———————f—f5

——————(p—— Viri incompa- t a conſummato litionem, labo- Q. D. B. V. ni Collegæ mei ollaudarunt, re. MATRONAE um piĩe prodeſt, ratiſſimo animo neidit, merito rrnrieNrrS r m cariſſimo mee eſſore, ornatiſ- erdtltn. DOROTHEAE FRIDERICAE ſfecio ega defun- 5 LVCRETLI AE DE PELCKE 51 5 NATAE 5 BERNHOLD 18 ESCHAV enburgicus, la- rindem dirn XVSAE VIDVAE ORPHANI enſis, Watloſn PIETATE PVBLICA nIE X IT. MAIT MDCCLXTX. beate defuntkłi, „znortem generi ro. PARENTABVNT Altenburgen- rmanicis. AbESTE EREOVRVTER defuncti Recto- is, prœmiſſo ſu-. CIVES INCOLAE ACCOLAE iget germanice. INDIGENAE HOSPITES naſio noſtro be- tia ut declama- 8 DECENTER TNVITO PP. in Iluſtri 5 IOGANNES CHRISTIANVS SACHS SkER. PRINC. MARCH. BAD. DVRL. A coRS. ECCL. ILLL. GYMNASII RECTOR. C AROLSRVHAE TVoIS LOoTTERTANTS DEScRTPSTT IOo. FERID. CoRxELTVS STERN. ＋ 7 7

cenſeo, inquit DRMOSHHENES, eum, Jui bene- Hicin accepit, ohortere ommi tempore meminiſſe. Ingrato enim animo et beneficiorum immemore vt nihil inhumanius cogitari; nil dioi magis ferum atque immanius poteſt; ita, qui beneficiis devinetum 5 atque ornatum et animo meminit,; et ver- bis, ſicubi fieri poteſt, praedicat, dignus eſſe aliorum ope, gra- ria, benevolentia videtur. Itaque Romanae eloquentiae parens, qui tam graviter, tam copioſe de omni officiorum genere diſpu- tat, cum omnibus virtutibus ſe affectum eſſe cupiverit, tamen nihil fuir, quod maluerit, quam ſe et gratum eſſe et videri. At- que unam hanc virtutem non ſolum maximam eſſe, ſed etiam A 2 matrem ——— —————-æwæ—œGłPêi. *) In oratione de Corona.

, Vο matrem omnium virtutum reliquarum docuit. Meminiſſe vero accepti benelicii vix quisquam reete ſatis poterit, niſi illum, a eujus liberalitate manaverit beneficium, noverit. Ignorare omnino bene merentem non poteft. Ea quidem eſt nonnullorum vel virtus, vel certe non cenſo. ria ſeveritate vituperanda conſuetudo, ut, quid, quantumve boni in alios conferant, deliteſcere malint, atque in abſcondito haberi, quam in apricum proferri, et, vel ſermionibus, vel litteris palam concelebrari. Horum voluntati ii ſane non reſpondent, apud quos non diutius in animo ſunt donata, quam in uſu*). Morem potius gerere videntur, qui grati ſunt, cum velint tantum, nec ha- beant hujus voluntatis ſuae ullum alium, quam ſe, teſtem*. Fieri quoque nonnunquam poteſt, ut, dum tales homines, qui optime de aliis merentur, in vita ſunt, ne ingratiis laudari videantur, publicis elo- giis non condecorentur, quanquam privatim eos ſilere nemo auſit, niſi ingratus haberi velit. At cum humanis rebus eximuntur, qui- bus perpetuo intereſſe meritis ſuis merentur, committere profecto pietas publica non poteſt, ut tanta nomina taceantur, ex animo aliorum effluant, et oblivione poſteritatis extinguantur. Ingratiſſi- mam ſane illam oportet eſſe gentem, et; quae deſiderio bonorum civium tabeſcat, longe digniſſimam, ex cujus memoria exeunt, qui vel male ſibi faciendo bene fecere patriae; vel; quas poſſedere opes, aliis optimo animo reliquerunt fruendas. Neque levis mihi ae ———22N22— J6.—ç——A2 9——— 2˖L⏑˙— *SENECR de Beneficiit Lib. I. Cap. 12. **) SERNECA l. c. Lib. IV. Cap., 21.

