; | W Xcipiuntur tamen nonnulli cafus, in quibus donan- | Edi, permutandi; locandi, libertatem, feudum,& em- phyteuſim dandi, aut aliter alienandi jure licentia con- ceditur. Nam e ſi quid Prælatus non magni valoris ali- cui fortè ob benꝰ merita donaverit, præſertim ſuadente conſuetudine, jure ſuſtinebitur donatio. Multò magis idem erit ftatuendum; fi quid fortè ſoli ad Eccleſiæ fabricam erigendam conceſſum fuerit: quo caſu tan- tum donare licet, quantum Ecclefiæ parietes concludere | poffunt: G Proventus Ecclfiaflics poffunt vendi ad modicum tempas, Ó ad precariam concedi, qua renovanda erunt de quinquennio in quinquennio. h, d. l Dem juris erit& de redituum fructuumq; venditioni- bus ad tempus modicum faciendis,& de precariisquæ quandoque de Eecleſiarum poſſeſſionibus fieri folent: quæ, ne temporis longinquitate juris Eccleſiaſtici pereat memoria, de quinquennio F in quinquennio renovan- heri bene mes alicui coni | dæerunt. b c. 2. extravag. de fidejuff: C C.(Ries a Cap.2. in princ.eod.tits.6. c c2. extr. de folute d c pen. extr. de fidejuf. rum. extr. de denat. f e. I. etr. de precar.

QI Precarium ſolvitur ad cariad, nifi fir irrattonabéói Itat autem precarium à precaria: quia pa m a tandiu conceditu$ quoad is, qui conce titur: Prec ariæ verò non E pro volur atate conce vc candæ, nifi fint irrationabiles: quo cafi ceſſor à prædeceſſore conceſſam precatiam reſcindere & revocare F Ruina, predik enculta, fjlva exti rpata poflunt fab annuo lultonèe cendts cenſu concedi en emphyteuſim,& cofjatum fierit, poret A.d. Uing quoque,quas Ecclefia reficere non valet,& in- culta prædia, ut extirpatæ ſylvæ, ine yteufim fub annuo cenfu his concedi poterun i a quibus, vel fuo, vel parentum$ fuorum l bore cànĝiterit€ xtirpatas, niſi fortè poffint aliisad majorem Ecclefig utilitatem cum eodem onere conferri. Qui c tamen fi perbiennium in ſolutione Canonis ceſſaverint, niſi celeri ſatisfactione poſt modùm ſibi conſulere ſtuduerint, jure expelli pote runt: nec quicquam eis proderit, quod ut Canonem ſolyerent, ſibi nunciatum non fuit, cùm hoc caſu pra fixus dies pro domino interpellet. g Terrulas incommodas,& minss utiles item fèrvos fugitzvo: potest Praelatus alrenare. hid. p: d quoque aut vin L minùsutiles, aut Íongè pofit exig zuas,& Eccleſiæ s, vel domos, quz E clefiæ plus incommodi quàm utilitatis afferunt, G necef- ftas fuerit, di eeo potefta Epiſcopus habebit. Simili ratione fagi itiv s fervi) ide fuga revocati,re tineri non poſſ unt, ſi volueri Epil copiĩs dit trahendi poteftas erit it. g Fend lym-a vafallo al ienatum,& dif) ficilis recuperatie tilli ex alio meruerint, tedt Epiſeoptis alteri ſlab conditione recuperandi concedere. Ed& in feudi non alienar concedere pote ım e- certis cafibus,& jurejurand natum fuerit, poterit cl & iplum re Feudum deunluturms potest mineat f etiamfi ta Lin i hilominùs alienantis fil uineum, Í copus inveftire. dum ad Ecclefiam re- e Prælatusalium libere vel ejufdem feu n conſorte Idem erit, ſi per o neaverit: nam& poterit,{t1 Ecc np g atriis Jal p t, vej acguifiverunt Ecclefits, pof J x FY r ł fint promodo collati, vel acquiſiti manumi tamen ma ere, di numijjus cum j n patrocinio Eccle Jie 1396 aest, p iudetiam Toletano Concilio e quòd ſi Sacer lotes al liquid Ecel e 1 1 nihil babe tes, al Iquap rædia vel famili tac ey t, liceat eiſdem aliquos ji i de familia ejuſdem Eccleſiæ nun iffi cum peculio& pof ií Eceleſæ contulerunt, libertati ſervos! auſi fuerint, ex eodem Concilio Epiſc Eccleſiæ jus revocare poterit. Impium eſt enim, ut qui lucrum de rebus fuis Ecclefiæ non contulit, damnum in cleſtaſtica permutare quam ad libertatem , fi caula probabilis id popoicerit, cum cerit, cum re e iaftica& imn obili, rem iuam majorem, vel æqualem permutare poterit, pragmaticà iper hoc præ- ked ente formå, Ecclefiaftica tamen mancipia qua frugi ] Tugi fuerint præterquam ad libertatem, commutari mon poa terunt. i G Epifcopum potest ualia non potes? j p Pi, us quoque d icem ambatrun ſenſu, na iutare poterit,&{i lore prxponderet, ad qua parte pecu tem ad teit c ente con- pairis pdi vat ı inducendam ab altera Rere alibusau- tempora facris Canonibus defi- am jufto nupa bopå fide ita tientiam habeat à juribus Eç- ali eng, complet præſcript i cle a e dubio procul intelli Decime r afèribs non pof d. p: Roventus tame. nitiarum& decimationum præ- feriptionerolli ı r runt, etiamſi à Romano Pon- um impetraverit. tifice ſevil, cum tem pore ſiiæ promotionis nit bin et? gui fub f st, ut de rebms a je tis ad nomen nficiat..d. erd ot | s | pomen anh j F | natione diſcedet. Qu | alioqui ab ejus ord rii e, vela!iṣpni nominis fraudem facere voluerit fas egi rimen incurret. G Relitum Sacer, ti pro anima,& cenſoti am intuitu atuendum rdos habet, id habeat, mM- | quod relinquetu um, aut Sacerd bent remanere mta contineatur 1 enaa ejure A entum fie ‘>ricorum e ioca., de feud. htit. b cad guefliones . de rer permut. d c iextedd.€ c. relatum, vel fecundo, ext. detel. 4 adhu extr d

——— 9? Lib. III. nonica in debet habere diſtributionem. Ubi autem in lo- cum defuncti unus tantùm ſubſtituendus erit, is ea bo- na, velut& alia, diſpenſabis. AdGerict poſſin 1t maxim aceedente j fi fiafiicih facere eleemeſynam. h. d. Il e Clerici, nec de mobilibus ipfis teſtamen- tum conficere poffint, confuestudinis tamen eft non improbatæ, ut de his pauperibus& religioſis locis,& his gui viventi fervierint, five ſint conſanguinei, ſive extra- neialiqua juxta fervit ii meritum conferantur, noh tefta- menti ratione, ſed el leemoſynæ duntaxat intuitu æ. G Poret quis tantum legare de bonis Rceleſaſticu, quantum comulerit Ecc leſiæ. h. d Tem ſi tamundem de proprii Juris facultate contule- rit Ecclefix, quantum de Eccleſiaſticis bonis legaverit, legatum ſuſtinebitur. G Clerici poffunt teflari de his, guaacquzfiveruntnon intuitu Eselefia..d, E his verò b, quæ aut paternæ fucceffionis, vel co- 4` causa de bonis Ecele- gnationis intuitu, ſeu conſanguineorum, vel ami- à C. ad ſhac. eætr.de teſt. b c. quia nos exir. de reſt. FINIS INSTITU LIBRI lc È corum munere, refpe&u non habito ad Eccielia Clericos pervencrint, liberè teftari põterunt. 94. m, ağ (Cerico ingenus deficientibuus fucceſſoribus ab anteſtato ſucte- dit in toram Ecclefia, b d, Uòd fi decefferintinteftati,necalicni fuerint inven= ti, qui jure cognationis i} plis fuccedere valeant, fi in- genuis gaudeant natalibus, inintegrum tunc Ecclefia fiice cedet, nec cuiquam ex rebus eorum aliquid prefumeres licebit, E Bona fervi promoti ad facros ordines ab inteſtato decedentis dividuntur in quatuor partes, uë bic. b. d. 8¹ verò fervus æ ad facros ordines promotus, liberta- tem nactus fuerit, idemq̃ue poſteà acceſſerit inteſta- tus, nihil olim dominus de bonis ejus vendicare poterit, ſed ejus peculium in quatuor partes dividetur, quarum una Epiſcopo, altera Eccleſiæ, tertia pauperibus aſſigna- bitur, quarta parentibus:& fi non fint capaces parentes, Epifcopus eam recipiet,& in ufum Ecclefig diligenter diſtribuet. œ Can: 2. extr.deſucceſſ. ab auteſt. SECUNDI. TLONUM JURIS CANON LIBER TERTIUS DE JUDICIIS, EF ILLORUM DIVISIONE, FIrrUruU f ESTAT, utvideamus de judiciis, Po- teftautem judicium ita defcribi; fU DICIUM efa 10 cauſæ, quæ ri tè fit in foro coram judice: CAUSA verò eft origo negotii,& materia ju- dicii. g Quafint judicra fecularia, p qua Es- fia; fica. hd. yin zdiciorum hæc e% quòdavt funt feen-| laria, aut Eccleſi. Jud EUR quæ co- ram judice laico inter perfonas feculares exercentur. Ec- clefiaftica v t, quæ coram jadice Eccleſiaſtico inter perfonas Eccl fiafti cas agitantur. Duo enim funt, quibus principaliter orbis regitur a, Author facra Pontifi- cum,& Imperialis ac tegia poteftas Unde ſicut civilium legum non nifi civilis effe debet exe utor: ita et iam Ec- eleſiaſticarum Ecclefiaſt Judex eſt admin G Laici à Laico coram fe[piritu E litera impetratæ ad judicem Ec- ellſfaſticum non tonent. tis vel fimilis: .d. Bian aieea mati a C filicite extr. de majorit. é vbeds | pi | f | ulari udii conveniri debet, nij| | tionis& amiſſionis PRIMUS Quid ſit judicium,& quid caufa. hoc dicit Aicus à ergd à Eaico coram judice ſeculari, non au⸗ tem Eccleſiaſtico conveniendus erit: quod uſquè ades btinetzut etiamſi alteruterlit tium ab poſto⸗ lica ſede literas ad Eccleſiaſticum judicem impetrz averit irritæ fint& inanes. Si tamen cat ffit hujufmodi n quæ ad Erclefiafticum forum perti neat, q: f marino» ii, uſurarum, perjurii,& ſiwiles Laĩcos di- atioſit, Judex Eccleſi erit. Idem jai t, Gwelà fecula tef, vel confuetudo loci; vel mi Eceleſia ſticum judicem compellandum ſuadeat. g Cleric habent pret ogiti Im, ne coram judice lasco convenire valeant, cur non potest ullo padlo renunctarsi In judicem tamen: Fcecleſſaſticum non fuum pof lunt confentire, acsedenteconfenfù h; d. b ratione tam levonni quàm Carthagi- nl Concibo confitutum e4, ne Clerici Clericos publica fidizia; fal ıb pæna dej ofi- rum jufium pertrahant:: cui cefans. relicto ſuo ontifice dropric extr. de fors comppet. —— b ej f dili i genti a Can. iicet. Č o. i ext-de foro compet

95 beneficio, cùm non ſit perſonale, ſed collegio Eccleſiaſti- I. co actionibus privatompo, aut juramento il- licito derogari non poteft. In judicem tamen non fuum fi is perfona fi ſit Eccleſiaſtica,& Epiſcopi diœceſani con- fenfus accefferit, Clerici confentire poterunt. G Ator fequidebet forumrer, hod, Uòd fi inter Clericum& Laicum contentio fit ut co. mus, utrùm Ecelefiafticus, an fecularis judex ei con- gnoſ- an dirimere debeat, difpiciendum s venti partes ſ ſuſtinet. Nam ſi Clericus, apud Eccle efiafti- um forum: fi Laicus, apud ſecularem erit a gitanda cau- ſa: cùm à generale ſit, ut actor fotum reĩ ſequatur. Ca- vendum erit igitur Laico judici, ne quoquo modo Cle- ricum condemnet: quòd fi fecerit ab Ecclefia, cui inju- riam irrogare noſcitur, tam diu ſequeſtrandus erit, quo- uſque reatum ſuum cognoſcens, emendet. G Si delinguenscaptus prætendatur Clericus, utrùm mita fit, de- bet cognofcere j? idi Clericus vocato judice fèculari..d. Ubitari tamen contigit, fi judex Laicus quentem captum detineat,& fi is fe Clericum affe rens, ad curiam Eccleſiaſticam remitti poſtulet, velill curia ipſa Eccleſiaſtica tanquam Clericum repetat, dex Laicus illum eſſe Clericum inficiatur,& minimè remitte m contendat, quis ſit hujus tionis legitimus futuru sjude x? Etan dere & fpirituali fit con troverfia, pdy judicem Eccle huju ertineb Judex y l vel al aA hujufmodi cognoſcitur, voc Eccleſi and eflitui Inſtitut. Juris í Canon. 9 &ea c quæ ad iplius fpećtant officium, liber exercere & cùm opus fuerit auxilium publicum implorare à. g Qud fi fit judicium extraordinarium,{7 quidd ludex delei gatus:.d, Xtraordinarium five-delegatum aniei eft„quod coram judice delegato exercetur. Judex delegatus eſt is, cui ab eo, qui demanda poteſt, wia committitur. g Nonj n Princeps, f gare, licet atusa Pri pou autem juriſd Princeps, verùm etiam a Principe mandatur, cæteris longè ex caufa fubdelegare, lius renitentemque compellere,& prc qui e& contra ipfum ordinarium procedere poteft: quæ in cæteris delegatis non obtinent. T De us A Beijin gulariter non poteſt quem citare, ub compar t pe 9 ȚOn d tame nin a judicio alte ram ſe perſonaliter compare latum ad hoc ſpeciale rece e, non ſolům Is tamen, cui à > præftat: nam& alteri a fuerit induftria by iam fententiam exce nifi il rutri parti, ut co- t, jubere poterit: nif erit, vel nifi pro ve- umnigexhibendo, a nifi 10ritate litera- eaa com- —— nec omn promiſcuè vices ſuas demandare po- t j illis dinit s l J rum ſedis Apoſt i atortir mittuntur, hoc eft, natum obtinentibus eum Nile rit, c iptum ta j) Hanino pri debeat, aut ipſe pro Clerico commun ullam de Clericatu cognitionem e ndus erit. riv giogaudere iter beatur, ftatim ant ſiaſticæ curiæ reſt Ec- tquandiu s deprehen{us fuerit: Í donp. enim contr noñ conftiterit, talis, qualem cum demonftrat ha ne ndus erit u x aflu momentaneo mon tollitur t ſumptio orta ex act habente tractum temporit. h. d. A e obfervandum, fi antequam de tur, publicè ſe pio Laico gerebat,& quaſi Lai muniter} : nam quangu ehenfionis tem- pore in habitu clericali repertus ob pr æſumf ptio- nem, qua adversùs captum ex pr tûs delatione orta eft, non anteàre de clericali titulo fidem fecerit: Geim tamen quivis proceſſus Judicis penitꝭ. ieſcet. g abeatur li J Secu 1am extraor Ee aam ria, 4 ram judicibi ef, qui fuo jt dinaria: j icorum {unt ordinaria æd aa otoa mordinarium ef, quod co riis€ etur. Ordinarius judex , vel fuperioris beneficio, univerfalem o ç teft, ut Epi fimiles. Conftituitur a T ey vel Univerfitate. Jg ua diœceſi juriſdictionem ord habere, poterit in quolibet loco fuæ per fe, vel per alium, pro tribunali federe, l cum fit. extr.de forooompet. eKcCOm an b. ed..ſi j hce conqucſtus. d d dt j$- idem, 5non ſic. de ſentent. eæ-| tit de fèntent dex, ent. excom. in 6. çor. sn o ha-|x | guid co? ad nonicis. G Poté n fuerit i, C f in refèripto non valebit proceffiss e velnolleinter tam uni, quàm pluris amen; fed fi pl ta fit, non ad= +re 20h n proceflerint, bit efficaciam. vel Conjudici ſuo, vel rit, Perinde res acci-e nda eft, rocedant. Aliud juris eſt, fi illud peditorum collegarum ſubde- unt,& od pars illorum lum erit. amen ita demùm procede Dansite i piem alii vices fua ue{i omnes Ñ tum fit. Nam n itos admittere co haber Ot di€r qui k non prie vel< qui procedentes n ex pluribus d intromittere, nifi e; Orrò uno illorum comit alii ulteriùs ſe intromitte itate, velalià juf n n Dego aE AEO on poteru mnta nifi aut | re incep erit, contiges | dolo malo in€ i €o pri 20 perp: d NA. q Iuriſdict noad omnes. U: iſdicti Jne Petuatä quoad omne iai int el gitur, g Delegatus debet dil; mittetur, cen ud..d. X Ed five uni, five pluribus, five à Principe, five ab a- Alio mandata fuerit juriſdictio, mandati forma dili- masman f. de- unum vivo mandatore per- condelegatos judices perpetua- nter Jervare fines mandati, G cum tur omnia commiffa, per qua pervenitur hen. extr, de o) e.ſtatu- b.fin.$ d.7. de jud, inb, a Cr. infin extr di ford, cafir. extr. d. tit f ccam plures. in fin. c. fig ni, tum» derefir, inó. leg. c 3 e offic, deleg. inb. genter

iiime g ' Lib. III. genter cuſtodienda erit: nec aliquid contrà quàm ſibi wandatum fuerit, delegatus tentare audebit. Planè juriſ- dictionem impedientes, vel in judicium venire detrectan- tes, delegatus à Principe Eccleſiaſticà diſtrictione, etiam ſt literæ commiſſionis id non contineant, coërcere pote- rit, vel pro delicti& cauſæ qualitate, ſecunduùm arbitri- um ſuum, ſi certa pœna à Canonibus non exprimatur, mulctare: quia ex eo, quòd alicui cauſa committitur fu- per omnibus a, quæ ad cauſam ipſam ſpectare noſcun- tur, plenam recipit poteftatem F Rationatiles exceptiones admsittet delegatus, nifi verba re- feripti fonent in contrarium. h. d. Ationabiles quoque& honeſtas exceptiones,& à juris æquitate non abhorrentes, licèt id expreſoè mandato non comptehendatur, admittet: niſi, quòd nul- 1 debeant exceptiones admitti, literis expreſſum fuerit. Delegatus habet juriſclictianem ctiam in eum, in quem fut Facta alienatio pot impetratum refiriptum, dicét reſeriptum de eo non Faciat mentionem. hi. d. Ed æ etſi literas adversds Titium ab Apoſtolico ĩmpe- traveris,& is, ut mandatum eludat, antequam literæ ad judicem datum perveniant, vel etiam poſteà antequam citetur, de poſſeſſione, de qua controverſia vertitur, com- mutationem fecerit, eum qui in poſſeſſionem ſeſe ingeſ- ſerit, poterit delegatus cogere, ut coram ſe juris pareat æquitati: nec, quòd reſcriptum contra Titium impetra- tum fuerit, opponi potetit. Generaliter enim omnis ven- ditio, ceſſio,& alienatio judicii mutandi causã facta, u- troque jure prohibetur: aliàs delegata juriſdictio ad per- ſonas reſcripto non comprehenſas, etiam ipſis volenti- bus, prorogari d non poteft. qg Mandatum Apoflolicum ex caufa potest executioni mandaa fi etiam in alio loco ab eæpreſſo in mandato, h. d, Imili ratione ſtatutum e eſt, ut ſi is, per quem ab Apo- ſtolica ſede certo loco inquiſitio, vel quid aliud expe- diri mandatur, ob illius potentiam, vel malitiam,contra quem inguiri, vel procedi mandatur: vel fautorum ejus €o loco fecurè mandatum executioni mandari nequeat, ad id exequendum locum fecurum& idoneum elige- te valeat,ne quis{cilicet ex proprio dolo,vel fraude com modum reportet. Quinimò idem faciet, ſi alia probabilis caufa fubfit, propter quam in loco decreto perfici com- modè nequeat, quod mandatur: ne tali prætextu impe- diri contingat mandatum Apoftolicum, vel differri. Y Delegatio folvitur revocatione jurifdittionis re integrd. h. d. Olvitur autem delegatio multis modis: putà revoca- tione, morte, impotentiâ delegati, executione fenten- tiæ, proprià pronunciatione, temporis fluxu, recuſatio- ne. Revocatione, cùm is j qui mandavit juriſdictionem antequam is cui mandata fuerit, eå uti cœp]perit, manda. tum revocat; cùm eo cafu jurifdi&tio in eum efficaciter tranſiſſe non cenſeatur. T Morte tam delegantium, quàm delegatorum ſolvitur dele- gatio: E fi unus ex pluribws delegatis moriatur, adhuc folvitur de- legatto, niſi aliud exprelſſiim ſit in reſcripto, vel ſub nomine dignita- tu faita fit delegatio. hod. N Orte extinguitur delegatio, tam ejus qui mandavit, f re integrå decefferit, quàmetiam corum qui de- legationem ſuſceperunt: quod quidem adedò obtinet, ut ſi pluribus judicibus datis unus rebus eximatur humanis, delegatio etiam quoad ſuperſtites expiret: niſi aliud in delegatione eomprehenſum fuerit, aut fub dignitatis no- mine non proprio facta fuerit. G Mors dr abfèntsa æquiparantur re non integrd. h. d. a Can. pratored. in fn. exir.dict. tit. b can. ex parte, Ci, 2, extr. de offic. deleg.€ can, t. x.extr,dealien. jad.mut. d c. porro. in fin, extr.de offic.del.€ can, fatuimus. de offic, del. ing. È can. quamvis, de offic, delin é, Tiel o8 i Doar eſt, ſi ab Apoſtolica ſede datus judex, qud. Eties eum abeſſe à contigerit, vices tibi ſuas commi- ferit, an fi is rebuseximatur humanis, commiffum tibi negotium liberè valeas diffinire? 8& cùm tunc quoque cenſeatur abeſſe, reſcriptum eſt, ſi illo vivente jurifdi- ctione uti cœperis, pofle te non ſecùs, ac fi is viveret,& abeſſet, in negotio procedere. Idemjuriseft, fi tibi vi- ces ſub ea forma committat, donec eas revocandas du- xerit. G Delegatto perimitur impedimento delegati, tam juris quàna fati..d. Ed etfi delegatus mortuus quidem non fuerit, ita ta- men impediatur, ut omninò delegationis negotio in- terefe non poffit, extinguitur delegatio. Impedimen- tum autem intelligitur, tam jurisquàm fati. Juris,ut ſi infamis factus, aut alio legitimo impedimento deten- tus fuerit. Facti, ut ſi inevitabili neceſſitatis articulo, putà infirmitate, præpediatur. JGALariſdictio delegati à Principe expirat per exetutionem ſen- tentie..d. juris eft, fi delegatus à Principe per fe, vel per a- lium fententiam executioni mandavit, vel mandari præcepit. Tunc enim ejus juriſdictio ceſſat, quia femel eſt officio ſuo functus. F Si judex delegatus pronunciat fè judicem incompeienters expirat jurifdiétio..d, Tem c fi Judex delegatus interloquendo pronuncia- verit fe fuperaliqua caufa procedere non debere,ufque adeò juriſdictionem amittit, ut etiamex litigatorum conſenſu illam reaſſumere non poſſit. m G Siinrefiripto tempus apponatur, tranfàafo terminoexpirak, juriſdlictio. h. d. gt d& cùmcaufa intra certum terminum deciden- da committitur, termino tranfađto mandatum expi- rat,nifi tempus communi partium confenfu prorogatum fuerit. Terwinusautem tunc incipit currere, cùm judices literas recepiffe contigerit. G Potest quis convenirz vigore literarum Poſtertorum, etiam non factemium memionem antericrum, quas ad uerſartus impetra- vst, fed per annum non fuit ufus. h. d. On abſimili ratione conſtitutum eſt e, ut ſi quis A- L poſtolicas literas impetrans infra annum, poftquam judicum copiam habuerit, dolo, vel negligentiã eis uti di- ftulerit authoritate pofteriorum literarum, quas pofteà forfan ejus adverfariusimpetraverit, conveniri valeat, li- cèt in pofterioribus nulla mentio de prioribus habeatur. Kecizſatione extinguitur delegatie, cùm judex datus ſiſpectus Poſtulatur& Pronunciatur. h. d. R o quoque extinguitur delegatio: quod eo cafu accidit, quo judex datus altero litigatorum pe- tente, ob probabilem aliquam fufpicionis caufam ab ju- dicio remoyendus pronunciatur: ut putà f, ſi judex da- tus dicatur dominus litigantium, aut conſanguineus, aut advocatus, aut cum altero immodicam contraxiſſe fami- liaritatem, aut ab eodem in alia cauſa partem appelläſſe, aut nondum judicem ad legitimam ætatem perveniſſe. G Qualiter cognofiatur(r expediatur caufa fiefpicionis, hda Ecufationis autem caufa variè cognofcitur g: nam fi contra unum ex duobus ab Apoftolica fede dele- gatis ſuſpicionis cauſa proponatur, fiquidem illa clau- fula appofita fit, Quod fi ambo interefè non poffunt, alterin cauſa procedat: coram non recuſato conjudice expedienda erit. Ubi verd non eſt dicta clauſula in reſcripto, de- bet fuper hoc ad arbitros recurſus haberi, prout Grego- 4.,i delegatus. de oſf. del. in õ. b c. ſciſcitatus exir. de re- Feript. c c. fgnficantibus. exir, deof. deleg. d c. de cauſis. extr. deoffic.deleg,€ can fiantem.© c. plerumg, extr. de re- ſertpt. f̃ c. cauſam quæ.& can. inſinuante. extr. de offic, deleg, B cfi contra, de offic, deleg. mm6. DDdd

99 tianā conftitutione latiùs continetur, Cùm autem de-| legatus Epiſcopi recuſatur, recuſationis cauſa coram E- piſcopo probanda erit, licèt coram ipfo, qui recufetur, fit alleganda. G Iudicium ſummarium eſt, in quo ſibtilt ordinis judictarii f; obſer uatione r ateranifia proces ditur. Ordinarium& folenne esh, nguo feries judiciari tela obfèrvatúr..d. Ursùs judiciorum tertia diviſio hæe eſt, quòd quæ- dam n ſummaria, quædam ordinaria& ſolennia. Summaria ſunt, in quibus ſubtili& folenni ordinis judi- ciarii obſervatione prætermiſsà proceditur: ut ſunt 4 cauſæ electionum, proviſionum, matrimonii, uſurarum, & ſi miles, in quibus nec ſolennis libelli porrectio, nec li- tis conteſtatio eſt neceſſaria, ſed ſimpliciter de plano ſine ſtrepitu ac figura judiciali proceditur. Itaque de dex, etiam tempore feriarum ob hominum n indultarum cognofcet,& litem, dilationesamputando, exceptiones,& appellationes dilatorias& fruſtratoxias repellendo, quantò poterit, faciet breviorem, prout hæc duabus Clementis luculentiſſimis conſtitutionibus latius continent Iudicium ordinarium& ſolenne eſt, in ꝗquo ex quiſito& ſolenni juris ordine ſervato Proceditur: ut putà, libellum porrigendo, litem conteſtando,& alia faciendo, de quibus infrà latius viſuri ſumus. D Ta ooe DE FPROCURATORIEBUS. TITULUS Lk g Indicia exerce mas per nofiretipfos© per procura stores; vel Hudicos: Ó quot procuratorum fpecies, hd: Xpoſitis generibus judiciorum, conſequens nunc cå, ut videamus, per quas perfonas-illa exerceri poffint. rcemusigitur judicia non folùm per nofmetipfəs, verùm ctiam per procuratores noftros, ant fyndicos, Procurator eft; qt 1a negotia mandato do- mini, vel quaſi domini admini Syndicus 6 eſt u- niverſitatis defenſor.& procurator. Porro procuratorum duz funt fpecies: alii enimdantur ad judicia, alii adne- gotia extra judicium explicanda. g Procurator conſti tus pote. SF paterfamilids,€ ó fliusff umilids? Éad negotia potest] procurator conftituit, gui natus cFannos XVIL ad judicia fò fiii RN: stus Vaginti quinque: H. d: Oteftautem ad judicia non folùm 2a erfan iliäs, ve- rum etiam filiusfamilia confenfu, fieri procurator, verit. Licèt enim quis poft XVII: ¿annum pi ocurator a negotia licitè conſtituatur, ad judicia tamen, nifi major XXV. annis fuerit, conftitui non poterit;; G Natus annos XIV. potes? effe in judicio taalibiss per fet per procuratorem, non obj té. hi: d; r caufis ſbiri- e patria Hote/ Fhe Liud 4 tamen juris eft im principali: nam fi is ad quartum decimum ætati is annum pervene Iſis beneficialil ritualibus, nec non ab iiſdem dependentib agendum, defen P ady 1e pe er fe 2 vel procuratorem, perinde admittendu atque fi vi- geſimum quintum ætatis annum natus efl E nec e ulla patriæ pote ſtatis, vel voluntatis erit habenda ratio: quan- quam alias regulariter filiusfamiliàs ſine patris affenfu in judicio effe non poffit. Per fe poterit, fed vel per Epifcopum,velejufdem ofliciaa lem ad has lites curato i fibi dandus erit: vel& major in- fante fuerir, cam authoritatealtesius corundem procu- ratorem conftituere pote G Delecatasj pro minors guatua tolice.in caufis guaagitantur coram fè m annorum, potest eidem curatorem dare uel authorita fituendi p Et ora prohibetur, po os} ffe procurator; b. da Uinetiam a Apofolicæ fedis delegan& ab co» dem ſubdelegatus ad eas duntaxat caufas, quæ coram ipfisyen tilandæ fering vel curatorem dare, vel procura» toris conſtituendi authoritatem præſtare poterunt, Con- ftitui autem poterit non folùm Clericus, verùm etiam Laicus. R ariter ġ enim omnis, gui non prohibetur, ad officium idoneus habetur. G Si duo dati fint procuratoresin foit duim occupantis erit melis or condrtro nifi uo cafis hoatuns is gui nos in mandato fis com br contrarium; equi, Polerit quitur, alium ſauliſtituerit.&i dum, unns fnea o proceder e non poterit,.d. E tam unus, quam plure poi ıntin una caufa cónfti- tui procuratores. Si tamen c due fimul, non adje- cto quòd in ſolidum ſint procuratores, conſtituanturʒ u- nus finealtero non adn ttetur: ſecùs, ſi ſint in ſolidum conftituti; tanc enim illius melioxerit conditio, qui per Jieirronionat o m negotiunrprimus ya iope erit. Et minus litis factus a udet, niſi conſtituens daa quòd occupantis cond melior efie non debe- ret. Tunc enim ſi eum, qui occupavit, aut leg mè im- pediri contingat, aut proſequi fortè noli ta poterit alter negotiumaba! ioinchoa m ſuſ tamen ab alio alius nonfueri it fabitir tut s. g Pean kiruatus eliam ad ea, quæ ſpeci al ADANIN filam al nolen AA igui non p negotzum Jujerper: non fnt dati in fà atum eæigentium: qusò caſis etiam non exp hoterit exequi hrocurater. h. d. Ed ſive unus fit diligenter ç raliter d quisadomnia e mandatum exi- gentia conftitutus procurator faerit, èx vige hujufmodi-ad aliquem articulùms.in q fpeciale exigitur, admitti non debeat, nif clå neralem quorundam articulorum fpeciale mandatu exigentium ſubſequatur expreſſio, putaà tranſactior jusjurandum deferendi. Tunc enit n& non expreſſ ſus mandatum complectetur. Mandatum non complectitur majora, ratoris eapreſſa. hi d. Rimina e tamen, veldef fectus in perfonam electi, ſi- ve ejus, cujus favore, vel facienda, vel jam facta eit proviſio„non Huſuſmodi generalitatis, vel exprefſi onis obtentu, opponendi facultas com petit, il fuper hoc ut fi gene- am fint m procis J aliud in mandatis habeat. Nam hujuſinodi generale man- datum graviora, vel majora, quàm in ipſo procuratorio ſint expreſſa, non complectitur. Procuratori ad negotia liberum eſt quandocung, ſubſtituere Procuratori verò ad judicta fubfatuitur filam in cafibus hic ere prefs. hid: Ed& illud non eſt omitten ndum, quòd licèt procura» G Quomod aeda„fi minor quatuordecim anni in caw- fis fbiritualibus in judicio efe velit..d, rit, in hujuſinoc di cauſis, nec agere, nec defendere — — toriad negotia f liberum fit alium quandocungue conſtituere, judiciario tamen g minimd id concedi, niſi aut lis fuerit conteſtata, vel in rem ſuam datus ſit, vel à domino ſubſtituendi fuerit conceſſa poteſtas: quo caſu etiam non expreſſam perſonam poterit in procuratorem eligere. Uòd iF quartumdecimum annum natus non fue- | t | a Clim. 2. de jud. é P Sape. de verb. fiemf. b ext. de fyndi. c can qui gener liter.$- 1, Ó fêq. eod.titemó. d can, o S € can fin$ in hujufinodi, de judic In 6. vero. ma. in| d b can. i. æod tit.in 6. C efi titinó,€ Clem. a(CVen. 5. delegalus. de jud. duo. eod. tit. inó. d c. qui ad agendum.eod. 2. cod. tit. can, I.$ fin cod littin õ. g dacan.l. 5. licet Itl. in 6. g Reguiaritor eac jo aegueac J

S PE è 101 Lib. III. G Reguilariter in caufis criminalibus non potest intervenire procurator,.d. On tamen in omni-judicio procurator intervenite poteft. In criminalibus a enim caufis neque ac- cuſator, neque accuſatus, niſi per ſe ĩpſos impetere, vel de- fendere permittuntur, niſi& vel ab illuſtri propulſanda Ft injuria, aut rei contumacia ſit excuſanda, vel contra accuſatorem ſit excipiendum, aut de levi crimine tracte- tur, aut fi de gravi agendum fit, civiliteragatur. G Clerici ér Monachi non poffunt efje procuratores niſi proprie Ecclefia, nte necefatate C fuperroris juf.d. xg y. Ed nec omnesad procuratoris officium temerè admit- ti debent. Ideoque Epiſcopus& univerfi Sacerdotes, cdm ad ſolam Dei laudem, piorumque operum actiones ſint conſtituti, ab hujuſmodi miniſterio excludendi e- unt. Idem quoqueobtinet in Monachis cs nam& il- los, cùm ſolitariam vitam degere profiteantur, à forenſi Nrepitu, ac litigiis ſummoveri convenit. Planèmonaſte- rii exigenteutilitate 4, vel neceſſitate,& Abbatis acce- dente imperio, ad procurationis e officium acceder minimè prohibentur. F Clerici regulariter coram fècularsbts judicibus poflulare non phintb d. Ofulandi f quoque officium Clericis,qui ftipendiis ſubſtentantur Eceleſiaſticis, coram ſeculari judice in ſecularibus negotiis interdicitur, niſi propriam cauſam, vel Eccleſiæ ſuæ proſequuti fuerint, vel g nifi urgente neceſſitate pro conjunctis, aut miſerabilibus perſonis po- ſtulare velint. Excommunicati nec proprso nomine, nec alieno Pgſunt effe ån judiczo, nifi ad defenfionem..d. I vero, qui excommunication & a funt b, non folùàm procurator intergffe non pcffunt, verùm etiam nec proprio: tamefnimpugnante, excommunicato reo jegitimæ defen- ſionis copia non eſt admittenda. Hrocurator uni verſitatis, in qua ſunt excommunicati, non peteta judscio repelli, nifi tribus cafibus,.d. Ed belle dubitari contigit, an univerſitatis ¿ alicujus $ procurator ex eo repelli debeat, quꝰd majores& ju- rati. per quos eadem univerſitas regitur, tempore, quo in- junctum fuit procurationis officium, erantæxcommuni- cationis ſententis innodati, quaſi& ille repelli debeat, cujus non recipiuntur authores? Et xeſponſam eſt, hu- jufmodi procuratorem non repellendum, nifi veliili iph excommunicati in literis procurationis effent expreffi, xelaliàseorumauthoritate procurationisinftitutio fata fuiffet, aut ipfa univerſitas excommunicationis conſcia ſimul cum eis eundem procuratorem conſtituiſſet. € Procurator revocari potest exprefie E tacitè, puta fi domie nus per fèincipiat caufam traélare..d.: Amdiuautem durat quis procurator, quamdiu is, qui eum conftituit, revocet, five exprefsè, five etiam taci- tè, Unde k fituTitium fimpliciter procuratorem con- ſtitueris, isque in judicio procuratorio nomine effe cœpe- rit, deinde tu, five ante litem conteftatam, five poft, ad cauſam ipſam venias, non ut ipſi aſſiſtas, ſed ut cauſam eandem tractes, tractando cauſam Titium procuratorem revocare cenferis: nifi quòd non animo revocandi fa- cias, vel exprefsè profeffus feris, vel ex aliquibus appa- reat conjecturis. G Atus praecedens fubfequenten limitat€ interpretatur..d, Ed fi eundem Titium fub ea forma Z quoties te ab- effe contigerit, procuratorem conftitueris,& pok- is vinculo innodati o nomine in judicio a Cdncrimina..g. gla inc. veniens. ext, deaccuf: b cab- Hent. 8. Uis. f. q. 9. c Ext. ne Cler, vel Monach. d can. Mo- nach. 76. quæſt. t. e(lem. 3. cod. tit. f can. I. ext. de poſtul. g cfin. ext. de poſtul. h cuntelleximus. ext. de jud. i c. ſn. eod.titest. k c fiquem.$ fess eod, titinbs l c fiquem. sn prine, eod tit. in Ga Tie T 102 modum per te ipſum cauſam tractes, non propterea ta- sen procuratorem revocare videris. Quinimdò Titius, quandocunque abeſſe te contigerit, procuratoris aſſu- met officium. F Procurator fi fuùflituit, non potest fubflitutum kevocares nifi C revocandi hdbeat potefatem. Et procurater, qui fubſtitllit in una caufa, non prohibetur.in altis fè intromittere. h. d, Ec autem de revocatione domini ſunt intelligenda. Nam ſi à procuratore tuo a alius procurator legiti- mẽ ſubſtituatur, poſt mandatum ſuſceptum, etiamſi ee ſubſtitutus uſus non fuerit, ab illo revocari, niſi etiam poieſtas revocandi fuerit eidem conceſſa, non poteſt. Sed fi, ùm adplures, vel adomnes cauſas Titium generali- ter procuratorem conftituiffes, isin una velinaltera fub- ftituerit, in reliquis procuratoris officium exercere mie nimè prohibetur, G Alla cum procuratore revocato, donec ignoretur revocatidy tenent. hode D hæc etiamadmonendi fumus;quòd fi ignorante ju- dice, veladverfario é poft conteftatam litem man- datum revocatum fuerit, ratum eſſe debet judicium, in quo qvis poft ignoratam revocationem quafi procurator verſatus fuerit. F Matrimonium contrafum per procuratorem revocatum- nos tenet, licet ruocatio non venerit ad notitiam partium. h. d. N On fic tamen in matrimonio ftatuitur c; nam fi pro- curator ad contrahendum ſpecialiter conſtitutus, an- tequam contrahat, à domino revocatus fuerit, contra- ctum poſtmodùm matrimonium, lictt tam procurator. quam ea, cum qua contraxit, revocationem hujuſmodi penitùs ignoraverint, nullius momenti penitùs exiſtet⸗ cùm illius conſenſus defecerit, ſine quo firmitatem ha- bere non potuit. G Afa judicis pot rcuocationem precuratoris non ignoratam, non tenent. h. d. O fi fcientibusjudice d& parte mándatum revo- catam fuit,& nihilominũs eſt in judicio proceſſum per procuratorem revocatum, tàm alia acta, quam ipſa ſententia nullum afferet domino præjudicium: cùm- falli procuratoris exceptio non ſolum ante ſenten- tiam, verùm etiam poſteà poſſit objici: quà probatã ju- dicium prorfus nullum redditur. G Refutatro mandati non impedit refutantem accehtaré, f mandans perduret in voluntate mandandi..d. Ne f idemjuris ftatuciur in eo, qui abfens procu- ratot conſtitutus præſentatum ſibi mandatum ſuſci- pere nolle dixerit. Is enim refutatione hujuſmodi ne- quaquam obfta nte, quandiu conſtituens in eadem volun- tate perſtiterit, ad libitum mandatum acceptare poterit. Q Receptio inſirumanti,& cautio domini operantur, guod procurator non poffit renunctare mandato, ſed teneatur defenderes hoc dicit. à T literis, vel inſtrumento, quibus te aliquis in Å nsis fuis procuratorem conftituens, pro te debite modo cavit, fimpliciter nullå fa&tå proteftatione, à tes fcienter receptis, non potes pofteà recufare illius defen- fionem: imòcögi poteris illum defendere in omnibus cauſis,& negotiĩs, ad quæ prædicta inſtrumenta, ſeu lite- ræ fe extendunt: cùm per hoc ad omnia tuum præſtitiſſe videaris aſſenſum. Mortè conſtitientis ex, nonintegrå. h, d.; i g Me: quoque conftituentis definit quis effe pro- curator, quod interdum obtinet etiam re non integrä. Nam h ſi prælatus, vel rector te pro beneficio fuo, vel Ecclefia procuratorem conftituat,& tu viventes at Mandatum, interdum etiam re b comandato. ext. eod, tit.€ c. fin. Șfin.de procur.inó. d c in uatsone.© fèq. ext. eod. tit, e c in noflra, exta de procur.ing. F c. licet is. eod, tit. in é. g Clem..60d, tit. h Clem. fin. eod. tt. DDdd 2 a Cisgui. de procur, inb,

103 illo litem conteſtatus fueris, aut negotiumaliter attige- ris, poft mortem tamen illius, ctiam quoad cæœpta, pro- curator e ſſe deſinis. DE PACTIS ET TRANSACTIO- nibus. TETU H UiS IE g Metu judicsorum interdum devenitur ad pacta, ad tranſa- Fiones,& ad compromiſſa. h. d. Onſequens nunc eſt, ut videamus de ſerie,& actis iplorum judiciorum. Sed quia interdum acci- dit, ut judiciorum metu litigaturi ad pacta& tranſactiones veniant, aut ad arbitros declinent, ideò priùs paucis de his diſpiciamus. G Paita fant fervanda,© per ea etiam indultis Apoftolicis derogari potest. b, d. E quidem pacta inter quofcunque, quacunque de re inita, regulariter fuam habere debent firmitatem:ne- que enim quiſpĩam, ut divinum monet oraculum, ea quæ de labiis ſuis procedunt, irrita facere debet. Quod qui- dem uſque adeò obtinet, ut Apoſtolicis etiam indultis pactum deroget. Inde à cùm monaſterio ab Apoſto- Iica ſede libeta ſepultura conceſſa eſſet, pactumque eſſet cum Rectore parochialis Eccleſiæ, ne parochiani ipſius ad ſepulturam reciperentur, reſponſum eſt, in dicto mo- naſterio ſepeliri eligentes, obſtante conventione, voti fui fieri non poſſe compotes. Pactum, per quod filia dotata remuncat hareditati paterna, juramento vallatum, tenet. h. d. Odem etiam ſpectat, quòd pactum à filia, dum nu- ptui traditur, cum patre factum, ut dote contenta, ad bona paterna nullum habeat regreſſum, ſi juramento vallatum ſit, licèt lege civili improbetur, ſervari debet: cùᷣm tale pactum non vergat in æternæ ſalutis diſpen- dium. ꝙ Pactum quod tendit ad periculym animæ, non ligat,.d. Uòd fi um in anime tendat detr c; quia fortè fit patum de re turpi; veluti quòd pof 6 mortem Titii Clerici Sejus in beneficio fuccedat: velali-| ter de jure, vel de facto ſit impoſſibile, nullam ii obligationem. Ç Vanſactiones, quæ nom ſunt jure contrariæs ſervars debent, C partium jur:bus derogant..d. Te eea d quoque fimilem juris firmitatem obtinent, uſque adeò ut juribus omnibus, quæ parti- bus, aut obtentu præſc s dut privilegii, feu quo- cunque modo ſuffragari poterant, vires adimant. Sed& hoc de illis tranſactionibus intelligere nos oportet, quæ non funt juri contrariæ. Alioqui ſi aut ſuper re ſacra e, & litigioſa, aut in cauſa matrimonii interpoſitæ ſint, nullum robur obtinent, D4 S DE ARBET RIS. TITULVS IV. g Qui fint propre arbitri. A Rbitri f dicuntur propriè qui nullam poteſta- tem habentes, conſenſu litigantium in judices eliguntur, in quos compromittitur, ut eorum ſententiæ ſtetur. &LVZm in judicem ordinarium, quàm delegatum poteſt com- Premetti. h. d. Ed etſi qui legitimam in partes poteſtatem habeant, ab eifdem tamen in arbitros eligi poterunt. Quod non folùm de eisintelligendum eſt g, qui ordinariam exercent juriſdictionem, verùm etiam de his, qui dele- gatam tantùm obtinent. A,£ de pađ.inó. b cap. 2,depaf.m6. c cfin.ext de a judicibus, 5. arbitrarii. 29.6 g can cam olim. ext, eod, gi pen, can. a judicib, 2. q. 6. Inſtitut. Juris Canon. ſüper matrimonio ſpirituali Hoteſt compromitti, | e2 pirat comprom 104 Htonit perſonas, in quas non potest compromitli..d. E Ed neque fervi a, nec, qui fervis fimiles funt, Mona- chi& Regulares,arbitrium in fe recipere poffunt. Ad hos enim quies, oratio,& manuum labor, nonautems cauſarum ſpectat cognitio. Hæretici quoque, apoſtatæ, hi ſmatici, infideles,& excommunicationis vinculo ob delictum proprium innodati, Arbitrorum in ſe officium aſſumere non poterunt. In Laicum de re ſpirituali non poteſi compremitti, niſi fit Clerico adjunctus, vel in eum ſit compromiſſum autloritate Apoa folic..d. Ed nec in eum, cujus licèt ex delicto aliquo non fit læſa æſtimatio, Laicus tamen eft, dere fpirituali compromiffum fieri potet. Sitamen c is, aut Clerico ſit adjunctus, aut Apoſtolicà authoritate compromiſſum ſuſceperit, Arbitri partes exequi minimè prohibebitur- In feminas non poteſt compromitti, nifi id permittat regira nis confùetudo, É ordinis, Qui non prohibetur, potest recipere compromifum..d. F Oeming d quoque, licët illæ fammz opinionis exi- ftant, ab omni judiciali examine ufque adeò funt fe- parandæ,utex illarum fententiis nulla pænaadversùsil- lius contemptores, nullaque paĉ&ti exceptio oriatur, nifi regionis probata confuetudo talium munerum partici- pes illas redderet. Cæteri verò, quos neque ſacrorum- Canonum, nec fecularium legum ftatuta fpecialiter ar- ent, omnes ad tractanda endi erunt. Ç Reperiuntur quidam, g Icuti autem ii, quos fupr cere prohibentur, ita etiam illorum quidam com- promittere non permittuntur, qui tam ex libris Pontifi- cii, quàm Cæſarei juris commodius cognoſci potetunt. G Ponit canfas, fuper quibus non potes? cumpromitti. Et quod fecus fii car- æque etiam cauſæ arbitrorum notionem effi liberales, matrimoniorum, fiHationum, m, converſionum, in integrum reſtitutio- j] ju res judices exi- , per arbitros cognofci non poflunt. Quòd autem imus, de matrimoniis compromitti non poſ nalibus intelligendum eſt: nam quod de ſpitituali ma- trimonio compromitti poſſit, ſecundum ea, quæ ſuprà diximus, nulla eit dubitatio. cempromitiere. h. d mus, arbitria exer- de car- Q Arbiter faper pluribus, fi fuper uno tantam pronunciet, nom nifi h em ita ifi habuerit a partibus facalt pronuncrandi, bode 7 Iniuntur autem arbitria pluribus modis: ut putà,fen- tentiæ prolatione,& temporis lapſu. Sententiæ pro- latione finiuntur arbitria, cùm de omnibus, de quibus compromiſſum fuerit, arbiter pronunciavit. Nam fi de quibufdam tantùm fententiam tulerit, nifi talem;pro- nunciandi poteſtatem à partibus habuerit, compromiſ- fum non expirat. G Termini lapfu compromiffum expirat. p temporis expirat arbitriu promiflo comprehenfus re infe ùm terminus com- â labitur. K tam arbitrorum, guam compromittentium expirat q Marte ta 7 j compromiffum, nifi fpecialter fit dium de haredibus compromite tentium, h. d. ka Ortis g quoque interventu compromiſſa irritan- N tur, tam arbitrorum, quàm etiam litigatorum.Com- promiſſum h enim in compromittentis hæredes e extenditur, nifi de his quoque fpecialiter caveatur. Sunt & alii modi, quibus compromifla finiuntur: quos ta- SEES VESTE E A N——— b C. continęit. ext. eod. eper UA d c. dile filii. ext. eod,€ epensnjin exi ae f dl. c. pen. in inttio. g c. pen, extr. de offic dels ext. CoR a Cani in fin. extr.eod, reſt. in integ .ex parte, infin ext eod. h cap. fin a ,

tamen,ut ad cœptum judiciarii ordinis propofitum fefti- nemus, exaliis juris libris cognoſcendos relinquimus. w—— DE IN JUS YOCANDO. TETUBUS F @ Iudex debet habere notarium, vel duos viros idoneos, qui Feribant acta judicii..d. KRgo ſi partes neque pactionibus, neque tra nibus tem inpr debitæ ſolennitates in judicio prætermittantur: a bitq; a publicam perfonam, aut duos virosidoneos, qui| niverſa acta judicii conſeribant, ut Innocentianã conſti- tutione, in generali Concilio edità, latiùs continetur. F citatio, fine gua omnes aus ri ı é autem judiciorum inftituendorum prin- ium,& fundamentum funt citationes, fine quibus quæ adversùsabfentesin omni negotio, aut loco| carent. Nam neque naturalis, neque į civilis ratio quenquam indefen judicari permittit.| | | f t cunque igitur cumaltero judicio contendere volue- rin ante omnia curare deber, adverf 1e fef coramjudice exhibere teneatur. g Ex quat li, ut rium ita mor tur citatio: r citatis A r capitibus eluforta red n tenetur comparere..d. It tamen interdum pluribus mo| tioni de fe fa&tæ parre non compellatur, ut putà ex| perſonæ qualitate, loci conditione, temporis ratione,& forma citationis. Perfonæ qualitas inefficacem reddit| citationem tam jus-dicentis, guàm etiam in jus vocati, c, Ut guis voca- Nam ſi te is in jus vocet, quemæibi judicem non eſſe com- petertem manifeftum fit, dubio proculad comparen- dum vocatio talis te minimè coarétabit.} T Qui legitime citatus mutavit juiicem, non proptereà potest declinare jadicem, cnm fit praventus.h d. 81 tamen d contigerit eum, qui legitimè citatus fue- rit, alterius poſtmodum fieri juriſdictionis, quaſi præ- ventus, jusrevocandi forum non habebit. G CGiratus ad inftantiam fþoliatoris non tenetur comparere, pd. ro juris eft, fi judexquidem tuus fit e, ex co tamen te mandet vocari,ut in judicio cum fpoliatore tuo ftare compellaris: nec enim anteà comparere cogeris, quàm ad omnia Canonicè reftitutus fueris. f Eꝛx qualitate loci citatio non arctat ad comparendum..d, eoo g quoque, ad quem vocatus fueris, tunc invali- dam reddit citationem, cùm aut incertus eſt, aut ci- tantis non ſubeſt juriſdictioni. Idem etiam dici poterit, ſi citandus extta judicis territorium moram trahere com- periatur. Tunc enim jus dicenti impunè non paretur. Qemadmodum& ſi locus citationi deſignatus peſtilens fit, aut aliàs pro citato malè tutus. h G Diebus feriatis in honorem Dei etiam ex confenfù partium non potest procedi. Et anguftia temporis ad comparendum dati, vitrat citationem. h. d. s Ed& fite judex jufferit adeffe,aut inter angufta nimis tempora, aut que veneranda fint dini cultůs gratiâ, nullas vires habebit talis juffio ¿4 Quamvis enim non prorogare, fed expedire decet quæftiones, ufque adeò ta- mwen his diebus judiciorum ftrepitus debet conquieftere, ut nifi vel neĉefitas cogat, vel pietás fuadeat, confenti- entibus etiam partibus, proceffus habitus non teneat., a C. quoniam contra. ext, de probat. b gl pen. c. Ecclefia fancta Maria. ext. de conſtit. c gl.æ. can. pen. 3. J. 2. d s. pen extr. de foro compet. è gl. 2. can. pen. 3. g. 2. f c. fin. 5. J. 2. E Tib, TIL Tie V.& VI. 106 Feriis indultis hominum cauſ renunctart potesdᷣ. h. d. Liud 4 tamen obtinet, fi ob hominum neceſſitates feriæ indultæ fuerint. Tunc enim acta cuncta te- nent, fi de partium proceſſerint voluntate. ¶ Delsgatus debet in cilatione inſerere tenorem ſua com miſſio- nis,& deſignare auditorium: Secùs eſt an ordinario, h. d. JRS verò multum intereft, delegatúfne citet, an ordi- narius. Ille enim, cùm alienà utatur juriſdictione, lon- gèremotos, nan nifi literis commiffionis b fuz tenorem continentibus,& intra certa{patia quem vocare poterit. Et cùm proprium non habeat auditorium, certum hujufa mogi literis locum, ubi fe citatus exhibere valeat, defi- gnare illum oportebit: cùm in ordinario nulla ſubſit hu- juſmodi neceſſitas. Pomt, quid agendum fit delegato, Ji jurifdiftro ejus expirat in perempterto..d. Tem in delegato quæri poteft, fi peremptorie c partes is citaverit,& earumaltera, die datåâ,fele abfentat con- tumaciter, an faltem circa ultimam diei partem fit in nea gotio procedendum?& utrùm ,fi duxerit expectandum, lit iterùm citandus contumax? Etin hac fpecie multum intereſt, duret juriſdictio poſt peremptorium terminum, an expiret. Primo enim caſu, in diem alteram æquitate ſuadente judex expectate poterit, nec proptereà perem- ptorio elapfo, pars contumax citanda erit, nifi gratia me eidem fecerit benignitasjudicantis: pofteriore verò, në fruſtra judicialis inſtantia evaneſcat, fi partes, cùm id no- verint, ſeſe judici non præſentaverint, horà, quãà congruè procedi tadexequendum, propter quod eis legiti» mè terminum peremptorium aſſignaverit, ad executio- nem liberè procedere poterit. Diſeretus tamen judex in aſſignatione peremptorii, non debet juriſdictionem ſuam, niſi neceſſitas urgeat, adeò coarctare. G CGtatus potest ex legitimo impedimento non comparere: que tamen ceffante debet ſe judici praſentare. h. d. Phuctametſi omnia ſolenniter peracta fuerint, nec vocatus aecedat ad judicem, quibuſdam cafibus ex- cuſandus erit: ut putà ſi facto adverſarii impeditus, aut ad majus tribunal vocatus, vel vinculis, aut infirmitates detentus, aut aliis d ſimilibus cauſis implicatus non ac- ceſſerit. Debet tamen ceſſante impedimento, quantò poterit citiùs, judici fui copiam facere. e K= ae s DE DOLO ET CONTUMACIA, ET IN poſſeſſionem miſſione. TITULS VL Quis dicatur conumax, é guid fit contumacia, Er quibus pænis puniatur..d. X 1 Rgòjuridicè vocatus,& nullà legitimà causà im- peditus, ſi ſe judici præſentare neglexerit, adver- fario accuſante, contumaciæ crimen incurrit. Ef enim contumacia, erga judicem vel Prælatum commiffa inobedientia. Hæcautem varièjuribus coërcetnr:nune enim litis damno, nunc multtà, nunc expenſarum refe- ctione f& rei ſequeſtratione, vel Eccleſiaſtica ſenten- tiæ g innodationeob contumaciam ſuam conventus af- Hcitur.: G Aor mittatur in pffefionem rerum rer contumacis, ir pofl annum efficitur verus pofefor, reſervuatã quaſtione ſilper proprie- tate..d. Llud quoque videtur ordinarium,ut contumacea dver- fario tuo exiſtente, in poſſeſſionemearum rerum, de quibus quæftio vertitur, vel h quæ aliàs funt in patria KOV a.fin infin. extdeferii. b C. 2, ext. de dilat. gl.2. 6. pei. ..2.© c. confalnitnos. ext, de offic. deleg. d c. quoniam. 5. ſi autem de carnal.ext. ut lite non conteſt. e c. cùm dilecti. ext. 4e dolo& contumac. f c. cùm dilelti. in fin. ext. eod. g ctug B gl. 2. epen...2. h.ex pame tua. extr. de appellationib. å efin: extr, de feriis fiaternitatis. ext. ut litenn conteflatå, h c. fin.$in alio is, extr. A | ut lite non contefiatä. DDdd 3

107 monio rei, ctio, cuſtod niat aliquando reſponſutus. in ſua contumacia perſev pro modo debiti, ſi perſonalis inſtituatur a- æ cauſa inducaris, ut tædio affectus reus ve Quòd fi a adhuc perannum jerit judice decernente verus poſſeſſor efficieris, ſuper proprietate duntaxat adverſa parti defenſione reſervata. Sedfi RAE ſſeſſionem 6 fructus dilapid erunt,& quod diſtractum efin priftin tum erit revocandum g s: ob poten tiamadverfarsicontumacinon pofiit alkor pofef> Fonem ingredi, velilam amifèrit, nihilominus efficztur verns pS Sèr elapfè anno..d. S! tamen propter reipotentiam. c five dolum conti- gerit, ut intra annum rem cuſtodiendam nanciſci non poſſis, vel etiam acquiſitam amittas, ne contumax me- lioris,quàm obediens, conditionis exiftat, de Canonica æquitate ſancitum eſt, ut hoc tiam cafu verus, elapfo an no, poſſeſſor actor conſtituatur. ¶ Ci reus contumaæ dederit cautionem d Gandus est, guòd adverfarium non fuerit paffas ef Et mifronem pafus reflisuetur..di Octamen d. tunc obtinet, cùm reus nullam cautio- nem præſtitit: nam ſi de ſtando juri caverit, nec mul ctandus, quòd in poſſeſſione actorem eſſe paſſus non fue- rit,& miſſionem paſſus illicò reſtituendus erit. G Alor anno lapfò non reputatsr p auo minus intraverit eftonem.:d. Lem e juriseft,{i annus lapfus effe proponatur, per roe tair gen non fteter its aq 30 m 1nus ant S senna ſtando juri, nec mul. n pofefione. teterat Excommunicatiis d de non hoteſt ab Ordinario ab nandato Papa,.d, Uari F contigit, ſi delegatus, qui reum propter con- tumaciam manifeſtam ommunicationis vinculo innodavit, vel petitorem causà rei ſervandæ in poſſeſſio- nem induxit, rebus eximatur humanis, an eidem juri i,& idoneam cautionem offerenti Ordinarius is beneficium impertiri,& boſſeſſionem reſti Et reſponſum eft, quòd cùm delega -major, excommunicatus ab e< terquam in mortis articu bfolutionis gratiam obti a Principis ettam delggato mortus velalio, praterquam in martis ar- tuere val quoad hec, fi non poteft per alium, pr ne mandato fummi Pontificis a nere, vel poſſeſſionem reeuperare, niſi alius ei in onere ſucceſſerit,& honore. Paſſius eniſfionem, ſi mortu m de parendo jisrs; etranrp ajtet infia annam Cak fi nu rec hoc iperabit poffefronem. Aicit. Ed g ne miſſus in poſſeſſionem verus efficiatur poft annum poſſeſſor, miſſionem ba ſſus coram Ordina- rio, vel, ſi ejus copiam habere nequiverit, coram publicis & honeftis viris, ut quafi Præſcription em interru annalem, oE acpr etare poterit PA arer g In ca oli bin Inftitut. Juris Canon. | tutus fermo; fed z) Ea 8 nemn, ſed in locum Ed A ifta quide p o profanisre bus erit difceptatio:nam qui fuper dignitate, perfona tu, vel beneficio Eccleſiaſtico obtinendis cum aliquo liti gat poſſeſſore, ob partis adverſæ contumaciam in po onem mittendus non erit,ne per hoc ad ea ingreſſi ſis pateat Licebit tamen judĩti hoc caſu etiam lite non tefttaã diligenter examinate negotio, ipfum fine de zerminare, contumaciã abſentis divinà replente pr a Contra reum contumacem, ſi de cauſo —— iiki a C r extr. deeoqui mit. in pof. b C. æt extr. 3| € ccontingitext. eod. tit. d Creodd tit, e.⁊ in fin. ext. d a mit,| g d.| b C unic. de eo qui mit. in poff. iñ 6. in pof.€€E. pafloralis officii,$- praterea. extr w alis officit.$- praterea, verf veruntamen extr dec profana, lite- tå; contra aloe uteſtatd. h. d. rdum AHEM in prore ri fèntentia etsam żin ca rem verdet tan Uod inte ſi cont queat, cafu etia recipe re e reo reficere e. alias-non admittitur ad aliam citationem. h. Dem 6> fiad terminum, ad quem ad- I atium reo in expen tur,& ad aliam ci fi de fideliter in pofterum nemdederit blinebit, ut putà 4 erit,& de cauſa li- 1g crimen incurrat; guo idex& teftes rede OY NOR VENETIE 4H termeno, Si i ad guem? ri fecerit, r propter hoc factislegitin ationem minimè admi ittendus erit, comparendo idoneam cautio ebet effe con ibusg ua ad ver⸗ mn competun am ad alias procedere. 4 Uod autem pek us, juribus variè contumaciam C ë non eft ita ac quafi omnes fi- eri, aci debeat, fed r optio ¿und tra,quæ magis timeri debeat, judex à principio conten tus erit, ad aliam nihilominus proceſſurus, ſi hoc merue- rit protervit⸗ 5 contumacis. NCEPTION one, DE LIBELLI E, COD 7 nato termino comparente judici libellam actor offert c,& illum ita claram& ım,ut ex ejus infpećtione deliberare reus valeaty cedere velit, an contendere, atque u contene fit, defpicer a fit fent dend concipiend quàm brevis fcriptura tinens,& contr raaa um sıntentronem COn- : alii enim ſunt Orrò li accuſatorii, al quibus quis ali defert: de quibu ales Accuſatorii ſunt 6 licujus criminis reos on eft initi dicetur. Cons t nibus deberi puta- ine ventionales fant g bus in divilibe s dift mur, dum re, aut guam vel obfcure et igitur oblatus libellus, non ſoſum agentis,& fe& pet S dicentis, tionis formam continentem con- lenmis lebelli Porrectio non uibus ſolennis hæc libelli obla- tio minime Eei ia ġ; veluti in quibus de pla- no ae ſine ſt Mep itu& figura j jicii proce edendum erit,& conteftatå l lite teftes recipi poffunt, Unt inq EE J n S aaa Han qua OER extr.eod. D C ducia.$ eod.tit, til exh. can. t. eod, f E mra$- lsbe h Certen i Cfinexteos: k E| Japè devarb g Beite

109 lib. I1 G Benefaciet judex fi rem terminare quaret fine tela judicia- ria..d. T hisquoque cafibus, in quibus libelli eft neceffaria porrectio, ꝓrobè judex fecerit, ſi principales perſonas, vel in ſubſidium etiam advocatos factum ipſum propo- nere/ juſſerit,& ſine tela judiciaria controverſiamermi- nare tentaverit. G Obiato libello debent res dari dilationes ad excittendum,&- ad euitandam obſcuritatem una materia est uno loco tractanda. hoc dictt. Biato tamen fecundùm juris ordinem libello, certæ reo convento indulgendæ ſunt induciæ a, quibus deliberet, cedendum fibi fit, an contendendum+ acce ptandus, an recuſandus judex: denique, ut proponat, fi quas habet, exceptiones.Quæ proptereà comparate funt, ut ii, adve À quos inſtituuntur actiones, defendantur. Harum verò quædam ante litis conteſtationem oppo- æ erunt, quædam verò etiam poſt conte ſtatam li eũ ne, ſi qui inter has alieni tractatus medii fuetint jecti, hujufi ſectio obſcuritatem pareat, videa- mus nunc generalitet de exceptionibus. 0 So DE EXCEPTIONIBUS, ET REPLI- cationibus. TITULUS VHI Quid exceptio,& guod dupiex ejus est fpecies, dilatoria& perempioria, Et quod.dilatoriarum quedam reſpiciunt judicem, Hedam reum, quadam caufam. had. t b ađtionis vel intentionisexclufio.Ex- ceptionum ſumma diviſio in duo genera deduci- tur. aut enim lilatoriæ, aut peremptoriæ. atoriæ ſunt, quæ rem& judicium differunt. Harum guædam judicis perſonam reſpiciunt, quædam agentis, guædam rei conventi, quædam vero actionis& cauſæ qualitatem. Perfonam judicis reſpiciunt, vel incompetentiam ar guedam quedam d na ſunt di | qug illius unt, vel quæ de ipſo ſuſpicionem ingerunt, ſecundum ea, quæ ſuprà ſuo loco latiùs expo- fuimus. Er hæ declinatoriæ quoque poterunt appellari. Actoris partem illæ ſpectant, quæ illum non legitimam in judicio ſtandi perſonam habere demonſtrant: quales funt procuratoriæ: ut puià, ſi quis per Monachum, aut Regularem, aut Clericum agere velit. Item ſi quis ut tu- tor, vel curator, vel procurator, vel fyndicus compareat, & illum tutorem, vel curatorem, vel procuratorem, vel Fyndicum effe negetur, vel fua nonintereffe, vel audiri non debere proteſtetur,& ſi quæ ſunt his ſimiles. Ex per- fona rei deducùntur: veluti fi quisab eo, qui alienam li- tem defendit, dejudicato folvendo cautionem pofulet, aut ſi ab actore ſe ſpoliatum eſſe reus conventus coram judice quætatur,& proptereà reſtitutionis beneficiũ im- ploret, vel ſi actorem ex legitima cauſa domũ revocet. A ctionem& cauſam refpiciunt, ut cùm proponitur de ine- ptitadine, autincertitudine libelli, aut de litis pendentia, aut cuùm nondum diem ſolutionis veniſſe prætenditur. Heclinatoria eceptiones proponi debent antè omnem aæcoptio nem, alioqui amplius qppom non poterunt. h. d. verò regulariter omnes ante litis conteſtationem proponi debent: ſed quas declinatorias appellavi- mus, non modò ante litem comeſtatam, verùm etiam ante omnem dilatoriam exceptionem opponere reum o- portebit: alioqui fi aliam primò propofüerit, cùm per hoc in jurifdi&tionem ejus, coram quo propoſuit, con- ſenſiſſe videatur, ejuſdem juriſdictionem ferò declinare conabitur. Dilatoriæ exceptiones, non declinatoriæ, regulariter propo- nuntur aate istem conteflatam, quandoque tamenetiar post..d, a Can. inducia.§: offeratur, 31g.2. b gl inverfiirritari.c. dudum. Ci.2. extr. deeleit. gl. fin, c ex parte, extr, de foro co? c gl 1. c exceptionum. ext eod, de except. L Tie VIIL 110 Epen initiolitisdeclinatoriæ opponi debent,& pro- bari: cæteræ poft oblatum libellum ante litem con- teftatam intra terminum à judice afignatum, quande- cunque opponi& probari poterunt. Sed& lite contefta- tå quandoque eas opponere licebit, veluti a fi qua nu- per reo competens extorta fnerit, velis, quieam oppo- nere voluerit, potmodùm ad fuam notitiam perveniſſe jurejurando. fidem faciat, vel effet hujufmodi ,quæ retro- actum proceſſum nullum redderet, ut eft ea, quæ vel mandati, vel juriſdictionis defectum arguit. g Et ex loco€r ex tempore, É ex aliis fontibus ducuntur ex- ceptiones. h. d. Ucuntur autem hujuſmodi exceptiones non folùm ex fuprà pofitis caufis, fed etiamex loco, ex tempo- re,& ex aliis pluribus, ut tam Pontificii, quàm Cæfarei juris libris facilè eft legentibus cognofcere. Euxceplio ecommunicationis lcet fot dilatoria, tamen po te opponi d7 ante& post litem conteſtatam. h. d. F Is annumertanda eſt etiam excommunicationis b ex- ceptio, quæ licèt& ipſa dilatoria ſit, à cæteris tamen difimilem naturam fortita effe deprehenditur: nec€- nim poft oblatum tantùm libellum ante conteftatam-li~ tem velut cæteræ, ſed in qualibet parte litis opponi pote- rit c, peremptorio termino ad proponendum exce ptio- nes declinatorias& dilatorias præfixo minimè obſtante. udd eſt in hac exceptione ſpecialiter obſervandum, ne quiſquam in periculum anime ſuæ excommunicato com- municare compellatur: quòd ſi ecam reus omiſerit, ut actor ſumptibus& laboribus fatigetur, in expenſis legi- timis condemnandus erit. G In opponenda. exceptione excommúnicationis feruanda ef% certa forma..d. S Ed cùm per malitiam hæc exceptio in judiciis oppone- O retur frequentius, Innocentianã conſtitutione cou- ſultiſſimè cautum eſt d, ut certa in ea proponenda for- ma ſervari debeat, uti ex ĩpſius conſtitutionis tenore fae cilè apparere poteſt. G Exceptio excommunicationis poteòt actori oponi in prima tantùm inſtantia, non in ſecunda. Idem de cæteris dilatoriis hid. HE e autem in‘prima tantùm inftantia fibi locum vendicant: quòd fi fuccumbens actor appellaverit prætextu excommunicationis oppoſitæ, à proſequutione appellationis minimè excludendus erit: quod& in cæ- teris dilatoriis multò magis locum obtinet, Reus excommunicatus licet convenire non pofiit, admittitur i tamen ad proponendas fuas legitimas defenfiones. h. d, -Eus f autem nullo obftante excommunicationis R vinculo, velut rectè convenitur, ita ad legitimas de- fenſiones ſemper admittitur. Satis enim abſurdum eſſet, ſi actore impugnante defenſionis copia reo denegaretur: quia fic multoties condemnaretur abfolvendus. Recon- ventionis tamen poteftas eidem minimè permittitur. g Superis dicfa de excommunicatione, antelliguntur de ena. jori. h. d. Oee g quz fuprà de excommunicatione dixi- mus, non de quacunque excommunicatione ſunt in⸗ telligenda, ſed de ea tantum, quæ à perceptione ſacra⸗ mentorum,& à fidelium communione ſeparat, utetiam ipſa Innocentianæ conſtitutionis verba demonſtrant. G Peremptoriá exceptiones fint, qua jus actoris perimunt,& ſemper agentubus olſtant. h. d. Eremptoriæ, ſeu eliſoriæ exceptiones funt, quæ into- E tumjus agentis perimunt h,& femper agentibus ob- ſtant: qualis eſt, doli mali, metûs, pacti conventi, ſolu- tionis, jurisjurandi, præſcriptionis 3, tranſactionis,& rei judicatæ,& ſi quid contra leges factum eſſe dicatur. a C paftorali án fin.ext. eo.ti. b C. exceptionem excommunica- tionis. ext. eod,© Cha.co.tit, d Caeotiinó.€ Cfignficavit. ext.eo,£ C enminter. ext eod, tit g Grentit.in ó. b Cs de litis conteſt. in 6. i Can.2. infin. 3,-6. DDdd 4

II Inſtitut. Juris Canon. 112 g Exceptiones peremptoria ltu firita fint, eia lsti ingreflum..d. -J Arum quedam dicuntur peremptoriæ litis finitæ, Ploi ſimpliciter peremptoriæ. Petemptoriæ li- tis finitæ ſunt, quæ litis impediunt ingreſſum,& adversù: agentem omni tempore opponi poffunt a: qualiseftex- ceptio tranſactionis, jurisjurandi,& rei judicatæ, quæ vel in ipſo limine judicii proponi poterunt b. Cùm e- m fuper negotiis, tranſactione, jurejurando,& ſenten- tia deciſis, aliàs lis inchoata terminata fuerit, valdè ab- ſonum viſum fuit, ſuper eiſdem novum aſſumi debere judicium,& quafi in infinitũ forenſia jurgia protrahere. Inde quoque litis finitæ exceptiones appellantur, quòd, utaliquis effet finis litium, inſtitutæ fuerint. Idem juris| eſt in aliis etiam peremptoriis exceptioni manifeſtæ ſunt,& notoriæ habentur. Exception. esp heremptoriæ proponuntur post item conteſtatam ante ſententiam.d: Orii verò litisconteftationem minimèimpediunt, que ante fententiam:erunt regulariter propor dæ: quas quidem fi dolo mato fuo tempore in prima i ftantia reus proponere diſtulerit, etiam in caufa appella- tionis opponendi fibi facultas denegabitur. G Prajudictales exceptiones funt, que alterèca um afferant, purtà quæ vulgò eptio conj n quædam exceptiones, quæ præjudiciales poflunt, ex eo quòd alteri cognitioni præju- dicium afferunt: utpote, fi gua mulier Titium in virum petat, qui ad mulieris intentionem elidendam conſan- guinitatis objiciat exceptionem e: quã probatà, cum quæſtio principalis perimatur, de ipſa eſt cognoſcendum, antequam ad diffinitionis articulum procedatur. Idem 4 fl petenti hæreditatem natalium objecta fit. exceptio:| Cuùm enim ſucceſſionis cauſa à cauſa natalium depende- at, poſteriore quoque loco cognoſcenda exit. bonens. de Golio snm odum exceptionis, non cogi- Fondere antequam fit refit utus.d, Ed e& fi quæſtio ſpo olii in modum exceptionis pe- tentibus objecta fuerit, probationes ſuper fpolio pri- mitùs eruntaudiendæ: eogue en obato reus non reſpondere f poſitionibus, donec integrè teſti- tutus fuerit. ç Non debet judex in caufa fuperfedere obtentu exc eptionis ſpo. gatur factum ab actore, ct de atus op, dii, nifi d dibus vero p potest etiam obj fiquisdica- Iſtantià, vet ma ori parte fp di nec agenti fuper rebus Ecclefiafiteis potest o opponi exseptro[þelsi rerum priva- tarum, vel contra. hid, Ed quia hujufmodi exceptionem nonnunquam in ju- diciis calumniosè Popon caufas Ecele fiafticas sona impedire,& per interpoſitas appellationes principalis cauſæ cognitionem perimere: conſultiſſimè Innocentianaæ ꝙ conſtitutione decretum fuit, ut in civi- libus negotiis ſpoliationis objectu ab alio, q juàm ab acto- re factæ, judex in caufa a principali procedere non poftp nat. In criminalibus verò etiamſi à tertio{poliatus fue- rit, dumtamen, vel torå fuå fubftantiâ, vel majori ipfius fe per violentiam privatum affirmer, objeđta exce ptio proceſſum differet, pœnis ſtatutis, ſi eandem i certa tempora non prob averit objicieńs: eo falubriter adje&o%, ut rerum privatarum fpo agenti fuper Ecclefiafticis, vel ex contrario, non oppo nater, G Accufato excipiente de[polio à ter ſempus, intra quod reſtitutionem petat, hoc an ciuꝛlibus in crimina- volra A tertio f tür, vel totå Pe tio faéfo, debet indu laeri auſam ft 0¹ es finiat: quo elapſo, non ebſtante tali exceptione, accufarėi pote it..d, a CI. de litis conteſt. in 6. b..3.6. c c. literas tuas. ext, de refl. fpot. d c: pen. extr. de Aka cog,€ c. fin extr. deord. cog, f Petitionibus, melius. g c. 1. de Ppol. in õ. h dic.l..fin. extr. eod. c. exceptionem. de regui, jurin ĝa r Nter fcholares a olim dubitari contigit, fi ípoliatus à tertio contra fuum accufatorem de{polio excipiat, an ci tempus indulgeri debeat, infra quod reſtitutionem- imploret, ne fortè fic exiſtens omnem accuſationem elu- dat:& id æquitati& juri ſatis conſonum viſum fuit. Un- de ſi infra tempus in daltum reſtitutionem non petierit, & cauſam, cdm poſſet, ad finem non perduxerit, non ob- ſtante exceptione ſpolii, deinceps accuſari poterit. g Exceptiones contra teſtes heremptoriarum naturam ſabiunt, ides ante fententiam proponenda::-d. q Unt& aliz exceptiones, quas propriè neque dilato- rias., neque pesemptorias appellaveris: cujufmodi ſunt, quæ adversũs productos teſtes opponuntur, utpu- tà b, fi quis Mævium examinatum, infamem, excommu- | nicatum, vel aliàs criminofum effe dicat. Qug tamen | cùm ad peremptoriarum naturam accedere videantur, ipfæ quoque ante fententiam proponendg erunt. ciatur crimen, de quo rentiam:, utram tefli nunquam alias fuerit convictus: vel abjiciatur crimen, de quo a- las guis confeffus Ó conviéizs fuit..d. ME? Ultum tamen intereſt, an per exceptionem tantùm eſtibus opponantur crimina, de quibus nunquam accuſati fuerint: an verò ea, de quibus alias convicti, vel confeſſi fuerunt. Primo enim cafir ¢ Pr ctorum cri- minum probatio anteà exhibenda erit, quàm cauſa per ſententiam terminetur:& ſi convicti vel confefi fuerint li ordinarià ceſſante pœnã, ſufficiet, què dàj do te- ſtimonia repellantur, præſertim cùm objectum crimen minimè cauſam contingat. Poſteriore verò, cùm non ſit cuiquam contra alios credendum, nifi fe priùs prob verit innocentem, è ferendo ENGA pO repelli poterunt. A Onponen, exi POR 4 gua adversns a opponentem oppons po- nihil agit,€r É hoc, fiproprionomine excipiat: fects, fi nomine reus, ne quam contra adverſarium onem porriga> cuju} ibus 1m- | plicetur: cùm{cire debeat, nullum hanc effe juris-effe | um. habituram:. veluti æ fi plura beneficia poffidens | deeadem pluralitateadversùs alium excipiat: vel fi per- | jurium e aut excommunicationem is 955 iciat | ravit, vel Ece fententiå inn | f I i | j | tamen ita ac ventusexcipi tales exceptione ! opponens eifdem , non jR agentis intentionem,& ptrones opponere judex non Oſtremò ſciendum eſt, eum, qui excipit f, non pro- ptereà agentis intentionem confiteri-illum videri, cùm eidem non folùm unam, fed etiam plures, q quarn contrarias, proponere liceat: que fi 1 rint,& judex non admiferit, reo qu nis remedium fuccurretur ,„& judex coërcendus erit. 1dem pe g Adverms eæceptione: dantur replicatrones. h. d. \ Antur g adversùs exceptiones replicariones: des quibus multisagere fupervacuum effet, cùm inftitu- tæ ſint ad ſimilitudinem exceptionum, quæ adversüs a- ctiones opponuntur: de quibus ſi quis pleniùs velit in- telligere, ex his, quæ ſuperiùs diffusè de exceptionibus poſulmus, mutuari poterit. aa a a a a Cr.§ folet autem. de reftit, ſpol. in 6. b c. prafèn ium.ubt Cl. extr de teſt. c c. I. extr. eod. tit. d.cum Eccloſia an eod, tit, e gl inc, prafèntium,© c. teſtimonium. extr. de tft. F can, dilefti filii. extr. eod. de exception, g C, enm venerabili, DE Til q1 ptam

DE MUTUIS PETITIONIBUS. TITULUS IX: G Sirensconventusnolit, velnon pofatexsipere; f habeat unde aiorems reconveniat, poterit ilum reconvenire. h. do. Gitur oblato ab&ore libelo, fi reus conventus nu!l- lå fit exceptione munitus, quæ vel judicium differat, yel litisingrefum impediat, mutuis petitionibus ad- verlarium fuum fatigare poterit,& agentem coram eo- dem judice, antequam litem conteſtetur, reum conſti- tuere. Cujus enim quis à in agendo obſervat arbitri- um, eundem habere contra ſe judicem in eodem negotio dedignari non debet. Propoſità ergò actoris intentione, & reſponſione factà ſuper quæſtionibus rei monitione Præmiſsà, incontinenti actor reſpondere compellendus erit, ut viciſſim poſteà rationes partium judex audiens, concordiã, vel judicio utriuſque negotium terminet. g Etiam coram judice delegato potest rens actorem reconveni- re- h d. Ec folum coram Ordinario reconventio talis ſibi lo- cum vendicat, verùm etiam coram delegato: un- de niſi reus literas impetrare maluerit, actorem ſibi ob- noxium eodem durante judicio coram datis judicibus re- convenire poterit. Acforis& rei reconvenientis aqualis debet eſſe conditio in judicio: h: d; oaae autem, tam acłoris, quàm rei reconvenien- tis æqua debet effe conditio; unde e cùm caufa ap- pellatione remotå committitur, fi reus actorem recon- venerit uno eodemque jure circa appellationis remedi- um uterque cenſendus erit. ¶ Coeram arbitris non habet locum reconventio. h. d. arbitris dubitari poterit, an coram eis reconven- tioni locus effe poflit d?& cùm arbitri judicare non poflint, nifi de his tantùm, fuper quibus in eos com- promiſſum fuit, refponfum-eft, coram: eis reconventio- nem locum habere non poffe: G Reus conventus coram jndice Laico, hon potest reconvenire alorem fuper caufa[Pifituali..d. 'Nterdum etiam accidit, ut nec coram ordinario; nec coram delegato judice reo actorem reconveni refit po- teſtas, ut puta fi coram judice Laico conventus, actorem fuper caufa juris patronatůs, decimarum, matrimonii, aut alia ſpiritualĩ reconvenire velit. Excommunicatus non poteſt reconutenire..d. Bem e ju ris eſt, ſi conventus excommunicationis vin- culo innodatusexiftar. Huic enim, licèt alioqui exci piendi facultas minimè ſit interdicta, actorem tamenxe convenire non conceditur, ne quod(ut ſuprà diximus) in defenſionis remedium ſuſtinelur, ad impugnationis materiam extendatur. g Super caufa criminali nonadmittiiur reconventio: idem in eaufà depofiti: hid. Llis quoque, qui coram jùdice criminaliter conventi fuerint f, vel fuperdepofito, nif{e priùsinnocentes probaverint,& depofitum reſtituerint, alios ceriminandi, yel conveniendi licentia non conceditur. IONE SP0- RESTITUT liatorum. TITO CUF G Intentans ffoka non potest reconveniri, nifi fuper caufa fpo hi..d. S quoque, qui fe quibufdam rebus, aut juribus fpo. liatum conqueritur, ab adverſario ſuo reconveniri X. non poterit: nam fuper ſpoliatione conventus, ad- versds reſtitutionem petentem non eſt, niſi ſuper quæ ſtione ſpolii, audiendus. Reſtitutionis enim petitio in b C diſpendia. de reſer. in d. c C. cum dulectus. extr. de arbit. e C. ECO 23g a Can. 1,$: cujus. 2,9. 8. Fn. extr. de mut. pet. d C. enm inter, in fin. extr. de except, Lib. III. Tit. IX.& X. 114 hoc privilegiata efle noſcitur, ut ipſam intentans, non co- gatur ante reſtitutionem ſpoliatoribus reſpondere. Un- de à cùm quis ſe de beneficii poſſeſſione violenter eje- ctum apud judicem conqueritur, ſi adverſarius eundem non Canonicè dicat inftitutum, de violenta priùs eje- ctione, quàm de Canonica inftitutione cognofsendums erit. G Spoliatus est ante omnia, dr guoad omnia, reflituendus, h. d. S5 etf fpoliatus non primus coram judice fuper fpo- lio fibi illato confiftat, fedecriminalijudicio ab ad- verfario laceffitus fpoliationis caufam proponat, ita de- màm fuper petitione judex procedere porerit,fi priùs re- Ritui fpoliatum fuå fententiå jufferit: omnes enim leges tamEceleſiaſticæ, quàm ſeculares ante omnĩa cuncta ſpo- liatis, vel ejectis redintegranda b;& dámna farcienda ef- fe præcipiunt: fructus à quoque non tantùm à violento. poſſeſſore perceptos, ſed etiam qui à veteri poſſeſſore percipi veriſimiliter potuiſſent, reſtituendi erunt: nec reftitutionis folùm fententia fufficiet, nifi re ipså omnia judicis officio reftituantur, ita ut ejectus, vel ſpoliatus etiam naturalem poſſeſſionem recipiat, cunctaque, quæ fibi oblata fuerint, eodem, unde ſurrepta fuerunt, revo» centur. G Quaflio fpolii per modum reconventionis propofiia, nonime Pedit proceſſum ſuper alia cauſà ciuiliter inſtitutum..d, Uòd fcivilterconventusadverfario ſpolii quæſtio- Oka regerat, cùm mutuz tunc intelligantur petitio- nes in idem judicium deductæ, viciſſimq̃ue tractatæ, uni- cã ſimul erunt ſententià terminandæ. g Cum fpolium proponitur in modum exceptionis, nulla fer- tur reſtitutionis ſentæntia: ſed quamdiu non fuerit reus reſtitutuss. non esT cogendus atori refpondere, h: d. i? =! hæc quidem obtinent, cùm in modum actionis [polii quæftio proponitur: fed fi circa litis contefta- tionem de fpolio: quis excipiendum duxerit, ſuper ipſa quidem exceptione probationes primitùs recipiendæ e- runt: eãà tamen legitimè probatã, nulla reſtitutionis erit ferenda fententia, fed. tamdiu fpoliatori fuper. peti- tionibus fuis refpondere cogendus non erir 2, donec ab ipfo reĝitutus fuerit: Quemadmodum enim, ſi in mo- dum exceptionis aliquod crimen tekti objicitur e, stà teſtimonio repellatur, etſi crimen contra eum civiliter probatum fuerit, ſibi pœna non infligitux ordinaria, ſed ejus duntaxat teftimonio non creditur: fic fpoliatione o in modum exceptionis tamtùm probatà, reſtitutionis ſen- tentia minimè ferenda erit. F Nibus cafibus privates aà judicedicitur fpoliatus fironfir- vavit juris ordinem, fi nulliter pꝓronumcta vits ſi eral judeæ incom- petens. h. d. A Poliatus autem non ſolũm is intelligitur, qui à pri- vato quocunque homine rerum quarundam poſſeſ- ſione indebitè privatus fuit: fedetiam f ille, quem ju- dex ipfe juris ordine prætermiſſo, beneficio, velaliis re- bus carere'coëgit; vel is qui ickt juris quidem ordinem ſervaverit, ſpoliati tamen,& de facto damnati judex: e- rat incompetens: vel, ſi judex ſit competens, circa priva- tionem tamen nulliter pronunciavit g Spoliáffe E iintelhgitur, gui mandavit MELE lium fuo nomine fatum ratum habuit, vel.ſpaliatori ſucceſbit in vin tium, h. d. n RG pS quoque ſpoliàſſe intelligitur, qui licèripfe nón fpo- layerit, peralium tamen fpoliari manda Vert g aut {polium fuo patratum nomine ratum habuerit: unde & is reſtitutioni obligabitur, quemadmodum 5& ille, qui rem indebitè occupatam, ſcienter retipiendo ſpolia- ——— ͤ—üvT——ꝛk uaæ.— b C redintegra ndā,. 3g. 1. ELh Can. notum, sed h C. L aikana a C. inliteristuis, extr, eod. tit c Ggravis extr. eod.tit.-+A C fin extr, deord. ¢ extr. deexcept.. E C. conguerente, extr, eod. tit.$ tbiglr2 qI C nmaa ficundum, in fin, nbi glhextr > e d Sapè contingit. EXIT. COR. DDdd f

115 tori ſuccedit in id vitit mis non ſpoliaverit, cùm tamen, quoad per riculum animæ, non multum in terſit, utrum quis injuſtè detineat, an alienum invaſerit, contra hujuſmodi poſſeſſ⸗ lorem ſpoliato per reſtitutionis beneficium, no oui joris civilis tigore, ſuccurritur. 1 post fpolium non impedit f[poliati reftitu serit PT fer Saper f í(Dontanea Eal uis— ur, añ ób hu* renuncic o ſit deneganda reſtitutio?& cùm non ſit ver mile, quòd ſpontè proprio it iri renuncia yerit, qui renun- ciat,[po liatus huju modi non obſtante renunciatione, zeſtituendus erit. Teftes etiam partis alterius de jura- mento,& renunciatione ſpontẽè factà, non antè admit- tendi erunt, quàm ſpoliatus plenarič fue ftitutus. Quòd fi ante b fpolium Ecclefam ſpontè s abjuritle re. periatur, perpetuum ci fuper negotio impo- nendum erit. F Ponit aliquos ca ennia est reſtituendus. h. d. Unt& alii cafus, quibus jure denegabitur fpoliatis re ſtitutio: ut putà, cùm a de alia fpoliatione op quàm fuper fpolio< ipfe conſenſerit, aut an titoriã actione judi S Probatio p exceptos db illa regula, fpoliatus ante o- aut tam apore d liſce poliatus tionem pe- per contumaciam, vel ſi ſpoliatore non per contumaciam, vel per dolum fente, ab Apoftolica fede ad judices ſpoliatus literas rit, ut ſi eum ſpoliatum judicibus cor ſtituerit, in- ertum temporis ſpatium reſtituatur, ſi reus intra sere non polit, & actor ſit ſuam terminum Tel€ m temporis lapſus immineat, judici e em& deje&ionem probare paratus, mihilomi-} nùs re endus non ¢rit. q Si contra acf⁰ opponatur exceptio, per quam } 5 J Doliains ante onma non refir- &{i talis opponatur exceptio, quæ agentem mini- mè poſlec diſſe coneludat, tamdiu ſuſtinenda erit reſti. tutio, doet fuper tali exc eptic ne cognitum fuerit: u ecce, nec Laici P n oſſidere, nec habere poſſunt. Unde ſi vel illi ſe beneficiis ſpoliatos, ti coram jdice co bus ſe degie ran- ro fpoliatore militat juris prafumptis,[pþoliatus nen est itnendus..d & cùm fola| l tutio: reſt itui ipa ituendur n. earum pofl eíl fediffe afi ter docuerit, n rett eas occupã ſſe i c præg fidiis pe RO verifimil iter on aiant intra alienam paro- ná; fi jure communi ad ere aibad ofienium fuerit. itur anteomnia: idem fi in reſtitutione andalo, quia diſfercur reſtitutio. ài funt cafus, quibus í Inſtitut. Juris Canon. Agenti per modum Opa onis f conteſtatd.d. 116 j neret, vel fcandalum timeri poffit:& alii, qui non minùs fecularibus,quàm Pontifi F Spoliatus potest f Sà, intentare poffefforiam: fecus fi fit conclufam: judici videatur..d. phe ſciendum eſt, in ſp tum eſſe a, ſi ſpol tem ingreſſus fuerit, nullam de illata ſibi mentionem faciens, antequam renunciatum fit, aut con adlufi 1m0 im proprieta- tis judicio, ut idem debeat ſuper poſſeilorio, etiam peti- torio íu legibus continentur, Ppenſo petitorto ante concluſtenem in cau- nifi tamen aliter iantis odium conſtitu- d ſi renunciatum fuerit, vel tis ſententia ter- c via poflit fraudibus decis, â, poffefforio non erit utendum: ufa cognoſcit, hoc ipfum ex juſta cau- fa viderit expedire: putà, cùm ex perſpicuis indiciis ini- quitas invaſoris faciſeè arguitur,& ſpoliato caſu, ſive dolo ſpoliatoris, dominium probandi facultas ſubtracta fuerit D: conclufi imnut j t så proprieta mir nati, ne: STATION E. XI ntum jemi qae di SONT E LUS am Actenus ea co mplexi. futa qis pl lerunque ante cauſarum cuſſionem vertuntur, quæ non tam judicii partes habentur, quàm judiciorum. paratoria; perveniamus a, quibus ipſum judicium conftituitur. ER autem judiciorum quafi funda- mentum quoddam,! itis conteſtatio: nam é{i illa à par- tibus prætermiſſa fuerit, proculdubiò omnia, quæ ſequu- ta fuerint, corruent, ſeque! ipfos litigatores inanibus la- boribus& ſumptibus vexabunt: unde nec teſtes reci pi, d ſententiam per judicem procedi poterit. Ea e ve- petitionem in jure propoſitam,& congruam fio nem ſequutam, animo conteftandi litem fa- ùm judex per narrationem negotii caufam audire : unde fi quis pofitionibus fimpliciter refponde- at, aut peremptoriam exceptionem proponat, negu2- quam per hoc eſſe facta conteſtatio litis intel J Procurator, tutor,& fimiles, poffunt li F! autem d litisconteftatio non folù les, fed etiam per procuratorem, tut nas fimiles. G Advocati refponfio nif fit flatimrevocata, facit litis contee fiationem..d. A N advocati reſponſio litis conteſtati ionem iat, du- poteft,& ex factorel po im re- vocata fuerit, illiusquoque r fieri. g Cum m conteftari m per prin cipa- em,& perlo- b DItAIrL m per a onem judicium L ri i ſed etiam judicis off raponifti act reſtitutio in integrum 1 non incides poſtulatur. ion a præci ludi actori ob tur, A tIOniIiDUS V1 rælcriptio inter: usemanant, ut tam civilibus,q s fuis locis traditur. y probabiliter metar, paffi unt exariinari teftes etiam. onſtitutionibu de morte teſtium, vel iste non Dmonendi tamen fumus, quod non conteſtatà non poſſe teſtes recipi ſtoralis. eætr. de cauſſa poſſoſe& prqpriet. irn. fècando,$+ lscet. extr, de elef. d C: extr late noν conteſt. per totum.& c. I. cod. ſit æt tentiam

fam audite r relpondė yt, negute 117 tentiam perdeniti non eſſe perpetuum. Nam ſi fortè de morte teſtium timeatur, vel abſentia diuturna, cùm ci- viliter eſt agendum, ne veritas occultetur,& probatio nis copia fortuitis cabus ſubtrahatur, ſenes,& valetudi- parii,& alii teftes, de quibusex probabili caufa timetur, etiam lite non conteſtatà ſunt admittendi, ſeu pars con. yenta fit contumax, feu fine dolo fit abfens, ut conveniri non poſlit. ¶ Qui teſtes examinavit ad perpetuam reż memoria debet intra annum vel convenireadverfariumvekexamen denunciare. hi ds Ebet à tamen actor intra annum, ex quo facultas ſi- bi data fuerit, adyerſarium convenire, aut ſaltem hu- juſmodi teſtium receptionem cidem denunciare: alioqui atteftationes fic receptæ non valebunt, ne fortè hoc pro- curetur in fraudem, ut fcilicet proceffu temporis exce- ptiones legitimæ ad repellendum teſtes, vel aliæ, locum habere non poflint. Nora ex ifilo$: bonam regulam ad cognofèendum,. quando nones? necelfarsa ditis conteflatio: ha d. Unt b&aliicafus, in'guibus abfque litis contefra- tione legitimè poſſunt teſtes produci,& lis ſententiæ teiminari: quos tam ex his.quæ ſupta de contumacia di- Ximus, quàm etiam exaliis locis cognofcere licebit.. Et generaliter, ubicunque libellus non(exigitur, aut jus agendi contra certam perfonam nen dirigitur, litis con- teſtatio non eſt neceſſaria. Da a———— DE JURAM ENTO CALUMNIZ TITULUS: XIE Actor recufans fùbire juramentum calumnia, cadit ab alktone,& reus habetur pro confelſo. h. d. Y Edut veritate prævia judicia expediantur, inſtitu- tum eſt, ut litigatores in exordio litis de calumnia Vitanda jurare debeant. Quọd juramentum ſi quis pPræſtare recuiaverit c, actor quidem ab inſtituta cadet actione,& pro confeſſo reus hadendus erit. Ç In caufa fue Ecclefia Clericus non cogitur jurare de calumnta, Lècns in propriis: quo cafù jurat propofitis tantum fèripthris, non tain b, di :hactamen parte quibufdam cafibus Glericisjura pe- percerunt: Vetuerunt d enim, nedum propriæ Ee- cleſiæ cauſa peragitur, inconſultis illorum prælatis hu- juſmodi ſubire jusjurandum cogantur, licèt in propriis cauſis hujusmodi privilegio minimè gaudere noſcantur. Sed:& quo cafu hoc juramentum fubirevel permittuntur prelati, vel jubentur-non tatis e, fed tantùm propofi- tis ſcripturis id implebitur. G Hodie etiam in caufis piritualibus juratur decalumnia hd. N: caufis fpiritualibusolim decalumnia minimè jurs- batur: fed quia& in illis litigatores frequenter calu- mniari compertum eh novifimè fancitumeft futin gis id;quod in cæteris conftitutum eft, obfervari debeat. I G Eriam procuratores jurare do calumnia tenentur, quando- gunque judici videbitur. hj. d. E Tnontantùm principales, verùm etiam procurato- Eres g,& fyndici h, hujaſmodi jura mentum ſuſcipete compellendi erunt, etiamſi quid ponere aut reſpondere debeant, à dominis inſtructi fuerint: aut poft hoc præſti- tum juramemtum deputati fuerint: nec ehim illud intta certa judicii tempora coarctatum reperitur, ſed i pote- rit judex exigere, quoties expedire viderit. Da calumnia juratur etiam in cauſa appellationis, ſ d. Ratereà k, quanquam in prima inftantia partes ju- raverint, non tamen proptereà in cauſa appellationis hujufmodi juramentum declinare poterunt, cùm rur p E Pe a C fin.§ fed fi. ext: litenoncontefi, b:c. fin.$- funt & alis. ut lit. non conteſt. c c. fin. ext. eod. tit. d c. 1. Qſeq. ext. eod. e c finext eode f cz 5. Hin. eod tit. inõ. g.æ. 3 procuratores, ead. tit. in 6. h c. pen,& fin. ext. eode tit. ì ezin An. cod. tit. in. K(6. 2. in princ. eod. tit. in 6. Ub IIE Tie XI XIIL& XIV. no fus,& de calumnia vitanda,& dicenda veritate jurare s partes ſint compellendæ.. Q Iuramentsde calumnia omiffio nonvitiat proceffum, h. de Llud poſtremò admonendi ſumus, quòd propter omiſ⸗ ſum à tacitè in tota cauſa calumniæ juramentum, ju- dicialis proceffus aliàs factus legitimẽ nec eſt nullus, nec ob eam caufam venit annullandus: cùm hujufmodi ju- ramenta præftari de fubftantia ordinis judiciarii non exiſtat. sœ UT LITE PENDENTE NIHIL innovetur. FITUVLUS XIL g Lite pendente nihil mnovandum: ¢ lis tune pendére dici⸗ tur, cam citatio legitima perbenit ad partem citatamn,at per cana fattam est, quò minus perveniret..d.` Nfĝitutâ ergò lite& folennibus præftitis ſatiſdatio- nihus,& calumniæ juramento exhibito, ad probatio- nes,& merita cauſæ deſcendendum erit,& intetim- pendente lite nihil innovari poterit. Lis H autem pen- dere hoc reſpectu tunc dicetur, non modòcùm lis conte- ſtata fuerit, verùm etiam poſt quam à judice competenti citatio emanàrit,& ad partem citatam pervenerit, yel per eam fatum eft, quò minùsad ejus notitjam perveniret, dum tamen in citatione ea ſint expreſſa, per qua poſſit quis inſtrui, ſuper quibus in judicio convenitur. Ob dilapidationem etiam lite pendente fit fequefiratio..d. po c abeo;qui potquamà fententia provocavit, poſſeſſionis fructus diſſipat etiam lite pendente ſe- queſtrari poterunt. g Litis pendentia non invalidat matr i ~Icetiam d fi dum fuper matrimonio lis pendet, fe Soe quis matrimonium ritè contraxerit, fi pri- mum non tenuiffe declaratum fuerit, pendentis litis ob- tentu ſecundum irritari non poterit. Ei tamen qui in imonium contrafum hds contemptum contraxerit, competens pœnitentia impo- nenda e Sa nea a ZHJ§.— D E P ROBATI ONIB US. FITULUS. XIV. g Quid fit probatio,& quibus modis fiath; di He W~ Robatio igitur eft, idoneis argumentis& legitimis A ediis facta demonſtratio. Contingit autem quid probari variis modis; ut putꝭ, confeſſione partium, depoſitione teſtium, inſtrumentorum exhibitione, juris- jurandi religione, inſpectione judicis, notorietate tei, ſ ſpicione vehementi, fama, atqi aliis adminiculis.; q Quomodo nofèatur probatio ex's nfefarane,© qua fint pofi- tiones: h. di Artium confefione tunc conftat probatio, càin reus poſitionibus refpondendo, v laliàs in judicio dein- tentione conſitetur actoris. Sunt autem pohtiones, bre⸗ ves quadam ı arrationes, facti ſeriem continentes, ad eli- ciendam veritatem concepta, fupesquibus quis petit ab adverſario reſponderi; quas ad faciliorem e expeditio- nem litium propter partium confeſſiones-& probatio- num defectum uſus longævus in cauſis admiſit,& juris probavit authoritas. G Recafans reſpondere Poſitronibuus, babetür 8¹ f qnis igitur pofitionibus fibi fact quiſitus recuſaverit, vel,ne reſponderet, ſe per contu- waciam ſubtraxerit, pro confeſſo habendus erit. Hoc ta- menita demèm obtinet, fi à judice refpondere juſlus, il- lum abſensem fieri contigerit: ſed ſi antequam juberetur, contumaciter abſceſſerit, tune pro confeſſo minimè repu-· tabitur, fed contra cundem, tanquam contumacent, pro- cedendum erit, prout juris ratio dictaverit- ————— a Ci. in princ.&.1. eod. tit, in 6: b Clen, 2. eod,tit 1 extr. de feguef-pof. d c cùm in Apofolca. ext, de pro confelfo. b. d, is refpondere rê- fon: e Cem. fin, de verb fig£ cin deconfiff, in ô»

Inftitut. Juris í Canon. 120 us, O probationibus conviétus, quiparantur: C con- fiatim revocatur, non affert præjudicium..d. itur circa exhibitas poſitiones reſponſioni- genter ab actore diſpiciendum erit, an à reo ſuper controverſia legitimam confeſſionem extorſerit: quo quidem caſu& ipſe probationum oneribus releva- bitur,& judicis in cognofcendo partibus ceflantibus fta- tim fuper tali confeffone pronunciandum erit. Planè a fi per errorem fa&ti hujufmodi confeſſionem emanã ſſe doceatur, confitenti, ſed tamen confeſſionem ſuam: rim revocanti, nullum præjudicium generabitur: alio qui, quod fuå quifque voc e dilucidè tefta tus eſt, proprio non valebit ampliùs teſtimonio infirmare. Q Reus nontehetur edere allori; nifi infirumenta communia hò dicit.| On tamen b, quia poftionibus reus reſpondere Nompellium, documenta quoque, quæ ad cauſam pertinentia penes ſe detinet, niſi ſibi cum actore ſint communia ø exhibere c pellenn: erit: nam grave ni mis eſſet, illum ad eorum exhibitionem urgeri fibi pofteà præjudicium fieret. Sed attor iş reo, ſumptis congruis dilationum temporibus, intentio- nis ſuæ proprias probationes afferret, vel teſtes in do, vel inſtrumenta,& alias f ripturas produ ducendo. A Rens citandus es? ad vidend. onere teftes: © tefli injurato non creditur, niſi Fuerit remiſſum juramentum d mm jurare | autho parte..d. j YN Ebetauteminprimis, fi exdi tium rei fit eru-| enda veritas, PEE EE uöd au us juramentum veniat 4, ne, ſi pratermiſſum id fuerit, | guod contra legesatum deprehenditur, nullam habeat firmitatem, Sed& teftium depofitiones non aliter reci- piet judex quàm priùs jurisjurandi religione frmaverinn| quod tantùm, quæ vera noverint, profeſſione ſuæ teſti fi- cationis y eeri nulliùs enim teftimonio, quantum| cunque religiofus exiftat, nifijuratus depofuerit, in præ- judicium credi debet alterius, nifi forrè juramentum ab| adverfa parte remittatur. recuſantes jur 9 ſœna excommunicationis cogendi, juramentum de eponendo non h Uod fi teftes à judice moniti fefe, vel odio, vel gratiå, >] timore à ferendo teftimonio fubttakerint, per cenſur ccleſisſticas teſtificari con pellendi erunt, nec audientur, quòd ſeſe, quò minds deponant, proprii jura- menti vinculo innod datosafie: ant. e 4 f. rando fuper omnibus qua-| I 1 bit Fai ergò; judex teftes in qualibet caufa ad minus duos(nul Ía enim caufa eft regulariter, ; timonio quantumvis Hgitimo termine genter examinabit quz u- tur) cof- & de fingulis circumſtantiis ſis videlicet, de co, tempore, vif, auditu, ſcientià, credulit certitudine zad rem fa conveniree quoque fu vertere non© animi trepi vel ipſis invitis! teftibus rerum veri Acat. T E it judex examen em h,- I qui tamen erunt, qui interro rii h, fenes, vel debil veletiamita paupertate depref oræfentiam judici; venire non poffint, idoneum deligetju dex, gi quemad fu ſcipiendas illorum atteſtationes d dirigat perſo ——— a CVn. en gl. ext. de conf b c. 1. ubi tot. ext.eod, Cc Lpg sus. extr. de fide inflrumentorum. d.2. ext. dé teflib © c. intimavit. ext. de tefl.£ c licet univerfis. ext. de caufam. ext.detfib. h e. figurs teflium, e g can. eyn tefirots ſed non co g Tefles confi erantur conditione, naturå, G oná ba Eſtes verò non onmes recipiendi fùnt, fed fideles duntaxat,& idonei. Cenfentur autem teftes condis tione, naturâ,& vità. Conditione,£ liberteftis fit, non fervus: fervus enim ſæpè metu dominantis, veritatiste- ſtimonium ſupprimit. Naturå, fi vir fit non fœmina: nam varium& mutabileſe i G Mı eres non funt in forum trabenda gratid teſtimonii feren. ad eas eit mittendus tabollio. h. d amen teſtimonium, ſi quando neceſſarium fue. rit a, cùm mulieres honeſtas ĩpſa, ac naturalis pu- doy virorum ccœtibus immiſceri prohibeat, quãcunque eſtimonii fere> velaliâ, qua jures non exprimatur, in judig iterevocari, vef í s tabellio,& jux- em, procedendum hoc dicit. N ſumma, Jquicunque jure mini ſtimonii um perhi bendum funt admitte entur, ad te- Clerici& roprig Eccle- x univerlitatis 7 ndendumvè yabilis impe- gòà ferendo teftimonio fuper negot dierit. G Monachi de confenfu Abbatis, poffunt teſtimontum dicere hoc dicit. N Onach oque,& qui icunque fub alterius obedien- tia con nftituti funt, de fui Præfulis licentia re&è te- Rimoni dicent, orum teſtimonia ad verids infideles'admittunturs d. rum e quoq; teſtimonia adversds Jud s caufis recipienda erunt, nullis fbi cona tra hoc Principum privil egiis fuffragantibus. Sed contra Chriſtianun„nec Judæus nec Paganus, nec ha reticus, aut aliter infidelis, neque excommunicatus, aut aliter crimi- noſus rectè teſtimonium dicent. Im en in omr Q Criminofus perfèverans in crimine no n potest teflificari semene dalus vero in caufa civils potest, nifi fuerit reus perjurit, vel nifi ft affectus infamid: in caufa verd cräminali, lscet emendatus, dif» Fae admittat Lanè« juod decriminofo diximus, ditin&ionem re- cipit: nam fi is, cui ab adverfa parte opponitur s,ad= hucin ipfo crimine pe$ minali cauſa ab dendus erit: fi verò comitetur infan de crimine civili rii, repellendus. lio judicio contra confeſſus, vel con convincatur, au doque fuit tali r non eſt in cauſa ci a bat e ſtimonio, licatie emoverL tiotrath 4 temporis no så..d. ım non venit, ejus teftimonium, qui in- debilitarivé minimè poffe ſitionem factuml eſſe conti- inoſum. Nec enim, quod rectè ſemel factum rmatur, etiam no- niri C. 2. de jud.inó, b c. cm nuncius. ext. de tef. c cIu= ext. de tefib. Clem, 4, eod: tits d c teflimonium extr dé eſt, niretkiquoqu quoque! fi certu dm, fab alt simonium ad NIUE-A nationem& ourator ek

Pg lia ttek Umunun dzos {ibi cOn: Sed contra eſt, ex hujulmodi eventu poſteà debet infirmari, cum cul- pandus non fir, qui idoneum nunc in teſtem produeit, ſi aliquando eundem futurum malum non divinaverit. ꝙ Domeſtict& ſimilẽ habentes cauſam, non poſſunt efe teftes..d. & ſimilem habentes cauſam con- fimili quoque morbo verifimiliter laborare exifti- mandi funt, fi certum id fit,aut fuper eo legitimè convin- ci poflint, fiab alterutra partium teftes adduĉti fuerint, ad teſtimonium admittendi non erunt. G Non potest quiseffe teftisin caufa, in qua fuit advocatus, vel procurator. h. d. Squoque a, quiin prima inftantia alicujus cauſæ ad- vocationem& patrocinium fufceperit, licèt advocatus & procurator eſſe deſierit, quia tamen adhuc affectus cau- fæ prefumitur, in judicio appellationis in teftem recipi- endus non erit. Ad teſteseæaminandos etiam tres dilaliones dari paſſunt,& ex cauſa etiam quarta, ſub certo tamen jurejurando, h. d. D Abuntantem judices tam in Ecclefiafticis, quàm in civilibas caufis ad exhibendos teftes, non folùmu- nam, fed ex caufa fecundā etiam& tertiam dilationem: quartam 4 veròdifceptantibus non largientur, nifi præ- ſtito ab eo, qui poſtulat, juramento, quòd non per callidi- tatem aliquam quartam productionem poftulet,fed quia illorum, quos inſtat nunc de novo producere, priùs noti- tiam habere nequiverit, quodque neque per fe, nequeo per alium teftificata fubtrazerit, vel didicerit: quo cafu quartam quoque dilationem accommodabit judex, ma- ximè fi productioni teftium non fuerità partibus renun ciatum c. g Multa conceduntur, ne probationes intereant gua aliàs non eomcederentur: quod probatur hic tribusexemplis. h. d, 8 Iquidem ne probationes depereant, multa permittun- tur, quæ alioqui non concederentur, ut ecce, ſi is in eauſa judex datus fuerit, quem in teſtem produci ſit ne- cefſarium, removendus,& alius in ejus locum ſubſtitu- enigaj Sic& aliàs citato adverſario recipiuntur,& publitaftur teftes, quos reus inducendos duxerit. Sic& Eecleſia neceſſariæ probationis omiſſione læſa, etiam ad- versùs Ecclefiam reftituenda erit. G Publicato procefu non poffunt teſtes eæaminari ſuper eiſdem, aec sn prima, nec in ſecunda inſtantia: ſecus ſuper emergentibus de nvo..d, pos igitur tribus dilationibus poftquam renuncia- tum eft probationibus,& publicata dicta teſtium, regulariter producendi teſtes rursds non erit danda copia. Et ſicut 4 non licet ſuper eiſdem, vel directò contrariis articulis, alios, vel eofdem teftes in principali caufa pro- ducere: ficnon debet in caufa appellationis licere, ùm non minds in ea,guàm in principali teftium fittimenda fubornatio. Quòdfi e nova contingat emergere capi tula, fuper quibus partes teftes novos velint inducer, recepto folenni juramento teftium, non obftante publi- catione fuper veteribus fata, nec in primo, nec in fecun- do judicio rejiciendi erunt. G Qualiter, ér quando pofiit in teftes objici..d. Ed interdum accidit, ut eos, qui jure in teftes recipi non debuerant, admiſſos tamen effe ab aliqua par- tium prætendatur: in qua fpecie dtatutum eft f, ut fi quid im eos habent, ante publicationem debeant obji- cete, poſteà verò tunc demùm id licebit, cùm juramen- to partes firmaverint, quòd non dolo velint ad oppo- nendum defcendere. Sed& fi oftendere quis paratus fuerit poft publicationem didiciffe fe, quod in perſonas vult objicere, tunc quoque opponendi patere debet adi- tus. Idem juris eĝ, fi fortè quis ante publicationem id fuerit proteſtatus. Cæterùm cùm quis proteftatus fuerit, a C2.$: teffess verfi patront,..3. b c pen. ext.de teftib, € c. conflitutis, in fin. ext. deteflib, dA dlem. 2. de reſtib. e c. cum cauſam. ext. de teſtib. f c. præſentium, ext. de teſtib. Lib. III. Tie XIV s velle ſe poft publicationem depoſitionum perſonas te- ſtium repellere, ſi quid in favorem proteſtantis dixerit, non de facili fides adhibebitur. G TDeſtes probatorios,& reprobatorios probatoriorum reprobare licet, ſed ræprobatoribs reprobatoriorum non licet. h. d. pe à etiam admonendi ſumus, quòd non ſolum te- ftes fuper principali negotio deponentes aliis teftibus licebit repellere, fed etiam contra fecundos primorum re- probatorios probationes proferre licebit. Et non ad- mittente judice, appellationis remedium licitum érit in- terponere. Ulteriùsautem partibus ad reprobationem teftium afpirare minimè licebit, ne fi producendi quar- tos contra tertios,& fic deinceps partibus licentiatribua- tur, negotium contingat in infinitum pfotelari. Gq Qualiter judex penfari debet dila teflium,€ qudd poteh ihlos repetere,& interrogare, ufque ad fintentiam..d. p Ublicatis igituratteftationibus,non folùm 4 ad mula titudinem teftium refpicere judicem oportet, fed eti- am ad qualitatem illorum: item depoſitiones rimari,& diligenter inſpicere debet,& ex his, quibus potids verita- tis lucem aſſiſtere judicabit, animi ſui motum informa- bit: quòd fi circa alicujus teftis di&um judicis hæſitet intelle&us, eundem rursùsad examen revocare poterit. Et generaliter judex uſque ad prolationem ſententiæ in- tertogare ſub facto poterit, ubicunque aliquid dubita- tionis c inciderit- G Tifo fiatim feipfum corrigenti, non adimitur ob id fides e potest judeic teſtem repetere ſuper omiſſis. f. d. Um quoque, qui non ſtudiosè, ſed linguæ Iubrico er- raverit,& ſeſe confeſtim correxerit, reprobare judex non debet: ſecùs autem, ſi correctioni ſuæ tempus inter- poſuerit. Repetere autem non ſolum obſcurè deponen- tem poterit, fed etiamfi à principio fuper certis capitulis eundem interrogare poſtulante adverſario, vel negligen- tià, vel calliditate prætermiſerint. Probationes iunt non ſolum teſtibus, ſed&. inflrumentis:&- infirumentoram appellatione non large fumptå contentar filàm firiptura, qua in judicio exhibentur,.d. A fi partes vivæ vocis adminiculo in probando de- ſtitutæ fuetint, ad inſtrumentorum productiones de- currere eas oportebit:& licèt inftrumentorum adeò latè pateatappellatio, ut hoc nomine etiam teftes continean- tur, quippe& ipfi canfam inftruunt,'nos ramen in prg- fenti pro fcripturis in judicio exhibendis magis utimur, quæ quidem in litibus exercendis candem cum depoſi- tione teſtium vim obtinent. g Tfirumenta poffunt exhikers ufque ad concinfionem in cau- fä. b d. Xhiberi autem d in jure poterunt inftrumenta, non ſolum ante atteſtationum publicationem, ſed& poft- ea uſque ad diffinitivum ſententiæ calculum: antea ta- men, quàam in cauſa coneluſum fuerit. In caufa e autem conclufum effe tunc dicimus, cùm à partibus omnibus probationibus renunciatum fuerit. G Scripiura folam publicain judècio fidem facit, dr qua fè feriptura pubiica, h. d.: SOAN On tamen omnis fcriptura in judicio producta fi- dem faciet, fed ita demùm f, fi per manum publi- cam fcripta fuerit, ita ut appareat publica, aut authenti- co figillo muniatur, alioqui nullius roboris firmitatem obtinebit. g Exempla falemiter fumpta, fidem Jociunt.h. d, Dem g& de exemplis dicendum erit, qaa tamen, ſi ſolenniter ſumpta fuerint, eandem cum originalibus habitura funt authoritatem, Solenniter autem tunc di- centur fumpta b, cùm coram Ordinario judice, vel a G licetei. 3. extrav. de teflibe b cin nofira. ér CLAM cate fam ext. de teſtib. c c. càm clamor, extr. deteflib. d ceum diletus. ext. defide infit.€ gl. in.ecum dsledus. g caext defidinf. g ghztsextrav de fid inf. h.fin. ext de fid.infl

123 Inſtitut. Juris Canon. ad hocabipđfo[pecialiterdelegato:præfentata fuerint,at- que is di lco inſpecta, Aa m null parte fui vitiata comperit,pe er publicam perfonamexemp la fumi prçcipi g Redacta in publicam formam post mortem tabellionis, fa- ciunt fidem. h. d. Andem etiam authoritatem& ea obtinebunt, quæ ad petitionem eorum æ, ad quos pertinent,, permiffa judicis ordinarii in publicam formam redacta fuerint, ſi tabellio morte præventus ea non perfecerit, ſed in notas tantum redacta moriens reliquerit. g Inſtrumentis non vitiatis,& de vitio non ſilſpeckis creditur, Ú error unius litere, C raſio in loco non ſilſpecto, non vitiat inſeru mentum. h, d. Xhibebuntur b ergò inftrumenta publica non can- Icellata, neque abolit a, necullĝ parte fùi vitiata, aut aliquo pacto de falſitate ſuſpecta, quanquam ſi exceptor literam ¢ imprudens omifezit, aut documentum in loco non ſuſpecto d interleverit, non proptereà veri fides,& inftrumenti authoritas vacillabit. G Ad fuppiendum probationem potest jusjurandum deferri. boc dicit. Udd æ ſi nec teſtibus, nec inſtrumentis intentionem ſuam actor legitimè ded Ixerit, permittente judi ce non plenè probationes jurisju randi religione fappl eri,& caufa terminari poterit, Nec enim aliud eft juramen- tum, quàm veritatis confirmatio, cùm aliquid Deoteſte aſſeritur. aliud neceſſartum:& refr. hj. d. Ed cùm erie n maea. duplex tantùàm in propofito confiderari poterit f: aut enimeft necefa- a aut voluntarium. Ne ceſlarium eſt, quod ad ſup plendas probationes à judice part i defertur: quod pto- pter reà neceſſarium ee& quod à judice illud omninò deferri partibus oportet,& quòd ritè delatum ab eiſdem, niſi ex juſtis cauſis recuſari non poterit. F Qua fint jufta cauſd recuſamd jd Unt autem juftæ recufandi ca niz ut aei Sus probaverit, aut ſi ſibi non plenè cognitam rem ipſam aſſerat:& ſi quæ ſunt hujufinodi. G Si proreo fant prafurhptiones, fibi deferendum est juramen- tum, nifi aliter judex arbitretur..d. Ed etfi g pro reo præfumptiones fuerint, eidem hoc facramentum judex deferet ad fuam tuendam inno- centiam, niſi inſpectis perſonarum& cauſæ qualitatibus, illud actori deferendum cenſeat. ¶ Voluntarium juramentum ett, guod de dej fertur a parte; parti, d de ferenti potest referri, niſi ſimus sn famija onibus:.d. Ponp h eĝ, quod à parte partiin judicio de- fertur: quod quia litem termi nat, deciſorium quv- que aike poterit. Et appellatur voluntarium, quia pars non nif volens deferet,& abeo, cui defertur, licitè recuſari ac referri poterit. Planè ſi reus famoſis actio- nibus conventus fuerit, hu ij ndu im agenti referri minimè permittetur, cùm non aćtor, fed ipſe, qui convenitut, facti proprii conſcius eſſe debeat G. Ponit exempla plura, in quibus proba sam judicis h, one conſiſtunt t:ut putà,cùm inaliß 1s quaæftionibus propriis ocu- aut ex aſpectu corporis ætatem col- Ordinarii, vel Apoſtolicis excom tibus honeſtatus quis deprehendi- tur, vel cùm ad probandum virginitat b honeſtis& prudentibus matronis, vice ſuà judex inſpici mulierem jubet. L D c. inter dileflos. ext. defide imj d c. ex literis. d. tit. ext. e c. finde j ie « ext. de jurejur. g c. fin. ext. de jurejur, h.c fin ingl. de jurejur, à c. fin. in princ. ext. do jurejur. e Ex part. ext. d. tit. rejur f Nl. 1. c €G Notorium probationenon indiget..d. g=& fi quid notorium fuerit a, teftium G ee bus, velinftrumentorum exhibitione ar mpl iùs decla- rari non debet, cùm talia probationem, wei ordinem j ju- diciarium non requirant, g Iudex debet advertere, ne dubium recipiat pro netorso, hd. ÇEd cùm multa dicantur notoria b, quæ non funt,pro- fpicere debet judex, ne quod dubium eå, pro notorio recipiat, ehemens ſuſpicio interdum habet vim natorit,.d. D notorium propè accedit vehemens ſuſpicio: nam fi(exempli gr atiã) de c carnali copula-quæratur,&z fint, qui folum cum lola, nudum cum nuda, in eodem le- cto jacentem, loci cretis,& ad hoc commodis,& ho- ris electis ſe vidiſſe deponant, proculdubiò ex ſuſpicioni- bus tam vehementibus ſequutam copulam pronunciari poterit. Planèfi de gravi crimine actum fuerit proptet ſolam ſuſpicionem quanquam vehementem, nemo con- demnabitux. pae prefum nprionib S aeree præfertim in gaika Sam n præftabit adminiculum. Demùm circumſpectus lex motum animi ſui non ex una tantùm re, ſed ex va- riis argumentis,& teſtimoniis, quæ rei aptiora eſſe com- pererit, conſirmabit. ſudicaturum enim oportet cuncta rimari,& or inem rerum p lenâ inq ui ſitione diſcutere, nec fententiam priùsferre, quàm peractis omnibus nikil habeat in quæſtione, quod non proponat. iud j D DE TILS ET- aE ` Judicata. TITY LVYVS F. G Due funt ſpecies ſententiarum, interlocutoria,& diſfiniti- Va: d interlocutoria potest revocari ante diffinitrvam..d. Ideamus nunc de ONPI& re judigat ER autem ſententia nihil aliud, quàm conttotberſiæ propoſitæ à judice ritè faa a diffinitio. Senten- tiarum dug funt fpecies: aut enim interlocutoriæ funt, aut diffinitivæ. Interlocutoria eſt illa, guæ inter princi- pium& finem caufzx fertur fuper his guz incida vel emergunt: qualis eft cùm judex dandam, vel negandam dilationem 30 examinandos teſtes, vel exhibenda inſtru- menta interloquitur, vel ſuper aliquibus exceptionibus Pronunciat: quam nec in ſcriptis beni oportet,& ante diffinitivam fententiam quandoque judex revocarea poterit. G Diffinitiva fententia e > Gua condemnando, uel abſalvendo üti Ar imponit, nec reguiritúr de necefiitate in ea verbum, Cona demno, vel Abfolvo, fèd fù fficitagi.d. Iffinitiva verò fententia ef efto j condemnando, yel| verfi finem impon condemnationem, nec livalens contir m, qui ita ſe ſtatue-. ſſet, legitimæ ſententiæ obti- ttone:alias dex iple fedens e. fententis a Cde manifefla, 2.4.©. tua nos, ext. de b c. confuluit nos, ext. de appel. c e. ite praſumpt. d c. et qui os 5. difhiniti va...60.© c fingod, tit. in 6. fiaternit. ext. de e ik k hbebita din cleĝione Ned G Iadicare feny

igh ER noferlit ne proferet: alias ſi non judex, ſed alius legerit, vel feri- ptam litigatoribus tantùm ediderit, vel ſtando, non ſe- dendo tulerit,nullius penitùs momenti erit, ut ab ea nec appellare ſit neceſſe. Epiſcopo tamen, quem tantæ digni- tatis apex attollit, inſtar perſonarum illuſtrium ſenten tiam per alium recitare permittitur. G Ex pluribus judicibus fufficit, guòd unus recitet fententiam nfs plurali numero: fecns inmalfu electionis, h. d Ed a& fi plures judices fint, vel arbitri, ſi cæteris præfentibus, ac mandantibus per unum tantùm ſen- tentia recitetur, ſi plurali numero perlegendo uſus fuerit, perinde habebitur, ac ſi ab omnibus recitata fuexit, Iicèt aliud in electione ſervetur. Es duo judeces ordinarii ſentenitas diuerſas færant, zenet ſen. tentia lata proreo, nif alloris cauſa ſit favorabili: fi vero delega- t3, fèntentia pendet ex voluntate delegantis fi vero arbitri, neutra tenet: fi verd unm tantafn ex pluribus pronunciaverit, nulla erit fententia,.d, X facto& dubitatum fuit, duobus judicibus diverſas proferentibus ſententias, utra ſit habenda potior: in qua ſpecie reſponſum eſt, qudòd ſi ex juriſdictione ordi- naria proceſſerunt, tenet pro reo, non proactore lata fen- tentia, niſi agentis cauſa ſit favorabilis: ut puta, liberta- tis, dotis, matrimonii. Si verò ex delegata, utraque ex delegantis pendebit arbitrio. Qudd ſi ex compromiſſo, utrague firmitatis robore deftituetur.Quòd fi pluribus e judicibus datis únus tantùm ex eis pronunciàſſe propo- patur adeò nullas fententia vires obtinebit, utnec pro- vocationis remedium neceſſarium ſit futurum. g Iudicare ſecundum leges&. conſuetudinem debet quilibet Jadev, etiam ſummus Pontiftæ, qui tamen eæ cauſa potest ab illis recedere, h, d Ed five ordinarius fit, five delegatus judex inprimis illud obfervaze debet, ne contra id judicet, quod legi- bus, aut Canonibus proditum ft, alioquripfo jure fen- tentia non ſubſiſtet a. In cauſis quoque, quæ fummi Fontifcis e judicio deciduntur;, cùm in fimifibus caufis cæteri teneantur judicare, ſimiliter juris ordo,& vigor quitaris ſubtiliter obſervandus erit, niſi cùm ille ali- quid causà neceſſitatis,& utilitatisdiſpenſativè duxerit ſtatuendum. Licét ſententia lata contra jus conftitutivnis fit nulia, faas tamenest in fententia lataæcontra jus litigatoris, Et quando dicatur lata conera jus conſtitutionis, vel contra jus litgatoris. h. d. S tamen fententia non contra jus conftitutionis ex- A prefsè à judice lata fuerit, fed contra jus fitigatoris, eům jure quidem teneat, legitimis mediis retractandae- zit. Dicitur autem judex contta jus conſtitutionis pronun- ciâffe, veluti cùm dèfun&us,& minor quatuordecim an- nis fuiſſe aſſeritur,& teſtamentum jure feciffe pronun- ciatur. Contra jus verò litigatoris, veluti cùm minor qua- uordecim annis, annum quartumdecimum impleviſſe, ac per hoc teſtamentum jure feciſſe aſſeritur: G Dui contra leges É conſcientiam, corruptas judicat; varie punitur. h. d. r autem 5 qui in gravamen partis alterius in judicie aliquid injuſtè fecerit per gratiam, vel per ſordes, ſive ordinazius, ſive delegatus ſlt, ab executione officii per annum ſuſpendendus erit,& ad æſtimationemlitis par- ti, quam læſerit, nihilominùs condèmnabitur,& ſi ſu- ſpenſione durante divinis ſeſe ingeſſerit, irregularitatis quoque laqueo innodabitur, à qua non, niſi per ſum- müm Pontificem; liberari poterit, aliis quoque legum- animadverſionibus coërcebitur: cùm dignum fit, ut qui in multis audet offendere, pæng etiam multiplici: fub datur, Lib- IIL TK XVE 26 G Sententia lata, pofiquam per decem dies non fuit appela- tum, regulariter retračłari non potest..d; 1o tamen fententia, nifi per appellationem intra Eterminum lege conſtitutum ſuſpenſa fueris, ampli- us revocari non poterit. Cùm æ enim poft decem die- rum fpatium fententia in authoritatem rei judicatæ tranfeat, qui ad proyocationis fabfidium intra idtem- poris fpatium non recurrit, ideò appellandi fibiaditum præcludit, quia per hoc videtur interpretatione juris velle latæ ſentontiæ obtemperare.| Excipiuntur tamen multi cafus, in quibus fententiæ ctiam poft decem dies rei judicatæ firmitatem fibi vendicare non valent, velutė cùm de matrimonio b eft quæftio, aut fervatå fenten- tiå falus animæ in difcrimen adducitur,&alii plures. G Res inter alios atla aliis prejudicium regulariter non ade fert. bed, D E coquoque admonendi fumus, quòd etfi fenter- tia tranfierit in rem judicatam, præter eos, inter quosdicta'fuerit„regulariter neminem lædat:; fi quista- men e cũm ſibi primùm de ea re actio, vel defenſio competeret, ſuſtinuit ſequentem agere, aut paſſus eſt eum, à quo caufam habuit, experiri, ipfe quoque fen- tiet ex re judicata præjudicium. sS= Sœ DE EXECUTIONE REI JUDICATA. FIFULEUS XVR G Sententia lata in reali aétione mandatur executioni ftatim, in perfonalı verd post quatuor menfès: qui terminns potest breviaa ri,& prorogari..d, Ligitur ſententiæ latæ legitima appellatio non oe- cuxrerit, intra ſtatuta tempoxa executioni mandan- da erit. Sed multũm intererit, utrùm ſuper reali, an verò ſuper perſonali actione ſententia lata fuerit. Pri- mo enim caſu, ſtatim: ſecundo non, niſi poſt emenſa quatuor menſium ſpatĩa executioni mandabitur. Licèt autem quadrimeſtre tempus in petſonali actione ſit re- gulariter ftatutum»€x caufa tamen nonnunquam& ar- Gari,& prorogari poteft. Sed qui ab-initio terminum recipit fpontè breviorem, fibi id imputare debebit, cùm ex voluntate propria juris bencficium contempſiſſe vi- deatun Unde poſteà non audi etur appellans, niſi fortè adversũs eum modus executionis Canonicus excedatur, ſive ab ordinario, ſive à judice delegato, ſive etiam ab ar- bitro res judicata fuerit. G Delegatus& Principe potest propriam fententiam intra at num exeque. h. d. Ed 4 ſi ordinatius ad mandatum judieisà Principe delegati nolit, aut quibuſdam obſiſtentibus ſententi- am- ab co latam fuo effectui manciparenequêar, datus i pfe judex illam executioni mandare poterit,& reſiſten- tes: Ecclefiafticà fententiâ-coërcere,&nonfolàm ufque ad quadrimeſtre tempus, quodad ſolvendum debitum è lege reo conceditur, fed ufque ad annum integrum ad e- xequendam ſententiam, juriſdictionem exercere poterit. ꝙ Iudeæ deputatus ſuper euecutione ſententiss admittit cce. ptionem fiaudus ſeu nullitatis, non ut ſũper ea pronunctet, ſed ut ne. gerium ad ſuperiorem, qus judicavit, tranfinittat. hod.} Uòd e fi Princeps propriam fententiam per aliquens xeeutioni mandari jubeat ,& cieca negotium fraus interveniſſe dicatur, executori de toto negotio cogno- ſcendi facultas nom erit, ſed ad ſuperiorem quæſtiones, ſi quæ incidetint, deferri oportebit. G: Iudex ordiharsns tenetur exequi ifenténtiam delegatia Prins cipe etiani injufam. h. d:: 3 atu .~Un igitur regulariter contingat, quòd executio fen- tentiæ ordinario demandetur, quæri poterit, an Ñ: ipſam injuſtam eſſe cognoverit, executioni eam mandare a.pen. eod. titinó., bC. fin. extr. eod. tite C Cei gui. Sfivero, verf fi plures:..6. A Cr extr eodl. uit: e Cin sanfis extr, cod, tit, F C4, cod, titin 6. a C. quod ad conſultat. 5ů. taliter. extr. sôd, tit. b C. lator.ext. hi nobis. extrde of. eod. tit: deleg. c C. pen. extr coddl. d C- fianif e.de catero: extr, de fent: re judi

127 debeat, an fit ci fubfitendum potiùs? in qua fpecie re fponfum eft, quòd cùm ordinarius delegato teneatur ob fequi, licèt féntentiam non effe juftam noverit, exequi nihilominùs tenebitur, cùm fibi non cognitio, fed execu- tio tantùm fuerit demandata, nifi à dato judice impetra- revaleat, ut ab hoc onere ipfum liberet: necenim debet judicis delegati mandato violenter reſiſtere a, ſed& a- pud eundem inſtare poterit, ut executionem tamdiu dif ferri patiatur, donec principi rei veritas innotelcat. G Si Papa fèienter commiſit appellationem interp ofitam a fuo delegato dato cum claufula, appellatione ræmotä, juriſdle cio primi delegati est fùfpenfa, quoad executionem. hd. j Ed quid fi ùm à fcientia lata authoritate literarum S Apoftolicarum, in quibus n fuerat opp rovocatum fuerit,& literæ poſt appellationem ad alios fadlers emanavexint, an ad kind tum pofteriorum ju- dicam executio fententiæ à prioribus delegata retardari debeat?& quidem cùm Apoftolicus aliis judicibus ap- pellationis caufam ex certa fententia committit,&ap pellationem videtur recipere,& fimul priorum judicum revocare juriſdictionem. Uſque eò igitur ſententiæ fu- ſpenditur executio, donec appellationis merita pleniùs diſcuſſa fuerint. Poſtulatio reſtitutionis in imegrum diſfert executionem. h. d. Antur& caſus alii, in quibus licèt ſententia in rem Doce: judicatam, differenda nihilominùs erit executio: ut putà, fi non protelandi caufæ in integrum» reſtitutio 4 petita fuerit,& alii plures. w 5 DE: APPELLATIONIBUS FIT ULUS XVIIE g Quid fis appellatio, C quare inventa, h. d. Ppellandi uſus præcipuè judicantium iniĩquita- tem corrigit,&imperitiam detegit. Eft autem appellatio jurisdi&tionis prioris judicis per fu- perioris invocationem legitimè fata ſuſpenſio: vel, ap- pellatio eſt provocatio ad majorem judicem ratione gra- vaminis iliati, vel inferendi. Asopellatio alia extra judictalis, alia judicialus. Et de jure Canonico etiam extra judicium appellatur, qua appellatie provo catio dicitur..d. A enn duæ funt fpecies, Aut enim extra judi- cium appellatur, aut in judicio. Extra judicium ap- peliatur, cùm quis ante litisingreffum c ab aliquo.gra- vamine appellat, ut putà d ab electionibus, poſtulatio- onibus,& quibuslibet extrajudicialibus a- ſe gravatum putet. Licèt enĩim ſeculares leges e non, niſi in caſibus, ante ſe tentiam appel! nem admitta È s, etiam e cium paffim di dici propriè g Appellat Ursùs inju fententiam, aut p interlocutoria, velaliograyamine cùm ab ipfadiffinitiva fententia app G Appellans ab interlocutoria, de liffinitivam ellatur, ut cùm ab ocatur. Poſteà, ut Hatur. t ellare,& intra triginta dres Apo petere, Q exhibere continentes cau Jam appellationis, altas ſebitur deſerta. hj. d. N Ultum autem intereft, ab interlocutoria quis pro- vocet, vel alio gravamine, an àdiffinitiva: nam s primo caſu,& cauſam appellationis in ſcriptis aſſignarc, & à judice infra triginta dies inſtanter petere debet lite- ras dimiſſorias,& eidem intra dictum temporis ſpa- —— — a C. fiquando. extr. de oſfi del. b c. ſutſcitata. extr. de in in- teg. reſtit.€ can, cum ſit../i vero. extr. eod, d.concerta- tioni, eod. tit. in 6 è can er eo. Clem. ſecundò. extr. eod. f.cap. edm ſit. extr. eod. g c. 1. eod. tit. in o. Inſtitut. Juris Canon. tium debent ab eodem judice exhiberi, continentes& appellationis caufam,& cur appellatio non ſit admiſſa, vel fi appellationi forfan ex fuperioris reverentia fitdela« tum. Alioqui a fi eosintra idemtempusappellans pe- tere prætermittat, appellationi ſuæ renunciãſſe putabi- tur, etiamſi vadat, aut mittat ad appellationem hujuſmo- di proſequendam. Ç Ponit tres cafits, in quibus ob no fritur..d. p juris eft, fi judex, à quo appellatur, certum ters minum appellanti ad recipiendos Apoſtolos aſſignave- rit,& appellans in aſſignato ſibi termino non compareat. nec eos ſibi tradi petat: idem& fi judex appellanti re- ſponderit intra juris terminum ſe daturum, nec intra di- ctum ſpatium congruo loco& tempore inſtanter& fz- piùs faltem uno contextu petierit, vel ſibi oblatos ap- pellans reci pere recuſaverit. Q Taciti O exprefi eadem e virtus,.d. Uòd fi judex c in termino per eum præfixo iplos petenti non dederit, aut fi dum peterentur, vel in- tra juris terminum, vel nullo certo termino præfixo, fe daturum aſſeruerit, poſteà per appellantem congtuo lo- co& tempore, ſæpiùs& inſtanter, unico etiam contextu requiſitus eos exhibere non curaverit, perinde propriam appellationem profequi appellans poterit, achi ei expref- sè fuiſſent Apoſfoli denegati. Alia quoque agenda erunt, prout ex tenore tam Innocentiang d, quam aliarum conftitutionum luculenter apparet. G In appellatione à diffinitiva non est neceffe caufam infèrea té. h,-:; r appellationibus autem e à fententia diffinitiva in- terponendis nec caufam reddere tenetur appellans,nec etiam fupradi&ta diligens obfervatio per omnia fibi lo- cum vendicat, G In appellatione ab interlocutoria debet talis caufa allegaris qua fi effèt vera, reputaretur legitima, h. d. Um autem ex probabili caufa ab interlocutoria quis duxeritappellandum, talem tenetur proponere, quæ fi probata fuiflet, deberet legitima reputari, de quo po- fteà fuperior cognofcet: nec enim fufficit f appellanti probare, quòd ex caufa hujufmodi appellavit,fi eam non doceat efle veram, nifi hoc fe offerens probaturum non fuiſſet admiſſus. Q Isqui min ts rationabiliter appellavit, condemnatus in ex- penfis ad inferrorem judicem remittetur, nec potest quis alias cata profegui,guamexprefas..d. Uod g fi judex minùs probabiliter appellatum effe compererit, appellantem ad inferiorem judicem re- mittet,& in expenſis alteri parti eondemnabit, alioqui Petitos Apoftoloscauſa de.- | ipfe procedet, nec licebit appellanti alias caufas profe- qui, quàm quas in appellatione fua,nominatimexpref ferit. G Si dicitur ex jufla caufa appellatum, judex ad quem, inhi- bere non potest, 7 af prins receptd appellatione i ut probabili, inci- piat cognofèere de caufk verstate. h. d, Uòd fiobjiciatur b, non ex legitima ca tentiam appellationem interpofitam,& propt non admittendam effe; nifi priùs appellatione rec> velut emiffa ex caufa probabili, judex fuperior cognofce- re incipiat,ne procedatur, inferiori prohibere non poterit. 9 Cſante causd ceſſat efactus. h. d. Ed& ſi judex ſano uſus conſilio à̃ ab ejus execu- tione deſtiterit, quod comminando, vel interloquen- do ingravamen partis protulit, non obftante, quòd ab hujufmodi comminatione, vel interlocutione provo- —— c Ole ante fen- ca à C ab eo. eod. tit. in 6. b Cl 2. eod. tit. in princ, i olol Sfin. eod.tit.- d..eod. tit. m6.€ C. 1 Verf igur ubr je eod. tit. iné, f c. interpoſita. in princ. extr. eod. Q& a reos wee appellation. eod. tit.iné.-h C. Romana,$: quod fi objisatu tit. in õ. i ccam cefante, extr. cod. tib catum wiam pr ndam, qa IR onto, 0 f a videama: opter g ftbi querit, ad nu prefixet sdate nemini uem aquo tuee, Berenar

UN Uun i ieai naden ojii jti cf dlg cutoria quis ponere qug i, dt quo poe j appelam mA camno baturum no damau 0 Și qui alida 4e 7 gMt 129 catum fuerit, ne proceſſus negotii frivolis occafionibus retardetur, in cau fæ cognitione liberè procedere poterit. g Iudex à quo, compellere non potest appellantem à gravami- ne ipfius veritatem probare, licet citare poffit ad ipfius revocatio- nemaudiendam, qua faiā in caufa procedere poterit, ejus contu- macil non obſtante, ac ſĩ nunquam appelldſſot. h. d. Ed a videamus, an jus dicenti obtemperare tenearis, à quo propter gravamen, quod tibi illatum aſſeris, ap- pellaveris, ſi tibi is ad docendum degravamine,& ſi de ipfo liquerit, ad ejufdem revocationem audiendam ter- minum præfixerit:& fanè cùm id ipfum% judice per- fpiciendum fit, nec coram eo de gravaminedocere, nec etiam tanquam coram judice(cùm per appellationem ejus fufpenfa fit jurifdi&tio) comparere teneberis. Quòd ſi tantum, ut revocationem audias, te vocandum duxe- rit, licèt non compareas, ipſe tamen in termino grava- men revocaverit, perinde in cauſa ꝓrocedere poterit, ac ſi a ppellatio nunquam fuiſſet interpoſita. HBoteftt anbellantem ab interlocutoria pœnitere,& acere, ut prior judex cognofèat: fèd appellato funt reficsenda expenfè, quas is Jecit ob appellationem. h, d. A Cveluti in poteſtate judicis gravamen revocantis po- fitum eft, non obftante appellatione caufam refume- Te; fic contrà, fi is, qui vocem appellationis emifit b, cu- jus adhuc nemini et demandata cognitio, petierit, ut ad judicem, à quo provocavit, rursùs caufa remittatur, id æialterius partis contradictione minimè obſtante indul- gendum erit. Sed hoc ita, ut in legitimis expenfis ad- verfario, quas eum propterhoc feciffe conftiterit, conde- mnetur. Ponit quàm plures cafus, in quibus appellatione non est de- ferendum,.d, On omnis ergò appellatio indiſtinctè recipienda erit: nam ſive adeò ſit vaga,& generalis, ut incerti- tudinem afferat, five quòd omiſſo medio ſit interpoſita, à parte opponatur, caufa non devolvetur. Idem juris eft, fi fupernotorio crimine, vel dequo quis in jure con- feſſus fuĩt, provocetur: nec enim ad defenſionem ini- quitatis, ſed ad præſidium innocentiæ eſt appellationis temedium inſtitutum. G Regulares non appellant à correftione fui Pralati. Neca ju- dice fèculari fëdi Apoflolica non fabdito appellatur ad Papam. Et qguinon defert legstima appellatsont, punitur. h. d.; E ideò nec Regulares, cùm pro aliquo exceffù corri- gendi fuerint, contra Regularem Prælati fuisvel Capi- tuli diſciplinam appellab unt, ſed quod ſibi pro ſalute in- jungitur, humiliter ſuſcipient: ſed nec tunc appellationi deferendum erit c, cùm à feculari judice, qui temporali ſedis Apoſtolicæ juriſdictioni non ſubjicitur, ad Apoſto- licum appellatum fuerit:& aliis quibuſdam caſibus. A- lioqui is, qui legitimæ appellationi etiam de minima cauſa interpoſitæ non detulit, Canonicis pœnis coërcen- dus erit. G Appellans ab ordinario potest coram eodem fuper alia cau- Ja conveniri. h, d. ` aa autem provocatione Canonicè à partibus inter- je&tâ, judicis, à quo appellatum fuit, officium in illa quidem caufa penitùs conquiefcar, fi d tamen is, qui ab ordinario appellavit, fuperalia caufa coram eodem con- veniatur, præſertim pro gravi& manifeſto crimine, ap- pellationis obtentu, quò minds Canonicã cenſurã punia- tur, effugere non poteft. G Inmnovata per judicem post diffinitivam fententsam, à qua appellatum fuit, revocantur ſtatim per judicem Apoſtolicum, ettamſi ante anbellationem ferint innouata..d. ergd à diffinitiva fententia appellatione, non folùm poft eam innoyata e debent per judicem a Cfiàjudice. eod. tit.in6; b c. interpoſſta.$-ille. ext eod, Ee Te XVIL Fie appellationis penitùs&ante omnia revocari;(exceptis tamen cafibus, in quibus jura poft fententiam prohibent appellare) fed etiam ea omnia, quæ medio temporeinter fententiam,& appellationem contigerit innovari, perin- de ac ſi poſt appellationem innovata fuiſſent. G Attentata post appellationem diffinitivam non revocantur, nifi primò de verstate confliterit, vel nifi post inhsbitionem debsre medo faitam attentata fuerint..d.$ ia a verò, quæ poft appellationem interpofitam an- te diffinitivam fententiam innovantur, donec appella- tionis cauſam veram eſſe conftiterit,revocari non debent, niſi judex appellationis, poſtquam ſibi conſtiterit, pet ap- pellationem emiſſam ex cauſa probabili fore ad[€ nego- tium devolutum,inhibeat Canonicè judici, à quo appel- latum fuit, ne procedat: tuncenim, quicquid poft inhi- bitionem hujufmodi fuerit innovatum, eft per appella- tionis judicem anteomnia in ftatum pritinum reducen- dum, licèteandem caufam non efle veram contingat g Non refert, quid ex aquipollentibus fiat,& facta plús opts rantur,guam verba,.d. JA Roela antem dicetur non folùm is, qui vocem ap- pellationisemifit, fed etiam qui aliquo indubitate facto provocandi propoſitum declaraverit. Unde reſcri- ptum eſt, eum, in quem poſt iter ad ſedem A poſtoli- cam arreptum excommunicationis ſententia ab ordina- rio promulgata fuerit, excommunicationis vinculo non teneri,quafi appellatione pendente lata fuerit: cùm plùs fit facto, quàm verbo provocare. Idem& in eo reſpon- ſum eſt c, qui licètex fimplicitate fortè verbum appel- lationis non expreſſerit, ſe tamen& Eccleſiam ſuam, cùm moleſtaretur, Romani Pontificis protectioni ſubjecit. Guſtus metus excuſat adeò, quòd non abpellans habetur pro appellante, fi fuerit protefiatus, O cauſas appellationis expreſſa- rit. hoc dicit. E d, quem quò minds appellaret, juſtus metus impedierit, ad appellationis beneficium convoläſſe reputabitur, dummodò infra tempus, quo licitè provo- catur coram judice, à quo appellâffe vellet, vel fi ipfius copiam habere nequiverit,coram probatis viris contefta- tione fuper hoc propofitå caufas appellationis expref- ferit. g Sufficit appellare coram majori parte judicum. Et onmium aflorum intimatio partı appellataest facienda..d. Uòd e fi à pluribus judicibus appellandum fuerit, quia non femper facilè corum præfentia fimul habe- ri poffet, coram majori parte ipforum appellare,& Apo- ſtolos ſeparatim petere licebit, valebitq̃ue hæc appella- tio perinde, atque ſi coram omnibus interpoſita fuiſſet: omnium tamen ſubſecutorum appellato ignoranti inti- matio legitimè facienda erit. Si inus er pluribus anpellet,& obtineat in cauſa appellatio.- nis, prodest victerta conſortibus, ſi ſit idem negottum,& caufa,.d. Dem ex contrario 5 ſi plures ſententià condemnati ER& unus ſolus ad appellationis beneficium con- volaverit, iſtius v ictoria cæteris quoque ſuffragabitur, ſi communi jure juventur, idemq̃ue negotium& eadem cauſa defenſionis exiſtat. ¶ Sn per reſeriptum committantur piures articuli connexi,&- in uno removeatur appellatio, intelligitur remota etiam in altis, hoc dicit. Am dubitari poterit, fi ex pluribus g articulis unis Ts comprehenfis in uno tantùm contingat ap- pellationem vetariutrùm appellatio teneat,ſi fuper aliis provocatum fuerit:& cùm delegantis hæc ſit intentio, à D c. nom ſolum. S. illa. eod. tit. in 6. b c. dilecti filii. el. fecundo ext cod tit. C c. ad audientiam. ext. eod. tit.-d c, tite c.ſi duob. 5. fin extr.eod. ut. d can. ad hac. ext. eod.& fin. extr. eod: e(lem. 1. eod. tit, f cap. pen. extr, god. tit, e praterek, el. primo, cod, tit.©.non falm, eod, tit, iné. g cSècundo requiris. ext. eod. tit, EEee

127 Inſtitut. Juris Canon. ut de omnibus articulis, qui in precibus ponuntur, juſti- Ccidit tamen aliquando, utnon pe bien» tia ſuum conſequatur effectum, in omnibus appella tioin nium, ſed etiam teriùs cauſam ap llärioni alicui terdicta intelligetur. Und e nihil intererit mtrùm a; proſequi concedatur, ut putà fi quem per impotentiam a latio inhibeatut in primo, an in ſecundo: in me proſecutionem omiſiſſec onſtiterit vel cùm judiciex proa in fine. Sed hoc ita intelligi oportet, fr capi priaofficio ſuper cauſa electionis etiat nexa fuerint: cæterum 4 quoties clauſula, per re conced pellationis remedium tollitur, in medio liter est fiint terminum proſequendæ appellatꝛonis breuis. tur, ſi ſunt unio co- Ars qu loqne imerdum ſibi proſe terminum pianete Sed cùm ho ndg appellatio e pua ai) g Appellars potest, fi locus non tutus pariibus natur, vel ententia contineat manifeſtam iniquitatem, etiam, p appellatione remotd. h. d. tertiò provocari li i Nterdum etiam non obſtante prohibitione appellari G Confirmatiain formacommuninon prejudicatapp poterit, ut decretum eft in é co, qui per delegatosju- dices. in judicium ad locum nontutum vocatus fuerit: ni- f enim locum idoneum judices aſſignent, non erit pro- 7 pterea um intercluſum, quòd appel- Die 1ò fciendum ione temotã procedidebere mandatum fue Idem ne ſuſpenſam, etiam obtinet, cùm fententia fert urir commiſſa fuerit ai laudum contra jur cauta l one remotå commifià fuerit, fententiæ f ftolico refcriptoin forma com- rmam latum Apoſt t, fi iniquitatem- contineat mani-| 1i confirmari obtentum fuerit, talis confirmationee | feſtam-| appellationi i præjų dicium afferet m laudun ullo firmitatis robore muniet. Na i ante latam | fı fe n i litigiof rei confirmationem ab A poftolica E t, non proptereà-minù de cauſa t judex& eam fine debito termin | uam ſi rem pacificè quis poſſediſſet, cùm inde f ione poftmodùm exorta abfque mandato fedi decernere: niſi cettum ſit, quòd per falſi nem fuerit e O DE RESTITUTIONE IN LIN- tegrum VS XVIIT. Kuntur adversas ententtan, etiara ymi procedi pus datum a jure ad profèguendam appelatsonem, po~| f fos conguer t, reſtitutionem in t Que 10d qpe dem adeò obtinet, utetia utari, cùm aut ſurrep ;& temr porum > aut 1pi& gravium : f, ut vel Taranee coram€ quamlibet i Ham. h. d. 7 tià, ſed vel contract ationis omiſſione, uerit, reſtitutio indu vatos homines, ſec ur, niſi intra le, imò de- guatugr annes,[T non aifi aliqua rationabilis, 44 diluns begi deran n Qerar, r ententiâ, five contra&u, vel aliterfe] ſam prætendat Eecleſia,& proptereà fe ad ben m reſtitu itĩonis in inte grum admit ti poſtulet, fi quas driennĩi ſpatium àdie læſionis lapſum fuerit enda non erit, niſi prævaricationis, vel mani saat d profèquendámappekationen 2 HONE tiw ext, eod. tit b can.ex partè tuå, el, — ext. eod.kit.cam gr Cab. ex ratione. ext. ed. b.I. cap. ex literii:& c c. tum ex lit. eod. tit. ext. d dlctum ex lil. 5. nod. © citext eod, Ê ciz. eod titins g Cle .t andithiextravag. ed titi: i cam t eod Clem. quamdiu, F cad hac, el:

1 a AMI, APT Lb IV. TL fraudis probetur fuper hoc interveniſſe commentum, aut alia caufa fubfir, quæzjudicem adhoc beneficium conce-| dendum movere debeat. Et a fitemporé læfa afferatur, non eano; nifi ad tantum temporis, in quantum ſe læſam eſſe, legitimè probaverit. ¶ Keſtitutio ia integrum fè Jamel negata non conceditur ampliws, aiam 1n alio judtsio, nifi duobus cafibush hiccontentis. bod. ae Ü femel$ reftiturio in integrumin alio judi- cio denegata fuerit, præterquam ad appellationem an nonerit eidem amplids concedenda, niſi no vis defenſionibus ad hujufmodi beneficium admittenda fuerit y Ponit, ġ Cuoſcere n Ujuſmodi e verò refitutionum cauz folùm co- 4 TLramjudici S ordinariis adminiſtrationem haben- ab eis tractari poterunt,& termina- delegatis ſpecialiter demandatum fue- Equando poſſunt de reſtitutione in integrum ce- a Clem. uunic cod. tit. b c. ſin. cod. tit. extr. c c. den. eutr Ged, ii. FINIS Soe u MURIS CANONI QUARTUS. LIBER DE ACCUSATIONIBUS ET TIONIBUS LIBR rit, ſive commiſſo eis negotio, hujufmodi quæftionem— incidere contingat. Delegati verd ab Ordinariis, qui ad- miniſtrationem non habent, ſed tantummodd judicandi facultatem, ſiVearbitri, de his cauſis cognoſcere neque- unt, nifi coram eis incidenter motæ fuerint. 7 G Per querelam&. ſippligationem retractatur ſementia. Es Jib qua forma fupplicatso porrigatur,.d. =s ipplicationem e quoque Principi porrectam, aut per querelam appellationis remedio deſtitutis ſubve- T Erit autem fupplicatio intra decem dies poft: fententiam offerenda: quo fabi fecuto fententia non ali- ter executioni mandabitur, quàm ſi victrix æ pars idoneam fidejuffionem pržbuerit, tantnm reftituendi cum legiti- mis augmentis, quantum fuerit in condemnatione, fi le- gitimà retractatione ſententia reſolvatur. Et mac forma ſupplicatio porrigatur, executio fententiz fi- 1e fidejuflione procedet, retractatior re illi ſervando, gui fe gravatum putaverit, utintra bienmidin ſupplicare eat, raV. cod, bsf. a Gl. in verſ.ſupblicavit..ex literis.e I TERTII 4 A T O A A BES ZrO RTOS e 8⁰³.: SSODHKCSQ $ TIoONuUM DENUNCI INQUIS TIONIBUS. ITOLUS 4 Criminalia Judicia non habent ali cum Civilibus. PRIMU Er infi- tuuntur per Accuſationem, Denunciationem, Inquiſitionem. Et Accu- ſationem inſcriptio, Denunciationeni hoc dicit. 9 RIMINALIA Judicia nihi] fermè fi mile habent cum cæteris Judiciis, dev quibus proximè locuti fumus: magna- gue diverfitaseorumeft,& in inftitu- endis,& in exercendis. Inſtituuntur alſtem aut per Accuſationem, aut per Denunciationem, aut per Inquiſitio- per Accuſationem, cùm ſolenni præcedente in- nem. ſeriptione æ per Accufatorem Rei cr. imen ad Judicem» defertur. per Denunciationem, ut cùm nullà præceden- te inſctiptione, ſed tantùm cha aritativå monitione ad Ju- dicis notitiam crimen deducitur. Ideò autem, cùm in modum Accufationis crimen objicitur, eft infcriptio ne S a Canon, Gui crime ⁊. quaſt.b. G ed, c. ſiqer his. in princ, ext, charitatiya monitis præcedere debet. ceſſaria, non cùm in modum Denunciationis: quoniam ad depoſitionem inſtituitur accuſatio, ſed ad correctio- nem eſt denunciatio facienda. Accuſator non probans objectum erimen, tenetur ad panam taliony, nifi fuam innocentiam purgaverit:& interim dum pute gat, est fùf dus..d. Ccufator igitur, fi legitimis deftitutus fit probatio- nibus, eam pænam a debetincurrere, quam fi pro- bàſſet, reus ſuſtinere debebat. Denuncians verò licèt ad talionem non teneatur, Ñ tamen é in probatione de- ficiat, donec ſuam purgaverit innocentiam,& ab officio & beneficio fufpendendus erit: ut cæteri fimili pænå perterriti ad aliorum infamiam facilè non profiliant, on probare, 2..3. Ș cangui crimen, 2. quafi. f calum. EEee 2

— Ponit, quando procedendum ſit per inanifitionem. h Er inquiſitionem criminale judicium inſtituitur præcedente diffamatione a, ac quafi denun fama, de crimine Judex inquirit. Conſtitutum eſt ne criminum B aa ſit objectio: ut ſicut ad accu- ſationem legitima præcedere dai infcriptio,& b de- nunciationem charitativa monitio: ita& inquiſitionem cla moroſa inſinuatio præcedere debeat. fefus crimina coram ratextu revocare, quod non precefferit fama inquifitio usfitore, non pòterit cor Jham eop nem. hd. Iquis d tam, poſtquam coram eo, quĩ contra ipſum Y fap er certis criminibus inquifitor deputatus fuerat, eadem crimina confeſſus fuerit, fruſtra poftnrodùm e co prætextu confeſſionem ſuam i impugnare contendet, quòd juper eiſdem criminibus non fuerit anteà diffamatus. G Sijudex procefferit nonexcipiente inguifito de non difama. tione, proceffus tenebit,.d. Demcetiamerit e fiis, cui contrate commiffa fuper certis criminibus fuerit inquifitio, te præfente, nec quicquam ſuper hoc excipiente, infamiæ inquiſit ione omiſsà ad veritatem eorundem crimi inum inquirendam Proceſſerit. Nec enim proceſſum hujuſmodi, eò quòd non fuit de infamia primitùs inquiſitum, ulteriùs impu- gnare poterit. G Si crimen oßponatun excipiendo, non eſtt neceſſäria inſcri. k h. d. An autem interdum, ut alicui nec accuſando, nec denunciando, nec inquirendo fed excipiendocr men opponatur, ut putà j; cùm quid objicitur, ut quis ab ac culatione, vel teſtificatione repellatur: quo caiu non erit eaae neceſſaria. Non est neceffartia infèriptio, f crimen objiciatur, ut guis ab officzi vel beneficii affecutione excludatur guo tamen cafu fi post confirmationem opponatur, defictens in probatione. punitur pænå S, fi. proptereà crimen opponatur, ut quis à Aiha 1e officii, vel beneficii affecutione excluda tut, neceſſaria tunc ſitinſcriptio? Et proditum eſt, ſi an te confirmationem objiciatur, non cogi quenquam in- ſcribere: quia crimen hoe modo probatum promoven- dum quidem impedit, nontamen jam promotumdejicit. Poft confirmationem verò; cùm- fcilicet ordinandus fi fue rit aliquis, aut etiam conſecrandus, quia& ab obtinendo repellit,& ab obtento dejicit, ad extraordinariam pœ- nam ſecundùm arbitrium judicis citra vinculum inſeri ptionis, ſi defecerit in probando, eſt excipiens adſtrin- gendus. een DE DUPLICI PURGATIONE. IE €g Quid fit purgatio dr quotuplex. Et quod vulgaris purgatio est penitus improbata..d. Ontingit etiam interdum, ut licèt adversùscri minoſum nec accuſator conſiſtat neque teſti- bus, aut propria ſit confeſſione convictus, ita tamen alicujus criminis, vel maculæ publicà laborat ìnfamiâ„ quòd fuper manifefta ferè nota eidem purga- tio fit indicenda. Eft autem purgatio, demonſtrati noce in- ntiæ fuper obje ecto crimine. Purgationis duæ ſunt fpecies#, Vulgaris fcilicet,& Canonica. Vulgaris pur- gatio eſt, quam vulgus vel invenit, vel fequitur: ut, cùm aque frigidæ, vel candentis ferri, vel fingularis certa- minis quis fubit judicium: quæ, cùm Deusi inea tenta- xi videatur, meritò juffx eft facris Canonibus exulare r Jualiter{ge quando. el; ext. eod. b cap..exteod, cce, nQUIfitIONI,§-tertiæ. verf ad hac, extr. eod. d.t: eod.tit.in6 € c. fin, eod. tit. in. f e Jùper his.$- cum aut. extr. eod. tit. B 4. c. fuper bis.$ cam autem, extr. eod. tit, h Cl.rub. extr. de prg Y .d è 1 | mẽ habentur, ſimonia, hæreſis, ſchiſma, apoſtaſia, ſortile. | nim quofdam fingulare certamen inivifledivina TOK ftorià,nunguam tamerut id pro lege teneatur, divina ſanxit authoritas. G Qua fit Canonica purgatio.. Et quales effe debent compurs IFEN H, Ai Anonica purgatio dicitur, quæ facris Canonibus eft comprobata: utcùm æ de crin ine infamatusjurat linatum,& certa em à crimine immunem,& que jurejurando fir- | | | fe non efle tali crimine, vel maculå ir | compurgatorum manus eu verum credere illum juràſſe mat. Erunt autem compurgatores hujuſmodi honeſta- tis& opinionis, ut veriſimile ſit, eos amore, vel odio, vel obtentu pecuniæ non dejerare: neceſſe etiam eſt, ut ejus, $ | f f | | | | | f quem purgareintendunt, vitam&moresnotos habeant | in purgatione habetur pro convito. Et fuper noe torzo non est indscenda purgatu..d. Uicunque b verò in Canonica purgatione defece- tint, perinde puniendi ſunt atque fi de crimine, dt> quo diffamati fuerint, legitimè convicti, vel confeſſi fuifien t: nifi tamen aliud judicant: nitas ftatuendum duxerit. Planè ſuper notorio c nulli erit indicenda ratio, fed tantüm condemnationis promulganda ſen- ia: cùm patrati fcelerisevidentia, neque accuſatotis clamore indigeat Ciminum quædam ſolum Deum ladunt, quadam etiam homines: h. d Riminum autem quædam divinæ majeſtatis læſio- nem continent: quædam verò& hominibus da- mnum irrogant. Quæ Deum Principaliter læd hæc fer- gium, maledicentia, ſacrilegium. Hominit us verò læ- f fionem inferunt, homicidium, adulterium, Ruprum, ra- pina, furtum, ufùra, falfum, injuriæ: de quibus d diftin- ans, fed tamen breviter videamus. D şe D E SIMONI EIFVYVEVS III Quid ſit Simouia,& unde Imonia d nihilaliud ef, quàm ftudiofa voluntas, five cupiditasemendi, vel vendendi fy piritualia, vel {piritual ca. Vel,fimonia eft rei fpiritualis, vel ſpiritualibus annexæ, cum aliquo temporali facta commutati Appellata eſ mone mago, qui primus hujus deteſtandi ſceleris author fuit. Q Simonia autes? fimplessconventionalis, ant realis; Et realis fùbdividitur alem, hd Go duplex eft ſpecies. Nam aut eſt conventiona- lis, aut- mentalis. Conventionalis eft, cùm aut ali- quid datum eſt, vel de dando in poſterum tractatus in- terceſſerit,& conventio. Mentalis eſt, cùm nultum qui- dem interceſſit factum e, ſed ſola a prava dantis, aut reci- pientis mens& intentio concurrit:& proptereà rudi ſed is anney in reatem conventionalem,& realem men congrue nti vocabulo mentalisa ppel lla ſcunque muneris receptione Sin latione pecun Ontrahitur f utem Simoni 1, non modo ùm pe- J cunia ipfa pro te facra datur, aut t recipitur, vel dev danda& recip pienda tacitè vel exprefsè conventum fue- rit: verùmetiamcùm dans à lingua, vel obfequio recipi- entis munus exigit. Cùm enim{piritualia tribuens, ma- nus abomni munere excutere debeat, id tunc facere in- telligitur, cùm pro divinis rebus non folùm pecuniam- nullam, fed nec humanum obſequium, aut gratiam ali- — że continetur, quicquid homines a Cap. quotiens. extr: de purg. can.& can mennam. eod. tit n i A Me b C. cum lex. ubèol. éc. inter fàlicitudines.extr, de purg- Canon f ue i á 2. c.pen. ext diff tit. d ghiinfam igi e erlC eod. tit. f gl.l. in ſum. 1... quam 16' jro nuben ipro elede

17 quam requirit. Et ſicut pro manũs impoſitione non de- bet Epifcopus a, ita nec minifter, nec notarius, in ordi- natione, pro voce vel calamo ‚pecuniam recipere. Pecu- niam verò hocloco accipiemus, quicquid homines ha- bent: hoc enim nomine ideò omnia continentur, quia antiqui, quicquid fermè habebant, in pecoribus habe- bant. Contrahitur ergò ſimonia, cùm quis facra quodam- modòin commercium deducit, G Ponit pluracapita, ex qaibus committitur fimonia. Ed b&tuncquoque fimonia committi dicitur, cùm quid pro perſonis Eccleſiaſticis deducendis, in ſedem, vel Sacerdotibus inſtituendis, aut ſepeliendis mortuis, feu pro nubegium benedictionibus, accipitur.Is quoque, qui pro eleckfehe præmia largitur, quia per electionem pervenitur ad conſecrationem, perinde ſimoniacus ha- bebitur, ac ſi pro conſecratione munera dediſſet. g Simoniace dici ur quis electus, etramfi quid ignorante eodä- tum fuerit; vel promifun..d. Ec dittinguemus, ſciente, an ignorante eo, qui promiſſionis, vel dationis alicujus interventu poſt- us fuit, promifumquid, vel datum fnerit; modum electu quùamyis enim electus tempore dationis, vel promiſſio. robanda erit. banda erit Y Epifeopus non potests diſpenſare cum electo ſimoniace, licet s Inoranter, fed bene fuper ajfervatione beneficii ſimplicis prævid tamen reſignatione. h. d eo ſuper prælatione, ad quam quis ſic electus fuerit, poſſit Epiſcopus diſpenſare,& conſtitutum eſt, non pof- ſe: quamvis 4 circa eum, qui per ſimoniacam pravitatem ſimplex beneficiumrecipit, poſt liberam reſignationem Epiſcopi diſpenſatio toleretur. T Datum in difp — non Facit. clectionem ſin Lane ſi conſtet eos, qui quid dederint, vel promiſe- rint e, quòd per fraudem indiſpendium eligendi do- Ilo malo id fecerint, aut electo ĩpſo non modò ignorante, ſed etiam recla mante, nec aliquando ratum habente, fe- cuta ælectio minimè reprobanda erit: alioquin contin- geret, quòd factum inſidias inimico parantis innocenti damnolumexifteret,& vir malus de fraude fua commo- dum reportaret. um eltgendi, vel illo etiam reclamante, cam. 5H. d. Tuo ordinato gr Clerico mediatore ndus, Laicus verò tator excommunicatur..d. C veluti variis mo moniaca labes committitur, ſic etiam variis pœnis ſimoniacos percelli, admonen di ſumus. Nam ſi quis, ut ordinetur, pecuniam Epiſcopo obtulerit ſj& qui turpiſſimi lucri commodo Sancti Spi- ritüs gratiam vendere g tentaverit, amiffionis proprii gradůs periculo ſubjacebit:& qui ordinatus eft, à digni- tate, quam pecuniis acquiliyit, erit pr rfus alienus. Si quisverò h tam turpibus&nefandis datis, vel acceptis mediatonextiterit, fiquidem Clericus, erit à proprio gra- du dejiciendus: ſi verò Laicus, anathematizandus erit. nace ordinan me q Ordmatusà fimontaco non fimoniacè éy fimoniacè non fima- niacus ordinem conferens nen fant deponendi,.d, HZ: tamen de illis intelligere nos oportet, quos nec ignorantia, nec attractationis excuſat violentia, fed ſimoniaci ſimoniacè ordinati, vel ordinatores exiſtunt. Cæterùum ſi quis à ſimoniaco quidem, non tamen ſimo- niacè, ordinem ſuſceperit, aut ſimoniacè non ſimonia- cus ordinem contulerit, miſericorditer in Eccleſia ſuſti- à Can. I. extr. eod. tit. b cap. non ſatis.& cap. fèq. extr. eod. tit. ÇC cap. nabis fuit. extr. eod. tit. d c. pen. extr, de elef., € cap. nobis fuit. extr. eod.tit, f̃ can. ſi quis. I. q. u. g can fop. igt CRIV Te I nis conſcius non fuerit, non proptereà minùs electio rei S Ed videamus, an-poft reprobatam electionem cume quando Epifèopus.§. guod fi aliter, ag. dif. h can, f quis Epi| d£ nendi erunt: hosenim facit fimoniacos, non reatus cri- minis, fed ordinatio, vel ſuſceptio ſimoniaci. Q Beneficium Mifecutus fimoniacè per accufationers convectus privatur beneficio,{7 deponitur: per snguifitionem verò privatur quidem beneficio, fed post peraltam penitentsam in fuo ordine per- miltitur miniſtrarc. h. d. OQ à ſi non ordinem quis, ſed beneſicium Eccle- Abaſticum datà pecuniã conſecutus fuerit, multum- intereſt, per accuſationem, an per inquiſitionem quis convictus fuerit. Primo enim caſu non ſolum Eceleſid privandus, verum etiam honore Sacerdotii Presbyter fpoliandus erit: pofteriore verd, poftquam ab Ecclefia, quam fibi per pecuniam comparaverat, amotus fi & injunctam pœnitentiam egerit, in ſuſceptis ordinibus miniſtrare permittendus erit. erit, T Cum parvulis, qui cupiditate parentum Ecclefias funt confè cuti, pošt liberam refignateonem potes? difpenfari. h, d. Uinimò b qui parvuli parentum cupiditate Eccle- fias per pecuniam funt confecuti, ob pat ctum non modò à facris ordinibus non fu verùm etiam poftquam eas omninò dimiferint, fi Canc nice in eifdem vivere voluerint, pro magna mife dia fuftineri poterunt.' G Idemjuris est de acceforro, guod de principali..d. NE objiciat quis, non conſecrationes emii Aquæ ex conſecratione provendant. Nam ſicitt anima ſine corpore cor liter vivere non poteſt,{ic cor lis Ecclefia, vel utas,& ordo Ecclefiaf corporalibus parùm proficiet i terum vendit, fine quo al neutrum invenditum rel reblis is igituteorum al- r non contingit Ir. Juny c. Ujus amtem:criminis tanta ef labes c, ut etiam&rvi adversùs dominos,& quilibëtcriminofiadmittan tur ad accuſationem. Item omnis peccator Miffam tele. brare poteſt, præterquam ſimoniacus: quem adeò quili bet, ut ab ordine malè aecepto temoveatur, accuſate pc teſt, ut nec meretrix excludatur. Oblatum pontè, vel datum gratid jure quafito imdebita illata, nox 4j Ciendum tameneft, non da mäli ut ptione fimoniam contrahi: nam fiquid fpontè, Tè 4, ſine pacto,& conventione,& taxatione quälibet fuerit gratis oblatum, id ſine ſcrupulo ſimoniacæ pravi- tatis recipi poterit. Idem obtinet ex contrario, ſi quid non ſpontè quis dederit, ſed ut indebitè illatam moleſta- tionem ſuper quæſito jure redimat, dare coactus fuerit. t rece aut tecs⸗ PU Puniuntur Pralati committentes vices ſuas ſub annuo cenſu. hoc dicit, Emum ſciendum eſt tam Lateranenſi, quàm Turo- L nenſi Concilio ſtatuente, Canonicæ diſtrictioni Præ- latos eos ſubjacere, qui vices firas 2, vel Eccleſias ſub an- nuo cenfu concedunt: quia dum Sacerdotium ſub hujuſ- modi mercede venale diſponitur, ad æternæ retributionis præmium conſideratio non habetur. G Punmuntur aliquid recipientes pro concedenda docendi licen- tia,.d. Ro docendi f quoque licentia concedenda nullus cu- jufque confuetudinis obtentu aliquid exigere debet, & qui fecùs fecerit, ab Eccleſiaſtico beneficio fiet alienus: dignum enim videtur, ut in Ecclefia fructus ſui laboris non habeat, qui cupiditate animi, dum vendit docendi licentiam, Ecclefiaticum profe&tum nititur impedire a Can. m gl. in verſi amotos. eod. tit. extr. b c, ficut tuis.$ quamvis. extr.eod, C c. tanta. extr. eod. tit, . fi verd. extr. eod.tit.© can..2. O fèg. extra ne Pralatvic fuss.£ can..2. C per totum tat. extr. de magife EEċce 3

139 DE HÆRETICIS ET SCHISMATICIS., Apoftatis. TITULUS M Qut ſint heretict,& qui fihifinatict, é quomodo differant. boc dicit, Eretici ſunt, qui vanæ gloriæ, principatusque Ae 1i causà falfasopiniones gignunt, vel ſeq tur. 80 hifmatici ſunt, qui ſe ab unitate Eccleſiæ per inobedientiam feparant. Licet autem inter hosà principio quzdam videatur effe diverfitas,nullum tar eſt ſchiſma, quod ſibi aliquam tandem hærefim non con- fingat, ut ab Eccleſia rectè receſſiſſe videatur. G Schifnatsci excommunicatione, depofitsone, bonorum confi- Fatione, é à fegeflorum annullatıone puniuntur..d. L Trumque à verò crimen atrociſſimè Eccleſiaſtica diſciplina proſequitur: nam Schiſmaticos excommu- nicationis ſententiĩ Canones inſectantar:& ſi nec ſic re- Gpuerint, ab omni miniſterio Eccleſiaſtico deponentur, adhibito etiam, ſi neceſſe fuerit, brachii ſecularis auxi- Iio, ad illorum inſolentiam coërcendam, cum omnium ctiam bonorum confifcatione, Ordinationesquoquev ab his factas,& dignitatum five beneficiorum conceffio- nes, alienationes rerum Eccleſiaſticarum, omni penitùs firmitate carere voluerant Ç Haretice nifi herej autem deprehenſi, præter perpetui vincu- í Clerici fint, yel religjofi, totius i prgrogativå fpoliandierunt,& omni >y nudati, fecularisrelinquentur arbi- teſtatis, animadverſione debitã puniendi, niſi oon- tinuò poſt deprehenſionem erroris ad ſidei Catholicæ u- itatem recutrere,& errorem ſuum publicè abjurare,& congruam ſatisfactionem exhibere confenferint. Laici verò, nif(proutdium eft) abjuratå hærefi& ſatisfa- étiope exhibitå, ad fidem redierint orthodoxarn, fecola yis judicis arbitrio relinquentur, debitam pro qualitate tacinorisultionem recepturi, € Bona lum anathemat ead hareticorum pofi latam ſentontiam confliſcantur..d. Ona quoque: damnatorum, propter hærefim ipfo &omni fpe potiundg hæreditatis filiisadem- ligentur: aut{ fi Cler ici fuerint Be 1 i execu o, lbonorum oc- aeni uper crimine fen is tamen bui facienda non erit omulgata. Ob harefim maritorum dotes uxorum AITIMONIWIA cum Nare i per alterum iniqua conditio propter hærefim maritorum, uxoru 1 ifcari non debent, nifi onia contraxèrint, quos hæreticos effe fftanda, cis>A o inferri H no Gsenter cum aiji contraa C Ed& non aeoea Catholicarum cum viris matrin ſciebant. G Eriam post mertem bona haæretscorum confi.d. Oft mortem e quoque ob ſceleris immanitatem hæ na proſequitur: ideoque& fi criminofo fuerit fuper bonorum confifcatione decla- ùs ad eam etiam ipfo mortno proce- niur: reticos vivente nihi ratum, nihilomin dendum erit. g Hareti tantes eo manibu ＋ WMunt tradi Eccleffaſticæ ſopultiura. Et tuma- nes ante abfolvuntur, guam propriis Ò carere enfe; aut ræ tradereaufi fuerint, ſtibjacere debeant, nec ſiaſticæ ſepul ſententiæ —— 2 C.& per totum tit. di ſinat. in 6. b c. ad abolendam. &c. ecomunicamus..1. extr. eod. lit. de har. C c. cum ſecun d e c. accuſatus. rang. cod, tit. in. e decrevit, de har, in ó. f c2 inp dum. eod. tit. in 6. $ pen, cod. tit. in ó. Inſtitut. Juris Canon. SU 140 antè abfolutionis mereantur benchicium, quàm propriis manibus hujufmodi corpora extumutent,&pr ojiciant; locusautem ille pe rpetuò carebit fepulturå. G Defcendentes: ab haretico ufque'ad fecundum gradum, að Pee afque ad primum, no n poffunt habere beneficium Ecclefia» ifi pater aut mater decefferint emendati.-h, d, Pd a& eorum filji ad beneficia Ecclefiaſtica, ſeu pu blica officia admittendi non erunt: quod quidem per | paternan n lineam uſque ad ſecundum eidi, per ma- ternam verò uſque ad primum tantùm extenditur. Cùm enim fecundùm legitimas fan&iones reislefæ majeftatis capite punitis,& bonis confiſcatis, eorum fliis vita foe lummodò ex miſericordia conſervetur, quanto magis, qui aberrantes in fide Deum offendunt, muneribus, bo- nis, honoribus d liari? cùm longè fit graviùs æ= ternam, quàm temporalem lædere majeftatem, Hoc$ tamen intelligendum eft de filiis& poſteris eorum, qui tales effe, vel etiam decefiffe probantur: non antem il- lorum, quos emendatos& Eccleſiæ unitati reincorpora- tos eſſe conſtiterit. g Qui receperunt pænitentiam Ecc efit, vel recipereſunt para ti, funt reincorporandi: post abjurationem verò relapſi non ſune amplius reincorporandi, ſed traduntur curia ſeculart: eis tamen nuon negatur. ſacramentum pœnitentia. hi. d. Ed videamus, qui& quando incorporari debeant:& conſtat eos, qui pro culpa Hujuſmodi ad mandatum Eccleſiæ pœnitentiam acceptaverint, eamque vel perfe⸗ cerint,vel humiliter proſecutioni ejus infiſtant, recipien- dos eſſe. Idem juris eſt, ſi pœnitentia nec peracta fit, nee impofita, dum tamen crimini obnoxii ad'eam recipien- | menter fufpeđti femel hær dam parati fuerint. Quòd ſi qui poſt c abiurationem er- roris, vel poſtquam ſe proprii Antiſtitis examinatione purgaverint, in abjuratam hæreſim reincidiſſe deprehenſi fuerint, ſeculari judicio ſine ulla penitùs audientia relin- quendi erunt: lict ſi poſtmodùm pœniteant,& pœni- tentiæ ſigna in eis apparuerint manifeſta, nequaquam fint relapſis humiliter petita ſacramenta pœnitentiæ& E deneganda. g Quando quis dicatur relapfäse hid: Raa autem intelligendi funt, non folùm ii, quo% rum ante abjurationem crimen plenè probatum fue- rit, verùm etiam 4 ii, quĩ poſtquam accuſati, vel vehes eſim in judicio abjuraverint,& Planè ſi ex poſtmodùum in eandem iterùm reincidunt. modica& levi ſuſpicione ſemel quis abjuraverit, reinci- dens, quanquam ex hoc ſit men j bet in ha viùs puniendus, non ta- eſim relapſorum pœnã puniri. Qui abjuraverit. in uno articulo, fi post fit hareticus in alio, g | dicitur saluni h: d, forte ſectam, relapſus in hæreſim, judicandus erit. fautores eo- 8verò e, qui in una hæreſis ſpecie, vel ſecta commiſit, aut in uno fidei articulo, ſeu Eceleſtæ ſacramento erta- vit,& poſt modum bæteſim fimpliciter vel general abjura vit, ſi deinde in aliam etiam hæreſis fpeciem, ve aut alio articulo ſeu ſacramentocommittat, ut nar annate g Sufpeđı de hareff, nif fe purgent, fi ommur excomm: micati fi in excommunicatione mduruerint, tur tanguamhareticr, h: d: Á Ui f verd inventi fuerint folå fù Cob eam quantumvis vehementem de tam gravi cri- mine condemnandi non erunt, fed niſi juxta conſidera- tionem ſuſpicionis, qualitatemque perfong propriam innocentiĩam congruã purgatione monſtraverint, anathe- natisgladio ſeſe feriendos exponunt,& uſque ad ſatisfa· ctionem ab omnibus evitabuntur,& ſi per annum inex- communicatione perſtiterint, velut hæretici condemna- buntur. picione notabiles, e e a— — a a€ flatutam, eod.titinó. b.c Sanam gho€. iné, Ca ſüqper. eod. it. in fin. d c. accuſatus. in princ. eod. tit c. acenfatns, Ș- 1. cod tit. in ó f c. enm contum acia. eod. lit. in é. CPlura

zt,& pani quaquam nienig& mi ge obaumiut: jurering „ Manha g s Lib. IV. G Plura ſpecialiter inducta funt incaufa hereticorum,& pra- ceſſi contra cos. f. d. P Lura à quoque ad hoc atroeiſſimum crimen vindi- candum ſpecialiter& præter ordinarias Juris regulas inducta ſunt, tam circa judicium& proceſſum inſtituen- dum,& teſtium depoſitiones,& carcerum cuſtodiam,& immutationis pœnam: quam etiam contra fautores, re- ceptatores& defenſores eorum, ut clarè ex lectione ſa- crarum conſtitutionum apparere poteſt. g Apofiara qui fint,& quotuplex Aboſtaſta:&- quá pæn puniantur Apofata, li. d. Et gs cst tertia pars principalis x hujus tituli. a oes funt, quià ftatu fidei, obedientig, vel reli- gionis, quam fe tenere profeffi funt, temerariè rece- dunt. Apoĝafiz 6 triplexeft fpecies: alia enim eft per- Gdig, alia inobedientig, áliairregularitatis., Apoftafia perfidizeft, cùm gui à fide recedunt: ut putà, cum Chri- ſtiani effecti in Chriſti fide prævaricantur e,& ad Judai- cos, vel alios detođtabiles ritus fe convertunt. Apoſtaſia eptum ſuperioris fui s inobedientiz.eft d, cùm quis pra {pontè tranfgreditur,five patrum regulis, vel conftitutio nibus non obtemperat. Irregularitatis ftafia eft, cùm quis ab ordine ſuo e, ſive aſſumptæ religionis recedit. Apoſtatas autem ſacri Canones tam inter infames f de- putant, quàm eriam excommunicationis& aliarum pœ- fie præcipiunnt. è A a vinculisinnodandos efie paru 25——᷑ ee DE SORTILEGIS, MALEDICIS, ET i ſacrilegis. F: q Inquifitor haeretica pravitatis non potes} pröcedere contra fèr- tilegiumn expreffe contineat harefim..d. Ciendum eſt, hæreticæ peſtis inquiſitores de divina- tionibus,& fortilegiis, nifi hærefim faperent mani- fetè, fefe intromittere non debere, nec talia exer- centes pofle punire, fed eos fuis debere judicibus puni- endos relinquere cùm negotium fidei, quod ſummẽ pri- vilegiatum cffe convenit, per occupationes alias non de- beat impediri.; g£ ni fint fèrtilegi 2 quod ab Ecclefia fint omnino ejiciendli. hoc dicit, 67 autem g fortilegi, qui præteztu religionis per quafdam fortes divinationis fcientiam profitentur, aut quarumcunque fcripturarum inſpectione factà, futu- ra promittunt. Ariolorum b igitur, arufpicum,incanta- torum,& omnium ſortilegorum artes, cùm ſint ex qua- dam peſtifera ſocietate dæmonum atque hominum quaſi pacta infidelis& doloſæ amicitiæ conſtituta, penitũs ſunt ab Eccleſia eliminandæ,& ſuperſtitioſi artifices, niſi per Snitentiam xeſi piſcant, perpetuo anathemate feriendi: & fi Clerici ſint, degradandi. Si blaſphemus injunctam ſibi penitentiam peragere recufèt, do vivens ab ingreffu Eccleſtia arcebttur,& mortuus Eccleſiaſticd carebit ſepulturd. h. d. D lverſa eſt pœna maledicorum ã: nam ſi quis in De- fii um, vel aliquem ſanctorum linguam in blaſphemi- am publicè relaxare aufus fuerit, pæng, juxta Gregoria- ng conftitutionistenorem, fubdendus erit; quam fi reci- pere,& pœnitentiam peragete recufaverit,& Eccleſiæ ei- dem interdicetur ingreſſus,& in obitu Eccleſiaſticà care- bit ſepulturä. 9 Sacrilegi variis pœnis puniuntur..d. MEV AVE 142 Dore, interdumģue acrioribus urgentur pæœnis qai in facrilegii crimen incidunt,& Ecclefias incen- dere& violare minimè verentur: nam pro modo£celeris admiſſi, facinorisque perpetrati, niſi plenè ſatisfecerint, aut de ſatisfaciendo plenam ſecuritatem exhibuerint, nunc pœnitentiæ beneficium ſacrilego penitùs denega- tur, nunc anathemate vincitur, nune perpetuâ damnatus infamiâ carceri traditur, aut exilio perpetug deporta- tionis,& depofitionis animadverfione coërcetur: ali- quando etiam pecuniariâ pænå mulétabitur, G Confentientes facrilegis, ér Sacerdotes ipfis pænitentiam data tes, vel fèpalture eorum intervenientes, vel ab ei eleemofjnas reci- pientes, paripænå cum ei puniuntur.‘.d. NE folùm talibus pœnis illi plectendi erunt, qui ſa- crilegium admiſetint, ſed etiam conſentientes eise Presbyteri quoque, vel Clerici, quiinvita, vel morte fa- crilegis pænitentias dare, aut ſepulturæ intereſſe, vel eo- rum eleemoſynas accipere aufi fucrint, five raping parti- cipes inventi fuerint, Ecclefiakico beneficio privati ordia nis fuidamnum irrecuperabiliter patientur. Sacrilegium commit tam intuitu rerum; quàm perſa- narum. Et qualiter intuitu rerum..d. Acrilegium autem admitti dicitur, tam ratione re- mm, quam perfonarum. Rerum 4 ut cùm quis fa- crum de facro, vel facrum de non facro, vel non facrum, de facro aufert. Sed& fi non de facro aliquid ablatum fuerit, fed intra certos paffùs, qui in circuitu Eccleſiæ ſunt, adhuc ſacrilegium committi dicitur. s irum committitur fàcrilegiuns, cum quis Cle ricum percutit, vel cum Monialt rem habet..d. pë fonarum ratione facrilegium perpetratur, cùm- quis in Clerium, vel Monachum violentas& impi- it: vel cùm perfonæ Deo dicatæ per coi- iÑ CETHI as manus 4 injicit: tum appetuntur: de quibus infrà fuo loco latiùs di ſumus. ——— i O Ana:— DE FURTIS. G Furti nomine omnis illicita ufur promoveri non peſſumt, imò promoti, de gibiles debent excommunicari,© fi oc pro eis orandum, miſi ante mortem ſint conſ Urti quidem nomine omnis illicita ufurpatio alie- næ rei concluditur: fed nunc de iis tantùm agimus, qug fpeciali nomine deftitutå generali furti appel- latione continentur. Fures autem non folùm ſeculares leges, vérùm etiam Canones acriter inſectantur: nam nec ad facros ordines promoveri, niſi ſecundum ea, quæ fuprà primo libro diximus,& promoti ab iifdem dejici, & ſi depoſiti incorrigibiles fuerint, excommunicari,& demdm poteſtati ſeculari tradi debent. Etfi c dum furtum committitur occifi fuerint,pro eis minimè oran- dum erit: quanquam fi comprehenfi, aut vulnerati con- feffi fuerint, communio eis non fit deneganda. g Furtum commiittentes ob necefstatenm mitius puniuniur, é pænā ferum puniuntur partientes oum ei, C gui fertoruña fant confiti..d. Ed hæc de illis intelligere nos oportet, qui nullà ne- Serai adacti furtum commiſerunt. Cæterdm ſi quis propter neceſſitatem 4 cibaria, veſtem, vel pecus fura- tus fuerit, longè mitiori pæœnå puniendus erit. Nec fu- res ſolum ſuprà dictis pœnis tenentur, ſed ii quoque e, qui aut cum furibus partiuntur, aut qui furtorum conſcii a nód b glt e extr, de Apofiat, c can, non potest, d c. 2.&c. illud. ext. de major.&' obed. e can. fin, ..7. difl.so. 7.t. ext, de Apof. f can. infames, 6,.1. gl'inc.t, de h extr. de fèrtileg,& 26. temp. ord. in d. g cani, 26,9. t. Leze Éi i e 2, ext. de maled. fures quærentibus poſſeſſoribus non indicant. — a., quisquis, 6: Jacrilegium. 17..4. b c. fi gui contumax. §-Jacrilegium, 17. J- 4.€.2. ext, tod..c. ji qui propter, ext. cod,© c. quicum fure, cod. tit. extr. EEee 4

n 143 DE USFURIS LITVE US VIE UVfùra ı quid fit, Cr unde diéta: habens pofèfionem in pi- y EP rA PROA Repea A A fuctus in ſortem compu .d. F Sura eft,, quicquid ultra fortem mutuatam per- itur: dicta ab uſu, quia ſcilicet pro ufu pecu- nig recipitur. Unde æ& fi quis pignoris ob- tentu eii it poffe fionem, ſt ſortem ſuam deductis expení s us jam perceperit, fi lem debitori reftituere recufet,& perceptos fructus in ſortem computare, proculdubiò uſurarum committi- tur crimen. G Pæne ufùrariorum fùnt, G excommunicatio, bene- ficiorum& offfctorumn é fesil d M Ultiplicibus autem Danones uſurarios inſequuntur: nai nar æter inuſtam infamiam, nec ad iſtianam Wörack communio nem á a poroa ilta- E qı Etfi C Clerici fuerint c. tam oficii, quàm aT E cele- ſiaſtici periculum patientur. N ullus quoque ſub poœnis Gregorianä 4 conſtitutione comprehenſis, manifeſtis uſutariis aut locabit domus, aut conductas habere per-| mittet: fed& fi in hoc ſcelere deceſſerint, Eccleſiaſticà catebunt ſepulturã B y BN ta rerit[atisfai Hamenita hſura- rum non va tiamfi morituri in ultima exprefsã quantitate; vel laverint, do ec ſecundum ana T idadeoc liter quàm ſecundi non valebunt, fed nE a fea faciam eife al { diſpenſa F cm, etiam ik 0747 latione: h; d. iſktictione Pto i erunt.| ONIUNICA t pracipere j > qaam ut exacte iam acceperit,& de eis atori juraverit 2, ad. | ſuram Eccleſiaſticam com- àm ut ab earum deſiſtant exactione, —— — urarios per ce e poterit, a C12. O c. congueflus, extrau, ag. eod. tite b c. quia in 7 a eod tite.eod.tit. 6 Aia i „n6. F de.2, in fin. B c Jùaper eo, Li exteod, ext. eod. tie. i c. tua dudum. ext. codi d CLG J h N.tua nos. Inſtitut. Juris Canon. Fy l e totidem{ fibi g ]& juramentum remittant, quam etiam, ut exactas reſti. tuant, ne de dolo& fraude quenquam contingat com- liaſacers debent de immoderato grauamine Chriſtia- o quo poffunt. hid xi a quoque e riftianis Toanen ætextu graves immoderataſyvè uſur- lares principes& poteſtates ill = a P Aone raodo a modum reportare. f | | | | | | fortem abf- ſi Clericus non valens, c Idem, d ad acci- nere noſca erata dote ım enim fre- a matrimonii pientem in pignus jure domini tur. Idem&, fi poſſeſſion pro nonn genero à focero pignori obligatæ fuerint | quenter dotisfru&us non fufficiant adone ſupportanda, pig noratarum poſſeſſionum fructus in ſor- tem computandi non erunt | l rem emens minus juſto pretio, ſi tunc v | er dubitetur, an tempore ſolutionis plis estres rarum ſiiſpicienem rema min t. Ve | vet, h. d. Lle lio tempo: reddantur, ſolidos, ut vini yel olti menfi non deb Pa. ſolutionis tempore fue- tatur. cipit airouia ra ſortem, d, velad nun- em mutuatur, aliquid is Coe tamen in nuptam ¿continet enim non mi nem, led o- mnem A è onem. Pro- nenadulterium in nuptam committitur. Pœna xcommunicatio: in Clerico, depoſitio, vel in e pænitenti bꝛtraria eſi pæna ech J Adem veletiam n t mi- nor, os manet po ut aren- putà, cùm qu tibus, vel liberis, ve r hærent: aut ſi um illa, quam quis de fa perit, aut quam ante Epifcopum tenuerit, cum facro Chriſmate inungeretur, fornicationis ſcelus perpettave- rit: aut cùm relicto naturali uſu contia naturam F mo- re Sodomi i generis natte ram tranſgre ſſus, ſeſe brutis commiſcuerit. — impudicè ad- o fonte ſuſce- a Cpoſt miſerabilem. cum ext. cod. c c. fin. 8. ill cod. e can. 2. 5. adulteriuns. 30. 9. 1. f exco” praiat c. fin. in princ, extr, e. Clerici. extr. de g Dua t: quia licèt tunc plùs-

Icet tune plè rempore it dija firit úd f piurariis ite pinet enin em, ke 0 Di, fe „ 1 Læ parna ſit ſtuprantis mulierem toneſiẽ ut uentem,& vir- ginem deflorantis. h. d. Uod fi quis tuprymadmiferit, multum intererit; u- trùm cum muliere honeftè vivente rem habuerit, an virginem defloraverit. Primo enim caſu ſtuprator pœni- ſubditus, pecuniariã etiam pœnã coërcendus etit: pofteriore verò a dotat virgine eandem patre'sonfen- iente habebit uxorem: G- yerò pater- virginis dare no- luerit, aut ftuprator eam uxorem habere legibusimpe- diatur; reddet pecuniam juxta modum dotis,quam virgi- nesaccipere c everunt Quòd Üconfentiente patre ſtuprator ĩpſe corruptam virginem in uxorem ducere re- nuerit, corpotaliter caſtigatus excommunitatusq́;, in mo k dam pænitentiam-retrudatur, de quo ediendi ſine judicis permiſſione licentia. n pœna, encommumie atis; depoſitio,&. ſervitus, cum red:.d. ſeveritas raptores cohibet: nam præ- m ſanctionum pœnas, anathemate cum ſuis adjutoribus feriri, aut ſi Clerici ſint, propriĩ ordinis & honoris amiſſionem ſuſtinere debent. In propria ſponſà non cadit raptus,& raptus per conſenſum purgari potest. h. de R Aptus ¢ autem.tunc committi dicitur, cùm illa, de Xcujusnuptiis nihil actum fuerit anteà, abducitur. Un- de qui ſibi deſponſatam, vel parentibus reclamantibus, E O AV TEIXEX. otticiis& beneficiis Eccleſiaſticis ſpoſiandi erunt: ſi Lai- ci, tamdiu excommunicationi ſubjicientur, quamdiu competenter ſatisfecerint. In utrifque tamen malitia gra- viùs, quàm negligentia punietar, quod& de his, qui fal- fas literas impetrant, obfervabitur: S sw DE HOMICIDIO: TITU LVS© O Afafinium;fiuti omnium homicidiorum est atrocifimum; ita etiam atrocifimè punitur.-a Um non adopera tantùàm fit refpiciendum, fed tempus, caufa; voluntas, perfonarum differentia, & omniaquç operibus accidunt, fint perveftigan- da, fequitur ut non ſit omnium homicidiorum eadem conditio. Cunctorum verò illud atrociſſimum æ vide- tur, quod Aſaſinium vulgò nuncupant. Unde non folùm aſſafini ĩpſi, ſed etiam receptatores, occuſtatores, con- ſultatores& defenſores eorum,& qui per eofdem quen- quam-interfici fecerit, aut mandaverit, dignitatibus, ho- noribus, officiis, beneficiis, omnibuſque bonis nudatus excommunicationis& depoſitionis incurret ipſo jure fententiam,& tanquam Chriſtianæ religionis hoftis à toe to Chriſtiano populo perpetuò diffidatus exit. 9J Iuterficteiis per indúfiriam fimilis est Afafine: h, de Or b abfimilis eum tenet pæna, qui licèt non per abduxerit, in crimenraptus,& in poænasminimè incidit. Rapta quoque puella legitimè cum raptore matrimoni- um contrahet, ſi prior diſſenſio in conſenſum tranſeat. Rapior enim& rapta, nsmina ſunt vitiorum, non per- fonar a autem cùm purgata fuerint, eorum etiam nomina entur Rapiuns Monialis purgari non potest. h. d. Ed hæc de illis intelligenda ſunt, qui mulierum Laica- rum conſenſumhabuerunt: nam ſi quis Deo dicatas Virgines d vel rapuerit, vel volentes matrimonio ſibi ſo- ciare tentaverit, tanquam ſacrilegium admittens, protam nefandicriminis atrocitate ple dus eriņnnulla e pror- sùs voluntatis facrarum virginum habitå ratione. ¶ Pœæna ſimplicis fornicationis eſt arbitraria. hid. Emum ſi quis cum muliere foluta& impudica fim- pliciter fornicatus fuerit, tam pænite iæ modas, quàm etiam alia pœhna in judicis potiſſimùm reponetur arbitrio, qui ex qualitatibus vaxiis minorem, vel majo- rem pœnam ſtatuet. — TiTULOU S- PA apa Falſant, excommuni- beneficiis privan- Clerici zur,& degradam traduntur Curia fèeculari- h. Dversùs eos quoque, qui falficrimen commife- runt, variè ftatutum reperitur: illos. tamen cæ- teris acriùs Canones infeđantur, qui literis A- Poſtolicis falſis uſi fuerint. ium enim literarum fal- farii f cum fautoribus& defenforibus fuis anathemate feriuntur:& fi Clerici fuerint, omnibus officiis& bene- ficiis Ecclefafticis perpetuò privabuntur, ita, ut gui per ſe falſitatis vitium exercuerint, poſtquam per Eccleſiaſti- cum judicem degradati fuerint, feculari poteftati traden- di fint fecundùm legitimas conftitutiones puniendi: per quam& Laici, qui fuerint de falſitate convicti, legitimè punientur. E Qui falfis lsteris ntstur, fi Clericus est, officiis& beneficiis excommunicatur, h. d. itur, qui licèt his utantur, tamen erunt: fi enim Clerici fuerint, — xytr. eod tit, B cnr 35. J2. d can. 2. 36.9. 2. cumſeq.€ gl OTUN. EXET. C0A. Hh, aſlaſinium, per inſidias tamen& induſtriam homi- nem interfecerit. ¶Interſiciens latronem non ex necefitaté; punitur? fans; fi ex tate: h. d; i (ŅUòd fi o quis latronem& furem peremerit, Videa- Ka an ſit puniendus:& fi quidem furem abfque occafione comprehendere potuit, certaadversus eum ftatuta pænitentia reperitur; quòd fi non potuit, nulla occiforierit ex neceſſitate injungenda pœ G Non punitur homicsdiuns forihituns, ff nulla culpa caſum praceſßit. h. d. 5 Dem etiamobtinebit, ſi caſu petpetratum fuerit homi- cidium, ut puta, ſi quis 4 neceſſario inſiſtens operi, ar- borem incidetit,& aliquis ſubtus tranſiens opprimatur: nam ſi neque voluntate, nec ullà incidentis culpà factum fuetit, ut perttanſiens opprimeretur, arborem incidens homicidii pænis obnoxius non erit. G stêntiacertóruns annorunrest injungenda parentibus op- 8 eorum, qui proprios filioe ophteſſiſſe re- à periuntur. Cùm e iter deliquiſſe non ſit dubium, certorum annorum erit illis injungenda pœni- tentia Q Filius à patre; vel ab alio, pa i a patria potefate:& expo Grum ſiuſcipiens nullum in eo habet jis. hoc dicit. udd ſi e filius à patre:velab alio, patre ſciente fue- rit expoſitus, aut eidem alimenta denegata fuerint, hoc ipſo à poteſtate patria Iiberabitur. Nectamenpto- pteted, qui expoſitos ſuſceperit, aliquod in eis jus vendi- care pote g In liens conceptionem, vel abortum prsch homszcida: fans, fiid cafù fieri contingat..d.; DA T quogue,qni vel causå explendæ libidinis,vel odii mes ditatione, viro aut mulieri aliqnid fecerit, vel potan- dum dederit, quò minùs poflit generare, V elconcipere, vel nafci foboles, ut homicida punienduserit. Quan- quam aliàs, fi conceptus nondura vivificatus fuerit, nec ut abigeretur, quifquam dolo malo fecerit, qui abor- tui f occafionem tradidit, puniendus non erit. cet hos tře ftiente, expofitus, beratur 4rans, punitur ué b..extr, eod. tit. C c. 2. extr. ead. ngit.so dif. e c. unic extr, de infani f c. ſicut ex leterarum. exir. cod. EROE- T 146

147 G Qui fibi mortem inferume, habentur fimiles allis qui impœ- østentes moriuntur..d Oviſſim ſciendum eſt pro his, qui quocunque. præ- P evda ferro, vel veneno, vel ſuſpendio, vel quolibet modo fibi mortem inferunt, nullam in ob- iatione faciendam efle commemorationem,& Ecclefia- ſticà eos debere carere fepulturå, non aliter atque illos, qui pro ſuis ſceleribus impœnitentes moriuntur. DE INJURIIS, ET DAMNO dato. TITULUS FEL Q Inferens injuriam dr damnum, debet damnum pafo fatisfa- sere,nec illum excufat ignorantia,.d,; “Itiùs a cum his'agitus, quiin pugna vel rixa aliquem lapide, vel pugno percuſſerint.$i c- nim ille mortuusnon fuerit, fedin lecto jacue- rit, vel operas exercere fuerit impeditus, qui percuſſerit, & opera ejus,& impenſas b immọdicas reftituet. Et generaliter, ſiculpà c tuå datum eft damnum, vel inju- tia irrogata, vel aliis irrogantibus opem tuliſti, aut hæc imperitiâ tuâ, ſive negligentià evenerunt, jure te ſu his ſatisfacere oportebit: nec te excuſabit ignorantia, fi fcire debuiſti ex facto tuo injuriam veriſimiliter poſſe contingere, vel jauram. G Situumanimal danmum dahit, potes liberari illud deden- do nifi fit ferum animal& nocere ſolitum,& non fuerit adhibita debita diligentia..d. Oge d fi animalia tua nocuiffe proponantur, ni- Chilominds ad ſatisfactionem teneberis, niſi ea pro noxa dando damnum paflis, teipſum velis liberari: quod tamen ad liberationem non fufficit, ſi fera fuiſſent ani- malia,& quæ nocere conſueverant,& quam debueras, di- ligentiam non adhibuiſti. Diverſum ſtatuitur in eo, qui ut damnum non contingeret, nihil omiſit. T Injurie inferuntur re, verbis, literis:& pæl hoc dicit. feruntur e autem inj 1 i8. Re, ut cùm m convicium dicitur. Literis, ut cùᷣm in alternis vituperatio- nem carmen, aut famoſus libellus conſcribitur: quibus omnibus cafibus prọ qualitatibus admiffi& atrocitate, idex pœnas irrogabit. S$ arbitraria. riæ tribus modis: Re, Verbis, prudens į g n niumtur..a. Oamplius ſi qui: oſum libellum invenerit,& non ſtatim corruperjt, vel combuſſerit, ſed ejus tenorem dolosè manifeſtaverit, quaſi author, plectendus erit. Tatr DE ECCLESIASTICIS C TITUL VS XN. g Ponit continuationem praecedentium& ſequentium. b, d. Oftquam tam primo lib, perfonarum, quàm fecur do rerum Ecclefiafticarum tractatum cum his, qua annexa funt, fummatim complexi fuimu ad reliquos venientes, judiciorum tam Civili Criminalium materiam& ſeriem explanay ctorum& naturam& pœnas breviter fubinde ceſſuum Ecclefiafticis cenfuris inter ri variis locis admonuęrimus, ſuper nem imponentes, de ipſis fi diſſeramus. g Quid ventat appel innoda- toperi fi- y i Htinétiùs y Guid fit exe Ccleſiaſticæ cenſuræ nuncu plectitur: ſcilicet, Exco ter com- onis, Interdicti, amunicat Inſtitut. Juris Canon. yus inferuntur. Verbis,ut cùm| excommunicationem lalæ ſententiæ, A gua non ens famofàra libetums,& manifeflans, pari penå pu-| 148 & Suſpenſionis ſententiam. Excommunicatio, eſt à com- munione excluſio. Interdictum Eccleſiaſticum, eſt à cer- entis,& omnibus divinis officiis& ſepultura ca facta tio. Suſpenſio, eſt inhabilitas quædam ordinum, vel officiorum executionem impe- diens. Sed ne de omnibus ſimul tractantes, legentibus ultatem ingeramus, diſtincte de ſingulis diſſeramus, mum de Excommunicatione. s SENTENTIA EXCOMMUNIL cationis, TITULUS XIL g Minor excommunicatio a perceptione Jacramentorum, Maa jor etiam á fidelium comamunione feparat..d, Xcommunicationum duæ funt fpecies, mihor fci- l c majors Minor eft, per quam quis à facra- participatione conſcientià, vel ſenten- eſt, per quam quis non ſolum à ſa- cramentorum e litur perceptione, verùm etiam à communione fidelium, quæ ab omni actu legitimo ſepa- rat ac dividit:& hæc alio nomine 4 Anathema appel- latur. Erxcommunicatronuem alis ſunt lata ſententia, alia ferenda. Et late à catur, bhd. Ursàs excommunicationum alia Canonis, alia Ju- dicis. Canonis eſt, quà quis ab ipſo ſolum Canone2 abſque judicis miniſterio innodatur, quæ etiam alio voe cabu lo lata ſententia excommuntcatio nuncupatur. Sciendum eſt enin complures eſſe cafus, in quibus adeò quis de- linquere exiſtimatur, ut nullà expectatà judicis pronun- ciatione ipſo jure excommunicationis vinculis innode- tur: quidem, quanquam innumerabilibus propè ekemplis declarari poſſit, unius tamen tantùm proſecu- tience contenti erim: g Qui Deo dicatos Homnines cerporalater offe sntia esT, cum quis fine fatlo judicis A jure ixcommunta 4 uo per Papam..d. S: quis igitur 4 in Cle feſſos, vel novi res, Monachos, pro- lentas& ir s incurret fententiam, c ice, vel ejus de latere uam abſolvi non poterit 1 conver > jure Canor à qua pra J legato c, g Com cum inferent gr&{i mar tamen y ctum rat tholica£ re interp ; 4 violentas Clericis, pari pæna a habuerit, pari pænå illu etiam delingu int; manitefto í jel ducens Ci in vintula, incurris excommu- ententts, nfi aciat de voluntate ſuorum Præla- Te E quis intulerit, excommunicationis tamen pæœnam n evadet:ut putà d, fi Laicus in publica,vel privata cui dia illos detinuerit, vel in vincula conjecerit, niſi tamen id de mandato faciat Prælatorum, quorum illi ſunt ju dictioni ſubjecti: tune enim citra excommunicationis metum,& capere Clericos,& ad judic cere Laici poterunt: cùm hoc non ipfi, fed illi quorum- authoritate hoc faciunt, agere videantur, dum non ampliùs eorum fe extendat violentia, quàm d fio Clericorum exigit. n violenter a.. ext.eod.tit. b in medico d cfin S guod.ext eod tit. WHIMS. € glin ver injuria, c finext. eod, a Can fiu. 3. q. æ. b c non dubium, extr. eod,€ minentiam. antr. code d c. nmuper à nobis. oxir. cod, tit, cad ea gói

Lib. IV. Tit. XIII. 150 149 ysi Abbas imperet Laico, ut Monachum ettam causå difti- plina verberet, uterque intilit in excommunicationem ſecus autem, fismperet Clerico ex caufa neceſffitatis. h. d. Uod autem diximus, non facientes, fed eos, quorum fit authoritate, quid facere videri, abfolatè non pro- cedit. Nam à ſi Laicus, qui in Abbatlis ipſius ſervitio commoratur, ejuſdem juſſu in Clericum, vel Converſum, yel Monachum etiam ſubſiſtente causà manus injecerit, tam qui tales verberari præcipit, quàm qui mandato ver- berat alterius, excommunicationis ſententiam non eva- dent. Nam ſi diſciplinæ regularis gratis id faciendum fit, vel Abbasid per feipfum faciet, vel fi neceffitas urge- at, per Clericum, vel Monachum id fieri jubebit. G Tam percutiens volentem Clæricum, q̃udm clericus conſentiens, funt excommunicati. hj. d. Momem b quoque Clericum fi quis percufferit, ni- hilominùs excommunicationis cenſuram incurret: ut reſponſum eſt de eo Clerico, qui cum Laico injuriam intuliſſet, volens ſecundum conſuetudinem patriæ pro injuria illata offenſo ſatisfacere, ſponte ſuà fuſtium ſe ſubjecit percuſſionibus. Quanquam enim hæc manuum injectio non ſit violenta, tamen injurioſa videtur:& Ca- non refpexit non tam favorem Clerici ordinati, quàm Clericalisordinis: unde hoc cafu tam percutiens, quàm feipfum percuffionibus fpontè ſubjiciens excommunica- tionis ſententid innodabitur. E Ponit tres cafus, in quibus percutiens Clericos in Canonem: la- èntentianon incidit. P d. E* contrario accidit interdum, ut etiam pro violenta manuum injectione excommunicationi quis non fub- jiciatur: veluti c ſi Clericum ſibi manus inferentem ita qnis incontinenti vi repellat, ut læfionem inferat, autin eum, quem cum- uxore, matte, forore, veľ filia turpiter fe gerentem invenerit, manus violentas injecerit. Idem fatuitur,& de eo, qui illum percuſſerit, quem probabi- liter ignorabat effe Clericum, € Inrerficientes Clericos, qus posthabite habits committat e- wormitates, non fant exconmumcati. b. d: Uinimd etſi occiderit quis Clericos, vel Presbyteros, qui contempto Glericali habitu ſceleribus ſeſe im · miſcuerint, in odium Clericalis exceſsuùs Canone latæ ſententiæ minimè coërcebitur: fruſtræ enim Eccleſiæ im- plorat auxilium, quiin Ecclefiam ipfam committit di G Qui ratione officii vel intustu difisplina Clericos percutiunt; nonfunt excommunicati. b. d: T ſi qui ratione e officii, guod obtinent in Ecele- fia ant fi Clerici feniores, pueros, vel adolefcente minoribus ordinibus conftitutos divinum turbantes of. ficium, vel etiamfi quimagifteriivel prælationis obten- tu ſubditos& fcholares correctionis causå percufferint, ezcommunicationis fententiam non incurtent. Quοd& de his intelligendum eſt, qui aliquos de familia fua, vel inquos inferiorum graduum fimili modo ʒut ab ex- bus prohibeantur,& ſcientià, bonisque moribus in- formentur, cortigendos duxerint,& aliis cafibus com- pluribus. g Ex canfa poteſi quis abſolvi ab alio, quam ab Apoffolico. hoc dicit. Uod f autem ſuprà diximus, ab hac excommuni- E ioie, ab alio quàm ab Apoſtolico, aut ejus le- Nam gato abſolvi neminem poffe, non eſt perpetuum- ſi quis excommunicationis latæ ſententiæ vinculis in- nodatus, in mortis articulo conſti:utus reperiatut, aut capitales habeat inimicitias, aut alias juſtas encuſatio- t eod. b c contingit interdum, ext. eod. $ fi vero. extr.eod, d c. maudientia.$ ad hac.extr. eod. tit.€ c. cun voluntate,$- fin, extr-eod. E c» guamvi incidens, ext, eod. tit. nes, ita ut Gne periculo A poftolico fe nequeat confpedtui: præſentare, licebit dicceſano Epiſcopo. juramento ſecun- dùm morem Ecclefiæ recepto, ſibi abſolutionis gratiam- impertiri. Cſſante cauad ceſſat effebtus. h. d. P Ericulo æ tamen& impedimento ceſſantibus, quàm citò ecommodè poterunt, ad fedem A poftolicam f» præſentabunt, mandatum illius fuper negotiis, pro gui- bus excommunicati fuerant, humiliter recepturi,& pro- ut juftitia fuadebit, fatisfa&turi: alioqui fi id facere con< tempſerint, né temerè& impunè cenſuræ Ecclefiafticæ illudatur,ipfo jure in eandem ſententiam recident: quod generaliter conſtitutum eſt, quotieſcunque legitimã ſub- ſiſteme causà, ab alio quis, quàm ab eo, à quo aliàs dev jure abfolvendus fnerat, abfolutionis beneficium confe- cutus fuerit:& quibufdam cafibus ſimilibus. q Simodica' fit illata injuria Clertro, vel gui intulit non proz vella ſit aetatis, potest Ordinarius abfolvere eum qui incidit in Cas nonem lata ſententia. hi. d. Tem 4 fi non enormis, ſed modica& levis injuria fue- rit Clericis irrogata, inferens per Epiſcopum abſolvi poterit. Item ætatis intuitu Juris rigor manſuetudine temperatur. Unde e ſi in pueritia conſtitutus in Cano- nem inciderit ſententiæ promulgate, ſive ante, ſive poſt pubertatem ſeſe abſolvi poſtulet, diœceſanus Epiſcopus abſolutionis beneficium impertiri poterit. Monachi, vel Moniales ſe invicem, vel converſos percutien- tes, funt ab Abbate, vel Epiſcopo abſolvendt. h. d: Onachi quoque,& alii Regulares quomodocun- que d in clauftro fefe invicem percuflerint, non ad Apoſtolicam ſedem remittendi, fed fecundùm providen- tiam proprii Abbatis coëřcendi erunt, quòd fi Abbas nom ſufficit, Bpiſcopus adhibendus erit. Simile ſtatuitur de monialibus: nam ſi vel in ſe invicem, vel Converſos, aut Converſas ſuas, aut etiam Clericos violentas manus inje- cerint, ne contra muliebris fexùs verecundiam,& regula- ris obſervantiæ decorem peregrittari compellantur, pes Epifcopum, in cujus diœcefi monafteria fuerint, abfolu- tionem conſequentur. Sunt& alii cafus, quibus ab alio quis, quàm ab Apoſtolico ab hac excommunicatione abſolei poterit, ut ex ipſis Decretalium libris facilè ap- parere poteſt. Ex cauſæ certis caſibus abfilutio potest delegaris-h. d. H“ autem e gpibus id certis cafibus ex officio com. perit, non folùm per ſeipſos abſolvere, verùm etiam aliis, cùm expedite viderint, hujuſmodi abſolutionem committere poterunt. g Excommunicatio juditialis$, guam infert judex, ér cui cauſu committitun, omnia quæ cauſam contingunt, cenſentur pere mifa. hid. AA Udicis, five judicialis excommunicatio eh, quz judicis minifterio infertur. Judicem autem hoc loco intelligis mus, non ſolum ordinarium, vetùm etiam delegatum. Nam fi cui per Apoftolicum caufa etiam fimpliciter de- legetur, nec literæ com yifionis de excommunicatione quicquam contineant, poterit niħilominùs delegatus concefſæ fibi aurhoritatis ratione contumaces, ut ſupxa diximus, Eccleſiaſticà ſeveritate coërcere. tentiam debet pracedere monitio:& Excommunicationis ſen debet ferri in firiptii; tta ut caufàm contineat. h, d; Uoties antem caufa ſuberit, ut judex fubditum fuum Eccleſiaſticà diſtrictione coërceat(cum medici- nalis£ non lethalis excommunicatio effe debeat) non aliter, quàm competentibus præmiſſis monitioni- bus g, ad hujuſmodi ſententia m deſcendet, quam eniam ——œÜùw— Ea a Can e ieod. tit. iné. b c. perveriit. ext.eod. tite C$ ford. f at. fin.ditt. à'.can ext eod. tit:€ c fin ext. deof eod. tit. in 6. g oan. ſasrs approbani axt. eod. tit.