miniſſe vero iſi illum, a rare omnino non cenſo- itumve boni dito haberi, itteris palam t apud quos ). Morem um, nec ha- eri ui optime de publicis elo- nemo auſit, zuntur, qui- ere profecto ex animo Ingratiſſi- io bonorum exeunt, qui 8 poſſedere levis mihi ae pr—————— ο( 3 ac temerarius opinator eſſe videor, multosh cum peſſimis exemplis non ſine horrore edocti didicerint, vel mortuorum voluntates prorſus everti, vel eos, quos defuncti teſtamentum habuit haere- des, haereditatis non fieri participes, dividere bona ſua nonnullis, quos noverant, maluiſſe, quam fallaci ſubdolae ac vafrae poſteri- tatis arbitrio tradere. Non enim eſt omnium, quae vulgo credi- tur eſſe, ea amentia, vt, quid majores nunoupaverint, quid teſta- mentis ſcripſerint, caverint, ignorent; norunt, et, quam longe a voluntate majorum minores haud raro digrediantur, male pre- cantes abominantur. Sunt alii, qui, cum rebus praeſentibus adjungere atque anne- ctere futuras ſoleant, opinionè augurantur, orbis noſtri compagem labefactari, nutare atque ad ruinam eſſe procliviorem, quam aliis videatur. Atque hi quidem pie conſulturi rebus humanis, ita facere ſementem volunt, ut meſſis fiat oelerrima atque omnium certiſſima. Itaque ergo, ſi quid rei ſuae alii in futurorum fieculo- rum uſum poſteritati donant; hi praeſentem pecuniam impendunt vel in libros ſacros, quos excudendos magnuo numero, et aut mĩ- nimi vendendos, aut gratis diſtribnendos eurant; vel in viros, qui propagandae religionis Chriſtianae ergo terras petunt, alio ſub ſole calentes; vel in virtutum bonarumque artium ſeminaria; eoSque, qui inſtituendae juventuti ſe viresque ſuas devoverunt. Et quis carpere praeclara haec conſilia auſit, praeſertim cum ſcholarum aga- tur ratio, et accurata juvenum animorum conformatio iis promo- veatur? Nulla profecto cura bonorum virorum perſonis dignior eſt, quam quae in bene educanda juventute conſumitur; nulla pe- A 3 ˖ cunia

6 Dο N ounia melius, quam in virtutum artiumque ad morùm officinas impenditur. Equidem non ſine ingenti voluptate recordor, quod de ſin- gulari Magnae Britanniae cura ac liberalitate in pauperum civium liberos ante ſex, et quod ſupra excurrit, luſtra, in eruditorum ephemeridibus relatum legi. Legi Londini centumæt triginta duas; in ipſa Anglia mille trecentas vigintique et novem; in Scotia cen- tum et novem; in Hibernia centum et ſexaginta ſcholas inſtitütas, in iisque tricies quinquies mille ſexcentos ſeptuagintà novem libe- ros utriusque ſexus gratuita frui diſciplina, ſingulosque ſingulis annis novVo amiculo donari.æx) O munificentiam raram! o libera- litatem omni praedicatione majorem! Sed nec patrise meae annalibus deſunt exempla tum Prinei- pum et virorum illuſtrium, tum foeminarum nobilium, aliorum- que, quamvis non ſublimi, honeſto tamen loco natorum, qui vel ſcholas ſuis ſumtibus erexerunt, vel muſas mularumꝗue alumaos re opibusque ſuis iuverunt. Longum iam foret, h rumque Pã- ginarum modum excederet; enumerare omnia. nunc praedicabo; reliqua alii tempori aſſervo. auca tanitum Baden- *) Londini aluntur 10 gratis 3137. pueri 1965. puellae. in reliqua Anglia 19568.— 3915.— in Scotia 3003.— 1047.— in Hibernia 2406.— 600.— *) Legata omnia,; quorum memoria extat, àl10 programmate, ſi Deus vitam viresque largietur, cwibus meis cariſſimis proponam.

um officinas uod de ſin- rum civium eruditorum riginta duas; Scotia cen- las inſtitutas, novem libe- que ſingulis m! o libera- tum Prinei- n, aliorum- im, qui vel ue alumaos rumque Pd- uca tantum Baden- ————— N C 7 Badenſium Marchionum, ERNESTI FRIDERIC GEOCRGII FRIDERICL Fratrum; FRIDERICI MAGNI, CAROILI WIIL⸗ HELMl, CAROLI FRIDñERICIT munificentiam ſummam colit 5 atque aeternum venerabitur Gymnaſium noſtrum. Monumentum hoc amoris ſui in litteras ſtruxit, dotàvit ERNESTVS FRIDERLE CVSõ; auxit, ornavit GEORGIVS FRNIDERICVS hoſtili Gallo- rum face incenſum atque ad ipſa fundamenta disiectum reſtituit FRIDERICVS MAGNVS Durlaci; in ſedem ſuam novam novis ſumtibus tranſtulit CAROEVS WILEHELMVS. Nutrit hanc artium oflicinam, ditat, ampliat CAROLVS FRIDERICVS, Patriae Pater, quo amabiliorem Principem nee maiores videre, nec poſteritas unquam viſura. Quid optimo huic Principi prius eſt, quid anti- quius, quam ut in omnibus; quas divina maieſtas ipſi gubernan⸗ das largita eſt, terris, civium animi verà in ſupremum Numen pietate, probis moribus; litterisque et artibus, quae vitam huma- nam reddunt feliciorem, ſolicite atquèe accurate erudianturꝰ O utinam*) ˖ Serus in coelum redeas, diuque Laetus interſis populo Badenſi; Neve TRE noſtris vitiis iniquum Ocyor aura Tollat. Heic noſtri potius Lycei Heic ames dici pater atque cuſtos; Floreas, vivas, vigeas, perennes, CakOLTE PRINeRPS. Nec ———. ) Conf. HoRAr. Carm. Lib. I. Od. 3.

8 RN. Nec praetereundae ſilentio Paedagogii, quod Loeraoi floret, origines. Fundamenta Capituli, quod vocant, Roetelani jecit RVDOLPHVs III. Marchio Hochbergae et Dynaſta Roetelae, qui A. 1473. abiit ad plures. Opus, quod imperfectum reliquerat parens, perfecit filius WILHELMVS. Tribus altaribus, Bernhardi Confeſſoris, S. Crucis et S. Georgii in Templo Roetelae totidem conſtituti ſacerdotes ſacris faciundis. Capellanum, ut uſitata lo- quendi formula utar, addidit ERNESTVS, Durlacenſis Familiae Sator. Quum ſordibus purgarentur ſacra, eccleſiae Roetelanae miniſtri inſtituere divina humanaque ſapientia juventutem coepere. Probatum id Principi Marchioni FRIDERICO V. Is anno ſupe- rioris ſaeculi quinquageſimo ſcholam Roetelae erexit provincia- lem*), eique duos praefecit magiſtros, latine, graece, ebraice juventutem docturos. Quo litterarum domicilio hoſtilibus flammis conſumto, Muſae migrarunt Loeracum, ubi nova iplis ſedes pa- rata. Anno hujus ſaeculi decimo quinto, duobus, qui adhue fuere ſtudioſae juventutis moderatores, additus tertius, Prorectoris digni- tate ornatus. Schola mutato nomine vocabatur Paedogogium. Laudabile Principum virorum exemplum Principes foeminae ſecutae. Quum ERNESTVS FRIDERICVS anno MDLXXIV. ſuis ſumtibus duodecim juvenes indigenas ali, litterisque ac artibus imbui juſſiſſet; fratrem imitatus GEORGIVS FRIDERICVS Marchio numerum illum auxit duobus, quibus nutriendis certam pecuniae copiam ſtatuit. Tam munificorum Principum excitata exemplo ANNA MARIA, FRIDERICI V. Marchionis conjux, ex antiquiſ- ſimo ————— 2KL[ECU 22—22Ä —— ) Landſehule.

Loeraci floret, Noetelani jecit Roetelae, qui um reliquerat 5us, Bernhardi etelae totidem ut uſitata lo- enſis Familiae iae Roetelanae utem coepere. Is anno ſupe- xit provincia- raece, ebraice tilibus flammmis iplis ſedes pa- ui adhüe fuere rectoris digni- ogogium. cipes foeminae DLXXV. ſuis artibus imbui CVS Marchio rtam pecuniae citata exemplo I ex antiquiſ- ſimo % ο9 5 ſimo GEROLSECCI0RV ſtemmate, bis mille legavit florenos, quorum uſura duo juvenes, liberalibus ſtudiis operaturi fruerentur. Eundem in finem, eadem conditione mille florenos poſteritati donavit FRIDERICI VI. Marchionis conjux, CHRISTINAMAG. DALENA, IOANNIS CASIMIRI Comitis Palatini Bipontini filia, ex CATHARINA, CAKOLI IX. Regis Sueciae filia, GUS TA- VI AD¹OLPHI Regis ſorore, prognata. Nec reticenda ſine piaculo CAROLM MAGNI Marchionis conjux MARIA IULIANA, GEORGII FRIDERICI, Comitis Hohenloici filia; quanquam peregrinis magis, quam civibus bene feciſſe iis videatur, qui, quam areto vinculo patria noſtra cum flo- rentiſſima Baſilea ſit conjuncta, ignorant. Marito anno 1658. ex- tincto ſuperſtes, cum ſedem Fridlingae, vico ornatiſſimae Baſileae olim vicino, fixiſſet, centum florenos celeberrimo Gymnaſio Baſi- leenſi legavit, forſan, ut facilior Badenſibus in Athenaeum illud aditus pateret.*) Transeundum ad noſtram aetatem. Sereniſſimae MAGDA- LENAE WILEELMINAE, piae, caſtse, conſtantis ſumma in patriam merita, omni elogio majora, gratiſſimo animo et nos laeti veneramur, et grata ſemper poſteritas recolet. Haec beatiſſimä HERI noſtri CAROLI FRIDERICI fratrisque, quem habet, Cel- ſiſſimi WłILHELMI LUDOVICI tutrix et avia, ut praeclara in ipſa ——— 7——— ) Vid. elegantiſſima oratio ſacchilaris, quam ampliſſimus I. R. TnURNL“ Srus A. 1760. Baſileae habitam edidit. B