cripti recitatione proferet, ita ut cauſam, ob quam- profertur expreſsè contineat, aque obſervabit, quæ tam generali, quàm Lugdunenſi Concilio editis conſti- tutionibus ſunt comprehenſa, eaxundem pœnis, ſi contrà fecerit, fubjiciendus. g Iudex aliquem excommunicans, m dubiócenfetur inferre sajorem excommunicationam. h. d. A i; Ed quæri poterit æ, fi judex illå verborum formulå 8 ufus fuerit, Wumexcommunico, vel fimili, quå de majo- ri vel minori excommunicatione quicquam non expre ferit, utra magis quis excommunicatus cenfeatur? Et reſponſum eſt, non tantùm minorem, fed etiam majo- rem cenferi per judicem illatam: quam non modò à fa- cramentis,& fidelium participatione excluſio, ſed alii prætereà multi conſequuntur effectus. G Communicans excommunicatis incidit in excommunicatio- zem:{7 judices jurare debent, quod excommunicati ab alis legiti- mis, é commercio aliorum abflineant:.d. 3 Uorum ille prætereundus non eſt, qudd quamdiu de excommunicatorum abſolutione legitimè mon conftat, qui cum ipſis excommunicaverint, ipſi quoque nullo obftante privilegio, ipſo jure excommunicationem incurrunt, decretumgue e& proptereà, ut ab Ecclefia- fticis judicibus feculares judices Canonicà præmifså mo- nitione Ecclefiafticà cenfurâ compellantur, ut excom- municatos ab agendo, patrocinando,& teſtificando in ſuis curiis& judiciis repellant. g Defectu, qui obvenit mihi ex te, nen potes uti sonira me ad tuum c* Ubitatum c tamen fuit,numis, qui excommunica- to in locutione, vel oratione fcienter communicat, excommunicatum ipfum à judicio contra ſe inſtituendo fummovere poffit: cùm ille communionem hujufmodi contra eum replicet:&cùmis, qui impetitur, à facra, mentorum perceptione fit remotus, aliusverò etiam à fi delium communione, replicatione minimè ſuf judicium procedere non poterit. Excommunicato communicari non poteſt ante abſolutionem, etiamfi l fie,& Epiftopus erco ventusnon potuerit abfolvi. h. d. a Ec d ideò magis agere volenti communieari po- terit, quòd ipfe ex confuetudine de parendo manda- tis Eccleſiæ juratoriam dederit cautionem, eique commu- nionem Epiſcopus reddiderit, aut quòd eos, cum quibus participavit, poi modùum imſ t: nam niſi p ju ramentum præft fk formam Eccleí lutus fuerit; nec cautio, àm xeſtituta com nio t do datis Eccles pa derit cauttone? nunionew reddiderit, etiamfi morte pra 1m iecur rodig jbt am, ræventus, abſolutionis be n obtinere non potuerit: nec enim is, cui vivo nunicamus, defuncto communicabimus. tus fi ante mortem oflenderit figna pæniten- t tis, etiam mortuus hoteſt abſolvi. hed, P Lanè f fi de mortui pænitentia per evidentia figna, um viveret, conſtiter functo quoque abſolutio- nis beneñ ciun ndendum erit, hære- desque ej pontè nolint, Ec- į q € ſiaſticà fumus commun, lur: É toleratns 4 177 fë faciat abj ulto..d. a manuum injectione in edi- ui pro facrileg g ommunicationis incidit, denunciatus qui- à laboret in- e patrato fcelere public cernimus. cod. tit. in b.& c. 2. y c. A nobis. el. fecundo, In{titut. Juris Canon. filv: pot famiâ, nemo fibi pari rationecommunicare debet, nifi vel ad arbitrium Epifcopi de hoc fe purgaverit, vel ad cautelam abſolutionis beneficium conſequatur: niſi for- tè à ſoli tibi de facinore conſtet: ho» quans diu toleratur ab Ecclefia, priv itummodò à te vi- tandus erit, ut faltem verec halio criminoſa cum excommunicati implicat para communicato Com- municatar: nam ſi quidem crimini& crtiminoſo com- municavit quis conſilium, putaà auxilium, vel favorem is ab Apoſtolico ex- nè participaverit,& icationis ſen- t cti: quibus cùm ita ab eo communicatum fuit, cumque ratione damnati criminis e ineum, g amnay e meritò ab eo, vel ŝi vider præ&ito,deli& ſtatuetur, fi qui cu fuerint. iplosin officiis receperi tentiã involvetur, quà illi ipfi fi delinquere videatur, r, ejus fuj ert abiolutip re G Par ticipatio cum excommunica ts non criminoſa communicatione, ſi aliter, putà 4 aut ſermone excomn tunc minor juratoriâ cautio folutionis benefici it: quamvis enim& tunc non judicis, ſed ntiãexcommunicato com- municans ſit illigatus, quia tamen conditor Canonis ejus abſolutionem ſibi ſpecialiter non retinuit, eo ipſo rela- xandi facultatem allis conceſſiſſe videtur. g Communicans exeommunicato tn contemptum incidit inms Joremexionsnunicationem,.d. He e tamen tunc obtinet, cùm nonin contemptum Eccleſ aſticæ diſciplinæ cum excommunicatis quis commere urm ouert;: nam qui contra prohibitionem fui Præfulis excommunicatorum communioni ſeſe in- geſſerit, anathemate feriendus erit G Si excommunicatus minori indureſcat, in ea poterit excoma municari majort, h. Geo tione& aliis ſimilibus minori excom- municatione irretitus fortiùs ĩ reſcat, poterit j dex poſt Canonicam monitionem F etiam n communica onfimili participantem illigare z Quod& in ſuſpenſionis,& interdicti ſententiis obſervan- dum erit. T Que fit monitis Canonica. h. TUnc ę autem Canonic⸗ competentibus inte eos, qui moventur, exprimat nominatim T Ignorantia excafat participantem cum excommuntcato..A» copo, ab- Me monitio, ſi obſervatis, mmuntcatorum. us aufi Epiſcopi debent j L Nde ut exculatior videre debent Epifcopi ım nomina tam fuis parochianis, qu pariter indicent, eague in celebri loco po tis convenientibus inculcent, ) PT qtr. eod. tit, b c fionificabit nobis a P§-in primo. extr. eot. d c C extr, eod. tit. C cç, nupe nuper a nobis. 5 in/ excomm. f o. confhitutioner nem. eod. lit. in. h can. cura fit. 11. 9. l. eod. tuit. e c. Vnn. extr d eod. tit. in. g d. c. conſtitutio- undo. ut hul- a mercommi zere non am(prater d tunami ercon i gàmagerey titor, Aliud fat Akus licer en ezm non prox

Onte par j | xcom i inuit, coi tit niamini n contemptum municatis quis prohibitionem unioni fle ine yal exiit inea piers a Semisi e 15? Lib. IV. ur hujulmodi adhibi:â diligentià excommunicatis Eccle- ſiaſticus aditus adimatur. 9 Onmes qui ante prolationem ſementiæ tenebantur excommu- nicdto communicare, tenentur enam post, h, d. U Xores quoque excommunicatorum, filii, fervi, ancil- læ, ruftici, fervientes,& omnes qui ante fententig prolationem excommunicati obfequio tenebantur fami- liariter adhærere, non ſolàm à communione excuſantur: verùm etiam(præterquam à in criminibus) communi care tenentur, cùm fine illa debita præftare nequeant ob- ſequia. Neceſlitas, vel ſimplicitæs excuſatd communione cum hare- ficis..d. Ercatoresautem,& viatores, nifi autcreditores fint N i excommunicatorum,aut necefitatis immineat arti- culus, abſtinere debent: fed fi in terram excommunica- torum devenerint, ubi vel non poſſint ab aliis emere, vel unde emant, non habeant, ab eifdem accipere poterunt: nec illos excommunicationis metus impediet. Prædica- tores quoque, præ ſertim qui aliàs ſuſtentari non poſſunt, ab excommunicatis,& alienorum bonorum detentori- bus eleemofynam licitè recipere poffunt. Idem juris eft de iis, qui adeò funt rudes, ut eorum confilio verifimili- ter ſcelera perpetrari non poſſint: aut qui cum iis com- municant, qui communicant excommunicatis. g Omnino coaltus excommunicatis conmunicans non cadit in communicationem: fèchs, fi quis folum metu communicet. h, d, Ed an invitus& excommunicatiscommunicans€x- communicationis labe inquinëtur, videamus:& fir- quidem ſit per coactionem aſtrictus, cùm nagis hoc cafu pati, quàmagere videatur, xcommunicatione non tene- bitur. Aliud ſtatuendum erit, ſi quis per metum fitin- ductus: licèt enim metus culpam minuat, quia tamen eam non prorsùs excludit, cùm nullius metùs obtentu mortale peccatum quis incurrere debeat, excommunica- tionis pænam non evadet. communicans excommunicato in convertendo, non eſt ex- tommunicatusi h; d: Tem cùm voluntate c&' propofito maleficia diftin-- guantur, excommunicationis ſententiam non incurrit is, qui excommunicato in his, quæ ad abſolutionem, vel aliàs ad falutem ejus pertinent, in locutione participat, licèt& alia verba incidenter, ut apud eum magis profi- ciat, interponat. Adſolutio ab ecmmunicalione ad cautelam peti potest..d. vI quistamen 4x his dubitet, vel'ex aliis, ne non ju- dicis, vel canonis fententiå fit innodatus,fefe percom.- petentem judicem, juxta Innocentianarum conftitutio- num tenorem ad cautelam abſolvi poſtulare poterit: quòd& ĩs qui minori innodatus eſt excommunicatione, exequi poterit. Excommunicationis abſolutio nom debet peti omiſſo medio, ni⸗ fi in contrarium ſit conſuetudo. hi. d. Ed hoc cafu advertendum erit, ne'omiffo medio ab eo; qui tuus judex non fit, abfolutionis beneficium poſtule Fone enim, quòd Suffraganei cujuſdam fubditus, putà, Archidiaconus, excommunicationis in te tulit fen- tentiam, nen jam à Metropolitano, cùm nec excommu- nicantis judex fit, nec excommunicati, fed ab ipſo Suf. fraganeo abſoſutio petenda erit, niſi conſuetudo e con- tralĩum induxerit. G Sede vacante abfolvit, qui habet Epiſcopalem juriſclictio. nem..d. Pifcopali verò fede vacante f Capitulum, feu is, ad quem Epiſcopalis juriſdictio tune temporis pertine- —— a C. fi concubina.extr.eod tit, b C. facris est canonib ext.de iis gua fiunt ui, metufué caufi c C. cum voluntate, extr. eod, tit. d..eod tit. in6.>€ gl. 2. c. referente, extr.de preb. fC, unic, de major,& obed. in 6s — Tice XIE 154 re noſcitur, his, quibus poflet Epifcopus, fi viveret,ab ex- communicationis fententia, five juris, five hominis fuc- rit, abſolutionis beneficium impertiri poterit: nifi ei fue- rit ab Apoſtolica ſede ſpecialiter interdicta poteſtas. CSupertor de excommunicatione cognoſcens, vudens illam ju- fiam, debet exconmmunicatum ad inferrorem remittere, mfi i mae litiose differat abfòlvere ſecds autem fi compertat illam injuſtam: ſẽd ſi dubitetur, honeſiè faciet, ſi remittet. h. d. (e verò fuperiori competit de excommunicatione co- gnofcerc; fi eam jutam effe conftiterit, veluti à cùm propter manifeftum exceffum eft inaliquem promulga- ta, fùperior judex, nifi fit in mora periculum, excommu- nicatumad excommunicatorem prorsùsremittere debet: neceum abfolvet, nifi excommunicator requifitus dolo illi abfolutionis beneficium exhibere deneget. Siver hujuſmodi ſententiam injuſtam eſſe conſtet, xcommuni- catus ad ſuum excommunicatorem nequaquam remit- tendus erit, fed fine difficultate debetabfolvi. Quèd fi dubitetur, utrùm jufta fit vel injufta; fuperiorillam tol- lere: poterit: quanquam hoc cafu honeftiùs& convenis entiùs egerit, fi excommunicatori deferat. G Vbi manifefium est delium, non conceditur abholutio, niſi braviå cautione: aliàs ficus,.d; Anifeſtum b autem exceffum illum effe intelligi- mus, qui vel per confeffionem, vel probationem ju- ridicè notus fuerit,vel fi fitadeò res evidês,ut nullà poffit tergiverfatione celari. Quọ cafu e non antè concedenda erit abſolutio, quàm idonea pro delicto praſtetur ſatis- factio: cæterùm ſi de admiſſo dubitetur, ut fententia re- laxetur: ſufficiet, ſi de parendo mandatis Eccleſiæ legiti- mè cautum fuerit: quanquam ſi pro ſimplici contuma- cia excommunicatus, ſolam de ſtando juri cautionem ex- hibuerit, abſolvendus erit. G Sipars fe ditat post appellationem; velaliàs nulliter fuiffe exeommunicatam, fant fuper hoc partium admittenda probationes, ut appareat, an quisxidigeat abfolutone, h. d. ultum etiam iutererit, utrum abſolutionis benefici- um poſtulans, ſe poſt appellationem ad Rom. Pon- tificem legitimꝰ interpoſitam,vel aliàs nulliter excom- municatione innodatum conqueratur: an verò ſimpli- citer injuſtè ſe proponat excommunicatum. In prima enim fpecie, fi Epifcopus fit probare paratus, fe in illum, antequam vocem appellationis emitteret, fententiam» protuliffe, antequam decernatur aliquid; utriufque par- tis ſuper hoc probationes ſunt admittendæ: per quas dee- nique apparebit, an abfolutione indigeat conquerens, vel potius non ligatus ſit denunciandus, G Siquis dicat fè injuſtè excommunicatum prins est abfoivers dus, antequam Guy admittenda probationes faper juftitia excom- municationis. h. d. Ac juris erit. cùᷣm injuſtè ſe quis excommunicatum aflerit: tuns enim ſi Epiſcopus, ut oſtendat quòd ju- ſtè excommunicaverit, probationes fuas admitti poflit- let, audiendus non erit: nam etſi conſtaret excommuni- cationis fententiam juſtè promulgatam', nihilominus humiliter poſtulanti eſſet abſolutio impendenda: ideo- que hoc caſu protinũs juxta formam Eccle tem abſolvendus erit, ut demum probationibu que partis admiſſis, uirùm juſtè, vel injuſtè quis ligatus fuerit, decernatur- G Inndatus pluribus non potest ab unatantumexcommuni- catione abſolvi. Et abſolutio ſubreptitia nom tenel: Uòd fi quis pluribus innodatus d excommunicatio- nibus, etiam ex eodem fato defcendentibus, dev una tantum caufa velit fatisfacere, communioni obid reſtituendus non erit, nec per veritatis ſuppreſſionem- extorta abſolutio fibi quicquam proderit. e nibus uttiuſ- erabilibus. 8. ſanò. eod tit in 6. b C cum olim.extrav. dG a Cuen deverb. fign.© Cex parte. infin. de verb. fign, extrav. cùm pro caufa. ext, eod. tit. e C. officii, infin ext. d. tih. Eccleſiæ congruen-

155 a T Ss ordinarius fèiat per ſurreptionam impetratain ab Apo-- Folica ſede abfoluttonem, debet remittere perperam abſolutum ad fidem Apofiolicam: fÈ vero hoc fibi non conflet, fèd fupi abl um cogere ad purgationem,.d. ~ Uinimò fi conftiterit a exeommunicatum occulta- Qis s exceffibus, pro quibus in eum fententià láta fue- aliam prætenden- neficium impe cetar, debet rit, excommunicationis fug caufam em, ab Apoftolica fede abfolutionis be träſie, eundem debet ordinarius Eecleſiaſticà cenſurà compellere, utcum literis fuis rei veritatem continent bus ad fedem Apoftolicam redea at: fi verò illud iqúidð non conftiterit, eum tamen ordinarius, qu 5d veritatem onfeſſus non fuerit, ſuſpectum habeat, ad p gationem pretaidan; quod verum̃ faſſus fuerit, compellet q Ablſolutus ui, vel metu, duplici excommunicatione snno- datur..d. rI EES etiam admonendi ſumus, quòd li acta regulariter mero jure teneant: fi q E ES ſu ſpenſionis, vel int ardiki fenten- tia, abſolutionis aut revocationis cujuſcunque benefici- um pe er vim vel metum extorletit, viribus ọmninò car turum: quin potiùs nefine vindia violentiæ crefcat au- dacia, qui abfolutionem, vel revocationem vi vel metu extorferinquafi propriâ confoflus fagittå, iteratòexcom municationis ſententiæ ſubjacebit. Exeονunicatus, cui Papa commuuicat, non proptered s tamen ab fètur abfolatu 7 Ni ſcienter exco f ſalutationisalloquio Aetia verbis c, ofculo, quovis modo, ipfum per hoc abfolverenullå rationes cenfetur, nifi forfitan exprimat, vèlle illum ex hoc pro bapa 1a exprimat.-.d }) Fi ciendum eit ſe ſufficiant: nunc de interdicto Eccleſiaſtico ne paucis difpiciamus. DE ECCL ia SIASTICO IN- rdicto. TITULUS"XIZ uterdictum aliud juris, aliud judici: quæ diſtinctis exem- declaratur. h. d, Abent Eccleſiaſtica interdicta cum excommui multa communia: nam& illorum alia inducuntur, alia idicis ſentent å 5 iplius dif fpofitione i interdictum inducitur, veluti cum erſitas in electione Romani Pontificis linalis civitas, vel un { fervanda non fervaverit,aunt in necem€ quid machinata fuerit, five ab Ecclehis, vel perí ccleſia- ſticis aliquid extorſerit, aut uſurariis domos verit. Item cùm in Ecclefia d fanguinis vel humani k minis effuſione polluta, aut ſimoniacè conſecrata, cele- brari jure vetatur. q Celebrans in Ecelefi ommo i incurrit; à qua per alium, > ri non poterit, nifiali tuper hoc privilegio, vel jure muniti fuerint, Quid fis judiciale interditum,.d f h fy ＋ p. a.ex partetua. extr. Geoff. ord, O fi alıguando, extr. eod, tite d c. i gui cap.is qui. 5. fin d. can, bagu Inſtitut. Juri beri.&C de excommunicationis ſenten- ntentiâtunc inducitur ir no a come dex ex aliqua caufa terram, velhomines àdi- vinis arcendos pronunc iat ac prg ci pit. fau g Interdictorum quadam aeiae quadam pertan h. p e, aliud pe regno& provinciæ, ſed e- l teir Spernie eE una interdicitur. ꝛterdicto loco hrincipali cenſ- etur interdictus aæce friss vica- ehns inter P0886 cæ, ve nus ir conteguus:& tif ria. h. d. fitto judici non debet pofè reddi elufà- Ern e civitas, carum, aut villa a generali ſubjiciatur interdicto, non Ri æ murorum con- tinentur ambitu, cen feni ppoſita, ſed eti- am illorum fuburbi bia& X ædificia a b continentia: alioquin fii n illis] locis poſſet licitè cele rari, Te ca cenſi ue ratione ú narum interd. ficum anter pretandum:& unus non terius excommu- NCATE, N. G. T non, ficu erfonis lata fit intere pretati i profera- turan populum, Clerus interd ctus no t gitur, nec 5 de interdić èal- rad Sed& fi prop pro pecuniaria caufa fine 1 Apoſtolicæ,& per patentes literas expreſſa! entia, interdicti fententia fer- ri non poterit) vel rectoris civitas ſit intetdicta, cives, quĩ cul lpabiles non exiſtunt, alibi divinis licitè intereſſe po- terunt, niſi cives quoque propter dominum, vel rectorem puniendum interdicti fuerint. Quod quidem in excom- municationis ſententia contingere non poterit, negues enim pro peccate i1 ient ctam domini(nam 9 uniusaliys, putà ipfius familia, excom- mun! 1 poterit Interdict unit er/ e,& fing g verfitate c an-ne interdiu reddatur H. d. cujus populus Ec em d cùm lociali i í llares ex eo perſonæ, qua atentia effectu careat, non debent jure duntaxat exceptis, audire recipere ſacramenta: cùm divis ſi ſint in bona v qui interdi ſed in eis Bo .non obt: 1 titution nao pp Tempore: extrema, E j pE nij znterdictum tncurru- uslegiis, h. da. nterdicti tempore jure Chaini s ſic licèt regi i0 ſit interdicto ſup- b contigua, forte.: Cc ſi ſentent. cum uve

uelkoninteit, t udeni jidem 1n excom terih nequ familia excon 17 Lib. IV Tit XV. 158 poſita, Chriſma die Cœnæ Domini poſſe confici dubium efle non debet. Unctio autem extrema,& Eccleſiaſtica ſepultura,& divinorumofficiorum celebratio temporev generalis interdi&ti omnibus denegatur, nifi quibufdam, quibus id ex gratia certa ſervata forma conceditur: cæte- ri antem fiye Clerici, ſive Laici, qui interdictum violan- do nervum Eceleſiaſticæ diſciplina conantur infringete, quibuſcunque privilegiis non obſtantibus, ſententiæ ex- communicationis fubjicien à qua per fedem dunta- xat Apoftolicam abfolvi poterunt. Aßpellationis pratertus violatoribus interdlicti minime fuf- Hagatur. b. d. Ec aliquid violatoribus proderit, quòd appelläſſe, Natq; ideò ſe interdicti ſententià minimè teneri con- tendant; ficut enim poft appellationem excommunicari mompoflunt, fic interdi&um, cui ante appellationem eos conftat efle ſappoſitos, declinare nequeunt: p3 m so DE SUSPFPENSIONE: TITULUS XV. Suſpenſio eft duplex, ut excommunicatio,& interdictumah. d. Uſpẽnſio quoque alia eſt Canonis, alia judicis, ſicuti excommunicatio,& interdictum. Canonis eſt, veluti cum quis ob Simoniam, vel ob notoriam fornicatio- aem vel aliud crimen ipſo jure à ſui executione ordinis, vel officii arcetur. JOb mortale peccatum non notorium est quis ſuſpenſus, quoad Hipſum, non quioad als. h, d; Tfi a crimen per fententiam, vel pet confeſſionem faam ifi jure, aut per rei ipfius evidentiam noto- xium non fit:& fi quilibet pro mortali peccato, quoad feipfum, fit ſuſpenſus, quoad alios tamen pro ſuſpenſo non habetur: ideoque in efficiis Eccleſiaſticis vitandus non e nſio eſt, ut cùm ſententiã quĩs ab eadem caufa removetur. atum Eccleſfaſticum reſpicit: n ————— Cler.& mui. Udicis ſuſp executione g Sufpenfo f È privatio tamme—— EX& dinem O bsta. tpponit h raj E t autem ſuſpenſio(velut Eceleſiaſtica cenſura con- ſiderata) reſpectu quodam aliquantò quàm excom- municatio, vyel interdictum, ſtrictior: quippe quòd& ex- communicatio,& interdictum non ſolum Clericos, ve- rum etiam Laicos innectere poſſunt: at ſuſpenſio cùm ni- hil aliud ſit, quam inhabilitas quædam ad exequendos ordines,& officia Eceleſiaſtica, nullos præterquam ipſos Clericos attingere poteſt. Nec enim ulli ejus ordinis, vel officii, cujus eſt penitus expers, adminiftratio vetari 8g interdici poteft. G Ihgerens fè divinis, incurrit irregularitatim, irregularitas. h. d. Avebunt à igitur Clerici, Judices,& Eccleſiarum brælati, ne pœnam hanc ſuſpenſionis incurrant, fei- turi, qudòd ſi eà durante ſeſe divinis ingeſſerint(ſecun- dum Canonicarum ſanctionum tenorem& diſtinctio⸗ nem) irregularitatis laqueo ſeſe involvent, à quo inter- dum non, niſi per ſummum pontificem, liberari poterunt. Eſt autem irregularitas, nota quædam, ſeu Canonicum impedimentum, ex facto ſeu defectu ptoveniens, quo quis tam ad Eccleſiaſticos ordines promoveri, quàm pro- motus in iiſdem miniſtrare prohibetur: quod qualiter accidat, tam fuprà ex primo libro, quàm etiam ex variis Decretalium locis facilè eft legentibus cognofcere, G Epifiopiér fuperiores nunguan incurrunt fententiam intera diti, vel fafhenfionis, ipfè jure, mf de ipfis expreffa mentio habeas tur..d. ` Apropter optimå ratione Innocentianå' b conftitt- tione cautum eſt, ne Epiſeopi eorumque ſuperiores ullius conſtitutionis, ſententiæ, ſive mandati occaſione, interdicti, vel ſuſpenſionis fententiam(nifi in ipfis de Epiſcopis expreſſa mentis habeatur) ipſo jute incurrantʒ efſet enim hoc niĩmis periculoſum, ob Pontificalis offi- cii, quod frequenter exercere compelluntur, executi» onem. Explicit Biber guaren r ultamns Inflitutionum Iuris Canonis ci: in quibus, ſi quid diverſum Ledtor inueneris ab his, qua 1m ontario jampridem edite delineata irveniuntur, fisto ca Aw» am ultimam Operi limam adhiberet, meliora fècutuns Et quid fis thorem, c a C. 2. in fin. Gs. iscui de fent. excoomm iné; D O. quia pei risuleſiam. de ſent. encom:u. sn$s

NGO HODI ion

A ICIL DRA I PIER ONDO OO OS Loci Communes, BN DNG: Se RERUM ET VERBO- RUM MEMORABILIUM, EX UNIVERSO JURIS CANONICI CORPORE COLLECTI, : ORDINE ALPHABETICO PER GENERA CAUSARUM ELEGANTI METHODO digefti, prioribus omnibus antehac-editis multò auctiores, locupletiores, ac- cutatiores. LECTORI T F TOCRAPHUS 5. DU em tibi,benigne Lefter priori bujus operis editione promifimus, F lurıs Canonici thefaurum exaflifimum, um hâc pofleriori exhibemus ENC praflamus amplifimim, accurat aN a enus defiderata Junt, abunde hicla imum, itautque in priori compendio ha- ApS iA jA s bore© indufiria noftra refarciantur, to- tumiq lus Canonicum longè lateqh diſſuſum, exiglis chartis arctatum&contractum videre, ipſiusq; brevem, perfetam© exquijitam fummam habere liceat. ongè locupletißimum, perfectißimum, magno e editis indicibus, repertoriis etiam ſlimmariul futurum cùm dijftentiumtümdocentium commodo. Opus, omnibus hactenus Necenim omnium meminiſſe, yel tenda cifime memorie datum. Quantùmverò(ne ad pompam© fpeciem a me hac dici videantur} rheſaurus hic priori indice locupletior ſit& auctior, ex utmuſque collatione conſtabit. Vales fruere,© nobis deliberata fide gratulare, ſimulq; ſtudium publicò inſerviendiboni conſule. A Ar on: Summum Pontificem repræ- A T249 fentat. difè. 21. c. 1.§:1. Aaronis plum proponitur Epifcopis-& Clericis, ad ſe invicem honorandum. pş. difè. c. Effo. J Aaro- nis v itga, devorat virgas magorum. 26..5. c. nec inirum. ante med. Quis Abbasordinarivel eligi pofit. Ab þż~ Alterius monafterii Monachus non Das eſt ordinandus, niſi in monaſterio vacante idoneus non exiſtat, vel conſuetudo loci in contrarium extet, de relig: domi € Clericiin Abbates nonordinandi. 18.9. 2 c. per- Penit. cum c. feg. Denique qualis Abbas ordinari de- bet, traditur. 18.9. 2. c. Abbatem, in fin. ¶ Abbas quis effe poteſt in neceſſitate, licèt non poflit effe Presbyter. c. tuam. de etat. O gual,$ Abbas effe non poteft non profeſſus. c cùm in magiſterium. de eleĉt. In Abbatem eligi poteft eremita..cùm mona- flerium. de elect. ¶ Abbas fieri poteſt quis de apo- ſtaſia rediens.c. intelleximus. de ætat.& qualit. Aquibus eligi vel conſirmari debeat. A Conventu eſt eligendus, non ab aliis. 18. g. 2. c, abbas, c. abbatem. c quam fis. Ș. defunéto. verf. guem fibi propria. c. abbas. verfic, tamen eligant. iem 16..7. ne nimia. S c. ult, Contradicit.g. 2..t.‘Cui obje&tioni re- {pondet Gratianus. d. c. abbas.§. ecce, Sed& alii quàm Monachi Abbatem eligere poffunt, fi Mo- nachi{int indomitæ cervicis,& eflrænatæ ſuper- biæ.:§. ecce:&d. g. 2,c. nullam. Vel religiofis fæ- minis Abbas ſit prœæficiendus. d. J. 2. c. qui religiofir. Ç Abbatem poteft-capitulum confirmare. c. càn dilèbtus-de confueitud. De Poreſtate, Auctoritate& officio Abbatum. Abbas admittere non debet alienum Mona- chum. 18..2. c. Abbates,§. Monachi. verf. vel gui Moz nachum. item19.g..6 fiatwimus. verſ. diſc rò. 20.9. 4. nininprinc.$ Ut Abbates quolibet anno conyeniant.€. abbates. in princ. verf, gui femel inanno. 18..2.$ Abbas diverſas cellulas, diver- favé monafteria ne habcat. 20..4. c. lt.§. abbati, Ç Locum fuum deferere poteft cum licentia Epi- fcopi. can,.18.92. Cum fratribus in corven- tu manere debet, atque in officio ſuo ſolicitus eſſe. c. chm acl. G. S. Abbas verd. de ſiatti Momach. ¶ Ab- batià Monachis obedientia debetur. 18.9.-6. Aba bates.§. monach:€ c. cùm ad. 6.§ Abbas verò. de fla- tu Monach.$ In poteftate Epifcopi eft. 18.>.c. Abbates. in princ. c. monafteria. c. Abbatib.{ Ne Monachos vagari permittat. 18. g. 2v 6 Abbates.§.

TEA Ab Loci Communes § Abbas s abfo Idem eł, fi caufam fuam vel fuo ommunication- Contra abſentes non ſervatur fententia dif- verf.ani per loca 4 eft Monachum Monachi, yere pote ſeculo contracta, niſi matilatio membri, vel effuſio nitiya lite non& maximèͤ ſi ſint abſen fani guinis ſit ſecuta, vei HI Epifcopum aut Abba- tes causã ſtucłii tuor. de major em manus injecerit vlen de fenit mins c | cap. tuig. de C ſi venire noluit, 45 tp. ex partesde€ eE z Abbas poteft e exi J fuos v velc i icos Idem{ juft:&“neccla ja cau i; i u rit are Monach poteft Prior. cap. c § Abbas non b t mi n ano. 0 i0 requiſitus mò confirmatus. Pfelas.€ Abbate ftercienfes obedientiar i(copo fuo, fecnndum formam, Jlleæ habetur 3. de Simon: ſi tamen ce ectio caſſa ſens contun c, prount. dedol.€r CONUM C, Abſolutio d iag 3 S. ſed nœeandiam. d debet, e AE tato crimine non yal p gep De Pænis Abbatum.| de XCOM. feu corrig vendis Abbatibus: c. zir.§.fi | ppelat. cap. guit nos.& non| E Ş| ſed ab Epiſ copo& vicinis Abbatibus:| eſt loco removendus. d. cfi quis Abbas. verf ab È-| i j territario.& d. c. nullam. 2, ad aurec. de Manal Benedicer econ nes audire,& publicè p mova qued de pænitentiis, { Poteſt e tiam ſuſpendere Clericos delinquen ab offici», licèt ne n pofiit excommi; dicare obedie nt, c, dili 1e Abbati 8 F AD Abigei eis acauſatio cum Í criptione ſine ea pi oponi poteft. 4: g4 jca, Akat, I, violenter reftituantur ante litem ce ei can..-.2 is eft Í privata fit å ca: tuüunc enim —3* A] oliti J bœnam remittit, ſed infamiam DOLITIO: 1j; i non tollit. can, 8..9. caufam dans vivific ati | bi 3| Abortus| eT| | i | Í de hon s Aechkrre yel non poteft. Can, I contumax flierit. eſt ex quo ſcit, ſi in E t 4 Fru ſtuc HOQ; um causà Inveſt Abſens in fervitio t privati bene- | i i potent per| f Acopt ſui non Fai l aÀ sioki} ø Hclo lUO. cap, cum dilectus, de Clericis non Jeſident. 4 Hæreti- ci&

Abſ in Jus Canonicum. Abf ci& Excommunicati, neque ligandi, neque fol- yendi jus habent. 24. quafi. 1, cap. audivimus.§. fin. cum duab. cc, Jequentib. item de paniten. diflinét. .c. yerbum. ¶ Legatus de latere abfolvere po- teft eum, qui Clericum] percuſſit. c. ad eminentlamn. 20.&c. quod dehis, 26. in princ.di ti Plura infra in legatus AL atere. ¶ Vapa ab alio excommu- nicatos vel Idamnate ablobe cre p o guafè. 3. £. fait feep í S a.€. ota. c. fraires&E lericus,qui quòd i funicave erit, fuit excommunicati 1 honni pa poteft abſolvi. cap. fignificavit, 18 o fe sommun. negue isqui ob incer aan fi municatus cap. tma nos I9. dt à Papa earair y c. con- tem qui contra interd di& tum v el W nicationem fec erit, noi niſi à à Pa tiam pecun jå a nifi à Papa A t exco mimunicatus, i t abfolvi. c. r.§. decernimus. de F pae tem., §. jv Xt j fn. ifin 1e perie ulo P Eit, c kiL G guamrts. jọ. VENIE nente. d. ti f Sage rdos í fimplex abfolyere e poteft Laicum, ſi ob id a. excommit nicato commu- nicaverit, fueri erimen illi communicaverit. c 29 y tit, ¶ Abſolvitur de injectione manũs violent 4 Oflia- riusà ſuo Epiſcopo, niſi ſit caſus enormis. c ſſ verd. de ſentent. excomm. Abſolvuntui Monachi& Canonici regulare sàfuis Abbatibus..Monachi.eod, ti. f Abfolvitur à fol o Papa Laicus literis falſis cienter ute ns. cap. dura. de crimine falf.§ Mu- & perf onæ quæ ſui juris non ſunt, ab Epiſco- po fuo abfolyuntur. cap: mulieres. de fent, excom- mum Item aeaea delicati, quique modicam leſionem intulerunt. cap. mulieres. eod. tit, Item cùm ex jufta caufa excommunicator quæri non poteft, vel difficulter inveniri, tuncablolvi poteft abE Epifcopo ve! proprio Saçerdote..super: de fent, excommunicat. s Legatus non miſſus ã latere, tantùm de provi: ncia fi ibi commiſſa abſolyere p tet. Sed Da ſub prætextu fu⸗ rum ccleſia- ram, nec de fua, nec T alia provincia ab{olvere porcii re excommssnicatis. de offic, leg,§_ Ab ſolvi poſſunt hoſpitalarii à prioribu is A cd- nanica. de fenteni. excommunicat,$ Abfolvitur quis in neceſſitate, non obſtante contradictione, vel etiam appellatióne partis adverfæ. cap. gua fiome. de apßellat. ¶ Abſolutus à delegato ad excommunicatorem remittitur. cap. prudenti: am. de offic. delegat, Ç Abfolvi poteft quis poft mor- tem. EA legatus apud Deum abſolvitur ab E Cleſia. cafit. à à nobis, de feneri, EXCONNIHN,; Abi aere ſolvitur à ſolo Papa Laĩcus juſſu Abbatis Mona- chum vel Converſum percutiens etiam ex juſta cauta;& ſimiliter jʒubens: niſi diſciplinæ causã fa- ciat per ſe ipſum ſolum, vel Clericum& non Lai- cum. cap. univerſitatis. ſentent. excomm.$ Non abſol utũs ſcienter ordinatus, ſi ſit ſecul laris; perpe- tuò deponitur: ignorans adun vel ignari— å folo Pa apa a abſol itur. Si autem talis fit rel igio- fus, à fuo Abbate abfolyi tur, nifi fatum ſit graye & notabilc. cap, cùm illorum. eodem titil. i Ab⸗ ſolvitur ſervus de injectione manũs violenta ab Epifcopo fuo, in fraudem faciens, ut feryitio do- mini fui fe ſubtrahat, aut dominus ſine culpa fua grave damnum incurrat ex ejus abfentia. cap. re» latum. eodem tiul. ¶ Ablolyunt fe mutuo à minori excommunicãtione contracta aliqui, po. teſtate utrique collata. cap. duobus. de fenient. exs Ralter, g Abfolutus non eft quisẹx fola fa- lutatione Papæ fibi fcripta. cap. fi aliguar do. eod, titul. Item ne c quip pluribus crcommincatoni innodatus, ab yna tantùm eft abfolutus. ca officii. eod. tit, Abſolvere quis non poteſt a num parochianum, niſi de licentia ſui proprii Sa- cerdotis. cap. omnis. de penis gr remifion,$ Ab- {olyendi namque poteftas aliis poteft committi in neceſſitate, caß. ex literis. de officio delegam rum, f y quibus caufis Abfolutio Cone cedlenda. ¶ Sine cauſa Pœna remittenda non eſt. cap. eum ab. 3- de offic. or dinat.§ Si damnatus Pœnitentiam c! gerit, II. Sucſt. 3. ca p. plerungi 1e,§. canje ergò. Capa cùm aliguis.} 27. guafi. I. cap. devotam. Şa efi deſcnent. iten FF. so. cap. domino,§. final, ſi tamen pœnitens yel fatisfaciens ab errore feu peccato non recedat, non érit abfolvendus. 1r guafi. 3. cap. junc yera, 24, quaft. 2. cap. damnatio. i princip. cap. legaiur. 27. geeft. 1. cap. devotam. in frincip. ¶ Si latisfactum fit pro crimine. cap. 3 verſecul. ulgu e ad dignam faiisfastionem, de offic, ordinat. cap. ex literis. 1r, de conftitutonibus. fed hoc ſi ex pluribus cauſis damnatus, pro omnibus fatisfecerit. cap. chm pro ca ufa. 27. e officit, -2. de fentent excommunicat. fecùs fi pro deliéto non- Kes ſatisfecerit, nec ablata reſtituerit. cap. pecs atum, 4. de regul, juris. în G& Exemplum ha» t ap. guicungue. 2. in princip. verſ. nec abſo- luriomis. de herecis, ing. nam Pečceati venia non datur, nil correĉto. cap. peccati. g, diét. tit. Quòd fi verò delictum, ob quod excommunicatus eft, non fuerit manifeftum, deque jure excommu- nicationis dubitetur, tunc enim cautione præſtità, etiam ante ſatisfactionem abſolvitur. cap. ex pariæ. 23. de verbor, fignificat. cap. guå fronte. 25.§. finals de í ppelationibus, c, 1,§. ideoſue mandamus, de hisy que vi mefye causå. cap. venerabilibus. 7.§. porrò, &Ş. posest. de fentent. excommunicat, in 6. item Ñ pe riculum mortis inſtet: tunc enim præſtità cau- tione de ſatisfaciendo, abſolvendus eſt, d, c. gue FFff

4 frome. 25. Ċ tum. verj. e fta, abfolutio danda.. c, cùm ad quorundam, 7. de ex- ceſſib. Prælatorum. Forma& modus Abſolyendi. a cog gnitâ abſolutio indulge pr c, Romana:}: ellarionib ins. 1. Ca §.£ tentias. dea rungi contingit, Secus{i caufa excom. municationis dubia, non manifefta fit: tunc enim excommunicatus causã etiam. nondum cognitã, ad cautelam poteft abſolvi. cap.ex parte de verb. cam olim: g eod. tit, c. per tuas. 40.§ verm ex verb, C§. guòd fi aes venerabili. 2. dè ſent. æxcomm. c. venera- Gilibuss. J7. H. Horrd. verſ. femiliter ſi ſeuffraganeos. eoditit. in b. item 1.&. ideoſue mandamus, de $ ANE æ yi me- túfve caufa. cap. pru tae rùm fi vel,& cap. cùm contingat. 36. de Daai Secus etiam.{i poft app ellationem inte erpo n quis fit excommunicat dum cognitã ad caute rÒ.,&d. c. venerabili š 6 fn. iein d. c, pertuas: 40.§ quam apoflolica. item c, cùm co 26. 8. ad{quod taliter. de offic:delegati. Nifi. caufà talis fit, inq Ja appellare non.l d. S. Porrò. In pri is caſibils, in quibus. Fallit tertiò, ſi ſententia ex communicationis intolerabilem contineat. erro- rem. d. c. venerabilibus z: 7 S ad qui od tali ap oftolica, poiitā ne corum qui ob èxcommunicat vuntur,& ad E 8 EN I. quæſcion ntibus,§, item Bafilins: c: fÈ gui vol c. quoties mie c. fa uberritnum cap. fig Plis. item 2 6. quaft. C. c. his qui int abſol vendus cavet de c, quá fronte de appellati LOMMOUS. ſolvendo. rr. 7. C. CONVEN. 7 m l * 2 tril re NI. fen. cap. miniſtrare. A b vend o CI lerico, dz Erik item fi in pericu 10 mor folvatur. Po y pr ræſti doE læ ti n ge non eea tale q tenore, 10. ad h rabili. ş2, de entent, excomn def ob id, quòd excommi municayerat, fuerit ex fine juramento abfolvit e i. item fi fiñe ftari non poflit miſſio. ſtati ordinario judice abſolutionem pik, ab alio ab- r ab co gui i us, Ji minùsa l apa T re| ſolvitur:& jurare debet, cef fe Papam acceflurum,& mandatu ım Apoftoli icum ſuſcep n. c. de cætero. 1l.§. ſun. Qc. ea noſc G de fentent excommun:- De reliqua o lennitate e utionis, vde1r. gı Abſolutus quisnon habetur teras, velaliàs leg XCOM- mun: Gi Abſoluti o pro or ffen fa y CPT quon nodo ficri debeat. c. ex parte. demerb. /. chim al iquis, imè. c. ficut nobi n Quandso abſolvenduts. Quintà Feria ante Pa ucha abſoluti) fae cienda& peccata remittenda. c. de pœnit. de co j i; Non niſi peract å pen itentia eftabfoluti dulg enda: difti domino. item II. 7 5. C. S: cazfæergò. item de pænitent, Non niſi Iæſo ſatisfactum, Scal fitab pfolutio eft indulgenda. j ſatisfacto juxia faculrares. Q e de Abfoluii 107e Te prepoj ſtera. 5 abſit. c. f giis J I C. m non gitur. cult. Infamiap i aholet tur. 2. Ç. abolitio eni€ j iey in terra, eritetiamin cœlo abfolutus. a atum recipit.. Niſi ex plùribus. cauſis excommi unicatus, ex una tantùm non omnibus fuerit abſolut ceptio reprobatu de ſentem. excomm quàm à quo debuit, prop quod abſolutus, ceſſant abſolvi debuit, ſe De heredibus Abſoluti. abfolutus eft c. ano Ci libus cjus qui pot mortem dis>V ide princ f u d com- s ut commiſſo prin mittatur, 1c, deleg ati, c. pri ræt f Pridea 70V, PUNC, DE ACCUSATIONIBUS. An A ccufatio fit jufta, feu Chriftiano ho- mini licita. 23 L. De quo yide inf in litera.in Pæna. Accuſatio contra inopem lante impedimento,

gand. ERR Ace in Jus Canonicum. Acc zopem& ſpoliatum& Tont uſurarium paupe- rem aki inanis. c. olim. de refi it. fhol. Ç Ab accu- ſatione poteſt deſiſti ante inſcriptionem. c. licer. de accuſat. Accuſare qui boßßint, vel non. Primùm fine> legiti! mo Accufatore nemo inter reos eſt re ci ndus. cap...de accufationib. 2. gquaæfè.r, ĉap. nihil.c. inp s. Ç. Jèd Cr de perfonis accajantinm, 3- qaafl. g. c um. in fin fè. 1. cap. nos fè- entes. s Accuſatus prior à reo accufare non potet, ni ifi prior accufatio{it finita, 3. guafl. 11.in princ. cum cap. ſequsen. c. non est, in princ. b. neganda. J. quæſd. r.$. fin.6. quafè, 1. qui crimen, fallit 4{i accuſator ori crimine accufetur..¢. nonesh, §. boc, us contra accuſatorem prĩio- rem inſcriptiones aa endente accuſatione deponat: hoc enim f acerenon p yrohibetur. d,c. ne- ór de neganda, in princ.$&orini- micorum E pitopumaccufare nor ARO R ngg eoe iem 6. J. 3. c. deterii 4 Affinis ti acciiſare non ut ne miliaris, ve spe licus. 3. ad fines. c. eia ye g. Pyta.f guis enim. on poteft..2. gu. 6. c figi 4 tor.$ An athematizatas. 7ta în Excom- munic Atus, 9 Apoſta ta. V 2 J Hæreticus. $ qui C alumniatusanteà fierit, y el prævaricatus hic accufare non yeer Z 2 1. c. prol bent ur.§. g f3 C. k j de r. verf. vel item 3. familiar Bi, jer Sifpicionem. iem 2 2 Alt.§. accuſator. ognatus accuſ⸗ oden. Affi g ra habitans. inf. eodem a ae Conſpi- rator accufare non poteft..g. 4. c. conſpiratorec. s Qui Co nfuluit fortilegos& Magos s non poteft accutare. Z. 2 s F§ fin. itsem3..F. c. conſti- fen Tl miad. ¶ Conte ntioſus homo ac- [pectos&-d. cap. fimi- ]-nullus fr equenter liti- ricus Clericum accuſa ire poflit. 3: bus. Gi accuſationes. Gy accufatores$ x Laicus, qui Clericusnon ericum nonaccufet. 2. g7. c. feguenże. c,teftes„in pr. mó. quafi. 1. C. ONIES Ve~ , cap. infames,§. hi nimi- vum omnes ef?.3 in pr. verf: generaliter enim. € item Clericus Laicum non aceufet...7. c. ficut O c. decreium,$ Cwlpabilis ipfe,& in crimine conftitutus accufarenon pote et. 6. quef.. în . beat 7 CHM C. fegi nente, C men. nem 3. quajt.-E ffe tos. c. canonica. c: fmili er, c. nullus. hujus exemplum h habetur.cum Ecclefia- fiice. 3. de exceptionibus.$ qui Deftitit femel ab inſtituta accuſatione, iterum accuſare prohibetur. c. lickt. 14. de accuſationib.$ Detractor accufare non poteft. 2 gt. 4. c. den> Domeſticus inimici accuſati, yel ei coh aabitans, non poteft ac- cuſare. c. repellantur. 7. de accuſationibus: item 3. g. f. c. accufatoribus. în princ. ¶ item Domeſticus vel familiaris judicis non accuſet. 3. 9. Ff. c. ſimiluer. în verbo Eratioſi. MA. J. A. c. pen. Ș. fin 1, LUM C. feg. ¶ Fecleſiaſtica perfona non accufat. Vide fupra in| J £L, CANONIC: Clerieus.$ Excommunicatus yel anathematiza- tus accuſare non poteft. 4. guæfl. 1 c. 1, in princ. cap. gquodaniem, 2 guefè. J. c. in ſancta. F..L. c. illi qul.§. ſemiliter. c. omner. 3. J. A. c. conſpiratorec. c. nullus.. omnes, Nifi reus acciiſatori excommunicato com- municaverit. Sed hoc reprobatur. c. 2. de exceptio- nibus, quæ exceptio fallit in cafu. c. 2, de exceptio- m,$ Exterus& ignotus.non accufat..guef. J. canonica. verf.£7 eos; qui non funt eorum gene tis. iteme. accufatores. verſ. nullus alienigenæ.$ Fa- miliaris accufati accufare non poteft. Vid. fip. eodem in Affinis. quod fallit, ſi reus accuſatorem propter crimen, a illi objicit, à fua familiari- tate anteà nón repulerit: hoc enim cafùaccufare poterit.: cap. nulli. 5. deaccnfationibus. 3. S nulli. € Familiaris Judicis. Fi pi Domefiicus. Ç Filius parentes. eodem in Liberi. ¶ Heæreticus, apoſtata, vel Alias Vilis homo accuſare non poteſt. 2. 9. 7.€. quærendum. c, alieni. c. pagani. wem}. quaft. 4 4. c1, c beans, c. fi quis. iem..5. c. ſaßpeclon. tanonica. c. nullus. iem 4. quafi. 1. cap. 1.§. omnes etiam, e. guod: autem. fallit,{i hæreticus hæreticum velit accuiare. d. c. pagani.§. înhoc. C d. quaft. 7. cfi hæreicus, in princ. q In famis accufare non poteft. d. cap. prohibentuy, Q. aliz propter del E E gi. 4. Pa cum c. feg. 3 guafè C. Acchſatoreg. in fn. C. conj Hicr milit.r. c. nullus. item.quæfè. 1. c. 1. Ș. omnes etiam. 6 .1. in hr. cum c. feg. s c beatus...1. c. onnes. c. illt X c. ſumma. H. finali. cum c. ſeq. fallit fiexl ege Ju- lia de annona infamis accuſct.>, quaft: 1. c. pr rohi tuy. X. mulierem. verfi famofi quoque, item{i de hærefi vel fimonia infamis acculàre velit...1.€- § fd licèt, Contradicere a g. 1€ Cdn gò. Ubi Gratianus fubjicit folutio- nem verſ. utrùm hoc Auguftini.$ Inferior fu- periorem, vel minor majorem accuſare non poteſt. 2. guaf.7. c. qualis.§. fin. cum e c: quaærendum, cai] antla. verfi lo ficut major. item 6. quafi. r. beatus. în pr. verf d qui eis c coeguales,z §. finali. c. omnes werò.in fin. item 3. gu tionec. in fine. fallit ſi major ſi fithæreticus,& minor catholicus. d. gac cùm majores, item{i major ex- emplo ſuo ad interi itum trãhat juniores...7. cap. Paulus dict. yel fi major vità& moribus minore ſit deterior. d.-7. cap. qui nbr.§. feanali. cum c. ſe- quente. c, quanguam. c. puto. c. queritur, fed Tan fi minor dit irre prehenfibili is, accufare poteft..g. 7. c crimindtiones, in princ. Inimicus accufati ab ufatione repellitur. 3. graf. s. c. fifpettos.& canonica.& rfi nului qui inimicitiis findet.© d. c. omnes, in fine. item 3. ꝓuſt..c. accu- fatores. c. accufatoribus. c: nulli.§. guod verd. c. ulti mo. Ẹ. finali. ttem 23. quaft. J. c. ea vindicta. ſed huic ynde ér c. ultimo. item de accufationibus. c, cium P, 10. Ġ c. meminimus. 13. J. J. J. in pr. cum c. ſeq.c. non omnis.c. non oſculatun. licèt bite denon ofita latur.§. fin. fed ci refpondetur d. Julaſt. 5.§ ſedl aliud. J Inobediens Papæ non i accuſa- re.3. Je Ael. Gc fiquis. I ſi acc Alatotis ni ihil in- terſit accuſare non poteſt. c. illa præpoſitor. 3. de ac- cuſationibus. ¶ Laicus Clericum non accuſat. 2. Juælſt.7. in princ. cumc, feguene, c. nullus, c, laico, ccin Fff z nos Jeguentes, : eg. item c. ma OVUN C. nullus, ve

c: laicos..I: c. bed-| 5 y us. C. ſacerdotas. c. f guafè. T: c. Clericum: im item cap,- fi ac- £ 1 Jitte soyhic t Atf timo. verſic. Ono All accuſet accuſet. 9. J. II. c. tlt. Q, fin. 12. 9˙2.c. je ` C Tre n e d I (copus,§. hujufiwodi autem, C&. In crimi item accufare yn ali per conditionem. fallit ſi ex i coufet: diét.§. in item ſi tIS 32. G certis matrimon. ac- ?. di ayi non pote pT de raptoribusi conſentiens TOULET UN: ò 2. 7¹¹. I. Cap. proh yræftito jua dominum ac- enion < Irúmye i DTHS tervisrem hat 2 Cimina lier maritum vel 1 poteft hage injuriam ne .1. cap. apsd-mifè 7$ i t tatio eft 32. gæ:f. cap. penultimo.§. capite ſeq. item ut crimen læſæ ma:bi gmi. 6. qe rat. If. gu< cap. certis de« fin. f f z Hionibus Benham frombu ofen Im, € guiP accufai guæft. 1 7 ELMO. V Sa 7ft E. Menm? gu. 8, teft fuam fic- tate conſtitutum accuſẽ prd eodem Hæreticus. item ia

Acc culare me non poteſt, qui contr al me teſtimonium|ie tilit, c, meminimus. de accuf. ceat, vel non. sT imen fit C0 kaccuſari. ECHN CAP. f 8 snam AX | | | | } f | | J 4 G x à-catu-po r, CXemp. lo-criminis læfæ X| minam., 4 Das inb. poſlet: nan facientis. item qui p” A c. 40 DUS. Z qguefi. S. Ce tp. non ptes: cap. non e. Imn bperatoribu 23. quafi. 8. cap. preterea. tem de fenteniia exc ionis, în 6. cap: ON, e quidem, Ç Ac- cuſari non debet de eodem crimine abſolutus. cap. g Accufari non po Deog cus vel ej ufdem amicus. c 20. repellamtur. de accu- g Ak la poteft matrimonium pe am dennntiationc: m, ſi antè non cor aftabar im- pedimentu m. c S ttr. accufar. pof T Accu ci quis poteft de diverfis n s in eodem libello. c. licèt.de accuf. de his. d ac Jat. n . cùm in ta Ubi accufare liceat. CO, iN quo crimen commiſſum eſt, regula- fandus ac puniendus eſt. ap>, 1. de „-guafi. 3. cap. Paulum.§. revera. 3g Heuente. r cap. ultimo, 3. guaj cfio 1p. nec extra. 6, ꝙuiõſi. 9. cc ap.ț placuit. cap. ultimo. Papa permiferit alibi accuan. diĉto cap. n ctra. verfic. falva tamen, vel cùm alibi de crimi- neconftare poflit, vel{i per appellationem, Velre- x ionem judicis cauſa aliò de voly atur..gu 6. c. pulfatus. X. hoc dutem. item fi Epifcopus accu- f tur, diéta guafi.6. cap. fi quis. in princ. 3. quafi.g. in Jus graa cum. Acc Ens pre. dep it- petenti.$ in & allis locis Eccleſiæ, catiſæ nt.. chm Ecclefia. f. deim- c. accafatorer, H. nullus. der nique fi reus alibi Ur C1. contrah ri S, Cœmeter: ; agi non dé mumi, Ecclef, Apud quem Accufare liceat. 1 a Intereft, accufatio inftitui po- gn at,€ apud. Magiftratum nA accuſatio publica non competit, . 4de raptorib:‘$ Apud Sta- oa competit..4.4. c. nullud. Admonitio præmitt tioni Prælato- rum, 2. J. J. 6 la g c, fi quis erga. § cum Caufæ irca perfonam: nam accufato ris,& aAA di cauſa.g. endum. c. accuſatio. cs Clericos, inp J. 4. e ia . habetur.© c. d a 9 per Epiſto- atio non poteſt ii nffitui. Fide inf. in accu- a Ini criptione accuſantis interponenda. q Accuſatio in Scriptis pro- da. 2. quſd. J. in princ. cum c. feg. Contradicit d. g. 8. cap. ult. in prin. Cuire- {pondet:Gratianus řbid.§. Jed Calixtus. ¶ Sub- ſcriptione accuſatoris interveniente. 2. guaft. 8 f- ult. S. item fiabſcribere. ¶ In accuſatione, denun tione& inquiſitione qualiter ſit procedendum, c$ Ac cuſandum non àvoce, contra matrimo- natr. accuiſ g 4 í A ccufator: de dicatur. c. foram. 7o. S. ac- cuſaron. de verb. n n poteft, negue per epiftolam. .g. 7.€. criminationes. 2, gueft: . quafi. 9. ca bfente, C. non oportet. ENA c. velati ytiæ caufa perpr ocurate r. cum É; Jeg. i temdea. VENEN. 2 item ſi acculate jrin illu item ſi À Ga maritus uxorem z ſeparetur. cap. tuæ alira denique,{i per ma- BaS aji. 0. c riptio ab acc ufatore fi; Toi a fare. verj.i ne videlic er. 4-guafi.. ca. nullus.§ Inſcriptio §. in allis.&.§. inſcriptio verb. quod fallit, ğ maritus uxorem de adulterio accufet: hic enim inſcribere in mea non te] uG fe marius. item{i de abigeatu accuſatio inſtitua- ur. diét. cap. nullus.§. Ba item ſi per officiales crimen Præfidi nuncietur.&. cap. nulus.$. ali- | quando. vel ſi non per accufationem, fed. per FFff 4 tu qguifyuis ile. 3. quafi feri , null

Loci Co ommunes Acc m crimen deferatur.: c, fisper his. 16. ation. denique fi per modum ex- ceptionis crimen objiciatur: quod probatur fi mul & diftinguitı ur..c. fuper his. Ș. icù i j denuntiation] l f | | piendo, porrò de: modo& ae inferiptionis,| | | > tonia m port are non tenetu F; c. loann. de Cer beneficiu d, iit. A i z fi attico p olt pr MOtiO- pomoto cedunt Eccleſiæ Poſt mor- item: iis quæ deſignanda vel inferibenda: funt, vide 2. quafi, 3. c. R anla quaft. 8. c. Omnis igitur., VAN fa af aliud. ad c. Jec l hoc. Ş. gue ve formam etiam apio pertinet ut accuſ ubſcribat, vel alius pro cos, fi literas neſcia ult.§. icem ſiubſcriberè. denique fi in crimen in-|“o caf camar ſcriptum non ſit, vel non rectè, rei nomen abo-temerè violans noi letur,& ex integro repetendi reur m poteft; ofic.& potefi r c. ultim.§. quòd. f libelli.§; Judicis noi n vale nt, niſi teſtibus juventur judicii 4g. IIn id Aani I. dogit i onus incumbit. 2-qguaft.7. o| .c. ultim, quibus; autem rationibus c m fit, pawlò inferius inter j L. 4. cun fe bus docebi iofa cedi A E E T H At, Jida ciente, nihilominùs indicitur pi dienaa E Aic a ridi cari jajJacta r LACLIO NOICE ICIS O IVI- p, 7, r fa 1 1 e:. mato: c. acce dè accufat-e$, ÀAccuk nachis- videtur deneganda. 14. g. 1. in prin.cumi ficiente, reus abſolvitur. c. ut noflrum Vi benef Ec- 6 fallit ſi itanda; ən delu JEQ. 11¹ ando on de iU- elef. im: Ç Accufatoris injufti pœna. c. accu a, P a ibn i Li i tcti 1 ag L b, MCAL 1 r fafti. de accufat. B: ar$ ] 7 P á Á UO ica aeiae Eccle aranti d. CT de Aci ibus, Cal umniatoribus, Prœ Varica- S. aliud ecl. ead§:fi Ali a fin toribus,& Tergiy erſatoribus. Fid. inf. uume quod- que verbumin fua litera.. Allori nondë Teea ere*3 U reo: non: permit- titur: c non Licer. 32; de reg ing. nam fayo A liores ſunt re ei conxenti, qu àra o i tax coëftcetur pe Accuſatus aX: coëfcetur perex I. Ocin pari. 65 e9, jaran G. > communicationemi. 4. ꝙ. F. in aati pa r 7 € Actore non probante reus abſolvitur. de cauſ. princ. cum c. ſeuen-$ Accufatus appre hen O ia K A nE€ A} e d$. 7 propr. c. cum Ecclefia. Actor poteſt Cuftodiendus,- nifi reus judicio fifti, ad par S 3 f juran to probare mmtentionenT,.{cil.-uY cafu. c i+ ju per eo Ea tæ vi PEE fidare{ paratus. c. ſi Clericos. IF.§. In. | f Accuſatus non Re-| Cepas niſi recipi- i | j excCOoOmm: in do poſſ . Cr 1t: de forscon te per contumacĩan lite ne verſæ teſtes rec Actor, niſi teſ > nom tenetur jurare, c. A Actor ab aé mu præftare€ iad recipiend um: fed epa Agor Itionem no „Ader Adamis Ae anae Adſe{criptitius į aa oram de accu pas ki 7 ne& convictus depo it Ac Ladmittatur 5 ordinu sde Cierp uilitionis conyii 7, HON OT Aa ne, pr ulter can, inter Bianor: Adyerfarius Hie. turin exp enfis, c. cæterù npliciter prælatus ve tratione. cap: dilectus: eod ò remoyetur ab admini igans condemna de Adyverſarii gratiæ ſe eGnmmitrens non ca- Acoly thi g unde licantur, dif}. 2t; c; Cléros : acolythi;& de offici. dif: 2. e.§. ad ac i m, rvientes dit ob ħocà jure fuo: c: Janè. derenunt.. Ç Adver De modo ordinan acol; etur dif. f per y viginti dies eſl expectandus in cauſa ap- 23, cap: acolyihius n A: Acoly thus rem à Presby tero Pellationis..i. de afpell. in lib, 6, DE ADUL- h Aco o thus uxoratus

Adu DE ADULTERHS ET STUPRO. De Adulteris& Adulterinis. { Adulterans vir uxorem adulteraiſdimittere non poteft. c. fignificdfti. de divor$ Adulteræ Gaali non eft dn ganda penitentia y; c. officit. de pan. C remif]. ¶ Adulter cum adulter- a poft mor tem viri contráhere poteft, nifi fidem dederit de contrahendo, vel actu eam duxerit:& antè vel pòft, 10verit. C, VERLENS. uxore ejus ſuperſtite, ipſam co Č c. fi guis. dees gui dux. in marrim.: guam per« adalt, Poll. Adultera ſ ſine ſpe conjugii ma- net. c: literis. de prajumpt. 4 ¶ Adultera virum re- ava re non poteft, nifi& ipfe fit adulter. c+ confi q Adultera pœnitens re- conci landa eſt viro fecun adum Concil ium c gande mus. cùm ibi not, de converf. conjug. Ç Cum adulte- rinis filiis non faciliter diſp enfatur. c. pervenerabil. qm fil. fint legit- E Adulterini filii non funt, qui €x muliere ſuper ducta in facie Eccleſiæ, ignoranter vivente Primaà, gignuntura ci eæ tenore, eod, tite- 72ʃ. CONVEY], conjug. Adulterii vel.ſtupri qui Accuſare pofint: F Marito adulteræ een accuſatio competit c. maritis.A de adali. Nifi maritus-ipfe fitadulter..in- teleximus: 6. de adult Ç Uxo A accuſatio adulterii non compe.J. I. c. apud miſericordem. S- hocin mulieribus. cum j Jeg. item gif. culiim: Qubs Adulterii Accuſare liceat, yel non. f Quidd §. fin. item nd;: c adulterii traditur. 36. Anè Oomnis 2. quæſi. 4 a a i cam jeg: n pri incerce ptio rêp roba- e§. pn. verf, f Coi tampin pu- zec iliou tus omnis ex mitur. dié $ CoN ú dij. EC.f 4t fetum: y el Sterilitatem uxorisc rit, accufari poteft.-32. g: 4c- ficut fatins, in pr e\ Ip cum Deformi vel Pau icat aliquis. ta legitimum ma mo. S. quicquid. a ia fola quoque 32. J. 7. c. non E i malia concubue 2E;{i re fornicatio ſit commiſſa. nS §. T4. guaf quomodo,€{i Deprehen- ſum in ad ulterio ñ COPIER a EEE cfi L < Fi È n prin. c, ficut. cdi- m. cap. ap dak vir: ziin xit. verf imo cumillai i§. undle in iDimiſit us uam a cahſa,ac- le adulterio non pote ſt. 27..2. capi matrimo- gqui Dimilliun dimiſsãmye fericordem. #0 cu MKM, C OMNIS TES, u Adu Ob adulterium adulterii accuſatum Reduxeri 34e . T. c. non ſatis. S. rem novam. venſ. cumque egreflaz, quod fallit, fi repudiatus repudiatáv eponitentia ım J 3. fim deadulteriis. 32. 9t. T. Eto. c. quod aniem, On cnonertt. item tallit, fi ob aliam, quàm adulterii eauſam quis uxorem dimiſerit: hanc e im recipere non prohibetur: 28..1. c. f guis s gentilis, Ç Si qüis Duas uxores fimul habeat, vel una S nupt ta ſit, accuſarĩ poteft, nifi për errorem& ignorantiam quis cam, quæ alit um ħal Det Mmaritum, duxerit, yet contrà: is enim eve ignorantiæ exceptione defenditur.34. quafi. I. cap. cum CA. verf. nec tamen culpas bilis. item c, f guis e.§. final. cum c. fequenti, Alia exceptio eft: Nifi prior conjunx propter for- nication i Da dimifáve fit-32. gi 7c. quem- admodum.§ qui per Errorem putans fuam eſſe uxorem, cùmaliena rem habuerit,adulte rii accuſa- rinon poteft. 74..1,§.f virgo.$ ifin. cum c. feg:§ Si Inceſtùs crimen{jt commiſſum, accuſare Iicet. 36. q: É c lex illa.§. inceftus est.€{i Liberorum cau- sa adulterium commiſſum ſit, punitur. wt fsp. eod, in pr. In adulierium. Si quis contra naturam Lu- xurietur, yel mares cum maribus coierint. 32. J. 7. c. adulterii. c. offerebat. c. flagitia: c; ufus:$ a Meretrice, aut aliàs 1 se muliere ſtuprum fit commiſſum, punitur, 4]. c4. c: meretrices: effe, C ciineo, 1 Si quis ab alio Re puidiatam uxorem du- xcrit, ve ſi qua repudiato nuplerit: 3r. quefh 1. c. de- nigue.§: prima'amthoritas: 32:9:.6. dixitque. 7. c; licia të, in pene dominus. in finè. c. omnes.§. gu 4i dimittit verf. e qui i dimiffam: i item 34. q: 16, non Jaris,§. rem noväm: verf cumq̃ue egreſſa.§{i cum Solùta fit commiſſum, punitur. 32 funi. Q. final cum c. feg, qs. 7. cap. fieripores?..& ſi cum Serva commiſſum ftad ulterium vel ſtuprum, punitur. ꝛcilla. ¶ ſi per Vim aliqua 14. gu. 6. cult: ye ſtuprurn vel adulterium fit palla, accuſari non po- t£ t: niſi vim pala non exclamayerit. 34-9. 1.-n0 fatis.&. legat libror. Amor UIxoris Immodicus i linoſuis punitur. 32, 9. 4>€. origo. c, recurrat.§. Oton 1m i princ. & lil finc, 410 00; 5 Sfin. é Gc 9 Forma Accuſandi de Adulterio,& quem admodum accufatio fiat, q. Juramento accufaroris interveniente: 3s. kin Ș: fn. cume: feg: i nfeſſio alterutrius non Prob tcontra alterum, quoad pœnam, ſed purgatione mi incleendlam n fufficit. c. figz uafil. s S> interre GAtUM.{ P robatĩc jint :-c. fi diso. in princip. Pœ in litera P3 adlulteriis. 2. ceſtũùs requiritur. 35.7. na. Vide in loco de Pœnis, De Adpocatis& Poſtulantibus. Ç Advocati confeſſio non revocata præjudicat domino fùo; c. cùmcauſam. de appell. c c: olimi de Cena fibus. Adyocatun poteft d darė juđex requiſi- tus. c. ex /ieris de off. jud. ¶& advocatus à judice ſie datus non poteſt feai per partem, quiajudi- cis fit dormie Eas Pofulare quid...7. OT eft autem rS

Adu Lo i Advocati qui eſſe poj ci Communes ) 5 4AVEF Y nifi cùm ant pofteà tute 1. C. Qiicungug n gpa fici ady Pit; A O UDIN., d. X. zam ut pren RIAA 1 U f ` yel operas:fuas, ut cum be prohibetur. d. c. 2} S i HIE A operas:§ Clerici bentur. s. q. 3. cap 2. c. ult. quantur. d. aut fg. Yyerj. excepto tio communicati f inus. 7äde judiciis. c. communicationis. i8 6. uo€X neceilitate opu Ș. permiti y y terdictun S A J t t j Gnad erta n <uoq exter de€ i€ 7 Aeta T k i; i x l g E no: 3 $ n` a b Pro ſe qu ſtinere; ji cap. 1. J E t4 tium a f% eod. initate non obſtan> i itur neo. ude Phytisconverſis, ut ſtei tis fratrum uo rum, ied non permittitur pottea de noyo contra- Fi auii jo 711 here cum illis. cap. Deuss ju Atflictio Ta

Afflictio"e gellatis: 7 AIRC: 2 Agere i p x Honeſt ne in Jus Canonicum. Alt addenda afflicto. c. ex Parte.J. i Clerĩco ægrotante. Nec fla- E, qu i exceptione vel repli- oneimpa ê„de except. m ludis non afdat,& nec aterfint Clerici, c, Clerici oficia. devit,& De alienatione Rerum Eccleſia- Alienationis donationem, å& veb. Ecclef, alien, Mento” ceat. f. c. ſi q VAZ, COMMUNIC tionibus. cut commutationes.:de rerum p 5 C, CAM nos. lato. cap, hoc oonfalifimm. z: derebu inc. cuns c. fegi n andis, In 6 n i princ, capi-: ydi graè cF fa md de Ecc Abbat tes: C. 4 quajt. 2 alienari poflint qu: Laicus alienare quan yuna Ecc leſia habet, decimas donaverit nare pote Alienatio eee rerum per- g€ SÆ Qu iod pi jas.§. ficum c tus cft. c dum apertuni a cap. ex t trte, telt, ut ſire tionibus onerat Fione 2 2. 12. guaji tione tumi U. c. fræternitate 0 ARE ci] bus. c: pla) in princ, O ria jua, È poff .C. EA enim. cleſiæ, quant gualibet. p eſtruct⸗ antea qi IIò item{i feu- lienata iani it, C. co ntinet. concefionem; nulli. liceat: de ſticarum r , CA arelli 1i liz cé ofe alienari extra- .2. de dona- nutat,&T imper. 8. de his P fiunt 4 Præ- clefiænon alie= n I2, gui 2i ne non li ceat. c. sent ana doque poteſt, ut ſil hi Ecc e TAN “E hoc nari po- is Præſta- cap. Jeguente. c. nem verfi cul. cum canonicas € Res ad menfam Prælati& Capitul ipertinenss alienarenon poteft..ut ſupen fᷣ&c. poA fiones 10in princ. de rebus Ecclefie alienandis, Nili, cùm quis ju- ramentum præſtitiſſet de non alienandis rebus E menfam fuam pertinentibus, nonnullasres mobi- les ad menſam pertinentes, vel de quibus dubitatur, an ad menſam pertineant, alienaverit. cap. zt faper. 8de rebus Eccleſiæ aliemandis.& Mobilia a aliquan- do alienari poſſunt, ſed hæc ſententia patitur mul- tas Core nam alienari prohibentur manci- pia, vel coløni adfcriptitii:-certo tamen modo. e: mancipia. 3.& cap. injuſtum. 4. de rerum permutat, 10. J. 2. c. I. 12. J. 2. c. injuſtum. item vaſa ſacra, ve- ſtes, aut alia donaria ad religionem neceſſaria. di- verf. vel vafa. item L2. ꝓuοαd. 2. C. Kiguſtino. c pfii icos: item exi avagan, commi. unica. in princ: retioſc mobilia. de robiis Eccleſiæ nom alies nandis. Modica res ali ienari poteſt..cæ dedonatiomibus. 3 Monafterium quomo nari poflit. 16. quaft. 7. c. neminie$Ç Pi gatum a non poteft. d: extyavag. unicdin pr Verſocul. Bypothecañ, Nifi facra vafa, eſtes aut alia donaria igionem neceffaria pignori data fi ſint. t ' DE S S T. de E noribus: guæ exceptio Vera eft, fi nece ffi- der yerlkni f juftiRimá necefit ate, aliàs i eo lesi debito ccleſiaſtica pignori fit ob- i os poteft alienari. eap. f guorundam. 2.€ Ç Remotam rem alienar e Met. d. c. aut long gè pofitas,$ Ui ſusfructustan- rei E ecleſi⸗ aſt res E ei lienari te Xe. hoci $ Alimonian Si Mifèrationis intui le a manumittantur valet manumiſ- 2. cap. cùm redemptor.€ propter Re- Eceleſiæ alienari va- 17. J. 4. tufevi E fio. demptionem y captivoru m re I 5~ Ge yai let 10i gn ſtion. 2 z; cap., 1. in fine: I2. QUEJiION. Z. cap. né pi f apoftol INC, Ver ſic. excepta caucd. tap:© ja- | CrON» Ci sí facrorum c, ficm omninò. c; aurem. ut&

a $ I Ali Loci Communes propter redemptionem terræ{ fan&æ. c. ult, Ș. fin. de voto.$ item fi Religionisintuitu res Ecclefia- ftica monafterioa alienctur, valet. r2..2. c Epi- copus. c. g e& quafl. T capitul, quia Ioannes. 16. guaæft.1 Ri 5. verl; ant monafteriis, or fiid: uodrdizionisa 1alienatur, quii) fimam yel centefimam partem rerum Ecclef fiæ ex- t. 12. J. 2. c. pen. ¶ ſi pro Remuneratione ob- cell fequii datum ſit, valet. d. 9..c. qu ficis. 16..1. c p poflefiones. verf. niſi fortè. Nifi in perpetuum prorer muneratione res immobilis data ſit. dl. c. pof) P fictamenut NEC, IPAG hC pradicator.§. illud autem. 0? Quibus modis permittatur, vel non f ovid uprà eod. in loco comm.in guos, in Emp hyteufin dando res Eccleſiaſtica arı poteft certo modo. 10.guæfk. 2. cap. hoc} ma, Contradicit. c. nulli licæat. S gr emphyteniicum perpet„ad ami dientiam, fig alienar/ t eod. tite In., extr. AA Contradi- £: precarlis. admittitur tamen nec non 0. gu æfè. 2 in terra non fertili& de ſylvis extirſ pata. c. ad at= yes. 7. d. iit: Item admittitur in rebus ſolitis in emphytęuſin concedi.d. verfi nec non infendatio- nem. Mamen emphyteuta biennio continuo non ondi. hoc cafir aigoa E tua. verſqui nem. item ſi emphy- eteriorem: nam& tunc reVoca. Ti potett. d. Q. perpetita. yerl. gui rem fecerit. 4 LO- Olverit ca ~ euæ laicis locari non poflunt. C. rici vel Monachi fèciusl Da iei r etiam peratorires atan{it Permutata. c rum permui. 10. g. 2. c. hoc jus. Ș. fed g non tamen fiiit: tuale cum tempor ali poteft, cap.; poris Præſcrip ç Reſtitutio nis pœnit pe Ta eà filios ef gu 1Stip K iun tum ſit, valet. 4 Per Tranſactionem res Ecele rper, 2— iari pôteß jis MUS. 2.€. contin it, Ni nL anda- {ine confenfu Prælati yel fapcrioris s faa fit tr anſactio..c. 2. verfi de affer Epiftopi. c, veriens. 8. ipfe tamen tranfigens dum yivit, a oa nùs ol bligetur. d. c. 8. verf. ne 2 éka inter alios. c. de c fa tero. ș. eod, tit; item Clerici de beneficio inter fetr: anſigere non poflunt. c, con- = Jitutus. 4 2. de arbit č: o f: P trar ditt, chm pi s mediatori yi Forma Alienationis© quemadmodum mmi à Præla, ſolenni deci niffe.N ERTE à MULES; tio, non yalet, co 2 m fibus à Age“ Ei Conſenſu i Pia rælatia jar 11, de cenſ- quod t men fa Tapa i Co 1 VENA Le o yel Statutum lienationem pe tur certo modo. d. c. 3. ver Niſi conſt itutio loci tugo Iz„„„eti EN alienatio Jurar mento nata, non yalet tamen. c. hoc j f s Neeli, iata ab im- profeg>} TOTCECta. 1 FeZ, NOC jus itn fiafticæ alie is res Ecclelià jit& Confr {i Capitu JY um. 12...6 F nata indic. l ore Talele ia non Vailea 3> atraé snte toy s ＋. 9 le JE nans eam retractare non poteft. c. inter dileétos, 8. aë£ APp donationibus Alus

Ar Alius poteft pro me, quod per menon pof JUS Ka tamen melius per me facerem. c. guia propier, de Lleck. q Inter alios res&ta aliis non præjudicat..int ter dilectos. de fid. inſtrum. Altaret ponme nam habensfraĝuram, nec a mota, non debet reconſecra- Altare non re- aliquid addatur non conſecratum: quia ſacrun ad fe non facrum: c: quodin du- biis: decon] 4. Altare,adcujushono- rem Ecclefia ekt confecrata, fi mota eft menfa fu- perior, cum Eccleſia reconſccratur. c; Propoſuiſti. de conſecr. Eccleſ. KAltaris recor nfècr atio non cogit Ecclefiam reconfecrari, c. quodin dabitis- eod. mi-o Altaria plura poteft Epiſcopus ſimul unå die confecrare. c: cùm fis. eod. tit,€ Altaria ſine permiſſu Epiſcopi non ſunt erigenda. de con- fecr: dif 1. c nullus Pie. sbyter,. Superflua funt de- ſtruenda. d. dift. 1: cap. Ecclef. in fin: Ut& ea que ſine ſanctorum reliquiis ſunt inftituta.-d. difi. 1. c. u abu amag dh, placuit, Ami iffis. Q8 Quibus modis acquirimus, iiſdem * in contrarium atis amittimys: c. I. de reg g, jur: 2 ſi neſcitur, poft contractum ma- t3: trimonium repudiari poteſt, niſi pr opofirti. de Ancill ipſam cognov erit poſtquam ſciyit. cap conjug: ferv. d Anima, Cement. 1.§. Porrd doctrinam. de fumma trinitate, 32. 9. 2. cap. quod Verd.§. þit de anima: c: Moyfes: de pænit, dif,-0. refi- fitatus. dif..¢, iUaanima 5 n go X rfi- Animus.? iyerfitatem corporum diverfi 1S feq ultur animor uni. c. qu sia di- verſitatem.$. in princ, ia non uta Clerici, ne prebende. A fis nifi quibus nnulis competit€x officio: c: Clerici; de yi- ta 7 honeſß. Cleric. ¶ Per annulum pote eſt Epi- ſcopus Clericum ino reftire. cap- cùm olim; de ferent. & re jud. Annulus delatus ſignum eſt matrimoniicontracti. cillad quoque: de praefumpt: Ante equam dictio non femper implicat c. guod dicitnr: 4. dever bor, fi- gmficationibus, de eme concilianda ex caufa, tempore& nék. 29. in prine j gueniib: dif, 30. Saen dif.: re ſi tem. cume. feq ofar in princ. cüme"C, pe- f f Antir iomiæ canonum atutu untur ita| concitant quòd ejus Concilii fententia te- lior& major cft authoritas. aa in fene auiem, 33: 9. 2.€. hoc ipl fam. .i in Fe tutem. Cætera islegesvi cto difè, 19: cin ca- èguente. 11, 193:6 Jui reſiſtit. í 1o Antiftes er a. 25; capii, Cleros, Ș. an- DE APPELLATIONIBUS. Appellationĩs uſus. 2. quaft. 6. in princ. cum c. feg. in Jus Canonicum. App O c. cum fpeciali, de Appell-§_ Appellatio non ex- cuſat aliquem à à perjurio: Na brevi. de Ta ¶ Appellatio non tuetur aliquem in notorio deli- cto. c. qua nor. de appell.$; Appellatio admittitur in parvis, ſicut in ma pn Iid. C Appellatio fraudulenter fata non valet. c. faggeftum. eod, tit, Ç. Appellatio neminem excufat, quin comparere debeat vocatus à leg egato. c. cùm par ati. eodemtitul ç Appellatione eximitur:quis à poteftate fui or- dinarii: c. direffe. eod. tit. T Appellatio generalis non admittitur. c. 2. eod. tit. s Appellatio ante litis ingreſſum dicitur provVocatio, non appellatio, c, cùm: fit Romana,© c. utus. eodem titulo. Ç Aj ppellationi i in ibib defe renani eft. c. facro approbante. de fent: excomm 5 Appellationi alte- rius qui non Pre nec fuæ deferendum eft. c. an ſſet. de appel€ Appellatione partis adverſæ non obftante, abfolyitur quis, cautione præftita. dej ju- ftitiæ obtemperando. cap: gua fronte, ae appell tione Ç. Appellatio unius valet omnibus, cùm i lures gravantur. cuana ſententia. de appell. Appellatio non tenet in his, quæ dilationem non capiunt.& quá fronte. eod; tit. Appell atio in omnibus arti- culis commiſſionis interdicta intelligitur, ſi in uno interd licatur articulo. c Lecundb reſcdiris. tit. € Appellationis articu lo prætermilo, Pe ram judice à gio litigari, non obftante appella- tione. c cα] tencamut. eod. tit. ¶ Poſt appella- tionem delinquens, puniturab ordinario; non ob ftante ap pellation iei c. 22de arp Neminem enimtuetur in fane equitia appe Hatio..ad un fram, eod. tit. Ẹ Appe te e, llatio licèt fit remots a de principali, appellatur tamen fúper quæftione incidente. c. cam: teneamur. eod, tit Qui appellare pofin nt? 9 Alius quàm qui condemnatus eſt, vel qui egit» appellare non poteft. cap. cam. inier. 16. de elect. 2. 7. Cc. non folent: in princ: Nifi alterius interfit: hic enim ratione ſui intereſſe agere vela Ppelle àre non prohibetur. í Cult. Ș. fin. ut lite per dente mhil innove- tur: in G. c. cm faper. 17. dere jud, Aͤbſens per contumac iam,{i condemnatus eft, non poteft appellare... g; 6. c. funs eiam. 24.-3.€: de lcisa, §. de convemi allit fi ideò non adfuit, quòd ante definitivam ſententiam appellaverit. proba- Miinguitun Clement. 1. de dolo€r contumacia, Item fi idèò non adfuit, quòd dicat fè libellum Principi dediſſe,& ejus re refponfum: fed reprobatur hoc. 2. 9: 6. c. nor fò Adiens dè attentatis poĝ appell; tionem interpoſſtam, alium j judicem, quàma n, non p òteft ap- Pellare, ca ppellat Qui i Fi admittere nol lationem{ui adver- farii,-in ead fe non pote oft. pa olt arë ipfe fe..2 c. conſtittuit. artitul. c. bone memorig.}:§. dean K Teh Aperiens acta cauſæ e figilla v johu d, tit. oteft. cap, cùm olim, 33: tiohem a con- Werit, ad latio- q Ne us cem appell let. 21. S f. in p inc. Ee. g Confeffus appellare non potett, yel fi do appellare non g Si appell ans poſ tra appel latio em a ata ten at

—— caufa fit manifefta. cap. cum fpecial. 61.§. porrò. de appellas. pe Rema sicungue. ana. 3.§. ſi fi aemp, eod, tit. in 6. ſententiæ velit ftare, app uefi. 21. de appellas, juramenti& l T k aicus Eeclefiafti- ļu maf to] nonp Oteſt ap pp ellare i quoque. g QuiRe i appellat. 6. nulli , pofte ecutuseft, ap. grainm. 20;§ A deoffic O pa Koan éada q. A PP crimine notorio accufatus. c./ a nec iscui indicitur purg NOg dus excedatur. c. guod ad confis siasi de fènt t, de offic, 1 lud. G u yel i € A jitris delegatorum à Pa sA biir„II. de o in r tum. c. feg. Poteſt tame "S arbitr 7 {i in ordinarium y d. í trarii. item fi non milum, caverint. d. 9. 6 par e . denique fi no š p ab arbitris. 11, de TA Ab Auditore feu Subde | 27. 8 ai Br lit compri millum, c. yey am CLIN bo. q A Capitulo o ſtingui ItUF.€, A col- idice P apa non li juriſdictione Eccle 9 A AC o omil ncilia api ell IAYinat, En d.€ arina. ubi additur exceptio hæc: appe Jletur.€ Dele apa A Delegato juc dice ap Z. de J tā appella- He a E a te ail aclegata, A, c. pa- delegati. Vel cum 1b iis appelletur, HETI. e. Japer, 27, E Epifcopo liceat appella- Etọråinariè päcopus appell latur, cap. Ro- . debet autem. de appel llat, în ſext. Niſi comm ER çonlenfu ç omprovi incialium Epiſcopo- un §. fi ver t S Ye. I sZt tgite ab ep Archiep mana. I. guæjt. 1. C. omn rine. § Qui Deſeruit anteà ap- 1 ab alio gravamine faam, nihilo- pelare po ef. cap. direéte. 39, de appellat. Nifi pro- yel litm cor A udice, t À non po- delegat. Lihoa vellare non poteft de gatio fuper infamia, nifi Loci aT rum fententia fit lata,£ 7. J. c. fè metropolita sm c fq, Ç Ab Executore app 3 nil Modiin excedat C. guod ad confiltationer Gult. s` Ad Hæretic adeur tI re non licet, ge 43. de appellat, onem zad delega cem appel M f ri po quitatem, capit. Prætereà f c dex datus e A appellatione reme enim caſu çla pertinere. ntentia manifeſtam ufüla c. rp. ingui fi negotia fint pi uray coi ot/ ſe minimèc in princip, pe ellatic tå: E nc oden titul lo, jus VOCE atus Papæ c teft cap. I. c Metropc litano o ad gis puiaye rit. c z; Acchsſatus. iñ 5. cap, fi inte pellatur licet, wem í appe(aa aa legatus alii nor adi bde l a cauſam ſubdelegaverit, ditione verð, quo d prc 5 ionum. 27. S) Niſi fibdelee S è quid fibi de ju riidi&tione referyaver. cafu fube lelegans eft appellandus.: ke. in pr. verj. ipfè namque it, E 8o, O c. cum tg conſis atur f. ç, Juper Ane 39 cate, 19, cod. tit, item c eF delea GUU., N N a

gme§. fiù. ije tit. in 6. item& alio cafi à fubdelegato ad del egantem appell atur, ſi ex tri- bus delegatis duo v ices fuas nonin totum fubdele- gaverint: hoc enim cafu tertio delegato cum duobus í ſubdelegatis cognoſcente non ad ſubde- legantem, ſed ad de gar atem provocatur. c. EnA 3 z d. tit, de officio delegati. in 6. Item ſi ſubdele- gans excommunicatus yel mortuus fit. eap. fi is cui. 10; d: tii. vel Ai fubdelegans negetur habere juriſdictionem: Ti enim cafibus omiffo ſubdele- gante ad delegantem appellatur. cap. fi& fabdelea gato 14. codem tit A quibus AÑibus appellare lia teat, vel non. $ ŝi Apertura S conceſſa ſit, non appel- fatur à tali ſententia. r Ș. f quis eriam aufus. de appellat Ç Ab Appellatione non aa yocare licet; ut fi ve koi arius à pon icia Epifcopo appellatus, appellationem fufcipere no- lit, ad Synodum provocare e licet. 6. 9. 4. C fi me- iropolitas nis: q& Citatione ad locum non tu- tum licet appellare, etiàm contra judicern da- tum cum claufila, appellatione remota. e Parte. 47. de appell.& A Eor appellandum, nift modus excedatur- ſehilis.&.c. 22. de appellat.§ A criminalifententia àppell atur. Vide infrd eodlem in ſententi⸗ A a creto perpetuo non appella]. 4 Ab Exiguæ rei fententia å tentia, inhd eodem. pellare licet, ut fi cui exceptio tas in jus vocetur, aufetatut. mbus. item ft Ex yel litis pendentiæ per inte &a s ab hac enim interl locut ê Iniſscavit. gi le appel Hasi ptioreip itæ in lib ellonon def cutoriam E yariatum fuit hic à pti i0 re pe obati in pr, dea] la tceptio i non fl non ita: C e f qi tionabilis coram juc appellatur s non fte debitus j In eocl. titul. in 6. intelligendum videti maci ja; in Ĝ:` A Fifealis ı t appellatur. ¢. zkt.$. giros eriam. a amine omini fita appe! latio deomni tì quàm! funio. č bus: Nifi generalis tam ca UE. cap. conj? yaminé fub lató non lice fante. 6o. diêt. tit. ind.€ AD Interloen prà in eodem in Exi dex quæflionem hab hac enim interlocutoria p non ſolent.§. aute ſcutefitia- bellare non ayame, tam f O Ci in Jus Canonicum. App fcripto h eredi decreta non appellatur. cap. ulr.§. R quis eiiam anfus. de appellat. E A Poffefione. mo- mentanea decreta`non appellatur. 2. a 6. cap. ult.§. de poffef. e. Abe 37. de appellat, A Prò- batione exceptionum adverfis teftes D E appellare licet. cap.ex parte.7. deteflibus.§ ASen- tentia conditionali appellatur. cap. Pratered. 405 A e.§ A Sententia medio rempore à Papa confirmata ap Ppellatur. cap. bone memoriæ. 3. de confirmation seali:€ A Sententia in caufa cri- minali appellare licet. 2. quaflion. 6: c. lic cap. cùm fir Romana. f.§. fina de ap 3 € A Sententia exiguæ cauſæ permiffa appellatur. cap. de appellasioniġus. 1r, de appellationibus,$ A Sententia in caufa fifti vel tributariæ fun&i onis non appellatur. diét. cap. ult.§. quoties etiam, de appellationibus.§ A entia interdicti non ap- pellatur. cap. ad hec: 37. de appellationibus. bi Ap- pellari non i poteft contra convenientem, qui im- petrat lite as appellatione remotã. cap. prudentiam., de mutat, pet, De Forma Appellationis, quoties© quemadmodum appel- landum. ¶ Bis in eadem cauſa. cap. fisa nobis 65. de appellas tionibus, 2 f. efi. m. in princ:€ K ſeptimo. J Contra id quod perpetuo Edito de- cr etum 1e, non appellatur. Üi paea To. 20"A ’ De Forma äppel landiag Ir 2. J. C. latlonem. G. fonmd verò. quafi. 6.`; Andle in q Fata riè` appell k e prohibitum: quodyé erumn lappella⸗ a- tio manifeſtẽ fit Fruftratoris. c. pafloralis.$3. în prs verficul. guod per appellarionem. de appellationibus. 2. q. G. c. ideg A§. fin c. gui Ç: paiet er, Ò. c. quis S Grad; atima cliand ur cft, non omik $, dé dppel llationib. c. duo fi- j, cap; Romana. 3.§.ab Archi- di roni is. de appelar. iné.§- Coram Majori parte judicum ci app ellandum. Clement. 1. in pri( appellationibus.§ Contra Regülarem difeipli fer a ora onm nón app Uatur. c ad noſtram. nos 32. Eae arionibus.§ In Ser iptisře eft appella nduni, 2. g- 6. c. posl appellationem.§. Fin. is ipfo die, quo fententia fertur, apu ii acta 3 e viva voce ap g? viblis. fa ne UKE: appe falt l:9. ke fin autem ¶ Vivã voce ne qut idem tfi vel ab interlo mo c, 1, in princ, de FaN: in 6. Qüuandoappellandum,& quamdiu? f Ante Sententiam definitivam non appellatur. 2 ef, 6. cap. non folent. H. fen. Larta Statutum 8 appell: andum cft. 2. uaſtion. 6. cap. PR er fupe rfuam. ninirum intra biduum, 2. gueft. 6. duum.§. palames?. intra qunquendium 6. cs propiei fsperfinam item Decendiur, 6. Co AnIerior um. M princ: Č cap. quod aa Ei d. guef» d. gu efis To 4 cô nſul-

App tationem. rs. de re judicata. Planè quæ de tem- pore, quo biduum aut triduum currere incipie- bat, jure antiquo ſtatuta 55 ad jus novum decem dierum transferri poflunt. Biduum au- tem& triduum illud currere incipiebat ex die latæ ſententiæ. 2. JueItinme G. cap. bida nm. in prin- cip.{i fententia fub conditione lata ſit. d. duum.§. Cr dift. Ç. biduum. verfic. Tate. em . prætereà requifi. 40. de appella tionibus, Item fallic, fi judex fententiam Imperatori tranſmi- frit Confirm andam, vel ut locus pœnæ aſſigne- tur: hoc enim caſu etiam à reſcripto Prin Acipis tempus appell andi currit,.: c biduum.§. ſi quem in infulam. item rajudicialis ſit cau- ſa, in qua a reprobatur. c. con- certationi., 8. s. in 6. it fi non per appellationem, fed per aliud juris te te medium grayamen proponatur. dif. c. 8. verfic. fed f per contradictionem.. Denique fallit{i in fententia præcipiatur aliquid ficri intra certum terminum: hoc enim cafir yidetur non nifi ter mino elapfo decenc Sed repro tur.-c gue d ad conſultat de re jud cata. € í i appëllans:tempus di- miſſorias lit i i aut iter ad judicem appe llationis non arri; appéllatio non valet. diét. c. propter fuperfin diét. Zura 1e G. c. abeo. item Clement gi A de appellationib bus. quod fallit, Gi non Per appellan- tem, ſed per judicem ſteterit, quò Ra 5 pore Apoſtoli dati ſint. dict. ↄuiæſdione G. c. pos ap- 4 i I ſeafñcit. d. c lement. quamvis. 2.-guad or. d. În fine. cap. ab e0. 6. deap- $ In appėllationis-termino ndo conſiderànda. c. cum fpeciali. de appel- s Appellation 18 proſequend jæ annus unus vel duo, ſecundùm diftantiam locorum, rum& n iorum qualitatem brevia 7. codem titulo. C c. confit llari non debet poft jurame Sed tbid. tum ad ftandu mandatis, c. ad'hec. end tit municationis an non te kem titulo, Ex quibus Regionibus appellare li- ceat vel non, $ de iam. Extractu Oi ientali appellatur Comes Orientis. d. c. anteriorum. S Ş. Orientalem autem. De Appellante. Åp dellans4 edere& tranfmittere te- Í pe P etur. 2. guaft..c, nlt.§. judi- cib. cult. de probationib€ Appellans“ apo- ftolos feu libellos dimiflorios à pi judice ad pofteriorem petere debet ac dandi funt cap, I. in princ, verfic. petat: apf Polos. gr cap. ui faper. 4«de ap- pelat. in6. 2. quaflione 6. c, poftappelati in princ, Forma Apoftolorum præícribitur.c. post appel- lationem.§. förma. Cauſam appellationis ap- Loci Communes yptiaco tractu velL ybia appe llatur Præ- Ea— ante fententiam reddere judici, à quo.ap- pel latur, tenetur. c. ut-debitus.$9.§. cùm autem, Ó c. cum fhei ali 61.§. exceſſu pell tionibus. C. I. in pi j fam appella tionis. eodem-titulo in 6. fed ea judici à quo a Ppellatum et, probanda non eft. cap. f aà Judice, Io, de ap- pel Jonio, in ó. neguejudex à quo appell tionem denegar e de guaæfti uogue. de appella 4 tiam non admiſſa: ideod due app ellatio inter pofita, c. dilecto. 63. Cin- ten poſita. 20. in principio de appellationibus:& cauſa appellationis-ab-initio€ xpreſſa mi ari non po- teſt, aliaque in proſccutione appellationis allegari. | Clement b K 21. S nec Appel- reofendi nec remit- cap. inier 5 L P2: I T jt, wlt.-Ș. fin. a Gr Le es} tamen appellatio,<r-Clement, caufam. 3. de electio- I udicem ap pellationis intra endum. 2. guæftione6.c pro- ipfis. Proſequenda quenda,& quamdiu, item cetur in n Pro- a Pl dellatio qu ando p per quos& À quibus bare quæ liceat in de cat uja poflef WI ti. 5. de appellas : J videtur appellationi renuntiàſſe, cùm pel fteà inducias pea tit, vel teftibus utitur,; c deleg. Aͤhppellans ad cu- riam Romana q Ap- pellantes co i funtà jdice>-quo app pella- tum eft ım dier m profèq iü appellationem, vel judicio fuo parere. c. conſuluit nos. eodem titulo. g Ap pe lans injuſtè remittitur ad eum, à quo appella vit, niſi fiat ſuper judicis recuſatione. caps cam in Ecclefia, eodem trui Ç Appellansim potens profegui, po ſt biennium profe jiu poterit, É; arif tutus. eodem titnlo. C€. ex wne. ibid, |$ Appellansin criminibus manifeftis non audi- | tur. c. cùm fit Romana, eodem titul. Ç Appel- lans, aļ nem faam non profequens, con- tumay; cenfetur,& condemnatur 1n q Appell lationem no incidit in juriſdictione m illius à quo c, reprehenfibilis seod. tit, Olequens lavit, De Appellato. Appellati contumacia puniend, 4d. C H F. fn . item cap, cum fpeciali, 6t.§. eX- cefjis qi toque. verfic, nullo antem,& cab. inter puſita.7 §. fan. de appellationibus. De Apa citia '

App De Appellationis Judice, ejuoq⸗, officio. Appellationis cauſa remittenda ad judicem à quo appellatum eft, fi conftiterit malè appellatum ef- f. cap. cùm in Ecclefia, 38. cut debitus.59.§, cium au. tem. verfic. eifi minus. c, cum fpeciali. 61.§. finde ap- pellaionmibus. c, Romana: 3.§. fin.& ccum appela- tionibus. s. eodem tit. în 6, quod fallit fi caula non- düm cognita remittatur.<. accepta, 3f. de appellatio- nibus. poteft tamen remitti, ſi partes conſentiant ut remittatur. diét. c, accepta. verfic. niſi partes con- ſenſerin. item fi appellans caufam remitti petat.«< interpofita. 70.§. ille denigue. de appellationihus. fe cundò fallit, ſijudex,à quo appellatum eſt, appella- tionem injuſtam admiſit: tunc enim ad eum re- mittenda non eft. ccum appelatiombus.5. de appel- lationibiuss. in ó. 5 „Appellatione à definitiva factà, revocari etiam poteft interlocutoria, licèt ab ea non fuerit appel- latum, ut probatur& diftinguitur. c. ult. de appella- In C. conſtiterit benè Appellatum eſſes judex ad quem latum eſt, reſciſsa priore fententia in caufa-principali procedere poteft] probandum. 24. d} autem. T ĜI.§. Exc g/ te pellatrionibus. Nili except cultra duas diætas non citando reo, propter quam fuit appellatum, pi obe- tur vera: hoc enim caſu quamvis benè appellatum elſe conſtet, nihilominùs tamen cauſa eſt remit- tenda. c. olim. 7. de ex Sententja priori caſſatà, non punitur judex à quo, niſi inimicitia vel pecuniã probetur corruptus. 2. 9. 6. c. hoc etiam. Poœna Appellationis-non obtinentis. 2. gz c. omninò. hæc non operatur, ſi appellans ante fen- tentiam appellationi renuntiaverit. 4. 9. C. c. ult.§. fi verdis gui. Si ad reſidendum in Ecclefia admonitus 4p- ellaverit. interim alius in locum ejus fubftituen- duseft. c, pervenit, 28. ve interim verd. de appella- tionibus. toi i acbet # guogue. y Appellatione pendente. Appellatione pendente nihil innovandum, eſt- que de eo judici à quo appellatum eſt, per judicem appellationis inhibendum:& innovatum ſeu at- tentatum reſcindendum. 2. 7. C. c. Poct Abhellatio- nem.§. Vipianus. Ejus exemplum proponitur 3. quaft. 6. cap. accujaius. yei ſic.& dum iterato, item de appellationibus. cap. 1. Q cap. ad præſentiam. 16. Č cap. dileftis. gf. item c, licet. 4. de fentent, excom- mun. ind. cap. cum olim. 32. de officio delegati, c. cùm tu fili. 16. de teflib. c. I0, de exceptionibus. Quod verum eft, fi etiam antequam Appellatio interpofita eft, fuerit innoyatum. cap. non foiùm. 7. in princ, de appellati s. in 6. item ctiam{i extrajudicialiter{it Appellatym, cap. bone, j1. de ap- plationibus, in 6. in Jus Canonicum. App Appelatione pendente quando aliquid innovari poffit, Ç ut fi Appellans quoque contra appellationem ſuam vel adyerſarii ſuĩ anteà factam aliquid nova- vert, cap. confiitutis, 23. de appelatiomibus. in 6. ¶niſi per fententiam excommunicatus ad cau- telam Abfolyatur..guá fronte. 25..t.§ fi Ap- pellans appellationem‘non Profequatur. cap. ad haec. 27. cap. pervenit. 28. C- cap. cum fpeciali. 6t. S. exceffu quoque. verſic. quam fi proſequi. de appel- lat,‘$.{i Appellatio aliquo jure non fùbfiftat. cap. ult, de dolo contumacia. in 6, cap. non ſolum. 7. in princ, verfic. æxceptis cafibus. de appellation, in 6 ſi cùm ab adverſario dicatur appellationis cau- juſta ſeu minũs legitima, judex appellationis, nong receptå appellatione yelut ex caufa pro- babili facta, cœperit de cauſæ veritate cognoſce- re: tunc enim inhibere non poteft. diét. cap. Ro- mana,§. quòd fiobjiciatur. quod fallit, fi à defini- tiva fententia appellatum- hoc enim cafi ctiam ante receptam appellationem judex poteft inhibe- re. dif.§. guòd fi objiciatur. verſic. ante ſenten- tiam Kr ditt. cap. Romana.§ fiauiem post.€ fiàp- pellans agat de præbenda ſibi antequam vacàſſet promifla: hoc snim«afu ea poteft alii Conferris appellatione non obftante. cap. relatum. 3. decon- 7§{i nondum Conftet, caufam per onemi ad judicem inhibentem effe deyo- tunc abeo inhibendum non eft. c, Roma- 5- verò vocatis.. de appellationibus, in..$ De- Appellationis: at fi in alia caufa vel ne procedatur, quàmin qua appellatio eft amur. 17. Č c. præiered. 22, quod fallit, ſi quæſtio in qua non eft appellatum,{fine ea, in qua appellatum eft, ex- pediri non poflit.«c. Haper eb. 10. dict. tis. item fal- lit, fi propter plura crimina condemnatus, in gra- yioribus appellavit: hoc enim cafu in aliis mino- ribus executio fpenditur, 2. quaft. 6. c. poft appel- lationem. H. fi quis ex pluribus. denique fallit, ſi al- terum alteriu: J pellatum eft, fitaccef- forium. c. dileftis. g. appellationibus.§ fi ab Electione à majore parte facta ſit appellatum.< 1. c. ex ore. 3. de bis gue finnt à maj rte. item fi duobus præfentatis, prior repu appellave- rit: hoc enim caſu alterius Inſtitutio, quamvis pendente appellatione factà, yalet.-c j 29. de Jure pa/ de appellati mibu latum. c. paſto- . tit, O i yita s cui. 20.. fin. de, t.€, a06. ſi poſſeſſore condemna- to, Fructus eſtrenti pt. s dex Gray amen, tum eſt, revocaverit. c. ſi ꝗ ſuc fin. bellat. in G.$ ſi ab Interlocutoria ſit appellatum: hoc enim cafu pi edi poteft, diét. cap. non flùm. 7..iWlaauntem. Nil posea anoellationis caufam veram eſſe conſtet. dit.§. illa antem. verfic. do- nec appellationis caufam, item, Nifi legitima m- hibitione fa&âå innovatum fit. diét.§. illa amem. verfic. mifi judex appellationis. N ſi judex à quo ap- pellatum eft; Jusjurandum præſtiterit de ſententia GGgg

Loci Communes Aq Ar intra certum te empus exequenda: Sed hoc repro- aliter. cap. dilecti filii. de arbitr.€ Arbiter nom batur. sap: venientes. 19. de jurejurando.€{i in poteit p fententiam per jus latam. capi, integrum reftitutione contra fententiam petita, expofita, eodem tit. s Arbiter tantùm judicat de præfi ımptio ſit eam Malitiosè ad differendam exe- his, de DS eftcompromi Aum. cap. càm dileftus, tit. Ç Ab arbitro non re quiritur fuper fena cutionem peti: hoc enim caſu executio fieri po- iæ dubitatione i interpretatio, fed à fupe riori. teſt, cautione ab adve erfario præ ſtità. cap. ſuſcitata. €{i appellationi fit Re- cüm olim. eod. tit. F Arbiter non poteft infir- nunciati I. venſic. u1 ifi appel Hationi. mare ſe ntentiam per jusla tam. cap. expofita, eod. tit, dia.$ a Tertius iqt ms pé endente appe atio- 4 Arbi ter in cauta reſtitutionis m integrum e fle $ nealiquid innovaverit: hic enim de attentatis con- non pot å in integ,{ Coram trair ihibisionem non tenetur, cap. Romana. z.§.in| arbitris conyentus, non poteft comvenire conve- alium, de a tionibus. in 6. ſi tres Confor nientem. cap. cùm dilectus fil. de arbit. Ç Arbitri mes Sei ke in eadem cauſa latæ ſint. Clement. 1. quot eligantur. c. ſand eod. tit. de re judicata.$ aiie A rbitrium injuſtum per ſüiperiorem cor- rigi debet. cap. non fine mulia eodem tit, A À rbitrium contra jus& formam Accuſatio& denunciatio perperàm electi.c. con- compromifh TO HEN Ap pona en Piiutis. 46. de appellationibus.§ Exceptio, Quod Ñi ER E judicum«e E— E a quiſque juris adversùs alium ftatuit, ut ipfe eor dem L tarbitratum. cap. dilecti, Cr cap. ne Jure utatur, affine remedium eft: Ni{fiftatutum jus$ Arbitrium in h non habuerit effect dif rc 10n valet, cap. perrenit, eod. tit. y ma antem verba.$ n eEG adversůs ſententiam etiam affine eſtremedium. Niſi pro li- bertate judicatum ſit, vel nifi Papa fententiam di- Qı tamen exceptio reprobatur.. cap, rum ex lagr.reſtit. ¶ Nullitas, de qua judex gui fententiam t tulit, non è cutor cognoſcit. c. de Arbitrium rai auth oritate fup yerioris, quod cætero. f. de re judic cata, cap. paſforalis: 28. F. quia verò f is. eod. tii, Ara fep T oficio delegati:| bitrium, fi malè recognol catur arbitratum, nonte net, Cap. 703 afine multa. eod. tit pLa L. Appellationi afſinia remedia. bitrium ſub certa pœna compromitti] poteſt. cap. lireras, de EAEE 3 In arbitrium Y deh: 5 qriig J Peni à Pral. de arbit Ü, cùm A nob Archidiaconus,®Eritopus gens fuerit, à Ck- €x tiam da amnum. dederit, roeligi pote ſt. 9. cap. volumus-§, hinc col- È, cat) verj. aut hee imperitia. fallit„fi ator c amaum eyi- ligi, officia ejusenumerantur, HA tare potuit. cap: damnum. 86. de reg. jur. in d. Ç Si| hi funt o uſque§ presb item Cauſam& occaſionem damni i dedit de damno Archidiaconus vicem gerit Epifcopi in: omnibus, datotenetur. Nifi quis licitum f ſt, poſt Ej ifco]) ga ad hec, fam yel occ aſionem da amni dedit. 23.J. C. de ooci- ſecundlam verd. de d Aaa dendis.§. gui veri repelluntui sry, ujane a Ç 2 item nus ponit Al bbat c Ab- fallit ſi ne damnum accideret, nihilex coniingi enti-¶ batiſſ⸗ bus omiſit,& ita culpå caret. c uls.§ in-deiy juris. €. Si Domum vel luperficiem al liam inge nd punitur. cap. f guis domum. 6. dein Ji quis membrorum. cum. c. ſeg. N Si qi tis Foy G fecerit, in quam alienum pecus cecic derit, is qui fo- veam fecit, z damno dato tenetur. 16. 2. de inj-Ç Si Fru&ĝusalienosimm z pecore da pavit, de Pa dato tenetur, c f la rit. t d. tit: $ Si Ignem immifi mno. dato tenctur..c, Liberum hominem vul Juriis,&.c d quis men .9. in ſin. ¶ Acolythos or- i f Archidiac | 1 | | | | aciens alteri cau-| | dinare nus non datCommenda Gcafi. 8. eod, tit€ Qua | n diœce 85 videt, corrigere ac emendare hoteſt a aci debet, f ecap. ad hæc.7.§.i}, eod, tit. item On nis lol. icitudo& cura Cleri& Ecclef fiarum ejus ad Archidiaconum pertinet. cap. 1: verfic,& capit, ad hæc, 7.§. Archid. ver omnem jol N omnens: tdinem, de officio Ç Cira in alie nam í ſe fie . eap: T 8 þi ſiunt ore marun fine licentia emini committere debet. cap. cam fatis. 4. di Cuſtodia vaſo- rum Eccleſiæ ad Archidiacon urn pertinet: cap. eg quæ. 3. d. tit. ç Decani rür ales per E ſcopum& AR N communiter ordinandi acremo- vendi fünt. d. cap. 7.§. fin. Dominari Clericis,& cenfimyab eis exigere prohibetur, dicł.§. Archidia- CORUS, CHIH cap. ehes e. cirea Evangelium legen dum Officium Archidtac oni, cap. officium, z. diét. tit. O diline. zy. cap. I 0 þi funit ordines. verj. pe ellẽ a Leyitarun. f Examen Clericorum ørdin 110 Poteſt ſecundum conſtitutionem terræ, non rum ad Accludiaconum Pertinet. dit,§. ing= dam.& | ç si| ay it, punitur..c. r, dein-| rorum, in princ, Arbiter i eft, qui enen Litiga intium in udicem eli gitur, ut ipſius ſenten- tiæ ſtent. 2. 7 guef 6. cap. à fi cib,§ guod de arbi- tris. Er cap. placuit. 2, q Item nëllus arbiter eſſe poteſt in ea cau In qua fuit judex. 3. usæſt. 3. cap. ante finem. H. fi guis verò,$ Arbiter ſuper ſpiri- tu⸗d non poteſt eſſe Laicus, niſi auctoritate ſupe OTIS. cap. per tuar. de arbitr. Fœmina arbitra| 20¹ 5,0 mper A

dam.& capit, um. 9. verfic.€ illosex re eod. tit. C Jus Excon mmunicandi fine auth nitate Epiſcopi non habet. cap. Avchidiaconss. f. de oficio Archidiaconi.$ Inſtructio corporalis tam fuper beneficiis, quàm etiam dignitatibus ad Ar- chidiaconum pe ortinet, Ae, cap. 7.§. in quadam ve. ò nofira. Jurgęia ſingulorum audire debet. ad bec. 7 Ș. Archidiaconus. verſic.&. audire. H.$ Jurit ſdictioni ejus ſubjecti ſunt Diaco- ni& L evitæ. diét. cap. 7. S. Archidiacmmits diſtinct.2 1.§. bi fant ordines. verfic. Archidiaconus. a in Mona eriis n PRERE non habet, nifi vel ſpecialis conſuetu- diaconi.§ Omne off- cumprovidendo Lectiones aut] arrice Ecclef ia dare debct,& auſcul- Re, Cdict. yer: Quis Ts Ocul ilus Epifcopi appellatur. diét. cap. 7. item in epiſeola. q Repr æfentat ordinandos E- pik cap. 9.© dist. S. in quadam.$ Vi- fitx Qu 1ọl iba triennio per diœc ceſin tenetui paro- chias. çap. 1.§. fin. de offici o Archidiaconi.& Non ni- fi femel in anso ad Ecclefias viltandas accedere debet, ut diftinguitur cap. mandamus. 6; de officio oe§ Clericorum Vitam inquirere debet,& corrigenda Epiſcopo nunciare 94. T§. Archidiaconus Archidiaco- Peroci cognofcere de caufis matrimonialibus. cap. ad hæc. dev j.€ Archidiaconus, cùm perfonaliter rvi ft procurationem pe- tere. cap. 1. de o} S B, Y e ap. cùm Apoſtol Us. de cenfib. J Archidiaconus nemo fit io“duabus Eccleſſis: ſed in una pote ftha bere præbendam, in alia Archidiaconatum. cap.; preterea. de præbend.(7 caßp.ex inſinuatione. de procur. s Ab Archidiaconi jurili ditione no! n debet Epiſc cópus Ecclefi las exime- ca cium É.£ ſponſoi e e re cap, ad hæc, de exceff: Pralat.§ Archidiaconus exercet juriſdictionem ſecundùm conſuetudinem loci. ce 1p.. S de offic. Archid.€ Archi- diacono detur coadjutor,{i efficiatur paral lyticus. Cap. mli, de Lier,£9700, Archiepife R 1m. O definitio. difine. HEL §. Archiepiſcopus.§ Pa X m. cap. nulli. in fine. ter vel Diaconus in Archiepi- j c. nullus. as ab Q a ſcopum eli mnibus fui ct S Sine Sutia aganeis Gu. Arc Raa ni- hil Agere debet. d. c..iz fin. d c. per Pela E Ün rd. quaft. p Hoge. k pisl 6. c. d} prine. Apo a neque ila. que od faillit íi Papa ſine Suffras aneis fuis agat.. Jalvo. item fi Patriarcha feu Primas fiñe Sı a aga ejs ſuis agat. Sed reprobatur. quafi. 3. c, congue) Bus. tertiò fällit fi Suffraganeus in fuo amS negligens fit,& fub- ditis conniy eat, d. gquæfè. 3. cap. cùr hmus. Eo c. ult. itemfallit fi à Saa aao ad Archicpiſeopum ſit prov: ocatum..c s. conguefins. verf. n l fortè pR cat- fis. fallit quoque{i Sp i E d,c. con- queftus, verf, vel fi E ere.; n ane T A Canonicum. fè. funs. item fi Archiepifcopus aliter ao e ut ſine conſen- Ar fu Suffragar aon agere ei liceat. det. cap. congug= fius. in fin. denique falli it fi ad propriam ipfius Ar- chiepiſcopi paroc chiam negotium pertineat..g. 3. cap. fi amem, verfic. nifi eas tantàm. cap. nullus. verfic, nifi quod ad faam Sine Arohiepifeopi confenfu& conſilio Suffraga- nei nihil agere debent. cap. 3. quaft. 6. cap. hac quip- pe. inpri inc. 9. quafè.3 o isca ap. Pz noulas. cap. nullus. §. fin. cap. p Hiepiſcop. venſenec illi. Nifi in ſua Ec- cleſia aliquid⸗ Apan it Suffraganei, non extra. dift. c. 4 fingul. verfoc. nifi hoc taniğm.€ ditt. cap. núllus. §. fn. isemdi&. cap. ena verſ. niſi quantum ad fisas. diét. cap. 2 illa autem.$ Archie piſco- pus poteft providere ide Epiltopo vel Abbat, fiin- tra menfes non eligitur de confilio Capituli firi,& aliorum virorum prudentum. cap. nepro defestu. de elet. Ç Archiepi ſcopus debet conſecrari, in ſua Eccleſia ab omnibus Suffr apanas cap. fi-Ar chiepi- ſeopras. de temp. ord. J Archiepiſcopi proviſio caſ- fatur, ſi non poſt ſex menſes providit, quando po- tuit. caß. dilectus. de conceſs. ſn æbend. Archiepi- ſcopus provinciam ſuam viſitans, poteſt peter procuratorem. caß. ſopitæ. de cenſib. A ii {copi legati non poflunt abfolyere de injectione manuum in Clericos. cap. excommunicatis. de ofa fic. legat. Ç Arc hiepiſcopus ſubdito ſui Suffraga- nei non pote ft cauſam aliquam invito delegare. caß. paſdoralis. de oſfic. jud. ord.& Arch iepiſcopus debet excommunicatos Suffraganei vitare,& ſen- tentiam ejus tenere,& ad abſolye ndum remittere ſi lit appellatum ad eum. capit. ad reprimendam. eod, tit.€ Archiepi fcopus cedens fubeft Archiepifco- po, ia cujus provincia moratur. cap. ad Tepa rionem. de renunciat. ¶ Are hiepiſcopus non debet ftatuere in| proy vincia{ui Suffraganei, vela acceptare contra jus ſine ſuo conſenſu. cap. ficmt. deexcef. Præa lat. Ad Archiepiſcopum poteft appellari à Suffraganeo in caufa, etiamfi videatur interdicta. capit. licèt. de offic. judic. ord. q Archiepiſcopus non habet juriſdictionem in fubditos Suffraga- neorum, niſi in caſibus expreſſis. capit. Paſtoralis. eodlem tit. J Ad Archiepilcopi ım non devolvi- tur poteftas conferendi beneficia, fi intra femeftre MERE non conferantur, ne c quando collatio ad Capitulum& ad Epifcopum fimul p pertin t& ipfi fimul non conferunt: t confert{up erior: cap. poſtulaſtis. de ad.$ In Archie- pilcopum confirmatus poteft Epifco opum confir- mare, etiam non conſecratus. ak cùm ex illo, de translat. Epiſc. De Pallio Archiepiſcoporum quaære literam P. 3 f PS Archipresbyter Saee eaii 7.§. Archidiaconus. verfic.“v ikiia? de officio Archidiaconi.$ Non nifi Presbyter aut Diaco- nus in Archipresbyterum, vel Decanum eft ordi- nandus. di us 60. c. 1, c. nullus in præpoſitum. c. in. novamus. in prin P vicem Abfentis Epifcopi gerit in GGgg 2 `E k

Ar Loci Haitis iniga cap. I. P fiau. c; A Ai 3. & difti linét. 25. cap.1 fc. oa quando.€ Providere de- cium sa cardinalium: in com- ne corporis& fangui nis Chrifti,& a- ibus ritè expediatur.‘cap: mini ? Saia 9 Archi ssbyter ruralis orum a Laicorum plebaniæ ſuæ curam gerit: contra decretum tamen Epiſcopi nihil ordi nare pc oteſt. cap: u Hodin 9 P Ar rchipre 8 byteri circa infirmos, pænitente s, convertendos,,& in- sexponuntur, d. cap: 3. i debet eiiam:€, In uis feſtivitatibus aut ipſe Miſſam celebrabit, T EAN um committet. d. cap. 2. H. fen.e t 3; in prin. eod. tiis Ẹ Afiduè in Ecclefia ſtare debet, Collectam dicere, aut alii injungere. .c. x: verf. aff uè in Ecclefia.& diek. Ș, Archipi byter aſſidus.$ S er Præefl Pres yteris Aſiechy teralibus officiis. yerfic. 2 offi i$ cap: I§. Arc j q Po debet, ut Vita Sacerdotum cardinalium: fit honefta& decens.. d.:.. verf. pro- videat etiam. d. cap: forum: 10. Ẹ. ar- mentum. Ç. In ar- opter neceſſi- Ar gu mentum,; E gu Ent m: tral tatem h lo funt conc í z xm: 78, de reg: jur: in q. ¶ Quæ jure comn exorbitant, nequaquam ad conſẽ quentiam ſunt trahenda. c guea jure: 28. dereg: jurin 6- Ç Ai gumentum dicitur, quod non per teftes yeltabu- las, fed naturali probatione į inducitur: c. Forus. ae rb fen. ahan riolus, cap. 1. Çai \egieunt, quæ Ortler mol sg 20¹. CI lericorumorationes& lachrym Arma fN T 10n pila quaerant,& zior, an Mietta: diflinét 36.cap. uli fic ptum ab Herode fu giens,& lapic ns, docuitnon arma armis ideoque etiam Petro d Um in vagin⸗ am tuam. 23. qua Qu: e Ecc eſia non corp oralia arma patienter exti dectet. 16. À Arma Laicis pro tutione Seph fant prohil DIta. 23, gua Clericis&E cleſiaſti qu Ieai excommunicentur. cap. Clerici, ric. ¶ In armis invent Cleri nitionem Er piſcopi non d dunt clericale. c. in and § Arma portantes& fedi tionem facii fioccidantur, non mittuntur ad cuti Ir ą 1 occifores Corum. c. perpendimns.eode F Armis fe defendere i Í | | | | po funt Clerici abinimi ci aſſociati aliis, fi alic Cleric. percuf Genin SMi AA iuramento; Ibid. Ein a berd Juijt:, de prob Aruſ De miram.§. h maticum gueæfè. 2. C. Intè vel ſimilem conſulat, gi. item 26. guo € Si art 1fpice n 26..7. g E9115, C, EX tuarum. 2 Alegor Seir ſtionum. de offic. jud. deleg e ologus aut mathematicus: Į L NUDUS pul f Pa Auxilium 1 JlCAtI 26. non liceat. in princ, apen -i T 5 royY: C. it ES ume poſ de íd, Inhi 2. G. 7. C. quanquaimn. 7 ſcriptura quæ. cap. t. O fid. infirum nfu p. artium el caufas dirimendas.. cap. tationes qug indo nony is. ibid. Ç ArmisCleri- ui ið{fine eorum confilio oc- ciduntur ab aliis, non ſunt promovendi. c. ult. de 1; lius judex um Archie uſis pal- malefactoribus ferendum non eſt. 14..¶ Per totum. Baliſtarii alent, Ç At- nta exhi- 1 D lnea moternecefh a yi on uun

In Jus Canonicum. Be B B aliſtar& ſagittarii adversds Chriſtianos 1 artem non exerceant. c. unico, de ſagittarlis. B] Die dominico conceduntur, dum- anea moddò non fiant voluptatis causà, ſed propter neceſſitatem. de conſiali. diſtinct. 3. cap. per- yenit Ne viri cum mulieribus lavacra habeant communia, cavetur difè. 8r. c, non oportet, Hæc fimt dicta de delictis& quafi deli&is: ad quæ alia plura connumerariĩ poſſent. Nam quicquid fit contra præceptum legis, delictum dici poteft,& pænam meretur. I4. q. 2, gqusguais. i uid. de conſecrat. diſd. 4. c. Ba- Baptiſmus Ria gy i PETAR Baptiſmus eſt, à quocunque conferatur in forma Eccleſiæ. c. firmiter. de ſfumm. Trin.: Ọ Ba- ptiſmi nec ſuſcipit rem, nec characterem, qui publi- tè contradicit, nee pòft confentit. cap. majsres, de baptiſ. ¶ Baptizare nemo poteſt ſeipſum. cap. debitum. eod.it. ¶ Baptizari qualiter poſſunt de- mentes& dormientes. ibidem. ¶ Baptizatus ha bendus eft, qui inter Chriftianos. natus, honeftè converſatus eſt, nifi evidentibus fignis contrarium probetur. c. veniens. de Presbyt, non baprzat.$ In baptiſmo crimina remittuntur, ſed matrimonium non ſolvitur. cap. gau¹ν b,,. de divort.€ Non baptizatus baptizetur,& iterùmordinetur. caß. ve- niens. de Presbyt. non baptizat,€ Baptifmus con- ferri debet& poteft interdiéti tempore. cap. refþon- fo-de fent. excomm.$ Baptizandi modus,& quan- do dubitatur baptizatus aliquis. cap. de quibus. de baptiz,§ Baptizatus à Latino non rebaptizatur à Græco, nec econversò. cap. licdt. eod. tit. Q Ba- ptizatus bis ñon promoyeatur ad ordines, fi eft pu- blicum, nec intret religionem. cap. ex literarum. de apofi.& reit. bapiiz, ¶ Baptizatus non poteft ac- cipere filiam ejus qui eum baptizayit. cap. ex literis. de cognat, fpirit. Beatitudo Æterna folummodò membris Chrifti paratur. de pænit. diſt. i. c, omnis gui non diligit. Be uardi& Beguini damnantur. Clem. 1. S de religiofis domibus. Clem. ad no- firam. 3. dehæreticis. exiravag. Iban. XXIL unica. de religiofis domib. Ab hac regula excipiuntur mulieres fide dignæ, nec ſuſpectæ, ſub habitu beguinarum vi- ventes.extra vag. com. unic. eod. tit. B Jli-JS actibus, aliquibus diebus ferian- à CIIICIS dum..r. de trenga Č pace. ¶ niſi neceſſitas urgeat. 25..8. c. fi nulla. ¶ Belli tem- pore quæ ſecuritate gaudeant. cap ult. de treuga&. pace, å : cap. tna nobi, 32. de verb. fim Beneficia, a€ Beneficium Eada fticum non poteft licitè fine inftitutione Canonica obtineri. cap. 1. de reg. jur. in 6$ Beneficium Principis latifimè interpretandum. cap. olim. 16.& cap. Abbate. z5. de verb. fign. c. cùm dileéfi, 6. de donat, Hujus regulæ exceptio eft in literis fuper obtinen- do beneficio impetratis. cap. quamvis. 4. in princ. de præbendis. in d. ¶ Ad beneficia non debent ali- qui promoveri, nifi caftitate promifßå. cap, fanè Cleric. conjug, ¶ Beneficium contra jūs po fum juftè poffidetur per tolerantiam fuperios literas. de fuppl. negl. Prælat. ¶ Beneficium v cans ex caula poteft retineri ad tempus. c. præterea. de cenſ. Ç- Bencficiorum tempus computatur à notitia c. licẽt. de ſuppl. negl. Præl.&.g id diverfa tatem de conceſl. prabend.€ Beneficium vacans ultra fex menfes, fi Capitulum debet conferre& non fecerit, Epifcopus conferet:& econversò, fi Epifcopus neglexerit, ad Archiepiſcopum, vel ad Papam, fi ille non fecerit, collatio pertinet. ĉap. ini senfes. de concep. prebend. gr cap. licès. de fuppla ,Prælat.§_ Beneficium fibi ipfi nullus das repoteft. cap. cùm ad nofiram. deinf.$ Benefici- um primum ipfo jare amittitur, di aliud recipitur. cap, jam dudum. de præbend.&. dignitat. ¶ Benefi- cium fum habeat Clericus infirmus. c. ewm pereufa fo. de Cler, ægrot.$ Beneficium quis a pter ingratitudinem. cap. cùm Sacerdotis. de pofi € Bencficium quis noù debet amittere, ni vincatur de crimine../i conſtiterit. de accmſ. ¶ Bene- ficium habens fufficiens, ab Ecclefia cui non fervit, nil recipiat c. quia nonnulli de Cler. non refid. ¶ Be- neficium non vacans, nulli promittatur ſpecialiter. cap. accepimus. de p` Pro beneficiato non feri- bit Papa, nifi primi fe mentione já ſti. de n€ Beneficium habens p teras ſuper alio obtinendo impetret, nonv fi de primo mentionemfaciant. ibid.€ i lè dans conferendi poteftate p end.€ Beneficium Clerici c poteft à judice pro debitis. cap. pervenit. a € Bencficia plura no eft quis h o {penfatione. c. dud sel€ Benefici ferenda à religiofis, non poffunt fùis mone conferri,& ſi negligant præſentare Clericu fcopus providebit. c. ffest nobis. de 4. q A beneficiis debent removeri Clerici inconti- nentes..Clericos. de cohab. Cler. ¶ Beneficium cura- tum habens vel prælaturam recipiens fit 25. anno- rum. c. chm in cundtis. de elect. Beneficium ob- tinens, ſi Iiteras impetret tacitã veritate, non valent literæ, c, ad aures.& cinnofira. dereftripte ¶ Bene- ficia conferat Epifcopus, fi neglexerit patronus. c. eamte, de jur. patre$ Beneficium dimittat Cleri- cus uxorem ducens. cap. guod à te. de Cleric. conjug. Ç Beneficium non detur, nifi refidere volenti, c. quia nonnulli. de Cler, non refid..€ Beneficium dans guod non potuit, tenetur alia dare. c. inter cætera. de præbend. Bib non licetid, quod reliquum eſt ex eo, IDETE qùod dæmonibus eftimmolatum, 26, .2. c. ſed čr illud.&. fin. cum cap, feq. Bi O` 27. quafi. 1. cap. quotguot. ç Bi- igamıi. gamus ad Sacerdotium promoyeri non poteft. cap. wt bigami. de bigam. s Bigamus ex diſpenfatione ordinari non poteft, c. fisper eo. eod, titul.& ordinator privetur oficio, nifi ex difpen- N ſatione toleretur. J Bigamus ipſo jure eſt à `-—* S F Ls divinorum celebratione fufpenfus. capit. ae bio GGgg 3

Ca Loci Communes Ca À amus non eſt contrahens ftir ncognita, c. debitum. eod. tit. nabens oo mpinas f trahens non debet quia. benedic Gc: fa æ pæ ena punitur in ordinibus 5conflitutus cum vidua contrahens a, Cc. nnper. debigam.$ Biga- mi Clerici ipfo jure cadunt à į privilegio, tonfiwa,& habitu Clericali,& foro feculari füntaddiéti. Greg. tn novell. de bigam. lib. 6. Blaſphemiæ& adjurationes puniendæ. 6. 2. Ae aledirin B>N fides non patitur„ ut bis id emexigatur, ong c. bona fides, 8 83. de reg. Jurin. Bonarum Paora eft, ibi e etiam culpam agno- feere, ubi culpa non ef: quia fæpè fine tur, quod venit ex culpa. diſtinct. g. c. uli. 8 conſilium. 2.§. cym antem, infine. Coina niorum. Bonos paucos fä fanctius eſt, q abere: c: cùm fit ars,14.. verf. Janeti gualitat. præfic niia jeja- 4— n multos malos jus enim, de giate r hE loy Bonot um” omine gaem mobilia quàm im. mobilia dicuntur. c. relatum.. de tefl. Ç Bona mobilis per Ecclefiam acquiſit a, poſ- funt dari locis religioſis& pauperibus, ſive etiam fervis, conſanguineis, vel aliis poſt mortemClerico- rum: ſed alia quocunq; modo acquiſita, pro volun- rate morientium diſtribuantur.c. clatum. de teſtam. toties refugit, jufti vocabu- lum non amittit, de pan ti, in fin. E T gui qori CACI, dif i amvin.hac leauratis non utantur Cleri- Mrament nic e calumnia jurare inis: cap: inherentes, B ri poteft-— œconomum& SFandis. 7 ec. impe nniæ juramentur ar in caſu Erico; c. cæterùm. de; vam. calu H, S advindictam pol fcit f- d mi litudo ſuppl licii.2:8. r AD, qui caliumnn Aa cumfèg. pra 2e denuneiator nonp TO- . cap: 2. de calumn. C Cal u- lator ha puniuntur degradatione enion a c. 2, ibid, Campanas rtis cafibus VaR, mmun atores Præl mendicantes plu- prc hibentur> EX- pi vag Marum pull| cellante, poſſunt Clerici, interdicti tempore, in cœ- meterio ſepeliri, qui tamen ſervãrunt interdictum. c. quodin te. de panit. G remih. ç Ca apana š licet ternplariis nec hofpitala iris habere, nec pulfare fine confenfu Epi iſcopi diœceſe OS,€. potentib. de pris vileg,& E excep. zifcopo ferviens benefici- G anon CUS nk Ba perdit.. cap. de cetero, © cap. ad audientiam. deci lev. non reſid. ¶ In Ca- Nonilcumr recepto p præbenda debetur, cap, relatum. 4e præbend. EY c. cùm fisper. de conci 8. prab, q Clãs nonici certum numerum Canonicorum in Eceleſia ſtatuere p oflunt. capin Eccleſia. de inſditut. s Ca- nonici dignita ates Eccleſiarum mutare poſſunt. cap. cism accef ent. de conſdit. ç Canonicorum. nume- rus non debet ex Laicis fuppl leri. cap, Ecclefia, dein hitut. g Canonici dignitatem. vel præben Ei m ſuppri imere propriâ< authoritate 1 nopol ſſunt in ſuis P Eccleſſis. caß. cùm acceſſ t Ca nonici regulares Ecclefias parochiales regere pof- funt,&c regulam ſuam{ervare debent, ut Epi fcopo ſint ſubjectæ. cap. inter quatuor. de dom. $ Canonicorum numerus augeri pote f,{i facul- tatesaugentur, etfi fit Canonicorum numerus fta- tutus. ca Ip. i sum M, Ferravien, de conflitut,$. Cano- nici. non poflunt minuere numerum Canonica rum. capex parte, eod. tit. Canonicus ægro- tans. habeat eki am portionem ſuæ præbendæ. cap. ad audientiam. de C q Cige ICO- rum correctio in crim tinalibus pertinet ad Epiſco- p. cap. irrefkagabili deoffic; tud. ozd. s Cano- nicorum numero, juramento& confirmatione e æ firmato, literæ fuper rece eptione non y liſide prædictis mentionem faciant. cap. de reſcript Canonum 8& numer rur m exponitur, ev. non refid, iC. alent, Concilio- cum capid cc, fegue nib. ujgue ad difi definitio. diſtinct. 3; cap. Cauonum diviſio. 7 d porrò car 3, item de cavetur d 7 am. Contrai adicit dict. d. Jeguente è n .?. cabh gus FJ S, cap omne Guno., Sap. capi generăih cap. omnid. cap: hac co ] Í t i ſanckis. iiem 2zş. quafi. 2. cap. ampistato: cap. feg gma.,$ Canon pofterior derogat priori. ‘de conflits, q Contra beneficium, uterque punitur priv. cap. g nonnulli. de Cleric. nonrefid.€ Sec a Cano nes agatur in judiciis,& nemo fuo fenfu utatur.& Canonum: C cap. 1 innitaris-de cor Cano- nes ſcire debri t, qui caufam matrimonii tratant, Canones recipiens& da dyg. C, acce] ide frigi id. C me alefis, x requiritur ad hoc, Canonizatio riin an DE etiarn miracula faciens. cap. andipimus. der relig. g yener, fanctor: Ca apella

Ca (> ella in præjudicium matricis Eccleſiæ ap non poteft conftrui. c. inteleximus, de op. nov nunciat. ¶ In capellis poſſunt eſſe Ca- ponici privilegiati. c. cam capella. de privileg,€ In capellis Monachorum populum habentium debet inĝitui& deftitui Capellanus. per Epifcopum. c. z de capell, Monach, Ca it e langueſcente, faciliùs membra cot- p poris inficiuntur. 6. g. 1. c. fant pluri mi. Ș. veruùm. Č c. ex merito, feguuntür enim caput membra. 12. diſt. c. non decet, 11. dift,.nolite, de confecr. difi. 3. c. celebritatem, Capituli major pars& fanior obtinere de- E bet. c, ex parte. de his gue f} maj. part. cap. fed pars minor contradicere poteft, {fi habet rationem, cap, cùm in cunétis.eod, tit&@ cap. ciim inter. 3. de elett. ¶ Capituli aſſenſus requiren- dus eſt in inſtitutione vel deſtitutione perſonarum veldignitatum ab Epikopo. cap. guantò. de his qae fiunt à Præl. Capitulo non conſentiente, non eſtrata donatio Epiſcopi. cap. cùm nos. eod. tit.© fap. quaniù. cod. isem cap. fraternitatem. E c paf i de donai. 1 Ç item nec penfionem augere poteft Epifcopus fine licentia Papæ. cap, pafloralis. dit. tit. nec centefimam dare fine confenfu Capituli, niſi per Papam: cap. Apofiolicæ, eodem titui, s Ca- pitulo ciffentiente, non tenet donatio Abba- tis. cap. ea noftitur, de his gue fiunt a Præl, fine con- ſenſis cap.$ Capituli confenfus confirmat dona- tionem Epiſcopi. c. Paſtoralis. de donat. Capi- tulurn, vacante ſede, poteſt excommunicare, ab- ſolyere, judicare& confirmare. caß. abolendam. de þara, Cari Age aritas fi gquando.16..7. cap. majores, Car- dinales Papæ in executione officii ſacerdotalis co- adjutores adſiſtunt.c. andamemia. 17. verſ. decet nam- 2ue h/. Romanb. de electione. in ſ. Carne in fexta feria, c. explicati. deobferv. fe~ jen.§_ Carnesetiamin quadragefima& jejuniis lelemnibus, cùm urgens eft neceſſitas, indulgeri poflunt, c. 2: eod. tit. Cafi; eft fententia à non fuo judice lata. cap: aia F. cr G. 40. de off.€r poteft, judici delegat. cap. at ſi Clerici. de judic. J Caſſatur electio, ſi ante confirmationem electus miniſtret. cap. quali- ter. de elect. ¶ Caſſatur electio propter defectum ſcientiæ in electo. lidem. ¶ Caſſari debent quæ per importunitatem fiunt. capit, rnr. de præbendl. dignite C fti feu continentia voluntaria Deo placet, non neceffaria. 33..5. cap. tunc falvabitur. circ. medium. Caſtitatem ſervare, eſt viam arctam& difficilem ingredi, 28. dift. c. de his.& 33..5. Caſt ans feipfum ex jufta caufa non eftir- artra regularis, c. ex parte. 3. de corpor. vitiat. Sed ſine neceſſitate faciens diſpenſatur per Epifcopum in aliis, fed non in altaris minifterio. c. fismificavit, 4. eod, tite annonæ. 16. g. 1. cap. yevertimini.§. utilicet,{i dies Nativitatis Domini fit in Jus Canonicum: Cen C au{i A.. Jorum. 10. S caufa à cafit, C Ș cau- °[a aut. de verb, fignific, Caucd ceſſante ceſſat effectus. cap.eiſt Chrifias. 26- §. quemadmodum ergò Panlus. in fine. de Jurejurando. ¶ Prohibitã causa, prohibitus quoque cenfetur e£ fectus. c. chm quid, 39. de reg, jur. in G.€. NAM CONCI Fiſcentiam. A. de conſtitutionib. ut contrà prohibito cf- fectu, omnis ejus caufà prohibita cenfetur. Ç Caufa dicitur infufficienter inftru&a, lite non conteftatã. c. olim. deè lit. conteſt. ¶ Cauſæ committi debent ei, co ram quo ſecuiè poteſt comparere. c. accedents. ut lit. nom conteſt. non froced. ¶ Cauſæ non debent remitti àd cos,à quibus appellatum eft, nifi partes conſenſe- rint..açcepta. de appell. tamen quandoqg; remittitur- c. litere, de matrim. contract, contra interdilum Ecclek Cauſæ majores ad ſedem Apoſtolicam mit- tendæ ſunt. c. chm ex illo. de tranclat. Epift$ Caus fæ continentia dividi non debet. cap. r. de fegzefirs pof. e fiut.$ Caufa principalis ficut committi poteft, ita& incidens. cap.saufam.de reftript. ¶ In caufa criminaliintentata poteft conftitui procura- tor. cap. cuæ fñaternitati. de pnoctir. ¶ In cauſa ſta- tús vel liberali non debet procedi co abfente, quë petitur in fervitutem. cap. inter quatnor. demajor.@™ obedient. ¶ In cauſis gravibus non cogitũr quis iny itus conſtituere procuratorem. cap. querelam. de Procur. ¶ In cauſa pari ft conditio primò occupantis. cap. p tftoralis In caulis ſpiritu€ tamen exceptionibus propofitis in de veftitut. fpoliate$. Caufæ non tempore nundinarum, cap. fenificaverunt. de § Caufa civiliter tratata, non deducatur ad judi- cem Eccleſiaſticum, capir. ex parte, de alienat. jud mutand, Cautionem ad noſd am. de jurejur. ſtandi mandatis E Præſtet abſolyendus. cap Cautionem præſtet᷑ iu poſſeſſione exiſtens, cùm de jure poſleſſionis du- bitatur, ſcilicet reſtituendi omnia tempore medio recepta, ſi cadit in cauſa. cap. ſaſcitata. de in veſtitut. Celebrare de privileg. cap. privilegium. 4. de verborum fignifi- Cella. catione, inb. Cenſura Eccleſiaſtica dicitur excommuni- catio, ſuſpenſio,& interdictio. Ce quæłrenti. 20. de venbor. ſegniſic. S"o divina ubicunque poffint præ- dicatores& minores. c. in hise Cenfus ex quibus caufis debeatur, in prædio alicujus conſtitutus Si Cenſus ſit per Legatum, Indictionem yel fimilem aliquem modum, debetur. Quod fallic fi Ecclefiæ cenfus fit impolitus, cap. ftientes. 3 cap. prohibemus. 7. cap. cum Clerici. 11 de cen/ A pratereà. 23. de Jure Patnonatils. item cenſus ab Ec. cleſia debetur, ſi in fundatione Eccleſiæ conſenſu Epiſcopi, cenſus ei ſit impoſitus. diét. caps” yen. preier amiguos. cap. figmificayit, 13.1$. Jubcifca. de cenfibuse Nifi vetus cenfus poſteà ſit auctus. GGgg 4

Cen Loci Communes Chr diêt. cap. prohibemus. 7. verf. nec veteres. Ó cap. gravis. sç. de cenfib. item cenfus ab Ecclefia præftatur,{i E- pifcopus remittendo Ecelefiæ jura Epiſcopalia cen- fum eiimpofuerit. cap, conflitutus. 6. de religiofis do- mib. non tamen, fi Epifcopus Ecclefiam à Laicis occupatam illis eripuerit. cap. Ecelefiis. decenfib. ne- que etiam jusjurandum de perſolyendo cenſu præ- ftitum fit. cap. fgnificavit.13.€ cap. gravis. If. eod. zit item{i Ecclefiæ authoritate fuperioris cenfüs impoſitus eſt, debetur. cap. prætened.&. vei ficis. diét. tit. Niſi nulla juſta cauſa ſubſit. dic cavit. I3.§. fin. ex Præſcriptione, ut ſi sannis cenſus ſint perſoluti, debentur. Nifi Clericus ſine authoritate ſuperioris ex reditibus Ec- cleſiæ cenſum perſolverit. dict. cap. prætered. d.€c. cum Cler. 11, decenfib.$ nequeetiam debetur cen- ſus, cujus caufa ignoratur. cap. pervenit. f. eod. tit. Cenſus à priyata perſona impoſitus, perſonalis I - eft, nec ejus vitam excedit, cap, prætereà illi; de cenffb. ¶ Cenſus dicitur perſonalis, niſi exprimitur quòd {it realis. cap. veniens, de tranſacl. ¶ Cenſus no- vus Ecclefiis non imponatur, cap, fcienies, C c, pro- hibemus. de cenſib. Ha De petitione Cenſuum. Cenfum petens caufam exprimere debet, ex qua debeatur. cap. pervenit, de cenfibus.€ Cenfusàì mi- ſerabilibus perſonis non eſt extorquendus. c. licdt. de cenſib. “=?> i b k De folutione Cenfuum; quid© quan- tum debeatur? ¶ Si cenſus annui diverſis menſuris ſoluti ſunt, it t ex parte. 18. de iqua Mone- Gbus. Ni- p. olim. ti. cap. penult. de c s monetæ fit præfcripta iantiqua monefai { item nil c enim æ i oo IvVenda. dict. atio ejus perſ ratione cenſus vel alter HaC. etg aÊ. I2. munitate E ebent.« pervenit; de ım non folyens per biennium . capit s eſt ſubjec omnis. de ce Cenſum ecleſiæ ſunt exemtæ Cenſus tempore cert tY ET; olyi, c. peryenit. de cenfib, ` z Irerine boartet arrn h? Certiorari wirenus hon oportet eum qui : CErtUS Elt. cap. ceum gui. 31. de reg. jur. in d. i Ceſſio Epiſcopi quando& quibus de cauſis admittitur. c. aif. de renunciat.. ¶ Ce- dere non poteſt Epiſcopus auctoritate proprid. cap. guant, de translat, Epift.€ Cedenspropter hone- ftam caufam iterùm poteſt reaſſumi. cap. posttrans- lationem, de renunciat. ¶ Ceſſio ſufficientis& fancti difficulter admittitur, capit. literas, eod, tit. Ceſſionem petens& impetranscompellitur, fi nolit, c, guidam cedendì, eod, tit. Charitatis Definitio ſeu potiùs Deferi ptio, de pænit. dift. 2. c. charitas eft, in princ. njgue ad§. ergò fi charitatem, item ap- pellatur unétio inviſibilis. d. diſcinct. 2. cap. unctio. charitatis diviſio in perfectam& imperfectam. d. diſtinct. 2. c. Charitas in quibuſdam. ¶ Dilectio proximi ſpecialiter deſcribitur. dict. cap. Charitas ect. §. proximos. ufque ad diét.§. illi verd plùs quàm 23. quaft. 4. cap. debet.$- de Charitate fui ipfius feu philautia, quatenus conceffa. diét. cap. charia est.§. co nofi& ordo charitatis pery quis fit. dift. cap. charitas est. Ș. ord i $ Charitas non excidit, yel deferi nequit. de pæn diſtinct. 2. c. charitas qu. cap. radicata, c. charitas eh in princ. verf. corrupi charitas nun- quam. cap.1 d. diflinék. 2. cap.ut cog charitati. uſque ad fin.& diſtingu fita in charitate imperfecta. d agaa.§. fin. cap. fuper tribus, peccata dimittitac tenet. dié. Bk: fie.€ Sine Charitate non remiètiturņ panit. difinét..cap-1.§. fin. cap. charitas ef agua, §. fine charitate.§. Amen, Amen, cap. ego fum. ibidem, diſtinbt. 7. c. nullus.§. ſcriptum etẽ. ¶ Charitatem habens non peccat. d. diflinét. 2. cap. 1.§. fin. c. filla charitas.§. fin.& qui charitatem habet, non fitiet in æternum. d. difinék. 2..charitaseSt agua, in princ. € Charitas liberat à mundanis cupiditatibus, diff. diflinet. 2. ce$ cap. charitas est. in princ. mors criminui A menta.& Charitas facilè peccato reſiſtit. dicł.§. ergò fi totocorde.$ Cha- ritas omnia difficilia perficit. diét.§. enodò ſi charita- tem. venſ. Momnia.& omnia tolerat. de panit, dif. 3. cap. ult,§. hec propter. Omnium bonorum radix eft charitas. de pæn, diflinét. 2. c. guia radix.& Cha- ritas eſt excellentior via ad Deum. dift. cap. charitas ef}, Ș. hæc eftcharitas. Ç Bona operafine i tate non proſunt, declaratur depæn. diſd..6 in princ,$ an Charitas fit in reprobis,& iis quando peccaturi funt criminaliter, differi- , f enim.§. fin. cap. Apo- Heolus. c. mirandum. c. mulꝛti bend.§. 1. ¶ Charitatis Aan contrarium eſt odium. de pœanit. diſt. 2. catolle charita- tem. Hæc de charitate D em dilecti- onis n J pin Eg fita, cap. firmum. Contradicit gnoverunt. cap. ſin. cap. ult.§. uneto. Ca F difti £ di sey go fi itatem.§. quoniam ſi zalt. qui a tur. d. di nomine. cap. 1. Ș. quia verò verſec. 1 j facra unctione. erus Deus& verus homo eſt. capin 5 a;; quadam.., de celebrat, Miflarum, Clement.. de ſumma trinitate. capit. cùm Chriſtus. 7. de eritis. € Chriftus Fundamentum eft: quo deficiente, deficit id quod eft fuperædificatum, 1. gquæfl. 1. cap. cùm Paulus. A Chriftus Panis eft vivus. d. conjecr, diflinét. 2. c. Chriftus.$ Chriftus quotidiè Immo- latur, cùm corpus& fanguis ejus ſumitur. d, difi. 2. cap. femel immolatus. de pæn. diflinét. r, cap. potek fiert §. ſecut. F Semel Mortuus, non amplius morie- tur, de confecr. difè.2, cap. femel Chrifus.$ Chriftus pingendus eſt ſpecie hominis, non agni. de conſecr. diſt.3. c. ſextam. (Aatio (

dechrifi gratia. de confecr. diſtinct. A. cap. gratia. caßp. amepenuliim cum dwobus: fegrentibus: i Si- aum Deitatis in Chrifto eft, quòd fuper eum de- fenderit& manſerit Spiritus Sanctus.de pæn. deſt. 2. c querendum. se decem à teſtibus in- Circumſtantiæ quirendæ funt. c. cùm caufam. deteflibus.$ Circumftantiis probatur cri- men adulterii. c. literis. de prafumpt. Cit atio von valet, fi plures quàm quatuor citantur, cap. nonnulli. de reftriprio- nee§ Citatio extra proyinciam ultra duas dietas non valet. tidem,$ Citatio, fi plures conditio- nes manifeftè inconvenientes habeat, non valet cap. accedens. ut lit. non conteft: non proced. Ç Cita- tio ad locum periculofùum vel inhoneftum nonya- let. cap. ex literis. de off. jud. deleg. Citatus legi- timè per ſuum ſuperiorem, etiamſi diœceſim mu- taverit, juriſdictioni tenetur reſpondere. cap. pro- Paſaiſti. de foro compet. Citatus ad judicium de- bet comparere,& ſuum privilegium allegare, aliàs fententia tenet. cap. fi dnobus. de appellate$ Ci- tatus à ſccundo non tenetur reſpondere, niſi priùs ſciat juriſdictionem prioris effe revocatam. cap. ex tenore., de refcripe$ Citationi reſcriptum Papæ in Jus Canonicum. eft inferendum. cap. preterea. de dilat. Citari debet procurator abſente domino,& ſi ille non ſit, denuncietur domui cjus. cab. ſf advyerſarius. de eo qui mitt. in poff. ornatu& fuco mulierum.. de de Cıvıu m confes. dift. g. c. fucare. s n matrimonium afferen- cl andeft mum tes, vel etiam negantes, non ſunt ab Ecclefia compellendi. cap quòd nobis. de clandeflin. depon$ Clandeſtinè contrahen- tium in gradu prohibito, e iam ignoranter, proles illegitima cenfetur. capit. cum inbibitio. eodem titul. Clandeſtinum matrimonium carnalis copula fequens ligat, five de præfenti, five de futuro. cap. Ir. eod. tit. Q7 cap. is qui. de hof$ Clandeftinus contractus in facle Eccleſiæ eſt innovandus. ca- Pit. 2. de clandeſtin. deſponſ. landeſtina ma- trimonia prohibentur. capit. cùm inhibito. eodem tit. Clandeſtinum matrimonium debet probari për virum. cap. fi guis. eod. iit. Clandeſtino ma- trimonio conſentiens Sacerdos punitur per ſuſpen- ſionem per triennium. cap. final.§. final. eodem tir, € Clandeftinum matrimonium à contrahentibus catum confirmat Ecclefia. c quod nobis, eod. tit. nifi rationabilis caufa impediat. J` exiravag. Ioann, XXII quia guorundam r y f S 3 4: C AVIS 5.§&. elavis ei. d. tit, E] A in conflictu exiſtens promoveri delicus poteft, fi neminem į rcuſſit,& armis poteſt refiftere inimicis fuis vim fibi infe- rentibus, capit. pneſentiam. de Cler. M Ç Ck- ricorum nomine Canonici it capit, cùm tibi. de yerdor, fignificat. Cle Clericorum officium. € Clericus fine confenfu Epifcopi, alterius jurisdi- ctioni fe non fubjiciat. cap. figmificáfli. de for. coma pet.$ Clericus comam non nutriat, cam nutri- ens invitus tondeatur. cap. Clericis. devit.& ho- nef. Cler:‘$ Clericusjudicio feculari fe non ſub- jiciat quoad pæœnam,& percutiens fic eft excom- municatus. c. contingit. de ſentent. excom. Ç Cleri- cus Laico in temporalibus non miniftret. c. Sacer- dotibus. Čr cap. fed nec, ne Cleric. fè negot. fecøt. IMa mijè Ç- Clericus alterius diœæcefis ad ordines non tranfeat, nec recipiatur fine literis fài Epifcopi vel Papæ. c. fraternitati, de Cler. non refign q Cle- rici canesvel ayesad venandum non habeant. 6. Z. de Cler venat.§ Clerici officia five commercia fecularia non exerceant. cap. Cler. 2. de vit. honeſt. Clere$ Clericus in facris ordinibus conftitutus, non debet effe tabellio in caufa criminali. cap. ficut te. ne Cler. ſe negot. ſecul. immif: nec cauſam vel judi- cium fanguinis agitet, vel literas ſcribat vel dictet. cap. Cler. eod. tin$ Clericus prælaturam vel cu- ram habens animarum, vel Sacerdos, Phyſicam vel leges non audiat: aliàs, ſi intra duos menfes non redierit, et excommunicatus; c faper PBecula. ne Cler. vel Monach Priyilegia Clericorum Ç Clericum tenensin vinculis folùm, eftexcom- municatus. cap. nuper à nobis, de fentent, excommut. Clericum verberans privatim;& ſi non ſit con- victus, à Papa abſolvendus eſt. cap. Pornd. deſentent. escomm. Clerici ad judicium ſeculare non tra· hantur. cap. qualiter. de jud. nec à ſecularibus con- demnentur, ſed coram judice Eccleſiaſtico tracten- tur caufæ corum. cap. nullus, defor. comper.$ Cle- ricusà Laico judicari non debet, nifi depofitus. cap. cler. de judic. ¶ Clericus de calumnia jurare non debet, niſi per alium, nec religioſus irrequiſito ſu- periore, vel Clericus inconſulto Epiſcopo, cap. 1. de juram, calumn, nifi Clericus contra Clericum juret, tunc enim poteft. cap. cæereràùm, de juram. calumn. € Clericum percutiens quis vel ſe expurget, vel abſolvatur, aliàs quaſi excommunicatus habetur. cap. cùm defideres. de fement. excomm. Clericus abfens poteft per alium de beneficio inveſtiri. ca- pit accedens, de praebend.& dignitat.€ Clericum verberans Papam adeat, nifi fit intra annos pube- res, cap. fuper eo. 2. de ſement. excmm. Ç Cler- cus moriens poteft conferre bona fua intuitu per- ſonæ cui vult,& etiam alia mobilia ſervis vel co- gnatis, vel piis locis. cap. fed hoc. de ſucceſſ. ab inteſt. Ç Clericorum percuſſoribus faventes, velliberare nolentes, cùm manifeſto poſſint facinori obviare, & non faciunt, incidunt in Canonem. cap. guan- ræ. de fentent, excommun.$ Clericus poteft conve- nire Epifcopum coram Metropolitano., caß. ſolicitu- dinem. de appellas.$ Clerici depofiti non ftatim debent tradi judicio feculari per Epifæpum. cap. at À. de judic q Clerici empore interdicti poflunt fepeliri in cæmeterio, ſi interdictum benè feryäàrunt. c. guod inte, de peni, ér remik. Cle- | rici de bonis Ecclefiæ fubvenire non deþent judi- GOgE. S

C e Loci Communes Co cibus ſecul laribus finel licentia Papæ, nifi in neceſſi- tate. cap. non Bs. cap adyers%s, de immunitat, Ecclekar.< zlericus furem in foro feculari po- te& convenire civiliter„fed non criminaliter. capit, Henricus. de Cleri q Clerici poffunt poniin locis religiof fi i defirerint egulares, capit. inter quatuor, de rel ligioj, domib. 9 Laicus Cleri- cum capere poteſt tantùm d de ma ndato Præl ati fui, alioquin exc ommunicatur dummodò etiam non excedat, nifi quantum rebellio exigit eor um. cap. ut f famgæ. de t. excommunic.$ C! cis in facris ordinibus çonft ituti is non debet e gentia publ lica injungi. cap. s guefaum. de p pe ænitent. OO remiſſ.§ Clericus Laico oiean jurare hon tenetur, nifi al iquod temporale tenebat ab eodem, c nimis. de fjurejur. Clerici, quomodo privilegia fua amit- tant; vel a alias pi unamur, Clericus negotia fecularia exercens, amitti it pri- yilegium Clericale. cap. ex literis, de vit. 2 Poneflat. Cleric.$ Cleric rauthorit erioris liga- ři poteft&c t orq ueri uſque ad reſtitutionem. capit. gravis. de depofit..$ 4 Clericus poft trinami a Hitionem à fuo Epikopo, arma portansh abitu Cle- xicali relicto, non gaudet privi legio Clerica ali. capit. in audientia. de ſentent. CXxcomm. nic, S CI ericus verberari poteft per ſuperiorem diſciplinæ causà, fi iliter Mona achus& Converſus, vel Clericus per Clericum, vel Monachus PEN Monachum de man~ gato ejus 2 5 ntent. excommunicat tonliran dimittens non ] rætered, de Apoſtol. -i Clericum oucrram& fedi E terficiéns, non ai mittendus ad Papam. E per- pendimus k ſentent. excommunie.§ Clericus pro- reiim depoi itus, tradatur judici ſeculari. ca- pi. ad abolendam. de heretic Clericus delin- quensin h abi itu& toni liatur ut Lai- CUS: cap. conti aite G Cle- i e ve ſuſceperit, n cum eo difpenfare indenon oter r deponendus eſt, poterit pa en fim] {ıt{ecuta, cr. de Cl COactio voluntati contraria excuſat pec- A C sA catum, Iy. gus I. c apit. guod at C cap. merità. Ki C oactio an in cau- pla pietas er cap. O non tenet in g enfi is, ſimiliter nec in matrimonio. c. 1. a o DA retis Ve cate. fis Er ccim locum Coala ofh tnt. a Deo difplicent. 23. q..x. jam verd, Coadjutor datur Clerico ægrotanti. c. de rectoribus. de Cler, egrotant. Cœmeterio 1 ubi excommunicati fu ntfe- pulti, reconcilientur aquā IAA benedictà ſolemniter. capit. conſuluiſti. de conſecrat. Eccleſian. Cogitationis- pæna eft ex lege divina j 49.a dift. c hinc enim ante in Cogisatione volupt: s reprimenda, ne etiamin actu dominetur. d. c. hinc eni Ma Collectis& 18 eft. muneribus cæcus immunis . dhe dec fih, Colle gium g a non licet. cap. dile- € Colle egiun n five ndicum. capit. unico, de ca.t4. dien corpus debet Syadico C ommiſſionces una de altera faciat mentio tenore. der) C ommittensi w C. guia í iy e fuper eodem ne- o impetratæ, nifi yalent,.ex Ppa a E ntire debet, qui fentit Commod ep"A: JOm m LOC um onus,& contra ap: gut feniire. gs.€ caf b 92 de regul. jur. ing, s EE co non debet t quis fru tus conſcqui, quod titit impugnare, C. EX€Q. Comm un| potior ch conditio prohi. inre hibentis. c. in re communi, J6. deregul. Jaris, in 6. ræbendarum vel digni- Com m utatio ım fiùcEpifcopo n non ium, derer, permuti. Commuta- ri poteft y licèt non venditio. cap. ad Commutatio fp ritualis cum ſpirituali, t tempora lis cum pi ee li fieri po- teft, fed non fir nu ıl confusè. d. c. eod. tit. q Com- muta rir 1 lunt temporalia pro{piris alibus, Cs exhibita, fiat. tap. qu tio Ecclefi fiæ fie guæfiones, ë Compenſ⸗ fat tionis& zceptio oppofita, con r mnationem actione agatur. c. 2.§. ſanẽ de- ifi debit quod opponitur, misiuit, nifi FTAD it, non li iquidum..c fin A Maa|j juanen di sympa fone Compaſſionem perhibere ds dia veHd. 23. Hin”, Compromifum£$ tum habere: procurator tamen non 3 bet compro- mittere ſine mandato domini. cap. 15. de ay- bitr. Compromitti j tate ſuperi ioris. i cum de ſpiritualibus non y let, capi Compromiſſione facta lere. cap. in caufis. de elect€ Compromi ie 872 fines fervandi funt, aliàs non valet e appell.$ Comprómií fio facta de Aiton fem- p r de idoneo,& ſic electus eſt recipien- dus. caß. cauſam deelect. ¶ Comproi miſſum non extenditur ad pei compron uttentis, ſi de ipſis non caveatur. ibidem.€ c. ult. de arbitr, ¶ Com promiffio tenet in bencficiis{piritualibus, cap.#i= fi de preb, rocuratoris de- dominus ra- tin Laicum authori- lem. Compromiſſio in Con TACAN 1 Moen

h, Rig tay f Comms ditio. cap, al Con diſtintt. 21. capis. Cleros,$> concentor. Concentor. C: ſſi Laici de re Ecclefiaftica non OhCCIIIO valet. cap. qui res. de reb. Ecelef: mnalien.$ Conceffio præfumitur realis, nifi pro- betur fuiſſe perſonalis. capit. cùm veniſſent. de inĝ. Conceſſionis verbo generali omnia concedi vi- dentur. ibid.& cap. nulli. de rebus Eccleſ. non alien. Conceſſio Epiſcopi Capitulo reclamante non te- net, per Capitulum facta tenet, niſi fiat contra mandatum Dapæ. c. càm nos, deiis qua fiunt à Præl. C cap. 2. C 3. de conceff. preb. Conceſſionis au- thoritas tranfit ad ſuperiorem- quando ſtatutum tempus negligitur. capic. sum noſtris. eodem tituslo. § Concedere non poteft Epikopus, utin cadem Ecclefia plura quis habeat beneficia, capis literas. eod. titul.$ Exconceffione Epifcopi poteft ha- beri beneficium fimplex habens curam animarum, cap. de mulsa. de prebend. Conceditur nobi- libus& litesatis plura beneficia habere, ex dipen- fationc tamen Papæ. ibidem$ Conceſſum ex gratia, nulli debet præjudicium generare. cap. bong memorie. de pofulat.|$ Concefio beneficiorum non vacantium prohibetur, capit, 2. Q 3. de conceſſ. Prabend. © De Conciliis ' CTi? nomine& nominis ratione. Concilii difi. 15. c1,§.fynodus autem. uf- que ad finem: Antequam Consilia habeantur, priùs. de iis quæ correctione indigent, inquirendum eſt. cab. ficut o- lim. 25. Ș. ut antem id valeat. de accusſat. ¶ Abſque Apoſtolicæ ſec s Authoritate dum particula- rem vel Concilium univer cet, difinét.17. in princ, cum cc e uls. iem3. guef. 6. c. dudum, quodfa generaliter aliquid: def uendum, ſed ad cortig dum& indicendum id quod eſt ſtatutum, Conci- lia celebrentur. dif. 18.in princips A quibus Rabenda Concilia? Abbates atque ibere peculiare Conci- S+ boc itum. de fiaim € Regulares quoque€ Priores poffunt ac debent lium. cin ngulis. 7. in princ. G Monachorum, Quando quoties habenda Concilia? is habenda Concilia provincialia. ficutolim, 25: inprinc-de asculasionið. diſt. 18; cap. quoniam quidem, in pr Ç Singulis Amnis bis habenda Concilia provincialia, difi.18. cap diis, in-princ cap. propter Ecclefiaflicas, i PERIL, C, quoniam: ir pter Ecelefi a€ Reguldr o TE lebrabunt. e. inf § Aliquot c cap. 7. Ș. hujufinos anio Concilia ce- gli. S. in princ, de fiain Monachor. s Diebus continus habendum, d. Ji verds In Jus Canonicum. Eon Qni ad Concilia conyocandi? $ De Abbatibus ad Synodum non cogendis. di- finet. 18. capit. Epiftopas. item 18. guef. 2: capit. uls, verfc.non enim. fallit f rationabilis caufa fublit, diéž, verfic. non enim. C diêt. c, Epifcopus. item fallit fi Ab- bates populum habeant. cap. ↄuod ſuper. ꝙ. de majo vitate€ obedientia, denique fallit fi Concilium fit Abbatum ac'Religioforum peculiare. capin- finguliss 7. in princip. de fatu Monachorum.$ Capitulaca= thedralium Eccleſiarum ad Consilia provincialia vocanda& admittenda..uli. deſnis què fiunt å Præ- lat. ¶ Diaconos, Presbyteros,& omnes quot- quot ſè læſos exiſtimant, præſentes eſſe oportet. 4. 18. cap. propter Ecclefiafticas, Ș. in ipfis autem, c. antea penult. verfic.itautad Concil,$ Hærcticiad Syno~ dum non coònvocandi. 24» q, 2. capit. cum quibus ¶ Imperatores Synodis i terefe non debent. d difine. oS-cap-ubinam N Niſi uniyerfalis fit Sy- nodus, in qua de fide agitur. diét. cap. ubinam. verſ. niſe fortẽ. C. d. diſl. go. c. nos ad fidem. Presbyte- ri religiofi populum non habentes, ad Synodam non cogendi. cnmis prava. 17. O ibi gloffa. de exteffs Praelatorum$ Suffraganei Epifeopiconvocándi e. Fout olim. 25. inprinc. de accuſaͤtionib. item diſt. 18. c. propter Ecclefiaft.§. admoneant aniem, Univyerſt Sacerdotes conyocandi. c. cùm fuper. 9. de majoritats Er obedientia.© d. c. 7. in princ, Forma Conciliorunta §_ Ne quis ex vocatisad Synodum religioforum plùs quàm ſex evectiones& octo perſonas ſecum adducat. capit. in fingulis. 7. in princip. verfic. hoc adhibito. de fam Monachorum. Præſidentes Syn odi ordihańndi, cap. 7.$. advocent antem. de fiain Mona- chorum, juramentum ſynodale. 1y. q: 6. cap. Epi- ſcous.§ de Meditatione& Solicitudine Epiſco- porum congregatorum circa mandata divina: diff S. quoni. Ş. dunrautem.§ de Inguifitis quæ corređtione indigent, in Concilio proponendis, cap. ficut oiim. 25. Ș, si autem. verfic,€ ea fideliter. de accufatn ¶ de Inquirenda culpa præſidentium priorum cavetur. cap. ea qu. 8.§. Jeqnenies, verfics idem etiam. dict. tit. 1 Monachor.$ de Cor- s excefibus& majoribus reformandis,&& lijudicandis in Concilio, d. c. 25. in prina inguibus.© d.$, m aurem., verfic. 1t fuper his,- 18. c. de Conciliis. verfis. ing zp. propier Eccleſtaſtic in princ, c. amepenult. in princ. item dæ Tonachorum. c: in fingulis, 7: Ş; hujufmodi yerds 18. guoniam. Diſſidentibus Epiſcopis reconciliandis: diff dentes§, de Muneribus À fubditis acci- s velofferendis.:f? ouoniam. Ș. fin. de Viſitatoribus eligendis,& ho- rum officio, difè. 18: c. in fingulis, 7: 8. ordinentur e- tiam.$ de Sequentis Concilii yel Capituliloso definiendo, cavetur difè. 18..7.$> provi€ de Cavendo, ne Eecleſiæ à Laicis lædantur, cavetur dliſtindt. 18.. cap. 7.§. Ien. hl de Vita communiter celebranda& communibus expenſis cavetur diſp. 18.C. 7. S. C Jui conuenerint,

Con Loci Communes Con de Contumacia vocatorum non venientium, vel non habentium fingulis annis ſynodum coërcen- da. diſtinct. 1d0. cap. paa oportet, cap. pervenir. cap. quo- niam.§. hunc erg, cap. Epiftopus. cap. placuit. cap. fè guis autem, cap. fi fi Epiftopus. cap. f quis Epiſcoporum. n Die Paſchatis annunciandõ cavctur de con- ſecrat. diſtinct.g. caß. Porm Piram.€ de Sta- euts pablicandis diflinét. 18. cap. ult. item de ftatu- s is Concilii obſervandi 18. caß. in ſingulis. p.§. C quod hatutum.§. fi 7 ò. verfic. cæter is irrefragabiliter. de Fatu Monachor, itens cap. 4. 2. S. uut autem. verſic. G grej fatuerint. de accufasionibus.& de Pæ- na transgreſſorum. diét. cap.25. Ș. fin. Jdeni⸗- que de iis, quæ in Synodo expediri non poffunt t,ad Pontificem referendis. d,.7,§. f verò. item difi. 18. c, de Conciliis. în fine. Concionatores lo Epitopo or dinandi. cap..de ca- pellis Monachor.& qualis debeat effe concionator, definitur,.9. I. c. oportet. Qui suta MPi pel non. De Laicis ad Concio non admittendis. d. inék. 23. cap. muli iet, icis. item de hæreticis. cap. cùmex injanéto, 12. E cap. fic cut. 1A4. Ç de muliere ad concionandum a A ei, alſtinct. 28. c. mulier. item de conſecrat. diſtindt. 4. 4» cap. ile, tem cap. nova quædam, 10. de penite Ç de Monachis ad concionandum non admittendis cap. 1. de c capel- lis Monachor. itemI6. qu afè. I. cap. de i Monach$ ae Mor 5 illud, item Ha unico domibus, fuerit orc ichus non, cap 4 cum duobus ce, fegwe Atatis. item fallit ſi Mo laris. cap. quod Del timoren tertiò fallit fi diyina i nachi concionentur. I5. quafi. 1. cap. placeirasona- ſulantur ab aliis habitum Monachalem ſuſcepturis. dict. quæſi. 1. cap. j Chalcedonenfis. ver fic. Ta e pzlorum. ¶ non ordinati ad concionandum non admittendi. caß. excommunicamus. I3.§. guia verð. de hæretilis. anon icus egu- Forma Concionandi. de Admonendo in concioni cimas& alia Eccleſiæ fideliter fol cimis. in G. Clemen. cb finem. de pænis. itèm đe bus po ulo, ut òpe s populo, ut de- yant, cap. 1. de de- §. Kos etiam, ufque ad monendo in concioni- inyicem exhibeant. zr. fin. cum cap. ſeque nte ficut. 7` Omnes ad audiendam concionem admitten- di. de conſ diſl. 1. cap, Epiſcopus nullum.$ SN genter Co onibus auſcultetur. 1. quaft. I. capi )e R Paf iag sEvangeli uden le con- ſiſtinct. t. cap. Apoj folica- Ne ante finitam Concionem pE tam exeant. d. difk. t. c. OMNES fim deles, cum duobus cc. fe L S 8. aP atib, Concubina 27234 cap. omnibus.§, i t. ¢ Concubi- p majori involvitur Clericus accedens ad cam. cap. fè concubine, de fèntent, excommunic.$ Con cbini Clerici fecundùm Canones puniatur. cap, f guif- quam. de cohabit, Cler, e mulier, Concubinam retinens poſt admonitionem Cle nicetur Aiuittkenern⸗ Ir. ibide- reſumens Clericus pe cor. eod. tit. q Lite per abſolutione ſtacit lent. cap. faper. eod. tit. puniatur pe icii{ ionem: deinde perpe- tuam fubtrađtionem. c fasi eod. tit.§ Concu- binarii miſſa au diatur,& ab eo Ec cleſiaſti ica Sacr. menta percipiantur, qua: diu ab Ecclefia tol nifi yaldè notorium ít talem eum effe. c. veftra. tit. Concubinam habenti Clerico purgatio ite dicitur. c. tma nos. eod. tit. Concuſſionis cus excommu- oncubinam cap, Cleri- concubinario ſu- rie) obtentæ, non ya- Con cubinatus pri mò . CAP, Ona Condemnarij°02 debet quis propter credulitatem aliquorum. c. qualiter č” ↄuando. 2. de accuſat. Conditio=X pellationem quid fit innovyatu rig.#7 de appelat, Condi itio contra P m m nĩi diſſolvit illud, nes. de cond, appofit. in defpo zf aliàs conditio sinha nefta matrimonium non diflolvit, dummodò non fit contra fùbftantiam matrimonii. ibidem. haben- tur enim in favorem matrimonii pro non adjeđtis. ibidem. Conditionis error impedit matrimo- nium& dirimit. cap. propofuit. de conjug, { Cao io confenfi depen dens, 1 non ligat, niſi conſentiat. cap. fuper eo, de condition, 4p polin defponk J Conditio hæc, Centum fi mihi dabis, tein uxorem ducat, in matrimoniis pro ho- nefta L abeti utr& yalet, nec tenetur ceam in uxorem recipere centum non datis. cap. 3. de condit, appofi in deſponſ. T Ab omni cor idi t i matrimoni lem. cap. per tuas, edd, tit. f Con a 10 hæc in literis Papæ intelligitur, fi preces veritat e nitantur, cap exp pt.€ Sub conditione alterius con traditio rei non yalet, niſi conſentiat. Ce refir fho$ Aang locum benè ritualibus catum. de eâ ERA c. verum. de condit appok Sub con- ditione manumiſſus ut fiat Monachus, Monachus fieri debet. c. 2. eod, tit damnum in fruĝibus perceptis yel Percipien- ters Conductor di paſſus ſit, remittenda eſt ei penſio, cap. propi 3: in princ. de locato& conducto. Niſi al nni præc ti e uctus fuerint uberiores. artt, caf aa Clerici excommunicata, excommunicatione j a princ. verfic. nifi cum ubertate, vel niſi cul lpa con- du tondan contigerit, dict. cap. in prin c. verſ. fine culpa. Si quis hofpitium ab alio Conduéfum ante tem- pus

-o Oee PE à e Con in Jus pusiftius conductionis finitum{ine confenfu prid- ris conduxerit, punitur. c. 1. de locato& conduto. Confeſſus in jure ut convictus conde- mnatur. cap; cùm fuper: de con- ff Ç Confeflio ctiam coram non fuo judice tenet. c. O fi Clerich. de judic ç Confeſſio ſem- per eſt facienda in annoi- c. omnis. de pænitent.€” remi§ Confeſſio invita& coacta non præju- dicat: c. caufam. de oſfict delegat. ¶ Conteſſio eriminis extra jus facta ꝑræjudicat. cap. auli. de con- FN- Confeſſio de feipſo in præjudicium alio- rum, credi non debet. eod. tit. c. E.$ Confeſſio à non pænitentibus recipienda eſt,& pœnitentia injungenda. c. guod quidam. de pænient. remib. Confeſſionem poteſt quis alteri Sacerdoti fa- cere, licentiã non obtentã, tarnen pet tâ. cap: omnis: de panit.& remiſ. ¶ Confeſſor ſciens, excom- municatum aliquem in confeſſione ſolus tenetur eum vitare,& non in publico: e cùm: non ab homi- ne: de fenient. excommun:$ Confeffio` procura- toris per errorem; negotio nondum finito, non obet domino fi reyocať, nec fit per hoc litis con- teſtatio. c. cùm caufam: de'appellate§, Confeffus crimen, ſuper eodem alium accuſans non auditur. cveniens. deteflib.- ¶ Conteſſio, qualis eſſe debe. at;& qualiter fe habere,& cui fit confitendum,& pœna revelantis confeflionem. c. firn: C c. omnis. ae panit. Zr remifi, C onfirmatio valet. c: examinata- de con- firmat. uiil. vel. inutil. Ç Ante confirmationem decti non debent beneficia ſua conferre’ alicui. Ante confirmatio- 1, contra jus obtenta non ccum in electis. de electi. nem: poffunt adminiftrare in concordia: ele&t Papæ ſubjecti immediatè, ſi ſint valdè remotꝛĩ ul- trá Italiam, dum tamen de rebus Eccleſiæ nil alie- Hent. c. nihil ecd. de elect. torum inferiorum pertinet ad E firutus. deappel..$ Confirmatio Papæ perfona- lem tranſactionem facit realem: cicum apoſtolica. de iis gue fiunt à Prelaio$ Confirmatio impe- trata lite perdente noſivalet neci tenetſer tentia contra jus Iata, etiam per ſuperiorem confirmata. mat: nill. vel m yifcopumi c: con= c. bone.€ c. examinata: de’ conj Í mil. f Confirmatio Papæ’ ex certa fcientia te- net, etfi aliàs non valeret: c. venerabilis. codem tit. F Confirmare fon intendit Papa factum Legati contra Epifcopum: cfi s Con- firmari poteft fa&um dubium inferioris, per fupe- riorem dic m nobis- eod.-tit monaferinm: deeleét. anum: cap: cùm f Confirmari poteft fententia fata: juris- ordi- neprætermifo: cap: ad petitionem, de acct c€. Con- firmationem} quis petere per interpofitam perfonam. c. nihil eft. de elef.$ Confirmatio per fubreptionem obtenta non valet. cap. de con- firmationib: de confirmat. util. vel inutil-$ Con- firmatio ſententiæ à qua appellatur, quando va- let& quando non. capii. bonge memorig, eodem titul. Ç Confirmatus: in Archiepiſcopum non poteft transferri in Epifcopum: cap. 1. de trans- DOTE 7 lat. Confirmari poſſunt pueri tempore in- terdicti ab Epiſcopo. cah. pο“.-, de ſentent. ex- commun. Confirmatio Præla- paaie Canonicum. Con Confilcatio i ee a due bonis damnati publi- catis, uxor dotem ſalyam habet. c. decrevit. Iꝗ. de hæ- reticis. in 6 Congregatio elecẽ. Conjugatorum poteft. c. cùm fis. de conyerf. conjug. gatorurm alter, altero invito, ante carnalem copu- lan poteft ordinem intrare: capit. verùm: eod. tits Conjugum religionem intrantium ſeparatio ad Epiſcopum pertinet: aliàs revocatur, ſi alter ſuſpectus habeatur⸗ niſi alter intret ordinem, vel voyeat continentiam,& non ſit ſuſpectus. cap.l eod; tite Conjugum alter féparatus propter fornicationem", poteit ordinem'intrare.-€: gaude- mus. eod. tit.$ Conjugatorüum alter, ſi ab altero fraudulenter’ obtineat: licentiam intrandi ordi- nen, non yaler, nili alter ipfum ſequatur ad re- ligionem. c. accedens; eod.-tit. Conjugatus te- netur alterum expectare, donec certus ſit de morte cjus: cin prafeniia. de fþonjat. g Conjugatorum altero relinquente ſeculum, poteſt is qui remanſit contrahere, Ñ noi fuerit’ carnalis copula ſecuta. Ç Conjugatorum t t jus pe- dicitur, ubi duo vel tres fuerint inſimul. cap. 1. de neuter fine altero’ religionem ingredi Conju- c. verùm. de con verſi co- alter ordinem intrans invito altero, per tendi debitum,& poſt mortem alterius, ſi exie- rit; noi compellitur redire, ſed continere. c. qui- dam:@& c placer eodem tite$ Conjugatorum altero intrante religionem, qui remanet tenetur vel intrare, ſi eſt fuſpectus, vel ſi non eſt ſuſpe- ctus, tenetur continentiam vovere.. c. chm fis: eod, tite ¶ Conjugatus propter infidelitatem fepara- tus; judicio Ecclefiæ per atā pænitentia;{i ordinem intrare noluerit, compellitur fideli cohabitare re- li&o. cult. eod-tit & conſpiratores. cap.cun- S K Fryra Conj uratores Hlitutionem. 2. S. cæterum. deverb. fignif m6: nor contrahitur per ’ E ea r Compaternitas ea quæ præcedunt baptiſmum. c. contracto. de chn ſpiritual. Com- pater viri non poteft: uxori ſuæ copulari pofteà, poft ejus mortem. capnt. Martinus. eod.uit. G An- te compaternitatem natus non contrahat cum filia, mediante quã fa&ta' eff compaternitas:& {i contraxerit„dirintatur;. co- tua nos: eodem titul. Ç. Filii duorum compatrum, per quorum nen- trum deventum eſt ad compaternitatem, licitè con- trahunt, niſi reſiſtat conſuetudo..1. M c: fuper e0. eod. tit. $$ A Conpurgatores, —`“— miam inducuntur, id folùm j t i firmare, quòd credunt veritatem eum dicere qui purgatur. cap. de teftibus. 13. de purgat. canomc, qui ad purgan- dam alicujus infa- uramento tenentur uxoris cogno- Conſanguineam ſcens nunqua m debitum petat ab uxore fua. c, 1, de eo gur cognoy,

Con fang. uxor. fu.$ Conſanguinco infideli non poteft Clericus legare. capit. ſanct Co. de ſiacceſb. 45 in- A-A confànguineis uxoris abſtinendum eſt à propriis ap e 7 literis. de conſanguin. C afin. Ç Confàr effe poflunt in caufa ma- trimoni⸗. videtur. qui matrimon. a sf A funi.$ Confanguineus teftis præfe rtur in cauſ⸗ matrimonii. cap. quoties. de teftibus. ¶ Conſan- guincus conſanguinei poni cere non poteft. cap. ſpomſam. de fponf. Conſanguinea am ſponſæ præcognoſ ſcens, ſponſ⸗ poſteà ducere prohibe tur. c. tertio loco 13. de præ fumpt T Eccleſiæ& Chriſmatis& Conſe ecratio Epil um non debet fieri nif cum Mifæ celebratione. cap. guod ſicunt. de eleck. ¶ In conſecratione Eccleſiarum priùs eſt dos aſſignanda. cap. cm ſicut. de conſocrat. E EKeconſecrari debet altare, ſi me lapi s fra&tus, nec P hoc Eccl tur. cap. ad þæc. ep Eccleſiæ diebus feſtis crat. Ecclef. vel alt. Eccleſi um, ſed nciliari, per a- quam nempe, y a Eae bene za ım. cap. Fropoſuiſti. I. eodem tit.$ Conſecrari etiam poſ- ſunt multa altaria& multi Epifi. cùm fis. eod. it. ¶ Conſecrari debet Eccleſia polluta fan- guine vel femine humano, etiamfi priùs non fuc- rit confecrata. capit. f final. eodem § Reconfecrari non d ét a wen tantùm fratum. capit. ligneis. eod. tit. fe ecrari debet Epifcopus ad minus à tribus cæteris copis, condentiente Archiep ef. tum fit, vel a reconfecra- in Confecrantur benè AE TONJE- non eft necefle Ji a propter DOMICILI- ] b ag opo. ca api t. Epi- 2 aft.. 23. a Pro. confecratione Eccl lefiæ J7 Conſecrationem elegi potek commit- tere Archie piſco opus Suffraganeis. fol i ım. de jud. ordin cgp. Jegu € Forma de Monachis difè. 1. deconfè l nli tasque res facrase eplicatu„ia 3 Lo rAb. I í caj L taria a orma g S de de ſacr. unct. cap. aki E CONSECT ~N` Tar pa Conſenſus ctoritatem juris. cap. nonr de refi a 5 9 Propter conſens uit matrimo tum un impuberun ante ætatem leg gitimam contractum. cap. A nobis, 7 de defþonf. in n w% E C onſenſus non videtur eſſe, ſi metus intervenit. capit. cùm locum. de fponjat, r matrim, C Onſentire omnes debent in eo quod omnes tangit, Cap. guoa o- Loci Communes | Con mnes, 29. dereg. juring. c. ad hec. 7.§. fin. de officie chidiaconi. item qui tacet confentire videtur, cap. quitacet,.3, de regal. Jur. in 6. licè tquitaceat, non utique fatetur,{ ed nec utique negare yidetur, c ýs guitacet 44. d. tit Conſerv Fatores de manifeftis injuriis eri poflunt, quæin- daginem j juris non A c. 1. de offic, deleg, in lib. 6, a (dummodò fraudulentum non ERConſilio ſdum fuerit) nullus E c. nul- lus. 62, de reg. jur. in ó. Conftitutionis definitio habetur dif 2. C. conſtitu tio{ Con- ſeitationum diviſio in civiles& Eceleſiaſticas ha- Punir F. 3. in princ. Sed& dividuntur con- Mue in generales& perſonales. ¶ Conſti- tutio nullum igat, antequam ad eum perveniat. ) Conſtitutiones con- cleſiæ revoc entur. c. nove, ni non debet fieri in præjudicium futurorum. capit. cùm omnes ſtitut. J Conſti utiones antiquæ non r tur, n confenfu Epifcopi, c. cum con de conſtit. ¶ Conſtitutionem publicam non opor- tet b fingulorum intimari. c. r. de pofi slats Prelat.$ Conſtitutio ſedis Apoſtolicæ omnes adſtringit. cap. fin, de conſtituut. Conſtitutio ad præterita non extenditur, nifi nomiñatim de ets caveatur, de$ Conſtitutio contra liberta- tem Eccleſiæ non tenet. ç. slt, de reb, Ecclef nan alien.$ Conſtitutio de le ufin isfertura dpræte cap, cim tu, de ujur, Conſtitutiones Ece pro tempore variari poflunt, c, non debet, de« gr afin. Ç Con ftimtio nihil debet ambiguum & obſcurum continere. c. u/i a E ftituens patiatur legem quam ipíe ti ilerit. c em tent. excommun. de con- s eod. tit. f Co onſtitutio confir mata per fu- perae: non‘poteft revocari per cor C. CA¹ acte 07⁰ iſtituentes lent co ctiam> libertate Eccl T non tenet, nifi per ta, eod. tit, 9 Con- n certo numero Canonicorum non ı valet, er Papam confir mata fuerit,& ex parte Epiſco- Obetur. cah. I E aRt he aben i Cum cC. jeg, Item 2f. gia na verf. privileg Conſuc tudo a l, prc ri cap. feries, de t atteſtation nes ſuſtinens contra libertatem Eccleſi excom- municatus elt communic. f po- t I Conſuetudo juri contraria non yalet. cap. ad ard AA de confuet, a Conſuetudo juri Si non præjudicat. c. Clerici. de judic Conſucti quòd Laicus ka contra Clericum in caufa criminali sm JP raD. jam,&cap.