10) ο ipſa fuit virtutis indoles, ita ut virtus in aliorum pectore altas ageret adices, ſummo ſtudio contendit. Principes nepotes[ollicite for- mavit optimos; Gymnaſii noſtri cum Sereniſfimo CAROLO AU- GUTO, fratre CAROTI WILHELMI EUGENII, Celſiſſimae Principis in tutela ſucceſſore, non mediocrem habuit curam; miſel Ios homines, cum paupertate confliotantes, ſuis opibus juvit, atque adhuc juvat poſt fata; javenumque animi, qui propius attinere ad ipſam videbantur, ut liberalibus artibus imbuti patriae olim uſui eſſent ac commodo, ſtuduit. Teſtamento igitur mille Imperiales reliquit, quotum foenorè juvenes, quos de baptismatis fontè ſuſce- Perat, aut, ſi horum numerus defeciſſet, inopes alii litterarum cul- tores alerentur. ˖ Fuere praeter tantos tantasque Principes viri foeminaeque tum nobili tum honeſto loco nati„ſingularique in litteras littera- rumque cultores amore inſignes, quorum laudabili ſatis atque egre- gia liberalitate quum adhue fruantur noſtrates, eorum memoria apud nos nunquam ſeneſcet. Memorandus omnium primus, ut tum temꝑoris ordinem, tum virorum dignitatem ſervemus, CHRISTOPHORUSWERTWEI. NIUS. Is in antiquiſſima patriae noſtrae urbe, Pforahemii,(ecquis patriam ignorat REUCELINI, qui toti Germaniae decus ac lumen intulit,) natus, cum ſacro ſe ſlatui dicaſſet temporis progreſſu ad ſummos honores evectus. In Academia Tubingenſi aliisque ſumma induſtria litterarum ſtudiis operatus Theologiae Doctoris dignitate ornatus eſt. Protonotarius Apoſtolicus a Pontifice Maximo, ab Im. peratore Comes Palatinus creatus, Canonicus Auguſtanus, Eecleſiae Cathe-

altas ageret ollicite for- ROLO AU- „Celſiſſimae ram; miſel juvit, atque attinere ad je Olim uſui Imperiales fonte ſuſce- erarum cul- deminaeque teras littera- atque egre- n memoria dinem, tum ERTWEI- nii,(ecquis usac lumen rogreſſu ad que ſumma is dignitate mo, ab Im. 9 Eccleſiae Cathe- ο 0ε 1II Cathedralis Brixienſis Cuſtos et Cancellarius, Epiſcopus denique Viennenſis patriae urbi, quamvis Auguſtanae Confeſſioni addictae favit conſtanter. Quantum ei A. 155 f. legaverit pecuniae, quantum bonorum, filentio tego. Id reticere non poſſum, non amplius tre- centos florenos civitatem accepiſſe, horumque uſum fructum ſtudioſae juventuti conσſſum. Alter de Pforzhemio urbe perbene meritus, eſt PETRCUS GEIGERCUS, Canonicus et Senior Badae. Is anno MolVIl. Con- ſuli Senatuique civitatis octingentos florenos ultro mutuos, hac quidem lege, dedit, ut, ſi quando mortali ſtatione fuiſſet defunctus, ſortis hujus uſura in ſex pueros familiae Geigerianae, ſi qui eſſent, aliosve inopum civium filios ita impenderetur, ut libri, qui ad aetatis annum decimum quartum iis eſſent perneceſſarii, compa- rarentur, et, quae magiſtris debetur, minervale ſolveretur; quod reliquum foret pecuniae, uni eorum, qui maxime omnium vale- ret ingenio, in academiam abeunti dependeretur. Aucta valde poſtea temporis haec pecuniae ſumma. Progredior ad HRISTOPHORUM ROHRIUM civem Pforcenſem. Hic antequam iter, quod in Italiam paraverat, in- greſſus eſt, anno xDο, duo florenorum millia foenori dedit, ut duo litterarum cultores, qui invariatae Auguſtanae Confeſſioni ſtu- derent, octo annos in academiis peregre viventes in humanitatis ac litterarum ſtudiis verlarentur. ROHRIVUS ex Italia rediit nun- quam; nomen ejus nulla apud nos obliterabit vetuſtas. Pecunia illa admodum crevit. Excitamus porro memoriam noſtram ad beneficii cogitatio- nem, quod civis et mercator Pforzheimenſis NICOLACUS FON- 5* TELI

1a οοαε TELINUS, urbi huic, in qua lucem aſpexerat, anno ο,σ]εV con- tülit. Is animo, que bonum eivem oportet eſſe, patriae ſuae bene cupiente„ florenos mille legavit, quorum uſura juvenis quidam bona indole ingenioque probabili litteris operam daturus juvaretur. GEIGERI, ROHRII, FONTELINI honorificam mentionem facit 10ANNES HENRICUS MAJUS. Horum veſtigia ſecutus videtur honeſtiſſimus IOANNES MICEIXEL WIIDERSINNIUSH, Civis Auguſtae Vindelicorum, cüm uxore lectiſſima AGNETE EVA, CHRISTOPHORIL DEIM. IINGII, conſulis quondam civitatis Pforcenſis filia, quibus fauſta a0 felicia quaevis preca nur. Quadriennium eſt, et quod ſupra excurrit, quum probi hi conjuges litteras Auguſta ad nos miſere, bene volentiae ſuae ergi Pforzhemium urbem nuncias. Mille his legarunt florenos, quorum foenora ita diſtribuenda, ut floreni dęcem ſenatori Pforzheimenſi⸗ cui accurata pecuniae cuſtodia tra- dita„cederent, totidem in inopes pueros, genus à Deimlingio egnſule ducentes- impeaderentur, ut ne ipſis deęſſet, quo libros et Pallia emerent, praeceptorumquè laborem remunerarentur. Tri- ginta, qui ſupereſſent, floreni, aut juveni litterarum ſtudioſo vel Wulderſinnise vel Deimi ingiae gentis, alternis tamen vicibus, expen- derentar; aut, ſi 088 deliceret omnis, Puellae parentibus orbae darentur doti. Deimlingia prole omni extineta, ſuccedunt paupe- r68 alii bonae ſpei ac indolis, Ita ä———u————————— 2 In annotationibus variis ad vitam Reuchlini pag. 90. 91.