Con E in Jus Canonicum. Con criminali, præſertim fi ejus fuerit inimicus, non yalet. capit, meminimus. 13. de accuf.$ Confuetu- do quæ abfque peccato feryari non poteft non ya- let.cult. de præſc. ¶ Conſuetudo in teſtamentis re- ligioſis, factis ſine ſcriptis& teſtibus, valet, dum- modò forma tradendi ſecundum conſuetudinem terræ fervetur.capit.ex literis. de conſuemud. ¶ Con- ſuetudo de ſepultura puerorum tenenda eſt, ſe- cundùm morem terræ. capit. de uxore. de fepult. $ Confuetudo de canonica portione valet, fecun- dùm morem& confirerudinem terræ, cap. certifi- cari. eod. tite$ Confùetudo de contrahendo ma- trimonio cum ante yel poft compaternitatem ge- ñitis valet. cap. fisper eo. de cognat, fpirits§ Con- ſuetudo in teſtamentis, ut teſtes duo vel tres ſuffi- ciant, non obſtantibus legibus, yalet. c: cùm effes. de teflam:§ Confuetudo præjudicať juri communi, in fuo loco tantùm abi viget. c. cùm diletas. de con- fuetud. ¶ Conſuetudo damnoſa Eecleſiæ abolen- da eft. c. cùm conſuetudinis. de conſuetud. Q Con- ſuetudo dat juriſdictionem. c. cùm contingat. de for. cumpet.& Conſuetudo de pluribus præbendis ha- bendis in una Eccleſia non valet. cap: literas. de con- ceſſ. præbend. ¶ Conſuetudo non excuſat in deli- Gis. cap: guanto. deconfuetud,$ Confuetudo ter- ræ in judiciis fervanda eſt, fi bona fit. c. a apofto- licæ. de decim. ¶ Secundùm confuetudinem loci decedens, debet relinquere Eceleſiæ matrici par- tem. bonorum fuorum. op: certificari. de fè ¶ Conſuetudo eſt optima interpres legum.. e. cam dileftus. de confnetud, Conſuetudo obſervetur in electionibus& beneficiis conferendis. c. cα Ec- ciofa.de elett.& ccam Ecèlefide cauf: propriet.$ Con- fùctudinesantiquæ funt magnæ autħoritatis. capit. cam confustudinis-de confuesad, ` abſentis caſſat elecxionem. Contemtus c. quod ficut ex literis. Cr cap. Bone memorig. 1. deelesk, 3 af} 2 Conteftatio‘Es PaP ke Conteſtatio& fententia. diff bent feri coram principali; c. fuper guæftion. eod. tit. Conteſtatio litis, ubi omittitur proceſſus, non Valet..dudum. 2. de eleci. ¶ Conteſtatio litis quo- modo ſit.ibidem. ex conyentione legem acci- Taatra L.` Contractus pete dignoſcuntur̃. cap. con- waltus. Qf. de reg. jur. in d. litis perꝑetuat᷑ juriſdictio- latum. de offic, de- itiya- de- non poſſum cum ſorore mea adoptiya, durante ado- Contrahere ſpirituali,& e- `- Ir con- Dae e Contrahere ptione. c. ff gha: de cognat, legai, non poteft filius carhalis cum filia conversò. c, eX literis. de cognat. fpirit. tralentibus conſideranda eſt ſcientia& ætas. c. ex beris. de ſponſal. Contrahientes clandeſtinè non poffunt compelli cohabitare. c. quod nobis. de clandeſtin. deſponſ. g Contrahens uxoratus cum ignorante, primà uxore defuiictà non poteſt petere divortium, aili illa yelit, c1,& c, veniens deco qui dux, in matr: l Contraria Allegans, non eft audiendus: c. cùm olim. 19:§ fin. de enfibuss item cohærere& conjungi non poflunt, quibus ftudia& vota fùnt diverfa. 16. guef. 7. c. innana. Șe unde oportet.$ Diftingue tempord,& concorda- bit fcriptura. 2. guæft. 1. cap. fi pescaverit,§. difina gue.§ Contraria propønens, vel fibi contrari- us, ſuſpectus eſt,& non eſt audiendus. caꝶ. ſoliciu.- dinem: de appellat,. Contum ax 2” eft, qui infirmitate im- AA peditur. cap. querelam. de pro- cur, Contumax poteſt excufari per nuncios, ibid.$ Contumax eft, qui comparet, ſed reſpon- dere non vult. cap.. de judic: ç Contumax son- demnatur in expenſis, à tempore quo cœpit efle contumax, adverſario expectante. c. cinn dilecti. de dol. dr conium.$ Contra contumacem poſt litis conteſtationem ſententia diffinitiva dari t, liquet de jure, ſi non adjudicetur præſenti poſſeſſio. c. prouv. de dolo C contum. q Contumaciter rece- dens à judicio compellitur flare juri& tempori,& Eccleſiaſticà pœnã puniendus eſt. ibidem. Cohvaleſcere expoſtfacto non poteſt, quod ab initio non ya- let.-anditis. de elest, Conv enire legium fine confenfu Præla- th 0, caufam. 2. de judic. Ç Conventus per literas duplices ad judices diyerſos, primis non revocati tenetur reſpondere ſecundis..ex tenore. de ne Ç Sex conventionis vitia ponuntur. eap. final. eod it.€ Conveniri potet poffefio rei pro domino.c 2 m frequenter, Ș. fin. ut lit. non'conteft,{ Con- veniri fimul quis non poteft coram diverſis judici⸗ bus, fuper diverfis actionibus perfonalibus; c. guia nonnulli, de vefcripi. Conventicula net, verf. G ad alienas. : Š irrequiſito non debet Abbas Conventu yel Abbatiſſa beneficium con- ferre, niſi propter privatam conſuetudinem. c con- tinebatur dê is quæ fiunt à Prelat. hominis. 32.. gaafl. z Converſionc(gancillam.§. fen. de pen. dift. 1. c. convertimini. in princ, de pœn. diſt. 7. c. l.:ult, vel conyeniri non debet col- prohibentur: de conſecr. dif. 3, sap. ne quis fejit S> guod guamyis, Judæo:ad fidem eff parvulus Conver O puer aflignandus. cap. 2. de con- verſ. infidel. ¶ Converſum verberans eſt excom. municatus,& à Papa abſolvendus. c. non dubium. de fenient, excom, a aadar 5 diferentia, dijk Coëpiſcoporum Sa grear Ufas Coëpiktoporum prohibetur: diét. difine: 68. c Coepiftopi. i 5 hominis: quare non ſimul, œ ry n La 4 de Cr catione ſed alter e altero ſit creatus, diſleritur 33. S. g. c. ult. in princ, Quid ſit quod ad ſimilitudinem Dei dicitur homo creatus. ae paa | nitent: dift. xc. fimilem,

De ta ſunt Tevocanda. sh ad andientiam. de reb. Ecclef non alien. s Damnum faciens non excuſatur ign orantiâ, ſi ſci re debuit, quin teneatur ſatisface- TE. c, fin. einjur. Debitor! Ugatur, ſi alteri quàm cre- dite FI a cap. eam te. de ſure- 9 Pro debitis ſolyendis poteſt Epifcopus be- faum re fideju R,€ Pro a capit, fiatera Ç Debita patris folyat filius, Cr Loci Communes Pe SeA fA ad extorquendum debit «x Creditor. gim ihia debtor, us vim ådhibuit debitori, jus cre- diti amitt it. 16. quafi. 6. în princ, cum duob. a or ult.§. fin. Nifi non creditor, fed a alius ipfius no- a, non tamen ipfius mandato\ vim intul itdé. bitori. d. guæfl. 6. c. placuit.§ f T Epi ſcopum. C cap. ult. Ș. fie tra fortem non poteft petere. c. j v. Sed poteft impenfas circa pignora faćtas dedi icere. ibid. & um c. Jeguente. $ d graye falis dom d 7< k:; J: MUM. Ch Crimen occultum non impedit promo-|& Prælat orum fuorum. sap. 1. de ſolut. maes 11 vendum. c. ex tenore. ord. A Atis debit Aon A vendasto q Sea eft ibi puniendi ım, ubi commiflum. 2 rapt,& 1.€-Crimen tribus modis poteft ex- poni, de ntiando, excipiendo, accufando.-c. fi- Per his. de accuſ.{ AAE pro quo excommu-| cap nicatur Laicus, depi onit Clericum. c. monajterra de|? vit. C Honeſt. Cleric. 9 Crimen 1 per actorem probatur. cap. Licèt. de crimine nemo puniendus edt, conti laborat infamia. c. ing 7 ans% ta cautione, quòd bl lus, eodem tit.€ De- ebitorem probari debet. Debito pro: majori par- exigi, di alaa non Debitor tene- obligatione, exactum, t folvendum. c, fang. lebita ſolye que atuor del$. non d Pro| crimine Partici Oa ii. ae off guaærE n alienam obligavit, um crimen PTA J Crimen adum ef ft, a julgue hæres tenetur, 1. ərdine a Ç C g Ciminà nquire nda fus t. de jura fub- de licèt rj Oru rer, pêermut ` enſatione tolli Intur| i Crimin pellitur à t eſtific⸗ ndo non in civili. f eo pa eu po- |] tiùs dift c. tha nO- j y ae decimis: & De quatuor gene- ync, d, I. In princ, d. laxare y caufa< econtrà. c n; mine occulto nemo 3 bec pubie: fetion 15. de Cenik Cul pa „fœno, mo- ter non tecipitur pro 1 vof), j Damnum%04 qis få culpâ fentit, fibi, non aliis debet imputa re. c. damnum. 86. de reg. jur, in 6. Damni atione non continentur expenſæ. c tp. i JAYHS,€ D jamnum dediife i;; onem dam i dedit. c, an. de jurejur appelli ppe nt retineri propter mali amn,{ Damno faé teceflorem non{ tit. q Decimæ bligatur ſucceſſor, ſi eſt in damnum Eccle etiam feminibus, unius cap. 2. de precan N TER n A aliena-| ctiam agri. ex parie. eodem tit,$ Decim a Norek dandæ

De dandæ ſunt de omnibus bonis, de apibus& omni fructu terræ.c. non eſd. cod. iit. ¶ Decimæ per- tinent ad Ecclefiam parochialem de jure commu-| ni. c. cùm contingat. cod, tit. ¶ Decimas non te- nentur dare Ciſtercienſes, hoſpitalarii, templarii, de terris quas propriis manibus& ſumtibus colunt. | j Í c. ex parie eodem titul. de terristamen quastradur aliis excolendas, tenentur ad decimas. c. nuper.< c, licèt. eod. tiul.$- Decimæ tribuuntur in figni univerſalis dominii: item ſunt tributa ege: l animarum. c. tma nobis. eod, tit. Ad decimas perſolvendas compellendi ſunt Laici per cenſuram Eccleſtaſticam, ſi nobhnt perſolvere. Ibid. Ç In decimis ſolvendis conſuctudo approbata fervatur. c. cum ſint. eod.tit.€ Decimarum folutio p dit exactionestributorum& cenſuum. cap. cùm non ſet in homine, eod. tit'l. ¶ Decimæ locari poſſunt quibuſcunque.c. veſtra. de locat.&. condestt. In decimis locum habere poteft compofitio. c. fg fium est.. de decimis. a ge~ Decimæ ſolvendæ RE de terris quæ olim paſcuoſæ, nunc fructuoſæ ſunt,& de fundo ubi ſteterunt olim domus. ibid. € Decimas non tenetur folvere mercator, nifi deductis expenſis ſuis. c. paf eodem titulo. ® Decimas tenentur Clerici de patrimonio fol- vere, cap. novum. eod, ftu. Ç In decimis non deducuntur“expenfæ pro fructibus percipiendis, vel rebus reſervandis factæ. c. cùm homines, eod. tit. Decimas tenentur Judæi ſolvere de terris quas tenent colendas. c. de terris. eod. tit. De- cimas non recipiat Eccleſia in alieno Epiſcopatu. Decimæ non recipian- tur de manu Laici ſine conſenſi Epiſcopi. c. chm G plantare. de privilegiis.€r cap. dudum., de deci- mis$ Decimas alterius Ecclefiæ à Laico de-` tentas alius in pignus non recipiat. c. imterdicimus, eodem titulo€ Decimas de hortis fuis fratres prædicatores& minores folvere non tenentur. c, nimis iniga. de excef]. prælat. ¶ Decimæ datæ in feudum revocentur..cèùm Apoftolica fedes. de iis gue fiunià prælat.$ Decimas Laico-concedens deponatur. capit- guamvis. de demis. S Decima- rum tranſactio fieri debet de confenfu Epifcopi vel Papæ: aliàs non valet, cap. ſlamimus.&. cap. ve- nienr. de tranſact. Vnt. eodem ri ꝙEDecretis T% c. ſandta. can. C. c. ſebrunagin A præter ifta quatuor Conciliorum decretis. dif. 15. c. ficut. Ș. gui ò Fa.§. fed efigia. item dif. 16, c, fanta, 1 ult. F de ſexta Synodo. diſt. 16. c. ſextam. c. habeb. c. quoniam, 4Delitiis. difè. Ir. cap. delniæ. De Delegati poteftate© oficios Delegatus potet exequi juriſdictionem 5 fuam per annum integrum c, guærenti, de offic.€ potef. jud. delegat.€ Dele- gatus major eft ordinario in cauſa ſibi commiſſa. In Jus Canonicum. i iiai dbtohtida e hotaisdsas cfi L.$ Delegatus vices fuas com- mittere poteft fuo conjudici;- etfi fimpliciter fia cauſa. cap. quamvis. eodl. tit. eodem Ş 27 { fit pluribus comz Delegatus poteſt excommunicare contuma- cem. c. quærenti. eod. tit. ¶ Delegatus poteſt vi- usnon ardfis:c. fi pro dea egatus præjudicationem e diſpenſationes, abſolu- non poteft al- tericommittere, coguonjam Apoftolica fedes, Ș, cete» rùm.2d, Delegatus poteſt coercere guem- Iibet juriſdictionem ſuamãmpedientem. c. T. eod. tita Delegatus poteſt arbiter eſſe in cauſa ſibi com- miſſa. caß. Iiteras. de præſiumpt. legatus ean- dem habet poteftatem in principali& acceſſorio. c. guoniam.de decimis.€ Delegatus generali habetpot; Í S3 D f 15 rebus ib non. ſiupen lite. ipte Q Delegatus po> teftis in cauſa ſibi delegata, ſi judicandi officium non aſſu- mat. c. dilecto felio. de teſs. ¶ Delegatus poteft al- teri caufam committere prout vult. c. fiper gueftios num. dle offic.& poteſt. delegat. ¶ Delegatus com- mittens alteri vices ſuas, de cætero ſe non intromit- tet,{iex toto commii m. J Delegatus ſe- ea intron psg p yapi+ ris, de reftript. qui debet mentem delegantis. c, fane. eod.€ De- legatus non pote alteri committere caufam ap- s, A 2 E pellatione remota..c. fuper guafionum,$ De- r gatum ad recipi- endum vices ſuas. ĩbd. ¶ Delegatus non proce- datin caufa fibi commifla, fi literæ prioribus lite- ris contrariæ opponuntur, de eis mentionem fa- cientes. c. ſanè. eod. tit.$ Delegatus puniat con- tumaces pænà ftatutã, vel aliàs pro qualitate deli- Qi. c. prætered. eod. tit. Delegatus recipiens caufam, fimul recipit poteftatem omnium‘ad caufam pertinentium. ibidem, Q c. fufpicionis. eod, tit.€ Delegatus poteft fententiam fuam exe cutioni mandare,& debet id facere, ſi ordinarius nolit, vel aliàs non poſſit. c. figniffcaſti. eod, tit. Delegatus poteſt ordinario executionem man- dare. capit. ex literis. eod. tit. J& exequi debet, nifi Papa aliud, velaliter committat. c. f quando. eod. ñt. Delegatis commiſſa cauſa expréffis nominibus locorumn, non perſonarum, uno mor- tuo ſucceſſor ejus in dignitate, poteſt in cauſa cum alio fententiam dicere. c. quoniam Abbas. eod.titi ¶ Delegatus non poteft aliquem invitis ordinariis inftituere. c. fuper eo. eod., tit. 4 Dele- gatis duobus caufa commifla, unius fententia fine altero non tenebit, iġid. Delegatus ſuſpectus eſt amovendus.c. cauſam quæ. eud. tit. ¶ Delega- tus debet procedere mortuo mandatore, ſi lis ante ejus obitum conteſtata fuerit. c. velatsm, eod. tit Delegatus poteſt procedere in cauſa, citatione emiſsaà ante mortem mandatoris. c. gratum, eod, titul. ¶ Delegatus poteſt abſolyere excommu- nicatum ab ordinario, ſi ille malitiosè noluerit facere. c. prudemiam. eod. tit. Delegatis tri- bus, uno abſente alii non poſſunt procedere, niſi ſe legitimè impeditum probet, vel niſi duobus committatur, etiamſi tertius nequiyerit inter- HHhh Iegatus poteſt compellere ſubdele:

De effe. ibidem in caufa, fi citatus mifit legationem ac bid.$ Delegatus unus non procedat in €, cum Juper. eod. tit. Te. C. 24. eod. tit. conjudicis mortui fuo conjudice fibi committatur,&a ejus fit cœæptum. c. liċèt. eod. ti re integra non procedat, n tin ¶ Delegatus non nr excec mandati apoftolici ci, alioqu e. venerabi lfr Fatri.&c. P. de confenfu partium mm porel al alteri vices dare, licèt ei it mandatun tur: i fit caufa ardua. oap.) fin.-eod. it. gatus qualiter proce at contra injuftè exc icantem. c. cùm contingat. de o gàtus poteft refit, Íi nimiam famili aritate emp oft {itis Lonci ionem cum alterutra partium c contra xerit. sapi atem, eod. tit. — De atate delegati,© quando ipfius pote fias expiret. q Delegatus debet eſſe 20. annorum, nifi parres Ñienter confentiant in eum, qui fit m 1⁰ r aĝo- decim annis, aliàs facta dele tio ab alio quàm à principe non teneret. i €T po lel tus, cùm fententiam executioni mandat 5 auctoritas fira. c. ex Literis. eod. tiszil. do terminus Præfiæus pra æterĩit. nlo, ç Delegatus per neg m amittit juriſctictior em. q Delegato uno mortuo, pote Fi item en iam yel mali- È quoniam, eod, ſtas alterius expi- — t rat nifi aliud fit in delegatione expreſſum. capi un. eodlem titulo. Idem de arbitris.€ Dek iti jū >~ ga F r tiſdictio finitur, cùm cauſa remittitur ad ſuperio- rem. c. licèt. d leoffic, deleg. ¶ Delegati juriſdictio expirat perí fe ntentiam interlocutor N, qùuå ie u⸗ riſdictionem non habere pronunciavit, nec ipſam etiam de conſenſu partium reaſſumit. c. fignificanti- Šas. 38. eod. tit Del ictum perfona lenin rediind: A A cleſiam vel convent m, c fümma Trin damnamus. de e, Delictum A nin< r Ai i- Occultum non impedit promoven ex tenore, de remp. or Delicti cognitio Pu extra judicium nocet, ficut confeſſio. c. per inguifitionem, sle elect. an repellitur unon> De enunciarrs Eiu, quinon premo .-de dil inciatione epilare binarii pu- Ç- A denun A denun Uuntur conſpiratores ibid. Ç Ad de- J.— udum non ac anns inimici. ctp. cum oporieat. de 5J In denunciatione de dcchſat. dllecti. de accuſ. Loci Communes Di s Poc non debet procedere defici ens{í { i Papam. cauſa, appel latione emißâ contra faum conjudicem. ¶ Delegatus ufque ad me- diam notem poteft partesexpeđtare,& fententia- Delegatus vice fuà& fùi nte mortem| ç Deleg atiman- datum non tenetur exequĩ ordinari ius, nifi priùsei eonſtet de reſcripto apoſtolico. c. cùm in., jure eod. venditur. ab officio& beneficio. cap. q Fa i quis po~ icio. c. cùm IL o Ade cùm dileftus, de calumn. teſt de pluribus in eodem juc jent.(7 re judic. ae res furtiva non eſt furĩ reddenda. I. de depo k ponendus eft nullus ante S {æ cognitionem tabilibus pe ccatis.e} l p pofitus fi celel brat, ab b Ecclefia re ſcindatur. c. fi quis Ç Deppnendùs-quis non eft, fi teftes contra cum ex fola credulitate de- EYANI LH Ši ae ponunt. c inguijitioni, ae eXECOmmMm, | | | z losum. de verbs Deſertus i ens homines, 7 ur, ae pa Modo ordina Ç Iniisordinandis ungi non debe ordinandi, difinét.-93 feptem. manus corum cl rifi 3. Cap, præte N cap. diæconi g i} officium circa albam Diaconorum cam c: Jeguente. nis ordinibus í $ i la, euchariſtiam,&c decreta funtprir Aacb⸗ rye, C. non e nec eſſi Epiſcopus vivere H in difper 1c aconi junt, T Diaco O~ non d ja d; mus Siniſtrum t humerum orar ioan£ fe illisp rÆæi noni c. Diaconi feptem t, c. Dracon Ni obtineat. d. difè. 93.€: wln Dlaco D œ dominica eft E oea ab ommi op ne tur ad diem; fequi ICCM y id i ue verum eſt brandis

Dois Aaaa Di In Jus Canonicum. a o E E Di brandis ordinibus, cùm quæritur, plurésne ordines uno die collati fint. capir. literas. 13. de temp. ord. $ Dies aliquando incipit à veſpera uſque adve- ſperam, quoad fefta celebranda. cap.z. defer.$ Dies aliquando incipit à manè,& terminatur in fine liel ante tenebras, quantum ad judicem& ſenten- iffinitiyam. capit. confisluis, de offic. judic, deleg, $ Dies aliquando incipit à media nocte,& ter- minatur in mediam noctem ſequentem, quantum ad contractus faciendos: poſſunt enim fieri quã- libet horå, capit, confluir. eodem titulo. ¶ Dies ali- quando incipit poſt cœͥnam,& durat per noctem uſque ad diem ſequentem, quantum ad jejunium. de eſis. de co ion. 3. ¶ Dies etiam i quarta feria poft occafum ſolis, uſque ad ecuhdam feriamin ortu folis, quantum ad Treu- gas ſervandas. cap. 1. de trenga 7 pace, capit Wae ei i ultra duas extra fuam diœceſin nemo citanduseft. c fe olim, deexcef] Diffinitiva ententia proferri non debet e UY d contra abfentem ex legitima caula,& lata non tenet, maximè in caufa matri- moniali. tap. tenor. Č cap. cùm Be ld l€ Contra contur etiam lite non conteſtatà, procec diffinitivam in cauſa criminali per viam inquiſi- tionis mota. ctpit, veritatis. 8, de dol.€r contum, Ty);‘eao Infamibus non patet. cap. infami- Dignitas bus. 87. diét. il.§ Dignitates duas habens, unam dimittat; etiamfi illas habeat in diverfis Ecclefiis. tap. prærereà. dé præbend.$ Ad dignitatem majorem à minori eÑ tranfeundum. capit, licèt in tantum. de translat. Epiſcop. Dilapidator dator rerum Eccleſiaſticarum luſpectus r uſque ad diſquiſitionem facti.caß. fin. de accuſc Jagen nonnificausà cognitå danda. 3.:3: Dilatio c. ult.§. a indice, z Dilectio Diæœcefis Diſci puli ab. c. fi eos. S deponendus tft. cap. licet Hely. de fmon. Dilapi yide Dei& Proximi. charitas. capitulo Rodolphus. 35. de re- ° fri piis. Chrifti creduntur effe baptizati. de conſecrat. diſtinct. I. c. guando cap. in alternationis. 70. de reg. jur. in ô. adjus commune tra- in Disjunctivis. hi non debent..i Diſpenſationes m fis de fent. drrejud.$ Difpenfare poteft Epi- ſcopus cumi lerico in minoribus criminibus. ca- pit. at fi Clerici. de judic. q Collaterales perfo- næ in fecundo gradu matrimonium contrahen- tes difpenfari poflunt à Papa, quia hoc non eſt contra jus divinum., cafit, literas. de reſtitst. liat. Diſpenſationem inducit multi ſupplicantium,& conſuetudo terræ. cabit. ſand. de temp. ordin,$ Difpenfatur cum eo in tem- poralibus, cum quo& in{piritualibus. cap, per vene- rabilem, gui filii fint legiimi. J In diſpenſatione voti attendi debet debilitas& paupertas. eap. gaod faper his. devot,& wot. redempte€ Dilpenfatio re- vocari non debet. capit. ex tma nobis. de fil. presbyt. ¶ Diſpenſationem non habenti, alia cura animia- rum non conferatur, ſi talis eam antè habuerit, alio- qui collatio viribus careat. cap. de multa. de præb. Diſputare ticis, in 6. Di fe f difficulter probatur, nifi contra- UINEMUS e dia oec; ria judicia præceflerint. cap. ad id.de fpþonfal.€ caß. inſuper. qui matrimonium accuſ. 5⁰. Diſſentiente alterò deſponſatorum, poft ſeptennium alter ſolutus eſt ipſo jure. cap. acceſhit. de deſßonſat. impub. Diſtinctio. de fide Laici noñ debent. cap, quicunque,§. inhibemus. de harea yide fuprà, in Antinomia, vel contraria. 26.quafi.$in prine. Y..1. CAKA- Dıv natio. guam. in princ. caula 26. item quæ præponenturinfrà caufa 9. Ratio hujus cau- ſæ per objectionis ſolutionem habetur,.g. f. tape ult,§. f amem quilibet. Origo divinationum€x- ponitur 26, quaft. 3. în princip. cum capit. feguente. Ratio nominis exponitur. diét, guæf?. 3. capit. 1. S. di- vini. Genera divinationum enumerantur d..1.§.1. Singulorum generum ſpecies in fequentibus caufis proponentur. Divinationum autem cauſæ yelmo- di exponuntur didt. c. 1. S. fin. cum.ſequ. D ivortium non eclebratur, licꝭt ex utra- que parte conjugum, con- fanguinitatis impedimentum allegetur, nifi per teftesfide dignos illud probetur: idque fit ad im- pediendam collufionem. capit. faper eo. de eo gui co- gnov. confanguin. uxoris Jue. Ç Divortio judicio Ecclefiæ celebrato, non poteft compelli fidelis reci- pere infidelem, licèt converfùm ad fidem. capit. de illa. dedivorte$ Poft divortium dos eft reddenda uxori,& poffefliones indivifæ dividendæ ſunt. ca- pit- fignificavi. de donat. inier vir. G uxor, s Di- yortium non fit propter fartum, vel fimile quid, {fed propter infidelitatem vel adulterium commif- fum; capit. quafivit. de divort. g Divortio pro- rhæreſin facto, continere debet fidelis vivente infideli. ibid.&r capis. quantè, eodemtitulo,$ Di- vortium poteſt fieri ex violenta præſumptione. cæ Pit. lieras. de praſiumpt. g Diyortium ſine juriſ- dictione Eccleſiæ non tenet. cap. porrò. de divort.& cap.I. de converf. conjug.$ Divortio propter adul- terium faĝo, contrahens cum altero debet redire ad primam..ex literis. de diyort, T Ete i Juramentum, vel ejus qui ad ma- Doć oris gifterii honorem promovetur, circa expenfas præftando cavetur. Clement. cam Genimis. 2. de magifiris.-$ De magiftris& do- coribus artium Iberalium ubique conſtituendis. nét: 37. cap. de quibufdam,$ Nepro licen- tia docendi aliquid accipiatur. d. cap. 1.§. pro licen- ria, Ġ c, prohibeas. 2, cav, quamò. 3, eod. ti,€ Item HHhh 2

| Ut: gratis doceant magi{ licentia I minùs pi judicar c cùm olim. 6. de conjuena f D l S fcienti& conſentienti non fit, neque dine, Humaniorem ſententiam fequi debe- | olu injuria.. c. ftienri 27. de reg- jur. in6. mus:-cap. eflote:. 2. de regul. jur. cap-odia refling. 1f, Dolo facit, qui petit quod EN dus..dolo.¶ cap. in panis. 49. eo e Tinh, ing© contracum $9. de veg. ju rm6. Ç. itemiquicontrajura merca- e repotuit, Interpreta tio fa- tur, dolo- ager e præſui nitur. c; qui conira, 82. dereg. cienda. cap. contra iar. in 6. 4 Dolo facere non videtur, qui jt fù Minimum eſt imu judi cis facit, c. quod guis 24..t$ Dolusali- Jermo Iní cujus facit, ut contra eum abſentem procedi poſſit, ¶ aut quod ple 5 ſl de eo conſtet..cumolim dt : dereg, jur. ae Ç quod 1r. cap: in obfeuris: 30. de reg, cimus quod Verifimi folet... cap inf 4 ICE. tit Duellum i fet, port erdiets nè in r 1€ priùs ka Peai ji- ibi quis dicitur habere, ubi Domicilium habet beneficium. c. dile-|{trare cap: 1. de corp. vitiat. ¶ Duellum exerce élus filius, de reftript ç Domicilium ubi quisha- pote ſt promoveri, ſi non interfecerit. cap r: delle- bet, ibi conveniri goteſt. c. dilecti filii de fure compet. ant. in duell. ¶ Homine in duello inter- non poteſt interfector ejus in ordine ſuſce- acqniritur, ſi quid capitur oe mii F Dominum ex hoftibus, niſi bellum ſit T injuſtum. c. ſcut. 29. in princ. de jurejurando — apenat — — — Q bas. à Q o Epi ikopi fine confenfü capituli i 1i | Donatio on yalet. cap. Pen de hisque i fian i Přæla( leò ER cap en"i 9 ti È: ter. item obcæc tionen: If..1. c. fanè. deE ga letate?: nolentuni, c. luxuriam. c. fexta Ecclefiaftici& civilis ftatus Compara tio: dif. 96. c- cùmadverum: nät.€ Donationem ri facere„fi viro dederit uxor. d donat, int. vir uxor:$, Don: viyente rettore non valent, nif e arpia ar I 1 1Va c. PE E pa funt: —41 atholica eſſ fide lium multitudo CIC fia P n c&æ charitate y lis extra guany{ i yer jamma iri nitate, | reftituit s ` ex foldo. elefiæ fa&tæ fine c; ſucceſſorem. natio Abbati j X.. mi non tenet, aliis cahit. cæteruùm EAR tiini S& de Eccle- titz X; cap. rela- í LF j L os Eriapa natrimonio: cahi dotemnon a tem- pœna corun qui.£c- temno f f. Í E ijasr Bi ctej fi& pacem turbant Gli T, CAP. Qut cå DOSrEG 7 ae cap c, gaijaunis per: I iut bjecta -caulami cap | L a p. {1 ob forr tuncenin. ~. j; tę x€ Doseti: a N matrime Hak, R pore libera crede € Dosinmar $; tè ſunt h az d A di f æltımatan jtt sp. À ai SJ non ſucced itur pire conf pa betab onmi'fervitite, c, r, dece afio. C exači 7, Pra r 0; ve III Dubio< Confuen ido loci eft attendenda;|: fiaftica Eaicus Conferre non pe Quòd{t varia fit confuetudo ea cæterùm. verf: cum facrileg 4 de dedin potiùsattendenda,quæ magisration bilis eſt,& alii 7. de jire Hatronatils. neque quid diſp pe E tatuere

— Ecc In Jus Canonicum. Ecc ftatuere. diflintt. 96. in princ. cum fegueniib.16. guæfi.7. cap. nullus Laicorum. tap. non placuit. capit Laicis.c. f quis. princ. capit. quicunque.§. ſi ergo.$ Eccle- ſiaſtica Laicis non conferenda, nec committen- da. diét.§, Laici autem,@ cap. quamvis. 17. dedec- mis, item diftinét. 89. cap. indicatum. nam non nili ab Epiſcopo, ejuſve conſenſu conferendæ ac poſſi- dendæ funt. 16. gæfi 7. capit, congregato, cap.© hoc, §.fin.§ Res Ecclefiafticas Laicus poflidere non poteft. 10. quæſt. 7. in princ.§. Laici amem, capii. 1. jn princ, cap. nullus Laicorum.& licèt Res fterilis vel oneroſa, Eccleſiæ redhiberi debet. 10. quaft. 2, cap. hoc ĵus. Ș. ficut. De rebus Eccleſiæ vindican- dis. 16. quafi. 3. cap.1. in fin. c. inten memorator. S. fin. item de reb. Eccleſiæ alienandis. capit. ſi quis. 6.§. fin» yide fupr. in Alienatio. q Ecclefia non yacans poteft concedi religioſis. cap. chm venifjent, de refifè. fpo§ In una Ecclefia plures fimul non inftitu- untur. cap. quoniam, de fure patron.§_ Ecclefiaul- traguatuor menfes vacare non debet. cap. cùm pro- pter diſcordias. eod. tit. ¶ Eccleſiam ſine diſpenſa- tione Papæ tenens non Presbyter privetur. cap. præ- ¶ Eccleſiam habens non ores, de tered., de etat. G oualit. s recipiat aliud beneficium. cap. cà præbend.&. dignitat. JEccl ditione facta revocari poteſt, ſi ſic collata fuerit, quòd conditione ceſſai te revocetur. capit. verm., de cond. appoſ. ¶ Eccleſia non conſecrata immu- nitatem nihilominùs habet. c i cleſ. ¶ Eccleſiæ de novVo ædificari poflunt popu- 1o creſcente. capit. ad audiemiam. de ERceleſ. ædific. € Ecclefia fub annuo cenfi concedi poteft ra- tionc fruuum, capi. querelam. ne prælat. yices ſuas. ¶ In Eccleſia placita ſecularia fieri non debent. capit. cum Ecclefia. de immunitat. Ecclef. Eccleſiæ nomine cathedralis intelligitur. cap. cùm Clerici, de verbor, fignific,$ Per Ecclefiam matricem intelligitur cathedralis. capis. venerabili. eodem titul. ¶ Eccleſia tantùm judicat de mani- feſtis..ſſcur. de ſimon. ¶ Ad Eccleſiam fugiens, modò in ea non deliquerit, tutus eft ab omni inju- ria. capit. inter capi E c. fin. de immunitat. Ecclef. Ecclefiæ ſubſunt Epiſcopo, in cujus diœcefi fitæ fuant, de jure communi. capit: conſtiturtus. de religiof. dom,€ plures habere licet, quarum unaex alia pendeat, vel quæ proprios Sa- cerdotes habere non valet. capit. eam te. de ætat. gualit. præfic. ¶ Eccleſiarum effractores& incendiarũi, poſtquam ſunt denunciati, à ſolo Pa- pa abſolvendi ſunt. cabis, conqueſt, de ſentent. ex- communic. Mioriens, qui teſtamento Eccle- ſiæ aliquid legat, id congregationi legare intelli- gitur. cap. relatum. de teffam. C nliim. volunt.$ In Eccleſiis regularibus non{int feculares Clerici, aut regulam profiteantur, aut amovedntur, capis. cùm caufam. de elet. Ç Ultimum& fummum quod ab Ecclefia infligitur fupplicium, eft anathe- ma. capit, cùm non ab homine, de judic.€ Ee cleſiarum novarum conſtructio vèteri nocere non debet. capir, de his. de Ecclef. ædifio. Eccle- fia fornicatione polluta, afperfione aquæ recon- cilictur. capit. fignificáfis. de adulter.€r fiupr. $ Ecclefias reparare tenentur rectores earum, capit. de his. de Ecclef. ædific.§ Ecclefia fecula- ris non poteft fieri regularis fine confenfiadiœce- ſani Epiſcopi. cap., ad audientiam. eod. titul. ¶ Ab Ecclefia fua fe transferens ad aliam authoritate propriâ, utrâque privetur,& primå& fecundå. cap. quanto, de translat. prælat. ¶ Eccleſia ſi poſſeſ- ſiones ſuas à Laicis repetat, debet expenſas in rei melioratione factas computare& præſtare. cap. 1. de in integr. reſtium. ¶ Eccleſiaſticum feudum non licet vendere fine confenfu Epifcopi. capit. que in Ecclefiarum. de confiitui,€& prælaturæ pueris non conferantur, capit, ex ratione. de ætate, qualitate& ordin. præfic. Sed talibus de- bet cura animarum committi, qui brevi ordinari poflunt in Presbyteros. capir. inde eorum.© capi. Prætered. eodem utulo. Ẹ Ecclefia debet habere chorum& Ecclefiam. capit. 1. devit.€r honef. Cle- rie$ Ecclefia parochialis non dividatur fine Epilcopo. capit. avaritiæ, de preæbend. ¶ Eccle- ſia viyente rectore nec dari nec recipi poteft. ca- Pit. ꝓui in vivorum. de conceſſ. præbend.$ Eccle- fia per Epifcopum, non per Presbyterum recon- ciliari poteft. capir. agua per Epifiopum, de confes crat. Ecclef. vel alte Eccleſià vacante, confir- matio non ſpectat ad capitulum. capit. 2. ne ſed. vacant. Eccleſiis ſuis non ſunt ſpoliandi cæ- ci nec leproſi. capit. licèt multùm. de cenſib.& Ec- cleſia regularis& cathedralis ultra tres menſes non vacet; Íi vacaverit, Archiepiſcopus provideat illi. capit. ne pro defectu, de elett. dr elett, poef.€ Ec- clelia vacans propter diſſenſum Epiſcopi& patro- ni, cuſtodiatur per œconomum. capit. cùm yos. de fic. jud, ord. ¶ Eccleſia non poteſt pœnam Unguinis infligere. capis in Archiepiſcopatum. de rapt. Grincend.$. Ecclefias in proprios ufus con- ceffas non licet regularibus intrare fine diœcefani confenfu. capit. paforalis: de privileg. Eccle- fia debet ab omni exactione immunis effe. capit. r. de cenfb.$ Ecclefia cathedralis quendam profeforem in Theologia habeat. capit. guia non- nullis. de magiſir. ¶ Eeccleſiæ matrici debentur decimæ. capit. ex trancmiſſa. de præſcript. ¶ Ec- cleſiæ ſtatuta pro tempore variari poſſunt. cabit. non debet. de conſanguin.& afine Statuta Laicorum ab Ecclefia confirmata valent, aliàs non. capit. Eccleſta ſanctæ Mariæ. de conſtitut. Ç Contra Ecclefiam aliquid ftatuentes, ni revocayerint, exa communicentur. c. zoverit. de fènt, excom. Qua edenda, vel non. Edi Nomen Actionis neceſſarium non eſt: ſed factum ita exponendum, ut judici actio conſtare poſſit. caß. Alelti. 6. de judiciis.$ Cau- faa&tionis edenda. diét. capit. 6.@ cap. ult. de libel- li oblatione.& ſcriptis actio edenda. capit. 1. de li- belli oblatione. v. guefl. 2, cap, uit. in princ. verf. non prius.& ſi actio inepta eſt edita, reus ab inſtan- tia abſolvitur.cap. examinata. 1j. de judiciis. ¶ Re- us actori non tenetur Inſtrumenta edere. caßit. r. de probationibus. 4. quafi. 3. capit. uli.§. qui in~- tendit. ¶ Niſi inſtrumenta actori& reo com- | munia fint, capit, G, perpetuus. 12, de fide infirm. HHbh 3

Ele Loci Communes Ele Non totum inſtrumentum edendum eſt, ſed id tantùm quod ad caufam pertinet.. c. contingit. j. de einſt 14 Effectu l. juris. in Dagi n omnis ejus eaufa prohi. bita cenſetur. cap. cùm guid. b4. g 0. de ar Jecta. difini. debitoris ſi genus debeati Flectio num ex duob. c: in ali M E È. z4. cap. vidua: t, veru airi. 76. de reg. juris. in Quʒæ electio valeat, necne: Electio celebrata ab interdictis non valet. cap. — À cuminter R, deeleét. 9 Plechy ione primà non an- nullatã, non yvalet ſecunda ele capit. conſidera- tio fimoniaca non EE E rit pe m electi vimus. eodem titulo valet, ſi propter hoc cunia, factum ſit..nobis. io pende ente atione fa&a non valet..bonæ memoriz.de elef 3 p! ſc opo nondum fepul to fata nony let. c. borne memoriæ.deelet, ¶ Electionis tempore tranſacto, facta electio non Valet. c. dileéto falio, de fiappl. neglig. præla q Eleĉtio fecunda val alet, cùm certum eft primam non ye capit. bone memoriz; deel s Electio ſuſpenſi vel à ſuſpenſis celebrata non v capit. cùm inter R q Elect o #0. eoa j LEIN t} non valet: f Elé electorib licèt electus alere. lectioniòus. jaler. publi cato ſcrut lo.€ Elect capit, ſacroſancta clandeſtinæ reprobantur. cap. ꝙuui⸗ propter di w 4 s ilaia ad'pr endam, per importu- nitz item facta non yalet: cap.tue fraternitatis. de præ- Eod. ith. bend.& dignit. ¶ Electio non valet, nifi abfen- tes vocentur, qui poflunt& debent electioni inte ya S s de elect. ı eleđtio dit- valet, >. CAP, guod jicttt. 3 Nul cap, nte capitulo tacta A9 Quales cuùm electi, tum eli- gentes effe debeant, eft aa ad a capit, f n tisa ta,; ele Fion lı ichima non yel tern ap) ¶ In electo tandem yide in cap. cunctis. de Gad" Qui ad electionem vocandi, 2¹⁰b, A lectionem vocandi plùs nocet. conte multorum. c electione t fat. Ç ate vincia: t, qui ſunt in pro ntus unius, quia quam itte Tiet s P: detto. eodem ı Epifcopi, Canonici S expectandi. cap. cum inter In electione requiritur ma p. Ecclefia,& c & dilectus ctat ad Ger erii ſpectat tio Imperatoris fed examinatio& Ç Æl rit Aclpes- pronatio ad Excommu tidiana. eod. tit. -eledt ionis forma© C modo: Electionis formam& requifita necefaria vide terra . CHIF e e. ſcrutinii con edi deber ad clectio iquam de tribu Promiſſi& inſſ nem. Quomodo oare eTA A0 éta fit tur, hæc elet ad minor em delr conſenſum datum, — peticrit confirmationem p

j WW ab electione c adir, niſi legitime fuer Ele In Tus Canonicum. Epi it impeditus. esdens capiitsl. inj fene. eodem titul. Ele&ńs non po- tet ab edoribns removeri, nifi de novo impro- bitas aliqua in eleto emerſerit. cap. nulli. eodem ti- tulo, in.: De Eleemoſj nis. trimembris, Elecmoſynarum GRAAS: lat.§. fin. cur capite feguente. iem capit. rue ad Ș. ex his. E Species remit cbitum. de pæn: diflinéi is.§. A:& De ratione dar darum 12.guefi. 2. cap. aurum. cum c. feg teleemofynas, non Ò, Q. un- diviño gr gui en duz funi. in princ. u leemofynæ eft cap. de quoti Elcemofj nar item Ut! ibente r quii q vitus, nec ob bpudorem. 23. 7. C. cap, jam yer de. Apoſtoluæ. Quibus Eleemoſinæ accipien- dæ, vel non. € ab Excommunicato eleemofynæ non funtac- ai cndæ, m alias e ntari non poſſunt, hi accipere j m voluntate. g4.§.I I. de ſentent. eX- de excipiuntur ii, qui non excommunicati: nam& ab his € Ere licet. 2g. quafi S capit., ſand. rum n on juftificát. 14. qS. ; iti datur eleemofy na,&a- oe e po œnitentia quàm dentur næ. . cap. qui vult. ¶ Eleemoſyna fti vi iola toris Ecclefiarum à Cle- fuper£o. 2.§. gmi antem. nec ejns eleemofyn am. de raptoribus. s Viduis etiam dandæ e leemoſynæ. 31. quejt. A, quomodo. K. Gide Apoſtolus. Ex Quibus rebus Eleemoſjna dan- da, vel non, ¶ Exrebus turpiter quæſitis el eemofynæ non funt dandæ. r. quæft. 1. c. non esk. Ei fè. 5. in princip. eum ſequentibus, item cap. eleemojy- ujgue td c. nemo, na. c. negi ue enim. gue.£. IA C pœnale. §. fin. Contradicit d. guafi.ş. c. qui| on, O i ult. De eleemofy nar EA effect tu& uſu. 13. guefi. 2. c. anima. in princ.© Ș. nbiiludetiam. c. tempi §. cùm ſacrificia. Eleemoſynæ quæſtorum offici- UM. C. CAM eX e0. Id.. in princ, ujgueadȘ. ad hæc. de pæ- nitenmis. Clem. 2. eod. tit, E aens Tee pan u anr. rapinam. SiE] tarta von requiſito vel no- mp 1y teuta lente Aiao jus fuum Alienaverit, eo cadit.cap. ult.§. me quoque. verf. fechs prefumendo. de locato€” cond, quod fal- lit, fi dominus requifitus ipfe emere`noluit. di&. cap. lsin princ, fed fiatte ftationepr æmifs à emphy- teuta domino non indicav erit, quantum precium fibi ab alio offeratur, empby renli cadit. dict.c ult. in princ. quod etiam verum eft, fi ab n, ne ptæmiſsà nondum duo menſes præterierint. .c. ult. inprinc. verf. vela denunciationis. item fi per- ſonis vetitis alienaverit, emphyteuli cadit. dié. cap. ultim. in prine, verſic. ꝓui ab emptione buju inodi. item Si emphyteuta fem fecerit Peteriorem, ju- re fuo cadit. ro. guafi. 2. caß. hoc jus.§ gui rent Si emphyteura Ecclefiæ intrabiennium, vel a- lius intra triennium canonem non folyerit, jure fuo cadit. c. ult.§. emphyrenta quogue. de locato€r condukto. o. quaſſi. 2. cap. hocjus. Ș. guirem. æiamſi dominus non{olyat empliyteutæ meli orationes, dict.§. gui rem. verf. non repeðiurus, vel teuta non ſit interpellatus, ut ſolver ret. d infin,§ item fi emphyteuta jus fium exc caulis prædictis ami ifit, ut ad dominium res redeat, ni- hilominùs præteriti a. penſiones ſolvere,& damnum, quo res deterior eft, præftare tene- tur. d.§. Zui rem. veuſ. ut tamen ſolvat Ep ife origo. diſtinct. 21. capit, pilcoporum peo e end gia. difinét. 21.§, Epiftopus.©%8. quafi. 1 I. cap. gui E- fi copatum. ç Definitio, di vifio Epifcoporum& ſpecles. diſzinbi. 21. cap.l.§. ordo veroö.$ tia Epifcoporum& Coẽpiſcoporum. diflinet. 6 guamxis. ¶ Dignitas Epiſcoporum eſt, a itolorum, quorum vicem in Ecclefia ge- GË. 21. cap. in novo. H. cæteri. venſ. ipfis quo- que. difiinét+68. ult.& Prærogativa di gnitatis ex ſubſcriptione& voti ordine colligitur. difin. I7: cap. penult.§. fin. cum cap. Jequente.& ex tempore diſtinct. Iy. cap. ult. diſtinct. 18. c. l. € de nique Compofitionem de jure primatiæ unus {olus, cujus intere ft, poteft impedire. cap. uli-de ma- Jorisate Gr obedieniia. Epiftopalis fedes. q Majores tantùm Civita Ates pi iv legio E Epifcopatis funt honorandæ: a de privilegis, ERSA 80. in prine. cum ſeguentib. ujgue ad cap. ult, 2 quafi. 4. c. ſicut excellentiam.§. Concilium. verſ. i i An piha, 16. p I. cap. precipimus. in princ. ufque ad Ș. funt. lr diftinét. 68. cap. Ecclefiis.§. imer Epiftopos, TE piſcopales ſedes non longo intervallo à fe debent disjungi. difinét. 80. cap. ult.§ Propter hoftium impetum, E crudelitatem ſubditorum Epiſcopos fuos trucidantium, ſedes Epiſcopalis in aliam civi- tatem Transtertur. 7. guæfl. 1. cap. temporis, 25. qua ſtion. 2. cap. ult. J Qog civitates anteà non ha- buerunt Epiſcopos, in lis nec poſteà conſtituendi. 10. J. I. c. ſelix. Epifcoporum officium. Corrigere ſubditos debet,& ad fidem proyo- care non Teveritate, fed blandimentis. diflinét. cap. licẽt. cap. gui i fincera. cap. de Indæis. c. licèt. cap. ùm beatus, in princ. Contradicit tamen diét. c, cùm beatus. Ș. Salomon. cùm ſequemib. ugue ad cap. tria ſunt. Cui objectioni refpondet Gratianus diét. di- finet. 45. c. due funt, Ș. ex bis omnib. cum apa 5 uf> que adc. ult. item de corrigendo populo agitur. 6 irrefr agabili. 13. in prine, de oficio ordinarii. difna. 86. c1. c. odio, è facieniis. 23. quafi. 4, c. duo ifta.& fiin corripiendo modum exceſſerit, à domino, non ã ſubditis veniam petere debet. diſtinct. Od. c quando, HHhh 4

Epi Loci Communes Er § Crimen non probatum non nominatim Pennyn. fed in genere. c. f Sacerdos. 2. de officio ordinarii,& de criminibus i inquirere caque puni- repofant&{i opus fuerit, brachium feculare im- plorabunt, cap. 1. diét. tit. fed ne in puniendisc deli- ctis ad quæſtum magis quàm ad leges refpiciant. c. rrefiagai li.13.§. fn. eodem titúlo. denique ne fer- mone incauto infirmorum conſcientiam vulne- rer, diine. 4s. cap. nli$ de Docendo poj regendo&amando. 7. guef.t, ficut vir.§. Ep pum. diſtinct. 30. cap. ult.& diflinét. 86. in princ, docendo facram Saipa non Grammaticam Epifcopus exponere cbet. diét. diftinét. 86. cap. cùm multa.§— spya fticoarum immo- deratam vitare debet. dift. 34. 4. cap- 1. Hoſpita- lem Epiſcopum debet ille diflinét..0. in princip. $ Impatiens ı on fit, negue pere ufor, fed m anfuc⸗ ut, neque aliquem propriis verberet manibus. i cap. 1. cum c. feg. Cc. 1 E piepar, c. cùm b tem diflinét. 86. cap. non liceat, 1. quaft,.cap: fi mnem. Ç. penult. item de E Infirmis& pauperibus fubyeniat. difti e C. feg Ae 84. in princ cum di ob. c J T de Menſa, ſuppe etur diſtinct. ＋I. 6. E uef.. 33 ectile, & vittu Epifeopi,€ 9¹ ſcoſuus. Ne ſubditos gravent Sumptibus& Exactioni- baa c. cuùm. Apoflolus. 6. Ș. prohibemus. de cenfibus. Za pit.ì. de exceſſibus Prælatorium. 10. quæſt. 3. e. quia co- Sno vimus. Ci cavendum. C. inter Cl jera. A cap. ult, C 16. quafi. 1. c. conſtirutum. c ruli. c. predicator. item extrav. com. unicd. Ș. fecundo verò. de pænis. cha- ritativum tamen fubfidium licitum eft. g Vi- duis& orphanis- Ecclefiæ præfidium imploranti- bus Ej iftop us debet fubvenire, difè. 87. in princ. cum quentib. ujyne ad c. irrelig gio. Reftringitur tamen la diflinét. 88. cap. Epiftopus gubernationem. Ep pifcopum pertinet, de domibus religiofis cap. de xenodochiis. de religioj. detii, peee Sacerdos neceſſariò eſſe debet. e literis. de exce j, prælat. Ç Epiſcop us non ibe Clerici beneficium fine dus confenfu minuere. c ad hæc. eocl.tit. Epii[copi femperin p publico f- perindumentis lineis uti debe nt, nifi religiof fi nt. eap. Clerici oficia.de vit. e honeft. Cleric. g Ep ifto- pus non debet fibi ve ki res Ecclefiæ. Di pro- hibemus. decenfib.€r exačt.€ Epifcopi duo fimul in uno loco& dicceſi eſſe non poflunt. 6. quoniam in plerisque, e od. tit.$ Epifcopus adaliam dig ni- tatem ſine Papa> licentia tranfire non poteſ ſt. c. licꝰ de tranilat. Ehiſcop.§ Epiſcopus res SE cc lefiæ Ane conſenſu Capituli alienare non debet. c. r. d fiunt à pi ral. fine confènf:capis.$ Epiſe copus ni i ju- ris ſibi in Mõnachos conſtituat, nifi diſciplinæ cau- så. c ap. 1. de fiat, Monach,$ Epifcopus poteft ali- cujus dignitatis proventus detinere velben eficia, ſi ſua Ecclefia onerata fit. cap. ut nofirum, mt Ecclef. be- nef. fine dimin. confer. ¶ Epiſc pus poteft alteri in- feriori committere quæ juriſdictionis ſunt, non quæ ſunt ordinis. c. aqua benedlicta. de confècrat. Ec- cle$ Ep iſe copus judicio fanguinis nec confen- j lec intereffe debet, alioquin removetur. capi de exceff. prælat.$ Epifcopus non po echt augere ſiones ſine conſenſu Capituli ſui, | c] 5| vel Papæ. c. paftoralis. dehis que] fiunt à pral. ç E- pifcopus nec debet nec poréít perlonatum veldi- gnitatem habere in aliá Ecclefia. capit. pos? ele~ ionem. de concef). preb. 4 Epifcopus poteft ex caufa Clericum ligan dum& capiendum curare. capit. dileĉtis. de appellat.$ Epiſcopus vices ſuas ſub annuo cenſu committere non debet. cap. Jue- relam, ne prælat. vices faas. ç Ad Epik čopum ſpectat animarum cura. capit. ultim de verbur. fec. in G. 4e Eremitis. Piror sae Evange lio Š% C. cùm in lege, x, 19> i k lenc e Eu} J t in fin epæni itenti nonde JUC arii la gatur. c. ult. de fel pult. NEC n tempore interdicti c. quod inter. de panit, Č re~ mif.$ Euchari iftia ad minus ſemel in Paſcha ac- ipiatur, niſi de confilio Sacerdotis quis abſtineat. c. omnisead, tit. fed ex confilio fata æſti- None Eventu, manda. difi. 47. c. ficit Ș. fin. cum duob. ce, ſequemib. 2 4 re quando ne qut emtor ac evictio- Evaa ne agere. cap. f venditori. de emft. c1. Q. fin. deexce Prel. inf. 19..3.€. perlatum,§. econtrà, lli nocet, negotio none tO. c. ex pa T Abbatis. de con lege. 23.-4. c. haec §. ex his omnib, nlgaes a fin. vendit. c, conflitutionem, 2, în princ. de verb. Evidens. er Examinatio%42 Pe lem. de eleét. Ji Eam & electio. cab.i ſuo judice non v l Examinanda ſi ter., c. venera> rejce Exceptio 3 ci cognitio mand enim cafu yon; admittere. ita caufa fit t del admittat.>, verfic.ni ceptio multò magis illi compet S l- &io. cap. quì ad agendum. 71. dereg. jur.in6.$ Ei tamen deneg] crimine laborat quod objici t, cùm Eccleſtaſticæ. 3. de except: T ap, ex t2: e ıdex ullas exceptiones iG exprimatur. 4 Exs , cui competit a onem obji ciens non Vi- exce- e excepti) de exce p R i detùr de inter capit j? cum vene- z 5 co co eft. capit. cùm olim. 19. verfio 4 Non eft in mora, qui E» ceptione fe po- in G cenji 635 teſt tueri. it non esk. 6o. ¶ Nemo pluribus Exceptionibus u prohibetur, quamyis diy aik fint, cap. nullus, 20. dereg Jur in 6. Exceptione de reg gul, Juris. lccht, Ton

Ex in Jus Canonicum. Excepione Doli ſubmovetur, qui petit quod eft reftituturus. c. dolo. so, de reg, jur. in6. Excepito Ignorantiæ datur, fi quid errore vel i- gnorantia getum eft. exemplo cap, Apoftolic. 9. in prne. de Clerico excommusnic, de differentia inter erro- rem& ignorantiam, dif. 38. cap. quamvis. ubi er- rare dicitur, qui putat ſc ſcire quod neſcit. Isautem qui ignorat, non putat ſe ſcire: ſed fallit ſupradi- cta regula, ſi juris, non facti fuerit ignorantia: illa enim non præltat exceptionem vel excuſationem. cap. ignorantia, 13, de regul, juris, in.1. quafi. 4. c turbatur,§. notandum. C Ș. item ignorantia. fi tamen non craſſa aut ſupina, ſed probabilis fuerit igno- rantia juris, excufat. capit. ultim. in princ. de conf, in 6. item{i agatur de damno yitando. d.§. irem Ignorantia. verj. Juris civilis, fed frin deli&tis juris ignorantia prætendatur, hoc caſu ad evitandam pænam probabilis juris ignorantia excuſationem non præſtat. diét. Ș. item ignorantia. verf. non ita fi delictum, item fi fæmina vel miles jus ignoraye- rit, excuſatur, niſi jus naturale mulier vel miles i- gnoräſſe dicatur. ict.§. item ienorantia. in princip. item ſi quis in jus alterius ſuccedens jus ejus igno- ret, exceptio ignorantiæ ei prodeſt. capit. cùm guis. I4. deregul. jur. in 6. item Exceptioignorantiæ non oa ſi craſſa& ſupina fuerit facti ignorantia, ominis nimirum ſecuri. capit. ult. verf. dum ta- men. de conſt. in õ. Planè hoc caſũ diſpenſari poteſt. cap. Apofiolicæ. 9. Ș. cæterùm fi fortë. de Cleric, excom. prætereà diĉta exceptio non prodeft, fi culpa igno- rantis acciderit, quò minds ſciverit: vel ſi volun- taria fit ignorantia, difine, 37. capit- ultim.€r di- fiinét. 38. in princip. fi rale fit fastum, quod oportuit ignorantem fcire. T. gu. 4. cap. turbatur,§. notan- dum. c. quamvis. r0. de regulis juris. Nifi minor fitæ- tate. d. g. 4. cap. ult,§. finali. Exceptio Peremptoria ante litem conteſtatam fruſtrà oppo nitur. caß. 1. cum cap. ſequtente. de litis conteſßat. in ſ. Licet tamen eam in initio litis con- teltari, 3. quafi. 3. caß. ult. H. fin. C. quafi. 6. cap. fi guis Epiftoporam, in fin, J Vis Exceptionis eft, non ut condemnetur actor in id quod in exceptio- nededucitur, ſed ut actionem excludat. cap. 2. de ordine cognitionum. cap. 1. de exceptionibus, E ceptio falfi procuratoris& ante& poft fententiam admitti poteſt. cap. in nofira. de procur: Similiter de literis falfis. capit. cùm venerabilis, de exception. ¶ Excipiens contra electum de calumnia jurare cogitur, capit. cùm dileccus. de elect. ¶ Exceptio excommunicationis in qualibet parte litis opponi poteſt. cap. excehelonem excommunicationis. de except. ¶ Exceptio excommuniĩcationis publicæ repellit Judicem ab officio fuo. ibid..$ Exceptio contra teftem ante fententiæ definitionem probanda. c, 1. de excepiionibus. Excommunicationis sip om € Excommunicatione nulla major pæna eft in Ecclefia. 24. g. 3. cap. corri- admenfam.§.vel fententia. Cag verf. guia pena. Excommunicatio de- itoris çxceptionem ci non præftat, cff verè. z gverf, Ex cùm ad hoc debitum. de fent. excom. J Medicina- lis, non mortalis eft pæna. capit. 1. in princ. de fen- tent, exconmmunicat, in 6. 24. qaafè. 3. cab. nolandum. in fine. Quinám excommunicationen incurrant. ¶Excommunicationem incurrit, qui percuſſo- rem Clerici defendit, vel cùm poſſit, eum à percuſ- fione non prohibet. cap. ↄuanta. de ſentent. excommu.- nicat. ¶ Excommunicationis pœnam ipſo facto incurrunt etiam moleſtantes eos, qui electionem, yel beneficiorum collationem fecundùm eorum petitionem non fecerint. caß. ſeiant cuncti. 12. de e- leck. in d. ¶ Item Principes vel alib licentiam dantes occidendi vel malè excipiendi eos, qui pro- ferunt& divulgant ſententiam excommunicatio- nis, ſuſpenſionis five interdi&i contra iplos, nifi re integrã&o dies reyocayerint fententiam, vel res ablatas propter hoc reſtituerint, excommunĩca- tionis ſententiam incurrunt, in qua ſi permanſe- rint per duos menſes, abſolvi niſi per Papam non poflunt. c. quicunque. de fent excom, lib..- Excommunicationis forma. ¶ Excommunicatio debet fieri in ſcriptis, ut& ſliſpenſio interdicti: ſecùs faciens ſuſpenditur per menſem ab ingreſſu Eccleſiæ. capit. r. de ſentent. excommunicat. lib.. Excommunicatio non debet fieri fine monitione canonica. capit. ftatui- mus. Č cap. Romana: eodem tiul.$ Excom- municatio poft appellationem non tenet. capiiul. dilei filii. de appellat.§ Excommunicatus po- teft quis denunciari poft mortem. capit, fi quis. de haretic. ¶ Excommunicationis ſententia debet elle manifeſta& publica. cap. per tuas. de fentent, ex- communicate Excommunicationis vis& effectus. Ab excommunicato domino liberantur fer- vi, ſi poſt trinam denunciationem& admonitio- nem fatisfacere nolit. capit. gravem. de peniient. Excommunicato non debet beneficium Ec- dlefiafticum. conferri, nec poteft illud fine diſpen- (tione retinere: capit. poſtulaſtis. de Cleric. excom. Excommunicatus quamvis agere non pofiit, conveniri tamen poteft, ita tamen, ut per alium refpondeat. capis, inieleximus. 7. de judic.$ Ex- communicatus ſcienter ordines ſuſcipiens, de- ponitur imperpetuum, fieft Laicus. cap. cùm illoa rum. de ſentert, evcommunicationis. Excom- municatus abſolutionem contemnens, nec Vetera beneficia retinere, nec noya acquirere poteft an- : te abfolutionem.. capis. cùm bona. de ætat.& qualit$ Excommunicatio minor non impe- dit executionem ofhcii. capit. f celebri excommunicat. Excommunicatio lis admonitione non præmifßà. ce i excommunicat. ¶ Excommunicatus Poteſt appel- lationem profequi,& literas impetrare, cap. perye= HHhh 5

Loci Com munes Ex de appellat s Excommunlcatus in dubio fem- a ryitari t: qii femper pro judice epr tur.eap. pen tibas. de ſentent. excommunic. Ñ communiĩcatus duobus caſibus auditur ante a lutionem. ibidem.$ Excommunicatus ad oí lum Papæ præbendum admiſſus, cenſetur abſo tus. capit. cum olim. de privile€ Excommur catiteftificarinon poflunt. capi jt. veniens. dete § Excommunicato.ethi Pap na Dia ſetur abſolutus. capit. fi aligudndo. mun. ¶ Excommunicato pa rticipans non admit- titlit ad ipfum denunciandum. cap. femten. excommun. S. Exc ommuni ſolvet et cùm poterit. sini Doa q communicatis poteſt prædicari, Kollut tad bo- num converti,& admoneri de correctione. capit. refponfò. de ſentent. excommun.$ Ex communica- tus publicus non debet ad dignit fecularem évchi.. capit. venera € a a alis à delegato folvi nifi à Papa, velab co qui fucce onere& honore,.n sart ralis TA! publicè jude) ta de exception gr a judic- at g communicatus C omnibus etiam> privik egiatis vitari. ionem. in ent, Qn re debet ab cum r -obar adum ae n coe- re mete rio fepaltu 15 exhumari& euc g et. capad hec. g. t en Exe cutio e opis nus un de teffament, in 6. item 4 5 iS teſtamenti,& quate- 4e Executoribus exegui poflit. capit. ult$ fin. De ratione ab executor eſtamenti reddenda. Clement. 1. eodem tit,$ ea utores teſtamenti de- bent ad ejus exetutionem compelli. c. hank de teflament.$ Everio ententiæ, fi alicui tertio hic de jure fao præjudicet, non mandatur, dohec hic de ju jer, de fentent. CP ri docuerit it. ARE literæ exhiberi. ca Executio de b UM CON- f weficiis pri- vand is fiet per Epia in cujus diœcefi eft be. atus priyandus, non ubi delinquitur. ca p. po- t, de foro competent, Pap Exemptæ< aon funtomnes Ecclefiæ F pæ enſu iſi privilegia mon (7 7. IPt tus oran P ratione deli&ti vel<contra&ůs poteft coram diœ- ceſano conveniri, nifi locus oi commiffum eſt delictum, ſit exemptus. capit. lib, 6. Exemptus non poteft i tum ad aliam xceſin, ubi erimen ſit coi umiſſum, re dondendum. biaem. ¶ llli non ſunt ex empti,, quibus Papa folummodò dixit: Vos in E LEPE. ſacris. deſepultun. lios Eccleſiæ Romanæ recipimus: ied illi tantùm. n , necinters à à nemine poflun 5 6 præter ar apan vèl ejus dele- gato. capit. 1. de verbòr. fignifics ti, libr.6.€ Exem- ptus in capite ratione membrorum Synodum veniat. ca g s$ Be à ao cefano pu it. fi) .exore, de priy iyi ile ri non debent. c pot t conveniri alia de cauſa auj. proj offek. a Exempt tusnonefton mis, qui prot onis literas À Papa i ibet, cap.-ex parte, 2. de privi Exequiæ 2 Pompaticæ plùs ſunt ſolatia viyo- rum, quàm ſubſidia mortuorum 15. g. 2. C. animæ. ec Exhære atio fuorum non debet fleti propter Ecclefiam, 17. Gha tili, cap. mit qee Exilii min. falf. ! a ae dAn E xpe nfas honcftas poteft judexà partil petere. capit. cùm ab omni. de vit. C. honeſt. Cler. Ç Ine is condemnatus, in neceſſari iis condemnatur, cap. cùm veniſſe gui mit.; g In g xpenſis condemnatur, qui poſſeſſionem illicitè tenuit capit. ad hoc, de fe- i pop. g In expenſ is condemnati ur, qui te- merè aliquem ad judicium trahit. c Coe onium. i s expe nfis ce nden nnatur, qui cum infli cri- œna per judicem Ec p gi poteft capit. ad audiemiam. S i$ bit. ex literis, de . cap.1. deat ppellas, A€ C oade Hs, qui formam electionis non de dolo œ contum ib. 6. ç Qu mnatur proba n productione deficit, condemna- k sde riihi TE earum orain ne ex- CA9, titra ter iteras impetravit, e Jac peal ımax ad judicium de d æcirca a i arciun tur, nonca itg. 4fed f contum. de vacante, EEA ili, fed poteft. pit‘uta d x Expofititiis# w infans e xpofitus t antis effici 1 unicum. Exor ftam. a 3 cio, dift. 25 non licet, nifi orum offl- Exorcizare l id funt promo- ti dif. 6; uit legi dæmonia ejicit. de con- fècrat, PRA; Sacerdotes, gocent fa non no- Exp fa à 1 re d, ACRE s£ multa per patientiam tolerantur, quæ ie deducta fuerint in judicium, exi- gente juflitia non tolerarentur, c càm jamdudum.18. §. fn. ae prebenais.

F. na Poëtarum Chriftianis non legen- Fabulæ: 8 dæ. 37. dift. c. ideò. Facere poteſt quis per alium, quod poteft 1 facere per feipfum. c. poteft. 68. de reg “ring. Quod quis facit per alium, hoc ipfe fe- cille videtur, cap. qui facit. 72. de regul. jur. in 6. € Quod alicui fuo non licet nomine, nec alieno licebit. c. guod alicui. 67. d. tiè. a— Factum cuique ſuum non alteri nocere debet. e mora.-25. de regul. far. in 6.€ Per Procurato- rem quis factum in judicio proponere prohibetur. & pafi Valis. 14. de judic u x Fatto alterius alius conveniri poteft: Niſi a- um alterius ratum habuerit. cap. cùm guis 3z. de fenient.excommun, in-6. cap. ratihabitio- eregul. juris. in ſ. quòd ſi tamen nomine ratumhabentis non ſit geſtum, tunc ratihabitio ei non nocet. dict. cap. 23.§. fin. Eca. ratum. 9. de vegul. juris. in.item fatum alteriusalteri nocet, ſi jure repreſſaliarum incola pro incola convenia- ur: quod limitatur perſonis& rebus Eccleſiaſticis, contra quas repreſſaliæ concedi vel extendi non poſſunt. capit. unico. de Succeſſo- ri Eccleſiaſtico non præſudicat factum præ foris. cap. 2. de praeferiprionibus. Nifi in rem Eccle- ſiæ ſit verſum. Nam ſucceſſor in beneficio Eccle- fiaftico conveniri poteft ex contractu à prædeceſ- ſore ſuo in rem Eccleſiæ inito. cap. i. de ſoluionibus. Pro facto habetur, quoties per eum qui facere de- bet, non ftat quò minùs fiat.. cap. imputari. 41. c cùm non ftat. 66. de regulis juris in 6. g Aetas creſcentibus, creſcere po- Facultatib uS teft/numerus Candado ram. c, càin M: Ferrarienf. de conflit. veniæ, illecebra eſt delictorum. Fa cili tas capit. ut Clericorum. de vit.& honeſt. Cleric: t animum nonhabet,non men- B dii j:} gul allend l titur. 22. guefi. 2, cap, beatus.§ ille ergd. Qui falfi accufari pofint, vel non. Qui Falfum commiſit. capit. I. in princ: de crimine Falſi. quod conſiſtit in veritate occultanda& in mendacio dicendo, dift. cap. 1. în fin. Nifi fine dolo malo,yel per errorem& ignorantiam quis falfum commiferit. cap. accedens, 8. de crimine falfi. Spe- cics falfi in literis commiffi enumerantur. cap. L- èt.§. eod.tit. ¶ Si quis Alchimiam exerceat, yel procuret, punitur. capit. unico de crimine fal fi, in ex- travag. comm. Si inſtrumenta quis ſuppreſſit, vel adyerſariis tradidit. 12. guef. 2, cápfi gaisde Cle- ricis. r. CP cap. fi quis de Cleric, 2. ç Qui Juſtum injuſtum dixit, ſanctum non ſanctum, yel contrà, alióve modo mentitur: 11. g. 3- cap. fi gehs dixerit, c, i quis hominem. cap. ve qui d cap. unicuique. Qui falſas Literas non deſtruxit, vel reſigna- yit. c. dura, 4.§. ad) imine falf Ç Qui literas Papæ de manibus ejus, vel officialium ejus non recépit. cap. licẽt. F. H. eor etiam..tit. Q Qui circa Pondera& menſuras falſum adhibuit, pu- n. cientes. de cri € —— LES gi à Fa in Jus Canonicum. Fe nitur. capit, ut menfira, 2, de empi. Č venditione, $ Qui Monetam falfificavit, punitur, cap. unico. de crimine faifi 5 în extravag, Toan, XXII. capit. unico, de dilationib, in extravag. commun. ÇF si Mulier Virili veſte utatur, punitur. difinét. so. c fi gua mu- lien. ¶ Si Pecuniam quis accepit ob accufandum vel non accuſandum, ob dicendum vel non dicen- dum teftimonium, vel ob fententiam. diót. c. uni- cuige. Ș. fin, coumc. feguenie. 1. qua c. concuſſtonis, de Ponderibus, vide infr. eod. in Menſura. Si falſum dixerit Teſtimoniuim,;. ↄuaſf. 9. c. ni hilominùs, 4. quafi. z. c. ult.§. gui falfo. Nifi indi- gnum ignorans, dignum dixerit. cap. unico. de firita tinio. Si Teſtis dicta fia utrique ti prodi dit. 4. g. 2. c. ilt.§. gui falfo: Falſariorum pœna. Falſariĩ cum fautoribus& defenſoribus, ipſo jure fùnt excommunicati. cap. ad falfariorum, de crim. falf ¶ Falſarii literarum Papæ, niſi ab ipſo vel de ejus mandato abſolvi non poffunt, nifi in mortis articulo. capit. dura fæpè, eodem tit. Ç Fal- ſificator literarum capituli, fliſpenditur ab Offici & beneficio. capir, jam literis. deteflibus.$ Con- tra falfitatem qualiter proce latur, vide in c. novi= mus. de verbor: fignificat. Item quot modis falſitas literarum Papalium dignoſcatur, vid. c: licet ad re- ginen. de crim. falf,' Fam 2 pluris facienda unius teftimonio, cap» s GETE fuper eo deconfangmin. G afini. q In probationibus eriam eſt famæ habenda ratio, cap: cùm canfam. de probat.€ Fama tamen fola ad condemnandum non fufficit, cùm teftibus fit judi- candum: s: twa nos, de cohabitat. Cler,& mulier. Fames curat morbos quos gula infert. de con- ſecrat. diſt. g. c. nullus. Familia cum patre excommunicato com- municans, excuſatur. cap. fi verè. de ſentent. excommun. niſi in crimine quoque commu- nicet, tunc enim non excuſatur.ibid. E Aea nimia milierum incitat an- Familiar Itas tiqui hoſtis ſtimulos. 81. di~ ſtinlt. c. oportet. vel gratia fæpiùs pr Favor ideoque non mini e etiilocofüccedunt, fayor pretio pro- hibetur in beneficiis covferendis auferendis.e. nemo. de ſimon. e capie. graue. de preber d.; In Hvorem alicujus conſtituta, adversds cum cuj non ſunt interpretanda. c. quod ob gratiam. 6I. dere- gul juris. in 6. Pai eccantium nihil eſt infelicius.- Ẹ Ai diebns neque juramenta pra ftari; nec cits pro pace jurari, neque placita feu juffa pænam fanguinis infèrentia, fieri debent. de Feriis. Feſtis diebus neceſſitatis tanti causâ operari licet. c licdt. de feriis. ¶ Feſta ſan- ctorum ex terræ conſuetudine veneranda funt, capitul. quoniam in parte. eodem niulo. 1 Fe {tis diebus nec cauſcæ andiendæ funt, nec ſenten- tia ferri debet; nee proceffus etia m partibus con- fentientibus valet, capitat. congaefins. eodem Hu. cap. Is ntùm

Fi € Fefta feculariain Ecclefia nulla fint, cap. cùm de- corem. de vit.© hon. Cler. Fe Ji caufa quando per judicem Ecclefiafti- CUQI cum fit tractanda. capit, ex tranſmiſſa. de fòr. competent.$ Infeudare de novo neminem licet de rebus Ecclefiæ. cap. ex parte. defend.§ Feu- dum in dotem nemo dare poteft, nifi ficut& ipfe tenuit, capit. nuper. de donat,$ Feudatarius ſive vaſallus, quandiu fructus non per ipit feudi, fervi- re non tenetur, capit. 1. defend. ¶ Infeudare po- teft Epifcopus beneficium Eccleſiæ,; ratione obſe- quii præftiti. c. per inas, de donat. q Feudum Ec- cleſiaſticum non licet vendere Eaico fine confenfu Epifcopi. cap. verum quoniam. de for. compet. Fid non deficit. diſt. 2. caß. firmum.$ Fi- IdeS des operatur per dilectionem. de pæni. tentia. diſtinct. 2. cab. circum. ¶ Sine recta fide non valent bona opera. 24. guefi. 1. c. odi. c. nbi fa- na.$ Quod ex fide non eſt, peccatum eft. 28. quaft. I, cap. omnes.§. illud verò. de Pœnitent. diſtinct. c. guærat.§. efi fides defit. F Ad fidem quat quis fit cogendus, diſſeritur 23. quefi. s..ad fidem. Fidem præſtari fruſtrà ſibi petit, quieam non i præftat c 75 de reg. juris. in. ¶ Sine bona fide præfcriptio non valet, c. fin. de p pt.$ De fide pactionis& conſensũs, yide c. ta fraternitas. de ſponſiduor.$ Infide peccans dimitti poteft,fed neuter eorum, altero vivente, cum alio contrahe- rę matrimonium poteft. capitssl. de illa. de divort. € De fide dubitationes ad Papam fùnt referen- dæ. cap. veniens, de presbyt. non baptiz, Fides facra- menti, etitiptt mentum defit, ad falutem prodeft. c j 1. de baptifm. Cr ejus ef.$ Fi- des adultero data de contrahendo matrimonio poft mortem viri, matrimonium contrahendum impedit,& contractum dir imit. c. veniens, de eo qui dux. in matrim. ¶ Contra fidem veniens puni- tur, ficut čontra juramentum aliquid faciens: cap. pervenit. de fidejuf. Fi] L for contrariã mandati actione con- £ cju ſequitur, ut indemnis ſervetur. eaßit. per venit. 2. de fadeſioſſoribus. quod fallit, ſi non- dum folverit actor. diét. cap.. quæfl.1. except. r. quòd fi debitor diu in folutione debiti cefaverit, fidejuf- ſor indemnitatem conſequi poteſt. capit. wlt. d. tit. ut& ſi debitor diſſipare bona ſua incipiat. d. c. uli. verſ. aut diſſipare. vel ſi actor ſit condemnatus. diét. cap. ult. verſ. ſeus ſuper hoc. denique ſi actorà cre- ditoribus moleſtetur. capit. conſticutus. 3. dié. tit: de fadejuſſoribus. ¶ FPidejuſſor tribus de cauſis agere poteft contra eum pro quofidejuffit. c. cèn pro guo, de fidejuff. FPidejnſſoribus inſerviens Clericus deponitur. capit. I. eodemtit. ¶ Fidejuſſorem de- bet debitor indemnem ſervarè. cap. pervenit, eodem ti.$ Religiofus fidejulfor effe non poteft, ni- {i de licentia fuperioris, cap guod quibufdam, de fi- deſuſſoribus. Filius oee in Sacerdotio genitus non ; debet in patris$i Ecclefia miniftrare, f1 Sacerdos cft, capitul. ad præſentiam. de fil. prerbyi. Filius immediatè non poteſt patri in benefi- cio ſuecedere, cabit. conquerente, eod. tit. I Filius Loci Communes legitimus& pater fimul miniftrare poflunt uni Ec- clefiæ. cap. ad hec. eodem titulo.§ Filius Presbyte. ri miniſtrans poteft partem beneficii retinere. cap. Propoſuit. eod. tit. ¶ Filius poterit ſuccedere patrĩ, {i fit temporalis vicarius. cap. confiiimius. eodem tit. § Filius non poteft fuccedere patri per donatio- nem Laici. cap. ult. eod. tit. TFilius Epiſcopi le-. gitimus poteſt unà cum patre beneficium obtinere in una Ecclefia,& ad facros ordines promoveri, capitul. ad hæc. eoclem utulo.§ Filius non erit vi- carius in Ecclefia, in qua pateranteà perſonatum habuit. capit. ad extirpandas. eodem tit.€ Fille- gitimi in feculo exiſtentes, ad facros ordines curas animarum vel prælaturas, ſine diſpenſatione pro- moveri non po t. capit. x. eodem tit.§ Filii Canonicorum cum patribus in cadeim Ecclefia Ca- nonici effe non poflunt, capit, cùm decorem, de fil, presbyt. Ç Filii liberæ vel libertæad fervitium re- diginon debent. cap. 1. de nat. ex liber. ventre È Fi- litus non poteft reyocare legitimam patris dona- tonem, caj; i, de donat, Ẹ Filius fè- quitur conditionem patris fecundùm proyinciæ legem, capit. Jicèt. de conjug. fervor, Filaſtrum cognoſcens à marito debitum maritale non poteſt exigere. capi . cùm d Ie eo tug frai s. de eo guic nlang 3 Filius adultus à patre cogi non poteſt ad contra- hendum mz trimonium, ſed ad ſponſalia contra- henda poteſt cogi nòn adultus. ca pii. 1. de defþonfat. z m; T Fllios opprimentium pœna. cap. de in- 44 Iis ꝓui fil. occid.€ Filiofamiliâs regula- retr non competit adio fine patris confenfu, nifi 1n caufa pirituali. cap, ult.§. fin. de judic. in6. Finium regundorum actio triginta anno- rum præſcriptione eliditur, ſed non in finibus Epiſcopatuum& parochiarum, qui nul- f~ 4 lo tempore præſcribi poſſunt. caß. ſuper eo. I. de pa- vochtis. Fifcus capit, quod non capit Chriftus. r6..7. c. majores, O g. 1. c. decime, circa med, FI amen cap, Cleros.§. Sacerdotes.de verborum Jignific, ~ cl 5 E ʻi Sis fii R Flocus lement. 1. Ș. fatnimus, in fin. de ſtatu Te Monachorum. Fornicationis vitium omnium maxi- mum fcelus eft. 32..7. c. non olam. Q. inter cetera. De gradibus forni- cationis. di..7. 6. guemadmodum.§, funt enim, r c. adulterii, Fortuitò& à caufa facta, culpæ non ſunt imputanda. excommunic. Fortu na adverfa probatio virtutis ch, non indicium reprobationis. 7. guefi. t. cap-adverfitas. in princ, appa X forore uxoris: quo nomine ap- de Fratı pelletur. 37. eF. c. guod Ba ¶ De viri fratre& ſorore: quo nomine appelletur. dict. cap. quod autem. S. mariti ſrater.&. 9. viri. ¶ De duorum fratrum uxoribus: quo nomine appellentur. diét. capitul. quod antem,§. duorum antem. Frigidi- b, fi verò. de ſentemt. ioendi

Ge aA, dirimit matrimonium contra- Frigiditas&um; ita tamen, ut fi cum alia contraxerit yad primam redire cogatur. cap: T. de figid.& malefic, Ç Frigiditas naturalis per tri- ennium probatur,& qualiter,- cap: laudabilem, de Figid.. maleficiat. in Jus C; F Ta poſſeſſio penes feudatarium ructuum eft,& non penes dominum feudi c. r. de fendis-€ Fru&us pignoris in fortem funtcomputandi:-cùm conira, de pignor x 1° honores,& fugientibus offeren- O; o$ Fugiendi dii 8.-1. c. in ſeripturis. Fures auctoritate fuperioris poſſunt incarce- rari. cap:t. de'depofit.$ Furibus pœni- tentibus ante mortèm, Euchariſtia& ſepultura non negatur. cap..a uro Furem indicare tenetur TIe jd E f 5 È quilibet. cap.-gui cum fure: de fart. Ș, Furti con- fcius, furem fi non indicat, eft fati reus: ibidem: ¶ Pro occiſis in furto non eft orandum. cap. fures, edit. S Isqui neceſſitate cogente furatur, non eft fur judicanidus..f guis. eod. tit. ; per verbà contractum matrimoni- utura um, copulà ſequente confirmatur. c. permas, qui filii fins legitim: Ç Ad füturorum cau- telam multadtatuuntur: cap- licet: deelestion: O e- best. poteft. G: G eneri& nutus, ſoceri& ſocrus appellatio ex ſponſalibus acquiritur. 27. g. 2. cap: egreffus:§. fin:© tap. priufquam: verf: ficut eiam eosi; Generi per fpecient derogatur.- cap: generi. z4. de reg. jurin s. Generaleinterditum: c. càm in partib. 17. de verb, figräfic in Generali conceſſione non veniunt ea, quæ quis non eſſet veriſimiliter in ſpecie conceſſurus. c. in generali. 81, dereg. juris. in 6 T 3 Í Vora ZE rE e illud gúd;§: Genetlihlacus,, gueilli ab hoc pni thliai.- Ad hanc caufam pertinenthorofcopi, qui definiuntur. d..1.§: horofeopi. Gh; dio ſeculari utendum eſt, cùm ſpiritua- d lis nontimetur. c. ad abolendam. de heretic. ¶ Gladium mat em poteſt Eccleſia in- vocare. c. poſtaulaſti. de homicid Graduum FF 5: ; pult.& de ratione numeri graduum cognationum quare uſque ad ſextum graduni numerentur: 3s, g: 2747 princ, cam c feguen- te. C q: f- culi. Ș: fistcefionise a Latinis non ordinentur; nec econ- C. Græci ræci yersò: c, càm fecundum de temp. ord. H. io impediť matrimonium fed contra tum Ç Habi- el deponat, vel Mona- ranf.ad relig. it non ſatisfaciens, H maco VOl ti di XrES priyatur hæreditate. c licèt øniverfis, Habitus Eee i> contrahendum, non dirimit. c. conſai; Cle tummonachalem ge chus fiat. c. ut Cle o anonicum. Hæ de yot; Super hæreditate litigatur coram ju- dice feculari. cap. lator præfentium, gui filii fint legit. De hæreditate poteft etiam Papa judicare. ca- pit. 1, eod:tit.$ Hæres Sacerdotis eft Ecclefia: ca- Pit presbhreri. de pen. ¶ Haæres conveniri poteſt, ut latisfaciat pro defuncti delicto. cap. in literis. de rapte$ Sine hærede decedere non videtur, qui Ecclefiam vel monafterium hærederń conftituit. c. in præſentia. de pnobat. Hæres punitur pro culpa defunti. capir. ad- aures. de pene$ Hæredem compellere poteſt Epiſcopus, ut teſtatoris volunta⸗ tem impleat. capit. ſo hæredes. deteſtam. quid. c. ad abolendam. ꝙ. in princ, de Hæreſis hæreticir. 24. J. L. caß. loquitur. cum c. ſequen. c. ommb. c. advocavit. c. qutoniam veluis. c. qui= cungue. c. didicimus, in princ, wem g. 3. c. herefis. c. reticus. cap. qui in Eccleſia. e. qui aliorum. proprium hæreſeos eſt.24. guef. 34 c transferunt, caufa hære- feos: d. c. transferunt,§. veteres. eflectus& uſus hære- fis. d: g. 3. cap. uli. fpecies cognata hærefis, quod eft fchifma. d. guaæfl.3. c. illi quì. Ș. fin cam c. feg: nemas gI..fthifma:in princ: H; srafi catholico ſũccedere hæredita- ErCUCUS siè non debet. cap. ſi quis. de ſiæ, rere. ¶ Hæreticorum damnantur ſcripturæ. æ fit- ternitatis, de hæret. ç Hætreticorum receptatores ſunt ĩpſo jure excomnninicati, ut& ipforum fauto- res; capit, ficut ait. eod:ti-§, Ad extirpandas hære- ſes debet invigilare princeps. cáp. excommumcamus. eod. tit. ¶ Hæretici niſi reſipiſcant, traduntur ju- dicio féculari. c: excommunicamtis. eod. tit.Idem fiat, fi ad abjuratam hæreſin redierint: quia tunc ſine mi- ſericordia ulla judicio ſeculari tradendi funt. c pez; eod, tite ¶ Hæreticorum bona, niſi reſipiſcant, confifcari debent- capi- ò tis eod, tite$ Hæ- reticorum filii, licètcatholici, exhæredantur. ibid, Ç Hæreticoruni Clericorum bona ad Ecclefiam nis mague” de` heret cammut revertuntur. c excommun. t; ae q Contra hæreticos proceditur ex ſola ſuſpicione. ibid- Heæreticos extirpare nolens excommu- nicetut, ibid. Hæreticorum fautores, ſi intra anmunt non ſatisfecerint, ſint infames: s0 em, ¶Heærxeticus Clericus degradetur,& poſteà judici lecularittadatur: ibid. Ab hær ticorum domi- nio abſolvuntur, qualitercunque eis obſtricti. eod, capit. cirta fins$ Hæreticus cenſetur, qui jura- mento ſe purgare noluit. capit. excomiminicamiis. eod, rit. Heæreticorum extirpatio ad Epiſcopum ſpectat: cabi in cauſic. de elect. poteſt eligi in Abbatem. c. cùm monafterinm: de elet.© elech, Heremita potefi. poteſt actu& voluntate dilectus aie Homicidium committi. cap. flus. de homiäid.§ In homicidio c ſideratur, an dederit quis operam ren Homicidii cauſam Y——. jæ ipfi, fint fer cndi: capit. t dignum: WA { Homicidium quandoque non

quan ado& quibus temporibus& diebus. excuſet,& quando non, vide in c- ip. c. licèt. de Jeppi lend, i fin. eodem titula·.§ Homicida non habetur Me- “dicus vel chir irurgus, qui nihil eorum, quæ ſui ſunt officii, omifit licètægrotus moriatur. cap.tua nos eidem trulo€ Honicdidak non eſt, caufam dedit, ſi conceptus nondum ſit animatu capit. ficut ex literarum. eod. titul.€ qui homic dio intereſt, ſed non percutit, nihilorninùs poreft promoy eri. capit. hræſenti m. deClè n per€ Ho- ium cafuale committens promo; reri pote eſt, gligentia ſupina non intervenerit. capis. lator. de hemicid s phai. caſuali quæ ſint con- ſideranda, vide in capit. ex literis. eodlem tit. T Cùm homicida non poteft Epifcopus difpenfare. capit. de Cler. pugnani. in duell.€ Homicida re eputa- o conceptionem mulieris vel viri i generationem mpeđiens S. cap. fi gsis. de homicid.€ Homicidii pæn punitur excitanš alios ad pugnandum bello injufto. cap. quod in dubiis. de pen, ¶ Homici dium quatuor modis com 2, de Cler, pugni in duell, f Sı ulpecto d de homicidio indici tur purg atio. T ex li lebe yetur C icis,& maximè Prælat H nore n l 101 ite. de mi gor CY obed. c] In a R nere fuccedat. cap. ex lite Homicid. hon 10 fece le: y K E i Haa omnes pollunt “I 8 7 pictorum, cap. 1. de e“ Hofpes Pis t tatur$» cap. cùm piantare. ae pi Holpit aig Hypocrite. mA AeA T quente Citius. Confidentis. Loci Communes Reo ne kramar} Allegans juramentum præſt⸗ Hetent. excomm. Ulegitimos? ſolus Papa ad Epiſcopatus le- p gitimat, o cap: m inas"e KI s de elechb.. Ille git timi paren debent i an arin gradu vel ftatu} cum inbibiuo. de clandeſtin. ginibus uné tonim daig c, fi verd, de us ſuccedere n u. tatum. moria a B recordati S anao rum r Pma ao In nped im entum; CR E2, U. fpirit.€ c. 2, de òrd. € Ignoranti tempus non currit. 3, prelat§_ Ignorantiam j S NMA 1seft in exper ‘aper ira E Im 1 cI at IS ment. 1. de Ju itat imperato c vel Rex jura Imperii vel regni, etiam perio yd- saen yel Oro compet. ı temporalibus, ca- Imį crat or Jeki- pit, ri em. deele. cante poteft appellari ad psan inſtantia judicis ſecul 1s ſecularis aeri canones yim lesum obti- rey nian us de C jar. caiumn. nerent. cap. I, {1 i Ei nemo pote ft obligari. e ad N lese p pE n 1* el eres pofan morali ter peccar LE, Gs I. ae deli 4, pner. a Incantatri unum, i] p Arim 1151 dem.$ Indulgentia aliorum Epiſcoporum, quibus & quando namg ULLAS ons amic MUMI mi, Tni

fejun. Ifir: in in Jus Canonicum. In & quando valet. ibidem. 9 Indulgentiam dant Epiſcopi foli» c. guod inte. eodem titulo. f SAGAS duplex. r5. J. I. in princ.§.porrò POUVONS pmi Med relatum. Seita- centia, In- J Hy ge pr Q~ gue ut. ufgue dd.furor firmitas excufatà contum curat. F Infirmi quemadmodum, def me le € Infirri carnes co- ima. cap: T, de obfèryat. ium ſolvens non peccat. i l Infirmo Epi- edere poffunt in capit. quod non es veret.-cap: 1. G 1o Clerico dan- 1O NLE d| pus omitia recipiat, quæ fam i cap. ex parte.de cus eſt etiam adjuto Infa miæ cau intra annum lu enult. C wlt, ia, mulier g omwnotatur. cap. .$ Carċer non Condemnatus illa yel mi- nupti i d fecundis nup infamat. c. fuper his. 8. de peris, ex caufa famofa notatur zquod fallit fi 1 nima fuerit injuria, propter quam qu eft conde- mnatus: c. cùm té ab. 23. de fententia& re dicata. Plures aliæ caufæ infarñiæ enumerantur 6. g. I. C. Jumma.$, fin. cum c, feg.= IHimicitiæ benẽ loquendo extinguendæ: s II. Jucſt. 3. cap. injuſtuum.§. ho- ab accufatione. cap. ni- È mini.$ Inimicus repellit cùm oporteat Eyiſcopum. de accuſat.€ Cùm ini co habitans, ut& inimicus, ab acculando& teſtifi- cando repellitur. c. repellantur. eoe it. Ca ea enetur non ſolùm is qui fe- Injuriarum e fdis cit.ſec yel operå injuriam fecit. de pe guis tam.§. fin. g Si matremfamili Í tatum prætextatãmve Aſſectatus fuerit, ſive alicu- jus pudicitiam attentaverit punitur. de pænnent dif. Lcap: f Juis tam maſculum. in princ- C”§. attentari. q sHibellum, carmen, aut tale quid ad alicujus infamiam ſcripferitvel confinxerit, Punitur. 5..1. j item fi libellum fa- d. cap. 1. S Xa 11 ccum duob. capitib. fegu moſum inventum non corruperit, punitur. verfic.&. quii cam.&. d. ꝙ. Lc. uli.§. fi guis famojum, ¶ Si adversds aliquem manuslevatæ fint,& fæpè territus fit quafi vapulaturus, punitur.& difl..c. fi guis pul faus, guod fallit G joco aùt caſu factum fit, non injuriæ faciendæ animo. 15.9. 1. cap. Wud.§. guare fi quis, item fi quis liberum hominem pro ervo ſuo per errorem cæciderit. 17. J. T. c. ulim. d. §. f guis liberum, item injuriarum’ non tenetur, fi reus errorem apertè confeſſus fuerit, ac revocaverit. d.§. fin antem in eadem. verſ. vel Fortè ſcient. neque tenetur ſi furioſus vel impubes injuriam fecerit. diét. capit. illud. in princip. ut nec{i quis nocen- tem infamapit. f. q4 cap. quidam:§. fin au- tem in eadem. vel ſi injuria remiſſa ſit. 23.2t. A. ciſi illic. in princ. i In Tnjuriarum aftione tentanda priùs efÈ re- conciliatio, quàm ad ſententiam perveniatur. 23. naf g. cap. fiilicubi. verf. fin verònihile In- juriarum actione damnatus ſit infamis: Niſi mo- Initio ritioſum, tractu temporis non conva- lefcit..non firmatur. 18. de reg, jur. in Oe Vix bono peraguntur exitu, quæ malo inchoa- ta funt principio. dif. 61. cap.miramuy,§. principatus. irem 1. J. k. c. principatus.$ Quod initio vitioſum non eſt, ex poſt facto non vitiatur. c. facium. 73. de reg. juris, in 6» Inopia debitoris inanem reddit actionem. capit. olim. 16. de refiisur. fpolia. poteft tamen Laicus debitor incarcerari: in Clerico debi- tore fecùs eft, qui præftito jurejurando de ſolvendo, ſi quando potuerit, dimittitur, capit. Odoardus. 3. dë ſolutionib. ih quibus cafibus expelli po~ 4 A a sja Inguilinus Ea oein e- proper ferike tem, de locat. cond: In 6. non debet fieri, nifi de eo qui nquutio eſt malæ famæ. c. cum oporteat. de accuſat. ¶ In inquiſitione litis conteſtatio non uſurpatur. c. accedens; de accufat.€ Per inguifi- tionem folam Prælatus non deponi, fed ab adri- niſtratione tantum removVeri poteſt. ibid.§ n- quiſitorum juriſdictio extendit fe ad ea, fine quibus inguifitio ficri non poteft. capir, olim. eodem titulo § Pendente inquifitione, non tenentur fubditi Prælato, contra quem fit inquiſitio, obedientiam præſtare, nec poteſt Prælatus tunc quicquam in pr idicium inquiſitionis ſtatuere. ibidem.$ In- quifitio valet& in inſeriores& in ſuperĩores. capit Julaliter.& capir. uluim. de accuſat. ¶ Inquiſitio feri debet in publicis eriminibus, nec judex actor eſt, ſed ſola fama,& ideð litis conteſtatione non eft opus. ibidem. Inquiſitio fit tantùm circa præſentes. capit. illa propofisorum. eodem tit$ in quiſitio ſuſcipitur tantùm ex relatione gravium perſonarum. cap. qualiter.de accuſatr.$ Per ingui- fitionem nullus deponitur, ficur in accuſationibus Getifolet: nifi in fimonia& Kmilibus. eodem capit. q ĮInguirendi quid debeant jurare& qualiter. ca- pisilla præpofitornm.eod.tit.$ In inquiſitione qua- Jiter fit procedendum, vide in cap. per tuas. de fimon. Inſtitutio pertinet ad Epiſcopum, cujus 7 eft jus patronatūs, cabit. fivers. de jur, patron, Inſtitationes& deſtitutiones non debet facere Epiſcopus ſine capitulo fuo. cap» novit, de iis que fiumi â prelat. Ene confenf,$n Inſtitutionibus non debet eſſe beneficiorum ſucceſ- ſio. capit. adl decorem. de inftitut. Inſtitatio per Laicum folàm fa&enon valet. capit, ex tma de fi- presby, Ç Inftitutio Presóyterorum in Ecclef baptiſmali in plebe& capella pertinet ad Epiſco- m. cad chm olim de fræſcri pt. s Inſtituendi ſunt pum. ca i idonci, etiam undecunque fint. cap. ad decorem: de inſtitut. n amiſſo contenta in eo Inſtrumento probari poffint per te- ſtes,& quòd fuerit fine vitio. c. cùm olim. 12. de pri- vilegiis aſtrumento publico creditur u- bicunque terrarum. capit. æd audienttam. de præ- ' fumpta frip.$ inftrunicnta inycterata yel aliàs con-

In Loci Communes fumpta p poflunt pa judicem ordinarium renovari. c. fi infirumenio. de fad. inſtrument. ¶ Inſtrumenta ſubſcriptionem teſtium non h habentia, vel manu propri conferipta, non valent. c. ftripta verò, eod, tit. € Intrumen to non poteft derogari per teftes. .ill Præſumpt. q Inftrumenta tran fumpta non yalent, nifi originalia diligenter examinata& pe erfecta fuerint. c. I. de fid. inſarum. q Unius lite- ræ defe&tus in intrumento illud non vitiat. c. ex parte, eo demtitulos$ Inftrumenta&-teftes parem in litibus poteftatem habent. capit. cùm oannes. de fid. inſtrum. ¶ vub inſtrumentorum nomine& teſtes continentur. cap, pervenit, de tefl. cog. ſtrumento debità formå carenti non credit quod fuper his. de fid. inſerum.$ Ioftru poteft per teftes qui kumena fubk deroga iri. c: cùm Ioannes. eoder menta contraria proferens fibi ob tit. nſtrumentum deletum vel interli- n habens non valet. cap, inter dileffos, eod, tit, ＋ Sub inſtrumentorum n ovorum prætextu nen debent lites reſtaurari. cab. inter. de judic, ¶ Inſtrumentorum falforum obtentu fen- tentia lata ad viginti annos ufque retrađtari poteft. rabilis, de æxcgpt. Cui edenda ſint inſtrumenta. Inſerumenti copia facienda eſt ady orſario p ftulanti. c. contingit, de fid. inſtrum. O t. t 7 probat. Inſtrumenti utens ietur ca eder e pete nti. c. cont ł firum. ¶ Inſtrumenta legi debentcoram parte adverſa.eod.c contra., a i LA generale privilegiati obſer- Interdictum a, non obftan- te privilegio. c. pettiſtis. de privileg. aterdictum non ſervetur, niſi À capitulo inditum. c quafi de fis gua s à major. parte capit. ¶ Interd nte, poffunt nihilominàsC lericiin cæmeterio epeliri, ſi benẽ interdictum ſervärunt. cap. quodin te. de panit, r rem).$ Interdito qu Aiter ſint horæ dicendæ,& quæ lacramenta ſint interdicta. bid. ¶ In interdicto generali conceditur Epi- ſcopis divina celehrare januis clauſis, non pullatis car mpanis, E interdictis. c. guod A„de pi ivileg,$ In interdi&o general i non e ft de: ne- pœnite entia cruce figna i lin te, depanit, Cry ur ARA y dicare licet,& confirmare baptizati os. mus. de ſententiar. excommunicat$ In quos terdicto excipii intur baptiſmus puerorum,& nitentiæ morientium,& viaticorum. c. none ſponſal. Interdicto durant ntium pœ- na habetur in c, þoflulaftis. de Cleric. excommuni In interdicto Ioco ab homine poteſt quis privilegio, fed non i nloco qui jure i int erdictus ſit. capit. iuarum. de privileg. ¶ Interdictum feren- tesin priy ilegatos puniendi fùnt. R quantò am- pins. eod. tit. hi Interdictum nonſervantis pona cap petiiſtis de prixileg. ur, qui liberare ponńt ly Interfeciffe“ R uit. cap, ficut fisnum.de homicid,€ Ipterfeftords& corum defenſores pari funt afficiendi pon ibid. Interficiens En quando ſit in culpa. ibid.& cap. Si perfodiens, Eog, At. fi Interierit resqu e petitur, reus exceptio- ne defenditur ſi interpellatus exceptione, fetueri i potuit. c. 7207 est, 6o. de veg, juris, in 6. itemfi alius, nonreus,in mora fuerit: Cap. Moa ra. 3g- eod. tit. II: ejus eft jus Interpretandi Ate erpr etari. leges, cujus eſt& jus fere n- di 25. g. c. ault.§. quangnam. q Leges priores, litæ, in pofterioribus interpretan dis adhiberi poſſi c, ſaerunt.§. paulatim. difiinét. 7. 9 Interpre tatio ſemper in meliorem partem fa- cienda. c. chm tu, de teſtib.$ ad- hibenda eſt plena in conti ractibus, plenior in tefta- mentis, plenifima in beneficiis. ccupͤ dilecti f de donat.$ Interpretari dba Papa ſtatuta ſui pr rædeceſſoris. cap. faper queæftionum. de offic, Judde- Leg. s Interpretatur Papa dubias verborũm ſen- tentias. cap. in his.& c. ſe guenti, de yerbor. fignificat. Ç Int erpretatio fieri.del ebet ut proſit, non ut obſit. c. inhis. de privil 4 Jed ex dubia inſtrumento- rum interpretatur. c. cùm d filii. de donat. Dei. de pœnitent. diſtinct. 3. cap. productior. de Ira 5 fin. dæi novas fynagogas non faciant, veteres Juc XͥI tamen illis reſarcire Miha. capit. indé.. de Iud,$ Judæi claudant oſtia& fene- ſtras ſuas in die Paraſceves. c, quia fuper. eod. tit- ¶ Chriſtianus Judæo ſerviens excommunicatur. c. Ludæi. eocl. tit. ¶ Judæus converſus poſſeſſio- nes ſuas habitas non amittat. ibid.€ Ju- dæi ad fidem non funt cogendi.<. fa tt Indai eod; mo sS Judæorum ritus& feſtivitates non impe- 43 cabit. ſicutt. eod. it. ¶ Judæo nullus no- ceat ſine auth te fuperioris. i s Judæi Chriftianas nutrices non habeant.< afii udæos. eod tit. ¶ Judæum pereutientis pena. capit. pofluláfii. eod, tit.$ Judæi habitum à CI hriftianis diftin- &um gerant. c in nonnullis. eod. it. J Jed æi pu- i s non p! ræferantur. C cam ſit. eod, tit, vus ad fidem converfuslib ver Rt. c. nulli Jud rii lyant prædio umda 7. q Judæi compelli {í yi icas uſuras reſtituendas. c. mas. c. quaniò am poffunt ad imi qua 7 m s fili um Jud æum Pe t de Iudei” ç Juda l bendi aiii promoveri pote converſus ad , C, CAM tE, A asr+c. to, Ș. Tsdex. de verb à judice fa- Judex ctum quod ad officium ejus non pet- tinet, ratum non eft. c ea gue fiunt: 26. de reg, fhe ris in d.$ Si Judex tem faam fecerit,& malè judicay git; punitur. c, de fententia C 2 re judicata, I quef, 2 cap. te nerarium. f quis dixerit. C. nolite. Eoo k §. fen. quando jl Judey CEK recy

in Jus Canonicum. §.fin. csm c. feg. Judicis poteſtas non expirat, ſi per cavillationem cauſa ultra triennium proro- getur, c, venerabilis: de judic, Judicis officium. Judex qualiter ſe habere debeat ad partes. cap. cum P. de Purg. ¶ judex ſolùm de re quam co- gnoſcit, Judicare debet. cap. cùm femper. decanj: pro- pria. C pof.€ Exi gnis tamen evidentibus judi- cium ferre poteſt. capitẽ. pafloralis. eod. tin$ Ju- dex fine fuoconjudice procedere non débet. capit. ſciſcitatuis. de reſcript. Judicis Eccleſiaſtici eſt viduas defendere. cap:ex parte. defor: compet.‘$ Ju- dicis officium eſt, reo libellum dubium interpreta- ri. cap. fignificantibus, de libel. oblat. q Judex inte- nebris judicare non debet. c. conſiiluit. de oHfic. deleg. ¶ Judex interlocutoriam mutare poteſt. c. cum cef- ſante.de appell. ¶ Judex ſuſpectus vel ĩnimicus eſſe non debet, c. fcund reguiriseod.tit, 9 Judex debet per ſcipſum cognoſcere. c. ſiahen quaſtibmum. de offic. jadl. deleg. ¶ Judex poteſt& debet ſupplere partibus ea quæ juris ſunt. c. onaæ memoriæ, de noſtulat. prælat. € Judicis arbitrio relinquitur numerus teſtium. cap. tùm caufam. de tefiibus. tempus comparendi. capit. conſuluit. de offic. deleg. induciæ citatoriæ. cap. 1 gnoniams. wt lit, non con tempus& pæna pæni- tentiæ. ctp. fg Oc. ꝓuαſitum. de pœnit.&Mre- mik.$ Judexad quem appellatum eft, poteft fententiam priis latam in quibufdam infirmare, & in quibuſdam confirmare. capit. guod ad confisl- tationem. de fentem.€r rejud.$ Jud xquilibet de- bet habere tabellionem, vel duos viros idoneos. c. guoniam contra. de probat.$ Judex deber ope- ram dare, ut perfona in judicio agens yel defendens fit legitima, c. caufam. de jud. Judex Eccleſiaſticus in quibus cauſis etiam fecularis judicis officio fungi poffit. € In caufis peregrinorum& pauperum. capit. ex parte. 2. de for. competenti.€ Item fi vacatimpe- rium. cap. lièt eod. titul. Item fi judex fecu- laris negligenter juftitiam adminiftret. c. ex tenore, eod.tit, Ç Item fi fit terra Ecclefiæ. cap. ff duobus. de appell: ¶ Item ubi conſuetudo invaluit, ut Ec- cleſia judicet de maleficiis. cap. cùm fit generale. de för. compet. ¶ Item in denunciationè criminis. cab. novit. de jud. ¶ Item ratione connexionis, ut de jure patronatùs. c. ꝓuaniò. de jud. Mc. de tia. de donat. i g ruden- inter vir. gr uxor, capit. per VENETA- bilem. quì filii fim legisim. ubi fimul ètiam doce- tur, quando judex ad ſpiritualia& temporalia le- gitimat. Judex ex quibns cauſis recuſari queat? € Judex recufari poteft, fi ſit adverſario fami- liaris. c. infinuante,& cap, faper qaæflionum, de of- Hic. deleg. ¶ Item ſi ab eo appellatum ſit. cap. ad hæc fi. de PED ¶ Item ſi ſit adverſarii conſan- i Ju ‘guineus vel commenflis. cap. accedens, ut lite nor cumteſt. O. c. cauſam. de oſic. judic. deleg. ſine juſta cauſa Judex recuſari non poteſt. cap. cum ſPeciali. de appellat. ; Ladicium, c. 10. S. vocatur autem,© F. judicium in exeravag. com. de judicis. ¶ Inn judicils non eſt acceptio perfonarum habenda. c in judictis. 12. de eg. juris, in. ¶ Judicium eſt triplex. c. perve- nerabilem. qui fil. Fnt legit. ¶ In judicio'on de- bet diſtinctio perſonarum ficri. capit. novit. de jud. In judicio quæ perſonæ requirantur. c. Aarus, de verbor. figmijfice$ In judicio contraria afferenti non creditur. capit. dilectus. de temporibus ordinat. ¶ In judiĩcio aino facta fidem faciunt in alio. cap. cum ad ſeilem. de neſtitut. loliat. ¶ In judicio nonu procedatur, niſi contra victum vel contumacem c, inter quatuor. de majorit. obedient. ¶ Excom- municatus in judicio conveniri poteſt,& per a- lium reſpondere. capit. intelleximus. de ve judicat, § Clerici in judicio feculari reſpondere non te- nentur, non obftante quàvis conſuetudine. capit. Cler. de judiciis.- Judicio ſeculari traditur Clericus incorrigibilis degradatus, tap. non ab homine. eod. tit, res Tadicata yim legis non habet: Nifi Pontifex Maximus fententiamtulit. c. jz caufis. 19. de fenmen tia&re judic. venſ. cdim in ſimilib. caſib. non eſt obligatorium, J uramentum contra bonos mores prș- ftitum. c. nones? s8. de reg. jüris, in 6. Jurgium.‘capir. 10.§. Jurgium de verborum Uris civilis origo. diſinc. 7. cap. t. cum duoh. ſequentib.$ Juris Pontificii origo. dì- Hinct.. cap. 1. cum ſec. ¶ Jus dictum eſt, quia juſtum. cap. jus generale.§. ſus autem. difine. t € Jus quid; cap. jus ditum, 12, de verb, fignificat. ¶ Ditferunt jus& lex, quemadmodum genus& ſpecies. Lex enim juris ſpecies dicitur, dicb. cap. jus generale, în princ,€ Jus dividitur in natura- le, gentium& civile. diſtinct. 1. in prine.© capit, jus autem. diffinttion. 11. cap. catholica. N dividi- tur in divinum& humanum, diftinétion. 1. capit. omnes legec. diſtinct. ö. capit...§ dividitur in jus perſonarum, rerum& actionum. Ad jus per- ſonarum pertinet jus maris& fœminæ. Masau- tem dicitur ad imaginem Dei creatus, foœmina non item. Ideoque hæc velare caput jubetur. 33. J. J. c. hæc iĩmago. c. mulier. ¶ Jus aliud Publicum, a- liud privatum dicitur. difinét. 1. capii. penult. Ea- dem legum diviſio, ſed alia ſententia, habetur 19. quaft. 2, odua fam.$ Jes dividitur in fcriptum & non ſcriptum, ſeu leges& mores. diſtinct. 1. cap, jus generale. Iuris naturalis definitio. diffinét. t. c. 1. S. jus na- turale. diflinét. 6. c. non e$ peccatum, Ș. his itaque re- pondetur. d. difi. c. jus naturale,${fpecies juris naturalis eft rerum communio. diffinét, 8- in princ. cum cap. 1. feguente.& ibidem de differentia juris naturalis& civilis. Sed& alia differentia eft, quòå naturale jus vetuſtius ſit. diſtinckion. f. in§. natura- | le. item, quòd naturale fit dignius, d.§. naturale. |@.c.. fim Ilii

Je Ins gen ntium, diflinék. 1 c. jus gentium, item hu- jus ſpecies eſt jus militare.. de quo difini. Is cap. jus militare. Isris civilis defini itio. a inct. 1. capit. $ Species juris€ eft, anun ì proprietas,{eu diſtinctio dominiorum diflinet. 8. in] feguer ş Differentia juris civilis& natura eft, quòd civile jus fit pofterius. c. ult.§-naturale gè f Ius civiie ex unaqu aque ciy te appellatur proz prium Quiritum. diſcinct. 1, p ult.§ Divifto juris civilis ia í riptum& non ſe otum. diſtinct. 1. capit. jus generale. in fin, diſtinct. 1t. ap. Ecclefi sarum.{ Species: juris fcri enumerantur. di- ſlinct. 2.€ Definitio juris non feri ipti hab tur diſtincł. r. capit-masest, Yocatur antem. Luris legumque ratio& uſũs eft coërcitio huma- næ audaciæ& nocendi facultatis. difè. 4. c1. cum LG. 23..5» enon fruf Iure diſceptare. c. fanin: 10 Signifie. Iuri fuo quilibet renuntiare Or. compet. s communeubinoninyenitur expreffum,g pro- ceditur ad æquitate m. c. ex hparte. de tranſact. Ture quod quisin alterum ftatuit, ipfe uti-debet, .cumomnes, de confit. PIERR eſt illicitum velper me⸗ Cc. conſuuetudo ia grinc. S; §..Jureantem, de verb. poteft. o. fi diligenti; tum extortum relaxandum actio competit. exemplo capit, 1. per ve- nit. E CA Á v PEKAN, F. in prin. cH ficut. 29; dé jure ejurando, Nifi jusi jum fervar arip olli ſine interitu ſalutis æternæ. dict. cap.d. S. duximustili. ¶ De modo relaxandijurisjurandi. c. verum in ed. Iy.& cæterùm. de jurejurando, ¶ ſuramento mulieris a legan- tis` quendam cum ipfa matrimoniuntcontraxili non credinir, niſi per teſtes probetur. capit, muli ri. de jurejurando..€ Jur: nentum debet habe- re tres comites it. eifi Chrifius.. de. jarejur € Jusjurandum fèryandum eſt, nifi ve ergat in æ- ternæ falutis diſpe endium, wipe: la- xetur. capit, fi verd,& capit. venien lem titulo, q Juramentum contra polei iſſi non ienet C je ex literis, dif ſunt cum pænitėntia. c titulo. 7 Pretationem. z apit. mento ſubinte tur ſe mpe t quòd dbitb>-fit o ati admocdum. eod. tit. furar rum in conſecratione eorùm. c. $- Jur contra jus iiam fac OUERT { Bpiſcopo- . eodem titulo, honir vel Eccle a tenet,£ E comp, Ç Inj i 3 c, venerabilem, deal tem,& perconfe que rite o} pe are. capi vàvitat de jurejurand. i € 7} plet, asin eaaa iærat, cap, commi} lum defho onjat, Loct Communes La adill lud imple ndum compellendusnon eft, ; 9 Joa mentum non e fais, nifi cùm o GyYlt. eod, t tit 8 F uſura „ſe uen u ibi perjurium tin mnemo cogi de et, cap. 2. ae col ; T Jurarep capit. eifi § furamenta a telih poſſu conſenti ientibus. capit tuis piein $ Jurar fi i non debet rans{e egat me mas DFO Eccleſi 11 q Jes wa futwa nonobhe gatur. cap. penulis. e ramentum non exigitur, niſi cum aliæ probatio- nes deſunt: cap. ficus confine de pnobat. Ju- ramento non ob! pit, inpren entia. eodl. tit€ itur fem- per jus faperioris€ xcepi € Juramentum qua m eod.tite$. fur mentur rejurn ai cùm in meliusm tit,$ Juramenta Çl bent, 1 nifi temporale Jureju e Jux Xta. ad ab eis teneat. c nimis. de c: forum. 10.$ i, deyer gnije. 24 al li Læde aye-? ium non i} iani FƏn'c redundare. c. deli tim.. 76. de reg, confilium quis non poteft in alterius tum. c. mutare. 33. de reg Juris, in õ. unde dicti, 12. 4 yI R SY Tica: La&cı verð$ Laici non Canonicorum”, ret de rebirs patron itûs co! gnoſdere 1 10 de judic. q 5 poteft'Epifeop f cum denuntiare vel accufare. cap prefum. ¶ Laici nil Eccleſiaſti ne conſenſu Epifcopi. capir. quod autem. defuit tron. Recipientes enim crimen fa icri il runt. cap„de ni fic. ta contra libertatem Ecclefiæ fine conſ fiæ non valent.c aem leſiarum de chnſtit ci qilibtis caſibus re udere tene- antur coram judi- cio Eccle Ralo vi jde in € Laicus contra Clericum fe a non d et, acina pa capire cetero. de teſ Lectio £. novi imus. deve

T LC in Jus Canonicu m. Li Lectio librorum ſacrorum& ulus, dift. 38. c. fecut. c. juxca. c. ꝙrui ea. Leckonel di/tinct. 2t. c. Cleros. H. lectoret.& de of. Rcio lectorum. di/f. 21. c. L.§. lectorer. diſt. 25. c. l. H. ad leckarem. ¶ De modo ordinandi lectorem. di- finet, 23. c. lector, Lecter debet effe vigintiquinque annorum. 20. g. 1. c. placmis. infine-§ Leor Oratioutinonde- 23. c. nο oportet. U ad plures provincias, in una de- gens, poteft& de aliis judicare. ca- pit. novis. de offic. leg.$ Legatus non à tatere Pa- pæ, abſolvere non poteſt excommunicatos in ſua yel alia provincia, nifi de licentia ſpeciali fibià Pa- pa collata. capit. exeommunicasis. eodemtit.$ Le- gati conftitutio in fua provincia perpetuò durat. č ini dubium. eodemtits$ Poftlegati re- m non durat commiſſio cauſarum, niſi cita- tio facta ſit eo in provincia exiſtente. ibid. Ç Le- poteſt conferre Eecleſias vacantes. capir. dile- ius. eodem titulo$ Legatus mandatum ri poteft, capit. t. de pofulat. prælat. yeciali præfente, legatus generalis cef- le ofic. legat. ¶ Legatus diſpen- oniali. capit. guod dile- in Legatus Eccle. teftinvito patrono. capit. atus poteft co- implicem que- Legatus genera- am fecundùm formam latam revocare. capit. us non debet ſe in- is non p mandati à judice delegato la Buduifti. eodem titulo,$ Leg eer ead tromittere decaufa ad Papam tranimifla..licereog. 9 Legato Papæ tenentur omnes ſubvenire, nec iptio, 1 iſi habeant privilegi- t zi yalet contra hoc præ um ſpeciale.c. acc Legis definitio. diflinet. 2. cap. lex es. infi-d HG D jurenatnrali.§.friptum. verf. lexest. di- fiint. 1..texe, Species aliquot legum enumeran tur dif. 2. c. quedam. cum duob, ſequentib.: cùm Lex in præteritum quid indulget, in futu- rum yetat. I..7. cap. quoties d populis, c. exigiant. c. donatum.§. fin. de Legiolalione. Translato Sacerdotio, legis quoque ferendæ poteſtas transfertur. capit. tranila- zo.3. de confiiintionib.$ Quæ in legibus ferendi attendenda, definitur dif. 4. c fatte.§. præierèeà, cum c. fequente. de Legum inftitutione ac confirmatione, differi- tur dift. 4. c. in iſtis temporalib. F. leges. Legis auxilium fruſtrà inyocat, qui committit in cam. c. bone memorie. de elect. ¶ Leges civiles au- dientes Prælati,& curam animarum habentes, vel Sacerdotes, excommunicantur. caß. 1. ne Cleric. vel Aonach. ¶ Idem eſt de Monachis phyficam au- dientibus. ibidem.$ Legibus Imperatorum Gal- linonutuntur, nec Parifiis jura leguntur, ut Theo- logiæ ftudium amplietur. capit. fuper fpecula, de privileg. 2 non poteſt per ſubſequens eT j;: E Legitimari matrimonium, in adulterio natus, capit, lator prafentium. gui filii fins legit, Illegitimi reputantur nati ex his qui in gradu prohibito& ignoranter clandeftinè contrahunt. capitul. cùm inhibitio. declandeſtis. deſponſ.& Plura de legitimatione& legitimitate. vide inftà eãd. in Liberi. Je ra conjugatos non ſeparat. c, quoniam. P de confug. lepnoſ. Leprd non ob- ſtante, ſanus debitum naturale{olyere tenetur, ibidem, ¶ Leproſi ſeorſum habitare debent. ca- Lit. 2. æod. tit. Leprà ſuperveniente, ſponſalis contrahentes non coguntur matrimonium con- ſummare. c. literas, eod. tit. CP c. quemadmodum. de juitjun. ¶ Leproſus matrimonium contraherè non prohibetur. c. guoniamnemini. de conjug. leprofi ¶ Leproſus miſſam non celebret. capis. tua nos. de Cleric. ægrot. ¶ Leproſo Clerico dandus eſt coad- jutor, c. tua nos, eod, tit. Levitæ. dij r. c, Cleros, Ș. Levite. Lib ellus in caufis omnibus T a A pit. 1. de libell, oblat. ad reſpondendum canonicè conficitur. ibidem. In libello conventionali cauſa exprimi debet. capit. dilecki filii. eodem titulo. ¶ In libello actor ſpecificare debet quid petit. capit. fignificantib. eodem titulo. Libello inepto oblato, reus abinftan- tia judicii abſolyitur, ſed non à caufa. cap. examina- ta. de judic.' li s quĩs ejus ſit modus, de. de Libera itate, finitur difinét. 86. cap. donare, cum duob. feguentib. t. non fatis, cum Sequentia ns, ufque adc. quì dementiam, Í ib eri unde dicantur, 32. guef... c, liberi. in ADC princ. Liberi parentibus reveren- tiam& obſequium debent. 33- geæfè. 3. c. es? ordo. etiam in divinis. diſtinct. 30. c. 1. ¶ Si aliter con- junxad fidem Chriftianam redeat, altero in hære- ſi manente: apud converſum filii alendi& educan- di funt. c. 2. de conyerfione infidelium, Liberi naturales dicuntur, qui non ex juftis nu- ptiis ſunt procreati, 32. guef. 4. cap. ult.§. natura- les. Nifi publicè in facie Ecclefiæ fine contradi- &ione matrimonium ſit contractum. capit. cùm in ter. 2. c, pervenit. 11. C c. exterrore. 14.. qui filiù fint le- gitimi. fi tamen uterque parens vitium matrimo- nĩi ſciyerit, ſunt tantùm naturales. capit. ultim. Şə fi quis verò. de clandeflina defþonfat. deinde legiti- mı fùnt,{i parentes infideles, qui injuftas nuptias contraxerunt, pofteà ad fidem fint conyerfi. ca- pis. nliim, qui filü fint legisimi.$ Naturales li- beri matris, non patris conditionem fequuntur. 32. quaft. 4. cabit ultim. Naturalis filius per ſubſequens Matrimonium legitimatur. capit. 1. guè filii fint legitimi. Nifi filius fit adulterinus. capit. tanta es. 6. eodemtitulos ¶ Naturalis legitimatur per Refcriptum Papæ. capit. per venerabilem, 13. qui filii fim legitimi. Niſi filius ſit adulterinus. di&. cap. 13.§. fin. Naturales æquè ac legitimi honeſti eſſe poſſunt. 32. quafi. 4. cap. ficut faiiùs.§. undlecunque. Actio qua quæritur, utrùm quis legitimè natus fit, apud Eccleſiaſticum judicem competit, non civilem, quamyisincidenter proponatur. capit laa Iiii 2

Li wr. s. C c. caufam. 7. qui filii fint. legitimi: ¶ De Ptobatione,{fi quæratur utrùm naturalis, an legiti- P Ci 1- Y mus{it filius. c. per tuas. 12..tit, Libertas ore ſedlentis. de pri vileg. ¶ Liber tate fruens pet decennium, liher judicandus eft. c licèt de conjug. ſer vor.§ Libera fi fcienter cum ferva coatrahat,yalet matrimonium: eap. ilud.de præſcr. €. Exliberta natus vel libera in ſervitutem redigi non poteft. capi 1. denat: ex lib.ventr: Liber- tus poteſt per ingratitudinem in ſeryitutem redigi. capit, de famulis. de ferv: nonordin, q In favorem libertatis eft fententia ferenda. cap. licèt. d fervor. Ë cap; uliimo, de fint. ere adic€ Filius, quoad libert je conjug. e co 2) 1g atem, matris fequitur conditionem. c ult de ferv. nonord. [ IDri ſint legendi, vel non: difinet: ty: cap qui? Hhancta.§. jam nunc ſaabjiciendum. uſque ad§. cæteruùm.& quo tempore ſii guli libri legen- di. d. cæterùm. uſqque ai Veterum libi fides ex Hebræis, novorum ex Græcis volum petenda. 26. g. c. ut veterum. ¶ Si quid pa- TUmration⸗ le in libris Canonicis invenitur, quid i d AnA o a a A a dé eo cenſendum ſit. d. diſtinct. 9. ego Jolis,© cap. fi ad fèripiuras Lis undė diéta; c; frums:10;§. lis. de verb. figni fc. Lis mota..ex parte. 30. eod. tit. Litis conteſtatio fit non per poſitiones,& ad eas reſponſiones, ſed per petitionem in jure propoſi tam;& reſponſionem ſecutame capit.{e li conteftanone: cap: dudum, S4& lictt autem. a i litis conteſtationem, id intelligendum de reſponſione, quæ in negando; non in diſtin- guendo conſiſtit. Nam per exceptionem, quam- vis peremptoriam, quæ in diſtinguendo conſiſtit, non fit litis conteſtatio. capit. ſi ollato. 2. de litis conteſtatione, in 6. VOm ifsa-litis conteftatione, proceffus eft nullus. dié cap conteftatiónem nam in venimus eſſe,. autem. fallit ſi non jure actionis, ſed officio judicis procedatur. cap. judicis. 2: de officio judicis, Ç. Vi- ginti dierum dilatio nem habet reus ad litem conte- ſtandam. 3. 9..0 ult, Ș, offeratur: res Litigioja proliibeturalienari, c: Eccleſia. 3. ut lite pendente nihil innovetur. II. ꝙ. I. cap. ult. Niſi res æquivalens in locum rei alienatæ ſubſtituatui dictl caß. 3.&caß. ꝗi eod. tii. De re litigioſa ſe- queſtranda. Sequeſtratio regulariter prohibita eſt. Niſi poſſeſſor vel ĩn poſſẽſſionem miſſus res vel ejus fructus diſſipet atque conſumat. capit. dile- ctus: 2: C cult. de feguefrat. poſſeſß. vel, niſi ſenten- tia contra poſſeſſoremꝭlata, executio per appella- tionem fuerit ſuſpenſa. diét; c. ult. item z quaafl..6. c. quoriet poſt. item Clement. unicd, de ſequeſdratione. cujus exceptionis replicatio eſt: Niſi triennio pa- cificè à reo res ſit poſſeſſa. d. Clement. unicd, verj. dum tamen triennio Literæ n valent> quæ per ſarreptionem & contra veritatem impetrantuir. ca- př cum dilecla. de reſcripr. cap. faper co. de tefl.© cap. umc. verfi guia litis actam, cm c. d. S lictt monaſterii præſcribi poteſt. ci ex Loci Communes 26.9. 3. C. E Q. primam antem. Lo accedens. mt lit; non conteſt. ¶ Literas falſificans c ab officio ſuſpendendus,& à beneficio. capit. tam literis: detef.& Literis fuper facto qhodàm impe- tratis debet facti ſeries narrari. capii. juper eo. de coha» Lit. Cleric. Ç In literis Datum attendendum eft. capit. cam te, de reſcript. ¶ Literæ poſteriores an Priores revocent, vide in cap. auudita de reſtitut. ſboliat c. ex parte. de reſcript. ¶ Litetæ ſecundæ non tenent, niſi fecerint mentionemde primis, cùm u- træque ſint ſpeciales. cap. ex parte. de offic. delegat, $ Literis prioribus generalibus derogant polte- J r s g Alibus rogant poite uores, capri. paflorales:€x capit. fi anem. de refeript. tur, nifi fint contra jus. c cauſam. de ſentent.& re ju- dicat. Q Literæ commiſſoriæ extenduntur tan- tùm ad ea, quæ ibi continentur. capit. cùm olim, de ofic. deleg..€. Literarum impetratarum juriſdi- ctioʒ ſi intra annum negligatur, velex malitia ſup- primatur, expirat. capit. plerunquèé., de reſcr.{ Li- terarum Papalium falſitas quomodo cognoſcatur, & quomodo examinectur. c pir. licẽt. de crimine falf Ç Literis Papalibus abutentium pœnæ. cab. non- nulli. de refcript-. Ç Literis contra-aliquemimi tratis, ipſo defuncto ante citationem emiſſam, poteſt ejus-hæres conveniri. cap.} tit ¶ Literæ à Laico im mentione non factã quòd c. ex parte. doteſſibz-. Locator conductorem prohibere non po- $ 0 telt, quò minùsre condu&å frua- l òd fi fecerit; ex condúto tenetur: quod fallit, fi res locata uſibus dominĩ neceſſaria ſit cap propter. 3.§. verùm. de locato& conducto. item ſi do- d atas t Clericus, non yalent minus ædes loe item fi condu&or malè in re condu diét:§ o verùm,. verf. qui et dutor non folvyerit penfionem. di iS vel cùm canonem. Locari poſſunt quå formå. capir. veffra nobis: de loea tione domorum in univerfitate, cap.1. delo conduct. ¶ Per locationem ſolam non rei proba» tur proprietas. capit. inier dilectos, de fid. inſirum §. veruùm. t verſatus 1e fi con- verm, verf, decimæ,& €. In locatione debent ce nputaffexpenſæ locan tis,& qualiter, cap. propter feriti uéi.. Ẹ Locarnon debent officia feu dignitates ſub annuo cenſu. cap. ꝓuoniam in Juibuſdam. ne præ. lat, vices fuas tatem. de locat.& con- x TLOGipierirt"ee ap ami 1 ius injuria vel jactura. c locupletari. 4l. de reg. juris, in& =n de panitent. diſt. 2. c. penult.§. de Lucifero; bia i#: jam diabolus. c. ultim, in Princ. uſque ad§. charitas de Lufu proħibito. dif. 35.€. 1. in fin. De luxu- +4 riis non naturalibus puniendis. capit Cler: q: de excefiib, prelator, M. } ma NF cap. non oportet: c. Epifcopi. i Magia. 5 6 C 5 c princ. cap. nec mirum§.magi funt. O * Magifter Ç. Juxta literarum formam judex procederetene--

b Ma in Jus C 3 iſt in Theologia debet in qualibet Magiſter ehedai Seleka adk 5 cathedrali Ecclefia ad legendum inſtitui. AD fuper ſpecula. de magiſir. ¶ Magi- ſtri& ſtudioſi Theologiæ quinque annis fructus beneficiorum fuorum recipiant. ibid.$ Magie fterium non eft vendendum,& vendentium pœ- na. c. 1. de magift. e S ratio habetur. 23..f. cap. Magıftı atus non frufirà. a. C; 5 alltem. c. adminiſtratorer. in princ.& de hæreticis, eo- rumque fautoribus, receptoribus, liberis,&c. cave- tur capit. guicangue. 2,§. hærerich O c fatuum. is. de hæreticis; in 6. Qui& quales ordinandi. € Deinfamibus non ordinandis. capit. penwlt. de reg. juris, in o.$ De judæis non ordinandis. 17. q. 4- cap. nemini. infin, cam cap, feguent. Ç Neali- cui patriæ fuæadminiftratio committatur. 17. 9. 4. F quis fuadente, Ș. committunt. in fin. De Poten- anonicum. Ma tibus externis, horumvè cognatis in Magiſtratum urbis Romæ non eligendis..¢. fundamenta. 17, de ele- &tione, in G. Quemamodum Magiſtratus or- a r dinandus. ¶ De jurejurando ab ordinato præſtando. 19.7. cap. fancimus. Aliud juramentum de hæreli ca- venda præſcribitur c. 4t oſficium. 1l.§.flatmimus, de hereticis, in 6. ¶ Ne per ſeditionem aut Ambi- tum magiſtratus ordinetur.. 9. 1. c. incipatus. Magifiratus fuperioris exemplum inferiores fe- quuntur, capit. magne. 7.§. preterea, devoto.{ In- tegritas præfidentium, falus eſt ſubditorum. di- ſeinct. ſr. c miramur.§. intægritas. Ẹ Totus fami- liæ ſtatus,& ordo nutabit, ſi quod requiritur in corpore, non inyeniatur in capite, diét. cap. mira- mar.§. nam totius. Offcium Magiſtratũs. ¶ De coërcendis delictis. 25. queft. 8. cap. inceſtuo- Íi.c- regum. c. non folèùm..nonest, c. qui malos, capit. fum quadam. capis. res debe§ De Ecclefia per Magiſtratum defendenda, cavetur 23. quafi. s. c. di- cat.. fin. cum c. feguent.€c. res antem,§ Dema- lisad bonum cogendis. 23. guaf?. 6. per torum: in cu- jus fine ponitur objectio, nimirum c. altim.&. ſed 0ſiciter. item ſolutio, ibid.§. his ita. J Minor Magiſtratus majori cedere debet. capit. quæ contra. §. Eu. diſtinct. O. c. volentes. 8. de officio delegati, 11. quafi. 3. cap. qui reſiſtit. ¶ De Reverentia& obſe- quio Magiftratui præftando. 23: gquaf.ş. c. fi apud. c. dicat. quod verum eft, fi noninjutum quid ju- beat Magiſtratus, vel contrarium ei quod alius Ma- giftratus fuperior jufferat: tunc enim impunè ei obfequiumnon præftatur. 11. ꝓuaſt. 3. capit. qui re- Sifir. cym cap. feg. item 2, quafi. 7. c. admonendi. item {i Magiftratus excommunicandi poteftatem non habeat, non debetur ei obſequium. uæ tamen exceptio reprobatur exemplo. capit. dilecta. 2. de major,& obedient. ¶ Non refertur ad univerſos, quod publicè fit per majorem partem, z quefi.7. c quoties à populis, x a; ora intelliguntur prohibita, cui mino- d] aA, fi i a ra non funt promilla. cap. cùm illo- rum. de fentent, excommunic. Ç Quod in majori conceditur, licitum videtur in minori. c per venera bilem. gui fil. fimi legit.$ Major natu fuccedere debet in Regno. c. licꝭt univerfis, devot.€r vot, ye- demt.$ Major eft poteftas{piritualis, quàm tem- poralisvel fecularis. c. fölicitæ. de major, C obedient $ Major natu debet dividere,& minor eligere, c. r, de paroch.$ Majores natu debent Ecclefiis præfi- Ci, G quomam, de jure patron. ` 1i injufta premium eft. rr. g. 3- Maledictio c, gui jufus în prine. di 1114 ſupplet ætatem. cap. de illis. de de- Malitia ſponſ. impub. ¶ De malitia ſuaae- mo commodum reportare debet. c, intelleximus, de jud.€ c. contingit. de dol.€ conium, D i Keiacns goi, portarem hi bens alias cognoſcendi, non verò ſuam, licèt per octennium cohabitave- rint. c. ult. de frigid. Wmmalefic. ¶ NMaleficiatus per triennium uxori co habitare tenetur, antequam ſe- parentur ab invicem. ibidem. ¶ Maleficiatus ſe- Paratus aliam cognoſcens, ad primam redire cogi- tur.c. raternitatis ibid. N In maleficiis ratihabitio mandato æquiparatur. c. ſicu tuis. de ſimon.&. cap fecut dignum. de homicid. M alum minimum ex duobus malis eligen- dum. 22:.4-canon folùm, fi Malè quæfitus benë utatur, per hoc non juſti- ficatur. 24. J..c. neque enim.c. denique. z Mandato mandati actio naſcitur: Niſi conſilium fuerit non fraudu- lentum, c. nullus. 62. dereg. juris in. Ç Manda- tum revocari poteft, fi fides procuratoris fit ſuſpe- cta. cap. 1. de procurator.$ Mandatum{peciale derogat generali. capil. fiuduifti. de offic. legati. $ Mandatum an morte mandatoris expiret, vide in c. relatum. de oſſic. deleg. ¶ Mandatum revocari poteſt re integrã exiſtente, aliàs non, e. cùm dilectus filius. de elect. Manichæi conjugium deteftabantur., dif, 30. in princ, verf. caufa fisit, : capit. conſtitutionem. 2. in Manifeſtum. a de verb. fignific. in 6. € Manifefta peccata publicè& non privatim cor- rigenda& punienda funt. c 1. de pœnitent.& remiſſ. Manifeſta offenſa quæ dicatur, c. cùm olim. de verdor. fign. iſſe poteſt dominus operas ſpi- Manumi O rituales imponere, c eo li- Lentiùs de ſerv. non ordin. A i j ſancta, quòd in peccato mortali d Maria non fit concepta,& de fefto con- ceptionis habetur c. gravem. 2. de reliquiis Janttoruma in extravag. com, | Marito in ſervitutem redacto, nihilominùs uxor manet libera. 29. quafi. 2.€. Che ui?

Ma Ma Loci Communes jus rei.§. fin. cum c. feg. È Maritus religionem ħec officit, fi habitum recipiunt dem a mtrans aE ore, reftituatur uxori,{i tis, cap. confislisit. gui Cler, vel voy, continere nolit, p ræfertim fi fine confenfi 1 Epi- nium contrac tum non kapali yelu ziduitatis; ſcopi Intrav it. cap. D E ex parie, de ni aifi certam. rei ligionem fumat. capii. ex parte. de nyerj. conjug de de M ar ty ri O. di EA dift. r- c. potest fie in princ. monio no aide. fponf. CUrrit præ. pon] trimo nium O A E camali lico à capii, à nobis, de defponj: imf pub. XA infantem ipſa nutrire, non alii nutri- Mater endum tradere debet. 4104. f. c. ad ejus. Matrimos sium qui contral ere poßint, 7 pravaauntem. Cr cum quibus, | 26. quafi. 2. capit. t:§. ary p 9 Mathematicus. 7% genethli Marix Ecclefia,, c venerabili. 22: dẽ Ç Matrimonium contrahere nor conſentire non i ut pueri noi MitA INA CC amansa ſunt ſure denm de fho non poflunt profe i ini Matrimonium w% a de Fræſiumt. trimonium dictum, quòd in liberis procreandis& educandis potio res partes fint matris, quàm pa- tris, cap. 2;§. ad guod illa; Ç Primadi ivifio eft, quòc d ſit in al im, aliud ratum. 27. g. 2. cap e q Secunda di- viſio eſt, quòd aliud gitimum& nonr tum, aliud ratum& hopien aliud deniqu timum&c ratum. f ninimus- mane if vei de conve aena capit. j j < Maris nium contrahere non ttus; de fhonfk Matri- i. C apn, dii monium cum inhabilis luerint.. capital. confi Ç Matrimonium i nter Matrimonii fini sat`rocrea a um,& per zantis,& carnalem fili; eam propagatio gencrishumani. 3r. guæfl.r. c. Dens: ex literis. 32...în 2§ Matrimonium bonus eft ufs tractum ci I. c nonen ooncupiſcentiæ. 3 2. qu T: Com- eA Aa non yalet. cap. a paratio conjugiicum virginitate habetur. 32.gu.n|$ Matrimenium contra cap. ni spie, De conjugio non con mnendo. 4 c: fi quis nuptias., itemd quam quis ante feptennium attenta sapit. Juvenis: de fk qua t5 propter. fi quis vel inct. 3l. c. ſi gui vutuperat. sap. quicungi se virgieitatem, E Màtrimonium foz| Matrimonium Juomodo lo confenfu contrahit tur. capts cam locum de fhonf; Ç In matrimonio yerba requiruntur conſenſum manifeſtẽ exprimenti⸗ a. cap: tue fra j g In matrimonio ætas& confenfusre q ne quibus nihil agitur; capit, e pub.. Ç, Matrimonium pr Inͤ8matrimdnio dirimendo præfertur jur n 110 an t | f ade de GHonſ. ima| fumitur, ubi$ pt g-[| dem datam ſequ itur a pih; c| ſponſ. In matrimoniom| sap. de illis. de defponf- impuni:€ nae ftin oi y- | | 1 f | | ind di nium trimonio co! afe'ntiens Sacerdos eft ſuſpendendus. eap. cin Sitio, de ctand, aren 9 Matrimonio inhabilis Sj uxore mt teſt. tati: q In m en 0 EE> lata{fententia, errore p roba à- rocari t, fraternitatis dë frioid| uæ in matrimonium ab“ initio.| coacta conſenſit, ſi per annum& dic| al conſenſiſſe fpontè videtur, ne) čeftes in contrarium recipiuntur. cap; at. 26. qua guod. d q Clandeſtinum matrimo- cad niumin publico ratifieandum eſt. capit. quod nobis, de cland ftin: def fororem habere po- . de frigi id. C7 male mcum ma- s nihil omitte guojdam. r d i tibus non cft puniendus, etti æ! ad aurea. de ætat..qualit. præfic. Me- honf. Matrimonium cum rcta contractum, Propter ſola conjugum a ”: 3 inon debet niſi aliæ adſint probati dicus conſulat etiam aluti anmæ&ægrotantts, ne- ital, fraternitatis. de aue ratione medicinæ detrimentum ii | | I f Í j niun coactum copulà ſequente con-=] mæ. l äl, feg ca vit. de eo dicina à maicimm€ Matrimonium beguln 8 Ug ig iis badi ani [EU am E \] Ata MULAC

TNG in ſus Canonic um. Mo de Mendicantibus. cap. unic. de reli- 7 giofie domibus, în 6. capit. umicò; de exceff. prælator.-in6.(lement. 1. de re- gularibuls. CEment, cupienies, 3. de pœmis. exiravag. com. Anicd, de oſicio cusſtodis. extra vag. com. vĩces.⁊. detreu- ga Cr pace. SN. C0. IJ. de regul. IHins& c Cleri APII tzſtimcł. 2I. C, teros, anus.<, §. Metropolisani£ Metropolitanus Ntiquitus ms intemeratuin joisur. C caßitul. ſervatis. provincia Duo Metropolitani conſti- 101,.1. Metropolitanus provin- cùmex officii, de præ- Metropolitanus cum fuis Epifcopis con- J F un. c. 1de facr. unék virum conſtantem excuſat. deiis qug vi mans. at, niſi poſtmo- m confentiat. cap. 1. eod. tit. GKRenun- f jon valet. c. 2. eod. tit. ioconfenfum excludunt. capul. § Meus vitæ& bonorum tans, non abfolyit juran- ciatio metu Lai nf & coać ù tatione. cap. fi verd.§. erum. antùm tem à juramenti præf de ſsreſirand. Lc. bi poflunt ubique vel fi- tia Prælati præ- s, Clement. dudum. 2. ifc. in6: Clem. 1. eud. tit. extrav. Ioan. XXII 1, XXII. quia nonnumquam. XXII. ad condiiorem. 3.&- afigmifextrav. Ioan é 2. eoclem tit. extnavag. loann. 24lt.eodl.tit. M i gquomodo intelligatur quis WUNOreEnNIS efe. c in prafehiia, de pro- bat.§ Minoris jūre fungitur Ecclefia in reſtitu- tionibus. ¢ r. ¢ c. auditis, de reflitnt. in imegr, Miracula fant per teftes examinanda,& ; qualiter.£. venerabili. de tefibus. € Miracula faciens non golatur tanquam fanétus, niſi Romanæ Eccleſiæ authoritate. c. r. de relig. é venerat. Jant.§ Per miracula probet fe quis miſſum..chm èx injunclo. de hæreric. 1AA iari S 23..4. c. eſt ĩnjuſta. c. de Mii ericor dia. ah. cap. 40 ifla: isem difi. 86-c. gui clementiam. confcientiam celebrare fingat, quia dupliciter pec- cat, c. dolentes. eod. tit. Moderatio. ma AR 3g. evere Mi a A 16. quafi. 1. cap. x. in princ. c. lonachus. lacuit.§. Fa g Ig chusnon fiat quis, nifi in legitima ætate. capit. 1. de regni.§ Monachus poteft in Epiſcopum eligi. cap. cùm olim, de dol.&@ contum. F X onachus qualiter poflit proprium poffidere. capit. 1. de ftatu Monach.§_ Monachus poteft etiam in caufa mo- naſteriĩ teſtimonium perhibere. capit. tertio loco. de probat.§_ Monad irregulariter viventes eji- ciantur, niſi ſe corrigant. capit. velatum, ne Cler: vel Monach.€ Monachi non regant Ecclefias ad eos pleno jure non ſpectantes. cap. r. de capell. mon. g Monachus cum licentia Abbatis& Episcopi fui prædicare poteſt capit. cùm fit. de Ind, C7 Sarracem, Ç Monachum non facit habitus, ſed profeſſio. c. porrectum. de reg. M ſt fæminarum lon de onaiterio virorum monaſterio æ- dificando. 18. quaft. 2. cap. monafleria.€ Puel- larum monafteria Monachorum præfidio& mi- nifterio regantur. 18. quafi. 2. capit. in decima. plt- ralis. 4o. de regul. juris, in d. Ne vir monaſte- tium Monialium ingrediatur, capit. monafleria, 3- devita€ honeflate Clericor. capit. unico, în princ. verf nullique aliquatenus, de fiatu regularium. ing.$ De Colloquio Monialium cum Monachisinterdicen- do. 18. guæfè. 2. capit. in decima, verf. fed negune Ab- batem. C diét. quafi. z. cap. di mus..fin. ¶ Ne cum viris concumbant. 27. quafi. 1. cap. nec aliqua. cum cap. ſequente. Ne fimul cum Canonicis & Monachis conveniant in Clero, 18. quafi. 2. ca- pit. perniciofam,§. fmili modo§| Ne Moniales monaſterium Egrediantur. capit. unico, in princ. de hauregular. ins.$ Niſi Abbatiſſa præſtandi ju. ramenti fidelitatis causà monafterium egredia- tur. dict. cab. unico.§. verum. Ne ſanctimonia· les propria receptacula habeant. 18. quafi. 2. perni- cioſam. in princ.€ de Veſtitu Monialium, diſtinct. 23. caß. ſanctimonialis De conſecrandis& Ve- IAndis lanctimonialibus. zo. gæfi. r. c devotis, cuns fequentibus ujgue ad cap. ult,$ De Vifitandis Monialibus,& earumofficio. Clement. ulim, de fiatu Monachorum.§ deniq;regula eadem in Mo- nialibus, quæ in Monachis, jūra funt obſervan- da. capituli.§. fin. de fiatu Monachor. J Mona- ſteriis pluribus unus Abbas præeſſe non debet, nec unus Monachus in duobus monafteriis locum ha- bere. c. zelt. de Xenodoch. de M{i` mr De confe oi dift. T, c. laco- us.& decaufa miffæ& ufi, habe- tur c cum cweatura. II, de celebrat. miffar. q Miſſa an ſit de ſubſtantia ordinum& Eccleſiarumcon- fecrationunmy: c. guod ficut. de elech. ¶ Millarum celebrationem impedit deformitas vel debilitas perſonæ celebrare Volentis. capit. Presbyterum. de Cleric, ægrot. Miffas duas quando Sacerdos celebrare poſſit,& tunc poſt ſanguinem vinum non ſumat. capitul. conſialetiſti.& capitul. ex parte percutiens incidit in cano- Monialem nem. c. de Monialib. de ſentent. evcommunicationis.$ Monialis de inceſtu ſuſpe- cta fe purgare tenetur. c Moniales*de purg.$ Mo- nialium monafteria frequentantes Clerici, admo- vältra. de celebram. ¶ Miſſam nemo propter niti deponantur, Laici excommunicentur. capit. monaſteria. de vit.& honefè. Cler. CMonialis divinum officium turbans, fine excommunicatio- ne ejici poteft. capit. veniens. de fentent, excommuni-= cationis. idem dè Clericis vel Religioſis intelli- gendum, Monialis ín quacunque cauſa cri- Ii A k iii ii

Mu Loci Communes No minali vel civili non eft ad juramentum compel- landa. c. r. de jur. calumn. M oneta qualiter fit& innovyatur, c. guantò. k ca j de jurejur. non eft, qui poteft exceptione legi- m Mor à timã ſe tueri. capit. non est, 6o, de reg. Juris, in 6. : tagpyyp quis in bello contra hæreti- fi iV q i A 7 Moriatur cos ac infideles, juſtificatur. 23..5. c. omnium. g. 8. c. omni timore, Mortuo poteſt abſolutio excommunica- tionis impendi. c. à nobis. de ſentent. excommun. Mulcta alicui indicta jure civili pertinet ad & fiſcum..ß. Codic. de modo mulckarum. Secùs tamen obfervetur jure Pontificio. Mulier, 327P 2 cap.penuli.§ Deora- tionibus& meritis mulierum Ec- cleſiaſticarum, cavetur difintt. 81. cult. Ç Mu- lier ab undecimo anno dicitur nuptiisapta. capit. continebatur. de defhonf: impub.§ Neque mulier, neque monialis prædicare, benedicere, vel confef- fionem audire poteft. cap. nova, de pœnitent.&remiſß. € Mulier arbiter effe poteft in civili caufa Cleri- corum, capit. dilecti. de arbitr,§ Mulier procura- trix efle poteft. capit, cum dilecta. de confirmat. util. $ Mulier præbendas conferre poteft. cap. dileflo fi- lio. de teſtib. Mutilatus manu ordinari non poteft. cap. expoſuiſti. de corp. vit. Myſterium. 5% N. ý Natalium cauſa, ad forum Eccleſiaſti- cum pertinet. c. tuam. de ordin. cognit. F Nativitas legitima priùs probanda ve- nit, quàm de ſucceſſione agatur, ibidem.€ Nati ex libero ventre in feryitutem non redigantur. c. I. denat. ex lib. venire$ Nafi non debent injuriæ, unde jura nafcuntur. c. qualiter. de accuſat. efè. 1. capit, multi.§. my- N atus o pam Č ego. 3. de verb. fignific, san quid abftulerit, excom- fe Naufragio municatur. c. excommu- Nicationi. 3.§. illi etiam, de raptoribus, N Z e licitum facit, quod non eft lici- tum inlegg, c. guodnonesk, 4. de reonl. juris.$ Neceffitas legem non habet. c, confilium. de obfery. jejun.$ Neceflitas juramen- tum excufat. c. ſi verò. de jurejur. Negativa probari non poteſt, nec debet, nifi purgando ſe dLalumnia. c, bone, de eleft.€r c, cùm dileétus filius. de calum. j gM PFE n diſtinct. 83. capit. ultim. da Negligentia. Sees e E Ne gligensia Epifcopi punitur. capit, 1. de ſuppl. neglig. Prælat. ¶ Propter negligentiam in præſentan do admiſſam, jus præſentationis amittitur il- lå vice. capitul. 3. eodem titulo.§ Propter ne- gligentiam collationis beneficiorum intra tem. Pus ſemeſtre, ſpectat ad Papam collatio, cap, licèn eod, titul.€ Per negligentiam jus eligendi amit- titur. capit. ult. eodemtite€ Per negligentiam in- feriorum, beneficiorum collatioad ſußeriorem de- volvitur. capit. ꝓuia diverſitatem. de conceſl. præbend. $ Per negligentiam perdit Prælatus juriſdictionem. c. per tuas-de fent, excommun: V egotium cap. fòrum. 10.§. negonium, C S e pn” © -in omni. item cap. quoniam.§. fn. ¶ Si quis negotia Eccleſiæ ge- rendo, vel Ecclefiæ rebus damnum intulerit, fibi lucrum captando: vel contrà in fuis rebus da- mnum fenferit, dum utilitati Ecclefiæ ftudet, hoc damnum hinçinde præſtabitur. 12, quafl- 4. capiul-t... fin: cum c. fequente, ufgne ad§. f verð de reb: Ç Si quis negotia Ecclefiæ gerendo res ejus confumpferit, hoc præftandum eft. z2..J. c, obitum.. Quo nomine etiam adyersùs hæredem datur actio. d. caß. obitum. Negotiator. difi. 88. cap, ejiciens. Ș. oflendamergò. de verb. fignific.: Nobilit: S vitæ& non fanguinis attenden- as dacft in beneficiorum collatio- nec. venerabilis fraier: de prab.@r dignitat. N i A ſola nullum jus acquirit no- NoOmunatlo minato..quod ficit, de elect. Cc. cùm olim., de verb. fignific.: N ie quid& quot modis dicitur. otonum cap. veftra. de cohabitat. Cleric f Notoria probatione non egent. cap. tma nos. eod, tit.& c. evidentia. de accuſat. Notoria per fa- mam, purgatione indige>& taliter diffamatis eſt indicenda. ibidem. aliàs in-notoriis non eft indi- cenda pù c Gus fi. ſiæ ju „fed demn In notoriis Eccle- orrù. dediyort, Ç In capit, cùm dile= d notorii A requiritur ordo juris. capit. ad noſtram. de ſurejuran. T t, guid per novale, de verb, A7” a CAP, I. cCApit. gisi er Ale, ET Oe Bor aer fiar PS N qy; Operis nuntiatio remittitur, fi is cui nun- NOVI tiatum eft, cautionem præftet de opere, ſi non jure fuerit ædificatum, demoliendo. Niſi in continenti vel intra tres menſes probari poſſit, non jure ædificari. cap. pemult.& ult. de novi operis nuntiatione,$ Si quis contempta novi operis nuntiatione, Opus fecerit, l ud deftruere cogitur, c- 1 cum cap. fèguent f. tit. etiamfi jure opus fa- &um fit. d. c, 1. cum feg Nullitas ſententiæ quando ſit ex per- ſona judicantis. fi Excommunicatus fententiam tulerit. 24. guefl. r. capit, Acharius. in fin. quente. dift. quef. 1. capit. miramur. ¶ Si Hæreticus ſententiam tu- lerit. 2. quæſt. 6. capis. catholicus. quod fallit, fi ju- dex de hærefi nondum fuerit damnatus, fecùs ti ipfa hærefis jam olim fuerit damnata. 24. quafi in princ. cum capitul. ſequente. c res, CA Athatius. vel, ſi novam hære corde prædicare cœpit. dict. ↄuaſd. 1. c, am autem ex corde. cum ſequent. ¶ ſi à Non com- cum cap. je in€ ente judice fententia fit lata. capi, at J Cier. 4» As de judi- ierit, ext Acom..9 maon on Mg, í

Nu dejudiciis. 2. gueft. 1. c. in primis.§. de perfona Epift. 3. quafi. 8. cap. 1.§. nullum. g9. quef...1, 11. quafi.. c. in Clericorum, nafl. 3. cap. cui eti. Clememina ⁊. de re judicata. fallit, ſi actor à judice condemnatus,€X- ceptionepropofitâ utatur: huic enim ea ñon pro- deft. 3. guefi.8. c. 1.§. cujus. item fi publicè ab o- mnibus judex competens fuerit exitimatus.}:-7- arLinfin$ fi judex pecuniâ corruptus fententi- am dixerit, extravag. comm. 1.§.juflinam verd. de ſen- tent. excom. 2. quæſt. b. c. ult.§. venaler. ſi Qui- dam, non omnes judicaverint. 2. 2. C. c. ult.§. item fiplures..q. 6.© diftutere: verf. ita nt nemo ex eis defit. Deofficio delegati. c. caufam. 16. c. uno. 42. È cap. ult. in princ. verj. idem quoque. quod fallit, fi omnes fue- rint præſentes: tunc enimi, quamvis non omnes conſenſerint, ſtatur tamen fententiæ mádjoris par- tis,€. I. in princ. Cr c. ultim. deiis gwg frant à majore parte. Planè fi utriufque fententiæ pares numero judices fint, quid ſequendum ſit, c. slt. dere judica- ta. Quod autem diét. c. ult. dicitur: Sĩ ex delega- ta poteſtate, utraque pendet ſententia ex arbitrio delegantis verum eſt: diverſumetiam obſervatur, fi in{y nodo provinciali diſſenſerint: hocenim ca- ſu ea ſententia obtinet, cui Metropolitanus vicinæ provinciæ accedit, 6. guæflion. 4. în princ. cum c, fe- quente. c. fi quis Epifcopus. c. finter Epiftopos. in princ, Porrò did. cap. nlr. in fim cavetur de diſſenſu ar- bitrorum compromiſſariorum. fallit deinde ſi ita convenit, vel cauſa delegata fit, ut uno vel pluri- bus abſentibus, cæteri nihilominùs judicare pot fent. capit. prudentiam: Zt. Ş. adjicimmus. cap. cùmi-fis- per. 23. Y f. quamvis folus. de officio delegati. cap. cùm plures. 8. in princ. eodem tit. ing. fed tamen fiecon- ſtiterit abſentem adeſſe noluiſſe vel non potuiſſe, valet ſententia..c. prudentiam: 2r. in prine. O c. cum caufa. 22. eod. tite denique valet fententia’, fi præ- fens fubdelegatum abfentisadmittere noluit, Sed reprobatur cap. coram dileéto. 34. eod. tit, s Nifi judex Recufatus fententiam tulerit, c. cùm fuper. 23. de offic. deleg. Ex perfona ejus qui judicatus eſt. Si contra abfentem fententia di&a fit, nulla eft. cap. tenor. 10. de re judic. capit. conſultationib. 10. de officio delegati. cap. inter quatnor. 8. de majoritare& obedientia. 2. quaft. 1. cap. in primis.§. fed C de per- ſonis. verſ. ſi ſcriptis judicaium e. 3. quafl.&. capii. I. Ç. fin. Nif per contumaciam abfens fuit, contra quem judicatum eft. ditt. cap. confislsationibus. 10. în fin. verf. nifi is Jui Poſſidet. capit. veritatis: 8. de dolo G contumacia, 2. quafi. 1. c, nomen.§. fan. Z. quæſt. ö. cap. I.§. fin. 24. Juuaæſt. 3. c. de licita.§. de conventio- ne. fed tamen contra Abfentem contumacem non yalet fententia, fi exdifpenfatione Pontificisabeft. Rpprobatur exemplo. capit. cùm olim, 7. de dolo& contumacia. valet tamen fententia, fi judex pro- betur circumventus in fententia ferenda, vel ex actis iniquitas fententiæ conftet, Approbatur exemplo. capit. cùm Bartholdus. 18. de re judicata. Niſi legitima abfentiæ caufa probetur. diét. cap. 18, item non yalet ferenda, fit'abfens non fuerit legiti. mècitatus. f. guef. 2..r. ſed contra abſentem valet ſententia, ſi cùm eſſet præſens, à judice receſſerit in Jus Canonicum. appellans. capit. ulim. de dolo& comumacia, in 6 an Quod etiam verum, fi cùm abfenti præfixus eflet terminus ad proſequendam appellationem, eam intra terminum non fuerit proſecutus: hoc enim cafu contra appellantem abfentem, etiam non legitimè citatum, fententia lata valet. c. fæpè contin- gü. q4. de appellationib. item fententia non valet, {i ante terminum præfixum, vel in ipfo termino, partibus non expećtatis fententia fit lata. dict..4A. verf. fi guis antem terminum. cap, eX infinuasione. f0. Ș. imerim antem. C cap. fignificante, 69. verf. adjiciens quod cùm de confenfis. od, tit. NIG ante terminum à lege, non à judice vel partibus præfixum, judicatum fit:-cap. oblata. ș7. diét. sit. Nifi jurifdi&io judicis delẽgati in termino præſixo expiret: hiſce enim ca- fibus valet. cap. confuluit.24. de officio delegati. præ- tereà ſententia contra abſentem lata non valet, fi abfens ad Papam de caufa litigiofa ivit, yel nunti- um mifit. cap. dilet. s2. de appellationib. c. unico, de Clericis peregrin, exiravag. comm, Divina. 3. de privile- giis. quod fallit fi poft citationem iter arripuit, ve nuntium mifit. c. meminimus. 9. cap. fuggefum.1s. Ù cap. ad-hæsi 30: de appellationibus. item ſi ante fen- tentiam appellans ſine rationabili cauſa, dicat ſe nuntium mififle. cap. ut debitus. 59. verficul. non ob- fime fi dicat. eodemtituslo; Sententia contra abfen- tem valet;-etiamfi procuratorem non habeat, fi poft conclufam caufam mandatum fuerit revoca- tum. c. andlitis. 8. de procuratoribus. item fi ignoran- te judice& adverſario mandatum ſit revocatum. cap. mandato. 13. eod. tiso$, fi inter Alios, quàm quibus judex datus eſt, judicatum ſit, ſententia nul- la eſt. cap. Peiro. Ao. de officio delegasi, Nifi alius juriſdictionem judicis delegati impediat: in hunc enim æquèacin cos quibus judex datus eſt, juriſdi- Qionem exercere poteft’ css-eod. tita Ex quibus caufis nulitas oriatur.- Si ſententia neque Abſolutionem neque con- demnationem contineat, nulla eft, 2. quef- 6, cap. ult,§. difinitiva. Nifi yerbo æquipollenti judex ſit ulus. c. in iis quæ. j. de verb. fignif. J ſi de Alia re judicatum ſit, quàm de qua judex eft datus, nul- litas eft.approbatur exemplo..cùm dilecla. 22. g. dictum. de reſcripiis. c. cùm olim. 32. de officio delegas. Nifi id de quo pronunciatum eſt, acceſſorium ſit ejus, de uo judex eft datus. c. prudentiam, 21.$. 6, in fin. de officio delegati. Cujus exemplum habetur diét.§. 6 fi Authoritas fuperioriscontra fententiam im- ploretur, nullitas eft. 6. quafi... cap.ultim. caßitul. quod benè, verf: nififortè nbi fueris. Sed hæcimplo- ratio videtur intelligenda de a pellatione, vel de in integrum reftitutione.$ ficontra Canones judicatum, vide fuprà eod, Leges.§ fi fententia fub Conditione lata, conditio defecerit, nullitas eft. 35. quafi. 9. c. Apoflolice.§ fi Caufa fententiæ Fal- G Gt, vel Contrarium ejus, quod fententia quafi fa- &um pronunciatum eft, poffit probari. fedhocre- probatur 11. quajl..6 non ſolum.§. contingit. 3. ꝓuæ- flion. 9. in princ. c. loci nofiri.§. guia ergò. Contradi- cit tamen d. c. loci nofiri.§. his ita reſpondetur. ird. g9 quod ais, c. veniam. c. fententiam, C, gra ve. c. Hi 5

Nu 20lt. Exemplu nhorum proponitur. d q penult: admittitur tamen in matri imonio cauſa dirempto, dic Falſi is inftrument Loci AN ia ita. iga de judi ;«15,§. his igi- Prætermiſſo jurn ordine, de purgat. ca- , niradicit II. quajt. 3- cap. non folu engò. fed fallit aat aa tum? nulla ſent de€ 5. 6. 5 licet 1p. brobi. Ce ‚po 7 15 inteligen ıda I Hutsius e jil cap. a itionen dle Uli robetui adicion f 7 l; im tribus modis, per fen tentiam EN contra nc | tùm caufa fit mai gp elta, 1 nons liis..guafi jbl latior Í cap. m à alus nota, ſu- f dici{it Deus, vei Í fi reus fa tu m |$. quan- do autem ci aar m ap quod p tat. tentia< c fententia valete- e non{£ervato, fi judex juramen- in omni cauſa ordine turus; A 10d tamen tiam juris ordir tum præſtiteri diciarium em ſi gravatus iter ad f mes arripuerit, nullatur. c. anico, de fibi qi Judicatum<o1 protectioni ſuperi foris eiris” fe non va let. ap, ad and, p caufa ſit Ecclef laſtica b smat rimonialis, 1 umodi enim cauſis de ſit no abl que judiciorum ftrepitu . di lifhendio jam. 2 tega tequam de re je n non 1 valet, 5 ſi cauſa judici ita commii de no,& ſine ſt O$ per tri erandos rese exin] re PEREI d eniqt ntentià € ctiam juris ordinè non fery Ato, Ps fiqaisinh 1 fo Leges vel Canones Ganid fitlara, null à eſt. ul. 1. der re judic. it. ac dvershs. 7. F. guia| j Ae a qgaafi 6.'| em fE ſententia. moded primo, fi contr: a jus li- j | | n jam damnatam incidit: JrO EX p 10 ik ıctO nmunicato habetur, ętiam ſententi a non ynitate E interveniente, 24. que. I. in c. cum tribus cc. ventibus. ¶ ſi Reſci iptum ſit à Papa contra ſententiam, nihilomi n fententia valet. capit. ea. a air ſi poſt Revocationem de- Pau o nony nimirum{i ju- ＋ 720. tigatoris magis quàm contra exprel fas 1] leges fen- tentia lata fit, quaſi in hoc caſu lex locum non ha- beat. dick.§. item fi fententia. verf, fi verò capit. cùm inter. 13. de ntr. a jus, taicata, item lit,{i ex coõnſuetudine contra jus commune ſcriptum ſen oca allet. Cere con- 7 WNS lententia valet, tentia lata fit. item fallit{iin caufa Clet jure€ Pontificio con€ capit; quoa| Cler 11 Papa difp enfativè C01 pirul. 1n caufis, T9. hocloco notanda etd diy meml} TIS, qi 1R babetu. 7 $. ad boc z4 COI nm ex fiis oh, 3. capit. injuflum. ciatum, non valet. capit. confu N NT Hicio deleg ſi Nova Inſtrumenta poſt ſen tentam lirim in caufa fint invi ent A eenna non f eh nulla. capit.i pratextn, O t. fi Ordiną 2A 8 aa 7, 24.."Ș. ne verd, de c. cùm fub g ſi 1e ſit judic; att um; non valet. z quaeft..i Hibentur. i tim,§. 2. II. ꝓuæſt. 3. c. E Hiſcopus a Hhuc reſpon. verf. fed non ex ordine, ~ T o de Obedie entia. turis non a 1, ca 1P. g Í ergò. bate Folko n prætica fir opu. c| non valet, j €-Ab m jent vifcopi non abſolvitur ſubditus

fibditus Papæ capit. per tuas. de majorii. Or obedient. f Obedire non tenentur inferiores à{fuperiore exemti. capit. inter, eodemtit$ Obedientiæ jura- mentum debet ìà contumacibus exigi. capit. còm in Eccleſlis. eodlem titulo. J Non obedientes Præla- tis fuis de Ecclefia debent ejic m Ç Obe etenentur tàm Laici, quàm Clerici, Abbatiju- rifdiĝtionem habenti. capit. dileéfa. eodem titulo. ¶ Obedientiæ formam äb Abbate Epifcopo præ- Řandæ vide cap. ne Dei. de fimon.€` Ad obedi- sentiam plenam quæ exigantur. capit, bis qug. de majorit, Q. obed. Obl; ag C caufa. 13.$. oblationes. atones. cap. cùm Dir. 29. de verb. ſi- gnific,12. guef...capxvidentes, verf ipfe enim.& Ob- lationum appellatione continetur, quicquid dona- tur Eccleſiæ yel mobile vel immobile. in Ecclefia vel etiam extra Ecclefiam. d, cap. cùm-inier nos. Z9. deyerb, fignificat. gr Quorum Oblationes non recipienda: Oblationes Difidentium fratrum non accipien- dæ. difinél..go. capit oğlationes. cap-negue.$ Ob- lationes Excommunicati vel proexeommunicato Actæ, non ſunt recipiendæ. Sed-&e hujus regu- Iæ exceptio eft: Nifi excommunicatus pæœnitens, antequam abſolyeretur. morte fuerit præventus, dum Sacerdotem invenire non potuit. 20. quaſt. 6. a Sacerdos. Șy pani- qui Filium ſuum isin princ.€” quaj tentes ve Oblationes ejus Exhæredaverit, non accipiendæ. 17. qraf. capit: uli, in princip. bOblationes Injuſtorum non accipiendæ. dict. capi oObblationes eorum qui Pauperes opprimunt, non accipiendæ. ditt, capit. oblationes.€^ capit. eorum edd, diſtinct. 9o. Oblationes ex rebus Turpiter quæſitis non ac- eipiendæ. 14. quæſt. So- cap. immolantis Contra- dicit dict. gqueft.ş. cap. feripsum. Ș. ecomrà.-Solvitur fe hæcobjecłio ibid. c. ſeq. ſemel Olatum Deo, non eſt revocandum nèc re- tinendum, 17. g. 4. cag. funt qut opes, cum cap feg. Sacrilecinm. 13.9. 23c. Cler i i ox illicito fa&to aſcitur. Obligatio ex illicito facto non naſcitur > c. guod latenter, ş. deregul, juris ¶ ſed ex contractu & quaſi contractu, maleficio & quaſi maleficio regulariter oritur obligatio ſi- mul& adio: Nifi jufu Magiftratůs fecerit. capit. quod quis. z4 de regulis júris, in'.-item Niſi ſciente & conſentiengę adverſario fecerit. c. ſiienti. 27. dict. titing.$“Obligatio turpis: nec de fato, nec de jure valet.. cap. uit. de paêf. Obligatio ↄro Ec- cleſia facta ſucceſſorem obligatum habet. capit. 3- deſolut. ¶ Obligans Eccleſiam pro debitisalie- nis, ipſo facto ab adminiſtratione temporalium& ſpiritualium elſt ſuſp enſus, nec ad ſolutionem ejus Ecclefia tenetur. cabit. 2. eodem. ¶ Obligatus non eſt ſucceſſor pacto anteceſſoris irrationabili, quĩ precariò bona Eccleſiæ conceflit. capit. 2. de pre- car.§ Obligatio ad cum tranfit, qui emolümen- tumrecipit; capit. ex literis. de pig. quia cum onere ſuo tranfit res ad ſuum poſſeſſorem. capit. ri de Ec- def, adific, E EE E E E E ELES in: Jus Canonicum. Or in Obſcuro id fequendum J quod legibus contrarium non eſt. caßpit. ault: in fin. dif. 14. vide fuprà in Dubio. O I J alieno alter non debet prægravari. capi ag non debet. 21, dytit. 1. 0, 4. în princ. cumte; fegueniib, ufque ad.s. 3 non ſunt conſtituendi Laici, aroy ai Occonomi fed Clerici. 16. quaft. 7. capits innova. publica Pagani nof fiu sO 3 Hcla tendi, vide infrà in Pagani. om a lis ex generali commiſſione non CIS poteft inquirere corrigere, de- ponere& punire fubditorum exce ci deofficio vicarii, in 6. nec beneficia conferre poteft, c. Alt. eod.tit. O Í umn S fecratum poteſt admiſceri non conſecrato,& totum erit conſecra- tum: ſimile eſt de aqua benedicta. capit. quodin du- biis. de confecr. alt. t admit- capii. licẽt. 2. d pœnitem. diſt. 3. c. pium eshs «Operibus. cfi quando. cap. cavendum 7 de confecr: difè. ſ. cap. nihit quid ergò. cap. ult. in princ, enim. cum duoòi. cc. ſeqetenti novum ſi alicui nuntiatum fuerit, pex Opus tres menſes ab onere deſiſtere debet. c: fin. de op: nov. nuntiat. Operis novi nuntiatio- facit, ut quicquid poſt eam conſtructum fuerit, de a eat, idque expenfis ipfius conſtruentis moliri deb c. cum ex injundto. de oper. nov. nuntiat. "1, lo&orum. diiint. z doctorum. diſtine p x 4e Opinionbus capereſponſa. Hæ ho- diè probabilem tantùm obtinent authoritatem y nonneceffariam. dif. 9. cap. noli meis. c. negare. capite O ego fòlis, c. noli fr c. neque zuorumliber. item diſt.20. I 4 4 De Orationibus: . Enea re Be Sürz : 5 pꝛæmittatur præfatio,>M in Oratione ſura corda, de conſecrat. dift. r: cåpit-quando: Ç Genua flectenda, vel proſtra to corpore orandum. 26. quafi. 7. capit. Sacerdos Ç. diebus etiam remiſſio Niſi in die Dominico, & per omnes dies Paſchæ uſquc ad Pentecoſtem. R S Sep so diſtinct. 30. cap. ult.-fi 76. a feire debet, in princ, verf. neque ad exo ndum, iem De con- ſecrat, diſtin NJon vei⸗ . r dict. capit. qan- ca matutinis& veſper- lari poteftate ha- aii PORCIA aE de Hmnis. S: er. Gjin 3. capit, quoniam flink. 3. capit. non mediocr dos Ç Ut oratio Dominica tinis ſubjungatur. de con ſecrat. diſt pen, De oratione pro ſecu benda- de conſecrat. diſtinẽt. 1.€ COM ponnu: bis tantùm, ſed& cordeorandum. conſectutt. di- nét. g. capit. id fem- Oratoria bus. de privileg,: Oratoria privata permittuntur cert conſecrat. diſtinct. 1. c. unicuiqite. Hlpanæ publicæ haberi n privilegiis campanas habere non poffunt fi- ne Epifcopi confenfu. c. patenti- o modo. de In oratoriis on debent» cap; privatis cam Patentillus. 10. de

Or Loci Communes Pa clericalis per primam tonfuram confer- tur. cap. cùm contingat. de ætat. Q gia- lit. ordin. ¶ Ordinis ſuſceptionem probet adve- na, antequam admittatur vel ulteriùs promovea- tur., capit. imer. de Cler, peregrin. s Ordinatus ab Epiſcopo, ſine titulo, ab eodem ſuſtentetur. capit. non liceat. de præbend.& dignitat.& capit, Epifcopus fi aliquem. eodem titulo. e Ordinatu ab EJ po qui ceffit, quando miniftrare poffit. capit. r. de ordin. ab Epiſc. Ordo Ordinati extra ftatutum tem- pus, miniftrare poffunt poft pænitentiam pera- ctam. capit. confisltationi, de tempor, ordin,€ Cum furtivè ordinato poteft Epifcopus difpenfare, fi non {fub excommunicatione prohibitus acceflit, aliàs non difpenfat, nifi religionem intret. capit, inno- tuit. deeo quì fisrtiy, ordin, ¶ Non ordinatus mi- niſtrans, nunquam ordinetur. capit. ex literis. de Cleric, non ordin. J Ordinatus à Papa non eſt ideò à Prælati ſui jurisdictione exemptus. capit. per tuas. de majorit.& obedient. ¶ Ordinem Subdia- conatũs à Papa recipiens non poteft fine cjus licen- tia ab alio ulteriùs promoveri. capitul. cùm gui- dam. de tempor. ordin, Ordinatus in apoſta- fia quando miniftrare pollit vide in cap. ex parte, eodem titulo. A 7 "a 4 Quinám ordinari debeant vel pofints Q guomodo, Ordinari non debent fpurii. capir. per venerabilem, ꝓui fil. ſint legitim. ¶ Defectus genitalium or dinandum removet, capit. fignificavit. de corp. vi- tiat. Ç Ordinari non debet fervus, nifi manu- miſſus. capit. 1. de ſerv. non ordin. Item nec infa- mis ante purgationem. capit. non debet. de tefibus. Item nec pænitentes publici. capit. 1. debigam, I- tem nec ad ratiocinia obligati. capi ad ratiocinia. de obligat, Item nec membris mutilati. capit. expo- fuifti. de corpor, vitiat. ¶ Ordinari poteft quis ad fuum patrimonium. capit. inis quæſtionib. de preb, ér dignit.€ Ordinem Subdiaconatůs confert {folus Papa, die Dominicâ. capit, 1. de temp. ordin, € Ordines omnes quando conferri poffint, vi- de ibidem. Ordines minores poſſunt Epiſcopi conferre die Dominicà& feſtis præcipuis. 161. dem. ¶ Ordinem ſuſcipiens die non debito, eſt ad Papam mittendus. caſit. cùm quidam. de tempor. ordin. Ordinem recipientis ſine ætate legiti- ma,& conferentis pæna. capit. vel non es? compof. eodem titulo.€ Ordines facri duo unå die con- ferri non poſſunt,& pœna conferentis habetur in capit. dileétus. eodem titulo, De ordinis ſub- ftantia non eft tempus, impèdittamen executio- nem. capit. confultationi, de temp. ordin. J Præla- ti& beneficiati ordines ſacros recipiant, vel amo- Veantur. capitul. cùm in cunctis. de elect.& capit. quars. de ætat.&. qualit. ord. J Ordines duos uno die recipiens eft ſuſpendendus, poteſt tamen cum eo diſpenſari pœnitentid peractã. c. 3. de eo gui Furt. ord. ſioſcept. Ordinarius non poteft reftituere poffet . ay; fionem contumaci, contra quem miſſio in poſſ. facta eſt à delegato. capit pa- i Jioralis. de offic. delegi Ẹ Ordinarius poteft ex of. ficio fuo cogere partes ut ſtent juſto arbitrio,& pareant ſententiæ arbitrorum. capitul. z. de arbitr, Ç Ordinarius non tenetur obedire delegato, nifi ei de commiſſione conſtet. capit. cùm inure. deof fic. judic. deleg Ordinario non exequente ju- dicis delegati fententiam, ipfe delegatus exequi po- teft. capit. fignificáfii. eodem titulo.: Ų Ordinarius retractare debet iniquam fententiam à judice dele- gato in caufa matrimoniali latam. catit. ſignifica- vit. eodem titulo. Ordinarius judicis delegati fententiam exequi tenetur, capit, in literis, de ofic. judic. deleg.€- Ordinarius excommunicaré po- teft, injuſtè à delegato abſolutos. capit. ex parte, de offic. judic, ordin,€ Ordinario major eft delega- apæ, quatenus ad caufam ſibi commiſſam. ca- přt. pafioralis. eodem tit. ¶ Ordinario præjudici- um tacere non cupit Papa per mandatum fuum. c. licèt. eod, tit. Opprimentes pueros nocte qualiter pu- niendi, vède in c, ult. de ijs gui fil. occid. Oſtiarius& de nomine& officio oſtiario- TS“2 rum. dif. z1, cap.1.§. fin. dif. 25. cT..adofiarium.€ oftiarius orario utatur, difè. 23. c. non oportet. Pa Cum Quid fit, cap. pactum. rr. de verb, fia s gniſic. ¶ Pactum legis commiſ- foriæ in pignoris coñtrađtu prohibetur. c. fignifican- te.7. de pignorib. ¶ Pactio privatorum, legi con- traria, nullius eft efficaciæ. c. fi diligenti. de for, com- pet.$ Patum quod ab initio non valuit, per fu- perioris ratihabitionem valet. capit. quoties, de pak, Pactum turpe vel impoſſibile nullum ligat. ca- pit- uli. depa. I Pactum generale, ne dè crimi- ne agatur, non y alet.c. quemadmodum, de ſtureſur. Pæd 2 gia& vectigalia nova fine confenfu ~O~ principi innoyamus. 10. de cenfib. vid 2- t 4 in princ. de Iudæis. 0 ei funt, per- mittatur Paganis prædicare. diét. cap. 10.§. infuper. Ç ad officia publica admittantur, cap. cùm fit. 16.. fin. eod. tite ¶ Pagani conſtit ij bus Eccleſiæ non ſubjacent. c. gaudemus. ¶ Paganis arma vendentii tium pæna. c. guod olim, de] ae di Y0I. & auxilium venden- Sarracen. P; lli uti poteft Archiepiſcopus intra quam- r aUo libet Ecclefiam ſuæ provinciæ. capit. I. de uuſis pall. ¶ Pallium novum habebit tranſiens ad novum Archiepiſcopatum. pit. bone memo- riæ. 2. de poſtul.€ Pallium alteri Archiepifco- po accommodari non debet. capit. ad hec. eodem titulo.€ Pallio non utendum extra Ecclefiam, ut in proceflione& fimilib. cap. r. eod. tit.{ In pallio debet Archiepiſcopus ſepeliri. capit. 2. eodem titulo. N Pallio conſequitur quis plenitudinem officii, nec priùs Archiepifcopus appellari debet. c, mfi fpecialis. de ufs pal, Ẹ Pallium quid— cet,

y orano utatur p,m, deveh h ficet, vide in cap. ad honorem. eod. tit. Ç Pallio fem- per& ubique folus utitur Papa. ibidem. ¶ Pallio non utatur Archiepiſcopus extra ſiiam provinci- am, niſi ex privilegio ſpeciali& de lieentia ejus, in cujus Eccleſia celebrat: caßit. ex tuarum eodlem titul Lallio utendum in feſtis præcipuis,& diebus priyilegiaris Eccleſiæ ſuæ conceſſis. capit. ex tuarum. eodem tiulo. J Pallium Archiepifcopis dandum accipitur de corpore. San&ti Petri. caps, figmificafii. endem titulo.§- Pallium- recipiens fidelitatem ju- rare tenetur. ibid»-$ Sine pallio non licet Archie- pitopo confirmato convocare Concilium, confi- cere chrifma,&.. capii. quod ficnt. Č cap. praterea. delest.€ Pallium conferre poffunt principales Patriarchæ Suffraganeis ſuis. capituil. antiqua. de pri- vilegiis. dë Papa- diflin. 21. cap. 1.§. Pontifex. Ç Pa- pa ſolus poteſt ſupra jus diſpenſare.c. Propoſiuit. de conceſſ. praæb.€ Pape ſoli reſervatur translatio Epiſcoporum,& depoſitio. cap. inter cor- poraliá. de translat.$. Papa de hæreditate judica- re. poteftratione fider. capir. Indai. de Iad.$ Pa- pa poteftatem Kabet à Dto, Imperator à Papa.: cap. novit. de Jud.€ Papa cjufdem eſt poteſtatis, cu- jüs& beatus Petrus. capit. ilud dominus. de major: Cr obed.. Ç Papa Principem ſecularem deponere poteft. cap. ad abolendam. de hæret. Papa po- teſt legitimare illegitimos. cap- per venerabilem, qut filii fint legitimi, Ç, Papa folus Epiſcopos fratres fos in literis nuncupat; c. quàm gravi. de in, fetl-$ Papæporeft cum ratione obviari, etſi ab- folutè jubeat. c; ff quando.: de refeript:€. Contra Påpæ volüntaterr nemo jusin ben efiċiorum colla- tione: kabet: capit. dilebtus: de prebe. Pãpa fo- lùs canonizat fanctos& ſanctorum reliquias. ibi- dem.. Idem folus Laico concedit-jus eligendiin Ec- clelia collegiata: capit: nobis: de jure patron. J Pa- pa ſolus cauſas committit app llatione remotà. ca- pii fuper quaftionum. deoffie. det Ç Påpa folus majoreftomni Concilio, omníve ftátutov capit. fi- gnificafli, de elet.§ Solus Papa Dèi vicarius in terris effe videtur; nullusqire majors capx. licët. eod; tii d ccouantò. de translat..© Solus Fapa diſpen- ſare poteſt, ut filii Presbyterorum Ecclefias pater- ras immediatè habeant. cap dilectus, de filiis presb. ¶ Papa ſolus unit& dividit Epiſcopatus. de trans- lationib. pen tot. tit.€ Solus Papa fententiam dif- finitivam mutare poteft. capit. cùm olim de fentent: € Pàpa fücceffori fuo legem imponere no po- teft, nec poteftatem cjus Uinnitare. e. innotuit. de elect. Papa cognoſcere debet de cauſa natalium. c. tuam. de ordin. cognit. Paria ſunt quid factum non effe,& inutiliter r elfe fa&um. c. non: preftat. g2. c. que con- grac: C c: iñ malis. 6g: de reg. jaris. in 6.€- På- ria crimina pari compenſatione tolluntur. cap; pen. C isltde adult.§` Parin parem non habet impe- riumæc. innotuit. de elect. De: Parochi ordinatione. non eft ordinandus, nifi in fa- Parochus cris conſtitutus, qui ad minus in Jus Canonicum. Pa fit Subdiaconus. cap. prærered. f. de etate€r Zuali- tates. Y Nonnifi idoneus moribus, fcientià,& qui viceſimum quintum annum ingreſſus eſt, in parochum eſt ordinandus. capii. licèt canon, 14. de eleétione, in 6. De Parochi officio:- Parochus ordinatus reſidere perſonaliter tene- tur. dict. cap. licet iamen. IA. H. is eriam. Paro- chus ordinatus intra annum Sacerdos fieri debet, ſub pœna privationis. dick.§. is etiam. verf.& intra annum. Nifi fit Ecclefia collegiata. capit- fiatutum, 22. eod. tit. item Nifi Epiítopus loci cum parocho ftu- diorum causã diſpenſaverit. an cùm ex eo. 3ꝗ. ea- Do R< i dem titz item Niſi annus nondum ſit completus. capis. commiffa. 35. in princ. eod. tis. item Nifi ex ju- {ta caufa fuerit impeditus, quò minùsintra annum parochus fit factus: diét. cap. 35- G: annus amem. i- tem niſi anno clapſo eadem Eccleſia eidem rursũs conferatur, quod reprobatur dék. capit. 35: porrò denique fi intra annum Sacerdos. fatus non fit, præter privationem, fruétüs quoque perceptos Te- {titucre renetur,& ordinator Ecelefiam. debet piæ- ſtare indemnem. dict. capit. 35.§. cælerùm. Ç Ne parochialem Eccleſiam parochus alicui non con- ſtituto in legitima ætate& Sacerdotio; neque ul- tra fex menfes commendet: capit. nemo. If. de ele- étione, in 6. Parochiamim alterius nullus Epiſcopus judicet cap. nulluus. de paroch. ¶ Parochianum alterius nonadmittat Presbyter:ad divina: cap- w domini= cis: eodem tit. ¶ Parochianum alterius non ab- ſolvat Presbyter-fine ejus petita licentia, capitul. ommis. de pænitent.& remiſf. J Parochiæ non di- vidantur ſine conſenſu Epiſcopi. capit avaritig: de? prabendi Parochialis Eccleſia debet habere aliquid de bo- nis parochiani, etiam alibi fepult. c. relatum. de fe- pult.©:-dehisibid. Ç. Parochialis Ecclefia nulli debet conferri, qui perfonatum vel dignit beat cum cura, alioqui non tenet ipſa collatio ipſo facto.c. nemo. de offic. jd: ord: lib, 6> capit. nam& Rex. 2" de verb. fignificat:- Pater e E Pater filios Alere debet. difinét. 30- iamſi ex ifulto matrimonio fini in fines deeo ꝓui du- er adulterium. cap: fi quis relignerit. et ſint nati. c. cum haberet. g.§⸗ xit in matrimonium quam Polluit P Ç Pater filiunr Caſtigare debet, quod eft chari-- §' Päter conveniri tatis: 23.quefl. s. c non piutes. non poteft pro filio, neque te Elis pueror. itemi. q. 4: C: Indai. in fine Patrid poteftas folvitur fi Alimenta pater de- negavit, vel fi pater filium languidum Expoſuit. c. anic. de infàmib.€™ languidis expfitis.$ Epifco- palis dignitas filium à patris poteſtate liberat. di- flint. s4. capii. ſervus ſciente. H. fed& jus patriæ. € Hæretici liberos fuosin poteftate fia non habent. Ideoque emancipatio ab ĩis facta nihil operatur. c guicunque ⁊.§, fin. de hærerieis, in c. S netur, cap. nlt. de deli- em ha-

J hi& de loco& origine de] atriarc US triarcharum, difir C dif. 80..1. cum c. fg.$ Definitio re difiinét. 99. cap. nulli.$ De nomine& fhec atriarcharum. diſtinct. 2r. cap. 1. S. Patriarcha G ca. r§ Patriarcha pa trum Princeps.§ Pa àtriarch mas nominétantùm, non re t . 99. in prin. Ș. primazes, Z7 c. 1 verſ. noſeros Pa- trianchas. efficitur quis Eceleſiam conſtru- Patr onus ens de confenfu diœcefani. c. à nobis. de jure patron,$ Patronus pote guis effe multarum Ecclef iartim: capit. veniens. an. € Patronus nondi ifponat de rebusC fi. capit. 2. de ſucceſſ. ab inteſt.$ Patronus Epi- ſcopij jus minuere in Eccleſi ia non debet. cap. cùm culum. eodem tit. ¶ Vatronus ftliumſiuum vel ne- potem ſine Epiſcopi conſenſũ inſtituere non debet. tapit confislúit, de jure patr. ş Patronus poteſt ab ccleſia reditus ſibi ab Epiſcopo conſtitutos& deſi k atos e oar cap. praætereà. eod. tit.$ Univer- itate yenc Seat is atus jusetiam ae niſi di- ſertè excipiatur. cap. ex ⸗. eod. tit. C j ſeculum. eodem.( Panen ıs Laicus neminem fi- ne conſenſu Epiſcopi diœceiani inſtituat. cap. pie- tered. eodem tiinto q Fatronatus liberè donari po teſt conſanguineo, vendi verò per fe non peteft, fed cum univerfitate folùm. c: ap. ex infinuatione,@ capit. de jure. eodem titulo. hl Patronus] alcus, præ- Vefur⸗ E fentato yno re pulſam palio, poteft alium exhibere. nulo-$ Pa tron ccleſiæ or menſ alioqui jus conferendi Epiſcop yus habet. ca A5 di, n> Ç Patroni efta præfentare, non conferre. capit. ult. e € Patronus Clericus feipfum præfe teft. er nofiras.eod. ti.$ Patronicon in electione Prælati re quirendus eſt. cap. à nobi sit, Ç Patronus honorandı us et, Še ab Ecc fundata fuftentandus fi egeat. ibidem, 4 Patro ` natus jus hærcdibus dividi non debet. capis 1. eo~ KREM titio.§ Patron 11 ſi plures fu ita aaoh neat,qui plurimoru fi vita& Randali non contradicant. ibidem. s Patronus Eccl; am non vacant vertere propriã authoritate. capit ficut n nobis neglig. prælat. ¶ Patronatũs cauſa defin per judicem Eccleſiaſticum. capit, quantò. digjni, € De patronatus jure or tå quæftione> neu tro conferente, debet Epifcopus poft fex menfes bene= ficium conferre, capit. ſi verdò.© capit. eate, de jure patronat. Peccati definitio. 1f, quaft. 1. capit, I.$. fa Pa Loci TOSTE Dividitur item peccatum in€ ginale& actuale. de conſecrat. dif. 4. cap. penan, kd Pe Peccata in mortalia& venialig. f. 2y. cap. unum orarium.§. unde Hieronymus, cum m fegi uentibus,:1uſque adc ap. qui in aliud.€ Alia dicuntur voluntatis, alia infitmitati y quafi. 1. in ia, ep. ila cavenda. f De tribus generibus m. uap ænitent. diſi..c. ficut tribus, cum fea cap. fuper trih. 4 De quatuor ge- orum. Pe penitent, diji i J)` Pecunia. apea Pedagia, quidagia, ſalinaria interdi- c aque. e fuper gui ibuſdlam. 20. H. praterea, de vidle ſupr.n Pædagia. verb. fiariij  ſolvens alicujus rei, ej us præ- Penfione m ſumitur dominus. capi de reſtit. poliat. ¶ Penſio propter tatem terte minuenda eſt. ca⸗ propter locat,& condu.$ In penfionis fol ſuetudo eſt ſervanda. capit. Penſiones minuere i Cl mentum, velaugere, non licet fine fenfu. papit. avaritig. de prebend. is non poteft Ecclefiam ultra vitæ ſuæ ten npus penſionariam canſtituere. c Praætered Cehſtdbu¹⁰ P`, voteft quis in prima citt- erem ptoriè oi iiei HE Pa K 2 de Pi‘r hæc regula eft:non e4 CI egr inatioi 1€ Hierofolymis fuif íe, fed Hierofolym is benè vixiſſe, laudandum eſt. 12.4§· Penult. J Peregrinari non > licentia E Epifcopi fui, nec Epi- abæ. apit. magne devotionis. de vot,© vot. red, Peregrino one ant ]“n debet Clericu ſcopus ſine licenti. m res nullus occu- pet, quia funt{ub Papæ pr otečtione. cap. 1. de Cler. peres privilegio gaudet, qui caufam fie s{i Per grin is in via conſtitutis tempore interdicti pœni deneganda. cí ii. gı nod in te, Ei peni. ie.de Cler. pereg Per erjurus lečicuşab officio&benekidode r) ſpendatur, vel beneficio prorsùs f tur. cap. querelam, de jurejur.€ Á perjuro ən debet ampliùs juramentui . HEY AS, AG prej umt. de Perſe cutione. §. po 70. cap. nimi BEF, S. C; HON VOS, 24. Q. I Ja R$ li. reſcripta vel pi CTIOhnalla nam Jora c ta Ecclefia; f t Perſonale deli in damnum Ecclefiæ redundare non debet. c, cam yenerabilis. deexc ej ©€ Perfonalisconcefio cum perfona finitur, rêalis{ arpetua eft. c ne de inſtit. EE iatus ia in ia perio mani iyiles um ica. ae re , CUM YE adem Ec» K 85 fedis A poftol icæ c lifponfatione, c ca aih de multa. de Præbend. de P ietatis, Rudio, dif. 47. t comes y (A

Pignus recipere poteft Prælatus à quolibet pofleſſore. capit. cùm contra. de pign. f y pignoris« cauſa fructus ire fortem nomfunt čomputaridi; aliàs cenſetur uſura. ibid. Prælatus bona Ecelefiæ æ pignori dare non poteft pro fuis de- bitis. c. exprafè rium. de pign. ex Pignoris ce ntractu regulariter competit acti o pignorat itia& hypothecaria ad per ſequendum] pi- gnus: Nifi liber homo pignorilir obligatus. capit. fator. 2. de pignorib: item X Jiſi extraneus poffefor rem ufùceperit vel pr ælcripferit. 16. gaf 3: e pla- enit ut. Ș. praf feriprionem, e non flim. fN tamen a- lus quàm quirem uſucepit vel præſeripfit, conve- ur, huic alterius præ: ſcriptio non prodeft. dist capit. placuit ut.§. fi verd ad alinm: verfic, nec fii yyel K Pignori obligata eſt eadem res duobusvel plu- ribus; i ispotiore&, qui prior eft temporc.. capit: gai pr ior, f4. dereg. ju riyin ó. ampliùs difp licere non quod femel Placuit, poteft. capit. guod femet, g1. de teg. Juris, in 6. Plagiariorum poena eſt, ultimum ſupplicium. ca- pi: ni defisrtis. Hujus definitio habetur de Plebiſcito. dif. 2: c. plebĩſcita. Inſtit: de .•1 plebiſcinum. rit; punitur. cap. unico: de plus Plus Tih erit; f titiomibus: Cuilicet quod eſt Plus, licet utique A eſt minus. capit. cui licer. 33. de reg. jcs vi in 6. Pluralis locutio duorum numero contenta eſti c, pluralis, 4o. dereg. ji stis in-6. 2 wentarum ratio, eft emen- > 1 œnarum, tio del inguentium, 21, quafi, 2. c, placuis:.fin.2} g 4. c. eInj ufa. Și fin. Quibus Pæne remittantur yektem- Ferentiun. Qui fine Culpa; nifi ſubſit caufa, deliquit, non eft punierdus:< Gne culpa. 23. de uris, in 6. um judiciorum 8 generalẽs e- r Sanè caufæ public numerantur. De pæne mal brutum fi commiſeri Iy. quafi.. cap firmifimè. Ş. animalia enim: fi Spa p &us commifërit, punitur. 5 quafi. 1. c. merito. ſi Eae erit reus aceufatorem, percal pro conv 1— d habetur. 2. qraf; 3. capuli.§: inomn ib. fi Fonon commiferit, hie accuſari nequit, nec da- mnari. 1. gue of. z cap. irritam 6 gr.i É er qai crimen,§; fin, cum cap. feg: 2. quafk: k cap. accaj fatto. S. undle li igu Contradicit d. qaf. s pral umient. ſl hæreticus.§. iem- quod dicitur: ſi Furioſus commiſerit, non punitur. 3. quafi. g: c indicas. 1p quaft.. in princ i cap: illud.§: furor. Q; meas verd. item c. aliguos cilla cavendit. verj, negue enim fi per: c, neis qui,§. fin. ſi Minor ætate commi non punitur. 1f. quafi. r c. illd. Ș, fin. c; firmifimn, de delictis puerorum. ni- n princ, iteme. intellexi fi Minor doli fir capax. Ș. fin. verf. nifi ranoni ft capax. itemc. 1. P a A quitamen mi- tiũs propter ætatem punitur. ditt. cap. 1, verf. qaam- yis ineinon ita. ent, diflinét.T. c. anifasta. Ani- t delictum, non puni itur. in ſus Canonicum. Pæ Ex quibus caufis Pæna remitta- tur, pel non fi Abolitio criminis inter rvenerit 2. guef, 3. capit. uli, Ș. d tife. verf. h litio enim.> f cademi Ac- cufatio antẽà quoque in judicium fuerit deducta, vel ejuſdem criminis nomine actum, nhon poteſt iterdm acæuſari. capi. de His. C. de accufaiionibus. Ni- fi prior accuſator flierit prævaricatus, vel per col- luſionem reus abſolutus. cabit. ultim. de colluſione deteg. vel Niſi crimen ſit iteratum, de quo poſteà accuſatio inſtituitur, cap. 1. de panis. 9 citatem commiſerit, non punitur. Probatur fi- mul& diftinguitur, 1y. guef. 1. c. illud.§. fed obji= t j R F ſi accu EA ei repena cap. E ^ 2. de coll Afiihe detegendl. T fi fine Dolo malo kackum ſit,& non injuriæ g gratid. 1. guafh i: ïn prini item Ș. cni fememie, item c non est. irem de pœænitent. difiinét. 2. c. ftiendum. Hujus exemplum propo- nitur, fi ratione officii fecit, 23. Juæſt. 5. c. cùm ho mo. in princ.€r dit. cap.$ fi per Ebrietatem co com- miferi, non-ptnitur. 15 quafi: 1. c. fanè diximus.© c. inebria verunt.& ſi per Infirrrtitatem vel n rantiam commiſerit, punitur. zy. Julcſt. 1. in princ. r. c. illud..iiague mt ex promiffis. Contradicit d. quef.. c. ila caven a.§. guinetiamipfins, g fi Juſſu cjus cui parere necefle fuit, commiferit, pu- nitur. c: guod Quis, 24. de regul. j juris. in 6 item de conſec difine. J. c. quæris à me. în prin. Con- tradticere videtur ditt. cap. meri itò. si ireus mot tuusfit, pænña extinguitur: 33: gazj.:0 c. admonere. §. ó y nune pofi morie m. verſie. nec à te post. Nif dë hoech quis accuſetur. 24. quef 2. cap. penult..fin. cum c. ſequente. F ſtaccufator Mortiius fit, ve Jew alia caufa impediatur accufationem profeq üi,..8; cap. ult.§. fin.$ fi crimen propofitum non fue- tit Perfectum, non punitur: quod tamen. reproba- tur de pænirent, dif E: r, c, quifquis. t yi C c, anb fatta. S. eventus. dai ficri nen adaĝum non per- venerit, non punitur. Nam cogit tationis pænam’ nemo p d nék: I. capii. cogit pit. co is. Hæcquoadhominem. Nam apu d Deum diftinĝiojam diéta ní onadı mittitur, à quo etiam cogitatio punitur, diet. difti c. u nguid. item.17. qis 0.. c. voventi ibus: 32. qu eflfe c; Ecut e. nim. cap: G Paulus cap: nec folo. c.„givi ident. item 32; quafi. 7: cap: non hlèm: Ç: f crimen commiſſuns fit Nulgare&c Uſitatum. 23. S. 4. c. fi quis pote- fiatem:$ s fn. cum cap. fequens. po ena ſine culpa(ni- ſi ſubſis caufã) non imponitur. c. ſene culpæ.2. de P reg. j juris, in 6. G in hae vita Panam ſuſtinuerit, juſtificatus per hoc eſt in altera vita: approbatur ſimul& diſtin- gui itur, d. quaft. gocap: omid~ dẹ penitent. diſt.3 cap. funi plures§ authoritas illa. c. ignis faccenfus: ca~ pit. quærat. quid. Dé poran. difini. r sy+ Pæn itent ia c. ecce nunc.§. penult. gr ult, is àli jquando; 0 diſtinct c. tres ſiunt. Ș. ef? enim Panitemia §. Illad autem, verf: etenim pæ niten E R, c, pær itentia.c. pa ontan, Ş fin pœnitentiæ trir membris. De panitentia diſtinct, L.

Po Loci Communes Pr cap. tret ſunt. ¶& diviſio pœnitentiæ bimem-| bris, in veram& falſam. De panitent. diſcinct. 3. c. fin, rc. Jceleratior.§. L{ itidem di- viſio pœnitentiæ bik orei in interiorem& exte- riorem. De pænitent. dij inct. 1. c. qurs aliguand lo.§. econtrà. verf. estenim panitentia, 9 Exempla pæni- tentiæ. De Pœnitent. diſtinct. LE converiimini§. Un- de pos? trinam. diſtinct. 3. c. totam. c. Acl hab. 4— jure ſit introducta pœnitentia 3 3. J. 2. c. au §. Juia pro omnibus.§ AAGE‘m caufa Pæniten- tiales pertineant. c. accedentibus. Iz, item 9..2. c, placuit mt deinceps. Poé stg non legendi. dif. 37. c. ideò prohiberur. in princ. Pontifex. dift. 21. c, Cleros.§. Pontifex. ~~ a j Poſſeſſio qua m odicum terr: loco Tel tra- dendæ datur, vel in extremitate P allii manu appre- hendentis alnet capit. ex ih dine, Per folutionem pení fionis fio ſolvitur, tradita cenſetur 4 PPek ione J Si vis fiat ei qui in poſſeſ- ſionem miſſus eſt, datur co nomine ađtio: Nifi cùm ob latitantem debito wem C Pren in poſleſ- ſionem bonorum ejus miſſus eſſet, debitor cautio- nem offerat. judicio ſiſti& judicatum ſolvi. cah. 1. de dolo& contumacia. Vel: Niſi miffo tale cri men objiciatur, quo probato poſſeſſione effet pri- vandus: quod tamen re probatur C, ACCERENS. 23. de accuſationib. ſine pofl eſſione præſcriptio non pro- re pofleffione, 3 de reg. j juris re habetur qui dolo geni poſſi Poſſeſſor malæ fidei ullo tempore A A cap. pof- xcef. prælator. acquiritur ex conlictudine loci, „2, de conju S, pro qua pen- a fidere. 2. de reg. juris, in 6. ſeſſor. appellatione in pœnis non 1 of erorum continentur per fœminas deſcendentes. c. ubicu unque. I. de pœnis. in o. f poftulatus intèrdi- ctum non ſervärit. c. i; Poftulatio£ de po- fulat.§_ Poftulationis conceffio firex gratia. cap, bone mem< eod, ¶ Poſtulatio, ſicut electio eft examinanda. c detranslat. Epiftot€ Ma: parte indignum poſtulante, pot jore as elig endi @d minor volvitur. c. gre atm gerimus. de Do- S f€ Poftulatio communi confenfu fa- cta,& eriori inſinuat a, ampliù syariari non po- >>. eot, tit, s Poſtul atio et ficri per verba conditional; 36. S m; noneli gi. c. ult. depoul. ¶ Poſtulatio non valet, quæ abſentibus jus eligendi habentibus conte mtis fit. c. bone memo- ire eod. tit. J L] Au non poteft quis tenere Pr ræ DENC as dif eikon Arbin fcopi. c, Literas. decor ay ab N Præbenda non promitti poteſt ar tequam vacet. capituli. 2, de cef). Frebendar. 9 ſione alterius. memor zA alternativa. bent Prælati Ecclefiaru cap. 2. de ele Poſtulari de- prælat, Con Præbenda non in cam cauſam. de oi catitul é F Præbendæ proventum quis habere poteft, etſi Canonicus non fit. cap. gi 4t, ja noni uii lis, de magifir. q Præbendarum mul P a promotione repel- lit. cap. cùm jamdudum, eod.tit.€ Præbendåca- rere non debet; quita Canonicum receptus ef ſt. ca- pit. majoribus. O ca T Pa hoddain vel bene m dans, quam dare non po- teſt, illà evictà, quam poteft dare tenetur, c, inter catera. codem titislo..$ Prabendâ fecundå recept, prima vacat. c. neras, de conceſſ. prabend, benda ultra fex menfes vacare eod, tit, 9 De inveſtiri. capit, relatum. d le, prab, Præ- non debet. capir, 2, præbenda Poteſt abſensp er alium accedens, eodem titulo,{ Præben- darum proventus recipiunt ftudentes i in Theolo- gia per quinque enninm. cap fin,-de magifi dr cap, lia cèt, de præbend. 9 rebendda alteri per Papan icol- lata, agria pe pote ftas conferendi illud benciici m. cap. 1. decon rabend. ¶ Præben- dæ& b aeh. vacantia in curia Romana, à die yacationis poft me: em poſſunt conferri per ços ad quosid oneris incumbit labfentibuseis, ab corum gencer: al ibus vicar capit Jii Atiu. de Pra Lend. lib. G. Ex ptæbenda una pofi lunt duæ fieri, capit. vacante. de præbend. cui ratio reſcrip debet ille in Canonicum r Jise ficium vacet, c { Si præber daal i- tur,& alteri conferatur; C ipi& ſuſtentarĩ, donec Hitm. } tt debea de pr abend, lib. 6. latio a d quem pe ertine at, um pitulum debito tempor re non con- Præben- vacante non rum c ulafi, ae conce]. præbend,. llatio ad Caj ım fede y . tla devotionis. ne fed. vac, centor. z it, Cleros, S. præcentor. dia int, 21. n t: ＋ cùm J 23. Sν] Prædeſtin. atio.— cap. j ficut non. c. våfis.i item Dep nullus. c. C tai libus. enm. 8 pænitent. diji randum. cap. muli} cap. ci tins, que ad Ș, chari 7 7. €X b0no. c. benedi P f ake ans Sreo s poteft ab eis lecmoſynas& victum 1 recipe- re. cap. cum voluntate. de fentent, n nmincatiomis. Prædicatorum fratı um privil ium& Mino- rum. C. nimis. de exceſſ. Prælat. qil Brrdi catoresye- fci poflunt his quæ eis apponuntur, ca am fit o, de Tude.€ lauda Prædicationem facere de- liosikp; 9 Pradica re non licet Laico, vel per: ziilen c. zt mno. de þar $ Prædicare non debent e leemoſj narum quæſto- res. c. cùm ex eo, de pænit, Cremi ij: Pr: el; atus effe non poteft fecularis,, yel re- gula m non profe flus, capit. cum de elett.€ Prælati noncommittant vices ſuas vel Eccleſias, fub anı uo cenli capit, iune prel, sas, ¶ Prælati factum non præjudica t Ec- cleſiæ. ca rabad. 1 Præ lati non cdlisſam. pices fi ap. cum noflris. de concef,

de yacante N , precenar Ú bus equorum alimentis in vifitatione. capit, quia perigue de immunit. Ecclef:€ capit. cùm Apofiolus. de cenfibus. Ç Ad prælaturam{fe nemo præfentare debet. capit. pernofivas. de jure patre$ Prælatus plùs juris habet in conceſſione Eccleſiæ, quàm pa- tronus in præſentatione. capit. dilectus. de offic, deleg. Prælatus eſt procurator rerum Eccleſiaſticarum, non dominus. c. faternitatem. de donat.& rerum Ec- cleſiaſticarum conditionem meliorem facere po teſt, deteriorem neutiquam. ibid. J Prælati inferio- rum privilegia diminuere poſſunt. capig. ad perit. de accuſæt. ¶ Prælati judicium ferri candentis ſubire non debent, nec tali purgationi intereſſe, vel au- thoritatem præſtare. capit. ex literis. de exceſſ prælat. Perælatus tenetur ſubdito, ad auſteriorem re. ligionem migrare volenti, licentiam dare. capit. licet quidam. de regul. J Prælati non debent in- tereſle corporali punitioni alicujus. d. cap. ex literis. de excefſ. rælat. ¶ Prælaturani amittat, qui ad ordines promoveri non poteft. capit. ut Abbares. de giai C qualitat.ordin. cap. quamvis. 9. de verborum fignific. Præpoſitus. in Præpofitum non eft ordinandus, nifi Presbyter` vel Diaconus. dift. 60. c. nullus, P 4 Sie ax ti non yalet abfque bona fide ræicr 1p 10& jufto titulo, maximè re- rum Ecclefiafticarum. capit. quoniam omne. de præ- ſcript.&. capit vigilami. cap. ſi diligenti. eod. ¶ Præ- ſeriptio quæ ſine peccato ſervari non poteſt, non valet. capit. veniens. esdem titulo. ¶ Præſcriptio- nem non inducit longa ufùrpatio. capis. caufam. eodem titulo. ¶ Præſcriptio nulla contra Eccle- fiam currit, nifi quadraginta annorum, fola autem centenaria contra Romanañ Ecclefiam. capit, il- dud. capit, ad audientiam. C capit. de quarta. eodem titulo,$ Præfcriptionem elidit interruptio. eo- dem cap. ¶ Præſcriptio non currit contra obedi- entiam. capit. cùm nom liceat. eodem titulo. ç Præ- feriptio non currit contra Epifcoporum conftitu- tionem,& cantra procurationem eis debitam. TA př. accedentes. C capit. cùm ex officii. eodem tirulo, € Præícriptio non currit tempore ichiſmatis. ta- pit cùm nobis. eodemtiulo.$ Super præfcriptione poſſunt teſtes produci. capitul. illud. eodem titulo. ¶ Laicus non poteſt decimas nec Ppræſcribere, nec detinere. cap. cauſam. eodem titulo. Præſcriptio omnem actionem excludit. capit. ad anres. eodem titulo.$ Præfcribere poteft Abbas jus Epiſcopale. capit. auditis. eedem tisulo.€ Præfcriptionem iń- terrumpit Synodalis proclamatio. cap. ſanctorum. eodl. tict. ¶ Præſcriptio non currit tempore hoſtili- tatis..ex transmiſſa. eod. it. ‘m violenta evidentiſſimam Præfumptio probationem requirit. cap. veniens.. 3. in fine. de Presbytero non baptizaio. $ Semel malus, femper præfùumitur malus: cap. ſemel. 8. de reg. juris, in d.$ Ignorantia præ- fumitur, nifi probetur fcientia. c. præſimitur. 47. de reg.juris. ¶ Qui contra jura mercatur, bo- in Jus Canonicum. Pr lati non-onerent ſubditos exactionibus, vel pluri- pB nam fidem non habere præſumitur. cap. gui conira. 82. de reg. Juris€ Præfùmitur quilibetbonus, ni- fi probetur contrarium,& quòd nemofit imme- mor füæ falutis: cap. dudum, C capit. um in ju ven- tuste, de praefamp.€ Præſumptio quand oque purgationem inducit,& qualis. capit. fi quis de gra- du. de purgat, canon. g Ex præſumtione violenta poteft quandoque fèntentia ferri, pro veritate enim. habetur, cap. literis. c. nullus dubitar. c, illad quoque, c, tertio Loco. de prafiemt. a a differentia& precariarum. cap. tkt. Precarii de precaris, ubl dicitur, Toda carium mutatà voluntate concedentis, vel ejus cuĩ concedens alienavit, revocari poteft: precariæ ve- rònonitem, ¶ Solvitur item precarium morte cjus quĩ precarĩò rogavit. dicł. capir. ultim. verfic, fol- vitur muoque. ¶ Solvi quoquè videtur precarium morte concedentis. Sed hæc cauſa reprobatur. d. c. ault. venſ. non etiam concedentis. de Precariis Eecleſiaſticis qualiter fierĩi debeant. T0. guafè. 2. caß. precariæ d nemine. ¶ De precariis quolibet quinquennio renovandis cavetur d. g. 2. c, precariodeguinguennio.€ capit. 1, de precaris. Nifi ita factum ſit precarium, ne unquam revocari poſ- fit. quod tamen reprobatur cap. de precariis, 2, d. th= tul.&. d. quæſd. 2. capit. de precæriis. P f esb rte ri& Presbyteræ. dif. 21, c. Cleros, Y§· Presbyter. diſtinct. 32. c. ult. diflinét. 84.. calte ¶ Presbyter non celebret vafe ligneo, nec de pane fermentato, nec ſine aqua& vino,& plùs apponat de yino quàm de aqua. capit. literas. C. cabit. pernicioſus. de celebr. mif): F Pres- byter in fraudem Eccleſiæ nil de bonis ejus ſuo vel alieno nomine emere poteft. capit, Presbyter.€r ca- Pit. inquirendum. de pecul. Cler. ¶ Presbyteris de- bet condecens beneficium dari. capit. extirpandæ. de preb.€ Presbyter Clericum fecum habeat, nec fine eo celebret. capit. ut quifgue. de vit.& honeſt. Cleric.$ Presbyteri officium eft prædicare. capit, quod Dei timorem, de fiatu Monach,€ Presbyter duobus digitis amiflis non celebret. capit. Presby- ter enim. de(ler. ægrot. ¶ Presbyter res Eccleſiæ fine jufta caufa non pignori det. capit. r. de pign. Presbyterum interficientis pœna. cap. 2. de pæ- nitent. C vemiffionib..$ Presbyter qui non jeju- nus celebrãrit, beneficio privatur. capit. fè conftiterit. de accuſ. B non appellandus eft univerfalis. di- Į nmas ineke cinullus. Ẹ Primas non ap- pellandus eft Princeps Sacerdotum vel fummus. d. diſtinct. c primæ. Archiepiſcopi primatibus obedientiam debent,& ab illis ad hos provocatur, non contrà. dif. g9. în princ.§. ab Archiepiſcopis.&. c. I. verſic. ad quos Epiſc. officio circa Acolytos, Exor- de P IImicelII ciſtas, Cantores atque Lecto- res& alia. df. 25: c. 1.§. ad primicerium. c. unico, de offitio primiceri. origo. capit. T. at vero, de P rimitiarum decimis. ¶ Pri mitiæ per- inde ac decimæ Sacerdotibus ſunt ſolyendæ. di- KKkk

Pr Loci C p. præter h primitia rum non , Pawiin ter Dia- dividehd æd. c; ominm: 4 capit. Idſeph. S, dle verb. rin nogenitus. f a apre otior jure. c. gui prior. de ri E a LT IR de Prioris officio. c. a ad.&§. prior autem. de fiatu Monachorum. Di l perſonale perſonam fequi- 7 OT I | IIVI eg ium tur,& ex xtinguitur am fona. capit iah 7- Č cap. quod ali BA de reg. juris in..$ Decet conceſſum àal Principe! AINE eſſe manſurum. em decet. 16. cam c ſequente. eod. titulo. s Juod ob gratiam al conceditur, non eft in ejusdi{pendium retorc dum. cap. Juodl ob P am. Ci. eod. it.€ Privilegia tri&ij juris funt: gia exte aur a eà tantùm quæ in eis continen- tur. capit. ex. parte. eodem titulo. J Privilegi monaſterio concedi non potel ft, antequam i noniĩca inſtitutio facta fuerit. capit. ad aud de Ecclef, edific. ç Privilegiorum generalium explanatio, capit. ut privilegia. de privileg. Pri- vilegia pofl unt& Laici Eccleſiis conferre: cap. cum Laicis. de reb. Ecclef. ee Ç Privilegio fao Poteſt quis renuntiare. capit. ſi de terra. de privileg. F Privilegium per o onen obtentum non valet. capit. cùm olim. de ſentent. ¶ Privilegium ſtatim a gue ad notitiam eorum; quibusindi lge- tur, wh ait, vim habet:.cap. fin. de privileg. in6. § ium& conſuetudo juri communi de- rogant. capt. cùmcontingat. defor. compet..$ Při- vi ilegiunnl ite bendentei impetratum non valet, niſi In eo litis mentio fiat: capit. cauu ſam. de teſtibus. Priyilegium ſine exceptione conceſfum ad præ- terita& flutura extenditur: c capit. guia, de privileg, q Priy gium, niſi urgente ratione, dari non dē- bet. capit. fane. de privileg: Prlyilegium ſine al teriusinjuria concedendum eft; capit. p Poralia, zit.. Ç Coñtra privilegium Papæ fententia lata non valet. capit. dudam. eod. tit,€ Priyilegio cle- ricali non po teft renunciari. capit. ſubborta. de fènt. G re judic. 1 De privilegio à Papa concello, ph- met-{olus-judicat capis, cùm> veniens de Juclic. JPrivilegium Gifter, de decimis-non föl qualiter fe extendat, yide in c: ex parter dè b k Privilegio r1ooannorum gaudet Ecclefia Ro: mana in præſcriptionibus capit. ad audientiam. de praje ripi Quåratione privilegium amiitátur: § Privilegium ratione deli&i amittitur. ca abolendam. de Hret q Pri vilegio privatur, quico: celsa fibi poteftate abutitur. cap. tuanum. de Frivileg 9 Contra pris il£ gim‘faciens ə“ CO privatur. cap fent. de confiitut. FPri⸗ Vlegium aon amittitur, etfi intra quinquaginta J ĉ ripi. Ommunes annos cà non utatur. dientiam. de Præ- Privilegium ſe quens primo non præ- judicat, nifi ejus mentionem faciat, ca. dudum. de p ivileg. Cle icus per enormo crimenaà privi- leg io cadit. capit. cum non althomine. de judic, Item temerarie Romanam Eccleſiam Occupans. capit bad A electione. Item in hæreſin cade 1S, capit, ral abolendam. de hæret. Item contrahe ens cum vid vel corrupta. capit. Ioannes. de Clerit: conjugar, Item def finto füfpeđtus. capit. 1. de depoſ. Item fi ftatim e pecute o it, fi verò:alicenjus, de fenment. excommun Item ſi admonitus non deponat arma. capit, in at= dientia, eod. tit:@™ cap: perpendimus. ibid.. Item tur- piter agens cum pe rſonis quæ exprimu atur. cap. fi yerd.-cod. tit item ratione difciplinæ caftigatus cap. cum voluntate.. eod, tinlo: Item fi in mino- ribus ordinibus eonſtitutus matrimonium contra- ex parte, deCler. Item degrada- cap. novimus. de verbor, fi Item admoni aria negotia non poſtpo nens: cenli. de yit. exh m dlen niuo conjug. Pr batie cap. forum. 10.§. probatio. de verb. ona MO, 1 bl Probatio conftat ex a s. dey„Jen D hl Probatio tionemr eſt admitten- da: capit. juravit. de probat. ç Beokana debet efle certa& clara. ibidem.€ Probatio non exigitur in notoriis. capit. tnanos. de cohabit. Cler.{ u ad probationem fingula non valent, multa pró- ſunt. de probat. JProbatio irgi amento viri capit. prop À T Probatio er muł tis præfum bus& fama, ſufficiens dicitur. ca- ratered. de teſtib,$ Actore non probante, re- us abſolvitur cum Eccleſia. de cauſ. poffejk Probationibũs æ qualibus exiſtentibus, li tur reus; nifi in caufa libertatis: capit. ex literis. de frobat. ¶ Probationi accuſantium conſan guini- tatem in matrimon io plùs deferendum, quàm de- fendentium. capit. jure{e prob Ç ih probationis d defectum ſuccedit juramentum capi, ficut conſuetudo. de probat,$- Probatur crimen quandoque per confeflionem xut capit. cum ad fè- Hpoli- it. quandoque per famam: 2 bat, gii e perin ſtrumentum: f h, Prol bati ion osaa us duobus. c contra itimam pr oba tjat. mtbns. dem: de capi t ficut. di ut capit t, 2. de] uate ſit Rel J de f ſimplici& P Procelus Somak] tement. ¶ Proceſſus contra formam juris i refcripti non valet. capit. ex parte. de o afhc. Judi deleg, G cecum dilg» éta. de reftript, r eati Vifitationem erſonalem re- Pr Ocuratio quirit, aliàs non poteſt, Iltates, vel con- cùm Apoſto- & ſupe- quæ tamen ſecundum pane ſuetudinem loci ſtatuenda eſt. lus. de cenſibus. Prælati in IIOreS, tempore yifitationis abſentes vēl præſen- tes, nec pecuniam, nee muncra, Èd folam ften- de cen- tationem recipere debent, Gregoris X. t. f AE

Pr fib libo. ¶ Procuratio debetur Archiepiſcopo ab omnibus Ecclefiis quas vifitat: capit. cùm ex of— fici. de prafeript€ capit. ſopitæ. decenfibus.$ Pe- tendanon eft procuratio in ſacris ſeu grangiis Mo- nachorum. capit. ulrim. de cenſibus. ¶ Procura- tionem præſtare tenetur Ecclefia Epifcopo yifitan- di. capit. cùm venerabilis, eodem titulo, ¶ Et Mo- nachi diœceſano. capit. venerabili. eodem tuulo. nec præſcriptio contra hoc currit. bidem. ¶ In con- ſtituendis procurationibus requiritur patroni vo- luntas. cap. ꝓuanto creatbri. eodem titulo. Lega- tis& nuntiis Papæ ab omnibus debetur procura- tio, niſi ſpecialiter ſint exempti.c. accedenter. de præſer. Cr c. cam inflantia, de cenfib.$ De procuratoribus Ecclefiarum noviter converſarum nota formam, inc. ſuper eo. de cenſib. Procurator in quavis cauſa, in literis mandati clauſulam de rato habere debet. capir. cùm caufam. de juram. calumn, ¶ Procuratoris falſi exceptio poft fententiam la- tam non valet. capit. in nofira, de procur. Pro- curator ab excommunicatis conftitutusan valeat, yide in capit. conſulii. eodem. titulo. Procurato- xis confeſſio obeſt domino. capit. 1. de poſtulation. Procuratorĩs negligentia non debet obeſſe do- mino. capit. cùm venient. de reſtitutione in integr. Pro procuratoris abſentia non eſt dominus Ppuniendus. capit... wt lit. non contel.$ Procura- tor illud folum poteft, quod fibi committitur. cap. innotuit. de election.§ Procuratores duo inuna cauſa conſtitui poflunt. cap. in nofira præfentia, de procurat.€ Procuratorem onſtituere nullus co- gitur in gravibus. c. querelam, je procurat.$ Pro- curator non admittiturin caufa criminali, cap. ve- nienc. de accuſat. ¶ Propter procuratoris contu- maciam non poteſt dominus excommunicari. ca- Pir. 1. ut. lit. non comeſt.€ Procuratores Prælato- fum in Conciliis ad negotiorum tractationem ſunt admittendi. capit. final. de iis gue fiunt à pralat. s Procurator excommunicatus non admittitur. capit. post ceffionem. de probat.$ Procuratorium mandatum revocans in difpendium adverfarii, condemnatur in expenſis. caßit. auadinis. de procur. De procuratoribus pluribus datis prior tempore potior jure. c non injufiè. eod. tit.€ Procuratorin prima inſtantia, appellationis cauſam, nifi velit, profequi non tenetur, ibid. ¶ Procurator ſecun- dus non admittitur, qui primi factum non ratifi- caverit, cap. 1. de procur. Profeſſione in omni femper intelligitur Papæ authoritas excepta. c. Deus qui. devit, cr honefl. cler.§ Ante profefio nem exiens liberè redire poteft ad ftatum prifti- num, capit. fuper eo. de regul. X iranfeunt, 9 Pro- felo licêt tranſire ad ſuperiorem religionis ſtatum, venia tamen priùs à füo Prælato impetrata. capis. Jane. eod. fit. non infringitur, cùm in me- Promiſſio liora commutatur, c. pervenit. 2. de jurejuran. ¶ Promiſſio juramento firma- R RRR; ta non tenet, conditione appoſità in forma ju- in Jus Canonicum. PIPE ne reai Pr ramenti non‘fervatà. ibidem, Y In promifione quamyis firmata juramento, fuperiorisauthoritas {emper excipitur. capit. venientes. eod.tit,$ Pro- miflio beneficii anullo in Ecclefia vacante, non va- let. caßit. fenal. de conceſß. præbend. ¶ Promiſſio Eccleſiæ obſequii causà eſt ſimoniaca. cap.cum eſ- ſent. de ſimon. Promotio impeditur propter defectum ſcientiæ. caß. congregato. de ele- Gion. Promovens indignum punitur, ſicut& promotus, capit. nihil ef} eodemiitulo.$ Promo- tionem impedit macula in oculo promovendi. cap. cum de naa. ile corpor. vitiat. ¶ Promotus remove- tur propter homicidium& ſimoniam. cap. inquiifi- rionis. de accuſat. fit, ne ab altero præjudicium Proteſtatio juri ſuo fiat, capit. ſuborta. de ſentent.$ Fatum contra proteſtationem non valet. cap. cùm acceſſiſſent. de conſtitut.& cap. r. de lis quææ mi metilæve. diſeinct. z1. cab. Cleror.§. leltoret. Pſalmiſta. Pfalmiſta orario uti non de- bet. difè. 23. c. non oportet. Puberes unde dicantur, quando dicantur A> tales,& qualiter per corporis aſpe· &um dignofcantur, capit. puberes. de deſonſat. im- Pub.& quando poſſint mortaliter peccare. capit. T. de deliét.“. i P Ļ ji 2 ſerutinio, non poſſunt electo- ublicato res{ua vota variare. c, publica- to. de elet.$ Poft publicationem teftium pof- {nt alii teftes induci, dum prælatus de crimine ins quirit. capit. cùm clamer. de reſtib. ç Publicatis at- teftationibus, non ſunt ĩteratò teſtesinterrogandi. c. per imas, eod. iit. nifiin favorem matrimonii, cap, conſtitutus. 2. de teſtib. ` pon committatur animarum cura, t Pueris ex ratione. de ætat. M qualitat, prafics Ç Puerireputantur, qui r4. annosagunt. cap. refèa rente, de deli. puer. 4 ii c. unum.§. unde Auguſti- de Pur gator 10. nus. ufque ad finst. a €. cap. quì in aliud. diſtinct. 2f. item caß. ultim.§. non promittimus tamen, cam fequentibus. de penitent, di» ſtinct. 7. Purgatio purgatione deficiens pro convicto habetur. cap. in- propter infamiam indicenda eſt. L. cùm oporteat, de accufat, Ç In ter. de purgat. canonic. ¶ Formam jurandi, in pur- gatione fuper monia: vide in cap. quoties, de fimen In notoriis non eſt indicenda purgatio, ſed con- esad capit. cùm dilectus, eodem titulo. ç Purgatioindicenda eſt Clerico ſuſpecto. cap. f quis, de rapt. Ç Puargare nemo fe tenetur, nifi de eo de quo infamatus eſt. caß. ult. eod.tit. J Pur- gatio indicenda eſt infamato, deficientibus accuſa- toribus& teftibus. cap. nos inter. eod. ti.$ Com- purgatores quales ſint, cap. cum P. de purgat. paan & quid jurare debeant. c. de teftib. eod. sit.§ Purga- tio per ferrum candens& fimilia interdicuntur. cap, dilefti filii. de purgat. vulg.§ funt ftri&è examinandi, ficut teftes. eap. conſtitutuis, de KKkk 2

Qu tam& conyerſationem ipſius purgandi, capë. cum P, eod- ttul, Q Quad ragefima non impedit, quinin ipla famis neceſſitate liceat carnes comedere: c. 2. de obſerva jun. Na k damnum dederit, datur a- Quadr upes ctio, ut vel damnum ſarcia- turn, vel quadrupes noxæ dedatur: capii. uit,§. quod Íi animal, de injuriis, fecùs fi. fera beftia, yel quæ conſuevit nocẽre, damnum dederit: hane enim dando dominus non liberatur: di&k§. quod fi ani- mal. verfic. guod tamen ad liberatio domini, quadrupes damnum dederit. di&-§. guod fi animal. verf: C quam debueras: item cap. fi bos. 3.& cap. fi iafèrit. 4. eod. tit, Quadrupes quæ nocuit, etiam ordinariâ pœnã punitur. 15.9... firmiſſimè.§. unde eiiam de brutis.§. fin. camc. fèq. Mulier, R. Raptores ſünt excommunicandĩ, nec ad pæœnitentiam. recipiendi, nifi bona ablata reſtituant: pœnitentes tamen in mor- te in cœmeterio ſunt ſepeliendi. capit. 1,€ z. de ra- Pror. ¶ Raptores rerum quæ naufragiorumſunt, ipſo jure ſunt excommunicati: qui vcròquæ navi veħebantur rapuerunt„ excommuniçandi fant, c. excommunicat. eod. tits R fi~q, debet effein Clerico competens. c. r atura de vit.& honeſt. Cler. ¶ Raſura in literarum velinſtrumentorum locis ſuſpectis, lite- ras vel inſtrumentum vitiat. c. cum olim. 2: de Privil. ¶Käaſura in inſtrumento, ipſum non vitiat, ſi per confequens antecedens intelligi. poffit.-ex parte. de fĩd. inſtrum. R àlegis ceſſante, ceſſat lex..9: 7. cap; atlone quod. pro remedio:& ubi eadem ra- tio, ibi idem jus conſtituendum eſt: Niſi aliquid contra jus commune ftatutum vel introdu&um: ſit. hoc enim ad ſimiles caſus non eſt trahendum. capit. quæ d jure. 20. de regul. juris, in S. item Niſi pn neceſſitatem aliquid ſtatutum fit: nam nec oc ad ſimiles caſus trahendum: capit. in argumen- tum, 78. dereg. juris, in6. 1. quaſt. 5. cap. quod pro re- medio. 9. qgueft.r. cap. ordinationes, Ș, ꝓuamvis. c. cùm in cunctis. 7. in princip. verſ. ea froprer. de elect. capin caufis. 19. in fin, de fentenria Cre judic. Rationes vim legis habere dicuntur} Gratiano, difè. 1. c. conſitetudo.§. porrò. R at quis habere non poteſt, quod ipſius Ratum nomine non eſt geſtum. capit. ra- ium. g. de regul. furis, in& ¶ Ratihabitio re- trotrahitur,& mandato comparatur. capit, ratiha- bitionem. 10. de regul. juris. Ratihabitio ſub- ſequens confirmat contractum præcedentem cap. acceſſit. de ſponſat. impub.€ Ratihabitio confir- mat matrimonium, quod ab initio non fuit. ca- pis. infuper, qui marimon. accufar, pof,€ Ratiha- bitio confirmat religionem, capit, cùm virum, de Loci Communes Purgat.(anonic. Purgatores ſcire debent vi- m. vel fi culpa. Re regular. Item fententiam, c: cùm ad fedem: dere- fiisut. fboliat, Item confirmat procuratoris tranf. actionem, ita ut eam nemo poſteà retractare poſ- ſit. c. contingit. de tranſact. Recognitio delicti extra judicium nocet, ſicuti confeſſio. capit, perin- Juliſitionem. de elect. R econc il l entur cœmeteria, in quibus excommunicati funt ſepulti, aquã benedictà ſolemniten inſpersd cap.cona ſuue viſti. de conſecr. Rccleſ. R iq& exceptionis diffe- E F 4.\. econyentionis rentia. cap. càm dile- Cus. 2. de ordine cogniuonum. Reconvenire poteſt reus actorem in eo· dem judieio:& conven- tio& reconventio paribus paſſibus ambulare de- bent. dicti capit. cùm dilectus. 2.&. nos autem diſtin- guendum. verſ. quanquam in idem; item cap. 1: de mu- tuis petitionibus. Nifi interdito recuperandæ pofe fefionis agatur: huic enim reconventio non po- teft opponi. capit. ultim. de ordine cognit, item capit. ad. ultimum. 2. de caufa poffefionis. fallit. etiam fu- Pradictaregula, ſi excommunicatus reconventio- nem opponat. cap. cùm inter,$.&. fen. de exceptioni- bus, tertiò fallit{i apud alium quàm actionis judi- cem reco nventio opponatur. capit. diſpendia. 3.§. reus quoque. derefiriptis, in& Quartò, ſi apud ar- bitros. caufa agatur. capit. cùm dileffus. 6: de arbitris. € Modus procedendi per reſcriptum conventioni Præſcriptus, etiam reconventioni datus intelligitur. c, prudentiam, 2. demutmis petitionib Regula. difi. 3. c: regula. in princip: Tót intrans, dummodò ſit ſa- Religionem = nus, nil Eccleſiæ parochia- li tenetur præſtare. cap.. de his: de ſebult.$. Reli- gionis-habitum poteĝ quis in domo. propria fita ſcipere& tenere.. capit: ex parte tuat: de conyerf. Cne ju-$ Religionum diverſitas reprobatur, ma- ximè mendicantium, capi. ne nimia. de religiof. do- mib. Ẹ Religionem ingredi non. prohibentur conjugati, ante carnalem copulam. capit. verùm. dle converſ. conjugat, hi In religione per annum commoratus, nec ad feculum redire, nec uxorem ducere poteft. capitule confiluit.. eodem titulo, Conjugatus, poſt carnalem copulam religio- nem ingredi non poteſt, niſi de licentia uxoris ſuæ: capitul. ad Apoſtolicam ſedem. de conve rf. Cona jugat. qui verò ita ſemel ingreſſus eſt, repeti non poteft. capitul. dudum.. eod. tit, s Impubes TE» ligionem ingredi non poteft, nifi de licentia pa- rentum. capit. 2, de regular, nec invitus, yel in æ- tate non legitima, aliàs à parentibus extrahi po- teft. capit.1. eodem titulo,€ Religionem intrans ante quatuordecimum annum conſummatum, pœnitere poteſt. capitul. ad nofiram. eodem titulo. Ç Religio tenuis quæ dicitur, capit.© fi quejo- nes. de Simon. Cum religloſis faciliùs di- ſpenſatur, quàm cum Laicis, quoad ordines. capit. ex literarum: de apoſtat.& reiter. Laftiſim. f De D KE- c anſiri religione ad religionem magis arctam tr potch,

j Re in Jus Canonicum. Re poteft. è licèr, de regula. È Religionis habitum allumens, etſi vidua, etſi in domo propria, reſilire non poteſt ampliùs. c. idua. de regularib.$ Re- ligiofus de religione ad religionem exleyitate non tranſeat, aliàs ad arctiorem tranſire poteft. capit. Io- annes. eod. tite ¶ Religionem intrans, renuntiare oteft annali probationi. c. ad Apoftolicam. eod, tit. Religio ſus ante profeſſionem exiens, quando uxorem ducere poflit, quando non, vide inc. confi- ti.eod.tir.$ Religionem intrans non habet ha- bitum profeſſorum. cabit. flatuimus, eodem titulo. RKcligione exiens ad reditum cogendus eſt,& per Prælatumrevocandus. c. xlt. eod, tit, ¶ Reli- gionem ingreſſus per metum qui in conftantem virum cádere poteft, non obligatur ad religionem. e. 1. de iis quæ vi metliſne. ¶ Religioſis interdici- tur chirurgia. cap. tua nos. de homicid.$ Religio- fus nec fidejubere, nec mutuum accipere poteſt, ſi- ne confenfu Capituli vel Abbatis. capit. quod qui- bufdam, de fidejuf. aliàs conventus folvere non te- netur. 7bid. R li a) ſi locus, efficitur locus ad ho- Htnis graliratis Uft depotatus $ pitalitatis ufum deputatus. c. ad hæc. I. de religioſ. domib. ¶ Locus in quem mor- tuus İllatus eft, Keligioſus efficitur: Niſi hæreticus cò ſit illatus. c. ↄuicun que. 2. in princ. verſ.&.locus il- le. de hæret. in d. alienari, obligari gioOſ⸗ koaa AE 1810 d vel civilibus ufibus commodari non poteft. r2. g. 2. c. nulli. cap. predia. item de reg juris; in:c. femel.gi. `: S| i coníultationis exem- ante Re actionem plum litigatoribus e- dendum. c ĩntimiſti.88. de appellationib. app$ Nere- latione pendente judex pronunciet, vel aliquid in- novet. c. licèt. f. de ofico legat. 2. g. 1.< nomen, verf, guod necin negotiis, g Relationc factã& reſponſo accepto, fententiâdue exinde lata, appellatio dene- gatur..9. ¶c. lĩduum.§ fin. ſi ſacræ ſcri- uerfrRe cutrendum an a thoritas deſit. di/g. 20.c. ult. Reli t s non debent exponi venales,& qu X antiquæ extra capfam non fùnt oſtendendæ. c. 2. de reliquũis. ¶ Keliquiæ de no- vo inventæ, abſque Papæ approbatione non ſunt Venerandæ. c. 1. eod. tit. Remedium c. redintegranda, 3. quaft. c, redintegranda. literas poſſunt Epiſcopĩ con- Rem iſſio mIs cedere:& quantum genera- les remiſſiones valeant, vide in c. nofiro. G cap. quod autem, de panit. Er remih, 4 n z"a NON yidetür, qui deceptus Renuntlare aliud facit. c. hie Ta tiat Renuntians Epiſcopatui quando ad il- lum refumi poffit. cap. posttranslationem, eod. titulo, Ç Renuntians beneficio poteft ad illud denuò ad- mitti. capit. veniens. eod.tit.$ Non renuntiat juri fuo, qui gratiæ ſe committit. ilidem. Renun- tians inſfrumentis, liti renuntiäſſe videtur. capit, cum pridem. de pact. Renuntiare poteſt quili- bet juri ſuo. caß. ſtatuimuss. de regular. J Renun- tiare poteft quis tacitè privilegiis fuis. capit. acceder- tibus. de privile.. ¶ Renuntians beneficio in ma- nu Laici, iplo jure co privatur. cap. quod în dubiis. le renuntiat. ¶ Renuntiatio benèregentis, non eft facilè admittenda. capit. nifi cm pridem, eodene titulo. ubi fimul notantur caufæ renuntiationis. € Renuntiatione fa&âå, iplo jure irrita funt in- {trumenta. cap. fanè, eod, tit.€ cap. cùm pridem, de patt. Archiepiſcopus renuntians, in illoloco pallio uti non poteft. capit. ad ſupplicationem. de re- nunciat. ¶ Renuntiare quis poteft beneficio fibi conceſſo, ſed non collegio dato. capit. fi diligenti. deforo compet. ¶ Renuntiare quis non debetbe- neficio abfque confenfu Epifcopi,& quandorepe- tere poflit renuntiationem. capit. admonet, capite ſand. de renuntiat. ¶ Renuntians beneficio metu velvi, illud non perdit. capit, ad audientiam, deiis qu vi. ¶ Renuntians beneficio ſuo coram judi- ce competenti, illud repetere non poteft, cap. accea pta-derefif. fhot, antall li dantur, quando generalis re- Repreſſa 1* rum D Š Sonae Principis vel ciyitatis, pro damni recompenſatio- ne indulgetur. cafit. domimus. 23. quaſt. 2. J Re- Preſſaliæ de jure canonico& civili prohibentur, unde in repréffaliisultra fortemnihil debet accipi. capit. unic. lib. ſ. de reprel. J Repreſſalias conce- dentes contra Clericos, vel accipientes, ſi ſingula- res ſunt perſonæ, excommunicationis, ſi univerſi- tas, interdicti ſententiam incurrunt, niſi intra men- ſem retractent.⁊bid. non nifi adversùs ret Rei vendicatio poſſeſſorem compe- tit: Niſi dolo deſierit poſſidere: hic enim pro poſ- ſeſſore habetur. capit. pro polſeſſane. 36. de veg. jurise Rei vendicatione inſtitutã, regulariter quidem ipſa res venit in condemnationem. Niſi res ſit conſecrata: tunc enim æſtimatio ejus venit præ- ftanda. r4. guefl. 6. cap. 1.§. fin. cum caßit. ſequent. Comperimus. f, Rei vendicatio ibi, ubi res etde qua contenditur, competit. cap. fanè fi.-de foro com- etenti. ¶ In rei vendicatione actor rem quam petit, tenetur fpecificare ac deſignare. cab. ſignifi- cantib. 2. de libelli oblatione,$ In reivendicatione ſuccumbit actor non probans cauſam ex qua petiit, licèt poſt actionem in judicium deductam ex alia caufa domĩinium ſit nactus. c. Ablbate. 3. de re judi- cata, in h. ¶ In rei vendicatione actor reo ſum- ptus, quos in rem bonã fide fecit, tenetur reſtituere. A quaregula excipiturpretium, guo rem compara- vit. 16. guafl.3. c. penult.§. univerjas.$ Reiven- dicatio longi temporis præfcriptioneeliditur. c, can olim. id. de præſcriptionibus. 16..3. c. Placuit ut quicun- que.§. Praſcriptiomum. non faciens Canonicus Reſidentiam admonitus, nec appella- tionem ob hoc factam proſequens, priyetur præ- bendâ. capit. pervenit. de appellat.$ Refidens intelligitur, qui jura Eccleſiæ ſuæ proſequitur. ca- Vit. cùm dilecius. de(ler. non reſid. s Reſidere no- lens, admonitus, beneficio privetur. capit, ex parte, eodem titulo.$ Refidens dicitur, qui in ſervitio eft Papæ, vel Epifcopi, vel jufta de caufa abeft ex KKkk 3

Re licentia. capit. ad audientiam.& c. relatum. eoditit. ¶ Ad reſidentiam compelli poſ Da Clerici per ſuios prælatos. c cùm ad Hoc. eod.tit. ¶ Reſidens ſtudii cauſa, quanti um recipe redebeat, vide incap. licet. de præb. q Refidere debet quilit per alium. c. conguerente, eod. tit. ç t citationem, per ſex menſts eſt mpn ctandus dti$ Non reſidens, etſi Cardinalis, clelia privanang C. 2, eod. tit, ion reitd j — eſpo onſa O. Opini ones. in integ um, adqu , Q vide in c. canla, dereft. oet; an tequam ci tE umax non eſt. Cy noniam j ſjequenter. zt lit, Reſtituenda eſt poſſeſſi quæ interim a ponit capit: gravis: de st.[pot Spolianis per fententiam iniquam bo- na reſtituenda fùnt. c. ex inſenuat € Reftitutio priùs Peha€ caufa pofle Mo- zis, ante litis ingreſſum. cap. l. O de reftitur, Jlo- liat. Reſtitutio in fpiritualil vus pe cùm venifie i tı po itat. ini e Re eſt prædo ſecu indum juris ri gorem,& de ne pr gendinn, quàm de canoniĩca inſtitutione. cs literis: de refit. fheliat,€- Rėftitutionem— petere Eccleíia; etiamecontra latam fententiam. c . de reſtitus. in integ A Reftitutå ux debent-omnia ejus bona fimul reftitui. c. acı 2. ut lii. non TI T Reftitutionem petenti Tor adve ius cri imen opp onere, caj 7 i cùm g€T Reftitutionem pē- ex liter tens quid 4- eodem titulo. Ad reſtitutionem non eſt cogendus qui non pote eft. capit, cùm tu, de s In reſtit utione matrimonii, neceſſe eſt p rab re jus matrimonii,& poſſeſſionem corporale m per c carnalem copulam; par tust, fpoliat$ Reftitutionem matrin ionii impedit adulterium pub cum, capit, fgn 3. de diy yortiis. q Reftittio denegatur mulieri y ole nti koh Brate viro s IM- contumelia ercatoris. c» gaudemtss, eod,” 1 Reſtitut mulieris quæ impedi ex. tranfmi le d re DNEM side incap, literas j; q a onem de jure non ha- t. fpolias.€ i cap. tutionem de in inteer, ye eo contra aliam-Ec am. capit. audlitis. eodem titislo ¶ Reſt ituere quis tenetur quæ medio tem- Porc percepit, ſi adyerſarius ſuum jus probaver fuſcitata, eod. tit. Res! cum{fuo onere tranſit. capit, cùm non fi de dècim, F Res per gust auſas aa pér ada liſſolyitur. apit.1, { an TO intell aey uris. ed rei ſermò eſt ſubjcctus. c. gnif ia, de ye; Rev 7 OC: at 16 mandati non valet, priuſ- quam in cauſa ſit concluſum. ity, ir 9 Rev Ocattor ji æqui a- de offi COcãtio brocuratoris ñon valet, ta pit. au enti, capit. paf toralis. f Ri Prudentum. vide ſuprà in litera 2) cum omni- È oci Communes ne, de pr ocara| nifide ea judic i conftet.. expa reltript. Ẹ Re- vocari poteft illicitum mandatum, per ſuperiorem. a intayallis. de jurej ejur: mittitur. c tit. s Reus decreto primo-imp pendente. T. deſe. J Reus ſi poſtlitem con= teſtatam n zal fente ntiam a tivam tumax poteft adhuc à sde citari ſemel. ibide € Reus, ato fionem m fo, etiam lite proc edat a C mM e non probante., ab{o] vitur. c. acce- de. tibus: de Fp Ç Reus abfolvitur, ubi ob» jura. c. inter. de fi ſeitra ſu icura fù ntpatr Reſtituti ratio. de in igr refi. titutio facienda, fed ejus fum proba ç Ini integrum reftitutus melio adyerſario reſtituerè debet. c. 1. in fin. de in Cement. T. in fin. Sacerdos. Apin; Sacerdos, qualiter.ſe circa confeſſum habere dbean vide ein capit, omnis. de pæ= 2·. caß. Cerot.&. Sacerdos nit. e KEM. cerenon pot Ç Sacerdotis filiam carnalem du a zatusabco. e. ult. de cogn. ſpi- rit.(E Sac rdos cum yi gine matrimonium Cona trahens,>l 0¹ diſpe ifationem obti q RE Sácerdotis, de pom famatum aua Aaka 8 rinam denunciatio- nem excommunice tur, capit. I.& 2. de cohabit. Cler:€] na. ca de dos he Hinel n eaill dus. Co rum diſcip linæ tur, deponendus 9 Sacerdotii inca ğ Sacerdos nor ſimile. G Sacerdo O Hinfamato pur ddiulteꝝ Sabbath Deg dicatam; efe ad ufus humanos ulterius y l[oy ＋ transferendum..ſe: jier, ti O Sacrame ntum. tione nominis. d. c. multi. 5 ta. verfic c; mul T e X fe. quæ' ob id facrar 7 cramenti. 17 mentem. ae on ecra. find, 2. c. ſacrificium. Decla- ratr u, {f í Wi f t Iba VLLA fAy Vi Enn Ah

in Jus Canonicum. Y fe VIſio fſacramen- torum in ſacramenta neceſſitatis& dignitatis. l. ca- pit. remiſſlonem.§. fed notandum est. Species facra- memorum. d. guef. 1. co mulii jecularium,§. fint at= tem[acramenid. Sacramenta liberè ſunt confe- renda, abſque ullius præmii exactione. cap. ad A- P0ſtolicam.& cap. chm in Ecclefie. de fimon,$ Sa- cramentacollata ab excommunicato, in excom- municatione vim habent, licèt talis conferens pec- ct. cap. fi celebrat, excommunic.&G Si ſa- ramentum eſt prætermiſſum, cautè ſupplendum ft, cap. 1. de facram. noniter, ¶ Sacrum trahit ad non facrum. dubiis, de confecrat. Ecclef, Sacra nonc vignori dari, niſi in ne- eſſitate. c. i. acr; a bentur Subdia- OdCl⸗ ri non ſacrati. CoLa; got. nen oportet Subodiaconos. K7 C. non oportet AA A m Aim —14 rit gn facratos. i Sacrificium. cap. multi. yerbor. fi C Sacrilegium quibus modis committatur. Tae eſt quicquid in ſacratis Deo oac! ilegium rebus 8 Epiſcopis injuſtè agitur, pro ſaci ilegio reputatur. cap. gua muligens. A b,€. Í uhe gu c. quifquis.§. ſacrilegi- m privatam& loco ſa- is contumax.§, jacri- er d. c, guifguis. Ș. J fallit, fifacrum .f 7 dta.}. Jetæſt. E rapit. cap. fi guis I r1 ero quis ſuir legin m E. ripuerit. 2 ~ Aa iœ Alenat fitddlente. L i. EH e > UMTS OTACIO, CAP, HCO. e &Salario do. c. 1. c. guia non? Salitor. 7% Sapı antia. E Ce GE fequefir. fiuel. Satistactum. caf pa Parte. 23. de verbor. cat, non debet bonum facien- dumimpedire. capit. nifi. de , Ob ſcandalum ea quandoque funt omittenda, quæ pro rigore jutisfuntdtatuta. c. fm- per quodam, de fiatu Monach Scho! ares Canonici plenè recipiant fru- i ctus præbendarum ſuarum. cab. ſußen ſfiecula. de magiſir. Scholares in uniyerfi- tate poſſunt ſtatutà facere,& citare,& contuma- ces punire. cap, ex literis. de confiisut, Item poflunt conftituere procuratorem in curia Papæ. cap. guia in caujts. de procurat, Secundum.‘ JA vacante, nil debent innovari vel mutari. Sede c 1. ne fed, vacant, T Ca 7E p Senatuſconſulti Scandalum renuntiat, Abbate. zs. de verborum da injuſta judicem potids lædit, Sententia aeS eum in Di temerè fér- tur, 11.9. 3. Cap. nolite.§. fin.>$ De fententia nori præcipitanda. 11. 7. 3. c. fummoperè, 5 Sententia áb ipfo judice fedente recitanda. capit. liim.§. fin. de re judicatagin 6. fallit in Epiſcopo judice. d..ult. in prine,€ De ſententia in plurali, non ſing lari nu- mero proferenda. capit cùm ab mno. 4. dict. titulos De ſententia ex ſcripto recitanda. 2. guafi. 1. c in primis. S. ſed&de perſonis. verf. fi feriptis judicatum., Àr Ș. fin cum tap. fèguente, cap. legum Nifi Epiko- pusin caufa Clerici fententiam ferat. 1r. quafi. 1. cap. fquuis cum lerico. C eſt eligenda apud loca magis re- Sepultura ligiofa. cap. k fepuit. 5 Se- pulturam debet quis eligere in loco parentum ſuo rum. capit. 1. de ſepult. q Sepulturam licet eligere propriam yel alienam. cap. eod. tit. Ç Sepultura negatur torneamentariis, ibidem.$ Sépulturam eligens, parochiæ rationem habere debet. cap. 2. de fepuls. Ç Sepulturam eligere poteft uxor ficut vir, capit. de uxore. eod. tit.: Sef ulturam filio minori poteſt eligere pater. ibid.$ De fepultu- ris hoſpitalariorum, capit. in nofira Præſentia. eodem titulo. S Sepelire non licet Clerico raptorem, nec in mortali peccato decedentem. cap. 2. de raptoribs Sepultura conceditur Clericis interdictum ſer- 1s. capit, quod inte. de pæni f.-Item rolo pæritenti. capit. ult.+n, In uris non eft danda portio canonica, fiad fa- yicam& ad luminaria quædam data fint, cap. ex parte. 3. de verbor. fignific. Pro ſepultura nil dan- durn eſt. c. abolendæ. eod. it, i` 4jtt rei ſervandæ cauſa..1. equeſtr atio eodem tit. Item ſequeſtra- tionem bonotum impetrare poteſt mulier propter inopiam viri. cap. per veſtras. de donanon, It em ſi ın propter contumaciam abſentis ſuſpecti pol- ex Literis. de dol, ér conum.,$. Ses atio injuſta revocatur. capit. 1. de guefir. A ¶ Sequeſtrantur fructus lite pendente. —5 KKkk 4

— Si Servus— Chriltianus fieri defideret, i per hoc liber efficitur.diflinétion:s4. capit.nulla. Ș: fin. cumcc, feguent. njgnead cap: fi fèr- vuls aliſente. ¶ Si Servus Epiſcopus ſit factus, per hoc liber efficitur. diſtinck. s4. cap: fi fervus fäiente, §. Ehiſcopalis.$. Servus nom ordinetur invito domino, aliàs deponitur& dominoreftituitur.. ca- Pit. 1. 2.& f. de ſerv. non ordin. ꝙᷓ Servus Eceleſiæ quomodo poteft manumittt, vide in cab. Epiſcopi. eod. tit.$- Servi&libertæ filius, liber eft.. cap. di- lectus filius, de ferv. nonordin:€ Servus matrimo- nium contrahere poteft, domino füoinvito: cap. propofuit, de conjug. ferv-§ Seryus fügitivus- per fraudem ordinatus deponitur.. cap: de fervorum. de fry: non: ordin, Ș_ Servus ad. miniftrandım: do- mino in ſacerdotali ordine conſtitutus, ſi renuntiat officio, deponatur. c: nullus. eod, tit deS CHi fin aticis Jacobo, Petro& Joan- ne de Columna. capit. snico.de[fchijinaticis. ing. Sigillo novo nonutantur nifi collegiati. cap. 5 dileéta, deexcef. prelat. ¶ Sigillum non probat, niſti ſit authenticum cabit. 2. de fad. in- frum.$. Sigillum capituli dicitur authenticum: cap..de probar.. Itemfigillumprincipis. capit. cùm dilectus. de fid. inſtrum. ¶ Ex figillis veritas privi- Iegiorum, velfalſitas dignoſcitur. cud.€, Sigil- lo authentico debet ſententia excommunicationis corroborari. cap: cùm medicinalis: de ſentent. excom- munic. J Sigilla falſa conficientium vel fingen- tium pœna. capii. 3. decrimin: falfi. cz: cùn. olim: de offic, judi c, deleg pa ra T guef.7: culi mprinc: Ç ejus Simonia. A 1. J. I.—3— 2 hoc canone Simonia definitur ftudioſa voluntas c- mendi vel vendendi ſpiritualia. ¶ Eſt autem Si- monia di&a à Simone mago: 24. quæſt. 3. caſi pen. in princ. Simoniam verò efle hærefin, patet ex d. c. uit. in princ. T. 7. T. c. ventum.§. fin: cam ce, jeg,.cùm omnis..eos qui. c. flacuit.& exilla. Concordat item propofitæ caulæ T, g: 1. c: erga Simoniacos, C% c: nun- quam:..3..ea ↄuæ. itemextra vaganti cum. 2. dæ Suinomia exiravag. com. 1. de ſentent excom. Obji i 7 icitur 1. q. 1. c. placuit. Ș itemopponitur: Species ſeu exem- Pla hujus cai exponuntur c. a0n ſatis. S.&c. chm in Eccleſtæ. 9. de Simonia. qui Signa reb usalienis im- ponunt, coëčrcendi.. 16.9. 6. c1 Quid fit Simonia, Œ quomodo committatur. § Simonia eft pactio circa ſpiritualia yel eis an- nexa. capitul. quefiium, de verum per ut pro- movere negotium,{pe beneficii Ecclefiaftici pro- mifli. capit. cùm effent. de fimon. item, docere pro mercede, cùm falarium ab Eccleſia conſtitutum habeat, t, i. de magih item pre confecratione alıquid ultra procurationem accipere. capicul. cum fit. de fimoniac. item, ubicunque ſpirituale i temporali venditur, capit. in tantum, eodem tit. 8 imonia eſt aliquid pro ſepulturis recipere, vel Pro exequũs, inthronizatione, yel quocunque ſa- Loci Communes Si cramento. cap. cùm in Ecclefia. eod. tit. Item per gratiam vel favorem publicè peccantem non cor- rigere, vel denuntiare. capir. nemo, eodemtiinl. Item promittere beneficium electori. capiiul. de hoc. eo- dem titulo. Item Eccleſiam emerè vel redimere. capitul.querelam. eodem titulo. Item pcenitentem indignum propter favorem aut gratiam reconci- liare, vel pænitentem. ex. odio repellere, capii. ne- mo. eodem tii.. Item homagium petere pro bene- ficio. capit. ex diligenti, eodemtitulo.. Item pro Ec- clefiaftico minifterio aliquid. petere. capit. t: eodem tulo.. Simonia eſt omne impenſum pro quo- libet obſequio in ordinatione. capitul. i. eod. Item ementes& vendentes Eccleſiarum adminiſtratio- nem Simoniam committunt. capit. conſenlere. eod. titulo. ¶ Simonia eft aliquem pro pretio abſol- vere. capit. ad aurer. eod. tit. ¶ Simonia ſola in- tentione committi poteſt. capitul. tua nor. deſimon. ¶Simoniam quæ munera,& quando inducant, vide in cap. dilectus filius. eodem titulo. ¶ In ſuno- nia gratia, favor, vel odium loco pretii ſuccedunt. cap. cuùm eſſent: eod. tit. ¶ In ſimoniaco contra- ctutantum valet remittere, quantum dare. capi ve- niene. de teſtib. ¶ Simoniacus eſt, qui de bonis ſuis præbendam conſtituit, ut ad cam Canonicus ecipiatur. cap. tua nos: de fimon. ¶ Simoniacus eft recipiens pecuniam pro eo ac quod tenetur of- ficio. cap. diletas filius: de fimoniac.: Ẹ, Simonia eſt temporalia dare; ſpiritualia lucrandi causâ cap: tuanos: eod, titi ¶ Simonia non eſt dare: ſuæ Ec- cleſiæ,& poſteà petere ut recipiatur in ea, niſi cor- ruptæ fit: intentio& dantis& recipientis: ihidem. ¶ Simoniacus non dicitur Epiſeopus, quĩ jura E- Piſcopalia pro annua penſione alteri cedit, maxi- mè ubi Papæ confirmatio accedit; capit. conffitu- tus. de religioſi domib. ¶ Simonia non eſt, ſi Cle- ricus poſſelloryexationem redimit capit.dilectus fñ. lius, de fimon Eorum: qui Simoniam commit- tunt PENA, Simoniacus convictus perpetuò eft deponen- dus.. capitul- de hoc. eodem tit._ Debet purgatio in- dici de ſimonia ſuſpecto, in qua ſi defecerit, b ficio privetur. caphul. inſinuatum eodem tit. militer beneficio& officio privetur, muni juod recipiens: pro chrifm eodem: titulo: Simoniacè {fam cantare non poteft. capitul. 4. eodem tisnio, $-Contra fimoniacum admittitur teftis fervus & criminoſus. capit. tanta. eodem titulo,$ Quæ ſit pœna intrantis& recipientis in Ecclefia quen- dam ſimoniacè, vide in capit. dilectus filius. eo- dem tit. ¶ Per ſimoniam aliquem beneficio vans deponatur. c. qui alium. eod. tit.€c fimoniacum poteft agi per certa figna. cap. fi moniaca. eod.tit. ¶ Simoniacus de ſimonia te cari non poteft. c. f dominus. de fimon, ¶ Simo- niacè religionem ſcienter intrans, locum illum de- ferat,& arétiorem füfcipiat. capit. deregular, eod. tt. Simoniacè promoọți, quam i; parvuli pet pa- rentes olyitur Y ' + iuto 4, K tali D0 tunibidem,§. M qua

a Sol rentesignoranter beneficium adepti, illud reſigna- retenentur. capit. per tuas. 2. eodem nittalo. Ç Cir- ca ſimoniacè accuſatum quæ attendenda. ibidem. € Simoniaca promiſſio, promittentem non ob- ligat. capi. hoc autem. eod. tit. ¶ Cum ſimonia- coaliguando poteft difpenfari. capit. per tumas. 2, eod. mg Simoniam ex{ola intentione committens, non tenetur renuntiare, yel reftituere, capit. man- dato. eod. tit. Solvitur eo genere quodque, quo colliga- tum eſt..r. dereg. jur. Solutio proficit debitori ad liberationem & exceptionem: Nifi alii quàm creditori ſolutum ſit. cap. ea te. 22. de jurejurando. item nifi aliud proalio folvatur vel præftetur. cap. cumaliguib. 6. dere judicata.$. Solutio præ- tereà proficit debitori, fi caufa de qua judicatum eſt,& quæ per fententiam eft finita; rurfus deduca- tur ĩn judicium: nam obſtat rei judĩcatæ exceptio, etiamſiicdmſùntea apud e judicem actum eſſet; nunc apud civile judicem agatur: yelcontrà: cap. ult. de except. in ſ. quod an femper yerum fit, vide 11. quafi. 1. capit. quicungue. fallit ſupradicta regula, ſi ex alia cauſa nunc agatur, quàm actum eſt anteà. capit. ult. de caufa Foſſeſſronis. capit. cùm olim. 14. de privilegiis: Nifi in rem aga- tur: capit. Abbate. 3. dere judicata. in 6. Approba- tunibidem;-Ș. fecùs autem, fallit fecundò, fi caufa ob quam in priore judicio reus fuit abſolutus, in po- ſteriore judicio ceſſet. capit. adverſarib. 13. de exce- prionibns: Clement: uli. de appellationibus.$ Ter- tiò fallit fi contraalium in judicio priore aĝumeft; quàm contra quem nunc agitur. c aßit. cum olim. 7. de caufa poffeffionis. quod ita eft, nifi prior& pofte- rior conventus fint litis confortes: 2. guef. 6. capit. eiqui appelat.-§.guandogue. Quartò fallit fi alius anteà egerit, quam qui nunc agit: capit, cùm faper: 17: dere judicata; cap. inter dilectot. d.§. ſin. in fine, de donationibus. capit.1.§: per prafaram. de-jure pa- tronat. in 6. proficit tamen prior folutio, fi cùm po- ſteriori actori actio primum competeret, is alium anteà agere paſſus ſit. capit ↄuam vii aß. de re judic. ut etiam ſi poſterior actor ſit ſucceſſor ejus quĩ an- teã egit. dici.capit. 2. in fiue. Quintò fallit{i alia res petatur nunc, quàmanteà eft petita. capit. dile- élus. 18. de offic. ordinarii.- cap. cùm olim:7. de caufa poffeffionis. fi pro Solutione debiti pignoribus cavere debitor. fit paratus, per hoc exceptione non defen- ditur- capit. cum aliquibus. 6. de re judicata.€ Sol- verenon tenetur Ecclefia debita pro ea non contra- cta. capit. 2. de ſolut. ¶ Ad ſolutionem debiti pro Eccleſia ab anteceſſore contracti, tenetur ſuc. ceſſor. c. I. eod. sit.. Solutionem debiti neganti incumbit probatio. c. fin. eod. zit. J Ad ſolutio- nem expenfarum tenetur, qui diem non feryat. cap. ehm diletti. de dolo& conum. duæ poffunt duobus fratribus co- Sorores pulari, capit. qaod faper, de conſan- guinit, C affim Ta 26. guef. 2. cap. 1.§. fin cum c. Sortilegus. ee: cap. He. quà de paganis, in Jus Canonicum. : e Spi c, non exemplo. quef. sîn princ. c. fortes,€. pervenit. cpe- Epifcopi. in princ.&@ quafi. 7. c. non obfervetis, verf. g Sortes. item de fortilegiis. c. 1. Definitio ſortilegorum. 26. quafi. 1. in princ, cam c, feguenie, item Juæſd. 3. c. 1. §. Iontilegi. wla præceptum plùs valet quàm ge =la pra a eng- Spe Cldle rale: c, fi ädyersysnos.de hara” ne diĩe ſolenni, prætermiſ- ad Spectacula ſo Eccleſiæ conventu ca- tur. de conf. difi. 1. c. quì die ſolenni. S iritus ſanctus procedit à Patre& Filio. e P unico. de fumma trinitate, in 6: de cona fecrar. diflintt. s. cap. de fpiritu.© cult.-An& quate- nus permaneat vel recedat Spiritus ſanctus. de pæn. dift..c. zuærendum. c, potes} diſcunſils. n z ro temporalibus commutari S pH itualia of SONE cap. exhibita. de rer. permii. ¶ De ſpiritualibus poteft in arbitros compromitti. cap. nifi: de preb; ¶ In ſpirituali- bus non ex legum diſtinctione, ſed ex æquitate ca- nonam proceditur. capit. literas. de juram. calumn. In cauſis ſpiritualibus non recipitur juramentum+ calumniæ. ibidem. Spoliantes de rapt. Spoliatus conveniri non poteſt, antequam reſti⸗- tuatur. 2. J. C. c. ult.§. appellatore. -F::quæfi:.c. nofirates, Di- Sponfalia: ann in n alia Eo fenti& défuturo. cap, finter virum, 31. de fponjalib,- Sponſalia de futuro folvuntur per ſponſalia ſe. quentia de præſentiæcap. i. de ſbonſ. Auor. ¶ Spon- Glia dicuntur matrimonium confummatum, fi carnalis copulà intervenerit. capit. veniens.‘de fþonf. Sponſalia de futuro ſolvit lepra, velalia defor-- matio fimilis. capit. guemadmodam, de júrejurand,. Sponſalia quando inducant publicæ honeſta- tis juftitiam, vide in cap. literas. de defponf: impub, ¶Sponſalia de præſenti diſſolvi non poſſunt. ca-· pita. HY. deſponſ. duoruim. q Sponfalia ante fe- ptennĩum ritè contrahi non poffunt. capit. ad dif- ſol vendum. de deſponſ impub. N Sponſalia per vim: contracta, etſi ſponſa fuerit in domum ſponſi de- duca; non valent. capitul. ex literis, eodem titulo, €. Sponfam fratris nemo; etiåm fratre mortuo, habere poteft, propter publicæ honeftatis juftitiam. capitul. ad audientiam de ſponſal. ¶ Sponſa ſpon- ſum vagabundum fequi non tenetur, nec eum diu expectare. capit. de illis. eodem tit. ¶Sponſa de præſenti, Vivente ſponſo, aliam ducere non poteſt, nifi prior religionem intret, capit. 2. de ſbonſ. duo- rum,$; Sponfa duorum dicitur, quæ- cum uno er yerba de futuro contrahit, cum altero peryer- k depræfenti. capit. 1. eod tit.§_Sponfa duorum, litependente, cum neutro contrahere poteſt do- nec quæſtio decidatur. capit. tma fraiernitas, eodem tünlo. ¶ Sponſalibus contractis inter ꝓuberem & impuberem, pubes per verba de præſenti con- ſentiens diſſentire ampliũs non poteft, fed im- pubes, cùm pubes factus erit, poterit diſlentire. KKEKK 5 naufragos incidunt in cano- nem. capit. excommunicationi.

ci Communes 5 i N— cap. de illi$ Sponfali ia PEA Eon de fponjalibus. item arte præftitum fir, ED, quæ ante annos legitimos quodi 1b pæœna prom fùr meg i hoc enim cafi po funt. capit. te no tit.{ Spor nfalia de nail is ftipulatio non nif pro reliqua parte, nonin præſenti contrahens, ad conſummation gendus. caßitul. ex literis. eodem tit. J Sponſlalia je futuro qui contra xerunt, poffunt mutuo dif ifen- ſu ſeparari. capit Frætered. de fp onfalibus.; falia fub h ionelai conditione con ante conditionis eyentum. c appofit. Sponſalia conti ſentes per perſon am interpoſitam. c quici yel vov.,§ Qui R 3 puella in cunabulis exiftente folidum committitur. c. fuam..9 nA om Subdeleg atus NUCTI, 6 faper guæffigp= ducere non prohibetur. capit. l eras. de defponf: irm- ionis y eaa KIE pub. Sponſalia quå ætate sdn folvantar, vel| fert, Diaconisti urceolum quoque Saqram, conii tan vide in cap. attej Rationes. eodem jis, manile& n um tenet&e. dif. 25. cap. i S Sponfaliorum popa io vir-o incumbit. Ak det zd Subdia defervienter. 8 siè; landeſtin, deponi:$ us diaconus& D i gau dent privilegio. nefta appofita, quæ cor itra fubf Pramur de nii fit, ea pumpir& diffolvit. c pa ordinatus appoj fit, 9{po onf ſalia conſumma n hortan tempor. c din. 4 Sub eor pote U eligiin Epi- duis quis patis eft quàm cogendus. capit, reguijryit, ſcop pum,& cural imarum eicon votelt; â de/Ponſal. f multis, G c preterea. de etat. ordin, Sponfaliors ideò 27. gua Gratia diferit, an conjugi appella iope contineantur, feua & fpo: nla conjuges rectè dicai antur e cujus q nis partem qu argumentis& authoritatibus. di. q g ficiat.§. cum ergdò. cap. beata.§.j Suc ECE. ator difiinét. 21 capit, Cleros, Q. fisca TAUA xe centor. efl[or ræftat fatum Sp dec T niſi pernicioſu m ſit: inet. cap, gata fa 1ris ad alium tran nstert, qua I $, 79. de reg jur re ſui actoris. cap. is gu ſecùs ſi manifeſta fit ir niquitas. 100 dSucceſſor juftam h cùm a Ig. ulis juris UnA. capit. omne efþo fponjav fendit, ntin eri,& ſponſum ſpon 3 nonrećte dici. dict.§. fin. cum ſequẽ f | | | quajti. 2. c. decreta,§, 1. cap. a rT§. unde ap- E Ahonjaan in o, 740 Vihe i€ partem negativam de- lia videlicet conjugii appellatione juges t ignorantiæ cautam, paret.§. item ſi ſponſa. cap. fi quis fponjam.§.1. fia tutum.§. ahparet. Poſtren nò Gratianus Pa cA nonum contrarietatem concili iare con atur rs HE N ctione fa K Sportularum tiis ac ipere de hent. é Honeſtate Clericonum. Taxatio exper ris cancellariæ dandarum. extray. Joan. 1 dle ſententia excommun apit. c Ecclefiæ vari Pres capii. 7207 fiaftiċis non valent, ah ab Reek6| i t i S & ſtatuentes contra Eccleſiam ſunt ex| JIA ES entat candi, nifi{tatuta reyocent. capit. n0: 4¹⁰ fi r excommunic a o promiſſ i č ndar n. Niſi ma- cus gui c romiflum., capi. gemma. eft, atio trimonium ſi ICANN talpendidchbet. cag. CHI PENG-A I 4 A ba P e €

g CAÍAN, hpa Suf osde clandef. defpþonf:§ Literas Capituli, qui corrupit, ab officio& beneficio fufpëndi debet. c. tam literis, detefibus. ¶ Sacerdos concubinarius, cùm in judicio:per fententiam vel propriam- con- feflionem condemnatur;fufpenditur. c. 6. de coha- bit. Cleriè. ¶ Suſpenſus celebrans elt deponendus. c. veritatis. de dol.& contum. ¶ Epiſcopus, Cleri- cum alterius diœcefis ordinans fine literis dimiſſo- riis, perannumfufpenditur,-nulus, detempor, or- din. n6.& Glerici Epifcoporum fic fùlpenforum, poflunt fine-licentia eorum à vicinis Epifcopis ca» nonicè ordinari. ibidem. ¶ Prælati qui Eccleſias, vel bona immobilia Eccleſiarum dominio Laico- rum ſubjiciunt, eos inſtituendo vel advocatos vel patronos, per triennium fufpenduntur; Laici ve- tò, qu ad hoc prælatos aliãsye perfonas pervim compulerunt, cujuſcunque conditionis fint,€x- communicationem incurrunt,& nihilominùs ipſum factum ipſo jure nullum eſt. Gregorius in ca- pi. hoc confaltiffimo, de rebus Ecclefi non alien, lib. 6. In ſuſpenfionis abfolutione, juramentum de tando mandatis Ecclefiæ requiritur, ut& in ex- communicatione, capit, veneſalili- de lententia. eX- communicationis. nire non dehet. 11. J. 3. n Suſpicionem ei abſet. Suſpecto non debet cauſa committi, mec: committit Papa ex'certa fcientia. cap caufam, deoffic. deleg. C c. cùm inter priorem: deexcept.$ Pro pter ſuſpicionem, etiam injuſtam, poteft dominus mandatum revocare. cap. ex parte: de reſcript. Ex ſuſpicione poteſt uxor accufari c ulterio. capit. maritus. de adult. ¶ Suſpicionis cauſa non coram ſuſpecto judice, ſed coram arbitris eſt probanda. caß. ſecunadò requiris. de aphell. ¶ Suſpecti judicis cauſa coram quo probanda ſit, vide in c. ſuſpicionir. deoffic. deleg.$ Sulpicio fola,licèt vehentens non coñdemnat: c. literas:de prafumt. q Sym b olo prædicando: de confidifk, 4: Symbolum, EN fidelishomo facilè ve- s å Tabellionatus fó inon deens Clerici in facris ordini- bus conftituti, c. ficut, ne Cleric. vel Monach,§_ Ta- bellionatus officium vide in cap. quemadmodum con- ia falfam, de probat Taciturnitas bona& mala. 43, dif. c. in mandatis. Tempore prioreft jure prior: cap. quia di~- verfitatem, de conceſi. præbend. € Temporis curfuscrimen probat; nec currittem. us, niſi à tempore notitiæ. c. ec)m̃nicamub. l. de Æret, multiplex: Dei, hominis& Dia- Tentatio boli. de nœnit. diſt. 2. S. opponitun. S. econtrariò. eſt deceptio,& ſine ter- ap fy Tergiverſatio giverſatione notorium dicitur, quod nullã arte celari poteſt.c cùm in par- tibus. dewerbór: fignific, unde dictum, defini- Teſtamentum tur. 23. 7. 2. c. Placuiii S. in Jus Canonicum. Tac vel ut quidam. verſic. unde& teſtam.€ Tefta mentum pupillare paterni teſtamenti pars eſt. cr, §. fin. in fine. deteftamentis. in 6. 9 Teſtatoris pri- vata diſpoſitio, generalem canonis conſtitutionem non mutare poteſt. capiuol. requiſi viſti. deteſtameut. Teſtamentum multis modis dicitur. sapit, cùm’ Marthe. de celebrat. Mf Teſtamentum mor- te confirmatur. ibidem. ¶ Relictum teſtamento Epiſcopo, præ ſumitur intuitu Eccleſiæ relictum, ni- ſi à propinquo, aut ſpeciatim intuitu perſonæ da- tum ſit. capitul. requiſt vjſti. de teſtament. Ç Inte- ſtamenti diſpoſitione& executione. confuetudo terrarum eſt obſervanda. capitul. Raynutius. de te- ſtament. Teſtator poteſt folutioni legatorum pœ- nam impongje. ibidem. s Teftamento legata ab hæredibus ſunt præſtanda, nifi ſit alius execu- tor. ibidem. ¶ Teſtamentum legitimum impe- diens, excommunicandus eft.. cap. fi heredes. eodem tit, Č capit. penuliim; eodem,$ Teſtatoris yo- ta obſervanda, ubi nec fraus nec dolus intervenit. capit. reguifiviffi. eodem titulos De indiſtinctè Eccleſiæ relictis Epiſcopus canonicam portioseni tumere debet: ibidem.. quæ verò fit ea canonica portio, vide in capit. ex parte 3. de verbor. j nificat. Teſtamentum in fraudem Eccleſiæ non va- let. capit. de his. de teſtament. Compellendi ſunt per Epiſcopos executores, ut voluntatem te- ſtatoris exequantur,& ſi noluerint, yel negligen- tes inexecutione fint, Epifcopus ipfe exequatur. c4- s: p 2 r C É pit- tua nobis.© capit, Ioannes. de reſtament. i Qur extremam voluntatem in alterius diſpoſitionem committit, non videtur decedere inteſtatus. caſit. cùm tibi. de teſtam. G Abbatiſſa teſtamentum dë rebus Ecclefiæ condere non poteft. cap. 2. de rab, Ecctef-nonalien, ¶ Alienatus mente teſtamen- tum condere non poteſt. capit. ult. de fiseceff. ab M= tef. ¶ Teſtari non poteſt Clericus de bonis mo- bllibus vel immobilibus Eccleſiæ, ſed cleemoſy nas medĩocres dare ei permittitlir: de propriis verò li⸗ berè teſtatur: cap. relatiom. de teſtameni. Teſta⸗ mentum duorum vel trium teſtimonio probatur. ibidem. ¶ In teſtamenti cauſa non ſecundùm le- ges, ſed ſecundũm canones eſt judicandum. cap. ren latum. dle teſtam. Teſtamenti Veteris& Novi differentias. s 31 quefi, 1: cap, fi qmis Jutte S. ſell in vereri. F afi„: capit. forum:t0, Ș. teftes, de verborum Crus. fignificatione.$ Tekes ad teftimo- nium- ferendum cogi poffunt..t. de tefibus cos- gend,- Ç Ad probationem: tamen criminis nes- moinvitus cogitur. capitul. delictorum. eodem titulos- Teſtis ex intervallo dictum mutare non po-- teſt. capit. per tuas. die probiat. Poſt teſtium re- nuntiationem,& publicationem teſtimoniorum peremptoria exceptio probari& opponi poteft.: capit. ſeries. de teſlibus.$- Formam juramenti guod teftes præltare debent, vide tn cap. quoties. de teĝibus.€ Teftes poffunt füper novis articulis produci, atteſtationibus licet publicatis capitul. Garernitatis. eodem tite. G Teſtis ſemel in cauſa jurare debet. cap. Pratered. de teſtib. cog. FTeſtes idonei i

Te Loci Communes idonei iterùm recipi poſſunt. cah. præſentata. eodem titulo€ Tefti non- creditur nifi jurato. capi. nußer nobis eod. tit. ¶ Teſtes etiam abſente judi- ce fumuntur, capit. fignificavit. de offic. jud. ordin. ¶ Teſtium receptio in cauſa matrimoniali,& an- te& poft litem conteſtatam valet. capit. accedens. Z, ut lit. non comeftat.$ Tertia teftium productio concedenda eft, fd quarta non facilè admittenda, nifi cum juris folennitate. capit. in caufis. de teflibus. € Teftem impediens ne teftimonium dicat, ex- communicetur. capitul. conſtitutus. eodem titulo. ¶ Teſtes producuntur extra judicium quando- que ad perpetuam rei memoriam. cap, Albericus, de teſtib. Teſtes examinari& audiri poflunt in alia provincia, quàm ubi litigatur,& ꝑr alios quàm per judices ipſos. capitul. cùm olim eod. tit.$- Te- ſtium reprobatio mutua, tertiam iterationem non excedat. capit. /icèt. 3. eodem titulo. ¶ Teſtium productio quarta quando peti,& quando concedi poflit, videin capit. penult. eod. tit. Teſtium ju- ramentum poteſt à partibus remitti, capit. tuis quæ- flionibus. eodem titulo. ¶ Teſtium dicta diſcor- dantia judex, quatenus fieri poteft, concordare de- bet, eorumque dicta in benigniorem partem inter- Pretari. capit. cum tu. de teſtibus. ¶ Teſtes iteratò examinare poteft judex ex officio. capit. cùm cla- mor. eodem titulo.$ Teftes nomine inftrumento- rum continentur. capit. cùm loannes. de fid. infirum. Ç Secundùm teftium di&a judicandum eft, capir. tertio loco. de probat. ¶ Teſtes partibus præſentibus producantur, nifi alterutra pars contumaciter abfit. in nomine.eod. tit. Qui& quales ad teſtimonium dicendum admitti debeant, quidgin iis obſervandum. Teſtes qui dicanturidonei, vide in capit. frus. de verbor, fignific.: A In teftibus quæ{int circ ſtantiæ inquirendæ, vide in capit. cùm cauſam. de teftibus. Teſtes ſuper poſitionibus ſunt dili- genter examinandi. capit. 1. de teſtibus. in d. Ç In cauſa denuntiationis vel correctionis, principalis perſona teſtis legitimi loco habetur. capit. in omni negotio, de teffibus. ¶ Teſtes debent infamiâ, ſuſpicione,& omni denique maculà carere. capit. I. de except. T Conſanguinei teſtes requiruntur ad probationem conſanguinitatis, hique aliis o. mnibus præferuntur. cap. quotiec. de teſtib. C Te- tis non poteſt eſſe actor& procura cader caufa. cap. infuper. eod. tit. q Teſtium non mul- titudo, fed qualitas:confideranda,& teftium au- thoritas multitudini præfertur. iid.& Teſtium numerus, ubi non exigitur certus, duo veltres ſuf. ficiunt. capit. licèt uni verſir. de toſtibus.& teftibus ejuſdem honeſtatis exiſtentibus; prævalet nume- rus. ibidem. Teſtium juratorum tantùm va- let teftimonium. cap. prætereà.-de teſtib.€ Teftes qui perjuriĩ ſuſpecti ſunt, non audiri debent. capin lireris. de teſtibus. ¶ Teſtis unus ad condemna- tionem ſolus non ſufficit. c. venient. eod tit. f Te ftes miraculorum> qualiter examinandi, cap. vene- rabili. eod. iit.$ Teftes jejuni deponere debent. c. T. de teſtib. ¶ Teſtis poteft effe Clericusin cau- ſa Eccleſiaſtica,& religioſus in cauſa Eccleſiæ ſuæ. cap. cùm nuncius. eod, tit, J Teſtes plures quàm mater& filia requiruntur ad matrimonii proba- tionem. c. fisper eo. eod. tit. ç Teſtis poteſt eſſe ju. dex delegatus in cauſa ſibi commiſſa, dummodo officium judicandi deponat. capit, dilečto filio. eod, titulo.$ Teftis minùs legitimus in odiofà exce- ptione admittitur. c. tam literis. eod.tit. ¶ Teſtes admitti poſſunt in cauſa matrimoniali luper uno articulo, teſtationibus publicatis. cap. ex tenore, eod, it.§ Teftis idoneùs non dicitur, cui criminalis objectio fieri poteſt. c 1. eod. tit.$ Religiofus in Eccleſiæ ſuæ cauſa teſtis eſſe poteſt, modò patro- nus ejus non ſit. c inſiaper. de teſlib. Quibus de cauſis teſtes reprobentur. Teſtes quibus de caufis reprobentur, vide incap fè quisteflium, C cap. ex parte. de teflib. Teſtis in uno judicio receptus, non facit fidem in alio, niſi inter eaſdem perſonas. capit. conſtitutius. de teſtibus. eſtis ſibi contradicens reprobatur. cap. licèt. de probat. ¶ Teſtes in probatione ſingulares re- probantur, c. cùm dileftus. de eleft, g Teſtes fa- miliares ad matrimonii diruptionem non admit- tuntur. c. In literis. de teſtib.&. atreſt.$ Tekisi mea caufa effe non poteft is, cujus teftimoniumin alia cauſa reprobavi. c. inſaper. de teſtib. ¶ Teſtes quibus crimen obiicitur, à teſtimonii dictionere- moventur. capit. ſuper eo. de teſiib. ¶ Teſtis cui in modum exceptionis crimen objicitur, aliquà pœn⁴ affici non debet, fed tantùm à teftimonio repelli. capit. 1. de except, Teſtis varians& vacillansre- pellitur. capit. cùm Eccleſia. de cauſ poſſeſd.€r propriet, Qui contra teſtes aliquid opponit, publicatis at- teſtationibus, de malitia jurare debet. capit. præ- ſentium. de t Teſtis eſſe non poteſt quis crie minis, ejuſdem criminis accuſatus. capit. tit. ¶ Teſtimonium de auditu in cauſama- trimonii non valet. capit. licèt ex guadam.eodemtit. 5 Judæus in cauſa Chriſtianĩ teſtis eſſe non po- teft, non econtrà. cap. Iudæi. de teſtibus.$ Te- ftes qui teſtificanda didicerunt, reprobantur, nĩ- ti in caula matrimoniali. capitul. conſtitutis& c. cam in tua. eodem titulo. ¶ Laicus in criminali cauſa contra Clericum teſtimonium perhibere non poteft, accufat tamen pro ſua vel ſuorum injuria. capit de cætero. de teſtibus. ¶ Socius criminis, in criminali cauſa non admittitur tanquam teſtis. cap. ficut nobis. eod, tit.€ Si crimen teftibus objicia- tur,& judex nihilominùs fecundùàm corum dia fententiam ferat,revocanda fententia. cap, ex parte, A. eod. tit. ¶ In cauſa teſtis is ĩdoneus non eſt, qui conſimilem cauſam habet. capit. henſonas. eod. tinlo. ¶ Conſpiratores ad teſtimonium dicen- dum non admittuntur. capit. cum IL& A. de fena tent, Cr capit. fuborta.& capit. pertas, 2. de fimon, Teftimonio unius prævalet fama. capit, fuper y& afin. Ç Ad teftimonium di- cendum non admittuntur inimici capitales. cap, li- cèt Hely. de fimon. dæ Theologiæ de magiſtris. ſtudioſis ad ſcholas trans- mittendis, capitul. uliim. Theſau- Dei, 1 mol poemen, wiam! an OY awali aa, U qali ziur LEGAS o Ç Ton sdorem, odt, Lolleam k Mi P k 1000 cho Pism, D. deres, Eann aduuo fo l na ue diputa SOPE. tinio Ecel c, cumpri *

denon Ii hantur, 1l ju Oh Tr Ffeſauraril officium. dif. 27. cap. I.§. ad theſaurarium. Timor Dei. 11. quæſt. 3. capitul. qui omni- Potentem. Tonſuram primam potet Abbas dare Monachofuo: cap: cùm contin- gar de esat.& qualit. ¶ Tonſuram geſtare non tenetur Clericus uxoratus. capit, Ioannes. de Cleric. eonjug, Tonſura non privilegiat uxoratos. c. cumn decorem. eod. tit. Torneamentis nonexercendis. c. I. in prin. de torneamen- ti Mutatur ac tollitur hoc extravag. Ioan. XXIL unica: eod. tit. io Foto& pars continetur,& in eo quod plũs ; eft,continetur minus..pliàs femper.3. È:intoto, 8. de reg. jur:inó. I 171 Rei præſumitur ex ſolutione pen- Tr ad IUO. ionis. c càm veniſſct. 9. de Reſtitut. ffoliat. T{i Ci non minorem authoritatem, ranſactio quàm res judicata obtinet, o- nmemque diſputationem cauſæ principalis tollit exceptionis ope. c. r; detranfattiombus. Niſi de be- neficio Eccleſiaſtico acceptà pecunià ſit tranſa- ctum. c. cùm pridem. I. de pactis. item niſi de cauſa matrimoniali ſit tranſactumi c. altim. verſic. exce- pt nimirum. de tranſackionib. aliàs non reſcinditur, etiamſi tranſigentem ſtatim pœnituerit. c. quod fè- mel, 21. dereg. Jur, in6. quod ſi adverſa quoque pars fidem tranſactioni non præſtet,& altera cam fer- yaş. non tenetur.. capit. fuſora. 75. deregul. jur. in 6. $ Tranfa&io dicitur amicabilis compofitio: c.€x, literis. C-feguenti. detranfack. Tranſactio in matrimoniali caufa locunrnon habet;.ex parte. eod, zi ¶ Tranſactio ſuper ſubjectione ſpiritualinon yalet; nifi in beneficiis Ecclefiafticis. c. praterea.© <A eo. eod. tit. Tranſactio in ſpiritualibus, quæ fit mediante pecuniâ„non valet, fed ea per compofitionem amicam fecundùm jus fieri debet. c conflitutus. cap. præetereà. C cap: decætero. eodem tit. Tranſactio in decimis locum non kabet. cap. venient. eod. tit. ¶ Tranſactio quæ jurĩ nom eſt contraria, ab Epiſeopo rata habetur. c. de cetero. eod. tin J Tranſactione facta, omnia priora inſtru- menta caſſantur,& prævalet inſtrumentum tranſ- &tionis. cap. 1. eod. tii È Tranfađtio fieri non debet fuper Eceleſiaſtico beneficio: quia fpeciem continet ſimoniæ talis tranſactio. c. conſtitutus. de tranſacl. i Tranſactio ſuper decimis inter per- ſonas Ecclefiaſticas valet, ſi fiat authoritate diœce- fani..ſatuimus. eod.tit. ¶ Tranſigere non po- teft Prælatus fine literis Capituli. c. contingit. eod. tit. ¶ Per tranfa&tionem non poteft nova penſio Ec- cleſiæ imponi per partium pactionem, ſine vitio ſi- moniæ. c. pratered.& c. I. de tranſaci. Treugæ quando fervandæ,& circa quas S& perſonas: item ipſas frangentium pœna. cap. 1. de ireng. etiam licitè ab Ecclefia datur, $ ibutum fd intuitu pacis, 23..1..guid, in Jus Canonicum. Væ Tutela Triplex. 10. 7. T. c. generaliter., A tutela& cura excuſantur Clerici& Monachi. dif. 88. cap. mlt: 10. quæſt. 1. c. generaliten. 21..3. c. Oprian. ¶ Pubertate pupilli finitur tu- tela. Cui tamen contradicit c. puberes: 3. de defhon- ſat. impub. Tutor tenetur defendere pupillum,& judicium nomine ejus ſuſcipere. 12. 2. L. c. I. Niſi tutor eſſe defierit. c. ex parte, 67. de appellat. V. a a a T bet. c. I. ne ſede vac. te imperio, ejus vicem ſupplet Eccleſia,& ad eam appellari poteft. capit. licèt. de for. compete$ Va- cantium Eccleſiarum cuſtodia ad Archidiaconum ſpectat. capit. ut Archidiaconus. de offic.. Archidiac. Vacare non debet Ecclefia regularis vel cathe- dralis ultra tres menfes. capii. ne pro deſactu. de elec. €. Non vacans præbenda nemini promitti debet. c. relatum. de conceſſ. præbend€ Vacante ſede, nulla præſcriptio currit. capit. ila. nè fede vacante. € Vacante fede, atteftationes contra fedis fa~ tum receptæ non valent. c. fin. eod. tit.$, Va- cante beneficio ultra id tempus, quo conferendi po- teſtas ad Epiſcopum devolvitur, Papa conferendi illud jus habet, vel legatus ejus. capit. 2. de conceſs. præbend. ¶ Vacantem Epiſeopatum conferre non poteſt Archiepiſcopus, ſed quidem minora be. neficia, capii. dilectus fflius. eod. tit. ¶ Vacante ſede, poteſt Capitulum ſupplere vices Epifcopi, in quibus Epifcopo non præjudicatur: c; hss gue. C c cùm olim: demajorit.€ obed..$ Vacante fede Me- tropolitanã, poteſt Capitulum Suffraganeum con- firmare. ibid, & ſenſus obſcuritatem dedu- Tani aş V anitatem cit omnis fcientia, quæ ad tropologiam non confertur, 37. dif. c. nonne, 3 vafalli coram vaſallo convenien- Vafallus dus et,& non coram domino principali. c. ex tranjmifja. de for. compet. Ç Va- fallus feudum fine confenfu dominialienare non poteft. c. que in Ecclefiarum, de conſtit. ; difinétione vigefimå primá, capit, Cleross Vat o Len noyum non poteſt Epiſcopus im- Vectiga ponere monaſterio. c. ſciemer. 3. c. innovamuts: 10. de cenſibus. de manu Sacerdotis dari poteft. cap. Velum conſuluit. qui Cleric. vel vov. conir. pof gqusæ Clericis permiſſa. 76, diſtintt. Venatio capitul. Elau. de conſecrat. diſtinct.. c. aunquam. o=: V d di carius emendiqʒ ftudium; ma- enden ximè Clericis prohibetur. 14. quafi. J. c. canomum. Eon ko Si venditor deceptus fit ultra dimidium jufti pre- tij, valet quidem venditio, fed venditori datur a- &io, ut reftituto pretio remrecipiat. capit, oam dile- ion. 3. O capit, cum caufa. 6. de emptione venditio- ne, Nil emptor offerat quod jufto pretio decit,

Ven dift. cap. 3. C dift. cap. 6.&. d. diſt. i. repl. 1. ¶ Ven- ditor cogi poteft, ne cariùs yendat merces{fuas ranſeuntibus, quàm in mercato vendere poft. cap. 1. deemptione€ vendiiione. ¶ Venditor viti- umrei in vendendo indicare tenetur.: aliàs empti actione vel redhibitoria tenetur. Nifi emptor viti- um fcivit. capit. eum gui certus, 31, de vegulis Juris, %nditá evità, emptor regrefum habet ad- F g versùs-venditorem de præftanda evi&tione quod fallit,{i emptor conventus non denuntiavi ditori, ut defenfioni reiadeffet. cap. ult. in princ, de empti, Č vend; item fallit fi emptor contumaciter abfuittempore Lententiæ latæ. dift. c, ult. verf. vel eomumaciter. Tertiò ſi per injuriam judicis emptor vi&us fit. d. c. uli. verf. fen per injuriam. Venditio celebrata intelligitur, ſi pretium rece- ptum fit, vel'fides.de eo habita, licèt res nondum ſit tradita.cin tantum. de ſimon. ¶ Tranſeuntibus nil cariùs vendendum quàm incolis. cap. 2. de empi. črvend.€ Venditare minus dimidio pretio, in optione emptoris cft, venditionem refeindere, vel pretium jutum fupplere..c. cùm dilefti. eod. tit.€” c, cum canjacesd. tit Ñ Vendita resEcclefiaftica re- vocari debet. c. ad noſram. de reb. Eccleſ. non alien. € Venditortribus cafibus mptori non tenetur de tviétione, c. fi venditori, de empi.© vendit.$ Ven- di vel venales exponi non debent reliquiæ ſancto- rum. c. I. de reliqui i5. Veniæ facilitas incentivum præftat lelin $ quendi. 23. guafè..cap. eSinjufta, in fr Q cap. fi ea, cam feg. 36. quafi. ꝙ. capit. loci. 86. dift. c. inferiorum. V rba cum effetu funt accipienda. c. rela- CID tum. de Cleric.non neſid.& ex intentio- ne proferentis ſunt intelligenda, c fèecundò requiris. de appelat. y E, non eft omittenda propter fcanda- critas lum evitandum. c. gui fcandalizave- rit. 3. de reg. jur. Veritate 14: acin- Dei exit, qui à fide& charitate abit. 25. 9. 3c. cùm aliquis. Veſtis quæ non propter neceſſitatem, ſed pro- pter venuſtatem accipitur, elationis ha- bet calumniam, 21. g. 4. c. 1. Vid ua inét. 34. cap. vidua, cap. presbyteri. S=. Ș. vidia, Vi publica& privata aceufari poteft, fi quis de alicui vim fecerit: hoc judicio accuſari po- tet. quod fallit{i magiftratus alicui vim fecerit. 23. quef fc nonest,.gui malos. Č cap. judex, item fi juſſu. magiſtratüs vim fecerit. 23. quafi...c. duo ifla.§. fin. cap. cum ſequente. ¶ Vim faciens ab ejus loci magiſtratu puniendus eſt, in quo crimen commiſit. c. I deraproον. Ex vi facta in litem juratur taxatione à judice facta. cap. ultim. de his quæ vi meiſisve. Vim inferentis pœna Eccleſiaſtica, excommunicatio. dict. cap 1.&c. excommunicatio- ni. z. eod. tit. item 23. J.&. cap. ſi quis membrorum, Cr capit. peſſimam. De pœna hujus criminis Lom- bardica& feculari, 12, guef. z. cap.clùm de votiſſimam. cap. fi ſeculi.] Loci Communes -e Vi V ICarIi n Cap. da audientiam ; de oſfic. vicar. ¶ Vicarius à paſto- re ſecundo removeri non poteſt. c. ad hæc ſt henſo. na. eod. tit.€ Vicarius non poteft fibiipfi conti- tuere vicarium. c. Clericos. eod. tit, Vicarii reſi- dere debent,& Sacerdotes eſſe.c. ex parte. eod tit, € Vicarius Papæ non habet poteftatem extra urbē& c. tna. cod. tit.& Vicarius Papæ obediat, vel pti- vetur beneficio, c. ilad. de exen, prela. 4 Vica- rius Epifcopi quam poteftatem habeat, vide incap. petitio. de pr are ¶ Vicarius animarum curanrin Eccleſia recipiens, vicariatũs officio renunciaſſe vi- detur. c,.de ofc. vicar. Vicarium ſucceſſorre- aon poteft, nec ejus reditusminuere, c, ad it.€ Vicariùs Papæ plus juris nonha- bet, quàm fibi committitur. c. ſua nobis. eod. titulo. Vicarius Prælati excommunicati, non eſt pro- pterea excommunicatus. capit. inter: de fentent, eX- commun.$ Vicariatus plures quis habere non po- teſt. c. provideas. de offic. vicar. Tiri~ enormiter ad ordinem promoye- V Iclatus ri non poteſt:& qui Presby ter fie- ri non poteft, in Prælatum vel Epiſcopum multò minũs eligi poteſt. c. 1. cap. expofuifii, O c. cùm de tua. de corpor. vitat, Vid Uas reur Ecclefia defendere. capit.ex parte. de for. comp. Viri verbo ftandum eft, dicentis fe uxorem cognoviſle, liceæt illa neget. c. cum contine- batur. de defhonf:im pub. Viſitare non debent Epiſcopi, Prædicato- res& Minores. cap. nimis iniqua. de exceſß. prælat. ¶ Viſitare poteſt Archiepiſcopus or- dinario jure provinciam fùam,& procurationem petere. c. Romana. de cenfib, in 6. Gi agy facram folus Sacerdos cona Unctionem ram ſolus Sacerdos con ferre poteſt. c. guæfivit. de verb. ſegnific. ¶ De unctione ſacra, cjus effectu& ſpeciebus, vide c. 1. de ſacr. uncł. Uniri poteſt unum monaſterium alteri. c. 2. de religioj: dom. ‘tac fidei ubieĝ, ibi nihil contrarium in- Unitas fert diyerfitas 7. g1. c, nihil, debitum, non debeturfin- l Un Werl itat gulis ex univerſitate. c. chm Clerici. ip. de verb. Hgniſ. Voluntas. non infringitur, cùm in melius mu- ry. quagfi.1. în princ.&. eit autem VOLUNTAS. Votum tatur. capit. pervenit. de ſureſtu- rand. Vovens extimore non obligatur. capit. yeniens. gui Cleric. vel voy. In voto tria at- tendenda capit. magnæ devotionis. devots$ Vo- tum dementis non obligat. capitu. ficut tenor. de re- gul,$ ïn redemptione voti peregrinationis at- tendenda eft perfona& locús. capitul. quod ſuper his. eodem titulos$ Epifcopi votum peregri- nationis exequi non poflunt, fine licentia Papæ. ta- piul. magng, de vo,$ In voto pranane

of, C CHD COMIN j, Prædicito inuis nigu, 4 iepikopusor- rocwaiono ym akeri 4A ontran. à in Jus — nis diſpenſare poteſt Epiſcopus, excepto voto trans- marino. capit. 1.& caß. non ell. de vot. ¶ Votum caftitatis uxor, marito-invito, facere non po eft. cajit cariffimus. de converf. conjug.§ Votumia Pheritia fatum non obligat. capit. venientis. de vot. Vovens temporale, abſolvitur per præſtatio- $ Epi- nem ſpiritualis. capie. ſeripiuræ. eodem tit. nec Capitulum ſine ſcopus ſine conſenſu Capituli re poteft. capit, maz Votum religionis conſenſu Epiſcopĩ votum face gna devotionis, eodem uitulo. N voyens,& tempus ftatutum non obferyans, trans- greſſor eſt, nec Epifcopus fieri poteft. cap. pertunas. eodem titulo. f Votum fimplex, matrimonium contrahendum impedit, fed contrađtum non diri- mit. capit. meminimus. gui Cleric. vel vov. J Vo- tum tranſmarinum poteft vovere yir; etiam uxore inyitå. capit-ex mulia. devo, ¶ Votum defuncti poteſt ſuperſtes implere. capitul. licèt de vot.& vot. red. Ç Prælatus poteft votum ultramarinum e- mittere,& vigeſimam proyentuum Eccleſiæ ex: pendere. capital. fanal. eodem:titislo. Votum re- ligionis vovens, ad illius præſtationem compellen- dus eſt. cap. porrectum. ds regular. In voti præ- judicium non ſtatur juramento. capit. vidua. de re- gular.$ YVotum-peregrinationis poteft quis per alium exequi, capitul.licèt. de vor: C vot. redempt: q Voti reus non habetur, qui ægrotus jejunium frangit. capicuul. quod nom eiã. de regul.juris. Ç Vo- tum religionis hon valet, invito alterutro conjuge; cap. quidam intra. de convenſiconjug. ¶ Votum con- jugatorum religionem intrantium coram Epiſcopo fieri debet, aliàs non valet. c. reod. tit. Uſi debentar ex mora, quod fallit ſi non uræ reus, fed alius moram fecerit: nam reo alterius mora non nocet. capit mora. 25. de regul. jar. in 6, item fallit ſi reus interpellatus exceptione ſe tueri potuit. c. non eft. 60, eod.tit. Pjurarii uttiufgue teftamenti paginà darmnan- tar capir. quia in omnibus. 3. verſicul.&. qualiten ca- pii faper eo: 4; in princip. de ufaris. qüia omnis ne- gociatio eft prohibita. capiz: ejicient. in princip. di- fönit. 88. Objeđtio põnitùr& folvitur. diéż. capit. ejiċiens:§. dich aliquis-$ Ufurarius ra- ptori æquiparatur. decima quarta quæſtion. I. ca- pi. Ji quis furam, capit. quid dicam. capit. ult. verſic [neferro. Uuſararius ex quibus cauſis quit ac- cuſari poſſit, vel non. Si Uſuras quis exerceat. capitel. 1. in princip. de 1 fitm ris. in 6. capit. 2. devita€r honeflate Cleric. sS quis Annonam vel Vinum emat, ut pluris ven- dat. 14. queſtion.. capit. quicunque. Nifi cùm tempus traditionis rei emptæ eſſet dilatum, veriſi- militer dubitetur, utrùm plùs vel minùs tempore traditionis res ſit valitura. dicł. capituli ultim.§. il- le quoque. Si Fructus pignoris creditor pro pe- cunia credita loco uſurarum percipiat. oapit. 1. de auris. quod fallit fi beneficium Eccleſiaſticum hoc modo à Laico redimatur. diét. capitisl.: 1. wer- ficu, nifi fori Ecclefia beneficium, item fi domi- Canonicum, uf nus à vaſallo feudum pignoriacceperit, remiflis eii ſervitiis. cah.1. de fæudis. cap. congueſcus. O. in fine. de auſuris. Tertiò ſi pro dotè maritus pignus accepit. capis. falubriter. 16. di&. titulo. ¶ Si quis Plus juſto pretio rem fuam vendiderit ob dilatam pretii ſolu- tionem. dict. cap. 10. verſ.& an negotiaton pœnd con- femili. item capit. in civitate. g. eodem titulo. Nifi aliàs non erat rem diſtracturus. cap. ultim., Y fin. de ujus ris. Si Parabolam juramenti non aliter con- cedit, quàm emolumentum aliquod inde perci- Piat. capit. 10. verſicul. Nutrùm eodem reatu. de uſioris. Si quid ultra Sortem recipiatur. cap. conſuluit. 10. de uſuris. 14. J. 3. in princip. cum ſeguientib. 9.. c. A quis Clericus. in fine, CX c. nullius. Fjirarius Clericus deponitur. cap.1. Şiguòd fi posh,- G" tap. praiered. 7. deufuris. 14:. guæfi. 4. capit. 1. cå- pitul, fi quis oblitus, cap, quoniam. Ulurarius Téftamentum facere prohibetur. capit. ꝓuanquam. 2.§. final. de uuſeris, in 8. Ut uſurarii peregrini expellantur, nec domus fislocetur. capit. r.§. e uia de uſuris, in b. ¶ De hæredibus uſurarii de- functi. capit. tua nor. H. de uſuris. Uſurarii ad uſuras reſtituendas compelli debent. cagit. cum tu. de toſturis. etiamſi debitor creditori juraverit; ſe non petiturum. capit. ad noſtram. de jurejurand.& UI- ſurarius contractus quando æſtimetur, vide in cap. in civitate,© capitul. conqueſtus. de uſun.$: Con- tra ufitras conftitutio a ad præterita trahitur, &c ultra ſortem nil peti poteſt. capit. cùm tm. C ca- pir. naviganti deuuſuris. Uſurariorum pœna ha betur in cap: quia in omnibus, eod. tit. Ç. Appel- lanti ufüūrario deferendum non eft; cap. quàm per~ niciofum. eod. tite$ In ufuræ crimine non poteft diſpenſari. capli. fuper eo, eod, tit Contra uſura- rium poteft hæres; ficut& dominus, agere» c. illo voc. de pig. ¶ Uſura non eſt, beneficium Ecclea fiafticum pecuniâ redimere. cap. 1. de ufar.{ U- lura eſt, rerum hypothecatarum fructus in fortem non computare. capitul. quoniam. eodem inulo Uſuras reſtituere compelluntur etiam Judæi. capit, ꝓuantù amplidi. eodem titulo,$ Contra ufi- rarium/ poteft procedi, deficiente accufatione,€x* ſola fama. capit. cùm in dicõæceſi. éad. tit. Ulara- riis publicis nemo domos locet. capii. 1. de njisrisy in 6. Uſurarius publicus; quomodocunque pœniteat, ſepeliri non debet, fi quatenus poterit,» præfentibusnon ſtatim uſuras reſtituat pro abſen. tibus verò aligui fide digni ejus parochiæ, ordina- rio vel ejusyicario fic obligentur, ut illis actio ae- quiratur füper reftitutione facienda. cap. guanguam, eod it. nec Religioſi ejuſmodi uſurariorum tetta- mentis intereſſe, vel eorum confeſſionem auditi, nec abſolvere debent, niſi ſatisfaciant quatenus po- terunt pro modo facultatum. c. uli. eod.tit. caß. neque enim. qui non Utitur partis, Uſus aut malè utitur, alienum poflidere yidetur: 14.94» c, guid dicam. Ș. hæcutigue, Hu noñ debet tolli pèr abúfum. t4iqaef. s quoque rerum dominia ac- Uſucapione quiruntur. 10. quafi, 2 capl:. ; placnin§. presh. Qui:

ur Qui Ufucapere non pofint. ui fciens rem alienam Poſſederit, rem non uſu- capit. 34..1..ſ vingo. verſ. ſicut in fure. O. c. ult. de præſcr: etiamſi tringinta annorum præſcriptio ob- jiciatur. c. vigilanti. J. c. ſi diligenti. 17.§ ſe verd dica- tur, Cr c. ult. de preæferipticnibus, c. poffeffor. 2. de reg. Jur. in. J qui non ſuo, ſed alieno nomine Pol- federit. c. ff diligenti. 17. in princ, de præſcriſ ſi poſſeſſor medio tempore vel poſt impletam uſucapionem privilegium contrarium uſucapioni petierit. c. ventenr. 10. de præſer. fi is qui rem uſucepit, poſteà eam rem poſſidere deſierit fi malā fide qui præfcripfit, poflederit. d. c. placuit mt§. qguòd fi mala. verf. fi verò aliquo. Que Ufucapere non liceat. Jres Eccleſiæ uſucapi non poteſt.6. 9. 3. c. licct. c. Placuit ut.§. poteſã eiam. J res Fiſci vel Impera- torĩs uſucapi nequit. 16. J. 3. c. penult,§. uni verſas: in rebus non Pofleiis ggprocedit ulucapio. cap.cùm olim. 18. in fine. de pr tonib. Quemadmodum Ufucapio impediatur. Ç{i Caufa falfa vel nulla pofleMonisfuerit. c. r. de prelript, inG. c. 1. dereg. jur. in 6. Nifi jus commu- ne, vel præſumptio ſit pro poſſidente. d. c. 1. de præ- ſcript. in g. item niſi tempus ſit triginta annorum quo poſſedit, vel immemoriale. d. c. l. in fin. Gd. c, Placuit ut.§. ſi autem nullo timlo.§ fine Poffefio- ne. c, fine poffèffione. z. de prælcript. in 6. veluti etiam, fi non per legitimum tempus poflederit. quod fal- lit fi accefione utatur fui authoris. 16. ꝓuæſt. 3. c. placuitut,§. qudd ſi ab eo. Nifi ab eo cauſam poſſi- dendi non habeat poſſeſſor, vel ipſe malã fide poſ- ſideat. d. c. placuit ut.§. qujd ſi mala. verſic. nec ſibi proderit& ſi Poſſeſſio fuerit interrupta,& res medio tempore nòn poffeffa, non ufucapitur. d. c; flacuit ut.§. þær de Ppræſcript. decennii. Niſi à tem- pore poſſeſſionis recuperatæ triginta anni exceſſe- rint. d.§. Hæc de præftription, verf. quod fi per, Uſusfructus in üs rebus quæ uſu conſu- muntur, conſtitui non po- teft. extravag, loann. XXII. ad conditorem. 3.§. quod autem quoad res, de verborum fignific.$ De cau- tione ab uſufructuario præſtanda. c. ale. de pignorib. € Ufusfru&us eft jus utendi fruendi rebus alienis falvâ earum fubftantiâà. c. ali. de pign. ¶ Uſufru- ctuarius cautionem dare tenetur de rebus immobi- libus, quæ uſu non conſumuntur. c. ult. eod. titulo. eamque dare debet ad arbitrium boni viri, primò de rebus honeſtè fruendis, ſecundò etiam de eiſdem reſtituendis termino elapſo. ilid. Util non debet per inutile vitiari. c. Atile. 7 C d reg. jur in 6. Uxor ex quibus caufis non ſit dimittenda. 32. me.f. c finxorem, Vxaris& Viri paria Jura.quoad caftitatem, 32. g. J. c. nemo.& c. nec. VMoorem cognoſcens libidinis causà,& immode- rats affectu, peccat. 32. guefl, 4. c, origo,.c. liberor, Loci Comm. in Jus Canonic. Ux Haorem in adulterio deprehenfam,an'liceat occi- dere. 33. 2. 2. c. interfectoren cum ſequeme. Hæoores duas ſimul habens de facto, bigamus eſt, & infamis. c. debitum. de bigam.& Uxores plures {emper fuit illicitum habere. cap. gandemus. de dè vort. ç Uxor quæ credens virum mortuum reli- gionem ingrefla eft, eo redeunte marito eft rehti- tuenda,-nec eo poftmodùm moriente ad religio- nem cogenda eft. c. placet, de onverf.conjag.€“Vir uxori reſtitui debet, ſi illo re igionem ingreſſo, illa non continct..hratered. de converſ. conjug.€ u- xor dimitti non debet fine judicio Ecclefiæ. capit, duo, de def impub.€ Uxor viroantediffiniti- vam ſententiam non eſt reſtituenda, ſi odium ca- Pitale timeatur. c. ex tranſmiſſa. de reſt. pο w§ U- xoratus beneficio& officio priyetur in minoribus ordinibus conftitutus. cap. guod àte, deCier, conjug. sl Uxor non debet privari dote propter malefi» cium yiri, cap. ex literis. de hignor. ¶ Uxorefene& caftitatem vovente, poteft vir cum ejus licentia reli- gionem ingredi, illâ in feculo remanente. cap. cùm fis. de conyerf. conjug. cap, Janè. de Cleric. conjug, Ç- Uxor reſtituenda eſt viro religionem egredienti. cap. accedens, de converf: conjug.$ Uxorem forni. cationis causà dimittens, aut contineat, aut ei re- concilietur. capit. ex literis, de divort, Ç Uxorem infidelem repudians, ſi convertitur, non ducat a- liam illâ vivente. cap, gaudemus. de divort.€ Uxor ante yiri reditum alteri nubere non poteft; nifi de viri morte conftet, cap. in præſentia. É cap. dominus. de fþonjai.€ Uxorem propter hærefin relin- quens eam cogitur recipere, ſi reſtitutionem petat. cap. quantò, de divort. Ç Uxor petens reſtitutio- nem repellitur, ſi notoriè fornicata eſt,& maritus continuit: quòd ſi non continuit maritus, ſed cum alia adulterium commiſit, eam, quamyis fornicata fit, recipere cogitur. c. fignificafii. de divort,§ U- xor Eccclefiæ judicio à viro feparata religionem ingredi poteft, c. mulier. de conyerf. conjug. eu xor viy ente viro teftari poteſt. c. judicante. de teſgam. f Uxor in mortem yiri machinata,ei pofteà nubere non poteft. c. fi gua. de divort.€ Vir religionem ingreflus, non eft uxori adulteræreftituendus. cap. veniens. de convxerſ. conjug. Ç Uxore habitum reli- gionis aflumente, poteft vir in Epifcopum confe- crari. c. Iand. de converſ. conſug. ¶ Uxoris votum non tenet, niſi vir ſimiliter VoVeat. cap. fanè. eod. tit. Sed vir uxore conſentiente votum religionis vovens ad ejus obſervationem tenetur. c. ex parte. En cap. chariffimus. eod. tit. Ç Uxoratus privilegiis Clericorum gaudere non debet, nec beneficium Ecclefiafticum habere. c, Ioannes.€ c. cùm decoren, de converſ. conjug. Z. Zelus Indifcretus reprobatur, 24. guaf. 2.€ non m perpeinum deauro yel argento non portent Cle- | Zonas dedas Ea rici. c. Cler. de vit.& boneſt.(ler. SEPTIMUS ri

SEPTIMUS RETALIUM. RSO ENT., Z KEI DENN SiE ASIA No ADDITUS EST INDEX ET TITU- LORUM, ET RERUM ET VER- BORUM IN PRIMIS MEMO- RABILIUM, o Ae

oa Beneyolo Leflori S. Mice Lector, quò magis Reipubl. literariæ& tibi, plenò con⸗ Deak ſultum foret, hunc ſeptimum Decretalium, Conſtitutionum Apoſtolicarum, poſt ſextum, Clementinas& Extravagantes, De pun. hactenus editarum,& à doctisſimo Viro, D. Petro Matthæi De boni C. Lugdunenſi, olim ita collectarum,& ſeparatim impreſſarum,& o- in, lim llluſtr. D. Cardinali Cajetano, inſcriptarum, tot libris Canonicis, titu- Def lis& canonibus, accuratà diſtinctione, reſpondentem, hic in calce Cor- I. Del poris Juris Canonici univerſi, achungere operæ pretium eſſe duximus: I Dek LeUANd quò nimirum nihil reſtarer, quod plenam& perfectam cognitionem, pornn =;) hujus Apoſtolici juris, impedire poſſet. Præſertim cùm conſtet, iſtas 1 Derefe | Conftitutiones, à D D. modernis pasfim, ab Hiſtoricis quoque, allegari. Depe Adjunximus etiam quibuſdam in locis(ubi hoc neceſſarium videbatur} notas non inutiles. Tu igitur, Vir optime, noſtro labore,& bonã inten- Derg tione contentus, illo utere, ruere. Vale; tionibus i W. De fy M UBI | TA! l Dej bonor NE Deg y De ji ! De ci

j plesne nftiurion travagantes, ro Marhel humko nonicis ti: n calce Core duximus nitionem, ter, itas o degi videbat) onini. (PEPEE EEPE SER SDERE BEEE PR ESERSE ERRES) RUNUR RURU RUNU NUNU TENT RUNU RURA RRA RORV NUNUA RUNVVURRRONU LIBRI SEPTIMI DECRETA- LIUM PRIMI. Tinilus I. X. De dilationibus& reſſionibus bo- TY ſaummæ Trinitate,& fde ca- norum. 93 tholica.: l 1 XI. Decambii, 97 II. Derefiriptis© manäatis Apofloli- XII. De forma contrahendi cenfum gë CLS. ý IIl. Doe electione,& electi poteſlate. 10 IV. De Cardinalibus. 14 De atate& qualitate ordinando- rum. 20 XIII. De teſtamentis& ultimis volun- tatibus. 09 XIV. De nautis é naufragiunrpatien- tibus. 104 LIBRI SEPTIMI DECRE- VI. De filiis Presbyterorum. ibid. VII. De bonis Ecclefie alienandis vel TALIUM TERTII non. 2J Titulus I. VIII.De officio Legati.- 27 D vita& honeſtate clericorum IX. DeTInfalis noviorbe. 28 705 X. De beneficiorum collatione& im- II. De clericis non refidentibus in ec- pltratione. 30- clefiavel prebenda, 108 XI. Dérefervationibus. 44 IH. De foliis clericoruus. IIS XIT. De penſionibus. 5% IV. De Comitibus palatinis. 127 VIl Dè ànionibus beneficiorum. ibid.. De Mabiſtris&. Doctoribus. 122 XIV, De refignationibus o permuta- yr De Medior. 124 tionibus.- 52- VII. De Conciliis. 126 XV. De frutuum beneficii reflitutio- YII Decelebratione Mifarum,& fa- ne. 56 cecramento Euchariflie,& divini LIBRI SEPTIMI DECRE a O ii coenam ha iA X. quiis cx veneratione fan- TALIUM SECUNDI, Pitulus I aos: n . X. De jurimentis© jurisjurandi y Joro competente ez Juriſclictio- obligatione. 137 nis ordinariæ poteſtate. 57 XL Betreuga& pace. 138 I. Deinavafiribus cx occupatoribus XIL De votis& votorum profefione, bonorum ecclefie.: 4 izi` IIl. De annatis. 72 XIIL De gratiis& difpenfationib. ibid. IV. De jure patronaths. 80 XIV. De indulgentiis. 143 V. Deconfefis.$2 XV. Dequeforum tollendo abufu.144 Vl. De dolo& contumacia.&3 XVL Dedecimis. 147 VII. De interdicto. 87 XVILDereligiofis domibus, e> montib. IX. De appellationibus. 89 pietatis ibid. LLI 3

XVIII De regularibus& religiofis ex- traclauſtra vdgntibus. I52 XIX, De monialibus. 157. LIBRI SEPTIMI DECRE- TALIUM QUARTI, Titulus I. DZ matrimoniis(7 fbonfalibus, r61 " Il, De confanguinitate& affini- FALC, IGA. LIBRI SEPTIMI DECRE- TALIUM QUINTI Titulus I DZ Judels. 167 =— IT, Dehi gui infidelibus adverfus Chiriſtianos auxiliantur. uxi 175 TIL Dehareticis€[ehifinaticis, 176 IF. De libris prohibitis. 193 Index Titulorum. Ki Belibellis famofis, 199 VI. De facrilegis. 201 VIIL De blaſphemis& aleatoribus. 202 VIII De homicidis© bannitts, 204 IX. Defalfis er falfum exponentibus. 2LA. X. Deambitu. 217 XI. De fimoniacis,€> ne guid detur vel exigatur. 2 XII. De maleficis c> incantatorib. 225 XII. De tefibus. N N 230 XIV. De monetarum tonforibus. 231 XV. De lenponibus. ibid. VI. De concubinariis& funnicatori- bus, 232 XVII. De duello e duellum permitten- tibus. 233 XVIII De taurorum& aliorum ani- malin agitatione prana. 235: Ton ano mnter

n pernye. l 3 17; “I l . ALOY A AN m pih à ih v TILIA ONEN e hN LI ERSEN X OER SEPFIMI F, SZS DECRE TALIUM LIBER P RIM Us. TIIU LUS L DE SUMMA TRINITATE, ET FIDE CATHO LICA. PAULUS QUARTUS. Trinitatem perfonarum in unitate Jubfiantie, Chrifli divinitatem, eju de Spiriti Sančo inutero virginis Maria conceptionem pr Caru P Um quorundam hominum prayitasat- que iniquitas eoufque noftris tempo- ribus procefferit, ut ex illis,«qui à catholica fide aberrant& deſciſcunt, s plurimi quidem non folùm diverfas —bareſes profiteri, ſed etiam ipfius fidei fundamenta negare præefumant,& eorum exemplo mul- tos in interitum animædeducant: Nos cupientes, pro noſtro paſſbᷣrali officio& charitate hujuſinodi homi- nes, quantum cum Deo poſſumus, à tam gravi& peſti- lenti errore avocare, ac cæteros, ne in talem impietatem labantur, paternà ſeveritate admonere: omnes& fingu- los, qui hactenus aſſeruerunt, dogmatizarunt, velcredi- derunt, Deum omnipotentem non eſſe Trinumãn perſo- nis,& incompoſita omninò indivisàque unitate fubftan- tix, in unum unameét fimplici divinitatis eſſentià a. Aut Dominum noftrum Jeſum Chriſtum non eſſe verum Deum, ejuſdem ſubſtantiæ peromnia cum Patre,& Spi- ritu Sancto, aut eundem ſecundùm carnem non eſſe con- ceptum inutero beatiſſimæ ſemperque virginis Mariæ de Spiritu Sancto, ſed ſicut cætaros homines ex ſemine Jo- ſeph. Aut eundem Pominum ac Deum noſtrum Je- ſum Chriſtum non ſubiiſſe acerbiſſimam crucis mor- tem, ut nos à peccatis& æterna morte redimeret,& Patri ad vitam æternam reconciliaret b, Aut eandem beatiſſimam virginem Mariam non effe veram Dei ma- irem, nec perftitilfe femper in virginitatis integritate, ante partum fcilicet, in partu,& perpetuò poſt partum. Ex parte omnipotentis Dei Patris,& Filii,& Spiritůs Sancti, Ap oſtolicà authoritate requirimus& monemus, quatenus infra ſpatium trium menſium à publicatione præſentium in Romana Curia, quoad reſidentes in ea, modo infrà fcripto, extra eam verò, quoad alios in illa non reſidentes, modo& formå per dicæceſanos ſtatuendis facienda, incipiendorum, quos pro primo, ſecundo& ter- tio, ac peremptorio termino, ac monitione canonicà,€is & corum cuilibet aflignamus, ab eorum aſſertione, do- gmatibus,& credulitate hujufmodi, ac quibuſcunq; aliis in fide prædicta erroribus, in quos hactenus lapſi funt, reſipuiſſe,& ad unitatem eccleſiæ redeundo, aſſertionum à L..l. 2..l. Ceod. Vgil. adverſ.Eutych. b Antidicoma- ritas„intelligit: Epiphan, lsb. 3. Charef tom, ziharef 7t l. 2. 5. 2. ofitetur fides Catholica. T l dogmata,& credulitatem, ac alios errores hujufmodi, itt manibus inquifitorum hæreticæ privatis civitatum,& locorum, quibus ad præſens degunt, realiter& cum effe- cu abjuràffe,& infra aliostres menfes, à die abjurationis hujuſmodi inchoandos, de eadem abjuratione venera- bilibus fratribus noftris, S. R. E. Cardinalibus, di&tæ hæ- reticæ Pravitatis inquiſitoribus generalibus, plenam fi- dem feciſſe debeant. Et cùm hujuſmodi errores tam gra- ves& nefandi ſint, ut illi, qui in eos decidunt, excuſa- tionem non habeant, ſed ſubyerſi potius atque immanes, quàm hæretici meritò dici poffint: håc noftrå perpetuò valiturà conſtitutione ſancimus, quòd tam illi, qui ha- &enusinipfos errores, vel eorumaliquem lapſi ſunt,& infra ſupradictum terminum non refipuerint,& ea, quæ fuprà diximus non adimpleverint, quàm omnes& fin- guli alii, qui in futurum inillos, vel illorum aliquem quomodolibet prolabentur, cujuſcunque dignitatis, ſta- tüs, gradüs, ordinis, vel conditionis exiſtant, pro ſubver⸗ ſis& elapſis in hæreſim haberi,& ut relapſi Curiæ ſecu- lari tradi,& per ipfam Curiam debitis pœnis in relapſos ſtatutis punirĩ poſſint, in omnibus& per omnia, perinde ac ſi verè& realiter in hæreſim relapſi eſſent,& eos re- lapſos eſſe conſtaret. Dat. Rom. fept. Id. Aug-..LV. Eugenius IV. in Concilio Florentino. Fides& religionis riſtiana aſſertio tuetur adverfus Gr. rum errores, de proceſftone Spirttibs dancti 4 Patre& Filio,& de reliquis doltrina Catholica capitibus. CAP. IIL Onvenientes Latini& Græciin hac ſacroſancta Oe- cumenica Synodo, magno ſtudio invicem uſi ſunt, ut inter alia, etiam articulus ille,de divina Spiritůs San&i proceſſione, ſumma cum diligentia& aſlidua inquiſi- tione diſcuteretur. Prolatis verò teſtimoniis ex divinis ſcripturis, plurimiſque authoritatibus ſanctorum Pocto- rum orientalium& Occidentalium: aliquibus quidem ex Patre& Filio, quibufdam verò ex Patre pet Filium procedere dicentibus Spiritum Santum À& candem in- telligentiam afpicientibus omnibus fub diverfis vocabu- lis a, Græci quidem aſſeruerunt, quòd id, quod dicunt Cl- a Graci negantes procefionem Spirsihs Canctià Paire© Filio contra Latinos@ quatuor concilia. l. 7.$. 4- C. cod, maximas iur- basın ecclefiaexcitârunt, Vid, Hug, Erersarum, Aihan. in ſjmbol. C. eodom. G lib, hujus arguni

3 Septim. Decret. Lib. L. Tit L 4 Spiritum Santum ex Patre procedere, non hâc mente proferunt, utexcludant Filium: fed quia eis videbatur (ut ajunt) Latinos aſſeiere Spiritum Sanctum ex Patre& Filio procedere, tanquam ex duobus principiis& dua- bus ſpirationibus, ideò abſtinuerunt à dicendo, quòd Spiritus Sanctus à Patre procedat& Filio. Latini verò firmaverunt,non fehåc mentedicere SpiritumSanctum Fatre Filioque procedere, ut excludant Patrem, quin fit fons atque principium totius Deitatis( Filii fcilicet, ac Spiritüs Sancti) aut quòd id, quòd Spiritus Sanctus procedit ex Filio, Filius à Patre non habeat, five quòd duo ponant principia, ſeu duas ſpirationes: ſed ut unum naſſerant eſſe principium unicamque ſpirationem s Sancti, prout hactenus afferuerunt. Et ùm ex hisomnibus& idem eliciatur veritatis ſenſus, tan- € i criptam ſanctam& Deo amabilem eodem ifu eãdemque mente unionem, unanimiter concorda- conſenſerunt. In nomine ejus Sanctæ Trinita- Fatris,& Filii,& Spiritùs Sancti, hoc ſacro univer- ſali approbante Florentino Concilio diffinimus ut hæc ſidei veritas ab omnibus Chriſtianis credatur& ſuſc ipia- tur, ſicque omnes profiteantur, quòd Spiritus Sanctus ex Tatre& Filio æternaliter eſt,& eſſentiai umque eſſe ſubſiſter betex Patre fimul& Filio,&ex utroque æternaliter, tanquam ab uno principio,& uni- cå fpiratione procedit. Declarantes quòd id, atres dicunt juod ſan- x Patre per Filium proĉe- anctum, ad hanc intelligentiam tendit, per hoc fignif ecundum cos quidem, c crò, prin- 1 fubfiftentiæ Spi Et 1oniam omnia, qua Iio ſuo gignendo de quòd Spiritus Sanc d £ Au ur, Filium quoque eſſ ſecundui A Q ogue, ac nece Olitam. te, licitė Idem ibidem, fira Sacramentum, pænitentia& bonoram operum me lAicam fucceſtonem profiterur Orthodoxa rel CAPALL mus ın conſuey te animas, łam i rrerunt, ill n maculam, velin f poribus, prout fu 1 Ontractam poribus, vel eiſdem exi uise eriùs dictum eſt, ſunt pu m mox recipi,& intueri clatè ipſum Peum trinum& nnum ſicut eſt, pro meritorum tamen dive ſitate aliam alià perfe Illorum autem animas, qui in&uali Í o, vel folo originali decedunt, mox in in- idere, pænis tamen difparit mortali pe fernum defcer cat 1s puniendas. tum,& ipfum Pontificem Romanum ſucceflorem eſſe beati Petri Princ ipis Apoftolorum,& verum Chrifti vi- carium, totiusq̃ue Eccleſiæ caput,& omnium Chriſtia- norum patrem ac doctorem exiſtere,& ipſi inbeato Pe- tro, pafcendi, regendi ac gubernandi univerfalem Eccle- fiam, à Domino noftro u Chr o plenam poteftatem traditani effe, quemadmodum e nicorum conciliorum,& in ſacri Revocantes inſuper ordinem terarum venerabilium Patriarcha é Conſtantinopolitanus ſecundus ſit poſt ſanctiſſimumRo- manum Pontificem, tertius verò Alexandr» quartus autem Antiochenus,& quintus Hieroſolymitanus, ſalvis videlicet omnibus privilegiis& juribus corum. Pius IV. In Concilio Tridentino. Promo vendi ad beneficia€r dignitates Esclefiaflicas eujufinna ordinis Cr inflituti fidei profèfronem hc prefiripiâ formá,cum fè- lenn: juramento pro idebent. CAP. IV. Apoftolicæ fervitutis officium requi inus omnipotens, ad providam Ee tionem, fan&tis Patribus in nomine fuo s divinitùs infpirare dignatuseft, ad ejus gloriam incunctantere cequi'operemus. Cùm e juxta a Concilii Tridentini difpofitionem o- mnes, quos deinceps Cathedralibus& fuperioribus Ec- clefiis præfici, vel quibus de illarum dignitatibus, Cang- 4 Njunctum nobi rit, ut ea, quæ Do cleſiæ ſuæ dire congre de den it | f | 14 Eccleſiaſtica, ſodu Romanæ primatum,& Apoſto. l minum J Tatre natum ante fec ne, Deum y de cœœlis. Et In refùrrexit tertiå die fecundàm feri in cœlum, ſedet ad dexteram Pairis, Et iterum ventu rus eſt judicare vivos& mortt nis. Et in Spititum Sanct qu ex Patre, Filioque Item diffinimus ſanctam Apoftolicam fedem,& Roma- fimul adoratur,& conglori£catur, qui k nicatibus,& aliis quiduſcanque bheneficiis Eccleſiaſti- cis, curam animarum habentibus, provideri continget, publicam ort rofeſſionem facere, ſeque in Romanæ Eccleſiæ obedientia permanſuros fpondere& doxæ fidei jurare teneantur: Nos volentes etiam per quoſcunque, us de Monaſteriis, Domibus,&aliis uorumcui onventib luibuſcunque locis re num, etiam Militiar provide ordi- bitur, i hoc alicui minimè deſiderari, nnotatam, publicari,& u- decretis ipfius Con- recipi& obfervari, ac in contravenientes la- em£- tenores us uſmo- & profiteor, o- mbolo fidei, quo icet; Credo inunum & terræ, um Do- ibilium. ium Dei uni; Deum de Deo, lumen del vero, Genitum, non fa i Ar ir N, O EX i } q R PH ubitantiaiem f ter nos homines rquem omnia facta í pa, MOrtuus, > cujus regni non eriti- Dominum,& vivitcantem, procedit- Qui cum Pat utuseft per num Pont m in univerfum orbem obtinere prima- Baaai ae e ai hd. Theophyl: ad 10, c. Toan. Cyril Catechef myfl aig E s. Cypr. Jerm de lapfi P a Concil Trident. fel. 22. cap. 2 ſtitutio iſia omnib non ma- a Ambraſfus lib. A..&. de Sacram. Damafienus. ltb.4. c14.| dò Theolecis, fèd O lurifperitis, Medicis, ér Philofaphis, promotis&r | promovendis, ın orbe Rom. fèripta ¢& data est, Habetur im can. Conc. 7. in p. C eod.| Trident. snf.de Magiſt. CDoedlor. Cap. 2a Prophe-

De Summa Trinitate Prophetas,- Et unam Sangam, Catholicam,& Apoſto- licam Ecclefiam. Confiteor unum Baptifina in remiſſio- nem peccatorum: Et expecto reſurrectionem mortuo- rum. Et vitam venturi ſeculi, Amen. Apoſtolicas& E cleſiaſticas traditiones, reliquasq; ejuſdem Eccleſiæ$ ſetvationes,& conſtitutiones, firmiſſimè admitto,& am- plector. Item ſacram ſcripturam, juxta eum ſenſum, quem tenuit,& tenet ſancta mater Eccleſia, cujus eſt diċare de vero fenfu,& interpretatione ſacrarum ſc pturarum, admitto, nec eam unquam; niſi juxta unani- mem conſenſum Patrum accipiam,& interpretabor. Pro- fitèeor quoque, feptem effe verè& propriè Sacramenta rove legis ,à Jeſu Chriſto Domino noſtro inſtituta, at- que ad ſalutem humani generis, lièt non omnia fingu- lis neceffaria, fcilicet Baptifmum, Confirmationemo, Euchariſtiam, Ponitentiam, Extremam HNE ionem Or- dinem, Matrimonium: illđģue gratiam confi erre:& ex his Baptiſmum, Confirmationem,& Ordinem fine fa- crilegio reiterari non poſſe. Receptos quoque,& appro- batos Ecclefiæ Catholicæ ritus in ſupradictorumomni- um Sacramentorum ſolenni adminiſtratione recipio, K admitto omnia& ſingula, quæ de peccato originali, de juſtificatione in ſacroſancta Trid. Synodo definita a declarata fuerunt, amplector,& recipio. Profiteor pa- riter in Miſſa offerri Deo yerum, proprium ,& propit torium ſacrificium pro vivis& defunctis: atque in fan- ctiſſimo Euchariftix Sacramento efle verè, realiter& ſubſtantĩaliter corpus& ſanguinem, unà cum anima,& divinitate Domini noftri Jeſu Chriſti, fieriq; converſio- nem totius ſubſtantiæ panis in corpus,& vini in ſangui- nem: quam conyerfionë Catholica Ecclefia transfubftan- tiationem appe lat. Fateoretiain ſub altera tantum ſpecie totum atq; integrum Chriſtum, verumq; 8 Sacramentum ſumi Conſtan ter teneo Purgatorium eſſe, animasque i detentas fidelium ſuſfragiis juvari. Similiter& ſan- tos unà cum Chrifto regnantes, venerandos, atque in- vocandos eſſe, eosq̃ue orationes Deo pro nobis offerre, atque eorum Reliquias eſſe venerandas. FEirmiter aſſe- ro, imagines Chrifti, ac Deiparæ femper virginis, nec non aliorum Sanctorum, habendas& retinendas eſſe, at que cis debitum honorem, ac venerationem impertie n dam, Drdulgentiattni etiam poteſtatem à Chriſto in Ec- cleſia relictam fuiſſe, illarumque uſum Chriſtiano po- pulo max imè ſalutarem eſſe affirmo, Santam, Catho- Iicam,& Apoſtolicam RomanamE cleſiam omniumEc- cleſiarum matxem,& magiſtram a agnoſco. Ronmiano- que Pontifici, Beati Petri Apoſtol orum Principis ſuceeſ- fori, ac Jefu Chrifti Vicario, veram obedientiam fpon- deo, acjuro. Cetera itemomnia à ſacris Canonibus,& œcumenicis Conciliis,acpræcipuè à ſacroſancta Ttiden- tina Synodo-tradita, difinita,& declarata, indubitanter recipio atqui e profiteor, fimulqgue contraria omnia, at- que hærefes quafcunqueab Ecclefia damnatas,& reje- ctas, S anathematizatas, ego pariter damno, rejicio,& anathematizo. Hanc yeram Catholicam fidem extra ge nemo falyus effe poteft, quam. in præſenti ſpontè profiteor,& veraciter teneo, eandem integram& imma- culatam uſque ad extremum vitæ ſpiritum conſtantiſſi- mè, Deo adjuvante, tenere& confiteri, atque à meis fub- ditis, feu iHis, quorum cura ad me in munere meo fpe- ctabit, tueri, doceri& prædicari, quantum in me erit, cu- raturum. Romæ Idib. Novemb. 1764. s> TITULUS TI DE RESCRIPTIS, ET MANDA- tis Apoftolicis. Innocentius VIII. Reſeriptorum* dr mandatorum Apoflolicorum cxecstionem zmpedientes, quibus pærnis coirccantur. & fide Catholica. 6 CAPR L Mnes perſonæ, tam feculares quàm regulares, contra quasin Curia Romana caufæ de jure vel conſuetudine commiſſæ funt, vel in futurum tam perappeliationem, feu deyolutionem ad illam, aut aliàs quomodolibet committentur,& quæ citationes in vim commiſſionis Apoſtolicarum decretas vel decer- nendas, aut quævis alia mandata, feu reſcripta Apoftoli- ca a, juſtitiam vel gratiam continentia, quò minùs jux- taillorum tenorem executioni demandentur> per fevel per alium feu alios, dire&èvel Uindirectè,© quoy isquæfito colore impedire, aut impediri facere, fen clericis ut be- neficia Ecclefiaftica renuncient, aut juti in illis fibi com- petenti cedant, velut à proſecutione cauſarum,& jurium hujuſmodi deſiſtant, mandari facere præſumpſerint, aut pro illis impediendis,& renunciandis, ad Principes ſeu Officiales ſeculares, publicè& occultè, per ſe vel alium, quovis quæ ſito colore recurſum habuerint, cauſam per- dent,& omne jus, tam in petitorio, quàm poſſeſſorio, in re vel ad rem, de qua agitur, eis competens, eo ipſo amit- tant,& ad beneficia ficrenunciata obtinendum inhabi- les exiftant. Aliæ verò perſonæ Eccleſiaſticæ, ſeu etiam feculares, quas cauſa hujuſmodi non tangit, executionem citatio- num hujuſmodi, aut aliorumꝗ quorumcunque mandato- rum, ſeu reſcriptorum,& provilionum Apoſtolicarum, ut præmittitur, impedientes, aut impedientibus hujuſ- modi, auxilium, conſiliu el favorem, publicè vel oc- l directè& indire ræſtantes, cujuſcunque con- ditionis vel iee ix exiftant, entendiam excom- municationis SO ipf oin currant 5 à qua(Praterquam in mortis articulo conſtituti,& fatisfa&tione præviå) ab alio quàm à Romano Pontifice pro temporeexiftente,& canonicè intrante, abfolutionis beneficium nequeant obtinere. Notarii verò, ſive tabelliones publici prædicti, qui de executionibus citationum& mandatorum, ac provi- ſionum hujuſmodi faciendis, aut quò minds fiant inhi- bitionibus, requiſiti fuerint, inſtrumenta publica deſu- per ad inſtantiam intereſſe habentium, feu intereffe præ- tendentium( ſatisfacto tamen de congruo ſalario) con- ficere recuſaverint, perjurii reatum incurrant, ac exe- cutionem officii t tabellionatůs amittant, fiantque infa- mes eo ipſo;& eorum inſtrumentis ſive ſcripturis publi- cis pafmiodini per eos faper rogitibus poſtea factis,& | conficiendis, donec ab hujufimodi reatu perjurii abſo- lutionem& infamig abtterſionem obtinuerint, nulla | fides in judicio, velextra adhibeatur.. Datum. Rom.§ || Cal. Feb. Ann. 1491. i Leo Decimus. Statuta& ordinatzones,gua fiunt in mjuriam executionis reſeri- ptorum C literarum Apoſtolicarum, nullius ſunt vigoris aut roa borit ius Papa IX. prædeceſſor Tèt fli` nofter, ad quem fide die iorum relatione pervene rat, quòd certi Prælati, quibus piæ memoriæ Urbanus Papa VI. etiam prædeceſſor noſter conoeſſerat, ut in eo- rum civitatibus& diœceſibus executio literarum Apo- ftolicarum fieri non poffet, nifi literæ ipfæ Prælatis ipfis, aut corum officialibus priùs exhibitæ,&- per eos ap- probatæ forent,& eorundem præ latorum officiales in conſuetudinem deduxerant: aliqui verò prætextu ſta- tutorum provincialium, feu fynodalium, etiam ferva- bant, quòd nullus literas Apoftolicas hujufmodi exequi auderet, nifi potquam Prælati, feu officiales ipfi per fuas c. A G llea a Divifio reſeriptorum Juſtitia; c. Paſtorali j c. ſuper literis. de reſeript. Gratiæ, e. gratia. de reſcript. in õ iment: ZTA» Code LLII 4

7 lite is, quas vidimus, nuncupabant, mandasent,-& con- cederent, ut judices in ipfis literis Apoftolicis deputati, & ſine licentia vel conſenſu quorumcunque Prælatorum, vel fuperiorum, aut officialium eorundem, literas Apo- ftolicas exequi poflent& deberent. Tamen nuper in publica fignatura coram nobis nonnullæ fupplicationes propofita fuerunt, continentes,quòd in Toletan.& Car- thaginen. eccleſiis, ſub colore falſitatibus obviandi, edi- erant conftitutiones fynodales, quibus caveri dice- c, ut Tabelliones& Notarii, etiam à partibus re- ti, literas Apoftolicas nullatenus recipere poflent, nifi illæ priùs per Archiepiſcopum Toletanum,& Epiſco- pun Carthagin. pro tempore exiftentes, aut eorum offi- iales examinatæ forent, à nobisq̃ue earundem Conſtitu- tionum confirmatio peteretur. jos petitionem hujufmodi utì ratione carentem,cùm Romani Pon a, per inferiores fibi& fubditos, fine ejus{pe centia, examinari non debeant; inde- cens& abſurdum, quinimò temerarium eſſe cenſentes, quòd aliquis quàvis occaſione literas Apoſtolicas, ſine Romani Pontificis ſpeciali commiſſione, examinare vel- le præfumat: propterea fupplicationes ipfas, prout me- titò rejiciendæ erant, rejicimus,& coram nobis lacerari fecimus. Ac conſtitutiones edentium temeritatem tali caſtigatione reprimere, ac ſuper his tale remedium ad- hibere volentes, ut aliis in poſterum committendi ſimi- lia aditus præcludatur, motu proprio,& ex certa noftra fcientia, ac de A poftolicæ potėftatis plenitudine, literas Bonifacii prædecefforis hujufmodi tenore præfentium approbamus,& innovamus, ac perpetuæ firmitatis ro- bur obtinere, illasúue inviolabiliter obfervari debere decernimus. Necnon quafcunque conftitutionesfynodales, tam in dictis Toletan.& Carthaginen. quàm quibuſvis aliis Ec- cleſiis ꝑer univerſum orbem conſtitutis ſuper his factas, motu, fcientià, authoritate& poteftate prædictis caſſa- mus,& annullamus, ac ſtatuimus,& ordinamus, quòd judices& executores in literis Apoftolicis pro tempore deputati, ac Notarii ac Tabelliones fuper hisrequifiti, literas ipfas Apoftolicas, fine alicujus perfonæ cujuscun- que, Eccleſiaſticæ vel mundanæ, dignitatis fuerit, licen- tià vel conſenſu exequi poſſint& debeant. Et inſuper univerſis Patriarchis, Archiepiſcopis, Primatibus, Epi- ſcopis,& aliis Prælatis,& perſonis Eccleſiaſticis, nec non dilectis filiis, Communitatibus civitatum,& univerſita- tibus caſtrorum, oppidorum, terrarum,& locorum, fub interdicti, ſingularibus verò perſonis eorum, etiam fecu- laribus, fub excommunicationis& anathematis pæ- nis, quas eo ipfo, fi contrà fecerint, abſque a clara- tione incurrant,& à quibus non niſi à nobis vel ſucceſ- ſoribus noſtris Romanis Pontific. canonicè intrantibus, præterquam in mortis articulo conſtituti,& debitâ ſa- tisfactione præmiſsà, abſolvi,& interdicti hujuſmodi relaxationem obtinere poffint, in virtute fan&æ obedi- entiæ diſtrictè præcipiendo mandamus, ne judices& ex- res literarum Apoſtolicarum, ac Notarios& Ta- belliones ſuper his requiſitos, quò minũs literas Apoſto- licas hujuſimodi exequi poffint, quoquo modo impedire præſumant, ac eos, qui executionem literarum hujuſmo- di impedientibus auxilium, conſilium vel favorem quo- vis modo, directè vel indirectè, publicè vel occultè Præ- ſtare præſumpſerint, etiam ſi Patriarchali, Archiepiſco- pali, Primatiali, Epi ſcopali,& quà vis aliæ Eccleſiaſtica; vel Mundanâ, etiam Imperiali, Regali, Reginali, aut Du- cali, vel alià profulgeant dignitate, eidem excommu- nicationis,& anathematis ſententiæ sA qua non nifi ut præfertur abſolvi poſſint, fubjacere: accivitates, ca- ſtra, oppida,& loca prædicta,& ad quæ inobedientes& contrà facientes declinare,& in quibus motam trahere contigerit, Eccleſiaſtico ſuppoſita interdicto, tam diu firmiter obfervando, donec compuncti corde hujuſmodi Septim. Decret. Lib. I. Tit. II. interdićti relaxationem, debitå fatisfaétione præmiſsä, meruerint obtinere, ac ibidem permanſerint,& per tri- duum poft eorum inde diſceſſum, imotu, ſcientià„au- ctoritate,& poteſtatis plenitudine ſimilibus decerni- mus: ac ſub dictis pœnis etiam mandamus illis, in quo- rum libris conſtitutiones fynodales& provincia les hu- juſmodi deſcriptæ reperiuntur, ita deleri& caſſari faci- ant, ut amplius on poſſint. Dat. Romæ Cal. Mart 1518. Concordat c. tibi qui. 12, in 6. h. t: Clemens VII. Derſana eæcommunicantur, loca interdicto ſutponuntur, quorum confenfu, favore éx conatu litera Ó referipta Apoflolica fine exes cutione remanent. CAPR-1IL Eſcriptorum& li m Apoſtolicarum executio- nem impedientes,& illos, qui impedientibus auxi- lium, conſilium, vel favorem directè vel indirectè, publi cè vel occultè, aut quovis quæſito colore præſtare præ- ſumpſerint, etiam ſi Patriarchali, Archiepiſcopali, Prima- tiali, Epiſcopali,& quàvis alid eccleſiaſticà, vel mundanà, etiam Imperiali, Regali, Reginali, Ducali, vel aliä digni tate præfulgeant, per alias noſtras literas in die cœnæaDo- mini publicè lectas a excommunicavimus,& anathema- tizavimus, prout etiam tenore præſentium eos, eidem ex- communicationis& anathematis fententiæ, à quå non nifiut præferturabfolvi poffint, fubjacere, ac civitates, terras, caftra, oppida,& loca, in quibus di&ti inobedien- tes& contrà facientes manferint,& ad quæ eos declinare contigerit, eccleſiaſtico ſuppoſita eſſe interdicto, tam did firmiter obſervando, donec ad cor reverſi, interdicti hujuſmodi relaxationem, debitã ſatisfactione præmiſsà, meruerint à nobis, aut dictis ſucceſſoribus noſtris obti- nere. Nec non omnes& ſingulas ſententias, cenſuras & pœ nas, quas dicti ordinarii, aut eorum officiales, con- tra hujuſmodi judices,& executores literarum Apoſto- licarum ‚aut illas impetrantes, feu notariós,& tabellio- nes, propter executiones per eos factas vel faciendas, in- flixerunt& promulgårunt, aut in futurum quomodo- libet infligent, aut promulgabunt; irritas& inanes, ac nullius roboris, vel momenti exiſtere, eiſdem motu, ſci- entiã, auctoritate,& poteſtatis plenitudine decernimus, & declaramus. Dat. Rom. 4. Cal. Jen. 1533. Gregorius XIII. F Concilis Tridentim decretum de cognofiendss caufis coram ordia nartis locorum, Apoſtolicts refèriptis non obest, CAP: IV; D Romani Pontificis providentiam circumfpeđam pertinere dignofcitur, dubia fuper facrorum Conci- liorum decretis pro tempore infurgentia, fic fuæ decla- rationis oraculo dilucidare,& interpretari, ut exinde li- tium difpendia inter fideles quoslibet valeant fubmo- veri. Accepimus fanè nuper quodlibet multoties Ro- manus Pontifex, ut provifiones& gratiæ per eum de beneficiis pro tempore vacantibus, ac fuæ& fedis Apo- ſtolicæ diſpoſitioni& ordinationi reſervatis, in favo- rem diverſarum perſonarum ſibi gratarum& accepta- rum factæ, executioni debitæ demandentur,& ne(dum iteræ Apoſtolicæ ſub plumbo deſuper expediuntur) be- neficia ipfa ab aliquibus indebitè occupentur, aut aliqua in ſpiritualibus& temporalibus detrimenta ſuſtineant, nonnunquam corporalem poſſeſſionem ipſorum bene- ficiorum,& illis annexorum, juriumque,& pertinentia- rum, quomodocunque ſedis& cameræ Apoſtolicarum nominibus apprehendi, ac omnes,& quoscunque fru- ctus, reditus,& proventus beneficiorum,& annexorum —— a Solenni illo diplomate, quod legitur Roma die cæna Domini, fingulis annisexcommunicantur, qui executionem literarum Apos Holicarum, aus aliarum expedituonem impediunt. corun-

eorundem percipi, exigi, eosģue integros perfonis præ- di&is, poftquam ipfas literas fub plumbo expeditas ha- berent, unà cum dicta poſſeſſione conſignari, quando- que verò, dum literæ fub plumbo hujufmodi expeditæ exiſtunt, ut jus fuum unicuique illorum confervetur,& temerariorum audacia debità caſtigatione compeſcatur, ac ipſæ literæ Apoſtolicæ facilius debitg executioni, ut par eſt, demandentur, proviſo de beneficiis in corpora- lem, realem,& actualem poſſeſſionem beneficiorum,& annexorum, juriumque,& pertinentiarum prædicto- rum induci,& inductos in ea manuteneti, amotis qui- buslibet intruſis detentoribus ab eiſdem, aliaque fieri, & exequi per diverfas fuas in forma brevis,& fub annu- lo Pifcatoris confe&as literas mandet„& percipiat certis inibi modo,& formå tunc præfcriptis, dile&to filio cau- farum Curig Camere Apoftolic generali Auditori, feu aliis executoribus defuper deputatis, quibus omninò parendum efle. Nihilominùs nonnulli beneficiis præ- dictis inhiantes, ac gratias prædi ctas illudere, earumque intruſiones& detentiones improbẽ tueri ſatagentes, exe- cutionem literarum in forma brevis hujuſmodi,& fa- cultatem pêr eas ipfis executoribus attributam, diverſis dubiis,& cavillationibus remorantur,& proceffusper eofdem executores deſuper habitos,& formatos, ac inde ſecuta quæcunque, nulla& invalida, ngiusģue robo- tis, vel momenti effe, neque attendi debere contendunt, fub prætextu, quòd in decreto facri Concilii Tridentini, fefone vigefimâ quartå, capitulo vigefimo, difpofitum fuerit, quòd caufæ omnes ad forum Ecclefiafticum quo- modolibet pertinentes, etiam fi beneficiales fint, in pri- ma inftantia coram ordinariis lacorum duntaxat cogno- fcantur, exceptis a his, quæ juxta Canonicas ſanctio- nes apud Sedem prædictam ſunt tractandæ, vel quas ex urgenti rationabilivé caufa judicaverit fammus Ponti- fex Romanus, per{peciale reſcriptum ſignaturæ ſuæ ejus manu proprià ſubſcribendum committere, aut avocare Verùm cùm decretum hujuſmodi Concilii conceſſione prædictarum literarum in forma brevis,& illarum exe- cutionem nihil efficiat, neque per illos caufa, feu inftan- tia introducatur, fed merè executivè procedi mandetur, literæ quoque in forma brevis, annule Piſcatoris muni- tz, non minorisfint efficaci& auctoritatis, quàm re- fcripta fignaturæ Rom. Pontif. ejus manu propriã ſub- fcripta b; Nos in his noſtræ debitæ declarationis caute- lam adhibentes, ac proviſorum prædictorum jus, adver- ſus dubia& cavillationes hujuſmodi, æquitate& juſti- tià ſuadentibus, perſeverare volentes, nec non prædicta- rum,& quarumcunque literarum in forma brevis, ſuper capienda poſſeſſione nomine Cameræ huju ſmodi, aut in favorem literarum ſub plumbo expeditarum, tam à prædeceſſoribus noſtris, quàm nobis,& dictà Sede ha- ctenus conceſſarum, tenoris, ac litis& cauſæ, fi quæ de- fuper execute ſint, ſtatum& merita, nominaque& co- gnomina judicum, executorum,& collitigantium, præ- {entibus pro ſufficienter expreſſis habentes: Motu pro- prio, non ad ipſorum proviſorum aut aliorum nobis pro eis fuper hoc oblatæ petitionis inſtantiam, ſed ex certa fcientia ac de mera noftra deliberatione decerni- mus,& declaramus per conceffionem literarum in for- ma brevis, fub annulo pifeatoris, fuper capienda poffef- fione quorumcunque beneficiorum difpofitioni Apo- ftolicæ refervatorum feu affectorum, Sedis& Camerg Apoſtolicarum nominibus apprehendenda,& ejufdem poſſeſſionis in favorem proviſorum ab ipſa Sede de eiſ- dem beneficiis, poſtquam literas ſub plumbo ſuper pro- viſionibus hujuſmodi habuerunt expeditas relaxatione, à C ne licuit. 17. diſt. c. majores. de bapt. Vigilius Papa in E- piſß. ad Eniherum an fin.& Pelagius 2. in 1. Epiſt. circa fin. cum ſi- milibus. b Nutentur di rentia literarum Apoſfolicar. de quib. F. Greg. in Syntagm. l. ip. c. I. num. 16.& ſeꝗꝗ. De Reſcriptis,& man $ datis Apoſtolicis. 10 nec non aſſiſtentià ipfis proviſis literas deſuper ſub plumbo expeditas habentibus præſtanda,& aliorum in- ibi expreſſorum executione facienda, quæ mandata exe- cutiva ſunt,& ſummariam duntaxat cauſarum, propter quas illæ emanaàrunt, cognitionem requirunt, decretis Concilii hujuſmodi non contraveniri, nihilque præju- dicii illis inferri, vel eorum formam in aliquo violari, neque indici aut cenferi, vel executionem literarum carundem propterea in aliquo fufpendi five remorari, aut facultatem literarum executores ipfos& ab eis de- putatos, ſub executoris facultate fibi per eafdem literas, ut præfertur conceſſas, uti, frui, gaudere,& contra illis non parentes ad declarationem incurſus pœnarum,& cenfurarum in eifdem literis in forma brevis contenta- rum, ac invocatione brachii fecularis procedere, alia o- mnia& fingula in eifdem literis contenta( illarum ta- men formå fervatå) facere& exequi liberè& licitè po- tuiſſe& poſſe, nec non proceſſus defuper habitos,& for- matos, habendosque,& formandos, ac inde ſecuta,& ſequenda quæcunque firma, valida,& efficacia fuiffe,& eſſe& fore, ſuosque integros,& plenarios effeđtus fortiri debere in omnibus& per omnia: Præſentes quoque li- teras de ſubreptionis vel obreptionis vitio, aut intentio- nis noſtræ, vel quoquam alio defectu notari, impugnari; vel inyalidari nullatenus poffe. 0 se TITULUS III. DE ELECTIONE, ET ELECTI poteſtate. Julius II. In Concilio Lateranenſi. Electio Pontificis Maximi Sımoniacå nundinatione inducta, nul- la eññ, nulliusq poteſtatis, adeò ut ſic elect us exaunthoretur abomni= bus digmtatibus C officiis, cum Jus ſequacibus,& complicibus Cardinalibus.. CAF I Um tam divino quàm humano jure,in fpirituali- bus præcipuè, deteftabiliter fit Simonig 4 labes _dJ prohibita ,& longè magis in electione Romani Pontif. Vicarii Jefu Chrifti, Domini noftri,abominabilis ſit,& univerſali Eccleſiæ pernicioſa: Nos, qui regimini ejuſdem univerſalis Eccleſiæ(meritis lictt imparibus) annuente Domino præſidemus, cupientes, quantum cum Deo poſſumus, in præmiſſis pro tantæ rei neceſſitate ac periculi magnitudine, ut tenemur, in poſterum ſalubri- ter providere, de fratrum noſtrorum ſanctæ Romanæ Ec- cleñæ Cardinalium confilio& unanimi conſenſu, hâc noftrå perpetuò valiturå conftitutione, Apoſtolicà au- thoritate& de poteſtatis noſtræ plenitudine, ſtatuimus, ordinamus, decernimus,& diffinimus, quòd fi(quod Deus pro fua clementia,& ineffabili bonitate avertat) contigerit, poftquam nos, vel fucceffores noftros fuccef- fivè ipfe Deus ab hujufmodi univerfalis Eccleſiæ regi- mine abſolverit; humani generis inimico procurante, & ambitione vel cupiditate ad hoc inclinante, feu im- pellente, ele&ionem Romani Pontificis, abeo, quem eligi contigerit, vel ab aliquo ſeu aliquibus de cœtu Car- dinalium quomodolibet votum dantibus, per ſimonia- cam hæreſim(in dando, pi omittendo, vel recipiendo pe- cunias, bona ciijuſcunque generis, caſtra, officia, vel be- neficia, ſeu promiſſiones& obligationes) commiſſam per ſe, vel alium, ſeu alios, quomodocunque& quali- tercunque(etiam in duarum partium, vel omnium Car- dinalium unanimi concordia, quomodolibet, etiam per viam aſſumptionis unanimiter, nemine diſcrepante, eti- am ſine ſcrutinio factæ) celebrari, vel fieri: non ſolum à Concil Baſfl. ſeſß. 28. moddum praſcribit. Vid. Redoan. de ſimon. 2. cap. 33. numn. 21. È figg, LIN f

hujuſmodi electio, vel aſſum eoũpſo nulla exiſtat, & nullameidem ſic electo, vel 8. adi niniſtrandi, in ſpiritualibus& temporalibus, facultatem tribuat, ſod etiam contra dictum ſic electum, vel aſſumptum, de ſimoniaca labe, à quocunque BA rdinali, qui eidem ele- ctioni interfuerit, opponi,& excipi poflit, ficut de ve- ra&indubitata hærefi: ita quall;-nullo pre Romano entia habeatur, quinimò ipfe fità priori{uo Cardi- nalatu,& alio queg: 1e honore, Ecclefiis Cathed etiam Metropolitanis,& Patriarch aR e 3 i dignitatibus,& aliis quibuſc ungue benef: : nibus, quæ tunc obtinebat in titulum vel in commen- dam,aut aliàs quomodocunque ab ſque alia declaratione privatus exiftat,& idem e eletus non Apoftolic„ſed Apoſtaticus, tanquam ſimoniacus, 8 eſiarcha,& ad prædicta omnia& ſingula perpetuòꝰ lis habea- A fit. Nec ejufmodi fimon? aca electio per fu bfe- quentem ipfius intronizationem, ſeu temporis curfum, aut omnium Cardinalium præftitam obedientiam, ullo unquam tempore convaleſcat Idem ibidem, Vonnfici fimoniacè electo nemo obedire tenettr, 1l lsm autho ratati E e bas licet,& no vã electione is è Pontiſicio ſolio deturbandluus ct. CAP. II i Iceat omnibus& nee Cardin 15,{etiam illis, k qui huic ſimoniacæ electioni, ſeu aſſumptioni con- ſenſerint, etiam poſt intronizati onem,&adjuratione em, ſeu obedientiam) ac etiam univerſo Clero, populo Ro- måno, nec non ſubditis,& ſancti Angeli de Urbe, ac quarum aliarum Romanæ Eccleſia arcium ꝓræfe- ctis, Caſtellanis,„Capitaneis& aliis s officialibus(quoci in-| que homagio; feu juramento, re cautione præ ohſtantib us) à talis aa: & dev otione, d H Septim. Decret. Lib. I. Tit. HI. GAP: IL Ediatores verò& proxenetg, trapezitæ tam cleri- ci quàm laici, cujuſcunque dignitatis, qualitatis,& ordinis fuerint, etiam Patriarchali, Archiepiſc copali, r4 aliå ſeculari, mundanaà, ſive eccleſiaſticà dignitat€] pra diti, etiam quorumcunque Regum,& Princip totes, vel nuncii, hujus ſimoniacæ elect tionis p: ticipes, fint omnibus fuis Ecclefiis, beneficiis, prælaturis& feu- dis, ac aliis quibuscunque honoribus,& privati,& ad fimilia inhabiles, acetiamađiyè Spaink inteftabiles,& eorum bona ipfo fa& o, ad inftar reo criminum læſæ majeſtatis, wA PPPS centur,& devolvantur, ſi pia ccleſia- ſtici fuerint, vel alias Romanæ Waleiaf ſu S Bona verò& feuda taliter.del inquentium, non ſubditor ſecul Arina ih partibus, fiſco ſec territorio, bona fita fuerint, centur. Ita tamen, qudd ſi notum fuerit, illos p päſſe, Principes dicta bona fiſco ſuo actualiter non ap- plic averint, ex tunc illa fiſco Eccleſiæ Romanæ apg pli a cenſeantur,& fint eo ipfo, abfque aliqua fimili de. claratione. Promiſſiones quoque,& obligationes, ſive ſponſione opterea qu andocunque, etiam ante tem- pus dictæ etiam extra perſonas Cardinalium, per quoſcunqũe alios, 3 ocunque factæ, cum quav is inexc ogitabili ſolen unitate& forma, etiam ju- ratæ, con zditionales, ſive eventuales, ma excom- mni ex quacunque cauſa, etiar mutui, cambii, conf⸗ eM ionis de recepto, donationis, arrer nda- me nti, ye endit. onis, permutatron 15, alte rius cujuſ- cunque contractùs, etiam in ampliori na Cameræ icæ factæ, ſint nul læ& A Ae aaae nu L s Principis, it ipfo faĝo í infra tres m niam c fo nibus ab fidei Rom. Ecclefix,& ol canonicè intrantis nihi \ Ry pi s)& rcham evitar lominũs aſtrictis parnanen-| ım, ethnicum, publica Ad cuj jus quoque co nfuſione em inales, qui pr; æfatæ electioni T ppo int, ii prz efümpfe nnt, fe p pr textu talis electio ngere ris contra eum implorare, tia diſcedei rum propte Archiepifcopalibus k dignitatibus,& beneficiis, quz in a titulum, | da amt a nt, eii vel Saua feu g qi 1u hujuſn madi timoni non con fen cto die ý oi am A Atis aliis Cardinalibus feuni- eia in pňftinum ftatum ftinos honores,& dign cleſias,& benefi bant, reintegrati, 1 hujufinodi fimoniæ| verint,& & ad Pri- itates, etiam Cardinalatus, ac ec- a 1s præerant,& quæ obtine bilita ati, ac reſtituti& tej oſit ti Sen 1 C pænı cis quibuſcunque abſoluti, eo ipſo exiſtant Idem is conſcii, pro .moniaca electis mediatores ad inſtar 3 Mi s fubit t; i n Majeftari pænu fubjiciuntur, aff ts E p Afis vi, Cardi- ero noyam Pontificem eligendi agquiore tramite concedi 1m uNe, abiq ue i nota, re- ctioni to fic Aecto imonia n com ’US ie un verint, i1 ie cum eifdem Unire y alioquin fine eis, ad alter ctionem, no itur expedire, onftitutionibu y S Datum in Concil. Later. ap Februar.. Anno Irop Leo Decimu Slectionum E poſtulatꝛonum quanto an geri debeat, y promoveantur, atat g: Amine. CAP. IV.: Um pix memorig Alexander Papa III prædeceflor noſter, etiam in Lateranenfi Cu ncilio decreverit, ætas, morum SARE ac literarum ſcientia,i n periton promise in Epifcopos& Abbates, diligenter inqui- ratur, nihilque magis Dei Ecclefix o jat, quàm cùm immeriti aſſumuntur rælati ad regimen Eccleſiarum, propterea in promotionibus Præla mano Pontifice magna ratio haberi debet, cò preen, quòd de promotis pe eos ad Eccle. in extremo judicio rationem Deo reddit tuimus& ordinamus, ut deinceps perpetuis ım y quarum å Ro as, feu monafiéria

10 Jefiz. Romai f tealiguti| 13 De Electione,& electi poteſtate. temporibus, Patriarchalibus, Metropolitanis, ac Cathe- dralibus Eccleſiis,& Monaſteriis pro tempore vacan- tibus, de perſonis, juxta præfati Alexandri conſtitutio- nem, ætate maturå, gravitate morun, literarumg; fcien-| tià præditis, non ad alicujus inftantiam, per commen- dam,& adminiſtrationem, ſeu conſervationem, aut a- lio quovis modo provideatur, nifi ratione: utilitatis Ec- cleſiarum, prudentiæ, nobilitatis, probitatis, experien- tiæ, atque curialitatis antiquæ, cum competenti litera- tura,& in ſede Apoſtolica meritorum, aliter viſum fue- rit faciendum. Idemque in electis& poſtulatis, quo- ꝛum electiones& poſtulationes per ſedem Apoſtolicam admitti confueverunt, voluimus obfervari. Et fi dev minoribus xtate 30. a annorum Ecclefiis aut Monaſte- riis hujufmodi. contigerit provideri, non- difpenfetur cum eiſdem; ut Eccleſiis citra vigeſimum ſeptimum ætatis annum, Monaſteriis verò eitra vigeſimum ſecun- dum præeſſe valeant. Quinimò ut accuratiùs, diligen- tiusque idoneæ perſonæ promoveantur, ſtatuimus, ut Cardinalis, cui electionis, poſtulationis, aut proviſio- nis Ecclefiæ, ſeu Monaſterii relatio committetur, an- tequam in ſaero eonſiſtorio(ut moris eſt) refera nriſſionem examinis ac electionis hu odi ſibi da- tain, uni cujuslibet ordinis antìquiori Cardinali in ipfo confiftorio, per fe ipfum, vel f eâ die, quà ſibi commiſ- ſionĩs onus injunctum fuerit, conſiſtorium non fuerit, per Secretarium fuum, aut alium quemlibet ex fhis do- Mmefticis familiaribus, notam illam facere debeaf, qui tres priores aliis quamprimùm fùi ordinis Cardinalibus, ean fignificare teneantur, negotiumq̃ue electionis, ad- miniſtrationis, poſtulationisvẽ„aut promotionis, fum- mariè& de plano per fcriptum dictus relator examinet, & fi qui contradixerint, his vocatis, idoneos, graves& fide dignos teftes;& fi expediens opusyé fuerit, alios ex officio aſſumere, proceſſusque& jura ejuſmodi rela- tionis, unà cum dictis teſtium, die faciendæ relationis ſecum ad conſiſtorium deferre debeat, negue ullo mo- in Curia promovendus majorem Cardinalium partem antea non adierit, ut qug à refe- rente collegå fint Cardinales audituri,`oculatå fide, quamum ad perſonam promovendi attinet, cognoſcere poſſint. Promotus verò, eoſdem Cardinales, qui præ ſentes in curia fuerint, ex antiquo more, conſuetudined laudabili, quamprimùm viſitare teneatur. Quem ꝗ dem morem, laudabilemque conſuetudinem innova- mus, ac inviolabil ri mandamus. mg iter obferva Pius IV. Electuss adl regularium dignetates, electioni: authoritats non gau- F CAP. p Quartus tantis, qui pau pſerunt abuſibus& auſibus nimis licentioſis aliquan- do, ſicut par eſt, cupiens occurrere, ſuamque ſedi præfatæ prærogativasiafferre, omnes& ſingulas electiones qua- rumvis perſonarum ad regimina monaſteriorum, prio- ratuum,& aliarum dignitatum conventualium, ipfa- cl rumque ctionum confixmationes, per quoſcunque, ſvis ſtatüs, gradüs, oxdinis,& conditionis exiſtant, i mArchiepiſcopali, Patriarchali, aut majori ges gnitate, hactenus ſic præſumptas, nullas, invalidas, ac pro nullis, invalidis& prorſus infectis ha- Dian OAT E a Annum ats, dterum intelligimus. l. oum haret. 5. Shychus. P. de fiatu liber. gloff. ın capit. fi propter. de refèript. in 6.€r diem nimam CÆpam, pro completa. L guia atate, O ibi Li.& Dd. ff. de telam. Etas ad canonicatum in Ecclefia 23. annorum ſofficit. Beneficium curatum non obtinetur ante 25. an. Fane diſpenſattone. Epiſcohatus annorum ab. eSl. capit. cum cunctu. de prabend. capi. fi eotemp. derefiript. in 6, concord, concil, Trident. Fefsone 23. bendas eſſe æ, perſonasque ſic, ut præfertur, electas& confirmatas, monaſteria, aliasque dignitates hujufmodi, | fine legitimó titulo poſſediſſe& poffidere, nsenon illo- rum fructus, reditus& proventus indebitè percepiſſe& percipere. Ac perſonas ipſas ad abſolutionem,&habi- litationem ſuper his, necnon confirmationem electio- num de ſe factarum, à ſanctitate ſua, ſeu Romano Fonti- fice pro tempore exiſtente; aut ſede prædictà, infra fex menſes à data præſentium computandos impetrandum, ac literas Apoſtolicas ſuper hujuſmodi confirmatione in totum expediend. omninò teneri, declaravit. Et nihilo- minũs hãc ſuà perpetuò valiturà conſtitutione ſtatuit& ordinavit, quòd nullus de cætero, feu iv regimine& ad- miniſtratione monaſterii, vel alterius dignitatis conven- tualis, ad quod, ſeu quam, illum eligi contigerit, in fpi- ritualibus vel temporalibus antequam ritè celebra &io à fanđtitate fira aut Romano Pontifice pro tempore exiſtente,& ſede pradictà confirmata,& literæ Apoſto- licæ deſuper expeditæ fuerint, per ſe l pro ejus prælato re præſumat. Decernens omnes& fingulos qui fecus fe- cerint, jure, fiquod illisad monaſteria vel eorum r mina& adminiftrationes, ac alias conventuales digni tates, per els&ionem hujufmodi fuerit qug ſitum, eo ipſo privatos,& deinceps ibi i eligibiles eſſe, ipſaque mona- ſteria& alias dignitates ab eadem ſede impetrari poſſe, qui verò ſimiles clectiones confirmare præſumpſerit, eo ipfo fuperiores ordinum videlicet fuis dignitatibus pri- vatos, ordinariisautem locorum, etiam{i Archiepifce pali& majori præcellant dignitate, ingreſſum Eccleſiæ interdictum, easque ab Eccleſiarum ſuarum regimine& adminiſtratione ſuſpenſos exiſtere. tge TIFULUS I. DE CARDINALIBUS. Eugenius IV. ex Concilio Conftant. Cardinalis creatio non priis rata O valida habetur, donec Care dinalaths injfigmia accefferint. CAFR£ Wanquam ex Hbris Romani ordinis, aliàs cere moniarum nuncupatis,& aliis Ecclef. Roman Á libris feu antiquis Codicibus comprehendi pol- ſit,& ex illis reſultet, quid nominis, tituli vel honoris per ſecretam pronunciationem de alicujus per n ejufdem Romangæ Ecclefix Cardinalem, per Ro num Pontificem pro tempore in fecreto confiftorio factam, ei- dem perfong in Cardinalem fic pronunciatæ per promo- tionem hujufmodi acquiratus. Quia tamen temporibus modernis, quibus aliquotiens nonnt li in ſecreto conſi- ſtorio in Cardinales aſſumpti fuerunt ſecrets,& eis ex bonis refpe&tibus infignia Cardinalatůs faltem omnia, minimè aſſignata fuerunt, nonnullorum aliter ſapere, quam oportet ſapere, ſatagentium aſtutas conſideratio- nes& inductiones ſubtiles, juxta præmiſſa& corum ef- fe&um nonnulla dubia prodierunt. Nos ad ſuomoven- dum cauſam& occaſionem quorumcunq; dubiorũ, quæ quomodolibet ſuper iis infurrexêre hactenus,& poffunt inſurgere, præſenti irrefragabili conſtitutione decerni- mus, hujuſmodi pronunciationem ſic in ſecreto conii- ſtorio de quibuſvis perx nos hactenus factam; ſeu in po- à Ius non acquiritun elecio ante confirmationem. gl.in ca. nofiri, érin c, qualiter. dr ca. tranfmiffam, deele. é ibid. Innoc. Iac, And. inc, Ji electo. de in imtegr. reſtit. leb. 6. Et qui eæercet mumus in elecmionè collatum ante confinmutionem, jure ſü privatur. DD. inc. auarilia. dt elechone. in 6. Flimus in cap. ne Dei timorem, de ſimonia.

15 Septim. Decret. Lib. I. Tit. V. 16 ſterum faciendam, alicui fic-in Cardinalem in præteri- tum pronuntiato, ſeu in poſterum pronunciando, licèt per eum ad Cardinalatùs initium diſpoſitus videatur, nullum jus ſeu titulum re aut nomine acquiſitum fuiſ- ſe, aut acquiri potuiſſe hactenus ſeu poſſe, neque ali- quem, per quempiam, per ſcripturam, vel nominationem pro Cardinali reputari vel haberi debuiſſe ſeu potuiſſe hactenus, vel debere ſeu poſſe quomodolibet in futurum, donec& quouſque de ſimilibus conſilio& conſenſu ſic pronunciato, in Romana Curia præſentis Cardinalatũs inſignia, videlicet per capelli rubei traditionem, actitu- li aſſignationem, annulique, juxta morem conſuetum, in digito immiſſionem, abſenti verò ab eadem Curia, per hujuſmodi capelli miſſionem, realiter ſint impenſa, aut ſaltem in generali conſiſtorio. Quodque in Cardina- lem ſic pronuntiatus, etiam poſtquam inſignia hujuſ- modi omnia receperit,& etiam admiſſus fuerit,& re- ceptus, ut præfertur, in electione Romani Pontificis pro tempore vocem activam, aut aliquo alio actu, habuiſſe vel habere debuiſſe, ſive poſſe vel debere, minimè cenſe- atur, donec,& quouſque per Romanum Pontificem pro tempore exiſtentem, ſimilibus conſilio& conſenſu libi in practicandis, conſulendis& deliberandis negotiis conſiſtorii antedicti, poſtquam in confiſtoriis aliquibus mores in talibus obſervari conſuetos expertus, interro- gatus confiliativè aut conſultivè, reſponſum dandi ex- preſſa licentia tribuatur, ſeu ad hunc effectum(ut ver- bis utamur communibus) ei fuerit os apertum. Dat, Rome Calend. Novembr. 1431. Leo Decimus. In domos Cardinalium vi& impetii irrumpentes,& in eis aliquid ſaſctpientes, pœnis à Pontificio jure decretis plectuntur. 7?} CAP. II. Emerariorum quorundam, qùi S: Rom, Ecc. Cardin. præcipuas Catholicæ Eccleſiæ columnas, eã quã con- venit reverentiâ, obfervare contemnunt,& in corum res,& bona, manus violentas a aufu facrilego, injicere non verentur, effrenata libido nos admonet,& indu- cit, ut ad eorum audaciam; antequam longiùs prorepat, comprimendam, ea, quæ à prædeceſſoribus noſtris, in di ctorum Cardinalium dignitatis conſervationem, provi- da ſunt conſideratione ſtatuta, pro illorum obſervantia firmiori noſtræ innovationis munimine roboremus, ex- tendamus,& ampliemus, prout temporum qualitas exigit,& tam eminenti in Eccleſia Pei dignitati conſpi- cimus in Domino falùbriter expedire..Sanè ab aliqui- bus citra temporibus, damnåbilis quidam in urbe inole- yit abufus,& licentia delinquendi, quo dum Apoftolicå fede vacante, per Cardinales in conclavi exiftentes, de futuri Romani Pontificis eleđtione tractatur, fi qua de unoex iiſdem Cardinalibus, quòd in Pontificem fit ele- &us, vox prodeat etiam non vera, illius domum y armis aggreditur,& fuperea diripienda, cum ipſius Car dinalis, conclave nondum egreſſi, familiaribus eam cu- ſtodientibus, vĩ contendit,& ſic etiam effractis foribus. aut pariete effoſſo, aditus pateat in prædam omnium bo- norum, quæ ibi extant, hoftiliter corruit, nifi armato rum præífidio defendatur. Nonnulli quandoque re- periuntur ita temerarii& audaces, ut aliis etiam tempo- ribus, pretextu rixarum, domos Cardinalium hoftiliter cum armis aggredi non veteantur, in eaque morantes offendere& vulnerare, ex quibus Cardinalatůs honori,| quibus facrofanéta militans Ecclefia, tanquam purpu reo tota decoratur ami&u, nen parùm detrahitur,& co- rum generatur contemptus,& homicidiorum& alio- trum{candalorum occafio exhibetur. 3 a Clement. fi qui fuadente,depænit.17..&. Na varru⸗ cap.27. num. Jum, Lat, | vel r wlicæ applicatis. Idem etiam feue | ALA. in cap. 1r. colum, 8. intstul. qua fim Nos igitur hujufmodi temerarios conatus debitå vo~ lentes animadverfione reprimere, facro approbante Concilio, fel. record. Honorii III& Bonifacii VIII Romanorum Pontificum prædeceforum noftrorum, contra aliquem dictæ Eccleſiæ Card. hoſtiliter inſequen- tes,& illis præſentid, conſilio, aut favore aſſiſtentes, eoſvè ſcienter receptantes, aut defendentes,& eorum domos& ades, ut ſuprà, invadentes,& eorum poſteros, bonas editas conſtitutiones auctoritate Apoſtolicà, ge- nore præſentium innovamus; decernentes eas ubique debere perpetuis futuris temporibus inviolabiliter ob- ſervari. Et nihilominùs conſtitutiones eaſdem, cum omnibus& ſingulis in eis contentis, cenſuris& pœniꝭ, ad omnes& ſingulas perſonas, cujuſcunque ſtatùs, con- ditionis& excellentiæ exiſtentes, qui alicujus dictorum Card. domum, tam tempore dicti conclavis, etiam fi in Romanum tunc Pontificem fitele&us, quàm aliàs quan- docunque,& ex quacunque cauſa, armatà manu inva- dentes,& in ea violenter, hoftiliter aliquid diripientés, aut quenquam ex inibi exiſtentib. vulnerantes,& eorum ſocios,&αεοg qui idſieri mandaverint, vel factum ejus nomine ratum habuerint, ac ipſis invaſoribus conſilium in præmiſſis vel favorem præſtiterint,& defenderint, ex- tendimus& ampliamus. Romæ in publica ſeſſ. Late- ran. Syn. 1716. 17. Cal. Aprilis. Pius V. Ex Bonifacii noni Decreto. Hoflsliter offendens Cardinalem per fè vel asum fit rem lafa ma- jeſtatis,& punttur. CAR 1IL Nfelicis ſeculi pericula miſerati, dolorem compri- mere non valemus, quòd nefarii homines, juftorum fanguinem fitientes,ad illorum quoque perniciem infe- ſtiore animo incumbant, quos Spiritus Sanctus membra conſtituit præcipua Eccleſiæ Dei, quam ſuo ſibi ſangui- ne acquiſivit. Magnà igitur ratione, poſt alios felicis recordationis Bonifacius Papa VIII. de fratrum fuo- rum conſilio, perpetuã conſtitutione ſancivit, ut ſi quis £ ſanctæ Romanæ| 5 ecleſiæ Cardinalem fuerit hoſtiliter inſecutus, aut percuſſerit, aut cœperit, aut mandaverit id fieri, ſoci 1e fuerit facientis, factumvè ratum habire- rit, ſeu dederit conſilium, vel favorem, aut receptaverit, í iter«eundem, tanquam læziz m ſtatis a reus, perpetuo fit infamis;& prætere: 18,& inteſtabil Omnia ejus æ ubjaceant, nullusei debita reddere, nullus eſpondere teneatur, bonis omnibus fiſco, i lis, benefi- aut-de deri icia rul- eiin judicio ciis,& officiis{piritualibus,& temporalibus fit ipfo jure privatus, ſed& ipſe inſectans, excommunicationis ſen- tentiam ãncurrat, quam ſolus Roman. Pontif. excepto mortis articulo, valeat relaxare. Sed ne hæc quidem conditio, propter abdita conſceleratorum conſilia, o- mnĩnd ſatis eſſe noſcitur, ad hujuſmodi ſacrilegia ainpli- us prohibenda. Qui enim alicui vim inferre fibi pro- fecretò, in occulto, ut maximè machinan nam di- ponunt, d i tur, veluti impium illud facinus indicat,in perf le&i filii noftri Caroli, tituli fan&tæ Praxedis Presbyteri Cardinalis b Borrhomæi, Ecclefiam Mediolanentem ſanctiſſimis inſtitutis ſtudiosè informantis, proximẽè at- tentatum. ug resnos graviùs commovet, vehemen- tiusq̃ue excitat, omnia exquirere, ut nobiliſſimæ corpo- ris noſtri partes undique protegantur. Quibus enim præſidio erimus, quibus ſuppetias afferemus, quos de- — à Ioan. Andr. in cap. ad Apoſlolicæ. 5. perpetra vnt. de ſement. Cre jud. in.in verf: Cardinales, Prapofitus in e. in primu,$, de perfinanumer, 20.2. qu, 1. Anchor.sn c, felicis, de peni. And. de b In hunc Anna 1569. à Monachis quibuſdam conjuratio: illa quidem fine efetu fun falla: illi v. comprehenfi, degradati, capite plefwiur. nigue deh uam,

We De Ca è rdinalibus. tipah ia 1$ nique tutabimur, ſi templi Dei baſes; ſi clariſſima Eccle-rum ſunt habituri, honorificè, ut fratre ſiæ lumina, ſi ſpeciales filios, qui pro animabus popu- lorum, pro fide, pro justitia, pro unitate pervigilant, in- ultos deſeramus? Itaque ſanctioni prædictæ de ſimili fratrum noſtrorum conſilio adjicientes, ſtatuimus, ut quifquis, etiam à nudo confilio, aut fimplici favore, aut omninò à cæteris prædictis alienus, quempiam autho- rum,; adminiſtratorum, vel conſciorum conjurationis, ſive conſpirationis, aut commiſſi, committendivè cri- minis in perſonam Cardinalis, illorumvẽ fautorum, re- ceptatorum, vel occultatorum, ſive ex renunciatione ſibi protinus, vel per interpofitam perfonam, aut literas fa- fta, cognoverit, five ex ſcripturis, cœtu, conatu, concur fa, infidiis, aliifvé fignis& indiciis qualemcungue fci- atiam habuerit, vel etiam conjecerit, quivé horum quicquam intellexerit, quantumcunque res aliàsocculta fit, quamprimum id Rom. Pont. fi in Curia fuerit, fin autem, ordinario loci, vel fi Cardinalis ipfe ordina- riusextiterit, propinguio:iEpifcopo,& f crimen nòn- dum commiſſum fuerit, etiam ipf Cardinali properet revelare. Quicunque verò etiam non ſubditus,& o- mninò extraneus defecerit, cujuſcunque dignitatis fie- rit, prædicto ſit excommunicationis laqueo innodatus, pariterque majeſtatis reus, infamiam,& omnes pœnas Prædictas eo ipfo incurrat. Eadem nihilominus con- Ritutione, quoad reliquas ejus partes, ac cæteris omni- bus ſanctionibus canonicis,& civilibus, ad talium coër- citionem editis, in ſuo robore duraturis. Porrò ſi quis ad ſanitatem revertens, rem adhuc incognitam re- texerit, omni noxa penitùs liberetur. Cæterùm loci or- dinarii ſecretò caſum ad ſe delatum, prædicto Pontifi- ei, primo quoque tempore nuntiare,& interim rem omnem ab iftis perquirere,& fi neceffitas tunc poftulet, ſeculare quoque brachium adhibere debent. Dat. Rom. 14. Calend. Jan. 1569. Leo Decimus, in Concilio Latera- nenſi. Cardmales, qui ſedt Apoſtoliræ,& communi omnium Chrifli fidehum Patrzafident, praclaris wrtstibus, G integii moribus sllufiresefe debent, CAP? IV: Ym fang Romane Ecclefix Cardinales cæteros o mnesin ipfa Ecclefia, poft fummum Pontificem, ho- nore ac dignitate præcedant, conveniens ac debitum eft, ut vitæ munditia, ac virtutum ſplendore cunctis præ- fulgeant. Quapropter non modo hortamur còs ac mo- nemus, verumetiam ftatuimus,& ordinamus, ut dev cætero quilibet Cardinalium pro tempore exiftens, jux- ta doctrinam Apoſtoli, ita fobriè, caſtè, ac piè vivat, ut non ſolumà malo, ſed ab omni etiam ſpecie mali ab- ſtinens, coram hominibus luceat, Peumque inprimis operibus honorificet. Sint omnes vigiles, ac divinis officiis, miſſarumque celebrationibus intenti, habeant- q̃ue capellas fuas in loco honeſto, prout facere conſue- verunt. sitque eorum domus, familia, menſa, ſu- pellexq̃ue, non faſtu, aut pompa, neque ſuperfluis rebus, neque aliquo modo reprehenſibilis, ne peccandi, exce- dendique modum licentia inde naſcatur, ſed ut æquum eif, modeſtiæ& frugalitatis ſpeculum dici mereantur. Illis itaque fint contenti, quæ facerdotalem præ fe fe- rant modeſtiam, ac prælatos& quoſcunque alios inſi- gnes viros ad Romanam Curiam venientes, benignè, honorificeque, tam publicè quàm privatim tractent, & apud nos& ſucceſſores noſtros gratiosè, liberaliter- que eorum negotia commendata fuſcipiant. Præterea miniſterium indecorum Epiſcoporum, Prælatorumq̃ue in domibus non habeant, ne cæteris præeſſe inſtituti;,& lacro charactere inſigniti, in vilia deſcendant mini- ſteria, paſſimque paftoralis officii contemptum indu- cante Eositaquc, quos yel nune habent, velin pofte- S, ac juxta coruna ſtatus condecentiam, tractent. Cumque Rom. Ponti- fici, communi omnium Chriſti fidelium patri aſſiſtant, perſonarum acceptatores, vel advoeatos eos fieri, valdè inconveniens eſt. Propterea ſtatuimus; ne partialitatem ſuſcipiant ali- quam, neque Principum, aut communitatum, vel quo- rumcunque aliorum, contra quempiam, niſi quantum ju- ſtitia& æquitas poſtulat, eorumque dignitas,& condi- tio requirit, proi ſed à priva- ta omni paffione fejt ponendisinter quoſcunque litibus, omn vacent, incumbant- que, Principum& quorumcunque aliorum, acj tim pauperum,& religioforum jufta negotia pio p veant affectu, oppreſſos& injuſtè gravatos juxta vires ſuas,& officii debitum adjuvent. Tituli ſui loca, ſi præ- fentes in curia fuerint perfonaliter; Si v per Vicarium idoneum, femel faltem fing tent, clericos& populos Eccleſiarum titulo ſuo ſ ctarum, cum diligentia inquirant, vigilentque irca cul- tum divinum& bona di&arum Ecclefiarum, moresque in primis& vitam clericorum ĝ rochianorum ſoler- ter explorent, eosque omnes& ſingulos ad rectè, hone- ſteq́ʒ vivendum paterno moneant affectu. augmen⸗ to autem divinĩ cultus,& ſalute animæ ſuæ, quilibet Car- dinalis, vel in vita donet, vel in mortis articulo relin- quat ſuo titulo, quantum ſit ſatis ad Presbyterum unum commodè ibi ſuſtentandum, vel ſi Eccleſia indigeat re- paratione, velalia ſubventione, tantum illi relinquat, el donet, quantum conſcientiæ ſuæ videbitur. Et cum minimè deceat, affines,& conſanguineos præſertim bene meritos,& ope indigentes negligere, fed illis providere juftum& laudabile fit, non propterea tamen, vel bene- ficiorum multitudine, vel Ecclefiafticis reditibus, ita cos impleri convenire arbitramur, ut cæteridamnum ex hu- jufmodi largitionis intemperantia patiantur,& inde ſcandalum naſcatur. Statuimus itaque, ut Eccleſiarum bona temerè non ef fundant, ſed ea in piis& ſanctis operibus exponant, quo- rum cauſa magni& opimi reditus, per ſanctos Patres ſta- tuti& ordinati fuerunt. Volumus etiam, ut Eccleſiis eifdem Cardinalibus commendatis, etiam ſi Cathedra- les, Abbatialefvé, aut Prioratus, vel quæcungue alia be- neficia Eccleſiaſtica fuerint, abſque omni prorſus excu- ſatione p: ocutent, ac omni conatu ſuo provideant debi- tè inſerviri: Cathedralibus dignos& idoneos Vicarios, feu ſuffraganeos, prout conſuetudo fuerit, cum digna& competenti mercede apponentes, reliquis autem fibi commendatis Ecclefiis dut Monafteriis, de jufto Clerico- rum, vel Capellanorum, ſeu religioſorum, aut Monacho- rum Deo ſufficienter& laudabiliter ſervientium munere providentes, ædificia quoque, poſſeſſiones,& jura quæ- cunque in ftatu convenienti confervent,& diruta inftau- rent, ficut ad bonorum prælatorum& commendatario- rum officium ſpectat. Idem ibidem. ; ia i` Famila Cardinalium, quo magis perfanis ilufiribus fubfunt, e6 cultu siluftriore modeflia enitefèere debent, CAPR SV Tatuimus eriam, ut Cardinales circà numerum fami- liarium, equorumque, ſuis impenſis alendorum, ma- gna utantur circumſpectione, ac diligenti providentia, ne majorem numerum quàm ſua facultas, conditio, ac dignitas patiatur, habentes, luxus ac prodigalitatis yi- tio notari poflint, neve rurſus avari, ſordidique habe- antur, fiin magnis& amplis reditibus pauciſſimis vi- ctum præbeant, cùm domus Cardinalis patens hoſpiti- um, portufyé ac refugium proborum ê doctorum ma- ximẽ virorum,& pauperum, nobilium, honeſtarumque perſonatum eſſe debeat. Sint igitur circà modum- Fro

19 & numerum tenendi prudentes, ac de familiarumqgua- litate inprimis curiofi, ne ex alienis vitiis turpem fibi contrahant infamiæ notam, vulgoque obloquendi, ca- lumniandique juſtas præbeant occaſiones. Et ùm ma- ximè providendum fit,ut non folùm coram Deo, cuipri- mùm placere debemus, fed-etiam coram hominibus opera noſtra probentur, ut cæteris exemplo ad imitandũ poſſimus eſſe, ordinamus, ut quilibet Cardinalis ſe do- mũs ac familiæ ſuæ optimum rectorem, præfectumq̃ue oſtendat eſſe, tam circa ea, quæ extrinſeca omnibus appa- rent, quàm quæ intiis latent abſcondita. Habeat itaque eorum quiſque Sacerdetes,& Levitas, honeſtis veſti- mentis indutos, attenteque provideat, ne quis in familia ſua quoquo modo beneficiatus,& in ſacris ordinibu conſtitutus, veſtes portet verſicolores, nec eo habitu utatur, qui ordini Ecclefiaftico parùm conveniat. Quare in presbyteratũs ordine conſtituti, veſtes colorum, quæ clericisà jure non prohibeantur, deferre debeant, ufque ad talos faltem demiffas& habentes dignitates in cathe- dralibus,& canonici etiam dictarum cathedralium, ac primam dignitatem in collegiatis habentes,& Cardina- Iium capellani Miſſas celebrantes, caputium deferre in publico teneantur. Scutiferis verò paulò ſupra talos concedantur, para- frenarii, quia in affiduo funt motu, miniſterioque fun- guntut laborioſiore, brevioribus, ac magis expeditis ve- ſtibus utĩ poſſint, etiam ſi fuerint clerici, dummodò in Tresbyteratùs ordine non ſint conſtituti. Ita tamen, ut ab honeſtate non diſcedant, ſed ita vivant, ut mores Eccle ſiaſticis ſuis ordinibus non diſcrepent. Reliqui verò cle- riei temperatè ac modeſtè omnia faciant,& tam ipſi cle- rici beneficiati, quàm in ſacris ordinibus conſtituti, co- mam, neque barbam, non nutriant a, neque mulas aut equos eum phaleris ornam entisgue ex velluto aut ferico factis, habeant, fed ejufmodi rebus ex panno tantùm,aut corio, fimpliciter utantur. Paulus IV. Lites& cauſa inalium evocantun,& Pontificis decsſioni reſer vantur p. VI Ites& cauſas inter quoscunque fanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinales, ſuper quibuſvis rebus& bonis, tam Eccleſiaſtieis, quàm ſecularibus, vel quorumvis ordi- num regularibus, coram quibuſyis judicibus, in quavis inſtantia, acetiam in negotio executorio, vel reſtitutio- nis in int rum, quomodolibet vertentes& pendentes, ad nos ĩneiſdem ſtatu& terminis, in quibus reperiun- tur, advocamus, cognitionemque& deciſionem illarum nobis refervamus, deciſionique& terminationi per nos fuper illis faciendg, appellatione quãcunque, etiam aliàs de jure admiffibili, rejectà& poſtpoſità, ſtandum, acqui- eſeendum,& patienter omninò parendum& obedien dam fore ftatuimus& ordinamus; ac fimiliter in titulis & caufis quæ de cætero inter eofdem Cardinales exo- riri contigerit, obfervari volumus.‘Rome Iffrf. o. Ja- nuarii. Leo Decimus, In Concilio Lateran. Fompa ſunebris Cardinaliuen, quo ſumptis perſoivi deteat. CAF. VIL Xpenfe funebres Cardinalium computatis omnibus, centum& quinquaginta florenorum fummam egte- dere non debent, nifi exequutorum providentia, juftis allegatis cauſis ac rationibus, plus exponendum eſſe du- xerit. Exequiæ& caſtrum doloris, primã& nonã die fiant, infra octavamverò Miſſæ de more celebrentur a Epiſegporum domus( it druss Hieronymus) omnium cem mune debetefji hofþitium. Laicus unum aut duos aut paucosrecs prens, imph Jh itatis officium, Epiftopus, nifi omnes recepe- rstyinhumanus esf. Vide Can. go. Apoft.c. prohiketur. 23. dif,& Carthag. Synod, g. c, cleric, de vita'honeflate clericorum. Septim. Decret. Lib. I. Tit. IV. V.& VI. TITULUS V. DE. TATE ET QUALITATE ordinandorum. Pius V. Nemo ad facros ordinesadmitsatur fine titulo beneficii pe aut pat rimonis. CAP L Vm non deceat divino myfterio aficriptos, cuma ordinis dedecore, a mendicare, aut fordidum a- liquem quæſtum exercere, ſacro TridentinoCon cilio inter alia decretum fuit, ne quis deinceps clericus ſecularis, quamvis aliàs moribus, ſcientià,& ætate eſſet idoneus, ad ſacros ordines promoveretur, niſi priùs le- gitimè conſtaret, eum beneficium Eccleſiaſticum, quod ſibi ad victum honeſtè ſufficeret, pacificè poſſider vel aliàs ordinati non poffet, nifi juxta decreti ab ipfe Concilio defuper editi formam& tenorem.-Cùm au- tem nulla. in hujufmodi decreto r igioforum Clerico- rum mentio facta fuerit, ac propterea nonnulli(uti mo- leſtè accipimus) cæterorum ordinum xeligioſi, few Ca- nonici, vel Clerici, intra clauſtra monaſteriorum ſeu do- morum more regalium in communi viventes, qui non- nunquam, ſeu non niſi ad certum tempus profeſſionem emittunt,& ex clauſtro exire,& dimitti, atq; ad ſeculum redire, Iiberè& Iicitè poſſunt gionis prætextu, abſqʒ titulo ſufficientis beneficii, nec juxta dicti decretiteno- rem ad ſacros ordines ſe promoveriĩ pratendant,& à non- nullis Epifcopis paflim promoveantur, atque inde ple. runquè illud inconveniens eveniat, ut ſic promoti,&& clauſtro exeuntes,& per ſeculum vagantes, vel mendica- re, vel ſordidum quæſtum ęxercere, non ſine ipſorum dedecore, ac ordinis vilipendio,& quam plurimorum Chriſti fidelium ſcandalo, cogantur. Nos igitur, qui ſin- gulorum Pei miniſtrorum honorem,& decus(quan- tum in nobis eſt) ſinceris exoptamus affectibus motu proprio& ex certa noftra fcientia, ded; Apoft.poteft. ple- nitudine, hàc perpetuò valiturã ſanctione, decretum præ- dictum de Clericis ſecularibus loquens, ad omnes& fin- gulos etiam, cujuſcunque ordinis Clericos religiofos five ſeculares, more religioſorum viventes, in communi non profeſſos, harum ſerie extendimus,& ampliamus, ac re- ligioſis,& aliis prædictis non profeſſis, ut ad ſacros ordi- nes promov eri, necnon omnibus& bus fratribus noftris Pattiarchis, ſcopis, gratiam, ingulis venerabili- Archiepiſcopis,& Epi- & communionem Apoſtolicæ ha- bentibus, ut ordines ipſos hujuſmodi religioſis perſonis impendere, niſi obſervatà formà dicti decreti, nos virtu- te ſanctæ obedientiæ,& fub indignationis noſtræ ꝓona interdicimus,& prohibemus, ac contra facientes peran- num, à præftatione talium ordinum ipfo juse, fufpendi- mus. Romæ Idibus Octob. 1768. ——$ ILI PRESBYTERORUM Clemens VII. Elit Presbyterorum be iis, guihus olm patresp. æſuire, quã- cung difpenfationis gratiâ intercedente, non inſtiluantur. CAP. 1I D canonum conditorem none nere, cùm ſtatuta à ſe, vel prædeceſſoribus ſuis, Nad animarum. Chriſti fidelium ſalutem edita, propter eorum abuſum, qui ſucceſſu remporum, malitią hominum fuccrefrente, magis indies dignotcitur© beſſe. quàm prodeffe animadvertit, ne ulteriùs obeſſe va- — a Cap. Diaconi fant, circa med. p3. AKE, Concil Trad. fif: 21s cap..J. 9. 2. e. planum. . dubium, perti leant,

2¹ De Filiis Presbyterorum: leant, providere Sanè poftquam fel. record, Alexander Papa III. prædeceſſor noſter, filios præſertim Sacerdo- tum in Eccleſiis paternis ſuccedere prohibuerat a, eaf- que nihilominus, mediͤ intercedente perſonà, filios ipſos habere diſpoſuerat, cùm paſſim Sacerdotes, ut Ec- cleſiis ſuis eorum filii potirentur ſatagentes, in Alexan- dri prædeceſſoris hujuſmodi diſpoſitione confiſi, Eccle- ſtas ſuas, quas ad eorum pervenire filios geſtiebant, in favorem perſonarum, quæ Eccleſias ipſas, etiam illarum poſſe ſſione non habità, in ipſorum reſignanti m fllios, ox fornicatione genitos, illicò mox raſignare, ipſique fi- lii Eccleſias ipſas, diſpenſatione ſuper defectu natalium, quem ex dictis Sacerdotibus reſignantibus geniti patie- bantur, etiam patris nomine expreſſo, obtenta, conſequi hactenus conſueverint, profectò pernicioſum femper,& abominabile, ac in gravem divinæ majeſtatis offenſam tendere, videlicet, quòd ipſi Presbyteri eorum crimen, quod erat occultum, non fine turpitudine, ad inordina- tum fpuriorum filiorum amorem, detegete non erube- ſcerent. Jadicavimus propterea, quòd ubi tempus, quod o- mnia palaàm facit,& praſentium ratio, quid in futurum cavendum ſit, admoneret, meritòꝰ movemur,& ad tollen- hujuſmodi abuſum, neceſſarium arbitrati fumus, m Alexandri prædeceſſoris canonem corrigere po- àmtalia, cum tanto hominum fcandalo, tolera- à igitur fuper his cum venerabilibus fratribus noftris S. R. E. Cardinalibus maturå deliberatione, de corum confilio& unanimi confenfu, auctoritate Apo- ſtolicà, tenore præſentium ſtatuimus& ordinamus, quòd de cætero filii Presbyterorum ex fornicatione nati, Ec- cleſias cathedrales, etiam metropolitanas, ac monaſte- , quibus coram patres præfuerunt, feu illa,& illas dignitates„etiam majores& principales perfonatus, ad- minigrationes& officia etiam curata,& electiva,& alia quæcunque beneficia Eccleſiaſtica, cum cura& ſine cu- 1, ſecularia,& quorumvis ordinum regularia, quæ Presbyteri& clerici ac religiofi eorum patres in titulum, vel commendam, aut adminiſtrationem, ad tempus, ſeu in perpetuum aliquando obtinuerunt, nullo unquam tempore quoquo modo obtinere. poffint, nèc cum eis fuper hoc difpenfare intendimus. Et ſi quas diſpenſa- tiones per nos concedi contigerit, tanquam per præoccu- pationem& contra mentem n fram; in conceſſas eis nullatenus ſuffragari, talesque diſpenſationes noſtris vo- lumus ſuffragare temporibus,& quod nobis licere non patimur, noftris ſucceſſoribus indicamus.-Rome 1533. 3. Non: Junii. A 0 TITULUS /VII PE BONIS ECCLESIA ALIE- nandis, veknon. Paùlus Secundus. Vonorum Eccleſſaſticorum alienatio, inconſalio ſummo Ponti- Sie, C necefitate nonurgeme, nulla est. GAP, f- Mbitioſæ cupiditati, illorum præci puè, qui di- vinis& humanis affectatis, damnatione poſtpo- ſità, immobilia& pretioſa mobilia Deo dicata, ex quibus Eccleſiæ, Monaſteria,& pia loca reguntur, il- luſtranturque,& eorum miniſtri ſibi alimoniam vendi- cant, profanis uſibus applicare, aut cum maximoãllorum ac divini cultùs detrimento, exquiſitis mediis uſuxpare a Concil Tolet. incap. 10, gravius ammadvertit. Alexand. 3. þårt. 19. cap: 3. C in Concil, Lateranen. cap. 14. arsentur à benee Pasis[purii, quibus-olimn patres prafuêre, concord, concil Trid fEp,25. Edp, ife præſumunt, occurrere cupientes: omnium retum& bo- norum Eccleſiaſticorum alienationem, omneq; pactum, per quod ipſorum dominium, conceſſionem, hypothe- cam; locationem& conduétionem ultra triennium, nes non infeudationem, vel contractum emphyteuticuni, præterquam in caſibus à jure a permiſſis, ac de rebus& bonis in emphyteuſim ab antiquo concedi ſolitis,& tunc cum Ecclefiarum evidenti utilitate, ac de fructibus& bos nis, quæ ſervando ſervari non poſſunt, pxo inſtantis tem- poris exigentia, hâc perpetuò valiturà conſtitutione fieri prohibemus, prædeceſſorum noſtrorum conſtitutioni- bus, prohibitionibus& dæcretis aliis, ſuper hoc editis, quæ tenore pra ſentium innovamus, in ſuo nihilominùs xa- bore permanſuris. Si quis contra hujus foſtræ prohibitionis ſeriem, de bonis& rebus eiſdem quicquam alienare præſumpſerit, alienatio, hypotheca, conceſſio, locatio, conductio,& ina- feudatis hujuſinodi, nullius omninò ſit roboris vel mo- menti:& tam qui alienat, quàm is, qui alienatas res& bona prædicta receperit, ſententiam excommunicatio- nis incurrat, alienanti verò bona Eccleſiarum, monaſte- riorum, locorumque piorum quorumlibet, inconſulto Rom. Pontifice, aut contra præſentis conſtitutionis te- norem, fi Pontificali vel Abbatiali præfulgeat dignitate, ingreſſus Eccleſiæ ſit penitùs interdictus:& ſi per ſex menſes immediatè ſequentes, ſub interdicto hujuſmodi, animo(qꝗuod abſit) perſeverärit indurato, lapſis men- fibus eifdem;à regimine-& adminiſtratione ſuæ Eccleſiæ vel monafterii; cui p ſpiritualibus& tempora- libus ſit eo ipſo ſuſpenſus. Inferiores verò prælati, com- mendatarii,& alii Eccleſiarum rectores beneficiati, vel adminiſtrationem quomodolibet obtinentes, priorati- bus, præpoſituris, præpoſitatibus, dignitatibus, perſona- tibus, adminiſtrationibus, offtciis, canonicatibus, præ- bendis; aliisque Eeclefiaſticis eum cura& ſine, ſeculari- bus& regularibus beneficiis, quorum res& bona alie- nàrunt duntaxat, ipſo facto privati exiſtant, illaqͥue abſ- que declaratione aliqua vacare cenſeantur: poſſintqͥu per locorum oxdinarios vel alios, ad quos corum collatio pertinet, perſonis idoneis(illis exceptis, quæ propterea Privatæ fuerint) Iiberè de jure conferri, niſi alias diſpo- ſitioni Apoſtolicæ ſedis ſint ſpecialiter aut generaliter reſervata:& nihilominds aliepatæ res& bona hujuſmo- di, ad Eccleſias, monaſteria,& loca pia, ad quæ ante alie- nationem hujufmodi pertinebant; liberè revestantut, Rom. Cal. Martii. 1467. n us, Y Julius Tertius, Simoni de Pùteo,& Joanni Baptiftæ, Cardinalibus. Alienationes conira formam:'Paulo I prafiriptam fala pè- vocanſur. CAP. II Poona Eccleſiarum; ut ex debito noſtrĩ paſtora- lis officiitenemur, volentes providere, circumſpectioni veſtræ, quorum eximia integritas, ſingularis Prudentia, exacta diligentia,& in rebus gerendis dexteritas, ac aliæ præclaræ virtutes, veteris experientiæ documento nobis jam dudunicognitæ funt,per prefentes committimus,& mandamus, quatenus per vos fual ros, quos ad hoccum fimili, aut limitatà poteſtate, duxeritis deputandos, vo- catis, prout vobis videbitur, bonorum malè alienatorum, contra formam J conſtitutionis per fel. recordat. Paul. a Tire conceditur certis urgentibus cafibus necefitatis, r maa joris utilitatis alienatio, Cor, in 2; volim, confècrat, 8, Barb. in fe volum. confècrat, 6. inzi colum: O fiq: Ludovic. Roman, conf, 36; Villagait, de rebus Ecclefia in al: alienat, b Dus copulatius requirunt, videlicet, formam, idest, filennitatem,© juffam cati= fam alenandi. c. 1. de rebus Eccléfie non alienand,in 6. 8l in verbe⸗ redire ine. Is eniri de inintegr:reſtitue.

23 Septim. Decret. Lib. I. Tit. VIIL 24 Tap. I. editæ, vocatis poſſeſſoribus, ſuper nullitate& in- validatione locationum& alienationum hujuſmodi, ac indebita occupatione, ſummariè& ſimpliciter, ſine ſtre- pitu& figura judicii, ſola facti veritate inſpecta auctori- tate noftra diligenter inquiratis, ac bona& jura illa be- neficiorum& piorum locorum, quorum antea erant, in ju roprietatem revocetis& reducatis,& poſſeſſores de indebitè perceptis ad ſatisfaciendum cogatis& com- pellatis. Rom. 23. Maji. Iff2. Paulus Tertius. o prefidio belli fufèrpiend: adverfus Turce furores, eamera Apoflolica cenfus alienandi facultas conçeditur. CAPE TIL N facra beati Petri fede cum plenitudine poteftatis, meritislic ibus, divina difpofitione locati, ad ea(ut deb er intendimus, per qug ortho- doxæ fidei defenſioni, ac reipublicæ Chriſtianæ ſtatui, valeat ſalubriter provideri. Sanè univerſo orbi notum eſſe innumerabiles per ejus anteceſſores Chriſtiano nomini in diverfis mundi partibus clades illatas, multaque regna &c dominia ejus ditioni adjecta, noviſſimè te te pore no- ftri Pont. Regnum Neapolitanum, pluribus prædatis, invaſiſſe,& notabilia damna, tàm in locorum 0 maſportatione f i Regis pietas, virtus,& f imis expenſis, poten erat, obſtitiſſet, præmiſſis Sy qui ad aſſem pa- p non contentum, ci- vitatem Caftri novi, Chriftianis. illa. 0 r defi dentibus aniter-trucidatis, f Evoc non ea ? y quoc xeipubli,€X novis Ltyrannui iam, ad quam idem tyrannus le, quod reliquum eft Chriftianitatis, vili fiti anhelat, inyacç rigue: noviter inft cùm periculo hujuſinod e ere. ajores vires habiturum di tatis part nem innovata ſunt,& inno nò intendamus: confide var erantes ac S, propter bella,& calami S3 bus præteritis afte&ti fuerunt quodque onibus rerum& bonorum é per Romanos Pon libus Eccleſi noftros f Rr S3 O quæ pro nonnullis Apof ries nos{ubire oportuit, s omnibus uiſſimæ funt, co 1i-nobis, poffib um auxilio truculentam rabien ac aliis Chriſtianæ fidei neceſſit⸗ Habita t cum-venera us noftris, ejufdem Romang.Ecclefiz C s, 1n confiftorio noſtro ſecreto, difcufione& deliberatione matura, de ipforum fratrum confilio, vimi aflfenfu, certa noftra. fcientia poteftatis plenitudine pecunias 1 quirere, ut ill b bilib dinalibu „ac de Apo juam plurimorum Ro norum Pontificum etiam prædeceſſorum noſtrorum, qui ſimilibus vel aliis tunc urgentibus neceſſitatibus, nonnulla bona Eccleſiaſtica vendiderunr, veſtigiis in hærentes, dilectis filiis Guidoni Aſcanio Sfortiæ, S. Eu c dimus, immaniſſimum Turcarum tyrannum, poft.| li,& individua expreſſione, ftachii Diacono Cardinali Camerario,& Hier nyme Ricanati de Capite Ferreo Thefaurario noftris, qu ad hæc commiſſarios& exequutores noſtros facimu ac deputamus: quòd per ſe, vel alium, ſeu alios de eo- rum mandato, quoſcunque canones, reſponſiones,& recognitiones,& cenſus perpetuos, vel temporales, qui- buſvis nominibus nuncupentur,& ad quaſcunque ſum- mas aſcendant, ſub quibuſyvis caducitatis,& aliis pa & conventionibus, ac obligationibus, necnon n & formis conftitutos, que in extinctionibus, ac libe- ratiðnibus infrà fcriptis, fi ri volumus, fup quibuſvis caſalibus, vir ibus, poſſeſſionibi prædiis, tenimentis,& ali is immobilibus, cu cunque qualitatis, valoris, æftimationis, etiam{pec nota dignis exiſtentibus, Cameræ Apoſtolicæ,& Ro- manæ, ac quarumcunque Eccleſiarum, etiam cathe- dralium,& narum ac Patriarchalium, ac baſilicarum teriorum, congregationum, ordinum, ac alior orum& pioruml etiam: quantumcunque g rum ac habentium„quod in éis, is& formis ſervatis, non veniant, t atur in urbe & extra ill & bus,& locis hoſpitalis S. Joannis Hierof taxat„exceptis) feudi,:emphyteufi canonis, reſponſi locationis, 8 contractũis, vel i vel aliàs quomodolibet; per quoſcunque, etian pali, vel alia majori Eccleſiaſtica vel Mur tia præditos ſolvendos, ſeu del io feu pretiis, quod feu quæ Came irar Teperer nt, dine ’NCEINO tibus, ullifvé folenn K domos, alia bona p. yteutas, cenſua- utiles do- „& reco- a, Vel alia 10num, reſpo hujuſmodi, i pecunia f pe „ac aliis pradict quorum ponſiones 2 rec nius, can jura hujufmodi xtinguentur, pro concr tus annui quantitate affignata} ita tamen, ribus conditionibus conductores,& per extinctionem hujuſmodi cunque aliis præferantur: ne menta& ſer portuna facere,& ui li eant, plenam& liberam 1 étoritatem concedimus. Dec ncationes, liberationes, inveſtituras, conceſſior & alia, per dictos qi amerarium& Theſaurarium deſu per fienda& exequenda, perpetuæ firmitatis robur ob- arios,& utiles domin re, aut feud tir OS-AC præfatos, eorumque hæredes& ſucceſſores, ac alios, quorum interet, vel intereffe poterit, modo aliquo contra-tenorem præfentium defuper-moleftari,+ pediri, vel inquietari non poſſe, ſed illos,& vineas, domos, poſſeſſiones, bona,& jura franca, libera,& allodialia fore,& eſſe, ac E monaſteria, ordines, congregationes,& loca prædifta, corum- dy juſmodi ccleſias, fless&! o ugamte mare vel $i d.140, Pu afen G innle wade fit, ium, etir echon 1 cungue, etiam} ftros. fe tros, feu corum

De Bon. Eccl. alien. vel non. eorumque præſules,& rectores nunc pro tempore ex- iſtentes, ullo unquam tempore præmiſſis ſe opponere, aut ab illis reclamare, vel beneficium reſtitutionis in in- tegrum, fub læfionis, vel alio quocunque prætextu pete- re, vel impetrato uti, non poſſe neque debere. Romæ 1l. Calend. Ian. 140. Paulus Quartus. Benerum Eccleſſaſticorum alienationes ipſis Eccleſtis er piis lo- eis damnum dr intolerabilem injurtam afferentes, annullandæ&- re uscandæ ſunt. CAP. IV, Erum& bonorum Eccleſiæ illicitas alienationes conniventibus oculis pertranſire nequeuntes, quin- imò cupientes eis, quantum cum Deo poſſumus, oppor- tunum remedium adhibere, motu proprio,& ex certa noftra fcientia, ac de Apoftolicæ poteftatis plenitudine, omnes& ſingulas alienationes,& in emphyteuſim, ſeu cenſum perpetuum, aut tertiam, vel aliam generatio- nem, ſeu hominis vitam, aut aliud tempus ultra trien- nium locationes, vel conceſſiones, ſeu permutationes, hypothecas,& obligationes, de quibufvis caftris, ter- ris, oppidis, civitatibus,& locis aut aliis bonis immo- bilibus, feu rebus& juribus, tam ſpiritualibus, quàam temporalibus, ejufdem Romang,& quarumcunque cathedralium, etiam metropolitanarum& aliarum Ec- eleſiarum, necnon monaſteriorum, domorum,& alio- rum regularium locorum,& quorumvis beneficiorum Eccleſiaſticorum, cum cura& ſine cura, ſecul. quorumvis ordinum regularium, nec non hoſp & aliorum piorum locorum quorumlibet, per quot cunque, etiam Romanos Pontifices, prædeceſſores no- ſtros, ſeu eorum auctoritate vel mandato Camerarios ſuos,& clericos Cameræ Apoſtolicæ præſidentes, ac quoſvis Eccleſiarum, Monaſteriorum,& domorum præ- latos,& beneficiatos, necnon hoſpitalium,& aliorum regularium,& piorum locorum rectores, cujuſcunque dignitatis, ftatůs, gradůs, ordinis,& conditionis ex- iſtentes, etiamſi Cardinalatùs honore pollerent; in da- mnum Eccleſiæ, ſeu non ſervatis ſolennitatibus à jure tequiſitis, aut aliàs nulliter hactenus factas,& contra- ctus ſuperinde ſub quibuſvis formis,& verborum ex- preſſionibus habitos& celebratos, etiam ſi juramento vallati exiſtant,& quantumvis longà temporis præſcri- ptione robur ſumpfiſſe dici poffint, ac ipſius Romanæ Eccleſiæ favorem aut commodum concernant, eorum omnium tenores, ac fi de verbo ad verbum infereren- tur præfentibus, pro expreflis habentes, Apoftolicâ au- ctoritate, tenore præſentium reſcindimus, irritamus, caſſamus,& annullamus, ac viribus omninò evacua- mus, ac pro reſciſſis, irritis, caſſis,& nullis, ac penitus infectis haberi volumus. Ipfosdue detentores ad ca- ftra, terras, oppida, civitates& loca occupata, ac bona, res,& jura predicta, Rom.& cathedralibus, etiam me- tropolitan/ac aliis Ecclefiis, nec non monafteriis, domi- bus, hofpitalibus,& beneficiis, ac regularibus,& piis lo- cis rẽtaxandum,& de fructibus, tam hactenus perceptis, quam in poſterum percipiendis, realiter ſatisfaciendum teneri;& ad id cogi& compelli poſſe omnibus juris re- mediis. Romæ Prid. Idus Iul. ryff. IV. Romana Ecclefia d Camera Apofolica hona ahenatd, inil lus damnum aut fine paris valorssrecompenfa, vél necefitate, fèu evidenti utilitate, pro non alienatis habeantur,& reflituan- tur, Pius CAR V a eones cefiones, infeudationes, locationes, do- nationes, permutationes, hypothecas, conceſſiones, & alias omnimodas alienationes& contractus, quæcun- que, quotcunque,& qualeſcunque, ac in quorumvis 26 Principum ac Cardinalium, Patriarcharum,& aliorum Prælatorum favorem, vel eorum contemplatione, per prædeceſſores noſtros, ac nos,& ſedem præfatam, neceſ- fitate, vel evidenti utilitate fedis hujufmodi id non exi- gente, feu fine aliqua, vel ſaltem minimè correſpectiva, neque competenti recompenſa factos,& conceſſos, ac confirmatos,& approbatos, etiam fi quantumvis lon- giſſimà temporis præſcriptione robur ſumpſiſſe dici pol ſint, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſentium perpetuò revocamus, reſcindimus, caſſamus, irritamus, annulla- mus, ac viribus omninò vacuamus. Declarantes vendi- tiones, ceſſiones, infeudationes, locationes, donationes, permutationes, hypothecas, conceſſiones,& cæteras alie- nationes præmiſſas nequaquam tenuiſſe, ec tenere, nul- lumque emptoribus, ceſſionariis, feudatariis, Iocatariis, donatariis, aliisque rerum ipſarum detentotibus, nec ali- quem poſſidendi titulum per eas quæſitum eſſe, nec eiſ- dem Eccleſiæ, ſedi,& Cameræ præjudiciũ afferre potuiſſe. Ac civitatum, terrarum,& aliorum locorum eorundem habitatores, vaſallos,& ſubditos, dictis illorum detento- ribus, nullum vaſallagii, fidelitatis, vel ſubjectionis, aut aliud jus vel obedientiam, alienationum hujuſmodi, vel etiam juramenti per eos illis præſtiti, quod etiam eis ha- rum ferie relaxamus, prætextu debere,aut illis aſtrictos effe. Quinimò detentores ipfos ad eadem, civitates, ter- ras, caftra, oppida,& loca fedi& Camerz præfatis rea- liter,& cum effectu reſtituenda,& relaxanda, ac eorum detentores ad fructuum inde poſt obitum concedentis hactenus perceptorum,& in poſterum percipiendorum. reſtitutionem in utroque foro omninò teneri,& ad id et- iam ſententiis, cenſuris& pœnis Eccleſiaſticis, ac et- iam pecuniariis, nec non privationis quorumcunq; alio- rum feudorum Ecclefiafticorum, perceosetiam legitimè obtentorum,&inhabilitatisad illa aliag; deinceps obti- nenda, acaliis juris& fa&i remediis cogi& compelli poffe. Ac decernentes, præſentes vim perpetuæ legis ha- bere,neqg; de nullitatis vitio, feu intentionis noftræ, vel alio quovis defe&tu,notari feu impugnari poffe, fed illas omni exceptione remotå, validas& efficaces fore, fuos- ģue plenarios& integros effectus fortiri,& inviolabili- ter obfervari. Rom. rf. Cal. Decemb. 156f. Pius V. Infeudationum dr alienationum bonorum Ecclefie perfuafares& mediatores excommuntcantur. CAP VR Ractantes, conſulentes, aut aliàs verba facientes dé infeudationibus aut alienationibus a, de civitati- bus& locis immediatë ad nos& ſedem poſtolicam- ſpectantibus& pertinentibus, etiam devolutis, etiam in feudum communiter& pluries dari folitis, five ex caufa permutationis, aut aliàs quomodolibet, etiam contem- platione meritorum erga fedem præfatam, aut fub præ- textu necefitatis,vel evidentis utilitatis faciendi, feu de poftulandis à nobis& fede præfatà quibuſvis perſonis cujuſvis dignitatis, in Duces, Vicarios, Gubernatores ſeu quemvis alium titulum, ad vitam, vel in perpetuum, vel longum tempus, civitatum, oppidorum, artium& locorum prædićtorum, ac propterea de eligendis orato- ribus ad nos& ſucceſſores noftros faper præmiflis, vel eorum occaſione mittendis proponentes, tam ipfi, quàm oratores, munús hujufmodi recipientes, aut alij qui- cunque alienationes per ſe vel alium ſeu alios inſinuan- tes vel ſuadentes, eo ipſo ſententiam incurrant excom- municationis,& ſedis Apoſtolicæ rebelles, etiam in pri- mo capite læſæ majeſtatis,& proditores civitatum& lo- à. Spec. in titul. de emphteuſe 8. nune verd aliqua, verf, ija prope fin. Bald. in l. cùm virum. C. de fider com. Barto. in l. ex di verfi.$. etiam in gloff. ubs ea; qua fòl. mac. in l. quod dicitur. fo de verb, oblig. 129. 2 MMmm

e cret. Lib; sy L cOrum præta p rum, ac loca eorum fifco ipfoj jure devo- luta& incorporata fint,& effe cenfeantur, omnibus di- itatibus,& quomodolibet obtentis beneficiis, privati gp e ad civitates& lo ca præfata ullo unquam i& ſi aliquando eos reintegr rari fames remaneant, illisq; bo- perꝑetuò claudantur. Rom. norum& 4. Cal. April. 1766. V. umn immotlium Gallıcana Eccl lofia alsenatis permittitur sa fubfidium bells ad exiırpandas harefès, CAP. VII. Hm ch* in Chriſto filius noſter Henricus, & nun- Francorum Rex Chriſtianiſſimus, ſu tiis nobis ſignificaverit, ſe jam omnes propemodùm mo- dos tenta fe reducendi hæreticos qui) yali yuam par- as tot retroactis feculis in illo regnoufitatam, magna cum pietatis laude& iph us regni tranguil Ilitate, nec ta- men quicquam proficere pí atuiſſe, volens ſatisfacere dabito ſuo erga Deum omnipotentem, per quem Reges regnant, paci etiam& quieti Regni ſui con fule ere cupi- ens: ſcriptum eſt en 1 ſelahitur. co entiæ tati,& illa res eſt pretioſ ior, proſpicers intendens, quaudo alià vià non licuit, ad arina ſuccurrendum du Omne Regnum sn fè xit, quò petem ex fuo regno ejicere= a ret.: eodem empore non folùm Vationi Eccleſiarum, ac per onorum Ee clefiaftico- quæ a b his hære- ter intende- n Deo reddi- rum, ſed etiam recup ticis detinentur,& im piè tt retzi f A 0 effe duxi ke duxit, tractaret. propofito. co gatis, T riur judicavit, iftis bellorum t atibus Regi ſuccurre eſſe, etiam per alien onorum Nobis itaque ſupplicari fecit, ut dicto tem xegni ſui infecerant, in viam veram& Catholicam, 7: L- PEYIE ZIX re Obtinebunt, f in Italia intra tres menſes,{i extra Ita c juinque y àdi Spr æſentis publicationi sad fuas DIO- m temporis partem ibia eſidere te | Vvincias ire, ac | | | dato.„proaliquibus gravioribus r iegotiis in Romana Cu- ria re etineantur, vel ad alia loca, prout neceflitas Į poſtulat, mittantur:& tunc in dictis provinciis ac civitatibus vi- celegatos, auditore locumtenentes, cæterosque con- ſuetos ofliciales cur 3 beant. Qui pr am emolumentis qu del ep oviſionibus ac falariis ha- c fingula non feryaverit, gationis careat. Quæ qui- dem propter B. antiqu ordinata& inſtitt ta fu- erunt, ut opportuna legatorum præfentia populis effes ſalutaris, non ut ipſi laborum& curatum| penitus exper- tes, lucro ta 1 antùm, ſuæque legationis aola inhiarents Rom. z. Non. Maji. 1519 TITULUS 1X. DEINSULIS NOVI ORBIS Alexander VI. Ad Propozar fidem Ch anam, no us orbin Inſula conee- ji Auntur juri& dominio Regis Catholici, Frdinandi Arragon 2 APid f opus, fervus fervotum Dei, Fer- læ Reginæ Caſtellæ, Le- gionis, Arrag mnan E Granataæ, illuſtri bus, falutem& Apoſtolicam benedictionem a. Inter æteta diving majeftati A ore ucita opera,& cordis no fri fefiderabilia, illud profe&ò potiſſimum exiſtit, ut fides Catholica& Chri ti ana religio, noftris præfertim ten poribus exaltetur, ac ubilibet amplietur& dil atetur, ar narumque ſalus procuretut, ac barbaricæ nationes dept tur,& ad ſidem ipſam reducantur. Unde cùum ad hanc ſacram petri i vente clementiã leritis licet i tes, vos, tanquam v quales ſemper fuiĩſſe c æcla toti penè jam orbi notiffima dem onftr ant, ue dum i ptare, ſed omni conatu, ſtudio& dilig ibus, nullis impenſis, nullisque parcendo periculis, etiam proprium fanguinem effundendo efi bona mobilia vel intmobi- dit conſiderantes, quod ſi be I mus,& afpirante re r EC mus, ooſſidet, ſed rocuperabit jam ab hæreti- um non parva ſumma eſt, poſtul enter annuimus; ita tamen ut hic ordo ſe ns quinquaginta tantùm millia alienentur: q ut quàm minimo. Ecclefiarum detrime efficiatur;& fi atque utilit erogetur,& o rin uſum deſignatum .— dumRedempto $ tendum reduceretis, hactenus in expugnatione& recu peratione ipfius regni Granatæ, plurimùm occupati hu- juſmodi ſanctum& laudabile propoſitum veſtrum ad optatum finem perducere nequiviftis ſed tandem ſicut Domino placı st, regno predicta recuperata ,. Y ole FITULUS VIM, PE OFFICIO LEGATI Leo X, In Concilio Lateranenfi. Legati reſidere tenentur in locx, ad qua depatantur c mnem animum mr omnes que conatus s ad hoc jam- dedicâfle,; c à iasta bus pex vos, cun loria, f 8 1s illas vobis etiam í pontè& favorabiliter concedere, per quæ hujufmodi ſanctum& la audabile ab immortali Deo cœ ptum propoſitum, indies ferventiori animo, ad ipſiusDei honorem&imperii Chriftiani propagationer valeatis, Sanè accepimus, quòd vos dudumani mi ım p poſueratis, aliquas inſulas& terras firmas, r notas& incognitas, ac per alios hadenus non repertas, quærer c invenire; ut illarum incolas.& H ad colen em noſtrum,& fidem Catholicam profi- t g Katur, dignè ducimur non immeritò,& deben tes deſiderium vadimpleie veſtrui m, dilectum filiumChriſto- CAP X Ullis Cardinalibus provincias ac civitates I ega- tionis titulo obtinen ges Portuga= a Conſtitutio ab Hiſtoriciscelebrata: illa efl gua R es, cas per locumtenentes| lia&r Caftella inter, Indias dividebat, ne ad arma devemretur: aut officiales quoſcunq; adminiſt trare liceat,fed| ES autem Ferdinandus hic V. Arragonta Reæ, Ioannii/ fus, Als períonaliter ipfi pro majori parte temporis adeſſe, at- la honfi Neapolitanı frater, Caroli V. d Ferdinandi Impp. avie que casomni vigilanti regere& gubernare teneantur:| Qut in uxorem ductd Iſabelld Caſlella Riginás maxima regna cona rocreavit. & qui nunc titulum legationis obtinent, aut pro tempo-| janxit é lokannam umc, poft Philippo Aufir. nuptam procreavit phorum 28 neantut: niſi de eio& fücceflorum.noftrorum matr-

29 Di Inſulis novi orbis. 30 Fhorum Oolumbum, virum utique dignum& plurimùm commendandum, ac tanto negotio aptum, cum navigiis &c hominibus ad ſimilia inſtructis, non ſine maximis la- boribus& periculis ac expenſis deſtinaſtis, ut terras fir- mas& infulas remotas& incognitas hujufmodi, per fna- re, ubi hactenus navigatum non fuerat, diligenter in- quiteret: qui tandem(divino auxilio) factà extremã di- tià in mare Oceano navigantes, certas inſulas re- t me& etiam terras firmas gue per alios kactenus repertæ non fuerant, invenerunt, in quibus gentes pac viventes,& ut aſſeritur, nudi inceden- tes, nec carnibus veſcentes, inhabitant,& ut præfati nun- cii veſtri poſſunt opinari gentes ipſæ in inſulis& terris tabitantes, credunt unum Deum creatorem in œliseffe, acad fidem catholicamam picsa andum,& bo- is mor ribus in nbiendum fatis apti ya n ntur. f pe sģ; ha- Domini iai in terris& inlali a ateren- 1s Chriftophorus in una ex principalibus sjam unam turrim fatis munitam, in qua riſtianos, qui ſecum iverant, in cuſtodiam,& ut ras firmas, remotas& incognitds in- trui& ædificari fecit; in-quibus 3 jam repertis, aurum, aromata, &Kaliæ quamplurimæ res pretioſæ diverſi generis& di- qualitatisreperiuntur, unde omnibus diligenter, &i præfert im fidei Catholicæ exaltatione& dilatatione (pront decetCatholicos Reges& Principes)eonſideratis, more progenitorum veſtrorum dare memorig Regum, terras firmas& infulas præ ædictas, illarumque incolas& habitatores vobis, divinå favente clementi: ſubjicere,& fide: n catholicam reducere prop i a bu- modi veſtrum ſanctum& la u- in Domino commendante cupientes, ut illud m finem perd lucatur,& ipfum nomen Salvato- ris noſtri in partibus illis inducatur,hortamur vos quam- plurimùm in Domino,& per ſacri lavacri uk ſcepti nem, quêr ł sobligati eft a mife ricor 2 mini noftri Jefi Chriſ attentè requirii us, ut cùm expeditionem hujuſmodion ſequi& ab- ſumere P obå ment ortho doxæ fide populos in hujuſmo ſulis& terris d ftianam relig n fufcipiendum indu bea 19s necp la, nec labores ul llo unquam tempore J vosdeterrcant,firmå fpe fidu Icik us omnipotens cor uttanti negotii pr don ati,li eril adv 3 Iis, juribusque& juriſdictionibus ac pertinentiisuniver- fis,v obis hæredibusque& ſucceſſoribus veſttis(Caſtellæ & Legionis Regibus))in perpetuum, tenore Præſentium, donamus, co ncedimas& af ignamus, v vosq̃ue& hæredes ac ſucceſſores præfate sland dominos, cum plena, li- bera& omnimoda poteftate, auctoritate& juriſdicti ne, facimus, conſtituimus& depatamusdee ernentes ni- hilomindis S fiano Princi pi, qui po Tederit, f- mar ndam a eſſe facturos) ad te firmas& infulas prædi&as, viros probos& Deum timentes, do&os, peritos& expertos,ad inftruendum incolas& habitatores præfatos in fide ca- tholica,& bonis moribus imbuendum, deftinare debea- tis, omnem debitam diligentiam in præmiſſis adhiben- tes, ac ꝗ ibuſcung ue pe rlonis, cujufcunque dignitatis, etiam imperialis& regalis ſtatũs, gradus, ordinis vel condlitionis, ſub excommunitationis Iatæ fententig pœ na, quam eo ipſo, ſi contrà fecerint, incurrant, diſtri Gius inhibemus, ne ad infulas& terras fi, inventas& in- veniendas, detectas& detegendas, verſus occidentem gᷣ̃ meridiem, fabricando& conſtruendo lineam à Tolo Ar- ctico ad Polum Antarcticum, ſive terræ firmæ& inſiæ inventæ& inveniendæ ſint verſus Indiam, aut verſus aliam quamcunque partem, quæ Iinea diſtet à qualibet inſularum, quæ vulgariter muna Aane de los Azores y Ch- bo verde, centum leucis verfus occidentem&meridiem, ut prefertur, pro mercibus habendis, vel quavis alia de auſa accedere præſumant, abſque veſtra ac hæredum& ſucceſſorum veſtrorum prædictorum licentia ſpeciali. Non obſtantibus conſtitutionibus& ordinationibus A- poſtolicis, cæterisque contrariis quibuscunque, In illo, à quo imperia& dominationes acbona cundta proce- dunt confidentes, quòd dirigente Domino actus veſtros, ſi hujufmodi ſanctum& Iaudablle n opo tum prof fe- quamini, brevi tempore cum felicitate& g totius populi Chriftiani, veftri labores ê liciſſimum conſequentur. Ro 2 J TITULUS X. DE BENEFTCIORUM COLLATIO- neix impetratione. Julius II. In Concilio Lateranenſi. Beneficiorum aut degnerarum tam regularium q qua im fecal. Aris um adminiſt zſtralionem, negledi tř expe ditioneirterarum Apoſtolica- & d letegenda AS, Verſus occident fabricando& conſtruendo unam lineam à Polo Arctico ſcilicet Septentrioneẽ ad Po lum Antarcti n fcilicet me ridi a u terre firma& inſulæ inventæ& inveniendæ {int vert 3, aut verfus alia tem, que lincadiftetà T E ter nancu patur, de los A verfus occides & terræ fi dæ, à præfata li alium Regem aut Principem C hriftianum non fuerint actualiter pofk efx, ufq; ad diem nativitatis Domini no- ftri JefuChrifti proximi præteritum,;quo incipit annus præfens milleſimus quadringenteſimus nonageſimus tertius, quando fuerunt per nuncios& Capitaneos ve- ſtros inventæ aliquæ prædictarum inſularum, auctorita- te omnipotentis Dei, nobis in beato Petro conceſſa, ac Vicariatůs Jefu Chrifti, quå fungimur in terris, cum o- mnibus illarum dominiis, civitatibus, caſtris, locis& vil- Ind ita quod omnes inſi endæ, detectæ 8& d rum,aut illisnon expedi tisfofèrpe fraudis est reflitutiom fiuđu- um obnoxia. CAF SL Omani Pontificis libenter intendit, ircum ecta providentia ad ea nimarum periculis, Eccleſiarum& m diſpendiis obvie- tur, Cameræque Apo(cui diverſa impen darum hera, pro Ecc leſiæ Romanæ ſtatu conſervando, qu otidiè incumbunt’) indemnitati< debitè provideatur. Cup ien- tes igitur, ne prov. ifi ones, concetirones,& gr atig Apoſto- licæ ſedis,& præcipuè, qug à nobis ent Aniätunt,& pro tempore emanabunt, diu maneant in ſuſpenſo, ſed per- fectè ad actum, juxta Apoſtolicas a dedu- cantur à. Et ne Eccleſiarum, Monaſteriorum,& Eccle- per a Similis, in repertorio in verb, Gratia, debita forma grátia- rum literis non expeditis, fab pæna excommunicat. É privationis Ecèlefiarum dr beneficiorum, nemh fesmmifiere debet adinniſira- tion eorundem. MMmm 2

31 ſiaſticarum dignitatum prælati quicunque, ſeu commen-] ncant, in ma datarii& adminiſtratores, abſque titulo& literis Apo- ſtolicis, in animarum ſuarum periculum, regimini,& ad- miniſtrationi eorundem ſe ingerere, aut aliàs illis feim- miſcere præſumant, præſenti conſtitutione perpetuò va- litura declaramus, quòd conſtitutiones Bonifacii, Ale- xandri, Pii,& Innocentii, prædeceſſorum noſtrorum, ju xta illarum tenores perpetuis temporibus inviolabiliter obſerventur, quoad pœnas& cenſuras etiam privationis in eis expreſſas. Dat. Rom. 5. Cal. Aug. Pontif. noſtri an. 2. Dom. Ifof. Pius Quintus, in Concilio Tridentino. Parochialium Ecclefarum collationes citra formam à Concilio ridentino prafiriptam fata, nullius funt effectus aut juris, CAERE PL Tatuit Synodus Tridentina a,ut occurrente vacatio- ne parochialis Ecclefix etiam generaliter vel fpecia- liter, etiam vigore indulti in favorem ſanctæ Romanæ Eccleſiæ, Cardinalium, aut aliàs quomodolibet reſerva- tæ vel affetæ, debeat Epifcopus habitå notitiå vaca- tionis Ecclefiæ, fi opus fuerit, idoneum in ea Vicarium, cum congrua,ejus arbitrio, fruẽtuum portionis aſſigna- tione conftituere, qui onera ipfius Ecclefiæ ſuſtineat, donec ci de Rectore provideatur,& deinde Epifcopus, & qui jus patronatůs habet, intra decem dies, autali- ud tempus ab Epifcopo præfcribendum, aliquos cleri- cos ad regendum Ecclefiam idoneos, examinatoribus juxta formam ejufdem Synodi deputatis, nominet,& non niſi ab eifdem examinatoribus per curfum aliorum examinatorum, etiam tanquam magis idoneo ab Epi- ſcopo judicato& ele&to, de ecclefia provideatur: ali- às provifiones, feu inftitutiones omnes, præter formam Prædictam factæ, ſurreptitiæ cenſeantur. Sed quoniam res humanæ ſemper in deterius prolabuntur, nifi ſit, qui eas retineat, ac debitæ executioni demandet,& veren- dum fit, ne propter conftitutionum hujufmodi tranf- greſſionem, maximi abufus oriantur: nos, ad quorum notitiam non fine gravi noftra moleftia pervenit, non- nullos ex venerabilibus fratribus noftris, Archiepiſco- pis& Epifcopis, occurrente vacatione parochialium ec- clefiarum,cas nullo aut minùs ritè fervato examine, prg- ſertim illo, quod per concurſum feri debet, ex Concilio Tridentino, vel etiam ritè fervato, períonis minùs di- gnis, carnalitatis aut alium humanæ pa ionis affectum, non rationis judicium ſequentes, contuliſſe& de eis pro- vidiſſe, volentes( quantum cum Deo poſſumus)hujuſmo- di ac etiam futuris periculis occurrere, eorundem præ- deceſſorum noſtrorum conſtitutiones præfatas etiam in- novando, auctoritate Apoftolic, tenore pr tium, aes& fingulas collationes, provifiones,inftitutiones, quaſvis diſpoſitiones parochialium eccleſiarum>a eildem Epiſcopis& Archiepiſcopis ac quibufyis aliis collatoribus, tam ordinariis quàm delegatis S. R. E. Car- dinalibus, ac fedis Apoſtolicæ Legatis, vel huntiis, præ- ter ĉr contra formam, ab eodem Concilio Tridentino, Præſertim in examine per concurſum faciendo præſcri- ptam, factas aut in futurum faciendas, nullas, irritas, ac nullius roboris, vel momenti fore>& effe, nullumáue provifisjus,aut titulum etiam coloratum poſſidendi præ- bere,& parochiales ecclefias hujuſmodi, ut prius ante collationes hujufmodi vacabant, ex nunc vacare ſtatui- mus, decernimus,& declaramus, easg; omnes pro tem pore fic vacantes,noftræ,& fedis Apoftolicæ, feu eorum quibus jus conferendi cas, præterquam Epifcopis,& Ar- chiepifcopis, qui curam di&i examinis juxta decretum Concilii habe:e debent, competet, diſpoſitioni reſerva- mus. Inſuper, ne parochiales Eccleſiæ diu in ſuſpenſo ma⸗ à Concil. Tadent. feſſ. a5. capit. 1. c. dudum. exi. de elcf. c. licet canon. in.cod. Septim. Decret. Lib. I. Tit. X. 22 ximum animarum periculum, quarumcun- gue parochialium Ecclefiarum, quarum, dum pro tem- pore vacant, ad Epifcopos, Archiepifcopos, primates,& Patriarchas,&-quofvis alios ordinarios collatores, in menſibus ordinariis collatoribus, etiam per noftras re- gulas affignatis, provifio& collatio fpe&at& pertinet, de quibus idem Epiſcopi& ordinarii prædicti in menſium ſpatium à die vacationis earut dem, perfecto examine juxta formam Concilii Tridentini præfati non proyiderint, ac illarum etiam, quarum collationes no- | bis,& di&tæ fedi generaliter vel ſpecialiter,& ex quavis caufa refervatæ feu affectæ exiſtunt, aut aliàs ex indulto ſedis Apoſtolicæ com petunt, ad quas, occurrente illarum vacatione F piſcopi& Archiepiſcopi præfati perſonas, per examen, concurſu multo habito, juxta dicti Coucilii Tridentini formam approbatas,& magis idoneas non elegerint, aut electas nobis, vel fuccefforibus noftris, aut iis, ad quos collatio fpe&abit, pro collatione obti- nenda,intra quatuor menfium fpatiumà die illiusvaca- tionis, non fignificaverint, necnon parochialium eccle- fiarum fimilium, qui juris patronatus Eccleſiaſtici, vel aliorum feu clericorum& laicorum fimul fuerint, f præfentatus intra tempus eifdem patronis à jure præfi- xum, præyio examine juxta formam di&i Concilii ap- probatus petatur, inftitutiogue ipfa per duos menſesà die præfentationis dilata fuerit, collationem, provifio- nem, inſtitutionem, ac omnimodam diſpoſitionem no- bis& ipſi ſedi, ac perſonis indulta hujuſmodi conferen- di, providendi, ſeu inſtituendi obtinentibus, reſpectivꝰ reſervamus, datà tamen in parochialibus juris patrona- tus optione ipſis patronis, ut ſi inſtitutio ad ordinarios ſpectabit, ipſis ordinariis illam facere negligentibus,& ultra dictos duos menfes differentibus, poffint, pro hu- juſmodi inſtitutione obtinenda, habere recurſum ad me- tropolitanum, vel viciniorem ordinarium, aut ad ſedem Apoſtolicam. Prohibentes etiam eiſdem ordinariis, nè tempus decem dierum eifdem ordinariis& patronis ab eodem Concilio Tridentino ad nominandum idoneos clericos coram deputatis examinatoribus prefixum, ul- tra alios decem diespr orogare audeant, vel præſumant. Diſtrictius inhibentes, ne quis præter Romanos Ponti- fices, aut alios indulia hujuſmodi obtinentes, ut præfer- tur, quæcunque ſit ſuper hoc auctoritate munitus, de hu- juſmodi beneficiis ſic reſervatis(ut præfertur) diſpone- re, vel circa illa, etiam per viam permutationis, vel aliàs renovare quoquo modo præfumat. Idem ibidem. hE Reclamare poffunt eleéhont mings digni digniores m Ecclefis pa- rechialilus licid appellatione CAP IH T non folùm dignis, fed magis idoneis repertis, ju- xta Concilii decretum, parochiales ecclefiæ confe- rantur, volumus& decernimus, quòd ſi Epiſcopus minùs habilem, poſthabitis magis idoneis, elegerit, poſſint ii, qui rejecti fuerint à mala electione hujuſmodi ad me- tropolitanum, vel ſi ipſe eligens metropolitanus, aut ex- emptus fuerit, ad viciniorem ordinarium, uti noſtrum & fedis hujufmodi delegatum, aut aliàs adipfam fedem Apoftolicam appellare, ac prgeleĝum ad novum exa- men coram ipfo appellationis judice,& ejus examinato- ribus provocare,&conftito de prioris eligentis irratio- nabili judicio, eoģ; revocato, parochialis magis idoneo per eundem judicem appellationis auđoritate noſtrã (quatenus collatio ad Epiſcopum, à quo appellatum fu- it, ſpectaret) conferatur, aliàs eidem magis idoneo per judicem appellationisapprobato conferenda remittatur ad eum,ad quem collatio, provifio, vel inftitutio ſpecta- bit. Hæctamen appellatio interpofita interim non im- pediat, aut ſuſpendat, quò minùs ele&tio per ordinarium primo loco facta interim debitæ demandetur ppe ni,&

— ni,& proviſus ab eadem eccleſia, causã appellationis hu- juſmodi dependente, non amoveatur. Et, ſi qui à ſenten- tia per judicem appellationis lata duxerit appellandum, is tunc ad ſedem ipſam Apoſtolicam appellabit. Si ſe- cus in præmiſſis omnibus& ſingulis actum aut attenta- tum fuerit, irritum decernimus& inane. Paulus Quartus. Beneficii cujuscung, impetratio, qua fuppofitam dolo malo sn examene prodit perfonam, C conditione quapiam paci fitur quaftis aut privati lucri gratiâ, eft falfa& irrita, CAR TV Raudibus& dolis, ac hæreſi ſimoniacæ, quantum cum Deo poſſumus, efficaciter occurrere volentes, Apo- ſtolicà auctoritate, tenore præſentium ſtatuimus,& or- dinamus, atq; decernimus, quòd de cætero omnes& ſin- guli, qui occaſione beneficiorum obtinendorum ſe alios eſſe ſimulaverint,& tanquam tales ſe in examine ſuppo- ſuerint, aut beneficia pro perſonis id ignorantibus, ſeu pro fe, vel pro aliis, cum æ- oblatione alicujus penfionis annuæ, aut pro aliis, cum fpe penfionem annuam, aut aliud quantumvis modicum temporale commodum ab eis conſequendi, vel pro fe ipfis principaliter, animo& intentione, ea poftmodum in favorem aliorum, etiam quantumvis idoneorum,& benemeritorum, cum ſimili penſione, aut commodo, aut etiam ſine eo veſignandi, obtinere procuraverint, cujuſcunque ſtatùs, gradũs, or- dinis& conditionis exiſtant, etiam ſi Epiſcopali, aut alià majori dignitate eccleſiaſticà, vel Cardinalatüsho- nore, ſeu mundana, etiam Regiâ, Ducali, aut Marchio- nali præeminentià præfulgeant, excommunicationis& anathematis, ac maledictionis æternæ ſententiam, à qua nifi à nobis,aut Romano Pentifice pro tempore exiften- te, præterquam in mortis articulo conſtituti, abſolvi ne- queant, necnon privationis omnium& ſingulorum be- neficiorum Eccleſiaſticorum, cum cura& ſine cura, ſecu- larium,& quorumvis ordinum regularium, per eos in ti- tulum, vel commendam, aut alias quomodolibet obten- torum,& inhabilitatis ad illa,& alia inpoſterum obti- nenda, pœnam eo ipſo, abſque alia deſuper facienda de- cla ratione, incurrant, ita ut conſtito ſolum ſummariè& extrajudicialiter, quòd ipfi contra tenore entium, aliquid fecerint, per curiæ cauſarum Cameræ Apoſtolicæ generalem adjutorem, ſeu viceadjutorem, velejus locum- tenentem, pro talibus,& ut tales publicari poſſint. Et nihilominùs, ſicut præfertur, obtentæ proviſiones,& commendæ, aliæque diſpoſitiones nullæ ſint, irrita& inanes, nullumque jus alicui in ipſis beneficiis vel ad illa tribuant,& ab aliis liberè impetrentur. Volumusque præſens decretum, etiam quoad Monaſteria monialium, & alia beneficia per moniales aut alias mulieres obtine- ri folita, Locum habere. Julius Tertius. Qui retinent aut poſãdent beneficia Eccleſſaſtica, priufquam sApoftolicis literss poffefronis probetur, beneficiis illi pri vantur,& ad alia obtinenda per petuò fruns inhabiles. CAR V Ulius Papa tertius, cui nuper innotuit, quòd licèt a- liàs fel. recor. Greg, X, 4 fanciverit, quòd nullus ex- tunc de cætero adminiſtrationem dignitatis, ad quam e- lectus eſſet, priuſquam celebrata de ãpſo electio confir- maretur, fub Oeconomatůs vel procurationis nomine aut alio de novo quæfite colore,in fpiritualibus vel tem- poralibus, per fe vel peralium, pro parte vel in totum gerere vel recipere, aut illis ſe immiſcere præſumeret, o- a Beneficiorum mpetrationes libera effe debent, dr ab omni contenteone aliena. Ca vet. conſiltꝛæ. Natta conſil. 2ꝛꝶs num..Iil. 2. Rebuffus in praxa benef. titul. quot modis beneſſcia acquir num.&. b c, avaritia s. de Elet, ér elett, potest, in G De Benef col.& Impetrat. mnes illos, qui fecus feciſſent, jure, ſi quod illis per ele- ctionem quæſitum foret, decernens eo ipſo privatos. Sanctiones ipſas ad inferiora beneficia Eccleſiaſtica quz- cunque& quomodocunque qualificata amplians& ex- tendens, hâc fuå perpetnò valiturå conftitutione ftatuit & ordinavit, quòd omnes& ſingulæ perſonæ Eccleſia- ſticæ, tam ſeculares, quàm quorumvis ordinum regula- res, cujuſvis ſtatũs, gradus, ordinis, vel conditionis exi- ſtant, etiam ſi Epiſcopali, vel Archiepiſcopali, aut Pa- triarchali, velalià majori dignitate præfulgeant, quòd de cætero literis, fuper difpenfation. retinendi beneficia pereos, antequam promoveantur, aut corum electiones confirmentur, obtenta„eis per fedem eandem pro tem- pore conceſſis minimè confectis, beneficia ipſa retinere, aut poſſeſſionem alicujus, ſeu aliquorum beneficiorum Eccleſiaſticorum, cum cura vel ſine cura, ſecularium vel quorumvis ordinum regularium, quæcunque& quali- tercunque qualificatorum, eis dictà auctoritate Apoſto- licå conferri, feu commendari, autin eorum favorem& commodum uniri, feu aliàs diſponi conceſſion. literis Apoſtolicis fuper collatione, feu commenda,aut unione, ſeu alia difpofitione hujufmodi non expeditis per fe, vel per alium, feu alios ejusnomine, etiam fupplicationum ſeu fumptorum xel.tranfumptorum hujufmodi, aut collationum, eis poſtmodum de ipſis beneficiis, tanquam etiam tunc certo modo in ſupplication. expreſſo vacan- tibus, ordinariâ vel aliâ quåvis auctoritate factarum- prætextu, apprehendere præ ſumpſerint, aut per alios ap- prehenſam, ratam& gratam habuerint, ipſorum bene- ficiorum non poſſeſſores, ſed meri& nudi detentores ac violenti,& fine aliquo titulo in eis ĩntruſi cenſeantur,& pro talibus habeantur& reputentur, nec fru&tus fuos faciant, fed ad illorum reftitutionem, ut præfertur, te- neantur& obligati exiftant, conftitutiones feu di&tæ cancellariæ regulæ, de annali& triennali poſſeſſore, in illis locum non habeant;nec eifdem detentoribus& in- truſis in aliquo ſuffragentur, quinimò beneficia per eos tempore promotionis ſuæ, aut eorum electionis, confir- mationis, obtenta, literis ſuper diſpenſatione ea retinen- di ſibi conceſſa nomexpeditis retinentes, aut poffe fio- nem beneficiorum literis Apoftolicis fuper illis non confectis apprehendentes, ſeu per alios apprehenſam ratam& gratam habentes, beneficia ſic retenta, aut ap- prchenſa,& omne jus, quod in illis, vel ad illa pro tem pore quomodolibet habuerint, eo ipſo amittant, illisque & illo privari, ac ad illa de catero obtinenda perpetuò inhabiles, nec illa ulterius,& prætextu novi tituli, aut novæ commendæ, vel unionis, ſeu alterius diſpoſitionis, etiam Apoſtolicà auctoritate factà, aſſequi valeant, ſed beneficia ĩpſa, tanquam de jure& facto vacantia, aliis conferri, feu commendari,& per quof istam ab corum ordinariis collatoribus, quàm à ſede prædicta, liberè im- petrari poſſint,& ſibeneficia ipſa litigioſa fuerint, col- litigantes inomni jure,&adomne jus, quod beneficia retinentibus, aut poſſeſſionem apprehendentibus hujuſ- modi in eiſcem beneficiis, vel ad illa quomodolibet competebat, aut competere poterat, co ipfo, abfque ali- quo juris aut hominis minifterio, ſurrogentur& ſurro- gati eſſe cenſeantur, ac in eorum favorem cauſa deſuper pendens advocata,& lis extincta fuiſſe,& ſimiliter eſſe cenſeatur. Qudq̃ue de cætero ſupplicationes, etiam manu noſtrà,& motu proprio ſignatæ, niſi habuerint clauſulam, quòd eorum ſola ſignatura ſufficiat, nullam aliam, quaàm per literarum ſuper illis conficiendarum fi- dem aut probationem faciant, ſeu præſtent, nec ulla eis in aliquo alio caſu fides adhibeatur, aut adhiberi poſſit. Leo Decimus, in Concilio Latera- nenfi, Plwalitatis beneficiorum exercitatifunus abufus extinguse te MMmm 3

Septim. Decret. Li — aſſibilia, ultra duo, juris communis, noy č urgenti gnitatis parochial gnitates n i| nis, vel commendæ ad vitam, urc ter| norum præfigimus, ut interim qt i retentis, reliquas dimittere ter hujufinodi refi riorum, ad effectum per eos nominandis, quàcunc ali, etiam ex qualitatibus| 1 inte, non Obitante, quo elapſo te niſi dimi| lerint omnia, vacare cenſè t mpetrari, talesque pr extravagantis, Execrabilis, recolene wus| aer& alia per eos rædecelloris no quomodol morum. ſicia quib us cura ani: lendore in pravio, re refidendo, m perfor * poſtmodum per ea tia Impet propter Į beneficioru er 1 is colli lante, ac ultra ea, ralıtas beneficiorum tum Divino tum Cafar ficio guidem c, fanforum. 70. dish..clert inavit, quòd de cætero , decrevit,& ort rator maxıme improbat quempiamhabere duas, alicui Cardinali non nuii C i militare non Tunt. l C. qui militare non poffunt, l Q duo gui- de coll. illicit. Concil, Trident: Jef. 25. cap. 7: unus