cxvI con- eſuae bene nis quidam zuvaretur. mentionem OANNES delicorum, RI DEIM- nibus fauſta Jquod ſupra nos miſere, Mille his ut floreni iſtodia tra- Deimlingio 0 libros et ür kEri udioſo vel pus, expen- tibus orbae unt paupe- Ita DDp¶p rr ) o,, 155 Ita contigit Pforzhemio, quod haud ulli patriae noſtrae urbi aut oppido contigiſſe novimus, ut praeter litterarum reſtaurato- rem REUCHLINUM, quem ob ineredibilem ingenii magnitudi- nem praeclaramque eruditionem ac doctrinam Europa obſervavit univerſa, tot haberet, quos memoravimus, viros, qui ſtudioſam juventutem, ut Capnionem ſuum, niſi aſſequi poſſent, eertè gna- viter perſequerentur, et confiliis monuerunt et re ſua ſtimnlavere- Fuere tamen etiam alibi locorum in patria noſtra, qui, ut eri- gerent juvenes ad virtutis gloriam, et ad litterarum honorem ex- tollerent, non minori ſtudio ac liberalitate eontenderunt. Laedere profecto videremur manes FELDERI, qui Sereniſſimo ERNESTO FRIDERICO a concionibus aulae fuit et ſupremus ſacrorum anti- ſtes; et BEVYERBECCII, niſi inſignem eorum beneficentiam, qua juvenes noſtri adhuc fruuntur, gratiſſima mente, pro eo ac decet, recoleremus. FELDERVS, cum Principem ſuum in muſis foven- dis ornandisque videret totum, et ipſe ſingulari muſarum amore flagrarer, mille florenos poſteritati ſuae litterarum ſtudioſde legavit. BEVERBECCIVS, ob muneris rationem,(fuit enim in Illuſtri- Gymnaſio rei familiaris adminiſtrator,) in alendis, nutriendis, curan- dis duodecim illis, quos ERNESTVS FRIDERICVS ordinaverat, alumnis occupatus, numerum eorum bis mille florenorum legato adauxit. Adjungenda his generoſiſſima Domina CHRISTIANA S0. PHIX FRIDERICA, generoſiſſimi C. F. Lib. Bar. de GüLT- LING Concilii ordinis S. R. I. equeſtris ad Nicrum et in Silva Nigra, conſiliarii vidua, nata de Vahrenbühler, ante biennium B 3 Durla.

14) ο ε ο Durlaci placida morte defuncta. Extant beatae hujus matronae in- gentia in civitatem Durlacenſem ejusque Eegeſiam merita. Sed multum quoque ei gratiae debere ſe fatetur Gymnaſium noſtrum, oui trecentos triginta tres florenos teſtamento donavit. Nec praetereundi ſilentio, qui, ut agricolarum et ruſticorum mores emollirentur, animique ad vitam chriſtiano homine dignam liberalius informarentur, iis, qui ſcholis ruri praeſunt, optime pro- ſpexerunt. Qua in re, ut in permultis aliis, venerationem perpetuam ac gratiam meretur memoria Perilluſtris quondam CONRADI DIE- TEKRICI STADELMANNI, qui Sereniſſimae Domui Bada-Dur- Iacenſi per longam annorum ſeriem a cohſiliis ſanctioribus fuit, vir antiqua virtute ac fide, miranda mentis aequabilitate, ſingulari pru- dentia, integritate, veritatis ſtudio, atque in ipſa morte, quam A. MDCCXILIV. obiit, conſtantia. Vt publico ſemper bono ac commodo ſtuduit: ita, quam aerumnoſam, quam famelicam vitam vivant multi, qui in erudienda agreſtium hominum juventute deſudant, quantopere ſaepe inter moleſtiſſimos pul- verulentae ſcholae labores fame, ſiti, inopia conflictentur, humane ac pie recordatus, bis mille florenos teſtamento legavit, quorum uſura duorum ludi magiſtrorum ſalarium gracile atque exiguum quotannis augendum. Fruuntur hodie beneficentia illa vici Prae- fecturae Durlacenſis Aua et Wolfartsweilera. Vtinam plures exi- ſtant, qui tali liberalitate, ſummorum virorum perſonis digniſſima, ſe patriae noſtrae commendent. Non tamen omnino deſunt. Bri-

tronae in- rita. Sed noſtrum, uſticorum e dignam time pro- petuam ac ADI DIE- zada-Dur- is fuit, vir zulari pru- te, quam per bono famelicam hominum imos pul- r humane gquorum exiguum vici Prae- Aures exi- digniſſima, deſunt. Bri- οοαν 15 Brizinga et Gallenvillera, Dynaſtiae Badenvilleranae vici; BAR. BARAM KLINGERIAM, civem honeſtam, et IOHANNEM ADAMVNMV SCHAVBIVM, Iuſtitiae quondam et Regiminis Con- ſiliarium Fiſeique Principis Procuratorem, quorum illa mille flore- nos, hic praeter agellum feracem, ſexcentos florenos eundem in finem donavit, ſemper meminerint. Sed non unum eſt beneficentiae genus. Memoravimus hacte- nus, qui de litteris litterarumque cupidis et doctoribus fuerèe bene merentiſſimi. Exponendum jam aliud, idque ſummae liberalitatis et rariſſimae munificentiae exemplum, qua illitęrati aeque ac litterati fruuntur, pueri innuptaeque puellae juvantur, quae viduis ſolatio eſt praclidioque paterno carentibus, univerſie patriae commodo atque utilitati. Parentandum hodie eſt matronae veteris proſapiae àc multa- rum imaginum; matronae tam genere inſigni, quam virtutibus nobili, quae ipſis Idibus Maji ſuperioris anni translata in beatorum ſedles, ineffabili illo apud Deum Dominumque et Servatorem ſuuin Jeſum Chriſtum gaudio perfunditur. FHuit illa Generoſiſſima Domina DOROTHEA FRIDERICA LUCRETIA,, Generoſiſſimi Domini IOANNIS BERNHARDDI D PELCKE ex Familia Boreslawiz conjux caſtiſſima. Nata eſt anno ſuperioris ſaeculi octogeſimo tertio, III. Kal. Octobr. Visba- dae. Patrem habuit IOANNEM LUDͥCOVICUM DS BERN. HOLD N ESCHAU, matrem LUCRETIAM ex nobili STEIL NIORUM proſapia. Communem hanc eſſe mortalium omnium COn-

16 NV2 conditionem, ut ſummi, medioxumi, infimi ab acerbis ſaepe fatis urgeantur, infans adhuc experta. Annum enim aetatis ſextum vix ingreſſa cum parente optimo orbaretur, ne ſolertiſſimae quidem matris cura atque educatione frui diutius parvulae licuit. Proſpexit vero ſupremi Numinis benignitas, ut ne unquam deeſſent, qui eam exciperent, alerent, ad optima quaevis deducerent. Adolevit in domibus eorum, qui ex nobiliſſimis familiis Sechendorſfiorum, de Bibra, Zorniorum vel propinqua cognatione vel affinitate cum ipſa fuere conjuncti; omnibus, quae hominem genere nobilem, vere nobilitant, virtutibus condecorata. Anno hujus ſaeculi decimo quarto propinquis atque amicis relictis amiciſſimam nacta eſt Principem, in cujus aulam, veluti in portum poſt varias viciſſitudines delata. Commendata enim virtu- tibus ſuis innotuit Sereniſſimae quondam Hlerae naſtrae, MAGDA- LENAE WILHELMINAE; circa quam fuit, officiis, quibus foeminae nobiles ſolent, in aula perfungens, usque ad annum hujus ſeculi trigeſimum tertium, quo generoſiſſimo PELCKIO nupta, cujus jam ſupra facta eſt mentio. Fuit is Sereniſſimo CAKOLO WILHELMO a conſiliis aulae atque regiminis, et Sereniſſimae MAGDALENAE WILHELMINAE ſupremus aulae magiſter, vir inſigni in Deum pietate, praeclara doctrina, ſingulari comitate, morum modeſtia, ſumma ſermonis affabilitate. Cum maritus in- ſigne divinae providentiae fuiſſet documentum, quam marita quo. que experta ſingularem, colloquendi materiam hi conjuges quotidie habuere non perjucundam modo, ſed et longe gratiſſimam. Quodſi enim,

ſaepe fatis ſextum vix iae quidem Proſpexit eeſſent, qui Adolevit Horum, de te cum ipſa bilem, vere que amicis n, veltiti in enim virtu- MAGDA- iis, quibus mum hujus JO nupta, CAROLO Sereniſſimae nagiſter, vir i comitate, maritus in- marita quo-. zes quotidie umn. Quodſi enim, ο ο 17 enim, ut TVLLIVS) ait, delectationemm habet practeriti doloris ſecura recordatio: dubitari profecto non poteſt, quin eo major futura ſit deßlckatio, quo copioſiora ſunt bona, quibus exhauſta mala bonitas divina compenſat. Itaque matrimonium hoc eum ob praeclaram concordiam, ſanctiſſimam fidem, mutuam caritatem eſſet feliciſſimum, felicius tamen videbatur ob fatorum ſimilitudinem, et, quod conjux conjugi ſpeculum veluti eſſet, in quo intuebatur uter- que miranda divinae benignitatis; ſapientiae, providentiae ex- empla. Sed quo aretior fuit haec amoris atque animorum conjunctio, eo acerbiorem ſibi luetum impendere ſenſit conjux optima, cum propter infirmam atque aegram etiam valetudinem, qua ſaepe tentari chariſſi- mum maritum vidit, metuendum ipſi eſſet, ne vinculum illud, ex quo ne quid laxaretur unquam optabat, rumperetur. Ruptum eſt anno huius ſaeculi quadrageſimo primo. Quanquam nec caſus hic eſſet inopinatus, neque animus ejus ad omnes omnino ſalebras perrum- pendas multis videretur minus exercitatus: in luctu tamen et ſqua- lore non verſari vidua non potuit, ab optimo marito per mortem disjuncta, quem vitae ſuae voluit eſſe ſuperſtitem. Sed ut ne dolore hoc inteſtino, omnibusque, quos olim ſenſerat, longe majore op- primeretur, proſpexit, quod proſpicere piis optime ſolet, Numen ſupremum. Clementiſſima Princeps, facilior ut PERLCKIO ſuo ex dulci contubernio foret diſceſſus, febricula tabeſcenti promiſerat, ſe SDDDDrDrr 5 Ad Fam. Epiſtol. V. 12.