4, q bona rh 37 De Benef, l&Impetrat. 38 unus Vereins feu acceflus, ad Patriarchalem, feu me- tropolitanam, vel aliam cathedralem ecclefiam concedi pollit. Et qui ex eifdem Cardinalibus ad præfens re- greſſum ſeu acceſſum ad p! ures cathedrales Eccleſias ha- bent, ſi præſentes in curia exiftunt, infra quindecim di- es, fi verò extta eam in Italia degunt, infra unum, reli- qui verò in Gallia, Germania, aut Hifpania commo- rantes, infra duos menfes proximè futuros, unam eccle- fiam cathedralem, ad quam vigore regreffus feu acceſ- fus fibi ad illam conceffi, in illius eventum regredi feu accedere malinteligere& nominare, electionemque,& nominationem hujufi nodi manu propriâ fubícriptam, & ſuo munitam Seneſcallo, ſeu cuftodi Cancellariæ Apoſtolicæ, per eum in quinterno ipſius Cancellariæ de verbo ad verbum deſcribendam tranſmittere, ac poft- quam regreſſui ſeu acceſſui prædicto locus fuerit, infra unum menfem ex tunc computandum, fi alteri ecclefi cathedrali præfuerint, aut aliam ecclefiam cathedralem in adminiſtrationem obtinuerint, cam vel aliam, ad quam regreſſum ſeu acceſſum habuerint, in manibus Romani Pontificis pro tempore e exiſtent is, abſque ulte- riori ſibi deſuper concedendo regreſſu vel acceſſu, ne hæreditariam poſſeſſionem ipſius eccleſiæ u furpare vel- le videantur, realiter,& cum effectu dimittere omninò debeant: quòd fi non dimiſerint, ambæ eccleſiæ eo ipſo vacent,& utrique earum de præſule idoneo per ipſum Romanorum Pontificem piovosa poffit. Revocans, caſſans,& annulans ex nunc omnes& fingulos regreſſus & acceſſus, iplis Cardinalibus ad quamcunque, præter- quam per eos, ut præfertur, eligendam& cathedralem E am, ſub quibuſcunque tenoribus& formis, ac cum qi is efficaciſſimis, etiam motũs proprii;& certæ ſcientiæ, ac plenitudini poteſtatis clau- ſulis, irritantibi que,& aliis decretis quomodolibet conceſſis, ac decernens, ex nunc irritum& inane, quic- quid illorum prætextu contra præmiſſa, ſcienter vel noranter, contigerit attentari. Et licèt decretum ipſum pe infrafcriptum Secretarium noftrum, eifdem Cardinalibus, altå& intelligibili voce indito conſiſto- rio, lectum& licatum fuerit, quia tamen poſtmo- per illud inconve ientibus, quæ oc- cafione regreffuum& acce ſſuum hujuf ſmodi contingunt, præſertim in eo, quod facultatem lunt, poſſeſſio- nem, feu quafi, regiminis& adminiſtrationis ecclefia- ium fub ipfis regreſſibus comprehenfarum, proprià au- ctoritate app rehendendi,> pl lenè provifamn on effe, cùm ſæpius poſſeſſionem hujufmodi, etiam inicio Romano Pontifice, ad quem eccleſiarum omnium univerſalis per- tinet cura, apprebendant. Nos inconvenientibus præ- dictis occurrere,& decretum noſtrum, quo ad hoc, am- p volentes, ftatuimus, decernimus;& ordinamus, guòd nullus Cardinalis de cætero; : ſeu acceſſus ei ad quamcunque TO ſonatus, adńinift:ationes,& officia, cætera que benefi- cia Ecclefiaftica, cum cura& fine cura, fecularia& quo- rumyis ordinum regu ilaria, ctiam de jure patronatůs, etiam laicorum, etiam nobilium& illuſtrium, etiam ex fundatione& donatione exiftentia, per ejufdem Roma- næ Eccleſiæ etiam Epiſe copos, Cardinales,& quoſcun- que alios, etiam Patriarchas, Archiepiſcopos,& alios Epifcopos, ac etiam ejufdem Cameræ clericos, in titu- lum, commendam, vel adminiſtrationem, aut alias, con- fidentiam jure prohibitam, cujuſvis perſonæ, ut præfer- tur am piatione vel intuitu, quovis modo recepta, illorum liberam collationem&& difpofitionem nobis& fedi Apoftolic harum ferie refervantes, ipfo jure à die receptionis eorundem vacaviſſe,& vacare, ac fructuum reſervationes, ac facultates transferendi, c collationis beneficiorum PTET eis ut præmit- titur factas, ac regreſſus, ſive acceſſus,& ingreſſus conceſ- ſos hujuſmodi ceſſaſſe,& ceſſare, ac extinctos Et eofdem Cardinales, feu quoſy is alios, à primà die rece- ptionis beneficiorum hujufmodi, citra fructus, reditus, & proventus earundem Eccleſiarum, monaſteriorum, dignitatum,& aliorum beneficiorum, ac penfiones pra- dictas, indebitè percipere, ſuosque facere non potuiſſe, neque debuiſſe,{fed illos omnes& fingulos ad Camer xram eandem devolutos fuiffe,& efle, illiúue deberi, ac ipfos Cardinales,& alios, ad quorum manus quomodo- libet pervenerunt,& eorum hæredes, ad integram illo- rum reftitutionem in utroque foro teneri,&ad id opor- tunis juris remediis compelli debere, auđtoritate Apo- ſtolicà, tenore præſentium decernimus& declaramus. Et inſuper univerſis& fi ngulis, tam ejufdem Rom. Ec- cleſiæ Ca i inalibus, n Ep ifcopis, quàm Prælatis, & clericis,& aliis p lictis, præſentibus& futuris, ne deinceps ullo unquam tempore aliquas Eccle fias, mo- nafteria, dignitat es, vel alia beneficia, etiam de dicto jure patronatũs, uti pretriun exiſtentia, aut fructus vel penſiones, aut regreſſus ſeu exceſſus in confidentiam prædictam, aut ad effectum reſervationum hujuſimodi, libi poſtmodum cedentibus procurandum, recipere præ- fumant: Cardinalibus videlicet& aliis Prælatis hujuf- modi, in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub interdicti ingreſſus Ecclefiæ, reliquis verò fub majoris excommu- nica tionis latæ ſententiæ pœnã, per contrafacientes es ipfo incurrenda, à qua nifi à nobis, aut Romano Pon- tifice pro tempore exiftente, preterquam in mortis at- ticulo conſtituti, abſolvi nequeant, diſtrictius inhibe- mus. Pius Quintus. orum in confidentiam collatorum, ſedi Apoſtolica vVantur. Caufa bene diſeutiendæ re/ CAR X tropol itanam, vel patriarck lem eccleſiam quon libet conceſſi, etiamſi id ſibi ex tenore ipfius regreſfus ſeu acceſſus liberè permittatur, poſſ tegi minis&& admĩniſtrationis ej exp reſſa noſtra, ſeu pro tempore exiſtentis Roman Pontificis, licentia in feriptis obtenta, apprehendere præſumat. it, æ, abſque ellionem, ieu qui Pius Quartus. Beneficia in confidentiam, hoc efl, certa fimontaca pravitatis fpecie collata quibufdam, ast ipfò jure incapacibus, velnondum adhuc natis, vacant, eorumg, difpofitro fedi Apoſtolicæ reſer- vatur. CAP. IX. es& fingulas Ecclefias, etiam metropolitanas, & alias cathedrales, ac monaſteria, etiam conſiſto- rialia, prioratus, præpoſituras, præpoſitatus, dignitates D aures noftras non fine animi noftri difplicentia | pervenit, ut nonnulli facros canones parvipenden- | non vereantur in animarum fua arum perni icem, Ec- clefias etiam cathedrales, tropolitanas, monaſte- ria, prioratus,& alia beneficia ſecul aria& regularia, in confidentiam, quam ſimoniacam pravitatem ſapere non ignorant, acceptare,& retinere, feu illa in vim re- gre eſſuum ſiwe acceſſuum& ingreſſuum ſic eis conceſ- forum,& effectum, ut ajunt, fortiorem conſequi& habe- re velle. Nos, qui poſt noſtram ad ſummi Ap oſtolatũs apicem divinâ favente clementiâ aſſumptionem$ inter alias nobis imminentes curas, hoc præcipuè& maximè cordi habuimus, prout habemus, huj uſmodi confiden- tias de medio tollere,& in fuå pertinaciâ, circa hujuſ- modi Ecclefiarum, monafteriorum,& beneficiorum de- tentionem, feu affecutionem, pe ſiſtentes, niſi reſipi- ſcant, debitis nobis viſis pœnis plectere, ac unicuiq; pro- etiam majores,& principales, etiam conventuales, per- ut ex noftro uniyerſali& paſtorali officio tenemur, in MMmm 4

39 his juftitiam miniſtrare,& ne abuſus vel pot elictum rius fidelium animas illaqueatas tenen- tur, omni debito,& celeri remedio provi- Moiu fin ili,&c. ac ex noſtra certa ſcien icæ poteſtatis plenitudine, præmiſſo- ji iterarum prædictaru executionem, nobis,& firccefforibus noftris Roma o canonicè intrantibus refervantes. Prout harum ferie reſervamus: omnes& ſingulas confidenti rum hu ulmodi, ofcung;, etiam ejufdem..E. Cardinales, Archiepiſc copos, Epi ſcopos& alios quoſcun- que, coram quibuſcunque judicibus, etiam ad hoc fpe- cialiter delegatis, etiam facri Palatii Apoftolici caufa- rum auditoribus, ac..E. Cardinalibus motas,& pen- dentes, in eifdem ftatu,& terminis, in quibus reperi- untur, ac etiam alias quafcunque fimilium confidentia- contra ſupradictos,& alios quoſ cunque de ero movendas, feu ad nos quomodolibet deferendas, rnos funimariè, fimpliciter,& de plano, fine ftrepitu & figura judicii folâ facti veritate infpe&tâ, etiam per vi- inquifitionis,feu ex noftro officio, aut aliàs nobis ex- idebitur, procedendo, audiendas, cognofcend decidendas, fineque debito terminandas,& equenc das, ad nos ayocamus, deciſionique& terminatio- ni per nos fuper illis faciendæ appellatione quãcunque, miſſibili rejcctà,& po oſtpoſita, ſta n- z omninò e obe- > 1€ Mentis, ommu us, irnia y přou t certifica- gulis ſupradictis, in nbus&aliis huiufmodi u do progre dere volentes: tia,&de Apo fo run omni tionem,& l m mce zine decer- $;& dedaaran & atteſtamur omnil caufis, eos in eorum p r m nobis dicere& allegare ip co audiendo, justitiam, u exiſtere. ra t par 7 nos miniftrare paratos Idem Retinentum beneficia in confidentiam detegitur acta meti. CAP quentidàs plurium quere in caufis ao mid lentiaru 15 ex TIanguitur, PænA oncitati pediendis coram nc bus conject & Occu e. irre fed plerif- s quæ ad illud e ejusque rei rimos, qui a ante literarum prædictarum editio- nem hujuſmodi confidentias exercebant, Wi E runt obſti afic 1a monaßeris, 8& bene re, alios fructus, ios corum exemplo ad fim Multi enim ipfa euntes, alii ne cogantur ad facros ad incedendum hħabitu cleri- ut o res. 4 al viora fidentius ıre retinere d a ent 4 tali, ut ad ellum proficiſcantu alii ut aleia nomine E agant, aces, quidam it il la repe etant, ead commoyeri bene- a neq ur. delicto, propter crimina inca n in Eoi vel ab ſolutior ne ebati domibus{uis e pernEniknt S la renunciârunt& renunci- ant inalios, qui yel profanam familiam cedentium de | f | | | a monaſterio, vel al | um, r | cii, vel corum pars, ſeu penſio, Septim. Decret. Lib. I. Tit. X. fructil bus, aut naſcituris a troc eoni cumi ervent,- facto interdum circ r sanon fructuum, aut aliarum re fertim ab illis, qui præ ftand dorum Gu immunes, i ftiċo or a ife beneficia ecclefiaftica nt, l] li i h um ae eeke fru o Adhe ple ique ordinari patroni laici curant deponen penfiones capiant eor Alia item permulta e- juſcemodi admi uibus immaculata rerum divi- arum puritas imi iè violatur, diſciplinæ eccleſiaſticæ tur,& imminens patratur exitium ani- ntes pericul‘mMm taum auda- auctorita dem, alii marum. cia te ſtatuimi n novi mng; auctori vel monaſt eficium eccleſiaſticum qualecunq; ex reſignatione, velceſſione cujuſcunq; per- ſonæ ſim iter, aut cum circuitu retroceſſionis, cum 1e- greſſu, vel acceſſi, etiam ſolà mittentis i tione rece- perit, ut illa y etiam in eventum regrefsus, vel accefsus, eid limittenti, vel alteri, pof ftea confer ai autillius fru&us,vel coram pars, alii velaliis concedan- tur, vel penſiones ſol e confidentia cenſe⸗ ar Itidem fi ordinariu lerit antehac, aut conferat in fi fiafticum quovismodo vacans, a exprefs&,ut poftea inalterum, pro abioa tola ris, feu RS an contra ordinatio- rium, aut aliud d, d antur ex eiidem, hæc juris comtr 15, fr conferentis vel dece- ttat, feu penfionem ita lrer aat raut cedens, vel illi vebillis, quem vel entatori Ad hæc, fi« clericus{ talius à folutionejuri etiam c ancellariæ Apoſtolicæ vel ceſſionem alicu gat id fieri. 1ei, de ecclefia, o in ſe 11 Aaltico miſſam, ro beneficio eecl ctori factam& Heà vel alia orum aut in futu& ex illa onaſterii, aut benefi- quid aliud fuper ill lis rum, etroceſſer ſus,& ingreſſus ad i „aut alii exe! reſervatum, aut regreſſus, ſeu a lam vel illud, ipſ ſit, fueritvẽ conceſſi abſolutus, aut cum eſt, denuò receperit t quà monaſterium, vel aliud l ante vel poſt commi ilaritatem dimiſeri ea ticum, quod Ontractam irre- a cafuum confi- juſmodi literis ac ſi illis fpeciatimex preſſi lentiæ ctimen alterius tantum i co prehendan tur fuiffent, licèt ipft m confi partis conſcientia ſit admiſſum. Confidentiarum caſus, conjecturæ,& præſumptiones legitimæ, ad in talium abuſuum reos prom unctandam ſententiam. CATP- XH. A? probandum planè confidentiarum alias, etiam a præſumptiones& conjectur- antur legitimæ, videliegt Si quis poſt ceſſam ab ſe a iani abuſum, inter habe-

——.. E ENE EE De Benef. col.& Impetrat. fiam, vel monaſterium, aut beneficium,& publicam re- ſignationem, ſeu ceſſionem, captamque aà ſu cceſſore poſ- ſelñionem, ſeſe in illa, vel illo, ſeu rebus illius, per ſe vel alium, ſeu alios de facto ingreſſerit, aut fructus percepe- rit, aut quicunque ſucceſſor illi, vel ejus propinquis ipſos, aut partem aliquam remiſerit eorundem, ſi reci- piens beneficium conſtituerit dimittentẽ, vel ejus paren- tes, aut propinquos, procuratores ad percipiendum, vel lIocandum fructibus perceptis, aut percipiendis donatio- nem fecerit. Si vel ſolà procuratoris depoſitione, vel libris rationalibus menfatiorum ex parte dimittentis, expeditio, quæ perſonain reci pientis concernit, proſecu- ta ſit, ſimulque expenſæ pro ea neceſſariæ ab illo fa fuerint. Denique, ſi quis pro conceſſione alicui facta, quãcunque auctoritate, de beneficio eccleſiaſtico per ſe, vel alium, ſeu alios interceſſerit, vel aliàs in negotio con- ceſſionis ſeſe immiſcuerit quoquo modo, deinde aliquid de fructibus talis beneficii dèe facto, etiam per manus profefiotis, ac etiam fimplicis donationis titulo perce- pPerit, ſeu de illo poſtmodum ad voluntatem interceſſo- ris fuerit diſpoſitum quandocunque. Teftes autem dé quaq; re ſingulares ſingulas probare æ valeant prefum- ptiones,& conjecturas, pluresque hujuſmodi præſum- ptiones& conjecturæ plenam probationem faciant in prædictis. Cæterum criminoſi,& cæteri omnes, qui ad perhibendum in caſibus fimoniæ teftimonium recipi pof- lunt, ad prædicta omnia admittantur. Idem. lentiæ criminis res, arcentur ab omni dignitates dr beneficii lict jure; G excommunication fententiâ vinciuntür, CAP XIIL E quis vanã fiducià fretus non intendendiĩ contra ſe judiciis in crimine confidentiæ beneficiorum perſe- veret, utá; hoc malum gravioris cenſuræ ſtimulo uſque- quaque prohibe omnes& ſingulos, qui huc uſque eccleſias, monaſteria, beneficia, fiuctus, penſiones, alias- vè res, intercedente hoc confidentiæ vitio receperunt, ac sent, nifi ftatim ad fe reverſi,& reſi piſcentes, celeri dimifione fibi prof] int,& quicquid talé ife- rint in futurun lis aliis Monaſteriis, dignitatibus, adminiſtrationibus, officiis & beneficiis obtentis, quæ pariter ſub di cta reſervatio- ne comprehendi volumus, necnon fructibus, penſioni- bus,& aliis rebus Ecclefiafticis;ac etiam Romana Curig, & allis officiis temporalibu entium auctoritate pri- vamus,& ad futura inhabiles decernimus,& injuris fub- ſidium, excommunicationis ſententià innodamus, à qua nullus niſi in mortis articulo conſtitutus, ab alio quẽ m à RomanoPontifice, abfolutionisbeneficium valeat ob- tinere. Nos enim advocatione cauſarum hujuſmodi,& reſervatione cognitionis illarum, rerumque omnium inde emergentium, nobis,& prædictis ſucceſſoribus, ut prædictum eſt, factà, cauſis illis duntaxat exceptis, quæ jam coram nobis pendere nofcuntur, aç etiam iis, quas ratione eccleſiarum,& monaſteriorum, quorum diſpo- ſitio in conſiſtorio fieri conſuevit; aut debet, itemque contra ordinarios, Sollatotes, Epiſcopos,& alios ſupe- riores prælatos, etiam Cardinales, haberi contigerit; uti jam allis noſtris literis ſtatutum audiendis; deciden- dis,& terminandis, harum ferie prorſus relaxatà, decer- nimus: ita deinceps quoſcunque judices ordinarios& delegatos, etiam cauſarum palatii Apoſtolici auditores, ac prædictæ Romanæ Eccleſiæ Cardinales, ſublatà eis,& ipforum cuicungue quàvis aliter judicandi& interpre- a Singulare teſtimonium, quod hoc loco Pont, aßprob. regulariter aliàs nonprobat, c, nihzlominus. C tbi gl3..9. O in c. tam litery. de teft. Anchar, in confil. 266. Hyppolyt. in practic. in$, diligenter. Felin. ine. lcet. de tefl. Cornin conf 286.vol 3uAlexan sonf g vola. Iaf, in repet, Ladmonendi. ff. de jurejur. tandi facultate,& auctoritate, ubique judicari, inter- pretari& diffiniri debere,necnon irritum& inane, guic- quid ſecus in prædictis per quoſcunque, quàvis auctori- tate, ſcienter vel ignoranter, contigerit attentari. Quo- à omnibus locorum ordinariis diftri&tiùs injungi- mus, ut in fuis quifque Ecclefiis, civitatibus, diœcefibus, & locis etiam exemptis, ad prædicta ſtudiosè attendant, & quatenus illis relaxavimus, in delinquentes ſeverè animadvertant, ſi divinæ majeſtatis judicium, dictæque ſedis cenſuram voluerint evitare. In cæteris verò cau- ſis& negotiis(nobis& prædictis ſucceſſoribus exceptis} eofdem locorum ordinarios præfentium auctoritate de- legamus, ut gratiâ& favore Poſtpoſitis, pro ſe quiſque, cum venerit uſus, contra prædittos omnes ſub ĩpſa ex- ceptione comprehenſos, diligenter inquirant, ſuoque in- quiſitiones omnes ſigillo obſignatas, adprædictam fe- dem quamprimùm transferant, ut nos& præd ſucceſ- ſores in cauſis hujuſmodi procedentes, quod juſtum fue- rit, decernamus. Idem. Coadjutorsg tolluntur, prohibeturg; ne his expeditsones Camere Apofolca faffrageniur: CAP XIV. ‘OmaniPontificis providentia circumſpecta nonnun- AN quam gefta per prædeceffores ſuos, rationabi libus& honeſtis fuadentibus caufis moderatur& revocat, pro» ut id Ecclefiarum indemnitati confpicit in Domino ex- pedire. Hinc eft, quòd nos volentes omnem heredi- tariam a beneficiorum leſiaſticorum ſucceſſionem de ecclefia Dei tollere, ac libertati beneficiorum hujuſ- modi provider de perí na magis utili& idonea, prout requiritur, faciliùs providere valeat, omnes& fin- gulos regreffus, acceflùs, etiam eventuales, aut pœnales, ac coadjutorias etiam de confenfir, aut aliàs quomodo- liber, fub quibufcung; tenoribus;& formis, ac cum qut- buſyvis efficaciſſimis, etiam motu proprio,& ex certa ſcientia, ac de Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine, clauſu- lis irritantibus,& aliis decretis quomodolibet per quof- vis Romanos Pontifices prædeceſſores noſtros, ad benes ficia ecclefiaftica, cum cura& fine cuta, fecularia,& quo- rumvis ordinum regularia, etiam ſi ſecularia, canonica- tus,& præbendæ, dignitates, perſonatus, adminiſtratio- nes, vel officia in cathedralibus, etiam metropolitanis aut collegiatis eceleſtis,& dignitates ipfæ in cathedrali» bus, etiam metropolitanis, poft Pontificiales majores, ſeu hujuſmodi prineipales, regularia ves rò beneficia hujuſmodi, monaſteria etiam conſiſtorialia, prioratus, præpoſituræ, dignitates e iam conventuales, perſonatus, adminiſtrationes, vel officia et ĩã clauſtralia, ac hoſpitalia, præceptorias etiam hoſpitalis ſancti Joan- nis Hieroſolymitani, etiam quarumvis aliarum militia- rum, quibutvis perſoni unque ſtatus, gradůs, or- dinis,& conditionis exiftentibus, etiam Epifcopali, Ar- chiepiſcopali, Patriarchali dignitate, aut Cardinalatũs honore pollentibus conceſſos, ſuper quibus literæ Apo- ſtolicæ integraliter hactenus expeditæ non fuerunt, eti- amſi in plumbaria noftra, aut penes Summatoicm no- fmm reperiantur: motu proprio;& ex certa noftra ſcientia, ac de Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine; aucto- ritate'Apoftolicà; tenore præfentium revocamus, caffa- mus, abolemus. Mandantes dilectis filiis noſtr s Vices cancellario,& dicto Summatdbri, cæterisque officialibus tam Canceilariæ Apoſtolicæ, quàm Cameræ noſtræ, ad quos ſpectat, in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub indi- gnationis noſtræ pœna, ne in futurum ſuper dictis gra tlis, acceſſus, regreſſus,& ingreſſus, necnon coadjutoria- rum literas expediant aut relaxent. Romæ prid: Ida Septembr. 1571. collegiatis eccle a Concil, Trident. prad. f 25. cap: 7» MMmm f

43 Septim. Decret Lib. I. i. AAL Paulus Tertius. Beneficior rum zmpetrattonès Launtium verá rez tot 7472] narra- tione expediri debent, ne in valida ac irritæ habeantur. CAP. XV. Ttendentes malitiis hominum non effe indulg dum, fed potiùs obviandum, volumus,guòd de cæte- ro impetrantes beneficia a ecclefiaftica cujufcur ague qualitatis,per privationem& amotionem, vel l aliàs pro pte nmifla, exceſſus,& crimina, vacantia vel vacatu- ra, in ſupplicatione deſuper porrecta exceſſus& crimina ipſa ac eorum qualitates, nec non modos& ca uſas ta les Pa de jure privatio incurſa aut facienda cenſe tur,& fimiliter impetrantes, etiam per modum devol u- nis beneficia, tanquam certo modo vacantia,& X ab a- is etiam non ſenio confectis, nec infirmitate aut impe- dimento detentis, tanquam nullo feu minùs canonico titulo poffefla, modum-vacationis illorum in{fupplica- tione defuper porrecta. ipecificè&.determinatè, ac.di- {pofitivè exprimere teneantur,& antequam decretum citationis à judice, cur caufa commifia fuerit, per fe. vel atorem corum petant coram,€o juramentum, uńt ea, qug fic exprefferunt, vera efle,& poffe probare, te præſtare,& deinde exceſſus imina, aut modum vacationis hujuſimodi pr Op pon ere, deducere,& intra octo dies obſervationem termini ad ticulandum, per eum vel per procuratorem ſuum, ſuo co, ita quòd ſi ipſe terminus ſic non ſerve tur, dicti octo dies, poſt obſervationem termini, ſecun- do loco fervati, quicunque is fuerit, cucurriſſe cenſea- tur, factam immedi iate ſequen es probare, necnon extunc infra annum, fimiliter à die impetrationis corum com- andum, caufam contra eofdem poffeffores, ufque ad diffinitivæ fententiæ prolationem inclufivè, profequi d ebeant,& teneantur. Quↄdq̃ue impetrationes de beneficio, fangana per privationem,& amo ọnem,vel aliàs propter comm exceſſus,& crimina vacantibus, vel vacaturis, abfque- c: 1¹* ı caularum privationis& amotionis, aut exceſ- ſuum& criminum vacationem hujuſmodi cauſantium, necnon tanquam de certo modo vacantibus, etiam per modum devolutionis, biade modi vacationis{pecifica expreſſione, etiam prætextu quarumcunqu rum quomodolibet implicitarum, prægnantium, etiam quod cau na, necnon modi vacationum u } h Gea et juam liti jus eorum, quos h di exceſſu mlie. aut quorum bene cia per Ppolunian ma aliàs, certo modo jar à fede A pokkolpa yel 1S€jus li us, q j]l mpert Andæ, ſeu Et12 motu 1 proprio concedendæ — etrantes exceſſus& crimina vacationis hujufmodi, intra dictos dies ob dicti t dos, poſt dic ationem m factam, quoad excluden. dies, ipſos impetrantes, a] ceſſuum, ſeuc Ten efici orum, i alia exceffus& t priyatı ara tione digna, 1t impetr Atto canonica, O guaab omni obre Plio ſurreptione aliena eiñ, primit qualita tem vacationis, ut fi va- cat per obitum vel per ffan Clement. 1, in verbo, quamvis, de pra ven. Ioan, And. d Gemin. inc Sifi eps um. de re- lapſu. alleg. 6. col. 2, n. in cab. in noſtra. num. 37. le refèript, Rot. decifizq. derefèript. in novis, loan, de Selva.traa, de bentfic. parte3. J. Il. 26. etiam ante lapfum dić nul b Illius fint robo 2 dque ſurrogationes hujuſinodi, ſi ii {modi 1 5 tinere propter id fu- ationis, etiam l per 6 m citato ſcepto, que diĝum fa acta aliter non af) tur, defuncti ſeu impediti, ut præfertur, non extiter contra quos hujuſmodi r l lentà deceſſerint, Iicèt ni nulla conjectura rit, aut de. tali mor | cum non hat | am eod Tuecrui ctorum exceſ- ipſos im- m„ipfos petra n contingat po rum, feu ali- mpliciter, quomodolibet, in am, vacare non cenſeantur, juto di benefi- è difponi poffit, solela Et nihilo- 1 beneficia Nu- vel ex caufa permut Romana Curia,- vel propterea benefici cits fic vacantibus p in AR OS| f temeritat injecerint, ipſo jure privat è de zta canonicas fanétior perjurio. fraudem hujuſn ſi iis, qui impetrat ss modo Į ficia fic impetrata refignaverint,<€ rint illis, quibus de beneficiis tionem de eis factam& admiflam p proviſum fuerit, ſenti conſtitutioni ſubjacere,& in eodemi dictus reſignans tempote hujuſinodi reſigi | quoad hoc cenferi& efe Tiru Lus Xi DE RESERVATIONIBUS vagatir: ſubdita. rum conſt iones, q ore Ja durare voli eficia ec cleſiaſtica, quæ ſui&{í F igy tium & tunc exiſtentium Card ares, continui | one e be | j it Rrit nt, X ir rum familiaritate durante, etiam fì ab ipfa familiar pet obinup ardina corundem vel a | necnon quæ etiam fructuum& | Apoftoli z Geira collectore fu dare ſſorum temporibus res, durantib S CO conſt itutıo eadem esf, gue habetur in extra uagant. c. ad 7 g

antis appoſitione decreti: pſis ſublatis de medio, ac rentibus vacationibus, inter 18 vacaverint, cum ir & deinde prædeceſſ⸗ eorum beneficiorum occu iuſque juris interpretes, etiam offi ſæpenumerò hæſitatum extiterit, an beneficia hu- juſmodi, propter reſervationem& dectetum prædicta, reſervata vel affecta remanſerint, ita quòd nullus præ- ter Roman. Pontif. de illis difponere potuerit, five pof- fit: refervatione& decreto obfiftentibus ſupradictis. Ac propter ambiguitatem hujufmodi, varias quoguev iniones& difceptationes ipfas juriſperitorum o temus plerunque pro refervatione& effe ſis, interdum verò ècontra pronunciatum& diff fore. Nos, qui vigilis more paſtoris, ſempet his ma turo providendi e confilio non indignè cenſuimus:€ propterea in fingulis caufis, fuper quibufyis benel Ecclefiafticis, adem ambiguitatem quomodolib concernentibus, ufque ad noftrum beneplacitum fu federe mandavimus: c t incumbit officio, dubiis hujuſm ditorum diſpendiis,& ne lites f de opportuno remedio provid Felicis recordatio- nis Urbani quinti, Gregorii I X.& Bonite iVIII. Ro- manorum Pontificum ctiam præd eforum noftrorum, qui ad fubmovenda altercationum fomenta,& ambi- hujufmodi lucidan declarationes fimiles per fuas lit iderunt, veſtigiis inl„ac pro- vidè confid ffe&um, per re tionem manũs- que appoſitionem eorundem p orum in dictis beneficiis i 3, per obitu €> Rom at penitùs immortales, nſeri olicæ fuper pro- endo mandatis, juſmodi oppo- non ſorti di de be vViſionil in quib nuntur, ex effecti canonicatus, , perfonatus e cura it & per Romanos Pon- ntes in pofte tifices ſ canonicè intr rum reſervanda, tea vacatura tum r fi i ref femper affetta, nullum- i æter eun- nere potuiſſe, ſive poſſe riter& declaramus, n pendentibus, etiam- \m in futurum fuper eifdem» giftros Capell ftolici auditores, atque alios i s ubilibet inviolabili- ter obſervari,& miſſa, nec aliter ſen- tentiari& diffinir, atque mandamus eis& eorum cuilibet, quåvis aliâ fuper præmiflis interpretan- di facultate fùblatå. & caula quoſcunqu Pius Quartus. Fudtus benefioiorum refirvatorum fèu affectorum, d die uaca- uonii uſque ad diem provi/ nis Apoflolica Camera adfiribuntur. CAP: TLE Upientes malitiis nonnullorum, qui in poſſeſſione monaſteriorum,& aliorum beneficiorum Eceleſia- | tra Romanam Curiam, aliàs quàm per relig atio De Reſervationibus. 46 ſticorum diſpoſitioni Apoſtolicæ reſervorum pro tem- pore vacantium, ſine juſto titulo, ac ſine literis Apoſto- licis, ut illorum fructus durante vacatione hujuſmodi uſurpent, ſe intrudete non verentur, occurrere,& Ca- meræ noſtræ Apoſtolicæ graviſſimis oneribus in aliqua parte ſublevandis, quantum cum Deo poſſumus, conſu- lere, motu proprio,& ex certa ſcientia, ac matura deli- beratione noſtris, deque Apoſtolicæ poteſtatis plen dine, omnes& ſingulos fructu itus,& proventus, ac jura, obventiones,& emolumenta quæcunque, quomo- dolibet& qualitercunque nuncupata, o ium& fingu- lorum monafteriorum,eti ſtorialium,& benefi- ciorum Ecclefiafticorum, cum cura& fine cura, fecula- rium,& quorumvis ordinum regularium, nobis& fedi Apoſtol. tam per conſtitutiones Apoſtolicas, quàm Can- cellariæ Apoſtolicæ regulas editas& edendas, feu aliàs quomodolibet,& ex quavis caufa ç u- 1eraliter, vel fpecia- liter reſervatorum, ſeu affectorum, in partibus Italiæ, in quibus collectores& ſubcollec ſpolioru rium Cameræ Apoſtolicæ prædictæ ſſe conſueve earum civitatibus,& diœc. conſiſtentium, per obitu aliàs quovis modo, Į nentium, pro tempore vacantium à die ipforum mon ſteriorum& beneficiorum vacationis, pro rata temporis, uſque ad diem proviſionis ſeu commendæ, de eiſdem be- iis& monaſteriis per nos faciendæ, de qua per lite- are debere nefic ras noſtras ſub plumbo,& non aliter, conſt volumus, eidem Cameræ auctoritate Apoſtolicà, tenore us, incorporamus a, applicata, incorpo- præſentium reſervamu appropriamus, illle rata, appropriata e£ Greg Menſes Apoftolica fèdiref ſadentium non obfùnt, CAP- IDL Anctiſſimus in Chriſto Pater& Dominus Gregorius (divinà providentià) P uperi- bus clericis,& aliis b idere, omnia beneficia Ecclefiaftica, cum cura d cularia,& quorumvis ordinum regularia, iſtentia, in n que qualificata,& ubicunque li, Augufti, Octobris, Nov rii, Aprilis& Maji, ufque i blicationis præfentis conftitutionis computandum€x- ſi m st enniumà die pu- quocunque modo vacatura, ad collationem, provifio- nem efentationem, ele x quamvis aliam 5 iſpoſitionem quorunicunque collatotum& collatri- cum fecularium,& quorum m (non tamen S. R. E. Car cordatis, inter ſedem Apoſtol initis,& pereos, qui illa acceptare runt,acceptatis&obfervatis, qug lede & obſ⸗ non intendit tia} difpofi- comprehenforum quomodolibet pertine tioni fug generaliter re ſervavit. Volens in fupplica- gratiarum, quæ indictis be- proprio fient, de> mentionem fieri, a& indulta A- 1s hun- tionibus, feu concell neficiis tunc vacantibus, etiam mo menfe, inquo vacaverint, difpofitiv alioquin gratias nullas effe, ac privi poſtolica diſponendi, de h ıfmodi refervationi quam comprehendantur, etiam cum quibuſvis deroga- toriarum derogatoriis, ac fortioribus, efficacioribus,& infolitis claufulis, necnon irritantibus,& aliis decretis, quibuſvis perſonis& collegiis, cujuſcunque dignitatis, gradůs, ordinis,& conditionis exiſtentibus, quomodo- libet conceſſa, adverſus reſervationem hujufmodi inte- rim ſuffragari. Inſuper ſanctitas ſua ad gratificandum Patriarchis, Archiepifcopis,& Epifcopis intenta, ipfis, quàm diù a- pud Eccleſias aut dicœceſes ſuas perſonaliter xeſederint

47 duntaxat,de omnibus, ĉ& quibuſcunque beneficiis eccle- į ſiaſticis, cum cura& ſine cura, ſecularibus,&r regulari- bus,&ad liberam ipforum duntãxat, non autem alio- rum cum eis diſpoſitionem ſeu præſentationem, vel e- lectionem per tinentibus, quæ in anteà dictis menſibus Junii, Auguſti, Octobris, De cembris, Februarii;& Apri- Iis, extra Curiam ipſam vacare contigerit(dummodò a- Iias diſpoſitioni Apoſtolicæ reſervata, vel affecta non fi rint) Iiberè diſponendi facultatem conceſſit. Acetiam voluit, quòd ſi ãpſi in collatione, aut alia diſpoſitione beneficiorum, in aliis ſex menſibus, videlicet Julii, ptembris, Novembris, Januarii, Martii,& Maji vac rum(quæ etiain diſpoſitioni ſuæ, ut præfertur, r H feu etiam aliorum difpofitioni fuz,& Tärk dis| aliz quomodolibet refervat torum„vel affectorum, ſeſe onk aut quò minùs provifiones&gratig fan- ctitatis ſuæ de illis debitum effectum conſec quantur, im- pedimentum quoquo modo præſtiterint, uſu,& bene- ficio prædictæ facultatis eo ipfo privati exiſtant, ac colla- tiones,& alig difpofitiones de beneficiis illius prætextu deinceps faciendæ, nullius ſint roboris, vel momenti. Illi verò, qui gratiamalternativæ prædictæ acceptare yo Iluerint, acceptationem hujuſmodi per patentes literas ſuo ſigillo munitas decla rare,& literas iph as huc ad da- tarium ſanctitatis ſuæ tranſmittere teneantur. Quibus ab eo receptis& recognitis, tunc demum,& non antea uti incipiant gratià ſupradictà Pius Qui ntus. Neſor vantur ſedi Apefolsca l beneficia omnid, propter crirgen barefis varantia. CAP. IV. Umex Apoſtolatũs officio nobis((meritis licèt impa- ribus) credi to, cura dominici gregis-nobis immi- neat gene ralis,& exinde teneamı more vigilis pafto- lar* attentius providere, ut eccleſiis, mona- bufvisaliis beneficiis ecclefiaftici ore, propter crimen hær caturis, tåles Aora S idonei, q das ac nefarias hæreſes, diabolo diſſeminante, contra ve- ræ& orthodoxæ fidei Puritatem exortas, ni extirpare,& populos ſibi eommiſſos ad catholicæ ec- cleſiæ veritatem reducere, doctrinà, verbo,&& boni ope- ris exempio valeant. Præmifforam itaq; confideratione inducti,& aliis ad id ſuadentibus rationabilibus cauſi$; nonnullis etiam prædeceſſorum noſtrorum veſtigiis in hærendo, motu proprio, non ad alicujus nobis fuper} ROC oblatæ petitionisinftantiam, fedde mera noftre omnia& fingula beneficia eccle- ſine cura, ſecularia,& quorumvis ordinum, etiam fani fo Hierc olymitani&alia- rum quarumy aria, quæcunq;& qua- liacunq; ſint, ularia, canonic dæ, dignita ts, adminiſtr n metropolitanis, thedralibus etiam m etropolita ores feu collegiatis ecc tate;&del ſiaſtica, cum cu beratione 15 it tiarum r etiamſi tus& præben 0 iones, vel officia vel collegiat lefiis hu- Regularia v beneficia hujuſ- etiam confiftoralia, prioratus, præ- atus, dignitates etiam conventuales, iſtrationes, vel officia etiam clauſtra- præceptoriæ,& alias quomodocun it, ordinationi& diſpenſationĩ no- teala hâc perpetuò conftitutione ya e Apoftol. tenore præfentium reſerva- ornnes& quaſcunque impetratio ut prefertur, quomod locunque qua- lo in futurum faciendas,& obtinen- umodi, proptet hæreſim vacantia,& acatura, non comprehendere, niſi ſpecia- lifpe fitivè vacationis modus propter crimen Septim. Decret. Lib. I. Tit. XI. s, nunc&| acantibus& va-| uideteftan-| de agro Domi-| terim præſtitis vel ſoluti 48 it,& illum nullo. modo iub qui- selaufulis& o decret aprehendi, quantumcun- que generalibus, in quibufyis gratiis& conceflionibus per nos& Roman.! ontific. ſucceſſores noſtros faciendis, etiam per Fiat ASR is& conceſſis, ac saa iie omnes & qual n a praf earum zigor ifijüdicio per impetrantes criman hajut. modi deductum fuerit,& fi uper eo fententiam favo lem obtinue. vel dictorum beneficiorum poen nem affequuti fuerint, ad vacationem h ujuſmodi, pter crimen hæreſis ſe non extendere,& i la emii comprehendere decernimus. V I. Calend. Feb. 1766. Gregorius XIII. Difpofitso benefic iorum perſonis prohibitis, propter genus aut baa reſim,& à ſide defedtio onem, itat, l tronem refer tur, CAP Y T Eccleſtis præſertim inſignibus, hoc magnope ta randum elt, ut Sacerdotes& perſonæ ſalubribus ea- rum inſtitutis convenientes ordinentur: quod quantum in nobis eſt, enitimur, atque eos ab illis tepellendos in primis contendimus, qui propte nus, aut. hærefim, & à fide apoftafiam,{ive proprio, five ftirpis, five cogna- torum vitio contaminati, per canonicas fanétiones, aut ftatuta ab hac fede firmata, aut Apoſtolica pri vilegia prædictis eccleſiis prohibentur. Sed nobis negotiorum magnitudine, diftentis, hujus generis nonnulli ad illa- rum Sacerdotia f. quenter obrepunt, inter quos quidam 8 ciſtimationis ſuæ prod ligi, etſi ſe ab illis expulſum iri ſciant, ſpe tamen inconcefla præſumunt, ſe inde vel per- o e vel quoquo pacto beneficium, penſionem, aliud exacturos. Nos malum hoc, quo dictæ i penitus evellere volentes, præſentium auctoritate decernimus, omnes,& quoque Apoſtolicas, necnon le tæ ſedis,& aliorum ium, ac enda- omnium, ab ea facult etiam ordir rum, bene icdoum& offi dorum eij aſcunque perſonas ſic ii as,& f 10di ones,{eu ſtatuts l pr a, ut præ ferna in- habiles, vires& effe&tum non habere, perſo que hu- juſmodi, illarum prorſus uſu& commodo c⸗ l fic aque ipſa, ut prius, va ſpoſitioni: fuerint vel affecta, ne manere,& tam il ſerata neque affe c l a fede, ac legatis & aliis facultatem us prædi&tis, in nodi perfonas quomodocunque diſp Romani Pontificis difpofitior cague ab aliis idoneis al ipfad petrari poffe. Impetrationes pr io conceffiones, nifi modus va c decretum hujufn o f care, Apoſtolicæ vam tinere, e€ Im- yodi ens, fed definitè, nomin illisexprimantur verò,(ceffantibus refervatio poftol icis) pro tempore E devolu teranenſis ſlatuta inane, quicquid ſecus per quoſcui ranter, contigerit attentari. Reſervatioi licis troA uun; pe nſionum,& alia omnino nce oncilli ſubjac contaminatorum Sokin h fa 5 nih lonis altuia Romæ Idib. Novemb. 1580. Clemens V. Pro viſi de bene ſer vatts, ſodi Apoſtolicæ, ejuſdem æudlort- tate inſciã, pre mal ribus habentur. C AP.

:hoc; quo Jere volent, 49 CAER VE A Dmonet nos incumbentis nobis paſtoralis officii cu- ra, ut non ſolum nobis, ſed etiam cunctorum Chri- fti fidelium,& præſertim Eccleſiaſticcrum perſonarum profectibus diligenter intenti, illorum occurramus di- ſpendiis,& quæ in cujuſcunque ipſorum præjudicium five noxam, quåvis etiam auctoritate prodiiffe compe- rimus, ſalubriter reformemus. Sanè dudum ad noſtram petvenit notitiam, qualiter nonnulli Archiepiſcopi,& Epiſcopi ac eccleſiarum prælati, nonnulli etiam Princi- pes,& domini temporales, inclytæ nationis Germanicæ, poſt miſerabilem urbis direptionem, collationes& dif- poſitiones beneficiorum Eccleſiaſticorum, nobis& ſe- di Apoſtolicæ, etiam virtute concordatorum a, inter ſe- dem& nationem præfatas reſervatorum, temerè uſur- pare præſumpſerint, ac collationes& diſpoſitiones no- ſtras,& dictæ ſedis de illis factas, admittere contempſe- runt, nedum in noſtrum& ipſius ſedis vilipendium, ſed etiam in jurium noſtrorum& ejuſdem ſedis, ac illorum, quibus de ipſis beneficiis providimus, aut in quorum favorem aliàs difpofuimus, feu provideri& diſponi mandavimus, grave præjudicium. Nos qui à dictis con- cordatis, quæ olim Romanæ Eccleſiæ& dictæ nationis hominibus, pro ipſius Eccleſiæ unione, ac pace& tran- quilitate, inter Eccleſiam& nationem prædictas, perpe- tuò ſolidandis& conſervandis, Iaudata, concluſa,& ac- cepta fuerunt, nullatenus recedere intendimus, ne dicti præſumptores,& contemptores, aut per eos in dictis be- neficiis intruſi, ex hujuſmodi temeraria præſumptione gloriari valeant, néve ipſi intruſi, ex adulterinis eorum titulis, aliquem fructum reportent, nec illis, quibus de beneficiis prædictis per nos aut dictam ſedem, ſeu ejus auctoritate proviſum extitit,& in futurum providebi- tur,per alicujus temporis fuxum, feu aliquam patien- tiam vel tolerantiam, przjudicium fiat aut fatum cen- ſeatur, ex paftoralis officii debito providere volentes, ac concordatis prædictis firmiter inhærentes, motu pro- prio;& ex noftra Matura deliberatione, ac certa fcientia, auctoritate Apoſtolicà, de Apoſtolica poteſtatis plenitu- dine, tenore præſentium declar amus, prætenſas collatio- nes,& alias diſpoſitiones, de quibuſcunque beneficiis Eccleſiaſticis, cum cura& ſine cura, nobis& dictæ ſedi, ut præfertur, reſervatis, per Archiepiſcopos, Epiſcopos, Prælatos, ac ſeculares Principes,& dominos quoſcunque dictæ nationis, ſeu ad eorum præſentationem vel nomi- nationem, etiam per ordinarios ipſorum beneficiorum collatores, à tempore di&tæ direptionis, citra contraque tenorem& for am dictorum concordatorum quomo- dolibet factas,& in poſterum faciendas, perſonis, qui- bus aut in poſterum fient, niſi ſint per nos, aut noſtra, vel dictæ ſedis auctoritate approbatæ, nullum titulum vel colorem ipfa beneficia poffidendi tribuiſſe, aut in futu- rum tribuere, fed& illos pro malæ fidei poſſeſſoribus& merè intruſis, ab omnibus haberi& cenſeri, ac fructus per eos ex beneficiis hujuſmodi perceptos& percipien- dos, nullo unquam tempore ſuos facere, ſed ad illorum reſtitutionem in utroque foro efficaciter obligatos eſſe, & ad illorum reſtitutionem, ad eorum quorum inter- eſt, ſeu etiam fiſci noſtri inſtantiam, omnibus viis juris, & remediis compelli poſſe& debere,& eos nullo un- quam tempore, beneficio regularum de annali& trien- nali pacifico poſſeſſore gaudere potuiſſe aut poſſe: Illis verdò quibus eadem beneficia per nos, aut auctoritate no- ſtrà vel dictæ ſedis, tenore& formã concordatorum hu- juſmodi ſervatis, collata ſeu commendata ſunt, aut in futurum conferentur vel commendabuntur, necnon Ec- cleſiis& locis Eccleſiaſticis, ac collegiis, quibus perpe- a Gncordata refirvationum edidit Nicolaus V. in gratiam Germanorum 14.47. 14, Cal. April. cum Eriderico Imperar aliug, Ecclefiaficu& fecularibus loci Principibus. De Reſervationibus. 50 tuò vel ad tempus eadem auctoritate unita ſunt, aut in poſterum unientur, ac omnibus illis, qui in executione literarum Apoftolicarum eis conceſſarum, per conſtitu- tiones, ſeu mandata Archiepiſcoporum, Epiſcoporum, Prælatorum, Principum, vel dominorum prædictorum, hactenus quomodolibet impediti fuerunt, aut in poſte- rum impedientur, dictas regulas, quemcunque tempo- ris fluxum, feu patientiam vel tolerantiam minimè ob- ftare debere, quò minùs contra ditos intrufos,& intru- dendos quocunque tempore judicialiter expediri va- leant. We$ TITULUS XIIL DE PENSIONIBUS Leo Decimus, In Concilio Lateranenfi. Refèrvarı penfiones non debent in diminutionem Monafteriorum Ó Ecclefiarum regularium. CAP: L UoniamEcclefiis Monafteriorum abfque aliqua fru&uum diminutione provideri decet, ut tam dignitati præſidentium, quàm Ecclefiaram& ædificiorum neceſſitati conſulatur, decernimus pariter ac ſtatuimus, ut ſuper earundem Eceleſiarum fructibus, penſiones minimè reſerventur a, niſi ex reſignationis cauſa, aut etiam alia, quæ in ſecreto noſtro conſiſturio jufta, probabilis& honeſta habita fuerit. Pius V. Laict,&r qui cælibatum facris ordinibus annexum non colunt, beneficiorum penfiombns jure frui nequeunt, CAP: H: Aici extra conjugium& in cœlibatu viventes, 2c bi- gami& clerici conjugati, nullas novas penfiones aut fruĝus, aut omninòalias res Ecclefiafticas habeant, nec ipfi etiam, qui conjugati non funt, fi ad primasaut alias nuptias tranſierint, antiquas deinceps percipere. Clerici verò& alii matrimonium etiam cum unica& virgineo contraÑuri; poftquam illud contraxerint, nec antiquas retinere, nec novas affequi poffint, fed nec illi laici, nec clerici privilegio transferendi penfiones, fructus aut ali- as res hujuſmodi de cætero potiantur. Decernentes o- mnes transferendi facultates ex nunc, antiquas vero penfiones,& alias refervationes tam laicis, quam clericis conceſſas,& quas ĩpſos clericos habere contigerit, per fu- turum contractum matrimonium hujuſmodi extinctas effe. Rom. f. Id. Septemb. 1768. M:—. 9 FITULUS XIIL DE UNIONIBUS BENEFI- ciorum, Pius V. Ex Concilio Tridentino. Parochialtum perpetuò unitarum piis locis portzo afagnanda Via cariis, non fit major centum nec minor quanguaginta ſcutorum. CAP: F D exequendum paftoralis officii debitum, vi- gilantibus ftudiis intendentes, ad ea, per quæ ca- chedralium, aliarumvéEccleſiarum, necnonMo- naſteriorum, beneficiorum, ſeu collegiorum, ac aliorum piorum locorum proſpero profectui, diviniq; cultus au- gmento,& opportunæ congruæque ſuſtentationi paro- chialium Ecclefiarum eiſdem unitarum ſtatui feliciter dirigendo,& perſonarum in illis curam animarum exer- itati rectà& providã moderatione conſuli, centium util t l & falubriter provideri valeat, libenter interponimus a DD. incap. praterea. 33, dejure patron, text. in c. fugesfie 8, de decimis, noſtræ

5¹ Septim. Decret. Lib. I Tit AU: XIV. noſttæ ſolicituqinis partes. Hinc eft quòdı rum aures(quodnon ſine animi noſtri m Mus) pervenit, non nullos ex venerabilil noſtris, Patriarchis, Archie epiſcopis& Epiſc tandis Vicariis, ac in 11 vortion perpetuis Eea ium dictis Ece neficiis poii Sy vel] loci aburi proventibus un, Eccleſiis, Mo- re locis piis remanſe- a ob id; mültæ ortæ fint ſuper hoc controverſiæ, circa interpretationes dicti Concilii. Nos ad eas tollendas animum intenden tes, conſide- rantesque uniones ipſas ideò à prædeceſſoribus noſtris factas eſſe, ut ex reditibus& emolui nentis beneficiorum unitorum, Ecclefiis, Monafter Iocis piis, quibus illa uniuntur, faç cumbentia ſupportentur,& promptiùsà miniftris ſiaſticis, in eiſdem divina celebrentur, hoſpitali- tas ſervetur, aliaq; charitatis opera exerceantur, ac etiam, ut nihilominùs cura animarum diđtarum parochialium laudabiliter exerceretur, motu propri o,& æx certa no ſtra ſcientia, auctoritate Apoſtolica, hãc noſtr À perpetuò valiturã conſtitutione ſt ſtatuimus,&ordinamus, ac decla ramus, quemadmodum etiam de ipſius Concilii mente fuiſis colligimus, P attiarchas, Archiepi pos.pr petuis e trio facienda,, ita{e continere& ar major cer ut parùm aut nihil ex etera r porodu um P fic uni pos& E mara SIn gifignatione portionis d ipfis Vicariis per- prædicto C obda ip{ um Prælatorum arbi- bitrari debere, ut non ım, nec minor quinquaginta ſcutorum an yrum fumma, computatis omnibus etiam incertis e- molumentis,& aliis obventionibus communiter percipi ſolitis, eis omninò aſſignetur, niſi Vicariis tem npo! ariis {folitum fui nuc lus afignari,fiveir eam& onerum yit, 1a-que yd in centùm,& aſſignandæ, qu ume ydi t ul lius voboris ant,& ad ſumn gZ- dictas reductæ„nifi tamen v annuus i(ut r) minor fit gq a velaſſigi ſummam ar 1 ciat, quòd omnes fructus ejus TEE Axa ır ipli Vicario perpet juoniam iniquum adem onera, quz priè iS& ſtatuimus, a, beneficia,& pia lc parochialit bus Ecclef unitis conting tas erigi, pro quantitatibus fru y petuisaſſignatorum, ad ſol quam nobis Came teneantur, fed eis detractio fiat ad ratam certorum. qug de fructibus 2 arum parochialium percip Ita tameg,] d Vicarii perp etui, qui pro tempore deputa buntut ten ur acciper viſione ax deputationis,& folvere annatam tione n, redituum,& proventuum: certorum fibi& expedire literas Apoſtolicas, nec aliàs ad pc m dictarum Vicariarum perpetua fervitium í nitt; 5, qui çor nmodis pri , debere fuf- Monaſteria, int, ul us. non t à ſede Apoſtolica novam pro- mparochialium admitti poſſint, niſi | | neraittér re riorum electionem, ſed ad nom formã prædic vi EE ut t prtfen o ſolvi debere, ne fructus pe damus, quò oquin integrum quine dicti ant pere ti Vicarii perpetui r quorum Eccleftis unitis ponentur riorum, ſeu eorum Vicariorum, prævi batione deputentur. Et ſi Monafteriis regularium me rioribus dictorum Monaſt mendicantibus, quos ſi ord aut eorum Vicarios faciendo, rum exercendam invenerint,& ita pi verint, teneantur in Vicarios, ad nutu rum fuorum amobiles, de vetur in regularibi parochiali, in qua &å y icarius dep tem quatuor aill< 2 parochi tare, Idemꝗue etiam ſer dummodò in ea t, fervat t cum eo ſal- Ka—— Şe SITUL US KEF. DE;RESIGNATIONIBUSET Permutationibu Innocentius Octav Legitima beneficii refi rfanaru debet 20, omnem temp lum eæcludens, certo dierum[patio ante obun firn CGAP: I nus religna i Ræſur illi, non verè fieri, ſi Iiteras facultatis& licentiæ, cum clauſulà C omper mutanti um beneficia E tantes c icter in Ceó m ftavo gnante A uor mení acificè non m poſt reſignationes ipſas, motte en tempore reſignationum ſeu irmi erant, ed infirmitate, neorunde Reſignationes& jurium concefs quod ſe: quod in illis ſimulat etiam literi habità, necr DNES, 1 om. Pontif. pro te xiftentis mar coram Notario pt & teftibus fient,& ìà nobis, vel illo, feu no mandato admittentur,& fuper ei i ſi gnatio, quam mors mo. fraudis prafier nptione gra inf. refig. imira 20, mii 2 regula na pad tius explicant Gomefins O r Rebuffs, cunque Negr, iti

De Reſignat.& Permutationibus. 54. cunq; aliæ diſpotitiones, ſive temporales, ſive perpetuæ, aut ad hoc mandata Apoſtolica, fub quacunque forr guibuſcunque etiam ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Card Hbus, ac piis locis quocungue privilegio fuffultis, facta, publicari debeant cum literis Apoſtol. deſuper confectis, intra fex a menfes,{i beneficium citra montes fuerit, ultra verò intra novem, à data conceſſionis gratiz, nòn autem à die præſtiti ſuper ea conſenſus numerandos, et- iam fi poſtea conceſſio gratiæ hujuſmodi ex quavis cau- ſa, diverſisque ſubſequentib. datis, ac quotieſcunq;,& quovis modo reformata,& valida reddita fuerit, pluteſ- que,& quotquot in alium, vel alios ceſſiones, ac etiain in ipſummet primum reſignantem vel cedentem retro- ceſſi ones, termino prædicto nondum elapſo, interceſſe- rint, ita utunicus duntaxat terminus omnib. his ſucceſ- ſivis ceſſionibus ac retroceſſionibus decurrat:, ut qui po ſtremus g wblicationem hujuſmodi fa cripta intra eundem termi- drali,& in beneficii Ecclefia, vel Ecclefiis, f in plurib. illud fit, fiat, ibigue dum frequens populusad Miffarum folennia convenerit, palm omnibus, literæ Apoft, præ- diét, earumve tranfumptum authenticum exhibeatur, clarâģne& intelligibili voce refignatio ſeu ceſſio hujuſ- modi, ac beneficii s,&invocatio, nominadue,& i u cedentis, ac illius, in cujus acta eſt, pronuntientur, ita intad notitiam omnium ibi exiften- € r pervenire, feriptoģġue de his omnibus exemplo collato valvis di&arumEcclefiarum affixum re- Iinquatur/ Si vero Ecclefia beneficii ruralis fit, aut popu- lo, conventuque careat, eo caſu in parochiali, intra cujus F s beneficium ipfum coafiftit,& in ca- thedrali Eccleſia, vel fi Iocus bello, ſeu peſte, aliifyé feſtis periculis ſubjaceat, tunc in proxima paro- H i Ecclefia, vel ſi aditus ad il- avis, fit fecurus, in alia cathedrali vel parochiali vicinicri periculorum immuni,publicatio hujufmod agatur. Is quoque, in quem difponi vel mandari de beneficio etiam litigioſo, vel accedente non poflefo; fub quacunque forma contigerit, pofefionem beneficii intra ditum tempus, vigore literarum Apoſto- licarum deſuper confectarum, nec aliàs apprehendere debeat,& ſi propter litem, aut aliudlegitimum impedi- mentum nequiverit, ſalteml Apoſtolicas cum ea- rum publicatione, ſi tunc facta erit, judici. ſeu executori illarum, vel aliis ad quos pertinet, per fe vel procurato- rem ſuum legitimum, intta idem tempus præſentare,& apud illum vel illos pro ĩpſarum literarum executione inftare,& pofktfonem hujufmodi inftanter petere te- neatur. Cæterùm modus& forma hic tradita femper & ubique debeat obfervari, nec alia, velæquipollens ullo modo admitti in omnibus hujufmodi refignationi- bus, cefionibus, quorumecung;' beneficiorum-tam re- gularium quàm ſecularium. Quod ſi quicquam prædi- ctorum omiſſum fuerit, dictis terininis utcunque modo ſint irritæ& inanes. Dat. Romæ Nofl. Jan. 1583. Pius'Quintus. Refignatsoneslegitimes de cauſis tantùm admitis debere. CAP. IFL Uanta Ecclefix Déi incommoda omni temporeat- tulerit,& nunc quotidie magis afferat, miniſtrorum in eam ingreſſio b vitiofa, jam latè perfpiciant,& cum mærore expendant præſules omnes& Paſtores, quando hæc pernicies cæterarum omnium maxima, tam multas favorem g ut hæcomnia p las, aut a Himenfès computari de bent à die fupplicationis non à die con- Senfus quam vis Gomeſ. aſſerat à tempore conſenſus computandos. q. 7. Parif. conf. 143. Chriftoph. Rofin. debenefie. b Meritis faf- Fragantib. non ambitu provehi debent é ad beneficta& ſacr. limi- na mredi. c, nullus itaque 1. quaſt. 1. c. inſcript. 9. J. L. orbis Eccleſias impiè violavit. Quia verò hoc malum, cùm in ceteris frequens, tum maximè in beneficiorum, & officiorum Eccleſiaſticorum dimifione admittitur, nemini moleſtum eſſe debet, quòd perinde de repri- mendis quotidianis fraudibus, quæ hac in re frequen- tiores internofcuntur,certam aliquam rationem tandem inituri, officii noſtri partes, in prohibenda omnibus inte- tiin reſignationum hujuſmodi receptione, pauldò ſeve- rius interpoſuerimus, omnesque beneficiorum interim reſignandorum diſpoſitiones, quæ fierant, in irritum re- vocaverimus, ac etiam decreverimus, nullum per eas in illis jus, neque titulum, vel coloratum, tam in petitoris, quam in poſſeſſorio, ipſis proviſis tribuere, quin etiam cos, ad illa deinceps obti enda perpetuò inhabiles fore: Collatores verò aliàs in iHorum difpofitione, etiam tan- quam devoluütionis jure, fefeinterponere non poffe, fed de eis,ut verè vacantibus, five per Ronianos Pontifices, fi vealioscollatorum cotundem ſuperiores, uti præventum eſſet, liberè provideri. Nunc autem intendentes inſtitutum hoc noftrum F£) 7 quo fanétuarium Domini cupimus illibatum, auctore» Domino perfequi, ac fimul, quantum in nobis eft, cave- re, ne relignationes ipf. dèhinc pro-cujufque arbitrios nullisgue vel certè levibus caufis, paflim& temerè ad- mittantur, prohibitionem,& alia prædicta ac cætera o- mnĩa, noſtris ſuper his literis contenta, eatenus relaxa- mus, ut poſthac Epiſcopi,& alii facultatem habentes, eo- runy duntaxat refi iones recipere& admittere pof- ſint, qui aut ſenio confecti, aut valetudinarii, aut cor- pore impediti, vel vitiati, aut crimini obnoxii, cenſuris que Eccleſiaſticis irretiti, aut nequeunt, aut non debent Eccleſiæ, vel beneficio inſervire, ſeu qui unum aliud, veł plura beneficia obtinuerint, vel quos ad aliud contige- rit promoveri, religionem quoque ingreffuri, vel trimonium contrađturi, fi ftatim poftea id re ipfå ex quantur, deniqüe cùm quis es is caſibus acciderit, qui conſtitutione felicis recordationis Innocentii Pape II, de dimittendis cathedralibus Ecclefiis, edita continen tur. Qui etiam ob capitales inimicitias ñequeunt, vel non audent, in loco beneficii refidere fecuri. Sed r horam ullus facro ordini. mancipatus, nifi relig ingreffurus, valeat ullo modo beneficium vel oficium Eecleſiaſticum reſignare, nifi aliunde ci fit, quò in vita poſſit commodè ſuſtentari._ Ad hæc beneficiorum per- mutationes admittere, gue canonicis fan&tionibus,& A poſtolicis conſtitutic intur. Caveant au- tem Epiſcopi,& alii prædict eomnes electores, præſentatotes,& patroni tam Eccleſiaſtici, quam laici, quicunque ſint, ne verbo quidem aut nutu, vel ſigno, fu- turi in hujufmodi beneficiis& officiis: fucceffores, ab ipfis reſignantibus, aut aliis eorum ſignificatione vel hor- tatu deſignentur, aut de his aſſumendis ꝓromiſſio inter eos, vel eliam intentio qualiſcunque intercedat. Cæte- rum pꝛæcipimus atque interdicimus, ne ipſi Epiſcopi, aut alii collatores, de beneficiis& officiis reſignandis prædictis, aut ſais, aut admittentium conſanguineis, affi- nibus vel familiaribus, etiam per fallacem circuitum multiplicatarum in extraneos collationum, audeant pro- viderè: quòd ſi ſecus, ac etiam quicquid præter vel contra formam ptædictorum fuerit à quocunque temerè atten- tatum, id totum ex nunc vires& effectum decernimus non habére. Qui verò contrafecerint, ut in eo quo de- liquetint puniantur, à beneficiorum& officiorum col- latione, necnon electione, pra ſentatione, confirmatio- ne;& inſtitutione, prout cuĩque competierit, tam diu ſu- ſpenſi remaneant, donec remiſſionem à Rom. Pont. me- ruerint obtinere,& qui talia beneficia feu officia rece: perint, eos prædictis pœnis volumus ſubjacere. Et nihi ominũs in eos, quĩ ſic ſuſpenſi, conferre, eligere, præſen- tare, confirmare, vel inſtituere, auſi fuerint, excommu- nicationis, quoad perſonas, quo verò ad capitula,& con- ventus,

inin 55 Septim. Decret. ventus, à divinis ſuſpenſionis ſententias ipſo facto pro- mulgamus. Romæ Cal. April. 1768. Clemens VII. Con ſenſüst qui praſtart debet in beneficiorum refignationshus, quo Packo notetur& computetur in libris Camers Apeſtolica. CAPR: Iy S Anctiſſimus in Chriſto pater& D. N. D. Clemens, di- vinå providentiå Papa VII. Conftitutionem fuam de confenfibus in Cancellaria vel Camera Apoſtolica extunc de cætero præſtandis, quoad materias Franciæ in- fratresmenfes, in aliis verò infra quindecim dies, à die extenſionis eorundem confenfuum computandos, in li- bris folitis& authenticis annotandos, ad obviandum fraudibus, quæ in retardatione annotationis confenfu- um hujufinodi committebantur, nuper editam decla- rando, voluit, quòd dicta tempora, non à die extenſionis conſenſuum in dictis libris, cùm ipſa conſtitutio ſic ni- hil operaretur, nec per eam dictis fraudibus. in aliquo obviaretur, ſed à die præſtationis eorundem conſenſuum, intelligi debeant. Et quoniam nonnunquam præſtan- tur conſenſus ſuper ſupplicationibus nondum ad regi- ſtrum miſſis, ſeu adhuc penes Datarium ſuum exiſtenti- bus,& notarii non poſſunt tales conſenſus in dictis li- bris annotare, niſi videant hujuſmodi ſupp licationes re- giſtratas ſeu expeditas,& ſæpè labuntur dicta tempora, antequam ipſæ ſupplicationes ad regiſtrum mittantur ſeu expediantur, voluit& declaravit, quòd tunc& eo caſu dicta tempora à die, quo Datarius hujuſmodi ſup- plicationes ad regiſtrum vel ſummiſtam miſerit, com- putari debeant, diem autem miſſionis hujuſmodi de cæ- tero annotabit Datarius, pro tempore in calce ſupplica- tionum conſenſum aliquem requirentium, per hæc ver- ba videlicet: Miſſa die tali N. Datarius quæ verba voluit ad plenam probationem miſſionis prædictæ ſufficere. Præterea voluit, quòd notarii de talibus conſenſibus ro- gati, in annotatione illarum in dictis libris facienda, te- neantur de die miſſionis hujuſinodi, ſicut de data fuppli- cationum, expreſſam mentionem facere, ut die præſta- tionis conſenſuum,& die miſſionis ſupplicationum hu- juſmodi ſimùl junctis, ex illorum inſpectione evidenter appareant ipſi conſenſus infrà tempora pradicta in dictis libris annotati:& notarii requiſiti de cætero ad ponen- dum aliquos conſenſus in libris prædictis, ſi ex inſpectio- ne dierum præſtationis conſenſuum, ac miſſionis ſuppli- cationum, viderint dicta tempora ad annotandum con ſenſus, ut præfertur, præſixa eſſe lapſa, conſenſus tales in di&tis libris annotare nullatenus præfumant, fub pænis dictà priori conſtitutione contentis. Et uihilominũs an- not atio de illis ſic extra tempora prædicta pro tempore facta, ipſiqͥue conſenſus ſic annotati, viribus omninò ca- reant, nulliusque ſint re boris vel momenti. Narrativa quoque per verbum Hodie vel Nuper, in literis Apofto- licis fuper materiis, ad quarum expeditionem confenfus aliguis requiritur, pro tempore expeditis pofita, contrà præmiſſa minimè attendi debeat, nec aliquem effectum operetur. Pius Qua rtus. Benefictorum fraudulenta permutationes prohibentur CAR- V An&tifimusin Chrifto Pater& Dominus nofter, Do- minus Pius, divinà providentiã Papa I V. ad cujus au res pervenit, nonnullos beneficia Ecelefiaftica per eos obtenta, in amicorum aut aliàs fibi gratarum perfona rum favorem, etiam in ordinatiorum illorum collato- rum manibus, contra juris diſpoſitionem reſignare cu Pientes, certam fictæ permutationis formam excogitaàſſe, per quam fe beneficia hujufmodi ex caufa pe:mutatio- nis, aliàs de jureapprobatæ, pro quodam imaginario, nec uſquam reperibili beneficio.( quod beneficium de 4 Lib. I. Tit. XV. 56 Pertica, feu alio nomine vocant) illud per{uppofitivum compermutantem fuum obtineri afferentes,& non aliàs, in dictis manibus reſignant, talesque reſignationes ex cauſa prætenſæ permutationis admitti, ac de ſuis veris beneficiis, tanquam per dictas reſignationes vacantibus, eiſdem fictis compermutationibus, ſeu potiùs ipſimet compermutantes, ſibi provideri procurant, hãc indirectà viâ, beneficia in aliorum favorem fimotilacè refignan- do, in facrorum canonum fraudem,& animarum fua- rum periculum. Proinde confiderans illud fi&titium de Pertica, aut aliàs nuncupatum, incertum, incorporeum& inane, nul- libique reperibile, re verà non eſſe beneficium, ac pro- pterea veram cum eo permutationem fieri non poſſe (tametſi non deſint, qui ſubtili potiùs, quàm verã ratio- cinatione contrarium pertinaciter aſſeverare nitantur) ac propterea Eccleſiam ſanctam curæ ſuæ divinitùs com- miſſam hoc pravo abuſu, fraudulentoque commento ſa- lubriter emundare volens, hâc perpetudò valiturä con- ſtitutione prohibuit, ne quis de cætero tales permuta- tiones fimulatas. facere, neque beneficium de Pertica, aut aliud hujufmodi fingere, néye locorum ordinarii feu quivis alii refignationem alicujus beneficii, ex caufa prætenſæ permutationis cum beneficio de Pertica hu- juſmodi, ſeu quovis alio quocunque nomine fic dolofo & in fraudem nominato factæ, vel faciendæ, tanquam meram fraudem ſapientem, tanquam verè& virtualiter in favorem alterius factam, ac propterea illicitam ad- mittere præſumant. Decernens omnes& ſingulas bene- ficiorum reſignationes, prætextu permutationis hujuf- modi, eorumque ſubſecutas admiſſiones ac proviſiones, & alias diſpoſitiones/ quãvis etiam Apoſtolicã auctoti- tate faciei das„nullas& irri e fore roboris vel momenti, irritum quoqi à quoquam quävis auctoritat contigerit attentari. ſcienter vel ignoranter TEETE s ————.——. 8⁰ T TI DE FRUCTUUM Leo Decimus, in Concilio Latera nenſi. p Clericis omittens dicere ofi CSCAP. 1 Tatuimus& ordinamus quòd quilibet ha neficium, cum cura vel fine cura, fi poft fex k Jab obtento beneficio divinum officium non legitimo impedimento ceffante, beneficiorum fructus non faciat ſuos, pro rata omiſſionis officii& ris, fed cos tanquan ıt tos, in fabric 1 J ræcedente,beneficio er officium detur t i officium omittere, quoad hoc,c per quindecim d erit, Deo ta ultrà prær ddituri rationem. Quæ pœna in habentibi altem hic non a omiſſionis enenc reiterabilis totiens fit, quotiens contrà facere convin- catur. Pius Quintus. Frufuum amıfo ob negletas horas canonteas pro rata tempoa riiprateriti ofici, erpendutur. P perp CAP. tenentur, cuj Nos huie r

——6 —— ICIL AI aten JOP oo nonini De fructuum beneficii reſtitutione. 58 EZ proximo Lateranenſi Concilio a pia& falubris fan&tio emanavit, ut quicunque habens beneficium Ecclefiafticum, cum cura& fine cura, fi poft fex menfes, quàm illud obtinuerit, divinum officium, legitimo cefa fante impedimento, non dixerit, beneficiorum fuorum fructus, pro rata omiſſionis, officii& temporis, ſuos non faciat, ſed eos, tanquam injuſtè perceptos, in fabricas ipforum beneficiorum vel pauperum eleemoſynas ero- gare teneatur. Veruntamen multorum animi ſuſpen- ſione tenentur, cujuſmodi ratæ prædictæ ratio ſit haben- da? Nos huic rei evidentius atque expreſſius providere volentes, ſtatuimus, ut qui horas omnes canonicas uno vel pluribus diebus intermiſerit, omnes beneficii ſeu be- neficiorum ſuorum fructus, qui illi vel illis diebus re- ſponderent, ſi quotidiè dividerentur: qui verò matuti- num tantùm, dimidiam: qui cæteras omnes horas, ali- am dimidiam: qui harum ſingulas, ſextam partem fru- ctuum ejuſdem diei amittat: tametſi aliquis choro ad- dictus non recitans omnibus horis canonicis cum aliis præſens adſit, fructusque& diſtributiones fortè aliter aſſignatas, ſolà præſentià, juxta ſtatuta, conſuetudinem, fundationem, vel aliàs ſibi Iucrifeciſſe prætendat. Is eti- am, præter fructuum& diſtributionum amiſſionem: Item ille, qui primis ſex menſibus officium non dixerit, niſi legitimum impedimentum ipfum excufaverit,, gra- ve peccatum intelligat admiſiſſe. Declarantes præſti- monia, præſtimoniales portiones,& qualiacunq; benefi- cia, etiam nullum omninò fervitium habentia, obtinen- tes, cum prædićtis pariter contineri. At quicunquepen- a Concil. Later. fifo. Dominicus de Soto q. s. art.6. lib. 10; boc decretum prudenter interpretatur. Menochins verd, de arbitr. jud. cent. J. caf: 429. certis medii hanc pænam minuere contendit, fionem, fructus, aut alias res eccleſiaſticas, ut clericus, per- cipit, cum modo prædicto ad dicendum officium parvum beatæ Mariæ virginis decernimus obligatum,& genſio- num, fructuum, rerumq; ĩpſarum amiſſioni obnoxium. Romæ 12. Cal. Octobr. 1772. Julius Tertius. Tempore obitus, beneficii frutkus tranfeunt ad fuccefarés; non ad haredes, CAF. IIL Noe intentionis nunquam fuit, quòd quivis, quo- rumcunque beneficiorum 4, etiam Epifcoporum, Archiepifcoporum, Patriarcharum& aliorum Prælato- rum, ctiam Cardinalium,ubilibet,etiam in Romana Cu- ria, aut diſtrictu, pro tempore decedentium) five exte- ftamento;per ipfos beneficiatos, etiam vigore facultatum quarumcung; cis in fpecie velin genere, etiam pretextu quorumcunq; capitulorum, ac ſtatutorum,& ordinatio- num, etiam noſtrorum, ſub quibuſyis tenoribus& for- mis, ac aliàs quomodolibet conceſſorum condito, ſive ab inteſtato hæredes, fructus,&c. ac pecunias,& res alias per ipſos ſie defunctos beneficiatos, etiam Epiſcopos, Ar- chiepiſcopos, Patriarchas,& alios Prælatos ac Cardina- les, ante eorum obitum non exactos, etiamfi pro tempore ante obitum hujuſmodi decurſo debeantur, ac eorum ſolutionis dies beneficiatis& Cardinalibus viventibus advenerit,& ꝑer ipſos beneficiatos& Cardinales non fte- terit, quò minùsillosexegerint, quin imò omnem pro illorum exactione neceſſariam diligentiam, etiam judi- cialiter agendo fecerint, quoquo modo exigere, aut eti- am ſponte oblatos percipere. a Vácantium beneficiorum feuctus debent con uerti in Eccleſia utilitalem, velreſervari futuro ſucceſſori. teæt. in c. quia ſape, ds ele, in 6. c, fi propter, de refèript. eod, lib, EERE S IPIPILIT ELIIS ALLI AZ T AZ D 8 Gx o ID SEPTIMI PECRKE TAL IUM LIBER. TITULUS L DE FORO COMPETENTL.ET JURISDICTIO- NIS ORDINARI&Æ. POTESTATE. MARTINUS QUINTUS. Laicis in clericos nlla poteſtas,& ideò Eccleſiaſticorum cauſæ in foro juriſdictionis or- dinariæ debent decidi. CAřur L tD reprimendās infolentias tranfgreffo- rum, eorumq̃ue præſumptionem refre- nandam, ſi nervus Eccleſiaſticæ diſcipli- næ lenteſcat, eorum voluntas proclivi- or ſit ad peccandum,& exemplum im- punitatis periculoſius in alios deriva- debitam executionem adhibere juſtitiæ, quòd commiſſa jam puniat,& committendorum in poſterum audaciam interdicat. Sanè, ſicut diſplicenter accepimus, nonnulli diverſorum regnorum& terrarum judices, aliiģ; officia- Ies laici,& laicales perſonæ, juriſdictionem in tempora- libus exercentes, exerceriq́; facientes, non attendentes, tur, Propter quod ad præfidentis officium pertinet, fic quod laicis in clericos& Eecleſiaſticas perſonas,& illo- Nynn

59 Pe M prætextů hujůi- modi,„qudd Allerant in ſuis ad ſe pertinere co- Ercere viã facti, quæ verè& fictè attentata afferuntur,€- tiam in quocunque loco facro vel rel ligic fo, quantum- cunque Deo dicato, ex quacunque caufa, etiam fi ratio ne delationis corporis Chrifti, col] i a rum,& beneficiorum Ecclefiafticorum v ım, autaliarum rerum,& bonorum ad Eccl I cleſiaſticas perſonas pertinentiũ quomodocungue,etis fi folå negation vel affir matione facti interveniat& ad recutratur, cogmtionem ad ſe ſpecta tum& novitas, quæ prætenduntur, etiam ſine a lentia, quamvis in loco ſpirituali;& in toco facr oſo, ed quòd immediatè, ut prætendun liter non exiftant: propterea miniftros Ecel nas Eccleſiaſticas, quantumcunque res, cauſa unde e depenaci& derivantur, pia,fa ſit aut ſpiritualis, ad forum ſuum,& nem trahunt,& reſpondere aD res fiſcales in curiis temporalibus zant, ad guos(quod deterius eft}s Tong Ecclefiafticæ, in fupe erbiam& c perandum& fibi fubjiciendum, per catt eias g alias perſo „çiy aika, ca iaſtica penitus abſorb ipſi laici judices alios laicos in foro Ee j bus quantumcunque Eecle & concernentibus immediatè Ec conce ticas, jocalibus& herfonasque Ecel leſiaſticis,& bonis mobilibus, ac aliis ſpo re& alier ide litatem ad manu c, fructus quoque& pri tuas por» NEC am, animarum fuarum peri endium,& pluri ram. Nos igitur adve em, remedia app re cupientes, ac conc Sia hoc editis, auctoritate Apoſte l ꝛ0ſtrà inrefragabil. i conf tutio re præſentiui tuimus, quc Jd omnes& lares juâcung; exceptione fuftultæ, l fcopali, Abbati , que aliam perfonam In actione re inali, etiam occa l aimerto val 1 í n la e, directè vel judicium laicale ,diretè ve 1Atttco g etiam X. Indi mati conſueverit) de jure, vel de conſueti ei ne, aut aliàs obedierint ciorum Ecclẽſiaſt bant,& in quibus tit,& inhabilitationem ad al i& compell & in endis dantes auxiliu cung; pr ditionis exiſtant, m, Emeni iæ, digr dorum, t que laici& laicale nem in temporalibu f i tatum communia;& oppidoru & aliorum locorum univerfitates,non attende laicis in clericos,& pe bona, uull l 1 Eccleſi it n dignit uscof meritate propriâ bannirg; fi Par jut pi non verent Nos adver Y | remedium ponere Z gulos talia Ee 8 $ fi fing Á 1 t atüs lelice 15 h iri £ s» forka Exemptio HH Abukun ur Canomist ordenari— Hpi-e

n frelerum ſimulantet, quamobrem c diſcuttenda tradantur. Egimini univ pꝛæſidete ter intendimus utilitatil vandam libertatem Eccle dala, ponendam concozdi inter ñ 1 T £ giae tam pẹr pra cam conce la proce â p di,& per divini perſeverantia l nè nuper ad noftrum relatio. fide digna pervenit a tum, quòd Canonici Patriarchalium, Metropolitana- rum,& Cathedralium,& collegiatarum Eecleſiarum, & aliielerici ſeculares, plura præſumunt, quæ ipſis in- famiam non parvam pariunt,& aliis inferunt læfio- nem, prætextu exemptionis& lib tisà di&a fede obtenta, ordinariorum correctiones& ordinationes fub- terfugiunt; ac corum forhm five judicium declinant, nonnulli etiam impunitatem fuorum exceſſuum, per privilegium exem tionis obtinere- fperantes, exceſſus ipſos committere non verentur, quos, nifi per exemptio- nem, quà gaudent, credetent ſe defendi, nallatenus fuiſ- ſent commiſſuri. Hinc itaque accidit, ut propter eorum audaciam, qui prætextu privilegii exemptionis impunitatem exceſſu- um obtinere confidentes, nonnulla multotiens commit- tant enorma, per qug p. feandala gravia generantur, potiffimè autem, cùm talia pereos, ad quos horum ſpectat eorrectio, incorrects maneant, ſeił illi, ad quos ſpectat illa punire, neg Nos volentes, neo pratextu delita r 16a7 nita, morbo hujuſmodi neceſſariam adh ſacro approbante Concilio ſtatuimus, quibus exemptorum correctio& punitio à dictà ſede de mandata eft; circa illam vigilanter intendant,& diligen- ter officii ſibi commiſſi debitum exequantur qu primùm eis exemptos ipſos deliquiſſe legitimè tonftite- rit, ita eofdem exemptos delinquentes puniant, quòd iidem exempti metu poœnæ à ſuis arceantur inſolentiis, & alii corum exemplo perterriti profilire ad ſimilia me xitò perhoxreſcant Et fi circa hocnegligentes fuerint c cor hujufmodi competit, perfonalitet, f illorum copia& notitia haberi poterit: alioquin, vef fi nullus in parti- bus exemptorum ipforum certus judex fuerit, j qúo- rum fua in præmiſſis intereſſe putaverint, per ⁊dictum- publicum, cathedralium ſeu aliarim Eccleſiarum loco- rum, in quibus exemꝑtorum judices hujuſmodi xeſidere, ſeu nullis eorundem axemptorum judicibus exiſtenti- bus, ipſos exemptos deliquiſſe contigerit. yalvis affigen- dum, moneant, ut ipſi tales exemptos delinquentes& criminoſos puniant& caſtigent, infra competentem ter- minum, monentium ipſorum arbitrio moderandum. Et ſi ipſi moniti in hoc negligentes fuerint,& id adimple- 5 neglexerint,feu recuſaverint, tuncutin eo, in quo de- liquerint, punžantur, cognitione hujufmodi eâ vice fint privati,& fe non intromittant ullatenus de eiſdem: ſed dicœceſani& alii locorum ordinarii hujuſimodi, contra tales exemptos dlinquentes& criminoſos, auctoritate noſtra, ad inquiſitionem, vel per accuſationem, ſine ali- quibus tormentis, procedere,& teſtes per ſeipſos exa- minare poſſint, ac proceſſum ipfum(quem ratione fo- p l da cefani& dlii lo- iœ mordinarii, eoſdem, quibus exemptorum correctio > p urimàm difamatur Ecclefia;&| DeForocompetenti. | da pr 62 me- citationis omillæ? fucrit, ni preterquam rati 5 ritè prc expen- utionem oS-g ac um guantò em fedem, per Ro- it committen- ulpabiles reper- ſufficientia ə vekalium y c ninandi diligente dig quod ad con indi ationis ulterid caufam prout juftum fuerit, ndum. utem dictz fi fficium in ĩpſis prĩ- cleſiæ initiis, Af Papa I. ad benda ne ctorum geſta à perquirenda atque ë ſcitur inſtitutum, ad Protonotoriatũs officium aſſumpti, habitum& rochettum deferentes,& alii noſtri& dictæ ſedis officiales, actu fuá officia exercentes» tam in civili- bus, quàm criminalibus, ab omni ordinariorum jur ifdi ctione ſint exempti. Alii v notariatüs non deferentes, niſi illum ir voſt præſentium publicationem aſſumpſerint,& ipſi ac alii inpoſterum aſſumendi, hahitum& rochettum hu- juſmodi continuè non geſtantes, atq; alii noſtfi& dictæ ſedis officiales, officia ſua actu non exercentes, tam in ſæ ſummam fa ò Notarii habitum Proto- a trime 2f.Ducatorum auri eorundem dicceſan ſubjaceant. In civil cedentibus plenå gaud ndiœceſanorum& ordinariorum ju int exempti. Diguum quoq;& 1ctæ Romanæ E duntaxat privilegia tici,& continui funt co nalibus ad ipforum exeque júi recreationis causà ad tempus fentes fuerint, ceteris verò habentibus, quò minũs coërcitioni diœceanorum& or- ordinari a negotia mif, vel R a Curia ab- litéras dinariorum eorundem ſubjaceant, familiaritatis hujuſ- modi privilegium nullatenus ſuffragetur,& cùm eifdena diæcefanis, ut monafteria monialium fedi Apoftolicæ immediatè ſubjecta; in eorum dicœceſihus conſiſte ntia, femel in anno vifitare poffint, per conſtitutionem in Coneilio Wiennenſi editam, quæ incipit: Attenden- tes,&.plena fuerit data facultas, illam innovamus, ac ex- emptionibus& privilegiis quibuſcunqus non obſtanti- bus, diſtrictè ſervari præcipimus& mandamaus. 1 miſſa quoque eiſdem diœceſanis& ordinariis; quibus ia exemptos a jure juriſdictio conceſſa ef, nulla- tenus præjudicium generetur. Exemptiones autem de cæ tero, abſqus rationabili caufa;& quoram interet mi» himècitatis,-pro tempore concèfas-nullius roboris& momenti effe decernimus Et cùm Fecleſiaſticus ordo confundatur; ſi ſua uni- cuique juriſdictio non ſervetur, ordinariorum juriſdi- ctioni(quantum cum Deg poſſumus) favere, ac litibus finem celeriùs imponi;& litigantium immoderatis ſumptibus& expenſis parci ſatagentes, ſtatuimus&c or- — a Protonotariorum ofſicium in principio Ecclefia primitiva å beato Clemente ad fanaorum Martyrum gefa pergusrenas atge ſeribenda fuit inſtututum, ut legitur in hiſtoria S. Clementis Papa d Eabtans, Vidle Luc. de Penna, in rul. de magiſtruſerimorum. Cod, lib, 12» NNna 2

63 dinamus, quòd ſingulæ cauſæ, tam ſpirituales, quàm ci- viles& mixtæ, forum Eccleſiaſticum quomodolibet con- cernentes,& beneficiales(dummodò beneficia ipfa ge- neraliter refervata non fuerint,& ipforum fingulorum beneficiorum fructus, reditus,& proventus, 24. ducato- rum auri de Camera, ſecundum communem æſtimatio- nem, valorem annuum non excedant) in prima inſtantia extra Romanam Curiam,& in partibus, coram ordina- riis locorum duntaxat cognoſci& terminari, ita quòd nulli ante diffinitivam fententiam liceat appellare, nec appellatio(fi fuerit emiffa) ullatenus admitti, nifi ab interlocutoria, quæ vim habeat diffinitivæ, vel à gravami- ne, minimè concernente negotium principale; quod per appellationem à diffinitiva fententia reparari non poflit: niſi alter collitigantium adverſarii fui potenti meritò perhorreſcens, ſeu alià probabili& honeſtà causa, ali- ter, quàm per proprium juramentum, ſaltem ſemiplenè Probatà, coram ordinario non auderet litigare. EO enim caſu cauſæ ipſæ, etiam appellationum, in dicta Cu- ria, etiam in prima inſtantia, committi& cognoſci& terminari poffint. Alioquin appellationes,& illa- rum, etiam aliarum caufarum hujufmodi commiffiones, in poſterum,& quicquid inde ſecutumifuerit, nullius ſint roboris& momenti. Judices autem& conſervato- res à ſede Apoſtolica deputati, ſi in altero jurium gra- duati non fuerint, aſſeſſorem partibus non ſuſpectum, ab ipſis partibus, vel earum alterà, requiſiti, ſumere,& ſe- cundùm ejus relaxationem judicare teneantur. CAP. IV. Onſtitutiones editæ contra Principes feculares juriſcdlictionis Ec- clefiaflica libertatem impedientes, confirmantur C inno vantur. T quia fæpiùs& multiplici ratione percepim’,quam- plurimas Eccleſias,& illis præſidentes Epiſcopos, tam citra, quàm ultra montes, vexari in eorum juriſdi- ctionibus, juribus& dominiis, ac turbari à domicellis, Principibus,& nobilibus eorundem; qùi fub colore ju- ris patronatůs; quod in beneficiis Eccleſiaſticis habere confingunt, nullo privilegio Apoſtolico ſuffulti, ſine or- dinariorum collationibus& literis,& abſque aliquo ſal- tem colorato titulo, beneficia non ſolùim clericis, ſed etiam laicis conferre, ſacerdotes& clericos delinquentes ad eorum libitum punire, decimas omnium rerum,& ad quarum: folutionem de jure tenentur, ac cathedrali- um,& alia, quæ legis diœceſanæ& juriſdictionis ſunt,& ad ipſos Epiſcopos duntaxat pertinent, temerè auferre, fraudare, uſurpare, ſeu, ut præmiſſa fiant, mandare Jat ipfa& fructus quoſeunque, ne Acivitatibus, terris& lo. cis eorum extrahantur, prohiberefeuda, poſſeſſiones,& prædia occupare;& indebitè detinere, fed& ad feuda& bona ipſarum Eccleſiarum eis coneedendum, ac Eccle- ſiaſtica perſonis per eos nominatis conferendum, minis & terroribus, ac aliis viis indirectis, inducere& compel- lere,& alia quamplurima damna, jacturas,& in Eceleſiis& earum prælatis, ac clericis præfatis inferri, non modò permittere, ſed etiam expreſsè mandare fumant. Attendentes igitur, quòd laicisin clericos& perfonas Ecclefiafticas, ac bona Ecclefiaftica, non eft at- tributa facultas, atque æquum& juſtum eſſe, ut in éos jura inſurgant, qui illa offendere præſumunt. Necnon conſiderantes quantum ex his, tam noftro& Apoftolicæ fedis honori, quàm perſonarum Eccleſiaſti- carum quieto& proſpero ſtatui, non ſine damnanda per- nicie derogetur: ac cupientes eos, quos ad obſervantiam jurium, virtutum præmia non inducunt, tam adjectarum exaggeratione pœnarum, quàm adjiciendarum de nov formidine à temerariis aufibus tefrenare, omnes& ſin- gulas conſtitutiones, quæ ſuper decimarum ſolutione,& contra violatores& raptores Ecclefiarum,& incendia- rios, agrorum depopulatores,& tam S. R. E. Cardinales, quam venerabiles fratres noftros Epifcopos, salias per- Septim. Decret. Lib. II. Tit. I. 64 ſonas Eccleſiaſticas, ſeculares& regulares, captentes, detinentes,& eorum juriſdictionem& jura quomodoli- bet indebitè occupantes, aut eos in eorum juriſdictionis exercitio perturbantes, ſeu moleſtantes, eos quoque ad conferendum beneficia Eccleſiaſtica perſonis, per eos no- minatim, aut aliàs de illis, proillorum libito voluntatis, diſponendum,& feuda ac bona Ecclefiaftica in emphy- teuſim concedendum, aut aliàs vendendum, temerè compellentes; necnon ftatuta contra libertatem Ecclefia- fticam facientes,& ad præmiffa auxilium, confilium vel favorem præſtantes, hactenus emanärunt, innovamus. Et cùm ea nedum juri contraria, ſed etiam Eccleſiaſti- cæ libertati opprobrioſa ſint quamplurimùm& adver- ſa, ut de officio nobis credito dignam Deo poffimusr dere rationem, affectibus& monitis paternis, Imț rem, Reges„Duces, Marchiones, Comites, Barones,& quoſcunque alios, alterius c ujuſcunque nobilitatis, præ- eminentiæ, potentiæ, ſeu poteſtatis, excellentiæ, vel di- gnitatis exiſtentes, attentè hortamur in Domino, eif- dem inyirtute fan&tæobedientiz mandantes,ut ipfi con- ſtitutiones prædictas obſetvent,& faciant etiam à fuis ſubjectis inviolabiliter obſervari, quacunque conſuetu- dine contrariã non obſtante, ſi divinam offenſam,& fe: dis. Apoftólicæ.debitam:vitare voluerint ultionem: ac collationes-de diétisbeneficiis fic faĉtas, nullas& irritas nihilominds eſſe decernimus, ac illis utentes reddantut inhabiles ad alia beneſcia Eccleſiaſtica obtinenda do- nec cum eis ſupær hocper ſedem prædictam fuerit diſpen- ſarum. Maturè quoque conſiderantes quòd poſt Chriſti ad cœlos aſcenſionem, Apoſtoli per ſingulas urbes& diœcefes E; iſcopos diſtribuerunt, ſicut ſancta Romana Ecclefia per orbem conftituit, eoſdem Epiſcopos in par- tem ſolicitudinis vocando, onera gradatim diſtribuendo per Patriarchas, Primates, Archiepife pos: ac facris eti- am canonibus fuerit diffinitum per ec o morum cor- rectione& controverſiarum deciſione, terminatio ne yac mandatorum Domini© atio fieri del Concilium provinciale, ac Syni depravata corrigerentur, nonicis pœ quæ Rempublicam Chriſtianan tos, defidera canones ipfos fı obfery dem Fat 1s, Primatibus, Archiepifcopis& E pis diſtrictè injungimus, li is gnam Deo poffint & Synodos hujufinodi f ES, i ntes, quocunque pri- vilegio non obſtante, inviolabiliter obſervent, præter- quoad Concilium provi tlenniis > quod de cætero neri mandam d illaque etiam ex emptos accedere debere decernimus, privilegio ac fuetudine quãcunque contra hoc autem negligentes pœnas in eiſdem canonib on obſtantibus. tentas ſe noverint incurſuro Je Et cùr Concilio Wiennenfi edità ut Pontifici dignitatis honos rit, ne Ecclefiis cathedralibus diù effe non poffùnt) p {tiano carentibus, dealiqu ligiofis providere inviolabiliter obfervari debere volumus atque manda- mus, niſi aliqua juſta cauſa, in conſiſt noſtro ſecreto approbanda, aliàs duxerimus faciendum. Nos enim quicquid contra p quod pra miflorum contigerit attentari, irritum decernimus& inane trarià quàcunque conſtitutione vel privilegio, non ob- ſtantibus. oug inc tionem 1 itori con- Pe- IY. 7 Ordinariorum juriſdictioni ſubeſſe debent Graci, qui per varias Chrifliana ditionis civitates morantur, ne licentsores jam dudum recocti E excufſ hareſibus ſuot infictant. CAP aamen

65 CAR y. R Omanus Pontifex, præcipuus æquitatis& religionis aſſertor, facultates& gratias ab Apoftolica fedeo conceſſas, ex quibus tempore procedente animarum pericula,& inter catholicos ſcandala provenire animad- vertit, pro{ui paftoralisofficii debito, maturè revocare conſuevit. Sanè nonnulli locorum ordinarii nuper ad audientiam noftram referri curàrunt, quòd in quamplu- ribus Regni Siciliæ citra& ultra Pharum,&aliis Chri- ſtiani nominis civitatibus& locis, magna Græcorum, tam religioſorum& ſecularium clericorum, quàm laicorum multitudo reperitur, qui Ecclefiæ Græcæ mores& ritus obfervantes, feue fuos proprios ejufdem nationis Præ- latos habere, ac illis, non autem locorum ordinariis fub- eſſe, ſed immunitatum, aliorumque privilegiorum ſibi per fel. rec. Leonem X. Paulum HI. Julium ctiam II, & forfan alios Romanos Pontifices, prædeceffores no- ſtros,& dictam ſedem antiquitùs conceſſorum prætextu, ſe ab eorundem ordinariorum juriſdictione& ſuperio- ritate exemptos eſſe prætendentes, impunitate ſibi pro- poſità, in diverſas hæreticas, nefariasque opiniones,& abſurda deliramenta paſſim prolabuntur, aſſerentes in- ter alias corum blaſphemĩias, nullum eſſe defunctorum purgatorium, Rom. Pont. aliquam in eos juriſdictionem vel auctoritatem habere negantes, indulgentias ab illo conceſſas damnantes, Eccleſiaſticas ſententias& cenſu- ras ab eo latas ſpernentes, ſanctiſſimæ Dei genetricis vir- ginis Mariæ, beatorum Apoſtolorum,& aliorum Dei ſanctorum feſtivitates, ab Eccleſia Rom. ſanctisqͥue Pa- tribus ordinatas, non obſervantes, ſanctiſſimum Eucha- riftiæ Sacramentum fhis infantibus inBaptifmo exhiben- tes, inhumata defunctorum cadavera ſuperſtitione quã- dam impia,& plus quàm barbaricà, è ſepulchris eruentes, igneque comburentes, ordinariorum locorum, quos ha- bitant, viſitationem, juriſdictionemq̃ue contemnentes, & Eccleſiaſticam diſciplinam perturbantes; ac demum hujuſmodi aliisque ſuis opinionibus erroneis atque ſa- crilegis populos Latinos inficientes, correctionem legi- timam ſuæ prætenſæ exemptionis clypeo repellentes, in ſuis impietatibus, abuſibusque conſeneſcunt& immori- untur, in fuarum, vicinorumgue populorum, præfertim fimplicium animarum p erniciem,& ſcandalum pluri- morum, Nosigitur providè conſiderantes, ejuſdem fe- dis intentionem nunquam fuiſſe, exemptionem, aliudvè privilegium à ſe conceſſum iri, ut inde ſcelerum impu- nitas& animarum periculum emergat, abuſibus& peri- culis hujuſmodi, quantum cum Deo poſſumus, tempe- ſtivè obviare volentes, ac quarumcunque exemptionum, aliorumģue privilegiorum di&is Græcis, corumque Prælatis, Rectoribus, Abbatibus& aliis, tam ſancti Ba- ſilii& alterius ordinis reg quàm fecularibus, acetiam laicis perſonis, quocunque nomine nuncupatis, per prafatos& alios quoſcunque Rom. Pont. prædeceſ- ſores noſtros, ac nos,& ſedem præfatam, in genere vel in ſpecie hactenus conceſſorum, ac etiam iteratis vicibus approbatorum,& innovatorum, literarumque deſuper confectarum,& inde ſecutorum tenores præſentibus pro ſufficienter expreſſis habentes, motu proprio,& ex ceM fcientia noftra, ac de Apoftolicæ poteftatis pleni- tudine, omnes& fingulas exemptiones, ac prout illas concernunt, defuper confectas lIiteras prefatas, ad hoc videlicet, ut ipfi locorum ordinarii quacunque Græco- rum Eccleſias, Monaſteria, prioratus,& alia pin loca, tam Lecularia, quam cujuſvis ordinis regularia, eorumq́; Præ- latos, etiamſi Epiſcopali, Archiepiſcopali, ac majori di- gnitate pręfulgeant, necnon Abbates, Rectores, Miniſtros, & quaſvis alias ejuſdem nationis perſonas, in ſuis civi- tatibus& diœc. confiftentia, quoties opus fuerit, vifita- re acin illis fuam ordinariam jurifdiétionem, plenam- que omnimodam ſuperioritatem, in iis, quæ Dei cul- tum, Sacramentorum adminiſtrationem,& animarum De Foro competenti. 66 ſalutem, hæreſiumque extirpationem concernunt, excr- cere& exequi liberè& licitè valeant, reliquis ipſorum Græcorum in divinis celebrandis, aliisque ritibus à fede Apoſtolica approbatis, necnon privilegiis& gratiis Apo- ſtolicis intactis remanentibus, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſentium, perpetuò revocamus, caſſamus,& annullamus, ac revocatas, caſſatas,& annullatas efle, nec ipfis Græcis clericis vel laicis, eorumyé prælatis, Ec- clefiis, cæœnobiis, aut aliis piis locis in aliquo ſuffragari, fed illos omnes& fingulos locorum, in quibus moram traxerint, ordinariorum viſitationi, correctioni, puni- tioni, juriſdictioni,& omnimodæ ſuperioritati in præ- miſſis ſubeſſe, illisque, tanquam ſuperioribus ſuis, ſua- rumque animaram paſtoribus, humiliter obedire. Da- tum Rom. 16. Febr. Iy64. D: 80 TITULUS Il DE INVASORIBUS ET OCCUPAT®- ribus bonorum Ecclefig. VI. Prater excommunicationis E. interdicti pænas, beneſiotis& prt- vilegeis arcentur sccupantes& detinentes bona Ecclefia, CAP 1 Tſi ſolertem adhibere vigilantiam, ne quarumli- bet Eccleſiarum jura depereant, ex debito noſtri officii teneamur: in manutenendis tamen, defen- dendis, iecuperandisque occupatis juribus Eccleſiæ Ro- manæ, ſponſæ noſtræ, quæ(diſponente Domino) caput omnium& magiſtra, cæteris altiori dignitate præcellens, majoribus eſt juvanda præſidiis,& amplioribus hono- ribus attollenda, eſſe debemus ſolliciti& attenti. Ad obviandum igitur perverſis illorum conatibus, qui ſibi commoda, non fe commodis parrimonii beati Petri in Tuicia, quod juris& proprietatis ejuſdem Eccleſiæ fore, ac eidem immediatè ſubeſſe dignoſcitur, applicantes, temereè civitates, caſtra,& villas ejuſdem patrimonii, ad eandem Ecclefiam pertinentia, eorumque dominium, fuperioritatem, advocationem, capitaneatum,& jurifdi- ctionem, in ipſius Eccleſiæ grave pręjudicium, contra con- ſtitutiones& ordinationes, olim per fel. record. Urba- num IV.& Joannem XXII. ac diverſos alios Roma- nos Pontifices prædeceſſores noſtros editas, non veren- tur diverſis exquiſitis coloribus occupare,& ſibi in eiſ- dem dominium, ſuperioritatem,& præeminentiam ven- dicare: häc perpetuà conſtitutione ſancimus, ut nulla civitas, vel communitas, nullaque ſingularis perſona, cujuſcunque conditionis vel ſtatùs exiſtat, deincehs in ali- quibus ciy itatibus, caſtris, ſeu villis ipfius patrimonii ad prædiétam Romanam Ecclefiam ſpectantibus, domi- nium, ſuper ioritatem, capitancatum, advocationem, ju- riſdictionem, ſeu aliquam præſidentiam ſeu præeminen- tiam, prætextu cujufque venditionis, fubmifionis, re- commendationis, conceſſionis, recognitionis, obligatio- nis, contractũs vel pacti, aut cujuſvis alterius commer- cii, abſque auctoritate ſedis Apoſtolicæ ſpeciali, recipere audeat, vel ſibi dominium, præ ſidentiam, capitaneatum, feu juriſdictionem in pradictis civitatibus, aſtris, ſeu vil- lis, ex quavis occafione feu caufa, quomodolibet vendi- care: quodque civitates& ſingulares perſonæ 4 ſummiſ⸗ ſiones, ſuppoſitiones,& ſubjectiones, quaſcunque jam ineas fađtas& receptas, féu de fato, cùm dejure non te- neant, quomodolibet attentatas, dimittere teneantur, nec civitates, caftra, feu locaalia, quæ fe cis ut prg- mittitur, fubmiferunt, vel quomodolibet ſubjecerunt, virtute ſubmiſſionis& ſuppoſitionis alicujus, vel cujuſ- vis contraĝtůs titulo valeant retinere, nullague univerfi- tas, feu communitas civitatis, caftri, feu ville, Ecclefiæ Clemens Romanæ ſubjecta, in terris patrimonii conſtituta, alicai NNnun 3

Septim. Decret. communitati, vel privatæ per fe fufcungue conditionis aut ftatůs exiftat, fe fubjicere, ittere, ſeu ſupponere valeat, conſtituendo, recogno- ſcendo, ſeu profitendo ſe ſubeſſe alicui univerſitati, vel pPrivatæ perſonæ, ſeu ad e ſuper eos,& in ipſis⸗ t caftris,& vil lis, aliquam juriſdictio capitaneatum, ſeu quamvis aliam præ tinere. Et fi quæ civitates; caftra, vel toad ſubmiſſionem ð ſuppoſitionem ali- atis perſonis de ſe factam, ven alterius contractüs co- dictis civitatib nem, dominii quit bus ivita tibus velp ditionis, donationis,‘vel cujufy lore vel titulo procefferunt, H deant revocare, n uii tatibus, ca vel eorum aliquo huju apitaneatum, advo! ictionem, quame minentiam, ſeu præſidentiam, ſine licentia ſedis Apoſtolicæ ſpeciali atin futurum,& qui jam ex l obligatione recer it yfeu quocunque contractu ve quãvis uſurpatione quomodolibe, nfi fic recepta& oc C infra duorum met tium, ttiam per- lez at pêrvenire, ıperioritarem, capıtanga- juamcunque, feu poftquam p L ib. IT. Tit. II. 68 ‘Papa XXI 1. pr edecek ter, tam clericis quàm laicis, cu- eminentiæ, bus Pı Baronib aliis offi i5, ca E etaa. caj nitibus& vitatum, terrarui iorum qu gue locorum ubic üe conf 1;& omnibus quibufcunque, auctoritate Apoftolicå inhibendum, per ſuas Iiteras vim sonititutionis Pone duxerit,& mane dandum, ne per fes t monii Romandio letan. Campaniæ, vincia s enaiſini, binat. enatein civit ane rxtinent. vel Pe isda e jarias, damna feu violentias irr invadentibus, turbantibus, veli lentias irro ganti ibus, a lium, co lis ci- y n utan. Duc Maſſæ, Trebariæ, Pro- & Urbinatus, olim comitatus, ac Ur- ates& alias terras- civitates, a Rom.: Ecclef. 9 orum partem occu- eoru nde>. Spo- ut occ apania , damna, feu vio- auy a pubi re contra inhibi attentare per{Í svelo i e£ tu, illa null o unquam tem Pore, absqne ipfius fedis li- i centia reſumpturi, quam illi, qui ſe fummiſerint, ſup- poſuerint, ſeu fubjecerint, ut pr ur, ſimili modo, cu- juleunque dignitatis, ſtatũs, ordinis, vel condit ſtant, ſingulæ perfonæ fententiam excommunicationis urrant, ac terrg ipforum, ubicunque fuerint, Ecclefia ſtico interdicto ſubjaceant ipſc ca& villæ, qua in ante⸗ ſeu fubjecerint,& que fir ſeu fubjẽctionem hujufmodi u quomodolibet occupabunt, civitates quoque, caftra, etiam loca qug cunque, quæ ſe jam quovis colore vel titulo, ut premit- titur, ſummĩſerunt& ſubjecerunt, ac uniſſiones& ſubjectiones hujuſmodi recep ættum duorum menfium fpa truir fectu dicttæ ſummiſfionis& fubjeĉtionis r re⸗ erius non uſuri, ſeu contra uàm laicos,€ ialifeu Reg rum fuorum Srel juam n promulgavit, ipforu mque ; communitates, 7 villas,& lo- abiles, Eccle- Imper dorum, b dictionum Ccum cur ctoritate q per leſiaf ftico o fabija nàs omnibus int d 15 40 grati is, necnon feudis, & honoribus,& juribus quibuſcunque, quz abe fiis obtinent, Privamus> 8 dulgentiis, privileg Romana& aliis Ece priva- tos eſſe volumus ipſo facto. Non obit antibus, ſi eis vel uibus, communiter vel diviſim, ab eadem ſit ımunicari, ipfo rumque ter eorum al ſede indultum, quòd excoi oſtolicas, non facientes pler n& expref- per literas Ap fam, ac de verbo ad verbum de huj fmodi ac eorum per fonis, locis, ordinibus,& nominib 8 Po pae mentio- nem. Nos inſuper omnes ſummiſſiones, ſubjectiones, ſuppoſitiones ſuper prædictis factas,& obligationes, pa- cta, ſeu conventiones, ſub titulo venditionis, vel cujuſvis alterius contractùs, quomodolibet init ljectas,& juramenta præ- que modis& a. vel| ertim cùm in præjudicium bi. as,& quaſcunque pœnas ftira fuper illis, fi aia e fione verborum, præ ejuſc dem Eccleſiæ redundent, ac juramentum vinculun hibi j i f | f ræ& loca Ecel efiaftico interdito fup poni non poffint,| permanere, | í f | l per corum officiales, feu Pens 5 | quaſcunque alias perſonas, pul licas vel privatas, de eo- 10hem exclu- et obtinendà, uſ id Nos per tis, ut ſuperiũs ris ſupradictis, non intendimus i lonem, man PEHE pæ Has& fer pre adié & i efficacià voli ramus,& in ſui vigo. Principes occupante⸗ hona Ecckeſiaſtica,& eorum libertati de- nies, exconmyanicantur. CAP. IL c ordinamus, ut fru&tus, red aſteriori t s, etiamfi It itus& pros ficiorun? Ree *, vel potentatus fuetint, aut etiam eccleſiaſticos vel iniquitatis efle non debeat, decernimus fore nulla, va-| cua, irrita,& inania,& nullius exiftere Grmitaris;&| guatenus ad illa de facto proceſſum extitit, tollimus& a Praſens decretum confirmàrunt Adrianus VI. Clemens VIL Iulius IIl.& Pirus IV. Cafius hic refervatur inbulla cana Domini. rundem eimpedi fuerint- oca

De Invafor. rundem Imperatoris, Regum, Reginarum, ac Principum. Rerumque publicarum, vel potentatuum mandato ſe- queſtrari occupativè, aut modo aliquo detineri, ipfi- gue hujufinodi Ecclefias, monafteria, ac beneficia obti- nen. ſub prætextu fabricæ, inſtaurationisque, ſine Ro- mani pontific. pro tempore exiſtentis papra licentia, aut eleemoſynarum, ſeu quovis alio colore aut fuco, impediri non debeant, quò minùsde-illis, ut antea,libe- rèacfine impedimento difponere valeant. Et fi feque- ſtrati fuerint occupativè, aut detenti, integreè, libereque, ac ſine e exceptione velmora, pralatis, ad quos de jure, le- gitimeque ſpectant, reſtituantur, de quibus, ſi diſſipati reperiri poſſint, eorum juſta æſtimatione fa- a: dictis prælatis ſatisfieri volumus, per eos, qui dictas Dueti ones, applicationes,diffipationesgue. fecerint, ut fieri mandaverint, ſub pœna excommunicationis, aut inte rdicti Eccleſiaſtici, talium Principum terris& dominio, eo ipſo incurrendis,& ut eorum ac eiſdem ſub- jectotum bona ubicunque reperta, ſi moniti parere no- luerint, capi& retineri poffint; Ipſi verò contrafacien- tes, tam ſupradictis pœnis, quam privationis feudorum & pi ivilegiorum, quæ à nobis,& à Romana vel aliis Ec- cleſiis, nune& pro tempore obtinuerint,& aliis contra violatores& oppreffores libertatis Ecelefiafticæ, etiam peł extravagantes& alias conſtitutiones, etiam incogni- t forſan in uſu non exiſtentes, impoſitis, quas ea- rum omnium tenores pro expreſſis& inſertis habentes innovamus, ac perpetuum firmitatis robur habere de- cernimus& declaramus, ac ſecundum eas, per quoſcun- que judices, etiam ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Card. ſublata is aliter judicandi declarandique poteſtate, judicari& interpretari det volumus at- que mandamus. Et cùm à jure tam divino, quàm huma- no, laicis poteftas nolla in Ecclefiafticas perfonasattri- buta fit, innovamus omnes& fingulas conftitutiones fel. rec. Bonifacii Papæ VII. etiam pra deceſſoris noſtri, quæ incipit, Felicis.& Clemen. V. quæ incipit, Si quis fna- dente. necnon quaſcu n alias Apoſtolicas ſanctiones, in favorem libertatis e fiaftitæ.& contra ejus viola- itas,& pænise iam contra ta- æ ſumentes, in bulla, quæ legitur in cœna Domini, contentis, infuo robore permanfuris. Et cùm in La- teranenſi pa r ac Concili oneralibus, fub excom- municationis pœnã prohibitum fuerit, ne Reges, Prin- cipes, Duces, i zarones, Reſpublicæ,& alii po- tentatus ꝗ znis, provinciis, civitatibus, ac len. collectas, decimas,& alia atis,& aliis quibuſcun- rant, exigantque, nẽveà etiam recip a o g fi clericis,1 efiafticis im xilium; favorem; conſilii imvé in excomir tionis la- incidant,& ipſæ quoque Reſpublicæ, ac communitates& univerſitates, circa hoc qu romodolibe lelinquentes, Eccleſiaſtico eo ipſo ſubji- ciantur interdicto, prælati etiam præmiſſis absque Rom. Pont. expreſsà licentià ultrò conſentientes excommuni- cationis& poſitionis pœnam ipſo facto incutrant. Sta- tuimus& ordinamus, ut de cætero talia præ ſui entes, ( pr PN qualificati fuerint, ultra ſupra- contravenientes eo ipſo incurrerè vo- actus legitimos inhabiles& inteſtabi- 11 lumus, adom les habeantur. Paulus Quartus. ccupatores bonorum& redituum Eeccleſiaſticurum ſu na ex- 0 b Ecclefiafticorum fub pæ & Occupat. 70 quòd, niſi occupatores feu detentores bonorum a Ca- meræ& ſedis Apoſtolicæ ac Romanæ Eccleſiæ, infra duos menfes à publicatione præſentium, ea reſtituerint,& feudatarii, vaſalli, emphyteutæ, ac monaſte- riorum, etiam conſiſtorialium,& prioratuum commen- datarii, libellazii, conductores,&aliũ præfatæ Cameræ reſpondentes: ſeu alias, etiamratione exemptionum, li- bertatum& immunitatum eis conceſſarum, vel anna- tarum, ſeu quindenniorum, aut aliter, qualitercunque & quomodocunque, aliquid ſolvere obligati, ſeu in ali- quo debitores de eo, in quo Cameraæ, ſedi,& Eecleſiæ præ- fatis tenentur, integrè ſatisfecerint,& præmiſſa, ſeu conventa, aut aliàs ab eis debita, non adimpleverint, o- mnes& ſingulas ſententias& pœnas, tam Eccleſiaſticas, quam temporales,& etiam privationis feudorum,& a- liorum bonorum,& monaſteriorum, etiam conſiſtoria- lium, quorum occafione, etiam propter eorum exem- ptionem& immunitatem, ſolvant, ac eorundem mona- ſteriorum commendarum ceſſationis eo ipſo incurrant, &abfgue alia declaratione defuper fiendaincurriffe cen ſeantur feudaq̃ue& bona ad nos devoluta,& monaſteria ipfa, per alios, à nobis& dictà ſede liberè impetrari poſ- ſint, prout etiam nos tenor præſentium eoso mnes fen- tentiis, ce nſuris,& pcenis prædictis expreise innodamus, ac privatos eſſe, commendasqͥue ceſſaſſe ex nunc decer- nimus& Pa& nihilominũs ad ſatisfactionem Cameræ Apoſtolicæ omninò teneantur. Decernentes eos ab alio, quam Romano Pontifice, præterquam in mortis articulo conſtitutos,& ꝓræviã debità ſatisfactione, ab- ſolvi non poſſe. Publicata Romg, XXVI.& XXX ſis Octobris 1756 A MEN- Pius IV. Tænadetinentium bona Romana Ecclefie dr palatii Apofoliche CAP. IV. Aſtoralis officiĩ auctoritas nos admonet,& ordo ra- tionis expoſcit, ut circa ea potiſſimum verſemur, per quæ res& bona Rom. Eccleſiæ, præſertim uſui& o tui Rom. Pont. protempore-exiftentis,& facri palatii Apoſtolici deputata, ab impiorum inſultibus& rapinis præſerventur,& ab eis auſu ſacrilego, autalias 9 quomo- dolibet, abinde aſportata& diſtricta noſtræ, operationis miniſterio, cum animarum ſalute eorum, qui cæ cà cu- piditate ducti, in hon parvam ſanctæ maeris Eccleſiæ in- juriam,& ipſorum animarum perniciem, Dei timore poſt poſito, ea ſurripere, ſeu ſibi appropriare, aut iſthinc | divertere aufi fuerint, eidem Romano Pontifici pro tem- | pore exiftente reftituantur,& taliter in præmiſſis provi- deatur, quòd cæteris cedat inexemplum. Cùm itaque, fi- cut nonſine gravi anii moleſtia accepimus, tam tempore infirm; ım Romanorum Pont cum prædeceforum noftr 2, ex qua, ficut Doming placuit, abhumanis decæ 1t, quàm exinde diverfa- rum fed acantium, quamplura etiam pretioſa jo- calia, ornamenta,& alias res& bona uſui præfato, ut præ- fertur, deputata,& alias ad eundem Romanum Pontifi- cem pro tempore exiſtentem,& Cameram Apoſtolicam ſpectantia& pertinentia, tam ex dicto Palatio, quàm aliis quibuſvis locis ablara,& diſtracta firerint,& à Ty fis corum protervià invalefcente detineantur, in no- ftrum& ejufdem Pontificis pto tempore exiftentis non folùm detrimentum, fed etiam ſedis Apoſtolicæ igno- miniam,& ipfius auctoritatis diminutionem, necnon illa detinentium animarum perniciem atque periculum non modicum. Nos hujuſmodi inconvenientibus& animarum periculis, quantum in nobis eft, obviare,& aliàsin præmiſſis, prout par eſt, providere volentes, mo- tie communicationis— debent fingula ablata& detenta. CAP OL Uåcunque præfcriptione, etiam centenarià& ultrà, tu proprio,& ex certa noftra fcientia, omnes& fingulas — a Bonorum appelat:one intelligit tam mobilia gquamimmobriray l. bonorum, ff. de verbor, fignif. relatum 2. de tefla.& lan; And, prætenså vel prætendendâ non obftante, ftatuimus, c. fi quis exigentibus, NNnn 4

— nos Pontific petratores, res, raptores, rece] non reſtituentes, bufyvis ver ı formis prc ie s, qu rarum Ap uper confectarum tenore entur præſentibus ritate Apoſtolica, tenore ) ai im a] probamus& innovamus, ac ad infraſcri- 1s& ampliamus. Et nihilomi nus motu ilibus, omnes& ſingulas, ceſſores noſtros, contra talium per- bonorum Apoſtolicorum uſurpato- res,& poſſeflores detinentes& ſcientes& non revelantes, ſub qui- arum& lite aé- þu VErDI fi de v volt ł pt OS- CX xtendi J i feai upe riori Weeleſiaſti. Konok, acetiam Comitali, Mar- Ducali dignitate funge ntes, ac alias mun- perfonas, nullas penitùs ex« ipiente aliſcunque ſit, in peccatis nemini excuſationem pr rabak debeat, quæ jocalia, ornamenta, aurum, argen- tum monetarum& non monetarum, gemmas, ma. tas, lapides pretiofos quocunque nomine nuncupa pecunias, veftes, pannos,& tam manuf riptos, quà quofyis alios libros, feri pturas, necnon equos, mulos, mulas, i imagines aureas, argenteasque, ac æneas,& moreas, ac fu pellectilia,& alias quaſcund le res& baa mobilia& immobilia, ſpiritualia& profana, cujuſcun- que generis, qualitatis,& quantitatis, ſeu prætii exiſten- tia, pro uſu& commoditate Romani Pontificis pro tem- pore exiftentis,& ornamento palatii hujufmodi depu- tata, ac ad cundem Romanum Pontificem pro tempore xiſtentem ſpectantia& pertinentia, tempore infixmita- tis cujufvis Romani Pontificis prædecefforis noffri, ex qua poſtm odum decefit, n dictæ ſẽ vacantis, necn ante obitum 8 hujufmodi,& cunque aſportäàri prætenfo titulo d yel alio quo po lierum fpa cundo,& re 10, eis& nus, omnia& fi ti, cum cf tu reftit vel remifionem, pratendan nandas pe t ihai{eu illa eant& producart, acillorum res eae ſcient . nodi, omr ete ye lapſis diebi Archiepiſcoſ T hor z pænam, a ilii verò ex- Inis terne fententiam, is ferimus,& à quibus, nifi à nkon 1ce pro tempore éxiften £ PIF e prævią,} terq In mortis articu lo conſtituti, relaxationis& abſolutionis beneficium ob rinere non poſſint, eo ipſo incurrant:& ſi Pontificali aut Cardinalatùs honore ſeu dignitate præditi, ſub inter- dicto hujuſmodi per octo dies præfatos, ſex immediatè ſequentes, permanere, alii verò inferiores ab eis eandem municationis ſententiam animo quod abſit, indu- ſtinere non formidaverint, extuuc elapſis dictis octo diebus, Pontificali& etia Cardinalaths konok pali ve dinalatůs & maledict eos his fcr h am Septim. Decret. Lib. II. Tit. II. III. s, cùm digni-| miſſarum, eo ipfo fufpenfi, ac tam ipfi, fi alia be Eccleſiaſtica obtineant quàm inferiores abeis, omab & fingulis Monaſteriis, Pprioratibus, dignit atibus, ad- miniftrationibus, canonicatibus, ć ndis, cæteriſq; beneficiis Ecclefiafticis, cum cur e cura, fecula- ribus ac ordinum quorumcur — titulum vel commendam ſeu adminiſtra | Í j | | quomodolibet,etiam e {penfationibus Apoftol Romaneg Cu vicariatibus, de buſcunque, ei fatam ſeu alios quoſcu | ritate, etiam I i | t que, A quåcun g; al riali vel Rega p eis conce f S; t,&ad fin ipfo privati exif vilegia, vicari ad quoſcunque etiam inteſtabi neficia, officia,- juſmodi, tanquam vacant per facienda, à nobis& ſec id neen reo ipfo fiant, pofi feuda, aliaģue jui ; alia declarati fata, acaliis f è impetrari: cituri qu um aliqui ſuæ ſalutis immemores in pr miſſi is moroſi fuerint, ſeu præmi à adimplere non cura verint, aut contempſerint, hoc eis pro gravi crimine& 1r,&juftitiå mediante contra cos ad 1a8 PrE i poba procede- tuò ceda atadnoxam, jus veniæ inde con- atende: í vero aciendum aut confitendum prei 8 ahihi. cum omni man- ſuetudine& reſ 1 excipientur,& ex eorum ſponta- nea reſtitutione ſeu confeſſione eis ſalutaris miſericor- diæ&'atiæ amplexus, exuber fedis præfatæ in fin- gulos pietate provenient. Ac as donationes eis de- ſuper factas, Prour julliria maae i tionis, IR, Ac, æfe tes, ultra cœleſte vA nob scon n merce- dem& retributionēm re ipient, omnium grata ſatisfactione. Romæ3. Non. April. 160 5 so FHIU EVS L11 DVE ANNATIS Innocentius VIII. Excommunicatronts{ C privat:onts beneficiorum pænis nnodan- tur, non fèlventes debitis temporibus annatds, CARL Poſtolicæ Cameræ, ex qua non modẽ ſed etiam magnum totius Chriſtianæ Re fidium provenit, jura illæfa{: mur} modis omnibus cupientes, his, præd ſeceſſorbus noſtris emanàrunt, muniminis noftri firmitatem, dc alià mus, prout in Domino conſpici Dudum fiquidem per fel. rec. F forem nonfarm. accepto, quod ctæ Cameræ nimis auctus erat, licimus tuper provide- ſalubriter ati pro an- natis beneficiorum Ecclefiaftico oritate Apoſtolicã aſſecuti fuerant, exc enten- 1€os latam( quam rion folyendo in pra rii eis termino ipſo facto incurrebant n inimè curare E bantur,& per hoc animabus fic i! agoen periculum immine rebat& contir ua dictæ Cameræ damna ſubſeque- bantur. Idem prædeceſſor cupiens tam ſaluti animarum, aan ipſius Cameræ indemnitatibus ſalubriter provi- dere, providè ordinavit, quòd omnes, qui de cætero Pro annatis querumei beneficiorum in diéta Camera tiam 1 feu dignitate præditi, à a regimine Eccleſiarum eis com- ſe obligarent, ſi infra eis præfixos terminos, dictęCamerę, 8 aut iey tenori il

De Annatis. aut collectoribus fruẽtuum& proventuũ, eis in partibus exiſtentibus, ſatisfacere deficerent, ipſo facto, lapſo ter- mino, non ſolum in ſententiam excommunicationis inci- derent, ſed etiam beneficiis ſuis, pro quibus ſe in dicta Camera obligäſſent, omnind privati forent; illi verò, qui non pro ſe, ſed pro aliis, ut Principales, fe pro anna- tis hujufmodi obligarent,fi in terminis non ſatisfacerent, ultta fententiam excommunicationis hujufmodi, effent ipfo fato omnibus beneficiis Ecclefiafticis, quæ obtine- rent, privati; poflentgue talia beneficia per quofcun- que liberè impetrari, prout in ejufdem prædecefforis li- teris defuper confetis plenius continetur, Cùmautem (ficut accepimus) ex ordinatione prædicta, ab aliquibus temporibus citrà, ideò optati fructus non provenerint, quia nonnulli, qui beneficia Ecclefiaftica per hujufmodi privationem vacantia pro tempore poftmodum impe- trårunt, fuper illis agendo atque excipiendo, privatio- nem hujufmodi in judicium deduxerunt, coram palatii caufarum Apofolici auditoribus,& aliis judicibus Ro- m auditi non fuerunt ab eifdem auditoribus &j afferentibus ordinationem eandem præde- cefforis prefati non fuiffe receptam,& moribus uten- tium comprobatam, crey itque& creſcit indies numerus debitorum eorundem, in animarum non ſolventium, quæ debent, periculum,& præ fatæ Cameræ ac Chriſtia- præfatæ non leve præjudicium. Nos igitur vo- lentes ſuper præmiſſis opportunè providere, ejuſdem prædeceſſoris ordinationem,& literas prædictas, ac o- mnia& fingula in eis contenta, auctoritate Apoſtolica, præfentium tenore approbamus,& robur perpetuæ fir- mitatis obtinere debere decernimus, juxta illarum con- tinentiam& tenorem; ac volumus,& eâdem auctori- tate ſtatuimus, quòd hactenus obligati Cameræ eidem qui non ſolverunt, ſtatutis eis termi- ommunicationis fententiam,& jux- ta ejufdem præd oris literarum continentiam, pri- vationis pœnĩam prædictam incurrerunt(ſi curiales, in- fra unum; citramontani infra tres;& ultramontani, in- fra nove afes, à die publicationis præſentium in Cancella ados) di&æ Camere de his, quæ debebant ſatisfecerint, extunc€o ipfo ab excommu- nicationis ſententia abſoluti,& ad beneficia, quibus propterea juxta ordinationem prædictam privati exi- ſtunt, plenariè reſtituti cenſeanturʒ;& ſi non ſolverint in terminis prædictis, privationis pœram prædictam de no- vo incurrant eo ipſo: Quodque illi, qui inpoſterum ſe obligabunt, excommunicationis& privationis pœnas prædictas, juxta ejuſdem ptædeceſſoris ordinationem, o- mninò incurrant;& impetrantes beneficia per hujuſmo- di privationem vacantia;& fimiliter contra illas fc pri- yatos, de privatione hujufmodi excipientes, poffint& debeant per quoſcunque auditores& judices audiri; nec eo prætextu, quòd conſtitutio prædicta non fuerit rece- pta,& moribus utentium comprobata, repelli; tenean- ex caufis prædictis, nis; ac propterea€ turgue auditores& judices quicunque, in caufis cogno- {] 2 g fcendisin Romana cutia& extra, fecundùm eandem or- dinationemjudicare. Rom. 13. Cal. Mart, 1484., Clemens VII. Annata non debentur Camera Apoſtolica, nee exsguntur de be- penfonsbus, annuum valorem 24. Ducatorum non ex- nefictorum cedentibus, CAP IE O ficut nobis innotuit, licèt ratione fru&uum,be- neficiorum Eccleſiaſticorum, valorem annuum vi- ginti quatuor ducatorum auri,de.auro communi æftima- tione non excedentium, annatæ Cameræ Apoſtolicæ non debeantur, nec ſolvi aut exĩgi conſueverint,& minus ra- tione penſionum quantitatem viginti quatuor ducato- rum auri ſimilium non excedentium, annatæ aliquæ re- troactis temporibus exactæ aut ſolutæ fuerint, nihilomi- nũs, à certo tempore citra, præſidentes dictæ Cameræ& alii officiales RomanæCuriæ, ad quos exactio annatarum pertinet, fub prætextu, quòd in proviſionibus& aliis difpofitionibus beneficiorum Eccleſiaſticorum, ſuper quorum fructibus,&c. valorem viginti quatuor duca- torum excedentibus, aliquæ penſiones annuæ, cujuſcun- que etiam minoris quantitat., viginti quatuor ducato- rum reſervatæ exiſtunt, illorum medietas deduci ac de- falcari conſueverit, annatas ex penſionibus quantitatem octo ducatorum excedentibus,& viginti quatuor non excedentibus aut attingentibus, de facto exegerint& exigunt. Nos qui unicuique in juſtitia debitores ſumus, fuper iis congruis remediis providere volentes, ac ratio- ne penſionum,, quarum quantitas viginti quatuor duca- torum auri de Camera non excedit, nullas annatas Ca- meræ aut officialibus prædictis deberi declarantes, ex certa noſtra ſcientia& deliberatione ſtatuimus, quòd de cætero ex quibuſvis penſionibus, quantitatem viginti quatuor ducatorum hujufmodi non excedentibus, nulla annata quovis prætextu exigatur, nec per illos, quibus penſiones ipſæ reſignatæ fuerint, ſolvatur, neque ſolvi debeat, ſic tamen, quòd in penſionibus& aliis diſpoſitio- nibus beneficiorum,{uper quorum fructibus ſimiles penſiones annuæ minoris quantitatis viginti quatuor du- catorum,& quantitatem viginti quatuor ducatorum fi- milium non excedentes reſignatæ fuerint, ex talibus pen- ſionibus nihil deduci debeat. Diſtrictius inhibentes Cameræ præſidentibus, ac aliis officialibus prædictis, ſub excommunicationis,& à perceptione emolumentorum officiorum ſuorum, ad noſtrum& Apoſtolicæ ſedis be- neplacitum, ſuſpenſionis in eorum ſingulos latæ ſenten- tiæ pœnis ne de cætero, ratione hujufmodi pénfionum quantitatem viginti quatuor ducatorum non exceden- tium, aliquas annatas quovis prætextu exigere, feu quò minùs litere reſignationis illarum expediantur, impedi- | re vel differre quoquo modo præfumant„alioquin literas ipfas tam per Cancellarium, quàm Cameram Apoftoli- cam per eos,ad quos literarum expeditio pertinet, abfq; manuum illorum appofitione, liberè expediri poffe de cernimus, acad id eis liberam facultatem concedimus. Julius Tertius. Conſtetutionum editarum in non ſolvuentes annata⸗ a varii Pon- tificibus ampliatio& confirmatio. CAP IIL: (o Cameræ Apoſtolicæ, ex qua non modò 8. R. E. verùm etiam toti Reipub. Chriſtianæ bſidi- um proyenit,& collegii fratrum noſtrorum S. R. E. Cardinalium ac officialium fedis Apoftolic indem- tati confulere,& corum jura, ut tenemur, illæfa præſer- Vare, his, quæ à prædeceſſoribus noſtris ad hoc providè emanärunt, Iibenter adjicimus noſtri muniminis firmi- tatem à, aliasq́; deſuper diſponimus, prout in Domino conſpicimus ſalubriter expedire. Dudum ſiquidem poftquam felicis recordationis Pius Papa II. prædeceſ- for nofter, accepto, quòd numerus debitorum dictæ Ca- meræ plurimum auctus erat,& quòd obligati pro anna- tis beneficiorum Eccleſiaſticorum, quæ Apoſtolica au- ctoritate aſſecuti fuerant, excommunicationis ſententi- am in eos latam, quam non ſolvendo in termino eis præ- fixo ipſo facto incurrebant, minimè cutare videbantur, unde animabus ſic illaqueatis periculum imminebat,& continuè eidem Cameræ damna ſubſequebantur: Cupi- ens, tam ſaluti animarum, quàm indemnitati Cameræ hujuſmodi ſalubriter providere, per ſuas ordinaverat, quòd omnes, qui extunc de cætero pro annatis quorum- cunque beneficiorum dit Came feobligarent, fi in- fra terminos eis præfixos dictæ Cameræ, aut collectori- bus fructuum& proventuum eidem Cameræ debitorum a Idem baletur ſup. 1. c. de amatis. eæ Innoc. VII. NNan f

inillis paribusexiftentibus; j fatisfacere fatto lapſis terminis pradictis, non folùm fententiam ex: communicationis- inciderentyfed etiam beneficiis ap ibus fe in ipfa Camera e ligáffent„omninòd priva eflent: ii verò, qui ſe pro annatis hujuſmodi non pro fe, ſed pro aliis, ut principales, obligarent, ſi in terminis non ſotisfacerent ultra ſententiam excommunicationis hu- juſmodi, eſſent omnibus beneficiis Eccleſiaſticis per eos obtentis, eo ipſo privati, poſſentque talia beneficia per quoſcunque liberè impetrari. CAP. IV. Annata fotut debet fingulis q quindecim annis Camere Apofolice debeneficris É monafteriis unitis de catero non vacantibus. ; T pig memorig. Paulus etiam Papa II. prædeceffor aoka. cùm ta am ipſe, quàm dictus Pius dece for, ac recolendæ memoriæ Martinus V. Eugenius IV oolaus etiam V.& Calixtus III aani, Pont. prædeceſſores noſtri, tunc ſui ordinum Monaſteria, prioratus, ſitatus, conventuales, necnon di gnitates m ajores thedralibus, etiam metropolitanis,& pri legiatis Eccleſiis, adminiſtratione quoque s£ beneficia Ecclefiaftica, ioni Apo generaliter reſervata i vel aliis cathedi alit tiam metropolitanis, iatis Eccle ] onaſteriis, dignit- 5> ACCON diverſorum lis acea 9 atibus S, gatio- nibus canoni fium,&de Monacl corum hof us perſonarum iſſent, m atque aliis. Monafte ibus, s locis, ut modis& formi t, incorporàſſent monaſteria, prioratus miniſtrationes, officia,&l amplids vacare non 3 3 legium hujufmodi,& officiales fedis n mentum non modicum parerent a, ut par erat, god uniones, annexiones ibus unı jura pre &x ordinaverat Monaſte eorum, kp sunà cum fuis onẹ commodis defervirent,& aliorum læderentu tatue creverat, quod licet-quorum fy centum florenorum auri de Can } r nt annuatim, ſive in i repericbaneu r, communia-& mi- ade bita& conſueta, tam Came- Uas! ar{ ul omnia& ſingula Q ctus, reditus,& PO verant, vel debċbant do fingulis certis fu feualia jura, folre det s retroactis,& ibus, obligatio in ead facta non fuerat, anne anni in poſterum,& ſingi turis, cidem Cam herent. Et qguòd de om rgpofituri ſitatib iniſtrationibus, off unitis, aquo orant fortitz 10 ſolve nibus monat ræ Omnir re te- LI deficerent, nan anni aA ef turum, comm medios fructus h gulis iy. ann niones L tra annum proxime tecu- uta& alia jura, ſeu annatas,& ſolvere aſtringerentur, etian s in futurum, prout multi alii ſimiles u tias obtinentes faciebant,& facere conſue- didi n quorwm intererat, infre ipfius anni e in eadem Camera efficaciterobligare debe- fetu, alioquin fi à folutione aut c atione præmiſſis ceſſ⸗ umpſiſſent, aniones, annexiones. ncorporationes, applicationes,& ſubmiſſiones prædiè haberentur penitùs prainfeđtis:& fic unita Mo prioratus præpofituræ, Ppræp poſitatus, d i BE a EPS ationes, officia,& cuj ia, tanquam verè vaçan petrari„& canonicè o nat:onem Pir Secundi, cujus neglecti tum minap Camera Ap sftolice,co mo. riyationem vacan- tia 11 i {modi in, judicium ded tii Apoſtol. l ibus, affe m,& moribus u liti non füerant,& quòd cre merus debite an ec marum non fo mes tium periculum,& Chzriftiang præjudicium,ordinationem& decefforis hu omn tenta, per ſuas approl at,& z ks} X bur obtinere decr 3] ill coram caufar um pa 12 Rom. C juímodi Ac volucri poſterum ſe obl şprædi ſſoris hujuſmodi } qui extunc ı f yey Ic1a per De beneficio um unionibus habes Jup, in fine 1, b, ontra illos l ordi- US uten- tores& extra eam, eifd 1 fub c IIbus ve arentur 1 MMUNICALLONI£ , llv atio- hu- hærendo, matu i ordin ſtatuta, dectetum,& juſmodi per quaſdam ò valitur > vol z nes, Volunts Innovai IIiter perp Et quòd illi, quos Cameræ teneri conſtaret, etiam ſi illas ſolver ro atis hujui

77 De Annatis. 7 78 mitterent, feu ad illarum ſolutionem ſe ſpecialiter non obligarent, dummodo benefieia ipſa realiter aſſequeren- tur, ad ſolutionem annatæ,& jurium prædictorum effi- aciter tenerentur. Et deinde accepto, quòd ex predi- gtis,& qug poftea, tam per dictum Innocentium, quàm per fimilis memorie Sixtum I V.& 4 xandrum V I. Romanos Pontifices, pariter præedeceffores noftros; tunc fuos, eatenus fa&tz fu perpetuis unionibus& ap- plicat Bus, acex negligentia five malitia multorum, qui d literis parere eatenus contempſerant, dicta Camera in fuis juribus non mediocrem patiebatur ja- cturam, tam ftatutum, ordinationem, decretum& de- clarationem Pauli prædeceſſoris hujuſmodi, quàm o- mnia& ſingula alia in illins prædictis literis contenta, per alias ſuas literas approbavit,& innovavit, ac invio- Iabiliter obſervati debete, ac omnes& ſingulos, cujuſ- ionis forent, qui ſe 1e Monaſteriorum, n- cunque qualitatis, gtadus,& cond àobligaverant, aut alias rati beneficiorum ſic unitorum; ad valorem ce renorum ſimilium communi æſtimatione aſcen- vel quorum ftuctus, reditus,& proventus, in eiſdem libris ad ſimilem fſummam taxati feperiebantur, eidem Cameræ ſolvere tenebantur, ad integram folu- tionem eidem Cameræ de præmiſſis faciendam, infra cer tum tunc expreffum tempus, juxta tenorem literarum Pauli prædecefforis hujuſmodi,& ſub pænis in illis con- tentis; ut par erat omnino teneri, oblig 1e decreyi prout in fingulis literis prædecefforum hujuſmodi ple- nius continetut. Cùm autem, ſicut accepimus, malitia & avatitià hominum in diescrefcente; ordinationes, fta- & Pauli, ac In- fens tuta, voluntates, decreta;& declaratio nocentii,& Julii prædeceforum hujufmodi, ad p plenè non obſerventur,& à tempore ipſius Alexandri is citrà, tam pex ĩpſum Julium, quàm etiam Leonem X; Adrianum VI.& Clementem lum III. Romanos Pontifices prædeceſſo- 4i aliæ uniones, annexiones, in- perpetuò factæ& conceſ- ium pro Camera prædicta, endis communibus,& mi- is fructibus, aut aliis factæ non fuerint,& in eerum, nòs, divert medi quæ factæ funt, executioni non demander ad quorum comnroduim uniones, anne rationes,& applicationes pr i marum periculum,& Can & officia lium detrimentum, necnon Reipublicæ hujuſ- mcdi non leve pr Nosvolentes in f deceforum hujufmodi prio, non ad alicujus r infantiam, fed de m juribus ſolvi debitis& con$; di Ig, a providere, pie- endo, motu hoc oblatæ pe pnis atione;& certà ſcientia noftris, ordinationes, fta tes, decreta,& de- clarationem Pii,& Paul& Julii prædeceſ- ſorum hujuſmodi, necnon deſuper confectas literas, ac ingula in eis contenta, Apof icà aüctoritate, omnia& tenore præſentium 4 pprobamus,& innovamus, ac robur perpetuæ firmita inere,& à quibuſcunque, tam in eifdem literis nominatis, quàam non nominatis, virorum & mulierum, ſecularibus& quorumvis ordinum regu- nibus, ac omnibus aliis& ſingulis prædict litetis comprehenſis per- ſonis, tam pro præterito, quàm futuro tempore inviola- biliter obſervari, eaque omnia, ac cenſuras& pcœnas in fingulis literis hujufmodi contentas, contra omnes congtegationes& perſonas pradictas, quoad omnia & fingula Monafteria& beneficia Ecclefiaftica, cum cura & ſine cura, ſecularia& quorumvis ordinum regularia quomodolibet qualificata, quæ congregationes prædi- ctæ quomodolibet communiter poſſident, etiam ſi de ju- ze patronatůs laicorum, etiam Imperatoris Regum, Du- Jaribus, cor cum, Marehionum, Baronum, Comitum,& aliorum No- bilium, etiam illuſtrium, aut dummodo per ipfas con- gregationes poffideantur, tam in Romana Curia, quàm extrà eam, inter quofcunque litigiofa exiſtant vigere, & locum habere, totalique,& plenariæ executioni de- mandari debere, decernimus. Necnon ea omnia, quæ ſinguli prædeceſſores prædicti voluerunt, eiſdem aucto- ritate& tenore volumus, ac præmiſſa omnia, prout per ipſos prædeceſſores ordinata, ſtatuta, decreta,& decla- rata fuerunt, de novo ordinamus, ſtatuimus, decerni- mus,& declaramus, cague omnia, ad quaſcunque, tam feculares, quàm regulares virorum& mulierum congre- gationes, quantumvis privilegiatas& exemptas, aucto- ritate& tenore prædictis extendimus& ampliamus. Rom. Ix. Oal. Jan. Igs. Pius Quintus Annatarum, quindenntorun rel f obligantur Monaferia, quorum jruttuum taxam(ameræ Apoſto- irca non latet authoritas: ictorium quoque annuum valorem prodere& fateri debem Becleſia cathedrales, ne annatarum jus de= efa fiaudeiir, CAP. VYIIL A T fedis pofcit auctoritas, ut quæ providè pex Rom. Pont. ftatuta fuerunt, debitæ executioni de- mandentur, Cùm-aut Gcut accepimus; ut annata- rum communium,& ali a jurium femel tantùm, vel s: in rf:annos, ob perpetuas beneficiorum Ecclefia- fel. record, no⸗ ſuper é ſticorum uniones perſolvendorum, quæ aliàs Julius IH.& Påulus IV. Rom. Pontif. prædeceffor tři; per eoram literas in forma motůs proprii de axat Cameræ Apoſtolicæ appli- 10& executio editas, ex præterito dunta caverunt, eò celeriùs, quò poterit flat, plurimum interſit:& neceſſarium exiſtat, ut tam Julii III.& Pauli TV. Prædeceſſorum literas p di- Ctas, quam alias quaſcunque conſtitutiones, ſtatuta, de- cretd,& declarationes, per fel.mem. Pium I. Paulum etiamII: Innocentium VIII. Julium fimiliter II. ae Julium&& Paúlum præfatos, a osque diverſos Roman. Pontif. prædeceſſores noftros, contra pro tempore in Ca- mera Apoſtolica, aut alias ratione annatarum commu- nel tantùm, nium,& aliorum jurium prædictorum aut de 15. in iy: annos ſolven. obligatos, aut alios quof- cunque, beneficia Eccleſiaſtica, abſque eo, quod annatas, communia,& quindennia prædicta folviffent, pro tem- pore poſſidentes, editas& factas, per nos innoventur, ap- probentur,& confirmentur Nos igitur ſingularum literarum,& cujuslibet motòs ptoprii; à predictis Rom. Pont prædeceſſoribus noftris, ut præfërtur, quàm nati veriores tenores, ſerti eſſent, pro plene& ſuff haberi volentes; illas& illos, necnon omnia& quæcun- que; per quoſcunque judices, executores commiſſari- Os in illis deputatos;& ab eis ſubdelegatos, ac alios mi- niſtros in præmiſſis& circa ea quomodolibet geſta& ex- equuta reperiuntur, ac inde ſequuta quæcunque, ex certa fcientia, ac de Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine appro- bamus& coffhrmamus, ac rata& grata habemus, nec- non illis perpetuæ& irrefragabilis firmitatis robur adji- cimus, illaque inconcuſsè obſervari debere decernimus & declaramus, omnesque& fingulos tam juris quàm fa- cti,& ſolennitatum for ſan omiflarum,& alios quoſcun- que defectus, ſi qui forſan intervenerint in eiſdem,& qui neceſſariò exprimi deberent, motu, ſeientià,& poteſtatis plenitudine fimilibus ſupplemus, illasq̃;& illa, quatenus opus fit, innovamus.Et infuper quoniam(ficut etiam no- bis innotuit) à nonnullis nimium ſcrupuloſis& pluſ- quam oporteat ſapere contendentibus hæſitatur, an mo- naſteria, quorum fructus,&c. in libris Cameræ Apoſto- am förfan à nobis hactenus ema- ac fi de yerbo ad verbum hic in- jenter expreffis& inſertis licæ taxati reperiuntur, nec non prioratus quorumyis oꝛ-

Septim. Decret. Lib. II. Tit. III. IV. 90 dinum regularia& regulares, cæteraque beneficia eccle- ſiaſtica quocunque titulo nuncupata, quorum fructus, reditus,& proventus in diſtributiones quotidianas con- vertuntur, ſub literis Pauli II.& aliorum prædeceſſo- tum huj ufmodi comprehendatur. Nos quòd annatarum communium,& aliorum jurium prædictorum exactio, in recognitionem univerſalis dominii introducta, eſt a antiquiſſima:Quin- denniorumq; uſus& ſolutio ideò adinventi ſunt, ne Ca- mera prædicta ex monaſteriorum, prioratuum,& alio- rum beneficiorum Eccleſiaſticorum unionibus, quæ amplius vacare non ſperabatur, detrimentum aliquod pateretur: Volentes Cameræ noſtræ Apoſtolicæ, ac vene- rabilium fratrum noſtrorum ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalium, necnon dil. filiorum Rom. Curiæ officia- lium partici pantium jura præſervare, illorumq̃ue inde- mnitati conſulere, ad omne dubium omnemq;; diſputan- di& excipiendi occaſionem tollendum, motu ſimili,&c. omnia& fingula monafteria y tam feculariay quàm quo- rumvis ordinum regularia, dummodò in li bris. ejufdem Camerg taxata reperiantur, reliqua verò monaſteria, prioratus, præpoſituras, præpoſitatus, tam ſeculares, quàm quorumvis ordinum 8 n a dignita- tes, perſonatus, adminiſtrationes, officia,& alia Dr cunque beneficia Eccleſiaſtica, etiam ſi manualia,& de jure patronatũs exiſtant, quorum fructus,&c. ſummam 24. ducatorum auri de Cam. ſe. cõ. æſt. val. annuum exce- dunt, à quocunque tempore citrà, etiam ante fel. rec. Martinum Papam.: fimiliter prædecefforem noftrum,| & per nos& ſucceſſores noſtros, quibuſcunque cathedra- lib. n metropolitanis, feu collegiatis Eccleſiis, aut laribus menfis„etiam pro quotidianis diftribu- tionibus, aut aliis uſibus, nec non collegiis, univerſita- us, congregationibus quorumvis ordinum, monaſte- 5, domibus, hofpitalibus, fabricis, ac utriufquefexůs pe rſonarum piis locis, quantumvis privilegiatis& ex- emptis, ſub quibuſc cunque ten oribus& formis Apoſt. au onea ſeu alias quomodolibet& quovis ti- tulo obtenta& poſſeſſa, ſub literis Pauli II.& aliorum Przd leceſſorum huj uí ſmodi com prehen di 8& includi. Et propterea omnia& ſingula cathedralium etiam metro- politanatum, Eecleſiarumꝗue collegiatarum capitul congregationes, univerſitates, collegia, hoſpitali ia& pia loca,& quivis alii, in quorum favorem u 1es, an- nexiones, incorporationes, applicationes,& ſubmiſſio- nes hujuſinodi factæ reperiuntur, qua unque, ut præfertur, exemptæ& privilegiata exiſtant, etiam ſi ſe ſuperinde in Cam. Apoſt. non obligave monaſteria& beneficia ipfa po flideant, ad folutionen communium annatarum,& aliorum jurium præ dicto- rum, eidem Cameræ pro tempore praterito( legii& officialium juribus quoad futura remanentibus) ratione unionum, annexionum, incorporatio„ap plicationum,& ſubmiſſionum prædiéte rum, ſingul If. annis, à die, quå illæ fuum fortitæ fuerunt effe aliäsjurtatenorem literarum, in forma motûs proprii à Julio III. prædeceſſore prædicto, ſuper ap plicatione q l denniorum Pradictorum eidem Cametæ e defuper emanatarum faciendam, teneri&obligatðs ſſe,& ad id per ſententias, cenſuras,& pœnas in fifgulis Panli II.& aliorum prædeceſſorum hujufmodi literis contentas, cogi& compelli poffe, fic que& non aliter in præmiſſis omnibus& fingu lis, për quofcung; judices& commiffa rios, quàvis Apoſt. auctoxitate fungent. etiam palatii no ſtri Apoſtolici caufarum auditores, necnon S, R. E. Car- dinales, ac venerabilem fratrem noftrum Hieronymum Epifcopum Maceraten. præfatæ Cameræ clericum, cui omnes& ſingulas cauſas, occaſione præmiſſorum pen- dentes, commiſimus in quavis inſtantia, ſublatd eis& co- rum cuilibet aliter judicandi facultate, judicari& diffini- ri debere irritumque,&c. decernimus& decla Mandantes eidem Hieronymo Epi po,ut on gulas caufascoram.eo, inter dil.filium ejulaem Camerg collectoremex una,& q juafennque Agregati pitula, collegia„& quaſvisali ias perſonas ex altera p bus, ſuper folutione annatarum communium& alio- rum jurium, quindenniorum eorundem, vel eorum oc- cafione.nunc&. pro tempore pendentes, juxta præſe tium tenorem terminet& decidat. Et pro faciliori ine dagatione unionum prædictarum, omnia& fingula ca- thedralium etiam metropolit anarum Eccleſiarum capitula, collegia, nec quàm mulierum ſe culares,& gura gulares-congregationes feu collegia, demģue p rælatos:8& procuratores, ad judic fitendum medio juramento, omnia& fin gula r ria, prioratus, Præpoſituras, bræpoſitatus, pa Eccleſias,& alia quæcunque beneficia Eccle ipſa capitula, congregationes,& alia pia loca prædicta poſſidea& quo titulo illa poſſideant, illo q; annu os valores, ſub privationis,& aliis in literis in forma mo- tůs proprii I Pauli IV prædeceſſoris huſufi nodi contenti ſententũs, cenſuris,& pœnis in Romana Curia& extra eam moneat& xequirat. K=‘Sge TITULUS 1V. DE JURE PATRONATUS Adrianus VI Deneficiorum eledi uorum conceſſiones juris patronatús haffenus faila, à primo anno Pontificatus a Olav:, Gui Roma coro- natus fuit pridie Idus Septemb, 1484. revocantur. CAPR E | An&tiffimus D. N. Adrianus VI, accepto per fanĝi- tatem fuam, quod nonnulli Romani Pontif. ejus prædeceſſores, diverſis perſonis& collegiis laico- a jus patronatůs,& facultates& indulta præ ſentan- nominandi perſonas i as ad Ecclefias, etiam litanas nafteria,& beneficia Eccleſiaſtica, aac regular C ofpital Ila,&c al 1a pia loca e CX- leinceps vāca eti am interdum pI 0 corum hg- ibus& ſucceſſoribus var& formis, per diverfas eorum literas in perpet 1 certum tempus refervârunt& concefferunt, confi s, quòd per hujufmodi fac es& indulta Ror s Por ne fæpiùs impeditur,qui & neceſſarias ad Eccleſias& non 1 de pencfeni Ecclefi: a milit ni videre, hof] s etiam utilibus,& Moha s committere,& {ponere liberè poffit. Ideò ut perí {edem Apoftolicam liberiùs de perfo i ctis cathedralibus Eccleſiis& Monafteriis provideatur, & de illis-ac aliis dignitatibus, beneficiis, h oſpitalibus, & piis locis hujufmodi difponatur, opportunè providere volens, fel. PR onis Innocentii Papa VIII. fuæ ſanctitatis prædeceſſoris inhærendo veftigiis, omnes& ſingulas reſervationes& conceſſiones juris patronatůs, ac facultates& indulta præſentandi ſeu nominandi per ſonas hujuſinodi, ad Eccleſias, Monaſteria, prioratus, præ- à Introducta ſuit armata ad fab uventionem P apa ér Cardinali- um indigentium, ficutt É charitativum fa fidum, ut tradit Fer- dinan. Cordub-ım trallatu fi Juo de annat. quem refere Gome anpra- Fation. reg. cancel de valerrirprimendo n Mh fa — a Vid. Mar. Socin. de prab. ult. col, Felin, in tract. quandoli- teræ Apoſt. 6. limitat. Cqarem Lambert, in eracl. de jure patron lib . Ju./. art. J. Rebuſfi in tract. de nomiuib. Rochus in tradt. de jure patronat, verb, honorificum, qiie z pofta- Menj m tribu mu, 6

De Jure Patronatũs. poſituras, dignitates, perſonatus, adminiſtrationes, offi- cia, canonicatus,& præbendas, aliague beneficia Eccle- flaſtica, cum cura& ſine cura, ſecularia,& ordinum quorumcunque regularia, qualitercunque qualificata, ac hoſpitalia,& alia pia loca, per noſtros prædeceſſores& ſedem Apoſtolicam, aut ejus legatos, nuncios, executo- res,& ſubexecutores, ab anno primo Pontificatùs ejuſ- dem Innocentii prædeceſſoris citra, quibuſvis Regibus, Reginis, Ducibus,& Marchionibus, ac aliis Principibus & perſonis, necnon communitatibus, univerſitatibus, confraternitatibus,& collegiis ſecularium perſonarum, cujuſcunque dignitatis, ſtatũs, gradus, ordinis,& condi- tionis exiſtentibus, etiam ex motu proprio& ex certa ſcientia, ac de poteſtatis Apoſtolicæ plenitudine, aut eti- am conſiſtorialiter,& aliàs tam fimpliciter, quàm fub quibuſyis conditionibus& promiſſionibus,& aliàs quo- modocunque& qualitercunque& ex quibuſvis cauſis, præterquam ratione ereptionis locorum, in quibus Ec- cleſiæ, monaſteria,& beneficia prædicta conſiſtunt, ex infidelium manibus& poteſtate factas, conceſſa, quo- rum omnium formas& tenores eadem ſua ſanctitas ha- beri voluit pro expreſſis, quoad metropolitan. ac alias cathedrales Eccleſias& monaſteria, necnon prioratus,& Præ poſituras, ac alias dignitates conventuales,& alia electiva, etiam ſi ii, quibus reſervationes& conceſſiones, facultates& indulta hujuſmodi facta& conceſſa fue- runt, quaſcunque conditiones eis propterea quomodo- libet impoſitas,& promiſſiones per eos propterea factas adimpleverint. Qus verd ad alia beneficia ac hoſpitalia& pia loca hujuſmodi, ſi illi, quibus reformationes& conceſſiones ac facultates& indulta hujuſmodi facta& conceſſa fue- runt, ut præfertur illorum occaſione fructus proximè dictorum beneficiorum, hoſpitalium,& piorum loco- rum; ad medietatem unius annui valoris fructuumeo- rundem, ſecundum communem æſtimationem, de pro- priis eorum bonis non auxerunt, vel eorum Eccleſias aut hoſpitalia& pia loca hujuſmodi, de novo fundamenta- liter non zdificârunt a, feufunditùs dirutas non tegdi- ficârunt, feu fundos, in quibus ædificarentur ædificia in præfentiarum fubfecuto non concefferunt, ad quorum augmenti, ædificationis, reædificationis& conceſſio- nis reſpectivè probationem, eos, qui tali jure patrona- tûs, feu præfentandi& nominandi dire&è vel indirectè uti voluerint, cadem fua fan&itas teneri decrevit, ctiam fi conditiones, ad quas aliàs, quàm modis præmiflis, te- nebantur, executioni demándatæ fuiffent,& in literis reformationum,& primò di&tarum conceffionum, feu facultatum& indultorum hujufmodi cautum fit, quòd di&um jus fimpliciter, vel fub certis conditionibus, mo- dis& formis, ex fundatione vel dotatione pertineat aut pertinere cenfeatur, vel perinde habeatur, ac fi ex fun- datione vel dotatione prædicta pertineret,& quòd re- ſervationes,& primò dictæ conceſſiones, facultates,& indulta hujufmodi revocari non poffint,& clauſulæ eti- am derogatoriarum derogatoriæ, fortiores, efficaciores, & inſolitæ in dictis literis, pro illarum perſeveratione deſuper adjectæ ſint, illarum formas& tenores pro ex- preſſis habendo revocavit, caſſavit, annullavit, ad Eccle- as, monafteria, prioratus, præpofituras, dignitates,& beneficia hujuſmodi, ad eorum primævam naturam, præ- miſſis non obſtantibus, reduxit. Paulus IV. Ture prafintand: privatur, qui apoſtatam pr afentat ad benefi- cium juris patronatýs. 4 Conſtructione, dotatione, vel fundatione, ut jus acquiritur fic © úfdem tribus modis conſeruatur. cap.3, de jure patronatis cap. pie mentis© thi gloff, 16. quaff. 7, cap, Abbatem. in:18. quafi. a. 82 CAP. II S I patroni alicujus beneficii Ecclefiaftici, five fint laici, five clerici, aliquem ex apoſtatis& extra clauſtra ya- gantibus ad beneficium, de eorum jure patronatũs exi- ſtens, tunc vacans, præſentaverit, præſentationes hujuſ- modi ſint eo ipſo nullæ, irritæ& ĩnanes, ac viribus care- ant,& ipſi patroni jure præſentandi alios ad eadem bene- ficia pro ea vice tantùm privati exiſtant. Pius Quartus, ex reformationis pœnitentiariæ Apoſtolicæ decretis. Ius patronatits concedendi lgitima cauſa qus ſis. CAF. IIL poeet; ac pœnitentiariæ Apoſtolicæ regens abſtineat à conceſſione juris patronatũùs, ſeu præſen- tandi ad beneficia Eceleſiaſtica, propter augmentum fru- ctuum, fed tantùm ex caufa fundationis vel dotationis æ illud concedere poflit. D: 9 TITULUS F. DE CONFESSIS. Paulus Quartus. Confefs crimen, aut probatifimis iliciis quaſtione torquendi carcerati, nonrelaxentur fiſco inſcio, etſf praſtita Fuerit cautto. Icèt ex juris communis difpofitione fatis provi- fum fit, ut de aliquo crimine inquifitus, dum fu- per indiciis contra eum exiftentibus difcutitur, an torturæ in ejus perſona jure locus fit, perſonaliter in car cere detineatur,& ut crimen confeſſus, in quem nihil, nifiut pænam{folvere cogatur, agendum reſtat, quouſ- que ille debitè punitus fuerit, non relaxetur: tamen ut nuper accepimus, rei ctiminum torturæ ſupponendi, ſub cautione de ſe repræſentando,& confeſſi ſub ſimili cautione, ſeu etiam ſub cautione de ſtando juri,& judica- tum ſolvendo, plerunque relaxantur, quo fit, ut illis ex- tra carcerem poſitis, expeditionem non procurantibus, cauſæ hujuſmodi differantur,& demum oblivioni tra- dantur, aut variis viis rei ipſi, poſt aliquod tempus, cau- tiones præſtitas liberari procurent, ſicque ipſi pœnas de- bitas effugiant,& delicta remaneant impunita, in grave ſcandalum,& peſſimum cæterorum exemplum. Nos ita- que huic abufiti occurrere volentes, motu fimili,& ex certa noftra fcientia, ac de Apoftolicæ poteftatis pleni- tudine, tenore præſentium d nimus, ſtatuimus& or- dinamus, ut nullus, qui ex indiciis contta eum laboran- tibus jure torquendus veniat, feu de quo dubitetur, dum de indiciis hujufmodi, an ad torturam ſufficientia ſint, diſputatur, quo uſque aut per torturam indicia ipfa pur- gaverit, aut eum tortura ſubjiciendum non eſſe, cogni- tum fuerit, niſi procuratore fiſci noſtri ad hæc omnia ci- tato& interveniente, fub quavis cautione à carcere rela- xetur, neque fiiper iis extra carceres audiatur. Nullus etiam,quicrimen in judicio confeſſus fuerit, contra quem nullæ ſunt partes judicis, niſi in exequendo, etiam ſi pro crimine hujuſmodi pecuniarià pœnäã plectendus veniat, & quamcunque cautionem deilla ſolyenda Præſtare of- fetat, à carcere relaxetur, niſi pœna ipſa, præfato fiſci procuratore defuper; audito, debitè perſoluta ſicque per quofeung:€, judices quåyis auctoritate fungentes, judicari, diffiniri,& obſervari debere> fublatå cis& eo~ rum cuilibet aliter judicandi& diffiniendi facultate Sira ritumq́;& inane quiequid contra præfentium tenorem, à quoquam quåvis auctoritate, ſcienter vel ignoranter, attentari contigerit, decernimus, a Tan. inconf. 76 G 106; lib, 2. Caf ad decif: 7. de jure pa- tron NUIMST: Go

Pius V. Reꝛ conſeſſi d vinculiscarceris non ſaluantur, niſi executionis ſon- Lentia paruerint. C Um ſicut acc d noftre, hom. reos carceratos, ad illor nem, nimià humanitate pron proc t ari faciunt,{ub cautione de fi CerIbus ibus& conditi bituon lib au ſub aliis obli ne viſis,& ĩta proceſſus debilitantur,& cauſar iones differuntur, 1od moleſtius quandoqʒ liberant, aut! pænâ, quàn ſcit, afficiunt, ac pro} ta i ajus& utilita impunitatem ntesģue in bus liberari , tenore præfen em viſitatorib dignationis noſtræ inhibemus atque in poſthac reos carceratos, ut præmittitur, arbitrio ſuo re la xent& liher In levioribus autem D priùs fe ſententiæ dam& im cutio facta fuerit. derint æquitatem juri ferendam effe, cùm l inter jus& æquitatem non Eoen tunc fa&ti qualitas diligenter inquifit quid ab eis de jure relaxandum videbitur, i è j: referat, præfente pro cali ejufdem Camerg& ac etiam pauperum ato, utà nobis, quid fa lum& deliberandum fit, inteltigant Dnr, Pa m eisir 1 nt, paruerint,& ilti attentå facti q epr tu Idem. In caufis criminalibus confef Biappellare nequeunt. A P L3 I os judĩces procedere poſſunt, non obſtanti- b b appellationibus& inhibitionibus,& ab quarum pœnarum incurfu. confi HA:— TITULUS VI. DE DOLO ET CONTHMACIA s fimefire exi- CAPR- L VUoniar Pð contingit, ut quĩ ex aliquo eximine in contumaciam condemnati fuerint, perdurant aq multos annos in contumacia, expectantes oc- ut per tempe turnitatem criminis pro- bilis reddatur,& tunc quærunt contuma emitti,& ſuper defenſionibus audiri, cùm cri is probandi fs ikas eft fifco ful lata, caufam p lerun- gue, vel coram judicibus in ipſ Əs propenſis, vel in locis, ubi jura fi duci non poſſunt, introducentes, ſtatui- quòd rei in eontumaciam condemnati, ad ſuas de- nes faciemdas admitti non poſſint, nifi infra fex menfes e quoad faciendas videlicet à die condemna- a.cum quidam. fde liberis dr poflhumis, cnt fama, de fènt excommun. b Propria voce confefus, appellare non potest. l2. C, guorum appell, ubr LloffBart. Bald.& Qldrad, communem dicunt. e V. in ſequent. conſtitutione, contuuaces inſfa amum adde- finjfinais adimiiti peſſe deereuit. £ f 8? Septim. Decret. Lib. II. Tit. VI. ub pæna in- mus autem, quotieſcunque vi- D} ji t f ceffor nofter, c cernendi obviare, p & pertineat, on dea.& ſi Jenit Ana 6. i nobis unus ex cam condemnati 1 qu vero 2 jam fa 8 condemnati one pul blicationis t sAd libi quam ptæ ſentium computandos, neca in loco, ubi condemnatio ſecuta Ii Provinciæ, ubi delictum fuer i mquæcunque abſ n ſi vigore commiſſi vel momenti, ſed ad ipſarum actarum executionem des p termino iex menſium elapf ontumaciam latæ crimen notori 4 Iicatam tranſiverint demande-Nec homi- 5 VIgINtI atr orum extiterint n condemn Ontumacia endi, judices, ſub pœna mi tuæ, illos gratis,& fi ant poſtmodun in⸗& in tularum ſolutione, tbus ad exa s9 P irendi Gi y% ita tamen, ut fponte comparentibus duntaxat, non captis, inſra an num faveat(7 patrocinetur, CAP. II Udum poſtquam fel. record. Pi ocontumn prim endas caufa defenfion Papa. 1V. prede- quafdam fuas in forma motůs pri tas literas;{fub dat Romæ apud ſanctum Petrum, 12. Cal. j p ł i quòd rei in contuma- non poſſiut, niſi in | pons licet à die condemnation demnationes, à computandos proprii Í tific tus per a ti prædeceflor jis eludere, lara iit) an da quibus loquitu quàm etiam capti ma a d lebe ant ad motus proprit intra ditum faciendum ſus eodem noft yis, videlicet post anni e lapfi terminam n denegari prolata funt,& videntur poffe co. ppan> comparentes, quàm captos, nihilominùs co l quòd ve pſa nihil aliud difi prorogationem t j proprii prædicti prædeceſſoris deneg gari non pote Nos igitur ad tollendum omne dubi um,& abfurdum evitandum, quòd capti,& ſpontè comparentes ini, his, quibus e | a Contumasia mcrimmalibus accufanda. l. abfentem.$ 2 de pænt. Bartin L anter. ult. col, ff. de public, jud.€ in extravage ad reprimendum. in verb, neg t b Contumax dar" non auditur, niſi contumaciæ ſolutis eapenfii. gl. in l. fad éf. 5 fid etfi dum decreto, f. ex quibus caufis major. Bald. in c. cùm Uee niſſent, col. z. de judice Idġ ob ſer vatur tam in ciuilibus, quàm | criminalibus canfin effent

De 2 effent conditionis, necnon calumniis.& aliis inconve- nientibus hujilmodi, quantum cum Deo poſſumus, ob- Viare, omnemque diſputandi materiam tollere,& in his opportunè providere volentes, necnon ſingularum lite- rarum præditarum,acindiciorum, inguifitionum, pro- ceſſuum, condemnationum,& ſententiarum deſuper formatarum,& latarum, ac formandarum& promul- gandarum hujaſmosi, aliorumque forfan latiùs expri- men. tenores, continentias, formas,& compendia, ac teotum, delictorum, etiminum,& exceſſuum, ac pœna- rum hujuſmodi,& judicum nomina, cognom> gra- dus,& guka. ac quantit& loca, pro plenè& ſufficienter expreſſis habentes, 8 decernentes, nocnon fingulas prænarratas literas confirmantes& innovantes, motu fimili,&c. quòd banniti,& in contumaciam con- demnati, in poœnam c& ultĩmi ſupplicii, ſi capti ad manus Curiæ devenerint, per judices ad noy ve defenfiones faciendas, etiam intra ditum tempus non admittantur, nifi habitå à nobis vel fignatura noftra de- fupergratiâ fpeciali, nec literæ ĩ ipf guæ ineorum odi- um edite funt, eis in ali iquo ſuffragentur, aut Illi jurare ſive defendere poflint. Quinimò, quòd judices Præfati ſententias ipfas condemnatorias, tam in urbe, quaàm extra eam latas& ferendas, ſi tamen legitimis Præcedentibusi indiciis ad inquirendum promulgatæ fu- erint, executioni realiter& corporèliter fristoco& t em- pore congruis, refpeđtivè totaliter& integre c captos demandent,& demandari faciant, hâc peuo yälituřâ declaratione declaramus& decerr atenas opus fit, de novo ftatuimus& ord snis noftre fuiffe& DE SEQUESTRIS Tius Quartus ladicibus decernendi ſequefjra ffulltuum loneficiorians lite pen- dente conceditur facultas. AP. conſtitutionum tenore & deil collati Bou ut tes& juftu aut corum jui„aut in pro i l y yrum facultat 2 iHarum profecutione mori B Romana Curia, vel éxtra ê: orum jtiri cedunt iin memoraibas cum pa ſtitis, ſimpli cite favoren iter ſenſibus defuper pr quæ penes fe reti hilominùs lites hujufmodi profe fcunt, nullum jus fi fiscompetere, ad cffugicndum{ententiam,& expenfas, ryis datis nent, ontra. iic óftrå per- 10-|? h cam propo iás,.de bon, auth. jud. pofida. l a 86 vel fructuum reſtitutionem, in quibus condemnandi ve- nirent: Supplicationes defuper ſignari, ac datas,& con- fenfus parvos hyjufmodiextendi faciunt, afferentes, fe jam diù illa dimififfe,partesfoventesbonum jus,& judi- ces juſtitiam mĩniſtrantes dẽludendo, quantum in eo eſt dbviare, ac omnem penitùs talia præſumendi occaſio- nem toliere, Hàc ſuà perpetuò valiturà ſancłione ftatuit & ordinavit, quòd quoties in antea aliquem, ſupet quo- visbeneficio Eccleſ ut præfertur, reſervato ſeu af- x dictà auctoritate velaliàs nulliter collato, tam uria, quàm extra eam litigare contigerit,& ju- dici ordinario, ſeu cuiĩ cauſa deſuper commiſſa fuerit, etiam ſummariè& extrajudicialiter, quantum fibi pro rei qualitate ſufficere parte legitimè citatå videbitur, conſtiterit beneficium ĩpſum in dictis menſibus vacaviſ- ſe, aut aliàs, ut præſertur reſervatum ſeu affectum,& nihilominds ordinarià, ſeu alià auctoritate nulliter col- ñ lebitè detentum exiſtere, idem judex reprodu- lat OE in fructus, reditus,& proventus beneliciorum ctã citatione, fic nulliter collatorum,& indebitè detentorum, ſeque- ſtrari à mandet& faciat, ac alia exequatur in præmiſſis neceſſaria& opportuna; Super quo eidem judici omnem poteſtatem& aioli impertitus eſt. Idem; fant. fuai caulis, nuncin qua yis inftantia coram éi ifdem judi- cibus pendentibus, ſimiliter obſervari mandavit. Træte- zit ðcdeclaravit, ſic reſignantes ſeu ce& hujuſmodi proſequent. ne eerum ma- illis s paer Te,& foventibus bonum jus nocere va- fru tuum, r redituun & proventuum dictorum ſtitutionem, ac ex- Talii aent spro tempore pendere igerit, aaia fore,& conde- did teneri& bli ligatos effe ipſoaque, a: z> ; literarum z, feu lataruı&decre- liceat, ad reſtitutionem, ac filtnn, redit uum, s tentiarum, perinde ac fi contra ententiæ latæ,& literæ fuiffent, cogi& com- Iter ipforum fenten- ] relaxationi poffef- um, necnon ni, aliisque uerit, alter defuper ententiis, ac reſtiti „& f oleſtarinon poſlit. Pius Quintus. Lite pendente feuBus€ difiributiones beneficiorum Esciofiafie sefiro debent depons, CAP. IL Ordi nobis eft lites minuere,& à laboribus fubdi- Atos, maximè perſonas Eccleſiaſticas divino cultuĩ cleditas relevare. Sanè, cùm(ſicut accepimus) in ple- tilque cathedralibus& collegiatis Eccleſiis, earum con- ſtitutionibus& ſtatutis, etiam à ſede Apoſtolica appro- bi tis& confirmatis cautum fit, quòd occurrentibus li- tibus& controverfiis inter proviſos de dignita ficiis,canonicatibus,& ptæbendis, poxtionibus,& præſti- moniis, cæterisque beneficiis Ecelefiafticis qualitercunq; — a Sequafirum non deber conceds, nif jus ilud perintis appareat fins si futin dega. Nam fits, gui perst feguefrun, nil juris habeat, figute firun non fiets

87. Septim. Decret. Lib. II. Tit. VIII. — nn a- qualificatis, tam ordinariâ, quàm Apoftolicà auđtorita- CAP TI te, tam fuper illorum provifione, feu infitutione, aut pofleffione, quàm illorum idoneitate& habititate, aut | Uoniam ex indiſcreta interdictorum promulgatio- ne, multa conſueverunt ſcandala evenire, ſtatuimus, aliàs ex quavis cauſa,& eorundem ad dignitates, cano- quòd nulla civitas, oppidum, caſtrum, villa aut loc us Ece tus,& præbendas, ceteraque beneficia Ecclefiaftica| clefiaftico poſſit ſupponi interdicto, niſi ex cauſa ſive cul- prædicta, admiſſione& rec eptione,& capitulum,& ca- pa ipforum locorum, aut domini feu rectores vel officia- nonicos, cæterasqj miſſio& re i ſpectat& pertinet, aut etiam alias perfonas Ecclefiafti- as, aſſerentes beneficia prædicta ad ſe de jure ſpectare, pſi ſic proviſi interim beneficiorum hujufmodi fructus ac diſtributiones non percipiant, ſed capitulum& cano- nici illas, vel in ſuos uſus& utilitatem convertendas, ſeu reſtituendas ei, cui de jure reſtituendæ erunt, recipiant, prout in dictis conſtitutionibus& ſtatutis, ſeu conſuetu- dinibus continetur, quo factum eſt, ut lites hujuſmodi immortales efficiantur, nec earum Optatus finis videri poffit. Hinceft, quòd nos hâc noftrå perpetuò valiturà conſtitutione, auctoritate Apoſtolicà, ſtatuimus atque decernimus, quòd fructus, reditus,& proventus, acdi- ftributiones, cxteraģue emolumenta, quæ vigore con- ſtitutionum, conſuetudinum,& ſtatutorum Prædicto- rum à capitulo& canonicis recipienda(ut præmittitur) erant, amplius non ab eifdem capitulo& canonicisre- cipiantur, ſed penes perfonam fidei& facultatibus ido- neam, per judicem, coram quo caufæ hujufmodi pendere repertæ fuerint, eligendam& nominandam deponantur, reftituenda ei, cui de jure poftea reftituenda fuerint, Da- tum Romæz3. Cal, April. 1568. *—— S> TITULUS YIII. DE.INTERDICTO. Bonifacius VIII. Propter pecuniarum d ebitum, ct vitas, provineta,& loct publi- inon p Hunt inrerdicto ſupponi. CAPR. I P Rovidèattendentes, quòd ut frequentids, quam- visnon fine caufa, fine culpa tamen multorum, in- terdicti ſententiæ proferuntur; quòd ſibi non- i judices, nimis prompti ad proferendas eaſdem, eti- amin negotiis{ive caufis, quæ plus interdum ex cupi- ditatis, quàm ex charitatis radice, perfpicuis indiciis Procedere arguuntur; quodque tempore interdicti divi- na organa ſuſpenduntur,& laudes Dei, nec Eccleſiaſtica Sacramenta miniftrantur, ut folent, tolluntur mortuis, feu minuuntur fùffragia, præfertim per oblationem fre- quentem hoſtiæ ſalutaris, adoleſcentes& parvuli perci- pientes rariusSacramenta, minũs inflammantur,& conſo- Iidantur in fide fidelium, tepeſcit devotio, hæreſes pul- lulant,& multiplicatur periculum animarum: præſentis conſtitutionis providemus edicto, ut provincia, civitas, caſtrum, villa, locus, territorium vel diſtrictus, aucto- ritate ordinarià vel delegatà non ſupponantur Ecclefia- ftico interdicto, pro pecuniario debito, vel pro cujuſyis monetæ, vel pecuniæ quantitate, ſub quacunque occa- fione, vel causå, feu quovis quæfito colore, pro eo maxi- mè, quòd rum domini, ređtores, feu officiales, quo- e capitulares perfonas, ad quos ad-| les ipforum locorum auđoritate judicis requiſiti, hujuſ- o, tam de jure, quàm ex conſuetudine| modi perfonam excom inicataim infra biduum indes cum effectu non ejecerint, aut ad ſatisfaciendum compu- lerint,qua etiam poft biduum refumi poſſint, quod etiam in pendentibus locum habere decernimus. Clemens VII. Pro ſecuntario debuto, vel cujuſdis æris crediti quantitate, non pôtest judex ,ordinarså vel delegatd poteſtate, locum vel populum interdicere. CAP FIL LS ea,quæ per Romanum Pontificem pro Chrifti fi- delium animarum falute quotidiè facta fuerunt, ple- nam obtineant roboris firmitatem, nonnunguam tamen Romanus Pontifex illa libenter approbat,& concedit, ut eò firmius illibata perſiſtant, quò magis fuo fuerint præſidio communita. Dudum fiquidem fel. rec. Boni- facius lapa VIII. a prædeceffor nofter, libenter pro- vidèattendens, quòd ut frequentiùs, quamvis non fine caufa, fine culpa tamen multorum, interdi&i fententig proferuntur, quodġ; erant nonnulli judices nimis prom- ptiad proferendas eafdem, etiam in negotiis five caufis, quæ interdum plùsex cupiditatis, quàm charitatis tadi- cuis indiciis procedere arguebantur, quodque interdicti tempore divina organa ſuſpendebantur,& laudes, nec Ecclefia ftica Sacramenta miniſtrabantur, ut ſolebant, tollebantur mortuis ſive minuebantur ſuffra- gia, præſertim per oblationem frequentem hoſtiæ ſalu- taris, adoleſcentes& parvuli participantes rariùs Sacra- menta, minũs inflammabantur& ſolidabantur in fide, fi- delium tepeſcebat devotio, hæreſes pullulabant,& mul- tiplicabantur pericula animarum; conftitutionis fug providit edito, ut nulla provincia, ciyitás, caftrum, vil- la,locus,territorium, vel diſtrictus, auctoritate ordinarià vel delegatã ſupponeretur Eccleſiaſtico interdicto pro Pecuniario debito, vel cujuſvis monetæ vel pecuniæ, quà- cunque occaſione vel causà, ſeu quovis quæſito colore, pro eo maximè, quod ipſorum domini, rectores, vel of. ficiales, quocunque nomine cenſerentur, aut incolæ, ſeu habitatores, aut ſingulares perſonæ ipforum tunc ftatutis feu ftatuendis, ordinatis vel ordinandis terminis hujuſ- modi debitum, ſeu quantitatem non folviffent eatenus, aut in antea perſolverent, decernens ex tunc irritum& inane, ſi ſecus extitiſſet attentatum, vel contingeret at- tentari, illudque revocavit omninò. Non obſtantibus quibuſcunque contractibus, obligationibus, pactis, con- Ventionibus, compoſitionibus, fubmiſſionibus, fidejuſ- ſionibus, conſenſibus, proceſſibus,& ſententiis tunc de- ſuper habitis& habendis, juramentorum, pœnarum, ſpiritualium, ten ium, ſeu mulctarum appoſitione, vel quãcunque al rmitate vallatis, niſi talis ſuppofi- tio interdicti eatenus foret facta, vel in antea fieret, dev Apoſtolicæ ſedis ſpeciali licentia,& expreſſa, per ĩpſius patentes literas apparente. Nos igitur cupientes, ut ea, 7 C cunque nomine cenſeantur, aut incolæ ſeu inhabitato- res, quòd ſingulares perſonæ ipſorum, ſtatutis vel ftatu- endis, ordinatis vel ordinandis terminis hujus, ſeu quan- titatem non ſolverint hactenus, aut in antea non perſol- vent, Nos enim exnunc decernimus irritum&inane, fi fecus ha&tenus contigerit attentari, illudq̃ue revoca- mus omninò. quæ pro animarum Chriſti fidelium ſalute, per præde- ceſſores noſtros maturà deliberatione ordinata& facta fuerunt, perpetuis futuris temporibus firmiùs obfer ventur; motu proprio,& ex certa noftra fcientia, ac po- teſtatis plenitudine, literas prædictas,& in cis contenta, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſentium approbamus, |& innovamus, ac præfentis fcripti patrocinio commu- Leo Decimus ex concordatis Galliæ. Iudices in quacung, loca, ob pecuniarum debita, interdisti fen- tentiam ferrenon debent,nifi Cafibus hic expres urgentibus, nimus, illague inviolabiliter obfervari debere decer nimus atque mandamus, ac priori pro cautela, omnia a Sup. cap. prima, eoo err in èis 98 Huluinme: b Balam inane fhn i ias primar tonceditur, Xc quam e ommy 7 TECE peri

toritate ord co interdicto pi yel pecunie, js queto 0 eftores, Y in eis contenta, de noyo facimus& ordinamus. Romæ Eal. Junii 1879. % So TITULVS IX. DE APPELLATIONIBUS. Pius I1. in Mantuana Synodo. Adßpellationes E& provocationes à fummo Pontifice ad futurum Concilium inanes, fihifinatica€r erronea funt. CAP L Xecrabilis,& priſtinis tem poribus inauditus, tem- peſtate noſtrã inolevit abuſus, ut à Romano Pon- tifice Jeſu Chriſti vicario(cui dictum eſt in perſo- na beati Petri, Paſce oves meas,&, Quodcunqʒ ligaveris ſuper terram, erit ligatũ& in cœlis) nonnulli ſpiritu re- bellionis imbuti, non ſanioris cupiditate judieii, ſed com- miſſi evaſione peccati, ad futurum Concilium provocare præſumant: quod quantum ſacris canonibus adverſe- tut, quantumque Reipubl. Chriſtianæ noxium ſit, quiſ- quis non ignarus jurium intelligere poteſt. Namque $ ut alia prætereamus, quæ huic corruptelæ manifeſtiſſi- me refragantur) quis non illud ridiculum judicaverit, quod ad id appellatur, quod nufquam eft, neque fcitur, quando futurum fit? Pauperes à potentioribus multipli- citer Opprimuntur remanent impunita fcelera, nutritur adverfus primam fedem rebellio, libertas delinquendi conceditur,& omnis Eccleſiaſtica diſciplina,& hierar- chicus ordo confunditur. Volentes igitur hoc peſtife- rum virus à Chrifti Ecclefia procul pellere,& ovium no- bis commiſſarum ſaluti conſulere, omnemq; materiam andali ab ovili noftri Salvatoris arcere, de venerabili- um fratrum noſtrorum ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardi- nalium, c unctorumq̃ue Prælatorum, ac divini& humani juris interpretum, curiam ſequentium, conſilio& affen- ſu, ac certà noſtrà ſcientiàã, hujufmodi provocationes da- mnamus,& tanquam erroneas ac deteſtabiles reproba- muscaſſantes,& penitùs annullantes, ſi quæ hactenus ta- liter interpoſitæ reperiantur, easque tanquam inanes ac peſtiferas, nullius momenti eſſe decernimus ac declara- mus: præci pientes deinceps,ut nemo audeat quovis quæ- fito colore, ab ordinationibus, fententiis, five mandatis quibuſcunque noſtris, ac ſucceſſorum noſtrorum, talem appellationem interponere, aut interpoſitæ per alium, adhærere, ſeu eis quomodolibet uti. Julius Secundus. ‘Pis fècundi in appellantes a fidis Apoftoleca fêntentiss ad futu- ram Concilium conflitutso confirmatur€ interpretatur, CAP. 11. Icèt olim fel. record. Pius Papa II. Prædeceffor no- fter, de fratrum fuorum ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalium, cunctorumque prælatorum, ac divini& humani jurisinterpretum, Curiam Romanam fequenti- um, in dieta ſeu congregatione Mantuana exiſtentium approbatione, maturâ priùs& gravi præmiſsà diſcuſſio- ne,& de corundem congregatorum unanimi confilio & aſſenſu, ac ex certa ſcientia, provocationes ad futu- rum Concilium efficaciſſimis& palpabilibus rationi- bus, tanquam erroneas& deteſtabiles 4 damnaverit, ac ſub excommmuniĩcationis latæ ſententiæ& interdicti poœnis præceperit, ne qua perſona cujuſvis dignitatis, five etiam univerſitas, aut collegium, quovis quæſito colore, ab ordinationibus, ſententiis ſeu mandatis qui- buſcunque, ſuis ac ſucceſſorum ſuorum, appellationem hujuſmodi interponete auderet,& contrafacientes una eum fautoribus ſuis,& conſilium, auxiliumvè præſtan- tibus(ſive hi tabelliones eſſent, ſive teſtes, ſive advocati, à Froximo c. ſup. execralijlu. de appellationsbus. De Apellationibus. 9o fivealii quicunque) non{olùm pænis& ceninris præ- dictis, ſed etiam lis, quæ læſæ majeſtatis& hæreticæ pra- vitatis reis imponuntur, obnoxius effe ſtatuerit. Leo- nardus tamen Lauredanus Dux, Rogati, ac generales Concilium,& commune Venetiarum, omnesque& ſin- guli patritii,& cives communis ejufdem, unà cum pro- viforibus, poteftatibus, commiffariis& reliquis officia- liis ſuis(quorum auctoritate, induſtrià, conſilio, ope- râ, aut favore, civitates, oppida, caſtra& arces, ad nos & fantam Romanam Ecclefiam legitimè pertinentes, occupatæ fuerant, aut detinebantur) de fratrum noſtro- rum confilio, à nobis requifiti& moniti,ut intra certum terminum, ſub pœnis tunc expreſſis, nos& ſanctam A- poſtolicam ſedem plenè& omni ex parte, in conceſſa ſibi auctoritate& Iibertate, cum obedientia rec ognoſce rent& reintegrarent, ac Ravennam, Serviam, Arimi- num, Faventiam, Sarſinam civitates, cum oppidis, ca- ſtris, terris,& diſtrictu ipſarum, cumq̃ue Ceſenaten. For- livien. ac Immolen. territoriis, caſtris, oppidis, terris,& locis, quæ occupabant, integrè& expeditè, nobis& di- ctæ Romanæ Eccleſiæ, cujus juris eſſe noſcebantur, rela- xarent, atque inde recederent, nec impedirent, quò mi- nùs illorum cives& habitatores ad piæ matris ſuæ Ro- manæ Eccleſiæ obedientiam reverterentur: omnes eo- rum fautores ab auxilii in talibus præſtatione deterren- do, ita quòd requiſitioni, monitioni& mandato noſtro hujuſmodi non parentes, majoris excommunicationis fententiâ, de fimili confilio, eo ipſo innodati cenſeren- tur, à qua, præterquam in mortis articulo conſtituti, per alium, quàm per Romanum ontificem, etiam prætextu cujuſcunque facultatis, cuicunque pro tempore conceſ- ſæ, abſolvi non poſſent(quam quidem excommunica- tionis fententiam, in hujufmodi non paritionis even- tum, iteratis etiam vicibus aggravavimus) paternis mo- nitis& ſalutaribus juſſis obſequi, prout debebant, inde- bitè recuſantes, ſeu qui juri proprio diffidunt,& ſupe- rioris mandata contumaciter obaudiunt, ut quæ minus juſte uſurpàrunt, indebitè, etiam cum animarum ſua- rum detrimento, retineant: ad prohibitum atque da- mnatum remedium confugientes, à requiſitione, mo- nitione& mandato, ac ſententiis, cenſuris,& pœnis præ- dictis, nullà conſtitutionis Pii prædeceſſoris, hoc ex- prefsè vetantis, habitå ratione, ad futurum concilium temerè({ ut accepimus) provocårunt; prout etiam per- ditionis filii, quondam Joannes Bentivolus,& ejus nati, cùm eos à tyrannica oppreſſione dilectæ civitatis noſtræ Bononiæ expellere decrevimus, damnabiliter feciſſe di- cuntur: vĩdelicet ad futurum Concil. prædictum appele laſſe& provocàſſe. Nos igitur quàm deteſtanda fit co- rum pervVerſitas attendentes, qui propriis innixi commo- dis,& nefariis cupiditatibus mancipati, falubria decreta Patrum,& fupetiorum juffa fpernentes, inconſutilem Chriſti tunicam ſcindere, aut etiam ſciſſionis cauſam præbere contendunt,& Eccleſiæ unitatem dividere, pra- dictæ S. ſedis Apoſtol. pꝛincipatum tollere,& contra tot ſanctorum latrum,& ſacrorum Concil. decreta, temerè & damnabiliter, magnà audaciã venire non erubeſcunt, & contrafacere non verentur: aſſerentes inter cætera, confulentes, perfuadentes, determi nantes, feu determi- nationi hujuſmodi intereſſentes, ſolà confilii præſtatio- ne ſeu perſuaſione, deliberatione aut determinatione, quòd aliquibus cafibus à Rom. Pont, teu cjus fententia yel decreto, ad futurum Concil. generale appellari pof- fit, di&å Pii prædecefforis conſtitutione non ligari, niſi in ĩpſa actuali appellatione,& illius interpofitione, vel ſcripturæ compoſitione, ſe immiſcuerint: ne de cætero tali aſſertione ſe excuſare, ac tale quid in poſterum præ- ſumere impund valeant, opportunam tam immani& periculofo morbo medelam adhibere volentes, håc ge- nerali& in perpetuum valiturā conftitutione, ex certa noſtra ſcientia,& poteſtatis aae de venerabil, 00

A T ANAE E nembii prede- tam citra quam ultra montes,& in cleſiaſti- con filio pr omt ceſſoris cas q: ês pe Cardinalatůs honore fulgentes, capit communitates,& cong! sac parlamenta, valuifle,v alere Sopen declaramus, cam fuppletione folennitati bet, eti- am publicationĩs omiſſ in illa sdend vel publi- d s prætendi poffet, qua juxta illam fieri re- x præterito nunc&in poſterum rvari mandamus, ipſius Pa lris in ea- ſubja uptelà, non ob- pœnas impoſi aipa venien ationes& fyno- ò valityğe È satur} eamá labiliter obſẽ v tatis exiſtant, p dem eah S, cungue tem contrarià conſuetudine, ſeu potiùs cor ſtante: Decernentes& declarantes ul tas(quas ipſo fact tes incurrere yc ve& indubitatis ſchiſmaticis, Domini noſtri Jeſu Chriſti violatori bus,ac de catholica fide malè fe j reputandos, pœnisque canonicis& legalibus contra tales impoſitis ſubjacè Te,& cum Dathan E Abiram partem& mationem habere, dign C s, parlamentis, congregati ibs etiam Synodalibus& provincialibus, vel aliàs quomo- dolibet, taeitè vel expreſsd, oce vel ſcripto, per ſe vel ali- um(eujuſcunque timoris vel revs EA velamine, vel prætensã excuſatione,& ſuperioris mandato, non obſtan- tibus) decreverint, ſeu deliberaverint, vel aliorum di- cta approbaverint, ut ad futurum unive vel| fir cceſſoribus noftris Rom m n um extendentes nientem is, tenore pra tocum habere declarantes, omni ambiguitate c ceffante Et nifilomir roe& eean per netiarum, fađtas d100 i quàm per quofun qu prædictos pro tempore facienda cunque utpote co ionem attenta tempore tatui- utela, caſſamus& ar lamus. Et ultra ſu— po (quas ntra co onſtitutionis hujuſmodi vi tores in ſuo robore permanere æcunque, ad quæ violatores ipſos Maner fta- re permitti contigerit, E 6 cto; decernentes illud, quamdiu ini oliera inibi , ut prefertur,& per triduum poft eo m, firmiter obſexvari. Romæ 9. Cal. ius Quintus, lationes in caufis criminalibus mfia fex menfès expediri ne hine duuturna pæns mora, delillorum impumitas exo- CHF: IL C> remedium appellationis, contra judicum inja- m à legibus introduétum, minimė tollere inten- damus, fal tem cùm eo hominesabuti,& illud in calu- mniam verſum proſpiciamus 3 illius tempus limitan- dum& reftringendur 15, ut eò magis hominum malitiis occurratur,& bene vivere volentium quieti& ſecuritati conſulatur. Hâç igitur 0 vali D — c$ è inde fe cuta quz- se| ] i Sf A; | : Roman, Eccleí. Ca rdinalium | | Tata fer- continente pœnam] ecun iariam fiſco noſtro ap- pl a, appellantes ab ea(in cafibus tamen, qui bu rsa ális de jure communi perr miſſa eſt appellatio,& fer- vatis 11S, quæ eX f orma confti itutionum Apoſt lic arum circa depoſitum faciendum, ſeu cautionem præſtandam Y teneantur infraſex menfes, à die il i vutandos, ita coram ni n ſuam proſequi, ut m Ea quibus elapfis,& expeditione cora judice à quo non reproductà, teneatur præfatus judex à quo, ad quamcunque fiſci inſtantiam, etiam ſi acta fue rint tran ra fatam debitæ execu- tioni, omi poſtpoſit emandar- e it effe&ua- lis incameratio ſubi quatur opa itiâ judicis jus litigatorum efficiatur deteri ſanctæ obe- dientiæ, ac indignationis noſt privationis c officio- rum, etiam ſi illa ex caufa o : ſunt nis omnu ciarum gubernat exiftant, committi- mus, ut appellantibus a mora aĝa& € sq inq; eff tradi curent& faciant, Kipf, judices ad q fide,& omni ver- ſutià ſen 0 e, bonã cedant quempiam in præmiſſis fuerit app dicium generatum.. Dat. Rom. 16. O¢ Pius Quartus, ex decretis efori turæ juſtiti Ab exceſſi taxa ſemel lii. s CAP IV g4 ncimus, quòd ab exceſſiva ta mel tantum app habeant vim trium. Dat. Rom ratione ſo⸗ Ilatio comn c Idem, ex reformat. Rotæ Apoſtolica ctionibus Al fultuum liquidatione unica conceditur appellatio, CAF. V. Liquidacione fructuum 8& expe a tantꝭ ama licet, ita quòd dug confo. atione, ſe- A decretis ordinar fnitivam, O ubè y de morm& ppeiiatio hibetur. Pifcopis, EE A Primatibus,& Patr refidentibus, ultra privilegia& indult cunque Rom. Ponti Apoftølicam& gener ftolicæ volumůs, tangnam à dié rulas conce: civilibus, criminalibus vel mifti feculares, p t s% rum mon ia feu regularia loca degentes regulares, quomedolibet exemptos, auctoritate noſtrà procedere, & cauſas ipſas cognoſcere, fineque debito terminare, ac quicquid terminaverint, ex cere, 1- pſosque exemptos pro tempor rum exceſſus& d punire, corrigere,& or mnem ju- alia& ſingula in am extra eo- que cleri ] & obſervari fa e delinquentes, juxta co- præmiſſis,& circa odolibet nec ia&Ko; quæ noſimet facere, exercere,& exequi poſſem us, in o- mnibus& per omnia facere, exercere,& exequi libere& licitè valeant, plenam& liberam licentiam ac facult tem auctoritate& tenore prædictis concedimus& indul gemus,

93 gemus decernentes ab eorum ordinationibus, interlocu- tionibus& decretis, ante diffinitivam fententiam; yel vim diffinitivæ habentem,& ubi agetur de morum cor- rectione a, nullatenus, etiam ad nos& ſedem Apoſtoli- tam appellari poffe:& nihilominùs per appellationes quafcungue;contra prefentium tenorenrquomodolibet interpoſſtas, minimè cauſas deyolvi, aut etiam per quaſ- vis inhibitiones, etiam cum quibuſvis cenſuris& pœnis, eis à quibuſvis judicibus ordinariis vel delegatis forſan faciendas, illarum ulteriorem eognitionem& expedi- tionem,& ubi de morum correctione agetur, etiam kgi- timam executionem minimè impediti, aut cenſuris& pænis hujufmodi ligari aut irretiri cenſere. Rom. prid, Non. Septembr. 1760. Julius Secundus, Theſaurar conitanæ. Andellattonum ſilfſtagia propenſtores reddunt ad lites ſaciendas unmos& flagitia audenda, cum fententiæ Prorogantur,& indeciſa remanent, ideò non admtetuntur in caufis malefictorum, mfi depofi- täpecuntarta mukta fummå, CAP VIL A ferri, delictaque im- Ocepimus fiſco Cameræ Apoſt provinciæ, damnum non leve punita anere, ex prætextu appellationum;quæ in ma- iorum õ cauſis, tum ante condemnationem, tum Pbſt, interponuntur: propter quas, cu lurbem, aut aliò caufæ ipfæ transferuntur, indecifæ,& minus pro ipſo fiſco defenſ⸗ Quamobrem voler mno& impunit is occurrere, tibi mus& manda t nullum in aliqua caufaali x pacis, induciarum, vel rreugæ a, aut de haber app ittas, aut admitti finas per aliquem judicem vel officialem, nifi priùs effe&tuale depoſitum penes te fecerint, de pæna, in qua appellans condemna- tus aut veniret condemnane it in conſtitu- tionibus provinci: aliis prædecefforum noftro- rum,& nofrisli ionem haberi volu- mus) pleriùs con entibus, Gubernatoribus, quibufeunque of nomine nuncupatis, ut appellationem aliquam, in dictis cauſis admittere nullo modo audeant vel præ ſumant, ni- ſi per te eis prids conſtiterit de eflectuali depoſito, ut præmittitur facto. Rom. 16. Jun. 106. io Marchiæ An- olicæ, iftius noſtræ ites da- o recurfum diceret) — a TILULUVUS X DE DILATIONIBUS, ET CESSI O- nibus bonorum., VII. Clemens m bene] efionis five difinfinnisbon j 1U impetrantes aut delattonem quinquennalem, tenentur caufam mfra tres menfès ex- Fedine. & ſuarum animari prii immemores, poſt n pe g m contractum, etſi non ſufficientia pro ſat litoribus habe- c. reprehenfi in guals, Verſoii. à correctione. um, maleficorum, adulierorum, flam viole a C. irrefragabrls. de oj bilis. in fin. eod Speci b N itemg eorum, qut ma eon ipaa c. ad noſtram. «Cod. tit n ns homicida ven LAI COM? erunt. argumentis us, teftibus[uperatus, etiám voce propria f eon ſeſſus, audliatur Fn.§. nullls. 2. lus, Tittumq; appellans, l2, quorum appekatio non recip. C, :4. De Appellatione. 94 ant, tamen ad eos illudendos, ac laboribus& expenſis de- fatigandos, alii beneficium alternativ um, ceſſionis vide- licet bonorum aut dilationis quinquennalis, alii diſcut- ſionem bonorum aut hæreditatis, etiam à ſede Apoſtol. impetrant, quib. impetratis ad expeditionem earundem minimè incumbunt;& dictis gratiis ſetutos cognoſcen- tes,& difficilè reputantes, quòd vel creditores conyeni- ant ineligendo, vel bonorum hæreditatis diſcuſſio fiat, pauperes creditores eorum credito vel deluduntur„ vel adeo protrahuntur, ut ipſi fame pereant, vel, ut fæpiùs evenire folet, moriantur,& hæredes eorum, nonita de materia informati, à creditoeorum pènitùs excludan- tur. Nos talibus inconvenientiis obviare volentes, mo- tu proprio,& ex certa noftra ſcientia, tenore præſentium decernimus& declaramus, quòd quicungue beneficium alternativæ prædictum, aut diſcuſſionem bonorum, ſeu hæreditatis, hactenus impeträrunt, à die publicationis præſentium,& qui in futurum impetrabunt, à die eorum impetrationis computandis, niſi infra tres menfes uſque ad fententiam inclufivè caufam expediverint, feu expe- diri fecerint, ditis gratiis feu beneficiis ipfo jure privati exiltant,& judices corum, quibus tales caufas ventilare continget, five ordinarii, five delegati, etiam fi fint cat- farum palatii Apoftolici auditores, aut S. R. E. Cardina- les, ad totalem executionem contra ipfos debitores, ad inftantiam cujuslibet creditoris, procedere poſſint& X de- beant, perinde ac fi talia beneficia ipfis talibus debitori- bus minimè conceffa fuiffent;partil alias juſtitiam mi niſtrando. Et nihilominùs, ſi ex aliqua rationabili judicibu tis vifum fuerit, ditum terminum tri- um menſium prorogari debere, dictum termir ſibi benè vifum, non tamen ultra alium menfem, on amplius, prorogandi Iicentiam per præſentes concedi- mus pariter& facultatem. Idem. cedentis decrete ad diſcutiendas cavillationes fiſfus icis c. Odoardus,&c. hervenit. Um nuper ad amputandum cavillationes eorum, qui ad fraudandum creditores,& diutids prorogan- cal O dum debita, alternativas& diſcuſſiones bonorum à fede Apoſtolica impetraverint, ut exinde ea longiſſimo tem- pore dutante nullatenus ſolvere teneantur, nos per mo- tum proprium, manu venerabilis fratris noftri Antonii de Monte Epifcopi Portuenfis mandaverimus, ut ii, qui talia impetraverant, extunc, qui y talia in futurum impetrarent, à die impetraticnis hujufmodi, infra tres menſes cauſam expedire tenerentur, cum poteftate dictis judicibus attributa, trimeſtre prædictum, ſi eis videretur, ad unum menfem prorogandi, quibus elapfis,& causå minimè finitå, extunc judex, coram quọ caufa penderet, ad exequuticnem c debitores, perinde ac fi tales conceſſiones minimè impetraflent, procedere debeant, liaqu ciant, prout in dicto motu proprio, cujus teno- iyol inferto, plenius continetur. Ve- hibuin liâ cavillofi de- iciùm capituli, I oica impetrantes, qug l um, ac ſcandalum pluri libus igitur inconvenientiis providere vol q̃ue mandatum, etiam ad prædict & extendentes, decernimus& mandamus, quòd qt que aliquod dictorum beneficiorum, ſi f itul ardus.& capit. Pervenit. à nobis, feu fede Apc i hactenus ĩmpetraverint, aut in poſterum impetrabunt, extunc, aut à die impetrationis reſpectivè, infra tr ſes, cum poteſtate prorogandi ad alium menfem, juxta& fecundùm formam di&i prioris mandati; caufam ipfam omninò expediri facere teneantur. O00⁰ o animæ ſuæ pericul ampl antes 5 MEN- 2

95 Septim. Decret. Lib. I. Tit. X. Pius Quartus, Gravibus dolis, quos meditantur, gui alternativas& dilattones 3n fraudem creditorum petunt, pænå oecurrityr. CAP. UL Upientes mercatoribus& aliis perſonis, tam almæ urbis noftræ civibus, quàm forenfibus in ipfa urbe, cum quibufyis perfonis contrahendi omnem poſſibilein ſecuritatem concedere,& omnem viam, ac etiam omnes dilationes, per quas mercatorum& aliarum perſonarum debitores, à debitorum ſolutione ſubterfugere, ſeu ſe quoquo modo ſubtrahere,& creditores eorum creditis defraudare, aut ſupplantare poſſent, de medio tollere, ac remedium opportunum, præmiſſa ne fiant, adhibere,& ut debitores ipfi à præmiſſis, ſi non Dei omnipotentis, ſaltem humanæ ignominiæ timore abſtineant,& ſic eo- rundem mercatorum& perſonarum firmitati providere volentes,& conſiderantes motum proprium à fel. rec. Taulo Papa IV. prædeceſſore noſtro, quòd ex tunc de cætero alternativæ, ſignificationes,& dilationes quæcun- que, niſi juxta juris diſpoſitionem, ac formam ſtatuto- rum ipſius urbis, concedi nullatenus poſſent,& qui illas obtinuiſſent,& extunc in futurum obtinerent, ſemper birretum yiride portare tenerentur, emanatum circa ipforum debitorum malitiam, feu mdlos homines, non fufficere, cùm ipfum birreturh viride, nifi poftquam ad alternativam vel alias dilationes admiſſi fuerint, porta- re non teneantur,& fic beneficio temporis, in grave cre- ditorum præjudicium& jacturam, gaudeant. Nos igi- tur motu ſimili,&c. per præfentes perpetuò ftatuimus& ordinamus, quòd de cætero, quicunque debitores, feuin forma Camerg, aut aliàs quomodolibet obligati, quam- cungue alternativam fignificationem, vel aliam quam- cunque dilationem, etiam fecundùm capitulum a Per- venit,vel Odoardus, ſeu inhibitionem aliquam à Curig cauſarum Cameræ Apoſtolicæ auditore, ſeu ejus locum tenente, aut almæ urbis Vicario, vel Gubernatore, vel Senatore, feu aliis ipfius urbis judicibus, etiam commif. fariis, aut etiam carcerum urbis vifitatori bus, petere non poflit, nifi fe priùs coram illis di&um birretum viride geſtando præſentaverint,& ipſum birretum viride pu- blicè& ſecretè, fub fuftigatione per urbem pro prima vice,& triremium pro ſecunda, quã ſine dicto birreto reperti fuerint, deferre, per ſe, vel ſuos legitimos procu- ratores, ipſis abſentibus, promiſerint,& medio juramen- to affirmavefint, ac aliter à prædictis,& aliis quibuſvis judicibus, etiam vigore ſpecialis commiſſionis, noſtrà aut ſu cceſſorum noſtrorum manu ſignatæ vel ſignandæ, ob- tentæ& obtinendæ, alternativæ,& ſignificationes, aut dilationes quæcunque etiam ſecundum juris formam nullæ ſint,& ipſis debitoribus, etiamſi clerici exiſtant nullatenus ſuffragentur. Pius V. Fraudulenti ér dolef decotlores, luxu& imprudenti rem ale. nam dilapidantes, pro furibus& latronibus impunè eraſſantibus haberi debent,© ideò pænå ultimi ſupplicii hlectuntur. CAP. IY. P Oftquam eò ufque humana proceffit intemperantia, ut Chrifti fideles, qui in facri Baptifmatis ſuſceptio- ne, Diabolo,& omnibus vanitatibus ejus, ſpontè ac ſolen- niter renunciãrunt, diabolica fraude ſeducti, ita mundi hujus illecebras expetant, ut pro illis aſſequendis, non modò filii prodigi in Evangelio per Dominum demon- ſtrati exempla ſequentes, ſua luxuriosè vivendo profun- dant, verũm etiã, illis abſumptis, aliena appetant, grande æs alienumà proximis ſuis, qui id eis, prout mutuum fert hominum commercium, ſub variis inſtrumentorum ob- a Hec duo cap. habentur lib. 3. decret. tst. 22, de fidejufforibus, ligationibus liberaliter mutuant, extorquendo, ac de- inde, cùm Íd eis ſub paupertatis ſpecie reſtituere negli- gunt, proximos ſuos unà cum tota familia aliquando mendicare cogunt: facere nullo modo poſſumus, quin& paſtoralis officii debito, cui diſponente Domino præſi- demus, moniti,& eå,quå Chriftus prior dilexit nos,cha- ritate impulſi, clementiæ& miſericordiæ rejectis viis, juftitiam& judicium in tales acriter inſurgendo aſſu- mamus, juriſque rigorem acriorem reddamus, ut faltem per hoc eos, quos timor Domini à malo non retrahit, ultimi fapplicii pæna exterreat, ficgue univerfæ Domi- nici gregis oves ad ovile, ad quod( dante Domino) o- mnes dirigi cupimus, ſalubre perducamus. Sanè licet aliàs fel. rec. Paulus Papa IV. prædeceffor nofter, inter cætera dilectis filiis populo Romano conceſſa privilegia, per quaſdam ſuas literas voluerat, quòd dilationes quæ- cunq;, niſi juxta diſpoſitionem juris, ac formam ſtatuto- rum almæ urbis, concedi nullatenus poſſent,& qui illas obtinerent, ſemper birretum viride portare tenerentur, ac aliàs, prout in dictis Iiteris pleniùs continetur: nihilo- minũs diverſi iniquitatis filii, præmiſſis non attentis, pro- priâģue temeritate confifi, poftquam propriis eorum bo nis non adverså fortunå aut fortuitis cafibus, five hofti- um incurſu, vel ventorum, marisque violentiâ atq; in- jurià( quod quidem vel certè ferendum effet) cùm ab iis facilè cavere-nequeat humana providentia, fed uå ipforummet incuriâ, negligentiâ, prodigalitate, atq; lu- xuinexplendis propriis voluptatibus, penitùs dilapida- tis, proximos fuos,ad varia eorū bona fibi mutuanda, fub ſpe reſtitutionis compulerunt, ſimiliter illis profuſis cre- Eub. 23. de ſolationsbus. ditores ſuos ceſſione bonorum deludentes, ac tam lite- ras præfatas, quàm alia, per nos, contra hujuſmodi deco ctores, fallitos nuncupatosʒedita ſtatuta deridere audent, in grave Apoſtolicæ auctoritatis vilipendium, proximo- rum ſuorum detrimentum& gravamen, ac animæ ſuæ periculum non modicum. Nos præmiſſa conniventibus oculis pertranſire nequeuntes;& attentè conſiderantes, nullà alià de causà in fures ultimi ſupplicii pœnam eſſe impofitam, nifi ut talia perpetrandi hominibus viå in- tercluså, liberum effet unicuique fua abfque pericule poffidere& uti, hos autem adeò furibus& latronibus ſi- miles eſſe, ut ab illis in nihilo differant, niſi ut, quod ab eis non niſi cum vitæ ſuæ periculo agitur, hoc decoctoribus impunẽ liceat, volentesq; propterea, ut par, imò gravius delictum, parem etiam ſortiatur pænam,jurisd; rigorem in hos graviorem reddere, ac genushoc hominum, tan- quam humano generi infeſtum, à cæterorum cœtu ſegre- gandum meritò eſſe dijudicantes, omnium& ſingularũ legum& conſtitutionum, tam imperialium quam Apo- ſtolicarum, etiam in corpore juris deſcriptarum tenores & formas, ac ſi de verbo ad verbum inſerti forent, præ- ſentibus, pro expreſſis habentes, ſine illarum aliquo præ- judicio, quinimò illas revalidantes& confirmantes, motu proprio, hâc noſtrã perpetuò valiturã conſtitutione ſan- cimus, ſtatuimus,& declaramus,quòd deinceps perpetuis futuris temporibus, quæcunque perſona, tam ſecularis, quàm Eccleſiaſtica, etiam ſi clericali& Eccleſiaſtico foro gaudeat, cujuſcunqʒ ſtatũs, gradũs, ordinis,& condi tionis exiſtat,& quãcunq; dignitate, tam mundana, etiã Domicellus, Comes, aut aliter nobilis aliquando fuerit, quàm Eccleſiaſticà, non tamen Epiſcopali, præfulgeat, qui omnem eorum ſubſtantiam, non præmiſſis caſibus fortuitis, fed incurid, negligentià, prodigalitate,& luxu ſuis, proprias voluptates explendo,& cupiditatibus non mediocri intemperantiã ſervientes, ſubverterint& di- lapidaverint, necnon, qui ſe bona ſua decoxiſſe ſimulan- tes, illa in fraudem creditorum fuorum occultant,& eorum pecuniam totam in eorum utilitatem forfan con- verterint, ut eorum creditores ad fecum com ponendum faciliùs alliciant, pænå ultimi fupplicii,& eå, quà fu- res ipſi de jure vel conſuetudine, aut particulari vel mu- F nicipali 96 als iuirape koris officin