N ſe ipſius uxori filiolaeque ſubventuram. Subvenit large atque hono- rifice; in aulam ſuam, in ſinum ac gremium excepit utramque. Beneficentiſſimae Principis liberalitate cum vix ſesquiànnum fruere- tur, evocata ad meliorem vitam eſt Celſiſſima Princeps, munificen- tiae ſuae praemia a benig niſſimo Numine captura. Redeundum ſuit PELCKIAE noſtiae ad proprios läres. Factum haud ita multo poſt, ut ex defunctae ſororis teſta- mento effertiſſimam cerneret haereditatem. Mutatam ſubito puta- res rerum ipſius faciem. Mutata certe non magis, quam animus. Quodſi is demum vir eſt, ut LIVIVS ait, cujus animum nec pro- ſpera flatu ſuo effert, nec adverſa infringit fortuna: virili ſane animo fuit ac prorſus heroico; ſemper eadem ſuique ſimillima. Ampliſſi- mis enim, quas fortuna ſuffragante jam conſecuta, opibus, non propter ipſas gaudebat, aut, quod fieri plerumque ſolet, vt vel animo elatius, vel cultu vietuque ſe magnificentius gereret. Nove- 0 rat; quam ſapienter SCRAMTEsS interroganti: quisnam ſibi vide- retur ditiſſimus? reſponderit: qui pauciſſimis contentus eſt. Pau- eis cum adhuc vixiſſet cntenta, non deſideravit plura. Pluribus, quae jam poſſidebat, unam ob cauſſam gaviſa, quoniam haberer, quae larga manu conferret in plures. Itaque luxui, ſuperbiae, ava- ritiae inimiciſſima, in adjuvandis pauperibus ſtrenua ac diligens neque auro neque argento ſuo eorum cauſſa pepercit. Quin et iis, quorum penuria per alios ad ipſius aures pervenit, opem ſuam rogata nunquam denegavit. Eſt hoc divinae et ſincerae indolis proprium, miſerorum miſereri, inopes invare. bene egentibus facere. Inprimis miſerata eſt homines tenues malisque domeſticis impe-

tque hono- utramque. num fruere- „munificen- undum ſuit proris teſta- ſubito puta- am animus. im nec pro- i ſane animo . Ampliſſi- pibus, non ſolet, vt vel ret. Nove- am ſibi vide- S eſt. Pau- Pluribus, iam haberet, perbiae, ava- ac diligens Quin et iis, opem ſuam cerae indolis 1 egentibus e domeſticis impe- 19 impeditos. Teſtes habemus fletus ac lacrymas, quibus oſſa et cine- res PELCKIAE noſtrae adhuc rigantur. Solent vero, qui excelſiore aliis animo ſunt ac generoſiore, nonnunquam laborare, ut non ſolum, dum vivant, bene de aliis exiſtant merentes, ſed ut etiam ipſorum beneficentia, ſieut immor- talis eſt animus, poſt fata ne intermoriatur. Praeclarae hujus vir- tutis aemula propinquis ſuis atque amicis, aliisque, qui operam ipſi accommodaverant, vel majorem, vel minorem, prout ipſi viſum eſt, aut pecuniae aut ſupellectilium copiam teſtamento legavit, reli- quarum facultatum, quae TRICIES SEXIES.· QVE MILLE FLORENORVM SVMMAM exceſſerunt, H TREDLS EX ASSE„ilia, quam habuerat, jamdudum demortua, ſcripſit Illuſtre, quod Carolsruhae floret, Gymnaſium, Orphanotropheum Pforzhemii a CAROLEO WILHELMO Marchione fundatum, et Aerarium, quod Sereniſſimus CAROLVS FRIDEKICVS, qui, ſicut eccleſiaſticg ↄrdlini conſultum jam fuerat, reliquorum ordinum uxoribus viduis/ut conſuleretur, ſapientiſſime conſtituit,*) rediti- busque ex ſuo fiſco liberaliſſime inſtruxit. Leges teſtamento ſcriptae haeredibus, inſpectoribus, alumnis; quarum exſequendarum curam ut agant, rogantur Principes Marchiones Bada- Durlacenſes. D 2 Con- ——— 3—Ej———————————— ——— ) Wittwen. Fiſcus der weltlichen Dienerſcbaft.

0% Conſtitutis his omnibus, fiducia omni in ſolis Servatoris ſui meritis collocata, animo ad mortem impavido, ad geternitatem parato, eſſe inter mortales deſiit&), cocleſtem illam haereditatem — — par- —— ) Molliter ejus oſſa cubant Durlaci in coemeterio ſuburbano, quo hu- mari corpus ſuum absque magnifico funere juſlerat. Cenotaphium marmoreum factum, propediem Durlaci iu Templo ponendum, in quo hoc legi epitaphium: Mitſen stehe Wanderer. Siche die Wittwen 1uund Waiſen weinen und dankbar ſeyn bei dem Grabe Der hochwohlgebohrnen DOROTHEA FRIDERIKA LUCRETIA gebohrner Freifrauen BERNHOLD von ESCHAU Verwittibter von PELCK E Welche Wohlthätig lebete Frauen und am ſiebenten Maien des Jahres 1768 in ihrem fünf und achzigſten Jahre noch wWohlthätiger ſtarbe. Dieſes ſteinerne Denkmahl ſetzeten ihre Erben als die Witwencaſſa der fürſtlichen Dienerſchaft das Waiſenhauſs zu Pforzheim.

atoris ſui ernitatem reditatem par- „quo hu- notaphium im, in quo LTIA 2 participatura, ad quàam nos magmis ille Teſtator Chriſtus vocavit, cujus perceptio, ut cum Juris peritis loquar, communis eſt atque individua. Fruere, beariſſima nunc cpelo Anima, fruere inter coOelites pietatis tuae in DEVM et homines, liberalitacis, beneficentine, vir- tutum omaĩum fruetibus. Apud nos Semper honos, nomenquèe tuum laudesque manebunt. Haerebis ſemper in animo Muſarum; verfaberis in vidudtum ſer- mone, in mente orphanorum; beneficii tui memoriam ſempiter- nam colet univerſa terra Badenſis. Quum ſacra eſſe debeat, ex optimorum quorumque judicio, bonorum animorum memoria, diem hunc honoratiſſimum eſſe vo- luit Sereniſſimus CAROLVS FRIDERICVS. Paratae ſunt PEL- CKIANIS Manibus Iuferiae, quas ſuo, reliquorumque, qui Peatae Matronae beneliciis fruuntur, nomine, juſſu publico inſtituit Illu- ſtre Gymnaſium. Delecti ex ſtudioſa juventute Oratores octo, qui, moderante actum Venerabili Collega meo CHRISTOPHORO C 3 MXV- Solte daſſelbe zerſtöhret werden bleibet doch das Andenken derer Wohlthaten unſterblich weilen die Muſen Vittwen und MWaiſen ſich freuen und dankbar ſeynd.

2* ů— VN( MAVRITII, hoc quidem ordine munificentiſſimae Teſtatrici pa- rentabunt: I. ERNEST. HENRHICVUSSacEs, Eutingenſis, ſapientiam divi- nam in conjunctione pauperum cum divitibus conſpicuam prae- Jicabit oratione Iatinà. II. GrOoRCG. FRIDERICUS NAOEL, Linkenbeimenſis, de ſupre- ma dęfunctorum voluntate ſancte enſeduenda aget graece. III. Io. CAROLUS HOFEPMANN, Carlsruhenſis, animi gene- 70% indolem deſcribet gallice. IV. 10. ANxDREAS KOEHLE, Sulxfeldenſis, in cauſſus, quam- obrem legata ad res ſacras apud nos rarà ſint, inquiret oratione vernacula. V. PEII. RupOLPH. Srokssanx, Cunlorubenſiß, ſordes et Poe. nas avaritige ſiſtet oratione latina. VI. Io. FgIp. WIIIBIX. KAERNER, Durlacenſis, ſiummtus in fuudioſam juventutem ohrime elocari Hendet germanice. VII. CARITSTIAN. GOTTLIEB. Sachs, Carlsrubenſis, divi- nam in hominibus beneſicis imaginem commendabit latine. VIII.

N 23 VIII. Io. GFEORG. ENOETHARD DÜüRR, Eforzbeimenſis, gratum erga beneficos animum depinget et tam mumificae, quam generoſae Matronae debita votà ſolvet, venſibus germanicis. Habebuntur Orationes proximo die Veneris, qui erit IV. Id. Maji, hora II. ad quas benevole audiendas omnes Muſarum Pa- tronos atque amicos decentibus formulis invitamus. PP. in Illu- ſtri Caroli Heſycheo Idib. Maji, die Fautricis noſtrae emortuali. MDLCCLXX. 88 — * 15 5 4 4 f 4

ü Rrrs Ab BADBENSES CIVES ET POSTEROS 3 ir FAD REENGsTI „ Fortunis, iplisve farentibus orbi, S οEVF, et poſt bunc PELCMIA, veſter amor,; Heſter amor, vidluae,; juvenes, pueri, atque puellae, PELCUHIA, vix aliud nomen amabilius.

BLB Karlsruhe h 45 21986 9 031