97 nicipali ftatuto plecti folent, puniri debeant. Mandantes tam urbis præfatæ Gubergatori,& Curiæ cauſarum Ca- mere Apoftolicæ generali auditori, quàm omnibus& fingulis noftris& fedis Apoftolicz,in quibufcunque pro- vinciis,legatis& vicelegatis, necnon quarumcungue ci- yitatum,t carum, oppidorum,& locorum, nobis& ei- dem fedi tam mediatè quam immediatè ſubjectorum bus, Capitaneis, Commiffariis, ngue judicibus, quàvis etiam ſubdele- ibus, ut præſentes noſtras inviola- ter in eorum ſudiciis obfervent, nec contra tales, nifi ilarum formå feèrvatå, procedere audeant vel præfu- mant. Diftritiùs quoque inhibentes quibuſcunque ter- rarum, oppidorum& locorum dominis in temporalibus, in virtute ſanctæ obedientiæ, ac ſub excommunicatio- nis,&c. pœnis, ne ſic in præmiſſis judicantes eorum ſecu- lari anctoritate moleftare, inquietare, perturbare, vel Inpedire audeant vel præſumant. Ste TITULUS XL DE CAMBIIS Pius Quintus. Commutättónis yerum ad res, fve pecumaad pecunias, quam| Cambium mercatorum vulgus vocat, prohtbitto illecita,& decla- ratio conceſſa. CAP E N eam pro noftro paftorali officio curam diligenter incumbimus,ut Domini noftri ovibus opportuna pro imarum falute remedia adhibere minimè differa- 1 itaque ad aures noftras pervenerit, legiti- macambiorum ufum, quem neceffitas, publicaque umerò ob illiciti quæſtũs cupidi- tatem, ſic depravariut ſub illius prætextu, uſuraria pravi- tas à nonnullis exerceatur: Nos petitionibus, quæ ſuper his nuper nobis factæ ſunt, hàc perpetuò valiturà decre- tali reſpondendum eſſe duximus, ut neque doloſis ſua fraus ſuffragetur, neq; ignotos perdat inſcitia: ſie enim Paſtoris officium exequimur, dum gregem nobis com- miſſum ab æternæ damnationis periculo eripere modis omnibus ftudemus. Primùm igitur damnamus ea o- mnia cambia,que ficca nominantur,& ita confinguntur, ut contrahentes ad certas nundinas, ſeu ad alia loca cam- bia celeb ſimulant, ad quæ loca ii, qui pecuniam re- cipiunt, literas quidem ſuas cambii tradunt, ſed non mit- tuntur, vel ita mittuntur, ut tranſacto tempore, unde proceſſerant, inanes referantur, aut etiam nul p Modi literis traditis, pecunia ibi denique cum ii re poſcitur, ubi contra fuerat celebratus dante i certè tal nis, aut lo tionem fac : nam inter venerat, v uiſquam eft, qui innundi- modi lit cipio ita co; ntentio erat, nec s, bhu s receptis folu- lud eſt, cùm pe- oliti, ſiye alio nomine ficti cambii tradun- eodem in loco, vel alibi cum! & in ipſis cambiis, q nos perfi$C tutum terminum, lucro ex tacita À acon- ventione recepto, feu etiam tantur ferunt omuia nos uf fiant diſtrictius prohibemus que in cambiis, quantum cum Deo poſſumus, occaſiones Peccandi, fraudesque fœneratorum, ſtatuin, ne dein- ceps quifquam audeat, five à principio,five aliàs, certum antur. interdum ut dò promiſſo, dif- aria eſſe declaramus,& ne Torròè ad tollendas quo- à De cambiis& cambiorum inftitutis ac abuſibus vide Ant. 2. part. lit. 1. c. 7. S. 7. de Laur. de Radulph. de uſuris. c. conſu lutt....26. Ang. Sylv, Tab. Caje/. tract. de camb. Soro de juſt. jure..o..l. art. t, Navar, c. 57, lofèph, Anglez de eamb De Dilationibus& Ceſſionib. | 4 | cung; contra hanc noſtrat pPœnis, à facris canonibus contraufi 98 & determinatum intereffe, etiam in calum non iolu- tionis, pacifci, neque realia cambia aliter, quàm pro pri- mis nundinis, ubi illæ celeb antur, tbi verò nor brantur, pro primis terminis juxta receptum locorum ufum exercere, abuſo illo prorſus Ejecto, ca cundis& deinceps nundinis, five termini Curandum autem erit in terminis, ut rati ginquitatis& vicinitatis I0cort ſtinatur, ne dum long natæ ſolutionis deſider titutionem c os inflié tiones verit ſubjacere. Eos verò, qui conſpira congeſtam undiq; pecuniam ita ad ſe redigerint, ut qua- fi monopolium pecuniæ fac idet ænis, quæ à jure contra exercentes monopolia con tæ funt, tene» ri fancimus, Rom. f. Cal. Febr. rp7p. Crey D Cenfus est retimmobilis f 2 in pecunia numerala contræ. kus, nec faper fruthbus cenfis angers vel crearz potes, cujus prege- um femel confistutum immobile permanet. CAP I Um onus Apoftolicæ fervi verimus, innumero uiffe,& i celebrari cenſuum contractus, qui nedum continentur intra limites, à noſtris anteceſſo$ contractibus ſtatutos, verum etiam, quod de contrariisomninò pactionibus, propterea arden ritiæ ſtimulum, legum, etiam divinarum mani contemptum præ fe ferunt, animarum, prout tenemur, ſaluti conſulentes, ac piarum mentium petitionibus eti am fatisfacientes„tam gravi morbo, lethiferogue vene no, falutari antidoto non mederi. Håc igitur noftrå conftitutione ftatuimus æ, cenfiúm feu annuum reditum creari conftituivé nullo modo pof- fe, nifi inre immobili, aut qu proimmobili habeatur, de ſui natura fructifera,& quæ nominatim certis finibus deſignata ſit. ſum niſi verè in pecunia numerata, præſentibus us, ac Notario,& in actu celebrationis inſtrumenti, prii pto integro, juftoģuce pretio. ıticipatas appellant, fi u5. Conventiones, directè aut indirectè obligantes ad ſus fortuitos eum, qu ex natura contractùs non te- volumus. ctum, auferens aut reſtringens ſuĩ ſuppoſitam, quia volu ac ſine ſolutione laude- antitatis vel rei, tam inter vivos, quà: luntate alienari. Ubi autem vendenda ſit, volumus dominum censũs a- liis omnibus præferri eique denunciati conditiones qui- bus vendenda{it,& pe afem expectari. i Pata contin 5 a censůs debitorem teneri ad intereſſe lucri expenſas aut certa i is obeuntes, cogno i nſuĩ ſup ria, aui ad ſalaria, ſeu expẽn a Censhs varie figmificationes expkicantur apud(aſuoder variar. epifi. penult.©.2.$. post demde, f. deorigine jur, Theo- phil m$.ult.snflit, de Libertinis. quomodo vero differat à pena fione emphyteutica O aliis fimilsbus babes ex gloff.& Pan. in cape conſtitutus. dè religigſis domibus.& Bal. in titul de pace Conf. m verb. pèrfolveres Q000 3

itoris Iiquidandas, aut rem cenſui ſub/ec p five aliguam ejus partem 4 amittere, aut aliud į jus ex ec odem contractu five aliunde acquifitum perde- juam pæœnam cadere, ex toto irrita fint& t eadem n m augeri,& novum creari fupe $ >; in fayorem ejufdem, aut períonæ per eum f A cenfibus temporis yel præteri i vel futu- ò prohibemus. cta continentia ſolutiones Sicut etiam annullamus e, ad quem alias de jure,& ex na arent. emo ò cenfus omnes in futurum creandos, non fo- vel pro parte perempta, aut infructuoſa one ac E Ae Poítr lèm re in totu in totum vel pro parte effecta, volumus ad ratam perire, ſed etiam pofle pro eodem pretio extingui.: Noi aobftan- te longifimi etiam tem poris, ac imme morabili, imo ntum& plurium annorum præſcriptione, non obſtan- thas aliquibus pađtis, directè aut indirectè talem facul- tatem auferentibus, quibuſcunque verbis aut clauſulis concepta ſint. Cùm verd traditione pretii reditus extinguendus erit, volumus per bimeſtre ante id denuntiari ei, cui pretium dandum erit,& poſt denuntiationem, intra annum ta- men, etiam ab invito, pretium repeti polle,& ubi preti um nec volens intra annum exigat, volumus nihilomi nùs quan docunqus reditum extingui poſſe, prævia ta- men ſemper denunciatione, de qua ſuprà,& non obſtan tibus D T P: idg; obfervari mandamus,eti- am guod pluries ac pluries denunciatum fuiffet; nec un- guamef fetusi utus fuiffet. Pa p etiam continentia pretium censůs extra cafum £ ctum ab iny ito, aut ob pænam, aut ob aliam cau- omninò prohibemus, actusque ſub alia forma poſthac celebraudos camus, c pEmINOHE quicquid y ra mandata dar, re- h g te dicari. Hanc autem{aluti 1 1 erem a. modò poſ y perpetuo minui vel Et licèt 1 non extendam us, illo nenom na pervenerunt cen fus, horta gulos contractus, cenſuræ b & animarum ſaluti er viam inſtitut dere ſolet, ꝓrout rerum& temporum qualitate Penlata conſpicitin Pomino ſalubriter expedire. Sanè non abſ- T quod no. preni Pian copi, 8 Præ lati, bo corum difponere } næredes niti nE non poflent in teftamentis,{iy feu ordinati i alios uius on poffent fa ne hnj uimodi,{ive in quos Dona difponentium infe fer Pii„etiam int sark ent,€x quo {potia nuncupata, per obi {coporum, Frælatorum, ĝ ſticarum hujuſinodi, abſq cultate decedentium, remanenti jacturam. P noftrum eft, im quòdipfius Cameræ jurium c bona, um, Epi- ccleſia- dii O č ponendi fa- Inis juribus detri. tp debita ratio habeatur, motu proj rio,& ex certa nokkra udine, tenore fcientia, ac de apoiar peA leni præſentium, omnia tias, literas,& indi C politanis, monaſter epiſcopali ſancti Jac ſeu cauſam hab emribus acq juirend ento; donatione difpo ſitione, quorumcunque mus, quod Ar- ujui iodi, de ennhi tiit | MODU arum Eccleſiis, ç & piis locis capiendi& ac r tibus tantum, Feb. 168 gati in vita feu in more relinque ſteria, hoſpitalia, oca buj ————$q| retores,non nifi d am partem 1 j 1 e t TITVLYS XIIL DE TESTAMENTIS ET UŪULTE mis voluntatibus rere poffint,& ad hoc Ecclefiarum,& holpitalium, ali piorum Iocorum hujufmodi privilegia, fa- Í 3£ Ítates, cóncefor las, liter:& indulta quæ s dic,& non ungi teducimus, ac liter in præmiſſis, ac Ilaquomodoliberes concernentibus, Paulus Tertius.& quoad priy ilegia,f⸗ acultates, gratias, indulta, etiam in Piulocis, qui tctandi facultatem non balent Pralati, juri ğe H vel donations derin tafta partera bonorum re p Junt. DREE: i Omanus Pontifex. qui ex a aſſue is Apoſtol cæ benignitate i in E orem EI hofpita $ lium,& aliorum piorum locorum diverfa privi legia concedere conſuevit, ſi proceſſu temporis tendunt in abuſum; illa edeak, ac defuper opportunè provi- g o ſublatà eis& eorui s in futurum concedendas, per quoſcunque, qt uàm deleg patą,& miſta auctoritate fun- udices,& perſonas, etiam dictæ Romanæ Eccle- rnofci,ac decidi debere zardinales,ubiq; judicari,ce ilibet qı åvis aliter judicandi, co- nofcendi, ac decidendi facultate, necnon. irritum& Inane, q qicguia fecus fi uper his a quoq uam, quavis auctoritate, fcienter vel ignor anter contigerit attentari. Pius farien endr tel Yre donls& le tious, necn

10 10 D 101 De Teſtamentis. 102 Pius V. Teflamenta€r donationes acguifitorumex bonis Ecclefie n favo- rem ilegitinorum etiam leortimatorum non tamen hofprralibss ex- pofitorum d orphanorum, imfirmantr© anmuliantar. CAPITI Ux ordini Eccleſiaftico noxia eſſe,& ſcandalum ob- jicere perhibentur, neceffe eft ,è medio fubmovere: quod nos pro noftri muneris officio, inter alia incom- moda, quæ in oculos noftros incurrunt, de Chrifti pecu- lio, neab indignis& rejectis ignominiosè conſumatur, neve illorum causã Eccleſtis& pauperibus præripiatur, curam præcipuam habere volentes, de nobis attributæ Poteſtatis plenitudine, revocamus& abolemus omnia & quæcunque privilegia, Iicentias, diſpenſationes,& indulta faciendi teftamenta, donationes, ſive inter vivos, five causå mortis, legata,&gquafcunque alias difpofi- ones, de dominiis, terris, caſtris, demihus,& quibusli- bet aliis bonis& rebus immobilibus, mobilibus,& ſe moventibus, necnon pecuniis, juribus,& actionibus, ex beneficiis, fructibus, penſionibus,& aliis rebus Ec- cleſiaſticis qualibuſcunque confectis, acquifitis,& a- lias quomodocun que provenientibus, necnon de pecu- Ilio,&aliis etiam ſolà induſtrià, labore, muneribus, aut quocunque alio modo partis, cujuſcunque qualitatis, quamitatis, ſpeciei, naturæ,& valoris exiſtentibus, in quoſcunque illegitimos, ſive ſuos, ſive extraneos, eti- am legitimatos, eoſdemq̃ue ex toto, vel in parte hære- des inſtituendi,& ſubſtituendi, ſeu quòd ipſi in prædi- @is ab inteftato fuccedant, cæterasģue hujufmodi fa- cultates& permiffiones, ac etiam habilitationes,& ca- pacitates fuccedendė ie boris& rebus feudalibus& em- phyteut ab Eccleſiis, monaſteriis,& piis locis pro- fectis, quibuſcunque perſonis ſecularibus,& quorum- cunque ordinum, necnon militiarum,& hoſpitalium, regularibus, ac Romanæ Curiæ officialibus,& aliis cu- rie libus, curiamque ipfam fequentibus,& etiam urbis Rome civibus, ac palatia, ædes, cenfus, atiague bona, in ea, ejuſque diſtrictu habentibus, hoſtris quoque& aliorum Romanorum Pontificum familiaribus, Eccle- ſiarum prælatis, etiam ſanctæ Romang Eccleſiæ Cardi- nalibus,& aliis cujuſcunque dignitatis, ordinis,& con- ditionis exiſtentibus, illorumque,&aliis! ccleſiis, ca- pitulis, conventibus, ordinibus, militiis, hoſpitalibus, collegiis, officiis,& locis, ac prædictæ urbi, aliisque ci- vitatibus, provinciis,& dominiis, eorumque dominis, popvlis, civibus,& incolis, tàm per fel. record. Six- tum IV. Innocentium V II. Alexandium VI. Julium II. Leonem X. Clementem VII Paulum II. Julium III. Paulum IV. Pium IV.& qui ante illos fuerunt, alic oſcunque Romanos Pontifices, ac nos,& fedem l tos,etiam de latere, nuncios, loca, etiam per m, eju ia, officia notarios, comites, colleg modum ſtatuti perpetui, generalis le contractũs ſeu quaſi,& aliàs ſub quibliſcunque tenori- bus& formis, ac cum quibuſvis reſtitutivis, perſervati- tteſtativis derogatoriarum gatoriis a- $ efficacioribus,& inſolitis clauſulis s,&aliis decretis, etiam motu pro tis plenitu- prio,& ex dine, ac præd a deliberatione in confiftorio habitâ, n n confidera- tione, intuitu, contemplatione, velad in tiam Impe- ratoris, Regum&aliorum Principum, etiam ob remu- nerationem laborum& obſequiorum nobis& dictæ ſedi impenſorum, refectionem damnorum, compenſationem jurium ceſſorum vel ablatorum, navatæ militiæ contta hæreticos& infideles, ſeu prædictæ urbis ornatu,& fre- quentatione, ac quibuſcunque aliis ufibus, ac etiam ne- ceſſariis& piis cauſis conceſſa multiplicatis vicibus confirmata, innovata, extenſa,& moderata,& quanto- cunque tempore pacificè obſervata, quoad cam partem, o,& maturå f į quæ illegitimos prædićtostangit duntaxat, etiam íi illa contineant, quòd omnes Curiales Curiam fequentes,& alii, five Ecclefiaftici ‚etiam Cardinales, fiye Mundani, qui palatia, domos,& prædia urbana vel ruſtica ædifica- verint, aut cenfus, aliayé bona acquiſiverint, aut aliàs ac- quiſita habuerint in dicta urbe,& circum eam ad millia- ria decem, ex bonis, ſeu fructibus Eccleſiaſticis, hi tales de illis, necnon juribus& juriſdictionibus omnibus, in favorem illegitimorum, ac quomodolibet inhabilium& incapacium, ſive inter vivos, ſive causaà mortis diſponete, eosque hæredes& ſucceſſores univerſales, vel particula- res inſtituere& ſubſtituere,& ſi inteſtati deceſſerint ipſi illegitimi& incapaces, in illis ſuccedere poſſint, quodqʒ per quaſeunque revocationes, derogationes, aut alias contrarias diſpoſitiones illis, quorum intereſt, præjudi cari nequeat,& ſi ullo unquam tempore præjudicatum, aut derogatum quoquo modo apparuerit, jus quæſitum ablatum,& literæ revocationum& derogationum hu- juſmodi juris quæſiti, ablatæ cenſeantur: ſicque per quoſeunque judices judicari deheat,& etiam diffiniri. Ac Pariter tollimus& abrogamus omnes& quaſcunque facultates fimilia concedendi, legatis, nuntiis, notariis, comitibus, collegiis, officiis,& aliis ſupradictis omnium tenores, ac ſi ad verbum inſererentur, præſentibus pro expreſſis. Ita ut privilegiorum, ſationum, facultatum, habitionuni, capacitatum, inc torum,& aliorum ſupradictorum ſic revocator etiam literarum legitimationis prætextu, nullus no de hujuſmodi bonis, rebus, pecuniis, juribi dictionibus,& actionibus, in cocmmodum& fay legitimorum utriuſque ſexũs, ſive eorum ſiliorum, ſive conſanguineorum, affiniumvè, ſive æxtraneorum, et in ſtatu ſeculari procreatorum, ac legitimatione q que auctoritate donatorum,& ad huju modi res& bona. ejusqͥ ue ſucceſſionem, teſtato vel inteſtato, idoneorum & capacium effectorum, ſive à teſtamento, ſive dona- tione, five legato, ſive eleemoſynà, ſiye alio qu titulo,& pio opere(exceptis in communi, ac de, conventione, ſeu compoſitione ceſſante, Hoſpit⸗ ponere, neci aut illa aliàsad eos, etiam perquemcunque circuitum multiplicatarum in alios capaces ſucceſſionum, ullo tempore devenire poſſint. Ac etiam nulla effe,& pro infectis habere volumus omnia& quæcunqhe facta huc- ufque teftamenta, legata, donationes,& alia diſpoſita hujuſmodi, quæ viventibus adhuc teſtatoribus, aut alias locum non habuerunt, ac pariter ab inteſtato ſucceſſi nes, non tamen litigioſ s, guæ plenarium non ſunt Dehinc verò diſtrictiùs prohibemus, ne timos utriuslibet ſexùs, ſive forum parentes, filios, de- vel alios cognatos, five viven- illegitimis, ẹtiam paupertatis, eris intuitu fiant, juribus, juril- is, five in ctum ſortitæ. talia ſive in p in illorum conj ſcendentes, aſcendentes tibus, ſive defunctis i dotis, aut alterius cujuſcunque pii op nevẽ ipſi unquam in rebus, boni dictionibus,& ać 10 parte ſuccedant, aut illa adi quàvis diſpen ſuffultos, etiam per prædictum circui dey eniant, nevẽ de eis ulla in ali alios conc J; f- latio, aliavẽ diſpoſit milia, illegitimis aut aliis ſupradictis Quòd ſi præadictorum qi iſquam fuerit pr VIOlator, teſtamentum, donatio, legatun a È fin. de pecul. sler, Abb. ın c: cùm effet.in relict. colum. it. Barb. in trađ. de prafi. Cardi. part. quafi.4. loan. Masın q fint, diflintt.24. guaft. 20. Ang. in verb- clericus..$.13. Sylvel. verb. Clericus.q. guafi.z. Alvar, Pelag, de planét. ecclefi2. part, art.28. colg. Archid. an ſum. 12..5» 18 concedantur. ntium iſpoſitio, O0000 ⁰Z44

103 Septim. Decret. Lib II. Tit. XIII. XIV. 104 omninò non teneat, nec etiam To alios capaces,& res alias valeat, ſicque diſponens privil legio, Poun one, facultate,& indulto prædićto, ejusýue ufu& commodo, etiamin cæteris omnibus, ipfo fit jure privatus.- Nemo quantumvis capax, illius prætextu fructus, tes, pecunias aut prorſus alia bona ſua faci feri ptione, aut ullo alio juris pr integram illorum reſtitutionem, quocunque temporis lapſu non obari debeat coërceri. Ita ut omnes in stam conju n- t pro rata parte fua, fint, 8& qui primus ca ntibus judicium inte Eccleſiis, monaſteriis, beneficiis ucceſſor ctim, quàm diviſim, quiſ fque vid ep illa omni tempore E teris ab co monitis& negli xit, ei ſoli res tota meritò juſmodi ſucceſſoribus, pro prædictis i am de peculio aliàs, quàm ex rebus Ece leſiaſtic dto, locorum ordina arii, t tam conceforum&relitorum illegitimis, eorumvé causà, quàm quorumcunque alio rum bonor iimobi mobili n& ime venti- ecuniarum, fructuum, rerum,& juriun tefl amate donationibus, legatis,& di m, corporalem poffefio- übuſcunque d detentori- a, feu 1s fedis tum ovidendum (allis A aiy €o ipio rietati fuaram eſiarum& ca ſine indulio tr, uitate tetta Poen los facien omo- audean t, ipi; | hofpitalil;) J t elandeftinis, eorum ce Aläng i{ isab eifdem teftatoribus nominatis, poft Tas| ſpitalibus x locis de, 1 i i| ti,relinquere, leg sare, codicillari peia graet in di-] ctæ Cameræ grave damnum& præjudicium maximum, diéte Cameræ indemnitati opportunè conſulere,& in- tonvenientibus hujuſimodi, pro officii noſtri debito, con-| gruum- remedium adhibere volentes, motu proprio,&| ex certa ſcient c maturã deliberatione noſtrà, non ad| | a Vtm c guianos C crelatum. 2de tef,] tuam, vel alterius pro te, nobis fuper hoc oblatæ petitio- inſtantiam„auctoritate Apoſtolicaà, tenore præſen- ium decernimus& declaramus, omnia& fingula tefta- , donationesin illis, vel mortis causå factas, codi- ta,& quæcunque alia in ultimis voluntati- ſcunque Eccleſiarum prælatos, etiam ſi Pa- [u aali, S pift ae vel Epifcopali præfulgeant |< nyis monafteriorum cujuſcunque |{feu com Snead an os,ac presbyt eros,& K alia l et Eccleſiaſt icas perſonas prædictas,& quaſ- e alias, quæ ex bonis& reditibus Eccleſ afi is,& ficiorum fru dem ſedis, ſpe ARUN> quæ in futur cipiunt, abfque noftra, ſeu ejul⸗ tia& facultate quomodoli ibet, quoeunque prætextu, aut quz- fito color on in favorem hoſpitalium,& aliorum piorum locorum hujuſmodi de dictis reditibus fieri, condi 155 aut quovis ultimæ volun- tatis t zn ulla, irrita, inania inya- lida, ac 1 a momenti fore,& eſſe, ac ne- ceſſent,& illi liben m hoſpitalibus,& t cum ad Cameram ipſam ſolùm fr ltis fraudibus defuper commiffis& repertis nobis uit, præmiſſa fieri, clarè appareat) y ullatenus de- inceps fu neque ſubſiſtere, aut kena nentis fuis piis locis præfatis dandum, prout ex mıni, neque hujuſmodi ꝗ 1 e, aut tueri, nec effectum aliquem ullå ratione habere, vel fortiri, J:—$e TITULUS XTV: DE NAUTIS ET NAUFRAGIUM patientibus. Julius Tertius. aufagata h bona occupantes, ér nautas impedientes excomm r,condonatsone Pontif mune⸗ Adinamus, ſtatuimus, firmiterque& inviola- biliter obſervari mandamus, in virtute ſanctæ ſub excommunicationis, ne n millium ducatort r ım camere Apo- lic ande oru! n t l mu niter y V aut pii iy nalatůs hoz aore fi e, dictis nâu m eratoris iantur,& e ituj faciendo res& ta, 3 79 ea pera quem vel aliquos detine pofterum occupabuntur ſtante! ſmodi h comparation EA aiba ut Chrifti fideles ad præ- naufragium hujufmodi pati- — dicta ſe& eorum merces miſſa alliciantur, ac ab ei entibus, prompti iora fubfidia prabeantur, omnib.& fin- gulis utriuſque ſexùs Chriſti fdelibus, qui auxilium confia i Na inDomino: Ferija emd niat, E $ Y ZNS — py GA% z X; G Cle eer, ru, Ay 1 l

Dae e a i EERUN ar 105 De Nautis& Naufr. patientibus. 106 conſilium,& favorem, naufragium patientibus in repa- tione,& ex certa fua fcientia, coniuctudinem ca piendi ratione& conſervatione ſuorum bonorum præſtiterint,& retinendi bona, per naufragium vel jactum, levandi 10. annos& totidem quadragenas, de injunctis eis pœni-] navis gratid, aut alia neceſſitate urgente, factum ad lit- tentiis, in Domino relaxamus. Rom. 22. Octob. 1754. tora maris, civitatum,terrarum,& locorum Rom. Eccle- Paulus Tertius. ſiæ mediatè vel immediatè ſubjectorum pertinentia, al- Furatur res, qua jacens post naufragium inripis aut portibus lo-| legari non pofle, illamqd; nulli, in judicio vel extra illud, eorum maritimorum diripitur, rapulſo omns conſuetudinis prætextu,] ſuffragari debere, auctoritate Apoſtolicà decrevit& de-| wifi reflituatur. elaravit: Et ultra pœnas, tam à lege, quàmà canone, con- CAPR I tra tales ſpoliantes bonis ſuis Chriſtianos naufragium To Papa II. confiderans, tam civili, quàm canonicå| patientes,& raptoresin littore maris, civitatum, terra- lege,licere unicuique naufragium fuum impunè colli-| rum& locorum, Romane Ecclefiæ mediatè vel immedi- gere,ac jacta in mari,allevandi oneris causå, recuperare,| atè fubjetorum, ha&tenus infli&as, quas pro potiori illaģgue diripientes furtum committere,& graviter de-| cautela innovavit& confirmavit, talium ſpoliantium, Iinquere, ac Chriſtianos naufragium patientes, rebus cujuſcunque auctoritatis& dignitatis forent, bona& ju- ſuis ſpoliantes, diverſis pœnis puiiri:& propterea con- ra quæcunqu e præmiſſa, confifcavit& publicavit, illaq; ſuetudinem prædictam, tanquam contra regulam fidei,| Cameræ Apoftolicæ confiſcata,& publicata,& locorum quå unusalteri auxilio effe tenetur, meritò corruptelam| dominosid fieri permittentes, excommunicatos eo ipfo appellari, neminique ſuffragari debere, cujufcungue o'| fore decrevit,& etiam declaravit: Di&tosgue raptores temporis cuffu munitam: Volensgue(cut ejus incum-| in flagranti crimine repertos, ut latrones& graflatores bebat paftorali officio) omnium mari terråd; ad almam| puniri poffe, aliàs ut fures: preterquam, fi nautisin ma- urbem noftram venientium, fecuritati& tranquillitati| nifefto naufragii& fubmerfionis periculo conſtitutis, providere, periculisque hujuſmodi obviare, ac venien- corum opem& auxilium implorantibus& expoſcenti- tium ad almam urbem, ex omnibus mundi partibus, tan- bus, non abſq; vitæ diſcrimine, in perſonarum& rerum quam ad matrem, de neceſſariis cum opulentia provide-| confervatione auxilio fuerint, velaliàs ab imminentis te, necnon animarum eorundem Chrifti fidelium faluti|& præfentanei naufragii periculis, ipforum labore& o- confulere, motu proprio, non adalicujus fibi fuper hoc| perå liberaverint,& ſalvos reddiderint, aut bona jam oblatæ petitionis inſtantiam, ſed de ejus mera delibera--| deperdita recuperaveiint, E LNI S henes EKGNI AEA Poc Ka z sS(a. LA A nifed tetonit S PS PPIE) X RK EISER TERTIUS: TITULUS: T DE VITA ET HONESTATE CLE-- RICORUM. Leo Decimus, in Concilio Lateran:- e? fA A pn:: 4 Clerici habits decore modefli incedant, omnem laxis ornatum fugientes, fab pena be- neſiciorum, quæ poßident. CAPHur. I. P Lerici temperatè ac modeſtè omnia fa-| utantur, Si quis contrafecerit excommunĩcationem ciant,& tam beneficiati, quàm infacris| incurrat,& fi poft legitimam admonitionem ea 2 i.— gi—.. s i$ Q- ordinibus conftituti, a comam neque| jufmodi pertinacia obſtinatus permanſerit, beneficiis o barbam non nutriant, neque mulas aut mnibus, quæcunque habet, privatus ſit,& effe cenfeatur, y equos cum phaleris, ornamentisgue ex| eaque ſic vacantia, à ſede Apoſtolica liberè impetrari PESA velluto aut ferico factis, habeant, fed valeant, ejuſmodi rebus, ex panno tantùm aut corio fimpliciter t Pius Quartus, F| Akrici non ſolum imernd vita mnunditiũ, uerũm etiam exterius Cap. clericus. de vita& honeſtate clericorum. Ex loncilis| decenti habitis ornatu G modeflia viæ integritatem G gravitáe Lanihaginenfi pa tem probent, © 000 f

TO $ Septim. Decret. Lib. II. Ti I. 108 CAP.-TI Os`pro páftoralis officii ſiaſticam diſciplinam te N tum nobis ex alto conceditur, in priſtinam ſacrorum ca- nonum obſervantiam reducere cupie que conveniens eſſe, ut clerici, maximè qui in ſa dinibus conſtituti, aut beneficiati exiſtunt, cujuſcun que gradûs exiftant, non folùm interius vitæ mund ac Virtutum ſplendore, cæ fulgent, verùm eti exterius, in eorum habitu& veſtibus, gravitatem& i rum honeftatem, quæ ipfos decet, præ fe ferant, ft l mus, decernimus,& ordinamus, clerici, qui dignitates, ſonatus, canonicatus,& pra bendas, parochiales Eccleſias, aut alia quæcunque bene- ficia Eccleſiaſtica, qualiacunque ſint, obtinent, vel qui in quibuſyis ſacris ordinibus conſtituti ſint, qui in hac alma urbe noſtra permanent& moram trahunt,& in ilo in- ducti incedant cum debita& congrua tonſura, ve exteriores antè ãnfta genua ſe extendentes, ita ut à veſti bus& fagis laicorum omninò differant, geftent, fiib na excommunicationis, ac fni aç etiam- cr eorum contumaçiâ, beneficiorum privationis, arbitrio noftro, ſeu dilecti filii noftri Jacobi titul. S. Mariæ in Cofmedin. in hac alma urbe ¢ sque diſtr generalis, imponent. pæœnis in eventu c current, LNC > aliis S3 tu, Y icarii traventionis K Nicolaus Quintus. Cunculbrnarii privantur officis,& inhabiles ad ofpᷣoia& bene- ficia PORES CAP, IH I diligenterattendimus vitia fingula, quz in confi leſcere fa ciunt clericale£ b, q Qe lero, crimen ſtus hujuſmodi, j quod pler que, propt el illius n,“oiblandi- 4 untur minimè ve„imò qu 2 forg peccatum, n non immeritò cohibere compellimur,& præfertim eò i propenfius in curia noſtra, quò illud ibidem videtu | fcandálofius x& ab aliis periculofius trahitu: xem- i plem. Hinc. eſt os præſentis conſtit A edi- cto, uniyerſis& ſingulis ſedis Apoſtoli cæ ẹ nec non quavisKomanæ curiæ officia exercem etiam ratione officiorum hujuſmodi, ipfius fedis officiales non >& aliis quibufcung; clericis eandem curian pu bus, i n domọftua, aut alibi, ut illius tur pi c utatur, teneat: mulierem aa aliorum turpem u ananeoeanr mulierem ìn præfentiar xfentium public 5 ip s ASORO rum 4& in cancell ciendam(quam etiam vin nptoriæ) infra nov r T cum eff ectu de ſeu quicunque f t 1 n inya ıdies, áb hujuſ terit, ac concubir m penitùs& omninè emiir tea Ço realite lere rglump Į riyati, ill laque Impetr extunc e it piidem qae ari, cap. 4i. Tex 19. 11a ji i jafura. r b InPre syte viam(7 oaii ta funt a Jummu Pontifierbu Nicana canon. 3. 32.dist, cap. interdiott, Nanneten s refert Burchardus, lib.2 decret, cap. r16. Loco part. ó. Adde Concil. Tridentini. mat. cap, 14. ap Bi ak C. de Epifèop.© cler. R inlibemus, ne quifquam exeis| noftri follicitudine, Eccle- mporum difficultate, ac hominum malitià, licentiäq̃ue deterius labentem, quan- ntes, conſiderantes- cris or- tiâ a quòd omnes& finguli {entem prohibitionem ten cenfeantur ad beneficia obtin n dicta cria offi- cia hujufmodi exercenda, nec illorum capaces e tur, niſi inhabilitatem ſuam antea, per dictæ ſedi obtinuerint aboleri,& interim per eos in præ habeantur pro infectis. mentes, inhabiles Leo Decimus, in Concilio Lateranenſi Incontinentes clerici€ fèeleris contra naturam borrore sz facris canonum C juris civilis fi binartos decernitur. atutis plectuntur. CAP. IV. yoi præ ſertim caſtè continenterque juxt um præcepta vivant, ſtatuimus, ut contra acriter ſecundum canones puniantur. Si qui laicus, quàm cleric$ Dei f 1 cros canones, 2 tur. Concu eorundem cano rum tolerantia, ſeu pr⸗ l ptela dicenda eft, à multitudin texcufatio, eis modo juris cenſuram ſeverè puniantur Pius binarii itemi entur, negue udo, quæ potit ntium, aliavè ſspefio- COTTLUu- ava con liquo ntra duo Juintus Cerici neſandi crimis calit privi quain laico H ım nobis dolorem inur Orre dı nj Trident. fef. 25,-14 trum commovet, ut ad illud, qı mendum, ftudia noftra conferamu Concilio é digomiarur corti rici fl ontinenti quam ira Dei venit im rint laborare, à clero dejici naſteriis pœnitentiam detruda gitii contagium impunitatis ſpe, q illecebra eft, fidentius invaleſcat criminisreos, gr⸗ avius ulciſcende sdi li animg interitum non horrefcunt, hc m legum vindex gladius ſe cu jam in ipſo Pontificatùs noſtri pr s nunc, um eft, p iep 1 natura Itiæ ntiz, C f , Clericos huj vimus, fortiu q Po te xur, Peral, de inxurtá Sip. tit, cod, CAP. Ls tit,

109 CAFE O R E ſalute gregis Dominici nobis ex alto commiſſi attentius cogitantes, eò libenter intendimus, per quæ grex ipſe, continuã ſuorum cum eo reſider vium pro- j a ai tramitem iani ut pato tia à paſtorum, præſervetur à noxiis,& in de labens z illu ma ab error um præcip itiis bræſer odoxa,& devotione noftra, contine ant, opem& operam efficacesimpendimus, proutrerum & temporum qualitate penſataà, conſp mus in Domino ſalubriter expedire. H Gac eft, quod nos motu proprio, non ad alicujus nobis ſuper hoc oblatæ petitionis inſtan tiam, ſed de noſtra mera deli beratione, univerſos& i gulos venerabiles fratres noſtros Epiſcopos, Archiepi- ſcopos, Primates,& Patriarchas 19 Eccleſiis& diœceſi- bus ſuis abſentes, in virtute ſanct dientiæ, ac ſub ãn- cti ingreſsùs Eccleſiæ pœnà, eo ipfo, abfque alia de- claratione, incurrenda, diſtrictè præ cipiendo monemus, ut omnibus poftpofitis quanto citius, in Romana Curia vid moramtrahentes, intra unum, extra eam verò in Italia, intra duos, extra verò Italiam exiſtentes, intra 4. menſes à die publicationis præſe ntium, in locis infra- fcriptis faciendam computandos, fei tineri committere, i usad Ecclefias feu diœcefes fuas pro- { onaliter conferre, ac ibidem, ut tenen- tur, refidere,& paftorale o e ım exercere debeant. Si quis autem à Fatriarchali, Primatiali, metropolitana ſeu cathedrali Eccleſia, ſibi quocunque titulo, nomine ſeu j quàcunque illæ dignitate; gradu& I l itimo impedimento, feu altis ı—. us cauſis bus, ſex menſibus con- tinuis extra ſuam diœceſim ido abfuerit, quartæ partis fructuum mius sanni, fabricg Ecclefiæ& paupe- ribus loci, per ſuperiorem Eccleſiaſticum applicando- rum, pænam ipf òd fi per alios fex menſes in hujuſmo t; rit, aliam quar- tam partem fructui fimiliter applicand eo ipfe amittat:creſcente vero ımaciâ, feveriori facrorum canonum cenſuræ ſubjiciatur ż, metropolitanos, uE fraganeos, Epifcopos i ablep: metropolitanum verò ab- ſentem, ſuffr us antiquior reſidens, ſub pæœna interdiĝi ii gre efsůs Ecclef x jure incurrenda, nr tres menfes, per in fide ort zvale- jure eaa m jam; ebnuntium Romano Ponti- nipfos abſentes, prout cu- 1æ füpre- ET ertere,& Eccleſiisi ipſis de providere poterit, ſicut in Pomi- xpedir CAP.: IF Trivilegia y facultates ccnceffa Epiſcopis in gratiam paſtoralis reſidentiæ. Oſdem autem Patriarchas, Primates, Archiepiſcopos, & FPpiſcopos manc datisnoftris parentes,& apud firas Eccleſias, ſeu in eart i tes, ſpecialibus favoribus& gratiis profequi volentes ut liberiùs& commodiùs eorum officio fungi valeant, cis & corum cuilibet, ut quando refiderint, etiam pretextu quorumcunque delictorum& exceſſuum atrociorum, etiam hæreſis& læſæ majeftatis criminum, per eos quo- modolibet commiſſorum, ad comparendum perſonaliter in Romaia Curia, per quoſcunque judices ordinarios vel delegatos, etiam Sanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinales, niſi vigore fi vecialis commiſſionis, manu noſtrà vel Ro- à Reſidentia paſtoralis commendatur Conc. Pident. fef.6. Con- fanimpotan, can.17. O 24. Anthich, Can. tz. Agathenf.can.39 Extat can. o. 7. ꝙ. I. quo Epiſcopus in Eccleſſ.a non refidens, Jia pet diverfa o vagatus redire reruſant, in onaſterium detrudi- inr, Greg, lib, s, Epifi. 23, De Clericis-non refidentibus. 110 mani Pontificis Pro tempore exiſtentis ſignatæ, trahi abt citari non poflint nec debeant, atque aliter factas ci- tationes& cenſuras in eis appoſitas, ac inde ſecuta qug- cunque, nulla& i rrita, ac nullius roboris& momenti fore, ac cos minimè afficere aut arctare ſtatuimus& or- dinamus.- Necnon eos,& corum i gurmlibet, ab omni- bus& fingulis- detimis, ſubditis, 8 oneribus, nariis& extraordinariis s dusmodok nuncupatis, pex nos& fuccefores noftros Romanes Pontifices pro tem- pore existentes, ac fedem Apoftolicam, etiam motu pro» ozdi- ptio,& ex certa fcientia„ac etiam conſiſtorialiter, etiam ad inftantiam Regum& Principun quomodolibet,& ex quavis etiam quantumvis urgentiſſima, juſtiſſima, ac pia,& neceſſaria c caufa, etiam pro defe e fidei Ca- tholicæ, ratione dictarum Eccleſiarum nunc& pro tem- ate Apo- pore impofitis, illorumģue folurione, auctori tenor x ſimili ſcienti neċad id RE. præſentiu un;€ ſtolicà, mimus& libera omninò modexnis& pro tempore exiſtentibus, S. necnon Camerg Apoftolic Thef tibus& clericis, ac d arum, Aai rum onerum hujufmodi colle bus, ſeu exactoribus,& comn deputatis, etiam vigore alemmeyn pri | indultorum,& literarun> ctiam præfentibus derogan- tium,ac illarum totum tenoren Aa erbo ad verbum ex- primentium, eis quomodolibet conceſſorum& cance- dendorum cogi, ſeu compelli,& ob non ſolutionem, hujuſmodi ali quas fententia as, cenſuras,& pœnas incur- rere poſſe decernimus, illit fue& quibu Visaliis, in vir- tute ſanctæ obedientiæ,& ſub noftra indignationis, nec- ationis, aut ſuſpenſionis, aut privatio- beneficiorum, quæ obtinent, ipſo incurrendis pœnis, 1S; 1105 ilegiorum, non excommuni nis fuorum officiorum& & pro tempore obtinebunt, eo eoſdem Epiſcopos, Ar chiepiſcopos, Primates 8e Patriar- chas, fic in dictis Ecclef iis velearum eeens tefiden- tes, quamdiu in- ill rint, ut præfer nem decimarum, fubfidi 1,& oncrum i t cogere, ac-propter corum non folutionem excommuni-- cationis aut alias ſententias, cenſuras,& pœnas promul- gare quoquo modo audeant ſeu præſumant, diſtrictius inhibemus, Et inſuper eiſdem Epiſcopis, Archiepiſco- pis, Primatibus,& Patriarchis, ſicut præmittitur, reſi- dentibus; ultra priyilegia& indulta eis per quoſcunque Romanos Lontifices præd res noſtros, ac ſedem leceſſo Apoſtolicam,& generalia,& Cancellariæ Apoſtolicæ regulas conceſſa, quæ in ſuo robore permanere volu- mus, tanꝗtiani dlictà fede de legatis in quibuſcunque ci- vilibus, cximinalibus, vel miſtis cauſis, contra quoſcun- que clericos ſeculares particulares, ac etiam extra eorum monaſteria ſeu regularia loca degentes regulares quo- modolibet exemptos, au&oritate noftrå p procedere& cauſas ipſas cognoſcere, fineque debito EE ac , exequi& obſervari facere, quicquid terminaverint ipſoſque eremptos pro tempore delinquentes, juxta eo- rum exceſſus& delicta, punire, corrigere,& omnem ju- ti riſdictionem in cos exer, omniaque alia& fingula, in præmiſſis& circa ea quomodolibet AR& op- portuna, quæ æ nofimet facere, ExXeErcere,& excqui pofi mus, in omnibus& per ommi facere, o.& exequi libere licitè valeant, plenam&c liberam licentiam ac fa- cnkatemi, auctoritate& tenore prz Hicks concedi nus. bus& decretis, ante difinitiva fente ntiam, vel vim dif- finitivæ habentem,& ubi agetur de morum correctione, tenus, etiam ad nos& ſedem Apoſtolicam appellari & nihilominùs per a appëllationcs quaſcunque contra præſentium tenorem quomodolibet interpoſitas, SRR caufas devolvi, aut etiam pen quaſvis inhibitio- nes, etiam quibuſyis cenſuris& pœnis, eis à quibuſvis judicibus ordinariis vel delegatis forſan faciendas, illa-

fir Septim. Decret. Lib. III. Tit. ie 112 rum ulteriorem cognitionem& expeditionem,& ubi dë morum correctione agetur, etiam legitimam execu- tionem minimè impediri aut cenſuris& pœnis hujuſ- modi ligati aut irretiri cenfere. Idem. In favorem fludiorum excufatur abfintia à cura pafloralts re dentiæ, dummodoò ordinariorum conſenſi& authorttatè firmetur. CAER TLL &tiffimus in Chrifto påter& Dominus nofter, D ius, divinå providentiâ, Papa I V. ad cujus aures nu- per pervenit, nonnullos curata,vel aliàs facros ordin aut perfonalem refidentiam requirentia beneficia obti- nentes, füb pretextu, quòd literis operā dare cupiebant, poft confirmationem Concilii Trident. per fanćtitatem ſuam, ſanctam& publicatam, ſecum ut literarum ftudio in loco, ubi illud vigeat generale, actu inſiſtendo, ratio- ne beneficiorum per eos obtentorum hujuſmodi, uſque ad quinquennium, vel aliud teinpus tunc expreſſum, dummodò infra ptimum illius annum Subdiaconi fie- rent, ad reliquos ordines promoveri minimè te tur,& tam iidem, quòd interim, quàm alii etiam ad cof- dem ordines vel eorum aliquem ſeu aliquos prom quid fimiliter ſtudentes, beneficiis per eos obtentis, per vicarios idoneos, per locorum ordinarios, etiai ncongtua f&tuum beneficiorum: hujufmodi- por gnata, vel alias deput- one illis aſſi g dos, in divinis deferyienc i marum curam illis imminentem, exercendo,& a cumbentia onera fupportando, u fque ad fimile tempus, fonaliter in eifdem beneficiis refidere: non teneren- & nihilominùs interea omnes eorundemi beneficio- rum fructus percipere poſſent, per ordinariam ſanctitatis ſuæ ſignaturam, feu cenitentiariæ ſuæ officium diſpen- ſari ſibiq; pariter indulgeri obtinuerunt, nullum in his vel fraudi v el circumventioni locum, præſertim quoad fentes å RomanaCuria,de quorum qualitatibus facilis 10titia he teft, quantum hii ratione ovideri po nquere volens, Conc.etiam Triden- nhærendo Iſmodi diſpen„& in yus conceſſa, ac tam ipſius pœnitentiariæ, icas:& alias deſupercon fectas& conficien- fusd; habitos& habé pet eafdem atenus ſuffragar lorum rum locorum, in qu ibus fing fiftunt, confe nfus gratis į 8 t ti ipus n Cherict non prius ddmittar gnitatum, nec beneficiorum dentiæ juramentum cum c be pe con Eccle Eccleſi illorut peri Š Iy. TE, obviare, ficioru ma remedii Aarti, If 14j0ribHs Ecciejt Pre C precipi animad ver ſions ſanctienum ju- ,&Concidi Ttidentim authoritete. lari débe Um tam Tridentinum a, q | bullas etiam defuper emana Romæ a pud t um,anno it Septimo Cal. Decemb. Po nandatum fit omnibus ‘PUS Anım: pro cts facri ne, Sacra mentorum a dm uum exemplo pafe abilium perſon menicumConcilium noftras literas five ter alias fub Dat. onis Domin.Ir64. noftri, ann PEEN Archiepi fcopis,& al fa eft, oves fuas agno- rbique divini prædi- ſtratione, ac bonorum re, pauperum, aliorumque mi- arum curam paternam gerere,& ſi- a,&.eis diligenter incumbere e ae Ea RCI& i lis continentur, Qux i&* poſſunt, t, neque aſſiſtunt, ſed uas deſerunt:& p pterea l Epiftopi, Archiepiſcopi iaſticis conſtituti,& præfecti, ſtit, juxta Concil a ac prædictarum noſtra eú Bu Harum yir» formam, continent: r 3 a}$, diccel. a beneficia, quibus] perſonalis reſidentia requiri- tur; effectum in eis perſonalem reſidentiam facie dam, ſeſe contuliſſe, ac omnia& fingula in eiſdem præ- ceptis, Concilio,& literis ſive bullis reſpectivè contenta, adimpl eviſſe& obſetvàſſe. Attamen ſicut accepimus, multi& multi præfatorum præceptorum,& mandato- rum contemptores, animarumq; ſuarum& propriæ ſalu- tis immemores, in diĩctis dignitatibus Eccleſiaſtic 18, quli- bus cura animaruin imm inet; ac Epi ſcopalibus& Archi- epiſcopalibus re ſpectix conſtituti, præmiſſa facere& EEEa hactenus minimè curàru nt, ſed diſtulerunt& differunt, in grave animarũ ſuarum- gregumq; ſibi com- miſſ rum p F ericulum,& OVium ſuar um p pernicioſum ex- emplum& ſcandalum, ſententias,& cenſutas,& pœnas propterea 1101 inflictas temerè& damuabiliterti rendo. Quæ omnia, cùm non ſint conniventibus oculis, | aut impunè prætermittenda, fed graviter,ùt cæteris trane feant in exemplum, cùm jam pertot menfes inobedien- tes fuerinr, cenſuras præfatas ſuſtinendas, motu proprio, & ex certa noftra ſcientia, deq̃ue poteſtatis noftre pleni- tudine, dilecto filio noftro Alexandro Riario, Camerg pofte licæ generali auditori, cui alias etiam feu præde- ceflori ſuo vivæ vocis oraculo commifimus, ut dios Epiſcopos, Archiepiſcopos,& alias perſonas Eccleſiaſti- ca imarum cutam habentes, non reſidentes, pœnas ptæfatas in dicte ili iteris five bullis noftris contentas. incurr cad illarum effectua- ecutionem, a ra procederet, vivæ vo- ulo quoque nonnulla mo- oria contra certos Epi perſonas Præfa- ſmodi ſibi factæ tunc ım de illius jurif- auditori noftro, ercenti, auctoritate noftrå ftatim,tam con- lios quoſcunque præ- qʒ locorum ſident. conſtituto ſibi, quan- i citer& de pla- bedientia r is na S,& aliàs noftræ! ujt 1 atos tam In urbe€ n pro) Í a Š | deinde nobis referat, ut nos in Confiftorio> noftro ſecre- de fratrum noftrorum confilio, ut moris eft, ad fen- Doai a—' | a c admonet paflores, ut divinory Í ĉe plenit pé Pontifi clenuse

De Clericis non reſidentibus. 14 tentiam privationis,& depoſitionis prælatorum inobe- dientium hujuſmodi procedere valemus, prout proce- dere intendimus: quo verò ad alios curam animarum habentes, ufque ad fententiam inclufivè procedat,& exequatur juxta formam& tenorem di&ti Concilii,& li- terarum noſtrarum prædictarum, cum eiſdem facultati- bus, ut ſuprà, ac alia faciat,& exequatur, prout in dictis literis five bullis continetur,cum poteftate citandi, inhi- bendi, excommunicandi, fufpendendi ìà divinis, decla- randi, interdicendi, aggravandi, regravandi, carcerandi, & brachium ſeculare decernendi, relaxandi& exequen- di, aliaque faciendi neceſſaria quomodolibet& oppor- tuna, contrariis quibuſcunque non obſtantibus. Pius Quintus. Eceleſiaſticum monaſterium ntutiquam committendum, niſi Herſona, qua reſidere in loco,& curam Ecclefia per fè ipfum valeat exercere. CAP VL oaae pro noftri paftoralis officii munere Chrifti fidelium animarum faluti, quantum cum Deo pof- fumus, falubriter confulere,& parochialibus Ecclefiis ab earum parochis, prout tenentur, in divinis debitè,& laudabiliter deſervire, inhærendo etiam decretis facri Concilii Tridentini, motu proprio,& ex mera delibe- ratione, certaque ſcientia noſtra, ac de Apoſtolicæ pote- ſtatis plenitudine, hàc noſtrà perpetuò valiturà conſtitu- tione, omnes& ſingulos rectores parochialium Eccle- ſiarum, cujuſcunque dignitatis, ſtatùs, gradůs, ordinis, conditionis,& preemineńtiæ fuerint, in quibufcunque tegnis provinciis, civitatibus,diæcefibus, ac aliis Chri- ftiani orbis partibus confiftentes, qui parochialem Ec- elefiam,accanonicatum,aut dignitatem, etiam poft Pon- tificalem majorem, ſeu Principalem, in quibuſvis Patri- archalibus, aut metropolitanis vel cathedralibus, ſeu collegiatis Eccleſiis, ſeu aliud quodcunque beneficium Eccleſiaſticum, etiam quarumcunque diſpenſationum à Romanis Ponti ficibus, Prædeceſſoribus noſtris, ſeu etiam à nobis hactenus quomodolibet impetratarum, ac lite- rarum Apoſtolicarum deſuper expeditarum titulo, quas omnes hàc præſenti conſtitutione abolemus& revoca- mus, ſeu quocunque alio prætextu obtinet, cùm prima & præcipua debeat effe cura animarum, cos ad reſiden- dum in Ecclefia parochiali,& ibi in divinis refervien- dum, debitoq; eorum officio fungendum, omninò teneri & obligatos eſſe, acad id per Epĩſcopos,& aliorum loco- rum ordinarios, etiam tanquam Apoſtolicæ ſedis dele- gatos, ſub ſententiis& cenſuris Eccleſiaſticis, ac pecu- niariis arbitrio eorum declarandis, ac etiam privationis dictarum parochialium,& aliorum quorumcunq; bene- ficiorum pænis, quåcung; appellatione remotå, cogi& compelli poffe& debere, autoritate Apoftolicâ, tenore præſentium ſtatuimus, præcipimus,& ordinamus. Eos tamen fic refidentes in Ecclefiis parochialibus, omnes& fingulos fruĉtus, reditus& proventus, etiam canonica- tus ſui, vel dignitatis, ſeu alterius cujuſcnnque bene- ficii, exceptis duntaxat quotidianis diftributionibus, &aliis, quæ ex jufta caufa abfentes percipere non folent; lucrari volumus, Sicgue per quofcunque judices& com- miffarios, etiam caufarum palatii Apoftolici auditores, ac Ecclefix Cardinales, fublatå eis,& eorum çuilibet, quâvis aliter judicandi& interpretandi facultate, inter- pretari, judicari,& difiniri debere: Necnon irritum& inane, quicquid ſecus ſuper his à quoquam, quãvis aucto- ritate, ſcienter vel ignoranter, attentatum forſan eſt ha- ctenus, vel im poſterum contigerit attentari, decernimus & declaramus. Rom. 8. Id. Jul. 168. i Idem. Tn beneficiis curatis& parochialibus refidere tenentur, quibus sreditaef ammarum cura, aut privileoia collata tn gratiam pafilo ralis reſidentia amittant, E pænis canonicis ſubjtciantur. | GAP. VIL r fuprema militantisEcclefiæ ſpecula, meritis licdt in- ſufficientibus, divinà diſpoſitione conſtituti, cunctos non ſolũm vlgilantiæ noſtræ commiſſos dominicos gre- ges, ſed etiam ſingulorum paſtorum ſuorum actus, in- tensã noſtræ mentis acie colluſtrantes, ſtudium efficax, operamque ſedulam ad hoc omninò ſtatuimus adhibere, ut quemadmodum operoſum ſacri Concilii Tridentini progreſſum, felicemque exitum[Domino cooperante) præftitimus, ita fan&iffima illius decreta, ipforum præ- ſertim, qui in Apoſtolicæ ſollicitudinis partem vocati ſunt, paſtorum officium concernentia, non tepidè, neque diſſimulanter exequamur. Sanè licèt in Concil. præfa- to ſaluberrimà fuerit ordinatione decretum, quòd o- mnes& ſinguli venerabiles fratres noſtri, Patriarchæ, Pri- mates, Archiepiſcopi,& Epiſcopi,& alii beneficiati, apud Eccleſias ſponſas ſuas reſidere teneantur: nonnul- li tamen(quod non ſine animi noſtri moœrore referimus) adeò ſui, gregumq̃ue, quos olim deperditos Salvator no- fter proprio fanguine redimere dignatus eft,fibi credito- rum obliti funt, ut etiam nunc in alma urbe vel alibi commorantes,& facrofan&a fpiritualis matrimonii, in- ter eos ſuasq;ʒ Eccleſias ſolenniter contracti, jura confun- dentes, fponfas fuasin longa quafi viduitate relictas,& prædictas Eccleſias quocung; modo fibi conceſſas inviſe- re,& apud illas, ut probos& providos patresfamilias de- cet, reſidere non curent, in perditionem animarũ ſuarum, & ſubditorum ſuorum, ac pernicioſum exemplũ& ſcan- dalum plurimorum. Nos hanc illorum contumaciam, alicujus etiam temporalis pænæ metu, frangendam feu convincendam eſſe cenſentes, motu proprio,& ex certa fcientia noftra, ac de Apoftolicæ poteftatis plenitudine, omnibus& fingulis Patriarchis primatibus,& Epifcopis præfatis, ac aliis quibuſcunque, etiam quàvis auctorita- te, dignitate, gradu, vel præeminentià præfulgentibus, di- ctas Eccleſias in commendam, vel adminiſtrationem, aut alio quovis nomine obtinentibus,& aliis quibuſcunque beneficiatis curam animarum habentibus, qui juxta de- creti, ſuper Reſidentia in Concilio prædicto promulgati tenorem, perſonalem in ſuis Eccleſiis reſidentiam facere tenerentur, in virtute ſanctæ obedientiæ, ultra pœnas in dicto decreto Concilii contentas, etiam ſub privationis eorum à regimine& adminiſtratione Eccleſiarum ſua- rum, ac aliis, noftro,& pro tempore exiftentis Romani Pontificis fùccefforis noftri arbitrio, imponendis pænis, diſtinctè præcipiendo per Apoſtolica fcripta mandamus, quatenus omni morå ceffante,in eifdem fnis Ecclefiis, juxta formam& tenorem dicti Concilii perſonaliter reſi- deant,& nihilominũs, ſi quos mandato noſtro hujuſmo- di(quod abſit) non parere contigerit, ne etiam tales ab- fentes, meliorisin hac parte conditionis, quàm ceteri in ſuis Eccleſiis refidentes exiftant, håc noftrâ perpetuò va- liturå ſanctione per præſentes ſtatuimus& ordinamus, quòd deinceps omnia& fingula, mobilia& immobilia, etiaminurbe vel ejus diftri&u exjftentia,& fe moven- tia, res& bona, jura& actiones, cujuſcunque qualitatis, valoris,& ubicunque locorum conſiſtant, ad Patriar- chas, Primates, Archiepiſcopos, Epiſcopos,& alios quoſ- cunque, etiam quàvis auctoritate, dignitate, gradu,& præ- eminentiå præfulgentes, Ecclefias prædiĉtas in titulum, vel commendam, ſive adminiſtrationem, aut alio quovis nomine obtinentes,& alios quoſcunque beneficiarios curam animarum habentes, qui extra prædictas Eccle- fias ac diœcefes, etiam in Romana Curia, aut alibi de- gentes,& juxta decretum& formam Concilii hujuſmo- di non reſidentes deceſſerint, pertinentia,& per illos fuarum Ecclefiarum,ac quorumcunque mona ſteriorum, brioratuum, Præroſiturarum,& aliorum beneſiciorum Eccleſiaſticorum, cum cura& ſine cura, ſecularium& regularium, qu illi quomodolibet obtit uerint, ac fru» &uum, redituum,& proventuum Eccleſiaſticorum, nec- a

115 Septim. Decret. Lib TM. saii II. non penfio aum annuatum, Pa Í bus, reditibus,& proventibus refera latim,&afi figna- i tarum occaſione quæſit a: etiamfi facultatem ſpeci lem cæ v urp de illis, aut earu rte teſtandi,& alias liberè diſpo- lent, i mino falı amera præfatam illi Sie rau J aun redigatur, an res& bona, fpolia nuncu- nendi, à nobis,& Ea 1ealiis Romanis Pontifi- pata Præla m,etiam Ponti reraliå majori d cibus, prædecefforibus& ſucceſſoribus noſtris, etiam¶ tate fulgentium, Cæterarumq; perſ s, quòd facultates hujufmodi revocari non| rum f eum claufu queant, aliisque irritantibus decretis obtinuerint,& i vim illarumliterarum confectarum, de reb bonis hujuſmodi, jamq̃ue depoſuerint, tanquami ad Cameram Apoſtolicam legitimè pertineant. I que dilectis filiis moderno,&«pro tempore ekeni TE a etfi f commiſſario noſtro generali,& ſuis dictæ Cameræ de-¶ prædeceſſoru m noftrorum Romanorum Pe putatis, in event deceſſus huj julmodi, folitum invert& 3 rium fuper tebus-& bonis præfatis conficere, illaque, am Cameram,& non prout de reliquis clericorum ſpoliis fieri ſolet, ad dilecti od pro eadem Ca filii noſtri mode ſtentis generalis Theſaurarii manu merg applicare, ] remanentia O, o,qguòd R ete pr 1j ner eral Apptol no ſtram inau N lai PIOS pi fpolia] VGIAur ıs redde ģue Ca cujuſvis licentiã deſuper minimè requiſità. Ac faculta- tes defuper confectas literas prædictas, etiam motu& ſci- deputaverin . p entiâ fimilibus, etiam in recompenfam laborum&.< 3-& conſtituerimus, arum peric teq uiorum, etiam nobis,& Eccleſiæ Romanæ dictæque ſſoribu mpenſorum quomodo bet concefi etiam ite is vicibus approbatas, ill„Præ us pro ſufficienter expr verbum inſertis labentes, ine h aodi, etiam fiin ur be, aut ejus diſtrictu, vel al i i Præfertur) contig erint, ac ſemp ex. de illis nedhi e a ta int,& npore inter jura tamen premit- per in præfa- icare valeant: Oſtolica ma quàm carum pr textu quomo pras$-P } condita factaque te nenta, codicillos, leg: nationes,& alias difpofitiones quaslibet, etiam< caufas, velin remunerationem fervitiorum, nul merg præj n-| att dentes;< qu valida, nulliusgue roboris vel mome nti fore> neque cui-| benignitate, ye quam contra nk teno fu i,& fic per| loca coll quoſcunque ccommiſſar 8—.— e ivis inftantia,{ quâyi às. judica ari& diffiniri deb miilis opportune provid |&exc Hitud noſtra ſcientia, ac d ramus, res& be ritum& inane nimus. Per Tal autem nottris,& Romanorum Pontif- cum prædeceforum noftrorum ordinationibus, tionibus,& dec latorum m in ſuis Eccleſiis aut diœceſib. xeſi bidecedentium, 1S, quoad rr quom nor hfa abſq; et iam ai tendimus ad habentes Eccleſhas in urb facultatem habuerint, condito,« ntes&decedentes plicata hactenus emanatis quicquam in eis bore, ut anteà, m in nanſerunt, remanent,& ren recuperandum aliqui coll ana am eii d sita ut centia teftar T eis quanquam reſidentibus 1 ari potuiſſe TITOLUS{IL DE SPOLIIS CLERICOR Paulus Fergus.. e facultate teft Ur, eorund ræü m&noitram nten- ionem& volur nper fuiffe, fidem facimus,& g atteſtamur per præſ Jona Prælatorum, Daere $ ntunt Jut Pontificis providentia circumſp e litium qau Eccleſias tempore endia a afferre poflent, in fug CAP- IL declarationis arbitrio tollit, ac deſuper ſtatuit&) 6) ordinat, prout rerum qt e conſpi cit in Do- ani Pontificis providentia circumſpecta ad ea ſolicitudinis ſuæ parted potiſlimùm con per

17 De Spoliis Clericorum, que fingulis Eccleſiis debita obſequia,& opportuna btr: ſubventionis auxilia minimè ſu ficut accepimus, nonnulli Patriarchæ, Archiepiſcopi; Epiſcopi,& Abbates ſeu Commendatarii,& alli bene- ficia Eccleſiaſtica obtinentes, proprii honoris& ſalutis immemores, etiam prætextu facuſtatum teſtandi, eis per ſedem Apoſtolicam conceſſarum, in eorum ultimis vo- luntatibus res facras, ac vafa, ornamenta,&ċparamenta Eccleſiaſtica, aliaqͥus cultui tepi dicata, quandoque ex fructibus Ec deaa per eos acquiſita, non Eccleſiis, & monaſteriis, ac beneficiis, quibus præfue runt, feuà quibus proventus Eccleſiaſticos& ſtipendia acceperunt, prout rationi& honeſtati conſentaneum foret, ſed aliis Iocis, etiam aliquando non piis, ac inteidum etiam con- ſanguineis& affinibus relinquere, ac Cameræ Apoo licæ collectores, prætextu, quòd illa ſub appellatione ſpoliorum veniant, tanquam ejuſdem Cameræ ſpol exigere& percipere non erubeſcant, in maximum reli- gionis dedecus, ac Ecclefiarur aroni ei& bene- ficiorum eorundem detrimentum, relinquentium animatum periculum, ſcandalumque plurimorum. Nos abuſibus, ſcandaliſque hujuſmodi providere, ac ſingu- larum Eccleſiarum,& monaſterio„ac beneficiorum indemnitati, animarumque quarumlib t ſaluti conſule- re volentes, motu proprið,& exc entia, ac de Apoftolicæ poteftatis plenitudine, hâc noftrå perpetuà valiturà conſtitutione ſtatuimusordinamus, decerni- mus,& declaramus, quòd de ero omnia& fingula ornamenta,& paran y on Miſſalia,& Gradu, ac cantus firmi& muſicæ, aliique quomodo- libet nuncupati libri,& aliæ ſacræ, etiam auri,& argen- ti, ac quæcunque a ilia bona per quof ınque Patriarchas, Archiepiſcopos, Epiſcopos, Abbates, ſeu Commendata- rios,& alios quoſcunque beneficia Eceleſiaſtica, cum cu- ra& ſine cura, ſocularia,& quorumvis ordinum regu- laria, intitu vel commendam, aut aliàas quomodo- libet obt, quocunque nomine- vel titulo cenſe- antur, etiamſi de illis& eorum qualitatibu s fpecialis& exp. tio habenda foret, ad uſum& cultum di- vinum, etiamin eorum privatis ædibus& capellis, vel oratoriis deſtinata, tempore eorum ohitus, ex teſtamento vel ab inteſtato relicta, ſub quibuſvis facultatibus te- ſtandi& alias diſponendi de bonis, per eos ex altari vel aliâ quomoc dolibet acquiſitis, per quoſcunq; Romanos Pontifices deceſſores& ſucceſſores noſtros, ac nos, ſub quibuſvis tenoribus& formis, ac cum quibuſvis dlauſulis& decretis, etiam motu proprio.>& aliàs quo- modolibet conceſſis& concedendis, minimè con hendantur, nec ſub appellatione ſpoliorũ veniant, ſec ſingulas Ecc„ monaſteria, etiam conventu care & beneficia ſmodi, in quibus refederint,< bus præfuerint, ſeu quæ aliàs obtinuerint, amning ctent& pertineant, ac ſpectare aut pertine e, il Hady eorum obitum eifdem Ecclei is, monaſteriis,& benefi- ciis, etiam{fi inRomaña Guria,& procul ab illis% rint, velad illa nunquam acceſſer m ſi antea Ec- cleſiarum& monaſteriorum regimini ceſſerint, ve neficia hujufmodi renunciaverint, co ipfo applicata& incorporata ſint,& eſſe cenſeantur. Itas quòd liceat illis defunctis in eiſdem Ece leſiis, monaí feriis,&& beneficiis, ſucceſſoribus, ac Eccleſiarum& monaſteriorum hujuſ- modi Capitulis& conventibus, reſpectivè alià proprià auctoritate libere apprehendere, ac eorum Ecclefiis ac facriftiisapplicare acincorporare, ac quæcung; donatio- nes,ac rel ta,legata,teftamenta,& codi} Í mæ voluntates, feu fpolia defuper contra pr ftitutionis noftræ tenorem, quomodolibet pro iempore facta, quoad præmiſſa, nulla& invalidæ, nul Iliusq́; robo- ris& momenti exiſtant,& perſonis etiam Eccleſiaſticis, ſeu locis etiam piis, aut EcekaM ek alis quibi uſcun igue, in quarum feu quorum fayorem pro tempore facta fie- ahuntur.Cùm i A ac 1 u a De- 118 rint, minimè ſutfragentur, nec pro eifdem perſonis, ſeu locis, vel aliis Eccleſiis hujuſme dis aliquod j jus in rebus prædictis, vel ad illas acquiri poffit. Quinimò res fäcras, ac alia bona, prædicto quocunquenomine vel titulo pro tempore detinentes, ad alia Eccleſiis& monaſteriis, ac beneficiis per defunctos quomodolibet acquiſitis, ut præfertur, juxta præſentium tenorem liter& cum ef- fectu reſtituendum& conſignandum, quibuſvis po- fitionibus, de illis in contrarium quomodoli ibet factis. minimè attentis, omninò teneantur& ad id per cenſu- ras&c poenas, etiam furti& facrilegii, ac uri éti remedia op portuna a cogi& compelli i poffint,& ant. Inſuper, ne deinceps contingat inſolentiä ſ liorum Cameræ Apoſtolicæ collectorum vel ſubcollectorum, a- liquas Eccleſias, nec hominum quenꝗ uam, dam no& in- ffici, nec cuiquam de cætero vertatur in dubium, quæ res habendæ ſint nomine ſpol ii, fimili modo atui- mus, decernimus& declaramus,quod< amna, cat thedræ, arcæ,& eti vel lapideæ, etiam mar- moreæ menſæ& tabulæ, ac ue dolia feu vafa vi naria vacua,& alia fimili al lectilia domeſtica, per quofvis Presbytero ab humanis-pro tempo- re eorum obitus in e i ipi eorum domibus Eccl arum earundem, vel alibi ubivis locorum relićto, etiam fi ex fructibus& provVentibus beneficiorum, quæ dum vi- verent obtinebant, a quiſita fuerint, ſub ſpoliorum ap- polan ione minimè Veniant, nec prp ſpoliis ullo modo rê- y rætere a, quòd nul Hum{ps lium Cameræ lIam à quibuſvis ſpoliorum Ca bus vel fabcol! ectoribus exigi et, unum yel phim. rea c debes juria a R fieri, meræ hujuſmodi co poſſit, per obitum i beneficia arle di ca oł ſimul fructus, reditus& prov | auri de camera, fe valorem annuum nuas ſuper quibuſ ctum valorẽm annuatim percepe eab omni illicita negotiatione, 8 hibita abſtinuerit. Ita quòd ſi quis dict rum aliquid ex bonis quotumy is defunctorum, qui ſimi- lia beneficia obtinuerint, ſeu ſimiles penſiones percepe- rint, prætextu ſpoliorum ejuſdem Cameræ percipere, aut aliàs, contra præfentes noſtras literas,attentare præfum- pferit, ad- totalem bonorum per eum perceptorum reſti- tutionem tensatur, ac id vià juris, etiam per ſimiles cen- ſuras& ponas cogi& compelli poſſit,& debeat. Rom.3. IF67. Cal Sept i Y non exceſſerint, aut t quif penſiones an- sfructibus Ecclefiafticis ufque ad di- „dummodò tamen is à facris canonib. pro- rum collec nes p Gregor XIIF Bona regularium extra claufi continentur, O fifio Camera Apoflolicæ ad jus G propria heredi, ium nomine ſpoliorum cantur, vera velut tenemur, ut du- textu, vel nimis ò præftar „quæ ab aliq: ibus falfo-füb: præ neſttæ Apoſtolicæ præ- miann tend junt, ne clar atione noſtià dilu cidentur, Nu- Fficii noſtri partes ſe bia ſubtiliter excitata, in Cameræ . record. Pius Papa IV. præde- — nofter confli i m/ Sc quæcunque in illa conti- nerentur, per piæ memoriæ Paulum PIIV. etiam præde- ceſſorem noſtrum, contra apoſtatas a editam, per quam inter cetera decrevit, bona 1e mobilia& im mobilia, ac cenfus, reditus,& proventus, jura& a tiones pe regularem ordinem profeſſos, extra clauftra fuorum egu llarium locorum, etiã de licentia ſuorum ſuperiotum ae s, tempore, quo ⁊ extra clauſtra hujuſmodi fuiſſent acquiſita, etiam ſi ac quiſitiones hujuſmodi ab ipſis pro- feſſis, ex reditibus beneficiorum Eecleßialticorum, cum cura vel ſine eura, per eos obtentorum ſeu detentorum, e a Apoftafiairregularitatu non fidei. 47. dift. quantuumlibet.26. l.1. de hashabes lib, 5. confi, Panis g. de herst,

119 aut ex propria induſtria, ſeu artificio, mercaturà, vel ex teſtamento, ſive ſucceſſione ab inteſtato quorumvis con- ſanguineorum, a flinium, vel amicorum ſuorum, aut quo- rumcunque aliorum, factæ eſſent, non fiſco, aut Cameræ Apoſtolicæ, fed religioni, aut monafteriis, in quo, feu quibus primò profeſſi fuiſſent, eo ipfoapplicata effe& cenſeri debere, ad juris& ſacrarum conſtitutionum for- mam reduxerit: necnon præfata bona regularium ex- tra clauſtra, ut præfertur, degentium, ſive mendicantium, ſive non mendicantium, aut militiarum profeſſorum,& tiam loca,& canonicales portiones, aut dignitates in ca- thedralibus, vel collegiatis Eccleſiis, cujuſvis ordinis re- gularibus obtinuerint, ac Epiſcepali, Archiepiſcopali, Patriarchali, Primatiali, vel quàvis alià præfulſerint di- gnitate, poſt eorum obitum, ad eandem Cameram Apo- ſtolicam,& juxta conſtitutionem fel. rec. Pauli Papæ LII. fuper ſpoliis, fub dat.-videlicet tertio nonås Januarii, Pontificatũs ſui anno tertio promulgatam, legitimè ſpe- ctent& pertineant, idque per Romanos Tontifices, præ- deceſſores noſtros, ac nos, dum collector generalis ad re- cuperandum{polia regularium{pecificè deputatus. fui, apertè demonſtratum extiterit, ac in poſſeſſione illa exi- gendi ac recuperandi eadem Camera meritò femper fue- rit: nihilominũs nonnulli vano ſub dictæ conſtitutionis Pauli IV. prædeceſſoris præfati prætextu, eontrarium a- liquando aſſerere non: dubitàrint: Nos omnem circa prædicta dubitandi occaſionem dimovere, ſimulque æ- quitate& juſtitià ſuadentibus, ejuſdem Cameræ inde- mnitati, ne indies moleſtiis& incommodis afficiatur, conſulere volentes, præſentium auctoritate declaramus, tes& bona, quæcunque per dictos regulares extra ciau- ſtra Eccleſiarum, monaſteriorum, domorum,& quorum- cunque regularium locorum. degentes, quocunque jure & actione, ſive ex cauſa teſtati, ſive inteſtati, acquiſita,& in poſterum acquĩitenda, vel ad eos delata in quibufvis Provinciis, dominiis, regnis,& locis conſiſtant, niſi iidẽ, ad quos iſta ſpectaverint, ſufficienti fuerint teſtandi, aut de illis diſponendi facultate ſuffulti, eaque legitimè uſi fuerint, ad eandem Cameram pleno jure pertinuiſſe& mine à quibuſcunque, illa quandocunq; occupantibus& detinentibus, recuperari ac vindicari poſſe,& debere, ac juxta Fauli III.& aliorum prædeceſſorum noſtrorum literas, eädem Camerd Apoſtolica in hujuſmod bonis, fpolia nuncupatis, verè univerfaliter ,fuccedente, quòd| ipſa Camera, quæ cæteris hæredibus& ſiicecſſoribus am pliori eſt privilegio munita, cuique meritò m dum eſt, dum in eam rerum& bonorum dominium a poſſeſſio nullà traditione præcedente tranſeat, in qu: eungue bonorum& fpoliorum, five ad feculares{í regulares, dum viverent, ſpectantium ſucceſſione, qui- buſcunque in rebus ſive pecuniis illato 1 nominatim, autaliâfpeciali notà, illa de qug ad eandem Cameram jure ſpoliorum pertinuerunt pertinebunt in pofterum, omni prorfus fić ? tione bere, illiusque naturam fortiri, ac veri hæredis privile- giis& juribus,in quibuſcunque l onis, pecuniis, juribus, & actionibus, uti antehac potuiſſe,& nunc poſſe, idque corundem prædeceſſorum, ac noſttæ etiam intentionis ſemper fuiſſe& eſſe, auctoritate præſentium declaramus: ſicque per quoſc unque judices in quibuſvis cauſis, etiam per appellationem aut aliàs pendentibus& futuris, ac inquåcunque causå vel inftantiâ, fublatå cis,& eorum cuilibet quàvis aliter judicandi& interpretandi facul- tate, judicari& diffniri debere: necnon quicquid fecus fuper his à quoquam, quåvis auctoritate, fcienter vel ignorantet attentatum forſan hactenus, vel in poſterum contigerit attentari, irritum& inane decernimus, Dat. Rom, 21. Jan, 1577.: Septim. Decret. Lib. II. Tit. III. | ad Cameram præfata e ad| ſiſtant, etiamſi znanda eſſent, enitùs| ~ s s-ft Sas| ceffante,j us& nomen veri hæredisin eifdem ſpoliis ha- 120 Idem. Res quacunque bonorum mobilium five immobilium, poft obitum Praelatorum d quarumcunque perſonarum Eccleſiaſticarum, ex- tra urbem Romam decedentium relicta, pertinent ad(ameram A- hoſtolicam. CAP. IV. ji quæ ex fructibus, reditibus,& proventibus Eccle- ſiaſticis profecta, ædificata, refecta,& reſtaurata fu- erint, ſeu alias ex eiſdem fructibus, reditibus,& proven- tibus quomodolibet provenerint, per obitum quarum- cunque perſonarum Eccleſiaſticarum, beneficia Ecclefia- ſtica, tam ſimplicia quàm adminiſtrationem habentia, obtinentium, niſi quoad ſimplicia de fructibus hujuſ- modi difpofitum fuerit, velex privilegio Apoftolico,vel ex conſuetudine legitimè præſeripta, tam ſecularium, quàm quorumvis ordinum regularium, quàvis, etiam Pontificali dignitate fulgentium, in univerfa Italia, ex- tra tamen dictam urbem, pro tempore decedentium re- manſura, cujuſcunque qualitatis, generis,& ſpeciei fue- rint, etiam gemmas,& alia pretioſa,& pecuniarum ſum- mas, necnon etiam fructus, reditus,& proventus menſa- rum hujuſmodi, à die Eccleſiarum& monaſteriorum va- cationis hujuſmodi, uſque ad diem præfectionis, ac pro- viſionis, ſeu commendæ de illis facientibus, quos omnes & ſingulos fructus, reditus,& proventus ad nos& dictam Cameram ſpectare& Pertinere volumus& decernimus, & eidem Cameræ appłopriamus& applicamus. Pius Quartus. Clericorum bona omntà per negotiationem ilicitam quafita, quá tempore obitus eorum manent inconfumpta pertinentad 5. R, Ec- clefiam:confècuta guogue quácungue vid ſacris canombus prohibit, CAF. Y, Ecens cffe cenfentes,& æquum, ut nos, qui alios in ſua juſtitia confovemus, Cameræ A poftolicæ jura non negligamus, quinimò, ne prætextu incertitudinis il- lam ab aliquibus uſurpari, aut ſuper eis dubia aliqua o- riri contingat, ita noftre declarationis remedio provide- amus, quod à nemine deſuper dubium aliquod deduci ſpectare, ac bona quæcunque corundem fub{poliorum| nomine comprehenſa, per ipfam Cameram, ejusdue no-| poffit. Cùm itaque, ficut accepimus, à nonnullis ver- taturin dubium, an res& bona per clericos, etiam in fa- cris ordinibus conftitutos, ex negotiatione illicita, aut alias contra ſacros canones acquiſita, uti ſpolia, vel alia, jure legitimo ſpectare& per- tinere debeant: Nos omnem deſuper hæſitationis mate- am ſubmovere, ac cavillationibus, ac altercationibus, nique malitiis eorum, tagunt, obviare, alias- proprio,& es ftra fcientia, ac de Apoſtolicæ po- teſtatis plenitudine decernimus& declaramus, omnia& ſingula, res& bona, cujuſcunqu jualitatis,& quantita- exiftentia, ac in quibufvis regionibus& regnis ac con- N quo- antium ordini rym myis, etiam men regulares, etiam in facris ordinibus conſtitutos, cujuſ- ac m cunque ftatůùs, ordinis,& conditionis fuerint, ac Archi- epifcopali, Epifcop laliå majori dignitate præ geant,ex negotiatione illicita, aut aliàs contra facros ca- nones quomodolibet acquifita, quæ pro tempore poft obitum eorum, qui etiam ex f iltate, quam habuerint, teftandi, condito teftamento ubivis locorum deceflerint & decedent, aut quibus illos, etiam eis viventibus pri- vari,& eis deftitui contigerit,& præſertim quondamAn- dreæ lapito de ſancto Joanne Rotundo Presby teri, ſeu re- ligioſi, extra Romanam Curiam, ad illam forſan veni- endo, defuncti hactenus remanſerunt, remanent,& re- manebunt, ad eandem Cameram,& non alios, etiam m quibuſvis cathedralibus, etiam metropolitanis Ba giatisac aliisEccleſtis, monaſteriis, hoſpitalibus,militiis. caters

yy ilitam a perh Das bekik TA CAnOMOI pr y Apoio f nocttitudinis sdla remedio pi 121 cæterisque beneficiis Eccleſiaſticis cum cura, ſecularibus & quorumvis ordinum regularibus, qualitercunque qua- lificatis, fucceffores, illa in titulum, commendam, ad- miniftrationem, commiffionem,ac aliàs quomodolibet, pro tempore obtinentes, etiam fi adilla, vigore prioris tituli jus regrediendi feu accedendi aliquibus concefum fuerit, ſpectare, ac ſub nomine ſpoliorum venire, illaq; uti ſpolia ad Cameram ipſam pertinentia, perpetuò col- ligi& recuperari potuiſſe, poſſe ac debere,& ita per quoſcunq; jadices, quà vis auctoritate fungentes, in qua- cunque inſtantia, ſublatà eis quàvis aliter judicandi& interpretandi facultate& auctoritate, judicari& diffi- niri debere. Rom. Non. Novembr. 160. W: se TITULUS IF DE COMITIBUS PALATINIS. Pius V. ex Cencilio Tridentino. Dodtoratus laurea magiſtralis, à(omite Palatino, quæ olim con-· ferebatur in quavis facultate candidatis Concilii Tridenting:decreto nullius nunc eſt authoritatis E& juris. Uamvis à ſede Apoſtolica, ad quam negotiorum multitudo undique confluit; curis omninò ple- na innumeris, nonnulla interdum ex juſtis cauſis concedantur, quæ ſucceſſivis temporibus in publicum detrimentum,& alieni juris præjudicium tendere no- ſcuntur, non debet reprehenſibile videri, ſi Roman. pon- tifex, ad cujus providentiam pro debito paſtoralis officii ſpectat, ſuper ĩis debitè providereilla rationabilibus& juridicis ervenientibus cauſis deinde eognitis quan- doque revocat& annullat, ac in ſtatum redigit rationis. Sanè, cùm fide dignã plurimorum relatione, non ſine animi noſtri moleſtia intellexerimus, nonnullos Comi- tes Palatinos,& diverſos alios, prætextu facultatum ſibi à Romanis Pontificibus& ſede xpoſtolica eonceſſa- rum, quam plurimos, tam laicos, q uam clericos, tam jure civili, quàm canonico,& Theologia, nullo, aut non de- bito examine prævio, indoctos& inhabiles, Doctores, Licentiatos,& Magiſtros creäſſe& promoviſſe, uti ad dignitates, cæteraque beneficia Ecclefiaftica faciliùs afu- merentur,& de eis providerentur, in animarum fuarum ja&uram,&quamplurimorum feandalum. Nos hujuf- modi ſcandalis, quantum in nobis eſt, obviare,& alias, ne de cætero inhabiles ad hujuſmodi gradus admittantur, proyidere volentes: motu proprio, non ad alicujus fu- per hoc nobisoblatæ petitionis inftantiam, fed ex mera deliberatione,& ex certa fcientia noftris, acde Apofto- licæ poteftatis plenitudine, hâc noftrå perpetuò valiturà conſtitutiore omnia& fingula, facultates& indulta eif- dem Comitibus, ac etiam quibufyis officialium Romanæ Curig collegiis, ſinguliſque aliis perſonis, cujnſcunque ſtatüs, gradũs, ordinis,& præeminentiæ exiſtentibus, ad Poctoratũs, Licentiaturæ,& Magifterii gradum promo- vendi, per quoſcunque Romanos Pontifices prædeceſſo- res noſtros,& ſedem Apoſtolicam, ac etiam nos, etiam motu, ſcientià,& poteſtatis plenitudine, ſimilibus pro expreſſis habentes, auctoritate Apoſtolicà.t nore præſen- tium perpetuò revocamus, caſſamus,& annullamus: Ac decretis Concilii Tridentini a inhærentes decernimus & declaramus, eos, qui aComitibus& aliis præfatis pro- moti fuerunt, quoad dignitates, cæteraque beneficia Ec- cleſiaſtica, nullà gradũis prærogativã frui& gaudere poſſe vel debere. Rom. Calend. Jan. 1568. & Concil: Tridentin, ff. 22 c. 2, dereformat.© fH 24. cap: it, De Comitibus Palatinis. TITULUS FY. DE MAGISTRIS, ET DOCTO: ribus. Julius III. Rectori Univerſit. almæ urbis. Inftitutio č promotro ad Doforatis infignia, in favorem patke pertatts, gratis fieri debet, CAP- I pooo& egeni, qui ad ſuſceptionem Doctoratùs gradum habiles reperientur, in utroque feu altero jurium promoveri,& gratis pro Deo, abfque aliqua pei cuniarum ſolutione ab eis facienda, aſſumi ſeu Doctores creari debent. Pius Quartus. Cujufiung, facultatis Doflores ir Profefores promoti five promoa vendi, tam eleli quàm elgendi,ad officiorum exercitia non fè t- gerant, mfi prins filenne fidet profefionis juramentum emsfêrinty fermã he Praſcriptũ. CAP. II. N ſacroſancta beati Petri Principis Apoſtolorum ca- Athedra, meritis licèt imparibus, hiſce procelloſis mili- tantis Eccleſiæ tempeſtatibus conſtitutos, plurimùm nos oportet eſſe ſollicitos, ut Domini gregem curæ noſtræ commifum non folùmab apertis rapacium luporum undecunque caulis obſtrepentium inſultibus, ſed etiam à magis formidoloſis peſtiferarum vulpecularum domĩ latentium inſidiis, per providum paſtoralis officii mini- ſterium, ipſo Domino cooperante præſervemus, ac illis omnes nocendi occaſiones, quantum cum Deo poſſumus, ubilibet auferamus. Cùm ĩtaque, juxta notum ſanctiſſi- mi Vatis oraculum,timor Domini, fine quo vera religios & catholicæ fidei puritas nullibi reperitur, ſapientiæ ſit initium,& qui vel in ſcientiis proficere, vel eas alios do- cere parant, ſupremum illum ſapientiæ parentem, beni- gnumque, largitorem devoto ſanæ fidei obſequio deme- reri, verâģue finceræreligionis pietate fibi conciliare de- beant. Idcircò hanc fidei puritatem ſcientiis, doctriniſq́; quibuslibet, tum tradendis, tum addiſcendis, tanquam neceſſariam baſim, conſtituere,& ne fimplicia nonnul- lorum adoleſcentium, res novas audiendi cupidorum, in- genia, in naufragos blandientium hæreſum ſeopulos im- prudenter impingant, occurrere cupientes; motu pro- prio,& ex certa lcientia noſtra, ac de Apoſtolicæ pote- ſtatis plenitudine; quòd deinceps nullus Poctor, Magi- ſter, Regens, vel alius cujuſcunque artis& facultatis pro- feſſor, ſive clericus, five laicus, aut fecularis, vel cujufvis ordinis regularis fit, in quibufyis ſtudiorum generalium Univerſitatibus aut Gymnaſiis publicis, aut alibi, ordi- nariam vel extraordinariam lectoris cathedram aſſequi, vel jam obtentam retinere, ſeu alias, Theologiam, ca- nonicam vel civilem cenfuram, Medicinam, Philofophi- am, Grammaticam, vel alias Iiberales artes, in quibuf- cunque civitatibus, terris, oppidis, aclocis, etiam in Ec- clefiis, monaſteriis, aut conventibus Regularium duo- rumcunq;, publicè vel privatim quoquo modo profiteri, ſeu lectiones aliquas in facultatibus hujuſmodi habere, vel exercere: Neque Doctores ipfi; aut Univerfitatum, ſeu Gymnaſiorum eorundem Rectores, Cancellarii vel alii ſuperiores, ſed nec etiam Palatini a Comites, aut alii pariiculares, facultatem eruditos viros ad colidem gradus promovendi,etiam à nobis,& Apoftolica ſede, vel aliàs uñdecung; habentes, fcholares, tam laicos, quàm clericos,& cujuſvis ordinis regulares, velalios quofcun- que, quantãlibet eruditione præditos ad ullum gradum in eiſdem facultatibus ſuſcipiendum recipere& admit- tere; neq; Doctores, Magiſtri,& Scholares ad electionem alicujus in Re&orem vel Cancellarium Univerfitatis, aut Gymnafii procedere; nec ipfi Scholares, vel alii quan- de reformat, a Vid. ſap.c.. de ſum. Tin.&.id. cat.& ibid. notat. PPpp

122 Septim. Decret. Lib II. Tit. V. VL 124 tumlibet docti,& alioquin habiles, gradus hujufmodi, yeleorumaliquem,palàm vel privatim recipere valeant, nifi Doĉ&ores videlicet, ac Regentes, Magiftri&alii Pro- feſſores jam ad cathedras& lecturas recepti, in Italia in- fra tres, extra vero illam infra ſex menſes, à die publica- tionis præſentium computandos: reliqui verò ad cathe- dr lias lecturas ibidem in poſterum aſſumendi, an- te illorum receptionem in Reclo is, vel alioram fupe- riorum:Eligendi autem in Rectores vel Cancellarios an- te illorum electionem, aut faltem admifionem in ordi- narii loci, vel ejus in ſpiritualibus vicarii; ac promo- vendi Scholares,& alii præfati, ante illorum promotio- nem in ejuſdem ordinarii, ſeu ejus vicarii, aut Doctorum aliorumvé promoventium manibus, pravio etiam pro- ceſſus, vel debitãinformatione, quantum eis fufficere vi- debitur, ſuperreligione fideque catholicà, Rectorum, Cancella riorum, Doctoram, Eectorũ,& promovendorum corundem. peripfos locorum ordinarios, yel eorum Vi- cariostitè fa&tapræcedente, eandem Gatholicam fidem, e juxta formæ inftafcriptæ tenorem conceptis, pa- àm& folenniter profiteri teneantur. Et deſuper in- — ntum publicum confici, ac de proceſſu, ſeu infor- matione,& fidei profeſſione, in privilegio Doctoratis vel alterius gradũs hujuſmodi, ſpecialis ac deverbo ad vetbum mentio& relatio fieri debeat, auctoritate Apo- ſtolicà, tenore præſentium, perpet uò ftatuimus& ordina mys. Formaautem x dictæ profeſſionis fidei hæc eſt: Ego N. firmã fide credo& profiteor omnia& ſingula, quæ continentus in Symbolo fidei, quo S. R. E. utitur, vi- Credo in unum Deu un, patrem omnipotentem, gactole em cœVli& terræ, viſibilium omnium,& inviſibi lium. Et in unum Dominum Jeſum Chriſtum, filium Deiunigenitum. Et ex patre natum ante omnia ſecula Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo yero. Genitum non fac conſubſtantialem patri, per quem omnia facta ſunt. Qui propter nos homines,& propter noſtram ſalutem deſcendit:de cœlis. Et incar- natus eſt de Sgiritu ſancto ex Maria virgine,& homo fa- Crucifixus etiam pro nobis{ub Pontio Pilato, pafus, mortuus& fepultuseft. Et refüurrexittertiå die fe- cundum ſcripturas. Et aſcendit in cœ lum, ſedet ad dexte- ram Patris.Et iterum venturas eft cum gloria judicare vi- yas ĉe mortuos,cujus-Regni non erit finis. Etin E fanum Dominum,& Anfa o 1; qui ex Pa e, filiod; Qui ere Patre& filio mel adoratur,& con- gh kiara, qui loquutus eft pes Prop Et unam ſanctam catholicam,& Apoſtoli im Ecclefiam. Confi- mnum Baptifmain remiſſionem peccatorum. Etex- pecbho raſurrectionem mortuorum. Et vitam venturi ſe- culi Amen; P EURED G TE afticas traditiones, re liquaf que ejuſdem Eceleſiæ obſervationes,& conſtitu- tiones firmiſſimè admitto,& amplector. Item, ſacram Scriptaram, juxta eum fenfum, sgu em-tenuit& tenet fan- &a mater Ecclefia, cujus eft judicare de vero ſenſu& in- terpretatione ſacrarum Scripturarum, admitto nec eam unquam, nifi jita unanimem confenfum Patrum acci- piam,& int ppn Profiteor quoque, feptem oſſe vera& propriè Sacramenta novæ legis, à Jeſu Chriſto Domino noſtro inſtituta, atque ad falutemhumani ge- neris,licèt non-omnia fingulis neceffaria, feiliceg Baptiſ- mum, Confirmationem, Euchariſtiam, Pœnitentiam, Extremam unctionem, Ordinem,& Matrimonium zilla- q̃ue gratiam confrrre,& ex his Baptiſmum, Confirma tionem,& Ordinem ſine ſacrilegio reitetari non poſſe. Receptos quoque& approbatos Eccleſiæ catholicæ ritus in ſupradictorum omaniam Sacramentorum ſolemnład- miniſtratione recipio& admitto: Omnia& ſingula, quæ de peccato originali,& de juftificatione in fato ſancta Tridentina Synodo definita& declarata fuerunt, amplector& recipio. Profiteor pariter, in Miſſa offerri Deo verum, proprium,& propitiarorium ſacriſicium | tiæ panis in corpus,& totiu pro vivis& defunĝis, 4 atque 1e in fandtillimo Euchaniuæ Sacramento eſſe verè, realiter,& fubſtantialiter corpus & fanguinem, unà cum anima,& divimitate Dominind- fri Jefu Chrifti, fierique converſionem totius ſubſtan- ſubſtantiæ vini in ſangui- nem, quam conyerfionem catholica Ecclefia tra J ftantiationem appellat. Fateor etians fubaltera tantùm fpecie totrm atque integrum Chriftum; verumque Sa cramentum fumi. Conſtanter teneo Purgatotium eſſe, animasque ibi detentas fidelium ſuffragiis juvari liter& Sanctos, unaà cum Chrifto regnantes, ver atqueinyocandos effe, eosgue orationes Deo pro nobis offerre, atque eorum reliquias effe venerandas. Firnús ter affero, imagines Chrifti, ac Deiparæ femper virginis, necnon aliorum Santorum habendas& retinendas efle, arque eis debitum honorem ac venerationem imperti- endam. Indulgentiarum etiam poteftatem à Chrifto in Ecclefia reli@tam fuiſſe, zillarumque uſum Chriſtiano po- pulo maximè ſalutarem eſſe affirmo. Sanctam Catho- licam& Apoſtolicam Romanam Ecclefiam omnium Ec- cleſiarum matrem& magiſtram agnoſco. Romanoque Pontifici, beati Petri Apoſtolorum Principis ſucceſſori, ac Jeſu Chriſti Vicario, veram obedientiam ſpondeo, ag juro. Cætera item omni, àla acris canonibus,& cume- nicis Coneiliis, ac præcipuè à ſacroſancta Tridentina Sy- nodo tradita; definita,& declarata, indubitanter reci» pio, atgae profiteor: fimulgue contrasiaomnia, arqal hæreſes quaſcunque ab Recle ſia damnatas& tas,& anathematizatas, ego paritet damno, rejicio,& anathe- matizo. Hanc veram eatholicam fidem, extra quam nemo ſalvus eſſe poteſt, quam in præſenti ſponte profi- teor,& veraciter teneo, eandem integram& immacula- tam uſque ad extremum vitæ ſpiritum conſtantiſſimè Deo adjuvante) retinere,& zantela que à meis fub- itis, ſeu illis, quorum cura ad me in munere m e0 ſpecta. bit, teneri, doceri,& prædieari, quantum in me erit, cu- raturum. Ego idem N. ſpondeo, voveo, ac juro: ſic me Deus adjuvet,& hæc ſancta Dei Evangelia. a:$0 TITULUS VI DE MEDICTS Pius Quintus. Fidei profé fionem prafiriptam, é juxta juramenti formam tra» ditam, ermttere debent Medici, necaltra diem integrum vifitars renentur infirtnos ſpirituulia remedia confeſſionis renuentes, ſaluti admonstosi CAF F Upra gregem Dominicum noſtræ vigilantiæ divini- tùs creditum vigilis ſpeculatoris, prout nobis deſu- L J per conceditur, exercentes officium, ad ea, per quæ animarum falu, cum diviti nominis gloria, con fuliva- leat, libenter intendimus, ut Chrifti fideles poft Bapti& mum in peccata laphi, per Sacramentum pæœnitentiæ Deo reconcilientur. Sanè, cùm infirmitas corporalis non- nunquam ex peccatis proveniat, dicente Domino lan- guido, quem ſanaverat: Vade, noli amplius peccare, ne quid deterius tibi contingar: ac propterea providè fel. rec, Innocentius a III. prædeceſſor noſter Medicis præ- ceperit, ut, cùm eos ad 2grotas vocari contigerit, ipfos ante omnia moneant, ut animarum Medicos vocent, ne cdm eis hoc in extrema ægritudine conſtitutis ſuadetur, in deſperationis articulum incidant. Nos igitur y volentes hoc tam ſalutare præceptum nullà tempoꝛis præſc riptio- ne aboleri, ſed ſemper obſervari, conſtitutionẽ præfatam, auctoritate æpoſtolicà, tenore præſentium innovamus,& hãc noſtrã in perpetuum valiturã conſtitutione ſtatui- Decreto magni Concilii Lateranenfis conf. 20, mus, wtidonec E confite

125 De Medicis. 126 mus,& decernimus, guòd omnes Medici„cùm ad infir- mos in le&to jacentes vocati fuerint, ipfos ante omnia moneant, ut idoneo confeſſori omnia peccata ſua, juxta ritum 8. R E. confiteantur, neq; tertio die ulterius eos vi- ſitent, niſi longius tempus infirmo confeſſor, ob aliquam rationabilem cauſam, ſuper quo ejus conſcientiam one- ramus, conceſſerit,& eis per fidem confeſſoris in fcriptis fatati conſtiterit, quòd- infirmi, ut præmittitur, peccata ſua confeſſi fuerint. Conjunctos verò, ac omnes familia- res& domeſticos infirmi, in Domino rogamus& mone- mus, ut de infirmitate parochum certiorem faciant, ac tam parochus, quàm conjuncti& familiares præfati, infirmum ad confeſſionem peccatorum ſuadeant& in- ducant. Quòd ſi qui Medicorumpꝓræmiſſa non obfer- vaverint, ultra pœnas in dicta conſtitutione contentas, quas incurrere declaramus, perxpetuò ſint infames,& gra- du Medicinæ, quo inſigniti erant, omninò priventur, & à Collegio ſeu univerſuate Medicorum ejiciantur, ac poœnà etiam pecuniarià, arbitrio ordinariorum, ubi de- liquerint, mulctentur. Et, ut hæc omnia inviolabiliter obſerventur, volumus,& eàdem auctoritate præcipimus & mandamus, ut nullus pofthac ubique locorum Medi- cinã doctoretur, aut ei quomodolibet medendi facul- tas à quovis collegio& univerſitate coneedatur, niſi o- mnia in præſenti noſtra conſtitutione contenta, medio eorum juramento, coram Notario publico& teſtibus, obſervare, in eorum manibus, vel ordinarii juverint,& de hujuſmodi juramentis in privilegio, ſeu licentia me- dendi ſpecialis mentio fiat. Quòd ſi collegia& univerſi- tates præfatæ, non recepto xpromovendis juramento hu- juſmodi, eoſdem ad gradum prædictum promoverint, aut eiſdem medendi licentiam præſtiterint, pœnam pri- vationis facultatis alios ulterius doctorandi incurrant. Mandantes in virtute ſanctæ obedientiæ, omnibus& ſin- gulis venerabilibus fratribus, Latriarchis, Primatibus, Archiepifcopis,& Epifcopis, quatenus ia civitatibus& diœceſibus propriis, præſentes noſtras literas publicari faciant, ac juramentum ꝓrædictum à Medicis jam pro- motis, ſeu licentiam medendi habentibus, omnibus ju- ris remediis exigant, neque aliquos ad medendum in ci- vitatibus& diœceſibus prædictis admittant, niſi eis con- ſtiterit eoſdemjuramentum hujuſmodi preęſtitiſſe,& con- tumaces,& jurare ac juramentum hujuſmodi jam ꝓræſti- tumexhibere recuſantes, gradu Medicinæ,& omnibus privilegiis eiſdẽ Medicis, tam conjunctim, quàm diviſim, eis& eorum cuilibet conceſſis per quoſvis etiam Roma- nos Pontifices, privent, ac ab ingreſſu Eccleſiæ arceant, donec reſipuerint. Kom. 8. Martii, ic oõ. y I. Gregorius X Medici Iudei& inſideles ad(hriſtianorum curandos morbos non admattantur. CAP. II. Liàs piæ mem. Paulus Papa quartus prædeceſſor no- ſter, edità perpetuà conſtitutione inter alia ſancivit, ne Medici Judæi, etiam vocati& rogat i ad Chriſtianorum ægrotantiim curam accedere, aut illi intereſſe poſſent: quam conſtitutionem poſtea Pius Papa quintus, etiam prædeceſſor noſter, per ſuas literas approbavit, innovavit, & confirmavit,& robur perpetuæ firmitatis obtinere de- crevit: ac voluit,& ſub minitatione divini judicii præ- cepit& mandavit, omnia in eadem conſtitutione con- tenta in poſterum firmiter obſervari, non ſolum in ter- ris& dominiis ſanctæ Romanæ Eccleſiæ ſubjectis, ſed etiam ubique locorum. Quia tamen nobis non ſine ma- gna animi noſtri moleſtia innotuit, ea minimè obſervari, ſed multos adhue ex Chriſtianis hominibus eſſe, qui dum ſuos corporum languores, illicitis mediis,& præcipuè Judæorum acaliorum infidelium operå fanari cupiunt, verz falutisanimarum fuarum& corporum ſimul im- memores fünt,&(quod valdè dolendum eft)in damna- tionis terng maximum ſæpè diſcrimen incidunt, Medi- cis Judæis& infidelibus hujuſmodi ad ipforum curatio- nem vocatis&adhibitis: unde fit, ut& Judæis ac aliis infidelibus magna detur delinquendi occafio,& ſimul ſalutare ptæceptum negligatur, ab Innocentio Papa HI. fimiliter prædeceffore noftro,in Concilio generali quon- dam emiſſum,& deinde à prædicto Pio V. innovatum, quòd omnes Medici, cùm ad infirmos in lecto jacentes Vocati eſſent, ipſos ante omnia monerent, ut idoneo con- feſſori omnia peccata ſua, juxta ritum ſanctæRomanæEc- cleſiæ confiterentur à, neque tertio die ulterius eos vi- fitarent, nifi longius tempus infirmo confeffor ob ali- quam rationabilem caufam, fuper quoejus conſcientia onerabatur, conceſſiſſet,& eis per fidem confeſſoris in fcriptis factam conſtaret, quòd infirmi peccata ſua con- feſli fuiſſent. Idcircò nos, tam Judæos, qui adverſus man- data. hujuſmodi Apoſtolica ommittere audent, qms Chriftianos,qui illos ad fe accerfünt,vel medendi licen- tiam concedunt ,& viam ad delinquendum eifdem ape- riunt, coërcere volentes, ſupradictas prædeceſſorum no- ſtrorum conſtitutiones, auctoritate Apoftolic, tenores præfęntium approbamus, confirmamus,&innovamus, ac inviolabiliter obſervari mandamus, atq; hàc noftrå in prann m valiturà conſtitutione, eiſdem conſtitutioni- us& præceptis pro firmiori illorum obſervatione ad- dentes, univerſis utriuſq; ſexùs Chriſti fidelibus diſtrittè inhibemus& interdicimus, ne poſthac Judæos, vel alios infideles, ad ipſorum Chriſtianorum agrotantium& in- firmorum curam vocent, feu admittant, aut vocari, ad- mittivẽ faciant, concedant, vel permittant. Sg TITULYVS FVII DE CONCILIIS. Leo Decimus, in Concilio Lateranesfi. Summ: Pontificis authoritas fupra Concilium effè,multk exem- plsdr pragmatica Janonis m Coneslio Bafilienfi decreta abolstione probatur, CAP IL ARor æternus gregem fuum ufque ad onfumma- tionem feculi nunquam defertus, ita Apoftolo$ tefte, obedientiam dilexit, ut pro expiando primi parentis inobedientiæ peccato, ſeipſum humiliaverit, fa- ctus obediens uſqʒ ad mortem, migraturus verò ex mun- do ad patrem, in ſoliditate petræ Petrum, ejuſque ſucceſſo- res vicarios fuos inftituit, quibus ex libro Regum c te- ſtimonio, ita obedire neceſſe eſt, ut qui non obedierit, thorte moriatur„& ut alibi legitur, in Eccleſia eſſe non poteſt„qui Romani honti ficis cathedram deferit, quoni- am à Auguſtino, e Gregorioq́; auctoribus, ſola obedi- entia eſt mater, cuſtoſque omnium virtutum, ſola fidei meritum poſſidens, ſine qua quiſq; infidelis convincitur, etiam ſi fidelis eſſe videatur. Itaque nos, eodem Petro docente, ſolliciti eſſe debemus, ut quæ à Rom. Pont. præ- deceſſoribus noſtris, præſertim in ſacris Conciliis, pro obedientiæ hujuſmodĩ auctoritatis, libertatiſque Eccle- ſiaſticæ,& ſedis Apoſtolicæ defenſione, maturè,& ex le- gitimis caufis inchoata funt, noftro ftudio, curâ,& dili- gentià debitè abſolvantur,& ad optatum finem perdu- cantur, ſimplicium quoque animæ, quarum etiam ratio- nem Deo reddituri ſumus, à dolis& laqueis tenebrarum Principis liberentur, ſanè fel. record. Julius Papa fecundus prædeceſſor nofter, poft indium ex legitimis tunc ex- preffis caufis, de venerabilium fratrum ſuorum ſanctæ Rom. Ecclef. Cardin. de quorum numero tunc eramus, a C càm infirmitas, de pænitent.& remiſßion. b Philipp. 2 c 1. Reg.$, d Auguſt. in opere Monachorum.€ Gregor. zfs moral. PFPpp 2

127 Septim. Decret. Lib. HL Tit. VIL conſilio& aſſenſu, ſacrum Lateran. Concilium, providè confiderans, cum eodem facro Lateran. Concilio, Bitu-| rice, Regni Franciæ corruptelam, quam illi pragmati- cam ſanctionem vocant, cum maximo animarum peri- culo& fcandalo, ac dignitatis fedis Apoftolicæ detri- mento& vilipendio, retroaćtis temporibus viguiffe& adhuc vigere, ejuſdem pragmaticæ ſanctionis negotium, eodem approbante Concilio, diſcutiendum, certis tunc nominatim deputatisCardinalibus& Prælatis certæ con- gregationis commiſit. Et quanquam ſanctio præfata ex multis nullitati notoriæ ſubjaceret, ſchiſinaque manife- ſtum foveret& contineret,& propterea citatione aliquà minimè ptæcedente, per ſe irrita, nulla,& invalida decla- rari potuiſſet; ex abundunti tamen cautela idem Julius prædeceſſor Gallicos prælatos, capitula Eccleſiarum& monaſteriorum, parlamenta,& laicos illis faventes,& ctione utentes, omnesq̃ue& ſingulos alios, in di ctà ſa præmiſſis ſua communiter vel diviſim intereffe putantes,| ejufdem improbæ ſanctionis extirp per edictum publicum, cùm ad partes illas tutus tunc non pateret acceflus, in Mediolan. Aften.& Patavien. Eccle- diarum valvis affigendum monuit:quare ſanctio præfata, illius; corruptela& abulio, in concernentibus auctori- tatem Romane Ecclefiæ,& facrorum canonum ac Eccle- ſiaſticæ libertatis violationem, nulla& invalida decla- rari non deberet. Cumque dicto Julio prædeceſſore in humanis verfi tatio exqui& reproduci, ac negotium abrogationis hu- juſmodi plenè diſcuti, ut intentio ipfius Julii prædecef- foris fuerat, non potuiffet, fed eodem Julio prædecefſore rebus humanis exempto, citatio ipfa legitimè executa, & per procuratorem fifcalem facri Concilii promoto-| rem reproducta, ipſorumque citatorum non comparen- tium contumaciĝ a ata,& ad ulteriora procedi peti- tum fuiſſet, nos(divinã favente clementià)ad ſummi A- Poſtolatuùs apicem aſſumpti, omnibus ritè penſatis, peti- tioni prædictæ ex certis cauſis nullum tunc teſponſum dedimus, ac deinde, cùm per dié onitos,& citatos diverfa impedimenta allegarentur, quare in termino eis Ç ut præfertur} præ parere non potuiſſent, ut o- mnis juſtæ excuſationis& querelæ occafio eis auferre- tur, terminum citationis& monitionis hujuſimodi præ- fxum, eodem ſacro approbante Concilio, ad alium tunc expreſſum terminum jam diu efflſuxum in diverſis ſeſſio- nibus pluries prorogavimus Cum autem moniti& citati prædicti, ſublatis jam o- mnibus impedimentis, effl sáue omnibus terminis,| coram nobis& dio Concilio non comparuerint, nec comparere curaverint ad allegandum cauſam, quare ſan ctio prædicta nulla declarari non debeat, ita ut excuſa- tioni ultrà locus non fit poflintg; meritò contumaces re: simpedimentis caufantibus, ci-| 128 juxta eorum ftatus exigentiam providendi penitùs aufer- | re: Prælatis verò Ecclefiafticis illarum partium caufam | præbere, ut ipfi nervum Eccleſiaſticæ diſciplinæ obe- dientiæ ſanctum frangant& violent; ac contra nos& fea dem prædictam, eorum matrem, cornua erigant,& eis ad præmiſſa audendum viam aperire, ipſamq; notoriæ nul- Litati ſubjacere, nulloque niſi alicuus temporis, ſeu po- tiùs tolerantiæ cujufdam adminiculo fulciri, etfi Rom. Lont. prædeceſſores noſtri præfati, prout ipſi ſuo tempore ſummoperte optare demonſtràrunt, corruptelam& abu- fionem hujufinodi, vel malignitate temporum, velaliàs illi providere,& in totum occurrere non valentes, fuis temporibus toleràſſe viſi fuerunt: conſiderantes tamen ab ĩpſius Bituricen. ſanctionis editione, vix annos ſeptua- ginta fluxiffe,nullumá; infra hoc temporis ſi ium, præ- ter hoc Lateranenſe Concilium legitimè fuiſſe celebra- tum, quo cùm(diſponente Pomino) conſtituti ſimus, ab atione& totali an- nullatione, ſine noſtra& tantorum patrum in præfenti Concilio congregatorum nota, ac noſtræ& dictorum illa utentium animartum periculo abſti nereʒ ſeu deſiſtere non poſſe, Auguſtino teſte, judicamus atque cenſemus. Et ſicut piæ memoriæ Leo Papa I. prædeceſſor nofter, cujus in hoc libenter(quoad poſſumus) veſtigia imita- mur, ea quæ in ſecunda Epheſina Synodo temerè contra juſtitiam& catholicam fidem geſta fuerunt, poſtmodum in Chalcedonen. Concilio mandavit ac fecit pro dictæ fi- dei firmitate revocari: ita& nos à tam nefariæ ſancti nis,& contentorum in ea, revocatione retrahi aut d ſtere ſalvã conſcientid, ac noſtro& ipfius Ecclefix hono- re, non poffe aut debere cenfemus. Nec illud nòs move- re debet, quòd ſanctio ipſa& in ea contenta, in Bafilienfi Concilio edita,& ipfo Concilio inftante, à Bituricen: congregatione recepta& acceptata fuerunt, cùm ea o- mnia poft translationem ejufdem Baſilienſ. Concilii per fel. mem. Eugenium Papam IV. etiam prædeceſſorem noſtrum factam, à Baſilienſi conciliabulo, ſeu potiùs con- venticulo, quæ præfertim pofthujufmodi translationem Concilium amplius appellari non merebatur, fa&a exti- terint, ac propterea nullum robur haberg potuerint, ùm etiam folum Rom. Pont. pro tempore exiftentem, tan- quam auctoritatem ſuper omnia Concilia habentem, Conciliorum indicendorum, transferendorum, ac diſſol- vendorum plenum jus& poteftatem a habere,ne dum ex ſacræ ſcripturæ teſtimonio, dictis ſanctorum patru aliorum Romanorum Pontificum etiam prædeceſſo noſtrorum, ſacrorumque canonum derretis, ſed prog etiam eorundem Conciliorum confeſſione, manifeſt conſtet am aliqua referre placuit, reliqua verò, ut- pote notoria, ſilentio præterire. In Alexandrina efim Synodo, Athanaſio ibidem exi- Putari, prout eos exigente juſtitiã reputamus: Nos mu- tare attendentes pragn m fanctionem, vel potiùs(ut dictum eſt) corruptelan iſmatis tempore à non ha- bentibus poteſtatem editam, teliquæ Chriſtianæ Reip. Eccleſiæq́; ſanctæ Dei nullatenus conformem,& à clar. mem. Ludovico XI.* ¥ a Francorum Rege Chriftia- niſſimo revocatam, caſſatam, atque abolitam, auctorita- ac dignitatem dictæ ſedis violare, ac di- G zic ftente, Felici Roman. Pont. ab cadem Synodo fcriptum fuiffe legimus, Nicænam Synodum ftatuiffe, non debere abfque Roman. Pontif. au&toritate Concilia celebrari, que nos latet etiam eundem Leonem Pont Epheſi nam fecundam Synodum ad Chalcedonen. tranſtuliſſe. Martinum etiam Papam quin præſidentibus ſuis in Concilio Senen. poteſtatem trans di Concilium, nul — re em Rom. Pont, pro tempore exiftentis, næ Ecclefiæ Card.pro univerfali Ecclefia aſſiduè laborantium, virorumq̃ue doctorum perſonis, quibus abundat Curia,& quorum confiliis fedis Apo- ſtolicæ,& Rom. Pont. atque univerſalis Eccleſiæ aucto- ritas& poteſtas conſervatur negotiaque diriguntur,& in proſpero ſtatu confoventur, Eccleſiis& monaſteriis, eiſ- demque perſonis de reliquis beneficiis Eccleſiaſticis, a Ludovicus XI. Francorum Re fberam E er legatos miſſos ad Pium II. tonem pragmaticæ ſanctionis,& mapna in Juroa⸗ auxilia pollici- lå conſenſũs ipſius Concilii mentione habità, dediſſe. Epheſinam quoq; primam Synodum Cæleſtino, ac Chal- ced. eidem Leoni VI. Agathoni VII. Hadriano VIII. Nico- Iao VIII. etiam Conſta op.Synodum Hadriano Rom ædeceſſoribus noſtris, maximam reverentiam ex- eorundemq; ontif. inſtitutionibꝰ& mandatis, acris conciliis per eos editis& factis reverenter& hu- er obtemperãſſe. Unde Damaſus Papa& cæteri Epi- a D hac facilius tnnoteſcant, vude Cajetanum in tractat. de com- efie d Pontificis regno obedientiam præſtitit, abroga- haratione Papæ& Conciliorum. Dominicum lacobhatium libr. 10. de Conciliis artic, 7, Petrum de Montein libr. de poteſtate Papæ& tms. Renni Senatus Parsfienfis, Gaguini lib, 10. Concilii. ſcopi na,2¢ Roman efis neci

129 ſcopi Romæ congregati ſcribentes de Concilio Arimi- nen. Epiſcopis in Illyrico conſtitutis, præjudicium ali- quod, per numerum Epifcoporum Arimini congregato- rum, fieri non potuiſſe teſtantur: quandoquidem conſtet, Roman. Fontific. cujus ante omnia decebat ſpectari de- eretum, talibus non præbuiſſe conſenſum: eundemq̃ue Leonem Pontificem univerſis Siciliæ Epiſcopis ſcriben- tem idem noluiffe apparet: confueveruntgue antiquo- rum Conciliorum Patres progorum, quæ in fuis Conci- liis gefta fuerunt, corroboratione,à Romano Pontifice ſubſcriptionem, approbationemque humiliter petere& obtinere, prout ex Nicæna& Epheſina ac Chalcedonen. hujufmodi,& VI. Conſtantinopolitan.& VII. eadem Nicæna, ac Romana ſub Symmacho Synodis habitis ea- rumque geſtis, necnon in annali libro de Synodis, mani- feſtè colligitur, quòd etiam noviſſimè Conſtantinenſ. a Tatres feciſſe conſtat. Quam laudabilem conſuetudinem ſi Bituricenſ. Baſilienſ. Jecuti fuiſſent, hujuſmodi mole- ſtià proculdubio careremus. Cupientes quoque hujuſmodi negotium ad debitum finem perduci, ac tam vigore citationum, hactenus à no- bis& præfato Julio prædeceſſore ex abundanti emana- tarum, quàm aliorum præmiſſorum, quę ita notoria funt, ut nullã valeant excuſatione aut tergiverſatione celari, etiam ex noſtro paſtorali officio procedentes, omnesque & ſingulos, tam juris quàm facti defectus, ſi quĩ forſan in præmiſſis intervenerint, ſupplentes, ex eerta noſtra ſcien- tia& de Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine, eodem facro approbante Concilio, tenore ptæſentium, præfatam pra- gmaticam ſanctionem ſeu corruptelam, ejusque appr bationem quomodolibet emanatam, omniaque& fin- gula decreta, capitula, ſtatuta, conſtitutiones five ordi- nationes in eodem quomodolibet contentas, ſeu etiam infertas, acab aliis priùs editas, necnon confuetudines, ſtylum, uſus, ſive potius abuſum, ex ea in hanc uſque diem quomodolibet emanatos, feu obfervatos, mullius řoboris vėl momenti fuiffe& efe, decernimus& decla- ramus. Necnon ad abhundantioremcautelam, eandem Bituricenſem lanctionem ſive corruptelam, ejusque ap- probationem tacitam vel expreffam, ut præfertur,& in ča contenta omnia& ſingula, etiam inſerta quæcunque tevocamus, caſſamus, abrogamus, irritamus, annulla- mus, ac damnamus,& pro infectis, revocatis, caſſatis, ab- rogatis, irritatis, annullatis,& damnatis haberi volumus, decernimus,& declaramus. Et àm de neceffitate fa- lutis exiftat, omnes Chrifti fideles Romano Pontifici b ſubeſſe, prout divinæ Scripturæ& ſanctorum Patrum te- ſtimonio edocemur, ac conſtitutione fel. mem. Boni- facii Papæ VIII. ſimiliter prædeceſſoris noſtri, quæ in- cipit, Unam ſanctam. declaratur, pro eorundem fideli- um animarum ſalute, aċ Rom; Pontif.& hujus fante ſedis ſuprema auctoritate,& Eccleſiæ ſponſæ ſuæ unitate & poteſtate, conſtitutionem ipſam, ſacro præſenti Con- cilio approbante, innovamus& approbamus, ſine tamen præjudicio declarationis ſanctæ mem. Clementis Papæ V, quæ incipit, Meruit. Inhibentes in virtute ſanctæ obe- dientiæ, ac ſub pœnis& cenſuris infrà dicendis omnibus & fingulis Chrifti fidelibus, tam laicis quàm clericis, ſecularibus,& quorumvis ordinum, etiã mendicantium regularibus,& aliis quibuſcunque perſonis, cujuſcunque ſtatůs, gradus,& conditionis exiſtant, etiam ſanctæ Ro- mang Ecclefiæ Cardinal. Patriarchis, Primatibus, Archi- epiſcopis, Epiſcopis,& quibuſvis aliis Eccleſiaſticà vel Mundana, vel quävis alià dignitate fulgentibus, omni- busqͥue aliis& ſingulis Prælatis, clericis, capitulis& con- a Hide Nicolaum Sanderum lib. 2. de viſibili monarcſhia, ubt agit de Concil, Conftantzenfi, pag. s40, b Leo Epif.84. ad Anafi. in fin. Gelaſc in Epiſt. ad Epiſcopos Dardanta Nicol, 1. in Epift. ad Michaclem. Immoc. III. ſerm. de conſecr. Pantific. Bunifac. VIII. in Exiravag. tit, de major, C obed, hs a 130 yentibus ſecularibus,& ordinum ptædictorum regulari- bus, etiam monafteriorum Abbatibus, Prioribus, Duci- bus, Comitibus, Principibus, Baronibus, parlamentis, officialibus etiam Regiis, judicibus, advocatis, notariis & tabellionibus Eccleſiaſticis vel ſecularibus,& quibuſ⸗ vis aliis perſonisEccleſiaſticis, regularibus& ſecularibus- ut præfertur, quâcünque dignitate fulgentibus, in præ- fato Regno Franciæ, Delphinatu,& ubicunque prædicta pragmatica directè vel indirectè, tacitè vel exprefsè vi- geret, quomodolibet exiſtentibus, vel pro tempore futu- ris, ne de cætero præfatà pragmaticà ſanctione, ſeu po- tiùs corruptelâ, quomodolibet ex quavis cauſa, tacitè vel expreſsè, directè vel indirectè, aut quovis alio qdæ- ſito colore vel ingenio, in quibuſcunque actibus judicia- libus vel extrajudicialibus uti, ſeu etiam eam allegare. vel ſecundùm eam judicare, aut quoſvis actus judiciales vel extrajudiciales, ſecundùm dictæ pragmaticæ tenorem vel capitula in ea contenta, per fe vel alium feualios nul latenus facere præſumant, aut per alios fieri permittant, ſeu mandent, nec præfatam pragmaticam ſanctionem a aut in ea contenta capitula ſeu decreta, ulterius in domi- busfuis,aut aliis locis publicis vel privatis teneant, quin- imò illam ex quibuſvis Archivis etiam Regiis, feu ca- pitularibus& ſocis prædictis, infra ſex menſes à data præ- ſentium computandos deleant, ſeu deleri faciant, ſub majoris excommunicationis latæ ſententiæ, necnon quo- ad Eccleſiaſticas& regulares perſonas prædictasdmni- um etiam Patriarchalium, metropolitanarum& aliarum cathedralium Eccleſiarum, monaſteriorum quoque& Prioratuum, etiam conventualium,& quarumcunque- dignitatum, aut beneficiorum Eccleſiaſticorum ſecula- rium& quorumvis ordinum regularium, privationis,& inhabilitatis ad illa in pofterum obtinenda, quo veròad ſeculares præfatæ excommunicationis, necnon amiſſio- nis quorumcunque feudorum, tam à Romana, quàm alia Eccleſia, ex quavis cauſa obtentorum, ac etiam inhabili- tatis ad illa in poſterum obtinenda, inhabilitatisqͥue ad omnes& ſingulos actus legitimos, quomodolibet faci- endos, infamiæq́; ac criminis læſæ majeſtatis in jure ex- preſſis pœ nis, eo ipſo& abſq; ulteriori declaratione, per omnes&c ſingulos ſupradictos, ſi(quod abſit) contrafe- cerint, incurrendis, à quibus vigore cujuſcunque faculta- tis, ac claufularum, etiam in confeſſionalibus, quibuſvis perſonis ſub quibuſvis verborum formis conceſſis con- tentartm, niſi à Rom. Pont. canonicè intrante, vel alio ab eo ad id in ſpecie facultatem habente, præterquam in mortis articulo conſtituti, abſolyi nequeant. Paulus Tertius. Ecclefia in afflict E maximè turbatis Chriſtiana Reiſublitæ res- bus praſentiſimum remedium eæ Conciliorum æcumenicorum in- diclione experta eii. CAPIL Meee noftri fapientiâ admirabili& ſanctitate præ- diti, ſæpe in ſummis Chriſtianæ Reipublicæ pericu- lis, remedium optimum atque opportuniſſimum, œcu- menica Concilia,& Epiſcoporum generales conventus adhibuerunt. Ex diplomate indictionis Tridentini Concilii. Cal. Junii. 1542. Pius IV. Conciliorum canones interpretantur& confirmantur Pontifici maximi declaratione. CAP. HE Jcut ad facrorum Conciliorum decreta ac canones auctoritas atq; confirmatio Apoftolicæ fedis& debet & folet accedere, ita fi qua fuper eis exorta fit dubitatio; ejufdem'fedis judicio& declaratione tollenda eft. n Pragmatica fandlioni abolino, ejuſſſ ſaquentium pæna. PPPp 3

137 Septim. Decret. Lib. IE. Tit. VII. VII. 132 Idem. Concilii decretanon prinsrata dr firma habentur, qain eis accef- Ferit Pontificis maximi confirmatio, eujus ef ea dy indicere& de- clarare, tum ſand'o interpretari. Idq; unico Concilis Tudentini ex- amplo, eæ antiquo Eccleſiaſttcæ jurisdictionis ritu, probare licet. CAP. IV. Enedictus a Deus,& pater Domini noſtri Jeſu Chri- fti, pater mifericordiarum,& Deus totius conſola- tionis: qui refpicere dignatus Ecclefiam fuam fanétam, tot procellis 8& tempeſtatibus agitatam atque vexatam, & graviùs indies laborantem, apto tandem ei fubvenit, optatoq̃ue remedio. Ad plurimas& pernicioſiſſimas hæ- reſes extirpandas, ad corrigendos mores,& reſtitu dam Eccleſiaſticam di ad pacem& concordi- am Chriſtiani populi procurandam, indictum jampri- dem in ciyitatem Tridentinam œcumericum& gener le Concilium b à piæ memorig Paulo IFI. SEAE re noſtro,& fefonibus aliquot habitis, cæœptum fuerat. Ab ejus autem ſucceſſore Julio i in eandem urbem revoca- tum, poſt alias ſeſſiones celebratas, variis impedimentis & difficultatibus obje&tis, ne tum quidem peragi potu- erat. Itaque diutiùs intermiſſum fuerat, non ſine ma- ximo mæœrore piorum omnium, cùm quotidiè maps Ec- clefia ejufmodi remedium implorarer. Nos autem, poft ſuſceptum ſedis Apoſtolicæ regimen, tam ae ſalutare opus, ſicut paſtoralis{olicitudo monebat, divi- nge mifðicordig fiduciå perficere aggreffi, adjuti pio ftu- dio charifimt in Chrifto filii noftri, Ferdinandi Roma- norum Imperat oris electi,& aliorum Chriſtianorum Regum, Rer umpublicarum, ac Principum, tandem con- fecuti fumus, quod nec diurnis nec nođurnis curis labo- rare deſtitimus, quodque à Patre luminum affiduè preca- tifumus. Cùm enim eam in urbem undique ex Chri- ſtiani nominis nationib. conveniſſet noſtris convocata li- teris,& ſua etiam ĩpſorum pietate, excitata Tp ſcoporum & aliorum inſignium Prælatorum maxima,& œcume- nico Concilio d ntia, præter plurimos alios pios,& ſacrarum literarum ſcientià, divini idt 1e& hu- mani juris cognitione præftantes viros, præfidentibus ipfi Synodo fedi is Apoſtolicæ legatis, nobis adeò Conci- lii libertati faventibus, ut etiam de rebus fedi. Apoftoli- cæ propriæ reſervatis, liberum ipfi Concilio arbi per literas àd legatos noftros ſcriptas ultrö permiſeri- mus, quæ de Sacramentis,& aliis rebus, quæ quidem ne- ceſſariæ viſæ ſint, defi Bienga,& ſtæ uenda reſtabant, ad confutandas hæreſes, ad tollendos abuſus, & emendandos mores, à ſacroſancta Synodo ſummà li- bertate diligentiàque tractata,& accuratè ac maturè ad- modùm definita, explicata, ſtatuta funt. Quibus rebus perfectis, Concilium tantã omnium qui illi interfueran concordiã peractum fuit, ut conſenſum eum planèà Do- mino effetum fuiffe conftiterit š idduc i in noftris atque omnium oculis valdè mirabile fierit. Pro quo tam fin- gulari Dei munere ſupplicationes ſtatim in alma hac ur- be indiximus, quæ magnã Cleri& populi pietate cele- bratæ fuerunt, laudesque& gratias divinæ maſeſtati mæ- ritò— curavimu S3 cùn ejufmodi Concilii exitus ſpem magnam& propè certam attulerit, fore, ut majores indies fructus ad Ecclefiam ex ipfius decretis, conftitutionibusģue perveniant. Cùm autem ipfa fan- éta Synodus,pro fia erga fedem Apoftolicam reverentia, antiquorum etiam Conciliorum veftigiisinhærens, de- cretorum ſuorum omnium, quæ noſtro& pxædeceſſo- rum noſtrorum tempore facta funt, confirmationem c à nobis petierit, decreto de éa re in publica ſeſſione fa- éto. Nos ex legatorum literis priùs, deinde poſt reditum torum, ex iis, quæ Synodi nomine diligenter retulerunt, a frec a 2. Corinihi. v. b à Pio ¶ V tandem in Fidentina civitate con- #nuatum€ abfilutum fuitdie Mereuri, 26, lannar. anno rs6g. poſtulatione ipſius cognita, habità ſuper hac re cum venerabilibus fratribus noftris..E. Car.delibera- tione maturà, ſanctique Spiritũs ĩnprimis auxilio invo- cato/cùhm ea decréta omnia catholica,& populo Ch ftiano utilia ac falutaria effe cognoviffemus; ad Dei o- mnipotentis laudem, de eorundem fratrum noftrorum conſilio& aſſenſu, in Conſiſtorio noſtro feereto, illa o- mnia& fingula auctoritate Apoftolic hodie confirma- imus;& ab omnibus Chrifti: fidelibus fufcipienda ae fervanda effe decrevimus; ficut harum quoque literarum tenore ad clariorem omnium notitiam confirmamus,& ſuſcipi obſervarique decernimus. Mandamus autem in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub pœnis à ſacris canoni- bus conſtitutis, aliisque gravioribus, etiam privationis, arbitrio noſtro infligendis, univerſis& ſingulis venerabi- libus fratribus noſtris, Patria? 8, Archiepiſcopis, Epi- ſcopis,& aliis quibuſyis Eccleſiarum Prælatis, cujuſcun- que ſtatùs, gradũs, ordinis,& dignitatis ſint, etiam ſſ Cardinalatũs honore præfulgeant, ut eadem decreta& ſtatuta in Eccleſiis ſuis, civitatibus& dicœceſibus, in ju- icio& extra judicium, diligenter obſervent,& àa ſubditis quiſque ſuis, ad quos quomodolibet pertinent, invio- labiliter faciant obſervari, contradictores quoslibet& contumaces per ſententias, cenſuras,& pœnas Eocleſia- fticas, etiam in ipfis; decretis contentas, appellatione poſtpoſità compeſcendo; inv ocato etiam, ſi opus fuerit, brachiĩ ſecularis auxilio. Ipſum verò ch ariſſimum filium noſtrum Imperatorem electum, cæt erosáue Reges, Ref- publicas, ag Prir cipes Chriftianes monemus,& per vi- ſcera miſericordiæ Domini noſtri Jefu Chrifti obtefta- mur, ut quå pi ietate Concilio per oratores fuos affuerunt, eâdem pictate, ac pari ftudio divini honoris,& populo- um fuorum faluti i causã, pro ſedis quoque Apoſtolicæ, & ſacræSy nodi reverentia, ad ejuſdem Concilii exequen- da& obſervanda decreta Prælatis, cm opus fuerit, au- xilis& favore ſuo adſint, neque adve nte ſanæ ac ſa- lutari Concilii doctrinæ opiniones à populis ditionis fug recipi permittant, fed eas penitiis interdicant. Ad vitandum præterea perverſionem& confuſionem, quæ oxiri poffet, fi unicuique liceret, prout ei liberet, in de- creta Concilii commentarios&. interpretationes fuas edere; Apoſtolicã auctoritate inhibemus omnibus, tam Eccleſiaſticis pérſonis, cujuſcunqʒ ſint ordinis, conditio- nis,& gradûůs, quàm laicis quocunque honore ac pote- ſtate præditis, Prælatis quidem ſub interdicti ingreſſus Eccleſiæ, aliis verò, quicunque fuerint,{fub excommuni- cationis latæ ſententiæ pænis, me quis fime auctoritate noftra audeat ullos commentarios, gloffas, annotatio- nes, ſcholia, ullumvẽ omninò interpretationis genus fi- per plius Concilii decretis quocunque modo edere, aut quisquam quocunque nomine, etiam fub prætextu ma- joris decretorum corroborationis aut executionis, aliové quæfito colore ſtatuere. Si cui verò in eis aliquid obſcu- riùs dictum& ſtatutum fuiſſe, eamque ob cauſam inter- pretatione aut deciſione aliquà egert viſum fuerit, aſcen- dat ad locum, guem Dominus elegit, ad fedem videlicet Apoſtolicam, omnium fidelium magiſtram, cujus aucto- ritatem etiam ĩpſa ſancta Synodus tam reverenter agno- vit. Nos enim difficultates& controverſias, ſi quæ ex eis decretis ortæ fuerint, nobis declarandas, quemadmo- dum ĩpſa quoq; ſoncta Synodus decrevit, refervamus, på- ſicut ea de nobis meritò confiſa eſt, omnium provin- iarum neceffitatibus, eå ratione, qu commodior nobis vifa fuerit, providere. Rom. 7, Cal. Feb. 1f63. w: 50 TITULUS VIII DE CELEBRATIONE MISSAR UM, & Sacramento Euchariſtiæ,& di- vinis officiis. C SGeaſb. ar. cab. ulinmo. Pius Mi istki iis 8 iab Apoftol ntia olica I deviare.

opus Åi fantes fanga WP nterdicant,„Á fuhonem, q 133 Pius Quintus. Clerici, fub pæna fufpenfionis à divinis, Miffa facrificium non ce- lebrent vefpertino tempore, CAP:-L Anctiſſimus in Chriſto pater& dominus noſter, do- minus Pius(divina providentià) Papa V. ad cujus no- titiam pervenit, quòd nonnulli cathedralium, etiã forſan metropolitanarum, collegiatarum,& aliarum Ec- cleſiarum, necnon monaſteriorum, conventuum, domo- rum,& aliorum piorum locorum ſecularium,& diver- ſorum ordinum, ac militarium regularium, Prælati, capi- tula, clerici, fratres, aliique ſuperiores& perſonæ, anti- quum ſancta RomanæEccleſiæ ritum inſtitutis Miſſarum celebrandarum temporibus pervertere ſatagentes, diver- fas licentias& facultates, Miſſas, quæ mediã nocte,& feu in aurora Nativitatis, ac de manè Reſurrectionis Domini noftri Jefu Chrifti,& forfan aliarum feftivitatum, juxta prædictum ritum celebrari conſueverant, de fero etiam forfan circa folisoccafum vigiliæ feftivitatum earundem, in fuis Eccleſiis& capellis celebrandi, feu celebrari fa- ciendi,ab Apoftolica fede vel ejus legatis,acetiam majori pænitentiaria pro tempore exiftente, variis prætextibus impetraverunt, illisquejampridem utuntur: hoc aban- tiquo catholicæ Eccleſiæ inſtituto, ſanctorumq; Patrum decretis deviare conſiderans, ac propterea hune abuſum ab Ecclefia Dei fubmovere volens, omnes ac fingulas licentias& facultates hujuſmodi, hactenus etiam motu proprio, vel quorumvis. etiam Imperatorum, Regum, & aliorum Principum contemplatione,& ex quibufyis cauſis quomodolibet conceſſas, ac Apoſtolicas& alias literas defuper confectas, illarum omnium tenores pro ſufficienter expreſſis habens, Apoſtolicà auctoritate,€x certa ſcientia revocavit ac omninò caſſavit,& annullavit: hac præſenti perpetud valiturà conſtitutione guibuſvis Prælatis, capitulis, clericis, fratribus, aliisque fuperiori- bus,& perfonis earundem Ecclefiarum, monafteriorum, conventuum, domorum,& aliorum piorum locorum, in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub indignationis ſuæ, ac perpetuæ ſuſpenſionis à divinis ꝑœna, diſtrictius inhi- bens, ne deinceps Miffas vefpertino tempore, noming licentiarum& facùltatum hujufmodi, aut alio quovis prætextu celebrare, vel celebrari facere præſumant rac mandans locorum ordinariis, ut eandem præſentem con- ſtitutionem, ſub prædictis& aliis ſibi beneviſis pœnis, per quoſcunque Prælatos, capitula, clericos, fratres fu- periores,& perſonas hujuſ nodi, inviolabiliter obſervari faciant, contradictores quoslibet auctoritate Apoſtol. compeſcendo. Rom. 28. Ma xtii. 1766. Idem. Divini cults gr templorum Det dicatorum religeo omnem de- coremiexpoftulat, ut hinc arceantur colloquia, confabulationes, de- ambulationes, joct,& ea omnia, quæ vel. ſcandalo ſunt, vel de votio- nis impedimento: nam domum Domini decer Janctitudo. CAF. IL uU: Deo optimo maximo, gloriofe virgini,& ſanctis omnibus deébitushonor deferatur, Gregorii X. præ- deceſſoris noſtti conſtitutionem innovantes, ac ſtatuta in Tridentino Concilio obſervari volentes, ſtatuimus & ordinamus, ut ad Eccleſias ſit humilis& devotus in- greſſus, quieta converſatio, devotis orationibus inſtent, & omnes genibus flexis ſanctiſſimum Sacramentum a- dorent, ad nomen Jefu Chrifti Domini noftri, cumex bitione reverentiæ, caput inclinent, nullus in dictis Eccleſiis ſeditionem faciat, tumultum excitet, clamores moveat, impetumvé committat; ceffent vana, fæda,& profana colloquia, rifus immoderati,& ſtrepitus omnes judiciorum,& alia quæcunque, quæ divinum officium perturbare poſſunt. Nullus intra Eccleſias deambulare audeat ſive præſumat, dum celebrantur ſacra Miſſarum mykeria,& alia divina officia, Qui verd prædicta petu- De Celebrat. Miſſarum,& Sacram. Euchariſtiæ. 34 Ianti animo contempferint, præter divinæ ultionis acri- moniam, noſtri quoque arbitrii pœnas incurrent, quæ o- mnia locorum quoque ordinariĩ in ſuis Eccleſiis facient obſervari. Quicunque verò in Eccleſiis, dum ibi ſacri- ficium Miſſæ,& divina celebrantur officia, autverbum Dei prædicatur, deambulare, vociferari, aut verfo terg ad ſanctiſſimum irreverenter federe, aut aliquid, guod ſcandalum generet, aut divina perturbet officia, facete præfùmpferit, pænam vigintiquinque ducatorum incut- ret, præter alias arbitrionoſtro imponendas& moderan- das pœnas,& qui non habebit in ære, luet in corpore, aut exilio mulctabitur. ui verò in Eccleſiis cum mulieri⸗ bus impudicis, ſive etiam honeſtis, colloquium ſcurtile habuerit, aut alios inhoneſtos actus fecerit, vigintiquin- que ducatorum pœnam incurrat,& carceris per menſem. i in Eccleſiis, ut ſuprà, obſcœnis& inhoneſtis verbi⸗ aut ſignis uſus fuerit, aut alia fœda colloquia cum per- ſonis quibuſcunque habuerit, decem aureorum pœnã mul&etur, aut aliàs corporaliter puniatur. Mandamuş præterea omnibus& fingulis cathedralium, collegiata rum,& parochialium Eccleſiarum capitulis, Rectoribus. vicariis, facriftis, oſtiariis,& aliis ipſarum cuſtodibus, quatenus præfatos omnes in Eccleſiis delinquentes ad moneant,& ut in eis vetita fieri non permittant, vel ſal- tem ipfis ordinariis vel officialibus noftris puniendos de- ferant: quòd fi facere neglexerint, poenam duorum au- reorum vice quålibet incurtent*** ducatorum ičurrat, pro ſecunda pœna duplicabitur, pro tertia autem centum ducatos ſolvet,& ignominiã notatus exilio mulctabitur. Qui verò plebejus fuerit, nec erit ſolyendo, pro prima vice manibus poft tergum ligatis ante fores Ecclefiæ con- ftituetur per diem integrum, pro fecunda fuftigabitur perurbem, pro tertia lingua ei perforabitur,& mittetur ad triremes. Quicunque clericus in hoc blaſphemiæ cri- men incurrerit, pro prima vice fructibus unius anni o- mnium& quorumcunque beneficiorum ſuorum, pro ſe- cunda beneficiis ipſis privetur, pro tertia omnibus etiam dignitatibus exutus deponatur,& in exilium mittatur. Qudd ſi clericus nullum obtinuerit beneficium, pœnã pe- cuñiariâ, vel corporali, pro prima vice puniatur, pro fe- cunda carcerib. mancipetur, pro tertia verbaliter degra- detur,& ad triremes mittatur. Qui reliquos ſanctos blaſphemaverit. pro qualitate blaſphemiæ atque perſo- næ, arbitrio judicis puniatur. Idem. Fuculiatis concęſſa Græcis Latino more, E Latinis Graco ritu Miſſas& alia divinà officia celebrandi, ve vocatio. CAR HÈ Rovidentia Romani Pontificis plurimùm circumſpe- Paa nonnunquam ea, quæ certis faadentibus caufis per ejus prædeceffores gefta funt, ex aliis non minùs ra- tionabilibus caufisalterat,& ad priſtinum ſtatum redu- cit, prout æquitas ſuadet,& in Pomino conſpicit expe- dire. Sanè, cùm adnotitiam noftram pervenerit, quòd nonnulli Presbyteri, tam Græci, quàm Latini, antiquum ..E. tritum, tam in celebratione Miffarum, quàm alio- rum divinorum officiorum, pervertere fatagentes, diver- fas licentias& facultates, Miffas,& alia divina officia, Græci Latino more, ac Latini Græco ritucelebrandi, ab Apoftolica fede, vel ejus legatis, ac etiam majore pœni- tentiario pro tempore exiſtente. variis prætextibus impe- trärunt, illisq; jampridem utuntur, hoc ab antiquo catho- licæ Eccleſiæ inſtituto, ſanctorumque Patrum decretis de- viare conſiderantes, propterea hunc abuſum ab Ecclefia Dei extirpare& fubmovere volentes, omnes& fingulas licentias& facultates hujufmodi, hactenus etiam motu proprio, vel quorumvis etiã Imperatorum, Regum,& ali- orum Principum contemplatione,& ex quibuſyis caufis quomodolibet conceſſas, ac Apoſtol.& alias literas deſu- per confectas, illatum omnium tenores pro ſufficienter PPPP 4

135 Septim. Decret. expreſſis habentes, Apoſtolicd auctoritate, ex certa ſeien- tia, hàc præſenti noſtrã perpetuò valiturà conſtitutione revocamus, caſſamus, annullamus,& irritamus: qui- buſyis Presbyteris, tam Græcis, quàm Latinis, in vittute fanctæ obedientiæ,& ſub indignationis noftræ, ac per- petuę ſuſpenſionis à divinis pœnis, diſtrictius inhibentes, ne deinceps Presbyteri Græci, præcipuè uxorati, Latino nore,& Latini Græco ritu, hujufinodi licentiarum& facultatum, aut alio quovis prætextu, Miſſas& alia divina ófficia celebrare,& celebrari facere præſumant. Mandan- tes in virtute ſanctæ obedientiæ omnibus& fingulis ve- nerabilibus frattibus noſtris, Patriarchis, Primatibus, Ar⸗ chiepiſcopis,& Epiſcopis, quatenus in civitatibus& diœ- ceſibus propriis præſentes noſtras literas publicari,& ſub prædictis& aliis ſibi beneviſis pœnis, per quoſcunq; Præ- Iatos, Ca pitula, Clericos, Fratres, Su periores,& perſonas quaslibet inviolabiliter obſervari faciant. Contradicto- res quoslibet auctoritate Apoſtolicà compeſcendo. a; Se TITULUS IX. DE RELIQUIIS ET VENERATIONE Sanctorum. Paulus Quartus. Sanllorum fofa dr filennes memoria fab die eorum obitus ce- Bbrantur. CAPR L Lorioſus in ſanctis ſuis Deus, qui omnia opera- tur in omnibus, quoſdam in Eccleſia ſua poſuit Apoftolos, quofdam Prophetas, quofdam Do- ctores, quoſdam Martyres,& quoſdam Confeſſores, quos per anni circuitum, dieut plurimùm, quã eos ad cœle- ſtia regna migrare contigit, ſancta veneratur univerſalis Eccleſia, ut Chriſti fideles eorum venerationi per exer- citium bonorum operum vacantes, piis ante thronum diving majeftatis corum fuffr giis adjuvari,& exinde iùs confequi valeant. Deo proprio vitam æternam fa Rom. G. Id. Auguſt. 1yy8. Pius Quintus. Religioſa joftorum dierum renot atio, inquibusmhit agendum quodl ſanctitatem, charitatem dr pietatem non ſoiret. CAP. Il. Um dierum feſtorum obſervatio ad Dei cultum ma- $% mè pertineat,& in lege divina a præcipiatur, cu- pientes abufùs parvos, qui ex eorum inobfervantia in- valuerunt, omninò corrigere;& antiquorum canonum ftatuta renóvantes mandamus, ut omnes dies Dominici, ô præcipuèin honorem Dei, beate Mariæ virginis, fan- m Apoftolorum feriati, cum omni veneratione ob- ferventur,& omnes in diebus præfatis Ecclefias fre- livinis officiis devotè intendant, ab omni illi- ili opere abſtineant, mercatus non fiant, pro- negotiationes,& judiciorum ſtrepitus conquie verò in diebus præfatis opus aliquod illi- fe deprehenſus fuerit, præter divinam ultio- nem,& amiſſionem animalium, quibus ad vecturam ute tur, etiam graves pœnas incurret, arbitrio noftro, feu Vi carii noftri in urbe. In aliisautem locis arbitrio ordi- nariorum, velaliorum magiſtratuum, ita ut præventio- ni locus ſit. Quibus omnibus diſtrictè præcipimus, ut fiæc diligenter obfervari procurent, illas etiam feſtivi- tates, quæ juxta conſuetudinem locorum ſolemniter ce- lebrari conſueverunt,. juxta laudabilem conſuetudinem, debita cum reverentia obſervari faciant, ſub pœnis ar- bitrio ipforum imponendis& moderandis. Romæ Cal. atı Lib. III. Tit. IX. 136 Gregorius XIII. Calenda Oqtobris perpetuò ſolennes feſti Roſaris beatæ virginis ob deviam claffem Selime Turcarum Inperatoris in ſinu Corinthiact apud Naupactum. C AP. Mo Apoftolus in omnibus gratias agere, monent quoque facrarum literarum hiftoriæ, infignia Dei beneficia, tum utei, à quo accepta fint,meritæ referantur gratiæ, tum ut fideles quibus collata funt, illorum me- mores, ad divinum cultum magis indiesincitentur,{o- lemnibus annuis feftivitatibus celebranda effe. Quod cùm multoties inftitutum fuerit, tùmverò maximè, ùm Deus patrum noftrorum populum fuum à feryitute Æ- gyptiaca per manum fortem liberavit. Notabitis itaque non minora beneficia quotidiè à Deo Optimo Maximo accipimus, inter quæ illud ſingulariſſimum ſuperiore an- no ab ineffabili ipfius clementia nobis comceffum fuit ut Turcarum claffis& numero longè fuperior,& prz- teritis elata vićtoriis, à Chriftianorum clafle, virtute Do- mini noftri Sabbaoth decestante, die feptimo&obris, non longè à Corinthiaco finu penitùs devicta& quaffa- ta fuerit,quâ nempe vi&toriĝŝuniverfam populum Chri- ftianum abimpjiffimi Tyranni faucibus divino munere ereptum fuiffe, inficiari nemo poteft: Apoftoli præcepto parere,& ſanctorum patrum exempla ſequi volentes, ut hujus ingentiſſimi benefiaii univerſaria habeatur me- moria, inſtituere omninò decrevimus. Quia verò preces ad Deum oblatg, e lius conſpectum aſcendunt, quò dignioribus interceffo- ribus,& pioaliquo orandř modo offeruntur, memores beatum: Dominicum ordinis prædicatorum inſtituto- rem, cùm& Gallia& Italia à pernitioſis premeretur hæ- eſibus, ad iram Dei placandam,& beatiſſimæ virginis interceſſionem implorandam, piiſſimum illum orandi modum inſtituiſſe, quod Roſarium& Pfſalterium bea- tiſſimæ virginis Mariæ nuncupatur: animadyertentes quoque, eàdem die ſeptimã, quæ tunc fuit dies Dominica pPrima dicti menſis Octobris, fraternita ſub di- cti Roſarii nuncupatione militantes, p verſum or- bem, juxta earum laudabilia inſtituta& conſuetudines, proceſſionaliter incedentes, pias ad Peum preces effudiſ- ſe, quas per interceſſionem beatiſſimæ virginis ad dictam victoriam confequendam multùm profuiſſe, piè creden- dum eft, operæ pretium nos facturos eſſe exiſtimavimus, ſi ad tantæ victoriæ cœlitùs proculdubio conceſſæ me- moriam conſervandam, ad gratias Deo& beatiſſimæ vir- ginĩ agendas, feſtum ſolenne ſub nuncupatione Roſarii in prima Dorninica menſis Octobris ſingulis annis cele- brandum inſtitueremus. Quocirca motu proprio& III. gratiores ad il- de Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine, ad laudem Dei& Domini noſtri Jeſu Chriſti, ejuſq; glorioſæ virginis ma- tris, tenore præſentium decernimus, ut de cætero perpe- tuis futuris temporibus, quälibet primà die Dominicã menſis Octobris, per univerſi orbis partes, in his vide- licet Eccleſiis, in quibus altare vel capella Rofarii fuerit, ab omnibus& ſingulis utriuſque ſexũs Chriſti fidelibus feſtum ſolenne ſub nuncupatione Roſarii prædicti ſub duplici majori officio, ad inſtar aliarum ſolennium feſti- vitatum celebretur& ſanctificetur, eddemque die offici- um de beatiſſima virgine novem lectionum more Eccle- ſiaſtico perſolyvatur& recitetur. Decernentes præſen- tes, quas perpetuò valere volumus, nullo unquam tem- pore, de ſurreptionis vel obreptionis, aut nullitatis feu alio vitio, vel intentionis noſtræ, aut alio defectu nota- ri, argui, vel impugnari poſſe, ſed plenarios effectus ſor tiri debere:& ita per quo ſcunque judices, quàvis au. ctoritate fulgentes, etiam caufarum palatii Apoſtolici auditores,& ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinales, ſub- Aprilis, if66. a Denter. g5, Eod, 1.© 30,Exeth, 20, Luc, 18. S | tari,& definiri débere: Cal. April. 1573, latà eis,& eorum cuilibet, quàvisaliter judicandi aut in- terpretandi facultate& authoritate, judicari& interpre- TITY-

îs premeret’ tilim s y ROA $ W gh U ape yi pe qi” 137 De Juramentis,&jurisjurandi oblig. ng TITULUS CX, DE JURAMENTIS, ET JURISJURANDI obligatione. Gregorius XIII Ianpoſfibilium E& illicitorum juramentum inane E prolubitum. CAP. I Nter Apoſtolicas& alias canonĩcas ſanctiones, quæ de jurisjurandi religione variis: temporibus prodierunt, felic. record. Nicolaus Papa tertius„intelligens, in nonnullis Ecelefiis de earum confuetudine obfervari, ut cùm earum Prælati ad Eccleſias ipſas primò accedunt, vel cùm de recipiendis ibidem novis canonicis agitur, nec Prælatos admitti, nec canonicos aliter recipi in di- ctis Eccleſiis, niſi juratò ab eis, ſtatuta& conſuetudines ipſarum Eccleſiarum ſcripta, inviolabiliter obſervare: in- ter laicos etiam multarum civitatum, caſtrorum,& terra- tum, eum conſuetudinis morbum in aſſumendis ꝓoteſta- tibus, ređtoribus,vel officialibus fuis irrepfiffé;ut ipfi po- teſtates, rectores,& officiales ad hujuſmodi poteſtarias, rectorias,& officia, nullo modo admittantur, mifi priùs, fe ftatuta ipforum locorum cłaufä, juraverint fervaturos. Et quia in ſtatutis, conſuetudinibuſque ſupradictis in- terdum aliqua reperiebantur illicita, ſeu impoſſibilia, vel obviantia Eccleſiaſticæ libertati, idcirco ne ſub tali generalitate jurandi ſic in jurantibus peccandi: occaſio præberetur,, cùm juramentum non fuerit inftitutum, ut vinculum effet iniquitatis, prædi&tus Nitolaus Papa ani- marum periculis obſiſterè cupiens, frugifetà& ſalubri conſtitutione præcipit quibuſcunque ſcientibus, conti- neri in prædictis conſuetudinibus& ſtatutis illicita, im- poſſibiſia, vel libertati Eccleſiaſticæ obViantia-, hujuſ- modi juramenta ab eis: nullo modo præftari,& jura- menta, eå intentione faâcienda vel facta, ut etiam illicita, velimpoffibilia, feu libertati Ecclefafticæ obviantia ob- ferventur, cùm etiam fùb. rali intentione’ præftari non poflent, abfque divinæ majeftatis offenfa, decrevit in hu- juſmodi illicitis, impoſſibilibus, ſeu libertati Eccleſia- ſticæ obviantibus non ſervanda: quin potiũs pro anima- rum falute, ſi ſub forma prædicta vel ſimili aliquos igno⸗ rantes prædicta illicita, ſeu impoſſibilia; vel libertati Ec- cleſiaſticæ obviantia jurare contingeret, ad obſervanda duntaxat licita, poſſibilia,& libertati Eccleſiaſticæ non obviantia, juramentorum intentio referri deberet: de- clarans juramenta, ſub hujufmodi geireralitate qualiter- cunque,& ſub quacunque verborum forma præſtita vel præſtanda, ad licita, poſſibilia, ac Eccleſiaſticæ libertati non obviantia duntaxar extendi, ipſosque jurantes. ad alia per præſtationem juramenti hujuſmodi non teneri. Verumtamen multi infirmi, cupidique ſenſus ſeſe in hu- jufmodi juramenta cum animarum. fuarum periculo Præcipitant. Nos, quoniam hæc ſanctorum quoque patrum inſtitu- tis,& ſalubri rerumEccleſiaſticarum directioni adverſan- tur,& tanquam de radice ambitionis procedentia, omne bonum in Eccleſiis rebusque publicis pervertunt, ea no- væ proviſionis ſubſidio prohibere volentes, præſentium auctoritate innovamus prædictam conſtitutionem Ni- colai Papæ, itidemque alias omnes canonicas ſanctiones, deabufu& reprobatione hujufmodi juramentorurm pro- mulgatas, volumusque eas ubique ab omnibus, etiam quoad præterita, inviolabiliter obſervari. Ac etiam- Præcipimus,& interdicimus Prælatis, Canonicis,& a- Iiis ſupradictis, necnon Eccleſiarum capitulis,& mona- ſteriorum, cæterisq̃ue conventibus, civitatum quoque, caſtrorum& terrarum communitatibus,& perſonis quàcunque dignitate præditis, ne ulla omnindò juramen- ta illicita, impoffibilia, damnofa, vel libertati Ecclefia- fticæ, aut decretis Concilii Tridentini obviantia, five an- te„five poſt electiones, confirmationes, proviſiones, re- ceptiones, admiſſiones, aut alios actus, ubicunque ac quocunque tempore, etiam prætextu cujuſvis conſuetu- dinis quantocunque tempore obſervatæ, quæ potiũs cor- ruptela eſt cenſenda, ſivè in genere, ſive in ſpecie præſta- re, reddere, vel exigere, nevẽ ſuper præſtitis, redditis, vel exactis hucuſque quenquam, in judicio vel extra, inquie- tare audeant quoquo modo, vel turbare: illos enim, qui juramenta illicita, impoſſibilia, damnoſa, vel Eccleſia- ſticæ libertati, aut decretis dicti Concilii obviantia exi- gere contenderint, Epiſcopos videlicet,& alios quoſ- cunque Pontificali dignitate præditos, ſuſpendimus à divinis, capitula verò& conventus, eotumq̃ue Eccleſias &c toca omnia interdicto Eccleſiaſtico ſupponimus, ac ſingulares perſonas excommunicationis ſententià inno- damus, inhabilesýue facimus ad' obtenta& alia obti- nenda, eoipfo,-nobisýue& Romano Pontifici pro tem- pore exiftenti,, relaxationem fufpenfionis& interdicti, necnon abſolutionem ab excommunicationis ſententia hujufmodi perpetuð reſervvamus. Decernentes eos, qui talia juramenta ſcienter præſtiterint, uſu& commodo rei& gratiæ, cujus causã juraverint, eo ĩpſo privatos eſſe: alios verò ignorantes ad præſtitorum juramentorum hu- juſmodi obſervationem minimè teneri; necnon irritum & inane, quicquid ſecus per quoſcunque, ſcienter vel ignoranter, attentatum eſt hactenus,& deinceps contige- rit attentari. Rom. Non. Sept. 1584. D; S TITULUS XE DE TREUGA ET PACE. Pius Quartus. Pacis& trenge fidejufiones flpulentur, ne novis canfisrumpa- zur con ventio,. CAP. T i Uoniàm eò hominum protervitasdevenit,ut qui homicidium vel maleficium aliquod committe- re deliberårunt;priùs quærant eos, quos pro ho- ſtibus kabent, treugæ vel pacis prætextu aſſecurando, de- cipere quò facilior poftea delicti perpetratio reddatur, expeditq́; propterea, ut quos Dei timor non retinet, po- narum rigor deterrendo coërceat, populorum quieti conſulere,& flagitioſos ſicariorum ac ſcandaloſorum au- ſus deptimere, necnon cavillationibus, quas ad ſolutio- nes pœnarum effugiendas hominum malitia indies ex- cogitat, fubvenirevolentes, quòd pæng conventionales pacis& treugæ ruptæ,& fidejuſſiones de non offenden- do, ſtipulentur in futurum per Notarios in favorem Ca- meræ Apoſtolicæ,& non communitatum: vel alterius; & ſi aliter factæ fuerint, in ipſius Cameræ favorem ſtipu- latæ cenſeantur. Quodque in cauſis treugarum pacisduæ fractarum ĩpfi fractores, vel eorum fidejuſſores allegare non poffint, qudd offenſa ex nova cauſa proceſſit, nec legata cuiquam ſuffragetur. Et quia in cautionibus de non offendendo partes intendunt, ut fibi, eo quo meliùs fieri poteft modo, cautum fit, ne offendantur impunè,& ideò promittunt, non folùm pro fe ipfis, fedetiam pro aliis eorum conjunctis, quòd non offendent neque of fendi facient: fedaliquando Notariorum impenna fen- fum& intentionem partium pervertente, En fcribere, quòd partes promittunt, non offendere per e& alios, ubi fcriptum oportuiffet: pro fe&aliis: differen- tiam videlicet inter has voces, per& pro, nefcientes, vel confundentes; ac propterea præbentes anfam Si aa & delinquentibus prætendendi, quòd factà offenſione per unum ex comprehenſis in fidejuſſione non p c a miffa ftipulatio pænæ,nifi conftet, ġuòd ille,qui otten it, de mandato principalis oftenderit; unde etiam infinita fcandala eveniunt, illague remanent impunita. Idcirco, quòd fi quis Notarius errorem hujufmodi commilerit, mille ducatorum auri Cameræ Apoſtolicæ applicando- PPPP f

129 Septim. Decret. rum pœnã plectatur&nihilominũs, ſive ex dictione per ſiye ex di&tione pro,ftipulatio concepta& offenſio ſequu- ta fuerit, principales ptomittentes ad pœnam conventio- nalem perinde teneantur, ac ſi ipſis mandantibus offenſio emanãſſet,& de eorum mandato legitimè conſtaret; ii- demqʒ Notarii ſub ſimili pœna inĩnſtrumentis fidejuſſio- num de non offendendo apponant clauſulam: Quod da- tà contraventione alicujus comprehenſi in ſtipulatione, ſi contingat, talem contravenientem verè& realiter confi- 1, vel fictè proptet contumaciam in non comparendo, pœna conventionalis comittatur,& exigi poſſit à fidejuſ- foribus, nullà excuſatione vel exceptione penitùs admiſ- sâ: imò habeantur crimen&contrayentio y ac fi per te- ftes vel aliàs legitimè probatum vel approbata fuiffent. Et ſi clauſula in ſtipulatione omiſſa fuerit, illa niliilo- minũs pro appoſita,& contraventio pro legitimè bata habeantur. Et ſimiliter, ſi per prine lium in fidejuſſione comprehenſum, ſtipulationi contra- ventum,& offendens ſeu contraveniens contumax, is que in meram contumaciam condemnatus fuerit, fide juſſox ſtatimi ad ſolvendum po nam conventionalem co- gatur; nec poffit audiri, fuum principalem offendiffe, ex cauſa neceſſariæ defenſionis allegando& deducendo, ne videlicet delinquentes indirectè per procuratorem& j pofitam perfonam audiantur:& quod ditum eft in plo dicto exceptionis hujufmodi, id etiam ad omnia alia extendatur: Et ſi talis clauſula fuerit in prædictis ſtipulationibus omiſſa, nihilominũùs appoſita ſimiliter intelligatur. Quod& ad legitimam per parentes ſolven. extendimus, ut illam ſolvere teneantur, etianiſi eorum filii in meram contumaciam, dealique deli&to cend mnati aut banniti fuerint, non obftante quocung; ftatu- to, aut forfan confuetudine in contrarium exiftente, qui- bus omnibus nos per præfentes in ampliori forma dero- n effe cenfemus& decernimus. reventa inter iudices ordinarros auſis clericorum criminalibus merè Eccleſiaſticis, I. edinarii Eccleſiaſtici privatiyè ad ſeculares judices co- gnofcant, fed in aliis mixtis, fit locus præventioni inter ordinarium& judicem ſecularem, dataque præventione c parte ordinarii Ecclefiaftici, non niſi contra clericos tantum procedere poſſit. Etfi prætenderetur r connexitatis, adjuncti, vel aliàs quomodocunque, laicum ejus forum ſortiri debere, judex tamen ſecularis ita præ- vis inhibitione ſibi factà non obſtante, abfque cenfurarum vel aliarum pœnarum incurſu proce- ſcunq; appellationil e feculares. cation$ ctionibus bitionibus,& ditam, per quoſcunq; etiam judices re quomodolibet emanatis& factis non attentis, lil licitè per ipſos judices, à quibus ad ſuarum condemna- tionum totalem executionem, aliàs tamen legitimè, fub 1 lis& excommunicationis pœna, pro- ac ut p ocedant> præcij i infuper tam judicibus pra fimilis indigpatic di poſſe,& omnindò de us& mandami quàm Notariis, fub eadem excommunicationis a0indi- nationis noſtræ, privationisque officii pœna, ne contra aut quicquam præmiſſorum, facete&t attentate præſumant, diſtrictiùs inhibemus. Pius‘IV. Moderatur dr ad juris terminos reiiucrtur pracedens reſcriptum Pii IV. de allegatione no uæ cauſa in cauſis pacis& treugaæ fracta. Et preventiojuxta Concilii Tridentini decretum obfirvatur, CAF I Um ob innumetas Rom. Pont. occupationes, ac par- icularium rerum quarumlibet ſtatùs ignorantiam, iandoque literas emanare, quæ in ma judicit redundare noſcuntur, 1- pr? ndendum eſſe videtur, fi tandem præ- minime Lib TRY Th 1b. I. Tit. XI. 140 judicio cognito literas hujuímodi, etiam{i Per ejus præ- deceſſorem emanaverint, tanquam per inadyertentiam editas, revocat& limitat, aliaſque de ſuper diſponit, pro- ut rerum& temporum qualitate penfatå confpicit in Domino falubriter expedire. Dudum fiquidem felic. record. Tius Papa IV. prædeceffor nofter, cupi minibus& exceſſibus, qui indies oriebantur, providere, per quaſdam ſuas in forma motũs proprii editas Iiteras inter alia ſtatuit, quòd in cauſis treugarum& pacis fra ctarum, ipſi fractores vel eorum fidejuſſores allegare non poſſent, quòd offenſa nova cauſa proceſſiſſet, nec al- Iegata cuiquam ſuffragarentur. Et etiam, quòd in cau- fis mixtis inter judicem Ecclefiafticum& laicum locus fit præventioni, itatamen,quòd judex Ecclefiafticus in cafu præventionis non poflit procedere contra laicum, fed il- lud debeat remittere ad judicem laicum,& aliàs prout in eiſdem literis pleniùs continetur. Nos conſideran- tes à ratione& juris debito alienum eſſe, eos, qui crimi- nis innoxii fuerint eorumque fidejuſſores, ſi tteugæ, pax, ſeu fidejuſſiones de non offendendo, poſtea ex nova emer- gente occaſione fractæ fuerint, earum occaſione gra debere, cùm præcipuè paces, treugæ, ſeu fidejuſſion juſmodi de non offendendo, non ad turis cauſis, ſed ex præteritis tantum oriantu fatas, quoad præmiſſa, revocantes, caſſantes,& moderan- tes, effectumq̃ue ſuum ſortiri in præmiſſis non poſſe de- cernentes: Motu ſimili,&c. novam cauſa cis, treu- garum, ſeu fidejuſſionum hujuſmodi frac les tantum, videlicet, qui fuerunt causã ſeu fidejuſſionum de non offendendo 1 rum, ſeu faciendarum, præſtitarum ſe ipfi aliquo modo, feu aliquis eorum in bu\teryenerint feu intervenerit, videlicet fi aliquis ex diĉtis principalibus aliquem ex comprehçnfis in pace» treuga, ſeu fidejuſſione de non offendendo, offenderit, q re Si-verò fupradiĉti principales, feu aliquis eorum, in fractione pacis, t e, feu fidsjufionis hujufmodi, ut ſupràa non intervenerint, ſeu intervenerit, ipſos eorum- que conſanguineos& fidejuſſores, cæterosqͥue in pace, treuga ſeu fidejuſſione de non offendendo comprehen- ſos,& quemlibet corum, novam caufam hujufmodi al- legare poffe,& eå probatå excufari debere,-& quoquo modo gravari, pertu debere: idt m in cå bus, quàm etiai tum fuit(dummodo ſ ſint executioni demandatæ) locum ſibi vendicare p & debere declaramus. Cumque etiam ſæpè contingat partes ipſas, contra quas in contumaciam procedi conſue- vit, vel ita negotiorum mole gravari, vel ita longè abeſ⸗ e5 utipforum contumaciam fex io hu modi expurgare minimè queant, terminum ſex menſ hujuſmodi ad annum prorogamus, ac cont modi defenſiones, non niſi poſt a & in quibus etiam pronuncia- tentiæ deſuper latæ totaliter non acibus hu- iterminum, ſcunque aliter mut præmit- synulliusáue roboris& nquam titur, ferendas fer momenti fore& effe, contra juris debitum,& de facto latas, annullamus, caf ſamus,& irritamus. Quo verò ad præventionem inter judicem Eccleſiaſticum& laicum, mus illam ha» bere locum in terminis& ftatu, prout a tum proprium erat ,acipfumad terminos ducimus,& volumus, utin prævention juxtá formam juris,& ſacrorum decretoru cilii Tridentini,& non aliàsaliter, necalio modo. $ 105-€45€X NUNC, t? decla > ditum mo- hoc re pE oce datur m Coi-

AR Ay 141 TATV EWYVS XII: DE VOTIS ET VOTORUM PRO- feſſione. Pius Quintus. Viſeſplinæ regulari inſtitutium ſemel profeſſaus, eartra ſolenme vo. fum religionis, tribus fuhflantialibus votis confilii Evangelics debet dbligaři, ut perpetuo liberius Deo fañuletur. Ubricum vitæ genus eorum veriti, qui regularium formam præ fe fereńtes, neć propriis renunciant, necullam profitentur ex regulis approbatis, quan- do horum plerique proprio inſtinctui obſequentes, alii odio incenſi, alii, dum quod ambiunt minùs conſequun- tur, alii vel dilapidatis, vel interverſis tebus,& ad ſeſe, vel propinquos translatis, ut ratiocinia effugiant, qui- dam etiam in ſuos ipſorum mores inquiſitum iri præſen- tientes, quaſi ĩimpunitatem adepturi, è ſodalitio ſuo, ut lubet, exiliunt, ejectisque illius inſignibus, veſtem reci- piunt ſecularem. Hinc graves& periculoſæ quotidiè of- fenſiones in populos concitantur, dum quos diſciplinæ regularĩ perpetuò mancipatos credunt, rurſũs eos, etiam ubi conſuèverimt, contempto poſt tot annos,& relicto indignis ſæpè modis, ejus, cui ſeſe dedi derant, vitæ inſtitu- to, Iiberos vident,& ſolutos in ſeculum evagari. Cùm igitur conveniat, ut cujus arma induit, eam miles mili- tlam perſequatur, hanc de prædictis rationem capere in- flituimus, ut vel permtanendi vel abſcedendi facultate ſemel ſingulis propoſità, certus deinceps& immobilis diſciplinæ regularis cultus debeat iñ ipfis ſodalitatibus perpetuò obſervari. Itaque de nobis attributæ poteſtatis Plenitudine ſtatuimus, ut omnes& ſinguli Priores, Præ- Poſiti,& alii praſidentes generales, provinciales,& con- ventuales, necnon canonici,& fratres ſancti Georgii in Alga venetiarum, ac eremitarum ſancti Hieronymi, aliàs beati Petri Piſarum,& omnium ac quarumcunque alia- rum coſigregationum, necnon Eccleſiarum, domorum, & conventuum in communi,& ſub obedĩentia volunta- ria,& extra votum ſolemne religionis viventes, quo- rum habitus à ſecularibus presbyteris eſt diſtinctus, qui religionem amplecti,& profeffionem regularem føle- mnem emittere voluerint, id in ſuis quiſq; conventibus & domibus, intra viginti quatuor horarum ſpatium, poſt- quam delegatus noſter præſentes literas eis ſignificave- rit, palam& ſpontè deliberent& declarent: inde con- vocato quamprimùm per fingulas hujufmodi congrega- tiones generali vel alio ſuptemo, juxta motrem cujuſque congregationis, eapitulo, ibique electa una, ſub qua de- gant, ex regulis approbatis, in quam major pars vacum ipſius capituli conſenſerit, trium votorùm ſubſtantiali- um profeſſionem regularem intra menfem folemniter emittant,& in ea, tam ipſi, quàm illam deinceps ingreſ- ſuri atqʒ profeſſuri, perpetuum ferant Altiſſimo famula- tum. Sicq; pro feſſi vel in ſuis quiſq; prioratibus, præpo- ſtturis, præſidentiis, adminiſtrationibus,& officis con- firmentur, vel ad alia transferantur, prout cuig; congre- gationi,& ſuperioribus ſuis, videbiturutiliùs expedire. Qui verò excurſo jam anni fpatio in ipſa congregatione morati, refugerint intra tempus prædictum pxofiteri, detracto religionis habitu, ac redditis etiam in vinculis, ſi opus ſit, receptorum& adminiſtratorum omnium ra- tionibus, ejiciantur, nec deinceps patiantur, in ullis ejuſ- dem congregationis domibus ſeu conventibus amplius converſari. Rom. Iy. Calend. Decembr. 15768. De Votis& votorum profe ſſione. 142 CAP. L Um, ſicut accepimus, nonnulli ſuæ conſcientiæ prodigi, ac propriæ ſalutis immemores, ut facili- ùs à nobis,& ſede Apoſtolica, diſpenſationes ma- trimoniales à& alias gratias& conceſſiones obtineant, gradus confanguinitatis vel affinitatis, aut cognationis ſpiritualis, ac ſcientiam illorum aliter, quàm eis à princi- pio ab ipfis partib. ſignificatum vel narratum fuerit, ex- ponunt,& ſi matrimonia hujuſmodi adhuùe contrasta non fuerint, pro contractis narrant, ac aliàs diverſimodè veram facti ſpeciem, tam in ipſis diſpenſationibus matri- monialibus, quàm pro aliis quibuſcunque gratiis& con- ceſſionibus obtinendis immutant, ac propterea, cuùm non folùm in impetrationibus hujuſmodi falſitas narretur, verùm etiam in partibus plerumque pro obtentione gratiarum hujufmodi veritas immutetur,& falſitas com- mittatut. Nos igitur hujufmodi abufibus& erroribus obviare cupientes, omnes& fingulos, qui veritatem fa- ià nartatioņe, quam ab ipfis partibus habuerunt, quo- ad ſubſtantialia& qualitates neceſſatiò exprimendas diverſam faciunt, ſeu quoquo modo invertunt, aut immy- tant, depravantvé,& per fübreptionem& obreptionem gratias à nobis extorquent, pænam falfi incurrere,& eâ puniri omninò debere decernimus& declaramus. Roma f. Decembris: 166. Idem: Exprimendi fant gradus propingurorež in diſpenſalionibus ma- trimonialilius pro conjundtis in di verſis gradilus. CAP. IL Jus(divinå providentiâ) Papa.attendens,per quam- dam conftitutionem dudum pèr felic. record. Pium Papam IV. ſanctitatis ſuæ prædeceſſorem editam, quà ca- vetur, qudòd in diſpenſationibus matrimonialibus, pro diverſis conſanguinitatis ſeu affinitatis ex eodem ftipite provenientibus gradibus conjunctis, non remotioris ſolum, prout olim fieri ſolebat, ſed etiam propinquioris graduum expreſſa mentio fieri debeat, alioquin diſpen- ſationes, ac deſuper confectæ literæ nullius ſint roboris vel moinenti, prout in dicta conſtitutione plenids conti⸗ netur, à diſpoſitione juris communis,& laudabili, ac an- tiquo Rom. Cur. ſtylo nimium recedi, ac favorem matri- monii debitum reſtringi: volensq́; propterea juri& ſtylo prædictis, neenon piæ mem. Gregor. XI.& Clement. VE Rom. Pontif etiam ſanctitatis ſuæ prædeceſſorum veſti- giis inhærendo, Sacramento& libertati matrimonii quantum cum Deo poteft, favere, Katuit& ordinavit, quòd de cætero in quibuſcunque diſpenſationibus, quas pro matrimoniis contractis aut contrahendis inter viros & mulieres, invicem diverſis prohibitis conſanguinita- tisfeu affinitatis, aut mixtis ex communi, feu ab codem ſtipite ſurgentibus, quicunque illi fit, dummodò pri- mum quoquo modo ᷣ non attingant: cim in eo ſanctitas fua nunquam difpenfare intendat, gradibus conjuntos, ab eadem fan&itate fua,& pro tempore exiſtente Roma- no Pontifice, aut fede Apoftolicå im pettari, vel aliàs con- cedi contigèrit, ac literis, commiſſionibusque deſuper etiam locorum ordinariis faciendis, gradus remotior at- tendatur, trahatque ſecum propinquiorem, ac ob id fuf- ficiat remotiorem tañtùm gradum exprimere, obtentis tamen poftea fuper propinquiore literis declaratorus, juxta Gregorii& Clementis prædeceſſoris hujufmodi conſtitutiones, quas quoad hoc innovavit,& imviola- biliter obſervati mandavit, diſpenſationesque ſeu di- a TITULUS XFIE DE GRATIIS ET DISPENSATIONIBUS. Pius V. In difpenfatsonum dr aliarum gratiarum mpetratione res gefle veritas retelta pænd ſalſi damnat impetrantes, a Difpenfatso eſt determinatto ſuperioris, quæ declarat, lægem com- munem non effe in aiguo particulari cafh fervandam. Nec di~ fkenfatio est puradeclaratio, ut definisum est de voto. capit venès entis. fèd est quadam juris relaxatio, Vid. S anch. de cauſc matrim. b Fide Concil. Trident. fef. vigefima quarta, cap, tertio O Guit Alphon ſum Cafirenf: ib. r, de leg.j

143 Septim. Decret. Lib. ſpenſandi commiſſiones, ac deſuper confectas literas,& proceſſus habitos per eaſdem diſpenſatis, ſeu his, cum quibus diſpenſari mandatur, propter proxi mioris gradůs hujufmodi non expreffionem, de fireptionis vel obre- ptionis vitio, feu intentionis defeđtu notari nō poſſe, ſed in omnibus& per omnia ſuffragari, perinde ac ſi in dite- ris feu commiſſionibus hujufmodi de proximiore feu utroque gradu, ſpecialis& expreffa mentio facta fuiffet. S e TITULUS XIV. DE INDULGENTIIS, Pius Quartus. Chrifi pafšoef veluti labrum, ex guoomnia bona efluunt, tn- dulgentiarum quoque é gratiarum dona confiflunt, quamobrem gratis expedianiur, nec pretto mercentlur. Ecet Romanum Pontificem,- quem Dominus nofter Jefus Chriftus Vicarium fuum cœleftibus thefauris diſpenſandis in terris conftituit, pro- videre, ut ficut ipfe thefauros- hujufmodi& gratias cœ- leſtes gratìs acceptas, ad honorem Dei,& illius Sancto- rum, animaiumque Chriſti fidelium ſalutem abſque lu- cro diſpenſat, idem quoq; à Romanæ Curiæ officialibus, quibus literarum Apoſtolicarum:ſuper gratiis, à ſedæ. Apoſtolica pro tempore conceſſis, expeditio incumbit, obſervetur. Quapropter inconveniens eſſe cenſentes, pro conceſſionibus Indulgentiarum, quæ in ſolis meritis paſſionis ejuſdem Domini noftri JeùChrifti,& ejus glo- rioſorum Martyrum,& Sanct. conſiſtunt, aliquid tem- porale exigere: nos premiffis, prout noftro incumbit of- ficio, de remedio opportuno,providere volentes, motu proprio,& ex certa naſtra ſcientia„Ailectis filiis moder- nis,& pro tempore exiſtentibus ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Vicecancell. ejuſque in Cancellaria Apoſtolica Locum- tenent.necnon Summiſtæ, ſcĩptoribus, ilorumque pro tempore Reſcribendario Computatori, Recæptori,& de- fenſoribus, necnon Secretariis literarum Apoſtolicarum, illarumque tam majoris, quam minoris præſidentiæ Ab- breviatoribus, ac ſollicitatoribus, plumbique.& regiſtri magiſtris, collectoribus, carundemꝗ; literarum Apoſto- licarum regiſtratoribus, Bullatoribus, fratribus barbatis nuncupatis,& illorum famulis, necnon in regiſtro ſup- plicationum, manu& in præſeatia noſtra ſignatorum, magiſtris& ſcriptotibus, aliisq; Romanæ Curiæ officia- libus&ᷓc perſonis, etiam eorum.officia ex cauſa quantum- vis oneroſa obtinentibus, cujuſcunque is-& con-| ditionis exiftant, ac quocunque nomine appellentur, in J virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub majoris excommuni- j cationis latæ fententiz, necnon amiffionis ad femeftre] omnium emolumentorum eorum officiorum, quæ ipfo jure, quoties contrafecerint, fabricæ Bafilicæ Principis Apoſtolorum de urbe applicata eſſe cenſeantur,& cre- ſcente inobedientia, etiam privationis eorundem officio- rū, ipfo facto incurrendis pœnis, Apoſtolicà auctoritate, tenore præſentium præcipimus& mandamus, quatenus videlicet in regiſtro ſupplicationum magiſtri& ſcripto- res hujuſinodi, ultra ſalarium inibi pro fignaturis ordi- nariis exigi folitum, alii verò officiales literas Apoſtol. tam fub plumbo,quàm in forma brevis, fuper gratiis In- dulgentiarum,& peccatorum remiſſion. etiam plenari- am, tam pro vivis quàm defunctis, tam ad tempus quam perpetuò, ad futuram ſeu perpetuam rei memoriam, vel alià formã, ac cum quavis narrativa, pro quibuſvis parti- cularibus perſonis, ſeu Eccleſiis etiam cathedralibus,& collegiatis, monaſteriis, prioratibus, capellis perpetuis, cancellariis, oratoriis, hofpitalibus, capitulis, collegiis, Lonventibꝰ, confraternitatib. ſocietatibus, univerſitatib. &c quibuſcunque aliis piis locis, à nobis& ſucceſſotibu III. Tit. XIV. XV. 144 noftris Romanis Pontificibus, etiam facultatem eligen- di confefforem cum votorum commutatione in fecon- tinentibus, pro tempore, citra tamen clauſulam porre- ctionis manuum adjutricum, conceſſis& concedendis conficiend. gratis pro Deo ubique corum officia, abſque aliquæ taxæ regalium ſcuqocalium, aut cujuſyis alteri- us generis ſolutione vel/exactione, quantumvis ordina- ria vel extraordinaria, omnibus recuſatione& contra- dictione ceſſantibus, illicꝰ nullo alio à nobis aut altero deſuper expectato mandato expediant,& proſequenti- bus illarum expeditionem, etiam ſi partes, quorum in- tuitu fuerint conceſſæ, in Rom. Curia non ſint præſentes, fed longè ab illa abfint, expeditas tradant& confignent, Romg Calend. Jan. 162. K; 80⁰ R AV DE QURSTORUMTOLLEN- do abuſu. Queflorumabufas fpirituslis thefaurs Ecclefia largitiones inga varur lucrum convertensyextanguendus, CAP. 41 Ti Dominici gregis faluti femper intenti, fingulis cum humilitate pofcentibus, ea benignè concede- re, nos& prædecęſſores noſtri ſtuduerunt, per quæ peccatorum mole depoſita ſalus ipſis ſuccedat,& hoſtis humani generis ſeryitute ereptasanimas lucrifaciant Al- tiſſimo, qui eas nobis ſuà bonitate commiſit: id tamen propenſiori ſtudio nos præcavenduin eſſe cenſemus, ne cujuſvis indulgentiæ, remiſſionis, vel facultatis obtentu, Chriſti fideles procliviores adãllicita in poſterum com- mittenda reddantur, aut facilitas veniæ eis peccandi tri- buat incentiyum,& exinde clavium auctoritas deduca- tur ãàn contemptum,& Chriſti fideles quamplurimum fcandalizentur. Sanè,cùm ad auditum noftrum ex diver- ſis mundi partibus quamplurimæ querelæ perlatæ fue- rint, quòd vigore diverſarum indulgentiarum& facul- tatum, per prædeceſſores noſtros, ac etiam nos, vel aucto- ritate noſtrã, tam fabricæ noſtræ Bafilicæ Principis Apo- ſtolorum,& Eccleſiæ S. Joannis Lateranenſis de Urbe, ipſiusque Eccleſiæ, necnon S. Joannis.&$. Lazari Hie- roſolymitani, ac S. Spiritüs in Saxia,& 8. Joannis Late- ranenſis, ac S. Jacobi Incurabilium, de eadem Urbe, nec- non S. Elmi,& S. Bovis, ac S. Gothardi,& S. Leuguzoni, necnon S. Nicolai,& S. Bernardi Montis Jovii, necnon S. Leonardi, ac S. Marthæ, necnon ſanctiſſimi Crucifixi Syracuſan. ac S. Mariæ de Monte Serrato, hoſpitalibus, ac etiam S. Sebaſtiani prope& extra muros dictæ urbis, necnon S. Antonii de$. Antonio Vienen. diœcefis,& re- demptionis captivorum nuper Neapoli inftituto mona- ſteriis, illorumque ac diverſis aliis Eccleſiis, monaſteriis, hoſpitalibus, militiis, confraternitatibus, ſocietatibus, & piis locis conceffarum, multi quæftoresex eifdem in~ dulgentiis, lucrum temporale tantum quærentes, nomi- nibus fabricæ Eccleſiarum, hoſpitalium, monaſte militiarum, confraternitatum, ſocietatum,& piorum locorum in diverſis civitatibus& diœceſibus quæſtus fa- cere, confratres deſcribere, capellas& oratoria erigere, illisque erectis indulgentias hujuſmodi communicari, & in diverfis gradibus à jure prohibitis diſpenſare, ac plura etiam concedere, quàm cis vigore facultatum pra- dictarum licitum ſit, ipſique lucro intenti, pecuniasquẽ potiùs, quàm Chrifti fidelium ſalutem quærentes, ac ei dem indulgentiis fic abutentes, quæftum ex illis p larem facere conantur, variosque& diverſos Quæſtotes, Commiſſarios, Procuratores, Receptatores, Theſaura- rios, Factores, Nuncios,& alios miniſtros conſtituere, qui non ſolũm ſupra dicta, ſed etiam plura alia eis nun- quam conceſſa facere& concedere, Ei narios; iorum, hirang; a Wanay efid

y; TOLLIEN- Esclafa lapina zels pecami oritas deduc uam plurimunt firum ex direte At De Quæſtorum buli. peoa aN TINS dinarios, illorumque in ſpiritualibus Vicarios genera- les,& officiales ac miniſtros, Eccleſiarumq;& ordinum Prælatos, Superiores& perſonas, quæſtus hujuſmodi im- pedientes, cenſuris Eccleſiaſticis innodare,& aliàs in plu- ribus graviter excedentes, in diving majeftatis offenfam, ac faarum& Chrifti fidelium animarum perniciem, ac ordinariorum perturbationem,& piarum mentium fcan- dalum præfumunt. Nos qui Deo propitio gregis Domi- nici, meritis Iicèt inſufficientibus, curam gerimus,& il- lum ſpiritualis theſauri elargitione cupimus ipſi Deo red- dere acceptabilem, ex præmiſſis,& aliis rationabilibus cauſis animum noſtrum moventibus, felicis recordatio- nis Calixti IV. Clementis VII. Pauli I II. Juliifimili- ter III:& diverforum aliorum Romanorum Pontif prædeceſſorum noſttorum yeſtigiis inhærentes, motu proprio, non ad alicujus nobis ſuper hoc oblatæ petitio- nis inſtantiam, ſed de mera noſtra voluntate& delibe- ratione, omnes& ſingulas indulgentias etiam perpetuas, & peccatorum remiſſiones fabricæ& Eccleſiæ hujuſmodi, necnon ſancti Joannis Hieroſolymitani, etiam pro con- ſtructione& ædificatione illius novæ civitatis prædictis, in quibuſyis aliis hoſpitalibus, monaſteriis, Ecclefiis, do- mibus, militiis, ordinibus etiammendicantium, congre- gationibus, confraternitatibus,& univerſitatibus,& piis Jlocisillorumģue ordinibus, capitulis, conventibus, ma- giſtris, fuperioribus,&tam ſecularibus, quàm quorum- visetiam mendicantium ordinum regular ibus perſonis, tam ſingulariter, quàm univerſaliter, ꝑer quoſcunque Romanos Pontifices prædeceſſores noſtros, ac etiam nos, ſub quibuſcunq; tenoribus& formis, ac cum quibuſyis clauſulis& decretis, etiam motu proprio,& ex certa fci> entia, ac ex quibuſyis etiam urgentiſſimis caufis, etiam causå redemptionis captivorum;-& aliàs quomodolibet conceffis: pro quibus confequendis manus funt porri- gendæ adjutrices,& quæ quæſtuandi facultatem quomo- dolibet continent, illarum omnium tenores, formas, de- rogationes& decteta, præſentibus pro expreſſis habentes, auctoritate Apoſtolicã, tenore præſentiũ perpetuò revo- camus, caſſamus, irritamus,& annullamus, ac viribus vacuamus. Et inſuper perpetuò hàc noſtrà valiturà con- ſtitutione decernimus, quòd exnunc de cætero, ſub indi- gnationis noſtræ pœna, prætextu indulgentiarũ& facul- tatum, per quoſcunque Romanos Pontifices prædeceſſo- tes noftros, ac nos,& fedem Apoftolicam etiam motu fi- mili, ac fedis Apoftolicæ Legatos; aliàs quomodolibet conceſſarum,& quas à nobis& ſede prædicta in poſte- rum verbo, literis, ac quãvis alià ſcripturà, etiam manu noſtrã ſignatã, etiam cum clauſula, quòd ſola ſignatura fufficiat, etiam in favorem fidei, aut cruciatæ de ſanctæ vel cujuſcunq; alterius piæ cauſaæ, etiam privilegiatę,con- cedi quomodolibet contigerit, nullus quâvis etiam piſcopali, Archiepiſcopali,& Patriarchali aut majori di- gnitate, etiam Cardinalatůs honore, feu etiam regali, vel temporali excellentiâ præfulgeat, audeat vel præſumat quæſtus facere, aut nuncios, quæſtores, commiſſarios, theſaurarios, receptores pro illis recipiendis, in dictis ho- ſpitalibus, Eccleſiis, domibus, monaſteriis, militiis,& a- liis fuprà nominatis, vel pro eis aut illorum nominibus alibi conſtituere,& deputare, niſi ex ſpeciali licentia,& ex certa ſcientia noſtris,& Romani Pontificis pro tempo- re exiſtentis, de qua per literas noſtras& ejuſdem Ro- mani Pontificis pro tempore exiftentis, locorum ordina- riis, vel eorum in fpiritualibus vicariis, feu officialibus, derogationem præſentis noſtræ conſtitutionis, illius te- nore de verbo ad verbum inſerto, expreſsè continentes. Nos enim ex nunc irritũ decernimus& inane, quicquid ſecus his à quoquã, quàvis auctoritate, ſcienter vel igno- tanter contigeritattentari. Rom. 6. Id. Fébr. r66. Idem ex Concilio Tridentino. Indulgentia per quæflores ob quaſiũ,& bona extorquendi uerius, guam impetrandi defiderrum pradicatarevocantur C prohibentur, iiaae 146 Uàm plenum fit periculi noxia populoingerere, ni- mium his temporibus affliĉta religio teftatur, quod malum, cùm in cæteris miniftris, tùm præcipuè in Eccles fiarum prælatis animadvertendum eft, quòd ab his te- merè profecta longè maxima Eccleſiæ Dei conferant de- trimenta. Rem fanè indignam audiyimus, quòd non folùm quondam Gometius Tello Giron, temporarius adminiſtrator Eccleſiæ Toletanæ, fed etiam quidam Hi- ſpaniæ Eccleſiarum præſules, officii paterni ptætextu, fa- cultates ſibi à ſacris canonibus conceſſas excedentes, li- teras ſuas in ipſorum civitatibus ac diœceſibus auſi ſiint publicare, quibus inter cætera periculofa deprehenditur, quòd cuicunque-illas accipienti certå folutå pecuniâ li- citum fit, quem yoluerit, fibi ſumere ſacerdotem, qui confeſſione audità ipſum abſolvere valeat, non in eis tan- tùm cafibus, in quibus:fimplex facerdos 4 abfolver&a poteſt, ſed etiam in iis, quæ ſolis Epiſcopis refervata repe- riuntur, aliquo præterea caſu admiſto, veluti ſimoniæ reatu, guti ad examen ſanctæ ſedis eſſet referendus. Non animadvertentes ipſi Præſules& Adminiſtratores, quàm periculoſum ſit, ea paſſim incertis perſonis committere, quæ ad Epiſcoporum judicium, arbitriumque idcircò de- ferumur, ut qui melids lepram à lepra diſcernere nõrint, cauſis& circumſtantiis ſubtili indagine exploratis, ſalu- taria cuique morbo remedia valeant adhibere. Ad hæc ipſi in diſpenſandis cœleſtis gratiæ donis nimium prodi- gi, iis ſic literas prædictas accipientibus, indulgentias& pœnitentiarum injunctarum remiſſiones nulla cum re- temporali conferendas, profuſius& indiſcretè largiũtur, quibus& aliis licentiis prædictis non pauci fluctuantes & intirmi, veniæ facilitate inducti, ad peccandum pro- cliviores: fiunt; quando tot& tantorum delictorum re- miſſionemi certo& viliſſimo pretio acquirere poffe con- fidant. Inditem præterea caſuum& indulgentiarum ædi- bus ſacris appendi juſſerunt: quo palam figni ficatur ſol- ventibus ſupraſcripta concedi,& inter alia, abſolvendi facultatem ab eſu prohibitorum tribui. Itemque indul- geri Miſſæ ſacrificium,& fepulturam tempore interdicti, affumptionem duorum pluriumvé compatrum ad fa- crum Baptifma, præter eos, qui ſynodalibus(ut dicu nt) conſtitutionibus aſciſcuntut, reparationem Eccleſiarum, erectionem confraternitatum,& alias pias cauſas præte- xendo: Cum igitus inter cætera ſcandala, etiam ſimoniæ pravitas redoleat; ex prædi&is facri Tridentini é Conci- lii decretis,& aliis ſanctionibus canonicis, noſtræ præte- rea conſtitutioni, de iudulgentiis ad quæſtum non emit- endis, adverſetur, clavium auctoritas evileſcat,& pœni- tentialis ſatisfactio enervetur: Nos his malis celeri re- medio oceurrendum, eãdemque operã futuris præcaven- dum fore cenſentes: de Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine, ſupradicta omnia, quæ in ipſa Toletana,& quibu ſcunqʒ allis civitatibus, diœceſibus,& locis,tam Hiſpaniæ, quam aliarum quarumcunq; prov inciarum& regionum, quo- cung; prætextu hucuſq emanãrunt, perpetuò abolemus, ac nulla& irrita nunciamus, jubemusq;ʒ Iiteras& indices, necnon ſcripturas& monumenta quæcunque publica& privata, per ipfos locorum ordinarios& alios Ecclefia- rum rectores, ubicunq; reperientur, dilacerari, penitusg deleri;& netalia de cztero à quoquam fiant, publicen- tur, vel concedantur, diſtrictius prohibemus, Quicunq; fecus egerint, ſeu attentaverint, antiſtites, etiam fi Car- dinalatäs honore præfulgeant, ab ingreſſu& perceptio- ne fructuum ſuarum Eccleſierum tamdiu ſuſpenſi jace- ant, donec ſatisfactione præviä illis per ſedem Prædi- ctam ſuſpenſio relaxetur. Inferioresv erò ab Epifcopis m a Vide Calder, de pænit,€r remifione..noflro, col.17. Navar, tract. de indulgentiis. b Concil. Trid. prafèripta norma legitımè elargiendi indulgentias,& tollendsabufis Juaſtuarierum fif: s de refor,:2,© f ais de refor. 6, 9a

147 mortis articulo conſtituti, ab alio, quàm Romano hon- tifice,abfolutionis beneficium nequeant obtinere. Ro- mæ 4. Non. Jun. If69. ⁰ TITUEUS XVI DE DECIMIS. Sixtus V. ex Buſla cœnæ Domini. Eccleſiaſticis perſonis decimas G alia onera imponentes aliſque lacentia Napa, entommunicantur. Xcommunicamus& anathematizamusomnes eos, qui aut collectas, decimas, taleas, præ ias,& alia onera clericis, prælatis,& aliisperfonis Eccle- Naſticis, ac eorum,& Eccſeſiarum; monaſteriorum, alio- tum beneficiorum Ecclefiafticorun bonis, illorumq̃ue fructibus, reditibus,& proyentibus hujuſmodi, abſque Roman. Pontif. ſpeciali& expreſſa licentia imponunt; & diverſis etiam exquiſitis modis exigunt; aut impo- fita etiam à ſpontè dantibus& concedentibus recipiunt: necnon qui per ſe, vel alium, ſeu alios, directè vel indire- ctè prædicta facere, exequi, vel procurare, aut in eiſdem anxilium, confilium, vél favorem, aut votum; feu ſuffra- gium, palam vēl occuitè, præſtare non verentur, oujuſcun- que ſint præeminẽtiæ, dignitatis, ordinis, conditionis, aut ftatůs, etiam ſi Imperiali, aut Regali præfulgeant digni- tate, ſeu Principes, Duces, Comites, Barones, Reſpublicæ & alii potentatus quicu nque, etiam regnis, provinciis, ci- Septim. Decret.'Lib. {fententiam excommunicatioms incurrant, à qua, niſi in r certa noftra ſcienti cAp vitatibus,& terris quoquo modo præfidentes, aut quåvis, etiam Pontificali dignitate infigniti: Innovantes decre- ta ſuper his per ſacros canones, tam in Lateran. noviſſime cłlebrato, quàm aliis Conciliis generalibus edita; etiam cum cenſuris& pœnis in eis contentis. phn kiua TITULUS XVIL DE RELIGLOSIS DOMI BUS, ET MON- tibus, pietatis.; Pius IV. Piorum lacorum&. monaſtertorum exemptio ab onere hofpitan- di milites. CAP. 1 Um, ficut non fine gravi dolore nobis innotuit, omnia& fingula, feu quamplurima hujus almæ urbis, ac etiam noſtri Eccleſiaſtici conventus& monaſteria,& alia Eccleſiaſtica& pia loca, tam ſecula- rĩia quam regularia,&a perſonis religioſis quomodoli- bet inhabitata, eo tempore, quo equites& milites ejuſ- dem alme urbis ac ftatûůs Eccleſiaſtici præfati,pro defen- fione ipfius ùrbis& ftarûs adverfus infeftifimum Turca- rum tyrannum, vel ob.alias, quæ pro tempore{efe offe- runt, canfas. expediri,& ad diverfa ejufdem ftatûs loca tranfmitti contingit, ab eiſdem equitibus& militibus perturbentur& moleſtentur, ipſiq́; conventus, monaſte- ria,& alia Eccleſiaſt.& pia loca, in eorũdem equitum ſeu| militum diſtributione, nonnullos eorundem equitums militum, intra eorum domos& monaſteria hoſpitioex- cipere& recipere cogantur, in maximum eorũ detrimen- tum, divini cults perturbationem, gravifimum religio- nis dedecus,Dei opti mnem noftramintentionem, verùm et mintolerabilẽ animi noſti amaritudinem. Quapropter nos in præniiſ- ſis, quantum cum Deo poſſumus/ de optimo remedio ce leri manu providere, ac monafteriorum s& aliorum Ec- clefiafticorum& piorum locorum hujufmodi perfona- rum Deo altiſſimo die noctuqͥue famulantium quieti, in- offenſam,& non ſolum præter o- tegritati,& decozi confulere volentes, motu ſimili,& ex b y II. Tit. XVI. XVII. 148 t: p tisplenitudine, univerſis& ſingulis, tam dictæ almæ urbis, quàm totius ftatûs præfati Gubernatoribus, Poteftatibus, Ducibus,& Capitaneis, communitatibuſque& univerſitatibus,& aliis, ad quos ſpectat& pertinet, ac ſpectabit& pertine- bit quomodolibet in futurum, ne deinceps perpetuis fu- turĩs temporibus in eorundem militum,& equotum di- ſtributione, tam in tranſeundo, quàm inibi commoran- do, communitatib.& univerſitatibus, videlicet ne dictos equites ac milites in eiſdem monaſteriis, cœndbiis, do- mibus,& aliis Eccleſiaſticis& piis locis, ſub duorum millium ducatorum auri Camerg Apoftol. iffo fa&toap- plicandi,& aliis arbitrii noftri pœnis, quovis quæſito colore, causà, ingenio, ſive prætextu diſtribuere ſive aſſi- gnare, vel ad illos recipiendum,& hoſpitio excipiendum cogere; ipſis verò Capitaneis& D oſdem ſu- os equites& milites ſub indignationis noſtræ, ac prixa- tionis officiorum ſuorum, allisque etiam arbitrii noſtri pœnis, in dictis monaſteriis, cœnͥnobiis, domibus,& alii Eccleſiaſticis& piis locis, etſi communitates& univerſi- tates ipſæ eadem loca eiſdem aſſignäſſent, diſtribuant. Gubernatoribus verò,& ipſarum civitatum& locorum Prætoribus, acaliis officialibus quibuſcunque, quò minus præmiſſa ab ipfis communitatibus& univērfitatibus, ac Capitaneis,& Ducibus fiant, fub cjufdem indignationis noftræ, ac.etiam, privationis officiorum fuorum prafa- torum reſpective pœnis, auctoritate Apoſtolicà, ſinant vel permittant, inhibemus, præcipimus, committimus,& maudamus. Etin uper tam illis, quàm equitibus,& militibus præfatis, ne monaſteria, cœnobia, 8 capia hujufmodi in perfonis, rebus,& bonis, aut aliàs defuper quomodolibet moleſtare, perturbare, impedire& in- quietare, feu moleftari, perturbari, velaliàs inquictari facere audeant, ſeu præſumant, in virtute ſanctæ obedi- entiæ,& ſub jam dictis pœnis eãdem auctoritate inhibe- mus, præcipimus, committimus,& mandamus, ipſa mo- a, domos,& alia Eccleſiaſtica& pia lo- x nunc ab eifdem militibus& equitibus, ac onere illos hoſpitio excipiendi, motu& auctoritate ſimili- bus eximendo,& totaliter liberando, ac libera& immu- nia faciendi. Idem Ordinis Mendicanttum cœnobia, monaſteria,& pradip à colea au, fi bfidiis G hofpitiis militumeximuntur; CAF. IF Um ad uberes, quos ſacri mendicantium ordines in agro Dominico quotidiè faciunt, fructus attentè re- ſpicimus,& attentæ conſiderationis indagine perſeruta- mur ipforum religionis finceritatem,& voluntarig pau- pertatis habitum, in quibus fub humilitatis ſpiritu devo- tum Altiſſimo præſtant famulatum, dignum, quin potius debitum reputamus, ut illis ea libenter concedamus, per quæ{e motis quibuslibet gravaminibus. promptiores€- jufdem Altifimi inhæreant fervitiis.-Hinc eſt, quòd nos volentes eoſdem mendicantium ordines,& dilectos fi- lios corum fratres,& Monachos; ca teraſque perſonas, ac etiam moniales quaslibet ejufdem ordinis, fub illorum cura degentes,{pecialibus favoribus& gratiis profequi, motu, proprio, non ad alicujus nòbis fyper hoec oblatæ petitionis inftantiam, fed ex certa noftra fcientia, acde Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine, guòd ex nunc dein- ceps petpetuis futuris temporibus, omnes& finguli men- dicantium ordinumchujuſmedi fratres, Monachi,& dile- ctæ filiæ in Chriſto moniales ſeu ſorores, ac aliæ utriuſq; ſexũs perſonæ regulares, ubilibet per totum Chriſtianum orbem diffuſi& conſtituti, illorumq̃ue monaſteria, cœ- nobia, domos, conventas, Ecclefiæ,capeli~ oratoria& a- lia loca,etiam unita,ac membra,& dependentia, necnon terræ cultæ& incultæ, poſſeſſiones, prædia, agri,& alia omnia& ſingula mobilia& immobilia, ac ſe mo- ventia om necnon auni, esun

149 ventia,& ubilibet, ac in quibu{cunque rebus confiften- tia bona, necnon eorum in dictis bonis laboratores, co- loni, artendatarii, locatarii,& aflictuarii, negotiorumq; ſuorum geſtores univerſi, quomodolibet nuncupatũ, nunc & pro tempore exiſtentes in perpetuum, ab omnibus& ſingulis exactionibus tam urbanis, quam ruſticis, necnon datiis, gabellis, pedagiis, vectigalibus, collectis, impoſi- tionibus,& oneribus ordinariis,& extraordinarlis, ac tam realibus, quàm perſonalibus, meris& mixtis, etiam ſubſidio triennali,& augmento, ac focularibus, equo- rum taxis, militumque hoſpitiis, ac alias quibufcunque nominibus nuncupatis, quàvis auctoritate quomodoli- bet impoſitis& imponendis,& quæ laicis ac aliis qui- bufyis quomodolibet imponi conſueverunt,& in futu- rum imponentut, ac ratione quarumcunque mercium & rerum cujuſcunque generis vel qualitatis exiſtentium, tam per mare& aquam dulcem, quàm per terram un- decunque& quomodocunque pro tempore delatarum, necnon animalium quorumcunque mortuorum& vivo- rum,& quæ alias quomodolibet& ex quavis cauſa ac fit- per quibuſcunque rebus, tam in alma urbe noſtra, quàam extra eam ubilibet locorum exiguntur,& in futurum ex- igentur, necnon à contributionibus,& ſolutionibus in illis faciendis, ac tam pro victu& veſtitu, quam quocun- que alio uſu ſuo tantùm, ac tam emendo quàm venden- do,& aliàs quomodolibet negotiando, necnon etiam à ſolutione quadtantis pro fingulis libris carnium de ani- malibus, quæ tunc& pro tempote ex armentis occidi contigerit, necnon etiam, quæ in fuis ædibus, prædiis,& poſſeſſionibus privatim detinent& nutriunt, ac à contri- butione ſumptuum& expenſarum, quæ aliquando pro pontibus, viis, aquæductibus, muris, moœnib', aliiſté ma- chinis ſtruendis& reparandis ſeu reficiendis, ac civita- tum, terrarum,& locorum quorumcunq; fortificationi- bus, necnon etiam aliàs in omnibus& per omnia, ac tam in di&a urbe, quàm extra eaf ubilibet penitùs& omni- nò liberi, immunes& exempti, ac liberæ& exemptg, li- beraq; immunia& exempta ſint& eſſe cenſeantur, ac pro talibus teneantar& reputentur. Quodque terræ, agri, poſſeſſiones& loca arativa, ur præfertur, in illis, quæ ali- quando pro pafcuisanimalium ad certum tempus refer- vantur, nullatenus unquam comprehendantur, nec com- prehendi cenſeantur, ac etiam monaſteria, cœnobia, alia- que omnia regularia loca prædicta, pro quorumcunque militum, tam equitum quàm peditum, hofpitiis, quemad- modum magno cam noſtro dolore hucuſque in pleriſq; locis factum comperimus, nequaquam aſſignentur, nec aflignari debeant: Rom.29. Jub 166. Leo Decimus, ex Concilio Latera- nenſi. Aonten pieratis Chriſtiand charitats erecti,& allforitate-Apoſto- lie probati Cconfir mati,& ab uſurario fanore alienirliciti ſunt. CAP.. II pe multiplices noftræ follicitudinis curas, illam in- primis ſuſcipere pro noftro paſtorali officio debemus, ut quæ ſalubria& laudabilia, accatholicæ fidei conſo- na,& bonis moribus conformia, noſtto tempore non ſo- Ium enucleentur, verùm etiam ad poſteros propagentur, & quæ materiam ſcandali præbere poffent, penitùs fuc- cidantur,& radicitùs extirpentur, nec pullulare uſquam finantur in agro Dominico,& vinea Pomini Sabbaeth, ea duntaxat conferi permittendo, quibus fidelium- men- tes paſci ſpiritualiter poſſint, esadicatis zizaniis,& olea- ftri fterilitate fucciså. Sanè càm olim inter nonnullos dilectos filios ſacræ Theologiæ Magiſtros, ac Juris utriuſ- que Doctores, controverſiam quandam, non fine populo rum ſcandalo& murmuratione exortã,& nuperhis die- bus innovatam eſſẽ comperierimus, circa pauperum re- levationem in mutuis eis publicà auctoritate faciendis, qui Montes pietatis vulgò appellantur, quique in multis De Religioſis domibus,& montib- 150 Italiæ civitatibus, ad ſubv eniendum per hujuſmodi mu- tuum pauperum inopiæ, ne uſurarum voragine degluti- antur, à civitatum magiſtratibus,& aliis Chriſti fidelibus ſunt inſtituti, atq; à ſanctis viris divini verbi præconibus & laudati& perſuaſi, ac àa nonnullis etiam ſummis Pon- ti ficibiso, prædeceſſoribus noſtris, probati& confirmati, ſintnẽ præfati Montes à Chriſtiano dogmate diſſonantes, vel non, utràqʒ parte diverſimodè ſentiente, atq; nonnul lis enim Magiſtris& Doctoribus dicentibus, eos Montes non eſſe licitos, in quibus aliquid ultra fortem pro libra, decurfo certo tempore, per miniftros hujus Montis, ab ipfis pauperibus, quibus mutuum datur, exigitur,& pro- pterea ab uſurarum crimine, injuſtitiavẽ, ſeu ab aliqua certi fpecie mali, mundos non evadere; cùm Dominus nofter, Luċt Evangeliftâ atteftante, apertè nos præcepto obftrinxerit, ne-ex dato mutuo quicquam ultra fortem fperare debeamus, Ea enim propria eft ufurarum inter- pretatio, quando videlicet ex ufirrei,qug non germinat, nullo labore, nullo fumptu, nullové periculo, lucrum fæœtufg; conguiri tudetur, Addebant etiam iidem Magis Rri& Doctores in iis Montibus, neq; commutativæ, neqʒ Aiſtributivæ juſtitiæ fieri ſatis, cim tamen juſtitiæ termi- nos contractus hujuſmodi excedere non debeant, ſi de- beant approbari. Idq; præterea probare nitebantur, quia impenſæ pro hujuſmodi Montium conſervatione, à plu- ribus(ut ajunt) debitæ, à ſolis pauperibus, quibus mutu- um daturjexterqueantur, pleraq; interdum ultra neceſſa- rias& moderatas impenſas, non abſq; ſpecie mali, ac in- centivo delinquendi, quibuſdam aliis perfonis(ut infer- revidentur)exhibeantur. Aliis verò pluribus Magiſtris& Doctoribus contrà aſſerentibus,& in multis Italiæ Gym- naſiis verbo& fcripto conclamantibus, pro tanto bono, tanquam Reipublicæ perneceffario, modòratione mutui nihil petatur neque ſperetur/pro indemnitate tamen eo- rundem montium, impenſarum vidalicet miniſtrorum eorundem, ac rerum- omnium adillorum neceffaria ms conſervationem pertinentium, abſqʒ montium hujuſmo- di lucro, idq; moderatum& neceſfarium ab iis ex hujuſ- modi mutuò commodum ſuſci piunt, licitè ultra fortem. exigi& capi poflit, non nihil licere; cùm regula juris ha- beat: Quòd qui commodum fentit, onus quoque fentire debeat, præſertim ſi Apoſtolica aceedat auctoritas. Quam quidem ſententiam à fel.record. Paulo II. Sixto IV. Inno- centio VIII. Alexandro VI.& Julio II. Rom. Pont. præ- de ceſſoribus noſtris probatam, à ſanctis quoque ac Deo- devotis,& in magna/ ob ſanctitatis opinionem, exiſtima- tione habitis, Evangelicæ veritatis prædicatoribus præ- dicatam effe oftendunt. Nos fuper hos(prout nobis eft ex alto conceſſum) copportunè providere volentes, alterius quidem partis juftitiæ zelim, ne vorago aperiretur ufu- rarum, alterius pietatis& veritatis amorem, ut paupe- ribus ſubveniretur; utriuſque verò partis ſtudium com- mendantes, cum hæc ad paeem& tranquillitatem totius Rei pub. Chriſtianæ ſpectare videantur, ſacro approbante Concilio deelaramus& diffinimus, montes pietatis ante- dictos per Reſpubl. inſtitutos,& auctoritate ſedis Apoſt. hactenus probatos& confirmatos, in quibus pro corum impenſis& indemnitate aliquid moderatũ, ad ſolas mi- niſtrorum impenſis,& aliacum rerum ad ãllorum confir- mationem(ut præfertur)pertinentium, pro indemnitate duntaxat, ultra fortem, abfq; lucero eorundem montium, recipitur, neq; ſpeciem mali præ ferre, nec Peccandi incen- tivum præftare; neqʒ ullo pacto improbari, quinimò ma- ritorium eſſe, ac laudari& probari debere, tale mutuum minimè uſurarium putari; licereque illorum pietatem& miſericordiam populis pradicare, etiam cum indulgen- tiis à ſancta ſeds Apoſtol. eam ob cauſam conceſſis: A deincepsalios etiam fimiles montes, Apoſtol. ſedis ap- probatione erigi poſſe. Multò tamen perfectius, multoq̃ʒ ſanctius fore, ſi omninò tales mõtes gratuiti conſtitueren- tut, hac eſt, ſi illos erigentes, aliquos cenſus aſſignasent,

151 Septim. Decret. Lib. III. Tit. XVI. XVIII. 152 quibus fi non omni, faltem vel media ex parte, hujufmo- di montium miniſtrorum ſolventur impenſæ, ut ad levi- orem æris folyendi portionem,'medio hoc, pauperesgra- vari contingat, ad quos cum hujuſmodi cenſũs aſſigna- tione, pro impenſarum ſupportatione erigendos, Chriſti fideles majoribus indulgentiis invitandos eſſe MScerni- mus. Omnes autem religioſos& Eccleſiaſticos ac ſecu- lares perfonas, qui contra præfentis declarationis& ſanctionis formam de cætero prædicare, ſeu diſputare, verbo vel fcriptis, aufi fuerint, excommunicationis latæ fententiæ pænam, privilegio quocunque non ob- {tante, incurrere volumus..Rom&in Concil. Lateran. £ Non. Majiifif. Pius Quintus; ex Concilio Tridentino. Licaatia habtenus conceſſa mulieribus ingrediendi monaſteria ac domos Carthuſfenſium,& aliorum quorumcunq; regularium or- dinum, etiam mendicantiuun, re vocantur. QAP. CIV. Reo petfonarum„gquærèli&to fecúlo Déi fev’ obfequio dedicârunt, pro. commiffo. nobis. officio quieti conſulere cupientes, ad ea remoyvenda, quæ reli- gioſum earum propoſitum impedire poflunt, curam no- ſtram libenter impendimus, ut nullà re, quæ eas à divi- no cultu avocet; præpeditæ{ecundùm ordinem fuorum regularia inſtituta,& decretum ſacri Tridentini Concilii, tranquillis mentibus gratum Alt[imo impendere pof- ſint famulatum. Quia igitur& Carthuſienſiumordinis,& -aliorum regularem vitam profefforumquies non parùm folet, ficut accepimus., perturbari; propterea quòd mu- lieres, modeſtiæ matronalis oblitæ, domos ac monaſteria eorum, contra ipſorum inſtituta; prætextu confeſſiona- lium, aut aliarum literarum A poſtolicarum, ingredi au- deant, ipſis etiam Abbatibus, Præpofitis,: Prioribus,& aliis Præſidentibus aliquando recuſantibus& retinen- tibus, non ſine magna eorum moleſtia, nec ſine gravi lai- corum etiam offenſione ac ſcandalo, ſi quando admitti nimis facilè videantur: huic rei providere volentes, mo- tu proprio;& ex certa ſcientia, ac de Apoſtolicæ poteſta- tis plenitudine, omnes& ſingulas facultates ac licentias ingrediendi monaſteria ac domos Carthuſienſium& a- liorum quorumcunq; regularium ordinum„etiam men- dicantium, mulieribus cujuſcunque ſtatus, gradũs, ordi- nis, conditionis,& quàcunque dignitate, ac præemi- nentia præditis, etiam Comitiſſis, Marchioniſſis, uciſſis, ſub quibuſcunq; verborum tenoribus& formis,& cum quibuſcunque etiam derogatoriarum derogatoriis, aliiſ- que fortioribus& efficacioribus& inſolitis elauſulis, nec- non irritantibus decretis ab Apoſtolica ſede quomodo- cunque conceſſas, quarum tenores perinde ac ſi de verbo ad verbum præſentibus inſererentur, haberi volumus pro expreſſis, tenore præſentium revocamus,& caſſas, ir ritas,& inanes eſſe decernimus, diſtrictè prohibentes, mu lieribus quidem prædictas facultates& licentias præten- dentibus, fub excommunicationis latæ ſententiæ pœna, poſtquam arum literarum notitiam habuerint, à qua non poſſint, niſi à nobis, aut àa Romano Ponti fice, qui pro tempore fuerit, abſolvi, præterquam in mortis articulo, ne dictas domos& monafteria ingredi audeant. Ipfis ve rò mònafteriorum& conventuum Abbatibus; Præpofitis, Prioribus,& aliis Præſidentibus, quocunque nomine vo centur,& eorum Monachis, canonicis,& fratribus, five licantibus, five non mendicantibus fub privationis rum, quæ in præſentia obtinent,& inhabilitatis in poſterum ad illa& alia omnia,& ſuſpenſionis à divinis, ipſo facto ſine alia declaratione incurrendis pœnis, ne eas introducere, admittereve præſumant. Gregorius XIII. ex Concilio Tri- dentino Inkredi intra ſapta monaſterta ius mini liccat eljuſeung Pexũs, conditioni⸗ autatatis fuerit, fine licentia Ebiſcopi aut fuperioris in ſeriptis obtenta, qud nec uti conceditur, nifi urgentibus necefitatib CAP. V. Į gratiæ& indulta ab hac ſede conceſſa, ſucceſſu temporis incommodum afferre noſcuntur, expedit illa ſalubri præſidentis conſilio ſubmoveri. Proinde- Sanctimonialium quĩeti& tranquillitati conſulere, ac omnia, quæ illas à ſpiritualium rerum cogitatione& ex- ercitio avocant, impedimenta tollere, periculaque& ſcandala ab eis removere cupientes, auctoritate praſen- tium revocamus& abolemus omnes& quaſcunque li- centias ac facultates ĩngrediendi monaſteria, domos,& loca monialium, ac etiam vitorum quorumvis ordinum, quibuſvis etiam Comitiſſis, Marchioniſſis, Duciſſis,& aliis cujuſcunque ſtatùs& conditionis mulieribus, ac etiam omnes& quaſcunque licentias ingrediendi mona- ſteria, domos,& loca ipſarum Sanctimonialium, quibuf- cunque viris, etiam ejuſdem ſtatũs& dignitatis, tàìmà prædeceſſoribus noſtris, quàm etiam à nobis,& ſedis A- poſtolicæ Legatis, aut aliis ex urgentibus caufis ſub quibu derogatoriis, revocatorum reſtitutoriis, aliiſque⸗ cioribus clauſulis, irritantibuſque,& aliis decretis, etiam motu proprio& ex certa ſcientia, deq̃ue A poſtolicæ po- teſtatis plenitudine, atque ad Impera ginarum, aliorumq̃ue Principum contemplatio ſupplicationem conceſſas, confirmatas, ac etiam iterati vicibus renovatas, caſſamuſque,& annullamus lit deſuper confectas& proceſſus habitos per eaſdei bentes eiſdem, qui illas obtinuerunt, ſub excommuni- cationis pœœna ĩpſo facto incurrenda, ſuper qua à nemine, niſi à Romano Pontifice(præterquam in mortis articu- Io) abſolutionis beneficium poſſit impertiri, ne ipſarum licentiarum prætextu monaſteria hujuſmodi quovis mo- do ingredi audeant. Abbatiſſis verò, necnon Abbatibus, conventibus, ac aliis monaſteriorum utriuſque ſexũs ſu- perioribus,,& perſonis, quocunque nomine vocentur, diſtrictè præcipimus, ſub eadem excommunic ationis pœ- na, necnon privationis dignitatum, beneficiorum& of- ficiorum ſu ac inhabilitatis ad illum& alia in po- ſterumcobtinenda, ne in moñafteria, domos,& loca fua quenquam prætextu hujuſmodi licentiarum& faculta- tum ingr iant vel permittant. Quin etiam fub eif- gr f dem pœnis ipſo facto incurrendis prohibemus atque in- terdicimus omnibus& quibuſcunque perſonis Eccleſia- ſticis& ſecularibus, ac etiam ordi quorumcunque m me atium regularibus, ne prætextu licentia- rum ab-Epifcopis vel fuperioribus, qvibus illas conce- dendi in cafibus neceffariis tantùm ex d Concilij Tridentini tribuitur, ne monafter yialium pro libito, ſed neceſſitatibus urgentibus duntaxat ingredi, neve moniales fub eifdem panis illos aliter admittere præſumant. Romæ Idib. Junii, 1f7f. K= TITVULUSV XVII. DE REGULARIBUS E Paulus Quartus Pæna eorum, qur in atate legitima religionis votum emittentes à profefo vite mfintuto deficiunt é ad alios ordines vagantur. GAR- Oſtquam divina bonitas nos(licèt immeritos) ad fummi Apoftolatůs faſtigium aſſumere dignata eſt, nunquam ceſſavimus abuſus, qui in Eccleſia Dei, ſeu nimiã ſedis Apoſtolicæ indulgentià, ſeu homi- num malitiâ irrepfiffe cernuntur, pro viribus tollere,& Ecclefiam ipfam in priftinum candorem reftituere, di- verſas ad hoc ſalubettimas conſtitutiones edendo,& i— Violab⸗ Odlele 0& eode uini üguid enite rfonas fi

153 violabiliter obſervari mandando. Verùm, cùm non o- mnia uno& codem tempore êxcogitari, nedum perfici potuerint quinimò circa ea fit nobis fingulis fermè die- bus aliquid enitendum, abuſui apoſtaſiæ, quæ per regu- lares perſonas ſub diverſis falſis prætextibus quotidiè incurritur, ulteriũs parcendum non eſſe à cenſuimus. Nam licet diverſi Rom. Pont. prædeceſſores noſtri, per eorum conftitutiones complura, contra apoftafiam hu- juſmodi, ediderint ſtatuta& ordinationes, nondum ta- men eft plenum contra eam adinventum remedium. Quinimò diverſi diverſorum etiam mendicantium ordi- num religioſi, propriæ ſalutis immemores, Deique timo- re poſtpoſito, ſub prætextu, alii videlicet, quòd religioni & ordini in genere, ob varias confictas cauſas, aſtricti non ſint,& ſuperinde ſententiam declaratoriam obtinu- erint: Alii quòd beneficium Ecclefiafticum curatum affe- cutifint: Alii quòd extra regularia fii ordinis loca ſtan- di,& alicui beneficio Eccleſiaſtico deſerviendi à ſuis ſu- perioribus licentiam habeant,& alii diverfis aliis confi- ĉtis coloribus, Alii verò nullo ſuffulti prætextu, ſed te- meritate propriâ, contra proprium juramentum per cos in eorum profeſſione præſtitum,& regularia ſui ordinis inſtituta, extra clauftra fuorum regularium locorum de- gunt,& in feculo,aliqui habitu fui ordinis retento,aliqui illo abjeĉto in habitu Presbyterorum fecularium,& com- plures in habitu laicali temerè vagantur. Et poftquam Dto fidem fallere non funt veriti, cætera omnia quan- tumvis graviſſima& deteſtanda, levia& licita reputan- tes. Alii parochianos eorum curæ commiſſos fal ſam do- ctrinam docere,& pravis opinionibus, ac hæreſibus reple- re, alii uxores ducere, alii ſive paupertate eos cogente, ſve diabolico inſtinctu, ſecularibus& mechanicis nego- tiis fe dare. Alii ſeditionibus popularibus, conjurationibꝰ contra brincipes,& alios, ac quibuſvis aliis ſævis actibus ſe implicare,& cætera omnia nequiſſima facere præſu- munt, in graviſſimam divinæ majeſtatis offenſam,& reli- gionis opprobrium, ac animarum ſuarum perniciem,& aliorum Chriſti fidelium ſcandalum. Qua mobrem conſiderantes Apoſtatas hujuſmodi, infi- nitis erroribus in eadem Dei Eccleſia cauſam præſtare,& propterea volentes contra apoſtaſiam ipſam pleniùs pro- videre,& eam, quantum nobis ex alto conceditur, dev medio tollere, motu proprio,& ex certa fcientia noftra, ac de Apoftolicæ poteftatis plenitudine, omnes& fingu- los, qui poft profeſſionem per eos in ætate legitima con- ſtitutos, in aliquo approbato, etiam militari ordine pu- rè& liberè emiſſam, vel ſi ante ætatem legitimam pro- feſſi fuerint, poſt illam per eos in ipſa ætate legitima conftitutos, purè& liberè, ratam& gratam habitam, te- meritate proprià, aut quovis prætextu, vel causa, etiam ſi ſe religioni& ordini non aſtrictos eſſe, ſine cauſæ cogni- tione,& his quæ à jure requiruntur, ſervari omiſſis, vel non legitimè probatis, declarari obtinuerint, aut benefi- cium Ecclefiafticum, etiam curatum,non procedente le- gitimå difpenfatione poffideant, vel alicui beneficio Ec- clefiaftico,etiam curato, alterius nomine deferviant, ex- tra clauſtra ſuorum regularium locorum degunt, aut in poſterum degent, omnibus& fingulis beneficiis Eccle- ſiaſticis, cum cura& ſine cura, ſecularibus, aut ſui vel cu- juſvis ordinis regularibus, per eos quomodolibet ob- tentis,& de cætero obtinentibus cujuſcunque qualitatis fuerint, ac fructibus, reditibus,& proventibus Eccleſia- ſticis, eis quomodolibet reſervatis, ſeu aſſignatis, necnon Baccalaureatũùs, Licentiaturæ, Doctoratũs,& Magiſterii, ac quibufvisaliis in jure Canonico, vel Civili, Theolo- gia, feu Medicina, vel artibus,aut quavis alia facultate, gradibus, pet eos, etiam antequam religionem ingrede- rentur, obtentis, feu affecutis, necnon quocunque mini- a Adde ea qua inc. 27 Concili Agathenfis Q Trident. fef. 14. sap. u. derefor,©[el.25. 8, tgedo regalare De Regularibus& Religiofis extraclauftr. 154. fterio Eccleſiaſtico, Apoſtolica auctoritate, tenore prg- fentium, penitùs& omninò privamus, ac ad illa& alia Juæcunque& qualiacunque in poſterum obtinenda, ſeu fructus, reditus,& proventꝰ Eccleſiaſticos percipiendos, aut gradus aſſequendos perpetuò inhabilitamus,& ab executione quorumcunque Eccleſiaſticorum, etiam ſa- crorum,& præſertim Presbyteratũs ordinum, necnon o- mni miniſterio Eccleſiaſtico prædicto perpetuò ſuſpen- dimus, privatosque& inhabiles ac ſuſpenſos eſſe, necnon beneficia ipfa de jure& de facto, etiam ad hoc, ut coram ordinarii collatores ea aliis liberè conferre poſſint,& niſi ea infra tempus à Lateranenfi Concilio ſtatutum contu- lerint, collatio beneficiorum eorundem ad immediatum illorum ſuperiorem,& demum ad nos, ac pro tempote exitentem Rom. Pont. devolvatur, Patroni quoque eo- rundem beneficiorum perfonas idoneas, infra tempus à jure ſtatutum, ad ipſa beneficia præſentare poſſint,& niſi præſentaverint, corum libera collatio ad ordinarium ſpectet& pertineat, vacare, ac reſervationes fructuum. redituum,& proventuum hujufmodi expirare decerni- mus, ita ut de cætero ipfi apoftatz, quamdiu vixerint, aliqua beneficia Ecclefiaftica obtinere, vel aliquod ofi- cium Eccleſiaſticum exercere, aut fructus, reditus,& pro- ventus Eccleſiaſticos, ſeu fuper illis penfiones annuas perciperé vel exigere, feu curam animarum, vel aliquod miniſterium Eccleſiaſticum exercere, aut SacramentaEc- cleſiaſtica miniſtrare, ſeu Miſſam celebrare, aut prætextu ordinum, in quibus conftituti erunt, aliquid facere, vel exequi nequeant,& provifiones, feu commerdæ, ac re- ſervationes fructuum, redituum,& proventuum Eccleſi- aſticorum, necnon aſſignationes penſionum annuarum eis, etiam dictà auctoritate, etiam cum præſentium, toto carum tenore inſerto, plenaria derogatione pro tempore factæ, nullæ ſint,& irritæ, ac viribus omninò careant, nec aliquod eis jus, aut titulum beneficia poffidendi;aut fru- ctus, reditus,& proventus, feu penfiones hujufmodi exi- gendi, vel percipiendi tribuant. Ipfigue fic privati isha- biles,& ſuſpenſi fructus ſuos non faciant, ſed ad illorum reſtitutionem teneantur. Et nihilominds, ſi curam ani- marum exercere, vel Eccleſiaſtica Sacramenta miniſtra- re, ſeu Miſſam celebrare, aut prætextu ordinum ſuorum prædictorum aliquid facere, aut aliquod miniſterium Eccleſiaſticum excqui præſampſerint, tanquam ſuſpenſi ab executione ordinum ſuorum,& in illis contra ſu- ſpenſionem ipſam,& in contemptum clavium mini- ſtrantes condignis pœnis omninò puniantur. Etut omnis vagandi occaſio apoſtatis hujuſmodi tol- latur, volumus& fancimus, quòd quævis tam Ecclefia- ſticæ, quàm ſeculares perſonæ, cuju ſcunq; ſtatùs, gradũs, ordinis, conditionis,& præeminentiæ exiſtant, etiã ſi Ar- chiepiſcopali, Patriarchali, aut alià majori Eccleſiaſticà dignitate, etiam Cardinalatũs honore, ſeu Mundana, eti- am Marchionali, Ducali, aut alià majori auctoritate, ſeu excellentia præfulgeant, aliquẽ apoſtatarum eorundem receptare, ſeu nutrire, vel illis, quò minũs ad eorum mo- naſterium, ſeu domum, vel alium locum regularem re- deant, favorem aut auxilium, ſeu conſilium præſtare non præſumant,& ſi eos receptaverint, vel illis, ut præfertur, faverint, aut auxilium, ſeu conſilium præſtiterint,& per ordinarium loci, fab quo moram trahent, commoniti, à præmiffis non deftiterint, fententiam excommunicatio- niseo ipfo incurrant. Et fi patroni alicujus beneficii Ec- cleſiaſtici, ſive ſint laici, ſive elerici, aliquem ex eiſdem a- poſtatis ad beneficium de jure patronatůs exiftens, tunc vacans præſentavetint, præſentationes hujuſinodi ſint eo ipſo nullæ, irritæ,& inanes, ac viribus careant,& ipfi pa- troni jure præfentandi alios ad eadem bengficia pro e2 vice tantùm privati exiſtant. Quodque ſuperiores ordi- num, quos ipſi profeſſi fuerint,& ordinarli locorum, in quibꝰ ĩpſi apoſtatæ pro tempore degent, tam conjunctim, quam diviſim, eoſdem apoſtatas, ut ad eorum monaſteria RRI I

155 Septim. Decret. Lib. III. Tit. XVII. 156 redeant, rêquirere,&fi ad dicta monafteria redire cef- ſaverint, diſtulerint, vel recuſaverint, eos ſecundum or- dinis diſciplinam, monitione præviâ, per cenſuras Eccle- ſiaſticas,& pœnas, etiam corporis afflictivas, ad redeun- dum cogere& compellere poſſint, invocato etiam ad hoc, fi opus fuerit, auxilio brachii feeularis. Quòd fi regula- ris ordo hoc non patiatur, auctoritate noſfrà provide:e valeant, ut talibus apud eadem monaſteria in locis com- petentibus, ſi abſque gravi ſcandalo fieri poterit, alio- quin in aliis religioſis domibus ejuſdem ordinis, ad agen- dam inibi pœnitentiam, vitæ neceſſaria miniſtrentur. Si verdò apoſtatæ hujuſmodi ſe in his inobedientes præftite- rint, ſint etiam auctoritate noſtrà, majoris excommuni- gationis fententiã co ipfo innodati,& ſuperiores ſui eos excommunicatos eſſe declarent& nuncient, acut tales ab omnibus ſuis ſubditis nunciari& publicari faciant. Teneanturque ipſi apoſtatæ, cnjuſcunque ordinis, con- gregationis,& habitũs ferir t, Birretum nigrum, dua- bus lineis albisex tela confectis,& digito humano latis, ab una extremitate ad aliam extremitatem circumductis diſtinctum,& per totam ejus circumferentiam ſimili li- neã albã ſuffultum, ita ut omnes lineæ præfatæ oculis in- tuentium manifeſtè appareant, continuè geſtare. Et ii ſine birreto hujuſmodi deprehenſi fuerint, poſſint pro hu- juſmodi inobedientia, non ſolum per ſuos ſuperiores, verùm etiam per quoſcunque, tam Eccleſiaſticos, quàm ſeculares judices& magiſtratus, condignis pœnis puniri, & ad delationem ipſius birreti, ut præfertur, diſtincti& ſuffalti, omninò compelli. Deæcernentes qudd de cæte- ro ,quż aliquem ordinem approbatam, ut prefertur, ta- citè vel expreſsè profeſſus fuerit,& ſe illi ordini non aſtrictum eſſe contenderit, vel aliàs quovismodo, five retento, five dimiffo babitu, extra regularia loca ipſius ordinisde jure aliquo cafu ftare poffe putaveris, vel quå- vis ratione aut prætextu ſuper hoc poſtulaverit, ſeu ſup- i literas, quas à nobis feu officio pœnitentiariæ noftræ obtinebit, Cardinali, protectori, feu viceprote- ctorĩ ipſius ordinis in curia reſidemti,& procuratori ge- nerali ordinis dirigi,& præſentari facere, ac coram eo in hoe negotio cum plena cauſę cognitione procedere tene- atur: alias omaia& ſingula, per ĩpſum profeſſum in præ- miſſis geſta, nullius fint roboris vel momenti, literæque aliis directæ nullam juriſdictionem tribuant. Quodque omnes& ſingulæ translationes de apoſtatis ipfis ad alium ordinem, etiam per nos, aut prædeceſſoxes no- ſtros, vel per officium pcœnitentiariæ hujuſmodi hacte- nus factæ,& quas deinceps fieri contigerit, niſi ad arctio- rem, vel parem ordinem factæ fuerint,& ipſi ſic translati in monaſteriis, in quibh. regulatis obſervantia vigeat, actu maneant, nullæ ſint,& irritæ, ipid; c translatiad prifti- num ordinem, etiam fiin ordinem,ad quem translati fu- erim, profeſſionem in eo emitti ſolitam emiſerint, redire teneantur. Et ſi poſt unam& ſecundam monitionem, ſibi à Prælatis ſeu ſuperioribus ordinum, à quibus tranſ- lati ſunt, factam, xedire diſtulerint aut neglexerint, liceat ipfis Prælatis, feu fuperioribus procedere contra eos, modo& mediis contra apoſtatas ſlatutis. Et nihilomi- nus præfatos ſie translatos,& ut præfertur, non redeun- tes, adminiſtratione cujuſcunque Eccleſiaſtici beneficii ſeu officii& prælaturæ perpetuò privamus. Pius Quartus. Apoſlatarum cauſa, CC relggioſorum extra clauſtra vagantium ütes, ad Apoſtolicam deciſionem e vocantur. CAP. IL Ingulas lites& caufas, hactenus coram quibufyis or- dinariis vel delegatis judicibus, etiam in Roman. Cur. introductas,& in quacunque inſtantia contra dictos apo- ſtatas vel translatos, vel aliàs inter quaſvis perſonas prz- mifforum occafione pendentes, etiam ſi inſtructæ ſint, ad nos advocamus, ac cauſas, tam ad nos advocatas in ſtatu& terminis, quibus reperiuntur, reaſſumendas, nec- | approbatione a adı non quam& quas quæcunque perſonæ Eccleſiaſticæ& regulares, ac etiam feculares, necnon conyentus„colles gia,& univerſitates dictà occaſione ſua in præmiſſis com- muniter vel diviſim intereſſe putantes, contradictos apo- ſtatas, vel translatos, aut alios quofeung; activè vel paffi- vè, civiliter vel criminaliter, ac realiter& perfonaliter vel mixtim, habent& movent, aut habere yel moveré volent& intendent, cum omnibus& fingulis incidenti- bus, dependent. emergent. annexis& connexis, totoque negotio principali, quoad profeſſos, videlicet in alma ur- be&æ ejus diſtrictu, alios in ea præſentes, dilecto filio no- ftro Jacobo tituli$.Mariæ in Cofmedin. presbytero Car- dinali Sabello nuncupato, noftro in dictis urbe& diftri- &u Vicario generali, feu ejus lociim tenenti, extra Cu- riam verò ordinario loci, ac ſuperiori monaſterii, in quis bus prima& originaria Profeffio per quemlibet ex apoa ſtatis& translatis prædictis emiſſa aſſeritur, necnon ob- tinenti primam dignitatem in Eecleſia cathedrali, ſeu metropolitan. vel alii fuperiori loci hujufmodi, feu anti- quĩori canonico pro tempore reſidenti, per eos conjun- ctim, viſis inprimis& diligenter inſpectis& examinatis diſpenſationibus, facultatibus, licentiis,& indultis pez eoſdem apoſtatas& translatos quomodolibet obtentis, ae proceſſibus deſuper habitis,& cauſis in eis allegatis maturè diſcuſſis, ac prout juſtum& æquum fuerit, veri- ficatis& probatis, ſummaxiè, fimpliciter& de ꝑlano, ac ſine ſtrepitu& figura jud c ſolà veritate inſpectã, ap- pellatione propoſità, audiend. cognoſcend.& juxta juris & ſacrarum conſtitutionum diſpoſitionem ſine debito terminand. committimus& mandamus. Pius V. ex Concilio Tridentino. Regulares non poffunt andire confefaones fecularinm, nifi appres batrone ér indultu ordinariorum. CAP. TIL poon Pontifieis providentia circumſpecta, non- nunquam geſta per eum rationabilibus& honeſtis fuadentibus caufis moderatur& commutat in melius, prout in Domino confpicit falubriter expedire, Nuper fiquidem quafdam declarationes& moderationes, circa nonnulla Concilii Tridentini decreta, regulares perfo- nas ordinum mendicantium,corumgue inſtituta concer- nentia, edidimus& promulgavimus. Et quia, utl acce- pimus, illarum vigore facerdotes regulares prædicto- rum ordinum quandoq; minũùs idoneĩ& inhabiles con- feffionibus feeularium audiendis ab eorum fuperioribus præpofiti, abfque aliqua Epifcoporum, fed folå Magi- ftri ordinis generalis, ant provincialium miniftrorum mittuntur. Nos ſuper his, pro de- bito paftoralis officii, prout tenemur, falubriter provide- re volentes, tenore præfentium håc noftrå conftitutione perpetuà ſancimus, decernimus& declaramus, decre- tum Concilii Tridentini de approbatione regularium, audiendis confefionibus fecularium præpofitorum, ab Epifcopis facienda obfervari debere, etiam in omnib. re- gularibus, quorumvis ordinum, etiam mendicantium, etiam ſub regulari diſciplina viventibus, etiam ſi ſint le- ctores, aut in Tkeologia etiam de ſuperiorum ſuorum licentia graduati, vel promoti, vel à fuis Magiftris ge- neralibus vel provincialibus, mi niſtris, ſecularium con- feſſionib. audiendis expoſiti. Volumus tamen eos, qui femel ab Epifcopo in civitate& dioœceſibus ſuis prævis examineapprobati fuerint, ab eodem Epifcopo iterum non examinari. Ab Epiſcopo autem ſucceſſore, pro ma- jori conſcientiæ ſuæ quiete, examinari de novo poterunt. Inhibentes quibuſcunque regularibus quorumvis ordi- num etiam mendicantium, ut præfertur, ne vigore de- putationis& approbationis ab eiſdem magiſtris& mi- niftris provincialibus, etiam quòd illarum occafione ab ordinariis hucufque tolerati fuerint, abfque ſpeciali in a Concil. Trident JE t4. 67. poſterum im licentia sia, feularium reg Id Augy! (= D) e Moniales à decin yftioneexenpte f $ TA Eftatu Ecele re nokre ati Sorores quorum teplarium loc vis Cikert. Pra Benediti, k Francifo keal quibulungue; monafteria, do ri de Car alios re

shath calar oa 1 ampela, nt 157 poferum licentia& approbatione ab ordinariis obti- nenda, ſecularium confeſſiones audire præſumant. Ro- mz 3. Id. Aug. i571 K= it TITULUS XIX. DE MONIALIBUS, Pius Quartus. Moniales À decimarum& ſalſidiorum, aliutumz onerum in- pofitioncexempta fant. o CAR L D E ſtatu Eccleſianuim& monaſteriorum quorumlibet, curæ noſtræ divinã diſpoſitione commiſſorum, pa- ternå diligentiâ cogitantes, ad ea per quæ illorum, ac perfonarum præfertim foæminei fexûs in illis fub regula- ticaftimonia Aliffimo famulantium ſtatui&opportu- uæ ſubventioni valcat ſalubriter provideri, ipſæque per- ſonæ, ſemotis perturbationib. univerſis, in pacis& quie- tisamæœnitate divinis officiis liberiùs vacare valeant, li- benter attendimus, ac in iis noftri paftoralis officii par- tes favorabiliter impartimur. Hinc eſt, quòd nos motu Proprio, non ad alicujus nobis ſuper hoc oblatæ petitio- nis inſtantiam, ſedde noſtra mera liberalitate, omnes& ſingulas Abbatiſſas, Prioriſſas, Miniſtras, Moniales,& Sorores quorumcunque monafteriorum, domorum,& regularium locorum monialium,& fororum quorum- vis Ciſtert. Præmonſtraten. ſanctæ Claræ, necnon ſancti Eenedicti,& ſancti Auguſtini, ac tertii ordinis ſancti Franciſci,& aliorum quorumvis ordinum, etiam ſub cu- ra& regimine, ac ſecundum regularia inſtituta fratrum Minorum de obfervantia nuncupatorum,& Eremitarum ejufdem fan&i Auguftini degentium in Lombardia,& quibuſcunque aliis Italiæ partibus conſiſtentium, ipſaq́; monaſteria, domos& loca, deductis quatuordecim du- catis auri de Camera, pro victu cujuslibet monialis ſeu fororis, alios reditus non habentia, eorumque poſſeſ- ſiones,& alia quæcunque bona, mobilia& immobilia quæcunque, decimarum& fubfidiorum ac aliorum one- rum quomodolibet nuncupatorum, per nos& fed, Apo- ſtolicam, ſeu ejus Legatos& Nuncios, aut quoſcunq; alios quàvis auctoritate fungentes, etiam pro expeditione contra Turcas, vel fidei tuitione, ac fabrica Bafilicæ Principis Apoftolorum de urbe, aut quàvis alià urgentiſ- fimå causå, pro temporeimpofitorum folutione,ex certa noftra fcientia, anctoritate Apoſtolicà, tenore præfen- tium, in perpetuum prorfus eximimus& liberamus. Et nihilominùs omnibus& ſingulis collectoribus, ſubcol- lectoribus, ac commiſſariis, necnon quibuſcunque aliis ad decimarum& ſubſidiorum hujuſmodi exactionem deputatis,& pro tempore deputandis, in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub noſtræ indignationis, ac excommuni- cationis latæ ſententiæ pœna, diſtrictius inhibemus„De Abbatiffas, Prioriffas, Miniftras, Moniales,& Sorores, domos, monaſteria,& loca prædicta, etiam vigore qua- rumcung; literarum à nobis, vel fede prædicta pro tem- poreemanatarum, etiam fi in eifdem contineatur ,quòd ad quævis exempta, domos, monafteria ,& loca fe ex- tendant, vel alterius cujufcungue tenoris exiftant, ipfius fedis fibi conceflz facultatis, nifi de præſentibus eatum- q̃ue toto tenore, ac de dictis ordinibus& nomine eorum, quibus dictorum ordinum cura, gubernatio,& prote- ctio ꝑro tempore commiſſa fuerint, plenam&expreſſam, ac de yerbo ad verbum, non autem per clauſulas genera- les idem importantes, fecerint mentionem, ad ſolven- dum decimas, feu ſubſidia, aut onera hujuſmodi, quovis modo cogere aut compellere, ſeu aliàas præmiſſorum oc- caſione, eas moleſtare ſeu inquietare præſumant. Romæ Non, April. 160. Pius Quintus. Clanfura obfiringuntur moniales tacitè vel expref- religionem De Monialibus. 15$ profed carum receptionesad ordinem, clauſara obligateone vis- latå, irrite fant& inanes. CAP: IL Ge paftoralis officii nobis, meritis licèé impari- bus, defuper commiffi curam(quantum nobis-ex al- to permittitur) invigilantes, aſſiduè ad ea, per quæ ſin- gulis erroribus& exceſſibus obviatur, ac perſonis qui- buslibet, præſertim fœminei ſexũs virginitatem ſuam Al- tiſſimo voventibus, ſub xeligionis jugo Chriſto Salvatori in caſtitatis holocauſto famulari affectantibus à kmi- ta juſtitiæ& honeſtatis declinantibus, ne quicquam in eis reperiatur incongruum, quod in regularis po- nat honeftatis gloriâ maculam,& divinam meritò poflit offendere majeſtatem, opportunè ſuccurritur, libenter intendimus, ac in his noſttæ vigilantiæ partes propenſius impertimur, prout id in Domino falubriter expedire conſpicimus. Hãc igitur perpetua valiturà conſtitutia- ne, inhærentes etiam conftitutioni fel. record. Bonifacii Papæ VIII. a prædecefforis noftri, quæ incipit, Pericu- lofo,& decretis Concilii Tridentini ſuper clauſura mo- nialium editis, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſenti- um ſtatuimus, atq; perpetuò decernimus, univerſas& fin- gulas moniales, præſentes atque futuras, cujufcung; reli- gionis, ordinis, vel militiarum, etiam Hierofolymitan. ſint. quæ vel jam receptæ ſint, vel in poſterum in quibuſvis monaſteriis ſive domibus recipientur,& tacitè vel ex- preſsè religionem profeſſæ, etiam ſi converſæ, aut quo- cunq; alio nomine appellentur, etiam ſi ex inſtitutis vel fundationibus earum regulæ ad claufuram non tenean- tur, nec unquam in earum monafteriis feu domibus, etiam ab immemorabili tempore ea feryata non fuerit, fub perpetua in fuis monafteriis feu domibus de cætero debere permanere clauſura, juxta formam dictæ conſtitu- tionis felic. record. Bonifacii Papæ VIII. prædeceſſoris noſtri, quæ incipit, Periculoſo. in ſacro Concilio Triden- tin. approbatæ& innovatæ, quam nos auctoritate piz- fatà etiam approbamus& innovamus, in omnibus& per omnia, ac illam diſtrictè obſervari mandamus. Quòod ſi aliquæ moniales forfan reperiantur, quæ conſuetũdi- neetiam immemorabili, aut inftituto vel fundationę s regulæ ſuæ fretæ, animo obſtinato huic clauſuræ reſi- ſtant, aut quoquo modo reluctentur, ordinarii unà cum ſuperioribus earum, omnibus juris& facti remediis com- pellant eaſdem, tanquam rebelles& incorrigibiles, ad Præcise ſubeundum dictam clauſuram,& perpetuò ob- ſervandum. Mulieres quoque, quæ Tertiariæ, ſeu de pæ- nitentia dicuntur, cujuſcunque fuerint ordinis, in con- gregatione viventes, ſi& ipſæ profeſſæ fuerint, ita ut ſo- lemne votum emiſerint, ad clauſuram præcisè, ut præ- mittitur,& ipſæ teneantur. Quòd ſi votum ſolemne non emiſerint, ordinarii, unà cum fuperioribus earum, hor- tentur,& perſuadere ſtudeant, ut illud emittant& pro- fiteantur, ac poſt emiſſionem& profeſſionem eidem clauſuræ ſe ſubjiciant: quod ſi recuſaverint,& aliquæ ex eis inventæ fuerint ſcandalosè vivere, ſeveriſſimè pu- niantur. Cæteris autem omnibus, ſic abſque emiſſione profefſionis& claufiira vivere omninò volentibus, in- terdicimus& perpetuò prohibemus, ne in futurum ul- lam aliam prorſus in ſuum ordinem, religionem con- gregationemvé recipiant, Quòd fi contra hujufmodi hanc noftram prohibitionem,& decretum aliquas rece- perint, eas ad ſic vivendum omninò inhabiles reddimus ac illarum quaslibet profeſſiones& receptiones irritas decernimus& nullas, prout etiam præſenti decreto irri- tas facimus,& annullamus. Porrò ne moniales vel ter- tiariæ pradictæ, propter hanc clauſuram, detrimentum aut incom̃odum aliquod in earum neceſſitatibus, maxi- mẽ in pertinentibus ad illarum victum, patiantu f fed ut eis opportunè conſulatur, auctoritate Apoſtolicà præfatã a Voniſac. VIII. c. periculoſ. de ſlatu regularium, in d. QQgq 2

Septim. Decret. Lib. II. Tit. XIX. 160 ſtatuimus, decernimus, præcipimus, atque mandamus Ordinariis& ſuperiotibus earum, ut curent, colligi fide- lium cleemoſynas, perconverſas, quæ non ſint profeſſæ, vel ſi proſeſſæ fuerint, ſint tamen ætatis annorum qua- draginta,& in domibus contiguis extra tamen monaſte- tium degant;& non ingrediantur claufuram aliarum monialium, nifi ih cafibus ex earum conftitutionibus permiffis,& de earum domibus exire non poffint pro hu- juſmodi eleemoſynis colligendis, niſi de licentia ordina- Tii, vel earum ſuperiorum. Et de cætero nullæ aliæ con- verſæ profeſſæ recipi amplius, etiam de conſenſu ſuorum ſuperiorum vel prælatorum poſſint. Quod ſi adyverſus hanc noſtram prohibitionem receptæ fucrint, illarum recer tio nulla, irrita,& inanis fit prout ex nunc nullam, ac irritam facimus& annullamus. Quòd ſi prędicto modo neceſſitatibus monialium& mulierum terrarum prædi- ctarumſ irri fufficienter non poterit, mandamus ipſis ordinariis& ſuperioribus earum, ut ipſi provideant de aliis perfoni‘ piis,& Deo devotis, quæ fidelium eleemo- fyras colligant, vel aliàs eò meliori& commodiori mo- do, quò fieri poterit, etiam ex opere manuum ipfarum monialium& mulierum prædi&arum, arbitrio ordina- riorum& ſuperiorum carundem, prout eis congruentius expedire videbitur, provideatur& fuccarratur. Etne pr pter monialium numerum exceffivum elauſuræ ob- fervatio violetur, inhærentes etiam ſimiliter diſpoſitioni dictæ conſtitutionis Bonifacii,& Concilii Tridentini de- creto, monialibus prædictis,& illorum ſuperioribus& ordinariis diſtrictè inhibendo præcipimus& mandamus, ne plures in earum monaſteriis recipiant& admittant, ſi- e recipi& admitti permittant, quàm ex propriis redi- tibus ipſorum monaſteriorum, vel conſuetis eleemoſynis commodè ſuſtentari poſſint. Mandantes propterea, in virtute ſanctæ obedientiæ, ſub obteſtatione divini udicii & interminatione maledictionis æternæ, univerſis vene- rabilibus fratribus, Patriarchis, Primatibus, Al chiepi- ſcopis,& Epiſcopis, quatenus in civitatibus& diœc. pro- priis noftras publicari faciant, ac in monafteriis monia- lium fibi ordinario jure fubje&tis, in his verò, quæ ad Roman. mediatè vel immediatè ſpectant Eccleſiam, ſedis Apoſtolicæ auctoritate, unà cum ſuperioribus eorundem monaſteriorum, clauſuram, ut præmittitur, quampri- mum poterint, ſervari procurent, contradictores atque rebelles, per cenſuram Eccleſiaſticam, appellatione poſt- pofitå, compeftendo, invocato ad hoc, fi opus fuerit, uxilio brachii ſecularis. Ac, ut hoc tam ſalutare de- iſtratus temporales rogamus, requirimus,& obſecramus per viſcera miſericordiæ Do- mini noſtri Jeſu Chriſti, eiſdem in remiſſionem peccato- rum injungentes, q dd in præmiſſis omnibus, eiſdem Pa- triarchis, Primatibus, Archiepiſcopis,& Epiſcopis,& aliis monialium ſuperioribus aſſiſtant, ac ſuum favorem & auxilium præſtent, ac impedientes pœnis etiam tem- poralibus afficiant. Q Idem. Lecendii, infirmitatis, Iepra, vel Epidemtæ neceflitate, monialibuu⸗ Cedienda à clauſura non denegatur poſtulata fucultas. CAP IIL Ecori& honeftaii omnium fan&imonialium, qua- rum Jefus-Chriftus Dominus nofter ſponſus eſt, ut in puritate& caſtitate ſuperædiflcantes in ipſo feliciter inhabitare valeant, conſulentes, ea quæ illarum exiſti- mationi detrahere poſſent, decet nos conſultò ſummo- vere. Sanè periculo& ſcandalo plena res eſt, ac regulari obſervantiæ vehementer adverfatur, ſanctimoniales ali- quando parentes, fratres, forores, aut alios agnatos vel cognatos, necnon monaſteria,& alia, filiationes nuncu- päta, etiam eis ſubjecta viſitandi, aut infirmitatis cauſa, perſonarum domos diſcurrere& vagari, quo veluti co- lore eximium quoq; honeſtatis& pudicitiæ decus in di- ſcrimen committunt. Unde nos malo huic, pro noſtro paftoralis officii debito, falubriter occurrere volentes, inh es etiam decreto facri Concilii Trideñtini, de onialium diſponenti, ac aliis noſtris literis ſu- per hujuſmodi clauſura editis adjicientes, volumus, ſan- cimus,& ordinamus, nulli Abbatiſſarum, Prioriſſarum, aliarumvè monialium, etiam Carthuſienſ. Ciſtercienſi- um, ſancti Benedicti,& mendicantium,& quotumcunq; aliorumirdinum, etiam militiarum, ac ſtatuum, gradu- um, conditionum, dignitatum, ac præeminentiarum exi- ſtentium, etiam à Regia vel illuſtri proſapia ortarum, de cætero etiam infirmitatis, ſeu aliorum monaſteriorum, etiam eis ſubjectorum, aut domorum, parentum, alio- rumvẽ conſanguineo: m viſitandorum, aliavè occaſio- ne,& pratextu, niſi ex cauſa magni incendii, vel infirmi- tatis, lepræ, aut Epidemiæ, quæ tamen in itas, prater alios ordinum fuperiores, quibus cura monafteriorum incumberet, etiam per Epilcopum, feu alium loci ordi- narium, etiam ſi prædicta monaſteria ab Epiſcoporum& ordinariorum juriſdictione exempta eſſe reperiantur, cognita& expreſsè in ſcriptis approbata ſit, a monaſteriis præfatis exire, ſed nec in pradictis caſibus, extra illa, vix ad neceſſarium tempus ftare licere. Aliter autem, quàm ut præfertur, egredientes, feu licentiam exeundi quomo- docunque concedentes, necnon comitantes, ac illarum receptatrices perſonas, ſive laicas, aut ſeculares, vel Ec- cleſiaſticas, conſanguineas vel non, excommunicationis majoris latæ ſententiæ vinculo, ſtatim eo ipſo abſque ali- qua declaratione ſubjacere, à quo præterquam à Roma- no Pontifice, nifi in mortis articulo, abfolvi nequeant, Et inſuper tam egreſſas, quàm præſidentes& alios ſupe- riores prædictos, eis licentiam hujufmodi concedentes, dignitatibus, officiis,& adminiſtrationibus, per eas& eos tunc obtentis, privamus,& illas& illos ad obtenta, & alia in poſterum obtinenda inhabiles, necnon licen- tias& facultates,feu indulta& privilegia exeundià mo- naſteriis,& extra illa ftandi, à nobis, feu alio Romano Pontifice prædeceffore noftro, ac fedis Apoftolicæ Nun- tiis& Legatis,etiam de latere, ac majore pœnitentiario, aut ordinum prædictorum ſuperioribus, aliiſvè perſonis, ſub quibuſcunq; tenoribus& formis, ac cum quibufvis, reſtitutivis, præſervativis, mentis atteſtativis, etiam no- vam gratiam& datam concedentibus, aliifque efficacio- ribus& efficaciffimis ac infolitis claufulis, irritantibufá; & aliis decretis in genere velin fpecie y etiam motu pro- ptio,& ex certa fcientia, deģ; Apoftolicg poteftatis ple- nitudine, etiam Imperatoris, Regum, Ducum,& aliorum Principum, necnon S,.E. Cardinálium intuitu,& con- templatione, ac inſtantià, vel aliàas quomodolibet con» ceſſa(quæ prorſus abolemus) ac literas deſuper confe- ctas,& in poſterum concedendas& conficiendas, nullas & invalidas, nulliuſqͥue roboris, ac momenti fore, nec illas habentibus& habituris ſuffragari poſſe,& ita per quoſcunque judices& Commiſſarios, quàvis auctoritate fungentes, ſublatà eis& eorum cuilibet aliter judicandi & interpretandi facultate& auctoritate, judicari& dif- finiri debere, irritum quoque& inane, quicquid ſecus ſuper his à quoquam, quäàvis auctoritate, ſcienter vel ignoranter contigerit attentari decernimus. Rom. Cal, Febr. 169. Gregorius XIII. ex Concilio Tridentino. Prælati& alii monaſtertorum momalis curam habentes in caſib. t antummodo urgentis neceſfitatis parvo comttatis ea ingrediantur. CAP. IV. i D Ubiis, qug emergunt, declarationis remedium ex- pedit adhibere. Cùm igitut ſuper eo, quod optimã primùm ratione Concilium ſanxit Tridentinum, dein- de in conſtitutione fel. record. Pii apæ V. pradeceſſo- alioyẽ pratextu à monaſterlis exire,& pet ſeculatium ris noſtti, Nonis Julii, Pontificatũs ſui anno tettio, atque item — mohra;1dibus fuit provi pelaris, fepta! pal kvi confulereyolen declaramus, Pral res, ouibus cura quovis modo in ingrediendi mos Qip polerat Poni pata fiyr

161 item noſtra, Idibus Junii, Pontificatũs noftri anno quarto, editis, fuit proviſum, ne cui in poſterum, niſi in caſibus neceſſariis, ſepta monaſteriorum monialium ingredien- di concederetur licentia, à nonnullis dubitatum fuiſſe ſciamus, circa perſonas, quæ alterius ad id licentià non in- digent, ſed ſui auctoritate officii nituntur, an liceat eis pto libito ſuæ voluntatis hujuſmodi fepta ingredi, vel potius ſervare debeant ipſi quoque regulam à Concilio Præſcriptam. Nos omnem hæſitationis materiam tollere, & viam ſcandalis præcidere, ac ſanctimonialium quieti conſulere volentes, harum tenore, auctoritate Apoſtolica declaramus, Prælatos omnes, tam ſeculares quàm regula- res, quibus cura& regimen monafteriorum monialium quovis modo incumbit, facultate ſibi ex officio attributã ingrediendi monaſteria pradicta, ita demumuti poſſe, ſi De Monialibus. 162 id faciant in cafibus neceffariis,& à paucis, iisq́ʒ ſeniori- bus, ac religioſis perſonis comitati. Qupcirca univerſos & ſingulos Epiſcopali, ſeu majori, ac etiam Cardinalatũs dignitate præditos, necnon quorumvis ordinumAbbates, Priores, miniſtros,& alios quoſcunq; ſuperiores regula- res feriò monemus, ut facultate hujufmodi, qui eam ha- bent, preterquam in cafibus, ut przæfertur, necemariis, neutiquam utantur. Qudòd ſi contrafecerint, eàdem au- ctoritate Apoſtol. ſtatuĩmus atq; decernimus,qui Pontis ficialis dignitatis fuerint,eos pro prima vice, quå contra fecerint, ingreſſu Eccleſiæ interdictos, pro ſecunda à mu- nere Pontificali& à divinis fufpenfos, ac deinceps ipfa ſacto, abſqʒ alia declaratione,excõmunicatos exiftere,re- gulares verò omni officio ac miniſterio privatos, excom- municationi ſimiliter ſubjacere. Rom. 23. Dec. 1781. FINIS, SRA ODES EN: S IAL FLrIMI DECRE IUM LIBER QUARTUS. TITUŁUS I DE MATRIMONIIS ET SPONSALIBUS. PAULUS QUARTUS Qui[þe obtinenda difþenfationis matrimonium contrahunt in gradibus prohibitis, in poſterum Pontificiâ gratiá per hujufmodi difpenfationes non gaudeant, etiamfi ex copula fe- quuta ſit proles. Cart L 34 B ea ipfadie,quà divina bonitas nos(li- A cèt tanto oneri impares) regendæ uni- verſalis ejus Eccleſiæ præficere dignata eſt, nunquam ceſſavimus cogitare, quo pacto ſinguli abuſus noſtrà diligentià f tollerentur, diverſas ſuperinde conſtitu- tiones, juxta caſuum exigentiam quotidiè promulgando & publicando. Hinc eſt, quòd cùm(ſicut nobis nuper innotuit) à nonnullis annis citrà introductum ſit, ut qui matrimon. in ſecundo conſanguinitatis vel affinitat. gra- du contrahere anhelant, ſcientes ſe diſpenſationem à fe- de Apoſtolica ſuper hujuſmodi matrimon. contrahendo obtinere non poſſe, ſub fiducia illam ſuper eodem matri- mon. poſtquam contractum fuerit, reportandi, matrim. ipſum de facto contrahant,& carnaſi copulà oonſum- ment, excommunicat. ſententiam, in Concil. Vien. contra matrimon. in gradibus prohibitis ſcienter contrahentes promulgatam, damnabiliter incurrendo. Et deinde fub Prætextu, quòd ſi divortium fieret inter eos gravia exin- de inter eos& eorum conſanguineos& affines ſcandala poſſent veriſimiliter exoriri,&mulier perpetud diffama- ta remaneret, abſolutionem neceſſariam,& diſpenſatio- nem opportunam, quas ſibi debitas concedi expoſtulent, ſicqʒ abſolutionem, diſpenſationem(quas aliàs non ob- tinerent) eo prætextuut plurimùm reportent in ſcanda- lum plurimorum. Nos conſiderantes præmiſſa cauſam tribuere delinquendi,& inceſtum committendi,& ex delicto, loco pœnæ, commodum,& appetitũs ſatisfactio- nem reportari, malitiis hominum occurrere volentes, per has noſtras omnibus innoteſcere volumus, quòd nos la- pſo tempore, infra quod notitia præſentium in partibus, ex quibus ſimiles diſpenſationes peti continget, veriſimi- liter haberi potuerit, abſolutiones& diſpenſationes hu- juſn:odi ex prætextu prædicto, etiam ſi proles ex matrim. fic contracto fubfecuta fuerit, nullatenus, fed folàùm ex cauſa urgentiſſima pro bono publico,& à jure confide- rata, per nos tantùm.& non alium approbanda, concede- mus,&quòd difpenfationes ex alia caufa noftris tempo- ribus perpetud exulabunt, quod nobis licere non pati- mur, noſtris ſucceſſoribus indicantes. Rom. Idib. Dec. Iyfr. (Kandem conſtitutionem prids Clemens VII, tulit, guam habes infia eod, cap: 3-) Pius Quintus, Tubleæhonefiatis gua ex fponfalibus contrahitur, mpedimentà nullus aut param fieguens es? ufusiguoniam ſponſalia de futuro QII 3

163 Septim. Decret. Lib. IV Tit III. O guam rar tame funt, longeg, major fit prohsbitionis ratio tnmatri- monio per verba de prafentscontračto, guam sn[ponfalibs. de futuro. CAR AL DRomanum ſpectat Pontificem, fuå folicitudine di ligenter providere ,ut facrorum Conciliorum decre- taita faæ declarationis adminiculo dilucidentur, quòd nulla defuper dubitandi occafio cuiquam relinquatur. Sanad. aures noftras pervenit, multos effe, qui dubi- , an decretum œæcumenici Concilii Trident. fefione vigefimâ quartâ, de reformatione matrimonii cap..quo eayetur impedimentum publicæ honeſtatis, ubi ſponſa lis a validanonfuerint, prorfus tolli;ubi verò valida fuerint, nonexcederc primum gradum, cùm in alteriori bxs gradibus non poffit hujufmodi prohibitio fervari, de {ponfalibus. per verba(ut aunt)} de futuro tantùm con- s intelligatur, vel etiam matrimonia per verba de cfenti contracta, non tamen conſummata, quæ inter- dum ſponſalia appellantur, comprehendat, ita ut etiam eo cafu impedimentum inde proveniens fublatum fuerit. Nos itaque, ut omnis difficultas, dubitatiogue tolla- tur, attendentes, quòd{ponfaliorum appellatione, quå dictum Conciliumutitur, non niſi hnpłfopriè mattimo- nium verbis de præſenti conceptis contractum contine- tür, quodqͥue agitur de correctione juris veteris, quo ca- n fecundùm proprietatem verborum duntaxat proce- dendum eft, præfertim cùm longè majorem rationem prchibitionis in matrimonio per verba de præſenti con- dubitetur: idcirsò motu proprio, auctoritate Apoftolic, terore præfentium declaramus& diffinimus, decretum Concili hujufmodi omninò intelligendum effe,& pro- cedere in fponfalibus de futuro duntaxat, non autem in matrimonio fic(ut præfertur) contracto, ſed in eo du- rare adhue impedimentum, in omnibus illis caſibus,& gradibus, quibus de jure veteri ante prædictum dæcretum Concilii introductum erat. Clemens VII. Lm imra grada prohibitos ſcienter matrimontumm contrahere Praſumpferitaſpe diſpenſattonis conſequenda carerẽ debet. CAR. IIL Wia plerunque in futurorum eventibus imbecillitas humani judicii adeò fallitur, ut quod utile non fo- Ium conjectura, ſed etiam attenta& provida conſidera- tio pollicabatur, id prorſus inutile, ac animarum ſaluti maximè damnofum reperiatur, propterea nonnunquam expedit, ut gratiæ, quæ olim conſultò,& rationabili de cauſa concedi videbantur, multò conſultius in poſterum denegentur, id quod neceſſi entis proviſionis evi- denter oſtendet. Sanè poſtquam fel. record. Clemens 4 Papa V. prædeceſſor noſter, in Concilio Viennenſi eos, quã divino timore poſtpoſito, in gradibus conſanguinitatis& affinitatis contra canonicas fandtiones matrimonia fe enterin farum periculum animarum contrahere præ- ſumpfiſſent, excommunicationis ſententiæ ipſo facte de- creverat ſubjacere, præcipiendo Eccleſiarum Prælatis, ut ales, tamdiu excommunicatos publicè nunciarent ſeu nunciari facerent, donec ſepararentur ab invicem,& be- ne ſicium abſoluti obtinerent. Sedes Apoſtolica& Romani Pontifices prædeceſſores noſtri, conſiderantes gravia oriri poſſe ſcandala, ſi matrimonia hujufmodi fci- enter contracta& carnali copulã conſummata per divor- tium dirimerentur: ad obviandum hujuſmodi ſcandalis, a Philip. Fanc, c. ex ſponſalib. de ſponſal.in 6. b Clem. Vin Conc. Vienen. ut habetur in Cle. tit..c. l. de conſang.& afſinit. decre. tumtulst, guo fèienter contrahens matrimonium in gradu conſan- gusnitatis vel affinitatis Hrohibito, velcum moniali, excommunica- 1ur ꝑſ jure,& publicars dellet& vitari. de hac re vide(oncil. Trid. Sfp dereform, cap.$.€ Beat, Antonin, traf de EXCONITIANIS, & ne mulieres perpetuò diftamatx remanerent, induce- bantur ad difpenfandum cum illis, qui in gradibus hu- jufmodi prohibitis, matrimonia ipfa ſcienter contraxiſ- fent. Propter quod multivolentes in gradibus prohi- bitis matrimonia contrahere, ac ſperantes veniam& ab- ſolutionem ac diſpenſationem à ſede prædicta facilids obtinere pofle, illa paſſim contrahere,& e li copula fub ea ſpe conſummare præſumpſerunt. Quæ abuſio 8t corruptela, cùm tamdiu, propter inveteratam hominum malitiam,& nimiam dictæ ſedis in abſolvendo ac di- ſpenſando facilitatem, adeò creverit, ut cupientes in gra- dibus prohibitis hujuſmodi contiahere, nullo pacto id facere Vereantur,& unde ſcandalis remedia petebantur, inde ſcandalorum materia& occafio nata videatur. Nos, quorum intereſt agrum Domini ĩta colere, ut virtutes in eo creſcant, abuſiones verò qu tollantur, ac ma- lis moribus via& aditus omnis præcludatus, hujufmodi fraudibus& dolis, per quos multi difpenfationesia præ- judicium animarum à nobis extorquere, ac clementia& miſericordia Apoſtolica ſub ſpe veniæ, ut experientia rerum magiftra docet; peccandi viam pandit, abuti nonm ceſſant, obiare uolentes, Habita ſupes his cum fratribus noftris maturã deliberatione, de ipſorum fratrum con- filio, omnibus denuntiandum fen intimandum duxi- nus, quòd in posterum cum illis, qui in gradibus pro+ hibitis matrimonia ſcienter contraxerint, etiam ſi illa r conſummaverint, non intendimus difpenſare, ſed illa tracto, quàm in ſponſalibus de futuro, vigere à nemine (ſcandalis, quæ oriri poſſa formidaretur, minimè atten- tis) omninò ſeparari mandabimus, abſolutionem dun- taxat petentibus miſericorditer conceſſuri, cùm gratia dignus non fit, qui canonum conditorem contemnit, il- liq; cum animæ ſuæ detrimento injuriam facit. Rom. 16. Calend. Septemb. 1724. D; e TITULUS 1) DE CONSANGUINITATE ET Afinitate. Pius Quartus. Gradus conſanguiniratu, qualitates rematiores&- propinquiores fant exponenda im difpenfàtionibus, CAPCE Anctiſſimus in Chriſto pater& Dominns Pius(divi- nã providentid) bapa N. ad cujus notitiam pervenit, quòd multi viri, mulieresģue invicem diverfis con- fanguinitatis feu affinitatis gradibus, ex communi feu ab eodem ſtipite ſurgentibus conjuncti, matrimonii vin- culo copulatĩ cupientes, diſpenſationem ſuper remotio- rĩ gradu à ſanctitate ſua,& Rom. Pontifice pro tempore exiſtente, vel ſed. Apoſtol. ſolent impetrare, abſque eo, quòd diſpenſanti aliquam gradũs propinquioris, qui forſan expreſſus Pontificem aut fedem è difpenfando vet averteret, vel certè retardaret, cognitionem ſuggerant, literas poſtmodum ſuper gradu propinquiori declarato- rias, juxta conſtitutiones fel. rec. Greg. XI.& Clem, VL Rom. Pont. fanctitatis ſuæ prædeceſſorum deſuper re- ſpectiydè editas, inſcio diſpenſante expediri procurantes. Circumſpectiùs deinceps in hujuſmodi diſpenſationibus concedendis procedere, ac propterea cuncta prorſus ob- ſtacula,& quicquid diſpenfationi concedendæ veriſimi- liter obeſſe poſſet, ne videlicet aliquid ab ipſo diſpen- ante rerumignaro, contra mentem fiam, in animarum contrahentium periculum emergat, clariùs judicari, ſe- que de ſingulis obſtaculis plenè certiorari volens. Quod in quibuſcunque diſpenſationibus, quas pro matrimo- nio, ſcienter vel ignoranter contracto vel contrahendo, in quibuſvis prohibitis conſanguinitatis& affinitatis feu mixtis gradibus, ab eadem ſanctitate ſua, vel quovis Ro- eap, 3f(ovarr. lil, 4. part. à..ꝗ. f. a. nuin.9. mano Pontifice ſucceſſore ſuo pro tempore icta t, uod, cu Z tanium|

facit, Romi f — m, 165 De Conſanguinitate& Affinitate. di&â fede impetrari, yel aliàs etiam motu proprio con- cedi contigerit, commifionibufgue defiper etiam ordi- natiis locorum faciendis, ac literis quibufvis inde con- fciendis, non folùm de remotiori, fedetiamde proxi- miori, aut de proximioribus gradibus, quicunque illi fuerint, eorumque diſtantia, ſpecialis& expreſſa men- tio fieri debeat. Alioquin difpenfationes, declarationes, ac inde conficiendæ literæ hujuſimodi, proceſſusqʒ haben- di per æaſdem, nullius ſint coboris vel momenti,& pro infectis habeantur, Conſtitutionib. prædeceſſorumhujuſ- modi, cæterisģ; contrariis, nequaquam obftantibus, hâc ſuã perpetuò valiturâ ſanctione, auctoritate Apoſtolicà ftatuit& ordinavit. Sicque per quoſcunque judices& commiſſarios, etiam S..E. Cardinales, ſublatà eis quå- vis aliter judicandi& interpretañdi facultate, judicari, & diffiniri debere. Ac quicquid fecus fuper iis à quo- quam, quàvis auctoritate, ſcienter vel ignoranter atten- tari contigerit, irritum& inanedecrevit. Pius Quintus. Declarationes Concihi Tiidentinicircaimpedimenta cognationis Ppiritualit,& affinitatis ex fornicatione, quoad matrimonia post confirmatronem·Concilit crutratſa& de cærero contrahenda. CAP.: H. Antifimus ia Chrifto parer ac Dominus Pius(divinå providentià) Papa quintus, ad cujus notitiam per- venit, quòd, cum in decretis facri Concilii a Tridentini certæ tanfùm perſonæ enumerentur, inter quas dunta- xat cognatio ſpiritualis deinceps contrahatur, ab aliqui bus revocatur in dubium, an qui ultra perſonas in d decretis enumeratas quoquomodo cognatione fpiri- tuali ante confirmationem di&iConcilii conjungi erant, abſque diſpenſatione Apoſtoſica matrimonium poſt di ctam confirmationem contrahere potuerint, ac hodiè& de cætero contrahere poffint, càm ante prædictam son- firmationem id facere de jure minimè liceret. Et inſi per cini in eiſdem decretis ſtatuatur, affinita- tem, quæ ex fornicatione contrahitur, in illis ſolummo- dò attendi debere, qui primo vel ſecundo affinitatis gra- du conjunguntur, ab aliquibus pariter dubitetur: An ma- trimonia inter perſonas, quæ ante confirmationem dicti Concilii tertio vel ulteriori hujuſmodi affinitatis gradu conjunctæ erant, poſt confirmationem ejuſdem Concilii, abſque diſpenſatione Apoſtolica, contracta,& quæ dein- ceps contrahi contigerit, dirimi debeant? Sanctitas ſua, ad tollendum omne dubium, eos, qui an- te confirmationem prædicti Concilii cognationem ſpiri- tualem contraxerunt, dummodò non fint ex perſonis in di&tis decretis enumeratis,& inter quas tantùm Conc. vo- luitdeinceps contrahi hanc cognationem{piritualē, ma- trimonii vinculo inter ſe, abſqʒ diſpẽſatione aliqua, liberè & licitè copulari poſſe, ac matrĩmonia etiam poſt confir- mationem hujuſimodi, abſq; diſpenſatione ſedis Apoſto- licæ inter eas jam contracta valere, plenamq; roborisfir- mitatem obtinere. Et ſimiliter matrimonia poſt confir- mationem Concil. abſq; diſpenſatione Apoſt. ſequuta,& quæ de cætero ſequentur, inter perſonas, quæ ante dittam confirmationẽ, affinitatem(infra tamen ſecundum gra- dum ex fornicatione provententẽ) contraxerant, propter hujuſmodi affinitatem dirimi non debere, ſed valida& efficacia exiſtere declara: a Concil. Pad. ſeſſ. a2 æ. de reſorm. matrim. Hirituali vide Hoſtienſc lib.. ſum. b De agnacione ANIMADVER5SIO Idem. Declarateo circa impedimenta cognationes ſprrrtualis. CAR ITI. Um illius vicem, licdt minimè ſuffragantibus meri- tis, geramus ĩn terris,de cujus vultu prodit judicium, & vident oculi æqúitatem, officii noftri debitam profe- quimur actionem, ſi obſcuros facrorum canonum fenfus ita aperire ſtudemus, ut piis Chriſti fidelium mentibus nulla dubitandi occafio relinquatur: Sanè licet ex eo ,quòd in Concilio Tridentino decre- tum fuerit, cognationem fpiritualem inter eos tantùm contrahi, qui fufcipiunt baptizatum a de baptilmo, ac baptizatum ipfum,& illius patrem& matrem, necnon baptizantem 8 baptizatum, baptizatigue patrem& ma- trem, in reliquis perfonis; quæ per antiguos canones oc- cafione cognationis hujufmodi contrahere prohibeban- tur, omne impedimentum fublatum effe vidéatur, adhuc tamen ab aliquibus dubitari accepimus, an faltem impe- dimentum cognationis fpiritúalis hujuſmodi inter ma- ritum vel uxorem ſuſci pientis,& baptizatum, necnon in- ter maritum vel uxorem ſuſcipientis,& patrem ac ma- trem baptizati vigeat, propterea quòd prohibitum de uüno conjuge de altero etiam prohibitum effe videatur. Nos piarum mentium quieti;& matrimoniorum fayo+ ri(quantum ex alto nobis permittitur} confùlere volen- res, a præciſis verbis Conc. minimꝭ diſcedendum in præ- miſſis eſſe, cenſuimus. Et propterea nullum amplius ĩim- pedimentum, xatione cognationis hujuſinodi, ſubeſſe de- cernimus,& declaramus, quò minds inter dictos mari- tum yel uxorem ſuſcipientis,& baptizatum, baptizatiq; patrem& matrem,& quaſcunque alias perſonas, tam æx parte fufcipientis, quàm baptizantis& baptizati, indi- cto Concilio nominatim non expreſſas, matrimonium liberè& licitè contrahi poffit,& ita ab omnihus judicari debere mandamus atque ſtatuimus. Idem. Tertia declaratio, ssrca impedimenta cognationis aut affisiietis ex. fornicatione. CAPR IV A? Romanum Pontificem ſpeſtat, canonicas ſanctio- nes, quæ expreſſiorem ſenſum poſtulare videntur, re diligenter perfpeć&tâ declarare,& aliàs providere, ut o- mnis dubietas de piis Chriſti fidelium mentib. evellatur. Sanè poſtquam ex eo, quòd Tridentina Synodus impedi- mentum affinitatis ex fornicatione proveniens, per quod non folim matrimonium contrahi prohibetur, fed etiam poſtea factum dirimitur, adeostantùmæeſtrinxit, qui pri- mo& ſecundo gradu conjunguntur, in ulterioribus verà gradibus ſtatuit, matrimonium poſtea factum nondiri- mi, à pluribus Chriſti fidelibus, ut accepimus, eſt dubita- tum, an, licet in ulterioribus gradibus hujuſmodi matri- monium contractum nondirimatur, adhuc tamen juxta antiquos canones contrahi prohibeatur. Et propterea nos omnem ambiguitatem tollere,& ani- marumaranquillitati, ac matrimonii libertati, quantum cum Deo poſſumus, conſulere volentes,& declaramus,& Apoſtolicà auctoritate decernimus, nullũ hodiè impedi- mentum remanere, quò minùs in ulterioribus gradibus hujufmodi liberè& licitè matrimonium contrahi poflit. a Jid. cap. non plures. de conſc diſt. æ Gc. quamuii. de coguat. ſpirituali. in oᷣ.c. ſuper quibuus..pyſtacium Ge. fin.30.-3. Ced, faper eo. E ferè per totum, de cognat. ſptrit. cap. 1. AD LECTOREN. Iuris Pontificii librorum tgus traitat de matremonto é pertinentibus ad conjugia,brevzor femper é compendiofior eft quamolrem st hic feptimus decretalium refponderet, quarts libri coronzdem hic adfiripfimus, Qui verò conſanguinitatis& affinitatis voluerit latils inveſti gare ſin gulares regulas, adeat finem Epiſtol. decret, hujus editionis, ubi declaratur arbor con- Janguinitatss, i a a E QQgq

LIBER QUINTUS. TITULUS-L DE JUDÆIS. Jurlus Ill. Habræorum& Judæorum ſilii, inpitis parentibis, Chriſtiani&- orthodoxi non inſtituan- fur att baptizentur, nemini fiquidem ad crede Cap Piſcopi seorumque vicariis& officiali- dus, ac quibuſvis aliis perſonis, tam Ec- , quàm fecularibus exprefsè 5 inhibemüs, ne Judæorum filios, tam mares quåm fæminas, ipfis parentibus invitis, violenter auferre ſeu ſubducere, nec præter formam ſacrorum canonum quomodolibet baptizare debeantvel ptæſumant. Rom. 8. Jun. ipi. Nicolaus Tertius, general, ord. Prædica- torum. Srangelum Ppradicandum Iudæis,& con verff infideles rudimen- th fides debent mitiari, CAR IL qrsa Soreth velut eleta plantavit dextera Dei patris,& omne femen verum feminavitin ipfa, Ange- licã cuſtodiaà ſepivit illam, lapides nocivosabjecitex ea. Hanc de Ægypto in luto& latere, fub jugo Pharaonis oppreſſam in ſignis& prodigiis transferens, dux itineris ejus exiſtens, in terram promiſſionis adduxit. Vinea in Domini exercituum domus Ifraël eft, viri Juda delecta- bile germen ejus. Hanc fic mirè translatam, quafi ad- huc eorum campum yomere legali proſcindens, prophe- tali doctrinã ſulcavit,& ut ipſam ad maturam frugem, 5. e. ad regenerationis gratiam præpararet. Sed, proh do- lor! peccatorum fpinis obfita, nullum imbrem gratiæ ſpiritualis excipiens, quæ ſperabatur, ut uvas educeret, lambruſcas eduxit: unde ſperabatur judicium, proceſſit iniquitas: unde juſtitia, inde clamor. Hæc eft vinea in gua fici arbor, fcilicet fynagoga Judzorum plantata, Evangelicå veritate defcribitur:cujus plantator Chriftus, eœtus A poftolicus cultor exiſtit. Hæc triplici tempore, quafi tribus annis, ut fructum produceret expectata, in- tructuoſa reperta, cultori ſuccidenda prædicitur. Nam nec tempore circumciſionis ad præfectum deducta, qiia circumciſionem animæ non quærebat: nec ſanctificata per legem, quia per eam tantùm carnalia ſequebatur: nec tandem juftificata per Evangelii gratiam, quia gra-" tiam recipere noluit: quin potiùs latorem gratiæ juſtum injuſtè peremit,& quodammodò indurationem Pharao- nis excedens, omie curantis&curæ refutavit antidotum, adeòut nec verbis, nec fignis,nec Sacramentis quinimò nec ipſius Chrifti& Dei corporali præfeñtiâ molliretur. Multifariè enim multisgue modis; olim Deus loquens ndum yis inferri debet, HFE mè in fine temporum locutus eft ipfis& nobis in Filio» quem conftituit hæredem univerforum, per quem fecit & fecula: fed omnem eſcam abominata eſt anima ejus: & idcircò juſto Dei judicio reprobatam exterminavit eam aper de ſylva,& ſingularis ferus depaſtus eſt eam. Ablata eſt ſepes ejus, proſternata maceries,& in direptio- nem poſita, ut deſerta, nec inventus eſt in terris amplius locus ejus. Verùm quia miſerationes Dei faper omnia fua opera prædicantur,"s omnes falivos fieri,& neminem vult perire, qui ſeipſum pro nobis& ipfis hoftiam falu- tis exhibuit Deo patri, qui exaltatus à terra, expanfis in cruce manibus,ad fe cuncta trahere Evangelicà voce prg- dixit. Nos, licèt immeriti, vicem ejus tenentes in terris, qui etiam Judaicam perfidiam à ſua miſericordia non re- pellit, libenter proillius populi obcæcatione labores ap- petimus, ut affetum noftrum divinå profequente cle- mentiå, cognitå veritatis luce, que Chriftus eft, à fuis tenebris eruantur. Porrò quia Judzorum ipforum, quafi per univerfum mundñ, divino judicio, prævifa difperfio ipſos ad recipiendum ſacramenta fidei, ac doctrinam commodẽ in unum convenire non patitur, neceſſitate nos voluntarios urgente, compellimur per diverfas mun- di partes diverfos feminatores eligere, per quos femen verbi Dei, prout poſſibile eſt, ſpargamus in ſingulos, quo- rum ſalutem univerſaliter& ſingulariter affectamus. Ad te igitur inter alios, ſub ſpe divinæ gratiæ, mentis noſtræ oculos convertentes, cùm tui ordinis claritate reluceas, & credaris ubilibet per opera utilia,& exempla laudabi- lia fructuoſus:& ex data tibi divinitùs gratia fcire te confidamus& poſſe fructus uberes in domo Domini ger- minare: diſeretioni tuæ per Apoſtolica ſcripta manda- mus, quatenus confidens in illo, cui proprium eſt ſpiri- tuales gratias elargiri, tales umbrarum tenebris obcæca- tos, in commiſſa tibi provincia, per te, acalios fratres tuĩ ordinis, quosad hoc honeftate morum, expertå feien- tià, probatis virtutibus,circum ſpectione Provida,& expe- rientiâ comprobatâ, idoneos effe cognoveris,& qvorum induſtria atque doctrina divinis donisà Domino fœcun- data intrepidè pro catholica fide reluceat,&in fui clari- tate non titubet, fed tenebrofas mentes radiorum reper- cuſſione clarificet,& obſtinatas cervices reprimat perver- ſorum: Judæos eoſdem in terris& locis, in quibus habi- tant, generaliter& fingulariter convocando femel&plu- ries, ac totiens repetitis inftantiis, quotiens proficere antiquis iplus fynagogæ patribus in Prophetis, noviffi- pofle putaveris, prout meliùs fieri poterit, prædicationi- bus, fà- piris dođtrinis! ià Dominogu! n nokamg bono in melius v: litem fahs ipho cis&e Mb quor bere non omit lutarieorumr mus. Ut auter jztanoftra de ftudeas, qualit qualem fué bii 2 Non Ai lduronsad fiy Es. W frad vomitum antea poleforum, po, ex certa no

—— —— mifa depahusehem es&indiepi interri fiperomni i,& neminen hofiam falte tn, expansin dlia voe pie pentesin terni ricorda nont one labores rolkquentedt 160 „ola audaot y Dominge rip De Judæis. bus, ſalutaribus monitis,& diſcretis inductionibꝰ, Evan- gelicis doctrinis informare ipſos ſtudeas, juxta datam tibi à Domino gratiam, fugatis tenebrarum nubibus ad viam reducere claritatis: ut renati fonte Baptiſmatis, re- luceant in limine vultùs Chrifti,& exinde chorus Ange- licus delectetur.'Tuquoque acalii, quosad ptofecutio- net tanti negotii duxeris eligendos, perennis boni prg- mium, noſtramq̃ue benedictionem& gratiam., vobis de bono in melius vendicetis. Et ut affectum, quem ad fa- Iutem ſtatũs ipforum gerit mater Ecclefia pereipiant per effectum, tu illos ex eis, quos ad ſuſceptionem ſacri Ba- Ptiſinatis gratia divina perduxerit, prælatis ac dominis loccrum, in quibus tales habitare contigerit; ex parte noſtra a ffectuoſiſſimè recommendes, ut Deo gratias, in recuperata ove deperdita,& filio ptodigo redeunti, vitu- lum exultationis& gaudii exhibentes; eos charitativè foveant, favoribus muniant, benignẽ pertractent: nec ipſos in perſonis, aut rebus, per Judæos vel alios indebitè moleſtari permittant: quin potiũs in omnibus favorabi- liter ipſis aſſiſtant auxiliis opportunis. Sed ſi fortè quod abfit) aliqui ex ipfis, in eórum obftinata perfidia perdu- rantes,& velut afpis ſurda ſuas aures incredulas obturan- tes, ne tui& illorum, quos ad hæc ſalutis opera deputa- bis, vocem audiant, ut de tenebris ad lücem exeant, in- cantantium; ſapienter tuas,& per te ad hæc deputando- rum fratrum ſalutares convocationes; aſpernanter effu- gerent, de iſtis(ſi tales inveneris) qui ſint, in quibus lo- cis,& ſub quorum dominio commorentur, nobis reſeri- bere non omittas: ut circa pertinaces hujuſmodi; de ſa⸗ lutari corum remedio, ficut èxpedire videbimus; cogite- mus. Ut autem de præmiſſis avidis noſtris eonceptibus, juxta noſtra deſideria ſatisfiat, frequenter nobis intimare ſtudeas, qualiter tibi commiſſum negotium proſperetur, & qualem fructum ſeminata repromittant. Dat. Viter- bii. 2. Non. Auguft. Pontificatůs noftri An. 1;- Paulus Tertius. Tad æorum ad fidem Chriſtianam con verſorum indultà, qus amti- tunt, ſi ad vomitum redierint, imò ut haretict relapſt puniuntur. CAFR IIL E e o& alios infideles quoslibet ad fidẽ catholicam converti,& prætextu bonorum per eos antea poſſeſſorum ab eadem fide non diſtrahi, motu pro- prio,& ex certa noftra ſcientia, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſentium, hàc in poſterum valiturà conſtitutio- ne ſancimus, quòd cuicunque eorundem Judgzorum,& infidelium ad diam fidem converti volenti, etiam fi in patria poteſtate conſtitutus fuerit, bona ſua quæcunque, tam mobilia, quàm immobilia, intacta& illæſa perma- neant. Ita ut etiam filiifamilias,& in patria poteſtate, ùt præfertur, conſtituti, legitimà,& quãcunque alià por- tione bonorum patrimonialium aut maternorum, eis de jure, ſeu ſucceſſione bonorum eisaliàs debitorum, per eo- rum parentes fraudari aut privari non poffint, negue de- beant, fed eis integrè, etiam{i contra voluntatem paren- tum fuorum ad fidem ipfam converfi fuerint, etiam eo- tum parentibus viventibus, debeantur. Et fi bona ipfa ex uſura, ac illicito quæſtu fuerint acquiſita,& notæ ſint perſonæ, quibus eorum fuerit de jure facienda reſti- tutio(quia non dimittitur peccatum, niſi reſtituatur ma- Rablatum) illa eiſdem perſonis omnind reſtituantur: perſonis verò non extantibus prædictis, quia bona ĩpſa eſlent per manus Eccleſiæ in pios uſus convertenda, bona Hujuſmodi eiſdem Judzis&aliis infidelibus, in favorem fulcepti Baptifinatis tanquam in pium ufum, liberè con- cedimus; eagueapud iplos fic converfos Judæos& alios infideles remanere decernimus. Interdicentes ſub di- Vini anathematis pœna, quibuſvis tam ccleſiaſticis quam ſecularibus perſonis, ne ullam ſuper bonis hujuſ- modi, quovis quæſito colore, moleſtiam inferant, aut in- mènt, dum tales Chrifto lucrati fuerint. Et quoniam» (ut fcriptum eft) qui habuerit ſubſtantiam mundi hujus, & viderit fratrem ſuum neceſſitatem habere,& clauſerit vifcera fua ab eo, quomodo charitas Dei manet in ipfo? fi ipfi converfionis tempore inopes aut indigentes fueż rint, omnes, tam Eccleſiaſticos quàm feculares:per vifcera miſericordiæ Dei noſtri exhortamur ut ipſis converſis manus porrigant adjutrices, ipſi quoque diœceſani; non ſolům Chriſtianos ad ſubveiſiendum ipſis exhortentur, fed etian tam deë reditibus Eccleſiarum, prout poterunt; quàm de his, quz ad pauperum ufüs per ipfos converten- da devolyuntur, hujufmodi neophitos fuftentare non ne» gligant: ipføsduë-detractionibus& contumeliis pa- ternã affectione defendant. Et quoniam per gratiam- Baptiſmi cives ſanctorum,& domeftici Dei efficiuntur, Iongeque dignius exiſtit; regenerari ſpiritu, quàm nafci carneg eãdem conſtitutione ſtatuimus ut civitatum& lo- corum, in quibus ſancto: Baptiſmate pro teinpore regene- rabuntur, verè cives ſint,& privilegiis, ac libertatibus, 8c immunitatibus, quæ alii ratione nativitatis& originis duntaxat conſequuntur, gaudeant. Curent inſuper ſa- cerdotes baptizantes;& alii de ſacto fonte eos ſuſcipien- tes, tam ante Baptiſmum, quam poſt, illos in articulis fi- dei; ač legis novæ præceptis; cathólitædjie Eccleſiæ ritĩ- bus diligenter inſtruere,& tam ipfi quàm diœcefani ope- ran dènt; ñe cum aliis Judæis feu infidelibus faltem per longum tempus converſentur ne ficut quandoque con- tigit; ab infirmitate curatis, modica occaſio ad priſti- nam damnationem recidivam efficiat. Et quoniam expe- rientia teſte compertum eſt, mutuam ipſorum neophi- torum interſe converſationem, ipſos in fide noſtra fragi- liorës reddere 5 dc faluti ipforum plurimùum officere: hortamur locorum ordinarios, ut quantum pro incre» mento fidei viderint expedire, curent& ſtudeant, neophi- tos ipfos cum origindriis Chriftianis matrimonio copu- lare. Et prohibeant eiſdem ſub gravibus pænis;né mor- tuos more Judæorum ſepeliant, aut Sabbatha, aliasque ſoleminitates,&t antiquæ ſectæ ritus, quoquio modo obſer- vent ſed& Eccleſias,& pcædicationes; prout alii catho- lici frequentent,& in omnibus Chriſtianorum moribus fe conformes reddant.’ Contemptores autem prædicto- tum, per ſacerdotes, in quorum parochiis degent, aut a- lios, ad'quos de jure vel antiquà conſuetudine de talibus inquirere ſpectat, aut etiam per alios quoſcunque; diœ- ceſanis, ſeu inquiſitotibus hæreticæ pravitatis deferant, & invocato; fi opüs fierit, auxilio brachii ſecularis, per eos taliter puniantur, quòd aliis tranſeat in exemplum. Et inſuper de his omnibus, in proyvincialibus& ſynoda- libus Coneiliis diligens fiat inquiſitio,& tam circa Epi- ſcopos& facerdetes in præmiſſis negligentes, quàm ipſos neophitos& infidetes prædictos contemptores, opportu- num adhibeatur remedium. Sĩ quis autem, cujuſcunque gradůs vel præeminentiæ fuerit; hujufmodi neophitos, ne obſervationem ritùs Chriſtiani,& aliorum præmiſſo- rum complectantur, foverit aut defenderit, pænas con- tra fautores hæreticorum promulgatas iplo facto incur- rat:neophiti verò,fi fe corrigere poft monitionem cano- nicam neglexerint,& ad vomitum judaizantes redire competti fint, eontra eos, tanquam perfidos hæreticos, per ordinarios locorum, fecundùm facrorum cononum infi- tuta procedatur. Rome 21. Mart, An. If 42. Paulus Quartus.! Ladai, ut fide diſtincti à Chriftianis, fic dr locorum fëparationt, five cohabstatione é veflitisratione, caterig, privilegiis difèrimii- nars dabent. CAP. IV. Um nimis abſurdum& inconveniens exiſtat sut Ju- Ciki s Quos propria culpa perpetuæ ſervituti ſubmiſit, fab prætextu, quòd pietas Chriſtiana illos receptet.& eo- fetri patiantur: ſed magnum ſe feciſſe luctum exiſti- rum cohabitationem ſuſtineat, Chriſtianis aded ſint in- Qd 7 m

— Si cujufvis eorum operd, auxilio, confilio, vel favore aliquis Chriſtianus à fide deſciverit, quamqͥue ſemel ſu- ſceperat, abnegaverit; vel ad Judæorum, ſeu aliorum is fidelium ritus, ceremonias, ſuperſtitiones, vel impias fe- ctas tranfierit, vel redierit, ſeu in hæreſim aliquam inci- derit, aut qui, ut Chriſti fidem abneget, ſeu in hæreſim in- cidat, opem, conſilium, auxilium, vel favorem quomo- docunque præſtiterit. Si quis Catechumenum vel quemcunq; ex Judæĩs aut infidelibus Deo inſpirante)ad fidem Chriſtianam venire volentem, poft declaratam nutu, verbo, facto, aut quo- cunq; alio modo ejus vokintatens à fide, vel fidei inſtru- ctione, aut à facri paptiſini ſuſceptione retrahere, averte- re, vel dehortari, aut ne ad fidem veniat; nevẽ tegenera- tionis lavacro abluatur, quovis modo impediverit. Si quis apoſtatas, hæteticoſrẽ ſcienter domi ſuæ ac- ceptaverit; aluerit, commeatu juverit, feu quovismodo eis cibaria ubicunque præbuerit, aut dona, vel munera dederit; vel miſerit, aut de loco ad locum deduxsrit, ſeu aſſociavetit, vel deducendos ſeu aſſociandos curaverit, aut ſumptus miniſtraverit, duces, comiteſyé illis adjun- xerit, vel ne ab eis perpetrata deprehendi, aut inveſtigari queant, fecerit. Quique dictos apoſtatas aut hæreticos ſeienter aliquo modo receptaverit, occultaverit, defen- derit, aut eis opem, conſilium, auxilium, vel favorenti quomodolibet præſtiterit. Si libros hærcticos, vel Thalmudicos, aut alios Judaicos, quomodolibet damnatos, aut alias prohibitos tenuerit, cuſtodierit, vel divulgaverit, vel in quæcunq; loca detule- rit, aut ad eamrem operam ſuam accommodaverit. Si Chriſtianos deriſerit, redemptionisq; noſtræ hoſti- am ſalutarem in ara crucis immolatam, Chriſtum Domi- num ludibrio& deſpectui habens, quandocunque, maxi- mẽè verò in facro Paraſceves die, agnum, ſive ovem, aut quid aliud cruci affixerit, aut appenderit, in eamvẽ con- ſpuerit, ſeu quodcunqus contra ĩpſam fecerit. Si nutrices Chriſtianas, contta facrorum canonum fta- tuta, diverſorumq; Romanorum Pontificum prædeceſſo- rum noſtrorum ſanctiones, adhuc retinuerit, aut eas reti- nens die, quã ſanctiſſimum Euchariſtiæ ſactamentum ſumpſerint, lac uno vel pluribus diebus in latrinas, cloa- cas, vel alia loca effundere coëgerit. In quibus caſibus univerſis& ſingulis, omnes prædi- ctæ pravitatis Inquiſitores, omnium regnorum, provin- cia rum, civitatum, dominiorum,& locorum univerſi or- bis Chriſtiani judices, in ſuis quemq; locis perpetuò de- legamus, ut ſuper his contra Judæos atq; infideles quoſ- cunque ſimul vel ſeparatim, prout in cauſis fidei, juxta ſa- crorum canonum formam, necnon officii Inquiſitionis hujuſniodi conſtitutiones, dil igenter inquirant,& proce- dant,& quos in aliquo vel aliquibus horum flagitiorum exceſſibus culpabiles repererint, in eos pro culpæ modo, ac etiam pro criminum numero yel multiplicatione, aut conſuetudine delinquendi, flagra, remigia, etiam perpe- tua, rerum quoq; publicationes, exilia, aliaq̃ue atrociora decernant,& aliàs de eis exempla edant, quæ ſceleratos illos deterreant ab hujuſimodi flagitiis in poſterum ad- mittendis. Nos enim venerabilibus fratribus noftris$.R E. Cardinalibus, Inguifitoribus generalibus, neenon Pa- triarchis, Archiepiſcopis, Epiſcopis,& aliis locorum Præ- latis, ac etiam aliis prædictis Inquiſitoribus, in virtute ſanctæ obedientiæ diſtrictè præcipimus& mandamus, ut præfentes noftras literas in civitatibus& locis cuique fubjećtis publicare,& juxta illarum tenorem procedere, ipſasque debitæ executioni mandare procurent. Rom. Calend. Jun. 187- Idem. Catecheſis& Hdet inſtructronis ſedula cura adhideatur ab Epi- Heopis in Iudaomum con verſſonem, ubi hujus diſperſa gentis Syna sge colliguntur, De ſudæis. 174 | CAP: VE 8 Ancta mater Eccleſia, cujus Qhriſtus caput eft, inge- | M nitam fuam charitatem ad omnes latè diffundens, an- | tique Ifraëlificæ gentis, populidue-Dei peculiares reli- quias, pio nunquam deſinit effectu miſerati, graviterque contriſtatur, Judæorum quondam nationem præcipuis auctam muneribus&c gratiis, cujus erat adoptio filiorum, gloria, teſtamentum, legislatio, obſaquium,& promiſſa, unde. etiam Chriſtus Salvator noſter ſecundùin carnem naſci dignatus eſt, per diverſas orbis partes tot jam ſecula diſperſam, ac contagioſi gregis more per invia& ina- quoſa miſerè vagantem, verbi Dei fame,& aquæ refe- ctionis ſixi perire, longeque nonàterrena tantum, ſuper quam Dominus flevit, led quod gravius eft, à cœleſti quoque Hierufalem, niſi Chriſtus, quem negavit, confi- teatul, exturbari: quà miſeratione& mœrore nos quoqʒ non leviter commoti, indies ſemper aliquid excogitamus, unde eorum converſioni& ſaluti opportunids providea- tur, ipſisque ad intelligentiæ viam, quam ſibi præclu- ferunt, valeant Deo propitio pervenirè. Quare ſollicito hæc animo meditantes, ac felicis recordationis Nicolai Pape V. nonnullorumgue Romanorum Pontificum» prædeceſſorum noſtrorum veſtigiis inhærentes, præſen- ti conſtitutione generali præcipimus, omnibus Patriar- chis, Archiepiſcopis, Epiſcopis,& aliis Eccleſiarum Præ- latis, etiam Cardinalatüs honore præditis, ut in ſuis quiſque civitatibus, terris,& locis, in quibus compe- tens aliquis numerus Judæ orum, qui Synagogam conſti- tuat, commoratur, curent Sabbathi, vel alio cujuſcunque hebdomadis ſtatuto-die, ad Judæos ipfos in locum» præftitutum, non tamen facrum, nec ubi facra confici ſo- lent; convocatos, per aliquem magiſtrum in Theolo- gia, aliumvẽ ãdoneum virùm ab eis eligendum, cum mercede congrua illi ex ipforum Hebræorum collatio- ne, autaliàs, prout commodiùseis videbitur, Hebraieæ (ſi fieri poterit) linguæ peritum; ſetmones vel lectiones haberi, in quibus illis exponantur ſcri pturæ Veteris Te. ſtamenti, Moyſis ſcilicet& Prophetarum, præſertim ve- roñ quæ eo Sabbatho leguntur, ſeu lectæ in eorum ſunt Synagogis, juxta ſanctorum tamen Patrum interpretas tiones,& verum catholicæ Eccleſiæ ſanſum, ac in eis diſ- ſeratur de veritate Chriſtianæ fidei; de certo adventu& incarnatione filii Dei, illiusque nativitate, vita, mira- culis, paſſione, morte, ſepultura, deſcenſu ad inferos, xe- ſurrectione, in cœlum afcenſione, de ejus Evangelio in toto terrarum orbe, per Apoſtolos ejus,& alios ſanctos prædicato, innumeris atque clariſſimis virtutibus,& il- luſtrium miraculorum gloriaà confirmato, ac de ejus ſpirituali& vero regno,& de impio-idolorum culta {ublato;& gentium vocatione, de perpetua tum Hieru- ſalem,& terræ eorundem ſudæorum deſolatione, tum ipſorum ubique terrarum diſperſione,& captivitate,& de aliis ſimilis argumenti dogmatibus& articulis, ex le- ge& Prophetis; de diutina præterea& irrita Judæorum adventus Meſſiæ,& carnalis ipſius regni expectatione, de vana eorum, quæ ſæpè, quinimò quotidiè eos fruſtrata eſt,{pe reditůs in terram promiffionis,& reſtaurationis tertiitempli,&demùmdemultiplicibus& variis erro- ribus& hærefibus ecorum;, imquas miferrimè fe demer- ferunt; poftquam: Chriftum Dominum in carne veni- entem agnofcere noluerunt;& defalfa per eorum Rab- binos tradita ſacrarum ſeripturarum interpretatione quarum literam& ſenſum fabulis, mendaciis,& variis dolis& modis detorquentes corruperunt& depravå- runt;& hactenus corrumpere& depravare non deſinunt, deque omnibus aliis, quæ eos poſſint ad agnitionem fi- dei, ad errorum ſuorum correctiĩonem, ad orthodoxam- que fidem convertere, pro loci, temporis, ſumptique ar- gumenti ratione prudenter agant, veris,& ex ſacra ferie ptura depromptis demonſtrationib. nulla cum obtrecta- tionc aut ĩracundia, ſed magua cũ ckaritate,& modaſtia,

575 Septim. Decret. Lib. V. Tit. II. II. 176 veritatis lumen illisaperire conentur; Ad guos fermo- nes& lectiones volumus univerfos& fingulosutriufque fexůs Judæos,à duodeċim annis fupra, infirmitate& aliâ legitimâ causåâ, de qua ordinarios docere debeant, non impeditos, in civitate& locis, ut præfertur, habitantes, vel aliunde advenientes etiamfi inibi domiciliumnon habeant, ita per circuitum convenire, ut tertia faltem- eorum pars, necunqguam minor, femperadfit,: Quod fi facere neglexerint, interdicti cum fidelibus commercii,& aliis pœnis, arbitrio ordinarii pro contumaciæ modo im- ponendis, donec fatisfecerint, competenter, ad ipfos fer- mones audiendos compellantur.` Si quis verò de nume- ro fidelium ita fuerit falutis; aut fui; aut proximi fui, de quo unicuique mandatum ef, immemor, qui eos à falu- taribus hujufmodi ſermonibus ſeu lectionibus directè vel indirectè abduxerit, aut impediverit, ſeu contenderit quoquo modo, excommunicationis fententiâ: fit eo ipfo ligatus,& contra eum ad alias pænas ordinarii arbitrio, omninò procedatur.:Cæterùm Imperatorem ,' Regesq; & Principes omnes, necnon Reſpublicas; magiſtratus& dominos temporales ſeculares rogamus& obteſtamur in Domino, ut Patriarchis, Archiepiſcopis, Epiſcopis,& aliis ordinariis prædictis, eorumq; vicariis& miniſtris ſuum in præmiſſis auxilium præſtent, ampliſſimum ab omni- potenti Deo præmium in ſupremis gloriæ æternæ taber- naculis habituri. 80 MTUL vS‘IL ‚DE HIS, QUI INFIDELIBUS AD- versds Chriſtianos auxiliantur. Nicolaus Quintus. Secommunicantur arma È prajfidiaguacung, ferentes Sarace- ni ér infidelibus in hriſtianæ Reipublics perniciem& detrimen- tum, eorumq Hſco adſcribuntur lona. Lim am in generali, quàm in Lugdunenſi poſt- modum ſubſtituto Concillis, per ſedem Apoſto- licam celebratis, in illos falſos& impios Chri- ſtianos, qui contra Deum& Chriſtianum populum; Sa- racenis ferrum, arma; quibus Chriſtianos ĩimpugnent,& lignamina galearum,& aliorum vaſorum navigabilium, deferunt ad eos;& qui eis galeas vendunt, ac naves; qui- q̃ue in pyraticis Saracenorum navibus curam guberna- tionis exercent, vel in machinis& quibuslibet aliis, eis impendunt auxilium, vel conſilium, vel favorem, inChri- ſtianorum diſpendium,& ſpecialiter terræ ſanctæ: fuit excommunicationis ſententia promulgata, ipſosque re- rum ſuarum privatione mulctari,& ſervos capientium fore cenſuerunt Concilia ſupradicta: expreſsè quoque in ipſis præcipitur, ut talibus gremium non aperiatur Ec- cleſiæ, niſi totum, quod de commercio tam damnato per- ceperint,& tantundem de ſuo, in ſubſidium terræ memo- ratæ Præſtiterint, ut æquo judicio in quo deliquerit, pu- niatur. Nos itaque gerentes corde negotia dictæ terræ, duximus hactenus ſtatuendum, ut nullus equos, ferrum, lignamina, victualia,& alia quæque mercimonia in Ale- xandriam, vel alia loca Saracenorum terræ Ægypti, de- ferre vel mittere, ſeu partibus eorum, ut eiſdem defe- rantur, extrahere, vel extrahi permittere, aut conſilium, vel favorem præſtare quoquo modo præſumat; ac illos, qui contra hujuſmodi conſtitutionem noſtram auſu te- merario venire tentaverint, eo ipſo excommunicationis ſententiã decernimus fubjacere, à qua non poſſit abſolvi, nifi tantum de bonis propriis in dictæ tertæ ſanctæ ſub- ſidium convertendum exſolverit, quantum ad partes Prædictas extulerit vel miſerit,& deferre, vel de ipiorum partibus extrahi permiferit, ad eofdem deferendum. Et nihilominũs, ſi Perſonas eorum capi contigetit, in ſerri- tute capientium illorum effe volumus, in quorum acci- derint captionem. Volentes autem in hac parte foler- tiùs providere, quantò amplius exigere hoc noſcitur ur- gens neceſſitas dictæ terræ, Apoſtolicà auctoritate ſlatui- mus, ut nullus omninò aliqua victualia, uſque ad de- cennium à data præſentium computandum; alia verò prædicta, ad aliquod ſeu aliqua de eiſdẽ, aut aliud quod- libet(victualibus ſicut præmittitur uſque ad prædictum tempus duntaxat exceptis) quàcunqʒ occaſionè vel causå, ſeu quovis ingenio, vel quæſito colore, ullo unquam tem- pore in'Alexandriam, vel partes Ægypti, fen terras Sol- dano ſubjectas, mittere vel deferre pręſumat, vel quantum in eo fuerit, mitti vel deferri permittat; auctoritate de- cernimus eãdem, ut hi, qui contra hujuſmodi ſtatutum noſtrum quolibet modo venire præſumpſerint, præter poœnas prædictas, quas ipſo facto incurrere volumus, per- petuò ſint infames,& inteſtabiles habeantur, ita quòd nec teſtari, nec legata eis, ſeu relicta percipere valeant. Et inſuper ad ſucceſſiones, tam ex teſtamento, quàm ab inteſtato, ſint prorſus& reddantur inhabiles, nèc ad pu- blica: quælibet admittantur officia, ſintqͥue illis actus legitimi perpetuò interdicti;& poſtquam de hujuſmodi temeritate conſtiterit, diebus feſtivis& dominicis pu- blicè nuncientur,& ad fiſcum bona omnia devolvantur. Apud urbem veterem, 10. Cal. Septemb.1449. 2: se TITULUS IIL DE HARETICIS ET SCHIS- maticis. Innocentius Quartus. Leges Fridersci Imperatoris en haretica pravitatis reos, eorumi rcomplices& fautores latæ, confirmantur,& ſer vari jubentur. CAP. L Nnocentius Epifcopus fervus fervorum Dei, dilectis filiis poteſtatibus, conſiliis,& communitatibus civita- tum, aliorumque locorum Lombardiæ, Marchiæ Ter- viſinæ, ac Romaniolæ, ſalutem& Apoſtolicam benedi- zctionem. Cum adverſus hæreticam pravitatem quondam Fri- dericus Romanorum Imperator promulgaverit quaſdam leges, per quas ne pervagetur,compefci poterit peftis il- la: Nos illas volentes ad robur fidei ac falutem fidelium obſervari, Univerſitati veſtrę per Apoſtolica ſcripta man- damus, quatenus eas, quarum tenores vobis mittimus infertos præfentibus, faciatis finguli in veftris capitulari- bus annotari, contra hæreticos ſectæ cujuslibet ſecundum eas exactà diligentià proceſſuri: alioquin dilectis filiis, Priori Provinciali& fratribus Inquiſitoribus hæreticæ pravitatis ordinis Prædicatorum in Lombardia, Marchia Terviſana,& Romaniola literis noſtris injungimus, ut vos ad id per excommunicationem in perſonis& inter- di&um in terram appellatione remotã compellant: te- nores autem legum hi ſunt. Fridericus Dei gratià Romanorum Imperator& ſem- per Auguſtus, Hieruſalem& Siciliæ Rex, dilectis Princi- pibus ſuis, venerabilibus Archiepiſcopis, Epiſcopis, aliis- que Prælatis Eccleſiarum, Ducibus, Marchionibus, Co- mitibus, Baronibus, Poteſtatibus, Scultetis, Burggraviis, Advocatis, Judicibus, Miniſtralibus, Officialibus,&0- mnibus per totum Imperium conſtitutis, præſentes lite- ras inſpecturis fidelibus ſuis, gratiam ſuam& omne bonum. Commiſſi nobis cœlitùs cura regiminis,& Imperialis, cui dante Domino præfidentes,faftigium dignitatis, ma- terialem, quo divifim à facerdotio fungimur, gladium adversds hoſtes fidei& in exterminium hæreticæ pravi- tatis exigunt exercendum, ut perfidiæ vipereos filios contra Peum& Eccleſiam inſultantes, tanquam materni uteri olores, i ios vivere NON ren mundusi orbidas enfant b Tecleß yerfonedebita p giguiveròde sad fi refi convicerur kal 0 de ti, fig ? que ad four

r SCHI% , e ſun en rari jubentur, , Marchiz Te oftolicam bentte T 177 DeHæreticis& Schiſmaticis. ————̃——-: uteri corroſores, in judicio& juſtitia perſequamur, ma- leficos vivere non paſſuri, per quorum ſcientiam ſedu- centem mundus inficitur;& in gregem fidelium per o- ves has morbidas gravior infligitur corruptela. Statuimus itaque ſancientes, ut haretici, quocunque nomine cenſeantur, ubicunque per Imperium damnati fuerint ab Eecleſia,& ſeculari judicio aflignati, animad- verſione debità puniantur. Si qui verò de prædictis, poſtquam fuerint deprehenſi, territi metu mortis redire voluerint ad fidei unitatem, juxta canonicas ſanctiones ad agendum pcnitentiam in perpetuum carcerem detrudantur. Præterea quicunque hærctici reperti fuerint in civitatibus, oppidis, feualiis locis Imperii, per Inquiſitores ab Apoſtolica ſede datos, &c alios orthodoxæ fidei zelatores; Hi qui juriſdictio- nem ibidem habuerint, ad Inquiſitorum& aliorum ca- tholicorum virotum inſinuationem eos capere tenean- tur,& eos captos artiùs cuſtodire, donec per cenſuram Ecclefiafticam damnatos,damnabili morte perimant,qui fidei ſacramenta& vitæ damnabant. Simili quoq; pœna plecti cenſeinus omnes, quos ad fovendum hæreticorum errorem callidus hoſtis ſuſcitat advocatos, vel arat illi- citos defenſores; maximè cùm facinus, quod inquinat, niſi monitione præmiſsã deſtiterint,& eorumvitæ duxe- rint conſulendum. Eos præterea, qui convicti in uno loco de hærefi, ad alja loca ſe transferunt, ut cautius poffint: effundere virus hæreticæ pravitatis, debitam cenſemus ſubire vindictam: ut fuper hoc viros ab eodem errores converſos ad fidem, necnon& per alios, qui eos de hæ- reſi convicerunt(quod& in hoc caſu concedimus licitè faciendum) evidens teſtimonium habeat r. Item mortis ſententiæ ducimus addicendos, ſi quos hæreticorumad judicium tractos, in extremæ vitæ periculo hæreſim ab- jurantes, poſtmodum de falſo juramento conſtiterit,& fide mentita convinci, ac eos contigerit ejuſdem morbi ſpontaneam incurrere recidivam: ut ſibi damnabilius iniquitas ſit mentita,& pœnam debitam mendacium non evadat. Omne inſuper proclamationis& appella- tionis beneficium, ab hæreticis, receptatoribus,& fauto- ribus eorundem penitùs amovemus: volentes, ut de fini- bus Imperii, in quibus femper debet exiftere fida fides, haxreticg labis germina, modis omnibus deleantur Cæterùm, qtiia quantò majora divinæ nutu miſeratio- nis accepimus,& altiorem locum præ filiis hominum ob- tinemus, tantò devotiora debemus obſequia gratitudi- nis conferenti, ſi quando in noſtri nominis contempto- res noſtri culminis excandeſcit auctoritas: ſi reos Iæſæ majeſtatis, in perſonis eorum& liberorum ſuorum exhæ- redatione damnamus, multò fortius juſtiusque contra Dei blaſphematores nominis& catholicæ fidei detracto- res provocamur: eorundem hæreticorum, receptato- rum, fautorum,& advocatorum fuorum hæredes& po- ſteros ufque ad fecundam progeniem, beneficiis cunctis tëmporalibus, publicis officiis& honoribus, imperiali au- ctoritate privantes: ut in paterni memoria criminis con- tinuo mœrore tabeſcant: verë ſcientes, quòd Deus ze- lotes eſt, peccata patrum in filios potenter ulciſcens. Nec quidem à miſericordiæ finibus duximus excludendum, ut ſi qui paternæ hæreſis non ſequaces latentem patrum perfidiam revelaverint, quàcunque reatũs illorum ani- madverſione plectantur, prædictæ punitioni non ſubjace- ant innocentiæ flliorum. Ad hæc notum fieri volumus, fratres Prædicatores de ordine Prædicatorum, pro fidei negotio, in partibus Imperii noſtri contra hæreticos de- Futatos, cæteros quoque, qui ad hæreticos judicandos ac- ceſſerint, niſi aliqui eorum ab Imperio fuerint proſeri- Pti, eundo, morando,& redeundo ſub noftri Imperii fpe- ciali defenfione receptos,& quos apud omnes fùb ope ac recom mendatione fidelium Imperii effe volumús in- Offenfos: univerfitati veftre mandantes; quatenus quo- Funque,& apud quemcunq; veſtrùm pervenerint, béni- gnè recipiatis eoſdem:& perſonas ab incurſu hæreticd- rum eis inſidiantium conſervaintes indenines, omne cory ſilium, ducatum,& auxilium impendatis, pro tam acce: ptis coram Deo negotiis exequendis. Hæreticos verò, quod& oſtenderint ipſi vobis, in juriſdictione veſtra ſin- guli capientes, diligenti cuſtodia detinendos, donec poſt Eccleſiaſtica damnationis judicium, pænam fubeant, quam merentur: Scituri, quòd in executione ipſius ne- gotii gratum Deo,& laudabile nobis obſequium confe» | retis, fi ad expellendam de partibus noftri Imperii no» vam& inſolitam hæreticæ pravitatis infamiam, opem& operam, unà cum eiſdem fratribꝰ præſtiteritis efficacem Et fi quis foret exinde negligens& temiſſus, ace i utilis coram Domino,& in confpe&tu noftro, poterit me- ritò culpabilisapparere:. Dat.Paduæ 22: Feb. z Indist. Idemuniverſis Chriſti fidelibus. Sxcommumicantur nonnulli haretici, ut ſunt Catharũ, Patareni, hauperes de Lugduno, Paſſagint, Ioſepent; Arnaldiſtaæ, Speromiſta, omnesg, fingulari opintone in Ecclefiam catholicam pertinaces. CAR IK Overit univerfitas veftra, quòd nos ad inftar felic Nrecord. Gregorii Papæ prædeceſſoris noſtri, excom- municamus& anathematizamus univerſos hæreticos, Catharos, Patarenos, Pauperes de Lugduno, Faſſaginos, Joſepinos, Arnaldiſtass Speroniſtas,& alios quibuſcun- que nominibus cenſeantur, facies quidem habentes di- verfas; fed caudas ad invicem colligatas 3 quia de vanitas te: conveniunt in idipſum. Damnati verò per Eccleſiam, ſeculari jadicio relinquantur, animadverſione debità pu- niendi: clericis prius à ſuis ordinibus degradatis. Si qui autem de prædictis, poſtquam fuerint deprehenſi, redire noluerint, ad agendum condignam poenitentiam in per- pettum carcerem detrudantur. Credentes autem eo- rum erroribus, hæreticos ſimiliter judicamus. Item reces ptatores, defèenſores,& fautores hæreticorum, excom- municationis ſententiæ decernimus fubjacere, firmiter ſtatuentes, ut ſi poſtquam q ilibettalium fuerit excom- municatione notatus à ſua ſuper hoc non curaverit præ- fumptione ceffare, ipfo jure fit factus infamis, nec ad pu- blica officia ſeu conſilia, nec ad eligendos aliquos ad hu- juſmodi jnec ad teſtimonium admittatur. Sit etiam inte- ſtabilis, ut nec teſtamenti habeat factionem, nec ad hæ. reditatis ſucceſſionem accedat. Nullus præterea ipſi ſu- per quocunq; negotio, ſed ipſe aliis reſpondere cogatur. Qui ſi fortè judex extiterit, ejus ſententia nullam obti- neat firmitatem, nec cauſæ aliquæ ad ejus audientiam- perferantur. Si fuerit advocatus, ejus patrocinium nul- latenus admittatur.. Si tabellio, inſtrumenta confecta per ipſum nullius penitus ſint momenti,& in fimilibus idem præcipimus obſervari. Si verò clericus fuerit, ab omni officio& beneficio deponatur. Si qui autem tales, poſtquam ab Eccleſia fuerint denotati, evitare contem- Pſerint, excommunicationis ſententia percellantur, aliàs animadverfione debità puniendi. Qui autem inventi fucrint folå fufpicione notabiles, nifi juxta conſideratio- nem ſuſpicionis qualitatemqͥue perſonæ, propriam inno- centiam congruã purgatione monſtraverint, anathema- tis gladio feriantur,& ufque ad fatisfactionem condi- gnam ab omnibus evitentur: ita quòd ſi per annum in excommunicatione perſtiterint, extune velut hæretici condemnentur. Item proclamationes& appellationes hujufinodi perfonarum minimè audiantur Item judices, advocati,& notarii nulli eorum officium faum impen- dant, alioquin eodem officio perpetuò ſint privati. Irem, clerici non exhibeant hujuſmodi peſtilentibus Eccleſia- ſtica facramenta: nec eleemofynas aut oblationes eo- rüm accipiant. Similitet Hoſpitalarii& Templarii, ac quilibet regulares alioquin ſuò privẽtur officio, ad quod nunquam reſtituantur abſque indultu fedis Apoſtolica ſpeciali: ltem quieunque tales præſumpſetint Eccleſia-·

179 ſticæ tradere fepulturx;ufg; ad ſatisfactionem idoneam, excommunicationis ſententiæ ſe noverint fubjacere, nec abſolutionis beneficium mereantur, niſi propriis mani- bus publicè extumulent& projiciant hujufmodi corpo- ra damnatorum,& locusille perpertnò careat fephlturâ. Item firmiter inhibemus, ne cuiquam laĩcæ perſonæ li- ceat. publicè vel privatim: de-fide catholica difputare: qui verò contrafecerit, excommunicationis laqueo inno- detur. Item, ſi quis hæreticos ſciverit, vel aliquos oc- culta conventicula celebrantes, ſeu à communi conver- ſatione fidelium vità& moribus diſſidentes, eos ſtudeat indicari confeffori ſuo, vel alii, per quem credat ad præ- lati{fui notitiam pervenire, alioquin excommunicatio- nis fententiå percellantur. Hæretici autem& recepta- totes, defenfores,& fautores eorum, ipſorumque filii ufque ad fecundam generationem, ad nullum Ecclefia- fticum beneficium feu oficiumadmittantur. Quòd f fecus atum fuerit, decernimus irritum& inane. Nos enim prædictos& quoſcunque virosEceleſiaſticos, qui ad preces kujuſmodi peſtilentium perſonarum dignitates, perſonatus,& alia quæcunque Eccleſiaſtica beneficia lunt adepti, ex nunc privamus taliter acquiſitis, volen- tes, ut tales& habitis perpetuò careant,& ad alia vel ſi- milia nequaquam in poſterum admittantur. Illorum autem filiorum emancipationem nullius effe momenti volumus, quorum parentes. poft emancipationem: hu- juſmodi ad invicem ſuperſtitionis hæreticæ à via decli- näſſe conſtiterit veritate. Datum Anagmæ 17. Cal. Jul. Anno 1I. Pontificatùs noſtri. IMPERATOR FRIDERICUS ſomper Auguſtus,&c. Ktarenorum receptatores,& complices,& quocun- que modo fautores, qui ut à pœna alios poſſint exi- mere, de fe velut improvidi non formidant, publicatis bonis omnibus relegandos in perpetuum eſſe cenſemus Et ipforum filii ad honores aliquos nullatenus admit- tantur. Si tamenaliquis faurorum hujuſmodi detexerit aliquem Patarenum, de cùjus perfidia manifeftè proba turin fidei premium,quam agnoyit,famg prifting dev Imperiali clemeptia reftitutionis beneficium integri conſequatur. INCIPIUNT CAPITULA CONSTITUTIONIS contra Patarenos edita per eundem Fridericum, luſtrem virum, Romanorum Imperatorem femper Au- guſtum, Hieruſale& Gicilia Regem, Atharos,Patarenos,Speroniftas, Leoniftas, Arnaldi- ftas,Circumcifos,Paflaginos, Jofẹpinos, Garatenfes, Albanenſes, Franciſcos, Bagnarolos, Commixtos, Wal- denſes, Roncarolos, Communellos, Warinos,& Ortho- Iinos, cum illis de Aquanig.& omnes hæreticos utriuſq; ſexũs, quocunque nomine cenſeantur, perpetuà damna- mus infamiã, diffidamus atqus bannimus, cenſentes, ut bona talium confiſcentur, nec ad eos ulteriùs revertan- tur: ita quòd filii eorum ad ſucceſſionem pervenire non poffint, cùm longè fit gravius, æternam, quàm tempora- lem offendere majeftatem ui autem inventi fuer. ſolã ſuſpicione notabiles, niſi ad mandatumEccleſiæ ta conſiderationem ſuſpicionis, qualitatemq̃ue perſonæ, propriam innocentiam congruã purgatione monftra verint, tanquam infames& banniti ab omnibus habean- tur; ĩta quòd ſi per annum permanſerint, ex tunc eos fi- cut hæreticos condemnamus. Statuimus etiam hocedi- cto in perpetuum valituro, ut poteſtates,& conſules, ſeu rectores, quibuſcunque fungantur officiis, pro defenſione fidei præſtent publicum juramentum, quòd de terris ſuæ ditioni ſubjectis, univerſos hæreticos ab Eccleſia denota tos, bonà fide pro viribus exterminare ſtudebunt: ita quodammodo quandocunq; quis fuerit in perpetuã pote- katem, vel temporalem allumptus, hoc teneatur capitu- n Septim. Decret. Lib. V. Tit. III. | nem divifionis enunciat 180 lum juramento firmare.: alioquinneq; pro poreltatibus, neq; proconfülibus,feuconfimilibus habeantur: eorum- ġue fententias ex tunc decernimus inutiles& inanes. Si- veròdominus temporalis requifitus& monitus ab Ec- clefia, terram fuam purgare neglexerit ab hæretica pra- vitate, poft annum, à tempore moritieniselapfum, ter- ram ipſius exponimus catholicis occupandam: qui eam exterminatis hæreticis abſqʒ ulla conttadictione poſſide- ant,& in fidei puritate confervent: falvo jure dominii temporalis: dummodò. fuper hoc nullum præftetobfta- culum, nec aliquod impedimentum opponat: eådem ni- 1ilominùs lege fervatå, contra-eos, qui non habentdo« minos principales. Credentes præterea, receptatores, defenſores,& fautores hæreticorum bannimus: ſtatu- entesut fi poftquam quilibet talium fuerit excommuni- catione notatus, fatisfacere contempferit infra annum, extunc ĩpſo jure ſit factus infamis,& ad publica officia ſeu conſilia, vel ad aliquos eligendos hujuſmodi, nec ad te- ſtimonium admittatur. Sit etiam inteſtabilis; ut nec te- ſtamenti liberam habeat factionem, nec ad hæreditatis ſucceſſionem accedat. Nullus ei præterea ſuper quocun- que negotio, fed ĩpſe aliis reſpondere cogatur. Qudd ſi judex extiterit, ejus ſententia nullam obtineat firmita- tem, nec cauſæ aliquæ ad ejus audientiam perferantur. Si fuerit advocatus, ejus patrocinium. nullatenus admit- tatur. Si tabellio, ejus inſtrumenta confecta per manum ipſius nullius penitùs ſint momenti. Adjicimus inſuper, quòd hæreticus per hæreticum convinci poſſit:& quòd domus Patarenorum, receptatorum,& defenſorum,& fautorum, ſive ubi docuerint, ſive ubi aliis manus impo- ſuerint, deſtruantur, nullo tempore reſtituendæ. Datum Faduæ 22. Feb. 12. Indictione. Rex Regum. Apoſtatantes à fide catholica penitùs ex- eeramus, inſequimurultionibus, bonis ſuis omnibus ſpo- liamus. Et ut à profeſſione vel vita naufragantes legi- bus coarctamus. Succeſſiones tollimus, ab eis omne- jus legitimum abdicamus. Dat. Peruſii 2. Cal. Novemb. Pontificatùs noftri An: 1. ALIUD RESCRIPTUM FRIDE- rect in hæreticos. Nconſutilem tunicam Dei noſtri diſſuere conantur hæ- retici,& vocabuli vitio ſervientes, quòd ſignificatio- in ipſius indiviſibilis fidei uni- tate nituntur inducæ ionem:& ovesà Petri cuſto- dia, cui paſcendæ à paſtore bono ſunt creditæ, ſegregare. Hi ſunt lupi rapaces, extrinſecus eò uſq; manſuetudinem prætendeutes ovium, quouſque ovile poſſint ſubintrare dominicum. Hi ſunt angeli peſſimi: Hi ſunt filii pravi- tatum à patre nequitiæ& fraudis auctoris ad animas ſimplices deſtinati. Hi colubri, qui columibas decipiunt. Hi ſerpentes, qui latenter videntur inſerpere,& ſub mel- lis dulcedine virus evomere: ut vitæ eibum miniſtrare fe fimulent, à cauda feriunt,& mortis poculum veluti quoddam dirifimum venenum immiſcent. Horum ſectæ l non ſunt notatæ ion contentæ, ie veteribus, vel ne in publicum proc i juod eft fortè nefandi utvelab'Ariio Arriani, vel à Neftore Neforianis aut à fimilibus fimiles nuncupentur; fed in exemplum Mar- tytum, qui pro fide catholica martyria ſubierunt, Patare- nos ſe nominant, velut expoſitos paſſioni. Hujuſmodi miſeri Patareni, à quĩbus abeſt ſancta credulitas divinis tatis æternæ, ſub uno contextu nequitiæ inſimul tres of- fendunt: Deum videlicet, proximos,& feipfos. Deum, dum- Dei fidem& Filium non agnofcunt: Decipiunt pro- ximos, dum ipſis fub ſpe ſpiritualis alimoniæ, hæreticæ pravitatis obloctamenta miniſtrant. Crudelius etiam ſæviunt in ſeipſos, dum poſt animarum diſpendium, corpora denique ſeveræ mortis iHecebris, quam pera- gnitionem veram& vere fidei poffent evadere,vite pro digi& necis improvidi ſectatores involyunt,& Caua nominibus: vè emflo. ai taleshb enon pom sin eosgladium ntes, quart lê ue = fueadreg iivårunt, Quodacerbiflin terimen hare nalto Oron;

De Hæreticis& Schiſmaticis. eft iplo dictu diriſſimum) ſuperſtites etiam non terren- tur exemplo. Contra tales ſibi, Deo,& hominibus ſic infeſtos, con- tinere non poſſumus motus noſtros, quin debitæ ultio- nis in eos gladium exeramus: tantò ipſos inſtantius per- ſequentes, quantò in evidentiorem deluſionem fidei Chriſtianæ, prope Romanam Eccleſiam, quæ caput Ec- cleſiarum omnium judicatut, ſuperſtitionis ſuæ ſcelera Iatius exercere noſcuntur. Adeò quòd ab Italiæ finibus, Præſertim à partibus Lombardiæ, in quibus pro certo perpendimns, ipforum nequitiam latiùs abundare; jam- que ufqúe ad regnum noftrum Siciliæ, fug perfidiæ rivu- los derivårunt. Quod acerbiſſimum reputantes, ftatuimus inprimis, ut crimen hæreſeos,& damnatæ fectæ cujuslibet, quo- cunque nomine genfeantur ſectatores,(prout veteribus Iegibus eſt indictkum) inter publica crimina numeren- tur: imò crimine læſæ majeſtatis noſtræ debet ab omni- bus horribilius judicari, quod in divinæ majeſtatis in- juriam noſcitur attentatum, quamvis judicii poteſtate alterum alteri non excellat. Nam ſicuti per duellionis crimen perſonas adimit damnatorum,& bona,& da- mnat poft obitum memoriam defunétorum: fic& in prædicto crĩmine, quo Patareni notantur, per omnia vo- lumus obſervari. Et ut ipſorum nequitia, qui(quia Dominum non ſe- quuntur) in tenebris ambulant, detegatur, nemine eti- am deferente inveſtigari volumus diligenter hujuſmodi ſcelerum patratores,& per officiales noſtros, ſicut& ali- os malefactores inquiri, ac inquiſitione notatos, etſi levis ſuperſtitionis argumento tangantur, à viris Eccleſiaſti- cis,& præłatis examinari jubemus. Per quos, fi inventi fucrint à fide catholicafaltem in articulo deviare, ac per ipſos paſtorali more commoniti, tenebroſi diaboli reli- ctis inſidiis, noluerint agnofcere Deum lucis, fed in erro- ris concepta inſtantia perſeverent, præſentis noſtræ legis edicto damnatos mortem pati Patarenos, aliosque hære- ticos quocunque nomine cenſeantur, decernimus, quam affectant, ut vivi in conſpectu hominum comburantur, flammarum commiſſi judicio. Nec dolemus, quòd in hoc ipſorum ſatisfacimus voluntati, ex quo pœnam ſolum- modb, nec fructum alium conſequuntur erroris. Apud nos protalibus nemo intervenire præfumat: quod qui fecerit, in ipfum noftræ indignationis aculeos non im- meritò convertemus. Dat. Paduæ 22. Feb. 12. Indict. Urbanus W. Inquiſitoribus ordinis Prædic. in Prov. Lombardiæ, Marchiæ, Januenſ. Abjurantes ſiereſim,& refñpiſcentes ecipiumur. CAP. IIL Ui hgreticã labe penitùs abjuratà redire voluerint ad Eccleſiaſticam unitatem, eis juxta formam Eccle- fiz abfolutionis beneficium impendatis& injungatis eiſ- dem, quod injungi talibus conſuevit, proviſo ſolerter, ne ſimulatà converſione redeant fraudulenter,& vos, imò Potius ſeipſos fallentes, ſub agni ſpecie gerant lupum. Qudd ſi aliqui fuerint judicandi hæretici, vel incarce- rationis pœna perpetuæ alicui pro hujuſi odhcrimine fuerit infligenda, ad id per vos de diæcefanorum, vel vicariorum fuorum, fi ipfis diæcefanis abfentibus præ- fentes fuerint, confilio procedatur: ut in tantæ animad- verſionis judicio non poſtponenda Pontificũm auctori- tas intercedat. Verùm quia in tam gravi crimine cum multa oportet cautela procedi, ut in reos ſine ullo profe- ratur errore duræ ac dignæ ſeveritas ultionis, volumus & mandamus; ut vos vel illi, quos ad hoc duxeritis de- Putandos in examinatione teftium, quos recipi fuper crimine prædicto, ipfumáue contingentibus oportuerit, adhibeatis duas religiofas& difcretas perfonas, in qua- zum præfentia per publicam, fi commodè poteft haberi, | perfonam, aut per duos viros idoneos, fideliter corun- | dem depoſitiones teſtium conſeribantur. Ad conſcri- | bendas quoque hujuſmodi depoſitiones teſtium,& ad faciendum omnia, quæ in commiſſo vobis officio, ad ſcri- niariĩ ſeu tabellionis officium pertinent, teneri diſtrictè præcipimus, cùm per vos, ſen deputatos ad hoc à vobis, requifiti fuerint, omnes& fingulos veftri ordinis fratres, qui dum effent, in feculo hujufmodi tabellionatůs offi- cium habuiſſe& exercuiſſe noſcuntur:& illos etiam, quibus idem tabellionatũs officium, ratione præfati ne- gotii fidei, fuit à dicta ſede commiſſum,& in poſterum committetur. Datum viterbii 13. Cal. April. Fontificas tůs noftri Anno primo. Joannes KIH. Inquifitori hgreticæ pravitatis F. Lamberto de ord. Prædic. Fædera cum hareticis inita damnantur& proksbenturs CAF IV o nonnulli de provincia noffra Romandiolæ, tam clerici quam laici, Beum& Romanam matrem Ec- cleſiam offendere, feque in præcipitium damnationis & mortis immergere non verentes, adeò favere& faviſ⸗ ſe dicantur damnatis hæreticis, confoœderationes, ligas, & ſocietates ineundo cum ipſis, eosqʒ receptando,& fibi præſtando multipliciter auxilia, conſilia& favores, quòd de lIabe hæreſis fe reddiderunt;& reddunt vehementer ſuſpectos: Nos tam ipſorum, quàm multorum aliorum periculis,& præmiſſis imminentibus obviare ſalubriter cupientes, difcretionitux per Apoft. fcripta mandamus, quatenus contra[fautores hujrfimodi,& alios quoslibet de crimine pravitatis hæreticæ culpabiles, vel fufpeétos; fic folerter fecundùm formam canonum, ac privilegio- rum conceſſorum, inquiſitionis officio procedere noñ poftponas, quòd inde debeat tua diligentia meritò com- mendari, Datum Avinion, 12. Calend. Septemb. Ponti- ficatůs noftri An. 10. Honorius--V. Calgano:deEugubio czd. Mi- norum, Inguifitori hæret. pra- vitatis, Filii haveticorum snhabiles fant ad officia, ob paterns flagitii lia em, quam contraxifje videntur. CAP V Xhibita nobis dilecti filii Archioni is, nati quon- dam Philippi dii Palmerii militis Spoletan. primè continebat, quòd olim fignificantibus felicis recorda- rionis Alexandro Papæ, prædeceſſori noſtro, inquiſitori- bus pravitatis hæreticæ per Italiam deputatis, quòd fre» quenter à fede Apoftolica committebatur eifdem, ut tam hæreticos credentes, fautores,& receptasores hæ- reticorum, quàm ipforum filios& nepotes Privandi di» gnitatibꝰ, perſonatibus, officiis publicis,& beneficiis Ec- cleſiaſticis de diœceſanorum, vel eis abſentibus, vicario- rum ſuorum conſilio, haberent liberam poteſtatem,& qualiter hos deberet intelligi, poſtulantibus declarari, præfatus prædeceſſor eiſdem Inquiſitoribus per fias dì- xit literas reſpondendum, quod de filiis& nepotibus il- lorum hæreticorum credentium& aliorum hujufmodi, qui modò tales effe probantur, intelligendum effe vide- batur, non autem illorum, quos emendatos effe conftas ret, ac pro culpa hujuſmodi ad mandatum Eccleſiæ pœ. nitentiam recepiſſe, quam ipſi vel jam perfecerant, vel humiliter proſecutioni ejus inſtarent, vel parati fuerant dum viverent ad recipiendum eandem. YVerùm licèt Inquifitor pravitatis hujuſinodi, tunc in partibus illis per fedem Apoftolicam deputatus, memoratum Philip- pum, qui fibi confeffus extitit, quòd cuidam hæretico reverentiam fecerat, quædam contra fidem proferendo catholicam, privaverit bonis ſuis, ac idem Philippus in- junctam fibi prepter hoc ab eodem Inquifitore pæni- tentiam perfecerit revetenter, ac tandem, ſicut verè ca- tholiçus, receptis Eccleſiaſticis ſactamentis viam fuerit

183 Septim. Decret. untverſæ carnis ingreſſus,& ab Inquiſitore præfato eti- am abſolutus, tamen poteſtas, conſilium,& commune Spoletan.< tum Archionum eju 184 jue filios occafione o præmi ſſorum ad oſſicia civitatis 8 Spolet. pro fua reculant admittere vôluntate. Quare præli ibatus Archionus no- verè catholicus& fidelis Ecclefie Roman. deceflit, eun- dem Archionum& filios ejus decerneremu xta prg- miſſum ejuſdem prædeceſſoris reſponſum, in aliquo pu- niri occaſione hujuſmodi non debere: ſed eos ad omnia ſecularia officia& beneficia Eccleſiaſtica& dignitates, ac ad omnes ordines, impedimento hujufinodi non obftan- te, potiùsadmittendos. Quia igitur de fato hominis& ejus circumftantiis habere poteris notitiam pléniorem: Nos gerentes de circumfpećtione tua fiduciam in Domi- no ſpecialem, præſentium tibi auctoritate committim & mandamus, ut ſi diligenti inquiſitione præmiſsd, præ- dicta inveneris veritate fulciri,& tibi etiam conſtiterit, quòd præfati Archionus& filii non ſint de hæreti ca pra- vitate ſuſpecti,& in fidelitate ac devotione Eccleſiæ ſu pradictæ perſiſtant, ſuper quibus omnibus tuam intendi- mus conſcientiam onerare, auctoritate noſtrà denuncies & declares, quòd propter pr æmiſſa vel eorum occaſione, nihil eis poſſit objici vel opponi, quin. ad omnia ſecula- ria officia& bonekcia Ecclefiaftica, etiamfi dignitates exiſtant, illis non obſtantibus, aſſumi liberè valeant,& hi, qui literati eſſe noſcuntur, ad omnes ordines promo- yeri, prout ſecundùm Deum Sᷣc honorem:cathalicæ fidei videris expedire. Quicquid autem ſuper his inveneris&k duxeris faciendum, nobis per tuas patentes literàs harum| feriem continentes fideliter udeas intimare. Datum Rom.apud S. Sabinam, f. Gal. Decemb. Pontificatůs no- &ri anno fecundo. Alexander IV. rum fidei,& harefisi panas, CAR. VI. A Lexander Epiftopus fervus ferv orum Dei, dilectis fi- liis fratribus ordinis Minorum, Inquifitoribus hæ- reticæ pravitatis in adminiſtratione ſancti Franciſci, præ- nem. Quòd fuper nonnullis quæftio num articulis, in quibus cauſa fidei tangitur, nos conſ ſulere e voluiſtis, ſollicitudinis veſtræ prudentiam in Domino commendamus. Primus igitur veſtræ conſultationis articulus contine- bat, utrum dici debes àt relapf ùs a in hærefim, qui lapfus eſt in eam poſt abjurationem ipſius, in qua non inveni tur antea commiſiſſe, cùm ſecundim proprietatem ver- borum non videatur relapſu a qe non fue at ante la- pfus? Ad quod taliter refpondemus, quod talis, fi tan- quam accuſatus vel ſu ſpectus de hæreſi, eam in abjuravit,& p a committat in ipfa, cenferi debet quå- dam juris Eoi ne relapfus,licèt ante abjurationem m plenè probatum non fuerit crimen hæreſis contra ipſum, dummodo hujufmodi priusorta fufpici o yi arii, & certis ac veris indiciis comprobata.-Si verò levis 8 modica, qu ianquam ex hoc ſit gravius puniendus, i- pſorum tamẽ in hæreſim non de ebet pœi nå puniri,> ĉxX quo prafumi i non poteſt veriſimiliter ante lapſus in eam. ſi etiam circa idem, ſi is, qui hæreſim abju ravit,& per ſolam cuſabilem eceptionem vel rece- ptationem, aut de nem ſeu aſſociationem, vel viſi- tationem hæxeticori five dationem vel miſſionem munerum, aut etiam alias in favorem coru: quiexcu> fari non poffit, ſine adoratione tamen r quien banjon ab juratam dil in aliam ite- a Relapfi us dicitis unmn labutur. c. fin. deheret | hoc fuiffe rela bis humiliter ſupplicavit, ut nos miſericorditer atten- dentes, quòdidem 1 hilippus ſicut præmittitur, tanquam relinquant ſuis dum, ad complementum ipſii reſpondendum, quòd poft i Lib. V. Tit. III. 184 utamur) lapſus eſt poſtmodum, Propter hoc debeat ju- dicari relapfùs? Et quidem ſi legitimè conſtitit, vel eti- am nunc conſtaret, quòd tales ante hujuſmodi tionem in h æreſi non eſt dubium, eos per : quia tunc dubitari non debet, illos ex approbati à ſe priu s erroris confequentia id feciffe. Præterea nonnulli talin nt proponitis, jurant coram | Inguifitoribus,tam de ſe, quàm de aliis ſuper facto hære- ſis veritatem dice , fed perjurant, non odio tamen vel pretio, fed timore fui potius& fuorum: corrigunt au- tem fe poftmodum í uper iis, contra fe ac alios fuos com- plices deponendo. n itaque perjurus, ſecundꝭm jura, etiam poſt pœnite n, in criminalibus à teftimonio repellatur;hincquæritur, utrum contra illos fuos com- plices fit per teftimonia talium procedendum? Super quo taliter reſpondemus, quòd cùm crimen hujuſinodi ſit exceptum, ſi ex manifeſtis indiciis apparuerit, tales non animi levitate aut odii fomite dutos, feu corruptos pecuniâ,fed zel oTe mamam Pœnitentes propriæ cul- Pæ, aſſe qudd talia prius tacuerant,& velint in hoe errorem ſuum corrigere, ac alios nominare, ſtari debet in favorem fidei, niſi aliud obſiſteret, atteſtationibus orundem Ad illud autem, quod quæriturʒutrum ad Inquiſitores æreſis prar de divinationibus& fortilegiis, qug ſibi denunciantur cognofcere, ac punire talia exercentes? brevibus refpondetur, quòd cùm nego- tium fidei, quod fummè privilegiatum exiftit, per occu- pationesalias non debeat impediri, Inquifitores ipfi, de iis, mfi manifeftè faperent hærefim, ra tione hujufmodi officii ſibi commiſſi, ſe nullatenus intromittant, ſed eos judicibus pœnã debità caſtigandos. Quidam infuper(ut adj icitis) pro iis, que commiſe- yang in hæreſi, aſtringunt ſe Inquiſitoribus ĩ ub obliga- | tione bonorum ſuorum, ad recipiendu mab eis pœniten- tiam& comple ndam: ſed eã Iict injunctà, non tamen Solvuntur PEA dubia, circa diftufrones dr decifionescaufa-| peractaà, quin potiùs in toto vel in parteneg lecta, dece- | dunt Quæritur ergo, utrum Inquifitoresipli, vel qui in eorum locum ſuccedunt, poflint ad fatisfaciendum pro | ipfis defunctis, hæredes vel detentores bonorum ſicdece- | dentium coarctare? juſmodi pœnitentiam aliquod onus ad falutem profici- ſentibus ac futuris, ſalutem& Apoſtolicam benedictio- Ad quod dicimus, quòd fi per hu- ens impofitum fuerit, in bonis temporalibus exequen- 1 juiſitores cogi de- bent hæred] lium cum fuo-0+ nere devenerunt. ingitur etiam aliquibus ad pœnam, in pœnitentia prol hæreſi, abipfiu peſtis Inquiſitoribus, ut uſuras reſti- tuant, ad quod obligaverant in judicio Eccleſiæ ſe& ſua. In* utrum Inquiſitores ipſi, vel qui ſucce- dunt in locum eorum, ad reſpondendum coram ſe con- querentibu uſuris hujuſmodi,& ad reſtitutionem earum; ſi de ipſis conſtite poſ flint compellere taliter pœnitentes, prout ab eis in aliis injunétis fibi pœniten- tiis fieri confuevit? Ad quod refpondemus, ſtionem ſuper uſuris motam, contra t⸗ udicialiter non debere audiri ab Inqui Nolentes, quòd per ca præparetur alii, ad quosbc : eos tan reſtitutionem de quibus conſtiterit, co re poterunt; quibus in fatis- factionem, pro prædicto crimine, hujuſmodi reſtitutio- nem in pœnitentia injunxerunt.: Sunt& alii, qui confeſſi ſunt in judicio de hæreſi co- ram Inquiſitoribus hujuſmodi pravitatis, ſed antequam eis injungeretur— eſſerunt. Super quo quæ- ritur, ſi hæredes talium compelli poſſint ab Inqu liſitori- , ut ad ipforum— Du iant pro defunctis, præcipuè ùm iidem dumviverent, ad faciendam pæœni- tentis am, quam Inguifitoreseis vellent injungere, bona In guio ibus obligårint? Cui quæſtioni fic duximus m tales non dece l hæretici, ttis tis depechen erpetuo

jun&á, nonn rtenegledta, d resipi, velgi pw jw pa hæretici, ſed reincorporati potiùs Ecclefiæ unitati, non vidimus, quòd eis poft mortem, vel eorum hæredibus, qui ad ſucceſſionem talium admittuntur, ſit ſatisfactio pro extincto jam crimine injungenda. In eo verò caſu, in quo hæredes hujuſmodi ad ſucceſſionem non deberent ob culpam ſui actoris admitti, non obſtante, quòd actori- bus ĩpſis viventibus, hoc non fuerit intercedente ipſorum morte per ſententiam declaratum, ad confiſcationem bo- norum poft mortem nihilominùs procedatur. Adjeciftis præterea,negotium feu officium Inquiſitio- nis contra hæreticos dile&to filio Priori fratrum Prædica- torum Parifienf. à fede Apoftol. fuiffe fub ca forma com- miſſum, ut idem ſuper hoc poſſet inquirere, tam per fe, quam per alios, quos ad hoc idoneos reputaret: in quo quæritur, utrum tales delegati exiſtant,& quot poſſint etiam ficeligi? Super quo taliter duxi mus ordinandum, quòd idem Frior poſſit tres vel quatuor idoneos adhoc o- pus aſſumere, qui parem oum ipſohabeant poteſtatem,& amovere illos,ac ipforum loco alios ſubſtituere, quoties- cunque viderit expedire: ipfi tamen Priori,& aliis ſic aſ- ſumptis committendi duntaxat cĩtationes,&examina- tionesteftium,cùm de hujufmodi crimine ac ciregnitan- tiis ejus inquiritur, ac denunciationis ſententiam, quas fuper iis contra quoslibet contigerit. ferri.& iis fimilia faciendi conceditur ab eadem fede-facultas. cris deprehenſus in hæteſi,& propter hoc immurandus perpetuò, priùs ſit ab ordinibus à ſuo Epiſcopo degra- dandus, antequam tradatur hujuſmodi pœnitentiæ? Re- ſpondemus, quòd talis, qui eft perpetuò immurandus, priùs debet à fuis ordinibus degradati? Nonnulli quoq; clerici,& quod ↄſt deteriùs, facerdo- tes, prætextu pecuſliæ, vel alicujus ſervitii temporalis, in- veniuntur aliquando Inquifitionis impedire negotium, inſtruendo citatos hæreticorum credentes:de eelanda ve- ritate, falſitate dicenda, vel eos indebitèliberando: de quibus quæritur, utrum Inquiſitores poſſint tales capexe, ac etiam retinere, aut quòd ſi accepta reſtituant, coarcta- re? Dubium itaq; non videtur quòdãi, quos conſtat exer- cere pra miſſa, ta faciunt in favorem hæreticæ pravitatis, quare poffunt à talibus per Inquiſitores compeſci,& pœ- nã debitã caſtigari, tam per captionem perſonarũ, quam etiam aliàs, prout culpa exegerit, delinquentis. Qyuòd autem poſtmodum quærebatur, quomodo ef- fent puniendi religiofi, quiinvenitñtur in hærefim deli- quiffe, cùm feculares peccantes in fimili cafu, immurati- onis vel aliå pænå pleđantur? Ejus folutio fatis patet, cum certum ſit, tales in hoc& in conſimilibus delinquen- tes, graviùs etiam ſecularibus puniendos. Frequenter etiam vobis ab Apoſtolica ſede committi- tur, ut tam ha reticos, credentes, receptatores, fautores,& defenfores eorum, quàm ipforum filios& nepotes, ac ìl- los etiam, qui prædictorum interventu vel gratià tales eſſent adepti, vel aſſequerentur in poſterum,privandi per- ſonatibus, dignitatibus& honoribus quibuſcunqʒ ac be- neficiis Eccleſiaſticis,& officiis publicis de diœceſano- rum, vel eis abſentibus vicariorum ſuorum conſilio, ha- beatis liberam facultatem: quod qualiter intelligi de- beat, petiviftis ejufdem fedis oraculo declarari, Hoc fanè de filiis& nepotibus illorum credentium& aliorum hu- juſmodi, qui modò tales effe probantur, intelligendum effe videtur, non autem illorum, quos emendatos con- ſtiterit,& pro culpa hujufmodi ad mardatum Ecclefiæ pœœnitentiam tecepiſſe, quam ipſi vel jam perfecerunt, vel humiliter perſecutioni ejus inſiſtunt, vel parati fuerunt, dum viverent, ad recipiendam eandem. Diœcefani quo- ue in privandis talibus funt generaliter reguirendi, nifi Drin conftáret legitimè, quòd iidem ſcienter eis bene- ficia contuliffent: tunc enim eos in iis requirendos eſſe non credimus, fed potiùs à fuo judice puniendos. Vos igitur hæc& alia contingentia in hac parte commiſſum De Hæreticis& Schiſmaticis. aæſtioni verò, quã quæritur, utrum conſtitutus in ſa- vobis officium fic prudenter& fidèliter exequi procure- tis, fic ad ea purè propter Deum, cujus caufam geritis veftra feratur intentio, quòd labor vefter vobisad vitæ premium,&aliis ad falutem, quæ folùm in talibus qug- ritur, proficiat animarum. Dat. Viterbii.Cal. Octobr. Pontificatũs noftri Anno quarto. Idemordinis Minorum Inquifitoribus. Excommunicati C facri crimints jurein tefsmonium admittuna tur contra haereticos. CAP VII: Onfuluit nos difcretio veftra, utrum illos, qui ratio- necrriminis hærefeos, velalff decaufa excommuni- cationis fententiâ funt ligati, contra hæreticos, credene tes, defenſores, fautores vel receptatoreseorum, ad tefti- monium perhibendum admittere,& ftare dictis eorum, feu illorum etiam debeatis, qui complices participes, feu focios ejufdem criminis fe fatentur? Quia igitur, fi ii- dem excommunicati non admitterentur ad perhiben- dum teftimonium contra tales,&ditiseorum, achi fa- tentium, non ſtaretur, frequenter officium Inquiſitionis vobis oommiſſæ, in diſpendium fidei contingeret impe- diri, quando præſertim vix aut nullo modo poteſt, niſi per ſic fatentes, ſuper hoc veritas apparere, ſtatuimus in favorem fidei, ut in hujuſmodi Inquiſitionis negotio, di- cti excommunicati, contra hæreticos, credentes, defen- fores, fautores& receptatores eoſdem, ad teſtimonium 4 admittamur,& ſtetur tam illorum dictis, quàm eorum, qui, ut prædictum eſt, ſocios ejufdem criminis fe fatentur, ex veriſimilibus conjecturis, quæ ex numero deponen- tium, vel perſonarum, tam deponentium quàm eorum. contra quos deponitur qualitate, ac aliis circumſtantiis conjici poterunt, ſic fatentes non falſa dicere præſuman- tur. Datum Lateran. 10. Calend. Februar. Pontificatùs noſtri Anno ſeptimo. Leo Decimus, in Concilio Lateranenſi. Hareticam est, afèrere animar rationalem efè mortalem, CAR: VILL Foftolici b regiminis folicitudo nos affiduè pulfat, ut medendis animarum languoribus, quarum nös ex alto omnipotens auctor curam habere voluit, iis po- tifimùm, qui inftantiùs fideles nunc urgere cernuntur, falutifero olei& vini medicamine ad inftar Samaritani in Evangelio folicitam operam impendamus, ne nobis iſtud Hieremiæ objiciatur: Nunquid refina non eft in Galaad, aut medicus non eftibi? Cùm itaque diebus no- ſtris(quod dolenter ferimus) zizaniæ ſeminator, anti- quus humani generis hoſtis, nonnullos pernicioſiſſimos errores, à fidelibꝰ ſemper exploſos, in agro Domini fuper- ſeminare& augere ſit auſus, de natura præſertim animæ rationalis, quòd videlicet mortalis fit, autunica in cun- ctis hominibus,& nonnulli temeiè philoſophantes, fe- cundàm faltem Philofophiam, verum id effe aſſeverent: contra hujufmodi peftem opportuna remedia adhibere cupientes, hoċ facro approbante Concilio z damnamus& reprobamus omnes aſſerentes, animam intellectivam- mortalem effe, aut unicam in cunctis hominibus,& hæc in dubium vertentes, cùm illa non folùm verè per fe& eſſentialiter humani corporis forma exiſtat, ficut inca- none fel. rec. Clementis ¢ Pape V. prædeceſſoris noſtri, fagi;` X in generali Viennenf. Concilio edito continetur: verùm o & immortalis,& pro corporum,quibus infunditur, mul- a Inquiſitores procedere poſſunt cum teſtibu excommunicatis, ſocits& Participtbuus criminis, O aliis defe. habentibus z utira- ditur inc.infide: favorem, de haret. iná. b Abphonſass de Caſirs hanc conſtitutionem commentariis illuftravit. c Clemens V. m Concilio Viennenfh, ut habera in Clemens. titul.1, de fumma trinita CAY thsh e RRer

187 n titudine fingulariter multiplicabilis,& multiplicata,& multiplicanda ſit. Quòd manifeſtè conſtat ex Evange- lio,cùm Dominus ait: Animamautem occidere non pof- ſunt. Et alibi: Qui odit animam ſuam in hoc mundo, in vitam æternam cuſtodit eam: Et cùm æterna præmia& æterna ſupplicia, pro merito vitæ, judicandis repromittit: aliàs incarnatio,& alia Chrifti myſteria nobis minimè profuiſſent, nec reſurrectio expectanda foret, ae ſancti& juſti miſerabiliores eſſent(uxta Apoſtolum) cunctis ho- minibus. Cumque verum vero minimè contradicat, o- mnem aſſertionem vetitati illuminatæ fidei contrariam, omnindò falſam eſſe diffinimus,& ut aliter dogmatizare non liceat, diſtrictius Mhibemus: omnesque hujuſmodi erroris aſſertionibus inhærentes, veluti damnatiſſimas hæreſes ſeminantes, per omnia, ut deteſtabiles& abomi- nabiles hæreticos,& infideles, catholicam fidem labefa- ctantes, vitandos,& puniendos fore decernimus. Inſuper omnibus& fingulis Philofophisin Univerſitatibus ſtu- diorum generalium,& alibi publicè legentibus, diſtrictè præcipiendo mandamus, ut cùm Philofophorum princi- pia, aut concluſiones, in quibus à recta fide deviare no- ſcuntur,auditoribus ſuis legerint, ſeu explanaverint, qua- le hoc eſt de animæ mortalitate, aut unitate,& mundi æternitate, ac alia hujuſmedi, teneantur eiſdem verita- tem religionisChriſtianæ omni conatu manifeſtam face- re,& perſuadendo pro poſſe dicere, ac omni ſtudis hu- di Ihiloſophorum argumenta, cùm omnia ſolubi- tant, pro viribus excludere atque teſolyvere. Et cum non ſufficiat, aliquando tribulorum radices præſcin- dere, niſi& ne iterum pullulent, funditũs evellere, ac eo- rum ſemina, originalesq;ue cauſas, unde facilè oriuntur, removere: cùm præcipuẽ humanæ Thiloſophiæ ftudia diuturniora, quam Deus fecundàm verbum Apoftoli e- vacuavit,& ſtultam fecit, abſque divinæ ſapientiæ condi- mento,& quæ, ſine revelatæ veritatis lumine, in errorem quandoque magis inducunt, quàm in veritatis elucida- tionem: ad tollendam omnem in præmiſſis errandi oc- caſionem, hàc ſalutari conſtitutione ordinamus& ſtatui- mus, ne quifquam de cætero in ſacris ordinibus conſti- tutus, fecularis vel regularis, aut aliàs ad illos à jure ar- &atus, in ftudtisgeneralibus velalibi publicè àudiendo, Philofophiæ aut Poëfis ftudiis ultra quinquennium, poft Grammaticam& Dialeđticam, fi ne aliquo ſtudio Theo- incumbat. Verùm dicto exa- logiæ aut juris Pontifici cto quinquennio, ſi illis ſtudiüs inſudare voluerit, libe- rum ſit ei, dum tamen ſimulaut ſeorſum, aut Theologiæ, aut facris canonibus operam navaverit, ut in his fanctis & utilibus profeffionibus facerdotes Domini inveniant, unde infectas philoſophiæ& Poëfis radices purgare& fa- pare valeant. Cal. Januarii. tf13. Paulus Quartus. Hareticorum, Sehifinaticorum, corumg fawtorum pæna, CAP, IX Um ex Apoftolatûês oficio, nobis, meritis licèt im- paribus, divinitùs credito, cura Dominici gregis no- bis immineat generalis,& exinde teneamur, pro fideli il- lius cuftodia,& ſalubri ditectione, more v gilis paſtoris, aſſiduè vigilare,&attentiùs providere, ut qui hâc ætate, vus, propriæ prudentiginnitentes, licen- tius& perniciofius folito contra orthodoxæ fidei difci plinam inſurgunt,& ſuperſtitioſis ac fictitiis adinventio- nibus ſacrarum Scripturarum intelligentiam perverten- tes, catholicæ Eceleſiæ unitatem,& inconſutiiem Domi- ni tunicam ſcindere moliuntur, ab ovili Chriſti repel- lantur,nec magifterium erroris continuent, qui diſcipuli veritatis eſſe contemnunt: Nos conſiderantes, rem hu- juſmodi adeò gravem& periculoſam eſſe, ut Romanus Pontifex, qùi Dei& Domini noftri Jefu Chrifti vices ge- rit in terris,& fuper gentes& regna plenitudinem ob- tinet poteſtatis, omnesque judicat, à nemine in hoc ſe- culo judicandus, poſſit, ſi deprehendatur à fide derius Septim. Decret. Lib. V. Tit. IH. 188 & quòd ubi majus intenditur periculum, ibi eft pleniùs& diligentiùs confulendum, ne Pfeudopro- phetæ, aut alii etiam ſecularem juriſdictionem habentes, ſimplicium animas miſerabiliter illaqueent, innumera- bilesque populos eorum, in ſpiritualibus aut tempora- libus euræ& regimini commiſſos, ſecum in perditio- nem,& damnationis interitum trahant, nec aliquando contingat, nos abominationem deſol tionis, quæ dicta eſt àa Daniele Propheta, in loco ſancto videre, cupientes, tum cum Deo poſſi us, pro noſtro munere paſto- rali vulpes vineam Domini demoliri fatagentes capere, & lupos ab ovilibus arcere, ne canes muti videamur, ne- queuntes latrare,& perdamur cum malis agricolis, ac mercenario comparemur. Habitã ſuper his cum vene- rabilibus fratribus noſtris S. R. E. Cardinalibus, deli- beratione maturà, de eorum conſilio,& unanimi aſſen- redarg ſu, omnes& ſingulas excommunicationis, ſu ſpenſionis, & interdicti, ac privationis,& quaſuis alias ſententias, cenfuras& pæœnas, à quibufvis Romanis Pontificibus prædeceforibus noftris, aut pro talibus habitis, etiam për eorum literas extravagantes, feu facris Conciliis ab Ecclefia Dei receptis, vel fanstorum Patrum decretis& ſtatutis, aut ſacris canonibus, ac conſtitutionibus,& or- dinationibus Apoſtolicis, contra hæreticos aut ſchiſina- ticos quomodolibet latas,& promulgatas, Apoſtolicà auctoritate approbamus& innovamus, ac perpetuò ob- ſervari,& in viridi obſervantia, ſi forſan in ea non ſint, reponi,& eſſe debere, necnon quoſcunque, qui hactenus à fide catholica deviàſſe, aut in⸗ iquam hæreſim inci- diſſe, ſeu ſchiſma incurriſſe, aut excitäſſe, ſeu commi- ſiſſe deprehenſi, aut confeſſi, el convicti fuerint, feu (quod Deus pro fua clementia& in omnes bonitate a- vertete dignetur) in poſterum deviabunt, feu in hære- ſim incident, aut ſciſma incurrent, vel excitabunt, ſeu committent,& deviãſſe, ſeu incidiſſe, aut incurriſſe, vel excitaſſe, ſeu commiſiſſe deprehendentur, aut confite- buntur, ſeu convincentur cujuſcunque ſtatũs, gradũs, ordinis, conditionis& præeminentiæ exiſtant> ctiam fi Epiſcopali, Archiepiſcopali, patriarchali, P rimatiali, aut alià majori dignitate Eccleſiaſticà, ſeu Cardinalatũs ho- nore,& Apoſtolicæ ſedis ubivis locorum, tam petpetuæ quam temporalis legationis munere, vel Mundana, cti- am Comitali, Baronali, Marchionali, Ducali, Regiâ,& Imperiali auctoritate ſeu excellentià præfulgeant,& eo- rum quemlibet ſententias, cenſuras,& pœnas prædictas incurrere volumus atque decernimus. Et nihilominds conſiderantes dignum eſſe, ut qui virtutis amore à malis non abſtinent, metu pœnarum ab illis deterreantur,& juòd Epifcopi, Aschiepiftopi,Patriarchz, Primates, Car- dinales, Legati, Comites, Barones, Marchiones, Duces, Reges,& Imperatores, quialios docere,& illis bono ex- emplo, ut in fide catħolica contineantur, effe-debent, prævaricando gravius cæteris peccant, cùm non folù m» ſeipſos perdam, verùm etiam alios innumerabiles popu- los, corum curæ& regimini creditos, feu aliàs eis ſubdi- tos, fecum in perditionem& puteum interitůs trahant: de ſimilibus conſilio& aſſenſu, hàc noſtrà in perpetuum valiturà conſtitutione, in odium tanti criminis, quo nul- lumin Ecclefia Dei majus& perniciofius effe poteſt, de Apoſtolicæ poteſtatis plenitudine ſancimus, ſtatuimus, decernimus,& diffinimus, quòd ſententiis, cenſuris,& pænis prædićtisin fuis robore& efficacia remanentibus, ac effectum fuum fortientibus, omnes& finguli Epifco- pi, Archiepifcopi, Patriarchæ, Primates, Cardinales, Le- gati, Comites, Barones, Marchiones, Duces, Reges,& Im peratores, qui hactenus, ut præfertur, deviàſſe, aut in ha- reſim incidiſſe, ſeu ſchiſma incurriſſe, excitãſſe, vel com- miſiſſe deprehenſi, aut confeſſi, vel convicti fuerint,& in poſterum deviabunt, aut in hæreſim incident, ſeu ſchiſma incurrent, vel excitabunt, aut committent,& devies ſeu in hæteſim incidiſſe, vel ſchiſima incurtiſſe, aut ex- citãſſe,

189 citaſſe, ſeu commiſiſſe deprehendentur, aut coffitebun- tur, ſeu convincentur, cum in hoc ĩnexcuſabiliores cæte- tis reddantur, ultra fententias, cenfuras& pœias prædi- &as, fint etiam eo ipſo, abſque aliquo juris aut facti mini- ſterio, ſuis ordinibus,& cathedralibus, etiam metropoli- tan. Patriarchalibus,& Primatialibus Eccleſiis, ac Car- dinalatũs honore,& cujufyis legationis munere, necnon voce activã& paſſivaà, omniq; auctoritate, ac monaſteriis, beneficiis,& officiis Ecclefiafticis, cum cura& fine cura, fecularibus& quorumvis ordinum regularibus, qux ex quibuſvis conceſſionibus& diſpenſationibus Apoſtolicis in titulum, commendam&adminiftrationem, aut aliàs ꝗquomodolibet obtinuerint,& in quibus vel ad quæ jus aliquod habuerint, necnon quibufvis fruĉtibus, rediti- bus& proventibus annuis ſuper ſimilibus fructibus, re- ditibus& proventibus eis reſervatis,& aflignatis: Co- mitatibus quoque, Baroniis, Marchionatibus, Ducatibus, Regnis,& Imperio penitũs,& in totum perpetuò privati, & ad illa de cætero inkabiles& incapaces, habeanturq́; pro relapfis,& fubverfisin omnibus& per omniá, per- inde ac fi priùs hærèfim hujufmodi in judicio publicè ab- jurâffent, nec ullo unquam tempore ad eorum prifti- num ftatum,aut cathedrales metropolitanas, Patiarcha- les,& Primatiales Ecclefias, feu Cardinalatůs, vel alium honorem, aut quamyis aliam majorem vel minorem dignitatem, feu vocem activam vel pafiivam, aut auctori- tatem, ſeu monaſteria,& beneficia, vel Comitatus, Ba- ronias, Marchionatus, Ducatus, Regna,& Imperium re- ſtitui, reponi, reintegrari, aut rchabilitari poſſint: quin- imò ſeculares relinquantur arbitrio poteſtatis, animad- verſione debità puniendi, niſi apparentibus in eis vetæ pœnitentiæ indiciis,& condignæ pœnitentiæ fructibus, ex ipfius ſedis benignitate& clementia, in aliquo mona⸗ ſterio, aut alio regulari loco, ad peragendum perpetuam in pane doloris& aqua mœſtitiæ pœnitentiam retruden- di fuerint. Quọdģue pro talibus ab omnibus cujufcun- que ſtatus, gradus, ordinis, conditionis,& præeminentiæ exiſtentibus, ac quãcunq; etiam Epiſcopali, Archiepiſco- pali, Fatriarchali& Primatiali, aut aliâ majore Ecclefia- fticå dignitate,& etiam Cardinalatůs honore, feu Mun- na, etiam Comitali, Baronali, Marchionali, Ducali, Re- giâ,& Imperiali auctoritate& excellentià pollentibus, haberi, tractari,& reputari,& ut tales evitari, omnique humanitatis{olatio deftitui debeant. Et qui jus patronatůs, aut nominandi perfonas idone- asad cathedrales,etiam metropolitanas,& Patriarchales ac primatiales Eccleſias, ſeu monaſteria, vel alia beneficia Eccleſiaſtica, per privationem hujuſmodi vacantia, habe- re prætenderint, ne illa diutinæ vacationis exponantur incommodis, ſed de ſervitute hæreticorum exepta, per- ſonis concedantur ĩdoneis, quæ illarum populos in ſemi- tas juſtitiæ fideliter dirigant, teneantur ad Eccleſias, mo- naſteria,& beneficia hujuſmodi alias perſonas idoneas, infra tempus à jure vel ex eorum concordatis, fen com- pactatis cum dicta ſede initis ſtatutum, nobis ſeu pro tempore exiftenti Romano Pontifici præfentare, alio- quin tempore hujufmodi elapfo, plena& libera Ecclefi- arum, monaſteriorum,& beneficiorum prædictorum di- {pofitio ad nos,& Romanum Pontificem præditum, eo ipfo, pleno jure devolvatur. Et inſuper, qui ipfos fic de- prehẽſos aut confeſſos, vel convictos ſcienter quomodo- libet receptare, vel defëndere,aut eis favere, vel credere, ſeu eorum dogmata dogmatizare præſumpſerint, ſenten- tiam excommunicationis eo ipſo incurrant, efficianturq; infames, nec voce, perſona, ſcriptis, vel nuncio, aut pro- curatore aliquo, ad publica ſeu privata officia, aut conſi- lia, ſeu Synodum, vel Concilium generale vel provinciale, nec conclave Cardinalium, ant aliquam fidelium con- gregationem, ſeu electionem alicujus, aut teſtimonium perhibendum admittantur, nec admitti poſſint. Sint etiam inteſtabiles, nec ad hæreditatis ſucceſſio- De Hæreticis& Schiſmaticis. nem accedant: nullus præterea cogatur eis ſuper aliquo negotio refpondere.-Quòd fi forfan judices extiterint, eorum fententig nullamobtineant firmitatem, nec ali- quæ cauſæ ad eorum audientiam deducantur:& fi fae- rint advocati, eorum patrocinium nullatenus recipiatur: fi verò tabelliones extiterint, inftrumenta confecta per cos nullius fint penitùs roboris vel momenti. Et infupet clerici omnibus& ſingulis Eccleſtis, etiam cathedrali- bus, metropolitan. Patriarchal.& Primatialibus, ac di- gnitatibus, monaſteriis, beneficiis,& officiis Eccleſiaſti- cis, etiam, ut præfertur, qualificatis, per eos quomodoli- bet obtentis,& tam ipfi quàm laici, etiam, ut pramitti- tur, qualificati,& dignitatibus prædictis præditi quibuſ- cunque Regnis, Ducatibus, dominiis, feudis& bonis tem- poralibus per eos poſſeſſis, privati exiſtant eo ipſo, Re- gnaque, Ducatus, dominia, feuda,& bona hujuſmodi publicentur,& publicata ſint, efſicianturque juris& pro- prietatis eorum, qui illa primò occupaverint, ſi in ſince- ritate fidei,& unitate ſanctæ Rom. Eccleſiæ, ac ſub no- ftra& ſucceſſorum noſtrorum Romanorum Pontificum canonicè intrantium obedientia fuerint. Adicientes, quòd ſi ullo unquam tempote appatuerit, aliquem Epifcopum, etiam pro Archiepifcopo{eu Patri- archa, vel Primate ſe gerentem, aut prædictæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalem, etiam, ut præfertur, legatum, ſeu etiamRomanum Pontificem ante cjus promotionem, vel in Cardinalem ſeuRomanumbontificem aſſumptionem, à fide catholica deviàſſe, aut in aliquam hæreſim inci- diſſe, ſeu ſchiſma incurriſſe, vel excitaſſe, aut commifiſ- ſe, promotio ſeu aſſumptio de eo, etiam in concordia,& de unanimi omnium Cardinalium aſſenſu facta, nulla, irrita,& inanis exiftat, nec per{ufceptionem muneris, conſecrationis, aut ſubſecutam regi minis,& adminiſtra- tionis poſſeſſionem, ſeu quaſi, vel ipfius Romani Ponti- ficis inthronizationem, aut adorationem, ſeu ei præſti- tam ab omnibus obedientiam,& cujufyis temporis in præmiflis curfum, conyaluiffe dici, aut convalefcere pof- fit,nec pro legitima in aliqua fhi parte habeatur,nullam- ģue talibus in Epifcopos, feu Archiepiſcopos, vel Patriar- chas, aut Primates promotis, ſeu in Cardinales; vel Ro- manumpontificem aſſumptis, in ſpiritualibus vel tempo- ralibus adminiſtrandi facultatem tribuiſſe, aut tribuere cenſeatur: ſed omnia& ſingula pereos quomodolibet dicta, facta, geſta,& adminiſtrata, ac inde ſecuta quæcunq;⸗ viribus careant,& nullam prorſus firmitatem, nec jus ali- cui tribuant, ſintq́; ĩpſi ſic promoti,& aſſumpti, eo ipſo, abf; aliqua defuper facienda declaratione omni digni- tate, loco, honore, titulo auctoritate, officio& poteftate privati,liceatd; omnib.& ſingulis ſic promotis& aſſum- ptis, ſi à fide antè non deviaſſent, nec hæretici fuiſſent, neq;ʒ ſchiſma incurriſſent, aut excitãſſent, vel commiſiſ- ſent, ſubditis perſonis, tam clericis ſecularibus& regula- ribus, quam etiam laicis, necnon Cardinalibus, etiam qui electioni ãpſius Pontificis antea à fide devii, aut hæretici, ſeu ſchiſmatici interfuerint, ſeu aliàs conſenſerint,& ei obedientiam præſtiterint, eumq;; adoraverint, ac caſtella- nis, ſ ræfectis, capitaneis,& officialibus, etiam almæ urbis noſttæ,& totius ſtatùs Eccleſiaſtici, etiam eiſdem ſic pro- motis, vel aſſumptis homagio, ſeu juramento, vel cautio- ne obligatis& obnoxiis, ab ipforum ſic promotorum vel aſſumptorum obedientia& devotione impunè quando- cunque recedere, cosd; ut magos, ethnicos, publicanos, & hæreſiarchas evitare, eiſdem ſubditis perfonis fidelita- ti& obedientiæ futurorum Epiſcoporum, Archiepiſco- porum, Patriarckarum, Pri matum, Cardinalium,& Ro- mani Pontificis canonicè intrantis, nihilominũùs aſtrictĩ remanentibus,& ad majorem ipforum fic promotorum & aſſumptorum, ſi eorum regimen& adminiſtrationem continuare voluerint, confuſionem, contra eoſdem ſic promotos& aſſumptos auxilium brachii ſecularis implo- rare, nec propterea tales ab ipſorum ſic promotorum&æ NRI F

101 Septim. Decret. Lib. V. Tit. III. aſſumptorum fidelitate& obedientià præmiſſorum oc-inprimis omnes& ſingulas, ac quaſcunque literas Apo- caſione recedentes, tanquam tunicæ Domini ſciſſores, ſtolicas, ſub quacunque verborum forma, etiam in præ- aliquarum cenſurarum ſeu pœnarum ultioni ſubjaceant. dictis, ac quibuſvis aliis cauſis hæreſis, etiam motu pro- Romæ 16. Cal. Martii. 1yf8. Pius Quintus. Sententia declaratorie in reorum harefis favorem lata; contra jariſdicttonem& ſaplum efſicii Inquiſitonis, nunqulam tranſeunt in rem judicatam, CAP. X: E multiplices curas, quæ animum noſtrum aſſiduè pulſant, illa inprimis eſt, prout eſſe debet, ut Eccleſia Dei nobis ex alto commiſſa, purgatis, imò quantum fieri poteſt, procul exterminatis omnibus hæreſibus,& pra- vis erronear opinionum dogmatibus, tutò militare, aquam navis in tranquillo mari, fedatis omni- bus tempeſtatum fluctibus& procellis, ſecurè navigare, &ad optatum falutis portum pervenire poffit. Cùm ita- gue nos, dum in minoribus conſtituti, ſanctiſſimi officii Romanæ& univerſalis contra hæreticam pravitatem In- quiſitionis negotia pertractaremus, tandem ex longo u- fu atg; experientiâ rerum magiftrå cognoverimus, quòd multi rei delati,& in prædicto ſanctiſſimo officio, ſeu a- libi eorum locorum ordinariis,& hæreticæ pravitatis In- prio,&c. ac etiam conſiſtorialiter,&c.& aliàs quomo- dolibet emanatas, necnon etiam deſuper ſignatas motu- um propriorum,& alias ſchedulas quaslibet, ad jus& ju- ſtitiam, ac juris terminos reducentes, necnon fiſco præ- dicti ſancti officii Inquiſitionis,& aliorum ordinario- rum,& delegatorum judicum, adversus prædictas literas, inhibitiones, ac etiam derogatoriarum derogatorias, aliasq̃ue clauſulas quaslibet os aperientes,& quatenus juriſdictionis diſpoſitioni, vel ſtylo dicti officii ſint con- traria, illas penitus& perpetuò revocantes, haàc noſtrà perpetuaà, perpetuoque valiturã univerfali conſtitutione, omnes& ſingulas,& quaſcunque, etiam ex capite aſſertæ innocentiæ abſolutorias, vel etiam præcedente canonicã purgatione, ſub quacunque verborum forma declarato- rias ſententias, etiam diffinitivas,& decreta in eorundem Inquiſitorum& delatorum favorem per prædictum fan- ctiſſimum officium, aliosq̃ue judices ordinarios& dele- gatos, ac etiam Roman. Pontifices latas,& lata, autin futurum pernos etiam,& fucceffores noftros Romanos Pontifices pro tempore exiftentes ,ferendas,& ferenda, nunquam feciſſe, nec in futurum poffe facere tranſitum in rem judicatam, Apoftol. auĉtoritate declaramus, de- quifitoribus proceffati,ac de hæretica pravitate inquiſiti, falfos teftes ad eorum defenfam examinari faciendo, ac cernimus, ſtatuimus& ordinamus, præfatisque ſententi- compurgatorum, de eorum vita& doctrina minimè in- formatorum, operà& teſtimonio ſe juvantibus, ac diver- fis aliis illicitis modis, excogitatisque doloſis excuſa- tionibus& malitiis, prædictum ſacrum officium ſanctiſſi- mæ Inquiſitionis, cæterosq̃ue judices,& etiam Roma- nos Pontifices deludendo& decipiendo, plures, etiam veluti innocentes, diffinitivas à prædictis proceſſibus& inquiſitionibus abſolutorias,& præcedente canonicà purgatione eorum aſſertæ bonæ& catholicæ fidei, vitæ & doctrin Iaratorias ſententias, ſeu decreta, abeo- dem ſanctiſſimo officio, aliisque locorum ordinariis, ſive delegatis& Inquiſitoribus, ac etiam Rom. Pont. præde- ceſſoribus noſtris obtinuerunt, ſeu extorſerunt, quas ſententias& decreta præfati Rom. Pontificis etiam cum perpetui ſilentii impoſitione, ac inhibitione, ne dictum ſanctiſſimum officium, aut alii Inquiſitor ulteriora procedere poflent feu deberent, necnon etiam cum cau- farum evocatione, ad folum Romanum Pontificem, fub cujus protectione ſubmittebantur, aliiſque derogatoria- rum derogatoriis,& efficaciſſimis clauſulis tiam ir- ritar tis, etiam in forma gratioſa am- 15,& aliis d pliando, per varios& varias, cor otus proprios ,àc e „ is& decretis,& quantumcunque per literas Apoſtolicas, etiam in forma gratioſa, etiam iteratis vicibus, ac etiam à pluribus Romanis Pontificibus emanatis, confirmatis, vel confirmandis, cum prædictis, vel aliis quibuſcun- que, etiam derogatoriarum derogatoriis, ac etiam irri- tantibus, aliisq; clauſulis& decretis, necnon inhibitio- nibus, ac etiam in canonicis ſanctionibus, quorumomni- um& fingulorum, alioramgue premifforum,& inde fe- quutorum tenores, ac ſi de verbo ad verbum inſererentur præfentibus, haberi volumus pro expr> ac totaliter inſertis, cæterisque in contrarium facientibus quibuf- cunque non obſtantibus, per prædictu&um offici- um ſanctæ Inquiſitionis, ac dilectos filios modernos,& pro tempore exiſtentes ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardi- nales, hæreticæ pravitatis Inquiſitores,& ſuper dicto offi- cio nunc& pro tempore deputatos, contra eoſdem& reos delatos,& inquiſitos, etiam ſi fuerint,& ſint Epiſcopi, Archiepiſcopi, Patriarchæ, Primates, ejuſdem ſanctæ Ro- manæ Eccleſiæ Cardinales, Legati, etiam de latere, Co- mites, Barones, Marchiones, Duces, Reges,& Imperato- res, tam de antiquis, quàm noviter, etiam ſuper eiſdem articulis receptis, vel recipiendis teſtibus, aliisque argu- mentis, probationibus,& indiciis, juxta facultates eiſ- etiam fub plumbo yel annulo pifcatoris expeditas lite-| dem Cardinalibus Inquiſitoribus, per nos& quoſcunq; ras; etiam in conſiſt orio ſeu conſiſtorialiter emanatas, prædeceſſores& ſucceſſores noſtros Romanos Pontifices p A de eveniak HAT ra ti al a: r Baf; ma. confirmârunt. Unde eveniebat, quòd prædi&tirei inqui-| pro tempore exiſtentes, ac ſedem Apoſtolicam, quomo- ſiti, ſub velamine& tutamine prędictarum ſententiarum dolibet conceſſas& datas, ac in futùr carum,& præſer- ¶das& concedendas, denuò inquiri& procedi poſſe& declaratoriarum,& literarum Apoſtol tim vigore clauſulæ inhil reſpectivè dan- itoriæ contra Inquiſitores fa- debere, etiam, in omnibus& per omnia, perinde ac ſi prę- ctæ confitentes, clam,& ctiam aliquando palam, in an- dictæ ſententiæ, decreta,& literæ⸗ poſtolicæ, ac etiam ca- . t pA srntihik rAr a TAa t tat po k:`; A a tiquis corum erroribus contra fidem catholicam perfe-| nonice purgationes in prædictorum reoru ant,& inquiſitorum, etiamEpiſcoporum, Archiepiſcoporum, verando, nunquam ad gremium Eccleſiæ verè redi delatorum imò cum alijs ſecurè& tanquam catholici conver ando,| Patriarcharum, Primatum, Cardinalium, Legatorum, eorundem aliorum animas corrumpere& inficere, acin Comitum, Baronum, Marchionum, Ducum, Regum,& ſuas hæreticas opiniones trahere, de facili potuerunt, in Imperatorum favorem non emanåffent, novis præfer- totius reipublice Chriftiang non modicum fcandalum tim fupervenientibus indiciis ejufdem vel alterius fpe- & præjudicium> prædictorumq̃ue delatorum animarum ciei hærefis, tempus præteritum etiam refpicien. vel ubi perniciem& j uram, Nos huic fcandalo adeò pericu- appareret per aliqua indicia, guòd illicitis modis priùs lofo& contagioſo obviare, dictarumq; animarum ſaluti ipfe delatus vel inquiſitus fuiſſet abſolutus, eãdem A- conſulere& providere, omnemq; juriſperitorum dubie- poſtolicà auctoritate volumus pariter,& mandamus: tatem& altercationem, ac quæcunque impedimenta& Concedentes eiſdem Cardinalibus Inquiſitoribus,& ſu- obſtacula, propter quæ ſancta Inquiſitio hæreticæ pravi- per dicto ſacro ſanctiſſimæ Inquiſitionis officio nunc& tatis quomodocung;& qualitercung; impediretur vel pro tempore deputatis plenam, liberam, amplam,&o- setardaretur, tollere võlentes, motu fimili,&ex certa| mnimodam facultatem, poteftatem& auctoritatem, cau- noſtra ſcientia, ac de Apoftolicæ poteftatis plenitudine,| ſas hujuſmodi, etiam auctorĩtate&cumenici univerſalis Conci 192 fimen nhs peno B Tevrkorum Blabheinn Ulius R

sibus guon nifonm,& 192 De Librisprohibitis. Concilii Tridentini decifas revidendi, acin ftatu& ter- minis, in quihus ante prædictas ſententias&c decteta, ac etiam canonicas purgationes quomodolibet reperieban- tur, reaſſumendi, fineq̃ue debito terminandi, prout in aliis cauſis pendentibus indeciſis pereofdem Cardinales Inquiſitores juxta eorum facultates fit,fierid; potet,& conſuevit: Et inſuper veſtigiis felic. rec. Pauli Papæ IV. prædeceſſoris noſtri inhærendo, Conſtitutionem aliàs contra hæreticos& ſchiſmaticos per eundem Paulum prædeceſſorem, ſub data videlicet Romæ apud ſanct. Petrum, anno incarnationis Dominicæ milleſimo quin- genteſimo quinquageſimo octavo, 1. Cal. Martii, Ponti- catũs ſuiĩ anno quarto editam, tenore ptæſentium reno- vVamus,& etiam confirtmamus, illamq; inviolabiliter,& ad unguem obſervari volumus& mandamus, juxta illius ſeriem atque tenorem. Et ſic in omnibus& ſingulis ſu- ꝓpradictis cenſeri, ac ita per prædictos& quoſcunqʒ judi- ces,&c. ſublatà,&c. judicari,&c. debere. Irritum,&c. perpetuo decernimus& declaramus, C4 aowe TITULYS ITV. DE LIBRIS PROHIBITIS. Julius Tertius. Hebraeorum utrumg, Thalmud, multisportentis, commentis, È Glaſphemtis i Chriſtum er fidem Chriſteanam refertum, damnatur. CAP, 1 {lius Papa IIL univerfis& fingulis venerabilibus fratribus Patriarchis, Archiepifcopis,& Epifcopis, ac dileĉ&tis filiisaliis locorum ordinariis, falutem& A- Poſtolicam benedictionem. Cùm ſicut nuper non ſine animi noſtri moleſtia acce- pimus, licèt aliàs venerabiles fratres noſtri ſanctæ Ro- manæ Eccleſiæ Cardinales, hæreticæ pravitatis in univer- ſa Republica Chriſtiana Inquiſitores generales, certum Hebraicorum librorum volumen, Gemaroth a Thal- mud nuncupatum, nonnullaindigna,& legem divinam, orthodoxamque fidem offendentia continens, de man- dato noſtro damaaverint,& igne comburi fecerint: ni- hilominùs inter ipfos Hebræos adhuc efe dicantur di- verfi libri, diverfas contra Chriftum Redemptorem no- ftrum, ejusg; ſanctiſſimum nomen& honorem blaſphe- mias& ignominias continentes. Nos in præmiſſis op- portunè providere volentes, vobis,& veſtrùm cuilibet, per prefe es committimus& mandamus, quatenus ſin- gulis univerſi Hebræorum, infra limites juriſdi- Cionis veſtræ conſiſtentibus, ex parte noſtra intimetis& notificetis, quòd elapſis quatuor menſibus à die intima- tionis& notificationis hujufmodi, omnes& finguli li- bri, in quibus nomen Jefu Salvatoris noſtr i, guod Jeſevi hanoꝛri dicitur, cum blaſphemia aut alias ignominiosè nominatur, tam in corum Synágogis& locis publicis, quàm privatis domibus,& aliàs ubiq; locorum, diligen- tifimèexquirantur,& qui libros hujufmodi penes fev quoquo modo habere reperti fuerint, del itis pænis, tam pecuniariis&confifcationis bonorum, quàm{i eo- rum contumacia aut qualitas geli&tiid exegerit, cor- poris, etiam ultimi ſupplicii, ac alias prout à fide Chrifti apoftatantes puniuntur, ir niſſibiliter puniãtur,& ni- hilominds eiſdẽ quatuor menſibus elapſis, per vos, vel a- lium feu alios, quos ad hoc duxeritis deputandos, libros hujufmodi cum omni diligentia inquiratis,& ftudiosè inveſtigetis, inquiriq;& inveſtigari faciatis,& eos, quos a Lebros Thalmud, ùt omni contumelia& blafphemia genere refertos in veritatem Chrifianam, damnavit Gregoris 1X,& In nocent: 1V.& exurimandârunt, propterea quòd multis dr horren- disharefib, fcateret. Veruntamen hodièresogniti O expurgati Trt- dent. Concil. decreto tolerantur. 19 4 7 libros huji{fmodi penes fe habere repereritis,pæœnis quib. a poſtatantes præfati puniuntur, omninò& irremiſſibi- liter puniatis: Non permittentes de cæterò eoſdem He- bræos(qui in memoriam paſſionis Pominicæ à ſancta matre Eccleſia tolerantur, ut aliquando manſuetudine noſtra allecti, ad verum Chriſti lumen, divino afflante ſpiritu, convertantur) à quibuſvis, etiam Apoſtolicà au- ctoxitate fungentibus, occafione cujufyis fortis librorum apud eos exiſtentium(dummodò blaſphemiam, ut præ- fertur, non contineant) niſi de noſtro expreſſo manda- to, quomodolibet vexari aut moleſtari: Contradictores quoslibet& rebelles, ac vobis in præmiſſis non parentes, per ſententias, cenſuras,& pœnas Eccleſiaſticas, ac etiam Pecuniarias, arbitrio veſtto moderandas& applicandas, ac alia opportuna juris remedia, appellatione poſtpoſità, compeſcendo, ac legitimis ſuper his habendis ſervatis Proceſſibus, ſententias, cenſuras,& pœnas prædictas, eti- am iteratis vicibus aggravando: ĩinvocato etiam ad hoc, ſi opus fuerit, auxilio brachii ſecularis. Romæ 29. Maji, ANNO Iff Idem, Inguifitoribus exceptis, omnibus prohibetur harcticorum libroa rum ledio, CAP. IL Um meditatio cordis noſtri ad id potifimùmtendat, fut fides catholica ubique augeatur,& floreat: ad ea libenter intendimus, per quæ omnis ab ea declinandi occafio tollatur, Sanè, cùm ficut nobis nuper innotuit,ex facultatibus, quæ aliquibus, ut-libros hæreticos aut de fide ſuſpectos, etiam ad effectum eorundem librorum errores repellendi, tenere& legere poſſent, aliquando conceſſæ fuerunt, non ii, qui ſperabantur, fructus hacte- nus provenerint, quinimò diverſa inconvenientia ſub- ſecuta ſunt: Nos ptæmiſſis occurxere,& Chriſti fidelium animarum ſaluti conſulere cupientes, motu proprio, non ad alicujus nobis ſuper hoc oblatæ petitionis inſtantiam, fed de noftris certå fcientiâ& maturà deliberatione, o- mnes& fingulas facultates& licentias legendi& tene di libros Lutheranos, aut alios hæreticos, feu de fide fu- {pe&tos, guibufvis perfonis, cujufcungque fatûs, gradůs, ordinis Vel conditionis exiſtentibus, etiam ſi Epiſcopali, vel Archiepiſcopali, aut alià majori dignitate Eccleſiaſti- cà, ſeu præeminentià præfulgeant(Inquiſitoribus feu commiflſariis, ſuper hæretica pravitate ab Apoſtolica ſede pro tempore deputatis, durante ipfà deputatione,dunta- xat exceptis) à quibuſvis prædeceſſoribus noſtris, ac no- bis,&c dictà ſede Apoſtolicà, ſeu ejus legatis, etiam de la- tere, aut majori pœnitentiario noſtro,vel quibuſvis aliis, {fub quibufcunque verborum formis& expreſſionibus, ac cum quibuſvis, etiam derogatoniarum derogatoriis clauſulis, irritantibusq́;& aliis decretis quomodolibet, etiam motu& ſcientià ſimilibus hactenus conceſſas, A- poſtolicã auctoritate, tenere præſentium revocamus, i ri- tamus,& annullamus,& pro revocatis, irritis,& penitùs infectis quoad omnia habemus,& ab aliisl aberi volg- sinhibentes perfonis præfatis,fub fenten- 5,& pænis contra Í ibr entesaut legentes, tamà facris canonibus,guàmà nobi Apoſtolica hactenus inflictis& promulgatis, ne de cæte- r0 facultatibus& licentiis prædictis uti, aut earum præ- textu, ſeu alias quomodolibet, libros Pprædictos, aut quoſ- cunque alios hactenus reprobatos, aut in futurum repro- bandos tenere aut legere præfumant: Et infuper omnes & fingulos librorum impreffores, bibliothecarios, ac li- bros quomodolibet vendentes,& quafcungue alias per- fonas, libros Lutheranos, aut alios hæreticos, feu Luthe- ranam, aut aliam falſam doctrinam in ſe cõtinentes, vel 4 nobis& dictà ſede quomodolibet, reprobatos, ex qua vis caufa, etiam ex noſtra& dictæ ſedis ſpeciali licentia feu permiſſione, penes ſe habentes, cujuſcunque ſtatũsgra- dûs, ordinisyel conditionis aut apan exiſtant, 3 ïr 3

195 Septim. Decret. Lib. V. Tit. I V. etiam ſi, ut præfertur, Pontificali aut alia quãcunque, eti- am majori Eccleſiaſticà vel Mundanã dignitate præful- geant(dictis Inquiſitoribus& commiſſariis, ut præſer- jr decgtero perpetuis futuris temporibus, nullus librum aliquem, feualiam quamcunque feripturam, tamin urbe nof ra, quàm aliis quibufvis civitatibus& diœcefibus, tur, exceptis)dićtå Apoftolicà autoritate,& earundem| imprimere, feu imprimi facere præfumat, nifi priùs inut- tenore præfentium requirimus& monemus, ac eis&| eorum cuilibet, in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub in- curſu hæreſis, ac omnibus contra hæreticos de jurè infli- ctis& dromulgati is, tamEccleſiaſticis quam temporalibus lic, cenſuris,& pœnis, diſtrictè præcipiendo man- damus, quatenus infra fpatium fexaginta dierumà die publicationis præſentium, modo& formã infraſcriptis faciendæ computandorum, quorum viginti pro primo, & alios viginti pro ſecundo, ac reliquos viginti dies pro tertio& peremptorio termino, ac monitione canonicã, eis& eorum cuilibet in iis fcriptis a 5: omnes& fingulos libros Luth s; aut alio: ticos, feu Lu- theranam aut aliam falſam doctrinam in ſe continentes, Ha nobis& dilà fede quomodolibet reprobatos, pe- esfe eos, ex quavis caufa, etiam mercaturg,& ex noftra ac acak em fe dis permifione ac licentia etiam ſpeciali, ut Præfertur, exiften tes, L quifitorib. hæreticæ pravitatis in civitatibus, in quib. libri hujufmodi exiftunt, conſignaſ- ſe debeant realiter,& cum effectu. Rom. 3. Cal. Maji. Iffo. f Leo Decimus, in Concilio Lateranenfi. Libritypis non cudantur, nifi eorum editioni ſaſfragetur ordina- riũ auctoritas& approbatio. CAP: HE INter ſolicitudines noſtris humeris incumbentes, per- ti curà tevolvimus, nt errantes iñ viam veritatis re- ducere, ipſosque lucrifacere Deo( fuå nobis cooperante gratiâ) valeamus: hoc eft, quod profectò deſideranter exquirimus, ad id noftræ me fedulò deftinamus aff kuni ac circa illud ftudiofå diligentiâ v g Sanè, licèt liters arum peritia per librorum lectio oma ciliter obtineri, ac ars imprimendi libros, temporibus potiffimùm noftris, divino favente namine, inventa feu aucta& perpe olita, plurima mortalibus attulerit com- moda, cùm parva imp enfa,copia librorum maxima ha- beatur, quibus ingenia ad litérarum ftudia percommodè exerceri„& viri eruditi inomni linguarum genere, prg- fertimautem catholici, quibus ſanctam Romanam Ec- cleſiam abundare affectamus, facilè evadere poſſunt, 7 etiam infideles fciant& valeant facris inftitutis in- ftruere, fidet liumque collegio, per doctrinam Chriſtianæ fidei ſalubriter: ggregare: Quia tamen multorum que- rela noftrur a fedis Apóftolic a pulf avit auditum, quod nonnulli} hujus artis imprimendi magiftri, in diverfis mundi partibus, librös, tam Græcæ, Hæbraicæ, Arabicæ & Chaldeæ linguarum in Latinũ ti anslatos, quàm alios, Latino, ac vu Igari fermone editos, errores etiamin fide, be perVicarium noftrum,& facri Palatii ma 1g B in aliis verò civitatibus& diœceſibus s, per Epil pum, alium habentem peritiam fc aa libri ſeu feript hujufmodi imprimendæ, ab eodem Epiſcopo ad id d p PTET Inquiſitorem hæreticæ pravitatis civitatis fi- ediœ cefi s, in quibus librorum ir mpreſſio hujuſmodi fi- nter examinentur,& per eoram manũs pro- riptionem, ſub excommunicationis ſententia, P e dilatione imponenda: a bentur. Qui autem ſecus præſumpſerit, ultra brorum impre amiſſionem,& illorum publicam coi abuitione ducatorum fabricæ bafilicæ Principis Apoft. de urbe, f ne ſpe remiſſionis ſulpenſionem„excommunicationis ſententià innodatus exiſtat, ac demum ingraveſcente contumaciaà taliter r Epifcopum fuum, vel v icarium noſtrum reſpectivè, per omnia juris remedia caſtigetur, quòd alii ejus exemplo ſimilia minimè attentare præſu- mant. Rom. ꝗ. Martii. 181f. Pius Quartus. Nevocantur licentis omnes, hactenus præterquam Inquiſſitoribuus fides, librosſicſbectæ fidet legendi, aut venales proponendi, concęlſſa. CAP. IY. Uia in futurorum eventibus adeò humani fallitur ircertitudo judicii, ut quod veriſimili conjecturà utile videbatur, progreffu temporis damnofum appare- at: nonnunquam Romanus Pontifex, quòd confultè fta- tutum efle videbatur, confultiùs revocat, prout tempo- ris& perfonarum qualitate penfatâ in Domino coni fpicit falubriter expedire: Innotuit fiquidem nobis, quòd di- verſi, tam clerici ſeculares,& diverſorum ordinum reg lares, quàm laici, an utheranis,& aliis hujus feculi hæreticis reſiſtere,& corum errores ac falfas ¢ opiniones confutare poffe pr*3& ad hoc ipforum hære- Atatem ſibi à ſede Apoſtol. icorum libros leg oncedĩ extorſerant, ſe lectioni librorur hujuſmodi ita ut propriæ innitentes prudentiæ,& à recta Domini via aberrantes, ipſorum hæreticorum fallaciis, & ſuperſtitioſis ac falſis adinventionibus irretiti reman- ſerint,& qui alios ab erroribus fevocare temerè arbi- ntur, ipíi iñ puteum interitůs prolapfi dint. Nos antes, quòd Spiritus ubi vult fpirat,& quod fi- ne ejus numine null bonum provenit, propterea ſa- tiùs effe cum fimplicitate cordis ad enm recurrere,& cum ej us adjutorio orthodoxam fidem in catholicis,& à fan&a Romana Ecclefia approbatis libris exquirere, trab: coni: ac pe rnitiofa dogmata, etiám religioni Chrift tiang con- quàm falſitates hæreticorum per lectionem eorum libro- traria, aut contra formam perſonarum, etiam dignitate| fulgentium continentes s imprim ere, ac publicè vendere l præfu munt, ex quorum lectura non lolam legentes non ædificantur, fed in maximos potiùs tam in fide quàm in vita& moribus prolabuntur e errores, unde varia f} pè f fcandala( prout experientia rerum magiftra docuit Jex- orta fuerunt,& majora indies exoriri formidantur. itaq; neid, quoad Dei gloriam,& fdeiaugmemum, ac bonarum artium propagationem, falubriter eft inven- tum in contrarium convertatur, ac Ch: ifti fideliun falu- ti detrimentum pariat, ſuper librorum in preſſione cu- ram noftram habendam fore duximus, ne de cætero cum bonis fè minibus ſpinæ coaleſcant, vel medicinis venena ae eantur: Volentes igitur de opportuno fuper his medio providere, hoc facro approbante Concilio, ut | deputati iS Inquiſitoribi 15 Q damnatos rum detegere velle; volentes præmiſſis inconvenienti- bus, quantum cum Deo poſſumus, occurrere,& ne ſimilia de cætero contingant, opportunè providere, omnes& | fingulas licentias& facultates legendi libros hæretico- 8 rum, ſeu de hæreſi ſuſpect os, aut à nobis, feu generali- s hæreticg Pravitati sA ingulis provinciis aut Regn batos, qui- buſcunque, tam cler fecularit ut præfertur, regularibus, quàm laicis cujufcungue ftatûs, grad lûs, ordini LARA& præeminentiæ exiſtant, etiam fi Abbatiali, Epiſcopali, Archiepiſc o Patriarchali, Pri- mitiali, aut aliå majori Eccłe fiafticâ dignitate, feu etiam Cardinalatús honore, vel Mı à, etiam Marchionali, Ducali, Regia vel Imperiali auctoritate, ſeu excellentid præfulgeant(generalibus Inquiſitoribus præfatis dun- be taxat exceptis) per quoſcunque RomanosPontifices præ- egorhim impreſſionis librorum hujufmodi eò proſpe-| deceffores noftros, ac nos, etiam vivæ vocis oraculo,& retur fel icius, quòd deincep sindago folertior diligenti- ùs& cautius adhibeatur; Statuimus& ordinamus, quòd| ſedem prædictam, ſeu ejus pœnitentiarium majorem, vel quoſvis ordinarios, aut diœ ceſanos, ſeu alios, etiam per 196 0 maai K ireas Apol kedi ins ſubqu poteki poreus

hoc ipfo bia j fede Ay 197 De Libris prohibitis. 19$ per literas Apoftol.in forma Brevis, feu fub plumbo ex- peditas, ſub quibuſcunque tenoribus& formis, ac cum quibuſvis etiam derogatoriarum derogatoriis, aliisque efficacioribus& inſolitis clauſulis, necnon irritantibus, & aliis decxetis, ac ex quibuſcunque cauſis ſeu prætexti- bus etiam motu proprio,& ex certa ſcientia, ac de Apoſt. Poteſtatis plenitudine,& aliàs quomodolibet conceffas, Apoſtolicà auctoritate, tenore præſentium, revocamus, caſſamus, irritamus& annullamus, ac viribus penitũs e- vacuamus,&pro revocatis, caſſis, irritis,& nullis haberi, easq́; nemini ſuffragari poſſe autdebere decernimus, o- mnibus& ſingulis clericis& laicis, etiam, ut præfertur, qualificatis, non tamen generalibus Inquiſitoribus præ- fatis, aut quibus hoc per nos ſpecialiter injunctum fuerit, S..E. Cardinalibus, in virtute ſanctæ obedientiæ,& fub excommunicationis latæ ſententiæ, aliiſq; ſententiis, œn- ſuris& pœnis Eccleſiaſticis,& etiam temporalibus, in le- gentes libros hujuſmodi hactenus latis& promulgatis, à quibus non niſi à nobis, aut pro tempore exiſtente Ro- mano pontifice, ſeu ſingulis Inquiſitoribus prædictis, præ- terquam in mortis articulo, abfolvi poffint, diftriétiùs inhibentes, ne libros hujufinodi ex quavis- caufa vel præ- textu, publicè vel occulte, quovis ingenio vel colore le- gere, aut apud ſe tenere, ſeu imprimere, vel venales ha- bere præſumant: ac mandantes eiſdem fub cenſuris& pœnis prædictisut infra terminum, eisà ſingulis Inquiſi- toribus hujuſmodi, per eorum publicum edictum locis affigendum publicis ſtatuendum, libros ipſos officio in- quifitionis hæreticæ pravitatis hujufmodi omninò confi- gnent;& qui de eifdem libris notitiam aliquam ha- buerint, ſeu perſonas ãpſos libros legentes aut apud ſe te- nentes, vel imprimentes, aut venales habentes ſciverint, id quod ſciverint, ac nomina& cognomina libros ipfos legentium, aut apud ſe tenentium, vel imprimentium, aut vena les habentium,& qualitatem eorundem libro- rum prædicto officio omninò revelent& notificent. Ro- mez i2. Decembr. rf3. Tius IV. ex Concilio Tridentino. Libri hareticorum peſtilentes& contagioſi ſuint, non ſalùm fimpli- gibus, verum ettam bonis© dotis, nec ulla est via y guå magu pof fit occurri harefibus,ne rn populo orzantur ér- neerxortanltra grafene tur, guam fi taleslibri, ex quibus harefis venenum facile imcantus guis bibere poteft, prohsbeantur. CA P. V. Ominici gregis cuſtodiæ(Domino diſponente) præ- poſiti, vigilis more paſtoris non deſiſtimus, ipſi gre- gi ab imminentibus periculis, quantã maximã poſſumus curà& diligentià pracavere, ne propter negligentiam noſtram pereant oV S, quæ precioſiſſimo Domini noſtri Jeſu Chriſti ſanguine ſunt redemptæ. Et ſi autem, quæ ad fidei veritatem patefaciendam,& ad horum tempo- rum hærefes confutandas pertinebant, in cunienico& generali Concilio Tridentino, Sancti Spiritüs aſſiſtente gratià, nuper adeò enucleata ac definita fuerunt, ut faci- lè jam fitunicvique, ſanam catholicamque doctrinam à falſa adulterinaque internoſcere: tamen cùm librorum ab hæreticis editorum lectio, non modò ſimpliciores homines corrumpere ſoleat, verum ſæpè etiam doctos eruditoſq̃ue in varios errores,& à veritate fidei catholi- cæ alienas opiniones inducere; huic quoque rei effe du- gimus providendum. Cùm autem aptifimumei malo remedium eſſe ſciremus, ſi componexetur atq; ederetur Index five catalogus librorum, qui vel hæretici fint, vel de hæretica pravitate ſuſpecti, vel certè moribus& pie- tati noceant, id negotium ad facram Tridentinam a Sy- nodum rejeceramus. Ea verò, ex tanta Epiftop.&alio- rum doctiſſimorum virorum copia delegit ad eum con- ficiendum Indicem multos, cùm do&trinå, tum judicio a Concil, Trident, Jef. 18. infignes Prælatos ex omnibus ferè nationibus. Quj qui- dem non fine maximo labore, pluri misq̃ue vigiliis, eum Indicem tandem, Deo juvante, perfecerunt, adhibitis eti- am in conſilium lectiſſimis quibuſdam Thleologis. Pera- cto autem Concilio, ùmex ipſius Synodi decreto, is In- Anobis oblatus fuiſſet, ut ne antè ederetur, quàmà no⸗ bis approbatus fuiſſet: Nos doctiſſimis quibufdam pro> batiſſimisque Prælatis eum accuratiſſime legendum, ex- aminandumq; tradidimus,& ipſi etiam legimus. Cùm igitur eum magno ftudio, acri judicio, diuturnå curå confectum,& præterea commodiſſimè digeſtum eſſe co- gnoverimus: Nos ſaluti animarum conſulere, eamq; ob caufam providere cupientes, ne libri& ſcripta cujuſcun- que generis, quæ in eo improbantur, ſive ut bæretica, ſive ut de hęxetica pravitate ſuſpecta, ſiue ut pietati ac morum honeſtati inutilia, aut aliquà correctione faltem indigen- tia, pofthac à Chriſfi fidelibus legantur, ipſum Indicem, unà cum regulis ei præpoſitis, auctoritatè Apoſtolicà, te- nore præſentium, approbamus, imprimique ac divulgari, & ab omnibus univerſitatibus Catholicis, ac quibuſcunq; aliis, ubiq; ſuſcipi, easque regulas obſervari mandamus atque decernimus. Inhibentes omnibus& fingulis, tane Ecclefiaftiðs perfonis, fecularibus& regularibus, cujuf- cung; gradůs, ordinis& dignitatis fint,quàm laicis quo- cung; honore ac dignitate præditis,ne quis contra earam regularum præfcriptum,aut ipfius prohibitionem, Indicig libros ullos legere, habererẽ audeat. Si quis autem ad- versũs eas regulas, prohibitionemque fecerit, is quidem, qui hæreticorum libros, vel cujuſvis auctoris ſcripta pro- pter hæreſim, vel falſi dogmatis ſuſpicionem damnata at- que prohibita legerit, habueritvẽ, ipſo jure in exccommu- nicationis pœnam incidat: eamque ob cauſam in eum, tanquam de hæreſi ſuſpectum, inquiri& procedi liceat, præter alias pœnas ſuper hoc ab Apoſtolica ſede, ſacrisqʒ canonibus conftitutas. Qui autem libros alia decaufa prohibitos legerit, habueritvé, præter peccati mortalis reatum, Epifcoporum arbitrio fever fe noverit punien- dum. Romæ 24. Mart. 1764. Gregorius XIII. Librorum prohibitorum leflroyneg, ipfis facra Theologia pr ribus ad convincendos erroresneg, alis gurbufoung demptis ingui- ſitoribus, conceditur. CAP. VI. pro munere, quod ſuſtinemus, id præcipuè no- bis propoſitum kabeamus,& omni ſtudio, diligen- tiàq́; curemus, ut omnes Chriſti fᷣdeles, tam gravibus, ca- lamitoſisq;temporibus in recta& catholica fide conti- neamus, id agere& providere neceſſe eſt, ut omnem o- nmibus aberrandi ab ea occafionem fubtrahamus. Ne- mini autem mirum videri debet, fi Romanus Pontifex nonnunquam facultates aliquas, quas ĩpſe vel prædeceſ- ſores ejus probabili adducti ratione conceſſerint, poſtea revocet, cùm ipſo rerum uſu edoctus animadverterit, eas juſtiore de cauſa eſſe reuocandas. Ad notitiam noſtram pervenit,€x data nonnullis licentia habendi& legendi libros hæreticos aut de hæreſi ſuſpectos, ad hæreſes& errores, qui in ei ibris continebantur, refellendos DOR rarò evenire ſolere, ut illis ipſis eorum librorum lectio noceat, quibus ob eam cauſam conceſſum fuerit zut aliis prodeſſe poflent, ut illis ipfis hærefibus& erroribus pro= pter humanæ mentis imbecillitatem eos implicans, à quibus,fe alios revocaturos eſſe, confiſi fuerant. Huic rei providere,& animarum periculo, quantum fieri poteft, pro paſtorali ſolicitudine occurrere cupientes, cogitan- tesq; nobiſcum, nuper in ſacro generali Concilio hære- ſes horum temporũ ita confutatas atq; damnatas fuiſſe, ut tantæ Synodi auctoritas, cujus decreta hujus ſanctæ ſe- dis auctoritate, cum deliberatione matura, confirmata& comprobata funt, ad vitandos errores,& catholicæ fidei RRTT 4

Septim. Decret. Lib. V. Tit.IV. V. 200 veritatem agnofcendam fùfficere omnibus debeat, nec pquàm alter inveniat,& nulli fateatur inventum,& qui ullius præterea confutatio requirenda fit,prædeceforum ſecus fecerit, quaſi auctor hujuſmodi delicti eiſdem pæ noftrorum, præfertim felicis recordat, Julii Tertii,& f| nis fubjaceat: nihilominùs confiderando, quòd indies 1 i 4 fce t tiâ an res à z P-. Pauli Quarti veſtigiis inſiſtentes, motu proprio,& ex ¶ creſcente malitid; quamplures iniquitatis filii, perdi- ; 5 5 certa ſcientia noſtra, ac deliberatione maturà, omnes fingulasf⸗ a & tionis alumai, pœnipas prædictas patvipendentes, caſque cultates habendi& legendi libros Lutheraiiis, variis fraudibus evitare ſatagentes, auſu temerario non aut aliorum hæreticorum, ſeu de hæreſi ſuſpectos, omni- erubeſcunt, variis modis nonnullos Principes& Prælatos, bus, tam cl g quàm cujufcungue ftatůs, gradůs, ordinis vel conditionis fin A á E:. 1 aliat 3 Ci P etiam fi Epifcopali, vel Archiepiſcopali, aut aliå majori, fub quodam fito colore 1 iterar nt(Inqui- ¶auctore ſcriptarum, nedum ab urbe noſtra, ſed etiam ex Eccleſiaſticà ſeu ſeculari dignitate præfulge icis fecularibusaut regularibus, quàm laicis nobiles, publicas& privatas p nas variis injuriis& E a y> t+ F 3 t,| convitiis afficere, corumdue famæ& honori detrahere, guarundam literarum incerto ſitoribus& Commiſſariis hæreticæ p̃ravitatis à ſede Apo- diverſis proyinciis, in quibus, nedum ca, quæ in unaqua- ſtolica deputatis, quoad eo officio fungentur, exceptis)| que regione fuccefferunt, narrantur, fed ea etiam, quæ in à nobis, aut quocunq; prædeceſſorum noſtrorum ſeu A-| futurum quodam eorum temerario judicio fore opinan- poftolicæ fedis legati buſcunque aliis, qu ſulis, etiam derogato , majorivé pænitentiario vel qui-| tur, aádeò ut plerunque odia, ufcung; verborum formis& clau- r e arum derogatoriis ,irritantibusd;| offenfam, animarum periculum, pernitioſum quoque limicitiæ, ſeditiones, rixæ, & homicidia permulta oriantur, in divinæ majeſtatis & aliis decretis quomodolibet etiam motu& ftientiĝ{i-| exemplum,& fcandalum plurimorum. Volentes præmif- miliad hoctempus conceſſà, auctoritate Apoſte te- ſis, quantum poſſumus, obviare, conſiderantes attentiũs, nore præſentium revocamus,& pro revocatis& irritis,| quòd plures pænarum gravitas, quàm Deitimor arcere perinde ac ſi nunquam conceſſæ fuiſſent, habemus,& haberi volumus. Inhibentes omnibus, ſub cenſuris, ſen tentiis& pœnis, tam à ſacris canonibus, quàm à fede A poſtolica ad hoc tempus conſtitutis, in eos, qui hujuſmo- di libros legant aut habeant, ne quis eorum poſthac eis ſolet à voluntate delinquendi,& propterea tanto pericu- |] -| lo occurrere volentes, ac tam nefarios pr nptores& F -| facinorofos homines atrocibus pœnis torpeſcere, ut me- -| tus pæng meta hujufmodi præfumptionis exiftat: hujus Perpetuæ& irrefragabilis conſtitutionis edicto, pœnas facultatibus uti, nevé ullos omninò libros hùjufinodi| omnes, tam temporales quàm Ecclefiafticas, in talia præ- | improbatos& prohibitos, aut in poſterum à ſede Apo ſtolica, Inquiſitoribuſvẽ hæreticæ pravits tum ordinariis irr fumentes, per facras leges,& canonicas ſanctiones latas is, aut loco-|& promulgatas,aućtoritate Apoftolicâ approbantes&in- obari, prohiberique contigerit, lege-novantes, ac ad omnes& ſingulos prædictos, qui forfan xe, haberevé, quacunque de caufa audeat. Impreffores| fiib illis comprehenfi non eflent, extendentes& ampli- & Bibliopolas,& alios, quicunque ejufmodi libros ha- f: bent, habuerintvé( Inguifitoribus& Commiffariis iif- K dem dùntaxat exceptis) monemus,& cuilibet corum; in virtute ſanctæ obedientiæ,& ſub pœna incurſus criminis hæreſis,& aliis contra hæreticos à jure inflictis& tis, tam Ecclefiafticis, quàm temporalibus fententi cenſuris,& poœnis præcipimus bros intra 6o.dies, à die, quol numerandos, quorum 20. pro primo, S 20. pro£fe- cundo, reliquos 20: pro tertio acpe remptorio termino,| & monitione canonicå, eis affignamus, Inguifitoribus hæreticæ pravitatisin civitatibus, in quibus ii libri fint,| tradant atque conſignent. D— È. TILTU LUS F DE LIBELLIS FAMOSIS Pius Quintus. Librorum Jamofirum authores virulentifimis injuriis aleng fa- mR clam detrahentes,© qui eos publicaverint, dolové malo rette nuerint, pœnis jure conſtitutii ſubjictantur. CAR L Omani Pontificis providentia circumfpeđa adea ſolicitudinis ſuæ partes potiſſimum convertit per guæ inter fingulos gregis ejufdem fideles, præſer- tim verè nobis& Romanæ Eccleſiæ ſubditos, pax& con- cordia confoventur, ſeditionese ntur, ſcandalis obvi- atuf,& animarum ſalus procugatur. Cum itaque iracun dia ſit perturbatio immanis, affectio dura> violenta po- tentia, cædium caufa, calamitatis focia, jauram conci- lians& dedecus, pecuniarum pernicies, atque perditio- nis origo, eaque potiſſimùm ex injuriis, verbo, vel fori- Ptis, vel facto illatis naſcatur: Nos, qui non ſine maxi- ma mentis noſtræ perturbatione ſæpenumerò accepimus, quòd licèt tam per facras leges, quàm canonicas fan&tio- nes, fub certis etiam graviſſimis pœnis prohibitum fue- o ac mandamus, ut eos li- Itexæ pi blicatæ fuerint, | antes, ftatuimus& ordinamus, quòd deinceps perpetuis | futuris temporibus nemo, cujufyis qualitatis, dignitatis etiam Eccleſiaſticæ, ſtatũs gradũs, ordinis,& præemi- nentiæ fuerit, audeat nec præſumat libellos famoſos, nec literas monitorias, vulgò appellatas, Lertere d Auiſſ, j vel famæ& honoris ali- ipturam, in qua de futu- b bus diſſeratu quæ coram nobis vel ali- is ad uniyerſalis Eccleſiæ ſtatũs regimen deputatis ſecre- tò tractantur, revelentur, componere, dictare, ſcribere, exemplaria retinere, nec aliquò tranſmittere, etiam ſi | aliunde ab aliis provinciis, civitatibus, terris& locis, ad corum manus pervenerint, fed ftatim, quòd aliqui fi> miles libelli, literæ, five ſcripturæ, alicui delatæ fuerint, im, quòd illos ſeu illas h tequam vim ea- rum rit, corrumpere, ſeu igni tradere, vel di- lecto filio noſtro Cardinali Ruſticucioc nſignare tenea- tur, ſub pœnis prædictis, quas hic pro expreſſis haberi volumus, ac aliis etiam gra bus, etiam ultimi fuppli- cii,& confiſcationis bonorum, ſecundum qualitatem fa- cti& perſonarum, arbitrio noſtto irremiſſibiliter inflii- gendis, quibus pœnis etiam eos ligari volumus, qui iia hujufmodi libellis, literis, feu ſeripturis de aliquo oblo- cuti fuerint, alicujusque famæ& honori, vera etiam ex- primendo, detraxerint, ac ea quæ coram nobis vel aliis, j ut ſuprà, ſecretò tractantur, revelaverint: ex hoc equi- dem animus deprehenditur pravus inj adi& nocen- di, atque ideò eos eãdem pœnã teneri convenit. Pid. Mee noch, de arbit. jud. cent, 3. caf: 263. Gregorius XIII. Infamesfim,& ad triremes damnentur; qui ſcripta in allerius contumeliam componunt,€ de rebus incertis É peregrinis curiofind rumores[þargunt. CAP II E“ rerum humanarum infelicitas ,ut non vetera tan- tùm vitia pertinaciter adversds omnem legumlato- rum ſolertiam luctentur,& quamvis aeribus compreſſa rit; ne quis famofum libellum componere audeat,& re- pertum five domi, five in publico;vel in quocunque loco, Zut corrumpere, vel igne conſumere teneatur, priùs ſuppliciis renaſcantur, ſed nova etiam indies,& ſuperio- ETA: RA ribus ſeculis ignota, ſuecreſcant. Quo nos, pro injuncto nobis divinitùs muũere, diligentiùs adniti par eſt, 4 i illa

inga defin 201 illa coërceamus,& horum, quæ ſe nunc primùm efferunt, antequam fe corroborent, radices ipfas, fi quã ratione Poſſumus, amputemus. Cùm igitur haud ita pridem in urbe noſtra, ſecta quædam emerſerit hominum improbe curioſorum qui quæcunque de publicis, privatisque ne- gotiis, vel aliunde rimari poſſunt, vel ipſi etiam pro ſua libidine comminiſcuntur, domi forisque facta, infecta, vera, falſa, nullo diſcrimine proponunt, recipiunt,& feriptitant, ita ut ejus rei jam artem quafi quandam infti- tuerint, ac plerique eorum, etiam vili mercedulå condu- éti, harum rerum commentariolos, ex falſis plerumque vulgi rumoribus, in certo auctore collectos, huc illuc miſſitent. aut etiam, tanquam primũm ex urbe ad diyerfa loca miſſos, deinde iiſdem illis ex locis in urbem remiſ- ſos circumferant, ac venditent, quibus non tantum de præteritis arbitratu ſuo nugantur, ſed etiam, quid ex hac aut illa re eventurum ſit, ſtolidè vaticinantur. Nos, qui & facilè proſpicimus,& rerum experimentis edocti ſu- mus, quz, quantad; mala ex co proveniant, cùm& fæ ùs ſparguntur falſa pro veris, ſeu directè, ſeu obliquè, ac quodam quaſi colore quæſito, multorum exiſtimatio& fama violatur: his ac talibus incommodis occurrere cu- pientes, hujus conſtitutionis auctoritate prohibemus, ne quis in poſterum tales commentarios conficere, nevẽ ab aliis confectos recipere, deſcribere, ſpargere, aut ad alios mittere audeat. Qui horum quid fecerit, ipſo facto per- petuã ignominiæ notã affectus, fine ulla ſpe veniæ ad tri- lemes perpetuò, aut ad tempus, pro criminis admiſſi qualitate, damnetur. Romæ Cal. Septemb. 1772. DA TITULUS FIL SACRILEGIĪS Sixtus FY. DE Sacrelegri rei ſunt, qui res ſacras è templis ſurribiuni, ut eas con- vertant ad prophanos uſus. Um proyida ſanctorum Patrum decreta eos ſacri- legos eſſe diffiniant, qui Eccleſias& loca ſacra Al- tiſſimo dedicata devaſtant, ipforumģ; diripiunt ornamenta, ſicut& illos, qui de ſacro facrum auferre im- pid temeritate præſumunt, pariq; utrumq; flagitium ac duplici pænå coërceant: decet meritò nos, cuĩ Eccleſia- tum omnium cura, diſpoſitione ſupernà, commiſſa eſt, pro deteſtatione tanti criminis a, proq; ſtatu proſpero, venu- ſtate,& decore ipſarum Eccleſiarum, in ſua decentia de- bitè conſeryandis, omni vigilantià& attentione curare, ne perverſorum creſeente malitià, eædem Eccleſiæ& ſa- cra Dei templa, præcipuè almæ urbis, noſtro conſpectui antepoſita, ſuis nudentur ornatibus,& hujus fceleris ne- i[imi patratores debitam recipiantultionem. Sanè fide dignorum relatibus, non ſine admiratione, ad no- ‘frum pervenit auditum, quòd nonnulli iniquitatis filii, ‘fe inaniter Chriftianos effe profitentes,&à quorum ocu- Iis Dei timor,& reverentia Chriſtianæ religionis abfcef- ifit, de Patriarchalibus,& aliis ſacratiſſimis Eccleſiis& baſilicis dictæ urbis, porphyreticos, marmoreos,& alios diverforum generum& colorum lapides, ad ipfarum u- fam, decorem,&ornatum deputatos, aufu facrilego& abſtulerunt hactenus,& indies auferre, cos; ad diverfa Toca per fe vel alios aſportare præſumunt, in grayem di- vinæ majeſtatis offenſam, Fccleſiarum earundem defor- mitatem, detrimentumq; animarum fuarum periculum, a 14. quafi..6. fi quis,Gab, lb..d. 15. Richard. lib. q. d. 18 Eylvef. ver. Jacrilegium, b Sacrilegium appellat, cam res facra eloco ſacro furatur publico, Bar, inl. ſacrilkgit pennam. ff. ad l. Ini, pþeculat. cujus pæna jure ciuili capitalis? ita Bart. d. l Jacrilegii Fanam. in princip. H. De Sacrilegis. 202 & ſcandalum plurimorum. Nos igitur facril egorum impios& temerarios aufus hujuſmodi, quantum nobis exalto conceditur, reprimere cupientes, quamvis præə | miforum occafione, nonnullorum Prædeceſſorum no- ſtrorum ſanctiones& prohibitiones variæ emanaverint temporibus retroactis, quas(in eo duntazat, quòd de Es- clefiarum& facrorum locòrum ornamentis atque lapi- dibus antedictis minimè auferendis prohibent vel di- ſponunt, ſeu illos, qui hujuſmodi flagitioſiſſimos, ac penè in Chriſtiano orbe inauditos exceſſus perpetrare,& in his facrilegas manus injicere præſumpſerunt, excommunica- tigis fententiâ innodatos fore declarant} in fio robora volūmus permanere, omnes& fingulos, cujufcunguedi» gnitatis, ſtatüs, gradũs, ordinis vel conditionis fuerint, qui ex prædictis lapidibꝰ, ſiye aliis ornamentis earundem Eccleſiarum ſive baſilicarum dictæ urbis habuerint, aut: in ſurripiendo, ſervando,& retinendo auxilium præſtite- rint vel fayorem, nifi à die habitæ præſentium literarum notitiæ, ea reſtituant cum effectu; ſcientes verò revelent, & ad notitiam noſtram, ſaltem per minores pœnitentia- | rios noftros deduci faciant, majores excommunicationis ſententià, à qua(nifi in mortis articulo,& debità ſatisfa⸗ tione præviâã)à nullo, præterquam à Romano Pontifice abſolvi poſſint, irretitos eſſe: Eccleſias verò& loca alia, quorum uſibus& ornatui illa deputata fuerint, aut for- lan(quod abſit) deputari contigerit in futurum, tamdiu Eccleſiaſtico interdicto ſubjacere, quamdiu ad loca, unde priùs ablata fuĉre, abfque diminutione aliqua fuerint reportata, harum ſerie declaramus. Et inſuper, quiſque fug fatútis immemor, facrìlegii crimen hujufmodi com- mittere prefumpferit in futurum; ultra cenfuras prædiə ctas, Eccleſiæ ſive baſilicæ, à qua lapides& ornamenta hujuſmodi abſtulerint, mediam libram auri, pro recom- penſa ſibi isrogatæ injuriæ; abfque diminutione aliqua {folvere teneatur. Rom,.Id. April 1470. s5$ TITULUS VH: DE BLASPHEMIS ET ALEA- toribus. Julius Tertius. Praflantiorescaufa mfiriarum hujus atati execranda fant blaa ſphe mia, pœnis eò ſeverius vmdicanda, quòſeantus in divini nomi- ny injuriam tolerantur, CAPE N multis deprayatis moribus,vitiofisáue confuetudi: nibus, quæ in noſtram hanc almã urbem, propter ejus amplitudinem, magnumque adyenarum undique in eam concurfùm, fimul cum pluribus eximiisgue virtuti- bus, atque egregiis veræ pietatis exemplis irrepferunt,ad | quas nostollendas& extirpandas, omnem aciem mentis |& cogitationis noftræ intendim’, nihil eſt, quod animum | noftrum magis exulceret& confodiat, quàm horribilis atqueimpia& Chriftianis auribus intolerabilis divin nominis blaſphemia. Cum audimus ſacratiſſimum Dei& Jefu Chrifti Domini noftri nomen, quod fuper. o+ mne nomen cœleftia venerantur, terreftria adorant, in- ferna contremifcunt( quod ne temerè quidemà quopi- am, propter ejus ſublimitatem ac majeftatem 9 uſurpan- dum ſit) paſſim pravorum, efferatorumque hominum vocibus ſeindi, unaq̃ue cum ejus ſanctiſſimæ& immacu⸗ latiſſimæ genetricis,& venerabilium ſanctorum,& am corum ipfius fummi Dei nomine deteftandis blafphemi- is, maledictisq̃ue lacerari, ut minimè mirandum fit sf à Chriſtianis populis, in tantis calamitatibus eonſtitutis, divinæ iracundiæ flagella non amovyeantur: propterea, quod juxta ſapientis dictum, à viri multùm jurantis do- mo, non diſeedet plaga. Quare nos hujuſmodi execran- dum abuſum, ſimul cum cæteris omnibus, quantum cum ejuſdem Dei adjutotio fieti poterit, eutirpaxe volentesut RRI: f

203 Septim. Decret. Lib. hanc ipſam urbem, domicilium ac ſedem Spiritũs Sancti, omnibus inqu inamentis mundatam ac purgatam, Domi- no Deo per omnia placentem habeamus, in hunc, qui ſe- quitur, modum, quoad præfatum horrendum blaſphe- miæ crimen, motu proprio, ex certa noſtra ſcientia& vo- juntate, invocatâ Pei omnipotentis juſtitià, decernimus, ſtatuimus& ordinamus, blaſphemantes ſcilicet Deum Patrem omnipotentem,vel ejus Filium unigenitum, Do- minum& Redemptorem noftrum Jefum Chriftum, feu Spiritum Santum, particulariter& explicite j vel gene- raliter& implicitè, attribuendo divinæ im ajeſtati, quæ il- li minimè conveniunt; vel removendo, quæ cam dgënt, primò convicti, fi divitesfuerint, compellantur afol- vendum ſcuta auri quadraginta, ſi vero pauperes, ſolvant decem, quz fi negueant numerare, luant in corpore Se- cundå vice convićtis nobilibus„five divitibus, five pau- peribus, duplicetur pœna pecuniaria proportionabiliter ad primam hujuſmodi mulctam: Atque inſuper incur- rant infamiam,& inhabilitatem ad beneficia quæcunq; ad gradus, dignitates,& konores obtinendos. vilibus convictis perfodiatur lingua. Tertià vice convictis no- bilibus, tam divitibus quàm pauperibus, triplicetur pæ- na pecuniaria reſpectivè, ut ſuprà. Ulterids fint iplo ju- re privati beneficiis Eccleſiaſticis,& officiis quibuſcun- que, dignitatibus, titulis, magiſtratibus, honoribus: ſint inteſtabiles tam actiyè, quaàm paſſivè: ſint inhabiles ad ferendum teſtimonium: ſint banniti public per trien- nium ab urbe. Vilibus imponatur fuſtigatio aut deporta- tio ad triremes per triennium,& exulent perpetuò. Idem ſervetur contra blaſphemantes ipſius Domini noſtri ſeſu Chriſti matrem beatiſſimam ſemper virginem Mariam Blaſphemi in ſanctos vel ſanctas Dei, corrigantur ſeverè, arbitrio DD. judicum, habitå ratione qualitatis& gravi- tatis criminis, cum cæteris circumſtantiis jure attenden- dis. Volumus autem&ſtatuimus, ut omnes pœnæ exi- gendæ applicentur tantummodò ſuſtentationi orphano- ge P P rum utriuſque ſexũs, catechumenorum& puellarum. Ju- ices verò tam horrendi& impii criminis deputamus& inſtitui SG volumus poſſe, addere præſtitutis pœnis,& maximè in corpore, ſi modus blaſphemiæ ob gravitatem, impieta- tem, vel malitiam, id expoſcat. Partes eorundem DD. Judicum erunt, declarare, fi dubium occurrat, qui. nobi- Jes, qui plebeji, qui divites, qui pauperesdint habendi, Rom. Cal. Febr. 1ff4. Leo Decimus, ex Concilio Lateran, Tæna blaſphemalorum cujuſcunque generis, fatis. CAP 1L Dabolendamexecrabilem blafphemiam,quæin ma- ximum diyini nominis.& fan&orum contemptum {upra modum invaluit, ſtatuimus& ordinamus, ut cunque Deo palam ſeu publicè maledixerit, con lioſilque ac obſcœnis verbis, Dominum noſtrum jeſum Chriſtum, vel glorioſam virginem Mariam. ejus g tricem, exprefsè blafphemaverit„fi munus publicum riſdictionemque geſſerit, perdat emolumentum tr menſium, pro pꝓrima& ſecunda vice, dicti officii. tertiòo deliquerit illo eo ipſo privatus exiſtat. Si clericus vel dacerdos fuerit, eo ipſo, quòd de delicto hujuſimodi fuerit convi ficiorum quæcunque habue- rit fructibus, applicandis ut infrà, unius anni mulctetur, & hoc ſi pro prima vice, quà blaſpheinatus ita d lique- tit. Pro fecunda verò,fi ita deliquerit,& convictus fue rit, ſiunicum habuerit beneficium, eo privetur, ſi aute us, etiam bene ra, quod ordinarius maluerit, id amittere cogatur. Quòd fi tertiò ejus ſceleris arguatut,& convincatur, dignitatibus ac beneficiis omnibus, quæcunque habue- rit, eo iplo privatus exiſtat, ad eaq̃ue ulteriùs retinenda inhabilis reddatur, cague liberè impetrari& conferri V. Tie VIIL VIL 204 poſſint. Laicus verò blaſphemus, f nobilis fuerit, pænà vigintiquinque ducatorum mulctetur,& pro fecunda vi- ce quinquaginta, fabricæ baſilicæ Principis Apoſtolo- rum de urbe applicandorum,& aliis, ut infrà deducitur: pro-tertia verò nobilitatem perdat. Si verò ignobilis ac plebejus fuerit, in careerem detrudatur. Qudod ſ ul- tra duas vices publicè blaſphemus deprehenſũs fuerit, mitrå infami sper integrum diem ante fores Ecclefiæ principalis mitratus ftare cogatur. Si verð pluries in hoc ipſum peccatum lapfus fuerit, ad perpetuos carce- res, vel ad triremes damnetur, ad judicis deputati arbi- trium. In foro autem conſcientiæ, nemo blaſphemiæ teus, abſque graviſſima pœnitentia, ſeveri confeſſoris arbitrio injuncta poſſit abſolvi. Qui verò Sauctos re- liquos blaſphemaverit, arbitrio judicis rationem perfo- narum habituri, mitiùs aliquantò puniri volumus. Sta- tuimus etiam, ut fecùulares judices, qui contra tales bla- ſphemiæ convictos non animadverterint, eoſque juſtis pœnis minimè affecerint, quantum in eis fuerit, quaſi cidem fceléri obnoxii, eifdem quoque pœnis ſubſician- tur. Qui vero in illis inquirendis puniendiſque diligen- tes& ſeveri fuerint, pro qualibet vice decem annorum indulgentiam conſequantur,& tertiam partem mulctæ pecuniariæ habeant. Quicunque verò blaſphe mantem audierint„eum verbisacriterobjurgare teneantur, fi cie tra periculum fuum id fieri po I ıdemģue deferre vel notificare apud judicem Eccle{ m fen fecularem, intratriduum debeant. Qu é ble ſphemantem ſimul audiverint, ſi cuſare teneantur, niſi fortè omnes convenerint, ut unus pro cunctis tali fungatur officio. Quos omnes in vir- tute ſanctæ obedientiæ hortamur& monemus in Domi- no, ut pro divini nominis honore ac reverentia, in ſuis domi bus, ac cæteris, præmiſſa omnia ſervari, exactiſſimè aus RR.DP.Inguifitores noftros generales, quos exegui mandent& faciant, uberrimam ab ipfo Domino Deo tam boni operis ac pii mercedem habituri. Simie lemģue annorum decem indulgentiam ab Apoftolica ſede conſequuturi, cum tertia parte mulct blaſphemus plectitur, quoties tale ſcelus puniendum cu- raverint. Quam quidem indulgentiam& reliquam ter- tiam mulctæ partem, accuſatori blaſphemiæ nomen de- ferenti, ſimiliter concedi& aſſignari volumus, alii nis contra hujuſmodi blaſphemos per ſacros canones ex- oreſſis, nihilominũùs in ſuo robore manentibus. TITULUS HOMICIDIS VIIL DE ET BANNITIS. Pius Secundus. Pena homicidarum,& eorum fautorum. CAP L D retinendasinfolentias tranfgreforum, fi ner- vus pul licæ diſciplinæ lenteſcit, eorum ad pec- candum voluntas fit laxior,& eemplum impu- nitatis periculoſiũs in alios derivatur, propter quod ad præſidentis officium pertinet, talem adhibere juſti veritatem& debitam executionem, quòd commiſſa cri- mina puniat,& committendorum in poſterum interdicat audaciam. Cùm autem ad audientiam noftram pervene- rit; quòd à certis annis citrà, in noſtris& Eccleſiæ Roma· næ terris, Iocis,& tenimentis, nobis& ccleſiæ prædictæ mediatè& immediatè ſubjectis, quamplura, quandoq; etiam ex levibus cauſis, commiſſa eſſe repetiantur homi- cidia, ſitque inter alia crimen homicidii perniciofam& deteſtabile, debeatq̃ue juxta canonicas ſanctiones gradi animadverſione puniri, tantoq̃ue ſeveriùs puniendum& extirpandum, quantò manifeftiùs co nofcimus, quòd ex eo ut plurimùm ſcandala& mala plurima ſubſequumur. Cupientes idcirco ex debito paſtoralis Eec-

205 De Homicidis& Bannitis. 206 Eccleſiæ Romanæ prædictæ mediatè& immediĩatè fub- jecti, juxta piam diſpoſitionem Regis pacifici, qui regnat in cœœlis, pacifici ſint& modeſti, nonnullas pro hujuímo- di crimine homicidii debitè puniendo, edidimus confti- tutiones infraſcriptas: quas ad hoc, ut aliquis deè eiſdem igno rantiam prætendere non poſſit, volumus per omnes & fingulas civitates, nobis& Fcclefiæ Romang Prædictæ mediatè vel immediatè ſubjectas, publico præconio pu- blicari; mandantes, ac auctoritate Apoſt. tenore præſen- tium decernentes, omnes& ſingulos, juxta conſtitutio- num earundem determinationem, obſtrictos eſſe adob- ſervationem ipſarum, ac ſuperſonaliter ſingulis intimatæ forent, cùm nox fit veriſimile, quòdad eorum notitiam non devenerit, quód-extitit tam publico præconio pate- faum. Tenor verò conftitutionum, de quibus fuprà fit mentio, fequitur,& eft talis, videlicet, Horsicidis non datur ſalvuuus conductus repetendi patriam, ettamſi tnjurtis& damnis partsum ſatisfererint. CAP. H. S An&tiffimus Dominus nofter, intendens quieti patrig confulere,& ipſam ſicariis, homici dis,& malefacto- ribus expurgare, ftatuit& decrevit, quòd omnes illi, qui Pro delicto homicidii fuerint condemnati, ſeu alias de civitate aliqua& diſtrictu illius banniti, non poſſint ad civitatem ſeu diſtrictum hujuſmodi, quocunque tempo- re redire, ferin eis veleorum altero moram trahere, ⁊ti- am habità pace ab hæredibus, velconfanguineis, feu fi- liis ipfusoccif; nec legatusetiam de-latere; aut Guber- nator, qui pro tempore fuerit, vel quivis alius, poffit au- toritate Apoftol. feu ex officio fuæ legationis, aliquem homicidam ſic exbannitum rebannire, reducere, fewre- yocare ad civitatem vel diftriétum, aut eorum alterum; feu ci licentiam vel falvum conductum concedere rede- undi feu morandi in cis, vel corum altero,in perpetuum vel ad tempus modicum five magnum, nec etiam per di- emunum; five notem; guòd-f fecus per quenquam ex ſupradictis factum fuerit, incidat inhᷣ nam excommu- nicationis ipſo facto, iori fententia declaratio- nis; à qua per alinm, quàm per fummum Pontificem (& tunc factå de hoc fpecialÌ expreiſione) non poſſit ab- ſolvi; ac reductio licentia, revocatio, ſalvus conductus, & caſſatio proceſsũs& banni hujuſmodi, ſint ipſo jure nulla, nulliusque roboris, vel momenti: incidat etiam in pœnam ducatorum mille, Cameræ æpoſtolicæ appli- candorum, quam Theſaurarius, cui huc fecretò vel pu- blicè fuerit denunciatum, retinere faciat& mandet, nul- Io ſuper hoc expectato ſeu requiſito ſuperioris mandato: qudòd ſi non fecerit Theſaurarius, ipſo eandem ſententi- am excommunicationis ipſo facto, cum eiſdem qualita- tibus, incurrat: ipſeque ſie rebannitus, reductus, revoca- tus, ſive alio quocunque modo reverſus, poſſit& de- beat capi, detineri,& incarcerari;& de ipſo, ſecundum fententiam contra eum latam, juftitia fieri, per Guber- natorem, Poteſtatem,& alios officiales, ad quos ſpectat ſeu pertinet, incontinenti, ſine ulteriori licentia, notifi- catione,& requiſitione ſuperioris, vel alterius, ſub pœna ducentorum ducatorum auri, Cameræ Apoſtolicæ appli- candorum vel retinendorumzquam Theſaurarius præfa- tus ſimili modo& forma, ac ſub ſimilibus cenſuris, faci- at retineri; prout ſuperius eſt expreſſum. Hoc autem ex- tendi voluit ad eos, qui revocati, rebanniti, vel alias quo- modocunq; remiſſi fuerint, quãcunqʒ auctoritate⸗ ſeu li- eentià(præterquam ex ſpeciali commiſſione ſeu manda- to Romani Pontificis, contento in literis authenticis,& bullà plumbeà munitis, à duobus menfibus citrà, termi- no dierum quindecim, quo poſfint de civitate liberè rece- dere, cis conceſſo) vel qui in futurum rebannientur, ge- vocabuntur, ſeu alias remittentur, per quemcunqʒ quàvis auctoritate prædictà, ſub pœnis pecuniariis,& allis Ec- leſiaſticis cenſuris, de quibus ſuperius eſt dictum. «Appellation: non es$ locus bannitis ob- homicidium, Exils fims Juinquaginta milliarebus d loco delicti extenduntur. CAP. HL Tem, quòd quæcunque appellationes interpoſitæ vel interponendg ab hujufmodi, vel aliis fententiis fives gravaminibus contta homicidas latis, velà proceſſu con- tra eos ſacto, etiam ſi lis vel inſtantia ſuper eis pendeat, & inhibitiones, vigore ipfarum emiſſæa, per auditorem cameræ, vel alium quemcunque ordinarium, vel delega- tum, ſint nullæ& invalidæ, nec ad ulteriora ſuper eis, vel ipſarum vigore, procedi poſſit ac debeat: quinimò ap- pellationes litis& cauſæ hujuſmodi, cenſeantur avoca- tæ, extinctæ& invalidæ, nec poteſtates vel alii officiales inhibiti, hujuſmodi mandatis, inhibitionibus, litis pen- dentiis, cenſuris& pœnis in eis contentis, aſtringantur; imò teneantur,& debeant, ſub pœnis ſuprapoſitis, ad executionem fententiarum latarum procedere. Poſſit tamen in caufis aliis, Ajure vel ſtatuto permiſſis, appel- lari ad Gubernatorem civitatis feu provinciæ; qui infra menfem caufam diffinire-teneaturs quo elapſa, appel- latio, inhibitio,& inſtantia ſuper eis ſint nulla,& liberè, ſine impedimento, poſſit fieri executio ſententiæ vel ban- ni, ac ſi non fuiſſet ĩnhibitum& appellatum; quodque banniti& condemnati propter hujuſmodi crimen homi- cidii, cenſeantur& ſint banniti ab omnibus circumvi- cinis, uſque ad milliaria quinquaginta, infta quæ, ſi reperti fuerint, poſſit& debeat capitalis ſententia, ſive condemnationis pecuniariæ executio fieri contra eos, per poteſtates& alios officlales, civitati, diſtrictui,& loco præſidentes, ſub pœnis pecuniariis fimili formå imponendis, Hlamicidii notorti rei quibus pœnis ſubjictantur, CAP. IV: Tem, qudd omnes& ſinguli homicidæ, quorum deli- ctum notorium fuerit, vel de homicidio infamati, ſeu condemnati etiam fi de deli&o hujufinodi, ex forma fta- tutorum, non poffit inqpirh vel aliqua pæna imponi, vel etiam Gipfius deli&ti, vel. pænæ pro eo interpoſitæ, auctoritate Apoſtolieà, vel alterius, ab ea vel à Romano Pontifice poteſtatem habentis, ſit facta remiſſio, caſſatio, proceſſus,& ſententia annullata, vel alias quomodoli- bet diſpenſatum, per viam gratiæ ſeu juſtitiæ, in toto vel in parte, non poffit habere officia vel dignitates in qui- buſcunque locis, civitatibus,& terris, àquibus banni- ti fuerint, in quibus domicilium eorum originemque habuerint, ſeu aliam moram traxerint, vel reſederint, etiamſi fuerint abſoluti, xebanniti, vel alias eorum ſententia, ſeu condemnatio, ſive proceſſus caſſati, irri- tati, vel alias pro infectis habiti; fed perpetuò fint in- fames,& omni dignitate priyati, nec poflint ferre teſti⸗ monium, nec tabellionatùs officium exercere, non ad- mittantur ad judicandum, ſeu ad aliud officium exer- cendum,& ab omnibus actibus legitimis ſint perpetuò ſuſpenſi; quinimòe, ſi hujuſmodi officia acceptaverint, exercuerimt, ſeu ad ea exarcenda admiſſi f. erint, tam ipſi, quàm gubernator, legatus aut fuperior, qui enm elege- rit, yocaverit, autpſum officium exercere, ſeu ei præeſſe paffüs fuerit, pænam quingentorum ducatorum auri, ipfo fa&o incurrat,& fuå gubernatione privetur, nee geſta in judicio, vel extra judicium, tam per eum, qui ad- miſſus fuerit ad officium, quàm per ewm, qui illnd ab ea exercete paſſus fuerit, de cætero valida ſint,& robur ob- tineant: quinimò ſint nullius roboris vel momenti,& ſi Eccleſiaſticæ perſonæ fuerint, excommunicationis ſen- tentiam ipfo facto incurrant. Sixtus IV. Dea& homimbus exofi viri ſanguinum, adverfis quorum aia daciam& ſerociorem petulantiam conſtitutio à Pio IIl. aauus proba- zur&confirmatur.

207 Septim. Decret. Lib. V. Tit. VIII. 20$ CAP. L- 2a&hominibus abominabiles effe viros fangui- aum, Propheta teftatur, nec immerito, cùm horren- då í ſevitls, non ſolum corporum,{fed etiam animarum corum, guosinterimunt((finon fint armis ſpiritualibus, divinå pr: venie nte gratià, præmunitæ) deperditionem procurare nofi cantur, pro'quibus Dominus nofter Jefus is mortem ſubiit temporlem. Ad reprimendum ur talium conatus nefarios, plurimàm conferre ar- ramur, contra eos, qui hujuſmodi deteſtabile ſcelus are non expaveſcunt, juſtitià ſeveriſſimã puniri,& lataş pro tempore condemnationes, debitæ executioni demandati: eaque quæ pro talium condemnationum faciliori executione,& ſicariorum hujuſmodi perſecu- tione, àpr decefforib ıs noftris providè emanârunt, ut eò firmiùs obferventur, quò fuerint fæpiùs Apoftolicà auctoritate munita, libenter approbantes, munimine ro- boramus, atque alia deliper ſtatuimus, prout in Pomino conſpicimus ſalubriter dire. Dudum ſiquidem psr felrecord. Pium Papam II. præ deceſſc>m noftrum, ac cepto, quòd à certis annis tunc elapfis citrà,&c. Cùmau- tem( ficut nuper accepimus) contenta in eifdem literis ab aliquibus temporibus citra non fuerint obfervata,& ex illorum inobſervantia ſubditi præfatæ Eccleſ. prom ptiores fuerint ad homicidia committenda, jamque ferè paſſim quotidiè homicidia perpetrentur,& homicidæ præfati ideò ad illa committenda promptiores exiſtant, quia ſper re,& ſuorum exceſſuum remiſſionem ui facilè poſſe, nos, qui deteſtabilem& horrendam alium ſicariorum nec quitiam, ad aliorum cautelam, op- portunis juris remediis proſequi, ſtudio cupimus indefeſ- ſo, habitis ſuper his cum fratribus noſtris, præfatæ Ec- cleſiæ Cardinalibus, deliberatione maturà,& de illorum confilio, ftatuta& decrera P ii præde ceſſoris præfati,& rout illa concernunt, omnia& ſingula in dictis literis ntenta, auctoritate Apof tolic, Į Tn samus,&. robur perpetuæ firmitatis obtinere de eniin, ac volumus, fatå auctoritat f m confilio, aar a iS& app bere q mnari pri et ubiliber, i f—5 en di tuma&e licentiam E è into inis, vel infra quinquaginta millia r) propin- EPa haen us obtinere pofi} nobis, Romano rontifice, qui pro tempore alterius, etiam Legati de getur. Et fi fortè con 0 Fontificem pto tempore aona ad remiſſiones ſive falvum conductum P procedere, talis remiffio ſſiſſe cenſeatur,& nemini > poffit, nifi in 1 verè præfentium literarum de yerbo ád verbum, non autem per clauſulas idem importantes, inſertus ica,& deter- minata cauſa exprimeretur, quæ nos,&i ucceſſores no- ſtros, induceret ad derogandum præſentibus, quæ cum tam matura delil à nobis emanarunt. latere iberatione 14. Calend. April. 1484 uliu Romæ ıs Secundus, capitale fielus bannatos, a jare ſtatutis plectun. FHomicedis reot& ex recepientes&. tuentes, pænis canonici tur. CAP: VI. record. Pium Fepam Ir II. prædeceſ- Accepto, qr Udum per felic ſorer tunc e- s citrà, in terris, locis,& ſiæ niediatè ve ex levibus tut 18, quamp lura etiam efle reperiebantur hot mici- di a,&c. Et dein ade pig memọrig Sixtus Papa I V. etiam imenti Eccle-| j | | i j j i prædec efor nofter, accepto pereum, guod iniptius Pii Prædeceſſoris literis contenta, à certis annis tunc elapſis citrà, non ferant oblan a Ri Prout in ſingulis lite- ris prædictis plenids continetur. Cum autem tempore aſſumptionis noſtræ ad ſummi A poſtolat tůs apicem, pro- pter guerras, quibus non ſolum civitates, terræ,& loca temp orali dominio cidem Romane Eccl, fubje etiam tota Italia decem ferè annis, magno cum omnium ineishabitantium incom modo ve ata fuerunt, in eiſdem civitatibus, terris& locis, præí ertim in urbe noftra, i teſtina ac diuturna odia,& diſcotdias, civilesque diſſen- {iones vigere, ac furta, latrocinia, homicidia paflim per- petrari cognoverimus, mente revolventes, præfatum Six- tum prædeceſſorem& avunculu. a noſtrum, qui nos ad Cardinalatůs honorem evexit, ad decorem& fta- tem urbis prædictæ,& illiust m reſtaurationem, ac perſonarum ej r t iarum civitatum& locorum eidem Romanæ Ecel uM ommo da, aciem fuæ confiderationise endille, illi usexempl 0 permoti, animum a ſedandum diſcordias& odia, tam in dicta urbe, quàm aliis civitatibus, terris,& locis dictæ Eccleſiæ ſubject is, ad firmandam perpetuam pacem ĝe quietem, non fine maximis a imi& corporis moleftiis & curĩs, ꝓro ſubditorum noftrorum commodis applica- vimus, idque opportuni is juris remediis. omni ftudio effi- cere cupimus. Ha abitå igit ur ſuper iis cum frat ribns 0- ſtr.E. Cardinalibus deliberatione matu lorum confilio, literas Pii& Sixtipræd &orum,& prout illas concernunt, omnia& fingu di&is literis contenta, autoritate Apoſtolicà, tenore præſe entium, approbamus,& innovamus,& robur firmi- tatis perpetuæ óbtinere-debere decernimus, ac illas ad bannitos, exititios,& rebelles, aut alios, pro quocunque alio crimine capitali, à quibuſvis officialibus, tam in di- cta urbe, quåm extra eam, in terris cidem Romaneg Ecclefix mediatè vel immediatè fubje&tis jus dicentibus, pro tempore condemnatos, ac brigo{os nuncupa pa- cem,juxta ordinatid®es di&tæ urbis Apoftolicâ auktorita- te a pprabatas; facere recuſantes, necnon jus ſibimet con- tra alios dicentes, aut cavalcatas ſine Romani Pontiflcis, aut Sa a fuorum iali licentia facientes vel à auctoritate, de eorundem fratrum confilio extendimus, ac univerſis& ſingulis, tam laicis, quàm Eccleſiaſticis, cujuſcunque ſtatùs, gradüs, or- dinis, excell i is, Ducibus ark llis, necnon com munitatibus, caſtror pe alio, rum nobis& eidem Ron locorum, ) ediat jećtorum, diftrićtė p us eorum alio ĉ Jefiz mediatè yelimr cipiendo mand pomi oomi capitali€ recufantes, feu ji es vel moventes, in corum cy a 5 valcatas facien caſtris, ſeu locis abd nque recipere& ſeu auxilium, conſiliun cE vel occulte omibus, ſeuc ſumat. Et ſi quis contra inhibition- quovis modo; directè velindirectè, di cætero ſumpſerit, nos otnnes& ſingulos ſic contravenientes, contra quos per Pium& Sixtum præfatos, ac alios {fores noftros Romanos Pontifices,& Apoftol. fedis atos etiam fatis eft SN proviſum, excommunica. tionis majoris,& anathematis ſententiam, à qua nonnifi à nobis, vel eifdem fuecelloribus, præterquam in mor- tis articulo conſtituti,& debitã ſati Bien 1€ præmiſsà, abſolvi poſſint, incurrere, eosque omnibus& ſingulis privil eglis, gratiis, libertatibus, indultis, exen ionibus, immunitatibus realibus& perſonalibus, ac vitatibus, caſtris, betaliain timos exe ceflores peng priv feudum feu pori 00 kiun

209 caſtris, terris, locis& dominiis eorum, dignitatibus,& honoribus, juribus, officiis, ac etiam feudis,&conceffio- nibus quibufcunque, quæ à nobis& Romana, ac quibuf- cung; aliis Ecclefiis, obtinere nofcuntur, fub quacunque verborum forma& tenore, ac cum quibuſyis fortiſſimis & inſolitis clauſulis, immunitatibus, exemptionibus,& privilegiis, etiam pręlervativis ab incurſu pœnæ privatio- nis ipſo jure(quorum tenores, ac ſi de verbo ad verbum inſerti forent, pra ſentibus pro expreſſis haberi volumus) eo ipſo privatos,& inhabiles ac indignos ad illa& quæli- bet alia in poſterum obtinenda,& quoſcunq; actus legi- timos exercendos, fore nunciamus,& alia pef nos& fuc- ceffores noftros, abfq; aliqua declaratione fuper incurfu pænæ privationis hujufmodi, aut citatione corum, qui Privationis pœnĩam incurrerint, facienda, allis perſonis in feudum feu vicariatum, aut aliàs, acf per lapfum tem- poris conceſſionis, aut finitam lineam, ad dictam Came- ram revertiſſent, Hberè concedere, ac aliàs de illis diſpo- nere poſſe decernimus& declaramus, necnon civitates, terras, caſtra,& loca prædicta Cameræ Apoſtolicæ confi- ſcamus, incorporamus, applicamus,& appropriamus, ac confiſcata, incorporata, applicata,& appropriata eſſe, ſic- que contravenientes, pro rebellibus ejuſdemomanæ Ec- ælefix haberi& cenſeri debere volumus, eorum ſubditos, & vaſallos,& arcium, civitatumtterrarum, caſtrorum,& locorum prædictorum caſtellanos, à quocunq; fidelita- tis juramento, quo ipſi eſſent quomodolibet aſtricti; pe- nitùs abfolventes. Civitates quoque, terras,caftra& loca prædicta, fi ad ejufdem Romanæ Eccleſiæ obedientiam fe non reduxerint, feu in premiffis quomodolibet deli- querint,& etiam quorumcunq; eis confilium, auxilium, vel favorem quovis modo directè vel indirectè, publicè vel occultè præſtantium, etiam quãàcunque Eceleſiaſticã vel Mundanã, etiam Regali præfulgeant dignitate& ex- cellentia, ut præfertut,& ad quæ eos declinare contigerit; Eccleſiaſtico ſubjicimus interdicto, tamdĩu firmiter ob- ſervando, donec ibidem fuerint, etiam per triduum poſt inde diſceſſum. Illos quoque, qui aliquem ſciverint cul- pabilem in prædictis,& nobis vel ſticceſſoribus noftris in- fra trium dierum ſpatium non rætulerint, vel alicui, per quem ad nos verbum fideliter præferatur, ſimiles pœnas incurrere volumus. Pius Quartus. Homicidii reus in cartere conſtitutus audiatur, nec priùsad lo- eum cadis remittatur, quin hæredum occiſſ jurs ſatifecerit. CAF VIL Um nos dudum veftigiis felic. record. Julii Papæ H. prædeceſſoris noſtri inhærentes, nullum homicidii reum, qui ſe ab illo, etiam ſub prætextu, quòd alium ban- nitum occiderit, feu ab alio banniti occifore, juxta for- mam bannimentorğ id permittentium, nominatus fuc- rit, aut ex alia quavis cauſa, abſolvi debere prætendat, ad abfolutionem petendum per procuratorem, ant excufa- torem, feu defenforem, etiam velut quemlibet de popu- 10 comparentem, audiri veladmitti debere,nifi ipfe reus ſe in carcere perſonaliter conſtituerit, ſtatuerimus& or- dinaverimus, prout in noftris d eſuper editis literis, qua- rum tenores præſentibus haberi volumus pro expreſſis, pleniùs eontinetur: Verum cùm, ut nuper accepimus, à nonnullis in dubium revocetur, an in dictis noſtris literis ſolum homicidæ banniti vel condeninati, non autem illi, ui nondum condemnati vel banniti eſſent, comprehen- dae Nos propterea omnem ambiguitatem circa præ miſſa amputare& penitùstoHere volentes, motu fimili, & ex noſtra certa ſcientia, hàc noſtrà perpetuò valiturà conſtitutione, nullum ab homicidio, ſeu alio quovis cri- mine, pro quo pœna corporalis veniat imponenda, ex aliqua cauſa, etiam quia alium bannitum occiderit, vel ab alio banniti occiſore, juxta formam proclamatuum& bannimentorum id permittentium, vel conſtitutionum deſuper editarum, nominatus fuerit, ſive etiam, quia ab De Homicidis& Bannitis. ipſo occiſus, bannitus& condemnatus extiterat, at impu- ne, ex diſpoſitione dictorum proclamatuum& banni- mentorum ſeu conſtitutionum, occidi potuerit, ſe abſolvi debere pretendentem, five prohomicidio, autalio cri- mine per eum commiſſo bannitus& condemnatus fit,fi- ve nondum bannitus nec condemnatus, nec etiam ingui» ſitus exiſtat, per ſe vel aliam perſonam pro eo quomo- dolibet comparentem, ad abſolutionem petendum ad- mitti vel audiri pofle, nifi fe priùsin carcere conſtituerit, & ad cauſam hæredes, ab ipſo occiſi, citari,& in eventum, quòd quis ab homicidio per ĩpſum commiſſo, ex eo, quod alium bannitum occiderit, vel ab aliquo banniti occiſo- re, ut præfertur, nominatus fuerit, ſe abſolvi obtineat, eum nihilominũs à loco, in quo hæredes occifi commo- rantur, quouſq; ab illis pacem obtinuerit, exulare debere, neq; ad eum locum aliteri niſi pace ab illis habità, remit- ti poſſe, perpetuò ſtatuiinus& ordinamus:. Inhibentes nihilominùs omnibus& ſingulis judicibus, quàcunq; au- ctoritate fulgentibus, ſub excommunicationis latæ ſen- tentiæ, aliisq; arbitfii noſtri pœnis,& noftris etiam des Iàtere Legatis, fub indignationis noftræ pæna„ne contra tenorem hujus noſtræ conſtitutionis, de cætero quempi- am fic; ut præmittitur ſe abſolvi petentem, niſi in carcere conſtitutum; quoquomodo audiant vel admittant:& ubi ſecus fecerint, proceſſus taliter habitos, ac ſententias defuper latas, nullias fore momenti, ac vitio nullitatis ſubjacere,& illis non obſtantibus, reos ſie abſolutos pœnis debitis puniri, ſeu de novo inquiri poſſe: Roma. Feb. i õ5. Sixtus V. i protujuftung, fiagitis tulipa ad capitalem pænam damnati etiam per contumaciam, non audiantur, niſi in carceribus conſtituti, C& haredibus eorum, ad quos actio pertinet, crtatis, CAP. VHI À r Tèt aliàs feliċ. recordat» Pius:Papa IV; prædeceffor nofter motu proprio,&č exejus certa fcientia, fh per- petuò valitùrå conftitutione ſanciverit, nullum ab homi- cidio, ſeu alio quoviscrimine: pro quo pœna corporalis veniretimponenda; exaliqua caufa; vel quia bannitum oceidiſſet; ſeu ab alio banniti occiſore, juxta formam proclamatuum&bannimentorum id promittentium, vel conſtitutionum deſuper editarum, nominatus fuiſſet, ſive etiam, quia ab ipſo Occiſus bannitus& condemnatus ex- titiſſet,& impundʒex diſpoſitione dictorum proclamatu- um& bannĩimentorum: ſet conſtitutionum, occidi go- tuiſſet; ſe abſolvi debere prætendens: ſeu pro homicidio, aut alio crimine pereum commiffoz bannitus& conde- mnatus foret, ſive nondum bannitus& condemnatus, nec inquiſitus exiſteret, per ſevel aliam perſonam pro co quomodolibet comparentem; ad abſolutionem peten- dum, admitti vel audiri poſſe, niſi ſe prius in carceribus conſtituiſſet,& defuncti hæredes ab ĩpſo citati fuiſſent. Et in eventum, quòd quis ab homicidio per eum co mmif- ſo, exeo, qudd alium bannitum occidiſſet, vel ab alio banniti occifore nominatus foret, fe abfolvi obtineret, eum nihilominds ad locum, in quo occiſi hæredes com̃o- rantur, quouſq; ab illis pacem obtinuiſſet, exulare debe- re, neq; ad eum locam aliter, nifi pace ab illis habita> fe- mitti poſſe, perpetuò ſtatuerit& ordinaverit: Inhibens ni- hilominùs omnibus& ſingulisjudicibus, tam ſecularibus, quàm Eccleſiaſticis, etiã no ftris de latere Legatis, fub in- dignationis ſententiæ pœna, ne contra conſtitutionis hu- juſmodi tenorẽ, de cætero quempiam fic, ut praemittitur, ſe abſolvi petemtem, niſi in carcere conſtitutum, quoquo. modo audire vel admittere audeant vel præ ſumant,&ubi fecus fecerint, taliter pereos habitos proceffus,& fenten- tias defuper latas nullius fore momenti, ac nullitatis vi- tio ſubjacere,& illis non obftantibus, reos fic abfolutos pœnis debitis puniri, ſeu de novo inquiri poffe. Sicque per quoſcunq; judices& Commiſſarios, quàvis auctori- tate fulgentes, fublatå eis& eorum cuilibet quävis aliter judicandi facultate& auctoxitate, judicari debere decxe-

— Decret. Lib. V. Tit. VIII. 212 t, aliad; forfan fece it; proutin me sPii literis s delu- per in form a motůs proprii fignatis, s continetur. Cùm ramen à nonnullis in dubium revocetur anin lite- ris Pii prædecefforis hujufmodi;comprehendantur etiam illi, qui ex aliqua criminali cauſa, pro qua pœna corporis afflictiva i impor nenda a foret, in eorum contumaciam con- demnatt fucrint, ita ut ad purgandum contumaciam& condemnationem hujuſmodi, admitti vel audiri non de- nec debeant, nifi priùs ſe in carceribus conſti- t: Nos omnem circa præemiffa ambiguitatem è me- liere& penitùs a amputare y olentes, necnon litera- ujuſmodi tenore ibus pro expreflis haben- isá;nihiladdentes, vel minuentes, motu fimili, ex certa noit fcientia, ac dê A poftolicx poteftatis pleni- ‘tudine decernimus& declaramus, eos omnes& ſingulos, qui ex hujufmodi caufis, licètin eorum metam contu- maciam ħađenus condemnati fuerint,& in futurum» condemnabu ntur, ſub eiſdem literis omninò compre- henſos fuiſſe,& eſſe, ac fore, ita ut non aliter ad purgan- duim dictam eorum contumaciam& condemnationem admitti debuerint, vel debeant, niſi fefe priùsin carcer bus conſtituerint vel conſtituant. Decernentes, quòd in quacunque inſtantia, caſu,& cauſa ſe ablolvi petant, licèt nin 1aliqua feco onſtituerint, nullo modo audiantur, niſi ſe prius in carceribus, ſervatis ſervandis, de novo con- erint,& novæ conſtitutioni hujuſmodi ad plenum atisfecetint. Ac omnes& ſingulas abſolutiones, remiſſi- ones,& quaſvis alias gratias, contra præſentium tenorem, quomodolibet pro rempore impetratas,& à quibuſcun- que judic cujuſcunq; dignitatis, ſtatũs, gradus, ordi- nis& conditionis exiftant, quovis prætextu, vel causå e manatas, nullatenus attendi debere, minusque cuiquam prodeſſe modò pofle, ſed tanquam nullas& invalidas, nulliusd; roboris vel Wenienki, rejiciendas eſſe, Iicereq́; pra fatis& aliisj judicibus, quibufcung; illis non obftant. proceſſus hujuſmodi reaſſumere,& prout juris fuerit, ter- minare. Rom. Ez. Jul. 1767 Idem. Sandtuoν] piè E. juſtè in kamicidas& bannites edictarum ac- gurata declaratio O confirmatio, CAP. IX. Ix memorie Pius Papa I V. prædecçeffor nofter, Pii IL Pauli, Sixti, Juli, Leonis& Clementis prædecęfforam literas, in bannitos, ficartios,& homicidas latas, cum fta- tutorum, ordinationum, extenſionum, ampliationum, revocationum, caſſationum, irritationum, annullatio- num, decretorum, confiſcationum, incorporationum, applicationum, voluntatum ,d hortationum, requiſitio- num,& mandatorum, ac omnibus& fii gulis aliis in eis reſpective contentis clauſulis, auctoritate Apof ſtolicà, per ſuas literas approbavit,& innovavit, ac perꝑetua robo ris firmitate ſubſiſtere,& ꝓer ſingulos, quos literæ ipſæ concernebant& concernetent in futurum, ſub excom- municationis, anathematis, maledictionis, infamiæ, ſu- ſpenſionis, diffidationis, criminis læ ſæ majeſtatis, ſedi tionis, rebellionis, confiſcationis, depoſitionis, pri- tionis, inhabilit atis K& interdicti, ac aliis cenſuris & pœnis, Ecc leſiaſticis& tamea S, āc corporis af- ficti in eiſdem literis contentis, Hlas contravenien- tes ceo.ipfo incurrerent, perpetuò o iolabiliter obfer- q vari, illasque etiam ad homicidas, ſicarios, exititios, cri- minoſos,£ ba s aliosáyeinfames, propter homicidia & alia nefanda per eos pe a, erceſſus, crimina,& delicta, etiam ad hoc, ut ipſi in civitatibus, terris, caſtris, uibus tunc morabantur, banni- ti& condemnati, etiam habità pace ab hæredibus, filiis, ſeu conſanguineis occiſorum, aut partium læſarum, non ſolum à locis circumvicinis uſque ad quinquaginta mil liaria, fed etiam ab omnibus& fingu is civitatibus, ter- ris, a& locis, etiam regni,& partium prædict arum g yel locis coram, feuin nobis& dictæ Romanæ Eccleſiæ, mediatè vel immediatè, eidem E quomodolibet ſubjectis, banniti& exules eſſent,& cfe cenſe ntur, nec in illis, ſeu eorum aliquo, etiam prætex- tu cujuſvis licentiæ, ſalyi conductũs, remiſſionis redu- ctionis, revocationis, vel alterius gratiæ, per eos deſuper quomodolibet pro tempore obtentæ; moram trahete poſſent. Et ſi in eis reſiderent, vel reperti eſſent, capi fu- tatem„& literarum Pii II.& Clement 2 rum hujufmodi teno- rem, fub pænisin eifdem literis contentis„per officiales civitatis, terræ, caſtri, vel loci, in qua vel juo dep forent, debitis pænis plei, feu inde educi,& ad forum {feu officiales, 43 quos criminum ſeu exceſſuum eoru- dem pynitio de jure vel confuetudine pertineret, remitti deberent, extendi& ampliari debere,& in eis locum habere decrevit. Et nihilominùs præmiſfa omnia& ſin- gula, prout per Pium II. Paulum, Sixtum, Julium, Leo. X Clementem prædeceſſores præfatos ſtatuta, ordi- a, ampliata, revocata, caſſata, annullata, inhi- X declarata fuerant, etiam ad hoc, ut Du ces a rones Mard a„Comites, Domini temporales, fa arii, Feudatarii, Capitanei, Magnates, Princip m- munitates, cives, officiales& perſonæ, ac alii, quos: edi- ctæ,& præſentes lite concernunt, ac ipſorum ſinguli literas,& ineis contenta hujuſmodi non obſervantes,& illis directè vel indirectè quomodolibet contravenien- tes, ac eis adhærentes, corumgue fautores& complices, ſi iogDas eolian 5: poEnaa prenian Corni pio; ab rau tarum, Eae & par tium pra dictarum, ſibi& SED, orum aliquos ſuos,& dictæ Eccleſiæ hoſtes& inimicos, aut ſubditos exules, bannitos,& facinoraſe uſcunq; ſtatũs vel conditio- nis eſſent, public, ullo unquam tempołe recipere vel acceptare, nullatenus præfumerent.Et fi ali- gor ad, corum dominia& territoria conf illosex e gere contin- } iis yel territoriis hujusmodi Xp e, ſeu ad ſimplicem juſſi onem vel re uiſitionem ſuam,& ſucceſſorum ſ ſuorum, quò vellet,& ſucceſſores ipfi vellent, tutè conduci facere, acquòd premiffa ab c jus ſubditis ĩnviolabiliter obſerventur, omni excuſatione nte, cum bffectu curare, ſub ſimilibus privationis& rebellionis, ac criminis læfæ majeftatıs pœnis, ſi contra- nt, ndis. Necnon ut homicidæ, fautores& complices præfati, facilius capi& puniri poſſent, quòd communitates civi- tatum 1 tates terrarum, caſtrorum,& locorum, in quibus, ſe quorumt torio, ictu,& ditior cta homicidia perpetrarentur, ſub pa ibusi interdicti Ec- cleſiaſtici,& duorum millium per communitate le ducatorum per univerfitates, necnon civitatum,« rum,& locorum eorundem Domicelli Ba y rani &alii in temporalibus domini, fub majoris excommu- nicationis latæ ſententiæ,& quinq; millium ducatorum uri, præfatæ Cameræ irremiſ pplicandorum, eo ipſo, abſqʒ alia declaratione incurrendis pœnis, eoſdem homicidas, complices,& fautores ſtatim capere, ac omnẽ xactiſſimam d iam, de qua per publica documen- ta fidem etiam facere tenerentur, capi facere:& fi eos capere non poffent, ftatim commiffum homicidium uni ve e incolis&habitatorib. op pid orum& lo- crum circumvicinorum, ad quæ declinab bunt ſeu decli- nare p oterunt, notificari.C ommunitates verò,& domini in temporali bus prædicti, adquorum ditiones tal les de- clinabunt,cùm primùmid ad eorum notitiam deyenetit, eos apprehendere, feu apprel endi facere: quòd fi non po tuerint, fimiliter in univerfitatibus feu incolis& ha bitatoribus vicinorum locorum,ad qug declinabunt,aut verifimiliter declinare poterunt, inſinuare,& captos ad eorum nis tet inhiow M, Appro nitatem revoi

213 De falſis& falſum exponentibus. eorum judices ordinarios traducere& ttadere. ſub ſimi- libus pœnis tenerentur,& deberent, de novo ſtatuit, ordi- navit, inhibuit& declaravit.Et ſimiliter quibuſyis dictæ ſedis Legatis, etiam de latere, ac Nunciis,& Provinciarum Rectoribus, neenon ſuis,& dictæ Romanæ Recleſiæ Vica- riis in temporalibus pro tempore exiſtentibus,& præfatis communitatibus, omnem, ſuper abſolutionis homicidio- rum hujufmodi, per eum& prædeceſſores fuos ac fedem eandem, fub quavis forma& verborum expreffione, con- ceſſam, approbatam,& innovatam auctoritatem& fa- cultatem revocavit, caſſavit, irritavitʒ& annullavit. Et ſi quando fimiles abfolutiones per eum ,& fucceffores fnos Rom, Pontifices,& fedem præfatam concedi continge- ret, illas per judices& officiales, ad quos pertineret, niſi tring literg Apoftolicæ, fub intervallo unius menfis pro ſingulis literis hujuſmodi, cum expreſſa derogatione præſentium, deſuper emanarent, nullatenus admitti vel obſervari voluit, prout in ſingulis literis prædictis pleni- ùs continetur. Cùm autem ſtatim, ubi nos ad ſummi Apoſtolatũs api- cem( divinã cooperante providentiã)aſſumpti fuimus, ob earundem literarum non obferyationem, in eifdem civi- tatibus, terris& locis, ac etiam in alma- urbe noftra, va- rias diſſenſiones, diſcordias,& odia vigere, latrocinia& homicidia, aliaque nefandiſſima crimina perpetrari, ac præfatos Pium IH. Paulum, Sixtum, Julium, Leonema, Clementem, ac Pium IV. prædecellores, pro fèlici ac tranquillo ſtatu& commodo perfonarum tam dictæ ur- bis, quàm aliarum civitatum, terrarum& locorum prg- dictorum, præmiſſa ſtatuiſſe, ordinàſſe& peregiſſe per- ſpexerimus: Idcircò nos quoque eàdem ratione quietis videlicetac pacis moti, habitâ fuper his cum venerabili- bus fratribus noftris ejufdem fan&æ Romanæ Eccleſiæ Cardinalibus deliberatione matur, acde-illorum una- nimi confilio& aſſenſu ſingulas Pii II.& Pauli, ac Sixti, necnon Julii,& Leonis,& Clementis,&-PiiIV. prade- cefforum literas hujufmodi, cum ftatutorum, ordinatio- num, extenſionum, ampliationum, revocationum, caſſa- tionum, irritationum, annullationum, decretorum, con- fiſcationum, incorporationum, applicationum, volunta- tum, hortationum ,requifitionum,& mandatorum, 0- mnibusq̃;& ſingulis aliis in eis reſpectivè contentis clau- ſulis, Apoſtolicã auctoritate prędictà, tenore preſentium, approbamus, confirmamus,& innovamus, illisq́; perpe- tuum& iĩnviolabilis firmitatis robur adjicimus, ac ab o- mnibus& ſingulis, quos illæ concernunt, penitus, ac ſub Prædictis per contrafacientes irremiſſibiliter incurrendis pœnis, obſervari volumus atque decernimus, eaſdemq; literas ad hoc, ut ſi homicidæ, ſicarii, banniti in civitati- bus, terris, caſtris,& locis prædictis cuiquam damna ali- qua intulerint, ipſique damnis taliter illatis, à civitatum communitatibus, ac terrarum, caſtrorum,& locorum hu- juſmodi univerſitatibus, capti& deprehenſi non fuerint, ſed taliter delinquentes impunè evaſerint, communita- tes ac univerſitates hujuſmodĩ(præter hoe, quòd ad da- mnorum quorumcunqʒ ſic illatorum parti læſæ, damna- gue hujufmodi patienti, eorumq́; hæredibus plenariam reſtitutionem& ſatisfactionẽm omninò teneantur) ad tantundem, quantum damna illata hujuſmodi extimata fuerint, Cameræ Apoſtolicæ realiter& cum effectu per- ſolyVendum, omninò ſint aſtricti, auctoritate& tenore præfatis extendimus& ampliamus. Mandantes eifdem communitatibus& univerſitatibus, quatenus ipſæ in vir- tute ſanctæ obedientiæ,& ſub majoris excommunicatio- nis, ac aliis nobis,& pro tempore exiſtenti Romano Pon- tifici beneviſis pœnis, eoſdem ſicarios& bannitos, in€o- rum civitatibus, caftris, terris& locis commorantes, feu per eas& ea tranfeuntes, capere,& ad populum conyo- candum& coadjuvandum campanas pulſare, eosq; ſie ca- pPtos ad carceres conducere, aut Curiæ temporali confi- gnare, omnind teneantur. Rom.3. N on, JulIs66, 2¹4. Sixtus Quintus. In ſicarios, bannttosz latrones,& homisidas aguifAma confitures Priatum Pontiſicum derreta confirmant. IOc noſtri pontificatũs initio, inter multa Reipublicæ damna& incommoda, quæ menti noſtræ obverſa⸗ bantur, nobis longè fuit graviſſimum, quòd populos S. .E. ditioni temporali fubje&tos, non modò ad rerum, ſubſtantiarumque ſuarum perturbationem& jacturam, ſed etiam vitæ periculum redactos invenerimus, exuli- bus, bannitis, cæterisq̃ue id genus facinoroſis hominibus, ita undiq; ingruentibus& graſſantibus, ut vix quiſquam ab hac hominum peſte tutus alicubi confiftere poffe vi- deatur. Quare cùm ad hze fananda mala,ex officii no~ ftri debito,& præcipuâ erga noftros ac ejufdem Roman, Eccl. ſubditos charitate aſſiduè extimulemur, nihil nor agere& tentare decrevimus, quò populis optata quies, ſalus, ſecuritas& tranquillitas per nos reſtituatur Quod ita demum, Deo auxiliante, ſperamus non eſſe conſecutu- ros,fi cautè provideatur, ne ullum domi föris; intra ex- travé fines noftros, criminofis hominibus hujufmodi pa- teat diffugium aut receptaculum, fed omninò legum& magiſtratuum ſeveritatem, juſtitiæq́; gladium ſubire, as debitas pænas luere cogantur: Itaque de fratrum noftrorum confilio, omnes& fin- gulas conftitutiones à fel. record. Pio' TI. Paùlo etiam IL Sixto IV.. Julio fimiliter 1I. Leone X: Clemente VIIL Jolio 11. Pio etiam IV, Pio V. Greg. XTIT.& quibuf- yis aliis Romanis Pontificibus prædeceſſoribus noftris, ſuo cujuſq; tempore, in deteſtabile prædictorum& alio- rum infraſcriptorum kominum genus, pro temporis& criminum ratione editas, cum omnibus& fingulis eis contentis, quoadea, quæ præſentibus non contrariantur, & exceptà excommunicationis ſententiã, per eafdem» conftitutionesin illis contsavenientes promulgatâ quam neanimarum perniciem potiùs, quàm falutem adferat, conſultò tollendam& ſubmovendam duximus, ex certa ſcientia noſtra approbantes& innovantes, illarumque omnium tenores, ac ſi de verbo ad erbum inſererentur, pro expreſſis& inſertis haberi volentes. Romæ primo! Anno FPontificatũs Sixti V. TITULUS IX. DE FALSIS ET FALSUM EXPO nentibus. Innocentius VIII. Perſona qualitatem e conditionem mentientes, ut aliquid fò- caligs confèquantur tei hoc obligo tramite aſſecutæ fructu caream. CAP L Um, ficut non finedifplicentia accepimus, non- nulli conſcientiæ ſuæ prodigi,& avaritiæ morbo laborantes, ut literas Apoſtolicas gratis expedi- ant,& officiales debitå corum portione deflaudent, in€- iſdem literis, ſe nonnunquam ve abilium flattum no- ſtrorum ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalĩum, aut dile- ctorum filiorum abbreviatorum de majori præfidentia, feu literarum prædictarum ſcriptorum, necnon aliarum perſonarum quarumcungue, ex quarum qualitatibus& privilegiis five antiquå conſuetudine literas ipſas gratis expedire ſolent, nepotes,& quandoq; germa nos inter dum verò familiares continuos commenfales fuiſſe&eſſe affirmare,& ut tales in dictis literis ſe inſcribi facere ac feciffe non vereantur, cùm reverà tales non fuerint, in 2- nimarum fuarum periculum,ac officiorumRoman.curiæ non medicum præjudicium& gravamen: Nos ni & deceptionibus hujufmodi, prout noftro incumbit offi- cio,de remedio opportuno providere volentes motu prio,& ex certa ſcientia, omt es& ſingulos cujuſcunq; ſ e tůs, gradůs& conditionis fuerint,& quocunque nomins

215 Septim. Decret. Lib. V. Tit. IX. 216 nunçupentur, qui fe Cardinalium, aut affiftentium feu fcriptorum eorundem,aut aliarum perfonarum quarum-| cung; ex guaram qualitatibus& privilegiis, ſive antiquà conſuetudine literas ipſas gratis expediri folent, nepotes, feu germanos, aut familiares continuos commenfalesin eifdem literis nominaverint, cùm reverà tales non fue- rint:excommuünicationis fententia, à qua nifi per Roma- num Pontificem pro tempore exiftentem, mortis articulo excepto, ac ſatisfactione prævià, abfolvi non poſſint, au- ctoritate Apoſt licd, per præſentes innodamus.Et nihilo- minds conceſſiones& gratias in eiſdem literis contentas quaſcunque, ipſasque literas hactenus expeditas& expe- diendas, viribus oinninò carere, eisq;& eorum ſingulis, in aliquo ſuffragari non potuiſſe, nec in futurum poſſe, motu, auctoritate& ſcieneid ſimilibus decernimus& de- claramus, ac volumus, quòd mandatum, decretum,& de- claratio noſtra hujuſmodi in Cancellaria Apoſtolica pu- blicetur,& in illius libro deſcribatur,& perpetuis futuris temporibus inviolabiliter obſervetur. 18. Aug.1487. Paulus Quartus. Qu berſonis interpoſitis beneficiorum provuſionem venanturtaut Heipſosin canonioo eæamine afferunt, quo alterins ignorantia Gim peritia fucum praebeant, falſumq; tucantur, excommunicantur. CAP. TIL Nter cæteras curas, quibus ex Apoſtolatũs officio aſſi- duè urgemut& premimur, ea continuè animo noſtro fixa fuit, ut beneficia Eccleſiaſtica, præſertim curam ani- marum habentia, perſonis conferantur ĩdoneis, quæ vel- lent& pofſent apud ea perfonaliterrelidere ſcirentque eis laudabiliter deſervire. Et ad hoc dilectos filios no- ſtros Bernardinum ſancti Matthæi Tranen.& Scipionem fanctæ Potentiæ de Piſis, ac Joannem ſancti Joannis apud portam Latinam titulorum, Reumanum, nuncupatos presbyteros Cardinales, qui unà cumvenerabili fratre Franciſco Epiſcopo Gebenenſ. Datario noſtro diſtribu- tioni& proviſioni beneficiorum hujuſmodi præeſſent, jam dudum deputayimus. Verùm, cum audiamus, eoſ- dem Cardinales& Datarium,licèt in his eam, quam poſ- funt, majorem femper adhibuerint:&indies adhibeant diligentiam, perfonas quibus beneficia ipfa conferenda funt, fuper literatura examinando, de corum vita& mo- tibus, ac beneficiis per eos obtentis, aliisque ad præmiſſa facientibus, accuratè inquirendo, diverſimodè tamen circumveniri& falli, ac diverſas eis fraudes in præmiſſis fieri, aliquibus ſe alios eſſe ſimulantibus,& tanquam tales, fe in examine ſupponentibus,& aliis beneficia pro perlonis ſibi cognitis,& id ignorantibus, ut poftmodum cum eis beneficiasetiam per fimoniacam prąyitatem con- tratare,& fiuperei ifci poffint: aliis beneficia„tam pro fe, quam aliis perfonis, cum oblatione diverfarum penſionum annuarum diverſis perfonis,etiam familiari- bus, continuis ommenſalibus noſtris, aut alii quos ipfi nobis gratos& acceptos efle exiftimant, annuatim per- ſolvendarum,& ſic ſimoniacam hæreſim incurrendo: aliis beneficia hujuſmodĩ pro diverſis aliis, ſub ſpe pen fionem annuam, aut aliud commodum temporale abeis conſequendi: aliis beneficia ipfa pro feipfisanimo& in- tentione,& interdum pacto expreſsè firimato, de eis poft- modum in favorem aliorum; qui aliquando minùs ido- nei,& non benemeriti exiſtunt, cum ſimili penſione, aut commodo, aut ſine illa, vel illo reſignandis& dimitten dis, maxima cum inſtantia obtinere procurantibus. Nos præmiſſis fraudibus& dolis, ac hæreſi Simoniacæ, quan- tum cum Deo poſſumus, efficaciter occurrere volentes, Apoſtolicà auctoritate, tenore præſentium, ſtatuimus& ord ius, atque decernimus, quòd de cztero omnes & finguli, qui poft publicationem præfentium in locis infrà{fcriptis faciendam, occafione beneficiorum obti- nendorum fe alios effe ſimulaverint,& tanquam tales fe ip examine fi ppofue: int; aut beneficia pro perfonis id ignorantibus, ſeu pro ſe vel pto aliis cum oblatione ali- cujus penſionis annuæ, aut pro aliis, cum ſpe penſionem annuam ,autaliud, quantumvis modicum temporales commodum ab eis confequendi, vel pro feipfis princi- paliter, animo&intentione, ea poftmodum in favorem aliorum, etiam quantumvis idoneorum& benemerito- rum, cum ſimili penſione aut commodo, aut etiam ſine eo reſignandi, obtinere procuraverint, cujuſcunq; ſtatùs, gradũs, ordinis& conditionis exiſtant, etiam ſi Epiſcopa- li, aut aliâ majori dignitate Ecclefiafticâ, vel Cardinala- tůs honore, ſeu Mundana, etiam Regali, Ducali, aut Mar- chionali præeminentia præfulgeant, excommunicationis & anathematis, ac maledictionis æternæ ſententiam, à qua,nifi à nobis,aut Romano Pontifice pro tempore exi- ſtente, præterquam in mortis articulo conſtituti, abſolvi nequeant, necnon privationis omnium& ſingulorum beneficiorum Eccleſiaſticorum, cum cura& ſine cura, ſe- cularium& quorumvis ordinum regularium, per eos in titulum vel commendam, aut aliàs quomodolibet ob- tentorum,& inhabilitatis ad illa&alia in poſterum ob- tinenda pœnam, eo ipſo, abſq; alia deſuper facienda de- elaratione incurrant, ita ut conſtito ſolům ſummariè& extrajudicialiter, quòd ãpſi contra tenorem præſentium aliquid fecerint, per curiæ cauſarum Cameræ Apoſtolicæ generalem auditorem ſeu viceauditorem, vel ejus locum- tenentemeꝑpro talibus& ut tales publicari poſſint: Et ni- hilominũs, ſic, ut præfertur, obtentæ proviſiones& com- mendʒæ, aliæq́; diſpenſationes nullæ ſint, irritæ& inanes, nullumq; alicujus in ipſis beneficiis vel ad illa tribuant, nec aliquis. earumwigore fru&us fuos faciat, fed ad eo- rum reftitetionem teneantur, poflintd; beneficia, tam fig impetrata, quàm per cosantè obtenta, tanquam modo præmiffo vacantia,à nóbis&Romano Pontifice pro tem- | pore exiftente duntaxat liberè impetrari, Volumusd; fta- tutum, ordinationem,& decretum noſtra hūjufmodi,eti- am quoad monaſteria monialium,& alia beneficia, per moniales aut alias mitlieres obtineri folita, locũ habere. Leo Decimus. Surreptetia ſunt literæ per ſalſam ret narrationem extortæ E& im- petrate, CAP. III. Nhærendo àa veſtigiis prædeceſſorum noſtrorum Ro- manorum Pontificum, ficut non abfq; gravi difplicen- tia accepimus, nonnulli animæ ſuæ prodigi,& avaritiæ morbo laborantes, ut literas Ap icas gratis expedi- ant,& Romanæ Curiæ officiales debità corum portione ], in eifdem literis nonnunquam venerabili- um fratrum noſtrorum S. R. E. Vicecancellarii,& aliorum Cardinalium, aut dilectorũ filiorum Abbreviatorum de minori præſidentia, ſeu literarum præ rum, necnon aliarum perſonarum quarumcunq;, es rum qualitatibus,& privilegiis, ſive antiquà conſuetudi- ne, literas ipſas gratis expedire ſolent, nepotes,& quan- doque germanos, interdum verò familiares continuos commenſales fuiſſe& eſſe affirma l literis ſe inſcribi fa z feciffe non ve verà tales non fuerint, in animarum fuarum periculum, & officiorum ejufdem Rom. Curig licum præ- judicium& gravamen. Nos igitur frar ptionibus hujufinodi, prout noftro incumbit remedio opportuno providere volentes, motu proprio,& ex certa noſtra ſcientia, ac de Apoſtolicæ poteſtatis ple- nitudine, omnes& ſingulos, cujuſcunq; ſtatũs, gradũs, vel conditionis fuerint,& quocunque nomine nuncupentut, qui ſe Vicecancellarii, aut aliorum Cardinalium, vel Ab- breviatorum, ſeu ſcriptorũ eorundem, aut aliarum per- ſonarum quarumcunque, ex quarum qualitatibus& pri- vilegiis, ſive ex antiqua conſuetudine hujuſmodi literas ipfas in toto vel in parte gratis expedire ſolent, nepotes, lictis antur; cum re- a(onvenit liec conſtitutis cum ea, quam Innocentius edndit in hanc rem ſüp. c. i. eod. fratres, tlam motl ìtiles nepote nmenhlesnon rocurantes> shntentiâ, à q «u protempore qosconcem on potuiffes n aptitias, i Romanos Po fel ignotante milibus dece mandatum, i Cance muni Sliterary

lita, lochai gnm axoia g” 217 De Ambitu. fratres, aut familiares continuos commenſales in eifdem;xilio, confilio, vel favorcinterveniente, provenire non literisetiam motu proprio conceffis nominaverint, fi re-| arbitrantur, fed illas tanquam venales, autaliàs in dif- verà tales nepotes, aut fratres, vel familiares continui pofitione mortalium conftitutas, diverfis modis& me- commenfales non fuerint, necnon officiales præmiffa fi-| diisambire& aflequi, feu potiùsufurpare præefumunt. r 7 NamutRomang,& cujuflibetalterius,tam ante,quàm nis fententiâ, à qua non nifi per Romanorum Pontifi-| pot Domini Dei& Redemptoris noftri Jefu Chrifti in ceni pro tempore exiftentem(articulo mortis excepto, terrisadventum, bene inftitutæ reipublicæ, deambitu,8e åc debitå fatisfađtione præviå) abfolvi poffint, auctori-| contra ambitůs reos fan&tifimè promulgatas,& invio- tate Apoftolicã per præfentés innodarhus, cosgue ex-| labiliter obfervatas leges, ad præfens omittamus, nonné communicationis fententiam hujufimodiin di&um even-| hujufmodi deteftabileambitús fcelus, etiam jure divino tum exnunc, prout extunc,& econtrà incurriffe decla-| gravifimè punitur, cùm Abfalon, qui regnum genitoris ramus,& pto talibus publicèjudicari mandamus: Ac| fui adhuc viventis ambiebat, ex mulo cui infederat“ele- ipſos officiales procurantes ſeu permittentes hujuſmodi, vatus, capillis capitis ſui quercui ſuſpenſus remanfit,& à fuorum officialium perceptione emolumentorum per ¶à Joab tribus lanceis in cotde transfiaus fuit: Nonné il- inu lud facrorum Conciliorum à fanđta Dei Ecclefia rece- omninò ſuſpendimus. Et nihilominds conceſſiones& ptorum& approbatorum auctoritas diverſimodè dete- ftatur& punit, cùm quemcunque Presbyterum aut dia- literas hactenus, tam per Cameram, quàm Cancellariam| conum, feu clericum, qui Papå incolumi,& coincon- expeditas& expediendas, viribus omninò carere, eisġue| fulto, fubfcriptionem pro Romano Pontificatu commo- dare, aut pictatia promittere, ſeu ſacramentum præbete tentaverit, aut aliquod ſuffragium polliceri, vel de hac cauſa, privatis conventiculis factis aliquid deliberare,& decernere ptæſumpſerit, loci ſui dignitate& communio- ne privandum, anathematisque pœnĩãà plectendum cen- feat,& propter occultas fraudes,& conjurationum hu juſmodi ſecretas inſidias, ſi quis harum actionum parti- ceps, conſilio eorum, qui de Pontificali agunt ambitu; ad notitiam Ecclefiæ deferat,& rationali probatione convincat, eum nonfolùm ab omni culpa purgatum re- manere, verùm etiam remunerationenon indignå fuble vari velit,& ftatuat,& exinde, non modò facrorum ca nonum, fed etiam ſecularium legum i: ſimi, ambientes Papatum: aut ſuper eo, inconſulto, tractantes, ſeu conventicula facientes, men læſæ majeſtatis in primo capite,& Simoniaeæ h ſeos incurrere decreverint, non ſine clara& aper ne, cùm omnis tractatus de loco, dignitate,& honis ali- cujus viventis, eco non confentiente, ab utroque hibeatur,& reprobetur: præſertim cùm votum ca ptandæ mortis, quod ſacri canones& veneran- dæ leges paflim abhorrent& deteftantur. Accedi cùm inter Pontificem& Ecclefiam contrahatur fpiritua- le conjugium, quod fortius eĝ carnali, gra ex utriuſque juris cenfùra imponuntur i matrimonio, de alio conjuge tracta re cùm peccatis ingentibus, plur dem, nobis viventibus& inconfu ticula ſuperinde facere dignoſcantur,& a gia S..E. Cardinalium obtinere,& quodammodò fub- arrhare procurent& fatagant. l Nos capientes hujufmodi deteftabile ambitůsy& illi conjuncta, Simoniacæ hæreſeos,& læſæ majeſtatis crimi- na, non folùm noftris, fed etiam ſucceſſorum noſtrorum Romanorum Pontificum pro tempore exiftentium tem- S, perpetud abolere,& non ſoldm ex uſu, ſed eti- am ex mentibus hominum, pr mani Pontificis, qui Domini Dei& Salvatoris Chrifli in terris Vicarius exiſtit, radicitus evellere,& in neceſſitate,& periculi magnitu- iter providere, habitä ſuper his ribus noſtris, ipfius ſanctæ Roma- eri procurantes, ſeu petmittentes, excommunicatio- continuum, ultra alias pœnas, quas proptereà incurrent, gratias in eiſdem literis contentas quaſcunque, ipſasque quos concernunt,& eorum ſingulis in aliquo ſuffragari non potuĩſſe; neque in futurum poſſe, ſed omninò fùr- teptitias, invalidas& nullas fuiffe, effe& fore, ſicque per quoſcunque Judices, etiam ſanctæ Roman. Eccleſiæ Cardinales, ac ſacri Palatii Apoſtol. auditores, in quacun- que inſtantia. ſublatà eis.& corum cuilibet, quåvisaliter interpretandi& judicandi facultate, interpretari,& judi- cari debere, ac irritum& inane,guicquid fecus fuper iis, quàvis auctoritate, etiam pernos& ſucceſſores noftros Romanos Pontifices, qui pro tempore fuerint, ſcienter vel ignoranter contigerit attentari, motu& ſcientià fi- milibus decernimus& declaramus: Ac volumus, quòd mandatum, decretum,& declaratio noftra hujufmodi in| Cancellaria Apoftolica publicentur,& in illius libro de-| feribantur, ac perpetuis futuris temporibus obferventur. Rom. 20. Febrayl7. Sixtus Quintus, ex bulla cænæ Domini. Excommunicantur adulterantes& falfificantes literas Apoſto- dicas o CAER IV- Xcommunicamus& anathematizamus omnes falfa- rios literarum Apoftolicarum,& in forma Brevis, ac fùpplicationum gratiam vel juftitiam continentium, per Romanum Pontificem, vel Ante Romane Ecclefiæ vice- cancellarium, feu gerentes vices corum aut de mandato ejufdem Romani Pontificis ſignatorum, aut ſub nomine ejufdem Romani Pontificis, feu vicecancellarii autgeren- tium vices prædictorum ſignantes ſupplicationes eaf- dem. Extendentes conſtitut. felicis recordationis Inno- cent. Papæ III. quæ incipit: Ad falſariorum. cum omni- bus pœnis in ea contentis, ad falſificantes ſeu mutantes ſupplicationes, per nos ſeu de mandato noftro fignatas& datas, fine noftra aut Datarii noftri licentia. o ON Se FITU LUS M DE AMPFPrrTU ; Paulus Quartus, ` i à Saa Quo plas altiora dr fanétiora fant honorum Aſtigia, eo mitins ir modeſtius homines ambire decet. Ponteficatäs itaq; electonem ante ſedem vacantem procurans,&- ſiiſtragia venatussecommunicatur, ertim in electione Ro- præmiſſis, pro tantæ rei dine, ut tenemur, ſalub cum venerabilibus Ó ab ommbus dignitatibus abdicatur. nz Ecclefiæ Cardinalibus deliberatione maturå; de co- rum confilio& unanimi affenfu, hâc noſtrà perpetuò Um fecundùm A poftolum, nemo debeat fibi ho- valiturà conſtitutione, Apoſtolica auctoritate,& de no- norem aſſumere, fed qui tanquam Aaron voca-| træ Apoftolicæ poteftatis plenitudine om nes& fingu- tur ã Deo, facilè ab omnibus judicari poteſt, quàm las excommunicationis, ſuſpenſionis,& interdicti, ac graviter excedant, errent,& peccent, qui tam inferiores, quàm ſuperiores dignitates Ecclefiafticas,& ipfam de- nig; beati Petri fedem, ac Apoftolic dignitatis culmen & apicem, à Deo Optimo Maximo, à quo omnia bona» ftatutis C procedunt, nullâ prorfus humanå ope, nec cujufvis au-| nibus,& ordinationibus, contra ſic quomodo- privationis„& quasvis alias ſententias, cenſuras,& pœ- nas, dudum à Romanis Pontificibus prædeceſſoribus no- &ris, aut facris Conciliis, feu fanđtorum Patrum noftro- rum decretis, ftatutis, capitulis, canonibus, conftitutio- S38

tomulgatas, approbamus& innevamus, ac perpetud obſervari,& in viridi obſervantia, ſi forſan in ea non ſimt, reponi& eſſe debere. Nec non quoſcun- quein præmiſſis, tam noſtro, quàm ſucceſſorum noſtro- ⁊um pradictorum tempore, publicè vel occultè, aut aliaàs quomodolibet delinquentes, cujufcunque ftatûůs, gra- düs, ordinis, conditionis,& præeminentiæ exiſtant, etiam ſi Epiſcopali, Archiepiſcopali, Patriarchali, aut alià majori Ecclefiafticâà dignitate, feu Cardinalatûs honore, vel Mundanå, etiam Ducali, Regali, Reginali, aut Impe- riali aućtoritate feu excellentiâ præfulgeant,& corum quemlibet, ſententias, cenſuras,& pœnas prædictas in- currere volumus atque decernimus. Et nihilominũs con- ſiderantes dignum eſſe, ut quos Pei timor à malo non re- vocat, Eccleſiaſticæ ſaltem coërceat ſeveritas diſciplinæ, de ſimilibus conſilio,& aſſenſu, ac auctoritate,& plenitu- dine poteſtatis volumus,& declarando ſtatuimus, ordi- namus& decernimus, quòd fententiis, cenfuris,& pæ- nis prædi&tis, in fuo robore&cficacia remanentibus, ac eſtectum ſuum ſortientibus, omnes& finguli, tam cle- rici, quam utriuſque ſexũs laici, qui per ſe vel alios, no- bis viventibus& inconſultis, verbis vel feriptis, aut nun- giis, cum aliquo de futuro Pontifice eligendo, hactenus tractàrunt, vel tentàrunt, ſeu in poſterum, Romano Pon- tiſice vivente& inconſulto, tractabunt, vel tentabunt, etiamſi, ut præfertur, qualificati,& dignitate, honore,& auctoritate,& excellentià prædictis præditi exiſtant, fint ipſo jure& facto, abſque alia deſuper ferenda fententia, excom i ajori,& maledi- excommunicatione& ma- uem, præterguam non poſſint, incurrerintque,& t crimen Simoniacæ hæreſeos,& læſæ ivationem omnis, etiam iarchalis, ac cujuſvis s. ac Cardinalatůs in mo incurrant reſpect majeſtatis inp minoris dign e n nec Regalis, Reginalis,& Impe- xialis auctori ellentiæ, ac omnium& fingula- tum Ecclefiarum cathedralium, etiam metropolit,& Tatriarchalium, monaſteriorum quoque ac prioratuum, aliorumque beneficiorum,& officiorum Eccleſiaſtico- zum, cum cura& ſine cura, ſecularium, careantq̃ue voce activã& paiſiyà, ac eflecti ſint,& efficiantur reſpectivè perpetuo inhabiles& incapaces omnium dignitatum, honomm, bonorum, jurium,& legitimorum auum, perpetuâģue infamiå ubique gentium fint notati,& no- tentur reſpectivè, nec infamiâ hujufmodi ab eis aboleri, neque ipfi ullo unquam têmpore ad vocem, dignitates, honores, bona, jura,& atus hujufmodi, nifi ex ſpeciali ycrbo,& mandato noftro, feu Romani Pontificis pro tempore exiftentis,noftrå, feu illius manu propriå fub- leripto, ac ſpeciſità& individuã reatùs& culpæ ſuæ qua- litate expreſsã, reſtitui poſſint. Quↄdq̃ue ſimiles ſenten- ꝛias, cenſuras& pœnas reſpectivè incurrerint& incur- rant ipfo jure& facto, ac fine alicujus fententig prolatio. ne, omnes& finguli, etiam ut præmittitur, quali ficati,& dignitatibus hujufmodi præditi, cujufvis fexůs& ordinis exiſtant, qui per ſe vel alium, ſeu alios, àdie noſtræ ad fummi Apoſtolatũs apicem aſſumptionis, uſque in hane dicm, in præmiſſis, aut eorum aliquo, quodvis auxilium, confilium vel favorem, feu operam, verbis vel fcriptis, aut re vel facto, ſeu promiſſione, pollicitatione, ſuaſione, vel his omnibus inſimul, aut quovis alio modo, ditectè vel indirectẽ, vel incidentaliter præſtiterunt, ſeu in futu Septim. Decret. Lib. V. Tit. X. hujuſmodi habebunt, nifi ea nobis, aut ſuccefloribus no- ſtris, quorum tempore id continget, vel alteri, cui id per nos vel ſucceſſores prædictos commiſſum fuerit, per ſe vel alium ſeu alios, cùm primùm commodèe potuerunt revelaverint, etiamſi in præmiſſis aliquod aliud rili um, confilium, vel favorem, aut opem non præftiterint, Nos enim iis, qui præmiſſa revelaverint, etiamfi compli- ces fucrint, non ſolum veniam, ſed etiam gratiam& prz- mia pollicemus, prout etiam ſucceſſores noftros prefa- tos facturos effe confidimus, ad hoc, ut corum judicio participes tanti criminis valeantcoërceri: Et fi quis ulle unquam, etiam dictorum ſucceſſorum noftrorum tem- pore, præfentes literas,& in eis contenta quæcunque in- juſta, illicita, vel iniqua exiftere, autin toto, velin parte non valere, feu aliguo tempore non valitura effe, velà nobis fic fieri non potuiſſe, aut non debuiſſe, auſu teme- rario aſſerere præſumpſerit, cujuſcunqʒ dignitatis exiſtat, etiam ſi Cardinalatũs honore, aut Regià, vel Imperiali præeminentia& excellentiã præfulgeat, ipſo jure& facto anathematis mucrone percuſſus ſit,& contra eum, tan- quam verè ſchi ſimaticum& hæreticum» inquiri,& tana quam talis puniri, ejufque memoria damnari poflit. Rom. 17. Cal. Jan. 1858. Pius V. Iudicis electioni, non opes aui favores, ſed virtutum ornamenta ſulfragari debent, nec ad officia admittantur, qui ambitus rei ſunt, é precio mercantur, guod dignitate prefiare nequeunt, CAP. II. Tfi Rom. Pontificis continua, indefeſſaque medita- tio circa ſubditorum ſuorum commodum& utilita- tem continuè implicatur, ac quæ iis, quos ut filios tene- rè diligit, obeſſe poſſe credit, de medio tollit: negotio- rum tamen multitudine preſsà, ſingula in dies ſingulos, conſiderans illorum executionem, etiam dietim diſpo- nit, ut& negotia ipſa ſalubriùs dirigantur, ac ipſi ſubdi- ti paulatim ſui in eos amoris cognoſcant indicia. Sanè Iicet aliàs, ne ordo juſtitiæ perverteretur,& ex certis aliis inibi ex pleſſis caufis, per civiles conſtitutiones ſalubritet fuerit ſtatutum, ut judices,& alii juſtitiæ adminiſtrato- res ſine quoquo ſuffragio fieri debeant, graviſſimis etiam injunctis pœnis, qui præmiſſam conſtitutionem tranſgre- di aufi quoquomodo fuiffent: accepimus tamen nupet, non fine animi noftri difplicentia, nonnullos pro confe- quendis officiis& dignitatibus, juriſdictionis exercitium habentibus, pecunias& alias res folvere& promittere aliquibus Curialibus, quorum interceſſionibus& favori- bus talia officia& dignitates obtinent. Licetque nos, pro noftri paftoralis officii debito, premiffa conniventi- bus oculis pertranſire nequeuntes, omnem adhibueri- mus diligentiam, ut tam ambitioſi hujuſmodi, quàm pecuniarum hujufmodi receptores& ftipulatores, tam publicè, quàm ſecretè reperiregtur, nihilominùs exinde nihil cexti expiſcari hactenus potuimus. Cupientes igitur præmiſſis modum aliquem impo- nere, ac eos, quos civilium pœnarum timorà ſimilibus non coërcet, per canonicas ſanctiones, auctoritate Apo- ſtolicà, omninò deterrere,& avaritiæ hujufmodi genus, juri& juſtitiæ hujuſmodi tam obnoxium de medio tollere, conftitutionis civilis, ac pænarum per illas fta- tutarum tenorem& formam, præfentibus pro expreſſis habentes, motu fimili,&c.& ex certa noftra fcientia, a€ de Apoftolicæ poteftatis plenitudine, omnes& fingulas leges, conftitutiones, Ratutà,& decreta, contra delin- qum, quovis, etiam fùccefforum noftrorum Romanoruta Pontificum tempore przftabunt, aut in præmiſſis media- tores proxenetg, nuncii, manda:arii, procuratores, feu f trapezitæ fuerunt, vel in poſterum, ut præfertur, erunt, ſeu alias in præmiſſis, quovis modo intromiſerunt vel im. Miſcuetunt, ſeu in poſterum, etiam tempore ſucceſſorum quentes hujuſtnodi, tam à jure civili, quàm à ſacris ca- nonibus facta, ac in illis contenta, punitiones,& pœnas quaſcunque in tales inflictas, harum ſerie innovamus, eaſque idem robur, eandemq̃ue vim obtinere volumus atque ſtatuimus, quod,& quam habuiſſent& haberent, ſi hactenus ad unguem obſervatæ fuiſſent, vel à nobis Per præſentes emanerent. Inſuper quoque, ut earum uſu Pcenatum 220 vel optinere, guo mod Cientid& r tospænasir tabentia, ol porepreced

fonn sonten etn toto, 221 De Ambitu; Item, De Simoniacis. peah aayi € Pnarum mukiplicatione ſtabilior efficiatur, hac no- teå perpetuò valiturà conſtitutione, quamque vim le- gis, etiaminviolabilishabere fancimus, legibus, confi- tutionibus, ſtatutis& decretis prædictis præjudicium non inferendo, quinimòillis addendo,decernimus& ordina. mus, quòd de cætero perpetuis futyris temporibus, ne- mini cujuſcunque dignitatis, ftatůs, gradůs, ordinis& conditionis fuerit, liçeat mediante pecuni vel Tolutio- ne,& traditione, ac promiſſione aliarum rerum, etiam per interpoſitas perſcnas, aut aliàs quovis modo facien- das, aliquas dignitates& officia, exercitium& admini- ſtrationem juriſdictionis habentia, procurare aſſequi, vel obtinere, ac ſi quis in his præſentibus contraveniſſe quoquo modo dici aut cenſeri poterit, ipſum contrave- nientem eo ipfo confifcationis omnium bonorum, de- gradationis,& amiſſionis,tã privilegii doctoratũs, quàm quorumcunque per eum obtentorum officiorum, tam ſecularium, quàm Ecdleſiaſticorum, ac demum ultimi ſupplicii pœnas, irremiſſibiliter incurrere volumus. Cg- terùm, ut fraudibus, quæ circa præmiſſa exoriri poſſent, faciliùs occurratur, pari modo ſtatuimus, quòd ubicun- que& quandocunque compertum fuerit, per interpofi- tam perfonam aliquas pecunias, feu alias res traditas feu promiffas fuiffe alicui Curiali familiari, vel cuicun- que alteri perfong,pro officiis& dignitatibus, jurifdićtio- nis adminiftrationem habentibus, is, qui officium hu- jufimodi obtinuerit, feà premiis, attentã interpoſitio ne perſonæ hujuſmodi, nullatenũs excuſare queat, quin- imò nullà admiſsà ignorantiæ excuſatione, ipſo jure præ- ſumatur ſolutionem& promiſſionem hujufmodi dev eorum, quĩ officia& dignitates ſimilia obtinuerunt, con- ſenſu& mandato penitũs eſſe facta, iiſdemque propte- zea pænis fubjacere omninò intelligatur. Poftremò, ne ii, qui in præteritum talia officia, feu dignitates ſolutio- nibus ſeu promiſſionibus mediantibus impetraverint, credant ſe, per præſentes, abſolutos effe; eifdem motu, ſcientiâ& poteſtatis plenitudine perpetuò declaramus, eos pœ nas in tales àjure communi inflictas incurtiſſe,& contra eos, ad pœnarum hujuſmodi proſecutionem pro- cedi poffe. Eos verd, qui fimilibus mediisaliqua officia & dignitates, ſimiliter juriſdictionis adminiſtrationem habentia, obtinent, ſi in futurum quippiam unquam, vi- gore præcedentium promiſſionum, in aſſecutione officii bujuſmodi factarum ſolverint, ipſo jure& facto pœnas in hac noſtra conſtitutione contentas incurrere, præſen- tesque noſtras, tam eos, quĩ in futurum officia ſimilia& dignitates ſolutionibus& promiſſionibus præcedenti. bus obtinebunt, quàm eos, qui jam obtinuerunt, fi in fu- turum aliquid manntentionisineis, aut aljå causå fol- verint, ligare volumus. Decernentes, contra præmiſſa, quodvis pactum, etiam juramento vallatum, ac inſtru- menta,& alias forfan defuper editas ſcripturas, minimè in cauſa eſſe poffe, quò minùs folvere habentes, fi pro præmiffisfolverint, pænas præfentibus contentas incur- rant. Nos enim pacta, conventiones, promiſſiones,& ſcripta, ac alia quæcunque quomodolibet jut præfertur, inita, exinde caſſamus, irritamus,& annullamus, eoſq̃ue à juramentis,& aliis nexibus prædictis abſolvimus, nec- non pra ſentes,& deſuper ſorſan conficiendas literas per- petuis futuris temporibus darc, ac omnes& ſingulos à data præſentium irremiſſibiliter ligare volumus, illasq̃; nullo unquam tempore de ſubreptionis vel obreptionis vitio, aut intentionis noſttæ vel quopiam alio defectu notari, aut ſub quibuſvis revocationibus& derogationi- bus comprehendi nullatenùs poffe, fic; per quoscunque judices,&c.& caufarum palatii Apoftoliciauditores, ac ſanctæ Rom. Eccleſiæ Card. ſublatã,&c. judicari debere, irritum quoque,&c, decernimus, Idem. Pæne jure civili in ambitũs reos ſancita confinmantur& ex- zenduntur ad rocipientes pecumias& medliatoren. CAP. III. oe nuper neordo juftitiæ perverteretut,& ex cer- tis aliis cauſis animum noſtrum moventibus, fuerint conſirmatæ omnes& ſingulæ leges, conſtitutiones, ſta- tuta,& decreta, contra ambientes officia; juriſdictionis adminiſtrationem habentia, ea quæ pretio fen promiſ- ſionibus acquiren. tam à jure civili, quàm à facris cano- nibus fata, ac in illis contenta, punitiones& pænas quaſcunque in tales inflictas innovaverimus, easque idem robur, eandemque vim obtinere voluerimus, atque ſtatuerimus, quod,& quam habuiſſent& haberent, f hactenus ad unguem obfervatæ fuiffent, vel à nobis emanâffent: Inlupergue; ut carum ufus pænarum mul: tiplicatione ftabilior efficeretur, per noftram conſtitu- tionem perpetuò valituram, quam yim legis etiam in- violabilis habere voluimus, decreverimus inter cætera quòd perpetuis futuxis temporibus nemini. eujuſeunque dignitatis ft gradùůs, or& conditionis fuerit liceat mediante pecuniâ, vel ſolutione,& traditione, ac promiffionealiarum rerum. etiam-per interpofitas per- fonas, autaliàsquovismodo faciendis, aliquas dignitates & officia exercitium&adminiftrationem juriſdictionis habentia, procurare, aſſequi, vel obtinere, fub gravifimis poenis in dicta noſtra conſtitutione, quam hic de verbe ad verbum pro expreſſa haberi volumus& mandamus, expreſſis: Attendentesque, quòd fortè probabiliter du- bitari contingat, an dicta noſſta conſtitutio comprehen- dat tecipientes hujuſmodi pecunias ac res, ac promiſſio- nes ſibi factas ſtipulantes, ut officia prædicta exercitiun ac juriſdictionis adminiſcrationem habentia conferri fa- ciant, ac mediatores,& intetpoſitas perſonas: Propteres nos, motu ſimili,& ex certa ſcientia,& de poteſtatis ple nitudine, hãc noſtrà perpetuò valitutd conſtitutione de claramus,& quatenus opus ſi, addendo prædictæ noſtra conſtitutioni decernimus, quòd dicta noſtra conſtitutio, ac omnes& ſingulæ pœnæ inea expreſſæ, perinde li. gent& afficiant omnes& quoſcunque, cujuſvis dignita- tis exiſtant, qui pro hujuſmodi officiis juriſdictionis ad. miniſtrationem habentibus conferendis, ac mediatores & ĩinterpoſitas perſonas, qua ſcunque pecunias& alias res, ut ſupra, receperint, ac ſi prædicti in dicta noſtra conſti- tutione comprehenſi eſſent,& de illis in ea expteſſa mentio facta eſſet. Et præſentes perpetuò durare ac omnes ĩrremiſſibiliter ligare volumus& decernimus. $ TITULUS XE DE SIMONIACIS, ET NE QUID DE- tur vel exigatur, Gregorius XI. Provifiones beneficiorum nunciantibus nihil detur aut promiga tatur. CAP. I. Oliçitè debet vitari, quod noxium effe dignofcitur, & ex cupiditatis aviditate, etiam in honoris Apoflo- licæ ſedis depreſſionem, ortum habere videtur. Sa- nenuperad noftrum pervenit auditum, quòd nonnulli inhoneſta lucra quærentes, dum per ſedem prædictam de perſonis aliquorum, apud fedem conftitutis eandem, Patriarchalibus, Metropolitanis,& aliis cathedralibus Eccleſiis, ſive monaſteriis vacantibus providetur, vel perſonæ ipſæ ad hujuſmodi, per dictam ſedem, de aliis Eccleſiis transferuntur, aut alias ipſorum gubernationi committuntur, hujufmodi provifiones, translationes, commendas, ſive commiſſiones, prædictis perſonis ſie apud ſedem prædictam conititutis, ut aliquod munus ab ipfis recipiant, denunciare feftinant. Nosigitur, in præ- miffis(prout ex debito tenemur paſtoralis officii) provi- dere volentes, univerfis& ſingulis perſonis Eccleſiaſticis

223 Septim. Decret. Lib. V. Tit. XI. fexůs, ordinis, vel conditionisexiftant, etiamfi Pontifi- cali, vel aliâ quåvis Ecelefiafticâ præfulgeant-dignitäte, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſentium, diſtrictius in- hibemus, ne de cætero illis, qui ipſis hujuſmodi provi- ſiones, tranſlationes, commendas, ſive commiſſiones ea- rundem, ſive de Romani Pontificis pro tempore exiſten- tis, ſive de alicujus, vel aliquorum ex venerabilibus fra- tribus noſtris ſanctæ Romanæ Eccleſiæ Cardinalibus, aut alterius cujufcunque mandato, feu aliàs qualitercunque apud diam fedem nunciabunt, feu nunciari facient, five dici, vel fuper hoc nova portari, aliquod dire&tè vel indirectè, per ſe vel peralium, donent ſeu promittant, neque per alium datum ſeu promiſſum perſolvant. Nos enim, quoſcunque præſumentes contrarium quoquo modo, excommunicationis ſententiæ ſubjacere volu- mus&t decernimus, ipſo facto, à qua nullus ab alio, quàm à Romano Pontifice poſſit, niſi duntaxat in mortis arti- culo, abſolutionis beneficium obtinere. Avernon. 6. Ca- lend. Novemb. 1376. Leo Decimus, in Concilio Latera- nenſi. Simoniæ ſcelus penitis evellendum pænis facris canonibus fan- Ett, CAP IL T a nefarig Simonig labesac peftis,non folùm à Ro- mama Curia, fed ex omni etiam Chriſtiana ditione in perpetuum ejiciatur, conftitutiones per anteceſſores noſtros, etiam in ſacris Conciliis contra hujuſmodi Si- moniacos editas innovamus, easque inviolabiliter ob- bpræcipimus, ac pœnas in eis contentas pro expreſ- fis& inſertis haberi,& delinquentes etiam authoritate noſtrã affici volumus. Pius V. ex Concilio Tridentino. acorum pœna. CAP. III u T Simoniacæ pravitatis labes prorſus aboleatur, con- fti utiones antecefforum noftrorum contra Simoni- acos editas,& præfertim Pauli fecundi é, inyiolabili- ter obſervari mandamus,& delinquentes, tam in ſacro- rum ordinum receptione, quàm in beneficiorum aſſecu- tione, ſtatutis etiam inferius Pœnis, noſtrà auctoritate, affici volumus. Quicunque igitur deteſtabilè crimen Simoniacæ pravitatis convictus fuerit in conſequendis ordinibus, eo ipfo fitab illorum executione per decenni- um, ſine ſpe diſpenſationis, ſuſpenſus,& per annum car- ceribus mancipetur. Qui dignitates Ecelefiafticas Si- moniacè acquiſiverit. illis ſit ipſo jure privatus,& in fu- ım inhabilis ad eas& quaſcunque alias obtinendas. ii beneficium, aut officium Eccleſiaſticum Si moniacè adeptus fuerit, illis fimiliter fit ipfo jure privatus c,& ad fructuum omnium> quos perceperit, Sim t reſtitutionem teneatur,& perpetud ſit inhabilis ad ea,& quæcunque âlia beneficia Eccleſiaſtica. Si quis autem tale crimen Pluries commiſiſſe convictus fuerit, præter ſupradictas pæœnas, etiam corporaliter puniatur,&ab ordinibus Ec- cleſiaſtic s degradatus, à fidelium conſortio ejiciatur, Quiverò ordines& beneficia Simoniacè contulerint, pœ- is a jure ſtatutis puniantur, cujuſcunque gradus, con- ditionis, dignitatis, etiam ſi Epiſcopi, Archiepiſcopi, yel majores fuerint. Caveant prætereà quicunque, ne in ſacramentorum exhibitione Simoniacum aliquod faci. ant. Alioquin graviſſimè puniantur per locorum or- dinarios, qui hujufmodi criminis reos cum maxima feveritate coërcere procurent, juxta Concilii Tridenti- ni ftatuta. a Hec conftitutio à Martino V. antea in Concilio Couſtantienſi editae. b Paulus LII in extravag.& Sixtus IV in bulla, qua sucip. Etfi domanici gregis. c Ex Concil. Conf ntienſc Petrus Re- Gulf. in pralt. bengfic. lit. de fimonia. Iumꝗ. | Pius Quintus, ex Concilio Tridentino. Beneficia pure dr fincere conferri debent, bocet, abf pafo ali- quo, conventione vel conditione, quibus Simonia vitium inducitur. CAP- Iy, Urum nimis& incommodum arbitramur, quòd Eccleſiarum miniſtri in iis, quæ ad ipſorum ſuſten- tationem ſuppeditant, diſpendia patiantur, Quocirca, cùm hanc ad rem, ſimulque prohibendam ab Ecclefia Dei avaritiæ pravitatem; editas ante hac ſanctiones, mi- nimẽ ſatis eſſe intelligimus, novæ conſtitutionis ſubſidio cogimur providere. Cùm itaquealiàs, ex plurium Ec- cleſiarum cathedralium& collegiatarum conſtitutioni. bus, aut ex prava conſuetudine, obſervari intelligeretur, ut in electione, præſentatione, nominatione, inſtitutio- ne, confirmatione, collatione, vel alia proviſione, ſive admiſſione ad poſſeſſionem alicujus cathedralis Eccleſiæ, vel beneficii, canonicatunm, aut præbendarum, vel par- tem proventuum, feu ad diftributiones quotidianas, certæ conditiones, ſeu deductiones ex fructibus, folutio. nes, promiſſiones, compenſationesvẽ illicitæ, aut etiam quæ in aliquibus Ecelefiis dicuntur Turnorum lucra, in- terponerentur, licet ſancta Synodus Tridentina hæc de- teſtata mandaverit Epifcopis, ut quæcunque hujufmo- di, quæ in uſus pios non converterentur, atque ingreſſus eos, qui Simoniacæ labis, aut ſordidæ avaritiæ ſufpicio- nem haberent, fieri non permitterent, ipſique diligenter de eorum conſtitutionibus, ſive conſuetudinibus ſuper prædictis cognoſcerent,& illis tantùm, quas probarent, exceptis, reliquas, ut pravas& ſcandaloſas, rejicerent, eos verò, qui adversũs prædicta quàvis ratione commiſiſſent, pœnis contra Simoniacos editis, teneri decreverit: mul- torum tamen indomitã cupiditate, tam prædicta, quàam- alia, ad beneficium,& commodum ipſorum miniſtrorum edita, aut omninò contemnuntur, aut in varios ſenſus traducta perperàm eluduntur. Quare nos, pro divini cùltůs exercitio, fimuláue eyocatorum ad illum auxilio, pleniùs, evidentiusdue confulendum fore rati, revoca- mus& abolemus omnia& quæcunque privilegia, con- ſuetudines,& ſtatuta quarumcunque Eccleſiarum, cathe- dralium& metropolitanarum, ac majorum, necnon col- legiatarum, etiam juramento, confirmatione Apoſtolicã, aut alio quovis præſidio munita, ac etiam ſupra homi- num memoriam,& longiſſimo ac quantocunque tem- pore etiam continuo obſervata, ſive pro folvendis Eccle- ſiarum vel prælatorum debitis, five pro fupportandisil- lorum oneribus, five aliisetiam majoribus, maximis,& urgentiſſimis cauſis conceſſa,& approbata, ac etiam mul- tiplicatis vicibus innovata, extenſa,& moderata, quod vacantibus ipſarum Eccleſiarum dignitatibus, canonica- tibus, præbendis, portionibus, beneficiis,& officiis, fru- ctus, ac etiam quotidianæ diſtributiones, ex eis, de pri- mo ab ipſa vacatione anno, aut longiore, vel etiam bre- viore tempore proventuri, menfe Epifcopali, feu capitu- lą4ri,alióve loco integrè, vēl partim remaneant, feu ap- plicentur, aut in communes ufus cedant, feu inter alios canonicos,& perfonas Ecclefix, feu capituli dividantur. Quodque nullus, etiam Apoftolicå auctoritate provifus, in canonicum recipi, ant ad dignitatem, feu portionem, beneficium vel officium admitti, vel aliàs in ejus poſſeſ- ſionem induci poſſit, niſi priũs de obſerVandis hujuſmo- di privilegiis, conſuetudinibus,& ſtatutis, juramentum præſtiterit,& obtentæ illorum derogationi, ac fructuum, & diſtributionum perceptione renunciaverit, feu capi- tulo,& perſonis prædictis ceſſerit, ſeu(ut appellant) dul- ciaria, aut quid aliud præſtiterit. Quorum omnium te- nores, cauſas,& effectus habemus præſentibus pro ex- preſſis, quibuſcunque illa concepta fint formulis, neg non irritantibus,& aliis decretis roborata: Volentes ea omnia vires& effectum de cætero non habere. Præcipi- mus igitur,& interdicimus omnibus Epifcopis, a e lis, collegiis,& perſonis, ad quos id pertinet, p— Alexander wm, i f r fuisdue fanda Ír usin nemus, co nekto tam eafdem y

O Tidttity, mhd Hidh g Sinait, iplo: p, aut an Pario pare nos, piè P Aii umadilunat um fore rat re g | | i 225 fructus, aut diſtributiones hujuſmodi, nec prorſusullam eorum partem retineant, nevè ĩpſorum ceſſionem, vel re- nuncĩationem, aut dulciaria, vel alia quomodocunq; pe- tant, vel exigant, aut quenquam, ſive ordinarid, ſive Apo- ſtolicà auctoritate proviſum, ad præſtandum hujuſmodi juramentum inducant, aut illi prædicta non facienti, poſ- ſeſſionem impediant, vel remorentur. Quicunqʒ; contra fecerint, ſi Ecclefarum antiſtites, tam diu à Pontificialis officii exercitio ſint ſuſpenſi, donec ſatisfactione prævia illis per ſedem Apoſtolicam ſuſpenſio relaxetur: capitu- la verò,& collegia quæcunque Eccleſiaſtico ſubjaceant interdicto, ac ſingulares perſonæ in excommunicationis ſententiam incurrant, à qua, niſi in mortis articulo con- ſtituti, ab alio, quàm à Romano Pontifice, abſolutionis beneficium nequeant obtinere. Romæ, prid. Calend. Junii, 1f70. 9: Sie TITULUS XIL DE MALEFICIS ET INCANTA- toribus. Alexander VI. Angelo de Verona ordinis Prædicato-| rum, ſacræ Theologiæ profeſſori, in provincia Lombardiæ hæreticæ pravitatis In- quiſitori. Inguifitorum fidei officiis interest animadvertere în maleficos,| zncantatores,& vanarum fuperftitionum obfèrvatores, CARP 4 Um acceperimus in Provincia Lombardiæ, diver- ſas utriuſque ſexũs perſonas, diverſis incantatio- nibus& diabolicis fuperſtitionibus operam dare, ſuisque veneficiis& variis obſervationibus multa ne- fanda{celera procurare, homines& jumenta ac campos deſtruere,& diverſos errores ĩnducere, magnaq̃ue inde ſcandala exoriri: decrevimus, pro paſtoralis officii no- bis ex alto commiſſi miniſterio, ſcelera hujuſmodi com- peſcere, ac ſcandalis& erroribus præmiſſis, quantum cum Deo pofumus, occurrere-. Eapropter, tam tibiyquàm etiam ſucceſſoribus tuis per Lombardiam conſtitutis, de quibus in his& aliis plenamãn Domino fiduciam obti- nemus, committimus,& mandamus, etiam ſoli(ho- neſto tamen comitatu per vos eligendo aſſociati) contra eaſdem utriuſque ſexũs perſonas diligenter inquiratis, easque juſtitià mediante puniatis& compeſcatis. Et ut meliùs commiſſionem hujuſmodi exequi poſſitis, contra illas vobis plenam& omnimodam harum ſerie concedimus facultatem, conſtitutionibus& ordinatio- nibus Apoſtolicis, necnon indultis& conceſſionibus or- dinariis forfan pro tempore factis,cæterisqͥue contrariis quibuſcunque non obſtantibus. Sixtus Quartus Vicario generáli Epifcopi Bononienfis. Hareticum est, à damonibus expettare refponfa. CA Par: Untiatum eſt nobis, nonnullos ordinis ſanctæ Mariæ de monte Carmeli fratres, tantæ fuiſſe temeritatis, ut veriti non ſint diſputando& prædicando in civitate Bononienſi, ejusque comitatu aſſerere, non eſſe hæreti- cum à& à puritate fidei alienum, dæmonum expectare reſponſa: ob quod adverſus ipſius fidei puritatem ſcan- dala multa exorta videntur. Nos id indignè moleſteq; De Maleficis& Incantatoribus. 226 thenticè redactum, ad dilectum filium Franciſcum deL Toleto, Notarium& Datarium noftrum domefticuns ſub tuo ſigillo tranſmittas, ut ab eo de omni re certiores facti, quid agi conveniat, auctore Domino, ſtatuere va- leamus. Datum Romæ apud ſanctum Petrum ſub annu- lo piſcatoris, die decimo octavo Junii, 1474. Pontificatũs noftri Anno fecundo, Adrianus Sextus, Inquiſitori Comenſi. Turiſclictione Inquiſttorum pænis jure ſancitis plecti debent incan. tatores& ſortilegi. VOCAT 1I: Udum a, uti nobis exponi fecifti, per fel. rec. Ju- lium Papam II. prædeceforem noftrum, non fine magna tunc animi fui difplicentia accepto, quòd per quendam Georgium de Cafali, ordinis fratrum Prædica> torum profeſſorem,& in civitate Cremonenſi hæreticæ pravitatis Inquiſitorem deputatum, in nonnullis Lom- bardiæ partibus,& præſertim in locis, in quibus di&us Georg. Inquiſitor deputatus erat, repertæ fuerunt quam- plures utriuſq; ſexùs perſonæ, propriæ ſalutis immemo- res,& à fide Catholica deviantes, certam ſectam facien- tes, fidem, quam in facri ſuſceptione baptiſmatis ſuſce- perant, abnegantes, ſanctam crucem pedibus conculcan- tes,& opprobria fuper eam perpetrantes, Eccleſiaſticis& ptæſertim Euchariſtiæ ſacramentis abutentes, diabo- lum in fuum dominum& patronum affumentes, eigue obedientiam& reverentiam exhibentes,& fuis incanta- tionibus, carminibus,{ortilegiis, aliisģ;nefandis fuper- ſtitionibus jumenta& fructus terræ multipliciter læden- tes: aliaq; quamplurima nefanda, exceſſus,& crimina, eodem diabolo inſtigante committentes& perpetrantes, in animarum ſuarum periculum, divinæ majeſtatis offen- ſam, pernicioſumq̃; exemplum& ſcandalum plurimo- rum.‘Contra quas, cùm dictus Georgius, tunc(ut aſſe- rebat) in dictis locis ſuæ inquiſitioni deputatis, prout i- pſius Georgii incumbebat officio, ipſe Georgius proceſſiſ- fet: nonnulli autem, tam clerici, quàm laici illarum par- tium, quærentes plùs ſapere quàm oportet, præmiſſa de- licta ad ejufdem Georgii Inquiſitionis officium non pe tinere, temerè aſſerentes, præſumentes in populo errores & ſcandala ſeminaverunt: ſicque eundem Georgium in populo odioſum reddere,& dicti Georgii officium im- pedire conati fuerunt, prout etiam tunc impediebant ita quòd propter præmiſſa, perſonæ prædictæ delicta hu- jusmodi perpetrantes, remanebant impunitæ,& aliæ eo- rum exemplo ad ſimilia perpetranda quotidiè induce bantur, in non modicum fidei opprobrium, animarum periculum,& ſcandalum plurimorum. Dictus præde ceffor volens(ne ingt dolibet rerardaretur, venena diflunderet) dam fuas, in forma Brevis, li quatenus in locis ejufdem G tis, de excefibus huj fcere contra qu cunq; perſonas, cujuſcunque conditionis& forent, inquiſitionis officium exerce; que perſonas, quas in præmiſſis culpabiles reperiret, unà cum locorum ordinariorum Vicariis, quatenus volu ſent intereſſe, juxta dictarum perſonarum demerita, rigere& punire deberet ſecundum modum contrą> hæreticos à jure ex factis canonibus ftatutum: contradi ctores quoſcunq; per cenſuram Eccleſiaſticam,& a > ferentes,& de præmiſſis certam notitiam non habentes, diſcretioni tuæ per præſentes committimus& manda- mus, ut omni opportunã adhibità diligentià& induſtrià veram notitiam habere cures, an ſint, qui fuerint hujuſ- modi aſſertores,& quæ ſcandala propterea ſint exorta. Quicquid autem in præmiſſis inveneris in ſcriptis au- | ris opportuna remedia compeſcendo. Eos verò, | præmiffis confilium, auxilium vel favorem þr præfatus prædeceſſor nofter, eifdem indulgentiis i | gaudere decrevit, quibus cruce fignati contra alios hære- | ticos, ex indulto Apoftolico eis concefo, tunc gau bant ðc utebantur, prout in dictis literis ple —————— à Directè pugnat cum analogia noſtræ fidei, eupectart d dæmo- cuibias reſponſa. Cajetan. in quæſi. go, 22:8, Thom. p a De maleficis d incantatorib, vide flagellum haret, I ioh. de Caf de punit, her. Sylv. Prier. de dammi, 5888 3 Aut. Orit { [u 2. sAipl

bi f : 227 Septim. Decret. Lib. V. Tit. XII. 229 ri dicitur. Et ficut eadem expofitio{ubjun gebat, non j comprehenfa fore cenfentur: Nec non Jacobus Sprenger ſolum delicta& crimina hujuſmodi, contra fidem Ca- tholicam,& Chriſtianam religionem, ſub juriſdictione inquiſitoris Cremonenſis, committuntur& perpetran- tur, fed onmibusaliis locis& diœceſibus, ſub juriſdictio- ne aliorum Inquiſitorum diti ordinis congregationis Lombardiæ, indies perpetrantur& committuntur. Et cùm eadem fint deli&a, cåâdem profectò proviſione& caſtigatione eis eſt, earundem literarum tenore, provi- dendum. Quare tu, ficut afferis, in civitate Comenfi, ubi dictæ pravitatis Inquiſitor exiſtis, tam tuo, quàm o- mnium aliorum dictorum ordinis& congregationis, hæ- reticæ pravitatis Inquiſitorum ubilibet conſiſtentium& deputatorum nominibus, fecifti nobis humiliter fuppli- cari, ut literas prædictas ad vos extendere& ampliare, aliasdue defuper opportunè dignaremur providere, Nos igitur hujufmodi fupplicationi inclinati, literas prædi- ctas, cum omnibus in eis contentis clauſulis, in omnibus & per omnia, prout in eisdem literis continetur, ad te& ad alios ordinis& congregationis hujusmodi Inquiſiro- res, tam in præſentiarum deputatos, quàm in futurum, perpetuis futuris temporibus, deputandos, ac ſi tibi,& cuilibet Inquiſitorum prædictorum dirigerentur,& dire- ctæ fuiſſent, Apoſtolicà auctoritate& tenore concedi- mus, Romæ, z9. Julii, 1523. Innocentius Octavus. Horrendis flagitiis propenfores fòrtilegi infantes puerulos devo rantes grandines r auras lefivas cum atroci fame exagitantes, fie- vilitatem in hominibus o armentis procurantes, aliag, quamplu- rima diaboli arte facientes prodigioſe& portenteſas damnantur. CAP. IV. Ummis deſiderantes affectibus, prout paſtoralis ſolli- citudinis cura requitit, ut fides catholica, noſtris po- tiſſimè temporibus, ubique augeatur& floreat, ac omnis hæretica pravitas de finibus fidelium procul pellatur,ea libenter declaramus, ac efiam de novo concedimus, per quæ hujufmodi pium defiderium noftrum nativum for- tiatur effectum: cun&tifdue propterea, per noftrum ope- rationis miniſterium, quaſi per providi operatoris ſarcu- lum, erroribus extirpatis, ejufdem fidei zelus& obfer- vantiain ipforum corda fidelium fortiùs imprimatur. Sanènuper ad noftrum, non fine ingenti moleftia, per- venit auditum, quòd in nonnullis partibus Alemannig fuperioris, necnon in Moguntinenfi, Colonienfi, Trevi- renfi, Saltzburgenfi& Bremenfi provinciis, civitatibus, terris, locis,& diœcefibus, complures utriufque fexûs perfong, propriæ falutis immemores,& à fide catholica deviantes, cum dæmonibus, Incubis& Succubis, abuti, per certas partes linex Rheni, ordinis prædicatorum& Theologiæ profeſſores, hæreticæ pravitatis Inquiſitores, per literas Apoſtolicas deputati fuerunt, prout adhuc exiftunt. Tamen nonnuHi clerici& laici illarum par- tiũ, quærentes plura ſapere, quàm oporteat, pro eo, quòd in literis deputationis hujuſmodi provinciæ, civitates, di- cœceſes, terræ,& alia loca prædicta, illarumq́; perſonæ ac exceſſus hujuſmodi, nominatim& ſpecificè expreſſa non fuerunt, illa ſub eiſdem partibus minimè contineti,& propterea præfatis Inquifitoribus in provinciis, civitati- us, diœcefibus, terris& locis prædi&is, hujufmodi 1n- quiſitionis officium exequi non licere,& ad perſonarum carundem ſuper exceſſibus& criminibus antedictis puni- tionem, incarcerationem& correctionem admitti non debere, pertinaciter aflërere non erubefcunt. Propter quod in provinciis,civitatibus,diœcefibus, terris& locis prædictis, exceſſus,& crimina hujufmodi, non fine ani- marum earundem evidenti jactura,& æternæ ſalutis di- ſpendio, remanent impunita. Nos igitur impedimenta quælibet, pet quæ ipſorum Inquiſitorum officii executio, quomodclibet retardari poſſet, de medio ſubmovere,& ne labes hæreticæ pravi- tatis, aliorumqʒ exceſſuum hujuſmodi, in perniciemalio- rum innocentium fua venena diftundat,oportunis reme- diis, prout noftro incumbit officio, providere volentes, fidei zelo ad hoc maximè nos impellente. Ne præterea contingat, provincias, civitates, diœcefes, terras& loca prædicta, ſub eiſdem partibus Allemanniæ ſuperioris, de- bito Inquiſitionis officio carere, eiſdem Inquiſitoribus in illis officium Inquifitionis hujufmodi exequi licere, & ad perſonarum earundem ſuper exceſſibus& crimini- bus prædictis, correctionem, incarcerationem,& punitio- nem admitti debere, perinde in omnibus& per omnia, ac {i in literis prædictis provinciæ, civitates, dicceſes, terræ & loca, ac perſonæ& exceſſus hujuſmodi nominatim& ſpecificè expreſſa forent, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſentium ſtatuimus. Proģue potiori cautela literas& deputationem præ- dictas, ad provincias, civitates, diœcefes, terras& loca, necnon perfonas,& crimina hujufmodi extendentes,præ- fatis Inquifitor quod ipfi,& alter corum, accerfito ſecum dilecto filio Joanne Gremper, clerico Conftan- tienfis diœcefis,magiftro inartibus,corum moderno, feu quovis alio Notario publico, per ipfos,& quemlibet eo- rum protempore deputando, in provinciis, civitatibus, dicœceſibus, terris& l cis prædictis, contra quaſcunque perſonas, cujuſcunque conditionis& præeminentiæ fue- ) ae fuis incantationibus, carminibus& conjurationibus, aliisque nefandis ſuperſtitionibus& ſortilegiis, exceſſi- bus, criminibus& deli mulierum partus, animali- um fætus, terræ fruges, vinearum uvas,& arborum fru- čtus, necnon homines, mulieres, pecora, pecudes,&alia diverſorum generum animalia, vineas quoque, poma- ria, prata, paſcua, blada, frumenta,& alia terræ legumi- na, perire, ſuffocari,& extingui facere& procurare, ipſos- que homines, mulieres, jumenta, pecora, pecudes,& animalia, diris tam intrinſecis, quam extrinſecis dolori- bus& tormentis afficere& excruciare, ac eoſdem homi- nes, ne gignere,& mulieres, ne concipere, virosque, ne uxoribus,& mulieres, ne viris actus conjugales reddere rint, hujuſmodi Inquiſitionis officium exequi, ipſasque perſonas, quas in præmiſſis culpabiles repererint, juxta earum demerita corrigere, incarcerare, punire,& mul- ctare. Necnon in ſingulis provinciarum hujufmodi parochialibus Ecelefiis verbum Dei fideli populo, quo- ties expedietit, ac eis viſum fuerit, proponere& prædi- car omniaque alia& fingula in præ miſſis,& circa ea neceſſaria& opportuna facere,& fimiliter exequi liberè & licitè valeant, plenam ac liberam, eàdem auctoritate, de novo concedimus facultatem. Leo Decimus, in Concilio Lateran, Infames perpetuo exiftant clerici incantationibus dr fèrtilegiis valeant, impedire, Fidem præterea ipfam,quam in facri ſuſceptione Baptiſmi ſuſceperunt, ore facrilego abnega- re. Aliaque quamplurima nefanda, exceſſus& crimina, inſtigante humano generi inimico, committere& per- petrarenon verentur, inanimarum fuarum periculum, dediti, tum deponantur& monajlerii includantur, CAP N: Um fecundùm leges civiles& facrorum canonum- cenſuras, ſortilegia per invocationem dæmonum, incantationes ac divinationes ſuperſtitioſæ prohibitæ fint: Statuimus, decernimus,& ordinamus, ut clerici a, diving majeſtatis offenſam, ac pernicioſum exemplum, ac ſcandalum plurimotum. Quodque licet dilecti filii Henrici Inquiſitoris in Præ- dictis partibus Alemañiæ ſuperioris, in quibus etiam pro- Vnclæ, civitates, terræ, diœceſes,& alia loca hujuſmodi qui in præmiſſis culpabiles inventi fuerint, arbitrio ſu- periorum infamid notentur, ſi verò non deſtiterint, de- a Dia inpract. can. ca. loo. Cuchus in inſtitut. vant lib.. ſit. de divenſis delictu. verſihis adduutur. po nan-

di nominati oboli, n 229 ponantur, atqʒ in monaſterium, ad tempus arbitrio ſu- perioris præfiniendum, detrudantur, beneficiisq;& offi- clis Eccleſiaſticis priventur. Laici verò utriuſque ſexũs, excommunicationis& aliis pœnis juris, tam civilis quam canonici, ſubjaceant. Idem, univerſis& ſingulis locorum ordinariis dominii Venetorum, In firigas d fortilegós, ut contra bareticos vehementer Tſbeltos procedi folet, quia ea perpetrant, qua mamfeſte ſapiunt hæreſim. CAP. 4 oneſtis petentium votis libenter annuimus, eague favoribus perfequimur opportunis. Aliàs ad petitio- nem dilectorum filiorum, nobilium virorũ Ducis& Do- minii Venetorum, cùm in Brixienſi& Bergomenſicivita- tibus& diœcefibus quoddam hominum genus pernicio- ſiſſimum ac damnatiſſimum, labe hæreticà, per quam ſuſcepto renunciabatut baptiſmatis ſaeramænto, Domi- mum abnegabant,& ſatanæ, cujus conſilio leducebantur, corpora& animas conferebant,&ut illi rem gratam fa- cerent, in nec andis infantibus paſſim ſtudebant,& alia maleficia& ſortilegia exercere non verebantur, quod ita factum eſſe videbatur, ut ad eorum errorem extirpan- dum opportuna adhiberentur remedia. Volentes etiam ejuſdem generis nonnullos indicibili pœn obſtinatè vi- tam potiùs perfidè amittere, quàm errorem fuum cogno- ſcere maluiſſe,& propterea de rigoroſo nimium(ut di- cebatur) veftri ordinariorum contra tales proceſſu dubi- tantes, venerabilem fratrem Epiſcopum Polenſem no- ftrum& Apoſtolicæ ſedis apud eoſdem Pucem& Domi nium, Nuncium vobis adjungendum duximus, cum fa- cultate, per ſe vel alium, ſeu alios proceſſus per vos habi- tos, ſeu factos examinandi,& revidendi;& ſi vos In- quiſitores proceſſus ritè& rectè, ac juxta formam. jüris habitos feciffetis, contra tale hominum damnatorum genus unà vobiſcum procedendi& inquirendi, necnon procuratores& advocatos, fslibas, cæterosque ad Inqui- litionis præfatæ exercitium neceſlarios& opportunos, officiales& miniſtros cum competentibus ſalariis depu- tandi,& homines prædi&os(quòd redire ad Eccleſiæ ꝛunitatem vellent) clementer ſuſcipiendi, eisque pꝓœni- temtiam ſalutarem injungendi,& cos abſolvendi etiam dn utroque foro,& incorrigibiles condemnandi,& bra- chio fecularitradendi, cætérad;quæ vos de jure vel con- ſuetudine facere poſſetis,& deberetis faciendi, exercen- di,& exequendi, prout in literis deſuper confectis con- tinetur. Cum igitur commiſſionis hujuſmodi vigore pra fatus nuncius, venerabilẽ fratrem- Epiſcopum Juſti- nopolitanum, in partibus illis commorantem, ad præ- miſſa unà vobiſcum pertractanda& exequenda ſubde- legaverit, vosque& ipſe ſubdelegatus in valle Commu- nica Brixienfis diœcefis,ubi maximè hujuſmodi damna- ti generis homines vigent& pullulant, proceſſeritis, ac nonnullos culpabiles repertos,& curiæ ſeculari traden- dos, necnon jam condemnatos habueritis, videtur quòd per Venetorum collegium Prætori Brixienfi mandatum fuerit, ne ſententias hujuſmodi exequeretur,& vobis,& eidem fubdelegato, ne ad executionem illarum proce- deretis, inhiberet, prout inhibitum fuit: ac expenſas& falaria. pro hujufmodi inquiſitionis negotio neceflari ſubmoveret,& retraheret: necnon proceſſus contra cul- pabiles pradictos habitos& factos eis transmitteret, feu tranſmitti faceret:& quod deterius eft, ſubdelegatum prædictum ad coram eis in civitate Venetiarum compa- rendum cogeret& compelleret, prout coađtus& com- f} pulſus fuit. Et quia proꝑter dictas literas, in quibus di ctus nuncius adjunctus fuit; ab aliquibus haſitatur, an propter hoc facultas veftra diminuta exiftat, ita.quòd (ꝓrout ante duas hujuſmodi literas potuiſſetis) procedere non poſſitis, indecensq̃ue,& contra juris& ſacrorum ca- nonum diſpoſitionem, ac Eccleſiaſticam libertatem exi De Maleficis& Incantatoribus, Item, de Teſtibus. 220 mittere, nullamgue injunétam à nobis executionem ad- implere: niſi proceſſibus, ac ſententiis per eos viſis& exa- minatis, ac ſi ipſi in clericos, cauſasqut Eccleſiaſticas, ſu- perioritatem& juriſdictionem haberent: cùm tamen in clericos caufasgue hujufmodi laicis nulla facultas attri- buta fit, quos obſequendi& exequendi manet neceſſitas, non auctoritas imperandi, propter quod inter Chriſti fi- deles non modicum ſurgit ſcandalum. Nos igitur, ne quod ad ſalutem animarum,& dictarum cauſarum fa- ciliorem expeditionem introductum eſt, in damnum& percellationem convertatur;& propterea ob diuturni- tatem temporis, infelices animæ hujuſmodi peccatis ma- gisgraventur,&ad omne circa hoc dubium tollendum, vos, prout ante datas diétas literas, dejure& conſuetudi- ne feu privilegio procederepoteratis necnon etiam con- tra maleficos-& ſortilegos, acà fide apoftatantes, prout criminis poftulaverit qualitas,procedere poffe& debere, auctoritate Apoſtolicà, tenore præſentium decernim & declaramus, vobis committentes& mandantes, ut eoſ- dem Venetos,& illorum Ducem, ac officiales fuos, nes ipſi ulterids in hujuſmodi cauſis ſe intromittãt, ſed quod injunctas ſibi executiones,& fortè injungendas, poſt- quam requiſiti fuerint, ſine aliqua proceſſuum, per dictos Eccleſiaſticos judices factorum viſione, vel exawinatio- ne, promptè exequantur, moneatis& hortemini. Etfi hoc facere neglexerint, vel recuſaverint, vos eos per cen- ſutas Eccleſiaſticas,& alia juris opportuna remedia, ap- pellatione poſtpoſità, compellatis. Datum Romæ ir- Februarii, 1721. K== sa TTULUS KUL DE TESTIBUS, Pius V. Perjurit dr Fulſi rei habemur, qui in cauſis civilibus autcrimi- nalibus dicta teſtium ſine judicis auctoritate detægunt. a) jil Icèt contra Notarios, quiin caufis,tam criminali- bus, quàm civilibus, dicta teſtium, aut reorum re{ponfiones abfque judicis decreto partibus pa- tefaciunt, multe conftitutiones editæ fint, eosġue tan- quam falſi reos,& infames, ac perjuros puniri debere ſta- tutum fit, nihilominùs,quia.a magis timetur, quod fæ- pids cavetur,& ut in futurum timore pœnæ, ſi non Dei timore arceantur, omnes& ſingulas cenſuras& pœnas, contra eos, qui talia deliquerint latas, auttoritate Apo- ſtolicà, tenore præſentium approbamus, confirmamus, & innovamus, nec de earum rigore, propter illarum for- ſan inobſervantiam, aut prædeceſſorum noſtrorum,& etiam noſtram, ac officialium,& miniſtrorum eorundem, & noftrorum tolerantiam, quicquam rélaxatum aut re- miſſum eſſe, ac eaſdem in ſuo priſtino robore& vigore permanere decernimus& declaramus. Et ut pœnarum certitudo omnibus hic in alma urbe noſtra innoteſcat, ſtatuimus, decernimus,& declaramus, omnes& ſingulos Notarios, tàm principales, quàm fubftitutos, executores quoque, ac carcerum cuſtodes, cæterosqᷓue, quibus tam vigore ſui officii; quàm aliàs quomodocunq; reos, dum in carceribus ſecretis detinentur, facultas alloquendi conceditur, qui reorum breſponſiones, ac teſtium in dictis cauſis depoſitiones propalare, in totum vel in par- te, dicto aut facto, quibuſvis perſonis, cujuſcunque con- ditionis, prærogativæ,& dignitatis, tam Mundanæ, quàm Eccleſiaſticæ exiſtant, abſque judicis, coram quo cauſa vertitur,& Procuratoris fiſcalis licentia, auſi fuerint, aug eiſdem reis& teſtibus, donec in ſecretis retinentur, etiam quarumvis perſonarum, ut ſuprà, quomodolibet qualifl- ——— a Magis timetur quod Habius cauetur. b Reorum rei ponſia fat, laicos de perſonis& cauſis Eccleſiaſticis ſe intro- nes& toſtiuim d epofitianes non debent publicari, SSSss 4

Septim. Decret. Lib. V. Tit. XIV. XV. XVI, 232 catarum, vel nomine eorundem reorum& teftium, vel| lam virginem fuper violatione ejus pudicitig interpella- aliis, etiam extr € dicitur) amb € r0 inflictas, pœ relegationis in perpetuum, vel a tempi Ì triremes,& fi qualit cti id exegerit,& ju- dici videbitur etiam ultim fupplicii, incurrere,& puniri icque per quoſcunque s, puniri& conde-| debere præcipimus& mandamus, fi zudices, quàvis auctoritate fungent mnari,& non aliter, declaramus. Rom. 23. Julacos. 35=e tITULUS AIV: E MONETARUM TONSORIBUS. Pius Q ende Romanum Pontificem ad ea libenter ir pecuniæ ipfæ non folùm non adult n primævo illarum fatı tar Q rent alma ur trem, gentes undequaque concurrun His dominlis, terris,& locis, nobis& ſe mediatè ſubjectis, curandum Us Vitiorum exempla non candi materies fi elt; ut& ad illam veni proponantur,& quibuſvis Attendentes itaque, quòd| tonſoril uppl l inflicta pœna, ar- tamen monetas tondentibus fatis minor pœna gent Impoſita ſit. Acanimo revolventes, quam par ſit utriuſ- Jue deliectam, cum ii, qui argenteas minuunt, nulla alia de caula ab aurearum mutilatione, niſi ob earum defe- ctum, ſubſiſtant, ac propterea eodem juris rigore, in utro- que fæviendum effe, quum reputantes. Motu fimi- i a gs: À Ii,&c. hãc noſtrà perpetuò valiturd conſtitutione ſtatui. mus, eos, qui argenteas tondent monetas, ultimi uppli- cii,& eâ, quà aureorum tonſores hactenus puniti ſunt,& de jure puniri debent, pa nã puniendos eſſe,& ita ab omnibus, quibus Judicis officium, non tamin alma urbe noftra, quàm alibi in toto ftatu Ecċlefiaftico commiſſum eft, quovis nomine cenfeantur,& quàvis auctoritate præ- fulgeant, injunctum eſt, puniri volumus& mandamus. Diſtrictius inhibentes, fingulis terrarum, locorum,& ci- vitatum dominis in ter libus,ne Judices præfatos,in præmiſſis hoc modo entes, ſub excommunicatio- nis,&c. impedire, moleſtare, vel inquietare audeant, vel Præſumant. < @ TITULUS AV DE LENONIBus. Paulus Quartus. Lenonum Fordidum& turpe lucrum ex proſtitutione Virginum eerradentium pœna. Enones& lenæ, circa proſtitutionem maſculorum verſantes,& cum eis circa proſtitutionem ipſam agentes, vel conſentientes, necnon lenones& le- næ, puellam, ſeu aliam juvenculam invitam aſſu- quam pecuniarum uſus, quæ hominibus numano victui neceſſaria prabent: decet per quæ 1r, verùm etiam æſæ conſerven- men in hac a carceres exiſtentium nomine eorundẽ| verint, feuad hoc ei quicquam donaverint,vel precium, neium, epiſtolam, literas, vel(ut vulgò ſut id aſſequerentur, dederint, aut domum ad hoc eis iatas ferre, abſq; ejuſdem Judicis& Pro- curatoris fifcalis licentia, ultra pæœnaseisà jure vel ftatu- commodaverint, feu quicquid aliud ad effe&um præ- miſſorum fecerint, flagitio perfecto, capitali pænå ple- d|&antur, ecoautemimperfe&o, in aliquam infulam de- portentur,& inibi perpetuò relegentur,& qui in præmiſ- is comites corrupti fuerint, eiſdem pœnisſubjaceant. In cæteris verò caſibus lenones& lenæ hujuſmodi, qui de ocinii artem exercuerint, fuſtibus per urbem cæſi, ab hac urbe perpetuò exulare cogantur. Et qui domos ſuas eiſdem Ienonibus vel lenis de cætero ſeienter locaverint, vel ſi ignorantes id fecerint, niſi poft- quam hoc eis notificatum fuerit, illos expulerint, do- mum fic locatam eoipfo amittant,& cå realiter& cum effectu priventur,& ſpolientur,& inſuper poœnam mille ſcutorum auri ab eis auferendorum,& in pios ufùs con- È argentea monete| vertendorum, iplo fato incurrant. 25 Se TITUL UC- KI DE CONCUBINARIIS-ET FOR- nicatoribus. Leo X. in Concilio Lateranenſi. s con In pub? Vinctalium ordinari ios animadvertere debent Synodorum pr?s ornnis cationis[þurcitiain laici O clee ricis extincta, logis druma authoritas cuſſtodiatur. JONEN: Tatuimus, quòd quicung;elericus, cujuſcunq; con- ditionis, ftatûs, religionis, dignitatis etiamſi Ponti- ficalis, vel alterius præeminentiæ fuerit, qui poſt ha- bitam præſentium à notitiam, quam haberè præſuma- tur poſt duos menſes, poſt earundem præſentium publi- ionem in Eccleſiis cathedralibus factam, quam ipfi di- œceſani omninò facere teneantur, poſtquam præſentes ad eorum notitiam pervenerint, publicus concubinarius à perceptione fru&uum omnium beneficiorum fuoram, trium menfium fpatio fit ipfo fa&o fufpenfus, quos faus fuperior in fabricam, vel aliam evidentem Ecclefiatum utilitatem, ex quibus ii fru&us percipiuntur, convertat: necnon hujufmodi publicum concubinarium,ut primèm talem effe noverit, mox fuus fuperior monere teneatur, ut infra breviffimum terminum concubinam dimittat, & fiillam non dimiferit, vel dimiflam feualiam publicè refumpferit, jubemus ut ipfum omnibus fuis beneficiis omninò privet. Et nihilominùs ii publici concubinarii, ufque quò cum eis per fuos fuperiores, poft ipfarum con- cubinarum dimiſſionem, manifeſtamq; vitæ emendatio- nem fuerit diſpenſatum, ad ſuſceptionem quorumcunqʒ | honorum, dignitátum, beneficiorum, officiorumyé fint inhabiles: qui ſi poſt diſpenſationem reſiduo vomitu ad hujuſmodi publicum concubinatum redierint, fine[pev alicujus diſpenſationis ad prædicta prorſus inhabiles exi- ſtant: quodque ſi hi, ad quos talium correctio pertinet, lictum eſt, puniĩre neglexerint, eorum ſuperio- res, tam in ĩpſos de neglectu, quàm illos pro concubinatu, modis omnibus dignã punitione animadvertant b, in Conciliis etiam provincialibus,& fynodalibus adversùs tales punire negligentes, velde hoc crimine diffamatos, etiam per fùfpenfionem è collatione beneficiorum, vel alià condignã pœnã ſeveriter procedatur:& ſi ii; quorum deſtitutio ad nos& ſedem prædictam ſpectat, per concilia provincialia aut ſuperiores, propter concubinatum publi- a Concilium Tridentinum idem j 25.cap.14. clerici cone cation. indicens mu. mentes,& ad neceſſitatem nutrientes, ac poſtmodùm Proſtituentes,& lucrum ex ejus proftitutione captantes, cubinariis beneficiorum p b Iifdem fermè pæn in concubinarros animadvertit Conchi Rhe- menf. fub E 20 II. cab. ⁊. ing. Im. Concil. nagin. anl.& apertius in Concilio Oxonien. cab. egfi forte. Im. Cuncil. prz róg in Bafil. quotquot fuerint, ultimo ſupplicio afficiantur. Hi verò, Qui corrupto comite ftuprum ꝑuero ſuaſetint, aut puel- i Giz. g Tim Conciliorum, A cum editos,& al in forobore p quilibet niffionem mnibus k

Kyr SET FOR y prafeni pluntur 0 narium at 233 eum reperiantur privatione digni, ftatim cum proceſſu ìnquifitionis ad nos deferantur, eadem diligentia& in- quiſitio, in quibuſcunque generalibus capitulis, etiam provincialibus, quoad eos ſetvetur, pœnis aliis contra prædictos,& alios publicos concubinarios jure ſtatutis, in fuo robore permanſuris. Publici autem intelligendi ſunt, non ſoldm ii, quorum concubinatus per ſententiam, aut confeſſionem in jure factam, ſeu per reĩ evidentiam, quæ nullaà poſſit tergiver- ſatione celari, notorius eſt, ſed etiam, qui mulierem de incontinentia ſuſpectam& diffamatam tenent,& per ſu- um ſuperiorem admoniti, ipſam cum affectu non dimit- tunt. Quia verò in quibuſdam regionibus nonnulli ju- riſdictionem Eecleſiaſticam habentes, pecuniarios quæ- ſtus à concubinariis percipere non erubeſcunt, patientes eos intali fœditate ſordeſcere, ſub pœna maledictionis æternæ præcipimus, ne deinceps ſub pacto, compoſitione, aut ſpe alterius quæſtũs, talia quoviſmodo tolerent, aut diſſimulent, alioquin ultra præmiſſam negligentiæ pæ- nam duplum ejus, quod propterea acceperint, reſtituere, & ad pios uſus omnindò convertere teneantur,& compel- lantur. Ipſas autẽ concubinas aut ſuſpectas Prælati omni- bus modis curent, à ſuis ſubditis, per auxilium,& brachii ſecularis invocationem, ſi opus fuerit, ponitùs arcere, qui etiam filios ex tali concubinatu procreatos apud patres ſuos cohabitare non permittant. Jubemus inſuper, quòd in prædictis Synodis& capitulis præmiſſa publicentur,& ut quilibet ſuos ſubditos ad ipſarum concubinarum di- miſſionem moneant, diligenter injungimus. Prætereà o- mnibus ſecularibus viris, etiam ſi Regali præfulgeant di- gnitate, ne ullum qualecunq; inferant impedimentum, quocunq; quæſito colore, Prælatis, qui ratione officii ſui adversũs ſubditos fuos pro hujufmodi cõcubinatu,& aliis cafibus fibi à jure permiſſis, precedunt. Et cm omne fornicationis crimen a lege divinå prohibitum fit,& fub pœna peccati mortalis neceſſariò evitandum, monemus omnes laicos, tam uxoratos, quàm ſolutos, ut ſimiliter à concubinatu abſtineant: nimis enim reprehenſibilis eſt, qui uxorem habet,& adaliam uxorem ſeu mulierem ac- cedit: qui verò ſolutus eſt, ſi continere nolit, jaxta Apo- ſtoli conſilium, uxorem ducat: pro hujuſmodi autem di- vini obfervantia præcepti, hi adquos pertinet ,„ tam ſalu- taribus inonitis, quàm aliis canonicis remediis, omni ſtu- dio laborent. Rom. 14. Cal. Jan. 1516. Pius V. Pn Sodomitas dr concubinarios. CAR IL 8¹ quiscrimen nefandum b contrænaturanr, propter quod ira Dei venit in filios diffidentiæ, perpettaverit, Curiæ ſeculari puniendus tradatur,& ſi clericus fuerit, o- mnibus ordinibus degradatus ſimili pœnæ ſubjiciatur. Monemus præterea omnes locorum ordinarios,& in virtute ſanctæ obedientiæ eis præcipimus, ut ſtatuta Tri- dentini c Conc. contra concubinarios, tàm clericos, quàm laicos, edita, diſtinctè faciant obfervari, reddituri Deo ac nobis, ſi ĩd omiſerint, rationem. Rom.&. Cal.Apr. ir5d. 25 Soe TITULUS XVIT DE DUELL©& ET DUELLUM permittentibus. Julius 1I.; Pugnuntes in duelloc- duellum permitlentibuus, quũãcunque cau- 34, etiamjure probatá; exconmmunicaninr, ekg, fepultura án loco Sacro denegatur. a Deuteron. 23. Tob. g. 1 Corinth.6. Ephef s. Gal. j. Alor. i5. Matth.. Marc:z. b Non potest hac res magnitudins ſcoleris e- narrari, Lait. libs sap.23& luncil. Tident. Ieſc æt. d neform. NAITI SAP. Fa De Duello& Duellum permittentibus. 234 CAP. I. Egis pacifici, qui regnat in cœlis, licèt inſufficien- tibus meritis, vices gerentes interris, cunctorum fidelium ſtatui, prout ex ſuſceptæ ſervitutis tene- mur officio, indefeſsa folertiâ intendentes, ac animarum periculis obviare cupientes, ad ea, per quæ ubique, præſer- tim in terris Romanæ Eccleſiæ ſponſæ noſtræ ſubjectis, inter fideles eoſdem, cædes, rixæ,& contentiones ceſſent, ſeandalorum tollantur fomenta, pax& concordia vige- ant, profperisd; corum fucceffibus confulatur, opportu- næ provifionis operam impendimus, proutin Domino conſpicimus ſalubriter expedire. Sand, ñon fine maxima animi noftri perturbatione accepimus, quòd nonnulli fi- delium prædictorum, inimico humani generis inſtigan- te,& aliquibus caufis occurrentibus,& plerumq; mini- mis& inhoneftisac levibus verbisad contumelias, con- tentiones,& diffidationes devenientes, utalteralterius fanguine fatietur, ad temporales Principes& dominos, maxime civitatum,terrarum,& locorum fedi A poftolicæ ſub/ectorum confugiunt, ut eis locum tutum, five campũ ad duellum ſeu pugnandũ aſſignent Et quamvis a Prin- cipes,& domini præfati duellum ſive pugnam eis diſſua- dere& prohibere deberent, tamen plerunque locum aut cámpum tutum hujufmodi affignant, malevolumģue al- tercantium propofitum adexecutionem augent, magis; uni quàm alteri favent, ex quo hominum mortes repen- tinæ,& nifi divinå gratiâ præveniantur,animarum perdi- tiones mutilationes,& vulnera, interaftantesd; pugnan- tium amicos odia& altercationes,& ex uno inconveniče ti plura oriuntur in ipforum fidelium animarum& cor- porum periculum, generisque humani præfati jacturam, pernicioſum exemplum,& ſcandalum plurimorum. Nos igitur, qui fidelium prædictorum tranquillitatem& pa- cem ſinceris deſideriis exoptamus, ſaluberrimis Chriſti- anæ religionis documentis& exemplis, Deum tentan- dum non eſſe, præmoniti, Salvatorisq; Domini noſtri Je- ſu Chriſti, qui Petro Apoſtolorum Principi, ut gladium mitteret in vaginam, mandavit, præceptis edocti, atten- dentes hominem homini, inter quos cognationem quan- dam natura conſtituit, inſidiari nefas,& gladiatoria mu- nera& pugnationes hujuſmodi vulgaresà religionis no- ſtræ pietate damnari, cruentaque ſpectacula à ſacris ca- nonibus,& imperialibus legibus inhibita& improbata, ſicq; pugnantes infamià notari,& diverſis pœnis puniri, & cum omnitempore, potiſſimùm tamen in ocio civili, & domeftica quiete publica, deteftanda effe, motu pro- prio, non ad alicujus ſuper hoc nobis oblatæ petitionis in- ſtantiã, ſed de noſtra mera deliberatione,& ex certa ſci- entia, hãc in perpetuum valiturã conſtitutione, duellorũ & gladiatorum hujuſmodi uſum damnamus& impro- bamus,& in terris Rom. Eccleſiæ mediatè& immediatè ſubjectis, per quoſcunque, quàvis auctoritate& poteſtate ac nobilitate fulgentibus, ſub excommunicationis latæ ſententiæ pœna, è& quacunque caufa„etiam à legibus per- miſſa, fieriomninò prohibemus. Dictosqͥ; pugiles taliter pugnãtes, ubiq; impunè capi poſſe& puniri ꝑro homici- dio vel vulnerè, juxta juris comunis diſpoſitionẽ, nullà eis conſuetudine ſufſragante, ſtatuimus, corporaq; in duello in terris Eccl. mediatèvel immediatè ſubjectis facto mo- rientiũ, in ſacro ſepeliri prohibentes. Rõ. y. Cal. Augaſog. Leo Decimus. Duelli authiores, proſeriptione bonorum, ſpectatores excoimmuni⸗- catione dr muita pecuniarid plettantur. CAP- IL Uàm Deo& hominibus abominabiles viri pugnãtes QO: duello exiſtant,& omnium in ore verſatur,& di- aà Concil. Bidem. decreto ſelſ. af. cap. iq. Principes duellum pèra mittentes excommunicantur,& committentes illud,& patroni, cone ſultoren, ſpectatores cαοοάmmicaxtur funt infames, G proferie PEIONEÉONOKINMIRANHTo S538 f

235 Septim. Decret. Lib Iina humanaq́; iura deteſtantur: nec immeritò, cum non ſolum corpotum, ſed eriam eorum avimarum, pro qui- bus Salvator nofter, Jefus Chriftus D filius mortem fub- iit temporalem,grave detrimentum afferre nofcantur Ad reprimendum igitur talium nefarios aufus, plurimùmg conferre cenfentes, eos, qui hujufmodi fcelus deteſtabile quidem,& canonicà a, civiliq; lege prohibitum, patrare non expaveſcunt, graviter fore puniendos: ac ea, quæ ad compeſcendum ſimiles vetitos conatus, à Rom. Pont. præ- deceſſoribus noſtris, ſtatuta fueruntut eò frmiù obfer- ventur, quò ſæpius fuerint auctoritate Apoſtolicà com- munita, approbemus,& novo munimine roboremus,& fi qua ad perterrendum animos audaces meliora fint,iisad- jiciamus, prout in Domino confpicimus falubriter expe- dire. Adjicientes,& eådem auĉtoritate Apoftolicà ftatu- entes, quòd pugnantes ipſi, non ſolum pœnis prædi ſubjaceant, ſed eorum memoria perpetuo damnata fitac bona proſeripta ſint& Cameræ noſtræ Apo ſtolicæ con- fifcata, eo iplo.: Duces, Barones Comites, Marchiones,& domini temporales, vicarii, feud tarii, armorum Copia- nei, Communitates quoque civitatum, terrarum& loco- rum eidem Rom. Eccleſiæ mediatè vel immediatè fubje- ctorum, campum ad pugnandum præſtantes, non ſolum pœnas prædictas incurrant, ſed ab omni jur & territoriis ſuis obtinent, ipſo facto cad Cameram præfatam devolvatur,& dev ſeatur, abſq; alia declaratione deſuper facienda. Q rd ad talia cruenta ſpectacula videnda convenerint, ſi no- biles, quingentorum, ſi mediocris fottunæ, cent um, ſi ve- rð ignobiles, vigintiquinq; ducatorũ, necnon excommu- nicationis& perpetuæ maledictionis pœnam incurrant, ac locus ipſe Eccleſiaſtico ſubjaceat intexdicto. Et inſu- per omnia& ſingula, tam per Julium prædeceſſorem ſta- tuta,& ut præfertur, per nos confirmata,& ljeta, ürmitatis robur obtinere, ac inviolabi imus. Rom. 10. Gal. Aug. 1719. 1 id; ad um efje cen- lisas t perpetuæ lervari debere decer TITULUS SVIH. DE TAURORUM ET ALIORUM ANIMA- lium agitatione& pugna; Pius Quintus. Forocia 7 cruenta quacung fpeftacula,in quibus tauri dy Javio- res alje fera introducuntur, ad pugnam ludicram, fed pierung, nibus, congr edAtuntur, hro hzbentur. exitialem homi E falute gregis Dominici noftræ curg divinå di fpēfatione crediti, proyt ex debito pastoralis of- ficii aſtringimur, ſolicitè cogitantes, fidel ctos gregis ejuſdem ab imminentibus corpor etiam animarum pernicie, perpetus arcere ſtudemus. Sa- ne, licèt deteſtabilis duellorum uſus à diabolo introdu- ctus, ut cruentà corporum morte a ciem lucretur, ex decreto Conc fuerit, nihilominds adhuc in pl locis, quamplurimi ad oſtentationem virium ſuarui blicis pri;̊ ſpectaculis, cum tauris& 1n- 1 imarum etiam perni- Fridentini prohibitus darcip i DE audaci, in p, i il penitàs iuterdicta ſunt duella. And. .i. de cleric ber Laſe l. ex hoc jure. FINIS QUINTI E inlocis| rifq;civitatibus,&aliis į V. Tit. XVIII. 1 be congredi non ceſſant, unde etiam homi- num mortes, membrorum mutilationes, animatumq; pe- ricula frequenter oriuntur. Nos igitur conſiderantes, hæc ſpectacula, ubi tauri& feræ à in circo vel foro agitantur, à pietate& charitate Chriſtiana aliena eſſe, ac volentes hæc cruenta turpiaque dæmonun non hominum ſpe- ctacula aboleri,& animarum ſaluti, quantum cum Peo poſſumus, providere, omnibus& lis. Pri Chriftianiş,quâcung; tam Ecclefiakicã, quàm Mundanå, etiam Imperiali, Regiâ, vel quåvisaliâ d l tibus, quovis nomine nuncupentur, vel quibufvis. Com munitatib.& Rebuſpublicis, hàc perpetuò noſtrà conſti- Bs X E tutione valiturã, ſub excemmunica sipfo facto incurrēdis prohibe provinciis, civitatibus hujuſmodi ſpectacula, ubi ta deſtiarum agitationes exerce tibus quoq; i lii beſtiis in præfatisſ queſtres, cõgredĩ al rum ibi mortuusa fuerit, Eccleſiat Clericis quoq; tamegularibus, quan ficia Eccleſiaſtica obtine 1s, vel in ſacris or ſtitutis, ſub excommunicationis pœna, ne eiſ anathematis terdicimus, oppidis& locis, le ferarum ttant. Mili c ris& aliis am pedeftres; quàm e- 10d{1 quis€Q- sat fepulturå. ularibus bene- linibus cõ- pectacu- lisinterfint, fimiliter prohibemus. Omnesáue obligatio» nes juramenta& vota, à quibufvis perfonis, Univerfitate vel Collegio, de hujufmodi taurorumagitatione, ctiam ut ipũ falsò arbitrantur, in honoremm ſanctorum, ſeu qua- rumvis Eccleſiaſticarum ſolennitatum,& feſti quæ divinis laudibus, ſpiritualibus gaudiis, piisq; o non hujuſimodi ludis celebrari& honorari debent, hacte- nus factas& facta, feuin futurum fienda, quæ& quas o. mninò prohibemus, caſſamus& annullamus, ac pro caſ- ſis, nullis,& irritis haberi perpetuò decernimus atque de- claramus. Mandamus autem omnibus Principibus, Co- mitibus,& Baronibus, fanétæ Rom. Ecclefiæ fendatariis fub pæna privationis feudorum,quæ ab ipfa Eccleſ. Kom. obtinent: Reliquos verò Principes Chriftianos,& terra- rum dominos prædić ortamur in Domino,& in vir- tute ſanctæ obedientiæ mandamus, ut pto divini nominis reverentia& honore, præmiſſa omnia in ſuis dominiis ac terris hujuſmodi, exactiſſimè ſervari fac ab ipſo Deo mercedem tam bonĩ c univerſis venerabilil Archiepiſcopis,& Ep virtute ſanctæ obedie & inte ant, uberrimam b recepturi, Ac imatibus, rchis, Pr 1 znter pretatur, ut eam non extend orum gua tali modi „$,, i r, obgue.g la lata eff lex Cefan 4j TMLTIMI LIBR — DECRETALIUM SEPTIXI. INDEX 236 SG 3 AR so Fe 5a |

a p SETETE ENDEX RERUM ETF VERBORUM DIGNIORUM, QPERE HOC-FOTO CON- TENTORUM LOCUPLE- Æ Bjuranter baære- f m C refipi- ſcentes recipiun- tur 101 D Abolitio Faculia- tum Eee i te Cr quibuftungue corcef) arum 160 Aolitio ſanctionis praem ratice per Ludovicum XI. Gallorum Regem promiffa T27 Ablſentia à cura paftoralis reſiden- iæ, dummollò ordinariorum con- ſenſis& authoritate furmetur, in fldudiorum favorem exculſatur bolütio IMlicitd vid adepta, irrita ef& nullius pond Abfolutio, guam fac rofert, in aunt ſiabdelegatam pot Habet, momenti nullius cit 1j9 Abuſtis plnralitatis Leneficiorum musn extinguitur 37 um fsblaius 144 pi efunmi ium Pontificem fü- um Tridentinum, ne nepotarentur ordinariam flatem non guem aliis Conci fülicet beneficia 42 Abufus regrefuum acceſſaum decreto Synodi Tridentine prorfus extinguitur 38 Abulus retinentium beneficia in con- fidentiam, detegitur, Cr extingui—= tur, pane fancite mere 4⁰ Abufus varii, qui inſcid ſeddle Apos flolicá committuntur r4s Accufatio, gue autorem fuum non prodin illegitima esè 27 Atus, in quo elesta es} indufiria perlonæ, per alium perj fici non po- zes 4I Ad propagan lam fidem thrifiana noy vrl conce dominio Regis Cail dinani Arragon, Litl y Fer= 235 TISSIMUS. Ædes illius, gå Pontifex futurus es, diripisntun,* inſolenter, violentoꝶue i impetis à populo fPo- liantur$. LEguitas legum ſandtarum da- mnanda non$, fi malitia hiuu- mana labefaéteinr 12 Atas annonum triginta requiri- run ad Lhbiſcopatum obtinendum r4 Ætas ordinandorum 20 Ærtas tredecim annorum fufficit ad canonicatum in Eccleſia ca- thedrali vel collegiata adipiften- dum r3 Atatem eorum, qui monaſteriis præ- eſe, ĩbidemque Tiranen dd- minifirare debeant, qualem effe oporteat 162 Afiniias 164 Aleatores 202 Alexandria Ægypi civitas, ab Jope í pofiquam vicifjer Æg yptum, condita prope ofium N, guod Canopicon vocatur 176 Alienatio bonorum Eccleſiaſicorum, în quibus cafibus licita fſi:: 27 Alienatio bonorum. Ecclefiaflico= rumy Pontifice fammo non con- Silto`C neceffitate non urgentes nulla e$ 2I Alienatio bonorum Eccleſtaſticorum ex sauja majoris utilitatis va~ le, fi quippe Eccleſia utiliori e meliori re quapiam recompen- 41 26 Alienatib rerum Ecclefiaflicarum certis caufis neceffitatis urgentibus concedlitur 22 Alienationes contra förmam à Pàuu- lo II. fraſcriptam Factæ, revo- cantur ikid. Alienationes verum Ecelefiaflica- rum dup copula jyè reſßiciunt, Jo~ lenmtatem ſcilicet, cauſſamqque Jullam alienandi Allegatio novæ offenſæ in cauſit pa- cis C trenge irrita esk 140 Amißoio feubiuum> ob neglectas horas canoni cas y: pro vata iem- poris præteriti oſficii, perpendi- tur$7 Ampliatio conſtitutionum in non Jolwentec annatas editarum 74. Animadyerſis Inquiſiiorum fadei, in Iudæorum blaſphemias,&. fagitioſam vi vendi conſuetudi- Heng 172 Animadyertendum esiin eos, gui curam valetudinis fidei Chniſtia- ne hoftibus, mpote Iudeis; confi= dunt 12$, Anime in purgatorio deteniæ fide- lium precibuis juu vantun R4 Annata introdulta fuit ad fubyen= tionem Papa C Cardinalium iñ- digemium 8o Annaig 72 Annatæ non debentun Cameræ Apo- fiol. nec exiguntur de beneficio~ rum penfionibus, annuum valo- rem XXIV. ducatorum non exce- dentibus 73 Annata foli debent fingulis XY. annis Cameræ Apoſtolicæ, de be- neficiis© monafteriis unitis. de cætero non vacantibus: 75 Annus datur ad profeguendum€F finiendum appellationem: poes tamen judex terminum refirinm gere, y reſpectis Proſecuriomis, gria hoc-concernit Jus partis s licèt Proſecutio debeas fieri coram fiss periore 92 Apoſtaſia irregularitatis$; non autem fidei ipfius ng Apoſdaſia religionis, canfarum, ob guas liberi à paremibus exhære- dar i poffunt, una esè 169 Appellatio 2 decretis ordinarionum ante ſententiam diſfaitl ve AM y qr ubi agitur de morum© di~ fän

Index Leibline Eccleſiaſt. reparatione, 0 hibetur 92 | Aoppellatio à fructuum liquidatio- ze, unica ap r ib. Appellatio ab exceſſis taxæ ſemei tan- tum conced dit u ib, Appellatio, quá à minoread majo- i rem appellatur; rata habenda es$ 89; Appellatio, gue fit à Concilio ad Papam licita eF, C non conira ibid, ep 7 Y. provocatio nes â a. inanes y Ghuſmuut ice e | erroneg funt tb. l Arma Saracenis deferenda non funt 175 o Arma Saracenis in cafibus guibuf- l|:[i dam per Chriflianos licitè poffunt Ro deferri ibid. Ar. s typographie primùm apud Ge i manos invenit C exculia e Jfummoĝs e in pretio haberi cepit an. M CCC XL. vel ui Y0 K 3 * lunt, CI II. indufirid Ioan- nis Guttenbergii,& Peri Schef= feri 195 Aeri animam rationalem efe mortalem, ae aa eZ, Gho- o Deo haben- 185 i, i de Si tholice capim duèlli bre fript likrorum famol iimis niuri gui eos s, E nine doloyé rint y panis jure J fubhic iencli 19 Yeti= Authoritas comitum Pal in promotione ima E i celebrantur maning Authoritas Pontificis fummi guan ta fis 26. B. parii, ea a O PA Banniti in finibus locorum, ex- tra qulos relegati ſunt, capi- pof- funt ZII Banniti ob homicidium, appellare nequeunt 206 Bannitus ad ci vitatem reverti non potest, nifi per Principem 210 Baptifinus unus esl in peccatorum remiffionem 123 Beneficia cauponanda non funt 222 Beneficia conferri debent s fine patt cu ſuſcunque ant favoris cone tione ibid. Beneficia in confidenti am,‘hac efh cert Simoniacæ pravitatis fpe~ cie collata, qeenjdam„ aut p bfo Jure i incapacibus, vel non- dum adhuc na tis y vacant 3 E0m ue difhofitio fèdi Apoſtolicæ veſer vats Beneficia meritis non ambitu compa- randa funt r Beneficia purè© r fincerè conferri debent> hoc ef, 4i te Pacio aliguo Dy C onventi- one yel L conditio- ne, quibus: Simonie vitum indu- j 224 referyaninr fedi Apofi orm pter crimen herefis va- tæ oy: modo Ja antia r vaca- zmpetratio, 7 ppofita } malo in EXA S Or condi- adminih anbon mm, neg letta expe- ditione EeErarum Apoftolic. aut pere, fratta taum ob- s4 aratur, ſemulatque fuper eo interdiéto retinendæ poflefionis lirigatur, ideòne par- te s litigantes variis i anfia- Bba olsa e, 86. BL afphemi 202 e, cum quada n f jA religi ofit ate convitio- in alium male- nt, esh Adin vel hum nis diminutio s jur ye expr sisua llicitam acguifita 5 ſorum inconſum- pia manen tia ads. R, E. pertinent 120 Bona cultu yino dicata nullius diz i guoad eorum dominiis f 17 æ dilapidari non de= beni, quippe que pauperum fini 2 dulin Aa jmo voluntatis arbi- attur 104 tinent Bona regularium extra c gentium, no veluti G in Apoj damnum, aut fine paris valoa } ris recompenfa, vel neceffitates fen evidenti utilitate, pro non habenda€r reſtituendæ al jenat 27 aum Eccleſfaſcicorum alienatis, conſulto ſummo Pont neceſſitate non urgente 21 Bonorum immobilium Gallicane Ecclefie alienatio permittitur, in in fubfidium belli ad extirpandas Haæreſes 27 es Deo p maximè inya 207 trii beatæ virginis g claflem Selimi Turcas rum Imperatoris in finu Corin- thiac. apud Naupaét Fum rE Canana SÈ commutatio rerum ad res, five pecuniæ ad pecu- mam 97 fiende (enone L Con Ot nfi nis abuz Capula co Atte co Calia varimal tomm

Cambium illicium prohibitum&. licitum declaratum ibid, Canones Conciliorum interpretantur Cr confirmantur Pontificis ma- ximi declarat. 131 Canonici forum ordinariorum fib- terfugienies, priælegio exemprio- nis abuiuniur 23 Capicula conſtimutionis contra Pata- renos edita, per Fredericum Ilu- firemvirum, Romanorum Impe~ ratorem femper Augufium, Hie~ rafal.€ Siciliæ Regem 179 Capiivitas Ægyptiaca, quam fub Pharaone Indæi post mortem Io-- fephi pertulerunt,© peregrina- tio 167 Cardinales doftrind€N morum fplendore confpicni effe debent, guòd fint velmi confiliarii pris- dentiſhimi ejus, cui vices ſicas in terris credidit hriſtus, ut de re- bus arduis, cùm opus fiserit y eX- aclè conſultent 18 Cardinales, qui fedi Apoflolicæe,€` communi omnium Chrifii fide- lium Patri afident praeclaris vir- rutibus,& integris moribus ilu- fires effe debent 7 Cardinalis crediio non priùs rata & valida habetur, guam Car> inſennia acceſſerint dinalatils 14 Cajus tres funt, propter guos bona Ecclefiaflica alienare licitum eft 27 Catechefis€x fides infiruttionis fe- dula cura adhibeatur ab Epij př in Iudeorum comwerſtionem, nbi hujus difperfe gentis Synago- ge colligumur 174 Cauponaiio beneficiorum prohibeinr 222 Cauſſa jus patronais concedendi le~ gima, que fit 82 Cauſſæ apoſtatarum ad deciſionem Apoſtol. evocantun Isf Canje beneficiorum in confidentiam collocatorum, fedi Apoſdtolicæ di- feniiende refèervantur 38 Cauſicæ clericorum ſeve Eccleſiaſtico- rumin foro jari jfdiétionis ordina- rie decidi debent$7 Cauſſeæ erronum Č a poflatarum mo- nachorum ad ſedem Apoſt. evo- cantur rjf Celebratio Miffarum 132 Calebratio ſacramenti euchariſtiæ ibid, £enfus efl ret immobilis futifere in pecunia numerata comtra- élus, nec fisper fruttib. cenſlis au- Rerum& Verborum. geri vel creari poteſt, cujus pre- tium ſemel conſtitutum immobile permanet 98 Censús vox figmificationes varias habet ibid, Ceffio bonorum 93 Ceſſio bonorum quibus concedatur DF Chrifii. paffio ef veluti labrum, ex quo omnia bona effluunt; indul- Centiarum quoque(o gratiarum dona confifiuni, quamobrem gra- lis exhediantur, nec pretio mer- centur 143 Chriſtiani cum Iudæis converſari non debent 171 Chriftiani tempòribus Iulii II. di~ ſcriminibus variis preſſi fuerunt 208 Chrifius crucifixus pro nobis, paf- ſus, mortuus, ſepultuus, reſiurre- xit die tertid fecundum ſcriptu- ras“ 23 Chriftus Deus de Deo; wt lumen de lumine ibid. Chrifius genitus, non faftus ibid. Chrifius, in celum fublatus altifi= mum; fedet ad. patris dexteram, ujgue dum revertatur ad judi- cium vivorum mortuorum ibid. Chriftus incarnatus efè de Spiritu Sancto ibid. Chriſtus natus ex Maria virgine ibid.. Chriftus paftor fanguine proprio gre-- gem perditum redemit u4 Chriſcus patri conſubſtantialis 123 Cyriſtuus pro nobis homo faictus, cruu- cifixus` efè fub. Pontio Pilato» ibid. Chriflus propter nos homines& fa- latem noſtram de cælis deſcendit ibid. Civitates patrocinium C favorem feremes homicidis, interdiéto fup- Ponuntur Eccleſiaſtico 209 Claufure obfiringuntuy moniales tacitè vel exprefè- religionem proffe,& earum receptiones ad ordinem claufure obligatione violata, irrite funt Q inanes y8 Clerici incantationibus ſor- ilegiis deditii perpetuò infames erunt., ium ab officiis depofitis in monaſteria includendi fant 228 Cleriód Incontinentes, quå pená affi- ciendi 10 Clerici, locarå operå Vicari ad be- zefidorum æxercendam curam, abeſſe pofuni findiornm. cans m Clerici modefto habitu incedentes, g= mnem lnxús ornatum fiagienty fub pana amiffionis beneficiorum, que Poſſiden 107 Clerici nefandi criminis contra na- turam rei, degradati,€ cleti- cali privilegio exauthoritati y fè- culari Juriſclictioni, panas eaf- dem, que in laicos jure fiatute funit, recepturi trademur 108 Clerici non priùs admittantun ad re- gimina Eccleſiarum gr dignita- tum, nec beneficiorum proventibus gaudeant, quin priùs reſidemiæ Juramentum cum cautione præ- feiterint III Clerici non refidentes in Ecclefia vel prebenda g Clerici non ſolum internd vitæ mun- ditid, verùm etiam enteriùs decen- t habits ornatu€r modeſtia vi- tæ, integritatem. gravitatem probent 106 Clerici feculares de bonis Ecckefiafti- cis Ecclefiegue imunitn acguifitisy tefari prohibentur 104 Clerici, fub pana fufpenfionis& divinis, Miſſæ facrificium non celebrant veſpertino tempore 133 Clerici tenentur bona immobilia Etclefiis, à quibus profecta fise runt, relinquere 10⁰ Clericorum bona omnid, per nego- tiationem illicitam quæſita; quæ tempore oluid ebrum remanent inconſiumpta, pertinent ad Sac. R. Eccleſiam:conſecuta quoqme quá- cunque vid ſacris canonibus pro- Hibild 120 Clericis, în guibus canfis coram ju- dice laico conveniatur 6o Clericus: omittens-officium: diceres frictus perceptos Eccleſiæ reſti- tuere tenetur E Coadjutoriæ tolluntun, prohibetur- gue; ne his expeditiones Camere Apofolice[uffragentur 42 Collationes Eccleſiarum parochia- lium, eitra formam à Concilio Videntino præſcriptam faltes nullius effectlr juriſrd ſunt 31 Communitatec etiam petnis eorum, zii latrones recipiunt, tenentur 3 fiquidem C ipfi tales recipiant 212 Commutatonis rerum- ad res, fi- ye pecunie ad pecunias(quam Cambium mercatorum vulgus yocat) Shlicitæ. prohibitio y€ lici-

Index Sre. Ci onceffi ſiones beneficiorum eleyo rum juris patronais y hactenus⸗ Fabkæ,d primo anno Pontificatils Innoc, VIIL qui Remæ coronatus falit prid. Idus Sepremb. M. Clc. LXXXIV. revocantur o Concilia quorſu inſtituta 130 Concilii Tridentini decretum, de co- gnoſcendis cauſic coram ondina- riis locormm, Apoftoli icis referi- piis non obefk Concordata refèervationum edidit Ni- colaus F. in gratiam Germano- yum anno M. CCCC. XLVIL die XIV. Calend. April cum Frider. i{inpertore j aliisgue Ecclefia fii- cis& ex fecularibus loci Principi- brs 48 Concubinarii privantur officiis,€ inbabiles ad officia& benef. cia declarantur 107 Concubinatus clericis interdictus 108 Condemnatus ob Homicidium edicto regio, appellandi Poteſtatem non habet 206 Çon feffi crimen aut probatiffim diciis quæſtione torquendi, d ca O Ffo inſci rit cautio libus, ap- won f oere b3 8 jecturæ, O Iidite ſen conceſſæ declaratio oy cere non rel ` R a aimi, g 4o t egra veerari r23 A Ray FA nentur Conſenſug, qui Preſtari debet in be- neficiorum refignationibus, guo eos notetun& computet pris Camere. Ap ofh, Z je 4Y IN bhan iftiuiio in ficarios bannito rones y CY bör nicidas æquiſſima, rum Pontificum decreta Conſtitut jo Pii tos FES A fedis Apoſtolicæ ſente Concilium futurum a, iNOLEEIS onfinntiones edite conira Principes ickioni Eccleſia- n impedientes; con- antur 63 Conjuesmdo turpia, crmenta K fero- e © fe cularer, juri 4j ſticæ libertate firmanmiur C1 cia forfandi, K propen centiam ſumen tores Contrahent ſci eEAcommunicati- Eer prblie ari debet Cr vitari 163 Contumaces, intra auuum ad de fionem admiitunint y decreto Pii Qu nti 84 Contumacia in criminalibus decu- 0 ſanda 8? Contumacia per quæ impedime excuſetun 210 Caniumacia perge qri ari potest$ legitimo ip Contumax ti 5 contuma 84 Idgue obfèrvatur, tam in ci iia quàm criminalibus c ibid. fliunà cum anima, imò tate etiam if a, in faz Pig verè, füb- flantialiter, realiterque adeſſec duunt catholici pap rinas non priùs > RON and gA reticiy Ve- stores hretico- 1857 j aque Facult- alis Doctores &r Profeffores y promoti fve pro- movendi, tam electi, qudm eli- godi saa um er non fè D E ambitu 217 De beneficiorum collatione€r impetratione 30 De bonis Kccleſiæ alienandis, vel alatinis 121 12 De concubinariis E fornicatoribus 232 De duello& duellum bermittentibus fum exponentibus De his, quì infidelibus adyerføs AOS AJ lantur 175 De indulgentiis r4. De lenonibus 232 De Maoifiris d: Doloribus, r22 incantatoribus 225 ribus 231 Gin I De raurorum& alionum anima- lium 23r S S 6 Debitores alternativas vel dilationes obtinenter, teneri ferre birretum viride o5 Decimæ 147 Declaratio circa impedimenta cb Ena- tionis ſbiritualis 165 Declaratio Concilii Tridentini circa impedimenta cognationis Jpiritn alis,& 4 tis ex for- nicatione ja quoad matrimonia y pos confirmationem Concilii con- tracta,& de cæteno contrahenda 167 Decoctores luxu im nam dilapi latron -7 epig Wera tibus eri debent, ided pena uliimi licii plectemur D: Decoctorer fupp icio ulti di Decreta. Concilii. non firma haber z Ponti 707 Mj fa f prma Junt caye commit: antur integ Critäõs, é rerum an com mendatio, futuræ frugis Aas JHSS] non dederit 1¹ LDeVenſio condemnatorum in contu- maciam, paiay Hi w po honin num, 440 gam b, f

Rerum& Verborum: ra femefire exigi de~ 83 Deo& hominibus exoſi viri ſamai- num, adverſus quorum auda- ciam C fenociorem petulamtiam, conſtitutio à Pio II edita proba- tur© confirmatur: Depofitiones tej debent Deus homicidiæ execratur 1 Dens unus, pater omnipotens y fa- Ctor cœli& terræ,; creditur à ca- 74 473-$ N tholicis 123 Dies fofi ab Apofolicis inftituti f Dies fefli, cur vatatione ab ope- ribus carnalibas tranfigendi fint ibid. Digniores elecłkionĩ minùs digna- rumm reclamare poſſcant in eccleſtis parochialibus; dicisa appellatione 32 Dignitates Eccleſſaſticæ fuj hismanis- impeirari. non- debent 218 Diplomate, ouod legitur Romæ die cane Domin, fingulis annis ex- communicannor, qui executionem literarum- Apoftolicarum, ant aliarumexpeditionum impediunt, ad gratias impetrandas ac- cedentes: prohibent, Ac etiam appellantes ad laicam poteltatem, aà gravamine vel futura literäz n 8 in fec ſfrapiir J O onis, tribus fubhantialib. s confilii Evangelici debetob- ligari, us perpetuo liberiùs-Deo famuletur 141 Diſſtenſatio ets determinatio ſuperio- ris, guá declarat, legem committi nem non eſſe in aliquo panticulari caſis ſervandam 142 Diſfenſctio indul gentiamum, ſemmo Pontifici Epifcopis- aliis fi- erys.° J riſdlictionem commiſſam vel ordi- variam habentibus, differenter ramen concredita eci 143 Difpenfatio non es} pura declara- tio, fed quædam juris relaxatio r42 Difhenfationes 141 Difhenfationes omnes de non. refi- dendo, tanquam Injuſtæ extin- guuntur 13 —.. a Difbofitio beneficiorum perfonis pre- bitis propter genus aut hæreſim, d fide deſectionem, irrẽta eit, ad Pontiſiciam reſorvationem rechertur 48 Divini cults, templorum Deo dicatorum religio, omnem decos rem expofinlat, ut hinc arceaminr colloguia, confabislationesydeam- bulationes, joci,& ea omnia, quæ ya ftandalo Junt, vel devotionis edimentos nam domum Do- mimi decet fanétirudo 133 Dodtoratis, laurea magiſtralis d Comite Palatino, que olim con- ferebatur in guavis facultate can- didatis, Concilii Tridentini decreto nullius nunc efl anthoritatis O. juris 127 Dogmata. legitima ab adulterinis diſcernenda ſuunt 127 Doli eorum, gui alternativas€ dilationes in fraudem credito- rum peiunty penis. coercendi 95 Doli variis per quos Poſſeſſoribuls legitimir injuria ſit, expreſſi Sy Dominus. catholicorum unus Iefus Chriftus>. Filius. Dei unigenitus 123 Bomus reli gioſæ 2475 Dubia quædam, circa diſcuſſioner deciſtoner canffarum fidei€r hæreſes 183 Duella jure Pontificio C civili, con- trà guam fenfit Baldus y penitis interditta funt 234» SCelefia, in aflittis€r maximè turbatis: Chrifliane reipublice rebus prelnifimum remedium ex Conciliorum œcumenicorum in- dictione experta ect 1 Ecclefia non claudit gremium rede- umibus adipjam 181 Ectlefia Romana fola fantta, catho- lica,& aliarum mater es? om mnium 124. Ecclefia ſola judicat de ſcripuræ ſacræ intellectu 123 Ecclefia nuna eft fanta€ catholica 123 Ecclefie cäthedrales yatorem benefi- ciorum annuum prodere debent; ne jus annaiarum defraudeiwr 78 Eleftio Pontificis maximi Simonia- cd nundinatione inducta, nulla eid, nulliusque poteſtatis, adeò ut ſic electus exautlioretun ab omni- bus dignitatibus€ officiis, cum fuis fequacibus#r complicibus Cardinalibus 19 Eledtionume- Poſtulationum guan 10. animi moderamine sura geri 30 debeat, ni publicis Ecelefiæ officiis digni miniſdri infiinanmur g Promo veantur, ætatis, morumq dottrine vitæ candoris præ vio examine 12 Electus ad regularium dignitaret, electionis auchoritate non gaudet, mifi per Pontificiam confirmatio» nem 13 Evangelium prædicandum Iudeis convenſt infidelgn muudimentis fidei debent initi ari 167 Euchariſtiæ ſacramentum, pœniten- tiæ bononum operum merita, ſeilfragia Eecleſſaſtica, ſedis Re. mang primatum, C Apoftoli- cam fuccefionem s profiteur: or~- zl odoxa religio nesr. ama C pra) dia quæcunque færenter Sarace- nis& infidelibus, in Curiſti reipublicæ perniciem č det— mentum, eortumque feſco adlſcri- buntur bona 175 Excommunicantun nonnulli hæreti- ciut fini Cathar; Pataren, patt- peres de Lugduno, Paffagini; Io- fp nia Arnaldiſtæ, Speronifiæy: omnesque fingulari. opinione it Ecclefiam: catholicam peruna- ces 178 Excommunicati M. ſocii criminis, jure in teſtimonium admittuntur contra hereticos 186 Excommunicationis€ privationis beneficiorum panis. innodántur, non Jolventes debitis temporibus annatas 72 Exemptionis privilegio. abutuniut canonici ordinariorut forum fib- serfugientes,© impunitatem fees lerum fimulantes, guamobrem eorum canfe jurifdiétioni Eccle- fiaflica difeutiende funttradende 6¹ Expeditiones Cameræ Apoſtolicæ co- adljutoriis ſuffragari prohibentur. 42. T FAeuiras aſſentatoria regrefuum O accefuums que bona Chrif teflantis non: facit Ecclefie, revo- catur 36 Facultas cenfus Camere Apofholicæ alienandi, pro præſidio belli ad= verfus Tarca. favores faftipiendiy conceffa efè 23 Facultas egrediendi è claufura temà pore neceffitatis à monialibus pofu-

boſtulata, kis non cultas Inquiſttomum hæreticæ pna- vitatis confirmatur 228 Facultas feguefèra decernendi fitta Euum beneficiariorum, lite epen- dente jødicibus conceffa 8f Facultatet conceſſæ, qudcunguie calu- så C colore, legendi libros hære- ticorum, revoc anir 196 Facultatis cltgeſſe Gracis Latino meore, C Katinis Greco ritu mil F fas r alia divina oſficia peragen- di, revocatio 13 Falfificantes literas Apoſtolicas ex- communicantun Familiæ Cardinalii AM 3 per ſonis illus tu illuſtriore m odefii liæ enite cere 18 igia honorum, guò altiora funty "eù baumii petenda fint 217 Tavor veritatis quantus f: apud catholicos 183 Feſta ſanctorum& ſalennes memoriæ o die eorum obitils celebrantur. Fidaufiones de non offendends, poa pacatas er mcungue fopitas ii mae funt in kalia tes ri fieq eguentif. 0 rumpatur conven 138 dei& religionis Chrifiana affer- tio teneur adver. Grecorum errores, de procefsione Spiritús Santti à Patre& Filio,& de veliguis doctrinæ roabelire capi- tibus 2 — preji ſcri juxta juramen i formi tam retinere e medi altra d nentur i media conj lutis admnitos 24 Fides catholica conceptionem Chrif de Spiritu Sanéto in utero Marie virginis p 2 integrum vifitare te- ~ sa z fpiritualia re- S itatem Ch ibid, catholice perlonarum trinita- temin unitate JSubflant tiæ non i Feian r ibid. catholica haærericorum excludluntur pe- sa nitus à quocn, nogune beneficio E clefiaftico> oficio€r dipa 182 Filii hereticorum exheredaniur 177 Filii hereticorum inhabiles funt ad oficia€r be ficia Eccleſiaſti- cas citſuſcunque ordinis@ gia- i 182 Filii A aget t inhabiles funtad oficia, ob paterni flagitii lnem, ontraxiſſe videnmur 182 orum fuccifione piivan- unt, nifi tata fit: fententia contra paires invita 182 Filii Presbyterorum; beneficiis y qui bus olim Jigi pr refuere s Zud- cunque di P ionis gratid in- tercedente,; non Inſtituendi ſiont ei umgenitus est Tefus Chri- 12 23 quatenus extendantur 126 ir formcando caro una 166 Forma contrahendi cenfum 98 Forma‘fidei lice, in quam gradus, qua- leſcunque fint, promovendi ijara- retenentmyr Formula fidei catholicorum 123 Forma profefionis fidei catholicorum 7122 fiuncula ef? dubitationis 16 petens catholicorum s7 cii, tempore mortis ad fisccef] s5 noni heredesytrañf= eunt s8 Etüs`beneficit, últim pifi- màm anii, Poſſeſſ fore defunbto, pro rata temporis inter Ecclefiam ſacceſſorer, dividi de- lorum referyatoru à die vacationis, provifionis, Apo- icæ Cameræ adſcribuntun- 37 Furatur res, que jacens pos nat- fiagium in ripis aut portubus lo- em me aritimor um diripit TUY y YE- Pulſo omni etudinis] hræte tu, niſt neſdituatmn 05. G. G Radus conſangui J nara tates remotiores 7 s funt e oe bus matrimonialibu Junctis i in gradibus primendi fi Græci ordinariorum ſubeſſe debent, gui per varias Umſtianæ ditionis ci vitatet mo- rantur, ne liceniiores jam dudum J recoctis&. excuſſbis hæroſi inſiciant 4. Gratie LAI. H, litias duas ab Impe- pean ratore impr oba atur Hæretici Kberri lam ab Api fèriptameffe Hæretici convicti€r metu i refim abjurantes, pená per; Petui carceris damnandi 177 Hæretici& ſchiſmatici dant sicorum, m, eo- rumque fautorum phnæ 187 Her eücumest, à dæmonibus reſbon- fa expectare 225 Hæreticum e f, aſſerere animam ra- tionalem effe mort 186 Hæbræorum. Hudæorum filii, in- vitis parentibus, Chriſtiani& or- thodoži-non Facie ndi, aut bapii k andi funt, cùm nemin ad crea daii m anosa lebeat 167 Hebræorum mirumque Thaimud, multis portentis, commentis;© laſphemiis in Chrifium é f dem Chmiſtianam reſertum, da- mnatur 193 Homicidæ 204- Homicide non funt hofpitandi 208 Homicidæ Deo funt maximè exofi 20 7 rii rei, quibus panis 206 e exules y obg i tale ſcelus bannitos, penis caa s à june ſhatutis ple- junt 207 non dandus est falvus ; êa janit # reos conan repete ndi pairia } tiamſi injuriis Ó damnis par tum fatisfecerint nm eri debet O Præcip ne far nftionum ju tris O Concil. Tridentini authoritatë III Imagines ſanct F3 Foram femper veti- nendæ, Miky{ da(unt aima No t Jay pym laen intra ti tur Inperet abon

Rerum& Verborum. zinendæ,© devorione debitå co- lendæ funt 124 Imperitia Notarii in perniciem par- tium cedens, non caret accufatione 139 i i Impetrantes beneficium ceffionis fve diſcuſſionis bonorum, aut dila- tionem quinquennalem, cauſam inira tres menfes expedire tenen- tur 93 Inperratĩo beneficii canonica, gue ab ommni obreprione e ſurreptione aliena et 5 exprimit qualitatem vacationis, ut fi vacat per obitum vel per refignationem 43 Impetrationes beneficiorum quales efje debeant 33 Impesrationes beneficiorum vacan- tium, verá rei totins narratione, expediri debent;ne invalide acir- rite habeaniur 43 Imponentes decimas, M& onera alia, berſonis Eccleſiaſticis, abſque Pas pe licentia, excommunicandi funt t47 j; Indomos Cardinalium vi C impein irrumpentec, in eis aliquid ſurripientes, pœnis d Pontificio juredecretis pletendi funt 15 Incantatores, pænis jure Jancitis, ju- Vſclictione inquiſitorum Plecten- di funt 226 Incendii, infirmitatis, lepre, vèl epi- demiæ neceffitate y monialibus e- Fgrediendi d clauſura non denega- tur poftulata facilitas 19 Indulgentia delatoribus blafphemo- rum promiſſa 204 Indulgentiæ à Chrifto in Ecclefia re- lictæ ſunt; ſecundùm catholicos 124 Indulgentiæ, pen quaſtorer, ob quæ- fium€r bona extorguendi veyius, quam impetrandi defiderium, præ- dicate, revocantur€r prohiben- tur 4S Indulgeniiæ populo Chrifliano Jalm- tares funt i24 Infendationumër alienationum bo- norum Ecclefie perfuafores or mediatoret, excommunicandi ſunt 26 Infideles converſt vudimentis fidei funi initiandi 167 Ingredi intra fepta monaſterii nemini licet, cujuſcunque ſexiis, condi- tionis aut ætatis fuerit, ſene li- centia Eßiſcopi aut ſuperioris in ſeripris obtenta, quã nec uti conce- dinur, niſt urgemibus neceſſitati- b 2 00 us Ingrefjus in monafleria, fine Epi pi auttoritate, illicitus ec cuili- bet ibid. Innocentius Octavus ordinationem Pii IL confirmavit 76 Inguifitores poffint legere libros hæ- veticorum, ut faciliùs de eorum errorĩbuis& pra vis doctrinis ju- dicent 198 Inguificores pravitatis heretice y li~ Pros hæreticorum legendi poteſta- tem foli habent 194 Inquifitores pravitatis heretice pof- fum etiam inquirere in fortilegos incantatores 226 Inguifisores procedere poffunt cum teftibus excommunicatis; fociis Cr popia criminis,& aliis de- fetus habentibus 186 Inguifitoribus exceptis, omnibus prohibeiur librorum hereticorum Lebtio 104. Inquiſtrorum fidei eſt, in Ludæorum blafphemias y€ flagitiofam vi- yendi conſitetudinem animad- vertere 172 Inſidiati Bornhomæo Cardinali, eo divinitus incolumi conſervato, pu- miunturn 16 Infignes morum^ doftrine ſplen- dore ad beneficia provehi debent, ita ut priùs examinentur, quàm promoveantur 35 Infula orbis novi 28 Inſtitutio C. promotio ad Dockoranils infignia, in favorem paupertatis, gratis jieri debet 122 Interpretationes Er commentaria “n canones Concilii prohibeniury ejufgue foli Pontifici declaratio veſervatun 132 Tnvafores bonorum Ecclefie 66 Invigilames illicius& preæpofteris eleflionibus, omnibus dignitati bus exauthorati, infames Cr excommunicati funt habendi 219 Iudei Chiifianorum communione gaudere non debent 170 Tudeiculpa propriá fervi funt 171 Iudei fidei Chriftiane doctrinam fir- ſcipienter, ſeiſcipiendi, renuenter, compeſcendi 168 Iudei non debent fè immiftere Chri- Rianorumcæiibus 171 Iudei, ob inveteratum C antiquum in Chriflianos odium, ad eorum curandas infirmitates non debent accerfiri rs Iudei ſervos Chriſtianot, ancil- lasque Chriſtianas habere non debent I7¹ Iudei,ut fide diflintti à Chriftianis, ſic& locorum Jeharatione, ſeve cohabitatione,& veſticilc ratione, cæterisqque privilegiis, diſcrimi- nari debent 176 Indaorum ad- fidem Chrifianan converſorum indulta, quæ amĩt- tum, ſi ad vomiuum redierint, imò, ur hærerici relapſi puniuntun 165 Iudicibus decernendi ſequeſtra fru- duum beneficiorum Lite pendense conceditur facultas 8s Iulius IL Ioannem Bentfvolum Bo- nonid expellit 9o Iulius IL qui non ſolverent anna- taszeor ſecundum pœnas, in eos ar- dinatas, irremifè puniri voluit 7g Turamenia 137 Iuramenta impoſſibilis obligationis irrita funt, velut r ea, que frunt contra bonos mores, C” ad- vershs Ecclefie jura,€r Concilio- rum decreta 137 Iaramentum impoſſibilium&.illici- torum inane e$ C prohibitum ibid. Iuramentum iniquitatis vinculum effe non deber 68 Ius non acquiritur. eleĉto ante confir- mMationem I? Tus patronatús 8o Ins patronatús quomodo acquiratur 82 Ins tribus modis acquiſitum totidem conſervatur sr. L. Aici Iudices, in privilegii@ or- dinis clericalis injuriam, non poſ- funi fine culpa Jacrilegi clericos bannire aut relegare 6⁰ Laici obedire r juffa exequs, non imperare debent 230 Laurea Docſoratile, Magiſterii, quæ olim à comite Palatino confereba- tum candidatis quibuſcunque, ea Concilii Bidentini decreto hodiè nullius aucloritatis ett 121 Leltio librorum hæreticorum omni- bus interdiéta es} 194- Legati reſidere tenentur in locis, ad ug deputanur 27 Leges Friderici Imperatoris, in hære- ticł pra vilatis VEOSy COVrUMGUE complices€r fautores latæ; con- fermantur, C ſervari jubentun 176 Lenones è virginum, puerorumque Proſtinutione qꝓuæſtum Fucienter, pand mortis afficiendi 231 Lex animadvertit in fautores&. fuafores homicidiorum,#t finty qui aliorum malas menses optimo TTie e

Libri Walmud, ut aomni€ Index tonfilioeyerianiy eorumjue ſalu- proponendi conceff, revocanty guam comminendum, nifi perſo⸗ t profint nz OWE Berquæ reſi dere in loco, C curam Libelli famoſẽ 199 Lite pendente, f Eccleſæ Per ſeipſam valeat exer. iber juris Pontificii, de matrimo- tiones ġe mo© ad conjugia pertinentibus, rum fidei fè brevior€r compendiofior aliis effe 86 Á folet 166 Litere Tnguij Liberi Iudeorum; parentibus inya declaratoriæ tis, bapiizari à Chri; 075 NON de nom tranſe- beng $ Litere fur Libri catholicis prohibi Libri haerericorum conta tofi tE taAngem e Ponti bri hareticorum pefilentes g contagiofi Juninon folim fimpli= cibus, verum eriam bonis or di Qaa tar, C Pont Elis, nec ulla eftyja quá magis vantur pofi occurri haærefibus, nei pelo oriantur, Crne exortè ibid. Lires religioforum extra clauſtra va- antium, ad deci Craſſenturn, gquam ſſ tales libri,e- licam evocantur s$ quibus haærefis venenum facilè Liturgia Jacra celebranda eñ ritm incautus quis bibere potes? y proa eo, quo utitur Ecclefia, în gua hibeantur 197 Presbyter Jacrificium illnd ineru- Libri inter catholicos nulli, fine or- dinarii aucroritate& approba-~ tione, imprimendi funi Libri Thalmud, hodiè recognit expurgati, Concil. Nidentini de. cveto tolerantuy entum inſdritit monaſderio exempto pro 4e adhærentia, Er ib pta cenfeniur; Loca pia aboneye milites exemtita fis nt f *9 ja exem 2 lid, blafbhemidóne pleni, dam fini à Gregorio IX; G. Innoc. S dragima m cki extenduntur Jujjragetur M. ornas C appro N A Ediatores IV “rum Ec 28 20 prohibitorum aa 3 Jacre Theo s ad convinte > Regue ali qubujei demptis dnguifisoribus} $ ante omnia indu, mos, ad yocandum medicos marum, ut poflguam de fpiritua= li falute fuerit Pro viſum, ad oralis medicing remedium ſa bruer procedatur 124. ericorum legendi Medici Iadæi ad ægritudines Chri- vendendi ællis, præter Inqui- ſtianorum curandos, convocari fitores y aliis hactenùs cone non debent 127 revocantur i 196 Medici Iudei, gr infideles ad Chri~ niie hastens conceſſæ, muslie- ſtianorum curandos morbos, non ribas ingrediendi monafteria 7 5 Fa admittantur zhuſtenſium,& aliorum guo- Rumncunq; regularium or enam mendicamium, re voc 122 127 Menſer Apoſtolicæ ſedi reſervati, Epiftoporum alternative reſiden- tium, non obſunt 6 Metamorphofis panis CF vini in Eu- chariſtia, rranrſiabſtantiatio vo- Hadtenur, preteri ifitoribus fide catur à catholicis 124. Mniſterium Eccieſtaſticum nenti cere fle N n? L annatarum, quinden- rum Co m e p wre Apoflolicæ latet authorita sa milites hoſpit nentur 147 Moni, ales ad . amarum Č fubfidioa ꝛaum, aliorumque onerum im ung ales y yel tacitè vel exprefè fefe, clanjure obfiringunine 18 Monia sraviter infirm, ita us fa fit, etiam abſque con- Senju fuperioris, egredi potest mo» naſterium, cùm nimiä locorum intercapedine disſundtus es? seriorà cænobio, ut perics in mora otes pietatis Bys: 147 ontes pietatis Chrifianá harisate erecti,& auctoritate Apoſdoli- cå probati€ confirmati,€r ab ujurario fenore alieni, Lei Comntagi M à nt liciti ſunt fia opiegune eorum levande Reratis mm bauperum h j; Junt z159 Mulieres teriiarig clauſaræ obli- Camun 150, K tas obfeguendi g ereguen- non aultoritas imperandi, incumbit 239 Fus ordinationis- Pii 11 des rrimentum ſummum Cameræ Aa pofiolicæ minatus efè 76 Nemo ad credendum compellendus ef} 167 Nemo ad dignitates€ curas E e flaſticas admittendus eid, examũ- ne vite morum gy ernditionis non antegreſſo 2¹¹ emo ad facros zes admittendas ef, fine titulo beneficii y penfionis ant patrimonii 19 Nemo fine fide vera falsari poreik 124 Neophyti à Græca voce reòdrer, quafi plantam dicas novellam, appellaniur. 178 Neophyti funt novitii€r rudes ad- huc in J ifliana lel

it nigh ppum WAPE A sk uh„ pa neah 1 t eal Eilte j ngi mi fim r" iA yee 00 4 milh 19 } gulis i, yi NDH dandum promitendumvé be- neficiorum provifiones nuncian= tOS 222 Nullus ad funttiones Ecclefiaflicas, minendus ef? priùs, guam fècon= ſlitutionet papales obſervaturum jurãris 224. 0. Q2etemia Pontifici Romano præ- filanda eft 124 Obellientia Pontiſicĩ Smoniacè ele- fto, non debetur Fid Obligatio jurisjurandi 137 Ohlervationes Eccleſtaſticæ obſer van- de Junt 123 Occaſio heæreſeot omnis ſubtrahenda esl 198 Occia pantes bona Eccleſiæ, preter ex- communicationis& interdicti pc- nas; à beneficiis€ privilegiis dr- centur 66 Occupantes bona nauſtagata e nautas imspedientes excommuni- camunʒ qui verd iis opitulamtun, condonatione Ponutificid remume- rantur 104. Occupatores bonorum Ecclefie 66 Occupatores bonorum C reddituum Ecclefiafticorum, fub pand ex- communicationis, reſtituere debent fingula ablata Qudetenta 69 Offendens Cardinalem majefiaiis i2- ſeæ fit reus 16 Offendens hoftiliter Cardinalem per ` fe vel alium, fit reus lafe maje- flatis;© punur ibid. Officium inguifitorum fidei efh, ani- madvertere in maleficos, incan- tatores, C faper, Ritionmum vana- rum obſervatores 227 Officium legati quodnam ſt 27 Officium protonotariorum in rinci- pio Ecclefie primitive à beato Clemente, ad ſanctorum marty- rum geſta perquirenda atquè ſcribenda, flait inſtitutum 62 Omnes arcentun demptis Inquiſitori- bus, d lectione ſcriptoruim hære corum, aut malè de fede orihodoxa ſentientium 196 Omnia© fingula, quæ de peccato originali; C de jaſtificatiome in ſacroſancta Tidentina Synodo, de- finita. declarata fuerunt, am- pleltenda 123 Omnia per Chrifium fabka funt ib. Opus Jervile die dominico faciendum non eicl 137 Ordinarii Synodorum provincialium in concubinarios publicos disie Rerum& Verborum. madvertere debent, sê omni for- nicationis[purcitainlaiciscleria cisĝueextinétá, legis divinean= thoritas cuflodiatur 232 Ordinis mendicantium cunobia, mo- naſteria& prædĩa, à collectis, ſiub. fidiis© hofpisiis militum exi- MUMUT 14.8 Ordo fine facrilegio reiterari neguit 12} Ornamenta virtutum cujujgue ele- Sioni ſaaffragabuuntur, non opes Q facultates 22⁰. P. Auochialium perpetud unitarum piis locis portio aſſignanda vi~ cariis, non fit major centum, nec minon viginti quinque ſcuiorum fo Paftor perpnaliter Ecclefie præefè debet,€r cur debeat 36 Paſtores divinonum Præcetronum „memores, factigue forma gregis, in judicio ac veritate paſcent ac regent 412 Paulas IV. flatuit, debitores vb- tihentes alternatyas vel dilatio- nes, teneri ferre birretum viride os- Panperies notoria facit, ut bene- ficium ceffionis. bonorum conce- datun 94- Pax 8 Pecunia in gratiam commercii€r negotiorum publicorum adinven- taes? 23I Pecunia permutationibus inæquali- bus medetur ibid, Penfiones reſenvari non debem in diminutionem monafteriorum€r Ecclefiarum regularium jo Permutatio eneficiorum j2 Permutationes beneficiorum ffrau. dulentæ prohibentur s$ Perſonæ Eccleſtaſticæ cujuſcumquie Crallili in hæreſim prolapſæ,&d fide deviæ, omni dignitate Coffi- cio privande funt 190 Perfoine Ecclefiaflice de bonis Eccle- feaſticis teſtari prohibentun 103 Perſonæ E loca, quà ſunt dle foro Eccleſiaſtico ſtatutis lalcorum non ſablſiciumtur 63 Perſonæ excommunicantur, loca in- terdicto ſappomuntur, quorum confenfis, favore. conatit, literæ reſeripta Apoſeolica ſene exe- cutione remanent Perhne qualiasem O condiio- nem mentientes, ut aligaid fan ciliùs conſequamiur, rei, hoe obli- guo tramite aſſecuiæ, fintu can rebum zig Piis locis, qui teſtandi facultatem non habent prælati, jure legati vel donationis, decimam tantina fariem bonorum relinquere po- fins 39 Pii Secundi in appellantes, à fedis Apeſeolicæ ſententiis ad futurum Concilium, conſtitutis confirmater O interpretatur 89 Pins F. virginem nobiliſſimũ quan- dam petentem, ob infirmitatene adyverſam valetudinem, exi- tum d clauſiro exhortatuis elũ, u ne exinet r95 Pluralitas Epiftopatuam ir benefi- ciorum improbatur 3f Pana blafphemi în dignitate public confiiuuti, five clerici five cujufo cunque non cierici 203 Pæna Cardinalem occidemibus im= pofita, que fis 16 Pæna decoctorum, ſuuphlicium ulti- mum 96 Pana lenonum, fordidum€ turpe lucrum ex proſtinttione virginum corradentium 231 Pæna mortis flatuitur în lenones, quafiumè virginum puerorumýs Pproſeitutione referenten ibid, Pana facrilegi 69 Pæna ſanctionis pragmatice fegua- rum 130 Baſphemorum cujuſcunque generis, ordinis© qualitatis 203 Pane tinm bona Ecclefie Ro- mane© Palatii Apofolici 69 Paena eorum, qui homicidis favent 20.$ Pane eorum, qui in eirate legiti- ma religionis votum emitten- ies, à profeffo vitæ inſtituto de- ficiunt,€r ad alios ordines Ya- ganiuy Pane eorum, quì pos? ordinis fi Fepi infitutum,€ folenne vo- tumemiffum, fscceffugue tempo- vis confirmatum, relinquunt re- gularis yite veligionem If3 Pæne Epiftoporum nonrefidentium In dicceſi, ovilisque curam negli- gentium 108 Pænæ haæreticorum, ſchiſmaticorum, G eorum, gui iftis favent 187 Pæne homicidarum, C eorum fatsa t torum 204 Pana in homicidas confine confir- mamur 208 TIt: 2

Index Pæne in non folventes annatas con- fisme irremiffibiles 76 Pene jare civili in ambitús reos Jancitæ confirmamur,& exten- duntur ad recipientes pecunias&. mediatores 221 Panæ reorum homicidii notorii 209 Pænæ reſcri ptorum& mandatorum Apoſtolicorum executionem impe- dientibus přopofitæ Pane Simoniacorum ab Hoflienfi de- ſeripræ 223 Pompa funebris Cardinalium, guo JSumptu perfolvi debeat 19 Pomifex hominibus omnibus indul- gentias conferre potest 143 Pontifex jus libertatis Ecclefiaflica auctoritate ſud deſendit 6¹ Pontifex novus eligendus non esh, quamdiu vivitadhuc vetus 219 Pomifex Romanus beati Petri ſuc- ceffor est R4 Ponufex Romanus Chrifi vicarius es} ibid. Pontiſex Simoniacè electus ſubdito- rum obedientiam non meretur I Pontiſex ſummus litium inter Car. dinales exortarum judex I9 Pontifici Simoniacè eletto nemo obe— dire tenetur, illius gue aniboritati detrahere omnibus licet,€r nová elečtione js è Pontificio folio de~ turbandus ef} 1I Populus edes illins guem Ponti- ficem fore fèit, diripit,€ confise= tudine inſolenti violentdque Jo- diat I5 Portiones vicariis perpetuis ita pin- gues Ó opime affignate, ut be- ficiis unitis fructus& emolu menti nihil accedat, non yalent Jr Poteſtas Cardinalium in Ponti ſice novo eligendo gua fit II Poteſtas electi gue fit I0 Poteſtas impertiendarum indulgen- tiarum à Chrìiflo Eccleſiæ relicta n4 Poteſtas juriſdictionis ordinariæ byd Poreflas laicis in clericos nulla eñ ibid. Poreſtas laicis in clericos prorfus in- terditaes? 6o Praelati C alii monafteriorum mo- nialium curam habentes, inca- fibus tantummodò ungentis neceſc fetans, parvo comĩtatu ea ingredi Permittuntur 160 Praelati€ Epiftopi parvo comitate © fenili monaſteria ingredi pof- Jont, in cafibus duntaxat neceffi- tatis 161 Praelati tefandi facultatem non ha- bentes, locis piis jure legati deci- mam partem bonorum relinguere pofum I00 Præfianiiores canufemihriarumhu- jus iatis, execrande funt bla= Jehemie, pænis eè feyerius vindi- cande, guò fegnius in divini no= minis injuriamtolerantur 202 Pratexrus exemptionis r privilegiis occafio ſcandali eſſe non debet 6o Principes committentes vel permit- temes duellum, excommuni- camur, fium infames,€ ßbroſcri- Prione bonorum multamur 235 Principes etiam ipfi panis latrones vecipientium ſeabjecki funt, fi e illi talesrecipiant 112 Principes occupantes bona Eccleſia- fica,@& eorum libertati detra- hentes, excommunicantur 68 Privatio non ſolventibus annatas G excommunicatio metuenda eft 72 Privilegia de candidatis recipiendis, isa ut certo pacto ingreſſum€r de~ bita alia folvant, Ecclefiis concef Ja annullantur 224 Privilegia€r facultates conceſſæ Epiſcopis, in gratiam paſtoralis reſidentiæ 109 Pro pecuniario debito, vel cujufvis ærin crediti quantitate, non po- tef judex ordinarid vel delegatd poteftate locum vel populum in- terdicere 87 Pro præſidio belli ſuſcipiendi adver- Jus Three furores, Camere Apo- Pol. cenfus alienandi faculias conceditur 23 Procedi fòletin frigas&. ſortilegor, ust hereticos vehementer Jufpeétos, quia ea perpetrant, qua manifefiè ſapiunt hæreſim 129 Profeffio votorum I4 Promiſſio beneficii facka, ut quis eli gatur, es? Simoniaca s4 Promovendi ad beneficia C. digni- tates Eccleftaſticas, cejuſcunque ordinis& inſtituti, fidei profeſ- fionem è praj ripta forma cum Jõlenni juramento profateri de- bent Promovens indignum ad beneficium aliquod punienduses} 3I Propter pecuniarum debitum, cyi- tas, provincia, C loci publici non poſſuunt interdicto ſaupponi 87 Proviſt de beneficiis reſervatit ſedi Apoſcolicæ ejuſdem aucloritate inſcid, pro malæ fidei poſſeſſoribus, an f rhel 8 Proviſiones beneficiorum fine ullo Pretio denunciandæ fumi 222 Publicæ honeſtatis, quæ ex ſponſa- libus contrahitur, impedimenti nullus aut- parim reguens eft ufus, quomam fponfalia de fium tuyo quàm rariſſimꝰ fiunt, lon- Segue major es$ prohibitionisra- tio, in matrimonio per verba de præſenti contracto, quàmin fpon- Jalibus de futuro 162 Publicatio beneficii in ſequentiore populi convent, ubi beneficium confiftit, fieri debet s3 Pueri Iudeorum, invitis© recla- mamibus parentibus, non debent baptizari 167 Pugnantes in duello, O duellum permittensguácungue cansd eri- am jure probatáy excommunican- tur, eitque ſepultura in loco ſa- cro denegatur 233 Purgatorium effe, catholici credunt conftaniffimè 124. Q, Ve beneficiarii habent, empta Q’ ad donandum Ecclefie alicui diverfe à fua, ea donare pol- ſunt per teſtamentum, vel alio modo 120 Que in decretis Conciliorum minùs clara fent, Pontificis ſolius in- terpnetatione illuſtrantur 130 Que funt in Conciliis œcumenicis reſoluta& decreta non debent hita maná opinione impugnari, 9 Qualitas non patrocinatur crimini, guò mitiùġs puniatur 71 Qualitas ordinandorum 20 Quãalitas teſtis omni exceptione ma- Jor esl, quoties. agitur de inguifi= tione hæreſir 106 Qualitates gradús conſanguiniratis yemotiores Č propinguiores„in diſpenſationiluus exponendæ ſunt 164 Qui apofatam prefensat ad bent- ficium, patronatús jure prafen- tandi privatur 8¹ Qui beneficia à fummo Pontifice imperrant, annatam ſolvere te- nentur 73 Nuũ bona culiui divino dicata oc- cupat, vel occupata tuetur, fur Cr Jacrilegus eft 118 Qui lardinalem offemlit, majeſtalis dafe fit rens 16 Qui rofes e demobliga Qui exercer M Laui anie matrimo ſandſerit AYAN. contagi dun Qui mmi Cordina moy CHNS 00 ionem mn ay dwf

ent, enp lefe alea dmn pé Wy plan w ntur jy OOMKN non debane d dh m{ Rerum& Verborum. Lui diſciplinæ regularis inſtitutum ries ef? femel, perpetuò eim dem obligatus manet 141 Qui exercet munus in electione col- latum ante confirmationem, jure fuo privatur 14 Qui inira gradus frohibitos ſcienter matrimonium contrahere præ- fumpfèrisy fpe difpenfationis con- ſequendæ carere delet 163 Qui librorum hæreticorum pruritm avidilus titillantur, facilè eorum contagione vitioſi& inſani eva- dunt 169. 9 Qui libros heærefis, ant falfi cujuf- cunque dogmatis legerit, excom- municatur 198 Qui nomina aut familiaritatem Cardinalium mentiuntur, nt fa~ ciliùs obtinean gratiam, excom- municati, eis adepits non fruen- tur 214 Qufi per alios facit,&- negotium ali- quod exequitur, per feipfum fi- cere videiur 138. Qui per ſex menfes ab obtentobene-. ficio, vel quamlibet eorum par=. tem, offcium non dixit, ſolùm te- netun ad reſtitutionem pno ratay elapſo verd ſemeſtri, ſi pot adimo- nitionem in quindecim diebus bis non oraverit, beneficio privan- dus esè$7 Qui perfènis interpoſitis beneficio rum provi 2 venantur y, att ſeipſos in canonico examine offe- runi, quo alterius ignorantig imperitiæ fucum præbeant, Falſumquue tueantur, excommuni- candi funt 215 Qui Pontificatum ame fedem va- cantem venatus Č) adeptus esh, excommunicandus d dignita- tibus omnibus abdicandus es? 217 Qui publica oficia mercantur pre- tio, ea fine gravis Q fanti con- ſcientiæ vulnere retinere non pol- funt 221 Qui rei funt ambitús, č precio mer- camur, quod dignitate preftare non pojjunt,ad oficia admitti non debent 220 Qui res& arma cuſuuſcunque ge- neris in ſubſidium Saracenorum auit infidelium porrigunt, Md exteros în detrimentum lumiſtianæ reipublice deferunt, Luncilii La- teranenfis decreto excommunicati funt ipfo jure,@ finnt fervi ca- pientium, O bonorum omnium Anmiſ⸗ſione muuletantur 375 Qui reinem ant poffidem beneficia Eccleſiaſticas priuſquam Apoſto- licis literis jus poffeffonis probe- tur, beneficiis ilis privantur,© ad alia obtinenda perpetnò fiunt inhabiles 33 Qui fpe obtinende diſpenſationis matrimonium contrahunt in gra- dibus prohibitis, in poflerum Pon- tificiá gratid per hujufmodi di- Fenſationes non gaudebunt, eti= amfi ex copula feguuia fit proles 161. Qui vel. pernas vel, nomina Mi= tani, ut faciliùs. aliguid exior- queant potiùs; quàm impetrent, videntur profeto rei fali 215 Quis damnum à latronibus via- tori, illatum. prafiare. teneatur 3 Quifguis per: pecuniam ordinatur, adhoc, uihgreiicus fiat, ordina- tur I0 Quod de jure ab initio: non confiftity id temporis tractu non confirma- ini 38 R: R4” dogmatum legitimorum ab adulierinis difternendorum 127 Receptiones monialium ad ordinem, obligatione clanfura violatá, ir- rite funi 18 Recitatio horarum canonitarum ne- Lledta, clericum reddit fiuttuum perceptorum omiſionis tempore, veſtitutioni obnoxium. s6 Reconciliationes fallaces inten ini- micos( quas trengas vocant) airo- cioris injiyia parentes, damnats tur. 138 Regnum. Chrifi finem. non. habet 123 egulares exra clauſtra vagantes. 152 Regulares non poffunt audire con- Fefiones ſecularium, niſi appro- Batione& indulto ordinarionum 150 Rei confeſſi à vinculis carceris non ſunt ſol vendi, niſi æxecutionis ſen- ꝛentiæ paruerint 83 Rë homicidii notorii, guibus panis ſeubjiciantur 209 Rei perjurii&. falſi, qui haleantun 230 Rei funt facrilegii, gui res facras È semplis Jurripiunt, ut eas ad ufus prophanosconyertant 201 Relapfus dicitnr, gui inhaærefim ab- Jaratam, vtl in aliam iterùm la- bitun 183 Reliquiæ ſanckorum gs Res divino cultmi dicatæ eximun- tur à nomine& jure ſpoliorum ug Res divino cultui dicate, non tefa- mento, non donatione, vel pacte ullo alio, in uſus prophanos reſi- gnari poffunt ibid, Res quacunque bonorum mobilium five immobilium, posk obitum prelatorum, C quarumcunque perhnarum Ecclefiaflicari, extra urbem Romam decedentium, re- lite, pertinen ad Cameram Apo- ſtolicam 120 Reſeriptorum& mandatorum Apo- fiolicorum executionem impedien- tes, pænis quibufdam certis coêr= cendi funt$ Refidentia paſloralis commendamen 109 Reſegnare,& confenfum ad refignan= dum praftare, paria funt A Relegnatio beneficii legitima, omnem zempbonis, penſonarumque dolum excludens, certo dierum fpatio an- se obitum.: firmari debet f2 Keſegnatiò keneficii,. quam factam mort ſequitur, tanquam frandu- lema, Č prafumptione frandis gravata, non fubfiftis ibid. Refignationes€r jurium conceffioness infra quod tempus publicari de- beant ibid, Refignatiónes legitimis de caufis tamm admittende funt s3 Refponfa. à dæmonibus non fum ex- peanda 227 Reſpuublica Chriflianorum tota Eccle- fie. Romane. fuppetiis Juvainr 73 Rfitusio frutúum beneficii e Relarretlio carnis expectatur d chri- fiianis 123 Reus homicidii iù carcere conflitutus, non audiendus., nec. prisad lo= cum cedis. remittendus s quàm hæredum acciſi juri ſattigfecerit. 209.... Ritus in facramentorum admini- firasione. à catholicis obfèryari Politi, funs recipiendi;-123 Rudimenta Ecclefie prime Rom. in quo jata fuerim 128. 5. Aierdos. quilibet jure divino habet auktoritatem abfolvendi, ſed jure EFccleſiaſtico ſalßbenditur I4 TTtt 3

— Index Sacerdones ab oneribus popularibus immunes fant 147 Sacerdotia refignanda deponi debent venid ondinarii E pileopi f3 Sacramenta legis nove à Chrifto$ in- ſeituta vers ſeptem creduntur à cathalicis 123 Sacramenta, licèt:non omnia, fingin- lis hominibus ad falutem neceffa- yia[unt ibid, Sacre fapellebtilis ornamenta non veniunt fab nomine fpoliorum, pertinentium ad Cameram Apo- fiolicam 16 Sacrificium propitiatorium pro vivis deſlunctis, in Miſſa Deo verè offerri credunt catholic I2? Sacrilegium quid ſit 201 Sacrilegus puniendus eci 70 Sacraſancta generals Synodus Tri- dentina explicatam fidei] effio nem ab omnibus T gradu H fiafico 127 Salvus condi b 3 NON L. dandus 2⁰ Santi unà cum Chrifto regnantes imvoc andi Ey Junit 124 Sandtiras loca Deo: conj me decet#55 ra Sacra admittitur licis3 tris eorum, gug esk Efa Rom Seriptura ſacrà ſecundum interpre- tationem$ Piend- est Semel affectum perpetu manet af- feftum 45 . y. 2 Sententia ſequeſcri exeguutória. est VInitt entibus,; deneganda S >d i 2 54＋ Sequeſtrum concedi non J perentis aj ppareat Sicarii non funt exi 208 Simonia ambitionis comes é$ 218 Simonia committitur tam per dantes, quàm per accipientes,:tam per ægentes, quam per conj ſentientet u Simonia omnis in beneficiis confère- dis vitanda 223 Smoniacæ eleskioniß conſci, proxe- nete Cr medi atores, ad inſtan reos rum majeſtatis panis fubjici iun- tur, activis€r Hbaſſivis. rdi nali jbus verò novum. Pont 4 eligendi æquiore tyamite conce: surp oteſtas I Simoniacus dlicitur hæreticus 10 Sortile gi juriſdlictiane inquiſitorum, penis jure ſancitis, plecti debent iu guod de jure civi. cium appel nY, man reJ punitur m lapiens, ut crimen hæne- 3 r7 Ani 23 wt pontè tiuntaxat, non fraannumfaveat€r pairi Species Jacramenti una füfficit cd- j tholicis adC l finm. totem parti- tipandum r24 ypettacula ferocia©« cunque, in guibus tau vesġue: fi U t ema GUR ty[OVO cuntur, ZORTE f rom benda p Santtus loguutus ef Pr oplata x 14 E cleſiaſticorum non lie verùm ejam a rvinciarum, fuiffe yata P Es gaon 1 Gr certa y, Cr 1 y inducunt hon um olim prafuerur tt, arcentui Statuta Er ordinatio nes z e in injuriam executi. ionis rej Cy rum Or literarum. é pof nullius fani vigoris ant robo- ris 6 Satutunm ordiuarii audtoritati Don- lica arum, tificis maximi detrahis s ves dlienationis bonorum. Ec- Cleſtaſticorum excommunicandi 26 Subditi a qui Simoniacè electur eft, ab omni obedientia vinculo dom uti fimi Iá i ci mutaa f, 124 Sacceſſon pores? revo malè aliea nata 26 Suffragia sppeltaronim in caufis 9 t multe pecunia- pie fummá depofitá A, non admit- tantur 2 Syffrapia appellation pe; í Suffraga appellationum yropenfio- iuni ad lites ai imos o decrete lke pro- 126 numerus puellarum mo- sm ex redi dinibus monaſterii li debet. ya já Cra vetur ndádtionis Ant A 1ta ú 7 Ec r J£, in „ almud Hebreorum 4 ZA CANE yaga attr s O ibid. zzi arum in unitate diyini tareni vel és ede Spiris S. in utero vit- gini ò i wett fales aare deel Turca oti non hl tti En j t y Enero

ginis Marie conceptionem š profi- tetur fides catholica I Traltare de eleftione Pontificis, Pon- sifice adhuc-vivente, monopolium es} prohibitum 219 Traditiones Ecclefaficas firmiter teneri debere, volunt catholici 12 aS 138 Turca occupat Pannonia exûdium non plùm alie, verùm ettam toti Europe minatur 139 r Fiaa ſandtorum 135. Rerum& Verborum. Veritas rei. gefle in diſpenſarionum O aliarum gratiarum impetra= tione verebka, pená falfi damnat impetrames IAr Via, ne quis heærericorum librorum veneno Inficiatur, ineunda, lectio- nis eorum prohibitio ef 197 Vinum in uſis Euchariſtiæ mutatun in ſanguinem Chrifti n4 Fiii Jangminum,&@ Deo€r homini- bus exofi Junt 206 Fis, m credat, nemih inferenda es? 167 Visa feculi venturi fperaiur Q cre= ditura fidelibus 123 Fnio beneficiorum Voluniates ulme 99 Foia 142 Vius indulgentiarum populo Chri- flano falutaris est 124 Fjus negotiationis smnis quefina- riæ O. ſordide interdidtus etl 120 Fjus pecunie in gratiam commerciis negonorumáue priblicorum alin- yentus esk 232 Vjus penfionis in beneficiis monaffe= riorem non concernir. 59. s9